cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕ್ರುಲಾಕ್-ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೇ 8 ರಂದು Huế Phật Đản ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕ ಅಶಾಂತಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದಿತು. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಜನ್ಮದಿನವಾದ ವೆಸಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದರ ಮೇಲಿನ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಒಂಬತ್ತು ಬೌದ್ಧರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್‌ಗೊನ್ಹ್ ಡಿಮ್ ಅವರ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆಡಳಿತವು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದಿತು. ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಬೌದ್ಧ ನಾಯಕರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸಂತ್ರಸ್ತರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಡಿಮ್ ಅನ್ನು ಲಾಬಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. Diệm ಮರುಕಳಿಸುವಂತೆ ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡವು. ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ Thích Quảng Đức ರ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಸೈಗಾನ್ ಛೇದಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ- ದಹನವು ಡೈಮ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ದುರಂತವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈವೆಂಟ್‌ನ ಫೋಟೋಗಳು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮೊದಲ ಪುಟದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಡಿಮ್‌ನ ನೀತಿಗಳ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಗಣರಾಜ್ಯದ (ARVN) ವಿಶೇಷ ಪಡೆಗಳು ಡಿಮ್‌ನ ಸಹೋದರ ನ್ಗೊ Đình ನ್ಹುಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪಡೆಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ 21 ರಂದು Xá Lợi ಪಗೋಡಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು, ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ನೂರಾರು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಸಮರ ಕಾನೂನಿನ ಘೋಷಣೆ. ಬೃಹತ್ ಬೌದ್ಧರ ಪರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ದಂಗೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವು ARVN ಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಪಂಥೀಯ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹದ ವದಂತಿಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿವಿಧ ARVN ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದಂಗೆಯ ಸಂಚುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ, ಇದು ದಂಗೆಯಿಂದ ಗಮನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯಿತು. ಪಗೋಡಾ ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಕೆನಡಿ ಆಡಳಿತವು ಕೇಬಲ್ 243 ಅನ್ನು ಸೈಗಾನ್‌ನ US ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು, ಪರ್ಯಾಯ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
ದೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಂಡಯಾತ್ರೆ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ರಂದು ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಸಿ) ಸಭೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. US ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆಕ್‌ನಮರಾ ಅವರು ಮೆರೈನ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣದ ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಜೋಸೆಫ್ ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ -ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸೇವಾ ಅಧಿಕಾರಿ-ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು NSC ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಯು ಆ ದಿನದ ನಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಅವರು ಜಾನ್ ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ರುಫಸ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಸೈಗಾನ್‌ನಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡಲು ಕರೆತರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆ (USIS) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಪರೇಷನ್ ಮಿಷನ್ (USOM) ಗಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಸ್ಟೇಟ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸೈಗಾನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಗೆ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ತರಗಳಾದ್ಯಂತ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿವರವಾದ ಕೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅವರ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ, "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ವರ್ತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಘಟನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು" ಗಮನಿಸುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮೊದಲು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅವರು ARVN ನ ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ 10 ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು US ರಾಯಭಾರಿ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಯಾಬಟ್ ಲಾಡ್ಜ್, ಜೂನಿಯರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿ US ಪಡೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜನರಲ್ ಪಾಲ್ ಹಾರ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, 87 US ಸಲಹೆಗಾರರು ಮತ್ತು 22 ARVN ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಸೈಗಾನ್, ಹು, ಡಾ ನಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಾಂತೀಯ ನಗರಗಳಿಗೆ ಹೋದರು, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಅಂದಾಜುಗಳು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದವು. ಮೆಕ್ಲಿನ್ ನಂತರ ಬರೆದರು, "ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಂತಹ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಿಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು US ಸರ್ಕಾರವು ಯಾವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು". ಮಿಷನ್ ಅದರ ನಾಯಕರ ನಡುವಿನ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ, ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರುಲಾಕ್ ವಾಪಸಾತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡರು. ಡೈಮ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಾಡಲಾದ ದೂರದರ್ಶನ ತುಣುಕನ್ನು US ಗೆ ಮರಳಿ ತರಲು ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಈ ಕ್ರಮವು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಕಹಿ ವಾದದ ನಂತರ, ಎಲ್ಮೆಂಡಾರ್ಫ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತುಂಬುವ ನಿಲುಗಡೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಲು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮೆಕ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು, USIS ನಿರ್ದೇಶಕರು ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಇರುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.
ವರದಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಚೆ
ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್‌ರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯು ಯುದ್ಧದ ಅವರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಶಾವಾದಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ARVN ನ ಹೋರಾಟದ ಮೇಲೆ ಬೌದ್ಧ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವನ ತೀರ್ಮಾನವು "[ಟಿ] ಶೂಟಿಂಗ್ ಯುದ್ಧವು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ, ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮವು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ." link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c3/John_F._Kennedy%2C_White_House_color_photo_portrait.jpg/220px-John_F._Kennedy%2C_White_House_color_photo_portrait.jpg|left|thumb| US ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್ F. ಕೆನಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್‌ನ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೆಕಾಂಗ್ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೋರಾಟದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ARVN ಆಫೀಸರ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು ಬೌದ್ಧ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ARVN ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಧೇಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಆದೇಶವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ರಾಜಕೀಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ನಾಯಕರ ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತೃಪ್ತಿ ಇದೆ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು, ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಡಳಿತದ ಹಿಂದಿನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಡೈಮ್‌ನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ನ್ಗೊ Đình ನ್ಹುಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನ್ಹುವಿನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ನಂಬಿದ್ದರು ಆದರೆ ಕೆಲವರು ದಂಗೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು US ಸಲಹೆಗಾರರು Nhus ಅನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ದುರಂತವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಿಂದ ಜೋಡಿಯ ನಿರ್ಗಮನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಎಂದು Krulak ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಯತ್ನವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಯುದ್ಧವು ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರು ARVN ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಅವರು ಬಗ್ಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಆಶಾವಾದಿಯಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು, Mendenhall disagreed and argued that the anti-Diệm sentiment had reached a level where the collapse of civilian rule was possible.Tucker, p. 263. He reported a "reign of terror" in Saigon, Huế and Da Nang,<Jones, p. 357. observing that the popular hatred usually reserved for the Nhus had spread to the generally respected Diệm. Mendenhall asserted that many Vietnamese had come to believe that life under Diệm worse than being ruled by the Viet Cong. Mendenhall thought that a civil war on religious grounds was possible. He predicted that the war could only be won with a regime change, otherwise South Vietnam would collapse into sectarian infighting or a massive communist offensive. The contradictory nature of the reports prompted Kennedy's famous query, "You two did visit the same country, didn't you?"
ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಡಿಮ್ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಯು ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕುಸಿತವು ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಸೈಗಾನ್, ಹು ಮತ್ತು ಡಾ ನಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು" ವರದಿ ಮಾಡಿದರು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ Nhus ಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ಜನಪ್ರಿಯ ದ್ವೇಷವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ Diệm ಗೆ ಹರಡಿತು ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ವಿಯೆಟ್‌ಕಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಆಳಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಡೀಮ್‌ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನವು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿಯೆಟ್ನಾಮೀಸ್ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಪಂಥೀಯ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹ ಅಥವಾ ಬೃಹತ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ವರದಿಗಳ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಸ್ವರೂಪವು ಕೆನಡಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು, "ನೀವಿಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ, ಅಲ್ಲವೇ?"
ಚರ್ಚೆ
ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅವರು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು "ಯುದ್ಧ ಇರುವ" ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಸೈಗಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕ್ರುಲಾಕ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, "ನಾವು ನ್ಹು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ತತ್ತರಿಸಿ ಹೋಗಬಹುದು." ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ವರದಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು "ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರೋಜರ್ ಹಿಲ್ಸ್‌ಮನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲಿನ ಚರ್ಚೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಗೋಡಾ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಸೈಗಾನ್ "ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತ" ವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಅಮೆರಿಕನ್ನರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಲು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ ಅತಿಥೇಯರು ಕೊಠಡಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನುಸುಳಿ, ಗುಪ್ತ ಮೈಕ್ರೊಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರು ಶಾಂತವಾಗಿರಲು ಬಂದಾಗ ಅವರು ಒಂದು ಭೇಟಿಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು. "ಸೈಗಾನ್ ಭಯ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಭಾರವಾಗಿತ್ತು" ಮತ್ತು ಜನರು ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಯಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರ ರಹಸ್ಯ ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಬಂಧನದ ಭಯದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಅನೇಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಿನದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಯವನ್ನು ಬೌದ್ಧರ ಪರವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯು ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಎನ್ಎಸ್ಸಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ನೋಲ್ಟಿಂಗ್- ಲಾಡ್ಜ್ ಅನ್ನು ಯಾರು ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಯುಎಸ್ ರಾಯಭಾರಿ- ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಡಿಐ ಕರ್ಷಿಯಂ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಕ, ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಶಾವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ನೋಲ್ಟಿಂಗ್ ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಳ್ಳಿದರು, ಆಡಳಿತದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ-ಅಲ್ಲದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೈಗಾನ್ ಮೇಲೆ ನೇರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕರೆದರು. ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ:
ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಂಡೆನ್‌ಹಾಲ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಆಡಳಿತದ ಮೋಸಗಳನ್ನು ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪೆಂಟಗನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಏನೇ ಇರಲಿ, ಮೆಕ್ಲಿನ್ US ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು, ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ವಿಜಯವನ್ನು ತಡೆಯಲು US ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಆಲೋಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು.
NSC ಸಭೆಯು ನಂತರ ಮೆಕಾಂಗ್ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ನ ಮಂಕಾದ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿತು. ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿಥಿಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಅವರು "ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್‌ನಿಂದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಅಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಕೆನಡಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅವರ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಉತ್ತರಿಸಿದರು: "ಸರಿ, ನಾನು ಜನರಲ್ ಕ್ರುಲಾಕ್ ಅನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಿಸ್ಟರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೇ, ನಾವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡೆಲ್ಟಾದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಸೈನ್ಯವು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ, ಅವರು ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸೈಗಾನ್‌ನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ." ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು Nhu ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ನ್ಹುವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಕರ್ನಲ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲ್ಯಾನ್ಸ್‌ಡೇಲ್, CIA ಕಾರ್ಯಕಾರಿಣಿಯನ್ನು ಕರೆತರುವುದಾಗಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಅವರು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ಡಿಮ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕ್ರೋಢೀಕರಿಸಿದರು, ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಕೆನಡಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದರು. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಮೂರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು:
ನಂತರದ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಿ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರೆ ಏನಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ಗೆ ಕೇಳಿದರು. ಯಾವುದೇ ಮಿಲಿಟರಿ ಹದಗೆಡುವಿಕೆಗೆ Nhu US ಅನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಕೆನಡಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ARVN ದಂಗೆಯೇಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಉತ್ತರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ಹಿಟ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ARVN ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನ್ಹು ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ, ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸೂಟ್ಕೇಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಮಾಂತರಕ್ಕೆ ಹಣವನ್ನು ತಲುಪಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಹೇಳಿದರು.
ದೃಢವಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Lbj_diem_nolting.jpg/220px-Lbj_diem_nolting.jpg|right|thumb| 1961 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ US ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ [[ಲಿಂಡನ್ ಬೇನ್ಸ್ ಜಾನ್ಸನ್|ಲಿಂಡನ್ B. ಜಾನ್ಸನ್, RVN ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನ್ಗೊಕ್ನ್ಹ್ ಡಿಮ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ನೋಲ್ಟಿಂಗ್]] ಕ್ರುಲಾಕ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್‌ಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಸಭೆಯು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಯಿತು, USOM ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಲಹೆಗಾರರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದರೂ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಸೈಗಾನ್ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಂಗ್ ಆನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಲಹೆಗಾರ, ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ಹಿಂದಿನ ವಾರದಲ್ಲಿ 200 ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಗಮನಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗರು ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವರದಿಗಳಿಗೆ ಮೆಕ್‌ನಮರಾ ತಲೆ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿದರು. ಕ್ರುಲಾಕ್ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದಾಗ, ರಾಜ್ಯ ಸಹಾಯಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಅವೆರೆಲ್ ಹ್ಯಾರಿಮನ್ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಅನ್ನು "ಹಾಳಾದ ಮೂರ್ಖ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಹ್ಯಾರಿಮನ್‌ನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇದು ಶುದ್ಧ ಮಿಲಿಟರಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
Diệm ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅಮೆರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರು. "ಅದು ಅಸಹ್ಯಕರವಾದರೂ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಯುಎಸ್ ನೇರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಸಹಾಯವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ US ಪಡೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಕ್ಲಿನ್ ನಂತರ USIS ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಡ್ವರ್ಡ್ R. ಮುರ್ರೊಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು US ಪಡೆಗಳು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ದಂಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಯೆಟ್ ಕಾಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ದಂಗೆಯ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ಗೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಯುಎಸ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಲಿನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಿರಾಶಾವಾದವು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ನೋಲ್ಟಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳಿಸಿತು, ಅವರು ಲಾಡ್ಜ್‌ಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸೈಗಾನ್‌ನಲ್ಲಿ US ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಅವರ ಖಾತೆಯು "ನನ್ನಿಂದ ನರಕವನ್ನು ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ" ಎಂದು ನೋಲ್ಟಿಂಗ್ ಹೇಳಿದರು. ನನ್ನ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ನಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ." ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣ ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೋಲ್ಟಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಲಿನ್ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದ ಡೇವಿಡ್ ಹಾಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟಾಮ್ ಮತ್ತು ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುಪಿಐನ ನೀಲ್ ಶೀಹನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಲ್ಬರ್‌ಸ್ಟಾಮ್ ಮತ್ತು ಶೀಹನ್ ಇಬ್ಬರೂ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಡೈಮ್‌ನ ಕಟುವಾದ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದರು.
ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮ
NSC ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ-ಹಾಗೆಯೇ US ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿ, ಸೈಗಾನ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವೆಂದರೆ ಡಿಮ್‌ಗೆ ಮಿಲಿಟರಿಯೇತರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ಆಗಸ್ಟ್ 26 ರಂದು ತಪ್ಪಾದ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರದ ನಂತರ, ಸಹಾಯವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ದಂಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಲಾಡ್ಜ್‌ಗೆ ಆಗಸ್ಟ್ 29 ರಂದು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಯುಎಸ್ ಸೆನೆಟ್ ಡಿಮ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಆಡಳಿತದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಿಲ್ಸ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು ದೂರದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸೆನೆಟ್ ಉಪಸಮಿತಿ ಲಾಬಿ ಮಾಡಿತು. ಸೆನೆಟರ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಚರ್ಚ್ ಅವರು ಡಿಮ್ನ ಬೌದ್ಧ ವಿರೋಧಿ ದಮನವನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸದ ಹೊರತು ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮುಜುಗರಕ್ಕೀಡುಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಲು ಚರ್ಚ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.
ನಿಯೋಗವು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಧಾರ್ಮಿಕ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು Diệm ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಆಯ್ದ ನೆರವು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8 ರಂದು ದೂರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, AID ನಿರ್ದೇಶಕ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಲ್ ಅವರು ಡಿಮ್ ತನ್ನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9 ರಂದು, ಕೆನಡಿ ಬೆಲ್‌ನ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು, "ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [ಸೈಗಾನ್‌ಗೆ ಸಹಾಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿತ] ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ." ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರಂದು, ಕ್ರುಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಮೆಂಡೆನ್ಹಾಲ್ ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಮರುದಿನ, ಲಾಡ್ಜ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ಗೆ ದೀರ್ಘವಾದ ಕೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಡೈಮ್‌ನ ಉರುಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಮಿಲಿಟರಿ-ಅಲ್ಲದ ನೆರವು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಡಿಮ್‌ನಿಂದ US ತನಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲಾಡ್ಜ್ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳು ಒಂದು ತಲೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅದೇ ದಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ವೇತಭವನದ ಸಭೆಯ ನಂತರ, ಸೆನೆಟರ್ ಚರ್ಚ್ ತನ್ನ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಶಾಸನವನ್ನು ಸೆನೆಟ್ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಡಿಮ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ಮನ್‌ರ ಎರಡು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ಮರು-ಸಂಘಟನೆಯಾಯಿತು. ಹಿಲ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ರಾಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಒಲವು ತೋರಿದ ಯೋಜನೆಯು "ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಮನವೊಲಿಸುವ ಟ್ರ್ಯಾಕ್" ಆಗಿತ್ತು. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕ್ರಮಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ನೆರವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು Nhu ಅನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು Diệm ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ. ಪರ್ಯಾಯವೆಂದರೆ "ಪುನರ್ವಸತಿಗೊಳಿಸಿದ GVN ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ", ಇದು Diệm ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಮ್ಮತಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ARVN ದಂಗೆಯು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದೆ. ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರದಿಯು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆಕ್‌ನಮಾರಾ ಮತ್ತು ಜಂಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಡಿ. ಟೇಲರ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಂಗೆ ಮೆಕ್‌ನಮಾರಾ-ಟೇಲರ್ ಮಿಷನ್ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜಾಪುರ
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಬಾಗಲಕೋಟ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (ಬೆಳಗಾವಿ)ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ೧ ಪದವಿ ವಿಭಾಗ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬಿಜಾಪುರ ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸಂಸ್ಠೆಯಿಂದ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.
ಆಡಳಿತ
ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸಂಸ್ಠೆಯ ಆಡಳಿತವಿದೆ.
ಆವರಣ
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ೧೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.
ಗ್ರಂಥಾಲಯ
ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವೇಶ
ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ,ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಮಲಿಕ್ ಸಂದಲ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ವಿಜಯಪುರ ವರ್ಗ:ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪುರಾತತ್ವ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
1936ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಫಲ್ಸಮ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವವರೆಗೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸಹಸ್ರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ದೊರಕಿದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ನೂತನ (ಪ್ಲಸ್ಟೊಸೀನ್) ಯುಗದ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಿಂದ ಮಾನವರು ಇಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೆಂದೂ ಮುಂದೆ ಕೆಲವರು ಏಷ್ಯದ ಸೈಬೀರಿಯದಿಂದ ಬೇರಿಂಗ್ ಜಲಸಂಧಿ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದರೆಂದೂ ನಿರೂಪಿಸಿದೆ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಯೂರೋಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ (ಹೋಮೋಸೇಷಿಯನ್) ನೆಲೆಸಿದ್ದು ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗದ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ಮೊದಲಿನ ಕೈಗೊಡಲಿಯ ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಕಾಲದ ಇತರ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಕಂಡುಬರದಿರುವುದು ಸಹಜವಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯ, ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಬೆರಿಂಗ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅಗಲ 56ಮೈಲಿ. ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟ ತಗ್ಗಿದಾಗ ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭೂಸೇತುವೆ ಏರ್ಪಟ್ಟು ಏಷ್ಯದ ಮಾನವನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿಗಳು ಈ ಹೊಸ ಭೂ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
ಆನಂತರ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ಹಿಮಯುಗ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಆದಿಮಾನವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಸಬನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹಿಮಯುಗದ ಆನೆ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಡುಕೋಣಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಜನರ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುವೆಂದರೆ 2-3 ಅಂಗುಲ ಉದ್ದದ ಈಟಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಮುಂಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ ಮೊನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒರೆಯುವ ಆಯುಧಗಳು. ಕೊಲರ್ಯಾಡೊ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುವಾಗಿ ದೊರಕಿರುವ ಈ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಾಂಡಿಯ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಸಾಂಡಿಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯೆಂದೂ ಈ ಮೊನೆಗಳನ್ನು ಸಾಂಡಿಯ ಮೊನೆಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 15,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು.
ಆವಶೇಷ
ಅನಂತರದ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋವಿಸ್ ಮೊನೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕ್ಲೋವೀಸ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ರಾಕೀ ಪರ್ವತದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಈಟಿಯಾಕಾರದ ಈ ಮೊನೆಗಳ ಉದ್ದ 3" ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು.. ಇವುಗಳ ಪಾಶ್ರ್ವಗಳೆರಡೂ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿಯೋ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗಿದಂತೆಯೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದರ ಆನಂದರದ ಫಾಲ್ಸಮ್ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಸುಮಾರು 10.000 ವರ್ಷ ಹಳತೆಂದು ಇಂಗಾಲ-14 ಕಾಲನಿರ್ಧರಣ ರೀತಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಅದಕ್ಕೂ ಹಳತೆಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಫಾಲ್ಸಮ್ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದಲ್ಲಿರುವ ಈ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಳ ಪೈಕಿ ಈಟಿಯಾಕಾರದ ಸುಂದರ ಮೊನೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಈ ಮೊನೆಗಳ ಅಡಿಭಾಗ ಅರ್ಧನಿಮ್ನ ರೇಖೆ (ಕಾನ್‍ಕೇವ್) ಅಂದರೆ ಆಚೀಚೆ ಕಿವಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಉಬ್ಬು, ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು 2". ಇವುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅರೆಗೊಳವೆಯಾಕಾರದ ತಗ್ಗುಗಳಿರುವುದರಿಂದ ನೋಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರ. ಬೇಟೆಯ ಭರ್ಜಿ ಮೊನೆಗಳಾಗಿ ಇವುಗಳ ಉಪಯೋಗ. ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ಲಿಸ್ಟೊಸೀನ್ ಯುಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇಂಗಾಲ-14 ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಲನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000ದ್ದು ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಮೊದಲಿನದು ಎಂಬುದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ದೊಡ್ಡ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡು ಬಂದಿವೆ.
ಆಯುಧ
ಫಾಲ್ಸಮ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅನಂತರದ ಅದೇ ಬಗೆಯ ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ಸುಂದರವಲ್ಲದ ಮೊನೆಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗೊಸ್ಟುರ, ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‍ಬಫ್, ಪ್ಲೇನ್‍ವ್ಯೂ ಮತ್ತು ಈಡನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹ, ಇವುಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4000-2000. ಪ್ಲೇನ್ ವ್ಯೂ ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೊನೆಗಳು ಕ್ಲೋವಿಸ್ ಮೊನೆಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ನಿಮ್ನರೇಖೆಯ ತಗ್ಗುಗಳಿಲ್ಲ. ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‍ಬಫ್ ಮೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಂತರದ ಚಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿದೆ. ಅವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಲವಾದ ಅಡಿ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಈಡನ್ ಮೊನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದ. ಅವುಗಳ ಒಂದು ಪಾಶ್ರ್ವ ಭುಜಾಕಾರ. ಚಾಕುಗಳಂತೆ ಅವುಗಳ ಉಪಯೋಗ.
ಕ್ರಮೇಣ ಹಿಮಗಡ್ಡೆ ಕರಗಿದಾಗ ತೆರವಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನನುಸರಿಸಿದ ಈ ಜನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದರು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪುರಾ (ಆರ್ಕೇಯಿಕ್) ಸಂಸ್ಕøತಿಯೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೊದಲನೆಯ ಸಹಸ್ರ ಮಾನವೆಂಬುದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ನಿರ್ಣಯ. ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜವಾದ ಸಸ್ಯಮೂಲ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಈ ಜನರ ಜೀವನ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವಾರು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ನುಣುಪು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಮ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ್ದ ಕೊರೆಯುವ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚಾಕು ಮತ್ತು ಮುಂಚಾಚಿದ ಭರ್ಜಿ ಮೊನೆಗಳನ್ನೂ ಹರಿತವಾದ ಆಯುಧಗಳನ್ನೂ ಇವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಜನರ ಆಯುಧಗಳ ಮೊನೆಗಳು ದೊಡ್ಡವು. ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿ. ಇವರು ನಾಯಿ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ವ್ಯಾಪಾರವೂ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಸತ್ತವರ ದೇಹಗಳಿಗೆ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣು ಲೇಪಿಸಿ. ಈ ಹೆಣಗಳನ್ನು ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿಯೊ ಮಡಿಸಿಟ್ಟೊ ಹೂಳುವುದು ಇವರ ಪದ್ಧತಿ.
ಜನಜೀವನ
ರಾಕೀ ಪರ್ವತಗಳ ಪಶ್ಚಿಮದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಇದ್ದ ಜನಕ್ಕೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಡಿನ ಗಿಡಮರಗಳಿಂದ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಯೂ ಆಗಾಗ ಕಾಡುಕೋಣ, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡುಕುರಿ, ತೋಳ, ಇಲಿ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟಿಯಾಡಿಯೂ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇಟೆಗೆ ಭರ್ಜಿಗಳನ್ನೂ ಬಲೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸುವುದು ರೂಢಿ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೊನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ತುಂಡು ಕತ್ತಿ, ಒರೆಯುವ ಆಯುಧ, ಅರೆಯುವ ಕಲ್ಲು, ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಉಪಕರಣಗಳು. ವಾಸ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ-ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರ ಅವಶೇಷಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೊರಕಿವೆ. ಈ ಜನರ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳನ್ನು ಮರುಭೂಮಿ (ಡೆಸರ್ಟ್) ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ. ಪೂ.2000ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಇವು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದುವು.
ನವಾಡದ ತ್ಯುಲಿಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಒರಟು ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ. ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದ ಜಿಪ್ಸಮ್ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಆಯುಧಗಳೂ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇಂಗಾಲ-14 ಕಾಲಗಣನೆಯ ರೀತ್ಯಾ 10,455-8,533 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವೆನಿಸಿದೆ. ಯೂಟಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಡೇಂಜರ್ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಮೊನೆಗಳೂ ಅರೆಯುವ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 9,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯವು. ಅರಿeóÉೂೀನ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗಳಲ್ಲಿನ ಕೊಚೀಸ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲಿ ಅರೆಯುವ ಕಲ್ಲುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದುವು. ಆಳಿದ ಜಾತಿಯ ಆನೆ, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡೆದಿದ್ದು, ಜಿಂಕೆ ಕೊಂಬಿನ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಒರೆಗಾನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಕಾಲ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 8,000.
ಶಿಲಾಯುಗ
ಆಲಾಸ್ಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್‍ಬಿಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಮಾಹಿತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಆಯುಧಗಳೂ ಆಶ್ರಕಾಕಾರದ ಚಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳೂ ಕೊರೆಯುವ ಆಯುಧಗಳೂ ಮುಖ್ಯ. ಕ್ರಿ..ಪೂ. 6,500 ರಷ್ಟು ಇವು ಪುರಾತನ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕೆಯ ಆದಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜೋಳದ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬಾಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಪಂಗಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡುವು. ಈ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಆನಸಾಜಿû ಜನ ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನೀರಾವರಿಯಿಂದ ಜೋಳದ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಹೋಕಮ್ ಜನ ಮರಳ್ಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೊಗೊಲಾನ್-ಮಿಂಬ್ರೆಸ್ ಜನ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಆನಸಾಜಿû ಜನ ಕ್ರಿ. ಶ 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಭೂಮಿ ಅಗೆದು ಜೋಳಬೆಳೆದು ಅರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸಸ್ಯ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂದ ಸಣ್ಣ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇತರ ಆಹಾರ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಸೇದುವುದಿವರ ಚಟ. ಇವರಿಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಅರಿವೆಗಳಿಂದ ಶವಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಹೂಳುವುದು ಇವರ ಪದ್ಧತಿ. ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಗುಡಿಸಲುಗಳಲ್ಲಿವರ ವಾಸ. ಕ್ರಿ. ಶ. 500-700ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಹುರುಳಿ ವ್ಯವಸಾಯವೂ ಬಾತುಕೋಳಿ ಪೋಷಣೆಯೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಬಿಲ್ಲುಬಾಣಗಳ ಉಪಯೋಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಪ್ವೆಬ್ಲೊ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ (700-1300) ಗ್ರಾಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ. ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲುಗಳಂತೂ ಜನಭರಿತ. ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಕೋಣೆಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಾಲ ಭವನಗಳಿದ್ದುವು. ಪ್ವೆಬ್ಲೊ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ. ಶ. 1300-1700) ಆನಸಾಜಿû ಜನರಿನ್ನೂ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ಇದ್ದರೂ ಸ್ಪೇನಿನ ಜನರ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ರಮೇಣ ಹರಡಿತು.
ಪೂರ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಬಹುಶಃ ಕ್ರಿ. ಪೂ 500ರ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನ್ಯ (ಮುಡ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್) ಸಂಸ್ಕøತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನೂ ಸಮಾಧಿ ದಿಬ್ಬ ನಿರ್ಮಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ನೈಋತ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಜೋಳದ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಈ ಕಾಲದ ಜನ ಕಲೆತರು. ಧೂಮಪಾನವೂ ನೇಯ್ಗೆಯೂ ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅಡೆನಾ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಒಹಾಯೊ, ಇಂಡಿಯಾನ, ಕೆಂಟಕಿ, ಮರ್ಜೀನಿಯ ಮತ್ತು ಪೆನಸ್ಸಿವೇನಿಯದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇಲಿನಾಯ್, ಮಿಸಿಸಿಪಿ, ಲವೀಸಿಯಾನ, ಫ್ಲಾರಿಡ, ಓಕ್ಲಹೋಮ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಹಬ್ಬಿತ್ತು.
ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ. ಶ. 1000ದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲ್ಲಿ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಕೊನೆಗೊಂಡು ಮಧ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತಿ ತಲೆದೋರಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಮುನ್ನಡೆಯೇನೂ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಚ್ಚೌಕ ದೇವಾಲಯಗಳ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭವನಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷವೊಂದು 16 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು 1,080' ಉದ್ದ, 710' ಅಗಲ, ಸುಮಾರ 100' ಎತ್ತರ. ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಕಲ್ಲು, ಶಂಖ, ತಾಮ್ರಗಳ ರೆಕ್ಕೆಯಿರುವ ಸರ್ಪದ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯನಿರತ ಪಕ್ಷಿಮಾನವನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಹೇರಳ.
ಭಿನ್ನತೆ
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯಿಂದ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಾಂಗಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಉಳಿದು ಬಂದಿದ್ದುವು. ಭಿನ್ನವಾದ ವಾಯುಗುಣವೇ ಮುಂತಾದ ನಾನಾ ಭೌತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದುರ ಫಲವಾಗಿ ಈ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಇವು ಶಿಲಾಯುಗದ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಉಳಿದು ಬಂದಿದ್ದುವು. ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಯಿತು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ದಾಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ವೈಭವ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಐಶ್ವರ್ಯದ ಪೋಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ ವರ್ಗ:ನಾಗರೀಕತೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ೩೯ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೬೫ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯ
"ನಹಿ ಜ್ಞಾನೇನ ಸದೃಶಂ" ಎಂಬುದು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದದು ಬೇರೆ ಇಲ್ಲ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿ ಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಾಂಛನದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಸತ್ಯಮೇವೋದ್ಧರಾಮ್ಯಹಂ' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ನುಡಿ ಇದೆ. ಅಂದರೆ- ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುಲಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ.
ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸೌಂದರ್ಯ
ಭಾರತದ ವಿದ್ಯಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಹೇಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಛಾಪು ಮೂಸಿಡಿದೆಯೋ ಅದೇ ರೀತಿ ವಿ.ವಿ.ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸೌಂದರ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು ೬೫೦ ಎಕರೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಮ್ಮಿಲನದಿಂದ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಈ ವಿದ್ಯಾಕ್ಷೇತ್ರ ನೋಡುಗರ ಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಬಯಲು ರಂಗಮಂದಿರ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕುಕ್ಕರಹಳ್ಳಿ ಕೆರೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಬರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವರಿಗೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ತಿಳಿಯಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಾತಾವರಣ ಸೃ‌‌ಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ
thumb|ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತ ಚಿಹ್ನೆ ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ  (ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಗಿನ್ನಿಸ್ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿರುವ ಪುಸ್ತಕ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲದೆ (ಉದಾ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಜೀವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ), ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಸ್ಮಯಗಳೂ, ಅತಿರೇಕಗಳೂ (ಉದಾ. ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತ) ಕೂಡ ದಾಖಲಾಗತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗಿನ್ನಿಸ್ ಬ್ರೂವರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಹ್ಯು ಬೀವರ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಬೇಟೆಯಾಟದ ಸಹಚರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಹಾರುವ ಬೇಟೆಯ ಪಕ್ಷಿ ಯಾವುದೆಂದು ಚರ್ಚೆ ನೆಡೆಯಿತು. ಯಾವ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಗದ ಕಾರಣ, ಗಿನ್ನಿಸ್ ಬ್ರೂವರಿಯು ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಈ ತರಹದ ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹೊರತಂದಿತು. ರಾಸ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೊರಿಸ್ಸ್ ಮೆಕ್‌ವಿರ್ಟರ್ ಅವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಕೆಲವು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನೆಡಸಿತು. ಪುಸ್ತಕ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ, ತನ್ನ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರು ಮುದ್ರಣಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಹಬ್ಬದ ಮಾರಟಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಹೊಸ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗ ತೊಡಗಿದವು. ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಟವಾದ ಕೃತಿಸಾಮ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಪುಸ್ತಕವೆಂದು ತನ್ನ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂದಿದೆ. ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನಾಧಾರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗು ದೂರದರ್ಶನ (ಟಿವಿ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಎಚ್‌ಐಟಿ ಎಂಟರ್ಟೈನಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ದಾಖಲೆಗಳ ವಿಂಗಡನೆ
ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹಲವು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಹೊಸ ವರ್ಗಗಳ ಮತ್ತು ಉಪವರ್ಗಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು
ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಸುಮಾರು ದಾಖಲೆಗಳು ನಿಖರವಾದ್ದದು, ಆದರೂ ಈ ಪುಸ್ತಕ ವಿವಾದಗಳಿಂದ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಸತ್ಯಕ್ಕೆ ದೂರವಾದವು ಎಂಬ ಆಪಾದನೆಗಳಿವೆ. ಜಪಾನಿನ ಶಿಗೆಚಿಯೊ ಇಜುಮಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳು ಜೀವಿಸಿದ ಪುರುಷ ಎಂದು ಗಿನ್ನಿಸ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕ ಹೇಳುತ್ತದ ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಇದು ಸುಳ್ಳು ದಾಖಲೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವುದೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಕೆಲವು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ
ನೈತಿಕ ವಿಷಯಗಳು
ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ನೈತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕೈ ಬಿಡಲಾಗಿವೆ. ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಜನರು ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಂಪನಿಗಳು
ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ
ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ವರದಿಗಾರ್ತಿ (Photo Journalist) .ಡಾಲ್ಡ ೧೩ ಎಂದೇ ಅವರ ಗೆಳೆಯರ ಹತ್ತಿರ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಮಹಿಳಾ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್' ಆಗಿ ಜನಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 'ಫೋಟೋ ಜರ್ನಲಿಸಂ' ನಲ್ಲೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೃಷಿಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜವಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಸಹಿತ, ವ್ಯಾರವಾಲರನ್ನು  ಡಾಲ್ಡ ೧೩ ಎಂದೇ ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭಾಸ
ದಕ್ಷಿಣ ಗುಜರಾತಿನ ನವಸಾರಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧೀನದ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಗಳಿಸಿದರು. ಮದುವೆಯಾದದ್ದು ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ ಪಾರ್ಸಿ ಶೈಲಿಯ ಸೀರೆಯನ್ನುಟ್ಟು ಅವರ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕ್ಯಾಮರವನ್ನು ಭುಜಕ್ಕೆ ಒರಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಿರುಸಿನಿಂದ, ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ನಡೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತಿ, ಮಾನೆಕ್ ಶಾ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ 'ವ್ಯಾರವಾಲ'ರು ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಗಿ ಹೆಸರಾದರು.
ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವಾಯಿತು
'ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ', ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಫೋಟೋ, ಅವರ 'ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಜೀವನದ ಪ್ರಥಮ ಫೋಟೊ'ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅವರು 'ಇನ್ ಆಲ್ ವಿಮೆನ್ ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಪಾರ್ಟಿ 'ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು, ಅಂದಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಬಾಂಬೆ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ ಪತ್ರಿಕೆ' ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದವು. 'ವ್ಯಾರವಾಲ'ರ ಪ್ರತಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೂಪಾಯಿ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಅವರು ಹೋದನಂತರ ಅವರ ಅದೃಷ್ಟರೇಖೆ ಮೇಲೇರತೊಡಗಿತು. 'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇನ್ ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸರ್ವಿಸ್' ನಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ, 'ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ'ದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಸಂಗ ಒದಗಿತು. ಆಗ 'ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ'ರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರಚಾರ, ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ 'ಹೆಸರಾಂತ ಮಹಿಳಾ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್' ನ್ನಾಗಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿತು. ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ
ನೆಹರೂರವರ ಬಗ್ಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವ
'ಜವಾಹರ್ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ' ರವರ ಬಗ್ಗೆ 'ವ್ಯಾರವಾಲ'ರಿಗೆ, ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿ, ಶ್ರಧ್ಹೆ, ಮತ್ತು ಗೌರವವಿತ್ತು. ಪಂ. ನೆಹರೂರವರು ಸಹಿತ, ಪ್ರತಿಬಾರಿ 'ವ್ಯಾರವಾಲ'ರನ್ನು ಕಂಡಾಗಲು 'ಓಹ್ ನೀನು ಮತ್ತೆ ಬಂದಿರುವೆಯಾ' ಎಂದು ನಗೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ವ್ಯಾರವಾಲ'ರು, ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ಕಿಸಿದ ಚಿತ್ರ, ಅವರ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 'ಮಾಸ್ಕೊನಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೋದರಿ, ವಿಜಯಲಕ್ಶ್ಮೀ ಪಂಡಿತ್ ರವರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ, ಪಂ.ನೆಹ್ರೂರವರ ಚಿತ್ರ, ಅವರಿಗೆ ಬಲುಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. 'ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಸೋದರಿ'ಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆಲಂಗಿಸಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲು ನೆಹರು ಅತ್ಯಂತ ಆಸ್ತೆಯಿಂದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸಲಿಗೆಯಿಂದ ನೆಹ್ರೂರವರು, ನಗುತ್ತಾ, 'ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಇಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪಲಕ'ದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತು. ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲರನ್ನು ಚಿತ್ರತೆಗೆಯಲು ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ನಗೆ ಬೀರುತ್ತಾ ನಿಂತ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿದ್ದ, ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪಂಡಿತ್ ರ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರ' ವ್ಯಾರವಾಲರಿಗೆ ಮುದಕೊಟ್ಟ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹೋಮಿಯವರು ತೆಗೆದ, 'ಎಲಿಝಬೆತ್ ರಾಣಿ' ಮತ್ತು 'ಡ್ವೈಟ್ ಐಸೆನ್ ಹೋವರ್' ಚಿತ್ರಗಳು, ಅವರಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು.
ಮರಣ
೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ 'ಹೋಮಿ ವ್ಯಾರವಾಲ' ರ ಪತಿ, ಮಾನೆಕ್ ಶಾ ನಿಧನರಾದ ಬಳಿಕ 'ಬರೋಡ'ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೯೮ ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಭಾನುವಾರ ೧೫, ಜನವರಿ, ೨೦೧೨, ಮಂಚದಿಂದ ಆಯತಪ್ಪಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬರೋಡದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ಆದರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.
ಹೊರ ಸಂಪರ್ಕ
January 23, 2011. http://www.telegraphindia.com/1110123/jsp/opinion/story_13478946.jsp. ^ "Magazine / Personality : India through her eyes". The Hindu. 2006-03-12.
http://www.hindu.com/mag/2006/03/12/stories/2006031200400500.htm. Retrieved 2012-01-16. ^ "The Times of India on Mobile". M.timesofindia.com. 1913-12-09.
http://m.timesofindia.com/PDATOI/articleshow/6276844.cms. Retrieved 2012-01-16. ^ "Photojournalism: Arthur Fellig (Weegee) and Homai Vyarawalla". Mendeley. 1913-12-09. doi:10.1080/17512780802560823. http://www.mendeley.com/research/photojournalism-arthur-fellig-weegee-and-homai-vyarawalla/. Retrieved 2012-01-16. ^ "Homai gets Padma Vibhushan". The Times of India. Jan 25, 2011.
http://timesofindia.indiatimes.com/city/vadodara/Homai-gets-Padma-Vibhushan/articleshow/7362865.cms. ^ a b c d "Meet India's first lady photographer Homai Vyarawalla". Rediff.com. 3 Mar, 2011.
http://www.rediff.com/news/slide-show/slide-show-1-second-part-of-the-interview-with-homai-vyrawalla/20110303.htm. Biography Gadihoke, Sabeena (2006),
India In Focus: Camera Chronicles of Homai Vyarawalla, New Delhi: UNESCO/Parzor, ISBN 81-88204-66-8 Magazine articles
ವರ್ಗ : ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್
ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತ
thumbnail
thumb|right|80px|ಡೊಲಿ ಪಾರ್ಟನ್‌ thumb|right|80px|ವೆರ್ನಾನ್‌‌ ಡಾಲ್‌ಹಾರ್ಟ್‌
ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತ (ಅಥವಾ ಹಳ್ಳಿಗರ ಹಾಡು ) ಎಂಬುದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಒಂದು ಹದವಾದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.
ಬ್ಲೂಗ್ರಾಸ್‌‌, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಸುವಾರ್ತೆ
thumb|right|80px|ರೆಡ್‌ ಫೋಲೆ
1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1960ರ ದಶಕದವರೆಗೆ
1950ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತೀವ್ರಧಾಟಿ, ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಬೂಗೀ, ಮತ್ತು ಹಾಂಕಿ ಟಾಂಕ್‌‌ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಒಂದು ಹದವಾದ ಮಿಶ್ರಣವು ಬಹುಪಾಲು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳಿಂದ ನುಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತಾದರೂ, ಒಂದು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿತ್ತು.
ರಾಕಬಿಲಿ
thumb|left|80px|ಜೊನಿ ಕ್ಯಾಶ್
ನ್ಯಾಶ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದ ಧ್ವನಿಗಳು
thumb|right|80px|ಜಿಮ್‌‌ ರೀವ್ಸ್‌‌
ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ
thumb|left|80px|1960ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಿ ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ದಿ ಬೈರ್ಡ್ಸ್‌ವರೆಗಿನ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಗ್ರಾಮ್‌ ಪಾರ್ಸನ್ಸ್‌‌ ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ
ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಪಾಪ್‌
thumb|90px|left|ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಲಿನ್‌‌ ಆಂಡರ್‌‌ಸನ್‌‌
ಟ್ರಕ್‌‌ ಚಾಲನೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತ
ಇದು ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ-ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತದ ಗತಿ ಮತ್ತು ಹಾಂಕಿ-ಟಾಂಕ್‌ ಸಂಗೀತದ ಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಓರ್ವ ಟ್ರಕ್‌‌ ಚಾಲಕನ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಮೇಲೆ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ರಕ್‌‌ ಚಾಲನೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಳು, ಟ್ರಕ್ಕು‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಹೂರಣವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಟ್ರಕ್‌‌ ಚಾಲನೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಸುಪರಿಚಿತ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ, ಡೇವ್‌ ಡ್ಯೂಡ್ಲೆ, ರೆಡ್‌ ಸೊವೀನ್‌, ಡಿಕ್‌‌ ಕರ್ಲೆಸ್‌, ರೆಡ್‌ ಸಿಂಪ್ಸನ್‌‌, ಕರ್ನಲ್‌ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಮೋರಿಸ್‌, ಮತ್ತು ವೇಲಾನ್‌‌ ಸ್ಪೀಡ್‌ ಮೊದಲಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಡ್ಯೂಡ್ಲೆಯು ಟ್ರಕ್‌‌ ಚಾಲನೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಹಾಡುಗಳ ಜನಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
1990ರ ದಶಕ
1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು;
2000ದ ದಶಕ
thumb|right|80px|ಕ್ಯಾರೀ ಅಂಡರ್‌ವುಡ್‌
ಕೆನಡಾ
*1969ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರಕ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಕೆನಡಾದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೆನಡಾದ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅನುಭೂತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನನ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿತು; ಇದು ಲೀ ಕೆರ್ನಾಘಾನ್‌‌, ಸ್ಲಿಮ್‌ ಡಸ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಮ್‌‌ ಕೊನಾರ್ಸ್‌‌‌ರಂಥ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಸ್ಟೇಸಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌, ಲೆರ್ನರ್‌‌ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌‌ ಕಂಪನಿ, 1978, ISBN 0-8225-1403-6 ನಿಕೋಲಸ್‌ ಡಾವಿಡಫ್‌‌, ವಿಂಟೇಜ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌‌, 1998, ISBN 0-375-70082-X ಪೀಟರ್‌‌ ಡಾಗೆಟ್‌, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ ಬುಕ್ಸ್‌, 2001, ISBN 0-14-026108-7 ಕಾಲಿನ್‌‌ ಎಸ್ಕಾಟ್‌, ರೌಲೆಟ್ಜ್‌‌, 2002, ISBN 0-415-93783-3 ಸಬೈನ್‌‌ ಕೀವಿಲ್‌‌, ಥಿಂಕಿಂಗ್‌ ಡಾಗ್‌ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್‌, 2002, ISBN 0-9689973-0-9 ಪೀಟರ್‌‌ ಲಾ ಚಾಪೆಲ್ಲೆ, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರೆಸ್‌, 2007, ISBN 0-52-024889-9 ರಿಚರ್ಡ್‌ A. ಪೀಟರ್‌‌ಸನ್‌‌, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಚಿಕಾಗೊ ಪ್ರೆಸ್‌, 1999, ISBN 0226662853 ಸ್ಟೇಸಿ ಹ್ಯಾರಿಸ್‌, ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್‌, 1993, ISBN 0-00-255335-X ಬಿಲ್‌‌ C. ಮ್ಯಾಲೋನ್‌‌, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 1985, ISBN 0-292-71096-8, ಎರಡನೇ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ, 2002, ISBN 0-292-75262-8 ಬಿಲ್‌‌ C. ಮ್ಯಾಲೋನ್‌‌, ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌, 2002, ISBN 0-252-02678-0
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗ:ರೇಡಿಯೋ ಸ್ವರೂಪಗಳು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿತ್ರ (ಪ್ರಕಾರ) ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ನೀಗ್ರೋ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳು
ಕಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ
ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡವು ಹಾಗೂ ದುಬಾರಿಯವು. ಎಲ್ಲ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗಗಳಿವೆ: ಕಣಗಳ ಅಥವಾ ಅಯಾನುಗಳ ಆಕರ, ಕಣಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲ ನಿರ್ವಾತಗೊಳಿಸಿದ ಕೊಳವೆ ಮತ್ತು ಕಣಗಳ ವೇಗವರ್ಧಿಸಬಲ್ಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ನೈಟ್ರೊಜನ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಮತ್ತು α-ಕಣಗಳ ನಡುವಿನ ವರ್ತನೆಯೊಂದನ್ನು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫರ್ಡ್ (1871-1937) ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1919). ಅನಂತರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕಿರಣಪಟು ಧಾತುಗಳು ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ α-ಕಣಗಳ ಬಳಕೆ ಇತ್ತು. ಈ ಕಣಗಳ ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟಕ್ಕೆ (ಸು. 8 ಮೆಗಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ವೋಲ್ಟ್, MeV) ಸಮವಾದ ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಯಾನುಗಳಂಥ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುವುದು ಹೇಗೆ, ಅರ್ಥಾತ್, ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭವ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದ್ದುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಅಯಾನುಗಳೂ ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ಯಾಮೊ (1904-68) ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದು (1928) ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿತು. ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‌ನ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಜಾನ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಕಾಕ್‌ಕ್ರಾಫ್ಟ್ (1897-1967) ಮತ್ತು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸಿಂಟನ್ ವಾಲ್ಟನ್ (1903-95) ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು (1932). ಇವರು ದಿಷ್ಟಕಾರೀ (ರೆಕ್ಟಿಫೈಯಿಂಗ್) ಡಯೋಡ್ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ಕೆಪಾಸಿಟರ್‌ಗಳ ಜಟಿಲ ಒಟ್ಟಿಲಿನಿಂದ (ಸ್ಟ್ಯಾಕ್) ರಚಿತವಾದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೋಲ್ಟೇಜ್‌ಗುಣಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ 200 ಕಿಲೊವೋಲ್ಟ್ ಪರಿವರ್ತಕದಿಂದ 800 ಕಿಲೊವೋಲ್ಟ್ ವಿಭವ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಈ ವಿಭವ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಸು. 2.5 ಮೀ ಉದ್ದದ ನಿರ್ವಾತ ನಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುದಲ್ಲದೆ ಲೀತಿಯಮ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸನ್ನು ಎರಡು α-ಕಣಗಳಾಗಿ ವಿಘಟಿಸಿದರು. ಇಂದಿನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ಅನೇಕ ಆವಿಷ್ಕೃತ ತತ್ತ್ವಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಜೆಮಿಸನ್ ವಾನ್ ಡಿಗ್ರಾಫ್ (1901-67) ನಿರ್ಮಿಸಿದ (1931) ಮೊದಲನೆಯ ಪಟ್ಟಿ-ಆವಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾಯೀವೈದ್ಯುತ ಉಚ್ಚ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಉತ್ಪಾದಕ (ಬೆಲ್ಟ್-ಚಾರ್ಜ್ಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಟ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈ-ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಜನರೇಟರ್) ಅಥವಾ ವಾನ್ ಡಿಗ್ರಾಫ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ರಾಲ್ಫ್ ವೈಡೆರೂಯ್ (1902-96) ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ (1928) ರೇಖೀಯ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕದ (ಲೀನಿಯರ್ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ ಆ್ಯಕ್ಸಿಲರೇಟರ್) ತತ್ತ್ವ (ಸ್ವೀಡನಿನ ಗುಸ್ಟಾವ್ ಐಸಿಂಗ್ ಎಂಬಾತನ ಈ ಕುರಿತಾದ (1924) ಸಚಿತ್ರಲೇಖನದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಈತ ಪರ್ಯಾಯ ಉಚ್ಚವೋಲ್ಟೇಜ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಸೋಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚಶಕ್ತಿಗೆ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸಿದ) ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಆರ್ಲ್ಯಾಂಡೊ ಲಾರೆನ್ಸ್ (1901-58) ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹಾಯಕ ಡೇವಿಡ್ ಎಚ್. ಸ್ಲೊಆ್ಯನ್ ಉಚ್ಚ-ಆವೃತ್ತಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಪಾದರಸದ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು 1.2 ಮೆಗ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ವೋಲ್ಟ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸಿ ವೈಡೆರೂಯ್‌ನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ. ವೈಡೆರೂಯ್‌ನ ರೇಖೀಯ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕದ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್ ಆ್ಯಕ್ಸೆಲರೇಟರ್) ಅಥವಾ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಕಲ್ಪನೆಯ ಜನಕನೂ ಲಾರೆನ್ಸ್.
ಈತ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಮಿಲ್ಟನ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ಲಿ ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ (1905-86) ನೆರವಿನಿಂದ 80 ಕಿಲೊಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ವೋಲ್ಟ್ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನಿನ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ (1931) ತೋರಿಸಿದ. ತದನಂತರ 1 MeV ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು (1932). ಆ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಶಕ್ತಿ 25 MeV ಮತ್ತು ವಾನ್ ಡಿಗ್ರಾಫ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ ಶಕ್ತಿ 4 MeV ತಲಪಿತು. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕೆರ್ಸ್ಟ್ (1911-93) ಕಕ್ಷೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾಗರೂಕ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಕಾಂತಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬೀಟಟ್ರಾನ್, ಅರ್ಥಾತ್, ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರೇರಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಇಂಡಕ್ಷನ್ ಆ್ಯಕ್ಸೆಲರೇಟರ್) ನಿರ್ಮಿಸಿದ (1940). ಎಡ್ವಿನ್ ಮ್ಯಾಟ್ಟಿಸನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್ (1907-91) ಮತ್ತು ವ್ಲಾದಿಮಿರ್ ವೆಸ್ಲರ್ (1907-66) ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಾನಂತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದ ತೀವ್ರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ರೂವಾರಿಗಳು. ಇವರೀರ್ವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ (1945) ಪ್ರಾವಸ್ಥೆ ಸ್ಥಿರತೆಯ ತತ್ತ್ವ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಶಕ್ತಿಮಿತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿತು. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ, ಅರ್ಥಾತ್, ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್, ಪ್ರೋಟಾನ್‌ರೇಖೀಯ ಅನುರಣನ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ತಂತ್ರವಿದ್ಯೆ ಆಧಾರಿತ ಚಲನೀಯ ತರಂಗ (ಟ್ರ್ಯಾವೆಲಿಂಗ್ ವೇವ್) ರೇಖೀಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವನ್ನು ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು (1947) ವಿಲಿಯಮ್ ಹ್ಯಾನ್ಸೆನ್ (1909-49). ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಶಕ್ತಿ ಏರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಗತಿಯ ಪರಿಣಾಮವೇ ತದನಂತರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಂತ ರಿಂಗುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಆಗುವ ವೆಚ್ಚ. ಲಿವಿಂಗ್‌ಸ್ಟನ್, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಡಿ ಕೂರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಸ್. ಸ್ನೈಡರ್ ಇವರು ಪರ್ಯಾಯ ಪ್ರವಣತೆ ನಾಭಿಸುವಿಕೆ (ಆಲ್ಟರ್ನೇಟಿಂಗ್ ಗ್ರೇಡಿಯೆಂಟ್ ಫೋಕಸಿಂಗ್) ತಂತ್ರ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಉಪಕರಣದ ಗಾತ್ರ ಹಿಗ್ಗಿಸದೆ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು (1952). ಈ ತತ್ತ್ವ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಕಾಂತದ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲಿನದ್ದರ 1/100ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪರಸ್ಪರ ಛೇದಿಸುವ ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಣಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಣಗಳು ಢಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಾಗ ಜರಗುವ ಕ್ರಿಯೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಅಂಶ ಕೆರ್ಸ್ಟ್‌ನಿಗೆ ಹೊಳೆಯಿತು (1956). ಸಂಗ್ರಹ ರಿಂಗುಗಳು (ಸ್ಟೋರೇಜ್ ರಿಂಗ್) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕುಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಕಣಗಳನ್ನು ಸಂಚಯಿಸಿದರೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯ. ಕಣಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಶಕ್ತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಈ ತಂತ್ರದ ಅನ್ವಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ (ಉದಾ: ಕೊಲೈಡಿಂಗ್ ಬೀಮ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ರಿಂಗ್ಸ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ ರಿಂಗ್ಸ್).
ಬಗೆಗಳು
ಕಣ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ: ರೇಖೀಯ (ಲೀನಿಯರ್, ಲಿನ್ಯಾಕ್) ಮತ್ತು ವರ್ತುಲೀಯ (ಸರ್ಕ್ಯುಲರ್, ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್). ರೇಖೀಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕದ ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಷ್ಟೂ ಅದು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕಣಗಳ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವರ್ತುಲೀಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕವಾದರೋ ವರ್ತುಲೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕಣಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಣಗಳ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ರೇಖೀಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳು ಅಥವಾ ಲೈನ್ಯಾಕ್‌ಗಳು
ಇವು ನಿರ್ವಾತ ಉತ್ಕರ್ಷಕ ಕೊಳವೆಯೊಳಗೆ ಅನುಕ್ರಮ ನಳಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಕೊಂಚ ಅಂತರವಿರುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಲೋಹನಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಚ್ಚ ಪರ್ಯಾಯ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸರಳರೇಖೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಕಣಗಳನ್ನು ದಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಳಿಕೆಗೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ದಿಶೆಯ ವಿಭವಾಂತರ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ನಳಿಕೆಯಿಂದ ನಳಿಕೆಗೆ ಪಯಣಿಸುವಾಗ ಆವಿಷ್ಟಕಣಗಳ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಲೈನ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಕಣಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಬಹುದಾದ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲೈನ್ಯಾಕ್ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಉದ್ದ 3.2 ಕಿಮೀ. ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು 50 ಗಿಗಾಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ವೋಲ್ಟ್ (GeV) ಶಕ್ತಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. center|thumb|400x400px|ರೇಖೀಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಅನಿಮೇಷನ್. ಇದನ್ನು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿದ ಲೈನ್ಯಾಕ್‍ನಂತೆ ತೋರುವ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಳಿಕೆಗಳ ಬದಲು ಆ ಆಕಾರದ ಎರಡು ನಿರ್ವಾತ ಕೋಷ್ಠಗಳಿರುತ್ತವೆ. ‘ಡೀ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇವನ್ನು ಹಿಂದು ಮುಂದಾಗಿ (D ಈ ರೀತಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಬಲ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಕಣಗಳು ವೃತ್ತೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಡೀಗಳ ನಡುವೆ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಭವಾಂತರ ಇರುವುದರಿಂದ ಕಣಗಳು ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂಡಿಯನ್ನು ದಾಟುವಾಗಲೆಲ್ಲ ಚಲನೆಯ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಡೀಗಳ ಒಳಗೆ ಅವುಗಳ ಜವ (ಸ್ಪೀಡ್) ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಜಿತ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾಧಿಕವಾದಂತೆ ಕಣಗಳು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಲಕ್ಷ್ಯ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಬೆಳಕಿನ ಜವವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಣಗಳ ರಾಶಿ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಂತೆ ಅಧಿಕಾಧಿಕಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಲು ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಡೀಗಳ ನಡುವಿನ ಕಂಡಿಯಲ್ಲಿಯ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಸ್ಪಂದನಗಳು (ಪಲ್ಸ್) ಅಸಮಪ್ರಾವಸ್ಥೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ (ಔಟ್ ಆಫ್ ಫೇಸ್). ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದ್ದು ವೆಕ್‌ಸ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್ ಪ್ರತಿಪಾದಿತ ತತ್ತ್ವಾಧಾರಿತ ಸಿಂಕ್ರೊಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ಅಥವಾ ಆವೃತ್ತಿ ಮಾಡ್ಯುಲಿತ (ಫ್ರಿಕ್ವೆನ್ಸಿ ಮಾಡ್ಯುಲೇಟೆಡ್) ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್. ಕಣಗಳನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುವ ಆಂದೋಲಕ (ಆಸಿಲೇಟರ್) ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೊಆವೃತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಮತ್ತು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತ ಕಣಗಳು ಏಕಪ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟದ ಏರಿಕೆಗೆ ಅನುಪಾತೀಯವಾಗಿ ಸಿಂಕ್ರೊಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನಿನ ಗಾತ್ರವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಿಂಕ್ರೊಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರೋಟಾನುಗಳಿಗೆ 700 MeV ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬಲ್ಲ ಇದರ ಹೆಸರು ಫಾಸೊಟ್ರಾನ್. 6 ಮೀ ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಇದರ ಕಾಂತಗಳ ತೂಕ 6984 ಟನ್. ಮಿಶಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸುಪರ್‌ಕಂಡಕ್ಟಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿರುವ (1988) ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ (ಏ1200) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗಳನ್ನು 8 GeV ಶಕ್ತಿಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೀಟಟ್ರಾನ್
ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ರಾಶಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. 1 MeV ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ರಾಶಿ ಅಚಲ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ಮಡಿ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಶಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸೈಕ್ಲೊಟ್ರಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲೋಸುಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು ಬೀಟಟ್ರಾನ್. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತದ ಧ್ರುವಗಳ ನಡುವೆ ಕಜ್ಜಾಯ (ಡೋ ನಟ್) ಆಕಾರದ ನಿರ್ವಾತ ಕೋಷ್ಠವಿದೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶೀಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಚಕ್ರೀಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ ಪ್ರೇರೇಪಿತ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತಫ್ಲಕ್ಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಂತಫ್ಲಕ್ಸ್ ಯುಕ್ತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಚಕ್ರೀಯ ಕಕ್ಷೆಯ ತ್ರಿಜ್ಯ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್
ಇದು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ. ಕಣಗಳು ಪಯಣಿಸಲು ರಿಂಗಿನಾಕಾರದ ಒಂದು ಕೊಳವೆ; ಕೊಳವೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಕಣಗಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಕಾಂತಜೋಡಣೆ; ಇತರ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಮಿಲಿಯನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ವೋಲ್ಟ್ ಶಕ್ತಿಗಳಿಸಿರುವ ಕಣಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ; ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಣಗಳು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷವಾಗುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ-ಇವು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ 1 GeV ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಲಭ್ಯ. ಪ್ರೋಟಾನ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಇದು ಉಪಯುಕ್ತ. ಅಮೆರಿಕದ ಫರ್ಮಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆ್ಯಕ್ಸೆಲರೇಟರ್ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಟೆವಟ್ರಾನ್ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ ಕಣಗಳಿಗೆ 1 TeV (T:ಟೆಟ್ರ) ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಶಾಲೀ ಉಪಕರಣ.
ಸಂಗ್ರಹ ರಿಂಗು ಸಂಘಟ್ಟಕಗಳು (ಸ್ಟೋರೇಜ್ ರಿಂಗ್ ಕೊಲೈಡರ್ಸ್)
ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹರಿಂಗುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ. ಕಣಗಳ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಿಸಿ, ಸಂಗ್ರಹರಿಂಗುಗಳೊಳಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂಘಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.