cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಸಿಟಿಲೀನ್
ವಾಣಿಜ್ಯ ತಯಾರಿಕೆ
CaC2 + H2O → CaO + C2H2
ತಯಾರಿಕೆಯ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳು
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗಾನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುಚ್ಚಾಪದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಆರ್ಕ್) ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಒಳಗೊಂಡ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಆ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ಅನಿಲದ ಅಪೂರ್ಣದಹನದಿಂದ ಅಸಿಟಲೀನ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ಸಾರಗುಂದಿಸಿದ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಮರ್ಕ್ಯುರಿಕ್ ಸಲ್ಫೇಟನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅಸಿಟಲೀನ್ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
CH≡CH + H2O → CH3.CHO
ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಸಿಟಿಕ್‍ ಆಮ್ಲ, ಈಥೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟ್, ಅಸಿಟೋನ್ ಮುಂತಾಗಿ ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯ ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
CH≡CH + 2Cl2 → CHCl2.CHCl2.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಾವಯವ ದ್ರಾವಣ.
ಕೆಲವು ತಾಮ್ರದ ಲವಣಗಳನ್ನು ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಸಿಟಲೀನನ್ನು ವಿನೈಲ್ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ಕ್ಲೋರೋಪ್ರೀನ್ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
2CH≡CH → CH2=CH—C≡CH
CH2=CH—C≡CH + HCl → CH2=CH—HCl=CH2
ಕೃತಕ ರಬ್ಬರ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರೋಪ್ರೀನ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಲ್ಲದೆ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ವಿನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನೂ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ವಿನೈಲ್ ಅಸಿಟೇಟನ್ನೂ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‍ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದುವು.
CH≡CH + HCl → CH2=CHCl
CH≡CH + CH3.COOH → CH2=CH—OOC—CH3
ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ಯೂಟಡಯೀನ್, ಪ್ರೊಪಾರ್ಜಿಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಅಲ್ಲೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ವಿನೈಲ್ ಅಮೀನ್‍ಗಳು, ವಿನೈಲ್ ಫೀನಾಲ್‍ಗಳು-ಇವು ಅಸಿಟಲೀನ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಇತರ ಕೆಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು.
ಅಸಿಟಿಲೀನ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಔದ್ಯಮಿಕ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ತಿಕ್‍ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಅಸಿಟಲೀನ್ ದೀಪ
ಅಸಿಟಲೀನನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಉರಿಸಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಬೆಳಕು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಶೇಷರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಸಿಟಲೀನ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅಸಿಟಲೀನ್ ದೀಪಗಳು ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಆದರೂ ಜರೂರು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಯ್ಯಬಹುದಾದಂಥ ದೀಪಗಳು ಬೇಕಾದಾಗ ಈಗಲೂ ಅಸಿಟಲೀನ್ ದೀಪವೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕಿಸುವ ಪುಟ್ಟ ಅಸಿಟಲೀನ್ ಉತ್ಪಾದಕದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಉರಿಸುವ ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಅಸಿಟಲೀನ್ ದೀಪಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಅಸಿಟಲೀನ್ ದಹಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಅಸಿಟಲೀನ್‍ಗೆ 192.3 ಕ್ಯಾಲೊರಿಯಷ್ಟು ಉಷ್ಣ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೋಂಡು ಆಕ್ಸಿ-ಅಸಿಟಲೀನ್ ಜ್ವಾಲೆ ಎಂಬ ಸುಮಾರು 3300 ಸೆಂ. ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬೆಸೆಯಲು ಕತ್ತರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್
ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ೧೮೨೪ರಲ್ಲಿ ಜೋನ್ಸ್ ಬೆರ್ಜೆಲಿಯಸ್ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ. "ಜಿರ್ಕಾನ್" ಎಂಬ ಅದರು ಇದರ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಜಿರ್ಕೊನಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ಇದು ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಪ್ರತೀಕ Zr. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 40. ಪರಮಾಣು ತೂಕ 91.22. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಲಭಿಸುವ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು 90, 91, 94, 96. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸ 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p6 4d2 5s2.
ದೊರಕುವಿಕೆ
ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಭೂಮಿಯ ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ತಾಮ್ರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮ್ ತೀವ್ರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಲೋಹದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಜಟಿಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ:
1. ಕ್ರಾಲ್ ವಿಧಾನ, 2. ವಾನ್ ಆರ್ಕೆಲ್ ಅಥಾವಾ ಅಯೊಡೈಡ್ ವಿಧಾನ.
ಕ್ರಾಲ್ ವಿಧಾನ: ಕ್ರಾಲ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಕ್ಲೋರೈಡ್ ಆವಿಯನ್ನು ದ್ರವ ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮಿನಿಂದ ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಪಕರ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು. ವಿಧಾನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ:
ವಾನ್ ಆರ್ಕೆಲ್ ವಿಧಾನ: ವಾನ್ ಆರ್ಕೆಲ್ ಅಥವಾ ಅಯೊಡೈಡ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸರಂಧ್ರ ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮನ್ನು ಅಯೊಡೈಡಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಬಳಿಕ ಲೋಹರೂಪಕ್ಕೆ ವಿಭಜಿಸಲಾಗುವುದು. ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯವನ್ನು (ZrO2) ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ಮಿನೊಡನೆ ಕಾಸಿ ಅಶುದ್ಧ ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುವುದು. ಜಿ಼ರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಪುಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡಿನೊಡನೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಸಾರರಿಕ್ತ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ತೊಳೆದು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಒದ್ದೆಯಾದ ಜಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಪುಡಿಯನ್ನು ಉರುಳೆಯಾಕಾರದ ಪಾತ್ರೆಯ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಅಯೊಡೀನನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಾತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಪಾತ್ರೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿರುವ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು 2000C ಗೆ ಕಾಸಿದರೆ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಅಯೊಡೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತುವನ್ನು 13000C ಗೆ ಕಾಸಿದಾಗ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಅಯೊಡೈಡು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅಯೊಡೀನ್ ಆಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಟಂಗ್‌ಸ್ಟನ್ ತಂತಿಯ ಮೇಲೆ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುದ್ಧೀಕರಣ: ರಿಯಾಕ್ಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಹ್ಯಾಫ್ನಿಯಮಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಹ್ಯಾಫ್ನಿಯಮ್ಮು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮಿಗಿಂತ 700 ಪಾಲು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳ ಆಂಶಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ, ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಸಂಕಲನ ಲವಣಗಳ ಭಿನ್ನ ಬಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಯಾನ್ ವಿನಿಮಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮನ್ನು ಹ್ಯಾಫ್ನಿಯಮಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು.
ಗುಣಗಳು
ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಲೋಹದ ಬಣ್ಣ ಬಿಳಿ. ಸಾಂದ್ರತೆ 6.49 gm/cc. ಕರಗುವ ಬಿಂದು 18500C. ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 35800C. ಇದರ ಶುದ್ಧ ಲೋಹದ ತಂತಿಯನ್ನು ಎಳೆಯಬಹುದು. ಅಶುದ್ಧ ಲೋಹ ಪೆಡಸು. ಸಾಧಾರಣ ಉಷ್ಣತೆಯ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ಲೋಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದು. ಇದು ಎಷ್ಟೂ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಳ ಅನಿಲಗಳ ಹೊರತು ಎಲ್ಲ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಸಂಯೋಗ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೊರಿಕ್, ಸಾರ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಎಲ್ಲ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ಷಾರಗಳನ್ನೂ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ನಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಾವಿ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲಾರದು.
ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಲೆನ್ಸಿ 4. ಅಧಿಕ ಕರಗುವ ಬಿಂದುವುಳ್ಳ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯ ಮುಂತಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಅಯಾನಿಕ್ ಬಂಧಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ. ಕಡಿಮೆ ಕರಗುವ ಬಿಂದುವುಳ್ಳ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಗಳು ಭಾಗಶಃ ಕೋವೇಲೆಂಟ್, ಗರಿಷ್ಠ ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ Zr4+ ಅಯಾನ್ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಜ಼ಿರ್ಕೊನೈಲ್ (ZrO++) ಅಯಾನ್ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತದೆ.
ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಟೆಟ್ರಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಅಥವಾ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಮೇಲೆ ಕ್ಲೋರಿನ್ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದು ಜಲಾಕರ್ಷಕ ವಸ್ತು. ನೀರಿನೊಡನೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ ಜ಼ಿರ್ಕೊನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು (ZrOCl2) ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜ಼ಿರ್ಕೊನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತೆ ಜಲವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಆಮ್ಲೀಯ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜ಼ಿರ್ಕೊನೈಲ್ ಬ್ರೋಮೈಡ್ ಮತ್ತು ಅಯೊಡೈಡುಗಳು ಜ಼ಿರ್ಕೊನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟುಗಳು ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಜಟಿಲ. Zr(SO4)2 ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಲ್ಫೇಟ್. ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯ (ZrO3) ಮೂರು ಹರಳಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದ್ರವನ ಬಿಂದು 26800C. ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರೋಜನನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್ (ZrH2) ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಪೆಡಸುಪುಡಿ. ಕಾಸಿದರೆ ಹೈಡ್ರೊಜನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮಿನ ವೇಲೆನ್ಸಿ 4ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೈಡ್ (ZrN) ಮತ್ತು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮ್ ಬೋರೈಡ್ (ZrB). ಇವುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಜ಼ಿರ್ಕೋನಿಯಮಿನ ರಚನೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ. ಇವು ಅಂತರಾಕಾಶೀಯ (ಇಂಟರ್‌ಸ್ಟೀಶಿಯಲ್) ಸಂಯುಕ್ತಗಳು, ಬಲು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ಜಾಸ್ತಿ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ: ಜಲಸಂಯುಕ್ತ ಆಕ್ಸೈಡಾಗಿ ಒತ್ತರಿಸಿ, ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಕಾಸಿ ಶುಷ್ಕ ZrO2 ಆಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ. ೯೯೯
ಗೋವಾ ರೇಸ್‌ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಡರ್ಬಿ ರೇಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಳುಕು ಕುದುರೆಗಳು ಕೂಡಾ ರೇಸ್‌ ಗೆದ್ದು ಟರ್ಫ಼್ ಕ್ಲಬ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ತಲೆನೋವು ತರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮರ್ಮ ಭೇದಿಸಲು ಸಿ.ಐ.ಡಿ ಏಜೆಂಟ್ ೯೯೯ ಆದ ಪ್ರಕಾಶ್‌ನನ್ನು ಗೋವಾಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್_ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಹೂವು ಮುಳ್ಳು (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಎಲೆತೋಟ
ಎಲೆತೋಟ: ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎಲೆತೋಟವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೆಣಸಿನಂತೆ ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದೆ. ಇದರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಮಲೇಸಿಯ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಲೇಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತಾಂಬೂಲ ಚರ್ವಣ ಬಹು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಚಾರಗಳಲ್ಲೂ ತಾಂಬೂಲಕ್ಕೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನವಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ (ನೋಡಿ- ತಾಂಬೂಲ).
ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಭಾರತ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಹಾಸನ, ಧಾರವಾಡ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಎಲೆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ವ್ಯವಸಾಯ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ನೆಲದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿದ್ದು ಹವೆ ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. 45-90 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಂಗುಲದಿಂದ ಮೂವತ್ತು ಅಂಗುಲ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಲೆಯ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಅನುಕೂಲ ಇರಬೇಕು. ಇದು ಒಣಹವೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದಾದರೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶ ಚೆನ್ನಾಗಿರಬೇಕು. ಸೂರ್ಯನ ತಾಪವನ್ನು ಇದು ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೆರಳು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಇದು ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬುವುದಕ್ಕೆಂದು ನೆಟ್ಟ ಮರಗಳು ನೆರಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. 150-250 ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಎಲೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಬಹು ನಾಜೂಕಿನ ಕೆಲಸ. ನೆಲ, ನೀರು, ಬಿಸಿಲು, ಗೊಬ್ಬರ, ಕಟಾವು-ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೂ ಬಹು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಳವಾದ ಜೌಗಿಲ್ಲದ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣು ಎಲೆಯ ತೋಟಮಾಡಲು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ್ದು. ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಬೆಳೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣುಬೇಕು. ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಕೊಳೆತು ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವ ಕೆಂಪು ಗೋಡು ಭೂಮಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಫಸಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. 6-7ರವರೆಗೆ ಪಿ.ಎಚ್.ಉಳ್ಳ ಮಣ್ಣು ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿಗೆ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಡೆದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು. ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಕಿದ್ದರೂ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು, ಬಿದ್ದ ನೀರು ಬಸಿದು ಹೋಗಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಇಂಗು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು.
ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಹಂಬುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸಿಲ್ಲ. ಎಲೆಯ ರುಚಿ, ವಾಸನೆ, ಕಟುತ್ವ, ಗಾತ್ರ ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕರಿಎಲೆ, ನಾಗವಲ್ಲಿ ಎಲೆ, ಅಂಬಾಡಿ ಎಲೆ, ಮದ್ರಾಸು ಎಲೆ, ಕಣಿಗೆ ಎಲೆ-ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕರಿಎಲೆ ಜಾತಿ ಮೈಸೂರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ತರೀಕೆರೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನ, ಅಜ್ಜಂಪುರ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿದೆ. ಇಳುವರಿ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಇತರ ಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಪ್ಪಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು, ಈ ಜಾತಿಯ ತೊಟ್ಟು ಉದ್ದ. ಎಳೆಯದಾಗಿದ್ದಾಗ ಎಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಲಿತಾಗ ಬಹು ಒರಟು, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಿವಸ ಇಡಬಹುದು. ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಎಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಇದರ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ. ನಾಗವಲ್ಲಿ ಎಲೆಯನ್ನು ಏಲಕ್ಕಿ ಎಲೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ನಾಗರಹಾವಿನ ಹೆಡೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲೆ ಕಾರವಾಗಿಲ್ಲ, ಸ್ವಲ್ಪ ಸಿಹಿಯಾಗಿದೆ. ಬಹು ಮೃದು, ಬಣ್ಣ ಬಿಳುಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ತಿಳಿ ಹಸುರು. ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಈ ಜಾತಿ ಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆ. ಅದರೂ ಈ ಎಲೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಲೆ ಇದೆ. ಅಂಬಾಡಿ ಎಲೆಗೆ ಕರ್ಪುರದ ವಾಸನೆ ಇದೆ. ಬಣ್ಣ ತೆಳುಹಸುರು, ಅಗಲ ಕಡಿಮೆ, ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚು, ಸ್ವಲ್ಪ ಒರಟು, ಹೆಚ್ಚು ದಿವಸ ಇಡಬಹುದು, ತಿಂದಾಗ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಚರಟು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೇಸಾಯ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಮದರಾಸು ಎಲೆ ಅದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಚೆನ್ನೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ಇಟ್ಟರೂ ಎಲೆ ಬಾಡದು. ಜಾತಿ ಉತ್ತಮವಾದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯೂ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಇದೆ.
ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯ ಹಂಬನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಮೊದಲು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಮಾಡಬೇಕು. ಬೇಸಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲೆ ನೆಲವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಗೆದು ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪಕ್ಕೆ ಬಿಡಬೇಕು. ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಂಟೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಮಟ್ಟಸಮಾಡಬೇಕು. ಗರಿಕೆ, ಕೆಳೆ, ಕಲ್ಲು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಶುದ್ಧಮಾಡಬೇಕು. ಭದ್ರವಾದ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕು. ನೀರಾವರಿಗೋಸ್ಕರ ಬಾವಿ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ತೋಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಗಾಳಿತಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು. ಮೊದಲು ಹಂಬುಗಳನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸಲು ಅಗಸೆ, ಬೂರುಗ, ನುಗ್ಗೆ, ಪಾರಿಜಾತ ಮುಂತಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡುವುದರಿಂದ ಬೇಸಾಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅನುಕೂಲತೆಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ 1 ಮೀ. ಅಗಲದ ಉದ್ದನೆಯ ಪಾತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ಪಾತಿಗಳಿಗೆ ನಡುವೆ 1.3 ಮೀ ಅಗಲವಿರುವ ಚೌಗು ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮೀ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಲುಗಳಾಗಿ ನೆರಳಿನ ಮರಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಬೇಕು. ಅಗಸೆ, ಬೂರುಗ, ನುಗ್ಗೆ, ಪಾರಿಚಾತ, ಹಾಲಿವಾಣ ಇವು ಒಳ್ಳೆಯ ನೆರಳು ಕೊಡುವ ಮರಗಳು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬೆಳೆದ ಅಡಕೆ ಮತ್ತು ತೆಂಗುಗಳಿಗೂ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಬ್ಬಿಸುವುದುಂಟು. ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳು ಗಿಡಗಳು 1.3-1.6 ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪಾತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಬುಗಳ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಗಿರುವ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಬೇಕು. ಅಂಟುಗಳು ಚಿಗುರುವವರೆಗೆ ನೀರು ಹೊತ್ತು ಹಾಕುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಸರಿಯಾದ ನೆರಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಅನಂತರವೂ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸುವುದು ಮುಖ್ಯ. ಕಳೆ ಕಿತ್ತು ಸ್ವಚ್ಚ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೋಟಕ್ಕೆ ರೋಗಗಳು ಹರಡುವ ಸಂಭವ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತುಂಬ ನೆರಳು ಕಟ್ಟಿರುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಉತ್ತಮ ಫಸಲನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪಾತಿ ಒಂದಕ್ಕೆ 10 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ನಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೊಳೆತ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ಸಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆದಿರುವ ಹಂಬುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿ ಪಕ್ಕದ ಪಾತಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು. ಸುತ್ತಿದ ಹಂಬುಗಳನ್ನು ಪಾತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಣ್ಣು ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಇಡಬೇಕು. ಅನಂತರ ಅವು ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಆಶ್ರಯದ ಮರಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕು. ಹಂಬು ಇಳಿಸುವಾಗ ಅದರ ಪಕ್ಕದ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಬೇಕು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆ ಬಳ್ಳಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.ಜೌಗು ಕಾಲುವೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಕಾಲುವೆಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಬು ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಪರಂಗಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ನೆರಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ ನೆಟ್ಟ ನುಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಅಗಸೆ ಮರಗಳು ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಸಹ ಮಿಶ್ರಬೆಳೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದು. ಎಲೆ ಹಂಬು ನೆಟ್ಟ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಸೌತೆ, ಹುರುಳಿ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಅದರ ಹಂಬು ದೊಡ್ಡದಾದಮೇಲೆ ಬಾಳೆ, ಪರಂಗಿ ಮತ್ತು ಅಡಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಯಾವ ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಎಲೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಒಂದಾವರ್ತಿ ಕುಯ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹದವಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಕುಯ್ದು ಜೋಡಿಸಿ ಕಟ್ಟುಗಳಾಗಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ತುದಿಗೆ ಲೋಹದ ಉಗುರನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚಿವುಟಿ ತೆಗೆಯುವುದೂ ಉಂಟು. ಇಂಥ ಲೋಹದ ಉಗುರನ್ನು ಎಲೆಯುಗುರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ನೇರ ಉಗುರುಗಳಿಂದಲೇ ಚಿವುಟಿದರೆ ಬಳ್ಳಿಗೆ ನಂಜಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ಬಿಡಿಸುವವರನ್ನು ಉಗುರರು ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಿದ ತೋಟ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎಕರೆ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಗಾಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ಊರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಂಬು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷ ಫಲಕೊಡುತ್ತದೆಂದು ಬೇಸಾಯಗಾರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ವೀಳ್ಯದೆಲೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ರೋಗವೆಂದರೆ ಬೂದಿರೋಗ. ಅದು ಬಂದಾಗ ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ಬೂದಿಗಟ್ಟಿದಂತಾಗಿ ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಗಂಧಕದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಎರಚಬೇಕು; ರೋಗ ಹರಡದಂತೆ ತೋಟವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಎರೆಹುಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೂತುಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ನೀರು ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುವುದ ರಿಂದ ಚೌಗು ಹಿಡಿದು ಹಂಬುಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಸಾರಿ, ಎರೆ ಹುಳುಗಳು ನೆಲದಂತೆ ಹಂಬುಗಳನ್ನೂ ಕೊರೆಯಬಹುದು. ಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪುಡಿಯನ್ನು ರಂಧ್ರಗಳ ಒಳಗಡೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಬೇಕು. ಎಲೆತೋಟ ಬಹು ಲಾಭದಾಯಕವಾದ ಉದ್ಯಮ, ಬೆಳೆದ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೇ ಖರ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ರಫ್ತಾಗುವುದೂ ಉಂಟು. ಭಾರತ ತಾನು ಬೆಳೆದ ಎಲೆಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್, ಕೀನ್ಯ, ಏಡನ್, ಪುರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಹ್ರೇನ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಕುವಾಯಿತ್, ನೇಪಾಲ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಉಪಯೋಗಗಳು: ತಾಂಬುಲದೊಡನೆಯೊ ಹಾಗೆಯೊ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜೀರ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಂದ ಆಹಾರ ಜೀರ್ಣಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಫ, ಕೆಮ್ಮು ಮೊದಲಾದ ಗಂಟಲ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ರೋಗಗಳನ್ನು ಶಮನಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳಿಂದ ಬೆಚ್ಚಾರ (ಪೌಲ್ಟೀಸ್) ಮಾಡಿ ಕುರು ಮೊದಲಾದ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಿರುವ ಎಡೆಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳಿವೆ : (ಶೇಕಡ) ತೇವ 85.4; ಪ್ರೋಟೀನು 3.1; ಕೊಬ್ಬು 0.8; ಶರ್ಕರ ಷಿಷ್ಠಾದಿಗಳು 6.1; ನಾರು 2.3; ಖನಿಜ ವಸ್ತು 2.3 ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ 230 ಮಿಗ್ರಾಂ; ರಂಜಕ 40 ಮಿಗ್ರಾಂ; ಕಬ್ಬಿಣ 7 ಮಿಗ್ರಾಂ; ಅಯಾನೀಕೃತವಾಗಬಲ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣ 3.5 ಮಿಗ್ರಾಂ; ಕೆರೊಟೀನ್ 9.600 ಐ.ಯು; ತಯಾಮಿನ್ 70ಮಿಗ್ರಾಂ; ರೈಬೊಪ್ಲೇವಿನ್ 30ಮಿಗ್ರಾಂ; ನಿಕೋಟಿನಿಕ್ ಅಮ್ಲ 0.7 ಮಿಗ್ರಾಂ ಸಿ ಜೀವಾತು 5.0 ಮಿಗ್ರಾಂ/100 ಗ್ರಾಂ; ಅಯೋಡಿನ್ 3.4 ಮಿ.ಗ್ರಾಂ./100 ಗ್ರಾಂ; ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಶೇ. 0.26-0.42. ಬೊಂಬಾಯಿಯ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳಿವೆ: ಗ್ಲೂಕೋಸ್ 1.4-3.2; ಸುಕ್ರೋಸ್ 0.6-2.5; ಷಿಷ್ಠ 1.0-1.2; ತೈಲಾಂಶ 0.8-1.8; ಟ್ಯಾನಿನ್ ಶೇ. 1.0-1.3. ಎಲೆಯಲ್ಲಿನ ತೈಲಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಅನೇಕ ಔಷಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಎಣ್ಣೆ, ಬೆಣ್ಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳೊಡನೆ ಹಾಕಿ ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಜಿಡ್ಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಮಟುನಾತ ಮಾಯವಾಗಿ ಶುಭ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ತರೀಕೆರೆ
ತರೀಕೆರೆ - ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಈ ಊರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಂತೆ ಬೆಮಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕವಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆಕರ್ಶಣೆಯೆಂದರೆ, ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣುಗುಂಡಿ ಗಿರಿಧಾಮ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಗಿರಿಧಾಮಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೆ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಕಲ್ಲತ್ತಿ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಕಲ್ಹತ್ತಿಗಿರಿ ಜಲಪಾತ ಎಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ಡಿ.
ನೆನಪಿರಬೇಕಲ್ವೆ ? ಹಳೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹಾಡೊಂದು... ತರೀಕೆರೆ ಏರಿಮೇಲೆ ಮೂರು ಕರಿ ಕುರಿಮರಿ.....
೧೯೬೬
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ತರೀಕೆರೆ
ಆಜ್ಜಂಪುರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಮಹಲ್ ತಳಿಯ ಹಸು, ಎತ್ತುಗಳಿದ್ದು ಇವು ತುಂಬಾ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾವಿವೆ. ಈ ತಳಿಯ ರಾಸುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಲು ಪಶು ಪಾಲನಾ ಇಲಾಖೆಯು ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೂ ಈ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಬಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪ ಸಂಸ್ಠೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ತಳಿಯ ಹೊರಿಗಳು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಯೋಗ್ಯವಾದವು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳು ದಿನದ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊದಿವೆ. ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೭೫ ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ತಳಿಯ ರಾಸುಗಳನ್ನು ಸ್ವಭಾವಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ತುಮಕೂರು,ಹಾಸನ, ಮಂಡ್ಯ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್ ಕಾವಲುಗಳನ್ನು ಹೊದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೫೩,೦೦೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಸುಗಳನ್ನು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಥಾವ ಜನವರಿ ಮಾಹೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗ ಹರಾಜುಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ಹರಾಜಾದ ಒಂದು ಜೊತೆಗೆ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ರೂ ೧,೧೬,೦೦೦ ಗಳಿಗೆ ರೈತರು  ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ
ತರೀಕೆರೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ ಶರಣ ಬಸವಣ್ಣ
ಹೋಬಳಿಗಳು
ಕಸಬಾ,ಲಿಂಗದಹಳ್ಳಿ,ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ. ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾಪುರ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ತಾಣ. ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರ ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಅಜ್ಜಂಪುರ ಹೋಬಳಿಯು ಅಮೃತಮಹಲ್ ಎತ್ತಿನ ತಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಬಗ್ಗವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೊಯ್ಸಳ ಯೋಗಾನರಸಿಂಹ ದೇಗುಲವಿದೆ.
ಕಾಮನದುರ್ಗ ಮಾಹಿತಿ[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ಸಂತೆಮೇರಿ ಗ್ರಾಮದ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಕಾಮನದುರ್ಗ ಆದರೆ ಈಗ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಸಂತಮೇರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲು ಕಾಮನ ಎಂಬ ಪಾಳೆ ಯಗಾರ ಇದನ್ನ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು, ನಂತರ ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದು ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕಾಮನದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕಾಮನದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಬಂದು ಸಂತಮೇರಿ ಎಂಬ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಪಾದ್ರು ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಸಂತವೇರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ಜೂಜು
ಜೂಜು - ಯಾವುದೇ ಆಟದ, ಪಂದ್ಯದ ಅಥವಾ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಘಟನೆಯ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಫಲಿತಾಂಶದ ಬಗ್ಗೆ, ನಷ್ಟಸಂಭವದ ಅರಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಲಾಭ ಬರಬಹುದೆಂಬ ಆಶೆಯಿಂದ, ಮೂಲ್ಯವುಳ್ಳ ಏನನ್ನಾದರೂ ಪಣ ಹೂಡುವುದು (ಗ್ಯಾಂಬ್ಲಿಂಗ್). ಕವಡೆ, ಲೆತ್ತ, ಕಾರ್ಡು(ಎಲೆ), ಸಂಖ್ಯೆ, ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯ, ಕ್ರೀಡೆ ಮುಂತಾದ ಯಾವುದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಧನವಾಗಬಹುದು. ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಭವಗಳನ್ನೂ ಜೂಜಾಟದ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಲಕ್ಷಣ
ಪಣವಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಲಾಭ ಅಥವಾ ಹಾನಿ-ಇವು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವು ಇಲ್ಲದವು ಜೂಜು ಎನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯವಾದ ಆಟಗಳು ಜೂಜಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯುವುದೆಂದು ಟಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೂಜು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಟಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಮಾರುವುದು ಜೂಜು ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಕೆಟ್ಟು ಮಾರುವವನಿಗೆ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಅಪಾಯದ ಹೆದರಿಕೆ ಇಲ್ಲ. ದಾನೋದ್ದೇಶದಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಲಾಟರಿ ಟಿಕೆಟ್ಟನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು ಜೂಜಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಲಾಭವಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮನೆ ಕೊಂಡರೆ ಅದು ಜೂಜಲ್ಲ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಲೆ ಇಳಿದು ನಷ್ಟ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದರೂ ಆಗಬಹುದಾದ ನಷ್ಟದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯಿಂದ ಅವನು ಅದನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ನಾಣ್ಯವೊಂದರ ಪಣ ಇಡುವ ಶ್ರೀಮಂತನಿಗೆ ಅದು ಜೂಜಲ್ಲ; ಆದರೆ ಬಡವನಿಗೆ ಅದೇ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅದು ಜೂಜು. ಕೇವಲ ಬುದ್ಧಿ ಬಳಕೆಯ ಆಟ ಜೂಜಾಗದು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತನಾದವನು ಅದನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವೆನೆಂದು ಪಣವಿಟ್ಟರೆ ಜೂಜು. ಅವನು ಎದುರಾಳಿಯ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವನು ಆ ಆಟವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಡದಿರಬಹುದು.
ಜೂಜು ಆಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮಾನವನ ಹುಟ್ಟುಗುಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಹಲವರ ಮತ. ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹುಟ್ಟುಗುಣ ಅಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಎಲ್ಲರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂದರ್ಭ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಜೂಜಿನ ಚಟಕ್ಕೆ ಹಾಳಾಗುವುದುಂಟು ಎಂಬುದೂ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಜೂಜು ಮಾನವನ ಹುಟ್ಟುಗುಣವೆಂದು ಕಂಡುಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮಾನವನ ಹುಟ್ಟುಗುಣಗಳಾದ ಅನುಕರಣೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಪ್ರೇರಕವಾಗುವುದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಜೂಜು ಮಾನವಸಹಜವಾದ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಒಂದು ಬಗೆ ಎನ್ನುವವರೂ ಉಂಟು. ಜೂಜು ಮನೋರಂಜನೆಯ ಮುಖವಾಡ ಹೊತ್ತು ಆರಂಭವಾಗುವುದಾದರೂ ಮುಂದೆ ಅದು ಹಣಗಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಮಾನವನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಜೂಜಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಚರಿತ್ರೆ
ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಜೂಜು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3000ಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಹುದಾದ ದಾಳಗಳು ಬಹು ಪುರಾತನ ಆಧಾರ. ಯೂರೋಪ್, ಆಫ್ರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಚೀನಗಳ ಸಂಸ್ಕತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಟದ ಹವ್ಯಾಸ ಅತಿರೇಕದ್ದಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿಯವರು ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಪಣ ಕಟ್ಟುವುದಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮನ್ನೂ ಪಣ ಕಟ್ಟಿ ಸೋತು ಗುಲಾಮರಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಾಗಿಯೂ ಸು. 98ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರಬಹುದಾದ ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್‌ನ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಂಥ ಅತಿರೇಕ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಚೀನಗಳಲ್ಲೂ ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವಿಶ್ವದ ಧರ್ಮಗಳು ಜೂಜು ಆಡುವುದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿವೆ. ಸನಾತನ(ಹಿಂದೂ) ಧರ್ಮ ಜೂಜು ಆಡುವುದನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತ್ತು. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಇದನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಸೆಮೆಟಿಕ್‍ ಧರ್ಮಗಳು ಜೂಜು ಆಡುವುದು ತ್ಯಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದುವು. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಜೂಜು ಆಡುವುದನ್ನು ಪಾತಕವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಚದುರಂಗ ಆಡಲು ಕುರಾನಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ಉಂಟು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚದುರಂಗ ಒಂದೇ ಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯ ಆಟವೆಂದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆರಿಸ್ಪಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್‌ರು ಜೂಜುಗಾರರನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು, ನ್ಯಾಯ-ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸ್ಮತಿಕಾರರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೂಜಾಟ ಎಂಥ ಪಾಪ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ನಡೆದಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಬೇಟೆ ಆಡುವುದು, ಜಾರತನ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಆಕ್ಷೇಪಾರ್ಹ ವ್ಯಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿರುವುದು ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬರುವುದು.
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿರೋಧವಿದ್ದರೂ ಜೂಜು ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಜೂಜಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ 1388ರ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ 1397ರ ಕಾನೂನುಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಬಂದವು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದವರಿಗೆ ಜೂಜುಗಳಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯರಕ್ಷಣೆಯ ಮನೋಭಾವಗಳು ವಿರೋಧವಾಗಿದ್ದುವು. ಜೂಜು ಅನುತ್ಪಾದಕ, ವಿನಾಕಾರಣ ಕಾಲಹರಣಕಾರಕ-ಎಂಬವು 15-17ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು. ಜೂಜಾಟ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದೆಂಬುದೇ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದರ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. 1838ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲೂ 1873ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲೂ ಜೂಜಾಟದ ಗೃಹಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹಾಕಲಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ನೈತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಜೂಜುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಹತ್ತಿವೆ.
ಕಾನೂನು
1860ರವರೆಗಿನ ಅಮೆರಿದ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಅದರಲ್ಲೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾನೂನುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಕಾನೂನುಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಮೂಲಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಜೂಜು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಅಮೆರಿಕದ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿಲ್ಲ. ಅದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವೊಂದು ಆಟ ಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯವಾದ್ದು ಅಥವಾ ಅದು ಜೂಜಾಟ-ಎಂದು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಾಗ ಬೇರೆಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ತೀರ್ಪುಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಭಿಪ್ರಾಯವಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ಸಂದಿಗ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 300 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಟವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ ನಡೆಯುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ನಡೆದಿತ್ತು. ಜೂಜಾಟವನ್ನು ಕಾನುನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವವರು ಎರಡು ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂದೊಡ್ಡುತ್ತಾರೆ. ಆಡುವುದಕ್ಕೂ ಆಡುವಾಗ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರೆ ಅಪರಾಧದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಲಿಕ್ಕೂ ಲಂಚ ಕೊಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜೂಟಾಟವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧಗೊಳಿಸಿದರೆ ಲಂಚದ ಹಾವಳಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ವಾದ. ವಿಧಿವಿಹಿತಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ವರಮಾನ ಲಭಿಸುವುದೆಂಬುದು ಎರಡನೆಯ ವಾದ. ಆದರೆ ಜೂಜು ಆಡುವುದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎನ್ನುವವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಅಷ್ಟೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ವಿಧಿವಿಹಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಲಂಚ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಲಂಚ ಕೊಡುವುದಕ್ಕೂ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಕಾರಣಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಬಹುದು. ಮೇಲಾಗಿ, ಜೂಜಿನಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಹಿತವಾಗುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಇತರ ಬುದ್ಧಿಗಮ್ಯರೀತಿಯ ಮನೋರಂಜನೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೌಶಲಗಳಿಗೆ ಹಣದ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಏನೇ ಇದ್ದರೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಜೂಜಾಟಗಳನ್ನು, ಅವು ಕರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹಣ ತರುವುದರಿಂದ, ವಿಧಿವಿಹಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇಂಥ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿ. ಆಗ ಜೂಜಾಟ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಕಾಲ, ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಡಬೇಕಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಆಕ್ರಮವಾದರೂ, ಆ ಬಗ್ಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಆಡಳಿತ ಆರಂಭವಾದ ಮೇಲೆ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಮೀ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳೂ ಕಾರಣವಾದವು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಆಂಗ್ಲರ ಆಡಳಿತ ಆರಂಭವಾದ ಮೇಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಜೂಜನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜೂಜಾಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಜೂಡಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಅಧಿನಿಯಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ಈ ಅಧಿನಿಯಮದ ಅನಂತರ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೂಜಾಟದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಡುವುದು ಮಾತ್ರ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೂಜಾಟದ ಮನೆಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳದ ಮಾಲೀಕ ಇಲ್ಲವೆ ಸ್ವಾಧೀನಗಾರ ತನ್ನ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ ಜೂಜಾಟದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುವ, ಇಲ್ಲವೆ ಜೂಜಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳ.
ಕಾಯಿದೆಗಳು
ಆದ್ದರಿಂದ, ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೂಜಾಟದ ಮನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯೊಳಗೆ ಬಾರದ ಕ್ಲಬ್ಬು ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಡುವುದನ್ನು ಈ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೂಜಾಟದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಾಜರಿರುವುದು ಸಹ ಅಪರಾಧ. ಈ ಅಧಿನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಜೂಜಾಟದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಸಾಧಾರಣ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ವಿಸ್ತøತವಾದ್ದು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಣ ಒಡ್ಡುವುದು ಅಥವಾ ಪಂದ್ಯ ಕಟ್ಟುವುದು ಜೂಜಾಟ. ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಲೈಸನ್ಸ್‍ದಾರನೊಡನೆ ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪಣ ಒಡ್ಡುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲವೆ ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ಜೂಜಾಟದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಪಡಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯಗಳು ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ ಕುದರೆ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡುತ್ತವೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಧಿನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಏನಿದ್ದರೂ ಈಗಿನ ಯಂತ್ರಯುಗದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳ ಉಪಯೋಗ ತೀರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಣ ಒಡ್ಡುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯವೆನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಜೂಜಾಟದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಈವರೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಗಮನಾನಂತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂಥ ಆಂಗ್ಲ ನ್ಯಾಯಸೂತ್ರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬರಹತ್ತಿದವು. 1856ರ ನಗರ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿನಿಯಮ ಜೂಜುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಆಧುನಿಕ ನ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಜೂಜಾಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಕಾರಣ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಾನೂನುಗಳು ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದವು. 1867ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೂಜಾಟ ಅಧಿನಿಯಮ ಈ ಸಂಬಂಧದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ.
ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಜೂಜು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ; ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದವರು ನಡೆಯಿಸುವ ಲಾಟರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನ ಮಂಡಲ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂಥ ಕಾನೂನಿನ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸಂವಿಧಾನದ ಅನುಚ್ಛೇದ 252 (1)ರ ಮೇರೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ಮುಂಬೈ, ಮದ್ರಾಸು, ಹಿಂದಿನ ಹೈದರಾಬಾದು, ಮಧ್ಯಭಾರತ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಂತಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನವಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಂಸತ್ತು ಜೂಜುಗಳ ಸಂಬಂಧದ 1955ರ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಬಹುಮಾನಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿನಿಯಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂತೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಲವು ಬಗೆಯ ಜೂಜಾಟಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಕರ ಹಾಕಲು ರಾಜ್ಯಗಳು ಬೇರೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಅಧಿನಿಯಮ
ಜೂಜು ಬಹು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಷಯ. ಇದನ್ನು ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಜೂಜಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು. ಪಣ ತೆರಿಗೆ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು, ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧಿನಿಯಮಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಿ ಲಾಟರಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕಾನೂನುಗಳು, ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಜೂಜಾಟಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಕಾನೂನುಗಳು. ಪೋಲೀಸ್ ಕಾನೂನುಗಳು, ದಂಡಸಂಹಿತೆ, ದಂಡಪ್ರಕ್ರಿಯಾಸಂಹಿತೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಯಾವ ಆಟ, ಎಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧವೆನಿಸುವ ಜೂಜಾಟವೆಂದು ಗಣನೆಗೆ ಬರುವುದೆಂಬುದನ್ನು ಇವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಕ್ರಮ ಜೂಜಾಟ ಅಪರಾಧಯುಕ್ತ ದಂಡಾರ್ಹ. ಹಾಗೆಯೇ ಜೂಜಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಗೊಳಿಸುವ ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಈ ಸಂಬಂಧದ ತೆರಿಗೆ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುವುದೂ ಅಪರಾಧವೇ.
ಬಗೆಗಳು
ಜೂಜಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಗೆಯುಂಟು. ಕವಡೆ, ಲೆತ್ತಗಳ ಮೂಲಕ ಆಡುವ ಜೂಜಾಟಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವಾದವು. ಕಾಟನ್ ದರಗಳು, ಕುದುರೆ ಪಂದ್ಯಗಳು, ಲಾಟರಿ ಇವೂ ಜೂಜಿನ ಸಾಧನಗಳು. ಇಸ್ಪೀಟು ಆಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀಮಂತರು, ಬಡವರು, ನಗರವಾಸಿಗಳು, ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಟ್ಟಾ, ಮಟ್ಕಾ, ತೇಜಿ ಮತ್ತು ಮಂದಿ ಜೂಜಾಟಗಳು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ. ಈಟಿಯೆಸೆತ, ಬಿಲಿಯಡ್ರ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಆಟಗಳನ್ನು ಜೂಜಾಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು. ಇನ್ನು ಅನೇಕ ಜೂಜಾಟಗಳನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಆಡುವುದುಂಟು. ದೀಪಾವಳಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಏಕಾದಶಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಈದ್, ಜಾತ್ರೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜಾಟಗಳನ್ನು ಅಪರಾಧಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಇರುವುದುಂಟು.
ಜೂಜು ಮಾನವನ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಆದಾಯಮೂಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ರುಜಿನವೂ ಶುದ್ಧ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಂದು ಸವಾಲೂ ಆಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೂಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟ ನ್ಯಾಯಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೂಜು
ಬಹಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಆಟ ಅಥವಾ ವಿನೋದವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದ ಜೂಜಿನ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಸಂಸ್ಕತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ವಿಶ್ವಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ದಾಖಲೆಯೆಂದು ಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಋಗ್ವೇದಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಇಡಿಯ ಸೂಕ್ತವೇ (ಮಂಡಲ ಘಿ, ಸೂಕ್ತ 34) ಜೂಜುಗಾರನ ಒಂದು ವಿಲಾಪಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಋಷಿ ಕವಶ ಐಲೂಷ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದು;
ಪ್ರಾಚೀನ ಉಲ್ಲೇಖ
ಜೂಜಿನ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತೂ ಮನೆ, ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳ ಪರಿವೆಯೇ ಜೂಜುಗಾರನಿಗಿಲ್ಲ; ಆಟದ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಕ್ರೀಡಾಲೋಕದಿಂದ ವಾಸ್ತವಜೀವನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾದರೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಬಾಳು ಹೇಗೆ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತೆಂಬ ವಿಷಾದ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅವನ ಉತ್ಕಟ ದ್ಯೂತಲಾಲಸೆ, ಭ್ರಮನಿರಸನ-ಎರಡು ಮನೋಭಾವಗಳನ್ನೂ ಸುಂದರವಾದ ಉಪಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿರೋಧಾಭಾಸಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಈ ಲೌಕಿಕ ಭಾವಗೀತೆಗೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾದ ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಒಂದು ಸೋಜಿಗದಂತಿದೆ. ಅಕ್ಷೈರ್ಮಾ ದೀವ್ಯಃ, ಕೃಷಿಮಿತ್ಕಷಸ್ವ-ಜೂಜಾಡಬೇಡ, ನೆಲವನ್ನು ಉತ್ತು ಕೃಷಿಮಾಡು ಎಂಬ ದೃಢ ಮನೋನಿಶ್ಚಯದಿಂದ ಜೂಜುಗಾರನ ಸೂಕ್ತ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಋಗ್ವೇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲೌಕಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಅಥರ್ವಣವೇದದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ದ್ಯೂತದ ಉಲ್ಲೇಖ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಗಿI-70-1ರಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಗಳೊಡನೆ ದ್ಯೂತವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೂಜಾಟದಲ್ಲಿ ಗೆಲುವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕೂಡ ಅಥರ್ವಣವೇದ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಶುಭತಿಥಿಯಂದು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಂಡಿ ಮಾಡಿ ಇನ್ನೊಂದು ರಾತ್ರಿ ಅದನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಬೇಕು. ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಮಮಾಡುವಾಗ ಕೆಲವು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಬೇಕು. ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಮೂರು ಹಗಲಿನ ಕಾಲ ಪಂಚಾಮೃತದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ದಾಳಗಳನ್ನು ಜೂಜುಗಾರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಆ ಮಂತ್ರಪೂತ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲು ಉರುಳಿಸಬೇಕು.
ಮೇಲೆ ಉದಾಹರಿಸಲಾದ ಋಗ್ವೇದ ಸೂಕ್ತದಲ್ಲಿಯೇ ತ್ರಿಪಂಚಾಶಃ ಎಂದು ಕಾಯಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ 53 ಅಥವಾ 15 ಎಂದು ಎರಡು ರೀತಿ ಅರ್ಥಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೂಜವಂತ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಭೀತಕ (ಬೆಲೆರಿಕ್ ಮೈರಾಬಲನ್=ಅಳಲೆಕಾಯಿ) ಎಂಬ ಮರದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಜೂಜಿನ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಉರುಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಚೌಕಗಳು ಅಥವಾ ಮನೆಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ದಾಳ ಉರುಳಿ ಯಾವ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿತೋ ಅದರ ಮೇಲಿಂದ ಗರವನ್ನೆಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗರಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬರುತ್ತದೆ; ಕಲಿ ಎಂದರೆ 1, ದ್ವಾಪರ ಎಂದರೆ 2, ತ್ರೇತಾ ಎಂದರೆ, 3. ಕೃತ ಎಂದರೆ 4. ಇವು ನಾಲ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ಯುಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಕಲಿಯೇ ಸೋಲಿನ ಗರ, ಕೃತವೇ ಗೆಲವಿನ ಗರ. ಈ ಆಟದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ಈಗ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಸೂಯ ಮುಂತಾದ ಯಾಗಗಳ ಅಂಗವಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಆರ್ಯರ ವೇದಕಾಲೀನ ಜೂಜಾಟದ ರೀತಿ ಹಾಗಾದರೆ, ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಜೂಜಾಟಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕ್ರೀಟಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1800-1650ರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜೂಜಾಟದ ಹಲಗೆ ಭೂಗರ್ಭಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಅದು ಹಸ್ತಿದಂತ, ಸ್ಪಟಿಕ, ಪಚ್ಚೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಟವೂ ಜೂಜಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ಆಗಬಹುದೆಂದು ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಲಾಗದಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಪಣವೊಡ್ಡಿ ಜೂಜಾಡಲು ಸಾಧನವಾಗಿ ಜನರು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಹಾರುವುದೂ ಒಂದೋ ಮತ್ತೊಂದೋ? ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಎದ್ದೊಡನೆ ಎಡಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೋ ಬಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದೋ? ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ದಿನ ಮಳೆ ಬರುವುದೋ ಬಾರದೋ? -ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಒಂದೊಂದು ಅನಿರ್ಣಿತ ಸಂದಿಗ್ಧ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಪಣವೊಡ್ಡಿ ಜೂಜಾಡಲು ಅವಕಾಶವುಂಟು.
ಪಣಿನಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 700) ಜೂಜು ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದುದನ್ನು ಅವನ ಗಣಪಾಠದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಕ್ಷದ್ಯೂತಾದಿ ಗಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷವೆಂದರೆ ದಾಳ. ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಣವನ್ನು ಗ್ಲಹವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಹೇಳುವ ಸೂತ್ರವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ಅಕ್ಷಶಲಾಕಾಸಂಖ್ಯಾಃ ಪರಿಣಾ (ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯೀ II, i, 10) ಎಂಬ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಪರಿ, ದ್ವಿಪರಿ, ತ್ರಿಪರಿ, ಚತುಷ್ಟರಿ ಎಂಬ ಗರಗಳ ನಿರ್ದೇಶವೂ ಇವೆ. ಐದು ಕವಡೆಗಳಿಂದಾಡುವಾಗ ಐದು ಮಗುಚಿಬಿದ್ದರೆ ಗೆಲ್ಲುವ ಕೃತ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರಾಜವೆಂದೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ 1, 2, 3, 4 ಮಾತ್ರ ಮಗುಚಿಬಿದ್ದಾಗ ಈ- 'ಪರಿ' ಲೆಕ್ಕವೆಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರ್ಶಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣದ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ದ್ಯೂತಪ್ರಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲವಾದರೂ ಆದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಐದಾರುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಹಾಭಾರತದ ಇಡಿಯ ಸೌಧವೇ ದ್ಯೂತದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ಕೌರವ-ಪಾಂಡವರ ತಿಕ್ಕಾಟಕ್ಕೆಲ್ಲ ಜೂಜೇ ಬೀಜವೆನ್ನಬಹುದು. ಪಾಂಡವರಿಗೆ ಅವರ ಪಾಲಿನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಾದ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಸ್ವಂತ ಬಾಹುಬಲದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧಿಸಿ ರಾಜಸೂಯಯಾಗವನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದ ದುರ್ಯೋಧನನ ಅಸೂಯೆಗೆ ಪುಟ ಕೊಟ್ಟಂತಾಯಿತು. ಅವನ ಅಭಿಮಾನಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯೊದಗಿತು. ಯುದ್ಧದಿಂದ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಶಕುನಿ, ಕರ್ಣ ಮುಂತಾದವರು ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಹಂಚಿಕೆ ಹೂಡಿದರು. ದುರ್ಯೋಧನನ ಹಟ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಸಿತು.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನ ಹೆಸರೇ ಧರ್ಮರಾಯ. ಅವನಿಗೆ ಜೂಜು ಬಹಳ ಕೆಟ್ಟದ್ದೆಂಬ ನೀತಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಲಿ ಜೂಜಿಗಾಗಲಿ ಬಂದ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಮಾನವಂತನಾದವ ಹೇಗೂ ಒಲ್ಲೆನೆನ್ನುವಂತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ವ್ಯಾಸರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಈ ಹೊಸ ಸಂಪ್ರದಾಯ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರಿ ಯುದ್ಧದ ಹಾಗೆ ಜೂಜು ರಾಜವಂಶಗಳನ್ನು ಹಾಳುಗೈಯುವಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆಯಿತೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೈತವ ಎಂದರೆ ಜೂಜುಗಾರ. ಕೈತವ ಎಂದರೆ ಮೋಸಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಧೂರ್ತ ಎಂದರೂ ಜೂಜುಗಾರನೇ. ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಹೇಸದ ಭಂಡನೆಂಬುದೂ ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಅರ್ಥ. ಹೀಗೆ ನೆತ್ತ ಹಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಜೂಜುಗಾರನ ಮೋಸ, ಕೈಚಳಕ ತುಂಬ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಯುದ್ಧನಿಯಮದಷ್ಟೇ ಜೂಜಿನ ನಿಯಮಗಳು ಕಠೋರವಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಧರ್ಮರಾಯ ದೇವಕುಮಾರರಂತಿದ್ದ ತನ್ನ ತಮ್ಮಂದಿರನ್ನೂ ತನ್ನನ್ನೂ ತನ್ನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ ದೌಪ್ರದಿಯನ್ನೂ ಪಣವಿಟ್ಟು ಸೋಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೋತರೂ ತುಂಬಿದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರೆಲ್ಲರೂ ಮಾನಿನಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಾನಭಂಗವನ್ನು ನೋಡುತ್ತ ಹಾಗೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೋತವ ಗೆದ್ದವನ ದಾಸ ಅಥವಾ ಗುಲಾಮನೆಂಬುದನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಒಪ್ಪಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಹಾಗೆ ಪಾಂಡವರು ಅದನ್ನೆಲ್ಲ ಅಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಸಹಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು. ಇಷ್ಟಾದ ಮೇಲೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೌರವರು ಇವರನ್ನು ಜೂಜಿಗೆ ಕರೆಯ ಕಳುಹಿಸಿದರೆ ಪಣವನ್ನು ವನವಾಸವೆಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಧರ್ಮರಾಯ ಮತ್ತೆ ಆಡುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೆ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ. ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಎರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೂಜು ಬರಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯಜನರ ವಿನೋದವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ; ರಾಜಾಧಿರಾಜರ ರಾಜನೀತಿಯ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಅಂಶವೂ ಆಗಿತ್ತೆನ್ನಬಹುದು.
ಮಹಾಭಾರತದ ಉಪಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜೂಜಿನ ಮಹತ್ತ್ವದ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ನಳೋಪಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಳ ರಾಜ್ಯಕೋಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಪುಷ್ಕರನಿಗೆ ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ಸೋತು ದಮಯಂತಿಯನ್ನೊಡ್ಡಲು ಮನಸ್ಸುಬಾರದೆ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಡು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ತನ್ನ ನಷ್ಟ ರಾಜ್ಯದ ಪುನಃಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಜೂಜಿನ ರಹಸ್ಯ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷಹೃದಯವನ್ನು ಬಲ್ಲ ಋತುಪರ್ಣ ರಾಜನ ಸಾರಥಿಯಾಗಿ ಸೇವೆಮಾಡಿ ಅವನಿಂದ ಅದನ್ನು ಪಡೆದು ಮತ್ತೆ ಪುಷ್ಕರನೊಡನೆ ಜೂಜಾಡಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆತ ಗೆದ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಜೂಜು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತಾಗಿ ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರವತ್ತುನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ದ್ಯೂತಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ. ಕಥಾಸರಿತ್ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯೆಯ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೇ ಎಲೆಗಳಿವೆಯೆಂದು ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಋತುಪರ್ಣ ಹೇಳಿ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಕಡಿದು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಮಾಡಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಳನಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಳ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಋತುಪರ್ಣ ಹೇಳಿದ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಲೆಗಳ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿತ್ತೆಂದು ಕಥೆ.
ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜೂಜಾಟ ದೇವತೆಗಳಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ವಿನೋದ. ಜೂಜಾಡುತ್ತ ಆಡುತ್ತಲೇ ದೇವತೆಗಳು ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳು ಉರುಳಿದರೂ ಪರಿವೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾರೆಂದು ಅವು ವರ್ಣಿಸಿವೆ. ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಜೂಜಾಡುವಾಗ ಶಿವ ಒಂದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋತನಂತೆ. ಆಮೇಲೆ ಪಾರ್ವತಿ ಕುಮಾರನೊಂದಿಗೆ ಆಡಿ ಸೋತಳು. ಅನಂತರ ಕುಮಾರ ಗಣೇಶನೊಡನೆ ಜೂಜಾಡಿ ಸೋತ. ಈ ನಡುವೆ ಪಾರ್ವತಿಯೊಡನೆ ಆಡಿದಾಗ ತಾನು ಸೋತೆನಲ್ಲ ಎಂದು ಶಿವ ಚಿಂತೆಮಾಡತೊಡಗಿದನಂತೆ. ಶಿವನ ಮನಸ್ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ದೀಪಾವಳಿಯ ದಿವಸ ಇನ್ನೊಂದು ಆಟವಾಡಲು ಏರ್ಪಡಿಸಿದನಂತೆ. ಆ ಆಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶಿವ ತಾನೇ ದಾಳದೊಳಗೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು ತನಗೆ ಬೇಕುಬೇಕಾದ ಗರಗಳೇ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನಂತೆ. ಇದರಿಂದ ಮೊದಲು ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಸಿಟ್ಟು ಬಂದರೂ ವಿಷ್ಣು ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಳಂತೆ. ಅದರಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟಳಾದ ಆಕೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಜೂಜಾಡಿದವರಿಗೆ ಸಂವತ್ಸರವೆಲ್ಲ ಜಯಪ್ರದವಾಗಲೆಂದು ವರವಿತ್ತಳಂತೆ. ಈ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೀಪಾವಳಿಯಲ್ಲಿ (ಆಶ್ವಯುಜ ಶುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಮತ್ತು ಬಲಿಪಾಡ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ) ಪಣವಿಟ್ಟು ಜೂಜಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಂದಿಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಜೂಜಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿದೆ. ಕೇವಲ ರಾಜರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಾಗರಿಕರೂ ಪಾನ, ವೇಶ್ಯೆ, ದ್ಯೂತಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೆನ್ನುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸ, ಮದ್ಯ, ವಾರಾಂಗನೆಯರೊಡನೆ ವಿಲಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ದ್ಯೂತದಿಂದಲೋ ಚೌರ್ಯದಿಂದಲೋ ಹಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರಾಯಿತೆನ್ನುವ ಕಥಾನಾಯಕರು ಅನೇಕರು ಕಥಾಸರಿತ್ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಜೂಜುಗಾರ ಯಾವ ದುಸ್ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ತಾನೆ ಹೇಸುತ್ತಾನೆ? (ದ್ಯೂತತಾಂತಸ್ಯ ಕಿಂ ನಾಮಕಿ ತವಸ್ಸ ಹಿ ದುಷ್ಕರಂ-ಕಥಾಸರಿತ್ಸಾಗರ) ಎನ್ನುವುದೇ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದ ಪಲ್ಲವಿಯೂ ಆಗಿದೆಯೆನ್ನಬಹುದು.
ಆದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಸ್ಮೃತಿಕಾರರೂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಕಾರರೂ ಜೂಜನ್ನು ಒಂದು ದುವ್ರ್ಯಸನವೆಂದು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯವಾಗಿದೆ. ಮನು, ಕಾಮಂದಕ, ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯ-ಇವರೆಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಜೂಜು ಹೇಯವಾದ ವ್ಯಸನವೇ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ರಾಜವ್ಯಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆ, ಜೂಜು, ಹೆಣ್ಣು, ಹೆಂಡ-ಈ ನಾಲ್ಕನ್ನೂ ಕಾಮಜ ವ್ಯಸಗಳೆಂದು ಅವರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಜರ ವ್ಯಸನಗಳನ್ನೇ ಮಿಕ್ಕ ಧನಾಢ್ಯರೂ ಅನುಕರಣ ಮಾಡಿದ್ದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ಜೂಜಿನ ಒಂದು ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರವೂ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕವೂ ಮಾರ್ಮಿಕವೂ ಆದ ಸಾಹಿತ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾದರೆ ಶೂದ್ರಕನ ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ ನಾಟಕದ ಎರಡನೆಯ ಅಂಕವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇಬ್ಬರು ಜೂಜುಕೋರರಾದ ಸಂವಾಹಕ ಮತ್ತು ದರ್ದುರಕರ ಚಿತ್ರ ಎಂದೆಂದೂ ಮರೆಯದಂಥದು. ಸೋತ ಪಣವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗದೆ ಸಭಿಕನ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೀಡಾಗುವ, ಹೇಗೋ ಅಡಗಿಕೊಂಡರೂ ಜೂಜಿನ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಬಿಡಲಾಗದೆ ಮತ್ತೆ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವ ಸಂವಾಹಕನ ಚಿತ್ರ ಜೂಜಿನ ಒಂದು ಮುಖ. ಜೂಜೆನ್ನುವುದು ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನವೊಂದಿಲ್ಲದ ರಾಜಪದವಿಯೇ ಸರಿ (ದ್ಯೂತಂ ಹಿ ನಾಮ ಪುರುಷಸ್ಯ ಅಸಿಂಹಾಸನಂ ರಾಜ್ಯಂ) ಎಂದು ಆರಂಭಿಸಿ ಸೋಲಿನಿಂದ ಚಿಂತೆಪಡದೆ, ಕಂಡವರ ಹಣವನ್ನು ತನಗೆ ಬೇಕುಬೇಕಾದಂತೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತ, ರಾಜನ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದ ಆದಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತ. ನಿತ್ಯವೂ ಸಿರಿವಂತ ಸಹವಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಜೂಜುಗಾರನಿಗೂ ರಾಜನಿಗೂ ಏನಂತರವೆಂದು ಅವನ ವಾದ. ಅವನು ಕೊಂಡದ್ದು, ಕೊಟ್ಟದ್ದು, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಸಾರ, ಮಿತ್ರರು ಬಂಧುಗಳು, ಉಂಡದ್ದು ಉಟ್ಟದ್ದು-ಎಲ್ಲವೂ ಜೂಜಿನ ಪ್ರಸಾದವೇ ಎಂದು ಅವನ ಪ್ರಶಂಸೆ. ಇದು ಜೂಜಾಟದ ಉಲ್ಲಾಸದ ಮುಖ. ಇದರ ಪ್ರತಿ ಮುಖವೇ ಜೂಜಿನ ಬವಣೆ. ಇದರ ದುರಂತಚಿತ್ರವನ್ನು ದರ್ದುರಕ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಕೆಳಕಾಗಿ ನೇಣುಹಾಕಿ ಹೋದರೂ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡಿರಲು, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟಿನ ಕಲೆಗಳು ಮೂಡಿದರೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದಿರಲು, ತನ್ನ ಮುಂಗಾಲನ್ನು ನಾಯಿ ಕಚ್ಚಿ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರೂ ತಾಳಿಕೊಳ್ಳಲು-ಯಾವ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಶಕ್ಯವಿಲ್ಲವೋ ಅಂಥ ಮೃದುಶರೀರನಿಗೆ ಜೂಜಾಟದ ಮಾತೇಕೆ?
ಶೂದ್ರಕನಿಗಿಂತಲೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಜೂಜಿನ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿರುವ ಮಹಾಕವಿಯೇ ದಂಡಿ. ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ಒಬ್ಬನನ್ನು ತನ್ನ ದುರ್ಬೋಧನೆಯಿಂದ ಹಾಳುಮಾಡುವ ಧೂರ್ತನಾದ ಮಿತ್ರನೊಬ್ಬನ ಉಪದೇಶ ಆತನ ದಶಕುಮಾರಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಜೂಜಿನಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನೇ ಹುಲ್ಲಿಗಿಂತ ಕಡೆಯಾಗಿ ತೊರೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ನಿರುಪಮವಾದ ಔದಾರ್ಯಗುಣ ಬೆಳಗುತ್ತದೆ; ಸೋಲುಗೆಲವುಗಳನ್ನು ಸರಿಸಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯುವದರಿಂದ ಸುಖದುಃಖಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಸಮತ್ವಗುಣ ಮೂಡುತ್ತದೆ; ಪೌರುಷಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಹುರುಪು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಗರ, ನೆಲ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಸದ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ತುಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗುತ್ತದೆ; ಒಂದೇ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರಿಂದ ಚಿತ್ತದ ಏಕಾಗ್ರತೆ ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕಷ್ಟಪ್ರಚುರವಾದ ದುಸ್ಸಾಹಸಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರೀತಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಕರ್ಕಶಜನರ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಸೋಲರಿಯದ ಸ್ವಭಾವ ಸಹಜವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಭಿಮಾನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ದೈನ್ಯ ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಷದ್ಯೂತ
ಇಷ್ಟೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷದ್ಯೂತವೆನ್ನುವ ಜೂಜಿನ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಳ, ನೆತ್ತ, ಕವಡೆ, ಕಾಯಿ ಮುಂತಾದ ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ರೀತಿಯ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಉರುಳಿಸಿ ಸೋಲುಗೆಲುವುಗಳ ನಿರ್ಣಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಜೀವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೋ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೋ ಬಳಸಿ-ಓಟದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಚ್ಚುವುದೇ ಉದಾಹರಣೆ-ಸೋಲುಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಜೂಜು ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾಹ್ವಯವೆನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೋಳಿಯ ಕಾಳಗ, ಟಗರು ಕಾಳಗಗಳಲ್ಲೂ ಪಣವೊಡ್ಡುವ ಜೂಜುಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೂಜುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ರಹದಾರಿಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ದ್ಯೂತಾಧ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸಭಿಕ ಗೆದ್ದವರಿಂದ ಶೇಕಡಾ ಐದು ಲಾಭ ಪಡೆದು ರಾಜನ ಬೊಕ್ಕಸಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಷಯ ಕೌಟಿಲ್ಯನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮಾತ್ರ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೂಜನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಳವರಾಜನೊಬ್ಬ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಜೂಜುಗಾರರಿಗಾಗಿ ಪುಕ್ಕಟೆ ಊಟ ವಸತಿಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದನಂತೆ.
ಜೂಜಿನ ರೀತಿ
ಇಸ್ಟೀಟು, ಚದುರಂಗ, ಕುದುರೆಯ ಪಂದ್ಯ ಮುಂತಾದವು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜೂಜಿನ ಪರಿಗಳು.
ಪ್ರವೃತ್ತಿ
ವಿದ್ವಾಂಸರು ಜೂಜಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಮೂರು ಮೂಲ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಗುಣದೋಷ
ಜೂಜಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗುಣಕ್ಕಿಂತ ದೋಷವೇ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನು
ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನು:
ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ಕೀಟೋಡಾನ್ಟಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅತ್ಯಂತ ರಮಣೀಯವಾದ ಈ ಮೀನುಗಳು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಮುದ್ರವಾಸಿಗಳು. ಪಕ್ಕದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ದೇಹವನ್ನುಳ್ಳ ಈ ಕುಟುಂಬದ ಮೀನುಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ 15-20 ಸೆಂಮೀ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳು 60 ಸೆಂಮೀ. ನಷ್ಟೂ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
ಮತ್ಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕೀಟೋಡಾನ್ಟಿಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನುಗಳೆಂದೂ ಬಟರ್ ಫ್ಲೈ (ಚಿಟ್ಟೆ) ಮೀನುಗಳೆಂದೂ ವಿಭಾಗಮಾಡುವರು. ಆಪರ್ಕ್ಯುಲಂ ಮೂಳೆಯ ಮುಂತುದಿಯ ಕೆಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮುಳ್ಳು ಇರುವುದು ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನು; ಇಲ್ಲದ್ದು ಬಟರ್ ಫ್ಲೈ ಮೀನು. ಸಿಕ್ಲಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಸಿಹಿನೀರು ವಾಸಿಗಳಾದ ಮೂರು ಟೆರೊಫಿಲ್ಲಂ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೂ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿ ಮತ್ಸ್ಯಗಳಾದ ಸ್ಕೇಟ್ (ಸ್ಕ್ವಾಟಿನ ಸ್ಕಾಟಿನ)ಗಳನ್ನೂ ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನುಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯುವುದುಂಟು.
ಏಂಜೆಲ್ ಮೀನುಗಳು ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಅಪ್ಸರೆಯಂತೆ ಬಲು ಸುಂದರ. ವಿವಿಧ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇವನ್ನು ಅನೇಕ ಮತ್ಸ್ಯಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಮನೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ (ನೋಡಿ- ಚಿಟ್ಟೆ-ಮೀನುಗಳು). (ಸಿ.ಜಿ.ಕೆ.)
ಪ್ರೊಟಾಕ್ಟಿನಿಯಮ್
ಪ್ರೊಟಾಕ್ಟಿನಿಯಮ್ ಒಂದು ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತು. ಆಕ್ಟಿನೈಡ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ ಈ ಲೋಹ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಕಾಸಿಮಿರ್ ಫಜಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಓ.ಎಚ್. ಗೊಹ್ರಿಂಗ್ ಮೊದಲು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಕ್ಟಿನೈಡ್‍ಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್_ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಜನವರಿ ೧೧
- ಜನವರಿ ತಿಂಗಳ ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ.
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಜನವರಿ
ಏಂಜೆಲಿಕ
ಏಂಜೆಲಿಕ: ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬಳಗಕ್ಕೆ (ಏಪಿಯೇಸೀ) ಸೇರಿದ, ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ, ಸುಗಂಧಸಸ್ಯ, ಸಿರಿಯ ಇದರ ತವರೂರು. ದಿವ್ಯವಾದ, ಅತಿ ಮಾನುಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಏಂಜೆಲಿಕ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಬೇರು ಮತ್ತು ಫಲಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಕೇಕ್, ರೊಟ್ಟಿ, ಕ್ಯಾಂಡಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾದಕಪಾನೀಯ ಗಳಿಗೆ ಮನಮೋಹಕ, ಆಕರ್ಷಕ, ಸುವಾಸನೆ ನೀಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಸ್ಯ ದಟ್ಟ ಹಸುರುಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಎಳೆಯ ಕುಡಿಗಳನ್ನು ಶೀತಲೀಕರಿಸಿ ಕೇಕುಗಳಿಗೆ ಅಂದ ಕೊಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿ ತೆಗೆದ ತೈಲವನ್ನು ಔಷಧಿ, ಸುಗಂಧ ತೈಲಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 1500 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಜನ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ.
ವೈನೋದಿಕ
ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ವೈನೋದಿಕ (ಕಾಮೆಡಿ) ನಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಅಥವಾ ಮನರಂಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಂವಾದ ಅಥವಾ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಿರೂಪಣೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಟಕ ಕಲೆ, ದೂರದರ್ಶನ, ಸಿನಿಮಾ, ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯ, ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಮನೋರಂಜನಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ. ಕಾಮೆಡಿ ಪದದ ಮೂಲಗಳು ಪ್ರಾಚಿನ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಥೇನಿಯನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮತದಾರರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ರಂಗಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಕವಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಬನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್ ವೈನೋದಿಕದ ರಂಗಮಂದಿರ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಮನೋರಂಜಕ ಹೋರಾಟ/ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳು
ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
right|thumb|'ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೂಜಿ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (acupuncture) ಎಂದರೆ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಚೀನೀ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ನೋವು ಹಾಗೂ ಖಾಯಿಲೆಗಳು "ಯಿನ್" ಮತ್ತು "ಯಂಗ್" ಎಂಬ ಪ್ರಧಾನ ಬಲಗಳ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇದನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಹಲವು ಜೀನೀಯರ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ೧೨ ಜತೆಯಾದ ಹಾಗೂ ೨ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವ ಸೆಲೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಈ ರೇಖೆಗಳ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚುವುದರಿಂದ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆ ಸಾದ್ಯ.
thumb|right|ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆ
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೆಲವು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.ಒಂದು ಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಸೆಲೆ ಹಾಗೂ ರೇಖೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು,ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಈ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ 'ಎಂಡಾರ್ಫಿನ್' ಎಂಬ ನೋವು ನಿವಾರಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ನರವ್ಯೂಹದ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ನೋವಿನ ಅನುಭವದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ವರ್ಗ:ಔಷಧ ವರ್ಗ:ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ದತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಸುವರ್ಣಭೂಮಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರೇಡಾನ್
ರೇಡಾನ್ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲ ಮೂಲಧಾತು. ಬಣ್ಣರಹಿತ, ವಾಸನೆರಹಿತವಾದ ಈ ಅನಿಲ ವಿಕಿರಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಭಾರವಾದ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅರ್ಬುದ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೮೯೮ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಡೋರ್ನ್ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದನು. ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮೂರನೆಯದು ಇದು. ರೇಡಿಯಮ್ ಧಾತು ನಶಿತವಾದಂತೆ ಇದು ಉದ್ಭವವಾಗುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲಗಳು ವರ್ಗ:ಅನಿಲಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು
ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು
ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ. ಈ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ವೀಪಗಳು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಾಧೀನ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪುರಾತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನುಸಾರ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.ಮಧ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ದೇಶೀಯ ಅಂಡಮಾನ್ ಜನಾಂಗ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಚದುರಿದಂತೆ ಬದುಕಿದ್ದರು.ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಾಲೆಮಿ ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ಅರಿತಿದ್ದು ತನ್ನ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ.೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ನಾವಿಕ ಬುಜುರ್ಗ್ ಇಬಿನ್ ಶೆಹ್ರಿಯಾರ್ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ ಐಜಾಬ್ ಅಲ್ ಹಿಂದ್ (ಭಾರತದ ಅದ್ಭುತಗಳು) ಎಂಬ ಪುಸ್ತ್ರಕದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಅಂಡಮಾನ್ ಎಂದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ನರಭಕ್ಷಕ ಜನಾಂಗದವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೦೦ ರಿಂದ ೧೨೦೦ರ ವರೆಗೆ ತಮಿಳು ಚೋಳರು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಮುದ್ರಾಚೆಗೆ ಈಗಿನ ಮಲೇಷ್ಯಾದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ (೧೦೧೪ ರಿಂದ ೧೦೪೨) ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಸುಮಾತ್ರದ ಶ್ರೀವಿಜಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಂಡೆತ್ತಲು ಆಯಕಟ್ಟಿನ ನೌಕಾನೆಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದನು.೧೭೯೮ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಕೈದಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಸಾಹತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.೧೮೫೭ರ ಪ್ರಧಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲು ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್‍ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದೊಡ್ಡ ಬಂಧೀಖಾನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳು ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಸೇನೆಯ ವಶವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸರಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. chola raja mahavera nagaraj baruthane
ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ೩೦೦ರಿಂದ ೭೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ.ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಿವೆ.ನದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಣ್ಣವು.ಸಾಗರಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ ಇಲ್ಲಿಯದು.ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡು ಗಳು, ಮ್ಯಾನ್‍ಗ್ರೋವ್ ಸಸ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಸ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯಗಳು.ಇಲ್ಲಿ ನಾಟಾ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಸುಮಾರು ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಜನ್, ಪಡೋಕ್ ಮುಖ್ಯವಾದರೆ ಇತರೆ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ರುದ್ರಾಕ್ಷ, ಧೂಪ ಮರ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩,೪೩,೧೨೫. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾದ ಅಂಡಮಾನೀ ಅದಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ..ಇದು ಐದು ಮುಖ್ಯ ಪಂಗಡಗಳಾದ ಗ್ರೇಟ್ ಅಂಡಮಾನೀಸ್, ಜರವಾ,ಜಂಗಿಲ್,ಒಂಗೇಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟನಲೀಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.ಹಲವಾರು ಜನಾಂಗಗಳು ನಶಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ.ಇವುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. '''2011 ಸಂವತ್ಸರ ಜನಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸ್ಂಖ್ಯೆ '''2011 ಸಂವತ್ಸರ ಜನಗಣನೆ ಪ್ರಕಾರ ಓದಿದವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ನಿಪ್ಪಾಣಿ
ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ತಾಲೂಕು
ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ
thumb
ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯು (ಚಿಮಣಿ ಎಣ್ಣೆ) ಖನಿಜತೈಲದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಒಂದು ದಹನಶೀಲ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ದ್ರವ. ಇದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಜೊತೆಗೆ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾತಿವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಇದನ್ನು ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮುದ್ರೆಯಾಗಿ ಕೆನಡಾದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಏಬ್ರಹಂ ಗೆಸ್ನರ್ ೧೮೫೪ರಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿದರು. ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಮೇಣವು ಖನಿಜತೈಲದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಮೇಣದಂಥ ಒಂದು ಘನ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ವಿಮಾನದ ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಕೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಒದಗಿಸಲು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಹಾಗೂ ದೀಪದ ಇಂಧನವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪೊಯ್‍ನಂತಹ ಬೆಂಕಿ ಆಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕ ಹೊರಮೈ ಮೋಟಾರುಗಳು ಅಥವಾ ಮೋಟರ್‌ಸೈಕಲ್‍ಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಬಳಕೆಯು ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧.೨ ಮಿಲಿಯ ಪಿಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ಗೆ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಇಂಧನದ ಬದಲಾಗಿ ದಹಿಸುವ ಇಂಧನ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ನ ದಹನ ಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯು ಆರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ದಹನವಾಗುವುದು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಜೆಟ್ ಎಂಜಿನ್‍ನ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರದೇಶವು ಅದರ ನಿಷ್ಕಾಸ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಜ್ವಾಲೆಯು ಎಂಜಿನ್‍ನ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮುಂದಿರುವ ಪಂಖಗಳು ಮತ್ತು ದಹನ ಕೋಶದ ಹಿಂದಿರುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಯಂತ್ರಗಳು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯಗತ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚಿಮಣಿ ದೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದೀಲಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡ ಈ ಪದಾರ್ಥದ ಆವಿಯು ಬಂದೂಕು ಸಿಡಿಮದ್ದಿನಷ್ಟು ಸ್ಫೋಟಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಲೆಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯ ೧೮೭೩ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಹೇಳಿತು. ಇದು ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಗೆ ನ್ಯಾಫ಼್ತಾದಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗದ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಾಷ್ಪಶೀಲ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಂಕಿ ಅಪಾಯದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು; ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಐದು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಬೆಂಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದೋಷಯುಕ್ತ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯು ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವದ ಶಕ್ತಿಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಒಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಂಧನಗಳು
ಸಂದೀಪ್ ಹೊಳ್ಳ
೧೮ ಏಪ್ರೀಲ್ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಓರ್ವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಕಾರ. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಉಜಿರೆಯವರು. ದಿವಂಗತ ವಾಸುದೇವ ಹೊಳ್ಳ ಹಾಗೂ ಧನಲಕ್ಷ್ಮಿ ಹೊಳ್ಳ ದಂಪತಿಯ ಜ್ಯೇಷ್ಟ ಪುತ್ರ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಇವರಿಗೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಧಿನೈದು ವೆಡಿಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎರಡು ವೆಡ್ ಅವಾಡ್ಸ್೯ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಲ್ಡ್೯ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕಾಂಪಿಟೇಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಸ್ಪಧೆ೯ಯಲ್ಲಿ ವಗೀ೯ಯ ಹಂತದ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೆಟರ್ ಪೊಟಾಗ್ರಾಫಿ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಪೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಫ್ ದೀ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇವರು ವೆಡಿಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಛಾಯಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೆಡಿಸನ್ ಅನ್ವಯ ಇವರು ಭಾರತದ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಗ್ರಾಹಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯ ವಿವೇಕ್ ಗೌಡ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಬ್ಲಿಂಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಹೌಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಹಿನ್ನಲೆ ಹಾಗೂ ಜೀವನ
ಮೂಲತಃ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಉಜಿರೆಯವರಾದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಜಿರೆಯ ಅನುಗ್ರಹ ಆಂಗ್ಲಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಜಿರೆಯ ಎಸ್.ಡಿ.ಎಮ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಇವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ತಾನೊಬ್ಬ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕನಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಕನಸು ಕಂಡವರು. ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಛಾಯಾಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕಾಣುವ ಬಯಕೆಯಿತ್ತು.ಇವರಿಗೆ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಛಲವಿತ್ತು, ಆದರೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಸಾಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ (೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ) ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮುಖಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಏಟು ಬಿದ್ದಿತು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯ ನಂತರ ಆದರೆ ಅಮ್ಮ ಕೊಡಿಸಿದ ಕ್ಯಾಮರ ಇವರಿಗಿದ್ದ ಛಾಯಚಿತ್ರಣದ ಗೀಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಛಾಯಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಎನನ್ನಾದರು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಛಲ ಇವರ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆ ಹೊಳಹನ್ನು ಬೆನ್ನೇರಿ ಅನೇಕ ಕಲ್ಲು, ಮುಳ್ಳುಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸವೆಸಿದ ನಂತರ ಇಂದು ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ತಮ್ಮ ಕಿರಿಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಗ್ರಾಹಕ ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿ ನಿಂತವರು ಇವರ ಅಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಗೆಳೆಯರು. ಇವರು ತೆಗೆದ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳು ಹೊಳ್ಳ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇವರ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹದಿನೆಂಟು ವೆಡಿಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎರಡು ವೆಡ್ ಅವಾಡ್ಸ್೯ ಮತ್ತು ಒಂದು ವಲ್ಡ್೯ ಫೋಟೋಗ್ರಫಿ ಕಾಂಪಿಟೇಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಸ್ಪಧೆ೯ಯಲ್ಲಿ ವಗೀ೯ಯ ಹಂತದ ರನ್ನರ್ ಅಪ್ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೆಟರ್ ಪೊಟಾಗ್ರಾಫಿ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಪೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಆಫ್ ದೀ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿಯೇ 'ವೆಡಿಸನ್ ' ಎಂಬ ಮದುವೆ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಸ್ಪಧೆ೯ಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪಧೆ೯ಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ದೇಶಗಳು ಸ್ಪಧಿ೯ಸಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂದೀಪ್ ಹೊಳ್ಳರು ತೆಗೆದ ಛಾಯಚಿತ್ರವು ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವರು ವೆಡಿಸನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಛಾಯಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೆಡಿಸನ್ ಅನ್ವಯ ಇವರು ಭಾರತದ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಗ್ರಾಹಕರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ.