cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಡುನೆಡಿನ್‌
ಹಿನ್ನಾಡು/ಒಳನಾಡು
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಒಳನಾಡು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭೂಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತೈಯೆರಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಾಗೂ ಫಲವತ್ತಾದ ತೈಯೆರಿ ನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಉಪನದಿ ವಾಯ್‌ಪೊರಿಗಳ ತಗ್ಗುಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುವ ಬಯಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿ ಜನವಸತಿಯಿದ್ದು ಮೊಸ್‌ಜಿಯೆಲ್‌, ಪೂರ್ವ ತೈಯೆರಿ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಂಟಾನ್‌ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಸುಮಾರು 300 mರಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಕೆಳ ಮಟ್ಟದ ಗುಡ್ಡಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದಾಗಿ ತೀರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ತೈಯೆರಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಯ ಒಳಪ್ರದೇಶವು ಉರುಟುರುಟಾದ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶವು ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬರ್ವಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಮಹಿನೆರಂಗಿ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಾಗೂ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗಿರುವ ಸಿಲ್ವರ್‌ಪೀಕ್ಸ್‌ ಬೆಟ್ಟಸಾಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೂಡಾ ಅದೇ ರೀತಿ ಇದೆ. ಇದಾದ ನಂತರದ ಭೂಮಿಯು ಶುಷ್ಕವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಮೆದೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಣಿವೆಯಾದ ಸ್ಟ್ರಾತ್‌‌-ತೈಯೆರಿ ಕಣಿವೆಯು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವೇ ಜನಸಮೂಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಿಡಲ್‌ಮಾರ್ಚ್‌, ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರವು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಹೊರಸುತ್ತಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ದೀರ್ಘವಾದ ಭೂಮಿಯಾದ ಅಖಂಡ ಒಟಾಗೋ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ/ದ್ವೀಪಕಲ್ಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ/ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ ಪ್ರದೇಶವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಜನವಸತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಇಡೀ ಬಂದರು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಆವರಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಒಟಾಗೋ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ/ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ನ್ಯಾಸದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ/ದ್ವೀಪಕಲ್ಪವು ಅನೇಕ ಉತ್ತಮ ತೀರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು, ಸೀಲ್‌ ಮೀನುಗಳು, ಮತ್ತು ನೀರುಕಾಗೆಗಳಂತಹಾ ಅಪರೂಪದ ತಳಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ರಾಯಲ್‌ ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್‌ಗಳ ಪ್ರಧಾನನಾಡಿನ ತಳಿ ಉತ್ಪಾದಕ ವಸಾಹತುವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ/ದ್ವೀಪಕಲ್ಪದ ಈಶಾನ್ಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ತಯಾರೊವಾ ಭೂಚಾಚು/ಭೂಶಿರವಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಪನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಒಳಭಾಗದ/ನಾಡಿನ ಉಪನಗರಗಳು
(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದ ಕೇಂದ್ರದ ನೇರ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭ) ವುಡ್‌ಹಾಘ್‌‌ ; ಗ್ಲೆನ್‌ಲೇಯ್ತ್‌‌‌ ; ಲೇಯ್ತ್‌‌‌ ಕಣಿವೆ ; ಡಾಲ್ಮೋರ್‌ ; ಲಿಬರ್ಟನ್‌ ; ಪೈನ್‌‌ ಹಿಲ್‌ ; ನಾರ್ಮನ್‌ಬೈ ; Mt ಮೆರಾ ; ಈಶಾನ್ಯ/ನಾರ್ಥ್‌ ಈಸ್ಟ್‌ ಕಣಿವೆ ; ಒಪೋಹೋ ; ಉತ್ತರ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌; ರಾವೆನ್ಸ್‌ಬೌರ್ನ್/ರ್ನೆ ; ಹೈಕ್ಲಿಫ್‌ ; ಷೀಲ್‌ ಹಿಲ್‌ ; ಛಾಲ್ಲಿಸ್‌ ; ವೇವರ್ಲೆ ; ವಾಕ್ಸ್‌‌ಹಾಲ್‌‌ ; ಓಷನ್‌ ಗ್ರೋವ್‌‌ (ಟೋಮಾಹಾಕ್‌); ಟೈನುಯಿ; ಆಂಡರ್ಸನ್ಸ್‌‌ ಬೇ ; ಮಸ್ಸೆಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ; ದಕ್ಷಿಣ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ; St ಕಿಲ್ಡಾ ; St ಕ್ಲೇರ್‌‌ ; ಕಾಸ್ಟೋರ್‌ಫೈನ್‌‌ ; ಕ್ಯೂ ; ಫಾರ್ಬರಿ ; ಕ್ಯಾವರ್‌ಶ್ಯಾಮ್‌  ; ಕನ್‌ಕಾರ್ಡ್‌‌ ; ಮೇರಿಹಿಲ್‌ ; ಕೆನ್‌ಮ್ಯೂರ್‌‌ ; ಮಾರ್ನಿಂಗ್‌ಟನ್‌ ; ಕೈಕೊರಾಯ್‌ ಕಣಿವೆ ; ಸಿಟಿ ರೈಸ್‌ ; ಬೆಲ್ಲೆನೋವೆಸ್‌ ; ರೋಸ್ಲಿನ್‌, ಒಟಾಗೋ ; ಕೈಕೊರಾಯ್‌ ; ವಕಾರಿ; ಮಾವೊರಿ ಹಿಲ್‌‌.
ಹೊರಭಾಗದ/ನಾಡಿನ ಉಪನಗರಗಳು
(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದ ಕೇಂದ್ರದ ನೇರ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭ) ಬರ್ಕ್‌ಸ್‌ ; ಸೇಂಟ್‌ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ ; ಬ್ರಾಡ್‌ ಬೇ ; ಕಂಪೆನಿ ಬೇ ; ಮೆಕಾಂಡ್ರ್ಯೂ ಬೇ ; ಬರ್ನ್‌ಸೈಡ್‌‌ ; ಗ್ರೀನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ; ವಾಲ್ಡ್ರನ್‌ವಿಲ್ಲೆ ; ಸ್ಯಾಡಲ್‌ ಹಿಲ್‌ ; ಸನ್ನಿವೇಲ್‌; ಫೇರ್‌‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ; ಅಬಾಟ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ; ಬ್ರಾಡ್‌ಫರ್ಡ್‌‌; ಬ್ರಾಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ ; ಹಾಫ್‌ವೇ ಬುಷ್‌; ಹೆಲೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌.
ಮಹಾನಗರಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು
(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ ಮಹಾನಗರದ ಕೇಂದ್ರದ ನೇರ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಆರಂಭ) ವೈಟಾಟಿ/ತಾತಿ; ವೈಕೌಐಟಿ/ತಿ‌ ; ಕರಿಟೇನ್‌‌ ; ಸೀಕ್ಲಿಫ್‌‌ ; ವಾರ್ರಿಂಗ್‌‌ಟನ್‌‌ ; ಪುರಾಕನುಯ್‌‌ ; ಲಾಂಗ್‌ ಬೀಚ್‌‌‌ ; ಅರಮೊವಾನಾ ; ಡೆಬೊರಾಹ್‌ ಬೇ ; ಕ್ಯಾರೆಸ್‌‌‌ ಬೇ ; ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್‌ ರೇವುಪಟ್ಟಣ ; ಸಾಯರ್ಸ್‌‌‌‌ ಬೇ ; ರೋಸ್‌ನೀತ್‌‌‌ ; ಒಟಾಕೌ ; ಪೋರ್ಟೋಬೆಲ್ಲೋ ; ಬ್ರೈಟನ್‌‌ ; ತೈಯೆರಿ ಮೌತ್‌‌ ; ಹೆನ್ಲೆ ; ಅಲ್ಲನ್‌ಟನ್‌ ; ಪೂರ್ವ ತೈಯೆರಿ ; ಮೊಮೊನಾ ; ಔಟ್ರಮ್‌ ; ಮೊಸ್‌ಜಿಯೆಲ್‌‌; ಪಶ್ಚಿಮ ತೈಯೆರಿ; ವಾಯ್‌ಪೊರಿ; ಮಿಡಲ್‌ಮಾರ್ಚ್‌ ; ಹೈಡ್‌.
1980ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೌರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವುಗಳು ಉಪನಗರಗಳಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹವಾಮಾನ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 750 mmರಷ್ಟು ದಾಖಲಿತ ಪ್ರಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ನ ಅನೇಕ ಮಹಾನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಷಯ ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಹಳ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತುಂತುರು ಮಳೆಯು ಬೀಳುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಹುಜನರು ಇದನ್ನು ತೇವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, (ಆಕ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ ಮತ್ತು ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌‌ನಂತಹಾ ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನ ಕೇಂದ್ರಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ). ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಅಂದಾಜು 1650 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರಖರ ಬಿಸಿಲನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೋಡದಿಂದ ಕವಿದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಬೀಸುವ ಮಾರುತಗಳು ಎರಡು ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ, ತಂಪಾದ ತೇವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ನೈಋತ್ಯ ಮಾರುತಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಮಾರುತಗಳು ಬೀಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಶುಷ್ಕವಾದ ವಾಯುವ್ಯ ಮಾರುತಗಳು ಕೂಡಾ ವಾಯುವ್ಯದಿಂದ ಬೀಸುವ ತೆಂಕಣ ಬಿಸಿಗಾಳಿಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮಹಾನಗರದ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಗುಡ್ಡಗಳ ವರ್ತುಲವು ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಒಟಾಗೋದ ಬಹುತೇಕ ಸಾಧಾರಣ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ, ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಒಟಾಗೋದ ಉಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ವಾತಾವರಣವು ಪ್ರಧಾನ ನಗರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮಹಾನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದ ಹೊರಗಿರುವ ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣವು, ಉಪ-ಭೂಖಂಡೀಯ ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: ಚಳಿಗಾಲವು ಸಾಕಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿದ್ದು ಶುಷ್ಕತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲ ಝಳವಿದ್ದು ಶುಷ್ಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಿಡಲ್‌ಮಾರ್ಚ್‌ಅನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು ಹರಿಯುವ ತೈಯೆರಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯುವ ದಪ್ಪ ಹಿಮವು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ 30ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನ ಆಸುಪಾಸಿಗೆ ತಲುಪುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದ ಜನಸಮೂಹವು ಮಹಾನಗರದ ಭಾರೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜನಸಮೂಹದ ಕಾರಣವಾಗಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ನ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರುಷರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹಿಳಾ ಜನಸಮೂಹ, ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸಿನವರಿರುವುದು, 25 ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು, ಐರೋಪ್ಯ ಹಾಗೂ ಏಷ್ಯಾ ಜನಾಂಗೀಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಮಾವೊರಿ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ದ್ವೀಪನಿವಾಸಿ/ಐಲೆಂಡ್‌ ಜನಾಂಗೀಯರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಕಡಿಮೆ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯ, ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಶಾಲಾನಂತರದ ಉದ್ಯೋಗಾರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
2006ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರವು 118,683ರಷ್ಟು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಥಾನಿಕವಾಗಿದ್ದು ಇದು 2001ರ ಸಾಲಿನ ಜನಗಣತಿಗಿಂತ 4,341ರಷ್ಟು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಶತ 3.8ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ 45,072 ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು ವಾಸವಿದ್ದರೆ, 3,615 ವಸತಿಗೃಹಗಳು ಖಾಲಿಯಿದ್ದು, 240 ವಸತಿಗೃಹಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದವು.
ವಸತಿಗೃಹಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಮೂಹದಲ್ಲಿ 56,931 (48.0%) ಜನರು ಪುರುಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 48.8%ರಷ್ಟು ಜನ ಪುರುಷರಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ 61,752 (52.0%) ಜನರು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 51.2% ಜನರು ಮಹಿಳೆಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಾನಗರದ ಜನರ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 35.0 ವರ್ಷಗಳಿದ್ದು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸಾದ 35.9 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ 0.9 ವರ್ಷಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. 65 ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದ ಜನರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 13.4%ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಮಾಣ 12.3%ರಷ್ಟಿದೆ ಹಾಗೂ 15 ವರ್ಷಗಳೊಳಗಿನವರ ಪ್ರಮಾಣವು 16.8%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಮಾಣ 21.5%ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವಿರುವ ಕಾರಣ, 15ರಿಂದ 24 ವರ್ಷಗಳ ವಯೋಮಾನದವರು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಜನಸಮೂಹದ ಅಂದಾಜು 21.6%ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದ ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ತರಹವಿದೆ (ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣ): 78.7% ಐರೋಪ್ಯ (67.6%), 6.4% ಮಾವೊರಿ (14.7%), 5.3% ಏಷ್ಯನ್ನರು (9.2%), 2.2% ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಐಲೆಂಡಿಗರು (6.9%), 0.7% ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದವರು/ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು/ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು (0.9%), 13.6% ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡಿಗರು (11.1%), ಹಾಗೂ 0.04%ರಷ್ಟು ಇತರರು (0.04%).
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರದ 15 ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದವರ ನಿರುದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣವು 6.1%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ 5.1%ರಷ್ಟಿದೆ. 15 ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜನರ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಆದಾಯವು $19,400ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ $24,400ರಷ್ಟಿದೆ. ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ $20,000 ಒಳಗಿನ ವರಮಾನದವರು 51.2%ರಷ್ಟು ಜನರಿದ್ದರೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಮಾಣ 43.2%ರಷ್ಟಿದೆ, $50,000ಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ವರಮಾನದವರು 13.4%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಮಾಣ 18.0%ರಷ್ಟಿದೆ.
ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಆಕ್ಟಾಗನ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರ/ಪಬ್ಲಿಕ್‌ ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ ಎಂಬ ಬಹುಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡದ ಒಂದು ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಾನಗರವು ಡಜನ್ನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿತರಕ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇನ್ನೂ ಇತರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಪ್ರಿನ್ಸಸ್‌‌‌‌ ರಸ್ತೆ, ಮೋರೆ ಪ್ಲೇಸ್‌‌ ಮತ್ತು ರಾಟ್ಟ್‌‌ರೇ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌/ರಸ್ತೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಕ್ಟಾಗನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕೂಡಾ ಇದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ ಮೋರೆ ಪ್ಲೇಸ್‌‌ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಲೂ ಆಯ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಂದಿರ.
ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಕಲಾಕಾರರು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ರಾಲ್ಫ್‌‌‌ ಹೊಟೆರೆ, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌/ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್‌ ಹಾಡ್ಜ್‌ಕಿನ್ಸ್‌, ಗ್ರಹೇಮ್‌ ಸಿಡ್ನಿ ಮತ್ತು ಜೆಫ್ರೆ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೃತ್ಯರಂಗ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಪ್ರವಾಸಿ ಬ್ಯಾಲೆ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಭೇಟಿಯ ವಾಡಿಕೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೃತ್ಯ ರಂಗಶಾಲೆಯಾದ : ಕಿಂಗ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌‌ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ RASA ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗಾಯನ/ಸಂಗೀತ ವೃಂದ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಅನೇಕ ಗಾಯನ/ಸಂಗೀತ ವೃಂದಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡವು ಸೇರಿವೆ:
ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ/ಅಭಿಜಾತ ಮತ್ತು ಜಾಜ್‌ ಸಂಗೀತ ಮೇಳಗಳು
ಸದರನ್‌ ಸಿನ್‌ಫೋನಿಯಾ/ಸಿಂಫೋನಿಯಾ ಎಂಬುದು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರ ಮೂಲದ ಒಂದು ಅರೆ-ವೃತ್ತಿಪರ ವಾದ್ಯವೃಂದವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ವೃಂದತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ರೇರ್‌ ಬೈರ್ಡ್ಸ್‌ ಆದಿ ಸಂಗೀತ ಮೇಳ, ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ/ವಾದ್ಯವೃಂದ, ಮತ್ತು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಯುತ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ/ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವು ಶಾಲೆಗಳು ಕೂಡಾ ಶಾಲಾ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಡ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಾಳೆ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೂರು ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಇವೆ: ಅವುಗಳೇ St. ಕಿಲ್ಡಾ ಬ್ರಾಸ್‌‌, ಕೈಕೊರಾಯ್‌ ಬ್ರಾಸ್‌‌, ಮತ್ತು ಮೊಸ್‌ಜಿಯೆಲ್‌‌ ಬ್ರಾಸ್‌‌ ತಂಡಗಳು. ಒಟಾಗೋ ಸಿಂಫೋನಿಕ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಪೈಪ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಪ್ರಮುಖ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಸಂಗೀತ ಮೇಳತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಜಾಜ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಜಾಜ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ/ವಾದ್ಯವೃಂದ, ಮತ್ತು ತ್ರಿಶತಮಾನೀಯ ಝಿಂಬೆ!‌   ಕ್ವಿಂಟೆಟ್‌‌/ಪಂಚಮೇಳ  ಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿಯೇ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಂಡೀ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರೂಪವಾದ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಸೌಂಡ್‌ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಅನ್ವರ್ಥವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ಸಂಗೀತ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಫಲವತ್ತಾದ/ಫಲದಾಯಕ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ಚರ್ಚ್‌ ಮೂಲದ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್‌ ನನ್‌‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಕಂಪೆನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದ ಚಿಲ್ಸ್‌, ದ ಕ್ಲೀನ್‌, ದ ವರ್ಲೈನ್ಸ್‌, ದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌, ಸ್ನೀಕಿ ಫೀಲಿಂಗ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೈಟ್‌ಜ್ಯಾಕೆಟ್‌‌ ಫಿಟ್ಸ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌‌ ಕಾಲೇಜು/ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ರೇಡಿಯೋ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಶ್ರೋತೃವರ್ಗವನ್ನು ಇವೆಲ್ಲಾ ಹೊಂದಿವೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರ ಪೌರಸಮಿತಿಯು (DCC) ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪೌರಸಮಿತಿಯು ಓರ್ವ ಚುನಾಯಿತ ಮೇಯರ್‌, ನಿಯೋಗಿ ಮೇಯರ್‌/ಪೌರಸಭಾಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು 13 ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪೌರಸಭಾಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅವರುಗಳನ್ನು ಏಕಮಾತ್ರ/ಏಕೈಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಚುನಾವಣಾ/ವೋಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ತ್ರೈವಾರ್ಷಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಚುನಾವಣೆಯು 9 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2010ರಂದು ನಡೆದಿದ್ದು, ಮುಂದಿನ ಚುನಾವಣೆ 12 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2013ರಂದು ನಡೆಯಬೇಕಿದೆ.
9 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 2010ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪೌರಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದ್ದಾರೆ:-
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ/ಪ್ರಧಾನ ಮತಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ: ಉತ್ತರ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಮಾವೊರಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ : ಟೆ ತೈ ತೊ/ಟೊಂಗಾ.
2008ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಉತ್ತರ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷವಾದ ಲೇಬರ್‌ ಪಕ್ಷದ MPಗಳು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಉತ್ತರ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪೀಟ್‌ ಹಾಡ್ಜ್‌ಸನ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕ್ಲೇರ್‌ ಕರ್ರನ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವೀಪಭಾಗ/ಸೌತ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌ ಹಾಗೂ ನಾರ್ಥ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್‌‌ನ ಕೆಲಭಾಗವನ್ನು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾವೊರಿ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಟೆ ತೈ ತೊ/ಟೊಂಗಾದಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಾರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾವೊರಿ ಪಾರ್ಟಿ ಪಕ್ಷದ ಪಾಲಾಗಿದ್ದು ರಾಹುಯಿ ಕಟೆನೆಯವರು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ MPಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರವು ನಾಲ್ವರು ಲಿಸ್ಟ್‌/ಪಟ್ಟೀಕೃತ ದಾಖಲಾದ MPಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ : ಅವರುಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಾರೂಢ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಪಕ್ಷದ ಮೈಕೆಲ್‌ ವುಡ್‌ಹೌಸ್‌, ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಪಕ್ಷದ ಡೇವಿಡ್‌ ಪಾರ್ಕರ್‌, ACT ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ನ ಹಿಲರಿ ಕ್ಯಾಲ್ವರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರೀನ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಪಕ್ಷದ ಸಹ-ನಾಯಕಿ ಮೆಟಿರಿಯಾ ಟುರೈ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ
ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ದೈನಂದಿನ ವೃತ್ತ/ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಒಟಾಗೋ ಡೈಲಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಎಂಬುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾದ ದೈನಂದಿನ ವೃತ್ತ/ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಲೈಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹದ ಭಾಗ ಕೂಡಾ ಆಗಿದೆ. ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಹಾಗೂ ಪಾಕ್ಷಿಕ ಸಮುದಾಯ ಸುದ್ದಿ/ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದ ಸ್ಟಾರ್‌‌‌, ತೈಯೆರಿ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌ , D-ಸೀನ್‌ , f*INK (ಮನರಂಜನೆ), ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ಕ್ರಿಟಿಕ್‌  (ಒಟಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಮತ್ತು ಗೈರೋ  (ಒಟಾಗೋ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌‌) ಸೇರಿವೆ.
ಈ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಧಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೇಡಿಯೋ ಹಾಗೂ ಕಿರುತೆರೆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಭೌಮಿಕ ಕಿರುತೆರೆ/ದೂರದರ್ಶನ (ಸಾದೃಶ್ಯ/ಅನಲಾಗ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರೀವ್ಯೂ/ಮುಕ್ತನೋಟ | HDಗಳೆರಡೂ) ಹಾಗೂ FM ರೇಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಮಹಾನಗರದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಮೌಂಟ್‌ ಕಾರ್ಗಿಲ್‌ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌, ಸಮುದಾಯ ವಾಹಿನಿ/ಕೇಂದ್ರ ಟೊರೊವಾ ರೇಡಿಯೋ (ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌‌ AM), ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರ ರೇಡಿಯೋ ಒನ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಮಹಾನಗರವು ಅಲೈಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾದ ಚಾನೆಲ್‌ 9 ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿ/ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಾನಗರವು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಮಾಧ್ಯಮ-ಸಂಬಂಧಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್‌‌ ಮತ್ತು ಟೇಲರ್‌ಮೇಡ್‌ ಮೀಡಿಯಾಗಳ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಹಾನಗರವು ರೇಡಿಯೋ ಒಟಾಗೋದ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು – ಈಗ ಆಕ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ ಮೂಲದ ಇದನ್ನು ಈಗ ರೇಡಿಯೋವರ್ಕ್ಸ್‌ (ಮೀಡಿಯವರ್ಕ್ಸ್‌ ಸಮೂಹದ ಭಾಗ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರದ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟಾಗೋ ವಿಟ್ನೆಸ್ ‌ ಹಾಗೂ ಈವ್‌ನಿಂಗ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌‌  ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದವು.
ಸಾರಿಗೆ
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದ ಬಸ್ಸುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಟಾಗೋ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಪೌರಸಮಿತಿಯು ಗೋಬಸ್‌ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ 59 ಬಸ್‌ಗಳು ಮಹಾನಗರದಾದ್ಯಂತದ 17 ವಾರದದಿನಗಳ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 13 ವಾರದದಿನಗಳ ರಾತ್ರಿಪ್ರಯಾಣ/ವಾರಾಂತ್ಯ/ರಜಾದಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಸಾರಿಗೆಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಓಡಿಸುತ್ತವೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರ ಪೌರಸಮಿತಿ-ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಿಟಿಬಸ್‌ (10/11 ಮಾರ್ಗಗಳು) ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಇನ್ವರ್‌ಕಾರ್ಗಿಲ್‌-ಮೂಲದ ಸೇವಾದಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ (7/2 ಮಾರ್ಗಗಳು) ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮೊಸ್‌ಜಿಯೆಲ್‌‌ ಕೋಚ್‌ ಸರ್ವೀಸಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಾರದದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಗ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೊಸ್‌ಜಿಯೆಲ್‌‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆಕ್ಟಾಗನ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿರುವ ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣವು, ಮಹಾನಗರದ ಪ್ರಧಾನ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿದ್ದ ಇದು, ವರ್ಷಗಳ ಕಳೆದು ಹೋದಂತೆ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆ ಬಹುತೇಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು 1982ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ನಿಯತ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದ ದ ಸದರ್ನರ್‌ಅನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2002ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ತೈಯೆರಿ ಗಾರ್ಜ್/ಕಮರಿ‌ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದುದು ಹಿಂದಿನ ಒಟಾಗೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ರೈಲುಮಾರ್ಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕೃತಿಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ತೈಯೆರಿ ಕಮರಿಯ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ರೈಲು ತೈಯೆರಿ ಗಾರ್ಜ್‌/ಕಮರಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌. ತೈಯೆರಿ ಗಾರ್ಜ್‌/ಕಮರಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪಾಲ್ಮರ್‌ಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಕೂಡಾ ವಾರಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಇತರೆ ಪಾರಂಪರಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಯೋಜಿಸುವ ವಿಹಾರ ಸಂಚಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್‌ ರೇವುಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಲಂಗರು ಹಾಕುವ ವಿಹಾರ ಹಡಗುಗಳು ಆಯೋಜಿಸುವ ರೈಲುಪ್ರಯಾಣಗಳ ರೈಲುಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ.
1866ರಲ್ಲಿ ಒಟಾಗೋ ಬಂದರಿಗೆ ಅಡ್ಡಡ್ಡಲಾಗಿ ಚಾಲ್ಮರ್ಸ್‌ ರೇವುಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟೋಬೆಲ್ಲೋಗಳ ನಡುವೆ, ಸೇತುವೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ 1140-ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಕಟ್ಟೋಣದ ಈ ಬೃಹತ್‌ ಅನುಸಂಧಾನವು ಎಂದಿಗೂ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. 1870ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಟೋಮಾಹಾಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮಹಾಸಾಗರದ ಕರಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಬಂದರುವಿನ ಭೂಚಾಚುವಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಆಂಡರ್ಸನ್ಸ್‌‌ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ನಡುವೆ ಕಾಲುವೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು ಸಹಾ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅನುಸಂಧಾನವು ಕೂಡಾ ಎಂದಿಗೂ ಫಲಪ್ರದಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಅವಳಿ ನಗರಗಳು — ಸೋದರಿ ನಗರಗಳು
ಡ್ಯುನೆಡಿನ್‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಹಲವು ಮಹಾನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿನಗರಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಡುನೆಡಿನ್‌‌/ಡ್ಯೂನ್‌ಡಿನ್‌‌ ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಂದರು ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:1848ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನನಿಬಿಡ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್
ಎಲ್.ಬಿ.ನಗರ
thumb|250x250px|ಎಲ್ಬಿ ನಗರ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೋಟೆ ಅವಶೇಷಗಳು ಎಲ್.ಬಿ.ನಗರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಲಾಲ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ನಗರವು ಭಾರತದ ಹೈದರಾಬಾದ್, ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಮ್ಮೆ ರಂಗ ರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಸಭೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ವಿಜಯವಾಡಾ ಹೆದ್ದಾರಿ NH ೬೫ ರಲ್ಲಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತ ಜನಗಣತಿ, ಎಲ್.ಬಿ. ನಗರವು ೨೬೧,೯೮೭ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೨% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೮% ಮಹಿಳೆಯರು. ಎಲ್.ಬಿ. ನಗರವು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೭೪% ನಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೯.೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೬೪%, ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೫೨% ಆಗಿದೆ. ಎಲ್.ಬಿ.ನಲ್ಲಿ ನಾಗರ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೨೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ಮೊಹಾತೀರ್ ಮೊಹಮದ್
ದಾತು ಡಾ. ಮೊಹಾತೀರ್ ಬಿನ್ ಮೊಹಮದ್ (೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೨೫-) ೧೯೮೧-೨೦೦೩ರವರೆಗೆ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಧುನಿಕ ಮಲೇಷಿಯಾದ ರೂವಾರಿಯೆಂದೇ ಬಿಂಬಿತರಾಗಿರುವ ಡಾ. ಮೊಹಾತೀರ್ ಮಲೇಷಿಯಾ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದ ಏಷ್ಯಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಹುಲಿ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಲು ಕಾರಣರಾದರು.
ಜನನ
ಮಲೇಷಿಯಾದ ಕೇಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಲೋರ್ ಸೆಟಾರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೨೫ರಂದು ಕೇರಳ ಮೂಲದ ಮೊಹಮದ್ ಬಿನ್ ಇಸ್ಕಂದರ್ ಮತ್ತು ವಾನ್ ತೆಂಪಾವನ್ ದಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರ್, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೊಹಮದ್ ಬಿನ್ ಇಸ್ಕಂದರ್ ಶಾಲಾ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರು ಸೋದರರು ಮತ್ತು ಆರು ಮಂದಿ ಮಲಸೋದರರಿದ್ದ ತುಂಬು ಕುಟುಂಬ ಇಸ್ಕಂದರ್ ರದು.
ಓದು
ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದ ತಂದೆಯಿಂದ ಶಿಸ್ತು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊಹಾತೀರ್, ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ ಆಗಿದ್ದರು. ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮಲಯಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಮೊಹಾತೀರರ ಓದು ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಯಿತು.ಕಾಫಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿನ ಸಿಹಿತಿನಿಸು ಮಾರಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಿಂಗಾಪುರದ ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯಕೀಯಸೇವೆ ಸೇರಿದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಹಪಾಠಿ ಸೀತಿ ಸಸ್ಮಾಹ್ ಮೊಹಮದ್ ಅಲಿರನ್ನು ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ವರಿಸಿದರು. ಹುಟ್ಟೂರು ಅಲೋರ್ ಸೆಟಾರ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಸ್ವಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಹಣ, ಕೀರ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಮಗಳು ಮರೀನಾ ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದು ಓದಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ
ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಮಲಯಾದಲ್ಲಿ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲದವರಿಗೆ ಪೌರತ್ವ ನೀಡುವುದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರ್,  ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಲಯಾ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಮಲಯಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ (UMNO) ದ ಸಕ್ರೊಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಮೊಹಾತೀರ್, ೧೯೫೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ UMNO ದ ಕೇಡಾ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಮಲಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿ ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನರ ಕೆಲವು ನೀತಿಗಳು ಮೊಹಾತೀರರಿಗೆ ಸರಿಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಹುದ್ದೆಗಳಿಗೆ ಏರಲು ಕನಿಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸದ ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನರ ನೀತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರಿಗೆ ೧೯೬೪ರವರೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ ಮತ್ತು ಮೊಹಾತೀರ್ ಇಬ್ಬರೂ ಕೇಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವರೇ ಆಗಿದ್ದರು ಸಹಿತ ಇಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದವು.
೧೯೬೮ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಗಲಭೆಗಳು ಉಂಟಾಗ ಬಹುದು ಎಂದು ಮೊಹಾತೀರರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರು. ಮೊಹಾತೀರರು ೧೯೬೯ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ೧೩ ಂಎ ೧೯೬೯ರಂದು ಮಲಯಾ  ಮತ್ತು ಚೀನಿ ಜನಾಂಗದ ಮಧ್ಯೆ ಜನಾಂಗೀಯ ಗಲಭೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿ, ನೂರಾರು ಮಂದಿ ಅಸು ನೀಗಿದರು. ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರನ್ನು UMNO ಪಕ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲಾಯಿತು.
ದಿ ಮಲಯ್ ಡೈಲೆಮಾ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದ ಮೊಹಾತೀರರು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಜನಾಂಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ ತರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು.
೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಮೂರು ಉಪಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಮೊಹಾತೀರರು, ಗಹಾರ್ ಬಾಬ, ತೆಂಗ್ಕು ರಾಜ಼ಾಲೆಯ್ ಹಂಜ಼ಾರೊಂದಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು., ಇತರ ಇಬ್ಬರು ಉಪಪ್ರಧಾನಿಗಳಿಗಿಂತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಗ ಕಾರಣ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಹುಸೇನ್ ಅಸುನೀಗಿದಾಗ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಹುಸೇನ್ ರ ಅನುಯಾಯಿ ಹುಸೇನ್ ಓನ್ನ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾದರು.
೧೯೭೮-೮೧ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಮೊಹಾತೀರರು, ಉತ್ಪಾದನಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಹುಸೇನ್ ಓನ್ನ್ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ರಾಜೀನಾಮೆ ಇತ್ತಾಗ, ಮೊಹಾತೀರರು ಮಲೇಷಿಯ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು.
ಪ್ರಧಾನಿ
೧೬ ಜುಲೈ ೧೯೮೧ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಮೊಹಾತೀರರು, ಮೂಸಾ ಹಿತಂ ರನ್ನು ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿಸಿದರು. ಹುಸೇನ್ ಓನ್ನ್ ರ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೫೦ ಸರ್ಕಾರೀ ಕಂಪನಿಗಳ ಖಾಸಗೀಕರಣ, ಮೂಲಮಲಯಾನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾತಿ ನೀಡುವ ಭೂಮಿಪುತ್ರ ಯೋಜನೆ, ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ಸ್ ಹೆದ್ದಾರಿ, ಪ್ರೋಟಾನ್ ಕಾರು ಉತ್ಪಾದನೆ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಿದರು. ASEAN, G77, ಆಲಿಪ್ತ ದೇಶ ಒಕ್ಕೂಟ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ, G22 ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಬಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇಷಿಯಾವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊಹಾತೀರರು ಇಸ್ಲಾಮೀ ದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಚುನಾವಣಾ ಕ್ರಮಗಳು
೧೯೮೭ರ ಚುನಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದ ಮೊಹಾತೀರರ ವಿರುದ್ಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತೆಂಗ್ಕು ರಾಜ಼ಾಲೆಯ್ ಹಂಜ಼ಾ ಬಣದಿಂದ ಬಂಡಾಯ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. UMNO ಬಾರು ಎಂಬ ಹೊಸ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಿದ ಮೊಹಾತೀರರು ಸಂವಿಧಾನ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧಿಗಳು ನ್ಯಾಯಲಯವನ್ನು ಹತ್ತದಂತೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಫ಼ೀಸನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಗಲಭೆಯಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆ ವಹಿಸಿದ ನಂತರ ನಿಷೇಧ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಲುಕ್ ಈಸ್ಟ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಅನುರಣಿತಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೯೯೦ರ ಚುನಾವನೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು.
೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಹುಸೇನ್ ಓನ್ನ್ ರ ಹೊಸ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿ ಅಂತ್ಯವಾದಾಗ, ವಿಷನ್ ೨೦೨೦ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಉದಾರವಾದಿ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಅನ್ವರ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಇಅದರ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪುಟ್ರಜಯವನ್ನು ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ, ಸರವಾಕ್ ನಲ್ಲಿ ಬಕುನ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕನಸುಗಳಿಗೆ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಇಟ್ಟರು.೧೯೯೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೇವಲ ೯% ಮಲೇಷಿಯನ್ನರು ಬಡತನ ರೇಖೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರು.
೧೯೯೭ರ ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
೧೯೯೭ರ ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮಲೇಷಿಯಾವನ್ನು ಕಂಗೆಡಿಸಿತು. ೭೫% ಇಳಿತ ಕಂದ ಶೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಮಲೇಷಿಯಾದ ರಿಂಗಿಟ್ ನ ಮೌಲ್ಯ ಇಳಿಕೆ, ಇವು ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಕಷ್ಟ ತಂದುವು.
ಮೊಹಾತೀರರು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯ(IMF) ಸಲಹೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮಲೇಷಿಯಾದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದರು. ಅನ್ವರ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂರನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಹಗರಣದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ೧೯೯೮ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರು, ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ತಾವು ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರು, ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ೨೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ನಂತರ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬದಾವಿಯವರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು.
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮೊಹಾತೀರರು ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಬದಾವಿ, ನಜೀಬ್ ರಜ಼ಾಕ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ: ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂದರೆ ಏಳು ವರ್ಷ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವೂ 3+2 ವರ್ಷ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣದ ಅನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಅದರ ಆಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಅಂಗೀಕೃತ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಗಣಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡಿದೆ. ಬೋಧನೆ, ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿಸ್ತರಣೆ-ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ..
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 1853ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಆ ವರ್ಷ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜು ಅನಂತರ 1858ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಅವೆರಡೂ ಆಗ ಮದರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂಗೀಕಾರ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಮದ್ರಾಸ್ ಸರ್ಕಾರ 1869ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. 1879ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಅಲಾಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು 1882ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ರ ಕಾಲೇಜು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. 1902ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ 1916ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅನಂತರ 1950ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೂ 1964ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೂ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಇವುಗಳ ಅಂಗ ಕಾಲೇಜು ಗಳು ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. 1963ರಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾಳಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನ್ನು ತರಲು ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರ 1975ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಶಾಸನ ರೀತ್ಯಾ, ತಾರೀಖು 25-09-1975 ರಂದು ಒಂದು ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ, ಮೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೂ ಏಕರೂಪದ ಶಾಸನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು..
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ಬಾರ್ಕೂರು ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಎದುರಾಗುವ ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಯು ಕಲ್ಲುಚಪ್ಪರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೌರಾಣಿಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯಾಯದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಏಕೈಕ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಲಿನ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಛಾವಣಿಗೆ ಸಹ ಕಲ್ಲನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 'ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪರ'- ಕಲ್ಲಿನ ಛಾವಣಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ತಂದ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ
ಕ್ರಮೇಣ ಸರ್ಕಾರ ತಂದ ವಿವಿಧ ಕಾಯಿದೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದ ಸೆನೆಟ್ ರದ್ದಾಗಿದ್ದು ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿಯ ಸ್ವರೂಪವೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಕುಲಪತಿಗಳ ನೇಮಕದಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಮುಂದೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1980), ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1980), ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1987), ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1991)-ಇವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿವಿಧ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿತವಾಯಿತು. ತುಮಕೂರು (ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ಬೆಳಗಾಂವಿ ಮೊದಲಾದವು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್.ನಂತಹ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಚಾಮರಾಜನಗರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಮಣಿಪಾಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಭಾವ್ಯ (ಡೀಮ್ಡ್‌) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿವೆ.ವೈದ್ಯಕೀಯ, ದಂತವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಯುರ್ವೇದ ಯುನಾನಿ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ, ದಾದಿವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ, ಅರಿವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ಔಷಧ ವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸು.258 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿವಿಧ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿವೆ (2000). ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಉಸ್ತುವಾರಿಗಾಗಿ ರಾಜೀವಗಾಂಧಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (1996). ಹಾಗೆಯೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಮುನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ತಾಂತ್ರಿಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (1999). ಪಶುವೈದ್ಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೂ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದೆ (2004).
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ರಚನೆ
ಕಲ್ಲುಚಪ್ಪರವು ಆಸನಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕೊಳವಿದೆ, ಬಾರ್ಕೂರು ಪಟ್ಟಣವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಬೇಲೂರು ಹಳೇಬೀಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು ಇಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆತ್ತನೆ ಕಡಿಮೆ ಆಂಡ್ರೊಜಿನಸ್ ಆಗಿದೆ. ಅತಿಭಂಗಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕತೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಇದು ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಚೆ ಮತ್ತು ತೆರಪಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ (2004). ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಾಕ್ಶ್ರವಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಅಂಡ್ ಎಕಾನಾಮಿಕ್ ಚೇಂಜ್ ಮೊದಲಾದವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮುಂದಾಗಿವೆ.ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯ ವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿಯತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಒದಗುವಂತೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವನ್ನೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ರಚನೆ
ಬಾರ್ಕೂರಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ-ಪಕ್ಷಿ, ಮೊಸಳೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಯೋಜನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾರ್ಕೂರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದಳ ಕಮಲಗಳಿವೆ. ಹೂವನ್ನು ಛತ್ರಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್
ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಲಯಾ ದೇಶದ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮಲೇಷಿಯಾ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ೧೯೫೭-೧೯೭೦ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಬಾಪಾ ಕೆಮೆರ್ಡೆಕಾನ್, ಬಾಪಾ ಮಲೇಷಿಯಾ (ಮಲೇಷಿಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪಿತ) ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾದವರು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯೋದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಬತ್ತ, ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಹತ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ನೂತನ ತಳಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೂಲಕ ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯವಸಾಯದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿವೆ. ಇವು ಹೆಬ್ಬಾಳ, ಮಂಡ್ಯ, ಮೂಡಿಗೆರೆ, ಧಾರವಾಡ, ರಾಯಚೂರು- ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ಬಳಿ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ಷೀರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ನಾತಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷೀರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದು ಹರಿಯಾಣದ ಕರ್ನಾಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷೀರೋದ್ಯಮ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ.
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ಇತಿಹಾಸ
ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಾಡಿದ ನಂತರ ರಾಜರು ಒಮ್ಮೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಯಾದ್ಯಂತ ಸೀತಾ ನದಿಯು ಹತರಿಯುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳಿಯ ನಿಶ್ಶಬ್ದತೆ, ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮಾರಿ ನಾಯಿಗಳು, ನದಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಶಬ್ದಗಳು ಹಳ್ಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿತ್ತು. ಪ್ರ.ಶ.ಪು.4ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಗುರು ಭದ್ರಬಾಹುವಿನೊಡನೆ ಜೈನಧರ್ಮವೂ ಜೈನಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಆಗಮಿಸಿದುವು. ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನಬಸದಿಗಳು ಆರಂಭವಾಗಿ ಮೋಕ್ಷಸಾಧನೆಗೆ ನಂಬಿಕೆ, ಭಕ್ತಿ, ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳಂತೆ ಸುಜ್ಞಾನವೂ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸಾರಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನೂ ನೀಡಿದುವು. ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದೊಡನೆ ಸಂಘಾರಾಮಗಳೂ ವಿಹಾರಗಳೂ ಆಗಮಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದುವು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳೂ ವಿಹಾರಗಳೂ ಏರ್ಪಟ್ಟವು. ಪ್ರಪಕ್ತಶಕ ಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚುಟುಕುಲದ ಶಿವಸ್ಕಂದ ನಾಗಶ್ರೀ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೌದ್ಧವಿಹಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಿಷಯ ಅಲ್ಲಿನ ಮಧುಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ನಾಗಶಿಲೆಯ ಶಾಸನವೊಂದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ನಮಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಆರಂಭವಾದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ. ಜೈನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳು ಆರಂಭಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಗುರುಕುಲ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಿಕ ಎಂಬುವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಕದಂಬ ಮಯೂರಶರ್ಮ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಂದು ಕಾಂಚೀಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಘಟಿಕಾಲಯದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಘಟಿಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಕೆಲವರ ಊಹೆ. ನಾಗಾಯಿ, ಹೆಂಜಾರಪುರ, ಕಾಡಿಯೂರು, ಕುಕ್ಕೂರು, ಮೋರಿಗೆರೆ, ರಾಯಬಾಗ್ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದ ಘಟಿಕಾಲಯಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದವರಿಗೆ, ಸಮಾರಂಭವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿ ಘಟಿಕಸಾಹಸ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಘಟಿಕಗಳಂತೆ ಅಗ್ರಹಾರಗಳೂ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗಳೂ ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಅವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪಂಡಿತರ ವಸತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ತಾಳಗುಂದ, ಬಾದಾಮಿ, ಉಮ್ಮಚಿಗೆ, ದೇಗಾಂವಿ, ಕಾಡಿಯೂರು, ಸರ್ವಜ್ಞಪುರ ಮುಂತಾದ ಅಗ್ರಹಾರಗಳೂ ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ, ತಲಕಾಡು, ವಿಕ್ರಮಪುರ ಮುಂತಾದ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಗಳೂ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದುವು.
ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್
ಓದು
೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನದ ಮೂಲಕ ಕೇಂಬ್ರಿಬ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ರೆಹಮಾನ್, ಸೇಂಟ್ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ರೆಹಮಾನ್, ೧೯೩೦ ಮತ್ತು ೩೧ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಪಡೆಯಲು ವಿಫಲರಾದರು.
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ಇತಿಹಾಸ
ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪರವನ್ನು ಅಳುಪ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಸಲದಲ್ಲಿ ಜೈನ ಬಸದಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣವಿತ್ತು. ಅಲುಪ ರಾಜರು ಮೂಲತಃ ಹಿಂದೂಗಳಾಗಿದ್ದರು. ೧೧ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿಒಮ್ಮೆ ಅವರು ದ್ವಾರಸಮುದ್ರದ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣು-ವರ್ಧನ (೧೧೦೮ - ೧೧೫೨) ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಲುಪರು ಜೈನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಹಾಗಾಗಿ ಬಾರ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಸದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಕೆಲವು ಕೇಂದ್ರ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಬೌದ್ಧವಿಹಾರಗಳ ಮಾದರಿ
10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಬೌದ್ಧವಿಹಾರಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಂಡ ಹಿಂದು ಮಠಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವೆನ್ನಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ಕೋಡಿಮಠ, ನಾಗಾಯಿಮಠ, ಊರೂರಿಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ವೀರಶೈವ ಮಠಗಳು ಇವೆಲ್ಲ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠಗಳು ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಅದುತನಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬೋಧನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಕನ್ನಡವೂ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ರಚನೆಯಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಾಲೊಟಿಗೆ, ಹರಿಹರದ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ತಾಳಗುಂದದ ಪ್ರಣವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಮನಗೋಳಿಯ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಹೆಬ್ಬಾಳಿನ ಬುಜವ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಜಟಿಂಗ ರಾಮೇಶ್ವರದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಬಿಜಾಪುರದ ಮೀಮಾಂಸೆ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ, ಕೂಡಲ ಸಂಗಮದೇವಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ-ಇವೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ, ಪುರಾಣ, ವೇದ, ಆಗಮ, ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ ಮುಂತಾದುವು ಸೇರಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ಕೇಂದ್ರವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವೀಯಲು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಕೋಡಿಮಠದಲ್ಲಿ ಷಡ್ದರ್ಶನಗಳೂ ಕುಪ್ಪತ್ತೂರು ಮಠದಲ್ಲಿ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರವೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಸರ್ವಜ್ಞಪುರ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲೂ ಉಮ್ಮಚಿಗೆ ವ್ಯಾಕರಣ, bsÀಂದಸ್ಸು, ಕಾವ್ಯರಚನೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದುವು. ನಾಗಾಯಿಮಠ ಮನುಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, ಶುಕ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸಕೃತಿಗಳ ಬೋಧನೆಗೆ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತ್ತು.
ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್
ಕುಟುಂಬ
೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಕುಲಿಂನಲ್ಲಿ ಮೆರಿಯಂ ಚೊಂಗ್ ರನ್ನು ವರಿಸಿದ ರೆಹಮಾನ್, ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮೆರಿಯಂ ಮಲೇರಿಯದಿಂದ ನಿಧನರಾದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಗೆಳತಿ ವಯೊಲೆಟ್ ಕೌಲ್ಸನ್ ರನ್ನು ವರಿಸಿದರು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಚೇದನವಾದ ನಂತರ ಶರೀಫ಼ಾ ಬರಕ್ಬಾಹ್ ರನ್ನು ವರಿಸಿದರು.
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ಕಾಳಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಾಳಿಕಾಂಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪರ ಬಾರ್ಕೂರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ತಲುಪುವ ಬಗೆ
ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪರವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾರ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬಾರ್ಕೂರು ಪಟ್ಟಣವು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಂಗಳೂರು-ಮುಂಬೈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬಸ್ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಬಾರ್ಕೂರಿನ ಕಡೆಗೆ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸುವವರು ಬ್ರಹ್ಮಾವರದಲ್ಲಿ (ಆಕಾಶವಾಣಿ ವೃತ್ತ) ಬಲ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಾರ್ಕೂರು ಪಟ್ಟಣ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಟೆಯು ಬಾರ್ಕೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಶೆಟ್ಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ ಬಾರ್ಕೂರಿನಿಂದ ಮಂದಾರ್ತಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪರ, ಬಾರ್ಕೂರು
ದೀಪೋತ್ಸವ
ವಿವಿಧ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಬಾರ್ಕೂರಿನ ಸಭ್ಯ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕರ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಇವರು ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗುಂಪು ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ದೀಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ತುಂಕು ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ
೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಶರಣಾದಾಗ ಹಾರೋಲ್ಡ್ ಮಾಕ್ಮಿಲನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮಲಯಾದ ಕೌಲಾಲಂಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದಿಳಿದರು. ಸಂಧಾನ ಅನ್ವಯ ಖೇಡಾ, ಜೊಹೊರ್, ಸೆಲಂಗೊರ್, ಪಹಂಗ್ ಮತ್ತು ಪೇರಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸುಲ್ತಾನರು ಒಂದುಗೂಡಿ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಮಲಯಾ ದೇಶ ರಚನೆ ಘೋಷಣೆಯೆಂದಾಯಿತು.
೧೯೪೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಜನವರಿ ೧೯೪೯ರವರೆಗೆ ರಜೆ ಪಡೆದು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ ರೆಹಮಾನ್, ಪೆನಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ರಾಜಕೀಯ
ಖೇಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ UMNO ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ರೆಹಮಾನ್, ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತರು. ಅಬ್ದುಲ್ ರಜ಼ಾಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಪಕ್ಷ ಕಟ್ಟಲು ಮುಂದಾದರು. ನಾಗರೀಕ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯ ಮಂಡಿಸಿದ ರೆಹಮಾನ್, ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚುನಾವನೆಗೆ ನಿಂತು ಗೆದ್ದರು.
ಮಲಯಾದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ೧೯೯೫೫-೫೭ರವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸಿಂಗಪುರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡೇವಿಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ರೊಂದಿಗೆ ಶೀತಲ ಸಮರ ನಡೆದಿತ್ತು. ರೆಹಮಾನ಼್ ರ ಮೈತ್ರಿ ಪಕ್ಷ ೧೯೫೯, ೧೯೬೪ರ ಚುನಾವಣೆ ಗೆದ್ದವು.ಮಲಯಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ ಸೇರಿದ ಮಲಯಾ ಫ಼ೆಡರೇಷನ್ ರಾಷ್ತ್ರ ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ರೆಹಮಾನ್ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. ೧೯೬೦ರಿಂದ ಇಸ್ಲಾಮಿಚ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ (OIC)ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ರೆಹಮಾನ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಅನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಲೇಷಿಯಾ ಜಾತ್ಯತೀತ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದರೂ ಇಸ್ಲಾಮ್ ತತ್ವಗಳು ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರತಕ್ಕದ್ದು ಎಂಬುದು ರೆಹಮಾನರ ವಿಚಾರಸರಣೀ. ಜನಾಂಗೀಯ ಕಲಹಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾದುದರಿಂದ ಸಿಂಗಾಪುರವನ್ನು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಿದರು. ೧೯೬೯ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಮತದಿಂದ ಗೆದ್ದ ರೆಹಮಾನ್, ಯುವನಾಯಕರುಗಳಾದ ಮೊಹಾತೀರ್ ಮೊಹಮದ್, ಮೂಸಾ ಹಿತಂ ಮತ್ತಿತರರ ವಿರೋಧ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಉದಾರವಾದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ರೆಹಮಾನರ ನಡೆ ಯುವನಾಯಕರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತು ಅಬ್ದುಲ್ ರಜ಼ಾಕ್ ರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು.
ನಿಧನ
೧೯೯೦ರವರೆಗೆ ಹಿರಿಯ ನಾಗರೀಕರಾಗಿ ಹಲವು ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದ ರೆಹಮಾನ್, ೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೦ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ರಾಜಂಪೇಟೆ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ರಾಜ್ಪೇತ್. ಇದು ರಾಜಂಪೇಟಾ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ರಜಂಪೇಟ್ ಮಂಡಲ್ನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ರಾಜಂಪೆಟ್ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ೧೩೯ ಮೀಟರ್ (೪೫೬ ಅಡಿ) ಹೊಂದಿದೆ. thumb|ಶ್ರೀ ಸೌಮ್ಯನಾಥ ದೇವಾಲಯ thumb|ರಜಂಪೇಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಣ್ಣಾಮಯ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆ
ಸಾರಿಗೆ
ರಸ್ತೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ರಾಜಂಪೇಟ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಗುಂಟಕಲ್ ರೈಲು ವಿಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಯರ್ರಗುಂಟ್ಲ
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಡಪ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಮಂಡಲ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪಟ್ಟಣವು ಅನೇಕ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಲಾಸೀಮಾ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಕಡಪದಿಂದ ೩೭ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೨೩ ಮೈಲಿ) ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಇದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ೧೪.೬೩೩೩ ° ಎನ್ ೭೮.೫೩೩೩ ° ಇ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರವನ್ನು ೧೫೨ ಮೀಟರ್ (೫೦೧ ಅಡಿ) ಹೊಂದಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಯೆರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮನೆಗಳ ನೆಲಹಾಸು ಮತ್ತು ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಚಾಲಿತವಾಗಿದೆ. ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಉತ್ತಮ ಕಲ್ಲಿನ ಪಾಲಿಷ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಇಂಡಿಯ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್, ಜುರಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಭಾರತಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ರಾಯಲಾಸೀಮಾ ಥರ್ಮಲ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಬಳಿ ಇವೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಟ್ಟಣವು ೩೨,೫೭೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೦-೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೬,೫೫೮ ಪುರುಷರು, ೧೬,೦೧೬ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ೩,೭೫೪ ಮಕ್ಕಳು. ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೦.೫೬% ನಷ್ಟಿತ್ತು, ೨೦,೩೩೪ ಸಾಕ್ಷರತಾರಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೩% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ
ಯರ್ರಾಗುಂಟ್ಲ ಜಂಕ್ಷನ್ ನಂದಲ್-ಯೆರ್ರಾಗುಂಟ್ಲಾ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಗುಂಟಕಲ್-ಚೆನ್ನೈ ಎಗ್ಮೋರ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಜಂಕ್ಷನ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಗುಂಟಕಲ್ ರೈಲ್ವೆ ವಿಭಾಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಡಿ'-ವಿಭಾಗದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಾಂಗ್
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಾಂಗ್ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ೨೦೦೫-೧೨ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೬೭ರಿಂದ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಅಧಿಕಾರಿ.
ಜನನ
೭ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೪ರಂದು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಹಿರಿಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಾಂಗ್ ಯಾಂ ಕುಯೆನ್. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಆಡಳಿತವಿದ್ದ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದರು.
ಕುಟುಂಬ
ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ತಮ್ಮ ಸಾಂಗ್ ಯಂ ಪುಯಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನ ಪೋಲೀಸ್ ಕಮೀಷನರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದರು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ತಂಗಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ವಲಯಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆ
೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನ ನಾಗರೀಕ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹಣಕಾಸು, ಉದ್ಯೋಗ, ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೈದರು. ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಸರ್ ಜಾನ್ ಕಾಪರ್ವೇಥ್ ರ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು "ಮಿತ-ತೆರಿಗೆ, ಮಿತ-ಕಾನೂನು, ಸರ್ಕಾರದ ಖರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ, ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉದಾರವಾದಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೀತಿಗಳಿಗೆ" ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಹೆಗಲು ನೀಡಿದರು. ಸರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಕಾಡನ್ಕೇವ್ ಮತ್ತು ಸರ್ ಮುರ್ರೇ ಮೆಕ್ಲಹೋಸೆರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ೧೯೮೫-೮೯ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಸೇವೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯ ಉಪಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಡೊನಾಲ್ಡ್, ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ-ವ್ಯವಹಾರ ಇಲಾಖೆಯ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಖಜಾನೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತೆರಿಗೆ ನೀತಿ, ಹಣಕಾಸು ಮಂಜೂರಾತಿ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ವಹಣೆ ಯ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದರು. ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ಏರಿದ ಮೊದಲ ಚೀನೀ ಅಧಿಕಾರಿಯೆಂಬ ಹಿರಿಮೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರದ್ದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೈಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಒಫ಼್ ಮೋಸ್ಟ್ ಎಕ್ಸಲೆಂಟ್ ಆರ್ಡರ್ (KBE) ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಆಡಳಿತ ಚೀನಾ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮರಳಿದಾಗ ಸರಾಗ ವಾದ ಆಡಳಿತವರ್ಗಾವಣೆಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹುದ್ದೆಗೇರಿದ ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಟುಂಗ್ ಚೀ ಹ್ವಾ ರ ಶಾಖಾ ಮಂಡಲ (Executive Council) ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ೧೨ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಟುಂಗ್ ಚೀ ಹ್ವಾ ರ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ
೨೦೦೫-೦೭ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ೨೦೦೭-೧೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸುಧಾರಣೆ, ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.
೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ೪೫ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಲಿದ್ದಾರೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ಮೇಲೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪ ಕೇಳಿ ಬಂದಿದೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್, ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಬಲ್ ಜಾಲವೊಂದಕ್ಕೆ (ವಾಂಗ್ ಚೋರ್-ಬಾಉ ಒಡೆತನದ ವೇವ್ ಮೀಡಿಯಾ) ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಐಷಾರಾಮಿ ಬಂಗಲೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಆರೋಪ. ಇದರ ವಿಚಾರಣೆ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
೨೦೧೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ರಂದು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸಾಂಗ್ ರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಶೆಂಜ಼ೆನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸೀ ಬಂಗಲೆ ಖರೀದಿಸಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ವಿಲಾಸೀ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಹಣದ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಈ ಬಂಧನದ ಮುನ್ನ, ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿರಂತರ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸೀ ಪ್ರವಾಸದ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರನ್ನು ಆರೋಪಮುಕ್ತರನ್ನಾಗಿಸಿ ಹಾಂಕಾಂಗ್ ನ್ಯಾಯಾಮ್ಗ ಇಲಾಖೆ ತೀರ್ಪು ಇತ್ತಿತು.
೨೦೧೬ರ ಅಂತ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಡೊನಾಲ್ಡ್, ಹಾಂಕಾಂಗ್ ನ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಛೆಪ್ ಲಾಪ್ ಕೊಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಹಾಂಕಾಂಗ್-ಶೆಂಜ಼ೆನ್-ಗುಆಂಗ್ ಜ಼ಾಉ ದ ಹೆದ್ದಾರಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ವಿಳಂಬ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ರ ಟೀಕೆಗೆ ಕಾರಣ.
ಜೋಡಿ ವಿಮೆ
ಅರ್ಥ:
ಜೋಡಿ ವಿಮೆ ಒಪ್ಪಂದದ್ದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಅಥವ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಮೆ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಅದೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಜೋಡಿ ವಿಮೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ತನ್ನ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವರು ವಿಮೆಗಾರರ ಜೊತೆ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಿಮೆಗಾರರು ಪೂರ್ನ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುದವರಿಗೆ ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಷ್ಟ ಕೇವಲ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ವಿಮೆಗಾರರು(ಇನ್ಸ್ಯುರರ್) ವಿಮೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ(ಇನ್ಸ್ಯುರ್ಡ್) ಪಾವತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆ:
ಒಂದು ಮನೆಯ ಮೌಲ್ಯ ೩೦ ಲಕ್ಷ ಎಂದು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಎರಡು ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ವಿರುದ್ಧ ವಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಪಾಲಿಸಿ ೩೦ ಲಕ್ಷ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಮನೆ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರತಿ ಪಾಲಿಸಿಯ ಮೇಲೆ ತಲಾ ೩೦ ಲಕ್ಷ ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರು 30 ಲಕ್ಷ ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಾಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಮೆಗಾರರು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ ವಿಮೆಮಾಡಿಸುದವನು ಒಂದು ಪಾಲಿಸಿಯ ಮೇಲೆ ೧೫ ಲಕ್ಷ ಮತ್ತುಇನೊಂದು ಪಾಲಿಸಿಯ ಮೇಲೆ ೧೫ ಲಕ್ಷ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ವಿಮೆಮಾಡಿಸುದವನು ರೂ.೩೦ ಲಕ್ಷ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಂದರೆ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಇದು ಜೀವವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ( ಲೈಫ್ ಇನ್ಸ್ಯುರನ್ಸ್ ) ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಮಿಸಿದ ನಷ್ಟ ಮೊತ್ತ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಪಾಲಿಸಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿಮೆಗಾರರಿಂದ ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ವಿಷಯ. ಆದರಿಂದ ಮೇಲೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಜೋಡಿ ವಿಮೆ ಅರ್ಥ ಲೈಫ್ ಇನ್ಸ್ಯುರನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ  ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮಾನವನ ಜೀವನದ ಮೇಲೀನ ಅನಿಯಮಿತ ಆಸಕ್ತಿಯ
ಅರ್ಥ:
ವೆಮಾ ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಭಾರೀ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯ ಹೊಂದಿಗೆ ವಿಮೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಭಾಗವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಷ್ಟ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿಂದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಮರುವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯಂತ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವ ಮೊದಲ ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಅಪಾಯ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮರುವಿಮಾದಾರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ವಿಮೆಗಾರರು ವಿಮೆ ಅಪಾಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಥವಾ ಇಡೀ ಊಹೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಮೆಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿವುದೆ ಮರುವಿಮೆ. ಇದು ಒಂದು ವಿಮೆಗಾರರು ಇನೊಂದು ವಿಮೆಗಾರರ ಜೊತೆ (ಮರುವಿಮೆಗಾರರು) ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯಾವುದಾವುದು ನಷ್ಟ ಬಂದರೆ ವಿಮೆಮಾಡಿಸುದವರಿಗೆ ನಷ್ಟದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಮರುವಿಮಾದಾರನು ವಿಮೆಗಾರನಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ನಂಬಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬಿಸ ಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ಮರುವಿಮಗಾರರು ವಿಮೆಯ ಕೆಲವು ಅಪಾಯದ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ನಷ್ಟದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮೊದಲ ವಿಮೆಗಾರರಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು 'ವಿಮೆಯ ವಿಮಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುವಿಮೆ ಮಾಡಿಸುವ ಒಂದು ಮರುವಿಮೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಖರೀದಿ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ ಇದು ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮರುವಿಮಾದಾರ ಸಮ್ಮತಿಸುವ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು: ಮರುವಿಮೆ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ವಿಮೆಗಾರ ಮರುವಿಮೆಗಾರನಿಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಅವನು ವಿಮೆಮಾಡಿದವನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮರುವಿಮೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದುರಂತ ಅಪಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಪಾಯಗಳು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಮಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನ್ಯತೆ ಉಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ವಿಮೆಗಾರರು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯವನ್ನು ಮರುವಿಮಾದಾರರಿಗೆ ಭಾಗವಾಗಿ ದೂರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ(ಸೀಡ್ಸ್). ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು 'ಸೀಡಂಟ್'(ವ್ಯಕ್ತಿ) ಅಥವಾ 'ಸೀಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುವಿಮೆ ತೆಗೆಯಲು ಕಾರಣಗಳು - ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವಿಮಾ ವೆಚ್ಚದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಷ್ಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಮೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಮರು ವಿಮೆಗಾರರು ನಡುವೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ.
ಮರುವಿಮೆಯ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳು:
ಮರುವಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐಚ್ಛಿಕ ಮರುವಿಮೆಯ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದದ ಮರುವಿಮೆ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ
ರೆಟ್ರೊಸೆಶನ್:
ಮರುವಿಮಾದಾರರು ಸ್ವಯಂ ಇತರ ಮರುವಿಮಾದಾರರು ಕೆಲವು ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು 'ರೆಟ್ರೊಸೆಶನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಒಬ್ಬ ಮರುವಿಮಾದಾರ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಮರುವಿಮೆಯನ್ನು 'ರೆಟ್ರೊಸೆಶನ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿ ಇತರ ಮರುವಿಮಾದಾರರಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದೊಂದಿಗೆ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು 'ರೆಟ್ರೊಸೆಶ್ ನರೀಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮರು ವಿಮೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಿ ವಿಮೆ ನಡುವೆ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ:
ಜೋಡಿ ವಿಮೆ: ಡಬಲ್ ವಿಮೆ ಎಂದರೆ ಅದೇ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು. ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅವನು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಲಿಸಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಜೋಡಿ ವಿಮೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಅಥವ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿಸಿಗಳನ್ನು ಅದಿರು ಖರೀದಿ, ಅವನು ವಿವಿಧ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಷ್ಟ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವರು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಒಟ್ಟು ನಷ್ಟ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ನಷ್ಟವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಪ್ರಾಕಾರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮರು ವಿಮೆ: ವಿಮಾ ಕಂಪನಿ ಕೆಲವು ಅಪಾಯವನ್ನು ಬೇರೆ ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯೊಂದೆಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಮರು ವಿಮೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರು ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಇರಬಹುದು. ನಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಂಪನಿ ಎರಡನೇ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಾಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಿದವನು ಯಾವ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ವಿಮಾ ಪಾಲಿಸಿ ಖರೀದಿಸಿದಾನೋ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಮರು ವಿಮೆ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಚುನಾವಣೆ-೨೦೧೫
ಕರ್ನಾಟಕ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ದಿನಾಂಕ ,16-7-2015ರಂದು ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು ಚುನಾವಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಚುನಾವಣೆಯು ದಿ.22-8-2015 ರಂದು ನಡೆದು ಎಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟಣೆ ದಿ. 25-8-2015 ರಂದು ಆಯಿತು.
ಸಾರಾಂಶ
-
‘ಸಿ–ವೋಟರ್‌’ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನ ಬಿಬಿಎಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಸರಳ ಬಹುಮತ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ‘ಸಿ–ವೋಟರ್‌’ ನಡೆಸಿದ  ಚುನಾವಣೋತ್ತರ ಸಮೀಕ್ಷೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. 197 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ 90 ರಿಂದ 98, ಬಿಜೆಪಿ 83 ರಿಂದ 91, ಜೆಡಿಎಸ್‌ 9 ರಿಂದ 17 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಗಳಿಸಬಹುದು. 8 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪಕ್ಷೇತರರ ಪಾಲಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. (August 22, 2015BW News Bureau )
ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ಉಪಮೇಯರ್ ಆಯ್ಕೆ
ದಿ.೩೧-೮-೨೦೧೫
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ಶ್ರೀ ಚಂಡಿಕಾ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕುಂಭಾಶಿ
ಪರಿಚಯ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಂಭಾಶಿಯ ಶ್ರೀ ಚಂಡಿಕಾ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅತ್ತಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳ ತಪೋ ಭೂಮಿಯಾದ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಕುಂಭಾಶಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಆನೆಗುಡ್ಡೆ ಮಹಾಗಣಪತಿ ದೇವರು ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ, ಪುಷ್ಕರ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹರಿಹರ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಅಯ್ಯಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದೀಗ ಆದಿಶಕ್ತಿ ಮಹಾಮಾಯೆಯಾದ ಶ್ರೀ ಚಂಡಿಕಾ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರೀ ಅಮ್ಮನವರು ಕೂಡ ಇಂತಹ ದಿವ್ಯ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ರಾಷ್ಟೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ-೬೬ರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಡಿಬಂದ ಸುಂದರವಾದ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಶ್ರೀ ದೇವಿಯ ಆರಾಧಕರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಅನಿತಾ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಯುತ ದೇವರಾಯ ಮಂಜುನಾಥ ಶೇರೆಗಾರರು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಗಂಗೊಳ್ಳಿಯವರಾದ ರಾಮಕ್ಷತ್ರೀಯ ಸಮಾಜದವರಾದ ಹೊಸ್ಮನೆ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಗೌರಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಮಂಜುನಾಥ ಶೇರೆಗಾರ ಇವರ ಪುತ್ರರು. ದೇವಿಯ ಆರಾಧಕರಾದ ಶ್ರೀಯುತ ದೇವರಾಯ ಮಂಜುನಾಥ ಶೇರೆಗಾರರಿಗೆ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಸಾನಿಧ್ಯವಿದ್ದು, ನನಗೆ ಒಂದು ಆಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದಾಗ ಶ್ರೀಯುತ ದೇವರಾಯರು ತನ್ನ ಹಿತೈಷಿಗಳು ದೇವಿ ಆರಾಧಕರಾದ ಕಾರ್‍ದಾಂಡ ಮುಂಬಯಿ ಇಲ್ಲಿಯ ವಾಸಿ ಶ್ರೀಯುತ ಪುರಷೋತ್ತಮ ಭಟ್ಟರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೇರಳದ ಪೈಯನ್ನೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಜೋಯಿಸರಾದ ಶ್ರೀಯುತ ಎ. ವಿ. ಮಾಧವನ್ ಪುದುವಾಳ ಇವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಠಮಂಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಶ್ನಾಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ,ಈ ಸಾನಿಧ್ಯವು ಒಂದು ಚೈತನ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿಯೂ ಹಿಂದೆ ವಾದಿರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಚಕ್ರವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀಚಕ್ರವು ಐಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಶ್ರೀಯುತರು ದೇವಿ ಆರಾಧಕರಾದ ಕಾರಣ ಶ್ರೀ ದೇವಿಯು ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಅವರ ಬೆಂಗಾವಲಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆರಾದಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.