cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾಯಿದೆ
ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾಯಿದೆ (Essential Services Maintenance Act) (ESMA) ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ, ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರ ಮೇಲೆ ಅಂಕುಶ ಹಾಕುವ ಕಾಯಿದೆ 1968 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೆಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 1994ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾನೂನಿನ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಆಯಿತು.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಜೂನ್ 2013 ರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. 2015 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ (ಬಸ್ ಸೇವೆಗಳು), ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು (ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು) ಅಂತಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಸ್ಮಾ ಎಂಬುದು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನು, ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತು ಮಾಡಿದ ಕಾನೂನು; ಆದರೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ವಿವೇಚನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯವು ಕೇಂದ್ರ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಅದರ ನಿಬಂಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ಎಸೆನ್ಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯಾವಾಗ ಜಾರಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರು ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೈ ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಸ್ಮಾ ಜಾರಿ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳಾದ ಆಹಾರ, ಭದ್ರತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ, ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭಂಗ ಬರುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂದಾಗ ಸರ್ಕಾರ ಎಸ್ಮಾ ಜಾರಿಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಶಾಸನಗಳು ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಯಿದೆಗಳು
ಏಕಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದ
ಏಕಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದ ಜೀವಿಗಳ ವಿಕಾಸಗತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಮ್ಮೊಗವಾಗಿ ಖಚಿತಮಾರ್ಗದಲ್ಲೇ ಸಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವಾದ (ಆರ್ಥೊಜೆನೆಸಿಸ್), ಇದನ್ನು ನಿರ್ಧಾರಿತ ವಿಕಾಸವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಏಕಮುಖವಿಕಾಸವಾದದ ಮೂಲ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಥಿಯೋಡರ್ ಐಮರ್ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ರೆಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿನ ದಿಂಡು ಮತ್ತು ನರರಚನೆಗಳ ವಿಕಾಸವನ್ನು ತನ್ನ ವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಒದಗಿಸಿದ. ಅನೇಕ ಅಕಶೇರುಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿವೆ. ಎಚ್. ಎಫ್. ಆಸ್ಬಾರ್ನ್‌. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಕೆ. ಗ್ರಿಗೋರಿ ಮುಂತಾದ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ತಾವು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಶೇರುಕ ಜೀವ್ಯವಶೇಷ ವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಅಶ್ವ ಕುಟುಂಬದ ವಿಕಾಸ.
ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ಜೀವಿ
ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ಜೀವಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಅಶ್ವಕುಟುಂಬ ಹುಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಸಮರ್ಥಿಸುವುದುವುಂಟು. ಏಕಮುಖ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ನಿಗೂಢ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧಾರವಾದ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಜೀವಿಯನ್ನು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅಂತಃಶಕ್ತಿ ಪ್ರೇರೆಪಿಸುತ್ತದೆನ್ನುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಜೀವದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಿಜಮೌಲ್ಯಗಳು ಅದರ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮಾತಂತೂ ನಿಜ. ವಿಕಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಏಕಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ತೋರುವುದು ಸಹಜ. ಸಹಜವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆನುವಂಶೀಕ ಸರಣಿ ತೋರುವ ವಿಕಾಸ ಮಾರ್ಗ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಹೌದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಏಕಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ವಿಕಾಸವಾದದ ತಳಹದಿ ಎಂದು ಒಪ್ಪಬಹುದೇ ಹೊರತು ಅದನ್ನೇ ವಿಕಾಸವಾದದ ಏಕೈಕಮಾರ್ಗ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಕಾಸ ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಏಕಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅದು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಈ ರೀತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜೀನುವಿಕೃತಿಗಳು ಆ ಜೀವಿಯ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿಯೇ ಅಥವಾ ವಿಕಾಸಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಸರಿಯಾಗಲಾರದು. ವಿಕೃತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಯಾವ ವಿಕೃತಿ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಿ ಬದುಕುತ್ತದೆಯೊ ಅದು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ, ಮಿಕ್ಕವು ನಾಶಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಜೀವಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಲ್ಲದ, ಆತಂಕ ತರಬಲ್ಲ ರೂಪಭೇದಗಳು ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ತಲತಲಾಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬರುವುದೂ ಉಂಟು. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಎಲ್ಕ್‌ ಸಾರಂಗದ ಶೃಂಗಗಳು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಹೊರಲಾರದಷ್ಟು ಭಾರವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಲು ಕಾರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವಾಗಬಹುದು. ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ವಿಕೃತಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದಾಗ ಆ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಅಗತ್ಯವಾದವುಗಳೊಡನೆ ಅನಗತ್ಯವಾದವನ್ನೂ ಜೀವಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ನೇರವಾಗಿ ಅಶ್ವಕುಟುಂಬದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿಕಾಸದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಕವಲುಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಆ ಕವಲುಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಜೀವಿಗಳು ಇಂದಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೇ. ಗಿಡ ಬೆಳೆಯುವಾಗ ನಾನಾ ರೀತಿಯ ಕವಲು ಕೊಂಬೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಸರವನ್ನೆದುರಿಸಲಾರದೆ ಹುಟ್ಟಿದಷ್ಟೇ ಬೇಗ ನಾಶಹೊಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳೆದ ಗಿಡ ನೇರವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಏಕಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದಿಗಳು ಅಂಥ ಗಿಡವನ್ನೋ ಅಥವಾ ಅಂಥದೊಂದು ರೆಂಬೆಯನ್ನೋ ತಮ್ಮ ವಾದ ಸಮರ್ಥನೆಗೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ವಿಕಾಸ ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಮ್ಮೊಗನಾದುದು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಸರಿಯಲ್ಲ. ಅದು ಹಿಮ್ಮೊಗನಾಗಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿದೆ (ನೋಡಿ-ವಿಕಾಸವಾದ).
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸ
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವೇಚನೆಯಲ್ಲೂ ಏಕಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದದ ಪ್ರಭಾವ ಬಿದ್ದಿದೆಯೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸಿನ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಧಾನವೆಂಬುದು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಾವನೆಗಳ ಪ್ರಸಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಕಾಸದ ಕಾರ್ಯ-ಕಾರಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಜೀವವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವಿರುವ ಹಾಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಕಾಸದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೆ-ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದವರಿಗೆ ಏಕಾಭಿಮುಖ ವಿಕಾಸವಾದ ಅನುವಾಗಿ ಒದಗಿಬಂತೆನ್ನಬಹುದು. ಸಮಾಜವಿಕಾಸ ಪ್ರಜ್ಞಾಪುರ್ವಕವಾದದ್ದಲ್ಲವಾ ದರೂ ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂಬುದಂತೂ ನಿಜ. ಈ ಸಂತತಿ ನವೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನರಿಯುವುದು ಆಶಕ್ಯ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಮವಿಲ್ಲವಾದರೂ ಈ ವಿಕಾಸ ಏಕಾಭಿಮುಖ. ಇದು ಸದಾ ಮುಮ್ಮೊಗನಾದದ್ದು-ಎಂಬುದು ಆಗಿನ ಮಾನವಕುಲ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮತವಾಗಿತ್ತು.
ಜೀವವಿಕಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಮಾಜವಾದದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಮಾಕ್ರ್ಸ್‌-ಎಂಗೆಲ್ಲರು ಈ ವಾದದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಕುಲವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂದೆ ಹೋದರು. ಇವರು ಕಂಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ದರ್ಶನ ಇನ್ನೂ ನಿಚ್ಚಳವಾದದ್ದು, ಖಚಿತವಾದದ್ದು. ಇಡೀ ಸಮಾಜವೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಾಮ್ಯವಾದದ ಗುರಿಯತ್ತ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ; ಸಮಾಜದ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ-ಎಂದು ಇವರು ತರ್ಕಿಸಿದರು.ಮುಂದೆ ಜೀವವಿಕಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಕಾಭಿಮುಖವಿಕಾಸವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳೂ ಸಂಶಯಗಳೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆಯೂ ಈ ವಾದದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತೊಡಕುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡುವು. ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮಾಜವಿಕಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಸಂಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಚಾರ ಹರಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿ
ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು(Ophrysia supercilioa) ಫೆಸೆಂಟ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಲಾವಕ್ಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೊನೆಯ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಜಾತಿಯ ಅಪರೂಪದ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಹಾಗು ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಮಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
thumb|left ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಲು ಮತ್ತಿತರ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳಂತೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳ ಧ್ವನಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕು,ಕಾಲುಗಳು ಹಾಗು ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂದೆ ಮುಂದಿರುವ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕಿಗಳು ಇದರ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಬಾಲವಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ,ಕಂದು-ಹಳದಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಬ್ಬುಗಳು, ಹಣೆ ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದ್ದೆ.ಗಂಡು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಸ್ಲೇಟಿನ ಬೂದು ಬಣ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಳಿ ಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಮೈಯೆಲ್ಲ ಕಪ್ಪು ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಹಂಚಿಕೆ
ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಮಸ್ಸೂರಿಯಿಂದ ನೈನಿತಾಲ್ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಮಸ್ಸೂರಿಯಲ್ಲಿ(೧೮೩೬) ಮೊದಲ ಲಾವಕ್ಕಿಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು, ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನೈನಿತಾಲ್ನಲ್ಲಿ(೧೮೭೬) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೨ ಜಾತಿಯ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ೧೮೩೬ ರಿಂದ ೧೮೭೬ ರವರೆಗೆ ಗರ್ವಾಲ್ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಂಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತು. ರಾಸ್ಮುಸ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಆಂಡರ್ಟನ್(೨೦೦೫)ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಬರೀ ೯ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ೧೮೪೬ ರಿಂದ ೧೮೬೫ರವರೆಗೆ ಪತ್ತೆಯಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತೆ ಹೊರತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ, ತದನಂತರ ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೆತ್ ಮ್ಯಾಕ್ಕಿನ್ನಾನ್ ರವರು ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಸ್ಸೂರಿ ಪ್ರಾಂಥ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಬುದ್ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಬೆನಾಗ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಾವಕ್ಕಿಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಬಳಿ ಜರಿಪಾನಿಯೆಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೫ ಜಾತಿಯ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ೭೦೦೦ ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದ ಶೇರ್-ಕಾ-ದಂಡ ಬಳಿ ಸೆನಾನಿ ಕಾರ್ವಿತನ್ ರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೬ರಂದು ಈ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಯ ಕೊನೆಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ಆದಾರಿತವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಚ್ಚಿದ್ದರು. ಈ ಹಕ್ಕಿಯ ಜೀವನದಿ ಭಾರತವಾದರು, ಬದುಕುಳಿಯುವ ಶೇಖಡತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ ಜೀವಿ ಸಮಿತಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಘೋಶಿಸಿದರು. ಸಿಡ್ನಿ ಡಿಲನ್ ರಿಪ್ಲೆರವರು ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಸನೊ ಕಲೊ ತಿತ್ರ ಎಂಬ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಯ ಜಾತಿಯೊಂದನ್ನು ನೆಪಾಳ ದೇಶದ ದೈಲೆಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಚ್ಚಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗತಿಸಿದೆಯೆಂಬ ದಾಖಲೆಗಳು ಇನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ರುಜುವಾಗಿಲ್ಲ. ರಿಪ್ಲೆಯವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪೂರ್ವ ಕುಮಾನ್ ಹತ್ತಿರದ ಲೊಹಘಟ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ದೈಲೆಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ನೇಗಿಯವರು ಮಸ್ಸೂರಿಯ ಬಳಿ ಲಾವಾಕ್ಕಿಯ ಗುಂಪನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ,ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ರವಿಶಂಕರನ್, ರಾಹುಲ್ ಕೌಲ್, ಸಲೀಮ್ ಜವೀದ್ ಮತ್ತು ರಾಜಿವ್ ಕಲ್ಸಿರವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶೋದನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಿ ಜೀವಿ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಜಾತಿಯ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಸುಮಾರು ೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಬಹುದೆಂದು ಪರಿಘಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ೧೬೫೦ ರಿಂದ ೨೪೦೦ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಫಿನ್(೧೯೧೧)ರವರ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸುವ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಗಿಡ್ಡ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವವಿಷಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಟ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಮತ್ತಿತರ ಸಂಶೋಧಕರು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ, ಈ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು, ೬-೧೦ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕೂಡಿದ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪು, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತೆ ಪೊದೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಾಸಿಸುತ್ತ, ಹುಲ್ಲು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಆಹರವನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಶಿಳ್ಳು ಶಬ್ದದಿಂದ ಚಿಗರೊಡೆಯುತಿತ್ತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾಣಾಪಾಯ
ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಂತೆ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು. ಇದಲ್ಲದೆ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿರುವ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು ಮಾನವನ ಒತ್ತಡ್ಡಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೆ ಮರಣ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮಸ್ಸೂರಿಯ ಬಳಿ ಸುಣ್ಣದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಲಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೋಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಲಹೆಯಿಂದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಜಾತಿಯ ಲಾವಕ್ಕಿಗಲು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳು
ಭಾರತೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯ್ದೆ(೧೯೭೨) ಪ್ರಕಾರ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳು, ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ೧ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾತ್ರ ಇನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ.ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ  ಗಣಿಗಾರಿಕೆ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಆದೇಶದಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ತಗಿತಗೊಳಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಮಸ್ಸೂರಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಲಾವಕ್ಕಿಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹೆಚ್ಚುತಿದ್ದು, ಸೇನೆಯ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಾಪಡೆ ಮಸ್ಸೂರಿಯ ಬೆಟ್ಟಗಳ್ಳಲ್ಲಿ ಗಿಡಮರಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿ ಪೋಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಬುದ್ರಾಜ್,ಬೆನಾಗ್ ಮತ್ತು ಜರಿಪಾನಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಹಕ್ಕಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಫಾರಸು
ಕಲ್ಸಿರವರ ಸಲಹೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಲಾಲುದ್ದಿನ್ರವರು ಮಾಡಿರುವ ಕಿರುಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸರಣೀಯ ಮೀಸಲಾದ ಮತ್ತು ಯೋಜಿತ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿದೆ.ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತ, ಇಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಂತ ಗರಿಗಳು ಅಥವ ಮೊಟ್ಟೆ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲಾವಕ್ಕಿಗಳದ್ದೇ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಆಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು
ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ ಸ್ಟಾರ್, ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.ಸುಮಾರು ೧ ,೫೦೦ ಜಾತಿಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಸಮುದ್ರ ಅಕಶೇರುಕಗಳು.ಅವುಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ೫ ಕೈಗಳು, ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಹುಶಃ ನಯವಾದ ಮುಳ್ಳಿನ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಪ್ಲೀಟ್ ಇರುತ್ತದೆ.ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳು ಕೆಲವು ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ, ಕೆಲವು ನೀಲಿ,ಅಥವಾ ಬೂದು ಬಣ್ಣ ಇರುತ್ತವೆ.ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಟ್ಯಬ್ ಆಕಾರದ ಪಾದಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.ಅದರ ಬಾಯಿಗಳು ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತವೆ.ಅವುಗಳು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ  ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಟಾಕ್ಸೋನಮಿ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಆಸ್ತ್ರಾಡಿಯಾ ಎಂದು ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನಿಗೆ ಫ಼್ರೆನ್ಚ್ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಡಿ ಬ್ಲೀನವಿರ್ ನವಿಲ್ ಅವರು ೧೮೩೦ಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದರು.ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ಪದದಿಂದ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅಸ್ಟರ್ (ಸ್ಟಾರ್) ಮತ್ತು ಈಡೋಸ್  (ಫಾರ್ಮ್).ವರ್ಗ ಆಸ್ಟ್ರಡಿಯಾ ಫಲಮ್ ಸಮುದ್ರ ಘೂರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ಟಾರ್ ಮೀನುಗಳ ಜೊತೆ ಕಂಟಕ ಚರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಆರ್ಚಿನ್,ಮರಳು ಡಾಲರ್,ಬಾಸ್ಕಟ್ ಸ್ಟಾರ್,ಸಮುದ್ರ ಸವತೆಕಾಯಿ ಎಂಬ ಮೀನುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.ಕಂಟಕ ಚರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಹುಳುಗಳಿಗೆ ದ್ವಿಪಕ್ಲೀಯ ಸಿಮಿಟ್ರ ಅಂದರೆ ರೂಪಾಂತರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮರಿಗಳು ತ್ರಿಜ್ಯೀಯ ಸಮ್ಮಿತಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುವುದು.ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆಂಟಾಮಿರಿಕ್.ಸ್ಟಾರ್ ಮೀನುಗಳ  ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳೆಂದರೆ ಅದು ಚಪ್ಪಟೆ,ಸ್ಟಾರ್ ಅಕಾರದ ದೇಹ, ಆದರೆ ಹಿರಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಕೀಂದ್ರ ಡೆಸ್ಕ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಹರಡುವ ಕೈಯಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ದೊಡ್ದ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಯಮಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮರು ೧,೫೦೦ ಜೀವಂತ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿವೆ.
ಆಯಸ್ಸು
ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನಿನ ಅಯಸ್ಸು ಜಾತಿಯಿಂದ ಜಾತಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯಾವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾತ್ರವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನಿನ ಅಯಸ್ಸು ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ:ಲೆಪ್ಟಾಸ್ಟೀರಿಯನ ಹೆಕ್ಸಾಕ್ಟಿಸ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯಾಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ದ ಮೊಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ.ಒಂದು ಮೊಟೆ ೨೦ಗ್ರಮ್ ಇರುತ್ತವೆ.ಅವುಗಳು ೨ ವಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುದತಕೆ ಬರುತ್ತವೆ.ಹಾಗು ಅವುಗಳು ೧೦ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ:ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯಾಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ.ಒಂದು ಮೊಟ್ಟ ೮೦ಗ್ರಮ್ ಇರುತ್ತವೆ.ಅವುಗಳು ೫ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುದತೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ,ಹಾಗು ಅವುಗಳು ೩೪ ವರ್ಷ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳು
ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಸೀರಿದಂತೆ ಕಂಟಕ ಚರ್ವಗಳು,ಸೊಕ್ಮವಾದ ಅರಿತರಿಕ ವಿದ್ಯುದ್ವೆಚ್ಚದ್ಯಯನ್ನು ಸಮತೊಲನತಯಿಂದ ನಿವಹಿಸುವುದು.ಇದಾರಥ್ರ ಮೀನುಗಳು ಸಾಗರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಸಾದ್ಯ.ಅವುಗಳು ಯಾವುದೀ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಅವಾಸಸಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮುದ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಆವಾಸಸಾನಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಉಷವಲಯದ ಹವಳ ದಿಬ್ಬ,ಬಂಡೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ,ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಪೊಲ್,ಮಡ್ ಮತ್ತು ಮರಳು ಕಲ್ಪೆ ಅರಣ್ಯ್,ಸಮುದ್ರ ಹುಲ್ಲಿನ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಲುಗಳು,ಅಳವಾದ ಸಮುದ್ರ ತಳದ ಕೆಳೆಗೆ ಕನಿಷ ೬,೦೦೦ಮ ಜಾತಿಗಳ ಮಹನ್ ವೈವಿದ್ಯತೆಯ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೀಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು.ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳ ದೀಹಗಳನ್ನು ವಿಲುಬಿನ ಆಸಿಕಲ್ಸ ಅವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಹಾಗು ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದೀಹದ ಗೂಡೆಯ ಸ್ಯಾಪೊನಿನ್ಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಒಂದು ಆಹಿತಕರ ರುಚ್ಚಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಕಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಎರಡು ಕವಾಟಗಳುಳ ವೈದ್ವಂಗಿಗಳು ಬೀಟೆಯಾಡುವ ಕೆಲಾವು ಜಾತಿಗಳು ಪಾಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಚಿಪ್ಪುಮೀನು ವಿಷ ಹರಡಬಹುದು.ಜಾರ್ಜ್ ಎಬಹಡ ಅವರು ಕೆಲವು ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನನ್ನು ಇಂಡೂನೀಷ್ಯ ದ್ವಿಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದಿದನ್ನು ಕಂಡರು.ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂದಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸಸಾನದಿಂದ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸ್ಮಾರಕ ಅಭರಣ ಅಥವಾ ಮೀನು ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅದರ ಅನೀಕ ಕೈಗಳಿಂದ,ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನು ಕಂಪ್ಯೊಟರ್ ಜಾಲಗಳ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಫವೆರ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ರೊಪಕ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಒಂದು ಸಮುದ್ರತಳವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವ್ಯವಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರು ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಮೀನಿನ ಹೆಸರುನ್ನು ಆಯ್ಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ರಾಯಲ್ ನೌಕಾಪಡೆಯ ೩ ಹಡಗುಗಳು ಎಚ್.ಎಮ್.ಎಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಹೊರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಉಸಿರಾಟದ ಮಂಡಲದ ಅಂಗರಚನೆ
ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಪುಪ್ಫುಸಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ ಇತರ ಅವಯವಗಳು: ವಿವರವಾಗಿ(ಮೂಗು, ಗಂಟಲು, ಗಂಟಲುಕುಳಿ (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್), ಧ್ವನಿನಾಳ (ಲ್ಯರಿಂಕ್ಸ್), ಉಸಿರ್ನಾಳ (ಟ್ರೆಕಿಯಾ), ವಾಸನಾಂಗಗಳು, ಉಸಿರ್ನಾಳದ ಕವಲುಗಳು, ಗಾಳಿಯ ಗೂಡುಗಳು (sಪಲ್ಮೊನರಿ ಆಲ್ವಿಯೋಲೈ) ಪುಪ್ಫುಸಗಳು, ತಿದಿಯಂತಿರುವ ಎದೆಗೂಡು (ತೊರ್ಯಾಕ್ಸ್), ಕತ್ತು ಇದೆ ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ವಪೆ, ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮಿದುಳ ಕಾಂಡ (ಮೆಡ್ಯುಲ ಆಬ್ಲಾಂಗೇಟ)(ಇವಿಷ್ಟರ ಸಮುದಾಯ (ಅನಾಟಮಿ ಆಫ್ ದಿ ರೆಸ್ಟಿರೇಟರಿ ಸಿಸ್ಟಂ). ವಪೆ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಎದೆ ಗೂಡು ಹಿಗ್ಗಿ ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿ ನುಗ್ಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸಡಿಲವಾದಾಗ ಎದೆಗೂಡು ಕುಗ್ಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಉಸಿರಿನ ಮಾರ್ಗಗಳು
1 ಮೂಗು (ನೇಸಲ್ ಕ್ಯಾವಿಟಿ): ಮೂಗಿನ ಒಳಭಾಗ ತಳದಲ್ಲಿ (ಬಾಯಂಗಳದ ಮೇಲೆ) 5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ 5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಅಗಲ 5. ಮಿ.ಮೀ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ತೆಳು ಮೂಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ (ಕಾರ್ಟಿಲೇಜ್) ಇರುವ ತಡಿಕೆ (ಸೆಪ್ಟಂ) ಇದೆ. ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಡಚಿಕೊಂಡ ಸುರಳಿ ತೆಳುಮೂಳೆಗಳಿವೆ. (ಶಂಖ), ಮೂಗಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂಳೆಗಳು ಒಟ್ಟು 11. ಇವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ ಕೆಂಪು ಲೋಳೆಪೊರೆ ಮುಚ್ಚಿದೆ. ಕೆಳಸುರುಳಿ ಮೂಳೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಪೊರೆ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಂದ ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಕ್ತನಾಳಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಬಿಸಿರಕ್ತದಿಂದ ಉಚ್ಛ್ವಾಸದ ಗಾಳಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಬೆಯ ಅಂಶವೂ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲಲ್ಲಿ ದೂಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಗಾಳಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹಬೆಯ ಅಂಶವೂ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೊಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲಲ್ಲಿ ದೂಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಅಂಟಿಕೊಂಡು ಗಾಳಿ ಶೋಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮೂಗಿನ ಪಕ್ಕ ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗೂಡುಗಳು (ಪ್ಯಾರಾನೇಸಲ್ ಏರ್ ಸೈನಸೆಸ್) ಧ್ವನಿ ವರ್ಧಕವಾಗಿ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿಸಿ ಉಸಿರಿನ ಕಾವು ಹೆಚ್ಚಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ನೆಗಡಿಯಾದಾಗ ಈ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಫ ತುಂಬಿಕೊಂಡರೆ ಧ್ವನಿ ಕುಗ್ಗುವುದು. ಘ್ರಾಣೇಂದ್ರಿಯ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿಲ್ಲ; ಬದಲು ಮೇಲುಗಡೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಗದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ವಾಸನೆ ಹೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
2 ಗಂಟಲು (ಫ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್
ಇದು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಗಳ ಮಾರ್ಗ ನುಂಗುವಾಗ ಉಸಿರು ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ನುಂಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂಗು ಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿನಾಳಗಳು ತೆರೆಯುತ್ತವೆ.
3 ಧ್ವನಿನಾಳ (ಲ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್)
ಇದು ಕೂಗು ಕೊಳವೆ. ಇದರ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಕೊಳವೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗದೆ ಗಾಳಿ ಸಲೀಸಾಗೆ ಓಡಾಡುವುದು. ಇದರೊಳಗೆ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಧ್ವನಿ ತಂತುಗಳಿವೆ (ವೋಕಲ್ ಕಾಡ್ರ್ಸ್). ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಬೇಕಾದಾಗ ಇವು ಒಂದುಗೂಡಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಿಂಡಿಯ (ಗ್ಲಾಟಿಸ್) ಮೂಲಕ ಗಾಳಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಬರಬೇಕು. ಆಗ ಇವು ಕಂಪಿಸಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮಾತಾಡುವಾಗ ಧ್ವನಿನಾಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಒಳಗೆ ಅದು ಕಂಪಿಧ್ವನಿಸುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಡೆಯಂತಿರುವ ಕಿರು ನಾಲಗೆ (ಎಪಿಗ್ಲಾಟಿಸ್) ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಳೆಯ (ಆಡಾಮ್ಸ್ ಆಪಲ್) ಮೇಲಿದೆ.
4 ಉಸಿರ್ನಾಳ
ಇದು ಧ್ವನಿನಾಳದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಗಂಟಲಿನ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎದೆಚೆಕ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ ಉಂಗುರಗಳು ಕೈಗೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಮುಕಿದರೆ ಕೆಮ್ಮು ಹುಟ್ಟಬಹುದು. ಸುಮಾರು 14 ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯ ಉಂಗುರುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ನಾಳ ಮುಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ: ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಓಡಾಡುತ್ತದೆ. ಉಸಿರ್ನಾಳ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಆಡಬಲ್ಲುದು. ಸ್ನಾಯುಗಳಿಂದ ಉದ್ದವಾಗಿ ಸಣ್ಣಗಾಗಬಲ್ಲುದು ಅಥವಾ ಕುರುಚಾಗಬಲ್ಲುದು. ಗಂಟಲಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಉದ್ದ 2.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಎದೆಯಲ್ಲಿ 7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸ ಗಂಡಸಿನಲ್ಲಿ 2 ಸೆಂ.ಮೀ. ಹೆಂಗಸಿನಲ್ಲಿ 1.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಕಿವಿಯಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಆಲಿಸಿದರೆ ಉಸಿರಾಡುವುದನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬತ್ತದ ಪೈರು ಆಡುವಂತೆ ಸಣ್ಣ ಕೂದಲಂತಿರುವ ಭಾಗಗಳು ಇದರ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಕಫದೊಡನೆ ಧೂಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಮಹಾಧಮನಿ (ಅಯೋರ್ಟ) ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತನಾಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿಫಿಲಿನ್ ಎಂಬ ಮೇಹರೋಗದಿಂದ ಉಬ್ಬಿ ಗಾಳಿಕೊಳವೆಯನ್ನು ಅದುಮುವುದರಿಂದ ಉಸಿರಾಟ ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅನ್ನನಾಳವನ್ನು ಅದುಮುವುದರಿಂದ ನುಂಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ರೆಕೆರೆಂಟ್ ಲ್ಯಾರಿಂಜಿಯಲ್ ನರ್ವ್ ಎಂಬ ಧ್ವನಿನಾಳದ ನರವನ್ನು ಅದುಮುವುದರಿಂದ ಧ್ವನಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟದೆ ಗಂಟಲು ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುವುದು.
5 ಉಸಿರ್ನಾಳದ ಶಾಖೆಗಳು (ಬ್ರೋಂಖೈ)
ಎದೆಯ ಭಾಗದ ಉಸಿರ್ನಾಳ 7.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇದೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡಶಾಖೆಗಳಾಗಿ (ಪ್ರೈಮರಿ ಬ್ರೋಂಖೈ) ಒಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಲ ಶಾಖೆ ಬಲಪುಪ್ಫುಸದಲ್ಲೂ ಎಡಶಾಖೆ ಎಡಪುಪ್ಫುಸದಲ್ಲೂ ಎರಡೆರಡಾಗಿ 20-25 ಸಲ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಈಗಿನ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು
(i) ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು. (ii) ಬ್ರಾಂಕೋ ಸ್ಕೋಪ್ ಎಂಬ ಕೊಳವೆಯಂತಿರುವ ದುರ್ಬೀನಿನ ಮೂಲಕ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳ ಬಾಯಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡುವುದು. (iii) ಬ್ರಾಂಕೋಗ್ರಾಮ್ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣಗಳು ಕೂರಲಾಗದ ವಿಶೇಷದ್ರವವನ್ನು (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಯೋಡೀನನ್ನು ಕರಗಿಸಿದ ಗಸಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ) ತುಂಬಿ ಎದೆಯ ಎಕ್ಸ್‍ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು.
ಪುಪ್ಫುಸಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಚನೆ
ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳ (ಟರ್ಮಿನಲ್ ಬ್ರೊಂಖಿಯೋಲ್ಸ್. ಸುಮಾರು 20ನೆಯ ಸಲ ಕವಲೊಡೆದವು) ವ್ಯಾಸ 0.2-0.7 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇವುಗಳ ಲೋಳ್ಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಡುವ ಸಣ್ಣ ಕೂದಲು ಇರುವ ಜೀವಕಣಗಳ ಪೊರೆ ಇದೆ (ಸ್ಯೂಡೋಸ್ಟ್ರಾಟಿಫೈಡ್ ಸೈಲಿಯೇಟೆಡ್ ಕಾಲಮ್ನರ್ ಎಪಿಥೇಲಿಯಂ). ಇವುಗಳ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯ ತುಣುಕುಗಳಿವೆ. ರಕ್ತಕ್ಕೂ ಗಾಳಿಗೂ ನಡುವೆ ದಪ್ಪ ಪೊರೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಲಗಳ ವಿನಿಮಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ಸಣ್ಣಗಾಗಲು ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯುಜಾಲವಿದೆ. ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸೆಟೆದುಕೊಂಡರೆ ಗೂರಲು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು 3-4 ಬಾರಿ ಎರಡೆರಡಾಗಿ ಕವಲೊಡೆದ ಮೇಲೆ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳಾಗುತ್ತವೆ. (ರೆಸ್ಪಿರೇಟರಿ ಬ್ರೋಂಖಿಯೋಲ್ಸ್). ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳ ಭಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳ ಪೊರೆ ಕೂದಲಿಲ್ಲದ ಘನಜೀವಕಣಗಳ ಪೊರೆ (ಕ್ಯೂಬಾಯಿಡಲ್ ಎಪಿಥೇಲಿಯಂ). ಪ್ರತಿ ಉಸಿರ್ನಾಳ ಕವಲೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಉಸಿರ್ನಾಳ ಗೊಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಉಸಿರ್ನಾಳದಿಂದ 2-11 ಬುಡ್ಡೆಕೊಳವೆಗಳು (ಆಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಡಕ್ಟ್ಸ್) ಹೊರಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಬುಡ್ಡೆ ಕೊಳವೆಗೆ 5-6 ಬುಡ್ಡೆಚೀಲಗಳು (ಆಲ್ವಿಯೊಲಾರ್‍ಸೇಕ್ಸ್) ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಬುಡ್ಡೆಚೀಲದ ಮೇಲೆ ಹಲವು ಬಹುಫಲಕ (ಪಾಲಿ ಹೆಡ್ರಲ್) ಬುಡ್ಡೆಗಳಿವೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಪುಪ್ಫುಸದಲ್ಲಿ 30-40 ಕೋಟಿ ಬುಡ್ಡೆಗಳು (ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿಗೂಡು) ಇವೆಯೆಂದು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬುಡ್ಡೆಯ ವ್ಯಾಸ 1/5-1/4 ಮಿ. ಮೀ. ಇದು ಬಲು ತೆಳುವಾದ ಜೀವಕಣಗಳ ಪೊರೆಯಿಂದಾದುದು. ಇದರ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಒತ್ತಾರ ಬಲೆಯಿದೆ : ರಕ್ತಕ್ಕೂ ಗಾಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪೊರೆಯ ದಪ್ಪ ಒಂದು ಮಿಲಿಮೀಟರಿನ 2500 ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಷ್ಟಿದೆ.ನೂರಾರು ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳ ಗೊಂಚಲಿನ ಗಾತ್ರ 1-21/2 ಸೆಂ.ಮೀ. ಇದು ಪುಪ್ಫುಸದ ಮೇಲೆ ವಕ್ರ ಬಹುಭುಜದಂತೆ (ಇರ್ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಪಾಲಿಗನ್) ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಪುಪ್ಫುಸದ ಅತಿ ತೆಳುವಾದ ಚೂರು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಿನಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಗೂಡುಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಬಲೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪುಪ್ಫುಸದ ಮೇಲೆ ಅದರ ನಾಭಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ತೆಳುವಾದ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪೊರೆ ಇದೆ (ಪಲ್ಮನರಿ ಪ್ಲೂರ). ಇದರ ಕೆಳಗೆ ನಾರು ಮಾಂಸದ ಕವಚವಿದೆ. ನಾರು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಇರುವ ತಂತುಗಳೂ ಇವೆ. ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ತಂತುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈ ನಾರಿನ ಮಾಂಸವಿದೆ. ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ತಂತುಗಳಿಂದ ಪುಪ್ಫುಸ ರಬ್ಬರ್ ಬಲೂನಿನಂತೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಣ್ಣಗಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಪುಪ್ಫುಸದಲ್ಲಿ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳೊಡನೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳೂ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹೃದಯದಿಂದ ಬರುವ ರಕ್ತನಾಳ ಕವಲೊಡೆದು ಗಾಳಿಯ ಗೂಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಒತ್ತಾದ ಬಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧಗೊಂಡು ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನು ಪಡೆದ ರಕ್ತ ಶುದ್ಧ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಮೂಲಕ ಎಡಹೃತ್ಕರ್ಣವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ದುಗ್ಧನಾಳಗಳ ಕವಲುಗಳೂ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತ ಗಾಳಿ ಕೊಳವೆ ಕವಲೊಡೆಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು (ಬ್ರೋಂಖೋ ಪಲ್ಮನರಿ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ಸ್) ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಪುಪ್ಫುಸದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ 25ನೆಯ ದಿವಸದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭ್ರೂಣ ಸುಮಾರು 4 ಮಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿರುವಾಗ ಅದರ ಗಂಟಲಿನ ತಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಾಲುವೆಯಾಗಿ (ಧ್ವನಿನಾಳ ಉಸಿರ್ನಾಳದ ಕಾಲುವೆ ; ಲ್ಯಾರಿಂಗೊಟ್ರೆಕಿಯಲ್ ಗ್ರೂವ್) ಒಂದೆರಡು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಬ್ಬುಗಳಾಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳ ಮೂಲ ರೂಪಗಳು (ಲಂಗ್‍ಬಡ್ಸ್) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದೇ ನಿರ್ಧಾರಕಾಲ. ಒಂದು ಕಡೆ ಉಬ್ಬು ಆಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆ ಕಡೆ ಪುಪ್ಫುಸ ಬೆಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ತಾಯಿ ಇಲಿಗಳಿಗೆ ಜೀವಾತು ಎ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಾಗುವುದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. 31ನೆಯ ದಿವಸದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಪುಪ್ಪುಸಾಂಕುರಗಳಿಂದ ಶಾಖೆಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿನಾಳ ಗಂಟಲಿನಿಂದಲೂ ಉಸಿರ್ನಾಳ ಅನ್ನನಾಳದಿಂದಲೂ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಲಗಡೆ 10 ಶಾಖೆಗಳು ಎಡಗಡೆ 9 ಶಾಖೆಗಳು ಎರಡೆರಡಾಗಿ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತ 36ನೆಯ ದಿವಸದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಲದಲ್ಲಿ 10 ದೊಡ್ಡ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಮತ್ತು ಎಡಗಡೆ 9 ಆಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಗುಳ್ಳೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. 40ನೆಯ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಕವಲುಗಳಾಗಿ ದ್ರಾಕ್ಷಿಯ ದೊಡ್ಡ ಗೊಂಚಲುಗಳಂತಾಗುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಶಾಖೆಗಳಾಗುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಗ್ರಂಥಿಕಾಲ (ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ಯುಲರ್ ಪೀರಿಯಡ್). ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಖೆಗಳ ಜೀವಕಣಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಳ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಕವಲೊಡೆಯುವುದು ಸುಮಾರು 17 ಸಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಎಂಟು ಸಲ ಆದವುಗಳಲ್ಲಿ ಫೆನ(ಕ್ಯೂಬಾಯಿಡಲ್) ಜೀವಕಣಗಳ ತೆಳುವಾದ ಪೊರೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಆದವುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಕಣಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ (ಕಾಲಮ್ನರ್ ಎಪಿಥೇಲಿಯಂ). 4 ರಿಂದ 6ನೆಯ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ನಾಳಗಳ ಕಾಲ (ಕೆನಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಪೀರಿಯಡ್). ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಳಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವೇ ಜನನದ ಅನಂತರ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಬುಡ್ಡೆಗಳಾಗುವುವು. 6 ತಿಂಗಳಿಗೇ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದರೆ ಅದು ಉಸಿರಾಡಿ ಜೀವಿಸಲು ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಳಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. 7ನೆಯ ತಿಂಗಳಿಂದ ಪ್ರಸವದ ಬುಡ್ಡೆಗಳ ಕಾಲ (ಆಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಪೀರಿಯಡ್). ಇದರಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಕ್ತನಾಳಗಳು ಬುಡ್ಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗು ಬದುಕಬಲ್ಲುದು. ಜನನ ಇನ್ನೊಂದು ಪರ್ವಕಾಲ. ಮೊದಲನೆಯ ಉಸಿರಿನಿಂದ ಪುಪ್ಫುಸವೆಲ್ಲ ಪೂರ್ತಿ ಅರಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳು ಅಥವಾ ವಾರಗಳು ಬೇಕಾಗುವುವು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪುಪ್ಫುಸದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಅರಳದೇ ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೂ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳದಿರಬಹುದು. ಪೂರ್ಣಗರ್ಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಹುಟ್ಟುವ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಹೊಟ್ಟೆ ಕೊಯ್ದು ತೆಗೆದ ಮಕ್ಕಳ ಗಾಳಿಬುಡ್ಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇಳೆ ಲೋಳೆ ಪೊರೆಯಿದ್ದು ಉಸಿರಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರಬಹುದು. ಹೀಗಾಗುವುದು ಮಗು ಗರ್ಭಕೋಶದ ಒಳಗಿನ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದಲೇ ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಜನನದ ಅನಂತರ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳು ತೆಳುವಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಶಾಖೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದಲೂ ಗಾಳಿ ಬುಡ್ಡೆಗಳು ದೊಡ್ಡವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಪುಪ್ಫುಸ ಬೇಗ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಜನನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ 17 ಸಲ ಕವಲೊಡೆದ ಉಸಿರ್ನಾಳಗಳು ಪ್ರಾಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಒಟ್ಟು 25 ಸಲ ಕವಲೊಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಪುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತುಂಬುವ ಉಸಿರಾಟದ ಅಂಗಗಳು
1. ಎದೆಯ ಎಲುಬಿನ ಗೂಡು (ಥೊರಾಸಿಕ್ ಕೇಜ್) : ಹಿಂದೆ 12 ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳು (ಥೊರಾಸಿಕ್ ವರ್ಟಿಬ್ರೇ), ಮುಂದೆ ಎದೆಚಕ್ಕೆ (ಸ್ಟೆರ್ನಂ) ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ 12 ಜೊತೆ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳಿಂದ (ರಿಬ್ಸ್) ಎದೆಯ ಗೂಡು ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ರಕ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕೊನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ನಡುವೆ ಕೀಲುಗಳಿದ್ದು ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಓರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮುಂದಿನ ಕೊನೆಗಳು ಎದೆ ಚಕ್ಕೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾದಾಗ ಗೂಡು ಹಿಗ್ಗಿ ಹಿಂದುಮುಂದಿನ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದ ವ್ಯಾಸಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಆಗ ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ಒಳಗಿನ ಶೂನ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿ ಇರುವ ಒಂದೇ ದಾರಿಯಾದ ಮೂಗು, ಗಂಟಲು, ಗಾಳಿಕೊಳವೆಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪುಪ್ಫುಸಗಳೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಆಗುವುದರಿಂದ ಪುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿ ಒಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿದ ಹೊರಗಾಳಿಯೊಡನೆ ಬೆರೆತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಆಚೆಹೋಗಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಆವಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಪುಪ್ಫುಸಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತಿರುವ ರಕ್ತ ಹೀರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
2. ವಪೆ (ಡಯಾಫ್ರಂ)
ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಸ್ನಾಯು. ಇದು ಎದೆ ಹೊಟ್ಟೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ತಡಿಕೆ. ಪುಪ್ಫುಸಗಳು ತಮ್ಮ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಣ್ಣಗಾಗಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೊರಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಗಾಳಿ ಉದರವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಉದರಾಂಗಗಳನ್ನು ವಪೆಯೊಡನೆ ಎದೆಯ ಗೂಡಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸದಾ ತಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ವಪೆಯ ಸ್ನಾಯು ಕುಗ್ಗಿದಾಗ ಉದರಾಂಗಗಳು ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟು ಹೊಟ್ಟೆಯುಬ್ಬಿ ಎದೆಯಗೂಡಿನ ಆಳ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೊರಗಾಳಿ ಮೂಗಿನ ಮೂಲಕ ಪುಪ್ಫುಸಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸುತ್ತದೆ. ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ವಪೆಯ ಪಾತ್ರವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಇದು ಸೆಟೆದಾಗ ಎದೆಯ ಆಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಕೆಳಗಿನ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಮುಂದಿನ ಕೊನೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುವುದರಿಂದ ಎದೆಯ ವ್ಯಾಸಗಳನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
3. ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸ್ನಾಯುಗಳು (ಇಂಟರ್‍ಕೋಸ್ಟಲ್ ಮಸಲ್ಸ್) ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಎದೆಯ ವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
4. ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗವಾದ ಮೆಡುಲ ಆಬ್ಲಾಂಗೇಟ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿರುವ ಉಸಿರಾಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ಶ್ವಾಸಸ್ನಾಯುಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ತಾಳಹಾಕಿದಂತೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗುವಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗವನ್ನೂ ಅವಶ್ಯಕವಾದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೇಹಶ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಇದು ಉಸಿರಾಟದ ವೇಗವನ್ನೂ ಆಳವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ) ವೇಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ.
5. ವಿಶೇಷ ಉಸಿರಾಟದ ಸ್ನಾಯುಗಳು (ಮಸಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್‍ಟ್ರಾಆರ್ಡಿನರಿ ರೆಸ್ಪಿರೇಶನ್) ಮಾತಾಡುವುದು, ಕೆಮ್ಮುವುದು, ಸೀನುವುದು, ಮುಕ್ಕುವುದು, ವಾಂತಿ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಟ್ಟೆ ಎದೆಗಳಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆಯೂ ಬಿರುಸಿನಿಂದ ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಎದೆಹೊಟ್ಟೆಗಳ ಒತ್ತಡ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವಂತೆಯೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಉದರ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು. ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಪೆಯ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು.
ಚಿರೋಂಜಿ
ವರ್ಗ:ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಕೊಡಗಿನ ಗೌಡರು
thumb ಗೌಡರು ಎಂದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಒಡೆಯ ಎಂದರ್ಥ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು ಹಾಗೂ ಬಂಟವಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡರು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೌಡರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆಂದು ಚರಿತ್ರೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಶಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗೌಡರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೊಡಗಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಹತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹದಿನೆಂಟು ಗೋತ್ರದ ಅರೆಭಾಷೆ ಗೌಡ ಜನಾಂಗದವರು ಹಿಂದು ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು, ಜಾನಪದ ಸೋಬಾನೆ ಕಂಪಿನ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ನೀಡಿದೆ. ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ವೈಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಅರೆಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಕೊಡಗು ಗೌಡ ಜನಾಂಗದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಹರಿಸೇವೆ
ಗೌಡರ ಕುಲದೇವರಾದ ಶ್ರೀ ಲಕ್ಶ್ಮಿ ಸಹಿತ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ಹರಿಸೇವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌಡ ಜನಾಂಗದವರು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಹರಿಸೇವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗೌಡ ಜನಾಂಗದ ಪ್ರತೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೂ ಐನ್‍ಮನೆ(ಮೂಲ ಮನೆ) ಎಂಬುದು ಇರುತ್ತದೆ. ಐನ್‍ಮನೆಯ ಬಾಡೆಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ದೀಪವನ್ನು ಹಾಗು ಶ್ರೀ ವೆಂಕತರಮಣ ದೇವರ ಭಾವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬದ ಹರಿಕೆ ಹಣವನ್ನು ಮುಡುಪುನಲ್ಲಿಟ್ಟು(ಭಂಡಾರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ) ಬೀಗಮುದ್ರಿಸಿ ಐನ್ ಮನೆಯ ಉಪ್ಪರಿಗೆ(ಅಟ್ಟ)ಯಲ್ಲಿ ಯಾರ ಕೈಗೂ ಎಟುಕದಂತೆ ನೇತು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮುಡಿಪಿಗೆ ಮೈಲಿಗೆ ಆಗಬಾರದು, ಸೂತಕದವರು ಮುಟ್ಟಬಾರದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ. ಸದ್ರಿ 'ಮುಡುಪು ಹಣಕ್ಕೆ' ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವುದನ್ನು 'ಹರಿಸೇವೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಹರಿಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಹರಿಸೇವೆ' ಮತ್ತು 'ಘನ ಹರಿಸೇವೆ' ಎಂದು ೨ ವಿಧ. ಹಾಗೆಯೇ 'ಮಣೆ ಹರಿಸೇವೆ' ಮತ್ತು 'ಪಾನಕ ಹರಿಸೇವೆ' ಎಂದು ಇನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯವರ ದಿನವಾದ ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಬುಧವಾರದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯುಗಾದಿ
ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವು ಹಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನದ ಹಬ್ಬ. ಗೌಡರು ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಹು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಿಶು ಸಂಕ್ರಮಣ
ಬಿಶು ಸಂಕ್ರಮಣದ ದಿನದಂದು ಕುಟುಂಬದವರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ನೇಗಿಲು, ನೊಗ, ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಗದ್ದೆಗೆ ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಹೊಲವನ್ನು ಉಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವರು.
ಗುರುಕಾರಣರಿಗೆ ಕೊಡುವುದು
ಸತ್ತವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿಕ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುಕಾರಣರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಟುಂಬದವರೆಲ್ಲ ಐನ್‍ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಸತ್ತವರ ನೆನೆಪಿಗೆ ಎಡೆಯನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ.
ಕೈಲ್‌ಪೊಳ್ದ್
ಇದು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಕೈಲ್‌ಪೊಳ್ದ್ ಎಂದರೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಆಯುಧಪೂಜೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ದಿನ.
ಕಾವೇರಿ ಸಂಕ್ರಮಣ
thumb ಶ್ರೀ ಮೂಲ ಕಾವೇರಮ್ಮನ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥೋದ್ಭವವು ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ೧೬/೧೭ರಂದು ಬರುವುದು. ಅದನ್ನು ಕೊಡಗಿನಾದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬವೆಂದು ಆಚರಿಸುವರು.
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬ
ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೊಡಗಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ಕಾವೇರಿ ಜಾತ್ರೆ "ತೀರ್ಥೋದ್ಭವ" ಕಳೆದು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬರುವ ಅಮವಾಸ್ಯೆ ದಿನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಬೊಂತಲ್(ತುಲಾ) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಬ್ಬ ಬರುವುದು.
ಹುತ್ತರಿ ಹಬ್ಬ
ಹುತ್ತರಿ ಹಬ್ಬ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಸಂಭ್ರಮದ ಹಬ್ಬ. ಇದು ಹೊಸ ಭತ್ತವನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ಹಬ್ಬ. ಹುತ್ತರಿ ಹಬ್ಬ ಕಳೆದ ನಂತರವೇ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಕೊಯಿದು ಮನೆಗೆ ತರುವರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಅಕ್ಕಿ ಊಟ ಮಾಡುವರು.
ಕಿಡ್ಡಾಸ ಹಬ್ಬ
ಒಕ್ಕಲು ಆದನಂತರ ಭತ್ತವನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಕಿಡ್ಡಾಸ ಹಬ್ಬವೆಂದು ಹೇಳುವರು. ಇದನ್ನು ತುಳು ತಿಂಗಳ ಪೊನ್ನಿ(ಫೆಬ್ರವರಿ) ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸುವರು.
ಮಗುವನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಕ್ರಮ
ಹದಿನಾರನೆಯ ದಿನ ಮಗುವಿಗೆ ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಶಾಸ್ತ್ರಮಾಡಿ ಮಗುವಿಗೆ ಹೆಸರು ಹಾಕಿ ತೊಟ್ಟಿಲಿಗೆ ಹಾಕುವರು, ನಂತರ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅನ್ನ ಕೊಡುವ ಕ್ರಮ. ಅನ್ನವನ್ನು ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಒಂದು ಮಣ್ಣಿನ ಚಟ್ಟೆ(ಪಾತ್ರೆ)ಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಅಜ್ಜಿ ಮಗುವಿನ ಬಾಯಿಗೆ ಅನ್ನ ಹಾಕಿ "ಹುಗ್ಗೆ ಉಂಡ್, ಹುಗ್ಗೆ ಬೇರುಂಡ್ ನೊರು ವರ್ಷ ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾ(ಳಾ)ಗಿ ಬಾಳ್" ಮಗುವೆ ಎಂದು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದಲೂ ತುಂಬು ಹರ್ಷದಿಂದಲೂ ಹರಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದು ಮಗುವನ್ನು ಸ್ನಾನಮಾಡಿಸಿ ಧೂಪ-ದೀಪಗಳಿಂದ ತೊಟ್ಟಿಲನ್ನು ಶುದ್ದಿಮಾಡಿ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವರು. ಮಗುವಿಗೆ ಪಂಚಾಂಗದಲ್ಲಿ ಬಂದ ನಾಮ ನಕ್ಶತ್ರದ ಹೆಸರನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ತಲೆಮಾಡಿ ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿ ಹೆಸರಿಡುವರು.
ಋತುಶಾಂತಿ
ಪ್ರಥಮತಃ ರಜಸ್ವಾಲೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳು ಆ ದಿನ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಫಲದಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ರಜಸ್ವಾಲೆಯಾಗಿರುವಳೆಂದು ತಿಳಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಅಂಗಳಕ್ಕೆ ಕರೆ ತಂದು ಮನೆಯ, ನೆರೆಯ ಹೆಂಗಸರೆಲ್ಲ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಋತುವಾದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವಾಬಿ ಮುಖವಾಗಿ ಒಂದು ಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಐದು ಚೆಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಚರಕಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ, ಗರಿಕೆಹುಲ್ಲು ಇಡಬೇಕು. ನಂತರ ಮುತ್ತೈದೆಯರು, ಅತ್ತಿಗೆ ನಾದಿನಿಯರು ಎಣ್ಣೆ ಚರಕಿನಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಗರಿಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಲೆಗೂ ಕಾಲಿಗೂ ಹಚ್ಚಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ತಂಬಿಗೆಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಅವಳ ತಲೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಹುಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಐದರಿಂದ ಏಳು ಹೆಂಗಸರು ನೀರು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಮಡಿ ಬಟ್ಟೆ ಉಡಲು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಹೊರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಮೂರನೆ ದಿವಸ ಮಡಿವಾಳಗಿತ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜರುಗಿಸುವರು. ಋತುವಾದ ಹದಿನಾರನೆಯ ದಿವಸ ಋತುಶಾಂತಿ ಲಗ್ನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವರು.
ವಿವಾಹ ಪದ್ದತಿಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂದ್ಯಾದೀಪ ಬೆಳಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಹಿರಿಯರ ಪದ್ದತಿ. ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಶುಭ ದಿನದಂದು ಹುಡುಗನು ಹುಡುಗಿಯ ಮನೆಗೆ ಹಿತಚಿಂತಕನೊಡನೆ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಹೋಗಿ ಹುಡುಗನು ಹುಡುಗಿಯನ್ನು, ಹುಡುಗಿಯು ಹುಡುಗನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ಉಬಯ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗನ ಮನೆಗೆ ಐದರಿಂದ ಏಳು ಜನ ಮುತ್ತೈದೆಯರೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಹೋಗುವ ಪದ್ದತಿ ಇದೆ. ಹುಡುಗನ ಮನೆ, ಆಸ್ತಿ, ಅಂತಸ್ತು ನೋಡಿ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯ ಜಾತಕ ಹೋಲಿಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೂ ತೆಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿ ಕಂಡು ಬಂದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿ ವೀಳ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ದಿನ ನಿಶ್ಚೈಸಿ ಬರುವರು.
ವೀಳ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮ
ನಿಶ್ಚೈಸಿದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಕನ್ಯೆಯ ಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ತರು ಮನೆಯ ದೇವರ ದೀಪ ಹಚ್ಚುವ(ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ) ಕೋಣೆಯ ಇದಿರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಛಾಪೆ ಹಾಕಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಮಣೆ ಇಟ್ಟು, ಒಂದು ಮಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಂದಾ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿಟ್ಟು ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ಐದು ಎಲೆ ಒಂದು ಅಡಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ ಇಡುವರು. ದೀಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಚಿನ ಚೊಂಬಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹರಿವಾಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಎಲೆ ಒಂದು ಅಡಿಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳ್ತಿ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕುವರು. ಊದುಕಡ್ಡಿ ಹಚ್ಚಿ ಇಡುವರು. ಆ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಚೊಂಬು ನೀರು ಸಭೆಗೆ ಕೊಟ್ಟು, ವೀಳ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಊರವರು ನೆಂಟರು ಸರ್ವರೂ ಶುಭ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಾಂಗವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಡಿರೆಂದು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನರು ಕೇಳಿ ಮುಗಿಸುವರು. ನಂತರ ವೀಳ್ಯೆಯನ್ನು ಏಳರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ಬಾರಿ ಬಳಸುವ ಕ್ರಮವಿದೆ (ವೀಳ್ಯ ಬಳಸುವಾಗ ಮೂರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಅಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವೀಳ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವುದು). ಪ್ರತಿ ವೀಳ್ಯ ಕಟ್ಟುವಾಗಲೂ ಹತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹದಿನೆಂಟು ಗೋತ್ರದ ಒಕ್ಕಣೆ ಹೇಳಿ ವೀಳ್ಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಕ್ರಮದಂತೆ ವೀಳ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುವರು. ವೀಳ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನಂತರ ಐದು ಎಲೆ, ಒಂದು ಅಡಿಕೆ ಹುಡುಗನಿಗೂ ಹಾಗೂ ಹುಡುಗಿಗೂ ಕೊಡಬೇಕು.
ಮದುವೆ
thumb|right|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮದುವೆಯ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು
ಮೊದಲು ಊರಿನವರನ್ನು ಕರೆಸಿ ಚಪ್ಪರ ಹಾಕಿ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟುವರು. ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಗಣಪತಿಗೆ ಪೂಜೆಸಲ್ಲಿಸಿ ಶುರು ಮಾಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಒಲೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಐದರಿಂದ ಏಳು ಜನ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಸೇರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮದುವೆಗೆ ಶುಭ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಎಣ್ಣೆ ಅರಿಶಿಣವನ್ನು ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಸೋಬಾನೆ ಹಾಡುತ್ತಾ ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಕುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಐದು ಎಲೆ ಒಂದು ಅಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ದೀಪಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿ ಹಾಕಿ ಎಣ್ಣೆ ಅರಿಶಿಣಾ ಮೈಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಐದು, ಏಳು ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತು ಜನ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಚಪ್ಪರದ ಮೇಲ್ಕಟ್ಟಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುವರು. ನಂತರ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ವರ/ ವಧುವಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ವರನಿಗೆ ಜೋಡಿ ಪಂಚೆಯನ್ನು ಕಚ್ಚೆ ಹಾಕಿ ಉಡಿಸಿ, ಬಳಿಕ ಶರಟು(ಅಂಗಿ) ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಕೋಟು ಅಡ್ಡ ಶಾಲು, ತಲೆಗೆ ಪೇಟ(ರುಮಾಲು)ಸುತ್ತಿ ಪೇಟದ ಮೇಲೆ ಮುಸುಕಿನ ವಸ್ತ್ರ, ಕೈಗೆ ಉಂಗುರ, ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಚಿನ್ನದ ಸರ, ಕೈಗೆ ಕಡಗವನ್ನು ಹಾಕುವರು. ಹೆಣ್ಣಿಗಾದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಅಡೋಳಿಯು ಕೂಡ ಬಿಳಿ ಕೋಟು ಬಿಳಿ ಅಂಗಿ ಹಾಕಿ ವರನಿಗೆ/ವಧುವಿಗೆ ಬಿಳಿ ಕೊಡೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಬೇಕು. ನಂತರ ತೆಓಗಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಪೂರ್ವಾಭಿ ಮುಖವಾಗಿ ಗಂಗೆ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ತದನಂತರ ಚಪ್ಪರದ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಮುತ್ತೈದೆಯರು ಐದು, ಏಳು ಅಥವಾ ಒಂಬತ್ತರಂತೆ ಆರತಿ ಮಾಡಿ ವರ/ವಧುವಿನ ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಬರುವ ಮುಂಚೆ ಹುಡುಗ/ಹುಡುಗಿಯ ಸೋದರ ಭಾವ ಅಥವಾ ಸಂಭಂದಿಕರು ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಸೆ ಬರೆಯುವರು, ನಂತರ ಮುತ್ತೈದೆಯರಾದ ಐದು ಜನ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹಸೆ ಬರೆದು ಐದು ಎಲೆ ಒಂದು ಅಡಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಚಾಪೆ ಹಾಕಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಮಡಿ ವಸ್ತ್ರ ಹಾಕಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವರು. ವಧು/ವರ ಬಂದು ನನಗೆ ನನ್ನ ಆಸ್ಥಾನ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತವರಿಗೆ ಪಚ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಹೊದರಿ, ಕಾಯಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಏಳಿಸುವರು.
ಕುಲದೇವರಿಗೆ ಹರಿಕೆ ಹಣ ಕಟ್ಟುವುದು
ವರ/ವಧುವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಚ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಹೊದರಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಅವಲಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ೨ ಓಟೆ ಗುತ್ತಿ, ೨ ಕೋಲು, ಮಾವಿನೆ ಎಲೆ, ಒಳ್ಳೆಮೆಣಸು, ೨೫ ಪೈಸೆಯ ಒಂದು ನಾಣ್ಯ ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು "ಹತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹದಿನೆಂಟು ಗೋತ್ರ ಕುಲಸ್ಥರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಲಕ್ಕಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಲದೇವರಿಗೆ ಹರಿಕೆ ಹಣ ಕಟ್ಟುವಂತವೇ" ಎಂದು ಮೂರು ಬಾರಿ ಕೂಗಿ ಹೇಳಿ ವರನ/ವಧುವಿನ ಕೈಯಿಂದ ಒಂದು ಒಟೆ ಗುತ್ತಿಗೆ, ೨೫ ಪೈಸೆ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಮೆಣಸನ್ನು ತುಂಬಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಕೋಲಿನಿಂದ ಜಡಿದು ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಒಡೆದು ನೀರು ಹಾಕಿ ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿ ತೆಂಗಿನ ಒಡೆಗಳನ್ನು ಅಂಗಾತ ಇಟ್ಟು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಗಂಧದ ದೂಪ ಕೊಟ್ಟು ಹರಿಕೆ ಹಣ ಕಟ್ಟಿದ ಓಟೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಮನೆ ಯಜಮಾನರಲ್ಲಿ ಕೊಡುವರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮುಡಿಪು ಕಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಬರುವರು. ನಂತರ ಒಕ್ಕಣೆ(ಹತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಹದಿನೆಂಟು ಗೋತ್ರ) ಹೇಳಿ ವಧು-ವರರನ್ನು ಕೂರಿಸಿ ಹಾಲು ತುಪ್ಪದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮದರಂಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸುವರು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿಸುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ನಂತರ ಸೆರಗಿಗೆ ಹಣ ಕಟ್ಟುವ ಕ್ರಮ ಅಂದರೆ ವರ/ವಧುವಿನ ಮುಸುಕಿನ ವಸ್ತ್ರದ ತುದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ರುಪಾಯಿಯನ್ನು ಸೋದರ ಮಾವ, ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಕಟ್ಟುವುದು. ನಂತರ ವರ ವಧುವಿನ ಮನೆಗೆ ದಿಬ್ಬಣ ಹೋಗುವರು, ಆದರೆ ಈಗಿನ ಎಲ್ಲಾ ಮದುವೆಗಳು ಮಂಟಪಗಳಲ್ಲಿ ನದೆಯುವುದರಿಂದ ಮದುವೆ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಉಭಯ ಕಡೆಯವರು ಬಂದು, ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಜಾವ ಧಾರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೆರವೇರುವುದು. ನಂತರ ಮಾಂಗಲ್ಯ(ತಾಳಿ) ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹತ್ತು ಹಲವು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಇವೆ. ನಂತರ ಅಕ್ಕಿ ಶಾಸ್ತ್ರವಿದ್ದು ವಧು-ವರರ ಬಂಧುಗಳು, ನೆಂಟರು ವಧು-ವರರಿಗೆ ಶುಭಕೋರಿ ಆಶೀರ್ವಧಿಸುವರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಊಟೋಪಚಾರ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಹೆಣ್ಣು ಇಳಿಸಿ ಕೊಡುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರತಿ ಮುಖಾಂತರ ವಧುವನ್ನು ವರನ ಮನೆಗೆ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವರನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗೋಳಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಗೋಳಿ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಮೊದಲು ವಧುವು ವರನ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿನ ಸೆಗಣಿ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮಾವಿನ ಮರದ ಗೆಲ್ಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಗದ್ದೆಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಮನೆಗೆ ಬರುವಾಗ ವಧುವು ಬಿಂದಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತರುವರು. ನೀರು ತರುವಾಗ ಬಾಗಿಲು ತಡೆಯುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಈ ನೀರಿನಿಂದ ಧಾರೆಗೆ ಮುಂಚೆ ವಧುವಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಯಸ ಮಾಡಿ ಮೊದಲು ವರನಿಗೆ ಬಡಿಸಿ ನಂತರ ವಧುವು ಬಡಿಸೆಕೊಂಡು ಅವರಿಬ್ಬರು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವರೆಲ್ಲರು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ವಿವಾಹವಾದ ಮೂರು, ಐದು ಅಥವಾ ಎಂಟನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ಮದುಮಗಳು ತನ್ನ ಗಂಡನ ಮನೆಯಿಂದ ತವರು ಮನೆಗೆ ತುಪ್ಪ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭದ ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ದತಿಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ
ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರು ಸಾವನಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಕಾಇಯನ್ನು ಒಡೆದು ಅದರ ನೀರನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕುಡಿಸುವರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಐನ್‍ಮನೆಯ ಕೈಯಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸುವರು. ಶವದ ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಸ್‍ಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಎಡ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಸಲು ಬತ್ತ ಇಡುವರು.
ಬಾಯಿಗೆ ನೀರು ಕೊಡುವುದು
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಶವದ ತಲೆಗೆ ೩ ಸುತ್ತು ತಂದು ೩ ಬಾರಿ ಬಾಯಿಗೆ ನೀರುಕೊಡುವರು. ನಂತರ ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಚಟ್ಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಶವವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿ ಸುಡ್ಗುಳಿ(ರಂಗಭೂಮಿ)ಗೆ ತಗೊಂಡು ಹೂಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸುಡುವರು.
ಶುದ್ಧ
ಮಾರನೇ ದಿನ ಶುದ್ಧ ಕಾರ್ಯ ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ತಲೆ ಕೂದಲು ತೆಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಬರುವರು. ತಿಥಿ: ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತ ೧೧ನೇ ದಿನಕ್ಕೆ ತಿಥಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಜಾನೆ ಕೋಳಿ ಕೂಗುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎದ್ದು ಸತ್ತವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎಡೆ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ೧೬ನೇ ದಿನ ಐನ್‍ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವುದು. ೪೮ನೇ ದಿನ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಂಡ ಹಾಕುವುದು.
ಜಡ ಅನಿಲ
ಜಡ ಅನಿಲವು ನೀಡಿದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ ಒಂದು ಅನಿಲ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳೊಡನೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡದಂತಹ ಒಂದು ಅನಿಲ. ಜಡ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಅನಗತ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ಜಲವಿಚ್ಛೇದನೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಜಡ ಅನಿಲ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅವಲಂಬಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಶಬ್ದ ಏಕೆಂದರೆ ನೋಬಲ್ ಅನಿಲಗಳಾದ ಹಲವಾರು ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಪರಿಸಿತ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಆರ್ಗಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾರಜನಕ ಅನಿಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಬಲ್ ಅನಿಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾತುರೂಪದ ಅಂಶಗಳು. ಆದರೆ ಜಡ ಅನಿಲಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಧಾತುರೂಪದವು ಅಲ್ಲ, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಅನಿಲ. ನೋಬಲ್ ಅನಿಲಗಳಂತೆಯೇ ಜಡ ಅನಿಲಗಳ ಅಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ ಅದರ ಹೊರಗಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಶೆಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ.
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ಗೋ-ತಳಿಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ, ದಾರದಹಳ್ಳಿ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ದಾರದಹಳ್ಳಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ತಳಿಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರವೇ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ತಳಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಭಾರತೀಯ ಗೋ ತಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ವಸ್ತು ವಿಷಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡದೆಡೆಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರದ ರಚನಾಕಾರ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹಿರಿಯ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಕರಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಜ್ ಅರಸ್. ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡದ ನೈಜತೆ, ಶೇಷ್ಠತೆ, ವಿಷೇಶತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ಇವರು ಅದನ್ನು ಸಾಮಾಜಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹುಡುಕುವ ಇವರು ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡದ ಪ್ರತಿ ಅಂಶದಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರೈತರಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಕರಾದ ಇವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ಗೋ ತಳಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೬-೧೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರಸ್ಕಾರವಾದ ಸರ್ವೋತ್ತಮ ಸೇವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಮಾಜಮುಖಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಇವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ತಾವೆ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಗೋ ತಳಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು
ವಿವಿಧ ತಳಿಯ ಗೋವಿನ ಕೊಂಬುಗಳು, ಕಾಲುಗುರು, ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಾಮಾನುಗಳು, ಗೋವಿನ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಗೆಜ್ಜೆಗಳು, ಹಗ್ಗದ ಪ್ರಕಾರಗಳು, ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಮೂಗುದಾರಗಳು, ಬಾಲದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬೀಸಣಿಗೆಗಳು, ಕೊಂಬಿನ ಕಹಳೆ, ಕೊಂಬಿನ ವಿವಿಧ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ಚರ್ಮ ವಾಧ್ಯಗಳು, ಗೋಮಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ.
ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿವನ
ಕೇಂದ್ರದ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಔಷಧಿವನವೆಂಬ ಚಿಕ್ಕಾದಾದ ಕೈತೋಟವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬೇವು, ಕಣಗಲು ಗಿಡ, ಎಕ್ಕ, ಗರಿಕೆ, ಅರಿಶಿನ, ನಿತ್ಯಪುಷ್ಪ, ಲಾವಂಚ, ಚಿತ್ರಮೂಲ, ಗರುಡಪಾತಾಳ, ದೊಡ್ಡಪತ್ರೆ, ಹೆದ್ದುಂಬೆ, ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ, ವಿಳ್ಯದೆಲೆ, ಕಾಳುಮೆಣಸು, ಬಿಲ್ಪತ್ರೆ, ಬನ್ನಿ ವೃಕ್ಷ, ಶತಾವರಿ, ಮಧುನಾಶಿನಿ, ಅಮೃತ ಬಳ್ಳಿ, ತುಂಬೆ, ಅಡಿಕೆ ಶುಂಠಿ, ಲೋಳೇಸರ, ಪುದೀನ, ಒಂದೆಲಗ, ಚಿತ್ರಮೂಲ, ಸರ್ಪಗಂಧಿ, ನಾಯಿಕಬ್ಬು ಇಂತಹ  ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಗೋಮೂತ್ರದಿಂದ ದೇಶಿಯ ಗೊಬ್ಬರ ತಯಾರಿಕೆ
ಗೋವುಗಳ ಮೂತ್ರ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವಂತೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ಜರಡಿ ಮಾಡಿದ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮರಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಶೇಕರಣೆಯಾದ ಗೋಮೂತ್ರ ಮಿಶ್ರಿತ ಮರಳನ್ನು ೧೫ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ತಳಿಯ ಗೋಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯ ತಳಿಯ ಗೋವುಗಳ ಮೂತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅಂಶವಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ಯೂರಿಯಾ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೂ ಬಳೆಸಬಹುದು.
ದೇಶಿಯ ಗೋವಿನ ಕೊಂಬಿನ ಗೊಬ್ಬರ
ದೇಶಿಯ ಗೋವಿನ ಮರಣನಂತರ ಅದರ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಗೋವಿನ ಮರಣ ಯಾವುದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿರಬಾರದು. ಕೊಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ರಂದ್ರವಿರದೆ, ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿರದೆ ಶುಚಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯಯುತ ಕೊಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹುಲ್ಲು ನೀರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದುಕುವ ನಾಟಿಹಸುವಿನ ಗೊಬ್ಬರ ತುಂಬಬೇಕು. ನಂತರ ಚೂಪಾದ ಕೊಂಬಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಮೇಲ್ಮುಖ ಮಾಡಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಬೇಕು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೂತಿಟ್ಟ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಬೇಕು. ಕೊಂಬನ್ನು ಅದರೊಳಗೆ ತುಂಬಿದ ಗೋಮಯ ಸಮೇತ ಸಣ್ಣಗೆ ಕುಟ್ಟಿ ಪುಡಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಪುಡಿಯ ತೇವಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಡಬೇಕು.
ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ
೩೦ಗ್ರಾಂ ಕೊಂಬಿನ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ೧೩ ಲೀ ಬಾವಿ ಅಥವಾ ಬೋರಿನ ನೀರನ್ನೇ ಬಳಸಿ ಕಲೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಒಂದು ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಚಿಸಲು ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಸೂಕ್ತ. ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿ ಎಕರೆಗೂ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ಕೊಂಬಿನ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಪೈರು ಮಾಡುವ ಒಂದು ವಾರದ ಮೊದಲು ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಚಂದ್ರನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಕ್ತಶಾಲಿಯಾಗುವ ಕಾರಣ ಇದು ಸಿಂಪಡಣೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯ. ಕೊಂಬಿನ ಗೊಬ್ಬರದ ಸಿಂಪಡಣೆಯಿಂದ ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಾಣು ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಎರೆಹುಳುಗಳ ಸಂತತಿ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿ ಭೂಮಿ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಜೈವಿಕ ಕಳೆನಾಶಕ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
೩ಲೀ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೩ಕೆ.ಜಿ ಕಪ್ಪೆ ಚಿಪ್ಪಿನ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಬೆಂದ ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ೭ಲೀ ನೀರು ಬೆರೆಸಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಸಂಜೆ ಚನ್ನಾಗಿ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ೧೦ಲೀ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೪ಕೆ.ಜಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ೧೦ ಗಂಟೆಯ ನಂತರ ಸುಣ್ಣದ ತಿಳಿನೀರು ಸೋಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಬೆರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಉಪ್ಪು ಸುಣ್ಣ ಮಿಶ್ರಿತ ತಿಳೀನೀರಿಗೆ ಬೇವಿನ ಎಣ್ಣೆ, ಗೋಮೂತ್ರ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಕಳೆನಾಶಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವಾಗ ಗಿಡಗಳ ಕಾಂಡಕ್ಕೆ ತಗುಲದೆ ನೆಲಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಂಚಿತವಾಗುವಂತೆ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಕಳೆ ನಾಶವಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಭೂಮಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಾಣುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಗೋಮಯ ಸೊಳ್ಳೆಬತ್ತಿ/ ಧೂಪದ ಬತ್ತಿ
೫೦೦ಗ್ರಾಂ ಒಣಗಿಸಿ ಪುಡಿಮಾಡಿಕೊಂಡ ಗೋವಿನ ಸಗಣಿಗೆ ೧೦೦ಗ್ರಾಂ ಗುಗ್ಗಳ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಸಾಮ್ರಾಣಿ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಕರ್ಪೂರ, ಕಹಿ ಬೇವಿನ ಸೊಪ್ಪಿನ ಪುಡಿ ೫೦ಗ್ರಾಂ, ತುಳಸಿ ಪುಡಿ ೫೦ಗ್ರಾಂ, ಟೊಮೇಟೋ ಸೊಪ್ಪಿನ ಪುಡಿ ೫೦ಗ್ರಾಂ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಕಿ ಸೊಪ್ಪು ೫೦ಗ್ರಾಂ ಹಾಕಿ ಕಲೆಸಿ ಮುದ್ದೆ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಬೇಕಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ಅಗರಬತ್ತಿಯಾಗಿ, ಸೊಳ್ಳೆಬತ್ತಿಯಾಗಿಯೂ ಉಪತೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರ ಘಮ ಉಸಿರಾಟವನ್ನೂ ನಿರಾಳ ಮಾಡಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ.
ನೋವಿನ ಎಣ್ಣೆ
೫೦೦ಮಿ ಗೋಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ೫೦೦ಮಿ ಹೊಂಗೆ ಎಣ್ಣೆ, ೫೦೦ಮಿ ಲಕ್ಕಿ ಸೊಪ್ಪಿನ ರಸ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ ಬೆರೆಸಿ ಮಿಶ್ರಣ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಮಂಡಿನೋವು, ಕೀಲುನೋವು, ಮೂಳೆ ನೋವು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ನೋವಿನೆಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾದರು ಸರಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನೇತ್ರ ಬಿಂದು
೧ಲೀ ಗೋಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ೫೦ಗ್ರಾಂ ಲೋಳೆ ಸರ, ೨೫ಗ್ರಾಂ ಗುಲಾಬಿಧಳ ಹಾಗೂ ೨೫ಗ್ರಾಂ ಗೋವಿನ ತುಪ್ಪ ಬೆರೆಸಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒಂದು ಸೀಶೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟರೆ ಕಣ್ಣಿನ ತೊಂದರೆಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಗೋಅಂಜನ
೫೦ಗ್ರಾಂ ಗೋವಿನ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ೫೦ಗ್ರಾಂ ಜೇನು ಮೇಣ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ತೆಂಗಿನೆಣ್ಣೆ, ೨೦ಗ್ರಾಂ ಉಂಡೆ ಕರ್ಪೂರ, ೨೦ಗ್ರಾಂ ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ, ೨೦ಗ್ರಾಂ ಅಜ್ವಾನ್ ಸಾಸ್, ೨೦ಗ್ರಾಂ ನೀಲಗಿರಿ ಎಣ್ಣೆ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತಲೆನೋವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂಜನವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉಲ್ಲಾಸವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲು ಪುಡಿ
ಗೋವಿನ ಸೆಗಣಿಯಿಂದ ಬೆರಣಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಉರಿಸಿ ಮಸಿಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ೫೦೦ಗ್ರಾಂ ಗೋಮಯದ ಕಪ್ಪು ಮಸಿಗೆ ೫೦ಗ್ರಾಂ ಅಡಿಗೆ ಉಪ್ಪು, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಸೈಂದವಣ, ೧೦ಗ್ರಾಂ ಕಾಳುಮೆಣಸಿನ ಪುಡಿ, ೨೦ಗ್ರಾಂ ಲವಂಗದ ಪುಡಿ, ೧೦ಗ್ರಾಂ ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ, ಹಾಗೂ ೧೦ಗ್ರಾಂ ಸ್ಪಟಿಕ ಸೇರಿಸಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಪುಡಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕುಂಕುಮ
೧೦೦ಗ್ರಾಂ ಗೋವಿನ ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ೧ಕೆ.ಜಿ ಅರಿಶಿನದ ಕೊನೆ, ೭೫೦ಮಿ ನಿಂಬೆರಸ ಬೆರೆಸಬೇಕು ಅದಕ್ಕೆ ೧೫೦ಗ್ರಾಂ ಬಿಳಿಗಾರ ಹಾಗೂ ೨೦ಗ್ರಾಂ ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ ಕೂಡಿಸಿ ಪುಡಿ ತಯಾರಿಸಿದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕುಂಕುಮ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೇಶ ತೈಲ
೨೫೦ಗ್ರಾಂ ಗೋಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ೨೫೦ಗ್ರಾಂ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ, ೨೫೦ಗ್ರಾಂ ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ, ೧೦೦ಗ್ರಾ ಹರಳೆಣ್ಣೆ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಬೃಂಗರಾಜ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಕರಿಬೇವು, ೧೦೦ಗ್ರಾಂ ನೆಲ್ಲಿಕಾಯಿ ರಸ, ೨೦ಗ್ರಾಂ ಬಾದಾಮಿ ಬೀಜ, ೧೦೦ಗ್ರಾಂ ಆಲದ ಬೇರು, ೧೦೦ ಸೌತೆಕಾಯಿ ರಸ ಹಾಗೂ ೨೦ಗ್ರಾಂ ಪಚ್ಚ ಕರ್ಪೂರ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕೇಶ ತೈಲವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಕೇಶವೂ ಸಂಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಪ್ಪು ಪೆನಾಯಲ್
೧ಲೀ ಗೋಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಮಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ [[ಕರಿಬೇವಿನ ಮರ
ಕೇಶಶಾಂಪು
೨ಲೀ ಗೋಮೂತ್ರಕ್ಕೆ ೧೦೦ಗ್ರಾಂ ಸೀಗೆ ಹುಡಿ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಅಂಟುವಾಳ, ೫೦ಗ್ರಾಂ ಮುತ್ತಿನೆಲೆ ಕಣಕ ಹಾಗೂ ೫೦ಗ್ರಾಂ ಲೋಳೆರಸ ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತಲೆಗೆ ಶಾಂಪುವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್. ಗೋಪಿನಾಥ್
'''ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ. ಆರ್. ಗೋಪಿನಾಥ್''' ಏರ್‌ ಡೆಕ್ಕನ್‌ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಆರಂಭಿಸಿದ ಉಡಾನ್‌ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಿನಾಥ್‌ ಅವರೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಆತ್ಮಕಥನ 'ಸಿಂಪ್ಲಿ ಫ್ಲೈ’ ('Simply fly’) ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಉದಯಭಾನು ಸುವರ್ಣ ಪುಸ್ತಕಮಾಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಪರಿಚಯ
ಗೋಪಿನಾಥ್ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊರೂರಿನ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರೊಬ್ಬರ ಪುತ್ರ. ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಓದಿ, ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಆದರು. ಆ ನಂತರ 'ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್' ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಕಡಿಮೆ ಹಣದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನಯಾನ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಗೋಪಿನಾಥರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ತಯಾರಾಗಿದೆ.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಮೊದಲು ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ನ್ನು ಡೆಕ್ಕನ್ ಏವಿಯೇಶನ್ ಕಂಪನಿ ನಡೆಸುತಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಿ.ಆರ್ .ಗೋಪಿನಾಥ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣವು 2003,ಆಗಸ್ಟ್ 23 ರಂದು ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ನಿಂದ ವಿಜಯವಾಡಾದವರೆಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನ ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚಿನ್ಹೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಸ್ತಗಳು ಸೇರಿಸಿ ಪಕ್ಷಿಯೊಂದು ಹಾರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಮಾನಯಾನದ ಏರ್ ಲೈನ್ ಕಂಪನಿಯ ಘೋಷಣಾ ಫಲಕವು "ಸಿಂಪ್ಲಿ-ಫ್ಲೈ" ಎಂದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೂ ಈಗ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಸಾರುತ್ತಿತ್ತು. "ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯನೂ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ವಿಮಾನ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲಿ"ಎಂಬ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಅವರ ಕನಸು ಸಾಕಾರಗೊಂಡಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ನಗರಗಳಾದ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ,ಮಂಗಳೂರ್,ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟನಮ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ನ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಏರ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ತನ್ನ ಮೊಅಲ ವಿಮಾನಯಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ
ಅಳವಿ
ಅಳವಿ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಅಳವು
ಅಳವು ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಮಮದಾಪೂರ
ಮಮದಾಪೂರ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಮಮದಾಪೂರ ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ - ಗಲಗಲಿ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ವಿಜಾಪೂರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ. ಮಿ. ಇದೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಮಮದಾಪೂರದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ  ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ, ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ, ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ, ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ, ನೆಮ್ಮದಿ  ಕೇಂದ್ರ, ಉಪ ತಹಶಿಲ್ದಾರರ ಕಚೇರಿ, ಬಿ.ಎಸ್.ಎನ್.ಎಲ್ ಕಚೇರಿ, ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ, ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ. ಮತ್ತು ಅಟಲಜೀ ಜನಸ್ನೇಹಿಕೆಂದ್ರ ಇದ್ದು
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ  ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾಂಡುರಂಗ - ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನ  ಹಾಗೂ   ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೭೫ ಭಾಗ ಭೂಮಿ  ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಉರ್ದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇವೆ.ಅದರಂತೆ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆ, ಸರಕಾರಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಲಾ,ವಾಣಿಜ್ಯ  ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಣಾನ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ  ಕಲಾ, ವಾಣಿಜ್ಯ  ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಣಾನ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಒಳ್ಳೆಯ  ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.
ಆರೋಗ್ಯ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.
ಕೆರೆಗಳು
ಊರಿನ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ಸಣ್ಣ (620 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ) ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ  ಕೆರೆ (ಸೂಮಾರು 900 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ)ಗಳುವೆ. ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ
ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ ಶಾಲೆ:
ಯಶಸ್ಸಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಾವು ನಿಮಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತೇವೆ!
ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಗೆರೆಯ ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಸಂಘ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಟ್ರಸ್ಟ್ 1997 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರೌಢ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಗೆ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ದಿನಾಂಕದಂತೆ, ಪೂರ್ವಪ್ರಾಥಮಿಕ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿ 780 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಬೋಧನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಅರ್ಹರು ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಗಳು. ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಕ-ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ಒಂದು 1:15ಕ್ಕೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬೋಧಾನಾ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿದೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಡಿ-ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು 50ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಶಾಲೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಳಾಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ವರ್ಗ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಸಿಟಿವಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ನಡೆಸುವ ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶಾಲವಾದ ತರಗತಿ ಕೊಠಡಿಗಳು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಲ್ಯಾಬ್ ಗಳು, ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಮತ್ತು ining ಟದ ಹಾಲ್ ನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದುದನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಪೂರೈಸುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಳಾಂಗಣ ಆಟಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಲಿಬಾಲ್ ,ಕೋಕೋ ,ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹೊರಾಂಗಣ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 3 ವಿಶಾಲವಾದ ಆಟದ ಮೈದಾನಗಳಿವೆ. ಶಾಲೆಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ
ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು. ಎರ್ನಾಕುಲಂ 2012 ರಲ್ಲಿ 100 ಪ್ರತಿಶತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಸಂಪೂರ್ಣ "ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಸೇರ್ಪಡೆ" ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಇದು 100% ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕೇರಳದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಕೊಚ್ಚಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇರಳದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೇರಳದ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಆಗಿದೆ. ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಎಂಬ ಹೆಸರು ತಮಿಳಿನ ಎರಯಾನಾರ್ಕುಲಂ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಶಿವನ ನಿವಾಸ.
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 3,068 ಕಿ.ಮೀ² (1,185 ಚದರ ಮೈಲಿ) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆ , ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಲಕಾಡಿವ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ.
ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ
ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ಉಷ್ಣವಲಯವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಮ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಹೇರಳವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಸ್ಯಗಳು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಇದು ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶವು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಭತ್ತ, ಟಪಿಯೋಕಾ, ಮೆಣಸು, ಅನಾನಸ್ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಳಗಿನ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ತೇಗ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಮಂಗಳವನಂ ಪಕ್ಷಿಧಾಮ
ಮಂಗಳವನಂ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಕೊಚ್ಚಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 2.74 ಹೆಕ್ಟೇರ್ (6.8 ಎಕರೆ), ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್‌ಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ನೆಲವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳವನಂ ಅನ್ನು "ಕೊಚ್ಚಿಯ ಹಸಿರು ಶ್ವಾಸಕೋಶ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.