cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಭೇದಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಕ್ಲೌಡೆ ಶಾನನ್‌ನ WWII ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ, ಅವನು ಒನ್-ಟೈಮ್ ಪ್ಯಾಡ್ ಸೈಫರ್‌ನ್ನು ಭೇದಿಸಲಾಗದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕೀ ಘಟಕಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದವುಗಳು, ಎಂದಿಗೂ ಮರುಬಳಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಭವನೀಯ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಂದೇಶದ ಉದ್ದದಷ್ಟೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವನ್ನು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿದನು. ಒನ್-ಟೈಮ್ ಪ್ಯಾಡ್‌ ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈಫರ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಶಕ್ತಿ ದಾಳಿಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಭೇದಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಸೈಫರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಘಾತೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೀ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವಶ್ಯಕವಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನವು (ಶನನ್‌ನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ "ವರ್ಕ್ ಫಾಕ್ಟರ್") ಯಾವುದೇ ಎದುರಾಳಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದರೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಇದರರ್ಥ ಸೈಫರ್‌ನ್ನು ಭೇದಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಫಲಕಾರಿ ವಿಧಾನವು (ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತವಾದುದರಿಂದ) ಇದುವರೆಗೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆ ಆಗದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಒನ್-ಟೈಮ್-ಪ್ಯಾಡ್ ಮಾತ್ರ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಭೇದಿಸಲಾಗದ ಸೈಫರ್ ಆಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಿನ್ನತೆಯು ದಾಳಿಕೋರನು ಏನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೆಲ್ಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ-ಸೈಫರ್‍‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಸೈಫರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ (ಉತ್ತಮ ಆಧುನಿಕ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೇವಲ-ಸೈಫರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ). ತಿಳಿದ-ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಸೈಫರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗೆ (ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಜೊತೆಗಳಿಗೆ) ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಯ್ದ-ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಆರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸೈಫರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು (ಬಹುಶಃ ಹಲವು ಬಾರಿ); ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ WWII ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಬಳ‌ಸಿದ ಗಾರ್ಡನಿಂಗ್. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಆಯ್ದ-ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಸೈಫರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಶಕ್ತನಾಗಿರಬಹುದು. ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ತಪ್ಪುಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು (ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್‍‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ತಪ್ಪು; ಇದರ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಎನಿಗ್ಮಾದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ).
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
• ಮೊದಲ ಅಬುಧಾಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಫಸ್ಟ್‌ರಾಂಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಬಿಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇಂಡಿಯಾ
• ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ
• ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕೊರಿಯಾ
• ಜೆಪಿ ಮೋರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್
• ಕೆಇಬಿ ಹಾನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಕ್ರುಂಗ್ ಥಾಯ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಮಶ್ರೆಕ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಮಿಜುಹೊ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• MUFG ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಕತಾರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ರಾಬೊಬ್ಯಾಂಕ್
• ಸ್ಬರ್ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಶಿನ್ಹಾನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಸೊಸೈಟಿ ಜೆನೆರಲ್
• ಸೋನಾಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ನಿಖರವಾದ ಸೈಫರ್‌ನ ವಿರುದ್ಧದ ದಾಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ, ಬ್ಲಾಕ್ ಸೈಫರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಸೈಫರ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ದಾಳಿಗಾಗಿ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವ-ಕೀ ಸೈಫರ್‌ಗಳ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, DES ವಿರುದ್ಧದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಶಕ್ತಿಯುತ ದಾಳಿಗೆ ಒಂದು ತಿಳಿದ ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು 255 ಅಸಂಕೇತೀಕರಣಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೀಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯೂ ಕಂಡುಬರುವ ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಅನ್ನು ತಲುಪಲು ಇದು ಸಾಧ್ಯ ಕೀಗಳ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಭದ್ರವಾದುದಲ್ಲ; DES ವಿರುದ್ಧದ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ದಾಳಿಗೆ 243 ತಿಳಿದ ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 243 DES ಕ್ರಿಯೆಯಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ಶಕ್ತಿಯುತ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕ್ಲಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಪೂರ್ಣಾಂಕ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ (ಉದಾ. RSA ಕ್ರಮಾವಳಿಯು ಪೂರ್ಣಾಂಕ ಅಪವರ್ತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ) ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಮಾವಳಿ ತೊಂದರೆಯೂ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಈ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಕ್ರಮಾವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ (ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ರಮಾವಳಿಯ ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವ್-ಆಧರಿತ ರೂಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಗಾತ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಅಪವರ್ತನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದಾಳಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕದ ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಪವರ್ತನ-ಆಧರಿತ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯ ತಂತ್ರಗಳು ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವ್ ಕೌಶಲಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕೀಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, 1990ರ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಎಲಿಪ್ಟಿಕ್ ಕರ್ವ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಕೀ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಶುದ್ಧ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳಲ್ಲೇ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಇತರ ದಾಳಿಗಳು ನೈಜ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ, ಇವನ್ನು ಸೈಡ್-ಚಾನೆಲ್ ದಾಳಿಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಪ್ಲೇನ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗೂಢಲಿಪೀಕರಿಸಲು ಅಥವಾ ಪಾಸ್‌ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ PIN ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿನ ದೋಷವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧನವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವ ಸೈಫರ್‌ ಅನ್ನು ಭೇದಿಸಲು ಅವನು ಕಾಲಯೋಜನೆಯ ದಾಳಿ ಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಇಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ದಾಳಿಕೋರನು ಮೌಲ್ಯಯುತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಂದೇಶಗಳ ನಮೂನೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು; ಇದನ್ನು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಇದು ಬಲುಪಯೋಗಿ. ತೀರ ಕಳಪೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅಂದರೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಿರಿದಾದ ಕೀಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂಥ ಕ್ರಮ ಇತರ ಯಾವ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನೂ ಗಮನಿಸದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಬ್ಬಂದಿ ಅಥವಾ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಇತರ ದಾಳಿಗಳು (ಉದಾ. ಲಂಚಗಾರಿಕೆ, ಸುಲಿಗೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವುದು, ಗೂಢಚರ್ಯೆ, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ, ...) ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದಾಳಿಗಳಾಗಿರಬಹುದು.
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆ
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಪದಗಳು - ಮೂಲ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು - ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂಧ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಧನಗಳ ರಚನೆಗೆ ಈ ಮೂಲಪದಗಳು ನೆರವಾದವು. ಅಧಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಧನಗಳಾದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್‌ ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಈ ಆರಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಮೂಲಭೂತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಇದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತಮ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಖಾತರಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಸಿತ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವೆ ಗೆರೆ ಎಳೆದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, RSA ಕ್ರಮಾವಳಿಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೂಲಪದವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಪದಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ - ಸ್ಯೂಡೊರ್ಯಾಂಡಮ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಏಕ ಮುಖೀ ಕ್ರಿಯೆ(=ಒನ್-ವೇ ಕ್ರಿಯೆಗಳು), ಇತ್ಯಾದಿ.
ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ಅತಿ ಜಟಿಲವಾದ ಕ್ರಮಾವಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು (ಉದಾ. ಎಲ್-ಗಮಾಲ್ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ) ಕೆಲವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ (ಉದಾ. ರ್ಯಾಂಡಮ್ ಒರಾಕಲ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿನ CPA ಸುರಕ್ಷತೆ) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವನ್ನು (ಉದಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೀ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ) ಒದಗಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭದ್ರತಾ ಗುಣದ ಮೂಲಪದಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂಲಪದಗಳು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆಯು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದುದರಿಂದ, ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂಲಪದಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವೂ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಆದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯು, ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ (ಉದಾ. ಸುಭದ್ರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವವರ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರ ಮಧ್ಯೆ) ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ (ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವ ಬ್ಯಾಕಪ್ ದತ್ತಾಂಶ) ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿ-ಬರುವ ಸಂವಹನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್ಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ - RSA ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ, ಸ್ಕ್ನೋರ್ ಸಹಿ, El-Gamal ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ, PGP ಇತ್ಯಾದಿ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ನಗದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಹಿಗೌಪ್ಯತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜಟಿಲ ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಕೆಲವು 'ತಾತ್ವಿಕ' ಗುಪ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ - ರಹಸ್ಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಜೀರೊ-ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಪ್ರೂಫ್‌ನಂತಹ ).
ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ವಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದು ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗಿನ ಅಧ್ಯಯನವೇ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಗಮನಿಸಿ: ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್.
ನಿಷೇಧಗಳು
ಗೂಢಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರೀ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವುದು ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ದೇಶದ್ರೋಹದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ದುಷ್ಕೃತ್ಯವೇ ಆಗಿರಬಹುದು; ಯಾರ ಸಂವಹನವು ತನಿಖೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೋ ಅಂಥವರು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ಸಂಭವ ವಿರಳ. ಖಾಸಗಿ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ನಿಷೇಧದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಖಾಸಗಿ ವಿಚಾರದ ಇಳಿಕೆ - ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪೌರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರಲ್ಲಿಯೂ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಅಗ್ಗದ ದರದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಮಹಾಪೂರದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದುದರಿಂದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸುತ್ತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ.
ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮನೆ ಬಳಕೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮನೆ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ 1999ರವರೆಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲು ಈಗಲೂ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಬೆಲರುಸ್, ಕಜಖ್‌ಸ್ತಾನ್, ಮಂಗೋಲಿಯ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ರಷ್ಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಟುನಿಷಿಯಾ, ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂ - ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮನೆಬಳಕೆಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘರ್ಷವಿದೆ. ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳ ರಫ್ತುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕೆಂಬುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಫ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದವು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರ ನಂತರ, ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾರುವುದು ಅಥವಾ ವಿತರಿಸುವುದು USನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿತ್ತು; ಸಹಾಯಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಧನ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ಸಾಮ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕೀ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು (ಅಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೀ ಕೌಶಲಗಳು) ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುವವರೆಗೆ, ಇದು ವಿಶೇಷ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬೆಳೆದ ಹಾಗೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಹಾಗೆ, ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಗೂಢಲಿಪೀಕರಣ ತಂತ್ರಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಪರಿಚಿತವಾದವು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರಫ್ತುಗಾರಿಕೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು.
ನಿರ್ಯಾತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು
1990ರಲ್ಲಿ US ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಫ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಸವಾಲುಗಳಿದ್ದವು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫಿಲಿಪ್ ಜಿಮ್ಮರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಪ್ರೆಟ್ಟಿ ಗುಡ್ ಪ್ರೈವೆಸಿ (PGP) ಗುಪ್ತ ಲಿಪೀಕರಣ ಯೋಜನೆ; ಇದು ಅದರ ಮೂಲ ಕೋಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ USನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಹಾಗೂ 1991ರ ಜೂನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ದಾರಿಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. RSA ಸುರಕ್ಷತೆಯ (ನಂತರ RSA ದತ್ತಾಂಶ ಸುರಕ್ಷತೆ, Inc., ಅಥವಾ RSADSI ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು) ದೂರಿನ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ವರ್ಷ ಜಿಮ್ಮರ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಗ್ರಾಹಕರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು FBIಯಿಂದ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಈಡಾಯಿತು. ಆದರೂ ಯಾವುದೇ ದೂರು ದಾಖಲೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. UC ಬರ್ಕೆಲೆಯ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಬರ್ನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನು ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು ವಾಕ್‌ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡುತ್ತವೆಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿ ಅವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ US ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಒಂದು ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದ. 1995 ಕೇಸು ಬರ್ನ್‌ಸ್ಟೈನ್ v. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮೂಲ ಕೋಡ್‌ನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗುವಂಯೆ 1999 ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಅದು ವಾಕ್‌ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.
ಶಸ್ತಾಸ್ತ್ರಗಳ ರಫ್ತು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ "ಉಭಯ-ಬಳಕೆ" ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಶಸ್ತಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಾದ ವಾಸ್ಸೆನಾರ್ 1996ರಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೊಂಬತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವು. ಕಿರಿದಾದ ಕೀ-ಅಳತೆಗಳ (ಸಾಮ್ಯತೆಯಿರುವ ಗುಪ್ತ ಲಿಪೀಕರಣಕ್ಕೆ 56-ಬಿಟ್, RSAಗೆ 512-ಬಿಟ್) ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಳಕೆಯು ರಫ್ತು-ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಾರದು ಎಂದು ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಕಡ್ಡಾಯಪಡಿಸಿತು. USನ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ರಫ್ತುಗಾರಿಕೆಯು 2000ರ ಪ್ರಮುಖ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊದಲಿದ್ದಷ್ಟು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಂತ್ರಿಣ ಈಗ ಇಲ್ಲ; ಈ ವಿನಾಯಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ US-ರಫ್ತುಮಾಡುವ ಭಾರಿ-ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೀ ಅಳತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಲ್ಲ. US ರಫ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳಲ್ಲಿನ ಸಡಿಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ Mozilla Firefox ಅಥವಾ Microsoft Internet Explorerನಂತಹ US-ಆಧಾರಿತ ವೆಬ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಅವರ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಅಂದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ನಾಶಮಾಡದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ದ ಕೀಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ) ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಲೇಯರ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಅಥವಾ SSL ಸ್ಟ್ಯಾಕ್. Mozilla Thunderbird ಮತ್ತು Microsoft Outlook ಇ-ಮೇಲ್ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳು TLSನ ಮೂಲಕ IMAP ಅಥವಾ POP ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಹೊಂದಬಹುದು, ಹಾಗೂ S/MIME‌ನಿಂದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪೀಕರಣವಾದ ಇಮೇಲ್‌ನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅನೇಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ಅವರ ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಂತಹ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇಮೇಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳು ಬಲು ಬೇಗ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿದವು, ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ಧೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸರಕಾರಗಳಿಗೂ ಈ ಮಟ್ಟದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಬಳಕೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅಂತಹ ಕಾನೂನುಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ನಿಜವಾದ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ಹೇರಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
NSA ತೊಡಗುವಿಕೆ
ಸೈಫರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಮಧ್ಯೆ ಮೂಗುತೂರಿಸುವುದು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಸಮಸ್ಯೆ. NSA ಅನ್ನು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಫೆಡರಲ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಎಂದು ನ್ಯಾನಲ್ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್‌ ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಹಾಗೂ IBMನಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದಾಗ NSAಯು DESನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. NSA ಮತ್ತು IBMನ ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕವಾಗಿ DES ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು 1980ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುನಶ್ಯೋಧನೆಗೊಳಗಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರ ಗಮನಕ್ಕೂ ಬಂತು. ಸ್ಟೀವನ್ ಲೇವಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ IBM ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು, ಆದರೆ NSAಯ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಾಯಿತು. ಬಿಹಾಮ್ ಮತ್ತು ಶಾಮಿರ್ ಅದನ್ನು ಮರುಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಸುಪರಿಚಿತವಾಯಿತು. ದಾಳಿಕೋರನು ನಿಜವಾಗಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಉಪಾಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಕಷ್ಟವನ್ನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
NSA ತೊಡಗುವಿಕೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ 1993ರ ಕ್ಲಿಪ್ಪರ್ ಚಿಪ್ ಪ್ರಕರಣ, ಇದು ಕ್ಯಾಪ್‌‌ಸ್ಟೋನ್ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರವರ್ತನ ಶಕ್ತಿಯ ಭಾಗವಾದ ಒಂದು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಮೈಕ್ರೋಚಿಪ್. ಕ್ಲಿಪ್ಪರ್‌ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಸೈಫರ್ ಕ್ರಮಾವಳಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ಕ್ಲಿಪ್ಪರ್ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ತರುವಾಯ 1998ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಿಪ್‌ಜ್ಯಾಕ್‌ ಎಂಬ ಸೈಫರ್‌ ಮರುವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ರದ್ದಾಯಿತು). NSA ಅದರ ಶೀಘ್ರ ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸೈಫರ್‌ನ್ನು ಉದ್ಧೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ರಹಸ್ಯ ಸೈಫರ್ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕಾನೂನು ಹೇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಭರವಸೆಯ ಕೀಯನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಡಗುವಿಕೆಯು ಕಿರ್ಚೋಫ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಖಂಡನೆಗೊಳಗಾಯಿತು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ (DRM) ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯಪಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದರ  ತಂತ್ರಗಳ  ಸಮೂಹವಿದು. DRM ಕೆಲವು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾಡುವವರ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. 1998ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಿಲೆನಿಯಮ್ ಕಾಪಿರೈಟ್ ಆಕ್ಟ್‌ಗೆ (DMCA) ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾಯಿತು. ಇದು ಕೆಲವು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿಯ ಕೌಶಲ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ DRM ತಾಂತ್ರಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಿದ, ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಸಾರಿತು. ಒಂದು ವಿವಾದವು ಯಾವುದೇ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು DMCA ಉಲ್ಲಂಘಿತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. EU ಕಾಪಿರೈಟ್ ಡೈರೆಕ್ಟಿವ್‌ನ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇಂತಹುದೇ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಸದಸ್ಯ-ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
• ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಮಾರಿಷಸ್
• ಸುಮಿಟೋಮೊ ಮಿಟ್ಸುಯಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್
• ಯುನೈಟೆಡ್ ಓವರ್‌ಸೀಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ವಿಟಿಬಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ವೆಸ್ಟ್ಪ್ಯಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್
• ವೂರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಎಸ್‌ಸಿಬಿ)
ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ:• ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಅಸ್ಸಾಂ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಛತ್ತೀಸ್‌ಘಡ್ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಕೆಲವರಿಂದ ಭೀತಿಗೊಳಗಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಮತ್ತು FBI ಇವು DMCAಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕಾಯಿದೆ ಮಾತ್ರ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧಕ ನೈಲ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್‌ನು DMCAಯ ಆಪಾದನೆಯ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಅವನ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಇಂಟೆಲ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ, ಹಾಗೂ ಕಾಯಿದೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಲನ್ ಕೋಕ್ಸ್ (ಲಿನಕ್ಸ್ ಕರ್ನಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದ ಸಂಖ್ಯೆ 2) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಫೆಲ್ಟನ್ (ಮತ್ತು ಪ್ರಿಂಸೆಟನ್‌ನ ಅವನ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು) ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಡ್ಮಿಟ್ರಿ ಸ್ಕ್ಲೈರೋವ್ ರಷ್ಯಾದಿಂದ USಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದನು ಹಾಗೂ DMCAಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯ ಆಪಾದಿತನಾಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದನು. ಅವನು ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ, ಆರೋಪಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ DMCA ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಬ್ಲೂ ರೇ ಮತ್ತು HD DVD ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಬಿರುಸಾದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಕೀಗಳು 2007ರಲ್ಲಿ  [[ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟವು ಹಾಗೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು]]. MPAAಯು ಅಸಂಖ್ಯಾತ DMCA ನೋಟೀಸುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಹಾಗೂ US ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತಹ ನೋಟೀಸುಗಳ ಯಥೇಚ್ಛ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ಫಲವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ವರ್ಗ:ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನ ವೃತ್ತಿ ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಎಸ್‌ಸಿಬಿ)
• ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮರಿಯಾಡಿತ್
• ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಮೇಘಾಲಯ ಸಹಕಾರ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಮಿಜೋರಾಂ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಪಾಂಡಿಚೆರಿ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯ ಕೋಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಯುಸಿಬಿಗಳು)
ನಿಗದಿತ ಮತ್ತು ನಿಗದಿತ ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ: • ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಕಲುಪುರ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕೋ-ಆಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಮೆಹ್ಸಾನಾ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ನೂತನ್ ನಗರಿಕ್ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ರಾಜ್‌ಕೋಟ್ ನಾಗರಿಕ್ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಸೂರತ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೋಪ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಅಮಾನಾಥ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬೆಂಗಳೂರು
• ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮಹೇಶ್ ಕೋ-ಆಪ್ ಅರ್ಬನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಇಂಡಿಯನ್ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಅಭುದಯ ಕೋಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಅಪ್ನಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಭಾರತ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಮುಂಬೈ) ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಭಾರತಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಬಾಂಬೆ ಮರ್ಕೆಂಟೈಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮುಂಬೈ
• ಸಿಟಿಜನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಮುಂಬೈ
• ಕಾಸ್ಮೋಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಡೊಂಬಿವ್ಲಿ ನಗರಿ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಗೋಪಿನಾಥ್ ಪಾಟೀಲ್ ಪಾರ್ಸಿಕ್ ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಗ್ರೇಟರ್ ಬಾಂಬೆ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮುಂಬೈ
• ಜಿಎಸ್ ಮಹಾನಗರ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಮುಂಬೈ
• ಜಲ್ಗಾಂವ್ ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಜಲ್ಗಾಂವ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಜನಕಲ್ಯಾಣ್ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮುಂಬೈ
• ಜನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ನಾಸಿಕ್
• ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಪುಣೆ
• ಕಲ್ಲಪ್ಪಣ್ಣ ಅವಡೆ ಇಚಲ್ಕಾರಂಜಿ ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಕಲ್ಯಾಣ್ ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಕಪೋಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಮುಂಬೈ
• ಕರಾದ್ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ನಗರ ನಗರ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ
• ನಾಸಿಕ್ ಮರ್ಚೆಂಟ್ಸ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಮುಂಬೈ
• ಪ್ರವರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ರಾಜರಂಬಪು ಸಹಕರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ರೂಪಾಯಿ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಪುಣೆ
• ಸಾಂಗ್ಲಿ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಶಮರಾವ್ ವಿಠಲ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
• ಸೋಲಾಪುರ ಜನತಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
ಸುಶಾಮ
ಸುಶಾಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣ ರಚಿಸಿದ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮಾಣ) ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಗವನ್ನು ಗುರು ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಅಯ್ಯ ಗುರುವರ್ಯ'ಎಂಬ ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಮುರಳಿಕೃಷ್ಣರವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈ ರಾಗವನ್ಪನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು 20 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಂ ನಟಭೈರವಿಯ ಜನ್ಯರಾಗವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ನಗರ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು (ಯುಸಿಬಿಗಳು)
• ವಾಸೈ ವಿಕಾಸ್ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಜೊರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮುಂಬೈ
• ನಾಗಪುರ ನಗರಿಕ್ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಶಿಕ್ಷಕ್ ಸಹಕರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ನಾಗ್ಪುರ
• ಅಕೋಲಾ ಜನತಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಅಕೋಲಾ
• ಅಕೋಲಾ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್. ಅಕೋಲಾ
• ಖಮ್‌ಗಾಂವ್ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ಗೋವಾ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್.
• ಮಾಪುಸಾ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಗೋವಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್
• ವಾಯ್ ಅರ್ಬನ್ ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ವಾಯ್
References
ವರ್ಗ:ಪಟ್ಟಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಸುಶಾಮ
ಸ್ಕೇಲ್
ಸುಷಮಾ ರಾಗದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಚಿತ್ರಕಲೆ
thumb| 200px | right | ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಕಲೆ [[ಮೊನ ಲೀಸ]] ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ಈ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಾದ್ಯಂತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ದೃಶ್ಯಕಲೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ಚಿತ್ರಕಲೆ’ ಎಂಬುದು ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಕಾಗದ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸಿನ ಮೇಲೆ ಮಾನವಜೀವಿ ಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಅಮೂರ್ತ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ’ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದಿನ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹಜವೆನಿಸುವ ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗಸೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಅಂದರೆ ಮಾನವನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದವರು ಚಿತ್ರರಚಿಸಲಾರರು, ಮಾನವರಾದ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಮೊದಲೆಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದನೇ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ರೆನಾಯಸಾನ್ಸ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತೈಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವುಗಳು ದೈವೀಕ ಭಕ್ತಿಗೆ ’ಪೂರಕವಾಗಿ’ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತನ್ನದಲ್ಲದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅಂತಹ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಇಂದು ’ಪೂರಕಚಿತ್ರ’ ಅಥವಾ ’ಇಲ್ಲಸ್ಟ್ರೇಷನ್’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರಕಲೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ತಮಗೆ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕ ವಂದನೆಗಳು. `ಬಲ್ಲವನೇ ಬಲ್ಲ ಬೆಲ್ಲದ ರುಚಿಯ' ಎನ್ನುವ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಸವಿಯು ಸವಿದವನಿಗೇ ಗೊತ್ತು. ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಮುನ್ನ ನಾವು ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲೇಬೇಕು. ಕಲೆ ಎಂದರೇನು? ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ `ಕಲೆ', `ಚಿತ್ರ' ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಲೆ ಎಂದರೇನು? ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತು .. ಒಂದು ಬೊಗಸೆ ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ` ನೋಡಿ ನನ್ನ ಬೊಗಸೆಯಲ್ಲ್ಲಿರುವುದೇ ಇದೇ ಸಮುದ್ರ ' ಎಂದು ಕೂಗಿಕೊಂಡಂತೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ತಮ್ಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾನುಭವಗಳ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಅಥವಾಾ ಕಲೆಯ ಒಂದಂಶವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ ಇಡೀ ಕಲೆಯ ಚಿಕ್ಕ ಪರಿಚಯ ಅಥವಾಾ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ.......ಮಾನವನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚೞುವಟಿಕೆಯೇ ಕಲೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸರಳ ರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತ ದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
* ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ
ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (ಐಎಟಿಎ: BLR; ಐಸಿಎಒ: VOBL) ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವ ೪,೭೦೦ ಎಕರೆಗಳ ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್.ಎ.ಎಲ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಜುಲೈ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಮೇ ೨೩, ೨೦೦೮ರಂದು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಬಳಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ. thumb|Indian National Flag at Kempegowda International Airport, Bengaluru
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
೨೦೦೮
೨೦೦೮ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕೆಯ ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದ ೮ನೇ ವರ್ಷ.
* ೮
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦೧೯ - ೨೦೨೦ರ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ೯, ೨೦೨೦ ರಂದು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾಯ್ದೆ, ೧೮೯೭ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. .
ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾದ ಎಸ್.ಸುರೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೂಚನೆಗಳಂತೆ ಕೊರೊನಾ ವೈರಸ್ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಡರಾತ್ರಿ ಸುತ್ತೋಲೆ ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಇದು ಖಾಸಗಿ, ಅನುದಾನಿತ ಮತ್ತು ಅನುದಾನರಹಿತ ಶಾಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್‌ಕೆಜಿ, ಯುಕೆಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೋಮವಾರದಿಂದ ತೆರೆಯಬಾರದೆಂದು ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದರು.
ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ಹೆಚ್ಚುತಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಾಲ್‌ಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು, ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲುದಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಾರದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗುವುದು ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಬಿ.ಎಸ್.ಯಡಿಯುರಪ್ಪ ಶುಕ್ರವಾರ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕರೋನವೈರಸ್ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ೭ ರಿಂದ ೯ ನೇ ತರಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ಜನರು ಕರೋನವೈರಸ್‌ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಟೋಲ್ಫ್ರೀ ಸಹಾಯವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆ - 155214 ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ
ಕೊರೋನಾ ವೈರಸ್ ಕೋಳಿಯಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಈ ವದಂತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಕೋಳಿಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಕರೋನಾ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಇಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಿವಿಗೊಡದಂತೆ ಜನರಿಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಈ ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಹರಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಲೇಖನಗಳು
ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1959 ರಿಂದ 1974 ರವರೆಗೆ 15 ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಅವರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಅನ್ನು "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್" ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಮಿತಿಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಾಸಗಳು ಅಥವಾ ಏಕೈಕ ದೊಡ್ಡ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ಪೋಸ್ಟ್ ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್ ಐದರಿಂದ ಏಳು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಪೇಸ್ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವು ಸರಿಸುಮಾರು 1.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ" ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಕೋಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು 124 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಚೆಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲದೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯಮ್‌ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲು, ಮಾರ್ಗ ಯೋಜನೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಸೆನ್ಸಸ್ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಮೊತ್ತದ ಕಡಿಮೆ ಹಂತದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸುಮಾರು 27.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಟವಾಡೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ವಿಳಾಸ ಡೇಟಾವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸ ಫೈಲ್ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವುದು, ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು. 1857 ರಿಂದ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1917 ರಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು, 1934 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಇತರೆ ನಗರಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮುಂಚಿನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಒಂದು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ
ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಐದು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಅಕ್ಷರಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವಾಗಿದ್ದು, (ಏಕ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕೋಡ್‌ನ ಹೊರಗಣ ಮತ್ತು ಒಳಗಣ  ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ.) ಉದಾ. ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು1ಎ 0ಎಎ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೋಡ್‌ಗಳು. ಈ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು 1959 ಮತ್ತು 1974 ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಅವರಿಂದ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತರೆ ಹಲವಾರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ - ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಲಾಟರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡಿನ 'ಹೊರಗಣ' ಭಾಗವು ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ - ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ರೆಡ್‌ಹಿಲ್ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್‌ಹೆಚ್, ತದನಂತರ ಮುಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಪೋಸ್ಟ್ ಟೌನ್ ಅನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಡೆಲಿವರಿ ಕಛೇರಿಯು ಸ್ಥಳೀಯ ವಲಯದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗೀ ಆರ್‌ಹೆಚ್1 ರೆಡ್‌ಹಿಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆರ್‌ಹೆಚ್10 ಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಹುಶಃ ಹೊರಗಣ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ - ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆರ್‌ಹೆಚ್10 ಮತ್ತು ಆರ್‌ಹೆಚ್11 ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಪರಿಸರವು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸಹಾ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕ ಪೋಸ್ಟಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಳಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್ ಟೌನ್ ಇರುತ್ತದೆ. 'ಒಳಗಣ' ಭಾಗವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಟ್ಟಣ/ ಡೆಲಿವರಿ ಕಚೇರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ - ಸಂಖ್ಯೆಯು- ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗಳಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಆಸ್ತಿಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ ದೊಡ್ಡ ಕಛೇರಿಯ ಶಾಖೆಯು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, 'ಒಳಗಣ' ಭಾಗದ ಕೋಡ್ ಕಛೇರಿ ಶಾಖೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿಯು ಶಾಖೆಯ ಒಳಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಎಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಮೇಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಕಡೆ) ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ( ಡಿವಿಎಲ್‌ಎ ನಿದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ) "ಒಳಗಣ" ಕೋಡ್ ಒಂದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ನೇರವಾದ ಮೇಲ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದು.
ಐದು-ಅಂಕಿಗಳ ಸರಣಿಯ ಕೋಡ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೇಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಮೇಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ - ಆದರೆ ಮೇಲಿಂಗ್ ಲಭ್ಯವು ಕೇವಲ 'ಕನಿಷ್ಠ 4,000 ಅಕ್ಷರಗಳ-ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾತ್ರ'. ಮೇಲ್ ವಿಧಧ ಬಲ್ಕ್ ಮೇಲಿಂಗ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ-ವಿಂಗಡಣೆಯು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 1950 ರ ಅಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗನಡೆಸಿತು. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಎನ್ವಲಪ್ ಅನ್ನು ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಪತ್ರವನ್ನು ಯಾವ ಪಿನ್‌ಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕೆಂದು ತೋರಿಸುವ ಬಟನ್ ಅನ್ನು ಒತ್ತುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ 1959 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾಗಿ ಕೋಡ್ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಆರಿಸಿ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸ್ವರೂಪವು ಆರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಆಲ್ಫಾನ್ಯೂಮರಿಕ್ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. 28 ಜುಲೈ ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮಾರ್ಪೆಲ್ಸ್, ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್, ನಾರ್ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು 150,000 ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಳಾಸಗಳು ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ನಾರ್ವಿಚ್ ಈಗಾಗಲೇ ಎಂಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮೇಲ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೋಡ್‌ಗಳು ಎನ್‌ಒಆರ್ ಎಂದು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1965 ರಲ್ಲಿ "ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ" ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. 1 ಮೇ 1967 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮಧ್ಯ ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌ಗೆ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಆರ್‌ಒ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಸಿಆರ್2, ಸಿಆರ್3 ಮತ್ತು ಸಿಆರ್4 ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇದು £24 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಬರ್ಡೀನ್, ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್, ಬ್ರಿಗ್ಟನ್, ಬ್ರಿಸ್ಟೋಲ್, ಬ್ರೋಮ್ಲೆ, ಕಾರ್ಡಿಫ್, ಕೊವೆಂಟ್ರಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನಿ, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್, ರೀಡಿಂಗ್ ಶೆಫೆಲ್ಡ್, ಸೌಥ್‌ಆಮ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಕೋಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. 1967 ಕ್ಕೆ ಆರ್ಬೆಡೀನ್, ಸೌಥ್‌ಆಂಪ್ಟನ್, ಬ್ರಿಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಡೆಬ್ರಿ ಗಳಿಗೆ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1970 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 1970 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಮೇಲ್‌ಗೆ ಒಕ್ಕಣೆಯಾಗಿ "ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ಜ್ಞಾಪಕದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದಾಗ್ಯೂ ವಿಂಗಡಣೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
1971 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿಳಾಸದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೋಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಕ್ತಾಯದ ಕುರಿತು ಸದನದ ಕಲಾಪದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 1972 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಸರ್ ಜಾನ್ ಈಡನ್ ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ನಾರ್ವಿಚ್‌ಗೆ ಮರುಕೋಡ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 1974 ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತ ತಲುಪಿತು ಆದರೆ ಸಿಆರ್‌ಒ ಅನ್ನು ಸಿಆರ್‌0 (ಜಿಲ್ಲೆ ಸೊನ್ನೆ) ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರೋಯ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಂತಿಮ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ಮಧ್ಯ ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಎನ್‌ಪಿಟಿ ಎಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅದೇ ರೀತಿ ನಾರ್ವಿಚ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಯ್ಡನ್ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಪಿ1-ಎನ್‌ಪಿ8 ಎಂದು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 1984 ರ ಅಂತ್ಯದ ತನಕ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ನಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ (ಎನ್‌ಪಿಟಿ ಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸದೆ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಪಿ7 ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ) ಇದನ್ನು ಎನ್‌ಪಿ9 ಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಹೊರಗಿನ ಕೋಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗಿರೋಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಜಿಐಆರ್ 0ಎಎ ಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಆಗಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಲಂಡನ್
ಲಂಡನ್ ಅಂಚೆ ಪಟ್ಟಣವು ಬೃಹತ್ ಲಂಡನ್‌ನ 40% ಅನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. 1857/8 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಇದನ್ನು ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅವುಗಳು ಆವರಿಸಿದ ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ರೀತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ: ಇಸಿ, ಡಬ್ಲ್ಯುಸಿ, ಎನ್, ಎನ್ಇ, ಇ, ಎಸ್‌ಇ, ಎಸ್, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು, ಡಬ್ಲ್ಯು, ಮತ್ತು ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು. ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ 1917 ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಇ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ "1" ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ತದನಂತರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಟವಾಡೆ ಕಚೇರಿಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇತರೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು (ಉದಾ. ಎನ್‌2 ಪಶ್ಚಿಮ ಫಿಂಚ್ಲೆ, ಎನ್3 ಫಿಂಚ್ಲೆ, ಎನ್4 ಫಿನ್ಸ್‌ಬರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಮುಂತಾದವು).
ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದಂತೆ, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇತರೆ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. 1864/65 ರಲ್ಲಿ ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು 1967/68 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಎಂಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
1917 ರಲ್ಲಿ ಡುಬ್ಲಿನ್ ಅನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸೇವೆಗೆ ಇವುಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿತ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 1923 ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊ ಅನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ ಕಂಪಾಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು (ಸಿ, ಡಬ್ಲ್ಯು, ಎನ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು,ಎನ್, ಇ, ಎಸ್, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯು, ಎಸ್ಇ).
ಜನವರಿ 1932 ರಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ಅಂಗೀಕಾರ ನೀಡಿದರು. ನವೆಂಬರ್ 1934 ರಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು "ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ದೃಢೀಪಡಿಸಲು" ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾದ ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವಸತಿನಿವಾಸಿಗರು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರದೇಶವು ಯಾವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಫ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ಯಾಂಪ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ವಿಭಾಗಗಳ ಮ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಕಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಪತ್ರಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು "ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು". ಮುಂದುವರೆದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. "ವೇಗದ ಮತ್ತು ನಿಜಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟ್‌ಪೇಪರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ" ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಚಾರವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಸಹಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಧಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಂಬದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೋಸ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯು ಸಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಮುದ್ರಕರು ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಷನರಿ ಪೂರೈಸುವವರಿಗೆ ವಿಳಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಚುನಾವಣೆ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು ಅಂಚೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿರುವ 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಐಟಂಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಲ್ಲಿಗೂ ಸರಿಯಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉಚಿತ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
ಹತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದರೆ:
ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸಂಖ್ಯಾ ಅಂಚೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಉದಾ. ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ 8 ನಲ್ಲಿನ ಟಾಕ್ಸ್‌ಟೆಥ್. ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ ನಡುವೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ 1 ಅಥವಾ ಸಾಲ್ಫೋರ್ಡ್ 4 ಎಂದು ವಿಳಾಸ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಉಪವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಗ್ರೇಟ್ ಬಾರ್, ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22 ಅಥವಾ ಬಿರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್ 22ಎ - ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಳೆಯ ಗಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಚಿಹ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವರ್ತನೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಾಗ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗೀ ಆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಎಲ್ 8 ರೊಂದಿಗೆ ಟೊಕ್ಸೆಟ್ (ಲೈವರ್‌ಪೂಲ್ 8) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು "ಎಂ" ಪೋಸ್ಚ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಳೆಯ ಕೋಡ್ ಲೈವ್‌ಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗಲ್ಲಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಅವು "ಸಾಲ್‌ಫೋರ್ಡ್ 4" ನೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಗ್ಲಾಸ್‌ಗೌ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಸ 'ಜಿ' ಪೋಸ್ಟ್ ಕೋಡ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಸಿ1ಯು ಜಿ1 ಆಗುತ್ತದೆ, ಡಬ್ಲ್ಯೂ1 ಯು ಜಿ1 ಆಗುತ್ತದೆ, ಎನ್1ಯು ಜಿ 21 ಆಗುತ್ತದೆ, ಇ1 ಯು ಜಿ31 ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಸ್1 ಯು ಜಿ41ಆಗುತ್ತದೆ, ಎಸ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಯು ಜಿ51 ಆಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಷ್ಟು. ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ 1917 ಪೋಸ್ಟಲ್ ಜಿಲ್ಲಗೆಳು ಹೊಸ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ 60% ನಷ್ಟು ಲಂಡನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ರಸ್ತೆಗಳ ಸಂಕೇತಗಳು ಲಂಡನ್ ಹ್ಯಾಕ್‌ನಿ ವಲಯವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಈಶಾನ್ಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್(ಎನ್‌ಇ) ಎಂದೇ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ!
ವಿನ್ಯಾಸ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಸ್ವರೂಪಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಜಿಐಆರ್ 0ಎಎ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ) ಇದರ ಅನುಸರಣೆಯಂತೆ, ಎ ಅನ್ನು ಪತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 9  ಅಂಕಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ:
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಯೂನಿಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಲ್ಲಿ, ಗಲ್ಲಿಯ ಭಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ವಿಳಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಲಕ್ಷಣವು ರೂಟ್ ಯೋಜನೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಸರಿಸುಮಾರು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಗಳು ಹೊರಗಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ,ಎಲ್ ಸೂಚಕಗಳು ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್, ಇಹೆಚ್  ಸೂಚಕಗಳು [[ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಎಬಿ  ಯು ಅಬೆರ್‌ಡೀನ್  ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಗೆ  ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ . ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಲಂಡನ್ನಿನ ಹಲವು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳು ಅವು ಹಸರಿಸಲಾದ ನಗರದ ನಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.  ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಬಿಟಿ ಯು ಬೆಲ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ನಾರ್ತನ್ ಐರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಕೋಡ್‌ಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನೇರವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುತತ್ದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವು ರೂಟಿಂಗ್ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಅಥವಾ ಅಂತರವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಅಪ್ಲೀಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಿಓ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ನಂತರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬಿಎಸ್98, ಬಿಎಸ್99, ಬಿಟಿ58, ಇ98, ಎನ್‌ಇ98, ಎನ್‌ಇ99 ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ99 ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಗಿರೋ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಕಛೇರಿಗಳು ಬೋಟಲ್ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಜಿಐಆರ್0ಎಎ ಯು ನ ಸ್ವರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಹಾ ಇವೆ, ಬಿಎಕ್ಸ್, ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ವಿಳಾಸಗಳು. ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬಿಎಕ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದ್ದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸ್ವರೂಪಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಸ್ಥಾನದ ಸ್ವೀಕೃತದಾರರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕೃತದಾರರ ಚಲನೆಯ ಈವೆಂಟನ್ನು ಪುನರ್ನೇಮಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಬಳಕೆದಾರರು ಲೈಯೋಡ್ಸ್ ಟಿಎಸ್‌ಬಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್‌ಎಂ ರೆವೆನ್ಯೂ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಒಲಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಫಾದರ್ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌‌ಗೆ ಪತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ಗಳಿವೆ : ಎಸ್‌ಎಎನ್ ಟಿಎ1.
ನಮ್ಮಮ್ಮನ ಸೊಸೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಯುಕೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು
ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಕೋಡ್‌ಗಳು
ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ನೊಳಗೆ, ಹೊರಗಣ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಎಕ್ಸ್‌ವೈ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತಲಿದ್ದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ರೂಟಿಂಗ್ ಕೋಡ್‌ಗಳು ತಪ್ಪು-ವಿಳಾಸದ ಮೇಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಟ್‌ಬೌಂಡ್ ಮೇಲ್ ಹೋಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶೇಷ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು
ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನ ತಂತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಊಹೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಬ್ರೀಟನ್ಸ್ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನಧೀಕೃತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ:
ಸಂಘಟಣೆಗಳು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಸಮರ್ಪಣೆಗಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದ ಕೇಸ್‌ಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕೋಡ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ :
ಸ್ವಯಂಚಾಲನೆ
ಸಮಗ್ರವಾಗಿಸುವ ಮೇಲ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು - ಐಎಂಪಿಗಳು- ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಬಳಕೆಯ, ವಸ್ತುಗಳ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಓದಿ, ಮತ್ತು ೆರಡು ಫಾಸ್ಪರಸ್ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ, ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ನ ಒಳವಾರ್ಡಿನ ಮತ್ತು ಹೊರವಾರ್ಡಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿ, ಯಾವ ತಂತ್ರವು ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಓದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆಯೋ, ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗದ ಹೊರಗಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗೆ ಮೇಲ್ ವಿಭಾಜಿಸಿ. ಪತ್ರಗಳು ಕೂಡಾ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಿಎಸ್‌ೆಸ್ ಯಂತ್ರದಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೊರಗಣ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಓದುವುದು, ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮನೆಯಿಂದ ಮನಗೆ ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಉನ್ನತ ಪಾಸ್ಪರಸ್ ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಕೋಡ್‌ನ ಒಳಗಣ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಳಭಾಗವು ಹೊರಗಣದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ.
ಐಎಂಪಿ ಗಳು ಆರ್‌ಎಂ4ಎಸ್‌ಸಿಸಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದುಸ ಕ್ಲೀನ್‌ಮೇಲ್ ಬಳಸಿ,ಮೇಲಿನಗಿಂತಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಮೂರನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬಳಕೆ
ಪಿಎಎಫ್ ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಏಕಮಾತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳಿಂದ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಳಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಮನೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಳಾಸ ಡೇಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳ ಮ್ಯಾಪ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಮೂಲಕ, ಮ್ಯಾಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪಿನ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸುಮಾರು 4,000 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ 2,00 0 ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳು ಮುಗಿಯುವದರೊಂದಿಗೆ ಪಿಎಎಫ್ ಅನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೌನ್ ಅವಲಂಬನೆಗಳು
ಚಾನೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಅವನ ಸ್ವಂತ ಪೋಸ್ಟಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ 1969 ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಂತಹ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಯುಕೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ, 1993 ರಲ್ಲಿ ಜಿವೈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಜರ್ನೆಸಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ, ದ್ವೀಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ ಐಎಮ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಜೆರ್ಸೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ 1994 ಜೆಇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ತಂಡಗಳು
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ತಂಡಗಳ ಪೋಸ್ಟ್ ಆಫೀಸ್ (ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ) ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಹೆಚ್‌ಎಂ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಮೇಲ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ ಡೆಲಿವರಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ ಕೋಡ್‌ಗಳು ಬಿಎಫ್‌ಪಿಓ 801 ನಂತೆ ಸಿವಿಲಿಯನ್ ವಿಳಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಕಾರ್ಯದ ಪೋಸ್ಟಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದು ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಲಂಡನ್ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಯುಕೆಯ ಕೆಲವು ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಹೊಂದಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಕೋಡ್ ಎಲ್ಲಾ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: