cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ
ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿಯು ಸಕಲೇಶಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು 50 ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಬಿಸಿಲೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯದ ಹತ್ತಿರದವರೆಗೆ ಇದೆ. ಬಿಸಿಲೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ಬಿಸಿಲೆ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಇತರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೊಬಗು ನೋಡಲು ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣಾ ಗೋಪುರದಿಂದ ನಿಂತು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಕುಮಾರ ಪರ್ವತ, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟ, ಪಟ್ಲ ಬೆಟ್ಟ, ಏಣಿಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟ ಹಾಗು ಗಿರಿ ಹೊಳೆಯ ನೋಟ ಬಹು ಸುಂದರ. ಇದು ಹಿಂದೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಹಾಸನ ಹಾಗೂ ಕೊಡಗಿನಿಂದ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರದ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಎಣ್ಣೆ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಹಿತಿ
CH2.O.OC.C17H35 CH2.O.OC.C15H31  CH2.O.OC.C17H33 CH.O.OC.C17H35  CH.O.OC.C15H31   CH.O.OC.C17H33 CH2.O.OC.C17H35 CH2.O.OC.C15H31  CH2.O.OC.C17H33 ಟ್ರೈಸ್ಟಿಯರಿನ್      ಟ್ರೈಪಾಮಿಟಿನ್      ಟ್ರೈಓಲಿಯಿನ್ ಆಮ್ಲದ ಭಾಗಗಳು ವಿಜಾತಿಯವಾಗಿದ್ದರೆ ಮಿಶ್ರ ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳು ಉಂಟಾಗುವುವು. ಉದಾಹರಣೆ: α    CH2.O.OC.C17H35               CH2.O.OC.C15H31         CH2.O.OC.C17H33 β    CH.O.OC.C17H35                CH.O.OC.C15H31          CH.O.OC.C17H33 α’   CH2.O.OC.C17H35               CH2.O.OC.C15H31         CH2.O.OC.C17H33 α - ಸ್ಟಿಯರೊ β α’ - ಡೈಪಾಮಿಟಿನ್   β - ಸ್ಟಿಯೆರೊ            αα’ - ಡೈಪಾಮಿಟಿನ್ ಇಂಥ ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತೈಲ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. α β α’ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಗಳೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ಒಂದು ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ೧೮ ವಿವಿಧ ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೆಣ್ಣೆಯ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ೧೪ ವಿವಿಧ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ದಾಖಲೆಯಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಈ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ನಾವು ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕೊಬ್ಬೆಂದೂ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯೆಂದೂ ಕರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಭಾಸಕ್ಕೆಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಎಣ್ಣೆಯೆಂದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಕೊಬ್ಬೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿದೆ. ಅಪರ್ಯಾಪ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಿದಷ್ಟೂ ಕೊಬ್ಬಿನ ದ್ರವೀಕರಣ ಬಿಂದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಇದು ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦ ಸೆ. ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವೀಕರಣ ಬಿಂದುವಿರುವ ವಸ್ತು ಕೊಬ್ಬು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೂ ಕೊಬ್ಬು ಎಂಬ ಪದದ ಅನ್ವಯಮಾಡುವುದು ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಅನುಕೂಲವೇ ಸರಿ. ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳಲ್ಲದ ಖನಿಜ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧ ತೈಲಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಮೂಲ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ
ಚಿತ್ರ:ಬಿಸಿಲೆ ಘಾಟಿ.jpg
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಎಣ್ಣೆ
ಮುಖ್ಯವಾದ ತೈಲಗಳು
ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ತೈಲಗಳ ಪ್ರಸರಣ, ಉಪಯೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಎಣ್ಣೆ ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು
ತೈಲಧಾರಕ ಊತಕಗಳಿಂದ (ಟಿಶ್ಯೂಸ್) ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ - ದ್ರವೀಕರಣ, ಹಿಂಡುವಿಕೆ, ಸಂಸ್ಕರಣ.
ದ್ರವೀಕರಣ
ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಕಾರ ತೈಲಯುಕ್ತ ಫಲಗಳನ್ನು ಗುಡ್ಡೆಹಾಕಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿದರೆ ಎಣ್ಣೆ ಹೊರಸೂಸುವುದು. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಸುಧಾರಿಸಿ ಪಾಮ್ ಎಣ್ಣೆಯ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಮ್ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೊಯ್ದ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿದರೆ ಎಣ್ಣೆ ತೇಲುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗೋರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವ ಆಲಿವ್ ಮತ್ತು ಪಾಮ್ ಜಾತಿಯ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಮಿಂಗಲದ ಎಣ್ಣೆ, ಹಂದಿಯ ಕೊಬ್ಬು, ಟ್ಯಾಲೋ ಮತ್ತು ಎಲುಬಿನ ಕೊಬ್ಬು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲೂ ಈ ವಿಧಾನ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊಬ್ಬಿನ ಊತಕಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ, ಹಬೆ ಪಚನಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಕಡಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕೊಬ್ಬು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುವುದು. ಅದನ್ನು ಗೋರಿಹಾಕಬಹುದು. ಉಳಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತಿನಿಸಾಗಿ ಅಥವಾ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
ಹಿಂಡುವಿಕೆ
ಕುದಿಸುವ ವಿಧಾನ ಬಹಳಷ್ಟು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ಪಡೆಯಲು ಸಮರ್ಪಕವಲ್ಲ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಧಾರಕ ಕೋಶ ರಚನೆಯನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಲು ಅರೆಯುವುದು, ಒತ್ತಡದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಸುವುದು, ಹಿಂಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಕ್ರಮಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒರಳಿನಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳನ್ನು ರುಬ್ಬುವ ಗಾಣದ ಪದ್ಧತಿ ಬಂದಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಾಗಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಒತ್ತಡ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮೂರುಹಂತಗಳಿವೆ : (i) ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಲೋಹದ ಕಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು. (ii) ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತೊಗಟೆ ಬಿಡಿಸಿ ಚಿಪ್ಪನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು. (iii) ತಿರುಳನ್ನು ಗಿರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆದು ಹಿಟ್ಟುಮಾಡುವುದು. (iv) ಕಾಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಸದೆಯೇ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂಪ್ರೆಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುವುದು.
ಕಾಯಿಸದೆ ಹೊರಡಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಶ್ಮಲಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕರಣವಿಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಹಸಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು (ಕೋಲ್ಡ್‌ಡ್ರಾನ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕಾಯಿಸಿ ಹಿಂಡಿದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಸಿ ಹರಳೆಣ್ಣೆ ನಿರ್ವರ್ಣವಾಗಿರುವುದೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಉಳಿದ ಹಿಂಡಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿಯೋ ವಿಲೆಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಲೀನಕಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಣ
ಒತ್ತಡ ವಿಧಾನದಿಂದ ಬಂದ ಹಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ೩%-೧೫% ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶವಿದೆ. ಆ ಎಣ್ಣೆ ಹಿಂಡಿಗಿಂತ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವಂತಿದ್ದರೆ ಲೀನಕಾರಿಗಳನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಲಾಭಕರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂಈಥರ್, ಹೆಕ್ಸೇನ್, ಹೆಪ್ಟೇನ್ ಮುಂತಾದ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ದ್ರವಗಳು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಲೀನಕಾರಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಸ್ಫೋಟನೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ನಡೆಯುವುದುಂಟು. ಇವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೊ ಎಥಿಲೀನ್ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಯುಕ್ತ ಲೀನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಒಮ್ಮೆ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವು ಲೋಹಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಕರಗಿಸಿಕೊಂಡು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ವಿಷಪೂರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಈಗ ನಿಂತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯಬೇಕಾದಾಗ ಒತ್ತಡ ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಲೀನಕಾರೀ ವಿಧಾನದಿಂದ ಮಿತವ್ಯಯ ಸಾಧನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಯಾ ಅವರೆಯಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯಲು ಕೇವಲ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಬೆಂಜ಼ೀನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಯಾ ಅವರೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶವಿರುವ ಬೀಜಗಳಾದರೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಅವನ್ನು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹಿಂಡಿ ಅನಂತರ ಲೀನಕಾರಿಗಳಿಂದ ಉಳಿದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಮತ್ತೊಂದು ಆಧುನಿಕ ತೈಲಗ್ರಹಣ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಿಯತ ಕುದಿ ಮಿಶ್ರಣದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ತೈಲಭರಿತ ಊತಕಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಲಾಗುವುದು. ಅನಂತರ ಸೂಕ್ತ ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಯುಕ್ತ ಲೀನಕಾರಿಯೊಡನೆ ಕುದಿಸುವರು. ನಿಯತ ಕುದಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತಣಿಸಿದರೆ ಅದು ದ್ರವೀಕರಿಸುವುದು. ಅದರಿಂದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಲೀನಕಾರಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಹಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಫಲಿತ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಬಹುಭಾಗ ಅಡಗಿರುವುದು. ಕ್ಲೋರಿನೀಕೃತ ಲೀನಕಾರಿಗಳು ದುಬಾರಿಯಾದರೂ ಉನ್ನತ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಈಡು ಮಾಡದೆ ಸಾಂದ್ರಿತ ಕೊಬ್ಬು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಈ ವಿಧಾನ ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಸಂಸ್ಕರಣ
ಅವುಗಳ ಮೂಲ, ಗುಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಿತ ಬಳಕೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ತಳವೂರಿಸಿ  ಅಥವಾ ಶೋಧಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬಿಡುವುದುಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಕರಿಸದೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಖಾದ್ಯ ಎಣ್ಣೆಗಳೆಂದರೆ ಹಸಿ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆಗಳು. ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಹಂದಿಯ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸಹ ಕಡೆದು ಅಥವಾ ಕರಗಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸದೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ರಹಿತವಾದ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದಾಗ ಕೆಡದಂತಿರುವ, ಖಾದ್ಯ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಏರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ನವೀನ ತೈಲಸಂಸ್ಕರಣ ತಂತ್ರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಕೊಬ್ಬಿನ ಬಣ್ಣ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಗ್ಲಿಸರೈಡೇತರ ಅಂಶಗಳು ಕಾರಣ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೇಣಗಳು, ಮೂಲ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು, ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು, ಫಾಸ್ಫೊಲೈವಿಡ್ಡುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಸೋಡ (NaOH) ಅಥವಾ ಸೋಡಾ ಬೂದಿ (Na2CO3) ಯೊಡನೆ ೪೦೦-೮೫೦. ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಕಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಬಹುಭಾಗ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುದು. ಈ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿಯಿದೆ. ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ಸಾಬೂನಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿ ಇತರ ಮಲಿನ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳವೂರುವುವು. ಇವುಗಳ ಬೇರ್ಪಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಅನಂತರ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ನೀರಿನಿಂದ ತೊಳೆದು ಅದಕ್ಕಂಟಿರುವ ಕ್ಷಾರ ಮತ್ತು ಸಾಬೂನನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬೇಕು. ಸೋಡಾಬೂದಿ ಅಥವಾ ಅಮೋನಿಯದಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡಿನ ವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಹೊರತು ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಸುಧಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜಲಮಾರ್ಜನದ ಅನಂತರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಾತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿ ಶುಷ್ಕಮಾಡಬೇಕು. ಇಂಥ ಸಂಸ್ಕರಿತ (ರಿಫೈನ್ಡ್) ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ನಯವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಆಹಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕರಣ ಅಗತ್ಯ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿತ ತೈಲಗಳು ತಟಸ್ಥ ವಸ್ತುಗಳು. ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಮಟು ಹಿಡೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು.
ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಕ್ಷಾರೀಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಆಗ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಹೊರತು ಉಳಿದ ಕಶ್ಮಲಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುವುವು. ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಗಳಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಬಾಧಕವಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಈ ಆಮ್ಲ ವಿಧಾನ ಅನುಕೂಲ. ಫಾಸ್ಫೊಲೈಪಿಡ್ಡುಗಳ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಉಗಿಯ ಪ್ರಯೋಗ ಸಾಧುವಾಗಿದೆ. ಉನ್ನತ ಉಷ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ಉಗಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸುವುದು ಪದ್ಧತಿ. ಇದರಿಂದ ಆಮ್ಲಗಳು ಉಗಿಯೊಡನೆ ಪಾರಾಗುವುವು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫಾಸ್ಫೊ ಲೈಪಿಡ್ಡುಗಳನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಅಸಿಟಿಕ್ ಅನ್‌ಹೈಡ್ರೈಡನ್ನು ಬಳಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದೂ ಉಗಿಯ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ನಿವಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತೈಲಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಬೆಂಜ಼ೀನ್, ಅಮೋನಿಯ, ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು, ಅಯಾನು ವಿನಿಯಮ ಅಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಾವಯವ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ವಸ್ತುಗಳು.
ಕೆಲವು ಎಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಫೊಲೈಪಿಡ್ಡುಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಚ ನೀರುಬೆರೆಸಿ ಕೇಂದ್ರಾಪಗಮನ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟು ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ಅಂಟು ಪದಾರ್ಥಗಳೂ ಫಾಸ್ಫೊಲೈಪಿಡ್ಡುಗಳೂ ಬೇರ್ಪಡುವುವು. ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ ಮತ್ತು ಸೋಯಾ ಅವರೆ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಲೆಸಿಥಿನ್ ಎಂಬ ವ್ಯವಹಾರನಾಮದಿಂದ ಚಾಕಲೇಟ್ ತಿನಿಸುಗಳು, ಪೆಯಿಂಟುಗಳು, ಮಾರ್ಗರಿನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಮಲ್ಷನ್‌ಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಟುರಹಿತ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪೆಯಿಂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಿಡ್ ರೆಸಿನ್ನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು; ಅಥವಾ ಕ್ಷಾರಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಆಹಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಚಲುವೆ ಮಾಡುವುದು: ತೈಲದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಚಲುವೆಕಾರಿಗಳಿವೆ. ಆಮ್ಲಮಿಶ್ರಿತ ಸೋಡಿಯಂ ಡೈಕ್ರೊಮೇಟ್, ಪರ್ಮ್ಯಾಂಗನೇಟುಗಳು, ಹೈಪೊಕ್ಲೋರೈಟುಗಳೂ ಮತ್ತು ಪರಾಕ್ಸೈಡುಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಖಾದ್ಯ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವುದು ವಿರಳ. ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ ಪಟುಗೊಳಿಸಿದ ಇಂಗಾಲ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣುಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಇವು ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲೋರೋಫಿಲ್ ಮತ್ತು ಕೆರೋಟಿನಾಯ್ಡುಗಳನ್ನು ಹೀರುವುವು. ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನದಿಂದ ಚಲುವೆಗೊಳಿಸಿದರೂ ಎಣ್ಣೆಯ ಕಮುಟುಹಿಡಿಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವುದು. ಇದೊಂದು ಅನನುಕೂಲ.
ಸ್ಟಿಯರಿನ್ ನಿವಾರಣೆ: ಬೀಜದ ಕವಚದ ಮೇಲಿರುವ ಮೇಣ ತೈಲಗತವಾಗುವುದುಂಟು. ಶೀಘ್ರಶೀತಲೀಕರಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟಿಯರಿನ್ ಬೇರ್ಪಡಲು ತೈಲವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಣಿಸಬೆಕು. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ದಪ್ಪ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ಶೋಧಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಮೇಣವನ್ನು ತೆಗೆದ ಹೊರತು ಅದನ್ನು ಪೆಯಿಂಟುಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಟ್ರೈಸ್ಟಿಯರಿನ್ ನಿವಾರಿಸಿದ ಅನಂತರವೇ ಅದು ಆಲ್ಕಿಡ್ ರೆಸಿನ್ನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ಸ್ಟಿಯರಿನ್ ಇಲ್ಲದ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರಬಲ್ಲದು. ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಸ್ಟಿಯರಿನ್ನಿನಿಂದ ಮೇಣದಬತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಜಲಜನಕೀಕರಣ (ಹೈಡ್ರೊಜಿನೇಶನ್)
ತೈಲಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲದ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಭಾಗವನ್ನು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅವು ಕಮಟು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಮೊದಲು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ೧೭೫೦-೧೯೦೦ ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತಾಮಿತಿಗೆ ಕಾಯಿಸಬೇಕು. ಒತ್ತಡ ೨ ವಾಯುಭಾರದಷ್ಟಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕ್ಕಲ್ ವೇಗವರ್ಧಕ ಅಗತ್ಯ (೦.೦೫-೦.೧೦%). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕೀಸಲ್ ಘರ್ ಮೇಲೆ ನಿಕ್ಕಲನ್ನು ಹರಡಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ರೂಢಿ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ (ಜಲಜನಕ) ಹಾಯಿಸಿದರೆ, ದ್ವಿಬಂಧ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣುಗಳಿಗೆ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಪರಮಾಣುಗಳು ಕೂಡಿ ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸುವುವು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಎಣ್ಣೆ ಹೆಪ್ಪಾಗುವುದು. ಮೂರು ದ್ವಿಬಂಧಗಳುಳ್ಳ ಲಿನೊಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮೊದಲೂ ಎರಡು ದ್ವಿಬಂಧಗಳಿರುವ ಲಿನೊಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅನಂತರವೂ ಒಂದು ದ್ವಿಬಂಧವಿರುವ ಓಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಂತಿಮವಾಗಿಯೂ ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳ್ಳುವುವು. ತೈಲ ಪರ್ಯಾಪ್ತವಾದಂತೆಲ್ಲ ಅದರ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಬರುವುದು. ಅದು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿದ ಕೂಡಲೇ ಜಲಜನಕೀಕರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುವುದು. ಪ್ರಯೋಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವರು. ಉನ್ನತ ಉಷ್ಣತೆ, ಒತ್ತಡಗಳನ್ನೂ ಒಮ್ಮೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನೂ ಬಳಸಿದರೆ ಜನಜನಕೀಕರಣ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅತಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕೊಬ್ಬು ಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೀಗೆ ಮಾಡುವರು. ಜಲಜನಕೀಕರಣದ ಅನಂತರ, ಬಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ನಿಕ್ಕಲ್ ವೇಗವರ್ಧಕವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವರು. ಜಲಜನಕೀಕರಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದು.
ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಮ್ಲದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾಗಿ ಐಸೊಓಲಿಯಿಕ್, ಐಸೋಲಿನೊಲಿಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಐಸೊ ಲಿನೋಸಿಕ್ ಮುಂತಾದ ಆಮ್ಲಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುವು. ಮೂಲ ಆಮ್ಲಗಳಿಗಿಂತ ಇವುಗಳಿಗೆ ದ್ರವೀಕರಣ ಬಿಂದು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆತಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಮ್ಲಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಅತಿ ರಕ್ತ (ಇನ್‌ಫ್ರಾರೆಡ್) ಕಿರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಹತ್ತಿಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿದರೆ ೬೨o ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕೊಬ್ಬು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಜನಕೀಕರಣದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಬದಲಾಯಿಸುವುವು. ಅಂಥ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ಕೂಡಿಟ್ಟರೂ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಲಜನಕೀಕರಣ ಮಾಡಿದರೆ ವನಸ್ಪತಿ ತುಪ್ಪವಾಗುವುದು. ಲಭ್ಯ ವಸ್ತು, ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ಉಷ್ಣತಾ ಮಟ್ಟವಾದ ೩೭o ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿ ಕರಗುವಂತಿರಬೇಕು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೀರಿದ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಜೀರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಡಲೇಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ವನಸ್ಪತಿ ತುಪ್ಪ ತಯಾರಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪ್ರಕೃತಿದತ್ತ ಬೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ A ಜೀವಾತು ಇರುವುದರಿಂದ ವನಸ್ಪತಿಗೂ ಅದನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ
ಗ್ಲಿಸರೈಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೊಂದು ದ್ವಿಬಂಧವೂ ತಲಾ ಎರಡು ಅಯೊಡೀನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಒಂದು ದ್ವಿಬಂಧವಿರುವ ಓಲಿಯಿಕಾಮ್ಲದ ಗ್ಲಿಸರೈಡಿಗಿಂತ ಎರಡು ದ್ವಿಬಂಧವಿರುವ ಲಿನೊಲಿಯಿಕಾಮ್ಲದ ಗ್ಲಿಸರೈಡು, ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಅಯೊಡೀನ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಹಜವೇ. ೧೦೦ಗ್ರಾಂ ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಯೊಡೀನ್ (ಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ) ಅದರ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ. ಇದು ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತತೆಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿದೆ. ಟ್ರೈಸ್ಟಿಯರಿನ್ನಿನಂಥ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಗ್ಲಿಸರೈಡುಗಳು ಕೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ ಸೊನ್ನೆ. ಶುದ್ಧ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಎಣ್ಣೆಯಾದ ಗ್ಲಿಸರೈಲ್ ಟ್ರೈ ಓಲಿಯೇಟಿನ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಮುಂದೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ ೮೬.೮೮.
ಅಯೊಡೀನ್ ಬದಲು ಅಯೊಡೀನ್ ಮಾನೊಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು (ICl) ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಪರ್ಯಾಪ್ತವಾಗುವಿಕೆ ಬೇಗ ನಡೆಯುವುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೆಳಕಂಡ ಸಮೀಕರಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದ್ವಿಬಂಧದಲ್ಲಿ, ತಲಾ ಒಂದು ಅಯೊಡೀನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣು ಸೇರುವುದು. ಅಯೊಡೈಡುಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅಯೊಡೀನ್ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಪಲ್ಲಟಿಸಲು ಒಂದು ಕ್ಲೋರಿನಿನ ಪರಮಾಣು ಸಾಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲೂ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೇ ಗುಣಿಸಲಾಗುವುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕ ತೈಲವನ್ನು ಇಂಗಾಲದ ಟೆಟ್ರಕ್ಲೋರೈಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ದ್ರಾವಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಯೊಡೀನ್ ಮಾನೊಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಗ್ಲೇಷಿಯಲ್ ಅಸಿಟಕಾಮ್ಲದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ ಮಾಡುವರು. ಗೊತ್ತಾದ ಗಾತ್ರದ ಇದರ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೆಲಕಾಲ ಬಿಡಬೇಕು. ಆಗ ಎಣ್ಣೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತ್ಯನುಸಾರ ಅಯೊಡೀನ್ ಮಾನೋಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಹೀರುವುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಯೊಡೀನ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಅಯೊಡೈಡಿನ ದ್ರಾವಣ ಹಾಕಿ ಶಿಷ್ಟ ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟಿನೊಡನೆ ಪಿಷ್ಟ (ಸ್ಟಾರ್ಚ್) ಸೂಚಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅನುಮಾಪನ ಮಾಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
2Na2S2O3 + I2 → Na2S4O6 + 2NaI
ಎಣ್ಣೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು
ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಧಾನ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವರು.
ಒಣಗದ ಎಣ್ಣೆಗಳು: ಇವುಗಳ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ ೯೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಒಣಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ ಒಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ. ಆಲಿವ್, ಕೊಬ್ಬರಿ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹರಳೆಣ್ಣೆಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಎಣ್ಣೆಗಳು.
ಅರೆ ಒಣಗುವ ಎಣ್ಣೆಗಳು: ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ  ಓಲಿಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಲಿನೋಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ ೯೦-೧೨೦ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಅವು ಒಣಗುವುದು ನಿಧಾನ. ಹತ್ತಿಬೀಜದ ಮತ್ತು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆ ಈ ವರ್ಗದ ಪ್ರಮುಖ ಎಣ್ಣೆಗಳು.
ಒಣಗುವ ಎಣ್ಣೆಗಳು: ಇವುಗಳ ಅಯೊಡೀನ್ ಮೌಲ್ಯ ೧೨೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿನೊಲಿಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಲಿನೊಲಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕ. ಅಗಸೆ, ಗಸಗಸೆ ಮತ್ತು ಟಂಗ್ ಎಣ್ಣೆಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ತೆಳುವಾಗಿ ಲೇಪಿಸಿದಾಗ ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅಂಟಾದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಶುಷ್ಕವಾದ ಸುಭದ್ರ ಪೊರೆಯ ರಚನೆಯುಂಟಾಗುವುದು. ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪೆಯಿಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪೆಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ವಾರ್ನಿಷುಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸುವುದು ಸುಲಭ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಣಗಿದ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಸಾವಯವ ಪದರ ಏರ್ಪಡುವುದು. ಆ ಪದರದ ಮೂಲಕ ಬಣ್ಣ ಸಮನಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗುವುದು. ಸೀಸ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ಲವಣಗಳು ಈ ಒಣಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಲೋಹದ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಬೆರೆಸಿ ಕಾಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಕುದಿಸಿದ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆ ಎನ್ನುವರು. ಇದನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೆಯಿಂಟ್ ಬಲು ಬೇಗ ಒಣಗುವುದು. ಉತ್ತಮ ಒಣಗುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ (i) ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ದ್ವಿಬಂಧಗಳಿರುವ ಆಮ್ಲದ ಗ್ಲಿಸೆರೈಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. (ii) ಆಮ್ಲದ ಇಂಗಾಲದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡು ದ್ವಿಬಂಧಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಏಕಬಂಧವಿರುವುದು. ಆಗ ಆ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಹೀರುವ ಶಕ್ತಿ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿ ಬೇಗನೆ ಒಣಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮವರಿತ (ಕಾಂಜುಗೇಟೆಡ್) ದ್ವಿಬಂಧವಿರುವ ಟಂಗ್ ಎಣ್ಣೆ (ಅ. ಮೌ. ೧೬೦) ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಗಿಂತ (ಅ. ಮೌ. ೧೭೫) ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಇದೇ ಕಾರಣ. ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಮೇಣಗಪಟ (ಆಯಿಲ್ ಕ್ಲಾತ್), ರೆಕ್ಸಿನ್ ಮತ್ತು ಲಿನೋನಿಯಂ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಪಾತ್ರವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಕನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕುದಿಸಿದ ಅಗಸೆ ಎಣ್ಣೆಯೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪದರಗಳಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಒಣಗಿಸಿದರೆ ಲಿನೋಲಿಯಂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಸ್ಫಟಿಕ ದ್ರವಗಳು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಶಂಕರ್‌‌‍ ಬಿದರಿ
ಶಂಕರ್ ಮಹಾದೇವ ಬಿದರಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕ (ಡಿಜಿ ಮತ್ತು ಐಜಿಪಿ) ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೮ ರ ಬ್ಯಾಚ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೊಲೀಸ್ ಆಯುಕ್ತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಬಿದರಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬನಹಟ್ಟಿ ನಗರದವರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಇನ್ಫೆಂಟ್ ಅವರು ಡಿಜಿ ಮತ್ತು ಐಜಿಪಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ
ಆರು ಸದಸ್ಯರಿರುವ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಐವರು ಪೌರಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಶಂಕರ್ ಬಿದರಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಿದೆ. ಬಿದರಿ ಲಿಂಗಾಯತ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಬಿದರಿಯವರ ಪುತ್ರಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಿದರಿ, ಐಎಎಸ್ ೨೦೦೧ ರ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಪ್ರಸನ್ನ, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಡಿಸಿಪಿ. ಅವರ ಪುತ್ರ ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಬಿದರಿ, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ದೆಹಲಿಯ ಸಿಬಿಐನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಉಪ ಜಂಟಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ರೋಹಿಣಿ ಭಾಜಿಭಾಕರೆ, ಸೋಲಾಪುರದ ಐಎಎಸ್ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯೆಯಾಗಿರುವ ಶಂಕರ್ ಬಿದರಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಉಮಾದೇವಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಏಕೈಕ ಐಎಎಸ್ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಸ್ ಅಲ್ಲದವರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಡಾ ಶಂಕರ್ ಬಿದರಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪದಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ  ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ. ಅವರು ಪಡೆದ ಪದಕಗಳು:
ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳು ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಶ್ರೀ ಮುರಗಾ ಮಠದಿಂದ "ವಿಶ್ವಶ್ರೀ", "ಕಾಯಕಶ್ರೀ", "ಬಸವಶ್ರೀ" ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ೫ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಗದು ಘಟಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ, "ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಮ್ಮೆ", "ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಕುಮಾರ ರಾಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಕರ್ನಾಟಕಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮನ್ಸೂರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ", "ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ"ಗಳು ಸಂದಿವೆ.
ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ
ಅವರು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು. ಅದು ಅವರ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಆದೇಶವು ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೌರವವನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರು ಮೇ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ೩೪ ವರ್ಷಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋಡೆ
thumb|200px|right|[[ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆ]]
ಗೋಡೆಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಯಾ ರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೋಡೆ ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ,ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಣ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್
ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ (18237/18238) ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಮತ್ತು ಅಮೃತ್ಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಳೆಯ ಭಾರತೀಯ ರೈಲು. ಇದರ ಹೆಸರು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊದಲ ಭೋಪಾಲ್ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಆಂಚಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು 1977 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು - ಇದನ್ನು ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಮತ್ತು ಹಬೀಬ್‌ಗಾಂಜ್ (ಭೋಪಾಲ್) ನಡುವೆ ನಡೆಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೈಲು ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಉಪ ನಗರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಹಬೀಬ್‌ಗಾಂಜ್ನಾ ಮೊದಲ ರೈಲು. ವರ್ಷ 1980 ರಲ್ಲಿ, ರೈಲು ಭೋಪಾಲ್ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಭೋಪಾಲ್ ಜಂಕ್ಶನ್ ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು; ನಂತರ 1987 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದು ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಹಾಗೂ ದಹಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಮೃತ್ಸರ್ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು 1990 ರಲ್ಲಿ.
ಮಾರ್ಗ
ಇದು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಮತ್ತು 2011 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲವು ನಿಲುಗಡೆಗಳು : ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್, ರಾಯ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್, ದುರ್ಗ್, ಗೋಂಡಿಯಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ನಾಗ್ಪುರ, ಇತಾರ್ಸಿ ಜಂಕ್ಷನ್, ಭೋಪಾಲ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಝಾನ್ಸಿ ಜಂಕ್ಷನ್, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಆಗ್ರಾ ದಂಡು ಮಥುರಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್, ಘಾಜಿಯಾಬಾದ್, ಮೀರತ್ ನಗರ, ಮುಜಾಫರ್ನಗರ, ದಿಯೋಬಂದ್ ಸಹಾರಣ್ಪುರ್, ಜಗಾಧ್ರಿ, ಅಂಬಾಲ ಕ್ಯಾಂತ್ತ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಲುಧಿಯಾನ ಜಂಕ್ಷನ್ ಅಮೃತ್ಸರ್ಗೆ ಜಲಂಧರ್ ನಗರ.ಮಾರ್ಗ ಇದು ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದೆಹಲಿ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಮತ್ತು 2011 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲವು ನಿಲುಗಡೆಗಳು : ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್, ರಾಯ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್, ದುರ್ಗ್, ಗೋಂಡಿಯಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ನಾಗ್ಪುರ, ಇತಾರ್ಸಿ ಜಂಕ್ಷನ್, ಭೋಪಾಲ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಝಾನ್ಸಿ ಜಂಕ್ಷನ್, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಆಗ್ರಾ ದಂಡು ಮಥುರಾ ಜಂಕ್ಷನ್, ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್, ಘಾಜಿಯಾಬಾದ್, ಮೀರತ್ ನಗರ, ಮುಜಾಫರ್ನಗರ, ದಿಯೋಬಂದ್ ಸಹಾರಣ್ಪುರ್, ಜಗಾಧ್ರಿ, ಅಂಬಾಲ ಕ್ಯಾಂತ್ತ್ ಜಂಕ್ಷನ್, ಲುಧಿಯಾನ ಜಂಕ್ಷನ್ ಅಮೃತ್ಸರ್ಗೆ ಜಲಂಧರ್ ನಗರ.
ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಆಗಮನ / ನಿರ್ಗಮನ
ರೈಲು ನೋ.18238 04:15 ಗಂಟೆಗೆ ತನ್ನ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಲು, ಅಮೃತಸರ ಜೆಎನ್ (ಎ ಎಸ್ ಆರ್ ) ನಿಂದ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜೆಎನ್ಗೆ (ಬಿಎಸ್ಪಿ) ಹೊರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ದಿನ 12:20 ಗಂಟೆಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈನೋ.18237 ರೈಲು 02:15 ಗಂಟೆಗೆ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜೆಎನ್ (ಬಿಎಸ್ಪಿ) ಬಿಟ್ಟು ಮೂರನೇ ದಿನ 08:10 ಗಂಟೆಗೆ ಅಮೃತಸರ ಜೆಎನ್ (ಎ ಎಸ್ ಆರ್ ) ಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ರೈಲು ತನ್ನ ಎರಡು ಪ್ರಯಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನಿಲ್ಲುವ ಜಾಗ ಅಮ್ಲ ಜೆಎನ್ ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20-25  ನಿಮಿಷ ನಿಲುಗಡೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ರೈಲು ಮಾಹಿತಿ
ಈ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲು ಪ್ರತಿದಿನವು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 24 ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್ನಿಂದ ರೈಲು 18237  ಅಂಕಿತವನ್ನುಮತ್ತು ಅಮೃತಸರ ಮೂಲದ ರೈಲು18238 ಎಂದು ಅಂಕಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಕೋಚ್ ಸಂಯೋಜನೆ ಎಸ್ಎಲ್ಆರ್, ಜಿ 1, ಗ್2, ಹ1, ಎ 1, ಬಿ 1, ಬೀ2, ಬೀ3, ಸ್12, ಸ್11, ಪಿಸಿ, ಸ್10, ಸ್9, ಸ್8, ಸ್7, ಸ್6, ಸ್5, ಸ್4, ಸ್3, ಎಸ್ 2, ಎಸ್ 1, ಜಿ 3, ಜಿ 4 ಆಗಿದೆ; ಎಸ್ಎಲ್ಆರ್, ಎಸ್ಪಿ.ಇದು ಆಜ್ಞಿ ವಪ್ 7 ನಂತರ ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಮತ್ತು ವ್ಡ್ಪ್ 4ಬೀ ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ರಿಂದ ಅಮೃತ್ಸರ್ಗೆ ತುಘ್ಲಕಾಬಾಡ್ / ವ್ಡ್ಪ್ 4ಡ್ ಗೆ ನಾಗ್ಪುರ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಇತಾರ್ಸಿ ವಪ್ 4  ನಂತರ, ನಾಗ್ಪುರ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ್ಗೆ ಹೋಗುತ್ತ್‌ದೆ.
ವಿಸ್ತರಣೆ ಇತಿಹಾಸ
1977 - 1 ಎಸಿ ಈಇ ನೇ ಶ್ರೇಣಿ, 3 ಎಸಿ ಈಯೀ ನೇ ಶ್ರೇಣಿ, 10 ಸ್ಲೀಪರ್, 6 ಜನರಲ್ ಮತ್ತು 2 ಎಸ್ಎಲ್ಆರ್ ಜೊತೆ ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಆಂಚಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ - ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಜಂಕ್ಷನ್ ಹಬೀಬ್‌ಗಾಂಜ್ ನಡುವೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ವರ್ಷದ 1980 - ಭೋಪಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ವಿಸ್ತೃತ ಮತ್ತು  ಭೋಪಾಲ್- ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಆಂಚಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಓಡಿಸಾಲಗಿತ್ತು ವರ್ಷದ 1987 - 1988 - ರೈಲಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಕಾರ್ ಸಿಕ್ಕಿತು ಮತ್ತು ರೈಲು ನೋ.1225 / 1226 ಭೋಪಾಲ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು - ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಲಾಸ್ಪುರ ವಿಸ್ತರಿಸುವ - ಹಜರತ್ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಗೆ ಭೋಪಾಲ್ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಆಂಚಲ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್. ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಆಂಚಲ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ರೈಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು 1997 - ಅಮೃತಸರ ಜಂಕ್ಷನ್ ಗೆ ವಿಸ್ತೃತ 1999 - ರೈಲು ಚಿಂದಾವರ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸ್ಲಿಪ್ ಕೋಚ್‌ಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿತು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗಗಳು
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವು ೧೭೧೨ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಧಾಮದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸಾವಿರಾರು ಚಾರಣಿಗರು ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಡಿ. ಸಿ. ಮೋಟರ್
ಡಿ.ಸಿ. ಮೋಟರ್ ಎಂಬುದು ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಯಂತ್ರ. ಇವು ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಡಿ.ಸಿ. ಮೋಟರುಗಳ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೋಟರ್ ಎಂಬ ತಿರುಗುವ ಭಾಗವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಟರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ವಾಹಕ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ಸ್ಥಾನಿಕವಾಗಿದ್ದು ಅವು ತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಿರುಗುವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಾಹಕ ಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಬ್ರಶ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರಶ್‌ಗಳು ರೋಟರ್ ತಿರುಗಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿದು ಪಡೆದು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಧ್ರವಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದಾಗಿ ಕಾಂತತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದ ರೋಟರನ್ನು ದೂಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೋಟರ್ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಿರುಗಿದಾಗ ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಕಡಿದುಕೊಂಡು ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈಗ ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಅಯಸ್ಕಾಂತವು ದೂಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ತಿರುಗುವ ರೋಟರ್ ತಿರುಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೋಟರ್ ತಿರುಗುವ ವೇಗವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ರೇನ್‍ಬೋ ಟ್ರೌಟ್
thumb
ರೇನ್‍ಬೋ ಟ್ರೌಟ್ (ಆನ್ಕೊರಿಂಕಸ್ ಮೈಕಿಸ್) ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ತಣ್ಣೀರಿನ ಉಪನದಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಸ್ಯಾಲ್ಮನಿಡ್‍ನ ಪ್ರಜಾತಿ. ಸ್ಟೀಲ್‍ಹೆಡ್ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಸ್ಟೀಲ್‍ಹೆಡ್ ಟ್ರೌಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳು ವಾಸಿಸಿದ ನಂತರ ಸಿಹಿನೀರಿಗೆ ಮರಳುವ ಕರಾವಳಿ ರೇನ್‍ಬೋ ಟ್ರೌಟ್ (ಒ ಮೀ. ಇರಿಡಿಯಸ್) ಅಥವಾ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ನದಿ ರೆಡ್‍ಬ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರೌಟ್ (ಒ ಮೀ. ಗೇರ್ಡ್‌ನೆರಿ) ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಉಪನದಿಗಳೊಳಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸ್ಟೀಲ್‍ಹೆಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಕಡಲಿನಿಂದ ನದಿಗೆ ಬರುವ ರೂಪಗಳು 20 ಪೌಂಡು (9.1 ಕೆಜಿ) ಮುಟ್ಟಬಹುದು. ವಯಸ್ಕ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಹೊಳೆ ರೇನ್‍ಬೋ ಟ್ರೌಟ್ 1 ಮತ್ತು 5 ಪೌಂಡು (0.5 ಮತ್ತು 2.3 ಕೆಜಿ) ನಡುವೆ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉಪಜಾತಿಗಳು, ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವರ್ಣವಿನ್ಯಾಸವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಮೀನುಗಳು ಕಿವಿರುಗಳಿಂದ ಬಾಲಗಳವರೆಗೆ, ಪಾರ್ಶ್ವ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರಸವಿಸುವ ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಈ ಜಾತಿಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆಗಾಗಿ ಕನಿಷ್ಠ 45 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ (ಅಮೇರಿಕಾ), ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನಿನ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೀನುಗಳು ಬೇಟೆಯಾಡುವ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸುವ, (ಗಿರಕಿ ರೋಗದಂತಹ) ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಹರಡುವ, ಅಥವಾ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳ ಜೊತೆ ಸಂಕರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ಹೀಗೆ ಆನುವಂಶಿಕ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಹಾ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯೋಮಿಂಗ್‍ನ ಫ಼ಾಯರ್‌ಹೋಲ್ ನದಿಯಂತಹ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಗಳಿರದ ಅಥವಾ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬರಿದಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಳ ಸಂತತಿಯಿರುವ ನೀರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇತರ ಪ್ರಜಾತಿಗಳು ಕ್ರೀಡಾ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ.
ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪಜಾತಿಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಮೀನುಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ಟೀಲ್‍ಹೆಡ್‍‍ನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವಸಮೂಹ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಬೆದರಿಕೆ ಅಥವಾ ಅಪಾಯಕ್ಕೀಡಾಗಿರುವವೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೀಲ್‍ಹೆಡ್ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯಮೀನಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ಚನ್ನಸಂದ್ರ
ಚನ್ನಸ೦ದ್ರ ಬೆ೦ಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಸರು. ಬಿ.ಡಿ.ಎ ಬಡಾವಣೆ ಕಸ್ತೂರಿನಗರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಚನ್ನಸ೦ದ್ರವನ್ನು ಬಿ.ಚನ್ನಸ೦ದ್ರ (ಬೆನ್ನಿಗಾನಹಳ್ಳಿ ಚನ್ನಸ೦ದ್ರ) ಎ೦ತಲೂ ಹೂಡಿ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಚನ್ನಸ೦ದ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ಚನ್ನಸ೦ದ್ರ ಎ೦ತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಿ.ಚನ್ನಸ೦ದ್ರ ಮೊದಲು ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಸಹ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈಗ ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಮೆಟ್ರೋ ಸೇರಿದ೦ತೆ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿ೦ದ ಇಲ್ಲಿನ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ಬ೦ದಿದೆ. ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳಿರುವಲ್ಲಿ ಹೊಸಾ ಅಪಾರ್ಟಮೆ೦ಟುಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾಶೀ ವಿಶ್ವನಾಥನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಚಾಮು೦ಡೇಶ್ವರೀ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಷತ್ರತಿಯದ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ಊರಜಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಶೀವಿಶ್ವನಾಥಸ್ವಾಮೀ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿನ ಅಶ್ವಥ್ಥ ವೃಕ್ಷ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ನಲ್ಲಪ್ಪರೆಡ್ಡಿಯವರು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಥ್ಥ ಮರದ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆ೦ದು ಉಯಿಲು ಬರೆದಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅ೦ತರ್ಜಲ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವುದರಿ೦ದ ಟ್ಯಾ೦ಕರ್ ನೀರಿನ ಮಾರಾಟದ ಧ೦ದೆ ಇಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಝೀರೋ ಮೈಲ್ ಸ್ಟೋನ್
ಝೀರೋ ಮೈಲ್ ಸ್ಟೋನ್ (शून्य मैलाचा दगड), ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ರು, "ಗ್ರೇಟ್ ಟ್ರಿಗೊನೊಮೆಟ್ರಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕಂಬವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಜಿಟಿಎಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಬೆಂಚ್ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಓಡುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಂಬದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಎತ್ತರವು ಸರಾಸರಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೧೦೨೦.೧೭೧ ಅಡಿಗಳು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇದು ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವೆಂದು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಝೀರೋ ಮೈಲ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.
ನಾಗ್ಪುರದ ಝೀರೋ ಮೈಲ್ ಸ್ಥಂಭದ ಷಡ್ಭುಜಾಕಾರ ತಳದಿಂದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಇರುವ ದೂರ, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ರಮೇಶ್ ಬೈಸ್
ರಮೇಶ್ ಬೈಸ್ (ಜನನ 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1948) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಜುಲೈ 2021 ರಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜುಲೈ 2019 ರಿಂದ ಜುಲೈ 2021 ರಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪುರಾದ 18 ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು 1999 ರಿಂದ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ರಾಯ್‌ಪುರದಿಂದ 9ನೇ (1989), 11ನೇ (1996), 12ನೇ, 13ನೇ, 14ನೇ (2004), 15ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಬೈಸ್ ಅವರು 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1948 ರಂದು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರಾಯ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದಲ್ಲಿದೆ ) ಖೋಮ್ ಲಾಲ್ ಬೈಸ್‌ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಭೋಪಾಲ್‌ನ ಬಿಎಸ್‌ಇಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು 23 ಮೇ 1969 ರಂದು ರಾಂಬಾಯಿ ಬೈಸ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಬೈಸ್ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕ.
ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು ಜುಲೈ 2019 ರಿಂದ ಜುಲೈ 2021 ರವರೆಗೆ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೋಲಂಕಿಯ ನಂತರ ತ್ರಿಪುರಾದ ನೇ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ 14 ಜುಲೈ 2021 ರಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ 10 ನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ
ಕರಣ್ ಭಗತ್
ಕರಣ್ ಭಗತ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಐಐಎಫ್ಎಲ್ ವೆಲ್ತ್ ಮತ್ತು ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಫಾರ್ಚೂನಿಂಡಿಯಾ.ಕಾಂ ನ ೪೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇವೈ ಉದ್ಯಮಿ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಮಾರ್ವಾರಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರು. ಭಗತ್ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಎಂಬಿಎ ಮುಗಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ
ಐಐಎಂ ಗೆ ಸೇರುವ ಮುನ್ನ, ಅವರು 1996 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು ನೆಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಗೆ ಕೊಟಕ್ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸಂಪತ್ತು ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಭಗತ್ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಯತಿನ್ ಶಾ ಮತ್ತು ಅಮಿತ್ ಶಾ ಐಐಎಫ್ಎಲ್ ವೆಲ್ತ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಐಐಎಫ್ಎಲ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ನ ಘಟಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಅವರ ಕಂಪನಿ ಐಐಎಫ್‌ಎಲ್ ವೆಲ್ತ್ ಸಂಪತ್ತಿನ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಶೇ.೨೧.೬% ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಜನರಲ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ಗೆ, ೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ (ಯುಎಸ್‌ಡಿ ೧೭೩ ಮಿಲಿಯನ್) ಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಐಐಎಫ್ಎಲ್ ವೆಲ್ತ್ & ಅಸೆಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಲಹೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧,೭೦,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಅರ್ಧ-ಡಜನ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ಅಪ್ಗಳಲ್ಲಿ ಏಂಜಲ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಬಾವಿ
thumb|right|200px|[[ಚೆನ್ನೈ ನಗರದ ಒಂದು ಬಾವಿ.]] ಬಾವಿ ಎಂದರೆ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೆಲವನ್ನು ಕೊರೆದು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ.
ನಮೂನೆಗಳು
ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಮೂನೆಗಳಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಕೊರೆದು ತೆರೆದ ಬಾವಿಗಳೇ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಕಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು.ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳು ಇತ್ತಿಚಿಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ.ಈ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲವನ್ನು ಆಳದವರೆಗೆ ಕೊರೆದು ಭೂಮಿಯ ಅಂತರ್ಜಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಣ
ಕಲೀಂ
ಕಲೀಂ : ೧೬೫೧-. ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಕವಿ. ಅಬು ತಾಲಿಬ್ ಕಲೀಂ ಹಮದಾನಿ ಇವನ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು. ಇರಾನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಹಮದಾನಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ. ಹೆಸರು ಅಬುತಾಲಿಬ್ ಆದರೂ ಕಲೀಂ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾವ್ಯನಾಮವೂ ಅವನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಕಲೀಂ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮತ್ತು ಕನಸುಗಾರ, ಅವನ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕವನಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿವೆ.
ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ದೊರೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಕಲೀಮನೂ ಜೊತೆಗಿದ್ದು ಷಾಜಹಾನ್ನಾಮಾ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಷಾಜಹಾನನ ರಾಜ್ಯಭಾರಕ್ರಮವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿವರಗಳು ಬಂದಿವೆ.
ಷಾಜಹಾನ ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಮಯೂರ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ವೈಭವಗಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಕಲೀಂ ಅದರ ಮೇಲೆ ಸುಂದರವಾದ ಪದ್ಯ ಬರೆದು, ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಓದಿದ. ಇದರಿಂದ ಹರ್ಷಗೊಂಡ ದೊರೆ, ಕವಿಗೆ ತುಲಾಭಾರದ ಮಾರ್ಯಾದೆ ಮಾಡಿಸಿ, ಅಷ್ಟೂ ಹಣವನ್ನು ಅವನಿಗೇ ಕೊಟ್ಟುದಲ್ಲದೆ ಮಲಿಕುಶ್ಯುಅರಾ (ಕವಿಗಳ ಸಾಮ್ರಾಟ) ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದನಂತೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಕೇಶ್ ಬೇಡಿ
ರಾಕೇಶ್ ಬೇಡಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ-ನಟ. ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಟೆಲೆವಿಶನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲೂ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಕೇಶ್ ಬೇಡಿ, ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ 'ಹಮಾರ ತುಮ್ಹಾರೆ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್, ಜೊತೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೫೦ ಕ್ಕಿಂತಾ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಪಾತ್ರಗಳು. ಮೇರೆ ಅಪ್ನೆ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಗುಲ್ಝಾರ್ ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು.
ರಾಕೇಶ್ ಬೇಡಿ ಹಲವಾರು ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ
೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಚಶ್ಮೆ ಬದ್ದೂರ್' ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, 'ಶ್ರೀಮಾನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ','ಯೆಹ್ ಜೊ ಹೈ ಜಿಂದಗಿ' ಮುಂತಾದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞ-ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರ‍ೆ.'(Main tu assi tussi)'
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಧಾಮ
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ೨೧ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು.
ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಅಪರೂಪದ ಹಾಗು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಹಲವಾರು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಬೇಧಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವು ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರಪರ್ವತವು ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಸನಿಹದಲ್ಲೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ. ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯವು ಬಿಸಿಲೆ ಕಾದಿಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಅರಣ್ಯ ವಲಯಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳುವು ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. .
ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳು
ವಿಷ್ಣುಕಾಂತಿ
ವಿಷ್ಣುಕಾಂತಿ ಅತ್ಯಂತ ತೆಳ್ಳಗಿನ, ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಕವಲೊಡೆಯುವ, ಹರಡುವ ಅಥವಾ ಏರುವ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೂದಲುಳ್ಳ ಮೂಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಾಂಡಗಳು 20 ರಿಂದ 70 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಅಪ್ರೆಸೆಸ್ಡ್, ಬಿಳಿಯ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆಯ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಎಲೆಗಳು, ಅಂಡಾಕಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲವು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 0.5 ರಿಂದ 1 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತುದಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊನಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ತಿಳಿ ನೀಲಿ ಮತ್ತು 6-8 ಮಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ದುಂಡಾದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4 ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಕಾಂತಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ವಿಶುನಕ್ರಾಂತ, ಶ್ಯಾಮಕ್ರಂತಾ, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಾ ತಮಿಳ್, ವಿಷ್ಣುಕ್ರಾಂತಿ, ವಿಶೀನ್ಕ್ರಾಂತಿ, ವಿಷ್ಣುಗಂಧಿ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಜಾತಿಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಳೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಕೇರಳದ ಹತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಹೂವುಗಳಾದ ದಾಸಪುಷ್ಪಂನಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಇಂಡೊಮಾಲಯ, ಪಾಲಿನೇಷ್ಯಾ, ಸಬ್-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ-ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪಾಂತ್ರೋಪಾಲ್ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ವಾಂಕೇಲ್
ಸಾಧನೆಗಳು
ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಅವರ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ, ಆಸಕ್ತಿಯ ಫಲವಾಗಿ ಅವರು ರೋಟರಿ ಪಿಸ್ಟನ್ ಯಂತ್ರವನ್ನ ತಯಾರಿಸಿದರು. ಇವರ ಶ್ರಮವನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿ, ಜರ್ಮನ್ ವಿಮಾನ ಪಡೆ ಇವರ ನೆರವಾಯಿತು. ರೋಟರಿ ಪಿಸ್ಟನ್ ಯಂತ್ರ ಸಂಶೋಧನೆ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ವಾಂಕೇಲ್ ಅವರ ಮಹತ್ಸಾಧನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಾಂಕೇಲ್ ಯಂತ್ರ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ವಾಂಕೇಲ್ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರದ್ದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವಾಂಕೇಲ್ ಇಂಜಿನ್ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರೋಟರಿ ಪಿಸ್ಟನ್ ಯಂತ್ರ ಆಕರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದು, ತೂಕ ಕಡಿಮೆ, ಹೆಚ್ಚು ಶಬ್ಧ ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಉತ್ಪಾದನ ವೆಚ್ಚವೂ ಕಡಿಮೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ವಾಂಕೇಲ್ ರವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಯಂತ್ರ ಹಡಗು ಮತ್ತು ವೈಮಾನಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿನ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಈ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಸಾವ್ಲಾರಾಮ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಹಳ್ದಂಕರ್
ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಹಳ್ದಂಕರ್,ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 'ಸಾವಂತವಾಡಿ' ಗ್ರಾಮದ ಒಂದು ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆಗ ಅದು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಶಾಲಾದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಶಾಲೆಯ ಹೆಡ್ ಮಾಸ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಅವರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜನಿಗೆ ಶಿಫಾರಿಸ್ ಮಾಡಿದರು. ಸಾವಂತ್ ವಾಡಿ ರಾಜರು ಹಳ್ದಂಕರ್ ರಿಗೆ, ವಿಶೇಷ ಸ್ಕಾಲರ್ ಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ ಮುಂಬಯಿನ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಗೆ ಕಳಿಸಿದರು.
ರಾಜರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ
ಹೀಗೆ ಬೊಂಬಾಯಿ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದ ಹಳ್ದಂಕರರು, ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ 'ಮಹದೇವ್ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಧುರಂಧರ್', ಮತ್ತು 'ಸೆಸಿಲ್ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಬರ್ನ್ಸ್' ರವರನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ, ಅವರ ಬಳಿ ಶಿಷ್ಯತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಹಲವಾರು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ತಮ್ಮಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ವಾಟರ್ ಕಲರ್ ಮತ್ತು ಆಯಿಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದರು. 'ಪೋರ್ಟೈರ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಅವರ ವಿಶಿಶ್ಠತೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಜೆ.ಜೆ.ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅವರು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ 'ಹಳ್ದಂಕರ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್' ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ, ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾಯದಿಂದ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಹಲವಾರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು.
ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಅವರ ಸ್ವಂತ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸರ್ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಶಿಮ್ಲಾ, ಲಂಡನ್ ನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡವು.
'ಗ್ಲೋ ಆಫ್ ಲ್ಯಾಂಪ್'
ಹಳ್ದಂಕರರಿಗೆ ಹೆಸರುತಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ 'ವುಮನ್ ವಿಥ್ ದ ಲ್ಯಾಂಪ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಕೃತಿ, ಈಗ ಇದು 'ಮೈಸೂರಿನ ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದೆ. ರವಿವರ್ಮರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಅದೇ ಪ್ಯಾಲೇಸಿನ ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿರುವ 'ದೀಪದ ಹುಡುಗಿಯ ಚಿತ್ರಕಲಾಕೃತಿ' ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾದವರು, ಕಲಾವಿದ ಹಳ್ದಂಕರ್ ರ ಮಗಳು, ಗೀತ. ಈ ಸುಂದರ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಸಹಾ ರವಿವರ್ಮರೇ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಮೀಡಿಯದವರು ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ರಾಜಮನೆತನದ ಯುವತಿಯ ಕೇರಳ ರೀತಿಯ ಸೀರೆಧರಿಸಿರುವುದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂಬ ವಿಚಾರ,
ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಕಾಲಕೃತಿ
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾದ ಯುವತಿ, ಅವರ ಮಗಳು, ಗೀತ. ಹಳ್ದಂಕರ್ ಸ್ವತಃ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಮಗಳಾದ ಗೀತ, ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅವರ ತಾಯಿಯವರಿಗೆ ಕೊಂಡು ತಂದ ಸೀರೆಯನ್ನು ತಾನೇ ಉಟ್ಟಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ತಂದೆಗೆ ತನ್ನ ಸೀರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಹೋದಾಗ, ಅವಳ ಕೈನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀಪವಿತ್ತು. ಕಲಾವಿದ ಹಳ್ದಂಕರ್ ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಜಲವರ್ಣದ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಕೃತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೩ ದಿನ ಹಿಡಿಯಿತು. ಗೀತಾ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕಿ. ಆಗ್ರಾ ಘರಾಣೆಯ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನದಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯಾಯಿತು. ಆಕೆ ಕೋಲ್ಹಪುರದ ಚಿನ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಉಪ್ಲೆಕರ್ ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
ಶತಾಯುಶಿ ಗೀತಾ ಕೆ.ಉಪ್ಲೇಕರ್
ವರ್ಷ ೨೦೧೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ೨ ರಂದು ಗೀತಾಗೆ ೧೦೦ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ತಂದೆ, ಹಳ್ದಂಕರ್ ಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ,ಒಂದು ಚಿತ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶೇಷ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಆ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಗೀತಾರವರ ಚಿತ್ರಕೃತಿ "ವುಮನ್ ವಿಥ್ ದ ಲ್ಯಾಂಪ್" ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಸಾವಂತವಾಡಿ ಅರಮನೆಯ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ 'ವಿಶೇಷ ಫೋಟೋ ಶಾಟ್' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು.
ಜೀವನ
ಹಳ್ದಂಕರ್ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಮದುವೆಯಾದರು. ಈ ತರಹದ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿ ಅವರ ವಂಶದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ, ೭ ಮಕ್ಕಳು ೪ ಗಂಡು, ೩ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಬನ್ ರಾವ್ : ಮೂರನೆಯ ಮಗ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಬಬನ್ ರಾವ್ ಹಳ್ದಂಕರ್,ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಒಬ್ಬ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಪದವೀಧರರು. ಆದರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತರು. ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೩೨ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಉಸ್ತಾದ್ ಖಾದಿಮ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್' ರಿಂದ 'ಆಗ್ರ ಘರಾನ ಶೈಲಿ'ಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಮುಂದಿ ವಿದುಷಿ,ಮೋಗುಬಾಯಿ ಖುರ್ಡೀಕರ್ (ಶ್ರೀಮತಿ ಕಿಶೋರಿ ಅಮೋನ್ಕರ್ ರವರ ತಾಯಿ) ರಿಂದ ಜೈಪುರ ಘರಾನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿತು, ಸಿದ್ಧಿಸಾಧಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ತಮ್ಮ, "Aesthetics of Agra & Jaipur Traditions" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಬಾಗಿಲು
thumb|ಬಾಗಿಲು ಬಾಗಿಲು ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿ, ಅಪ್ರವೇಶ್ಯ ಮತ್ತು ಮುರಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಲೋಹ) ತಯಾರಿಸಲಾದ ಫಲಕ. ಬಾಗಿಲು ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೊಂದದಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಟ್ಟಿ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಗಾಜು ಅಥವಾ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಗಿಲನ್ನು ತಿರುಗಣೆಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚೌಕಟ್ಟು ಒಂದು ಕಟ್ಟಡ, ಕೋಣೆ, ಅಥವಾ ವಾಹನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗಮನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ತಡೆಯಲು ಈ ಫಲಕವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಬಹುದು (ಚೌಕಟ್ಟಿನಿಂದ ದೂರದ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ, ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿರುವ ಸಮತಲದ ಮೇಲೆ ಜಾರಿಸಿ, ಒಂದು ಸಮಾಂತರ ಸಮತಲದ ಮೇಲೆ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಚಿ, ಅಥವಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಕ್ಷರೇಖೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತಿ). ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬಾಗಿಲಿನ ಒಳಭಾಗವು ಹೊರಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾ. ವಾಹನದ ಬಾಗಿಲು) ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಬದಿಗಳು ಒಂದರಿಂದ ಒಂದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ನಿರ್ಗಮನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡಲು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೇವಲ ಮಾಲೀಕ ಅಥವಾ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿನ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಬಲ್ಲರು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಲು ಹಲವುವೇಳೆ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಭದ್ರಪಡಿಕೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಗಿಲುಗಳು ಬಡಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊರಗಿನವರು ತಮ್ಮ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿ ತಮಗಾಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಲು ಅಥವಾ ತೆರೆದು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಒಂದು ಸ್ಥಳದೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಾಗಿಲುಗಳು ಗೋಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವ ದ್ವಿತೀಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಹೊರಗಿನವರ ಬೇಡವಾದ ಗಮನವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು, ಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು, ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಬೆಳಕು ಸಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು, ಒಳಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಿಡಲು ಅಥವಾ ತಂಪಾಗಿಸಲು ವಾತಾಯನ ಅಥವಾ ವಾಯು ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಂದವಾಗಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದು.
ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸೌಂದರ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ, ಸಾಂಕೇತಿಕ, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಸಂಬಂಧಿ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಬಾಗಿಲಿನ ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಹೊರಗಿನವನಿಂದ ಒಳಗಿನವನಾಗಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಬಾಗಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲ ದಾರಿಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯ ಶಕುನವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ದ್ವಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಮಮ್ತಾಝ್
ಮಮ್ತಾಝ್ ಅವರ ಪರಿವಾರ
ಮಮ್ತಾಝ್ ರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು, ಬೊಂಬಾಯಿನ, ಅಬ್ದುಲ್ ಸಲೀಮ್ ಅಸ್ಕರಿ ಮತ್ತು ಶಾದಿ ಹಬಿಬ್ ಆಘ. ಮಮ್ತಾಝ್, ಸನ್, ೩೧,ಜುಲೈ, ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿ ದ್ದರು. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಎಕ್ ಸ್ಟ್ರ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮುಝೆ ಜೀನೆದೊ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ಕಲ್ಗಿ - ತುರಾಯಿ
ಕಲ್ಗಿ - ತುರಾಯಿ : - ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಾವಣಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಲಭ್ಯವಾದರೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಹೋಗಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕಡೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಗಿ_ತುರಾಯಿ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುವವರು ಕಾಣಬರುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಲ್ಗಿ - ತುರಾಯಿಗಳು ಲಾವಣಿಕಾರರ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳು. ಹರದೇಶಿ - ನಾಗೇಶಿ ಎಂದೂ ಇವರನ್ನು ಕರೆವುದಿದೆ. ಈ ಎರಡು ವರ್ಗದ ಲಾವಣಿಕಾರರೂ ಇದಿರುಬದಿರಾಗಿ ಸ್ಫರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹರದೇಸಿಯವರು ಗಂಡಿನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ನಾಗೇಸಿಯವರು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಕ್ಷವನ್ನೂ ವಹಿಸಿ ಅಪೂರ್ವ ಲಾವಣಿಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಹಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿಯ ಲಾವಣ್ಯಕ್ಕೆ ಭಂಗವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು.
ಲಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಲಾವಣಿಗಳೂ ಉಪಲಾವಣಿಗಳೂ ಉಂಟು. ಪೌರಾಣಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಲಾವಣಿಯ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಶೃಂಗಾರ ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಲಾವಣಿಗಳ ಪ್ರಾಚುರ್ಯ ಹೆಚ್ಚು. ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಲಾವಣಿಗಳು, ಹೊಸ ಸಂಪ್ರಾದಯದ ಲಾವಣಿಗಳು ಎಂದು ಇವುಗಳ ಬಗೆಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಲಾವಣಿಗಳು ರಚನಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಕಲ್ಪನಾರಮ್ಯತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾದವು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಾವಣಿಕಾರರು ಪ್ರತಿ ಲಾವಣಿಯನ್ನು ಹಾಡುವಾಗಲೂ ಮೊದಲಿಗೊಂದು ಉಪೋದ್ಘಾತ ಸ್ವರೂಪದ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಡನ್ನೂ ಕೊನೆಗೊಂದು ಉಪಸಂಹಾರ ಸ್ವರೂಪದ ಹಾಡನ್ನೂ ಹೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸೂಚನ ಪಲ್ಲವಿಯನ್ನು ಸಖಿ ಎಂದೂ ಕೊನೆಯದನ್ನು ಖ್ಯಾಲಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಲಾವಣಿಯಲ್ಲೂ ಚೌಕ ಎಂಬ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನುಡಿಗಳು, ಒಂದು ಚಾಲ ಸೇರಿರಬೇಕೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಥ ನಾಲ್ಕೋ ಆರೋ ಚೌಕ ಸೇರಿದರೆ ಒಂದು ಇಡಿಯ ಲಾವಣಿ ಅಗುತ್ತದೆ.
ಲಾವಣಿ ಹಾಡುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಕೈತಾಳ, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪ ಹಿಡಿದು ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹಾಡಲು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹಿಂದೆ ತಿಂತಿಣಿ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಸೂರಿನವ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ.
ಲಾವಣಿಕಾರ ಲಾವಣಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಊರು, ಅಧಿದೈವ, ಗುರುಪರಂಪರೆ, ಹಾಡುವ ಜೊತೆಗಾರರು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಹಾಡು ಎಂಥ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದುದು, ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಹೇಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಬಲ್ಲುದು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮನ ಸಂತೋಷಾಯ್ತು ಬೆಳದಿಂಗಳ ಮಳಿಕುಟ್ಟಿ | ಮಳಿಕುಟ್ಟಿ | ಸುತ್ತ ರಾಜ್ಯದಾಗ ಹಲಸಂಗಿ ಊರ ಕರಿಕೋಟಿ | ಕರಿಕೋಟಿ | ಗಂಡು ಬಾಳು ವಸ್ತಾದರ ಆ ಕಡಿ ನಡಗಟ್ಟಿ | ನಡಗಟ್ಟಿ ಕರನಾಟಕ ಹಲಸಂಗಿ ಊರ | ಮೆರಿಯತಾವ ತೂರ | ಮಲಿಕ ಮೈತರ | ಹಚ್ಚಿ ವರಗಿ | ಖಾಜ್ಯಾನ ಕವೀ ಸವಿ ಸಕ್ಕರಿ ಎಲ್ಲರಿಗಿ | ಖಂಡೂನ ಸೂರ ಕೇಳಿ ಕಲ್ಲ ಮನಸು ಕರಗಿ |
ಕಲ್ಗಿ_ತುರಾಯಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗೂ ಆ ಸಂಬಂಧವಾದ ಲಾವಣಿಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ. ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಲಾವಣಿಗಳು ಈ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಜನಪದ ಕಾವ್ಯಸಂಪತ್ತಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ
ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ: ಸು.೧೪೩೯ ಜೈನಕವಿ.ಆಶ್ರಯ --  ಪಾಂಡ್ಯರಾಯ. ಜ್ಞಾನಚಂದ್ರಾಭ್ಯುದಯ, ನಾಗಕುಮಾರಚರಿತೆ, ಕಾಮನಕಥೆ, ಚಿನ್ಮಯಚಿಂತಾಮಣಿ, ಅನುಪ್ರೇಕ್ಷೆ, ಜಿನಸ್ತುತಿ, ತತ್ತ್ವಭೇದಾಷ್ಟಕ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಜಿನಯಜ್ಞಫಲೋದಯ, ಯಶೋಧರಚರಿತೆ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕರ್ತೃ. ಸಿದ್ಧರಾಶಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ಈತ ಬರೆದಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕವಿಚರಿತೆಕಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಬೇರೊಂದು ಗ್ರಂಥವಾಗಿರದೆ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅನುಪ್ರೇಕ್ಷೆಗೆ ಇರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಈತ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳದ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿಗಳ ಶಿಷ್ಯನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ನಾಗಕುಮಾರ ಚರಿತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ (೧೪೪೨), ಜೊತೆಗೆ ಕಂದವೃತ್ತಗಳೂ ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಫಣಿಕುಮಾರಚರಿತೆಯೆಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದು ೫ ಸಂಧಿಗಳನ್ನೂ ೫ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಾಮನಕಥೆ ಸಾಂಗತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೪ ಸಂಧಿಗಳೂ ೩೩೧ ಪದ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂದ, ಷಟ್ಪದಿ, ವಚನಗಳೂ ಬರುವುದುಂಟು. ಇದನ್ನು ಲಲಿತಕೀರ್ತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾದ ತುಳುವ ದೇಶದ ದೊರೆ ಭೈರವಸುತ ಪಾಂಡರಾಯನ ಇಷ್ಟಾನುಸಾರವಾಗಿ ಬರೆದಂತೆ ಕವಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೃತಿ ಜೈನಮತಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮನ್ಮಥಕಥಾ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಚಿನ್ಮಯಚಿಂತಾಮಣಿ ಮಾತ್ರಾವಿನ್ಯಾಸದ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೧೦೫ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವನಿರೂಪಣೆ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಣಿಹಿತ ಚಿನ್ಮಯಚಿಂತಾಮಣಿಯಿದು ಕಲ್ಯಾಣಕೀರ್ತಿ ಸೌಖ್ಯಾಸ್ಪದಮಂ ಮಣಿಯದೆ ಜಯಿಸಲಿ ಜಗದೊಳು ಗುಣಿಜನಗಳಿಗಿತ್ತು ಚಾರುಮುಕ್ತಿ ಶ್ರೀಯಂ ಎಂಬ ಒಂದು ಕಂದಪದ್ಯವಿದೆ.
ಅನುಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ೭೪ ಪದ್ಯಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಕುಂದಾಚಾರ್ಯರ ಗಾಹೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದಾಗಿಯೂ ಪನ್ನೆರಡುನುಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಚೆನ್ನಕನ್ನಡದಿಂದವೆ ಬಾಲಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಹೇಳುವುದಾಗಿಯೂ ಕವಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಜಿನಸ್ತುತಿ ೨೭ ಕಂದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಚಿಕ್ಕ ಕೃತಿ. ಜಿನ ಮಹಿಮೆಯ ವರ್ಣನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ತತ್ತ್ವಭೇದಾಷ್ಮಕ ೯ ಮಲ್ಲಿಕಾಮಾಲಾವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನತತ್ತ್ವವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ಅಷ್ಟಕ ಗ್ರಂಥ. (ಎಸ್.ಬಿ.ಎಸ್.)
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗನ್ನಮೇಡ್
ಗನ್ನಮೇಡ್ (ಖಗೋಳ) ಇದು ಗುರು ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ೨,೬೩೪ ಕಿ.ಮೀ. ಸುತ್ತಳತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹ  ಪ್ಲುಟೊ ಮತ್ತು ಮರ್ಕ್ಯುರಿ ಕಿಂತ  ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಗನ್ನಮೇಡ್ ಅನ್ನು ಇಟಲಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸೈಮನ್ ಮೇರಿಯಸ್ನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು..
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್
ಉಷ್ಣವು ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ರೂಪ. ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ರೂಪದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿ,ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಚಲನೆಗಳಿವೆ: ಈ ಎರಡನೆಯ ವಿಧವಾದ ಚಲನೆಯು ಒತ್ತಡ ಅಂತರವಿದ್ದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್‍ಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ, ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್ ಎಂದರೇನು?
ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಸಾಧನ (ಹೀಟ್ ಎಂಜಿನ್). ಇದು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಉಷ್ಣಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು: ೧. ಆಕರ, (ಸೋರ್ಸ್ ಅಥವಾ ಮೂಲ). ಇದರಿಂದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು. 2. ತೊಟ್ಟಿ (ಸಿಂಕ್). ಇದರ ಉಷ್ಣತೆ ಆಕರದ ಉಷ್ಣತೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಕರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 3 ಕ್ರಿಯಶೀಲ ವಸ್ತು (ವರ್ಕಿಂಗ್ ಸಬ್‍ಸ್ಟೆನ್ಸ್). ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಅನಿಲವೋ, ಅನಿಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣವೋ ಅಥವಾ ಹಬೆಯೋ ಇರುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಹಬೆಯ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತು ನೀರಿನ ಆವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಮೂರು ಅಂಗಗಳೂ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವಂಥ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಚಕ್ರವನ್ನು (ಸೈಕಲ್ ಆಫ್ ಆಪರೇಷನ್ಸ್) ರಚಿಸಬೇಕು. ಇಂಥ ಒಂದು ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಸ್ತು ಆಕರದಿಂದ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಹೀರಿ ಸಾಕಾದಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಉಳಿದ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ : ಥಾಮಸ್ ಸಾವೀರಿಯು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಲಿಸಿದನು. ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾಟನು ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನತ್ತು ಕವಾಟಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುಧಾರಿತ ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಹಬೆ ಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾದವು. ನಾವು ಈಗ ಒಂದು ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸೋಣ. ಬಾಯ್ಲರ್ ನಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಕಾಯಿಸಿ, ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದ ಹಬೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ನನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಸಿಲಿಂಡರ್ಗೆ ಹಬೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬೆಯು, ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸುವುದರಿಂದ , ಅದು ಸಂಗ್ರಾಹಕದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒಳಗೆ ಹಬೆಯು ವ್ಯಕೊಚನೆಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅದು ಪಿಸ್ಟನ್ ನನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಿಸ್ಟನ್ ನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿರುವ ವಕ್ರದಂಡವೂ ಸಹ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ವಕ್ರದಂಡವು ಪಿಸ್ಟನ್ ನಿನ ಸರಳರೆಖೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಭಮಣೆಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ವಕ್ರದಂಡದ ಚಕ್ರವು ವ್ಯಾಕೊಚಕ ಹೊಡೆತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಸುತ್ತು ತಿರುಗುತ್ತದೆ.
ಹಬೆಯ ವ್ಯಾಕೊಚನದಿಂದಾಗಿ ಪಿಸ್ತನ್ ಮುಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹಬೆಯು ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಬೆಯು ಸಾಂದ್ರಿಕರಿಸಿ ನೀರಾಗಿತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡ ಪ್ರದೇಶ ಉಂಟಾದ ಕಾರಣ, ಪಿಸ್ತನ್ ಮತ್ತೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ನ ಒಳಕ್ಕೆ ದೂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಕ್ರದಂಡದ ಜಡತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಚಕ್ರವು ಇನ್ನರ್ಧ ಸುತ್ತು ತಿರುಗಿ ಒಂದು ಸುತ್ತನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಕೊಚಕ ಹೊಡೆತ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ ನೀರು ಹೊರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುನಃ ಹಬೆ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನೊಳಗೆ ಬಂದು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಧನ ವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಇಂಜಿನ್ ನ ಹೊರಗೆ ಉರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳೆಮ್ಬ ವಿಶೇಷವಾದ ಮುಚ್ಚಳಗಳಿವೆ. ಹಬೆಯನ್ನು ಸಿಲಿಂಡರ್ ಒಳಗೆ ಬಿಡಲು ಅಥವಾ ಹೊರಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕವಾಟಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಲ್ಪದುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನೂ  ಬಳಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ರೈಲುಗಳಲ್ಲಿಯು ಸಹ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಹಬೆ ಇಂಜಿನ್ ಗಳ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಈಗ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ.
ಆದರ್ಶ ಉಷ್ಣಯಂತ್ರ (ಐಡಿಯಲ್ ಹೀಟ್ ಎಂಜಿನ್)
ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಗೂ (H)ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಗೂ (W) ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ W=HA ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಸಂಬಂಧವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ A ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಮ್ಯಾಂಕ (ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಈಕ್ವಿವಲೆಂಟ್ ಆಫ್ ಹೀಟ್). Kgs ಏಕಮಾನಗಳಲ್ಲಿ A=4.18 ಜೌಲುಗಳು. ಎರಡನೆಯ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಸ್ವಯಂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾರ್ನೋಟ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಉಷ್ಣಯಂತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವ ಆವರ್ತಚಕ್ರವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಕಾರ್ನೋಟ್ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಈ ಚಕ್ರ ಕೇವಲ ಅನಿಲ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
M.I.T ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ
ಕೇತನ್ ಆರ್. ಪಟೇಲ್
ಕೇತನ್ ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ, ಔಷಧಿಕಾರ,ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮೂಲದ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಯಾದ ಟ್ರೊಯಿಕಾ ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಪಟೇಲ್ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ಎಲ್ಎಂ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿಯಿಂದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತ್‌ನ ಧರ್ಮಸಿಂಹ ದೇಸಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಔಷಧೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ.
ಪಟೇಲ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಇಲಾಖೆಯ (ಭಾರತ) ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ “ರಜನಿಭಾಯ್ ವಿ. ಪಟೇಲ್ ಫಾರ್ಮ್ಲ್ನೋವಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು" ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು..
ಪಟೇಲ್ ಅವರು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಗವರ್ನರ್ಸ್, ಎನ್ಐಪಿಇಆರ್, ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ ಫೊರೆನ್ಸಿಕ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತ್ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ