ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ
ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಕೇಸರೆ ಬೆಕ್ಕಾರಿಯಾನ ಪ್ರಯೋಜನವಾದಿ, ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ, ಅವು ಜೆರೆಮಿ ಬೆಂಥ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ. ಶಿಕ್ಷೆಯು, ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಖಂಡಿತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಾದರೆ ಮತ್ತು ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಪರಾಧವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರ ಅಪಾಯಗಳು ಅಪರಾಧಿಯ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತವೆ. ದೈ ಡೆಲಿಟ್ಟಿ ಇ ಡೆಲ್ಲೆ ಪೆನೆ ಯಲ್ಲಿ (ಆನ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌, 1763–1764) ಬೆಕ್ಕಾರಿಯಾ ಒಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧ ದಂಡನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಕ್ಕಾರಿಯಾ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕ ಕಾನೂನಿನ ಬಳಕೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೀರ್ಪು ಅಪರಾಧಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಬೆಕ್ಕಾರಿಯಾ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಪಾಪದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಮರಣ ದಂಡನೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ದಯಾಹೀನವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ತರ್ಕಬದ್ಧ ತಡೆಗಳಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದಿ ಮತ್ತು ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರವು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಹಾಗೂ ಜೇಮ್ಸ್ Q. ವಿಲ್ಸನ್‌ನ ಬರಹಗಳು, ಗ್ಯಾರಿ ಬೆಕರ್‌ನ 1965ರ ಬರಹ "ಕ್ರೈಮ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್" ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಗ್ಲರ್‌ನ 1970ರ ಲೇಖನ "ದಿ ಆಪ್ಟಿಮಮ್ ಎನ್ಫೋರ್ಸ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್" ಒಂದಿಗೆ ಇದು 1970ರವರೆಗೆ ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಲಾಭ ನೀಡುವ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುವಾಗ ಇತರರಂತೆ ಹಾನಿಗಳು/ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಿಗಳು ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಹೆಚ್ಚು ನೈತಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯಮಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಇತಿಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಗ್ಯಾರಿ ಬೆಕರ್ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅವರ ಅಪರಾಧದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಅಪಾಯದ ಸಂಭವ, ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಣಯ, ಶಿಕ್ಷೆ ಮೊದಲಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಸ್ತುತದ ಸದವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ದಂಡವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಹಾನಿಯು ಎಚ್ಚರದ ಕಾವಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರ ಹಾನಿಗಿಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲದರಿಂದ ದಂಡವನ್ನು ಏರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರದ ಕಾವಲನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಿಯಮವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದೊಂದಿಗೆ, ಅಪರಾಧವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಪರಾಧವೆಸಗಲು ಗುರಿಯನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಎಚ್ಚರದ ಕಾವಲು, ಪೋಲೀಸ್ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾಪಾಲಕರ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಬೀದಿ ದೀಪಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಮಿತಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವ ಅಪಾಯದ ಏರಿಕೆಯು ಅಪರಾಧವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದೂ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾದ ಜೆರೆಮಿ ಬೆಂತ್ಯಾಮ್‌ನ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ - ಬೆಂತ್ಯಾಮ್ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಮೂಲನಗೊಳಿಸಲು (ಮಂಡಲಾಕಾರದ ಕಾರಾಗೃಹದ ಮೂಲಕ) ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಬೆಕರ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಒಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗೆ ನಾಶಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, 25%ನಷ್ಟು ಸೂಪರ್‌ರ್ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಈ ದರವನ್ನು 15%ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ತುಂಬಾ ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ 5%ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ, 3%ಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶೂನ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. (ಎಚ್ಚರದ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗೆ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವು ಲಾಭವನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತದೆ). ಪ್ರಯೋಜನ ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರಶೀಲತೆಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು, ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ನಿಯೊಲಿಬರಲಿಸಮ್ ಒಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂತಹ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಪರಿಸರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ ಸುಟ್ಟನ್ (ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ)‌ನಿಂದ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ರಿಡಕ್ಷನ್ ಅಪ್ರೋಚ್ ಕಳ್ಳತನವಾಗಲು ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರಿಗಿರುವ ಒಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಳ್ಳರಿಗೆ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡಲು ಉತ್ತೇಜನ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.