cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹೊಮೈ ವ್ಯಾರಾವಾಲಾ
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಾಂಧಿ, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ನೆಹರೂ-ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬ ಪತ್ರಿಕಾ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯ.ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು "ಡಾಲ್ಡಾ ೧೩" ಎಂಬ ಗುಪ್ತನಾಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆವರ ಹೆಸರಿನ ಆಯ್ಕೆಯ ಕಾರಣಗಳು ಅವರ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷ ೧೯೧೩, ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾರಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಪ್ಲೇಟ್ "DLD ೧೩" ಎಂದಾಗಿತ್ತು .೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರ "ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯ" ಬಗ್ಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಹೋಮೈ ವೈರಾವಲ್ಲಾ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕಳೆದ ೪೦-ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಅವರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಏಕೆ ತೊರೆದರು ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದು
ನಂತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ, ವೃರವಾಲ್ಲ ತನ್ನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಅಲ್ಕಾಜಿ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ಗೆ ನೀಡಿದರು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಕಾಜಿ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ಮುಂಬೈ (ಎನ್ಜಿಎಂಎ) ಅವರ ಕೆಲಸದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿತು. ಗೂಗಲ್ ೧೦೪ ನೇ ಬರ್ತ್ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಡೂಡ್ಲ್ನೊಂದಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿತು.
ನಿಧನ
ಜನವರಿ ೧೫, ೨೦೧೨ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ವರ್ಗ:ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು
ಲಿಖನ್ ಹೈಪೆರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್
ಲಿಖನ್ ಹೈಪೆರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬುಗಟ್ಟಿ ವೇಯ್ರೋನ್ ಸೂಪೇರ್  ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ
೦-೨೦೦ ಕಿಮೀ / ಗಂ (೦-೧೨೪ ಎಂ-ಪಿ-ಹೆಚ್)-      ೯.೪ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ/ ೬.೭ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ;
೧/೪ ಮೈಲಿ (೪೦೦ ಮೀ)        -       ೧೦.೧ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ */ ೧೦.೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ *;
ಲ್ಯಾಟರಲ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ       -          ೧.೨ ಗ್ರಾಂ/ ೧.೪ ಗ್ರಾಂ;
ಲಿಖನ್ ಹೈಪೆರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಆಂತರಿಕ'
ಲಿಖನ್ ಹೈಪೆರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇನ ಆಂತರಿಕ ಚಿನ್ನದಲ್ಲಿ ಹೊಲಿದ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೊಂದಿದೆ.ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೊಲೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಾದ್ಯ ಬೋರ್ಡ್ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.ಸೂಪರ್ ಕಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸಂಪರ್ಕಸಾಧನಗಳನ್ನು ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪರಸ್ಪರ ನೀಡುವ ಒಂದು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಹೊಲೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ,.ಇದು ಮಾದ್ಯಮ ಆಟಗಾರ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಡಿಯೊ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ತೆರೆಯ ಗಾತ್ರ ಹಿಂದಿನ ಮಾದರಿಗಿಂತಾ ೨೬ಮ್.ಮ್ ಹೆಚ್ಚು.ಕಾರು ಕೋನೀಯ ಮಾದರಿ ೭ ನ ಅರೇಬಿಕ್ ಚಿಹ್ನೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ಅದೃಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುವದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ವಿ" ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡೆದ್ದಾರೆ. ಕಂಪನಿಯು ಅಮೂಲ್ಯ ಟೈಟಾನಿಯಂ ಮತ್ತು ರತ್ನದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿದಾರರ ಅವಶ್ಯಕತ್ತೆಯ ಮೆಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಹೈಪೆರ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಗೆ ಅನೇಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿವೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಒಂದು ಸುಪೆರ್ ಕಾರೆನ್ದರೆ ಬುಗಟ್ಟಿ  ವೇಯ್ರೋನ್  ಸೂಪೇರ್  ಸ್ಪೋರ್ಟ್.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧ
ಸೈನ್ಯ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುವ ತಜ್ಞರು ಶತ್ರುದಮನಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶತ್ರುವಿನ ಧೈರ್ಯೋತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಅಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕಗಳಾದ ಜೀವಿಗಳೂ ಇವೆ. ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಶತ್ರುಪರಿಸರವನ್ನು ಸೋಂಕುಕಾರಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ಮೇಲುಗೈಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸುವುದೇ ಜೈವಿಕ ಸಮರ (ಬಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ವಾರ್‍ಫೇರ್).
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗೋತ್ಪನ್ನ ಜೀವಿಗಳಾದ ವೈರಸ್, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ರೋಗಾಣು ಜೈವಿಕ ಸಮರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾರಕ ಸ್ವರೂಪದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ.
ಜೈವಿಕಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅನುಕೂಲಗಳು
ಜೈವಿಕಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಅನುಕೂಲತೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಖರ್ಚಿಲ್ಲದೆ, ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಮಾನವನ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೋ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಒಂಟೆ ಮೊದಲಾದ ಜಾನುವಾರಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿಯೊ ಸ್ವಯಂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮೂರನೆಯದಾಗಿ, ಇವನ್ನು ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಶತ್ರುವಿನ ಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಾಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೂ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬು ಮೊದಲಾದ ಮಾರಕ ರೂಪದ ಸಮರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೂ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವನ ಆಹಾರ ದಾಸ್ತಾನುಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆಯೇ ವಿನಾ ರಸ್ತೆ, ಸೇತುವೆ, ಕಟ್ಟಡ, ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಹಾನಿಯೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಾಶಕರವಲ್ಲದ ಸಮರ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದೂ ಉಂಟು.
ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧದ ಬಗೆಗಳು
ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಶತ್ರು ಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಒಂದು ಬಗೆ. ಇಲ್ಲಿ ರೋಗೋತ್ಪನ್ನ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶತ್ರುವಿನ ಪರಿಸರದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕನ್ನು ಅಂಟಿಸುವರು. ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಕ ರೂಪದ ಜೀವಜನ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ರೋಗಾಣುಗಳ ಅಗತ್ಯಗುಣಗಳು
ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರೋಗಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರಬೇಕು. ಕೇವಲ ಸ್ಪರ್ಶ, ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶತ್ರು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕು ಹರಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇವು ಪಡೆದಿರಬೇಕು. ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು, ಶೀತ, ಉಷ್ಣ ಮೊದಲಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತಿಕೂಲಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿ ನಾಶವಾಗದೆ ಬದುಕುವಂತಿರಬೇಕು. ಶತ್ರುಪಾಳೆಯದಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಬಲಿ ತೆಗದುಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಂತಿರಬೇಕು. ವಾಯು ಮತ್ತು ನೀರುಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಹರಡುವಂತಿರಬೇಕು. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಬಗೆಯ ಸೋಂಕುಕಾರಕ ಜೀವಿಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಮೊದಲು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ರೋಗೋತ್ಪನ್ನ ಜೀವಿಗಳ ಉಪಟಳವಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿಯೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸೋಂಕುಕಾರಕ ಜೀವಿಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳು ರೋಗಾಣುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿರೋಧಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಗಕಾರಕ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ತೆರನ ಜೈವಿಕ ಹೋರಾಟ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುಗಳ ಪೀಡೆ ಇರುವುದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ನೆಪೋಲಿಯನ್ನನ ಅಜೇಯವಾದ ಸೈನ್ಯ ಆಮಶಂಕೆಯ ರೋಗಾಣುಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಅದು ಮಾಸ್ಕೊ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಯಿತು. ಬೋಯರ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಷಮಶೀತಜ್ವರ (ಟೈಫಾಯಿಡ್) ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಟ್ಯಾನಿಷ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರೋಗಾಣುಪೂರಿತ ಎತ್ತಿನ ಮಾಂಸ ಹಲವಾರು ಸೈನಿಕರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇನ್‍ಫ್ಲುಯೆಂಜ ರೋಗಾಣು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಯೋಧರನ್ನು ಹತ ಮಾಡಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪೌರರನ್ನೂ ಜರ್ಝರಗೊಳಿಸಿದುವು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಧರಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರಟ್ ಥೈಲುಸ್ ಕಾಯಿಲೆ ತಲೆದೋರಿ ಅವರ ಧೈರ್ಯೋತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿದ ಜೀವಾಣುಗಳ ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು.
ಆದರೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ರೋಗಾಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳೂ ಉಂಟು. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲುಬಾಣಗಳನ್ನು ಆಯುಧಗಳನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಲರ, ಪ್ಲೇಗು ಮೊದಲಾದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಸತ್ತ ಜನರ ಕಳೇಬರಗಳನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಕೋಟೆಯೊಳಕ್ಕೆ ಹಾಕಿ ರೋಗಗಳ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಿ ಶತ್ರುಗಳ ಬಲವನ್ನೇ ಕುಂಠಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ತಾಣಗಳಿಗೆ ರೋಗಾಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಆ ನೀರನ್ನು ಸೋಂಕುಕಾರಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಇಂಡಿಯನರೊಡನೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಧೃತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಲು ಸಿಡುಬು ರೋಗದ ಸೋಂಕನ್ನು ಅಂಟಿಸಿದ ಕಂಬಳಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ಇವೆ. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ರೋಗಾಣು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ರೋಗಗ್ರಸ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಯರು ಚೀನೀಯರ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಸಮರದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಗುಲ್ಲು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಎದ್ದಿತ್ತು. 1952ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದ ಯೋಧರು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಮತ್ತು ಚೀನದ ಯೋಧರ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಸಮರ ನಡೆಸಿದರೆಂಬ ದೂರು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮುಂದೆಯೂ ಬಂದಿತ್ತು.
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಅಥವಾ ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಶತ್ರುಪಾಳೆಯಕ್ಕೆ ಕಾಲರ, ಪ್ಲೇಗು, ಸಿಡುಬು, ಟೈಫಸ್ ಮೊದಲಾದ ರೋಗಾಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹರಡಬೇಕು. ಶತ್ರುವಿನ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿಯಾಗುವುದರ ಬದಲು ಅವರನ್ನು ಬರಿಯ ರೋಗಗ್ರಸ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದರೆ ಶತ್ರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟುಲರೀಮಿಯ, ಬ್ರುಸಿಲೇಸಿನ ಮೊದಲಾದ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿ ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಜ್ವರಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲ ರೋಗಾಣುಗಳು ವಾಯು ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಸ್ಪರ್ಶ, ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟಗಳ ಮೂಲಕ ಶತ್ರುವಿನ ದೇಹವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.
ಜಾನುವಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಸಮರ
ಮಾನವರೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಸಹಾಯವಾಗಿರುವ ಜಾನುವಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಸಮರವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಗಾಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ ಹಂದಿಗಳಿಗೆ ಕಾಲರ ರೋಗವನ್ನು ಬಿತ್ತಬಹುದು; ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಕೋಳಿರೋಗವನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು. ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಜಾನುವಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಜೈವಿಕ ಸಮರದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಆಹಾರದ ಪೂರೈಕೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳಿಂದ ಒದಗುವ ಉಣ್ಣೆ, ಚರ್ಮ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಡ್ರಿನಲಿನ್ (ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಷಾಯ) ಮತ್ತು ಇನ್ಸುಲಿನ್ (ಸಿಹಿಮೂತ್ರರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ) ಮೊದಲಾದ ಔಷಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ತಡೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಜೈವಿಕ ಸಮರ
ಮಾನವ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕೃಷಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೂ ಜೈವಿಕ ಸಮರವನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಹಲವು ಸಂದಂರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟಭಕ್ಷಿ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಭಕ್ಷಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಕೀಟ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿ ಪರಿಸರದ ಜೈವಿಕ ಸಮತೋಲವನ್ನೇ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.
ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಜೈವಿಕ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಹರಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೂ ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರಿದೇ ಇದೆ. ಮಿಕ್ಸೊಮ್ಯಾಟೋಸಿಸ್ ಎಂಬ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೋಗಾಣು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮೊಲಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು (1950). ಬಹುಕಾಲ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಲವಲೇಶವೂ ಪ್ರಕಟವಾಗದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ 32 ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ತಟಕ್ಕನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಆದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಈ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಕಾರಣವೆಂದು ಕೊನೆಗೆ ತಿಳಿದು ಬಂತು.
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸೀಮೆತಂಗಡಿ
ಸೀಮೆತಂಗಡಿ, ಕಿರೇತಂಗಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಸ್ಯ. ವೈಜ್ಜಾನಿಕ ಹೆಸರು ಸೆನ್ನಾ ಸಿಯಾಮಿಯ(Senna siamea)ಇದನ್ನು ಸಿಯಾಮೀಸ್ ಕ್ಯಾಸಿಯಾ, ,, ಕಸ್ಸೋಡ್ ಮರ, ಕ್ಯಾಸೊಡ್ ಮರ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯಾ ಮರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, kassod tree, cassod tree and cassia tree,  ಇದು ಸೀಸಲ್ಪಿನಿಯೋಯಿಡಿ ಎಂಬ ಉಪಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇದರ ನಿಖರವಾದ ಮೂಲ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕೊಕೊ, ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಚಹಾ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಮರಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಖಾದ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಥಾಯ್ ಖಾದ್ಯ ಕೈಂಗ್ ಖಿಲೆಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬರಾಕೋಲ್ ಎಂಬ ಸಂಯುಕ್ತವು ಔಷಧೀಯ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಳದಿ ಲೋಳೆಯನ್ನು ಮೇವಿನಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹಂದಿಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ. ಎಲೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ.
ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಇದು ಚೈಯಾಫಮ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಬುಡಕಟ್ಟು
ಬುಡಕಟ್ಟು ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಮೂಲ ಪುರುಷ, ಒಂದು ಅಧಿದೈವ, ಒಬ್ಬ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಏಕಪ್ರಕಾರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಯಿದೆ ಕಟ್ಟಳೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಸುಸಂಘಟಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪು. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡುವ ಜನರ ಸಮೂಹ; ರಕ್ತಸಂಬಂಧದ ಎಳೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ಪುರಾತನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಕ್ರಮವನ್ನಾಧರಿಸಿದೆ (ಕ್ರೋಬರ್).
ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರ ಜಾತಿ ಕುರಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಹೆಸರು, ಒಂದೇ ಭಾಷೆ, ಒಂದೇ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಗೋತ್ರ ಸಂಬಂಧದ ಜನರ ಗುಂಪೇ ಜಾತಿ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಬುಡಕಟ್ಟು ಜಾತಿಯಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಬುಡಕಟ್ಟು ಆಂಗಿಕವಾದ ಏಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂಥದು. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನ್ಹಾ ಪ್ರಕಾರ ಬುಡಕಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅದು ಗುಂಪಿನೊಳಗಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜಾತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದುತ್ತವೆ; ವಿಜಾತಿಯ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು ವಿವಿಧ ಸ್ಥರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಜಾತಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಮಾಜದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಸ್ಥರದ ದುರ್ಬಲರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಜೀವನದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಇನ್ನೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನವನ್ನೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಥವರನ್ನು ರೈಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಗೈಟ್ ಅವರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜಾತಿ (ಟ್ರೈಬಲ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಹೆಸರು, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಸರ್ವಚೇತನ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತುಸು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಶುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಸಮೂಹದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗುವ ಜನರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೌರಿ, ಬಗಡಿ, ಲೋಹರ್, ಕವೋರಾ, ತಿಯಾರ್ ಮತ್ತಿತರರು.
ಬುಡಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಪದ ಆದಿವಾಸಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂಥದಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ಸಮಾಜಗಳು ಕೂಡ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿವೆ. ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಹಜರ ಮಂಗೋಲರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಮತ್ತು ಪಶುಸಂಗೋಪಕರು ಎಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಗಾಂಡದಲ್ಲಿಯ, ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಜ್ಯ ರುವಾಂಡದಲ್ಲಿಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನ್ಯೂಪ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯ ಜನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇರಾನಿನ ಹಜಾರ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದು ರಕ್ತ ಸಂಬಂಧದ ಎಳೆಯಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಜರ್ಮನರನ್ನು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜೀವನವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ವೆಲ್ಷರು ಭಾಗಶಃ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟಾಟರ್ ಬಹಳಕಾಲದ ತನಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಯೂರೊಪ್ ನೆಲಸುನಾಡಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಇಸ್ರೇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಬುಡಕಟ್ಟು ಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿದ್ದುವು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಂಸ್ಕøತಿಯೇ ಆಗಿದೆ. ಬದಲಾದ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ, ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮಾಜಗಳು ಜಾತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು
ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣವುಳ್ಳವು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಬದುಕು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ನಗರ ಬದುಕಿಗೆ ದೂರವಿದ್ದು ಸರಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. (ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪನಿವಾಸಿಗಳು ಕಾಡಾರರು) ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪವಾಸಿಗಳು ಉತ್ತಮ ನೆಲೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಚಾರ ಗೊತ್ತಾದ ಗಡಿರೇಖೆಯೊಳಗೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸ್ಪರ್ಶವೇ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಾದರಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ ಜನ ಇವರು (ತೋಡರು). ಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಕೃಷಿಕ್ರಮ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ, ಪ್ರಗತಿಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳೂ ಇವೆ (ಖಾಸಿ ನಾಗ). ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಕೃಷಿಯನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ನಾಗರಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ (ಗೋಂಡ್, ಭಿಲ್, ಸಂತಾಲ್, ಒರಾಓ).
ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಕತೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಯ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿದಂತೆ ನೆಲಸಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಹಲವಾರು ಸಾಮ್ಯಗಳಿವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆ ಪಡೆದಿರುವ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೈವಗಳಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶ
ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 250ರ ದಶಕದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೇ ಶತಮಾನ) ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನದ ನಂತರ ಕಲಿಂಗವನ್ನು (ಆಧುನಿಕ ಒಡಿಶಾ ರಾಜ್ಯ) ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಾಜವಂಶದ ಮೂರನೇ ಅರಸ ಖಾರವೇಲನು ತನ್ನ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನದಿಂದ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಖಾರವೇಲನು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದನು, ಆದರೆ ಇತರ ಧರ್ಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ತಾರತಮ್ಯ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಉದಯಗಿರಿ ಮತ್ತು ಖಂಡಗಿರಿ ಗುಹೆಗಳು ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ ರಾಜವಂಶದ ಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಖಾರವೇಲನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಉದಯಗಿರಿ ೧೮ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಖಂಡಗಿರಿ ೧೫ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಗುಹೆಯು ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನವು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಹದಿನೇಳು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜೈನ ಣಮೋಕರ ಮಂತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಯಗಿರಿಯಲ್ಲಿ, ಹಾಥಿಗುಂಫಾ (ಗುಹೆ ೧೪) ಮತ್ತು ಗಣೇಶಗುಂಫಾ (ಗುಹೆ ೧೦) ತಮ್ಮ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕಲಾ ನಿಧಿಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯದ ಕಾರಣ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ರಾನಿ ಕಾ ನೌರ್ (ಗುಹೆ 1) ಕೂಡ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾದ ಗುಹೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಸವಿವರವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಖಂಡಗಿರಿ ತನ್ನ ಶಿಖರದಿಂದ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಒಳ್ಳೆ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಂತ ಗುಹೆಯು (ಗುಹೆ 3) ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಆನೆಗಳು, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಹೆಬ್ಬಾತುಗಳ ಕೆತ್ತಿದ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಮೂಕಾಭಿನಯ
ಮೂಕಾಭಿನಯ ಮಾತಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ (ಅಥವಾ ಮಾತಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ) ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ಸೂಕ್ತ ಚಲನೆಯನ್ನೂ ಮುಖಭಾವವನ್ನೂ ಅವಲಂಬಿಸುವ ನಾಟಕೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ (ಮೈಮ್). ಮಾನವನ ನಾಟಕೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ರೂಪ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ 'ಮೂಕಾಭಿನಯ ಎನ್ನುವ ಪದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಂಗಸಂಸ್ಕøತಿಯ 'ಮೈಮ್ ಪದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಅಂಗವೆನಿಸುವ ನಟನ ಭಾವಾಭಿನಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿರುವಂತೆಯೇ ಮಾತನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುವ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೂಕಾಭಿನಯ ಪಡೆದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ 'ಮೈಮ್ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರ ಇತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ಇಂದು ಪರಿಚಯವಿರುವ ಪ್ರೌಢಮಟ್ಟದ ನಾಟಕ ಕೆಲವೇ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೂಲರೂಪದ ಮೈಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಗಾರುಡಿಗರು, ಲಾವಣಿಕಾರರು, ದೊಂಬರಾಟದವರು-ಮುಂತಾದ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಸಂತೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಮೂಕಾಭಿನಯದಿಂದ ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿ ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಬಹು ಸರಳ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇವರಿಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಈ ಭಾವನೆಯೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ಈಗ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಾಗಿಯೇ ಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಒಂದು ಕಲಾಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕ್ರಿ. ಪೊ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ ಸೋಫ್ರಾನ್ ಸಿರಕ್ಯೂಸ್ ಎಂಬಾತ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪಕೊಟ್ಟ (ಕ್ರಿ. ಪೊ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನ). ಈತ ರಚಿಸಿದ ವೈನೋದಿಕಗಳ ಕೆಲವು ತುಣುಕುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಂದು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಈ ವಿನೋದ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಬೆಳೆದ ಗ್ರೀಕ್ ವೈನೋದಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಸ್ವರೂಪದ ಮೇಲೆ ಈ ರಚನೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಪ್ಲೇಟೋನ ನಾಟಕೀಯ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳೂ ಈ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿ. ಪೊ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರು ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಗ್ರೀಕರಿಂದ ಪಡೆದರು. ಕ್ರಿ. ಪೊ. 211ರಲ್ಲಿ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯವಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸುವ, ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಹಸನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಅಲೆಮಾರಿ ತಂಡಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಅಟ್ಟಣೆಯ (ಸ್ಟೇಜ್) ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಥಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇವು ಆಶುನಾಟಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರೇ ರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನಟಿಯರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದ ಹಿರಿಮೆಯೂ ಈ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಕಲೆಯ ಅಸಭ್ಯತೆ ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿತು. ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದ ಈ ಬಗೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹೀಲಿಯೋಗ್ಯಾಬಲಸ್ ಎಂಬಾತ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ್ದನಂತೆ. ಆಗತಾನೇ ಪ್ರಬಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಈ ಬಗೆಯ ಅತಿರೇಕಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾದವು. ಚರ್ಚಿನ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವೆಂಬಂತೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಚರ್ಚಿನ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವೆಂಬಂತೆ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಚರ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನೇ ಗೇಲಿಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಇವರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಗೊಳಿಸಲು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಮಸೂದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಅಲೆಮಾರಿಗಳನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಒಂದು ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯ, ಸಂಜ್ಞೆ-ಸಂಕೇತಗಳ ಭಾಷೆ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹಾಕಿತು. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಂಗಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆ ಹೊರಬಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕೈದು ಶತಮಾನಗಳು ಐರೋಪ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಅಂಧಯುಗವೆನ್ನಬಹುದು. ಕಾಲ ಬದಲಾದಂತೆ ಆಲೋಚನೆಗಳೂ ವಿಕಾಸಗೊಂಡವು. ಮುಂದೆ ಇದೇ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಈ ಕಲೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಚರ್ಚಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ಭಾಷೆಯಾದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಸಂಕೇತಭಾಷೆ ಸಹಾಯಮಾಡಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಮಿಸ್ಟರಿ, ಮಿರಾಕಲ್ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಕೂಡ ಜನರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲಮೂಕಾಭಿನಯವನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು.
ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲೆಯ ಜನಾನುರಾಗದ ಉತ್ತುಂಗತೆಯನ್ನು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ 'ಕಾಮೆಡಿಯಾ ಡೆಲ್ ಆರ್ಟೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇಟಲಿಯ ಈ ವಿನೋದ ಆಶುನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅಲೆಮಾರಿ ತಂಡಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವು ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಿದ್ದು ಮುಂದಿನ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಈ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟರು ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಕೇತಗಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಿನೋದ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾದ ಕೆಲವು ನಿಶ್ವಿತ ರೂಪದ ಪಾತ್ರಗಳು ಇಂದಿಗೂ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸುವ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಜ್ಞೆ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಕಾಮೆಡಿಯಾ ಪ್ರಕಾರವೇ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
16-17ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮೆಡಿಯಾ ಪ್ರಕಾರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಯೂರೊಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲೆಯ ಪ್ರವೇಶವೂ ಆಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಚಲನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆರ್ಭಟದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಲಾವಿದರು ಮುಖಭಾವದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ರಸಾನುಭವ ನೀಡಿದರೆ, ಇಟಾಲಿಯನ್ನರು ಇಡೀ ದೇಹದ ಅಭಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಕಲೆಯ ಭಾಷೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಬ್ಯಾಲೆ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬ್ಯಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾಭಾಗವೂ ನೃತ್ಯಪ್ರಧಾನ ಭಾಗಗಳೂ ಇದ್ದು, ಕಥಾಭಾಗದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮೂಕಾಭಿನಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
19ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದರು ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಈ ಕಲೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸಿ, ಆಧುನಿಕ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಕಲಾವಿದರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ ಜಾನ್ ಗ್ಯಾಸ್ಪಾರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಟಿಸ್‍ಡೆ ಬೋರಾ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಈತ ದೊಂಬರಾಟದಂತಿದ್ದ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ರಂಗಕಲೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣನಾದ. ಕಾಮೆಡಿಯಾದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಪಿಯೊರೋ ಈತನಿಂದ ನೂತನ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿ ಪಡೆಯಿತು. ಡೆಬೋರಾ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೈಜ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಥಾನಕಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಈತ ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಯ ಉಡುಗೆಯನ್ನೂ ಮುಖವರ್ಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಬಳಸಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ರಂಗದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಶೋಭಿಸಿದ. ಇವನ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೂಯಿ ಬ್ಯಾರೋ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಟನೊಬ್ಬ ಡೆಬೋರಾ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಲಂಡನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ವಿದೂಪಕನಾಗಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದವನೆಂದರೆ ಜೋಸೆಫ್ ಜೋಯಿ ಗ್ರಿಮಾಲ್ಡಿ (1778-1837). ಈತ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಜನತೆ ಹಿಂದೆ ಕಂಡರಿಯದ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ. ಈತ ಬರೆದ ಅನುಭವಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಡೆಬೋರಾನ ಜೀವನವನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೆಬೋರಾನ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರ. ವಹಿಸಿದ್ದ ಎಟ್ಯೆನ್ ಡೆಕ್ರೋ ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ. ಈತ ಈ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೂ ರೂಪಿಸಿ, ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿದ. ಈ ಕಲೆಯ ತಂತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇವನ ಸಾಧನೆಗಳು ಸಹಕಾರಿಯಾದವು.
ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದ. ಈತ ಮೂಕಿ ಸಿನೆಮಾದ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ. ಕಾಮೆಡಿಯಾ ಪ್ರಕಾರದ ಅಂತಃಸತ್ತ್ವವನ್ನೂ ಉಲ್ಲಾಸಗಳನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ವಿವಿಧ ಭಾವಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಈತ ಅದ್ವಿತೀಯನೆನಿಸಿದ.
ಡೆಕ್ರೋನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಮಾರ್ಸೆಲ್ ಮಾರ್ಸೋ (1923-) ಅಪಾರ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಈ ಕಲೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ, ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಮುಖದ ಒಂಟಿ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಸೋ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಸೃಷ್ಟಿ ವಿಕಾಸ, ನ್ಯಾಯ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಈತ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಬಿಪ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಶೋಚನೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬಿಪ್ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯ. ಇವನು ಎದುರಿಸುವುದು ಮಹತ್ತ್ವದ ದುರಂತ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೆಲ್ಲ; ದಿನನಿತ್ಯದ ಜಂಜಾಟಗಳನ್ನು, ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಿಟಕಿ, ತೆರೆಯಲು ಬಾರದ ಬಾಗಿಲು, ಸಮಸ್ಯೆಯಾದ ಕುರ್ಚಿ-ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವ ಬಿಪ್ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಸೋ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಈತ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವುದೂ ಉಂಟು.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಮೆಡಿಯಾ ನಟನಂತೆಯೇ ಇಂದಿನ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದನೂ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನವನ್ನೇ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಕೋಪನ್‍ಹೇಗನ್‍ನ ಟೆವೊಲಿ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿಯ ಪ್ಯಾಂಟೊಮೈಮ್ ಥಿಯೇಟರ್ 1843ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ರಂಗ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.
1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂಕಾಭಿನಯ ತಂಡಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು-ಚೆಕೋಸ್ಲೊವೇಕಿಯದ ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದ ಲ್ಯಾಡಿಸ್ಲಾವ್ ಫಿಯಾಲ್ಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಫಿಯಾಲ್ಕ ಮೈಮ್ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಹೈನ್ರಿಕ್‍ಟೊಮಾಸ್ಯೂಸ್ಕಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪೋಲಿಷ್ ಮೈಮ್ ಥಿಯೇಟರ್. ಈ ತಂಡಗಳ ಸ್ಥಾಪಕರಿಬ್ಬರೂ ಬ್ಯಾಲೆ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದು, ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲೆ ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಬ್ಯಾಲೆ, ಆಧುನಿಕ ನೃತ್ಯ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಳ ಸುಯೋಗದಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬಳೆಸುವ ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿವೆ. ಈ ಎರಡು ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು. ರಂಗ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಳವಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ರಂಗ ಪ್ರಕಾರವೆಂದು ಇವರು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫಿಯಾಲ್ಕನ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆತನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದನಾಗಿದ್ದು, ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ವಸ್ತುವುಳ್ಳ ಕಥನಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪೋಲಿಷ್ ಮೈಮ್ ಥಿಯೇಟರ್‍ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಲಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸತಂಡಗಳು ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಸಾಗಿದೆ: ಸೀಮಿತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ರಂಜನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್‍ಲೆಂಡಿನ ಮಮ್ಮೆನ್‍ಷಾನ್ಜ್ ಎನ್ನುವ ಮೂವರು ನಟರ ತಂಡ ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ರಾಡ್‍ವೇನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಡನೆ ಆಪ್ತ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಆಸ್ಪದ ಇರುವ ಬೀಜೌ ಥಿಯೇಟರ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದ ಈ ತಂಡ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿದೆ. ಈ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರು ದೊಂಬರಾಟದವರಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮುಖವನ್ನು ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮೆದುವಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮುಖಭಾವವನ್ನೊ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೊ ಬಿಂಬಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ರಂಗಪರಿಕರಗಳನ್ನೂ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಯೂರೊಪಿನ ಬೀದಿನಾಟಕ ಚಳವಳಿಯ ಕಲಾವಿದರಂತೆಯೇ ಆಧುನಿಕ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದರೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಬೀದಿಹೋಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸತೊಡಗಿದ್ದು. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ಬಂದವರನ್ನು ಈ ಕಲೆಯ ಮೋಡಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಲಾವಿದರನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಬೀದಿನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರದಂತೆಯೇ ಈ ಕಲಾಪ್ರಕಾರ ಕೂಡ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆಳೆಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಇಂತಹ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಸರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಈ ಬಗೆಯ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೂ ನಡುವೆ ಏರ್ಪಡುವ ಬಾಂಧವ್ಯ ಈ ಕಲೆಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಗವಿಕಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಯಾಗಿ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಇಂದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಮ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌನವಾದ, ಮಾತಿಲ್ಲದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಖಭಾವ, ಅಂಗ-ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನೇ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನೂ ನಾನಾ ಭಾವ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಕಾಭಿನಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಧ್ವನಿಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣ ರಂಗನಾಟಕದ ಪಾತ್ರೋಚಿತ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಾಗಲೀ ಪ್ರಸಾಧನವಾಗಲೀ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ದೇಹದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಲನೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ, ಆದರೆ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮಾಟ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದನ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮುಖಾಲಂಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಖಭಾವದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ರಂಗಪರಿಕರಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಮೂಕಾಭಿನಯ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯಗಳಿಗೆ ನಂಟು ಹಿಂದಿನಂತೆ ಈಗಲೂ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹಾಸ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಥವಾ ಸ್ವಭಾವ ವೈಚಿತ್ರ್ಯ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಹಲವು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಸರಣಿಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಯುಳ್ಳ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮೂಕಾಭಿನಯ ತಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ ಆಧುನಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ರಂಗನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ನಟರ ಅಭಿನಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ನಟರ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಭಾರತದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಂಗಪ್ರಕಾರ ಕಂಡಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಆಂಗಿಕಾಭಿನಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂವಿಯ ಇತಿಹಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಂಗತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಸ್ಕøತ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆ, ರಂಗಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬಳಸುತ್ತ, ನಟರ ಅಭಿನಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸಂಜ್ಞೆ, ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶೈಲೀಕೃತ ಅಭಿನಯ ಸಂಸ್ಕøತ ರಂಗಭೂವಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪಾತ್ರಗಳ ಅಂತಸ್ತು, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಅವು ರಂಗಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸರದಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹಲವಾರು ಚೌರಿ, ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕøತ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಭಾವ ದಟ್ಟವಾಗಿರುವ ಇಂದಿನ ಜನಪದ ನಾಟಕಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಮೂಕಾಭಿನಯದ ಧಾರಾಳ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚೀನ, ಜಪಾನ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಂಗಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೂಕಾಭಿನಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ನಿರಂಜನ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಖ್ಯಾತ ಮೂಕಾಭಿನಯ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ರಂಗಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆಂದೇ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಮೂಕ ನಾಟಕಗಳೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್
ಯು.ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ (ಜನನ ೧೯೩೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸರತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃತ್ತಿ
ಅವರು ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಪದವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಟಿ  ಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೫೪ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು, ಒಂದು ಎಮ್ಎ ರಲ್ಲಿ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ೧೯೫೮ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ,ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್ಡಿ ಗಣಿತದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕೆಲವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕ್ಯೂಯಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್: ಎ ಸ್ಟಡಿ ಆಫ್ ದೆರ್ ಅಸ್ಥಿರ ನಡವಳಿಕೆ (೧೯೬೫). ಅವರು ಮಿಚಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೫-೬೬), ಕೇಸ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರಿಸರ್ವ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೬-೬೯), ಮತ್ತು ಸದರ್ನ್ ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ (೧೯೬೯-೨೦೦೫) ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯು. ನಾರಾಯಣ್ ಭಟ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಡೀನ್ ಆಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಡೆಡ್ಮನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಂಗಾಮಿ ಡೀನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಸಾಲೋಟಗಿ
ಸಾಲೋಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಡಿಯಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲೋಟಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ೩ನೆಯ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ವಿದ್ಯಾಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಪಾವಿಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೩ನೆಯ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರಧಾನಿ, ಸಂಧಿವಿಗ್ರಹಿಯಾಗಿದ್ದ ನಾರಾಯಣನು ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ತ್ರೈಪುರುಷದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಲೆಗೆ ದೇಶದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಊರಿನ ಯಾವದೇ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಲೆಗೆ ದಾನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಸತಿಗಾಗಿ ೨೭ ಕೊಠಡಿಗಳಿದ್ದವು. ದೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ೧೨ ನಿವರ್ತನಭೂಮಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ೫೦೦ ನಿವರ್ತನ ಭೂಮಿ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರುಗಳಿಗೆ ೫೦ ನಿವರ್ತನಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಲೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಾಗ ಶಿಲಾಹಾರ ಕಂಚಿಗನು ಎತ್ತಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಅರಸರು ವಿವಿಧ ದಾನ-ದತ್ತಿ ನೀಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಶಾಲೆಯಿಂದಾಗಿ ‘ಸಾವಿಟ್ಟಿಗೆ’ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮ ‘ಶಾಲಾಪಾವಿಟ್ಟಗೆ’ಯಾಗಿ ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲೋಟಗಿ ಎಂದಾಯಿತು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಲೆ ಇಂದು ಕಾಣಬಾರದಿದ್ದರೂ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ತೋಟದಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಹಾಗೂ ಶಿವಯೋಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ದೈವವಾಗಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗೇಶ್ವರರು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ‘ಸನ್ನತಿ’ಯ ಚೆನ್ನಸೋಮ ಮತ್ತು ಹೊನ್ನಮ್ಮರ ಮಗನಾಗಿ ಭುವಿಗವತರಿಸಿದರು. ಅಂದು ಹಿಂದು-ಮುಸ್ಲಿಂ ರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬೇಕಾದವರಾಗಿ ವಿಜಯಪುರದ ಬಾದಶಹರಿಂದ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಜೇರುಟಗಿ ‘ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ’ ಕವಿಯು ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗಿಶ್ವರ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀಶಿವನೇ ಶಿವಯೋಗಿಯಾಗಿ ಬಂದು ಸಾಲೋಟಗಿಯ ದುರುಳ ದೇವತೆಯ ಗರ್ವಭಂಗ ಮಾಡಿ ಹಲವು ಪವಾಡಗೈದು ಕಲ್ಲುನಂದಿಯನ್ನೇರಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದ ಕಥೆಯನ್ನು ಈ ಪುರಾಣ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಗಾಧರ ವೆಂಬ ಕವಿಯು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ‘ಡಂಗುರ’ ಪದಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗಿಶ್ವರರೇ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆಂದು ಸಂಶೋದಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಲಜ್ಞಾನ ವಚನಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀಶಿವಯೋಗೀಶ್ವರರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿರುವ ಬಾವಿಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನೋಡುವಂತಿವೆ.
ಇಂಡಿ ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಾಲೋಟಗಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ, ನೃಪತುಂಗನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಚಕ್ರಾಯುಧನೆಂಬವನು ಒಂದು ವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಅವನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ೫೦೦ 'ನಿವರ್ತನ' ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ವಾಸಿಸಲಿಕ್ಕೆ ೨೭ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು. ಮತ್ತು ಊರಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮುಂಜಿಗಳಾದರೆ ಆ ಶಾಲೆಗೆ ಜನರು ಇಷ್ಟೇ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡಲೇ ಬೇಕೆಂದು ಕಟ್ಟುಮಾಡಿದ್ದನು (ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಸಂಘಾಯ ಮುದ್ರವ್ಯಾಣಿ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ| ಪಂಚಪುಷ್ಪಾಣಿ ದೇಯಾನಿ ವಿವಾಹೆ ಸತಿ ತಜ್ಜನೈಃ). ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಇರಲಿಕ್ಕೆ ಮನೆಯ ಅವರ ಉಪಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಲವೂ ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದುವು. ಇದೇ ಬಗೆಯಾಗಿ, ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ಕಲೆಹಾಕಬಹುದು.
ಈ ಮೇರೆಗೆ ನಾವು ವಾಙ್ಮಯ ವೈಭವವನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವೆವು. ಮೊದಲು ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಕನ್ನಡ ವಾಙ್ಮಯವು ಅದರೊಡನೆ ಕಾದಬೇಕಾಯಿತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಗ್ರಂಥಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅನೇಕ ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದುವು, ಆದರೆ ಬೌದ್ಧ ಜೈನ ಧರ್ಮಗಳು ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದಿಂದ ಸಿಡಿದು ನಿಂತುದರಿಂದ, ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆಯದೆ ದೇಶ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ(2011) ಸುಮಾರು 12970 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 6694 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 6276 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಮಾಂಸೆ
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾವಿರದೈನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸುವವರೆಗೆ ಮಹಿಳೆಯರೇ ರಚಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದಂಥದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀಯರು ವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ವಂಚಿತರಾದದ್ದು, ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗದೇ ಹೋದದ್ದು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿರದ ಅವಲಂಬನೆಯ ಜೀವನವೇ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು - ಇಂಥ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಅಪವಾದಗಳಿರಬಹುದು. ಗುರುತಿಸುವಂಥ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ನಮಗೆ ಕಾಣುವುದು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ
ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ ಇದು ತುಮಕೂರುಜಿಲ್ಲೆಯಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲೂಕಿನ ೧೩೨.೮೭ ಹೆಕ್ಟೇರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೧೯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಇವೆ ಹಾಗು ಇಲ್ಲಿಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪೧೩. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ ಕುಣಿಗಲ್ ೩೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೧೯೧ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೨೨೨ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦೧ ಇದ್ದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬ ಇವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಗಣತಿ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಸಂಖ್ಯೆ ೬೧೨೬೮೯ ಆಗಿದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ Amruthur ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ೧ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು
ನೈರ್ಮಲ್ಯ
ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಆಂದೋಲನದಡಿ ಒಳಪಟ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಆಂದೋಲನದಡಿ ಒಳಪಟ್ಟದೆ).
ಭೂ ಬಳಕೆ
ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳಗಿನ ಭೂಬಳಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಕ್ಟೇರಗಳಲ್ಲಿ)
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಅರ್ಜುನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಮಹತ್ವಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ): Ragi,Paddy,Sugarcane
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ವರ್ಗ:ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಎಲ್‌ಟಿಇ (ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)
ದೂರಸಂಪರ್ಕ ರಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಎವಲ್ಯೂಷನ್ (ಎಲ್ ಟಿಇ) ಜಿಎಸ್ಎಮ್ / ಎಡ್ಜ್ ಅಂಡ್ UMTS / ಎಚ್ಎಸ್ಪಿಎ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷಾಂಶ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳ ವೇಗದ ನಿಸ್ತಂತು ಸಂವಹನದ ಪ್ರಮಾಣಿತ, ಆಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸುಧಾರಣೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆ ರೇಡಿಯೋ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್ ಬಳಸಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಬಿಡುಗಡೆ 9. ಟಿಇ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಸಣ್ಣ ವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು, 3GPP (3 ನೇ ಜನರೇಷನ್ ಪಾರ್ಟ್ನರ್ಷಿಪ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಿಡುಗಡೆ 8 ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಡಲಿದ್ದು ಯನ್ನು GSM / ಯುಎಂಟಿಎಸ್ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಡಿಎಂಎ 2000 ಜಾಲಗಳು ಎರಡೂ ವಿಮಾನ ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾರ್ಗ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ವಿವಿಧ ಟಿಇ ಆವರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮಾತ್ರ ಬಹು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಫೋನ್ಗಳು ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಟಿಇ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
ಅವಲೋಕನ
ಎಲ್ ಟಿಇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ ಟಿಇ ಸುಧಾರಿತ, 3GPP ಯ 8 ಮತ್ತು 9 ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಸರಣಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ 4 ಜಿ LTE ಮಾರಾಟ, ಆದರೆ ಇದು ಒಂದು 4G ನಿಸ್ತಂತು ಸೇವೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಮೂಲತಃ ಐಎಂಟಿ ಸುಧಾರಿತ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಐಟಿಯು-ಆರ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು WiMAX, ವಿಕಸನ ಹೈ ಸ್ಪೀಡ್ ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಅಕ್ಸೆಸ್ ಮತ್ತು LTE ಮೂಲ 3G ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಆಧುನಿಕತೆ ಐಟಿಯು ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಟಿಇ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು 4G ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಕರೆಯಬಹುದು. ಎಲ್ ಟಿಇ ಸುಧಾರಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಐಟಿಯು-ಆರ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಐಎಂಟಿ-ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 4G ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಟಿಇ ಸುಧಾರಿತ ಮತ್ತು WiMAX ವಿಸ್ತೃತ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಐಟಿಯು "ಟ್ರೂ 4G" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ.
ಅವಲೋಕನಎಲ್ ಟಿಇ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ವಿಕಸನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಸ್ತಂತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಟಿಎಸ್ಐ (ಯುರೋಪಿನ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮಾನಕ ಸಂಸ್ಥೆ) ಮೂಲಕ ಒಡೆತನದಿಂದ ಟ್ರೇಡ್ಮಾರ್ಕ್ ಜಿಎಸ್ಎಮ್ / ಯುಎಂಟಿಎಸ್ ಮಾನದಂಡಗಳ ಒಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆ. ಇತರೆ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಟಿಇ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ ಟಿಇ ಗುರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಡಿಎಸ್ಪಿ (ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿಗ್ನಲ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್) ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಹಸ್ರಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಸ್ತಂತು ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲಗಳು ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಆಗಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಗುರಿ 3G ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಒಂದು IP ಆಧಾರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸರಳೀಕರಣ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಲೇಟೆನ್ಸಿ ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರೇಡಿಯೋ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಆದ್ದರಿಂದ ಟಿಇ ನಿಸ್ತಂತು ಇಂಟರ್ಫೇಸ್, 2 ಜಿ ಮತ್ತು 3 ಜಿ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಲ್ ಟಿಇ ಮೊದಲು 2004 ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ NTT ಡೊಕೊಮೊ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 2005 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮೇ 2007 ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ ಟಿಇ / ಎಸ್ಎಇ ಟ್ರಯಲ್ ಇನಿಷಿಯೇಟಿವ್ (LSTI) ಮೈತ್ರಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಚಯ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಲುವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರಚಾರ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಹಕರು ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಎಲ್ ಟಿಇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ LTE ಸೇವೆ ಯುಎಸ್ಬಿ ಮೋಡೆಮ್ ಒಂದು ಡೇಟಾ ಸಂಪರ್ಕ ಡಿಸೆಂಬರ್ 14, 2009 ರಂದು ಓಸ್ಲೋ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಯಸೊನೆರಾ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. LTE ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 21, 2010 ರಂದು ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ LTE ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಆರಂಭಿಕ ಎಂಬ ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ SCH-r900, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕನ್ ನೌಕೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ LTE ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಎಂಬ ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2011 ಎರಡೂ MetroPCS ಮತ್ತು ವೆರಿಝೋನ್ ನೀಡುವ HTC ಥಂಡರ್ಬೋಲ್ಟ್ ಎರಡನೇ ಟಿಇ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಎಂದು ಮಾರ್ಚ್ 17 ರಂದು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀಡಿತು. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ರೋಜರ್ಸ್ ವೈರ್ ಲೆಸ್ ಜುಲೈ 7, 2011 LTE ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಸಿಯೆರಾ ವಯರ್ಲೆಸ್ AirCard® 313U ಯುಎಸ್ಬಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಮೋಡೆಮ್, "ಎಲ್ ಟಿಇ ರಾಕೆಟ್ ™ ಸ್ಟಿಕ್" ನಂತರ ಹೆಚ್ಟಿಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್ ಎರಡೂ ಮೊಬೈಲ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮೊದಲು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸಿಡಿಎಂಎ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಯುಎಮ್ಬಿ ಮತ್ತು WiMAX ಎಂಬ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಪ್ಗ್ರೇಡ್ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಿಡಿಎಂಎ ನಿರ್ವಾಹಕರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೆರಿಝೋನ್, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಟ್ ಮತ್ತು MetroPCS, ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ಟೆಲಸ್, KDDI ಮೂಲಕ ಔ ಜಪಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಕೆ ಟೆಲಿಕಾಂ ಎಂದು ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಟೆಲಿಕಾಂ / ಚೀನಾ ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ UNICOM) ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ನಂತರ LTE ವಲಸೆ ಉದ್ದೇಶ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಎಲ್ ಟಿಇ ವಿಕಾಸ ಮಾರ್ಚ್ 2011 ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ಇದು ಟಿಇ ಸುಧಾರಿತ, ಸೇವೆಗಳು 2013 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಲಿದೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ : ಸಂವಹನ ವರ್ಗ : ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ನಾಗವೇಣಿ ಮಂಚಿ
ನಾಗವೇಣಿ ಮಂಚಿ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಒಬ್ಬ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವನ, ಕಥೆ, ಲೇಖನಗಳನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಮಹಿಳಾ ಯಕ್ಷಗಾನ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರೆ.
ಜನನ
ಇವರು ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಮಂಚಿ ಗ್ರಾಮದ ನೂಜಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಗಣೇಶ ಭಟ್ ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಮ್ಮ. ಇವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮಂಚಿ ಕೊಳ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಮಣ ಸ್ವಾಮೀ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದು, ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ :- ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಿಂದ (ಸು.450) ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸು.5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸು.18ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಅಸಂಖ್ಯ ಗದ್ಯ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವೀರಗಲ್ಲು, ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲು, ದತ್ತಿಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯ ಗದ್ಯ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾಷಾಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕದಂಬ ಕಾಕುತ್ಸ್ಥವರ್ಮನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನ ಪುರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅದರ ಕೆಲವು ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು: ನಮಃ ಶ್ರೀಮತ್ಕದಂಬಪನ್ತ್ಯಾಗಸಂಪನ್ನನ್ಕಲಭೋರ(ನಾ)ಅಕ ಕುಸ್ಥಭಟ್ಟೋರನಾಳೆನರಿದಾವಿ(ಳೆ)ನಾಡುಳ್ಮೃಗೇಶನಾ ಗೇನ್ದ್ರಾಬೀಳಭರ್ಪ್‌ಟಹರಪೊರ್ ಶ್ರೀಮೃಗೇಶನಾಗಾಹ್ವಯರಿವರ್ಪ್‌ರಾ ಬಟರಿಕುಲಾಮಲಮ್ಯೋಮತಾರಾದಿನಾಥನ್ನಳಪ ಗಣಪಶುಪತಿ............................. ಭಟ್ಟಗಿರ್ಗ್‌ಗ ಒಡ್ಡಲಿ ಆಪತ್ತೊನ್ದಿವಿಟ್ಟಾರಕರ
ಇತಿಹಾಸ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದೆಲ್ಲವೂ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕನ್ನಡ ಪದಗಳು ಬೆರಳಲ್ಲಿ ಎಣಿಸುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. ಪೂರ್ವ ಹಳಗನ್ನಡದ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕರ್ಮಣೀಪ್ರಯೋಗದ ಒಂದು ರೂಪವೂ ಇದೆ. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರಭಾವ ಅನೇಕ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಕೊಡು ಬಂದಿತ್ತೆಂದು ಇದರಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಸನದಿಂದ 1-2ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಯೋಗ ಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನದ ಅನಂತರ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಳುಕ್ಯ ರಾಜ ಮಂಗಳೇಶನ 578ರ ಗದ್ಯಶಾಸನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕು. ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪೂರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳಿವೆ.
ಮುಂದೆ, 7, 8, 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗದ್ಯಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡ ಶಬ್ದಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪುರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡದ ಪ್ರಯೋಗಗಳೂ ಇವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತ ತದ್ಭವಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಈ ಕಾಲದ ಗದ್ಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಅದರ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗದ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಪದ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಿರುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಂಪುಯುಗದ ಸುವರ್ಣಕಾಲ. ಪಂಪ ರನ್ನರ ಪ್ರಭಾವ ಶಾಸನ ಕವಿಗಳ ಮೇಲೆಯೂ ಬಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯಶಾಸನಗಳಿಗಿಂತ ಪದ್ಯ ಶಾಸನಗಳೇ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಅನಂತರ 13-14ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ 15, 16, 17ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಷಾಪ್ರೌಡಿಮೆಯಿಲ್ಲ. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಮ್ಮದೀಯರು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ಆಯಾ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಯ ಮಾತುಗಳು ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಪದ್ಯ ಶಾಸನಗಳೇ
ಸು.11 ರಿಂದ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅವದಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಯ ಶಾಸನಗಳೇ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಗದ್ಯ ಶಾಸನಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಮಿನುಗುತ್ತವೆ. ವೀರಗಲ್ಲು, ದತ್ತಿಶಾಸನಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಮೇಲ್ಸ್ತರದ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಹೊಸ ನೋಟವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಗದ್ಯ ನೀರಸವಾಗಿರದೆ ಹೃದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚಾಳುಕ್ಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಕಾಲದ ಸಜ್ಜನತಿಲಕನೆಂಬ ಕವಿ ಬರೆದ ಸಿರಸಂಗಿ ಶಾಸನ ಸೊಗಸಾದ ಚಿಕ್ಕ ಚಂಪು ಕಾವ್ಯ ಎನ್ನುವಂತಿದೆ. ಋಷ್ಯಶೃಂಗನ ಜನ್ಮಕಥೆ ಇದು ಹೃದಯಂಗಮವಾದ ಗದ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಹೆಣೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದುದು ಕಾವ್ಯದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಗದ್ಯಭಾಗ ಹೀಗಿದೆ: ಇಂತೆನಿಸಿ ...............ಮಟ್ಟಮೀರದೆ ಸಿಟ್ಟು ನುಡಿವ ದುಟ್ಟನಾಯಕರ ನಿಟ್ಟಿಲ್ವಂ ಮುಳುದೊಟ್ಟಜಿಯಿಂದಟ್ಟಿಯಾಡಿಸುವ ಬಿರುದನಾಯಕರ ಶಿರದ ಶಿರ್ಪಂ ಬಿದಿರ್ಚುವ ಚಪಳನಾಯಕ ಹೃದಯನಲ್ಲ, ಬೀತನಾಯಕರ ಕೊಲ್ಲ, ಸತ್ಯರಾಧೇಯ, ಸಾಹಸವೈನತೇಯ- ಈ ಮಾತುಗಳು ಹಬ್ಬೆಯ ನಾಯಕನ ಸಾಹಸವನ್ನು ಅವನ ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡದ ಪದಗಳ ಜೋಡಣೆ ಟಕಾರದ ಠೇಂಕಾರ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಅನುಕರಣಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದರೆ, ಹಲವು ಶಾಸನಗಳು ಅಚ್ಚಗನ್ನಡದ ಬಿಗುವಿನಿಂದಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯಿಂದಲೂ ಶೋಬಿsಸುತ್ತವೆ. ಶಾಸನದ ಗದ್ಯ ಕನ್ನಡದ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿರಿದಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಅಂದಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡುಮಾತಿನ ಗ್ರಂಥಸ್ಥ ಭಾಷೆಯ, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಭಾಷೆಯ, ಕಾವ್ಯಭಾಷೆಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೊಗಡಿನ ಎಲ್ಲ ಸ್ತರಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (ಸು.850) ಪದಪಾದವಿಯುತ ನಿಯಮಾಸ್ಪದಮಲ್ಲದಳಂಕೃತಂ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಕದೊಳ್ ಪುದಿದರ್ಥ ವ್ಯಕ್ತಿಯನೀವುದು ಗದ್ಯಮನೇಕ ರೂಪಭೇದವಿವಿಕ್ತಂ ಎಂದು ಗದ್ಯಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ. ವಿಮಳ, ಉದಯ, ನಾಗಾರ್ಜುನ, ಜಯಬಂಧು, ದುರ್ವಿನೀತಾದಿಗಳು ಗದ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆನ್ನುವುದು ಕವಿಯ ಅಬಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇವರ ಯಾವ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗದ್ಯ ಲೇಖಕರು ಎಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದರೋ ತಿಳಿಯದು. ಅಂತು ನೃಪತುಂಗನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಗದ್ಯಲೇಖನ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ (ಸು.920) ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯ ಗದ್ಯ ಗ್ರಂಥ (ನೋಡಿ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ). ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಜೈನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಮನಮೆಚ್ಚುವಂತೆ ಬೋದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡತನವಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕತೆಯ ಓಟ ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ವರ್ಣನೆಗಳ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲ. ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳು, ಅನುಭವವೇದ್ಯವಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು ಅಡಿಗಡಿಗೆ ಬಂದು ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಕಳೆಕಟ್ಟಿವೆ. ಹೀಗೆ ದೇಶೀಯ ಪ್ರಚುರತೆ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವ್ಯಾಕರಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಅಪೂರ್ವ ಪದಗಳು, ಜೀವಂತ ಮಾತುಗಾರಿಕೆ, ಅನುಭವ ಸಂಪನ್ನವಾದ ಅಬಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಸಮತೂಕ ಇವುಗಳಿಂದ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯ ಗದ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದರೂಪ ತಾಳಿದೆ. ಹಳಗನ್ನಡ ಗದ್ಯದ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಗೆ ಈ ಗ್ರಂಥ ಮೇಲುಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗದ್ಯ, ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯ ಗದ್ಯ ಒಂದೊಂದು ಘಟ್ಟವಾದರೆ ಚಾವುಂಡರಾಯನ ಗದ್ಯ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟ್ಟ. ಇವನ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿಲಕ್ಷಣ ಮಹಾಪುರಾಣ (ಸು.978) ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯದ ಎರಡನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮದ ನಂಬಿಕೆಗಳೂ ತತ್ತ್ವಗಳೂ ಅರುವತ್ತುಮೂರು ಪುರಾತನರ ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಾಕೃತ ಗಾದೆಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಗದ್ಯಶೈಲಿ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರೌಢವೂ ಗಂಬೀರವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ, ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು. ವಾಕ್ಯಗಳು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿಗಿರುವ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಗ್ರಂಥದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪ, ಭಾಷೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿದೆ. ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯ ಅನಂತರ ಸು.60 ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಈ ಗದ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪುರ್ಣವಾಗಿದೆ. ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಕಥಾ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಥಾಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗದ್ಯ ಮಿಲನವಾಗಿವೆ. ಇವೆರಡನ್ನೂ ಹೀಗೆ ಮಿಲನ ಮಾಡಿದ ಈ ಕವಿ ಮೇಲ್ತರಗತಿಯ ಗದ್ಯಕಾರನೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಚಂಪು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಗದ್ಯ, ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ತುಂಬ ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ಪಂಪ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಚಂಪುಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಔಚಿತ್ಯಪುರ್ಣವಾಗಿ ಗದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಕಥಾನಾಯಕನಾದ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ಯೌವನೋದಯ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಸುಮಾರು 55 ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಿದ್ದರೂ ಮನೋಹರತೆಯಿದೆ. ಕಥಾನಾಯಕನ ಸೊಬಗನ್ನು ಮಧುರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೇರಳವಾದ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿದ್ದರೂ ಎಲ್ಲವ ಹದವರಿತು ಬಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘವಾದರೂ ಈ ಗದ್ಯಭಾಗ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಕಾವ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ದೇಸೀ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ನಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳು ಇವನ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಗುಣಗಳು. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾವು ಇವನ ಗದ್ಯದಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈತನ ಚಂಪುಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಗದ್ಯ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಯಿತು.
ಗದ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ
ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ವಚನಗಳದು ಒಂದು ಅಪುರ್ವವಾದ ಕಾಣಿಕೆ. ಅನುಭಾವಿಗಳ ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕಟವಾದ ಭಾವಾವೇಶವಿದೆ, ಲಯವಿದೆ, ನಾದವಿದೆ, ಮಾಧುರ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಈ ವಚನಗಳು ಪದ್ಯಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದುವೇ ಅಥವಾ ಗದ್ಯಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದುವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ, ಆಲೋಚನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇವು ಛಂದೋಬದ್ಧ ರಚನೆಗಳೆಂದೇ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹೇಳಿದರೆ, ಹಲವರು ಗದ್ಯವೆಂದೂ ಗದ್ಯಪದ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಮಾದರಿಯೆಂದೂ ಅಬಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಂದವಾಗಿ ಹರಿದ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಮ, ಬಸವಣ್ಣ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ, ಸಿದ್ಧರಾಮ, ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಮೊದಲಾದವರ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಅಂದಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಧೋರಣೆ, ಜೀವನ, ಮತಧರ್ಮ ಮೊದಲಾದವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಇವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಗದ್ಯದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಗಾದೆ ಮಾತಿನಂಥ ಸೂತ್ರರೂಪದ ವಾಕ್ಯಗಳು, ಮಾಲೆಮಾಲೆಯಾಗಿ ಬರುವ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳು, ರೂಪಕಗಳು, ಉಪಮೆಗಳು, ಮಾತಿನ ಅಬಿಪ್ರಾಯದ ಹಿತಮಿತವಾದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ, ಕಠೋರವೆನಿಸದ ಪ್ರಾಸನಿರ್ವಹಣೆ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಳೆದು ನಿಲ್ಲುವ ತತ್ತ್ವ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ವಚನಗಳು ಇಂದಿಗೂ ತಮ್ಮ ಚೆಲುವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಕಾರ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೆಲವು ಕವಿಗಳಿಗೂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಮುಂದೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಚನಕಾರರು ಹಿಂದಿನ ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಆಯ್ದು ಜೋಡಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶೂನ್ಯ ಸಂಪಾದನೆ ಮೊದಲಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯ ವಚನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೊರಬಂದುವು. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಯಲ್ಲಿಯ ಗದ್ಯ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹಿರಿದಾದ ಕೊಡುಗೆ. ಕಥೆ ದೊಡ್ಡದಾದಾಗ ಹರಿಹರ ಒಂದು ಭಾಗ ರಗಳೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ಗದ್ಯ, ಮತ್ತೆ ರಗಳೆ ಅನಂತರ ಗದ್ಯ ಹೀಗೆ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದೊಂದು ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಯೋಗ. ಹಳೆಯ ಚಂಪುಕ್ರಮ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಿಗ್ಗಿದೆ. ಪದ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೇಗೊ ಹಾಗೆ ಗದ್ಯಭಾಗದಲ್ಲೂ ಕಥೆ, ವರ್ಣನೆ ಎಲ್ಲ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಚಂಪುವಿನಲ್ಲಿ ಕಥೆಯ ಓಟಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದ್ದ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವ ದೊರಕಿತು. ಒಂದು ಕಡೆ ವಚನಗಳ ಧೋರಣೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ತಾನೇ ಬಳಸಿ ರೂಡಿಸಿದ ರಗಳೆ ಇವೆರಡರ ಸಂಗಮದಿಂದ ಇವನ ಗದ್ಯ ಹರಿತವಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತವಾಯಿತು. ಭಾಷೆ ಆಡುಮಾತಿಗೆ ಬಹು ಹತ್ತಿರವಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಗದ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಉದ್ದೇಶ ಸಫಲವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು.
ಹಸ್ತಿಮಲ್ಲನ ಪೂರ್ವಪುರಾಣಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸು.14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗದ್ಯದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಟ್ಟ ಕೃತಿಯ ಗದ್ಯ ಸುಲಭವೂ ಸರಳವೂ ಆಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳೂ ಆಡುಮಾತುಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈನ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು ಬಂದ ಕಡೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರು (೧೮೫೮) ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಲೇಜು ಮೂಲತಃ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಕಾಲೇಜುಗಳಾದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ (ಸಿಸಿ) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ರೆವರೆಂಡ್ ಜೆ. ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆನಂತರ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಗದ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ
14ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ರೋತ ಬತ್ತಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ, ಗುಬ್ಬಿಯ ಮಲ್ಲಣ್ಣ, ಮಗ್ಗೆಯ ಮಾಯಿದೇವ ಮೊದಲಾದ ವೀರಶೈವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗದ್ಯಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಬೇರೆ ಕವಿಗಳ ಯಾವ ಕೃತಿಗಳೂ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.