cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಂಶಕ್ಕೆ (ಫ್ಯಾಕ್ಟ್) ಮಾತ್ರ ಸ್ಥಾನ; ಕಲ್ಪನಾಂಶಕ್ಕೆ (ಫಿಕ್ಷನ್) ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಎಡೆಯಿಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರೆಯಂತೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೂ ಸತ್ಯ ಸಂಗತಿಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ದಾಖಲೆ. ವಸ್ತುನಿಷ್ಟೆ ಅದರ ಪ್ರಮುಖಲಕ್ಷಣ. ಸಮಗ್ರತೆ ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖಲಕ್ಷಣ. ಸಮಗ್ರತೆ ಎಂದರೆ ಚರಿತ್ರ ನಾಯಕನ ಜನನದಿಂದ ತೊಡಗಿ ಮರಣದವರೆಗಿನ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಹಂತಗಳ, ಎಲ್ಲ ಮುಖಗಳ, ಎಲ್ಲ ಸಾಧನೆಸಿದ್ಧಿಗಳ, ಕೂಡಿದಮಟ್ಟಿಗೂ ವಿವರಪೂರ್ಣವಾದ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾದ ನಿರೂಪಣೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಲಬ್ಧಜೀವನ ವಿವರಗಳು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕೃತಿನಾಯಕನ ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ವರ್ಣನೆಯೇ ಗ್ರಂಥದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವುದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತಿವಂತರಾದ ಮಹಾಪುರುಷರು ಅಜರಾಮರರಾಗಿರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಉಣ್ಣುವುದು, ಉಡುವುದು, ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲ. ಇಂಥ ಸಾಮಾನ್ಯಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಮಹಾಪುರುಷರು ಒಂದು ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ಮರೆಯುವುದುಂಟು; ಚಾಣಾಕ್ಷನಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರ ಅಂಥವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಬರೆಹದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಕೃತಿನಾಯಕ ಸಾಧಾರಣದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಸೊಗಸುವುದು ಇಂಥ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳ ನಕ್ಷತ್ರ ಮಿನುಗಿನಿಂದ. ಆದರೂ ಕೃತಿನಾಯಕ ಅಮರನಾಗಿರುವುದು ಅವನ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ, ಅವುಗಳ ಸವಿಕಟ್ಟಾದ ವರ್ಣನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮಹಿಮೆ ಮೂರ್ತಿಮತ್ತಾಗಿ ಮೂಡಿನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವುದು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರ ಲೇಖನಕಲೆಯ ಪರಮಸಿದ್ಧಿ. ಹೀಗೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಿರ್ಲಿಪ್ತ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠೆ, ಕಾದಂಬರಿಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ-ಇವೆರಡರ ಸಹಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯೆ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಿ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ. ಇಂಥ ಆದರ್ಶ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠವಾದರೂ ಲೇಖಕನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವರ್ಚಸ್ಸು ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿಲ್ಲವಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಒಂದೇ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಬಿಡಬಹುದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕ ಮಾರ್ವಾ (1885-1967) ಹೇಳುವಂತೆ, ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಜೀವನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿದರೆ, ಅದು ಒಂದು ಜೀವನತತ್ವವನ್ನು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಅದನ್ನು ವಾಚ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುವುದರಿಂದ, ಜೀವನ ಮಹತ್ವವೇನೂ ಹೆಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇ ಲೇಖಕ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟತೆಯನ್ನೂ ಕಲೆಯ ಗಾಡಿ ಮೋಡಿಗಳನ್ನೂ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸತ್ಯಾನುಭೂತಿಯನ್ನೂ ಚರಿತ್ರೆಯ ಘನಸತ್ಯವನ್ನೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಈ ಓರೆಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗುವ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯಾದರೂ ವಿರಳ; ಕನ್ನಡದಲ್ಲಂತೂ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳ. ಈ ವಿರಳ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಪರಿಣಾಮ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಆದರ್ಶ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತವಾದ್ದರಿಂದ ಜನರ ಮುಂದೆ ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಅವು ಇಡಬಲ್ಲವು. ಅವು ಅಸಾಧ್ಯ ಆದರ್ಶಗಳೇನಲ್ಲ. ಚರಿತ್ರನಾಯಕರು ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಮನುಷ್ಯಮಾತ್ರರಾಗಿ ಬದುಕಿ ಬಾಳಿದವರಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಾವೂ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ. ಮನೋರಂಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನಧ್ಯೇಯವಾಗಿ ಉಳ್ಳ ಕಾದಂಬರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್‍ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ-ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗಣ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಸತ್‍ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವುದು ಸುನಿಶ್ಚಿತ.
ಆತ್ಮಕಥೆ
ಆತ್ಮಕಥೆಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೇ. ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಲೇಖಕ ವೀಕ್ಷಕಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ನಾಯಕನ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುಂದಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ದಿನಚರಿ, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ, ಆಪ್ತೇಷ್ಟರ ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಹೇಳಿಕೆಗಳು- ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಲೇಖನಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆರವಿಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಯಕ ಸ್ವಯಂ ಲೇಖಕನಾದ್ದರಿಂದ ಅವನಿಗೆ ಅಂಥ ದಾಖಲೆಗಳ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಕಥೆಯನ್ನು ನೆನಪಿನಿಂದಲೇ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ. ದಿನಚರಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆ, ನೆನಪನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹೌದು, ಅಥವಾ ಅಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನಮಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಇಲ್ಲ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರಕಾರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮನಿರೀಕ್ಷಣೆ, ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ, ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ. ಆತ್ಮಸ್ತುತಿ, ಪರನಿಂದೆ, ಮನುಷ್ಯಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಬಂದ ಜಾಡ್ಯ. ಆತ್ಮಕಥೆ ಬರೆಯುವವನು ಮುಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಾಗಿ ಆತ್ಮಸಂಸ್ಕಾರವುಳ್ಳವನಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಯಮಶೀಲನಾಗಿದ್ದರೆ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಒಳಿತನ್ನೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ ತಪ್ಪುನೆಪ್ಪುಗಳನ್ನೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ, ನಿರ್ವಿಕಾರಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಹೇಳಲು ಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಡ, ಇದಿರ ಹಳಿಯಲುಬೇಡ ಎಂಬ ಗುರಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಆತ್ಮಕಥೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾರಸ್ಯವುಳ್ಳದ್ದು; ಅಷ್ಟೇ ಪರಣಾಮ, ಪ್ರಯೋಜನಗಳುಳ್ಳದ್ದು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗ್ರೀಸಿನ ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್ (ಸು.ಕ್ರಿ.ಶ. 46-120?) ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಜನಕ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ತಾಮಸ್ ನಾರ್ತ್ (1535-1601) ಎಂಬಾತ ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್‍ನ ಜೀವನಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ಅವು ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದುವು. ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್‍ನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳು ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೂಲಮಾದರಿ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಯೂರೋಪಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಆತ್ಮಕಥೆಯೂ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು.
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಸಂತಚರಿತ್ರಕಾರ ಆ್ಯಡಮ್ನನ್ ರಚಿಸಿದ ಸಂತ ಕೊಲಂಬನ ಜೀವನ (ಕ್ತಿ.ಶ.690) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಮೊದಲಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅನಂತರದ ಗಮನಾರ್ಹ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಜಾನ್‍ಸನ್ (1700-1784) ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಸ್‍ವೆಲ್ (1740-1795). ಜಾನ್‍ಸನ್ ತನಗಿಂತ ಹಿಂದೆ ಆಗಿಹೋದ ಕವಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಪರಿಚಯವನ್ನು ದಿ ಲೈವ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಪೊಯೆಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಕವಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾದ. ಜಾನ್‍ಸನ್‍ನನ್ನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ, ಅವನ ಚರ್ಯೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮಾತುಕತೆಯನ್ನು ಅಂದಂದೇ ಬರೆದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಬಾಸ್‍ವೆಲ್ ಬರೆದ ಜಾನ್‍ಸನ್‍ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಲೋಕವಿಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ ಎನ್ನಿಸಿದೆ. ಈ ಕೃತಿ ತಾನೂ ಅಮರವಾಗಿ, ಕೃತಿನಾಯಕನನ್ನು ಅಮರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಜಾನ್‍ಸನ್ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥದ ಮಾದರಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥ ಕೊಲ್‍ರಿಜ್ ಕವಿ ಬರೆದ ಬಯೋಗ್ರ್ಯಾಫಿಯ ಲಿಟರೇರಿಯ (ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು). ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವನವೃತ್ತಾಂತಕ್ಕಿಂತ ಕಾವ್ಯವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮಹಾರಾಣಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1837-1901) ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆ ಹುಲುಸಾಗಿ ಸಾಗಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರಲ್ಲಿ ಲಾಕ್‍ಹಾರ್ಟ್ (1794-1854) ಸರ್ ಸಿಡ್ನಿ ಲೀ (1859-1874), ಲಿಟನ್ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿ (1880-1932), ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನಿಕಲ್‍ಸನ್ (1886-1968) ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರೆಂದೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಸಿಡ್ನಿ ಲೀ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಹಾಗೂ ಏಳನೆಯ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ದೊರೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿಯ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಕಾಲದ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತ ಎಮಿನೆಂಟ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ಸ್ ಎಂಬ ಜೀವನಕಥಾಮಾಲಿಕೆ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಆ್ಯಂದ್ರೆ ಮಾರ್ವಾ ತನ್ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಮುಖಗಳು ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಚಿಯ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು-ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅವನ ಗ್ರಂಥದ ಗರಿಮೆಯನ್ನು-ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹರಾದ ಇತರ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರೆಂದರೆ-ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಡಿಕನ್ಸ್‍ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದಿರುವ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಇ.ಎಂ. ಫಾರ್‍ಸ್ಟರ್, ಮೆಕಾಲೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆದಿರುವ ಜಾರ್ಜ್ ಆಟೋ ಟ್ರೆವಿಲ್ಯನ್ಸ್(1838-1928); ಗ್ಲಾಡ್‍ಸ್ಟನ್ನನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನಿಕಲ್‍ಸನ್ ಕಡೆಯ ಪಯಣ (ದಿ ಲ್ಯಾಸ್ಟ್ ಜರ್ನಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಲಾರೆನ್ಸ್ ಬಿನ್ಯನ್ ಎಂಬ ಕವಿ ಬರೆದಿರುವ, ಅಕ್ಟರ್‍ನನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಕಾವ್ಯಮಯವಾದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ದೇಜಗೌ ಸೊಗಸಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮೋನಿಯರ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ (1819-1899) ಅವರು ಬುದ್ಧನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದ ಮೊದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪರಂಪರೆ ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದುದಾದರೂ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ನಿಕಲ್‍ಸನ್ನನ ಹೇಳಿಕೆ. ಯೂರೋಪಿನ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇಟಾಲಿಯನ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಈ ದೇಶಗಳ ಕೆಲವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸಾಹಿತಿ ರಾಮ್ಯಾನ್ ರಾಲಾನ್(1860-1944) ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರನ್ನೂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವತಃ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರನಾದ ಇಟಲಿಯ ವಸಾóರೀ ಎಂಬಾತ(1511-1574) ಯೂರೋಪಿನ ಪುನರುತ್ಥಾನಕಾಲದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆಯ ಮೂಲಕ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಆತ್ಮಕಥೆಗೆಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ, ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗಲಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ಸಾಹಿತ್ಯಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆತ್ಮಕಥನಕಾರರಲ್ಲಿ-ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಗಿಬನ್ (1737-1794), ಕವಿ-ವಿಮರ್ಶಕ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಗಾಸ್ (1849-1928), ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ನ್ಯೂಮನ್ (1801-1890) ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ (1806-0873), ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಸ್ಪೆನ್‍ಸರ್ (1820-1903) ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಈಚಿನ ಬರಹಗಾರ ಸಾಮರ್‍ಸೆಟ್ ಮಾಮ್ (1874-1965) ಇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಮಾಮ್‍ನ ಸಮಿಂಗ್ ಅಪ್‍ನಲ್ಲಿ (ಉಪಸಂಹಾರ) ಬಿಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚ ಆತ್ಮವಿಮರ್ಶೆ ಗಂಭೀರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ, ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿದೆ. "ನಾನು ಈ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಶ್ರಮವಹಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೂ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟು ಕಥಯೆ"ಎಂಬ ಮಾಮ್‍ನ ಮಾತು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಶ್ರಮವಹಿಸದೆ ನೆನಪುಗಳನ್ನೆ ನೆಮ್ಮಿ ಬರೆಯುವ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಅಪಕ್ವ ಲೇಖಕನ ಕೈಲಿ ಯಾವ ರೂಪವನ್ನೂ ತಳೆಯಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಇದರಿಂದ ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಲೇಖಕ ರೂಸೋ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಕನ್‍ಫೆಷನ್ (ತಪ್ಪೊಪಿಗೆ) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಗ್ರಂಥದ ತುಂಬ ಅವನ ದೋಷದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳ ಅವಿವೇಕಗಳ ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಾರದು. ಎಂಥ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಲೇಖಕನಾದರೂ ತನ್ನ ಅವಗುಣಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಂದನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ರೂಸೋ ತನ್ನ ತಪ್ಪುಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಗೂ ಇತರ ಸಂಗತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಡೆ ಕ್ವಿನ್ಸಿ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕನೂ ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೊಂದನ್ನು (ಕನ್‍ಫೆಷನ್ ಆಫ್ ಎನ್ ಓಪಿಯಂ ಈಟರ್) ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆ ಇರಬೇಕು ಸರಿ, ಆದರೆ ಅದು ಎಂಥ ಸತ್ಯ? ಸರ್ವರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಂಗತಿಗಳ ಯಥಾವತ್ತಾದ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ನೈಜತೆ ತೋರಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಬದುಕಿನ ಅಂತರಂಗನಿಷ್ಠವಾದ ಸತ್ಯ ಅಡಗಿದ್ದೀತೆ? ಈ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊಡುವಂಥದು ಜರ್ಮನಿಯ ಮಹಾಕವಿ ಗಯಟೆಯ (1749-1832) ಮಹಾಕೃತಿ ಎನಿಸಿದ ಆತ್ಮಚರಿತೆ. ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಎಂಬ ಕೃತಿನಾಮ ಅವನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕೋಲಾಹಲವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ ಅಡಾಲ್‍ಫ್ ಹಿಟ್ಲರನ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು (ಮೈನ್ ಕಾಂಫ್) ಯಾರೂ ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ರಷ್ಯದ ಬರಹಗಾರ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿಯ (1868-1936) ನನ್ನ ಬಾಲ್ಯ ಎಂಬುದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ರವೀಂದ್ರನಾಥಠಾಗೂರರ ಬಾಲ್ಯ ಕಥನವು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥೆ (ಮೈ ಎಕ್ಸ್‍ಪೆರಿಮೆಂಟ್ಸ್ ವಿತ್ ಟ್ರೂತ್) ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಮೂವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ `ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಜೀವನದ ನೆನಪುಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೀಗ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಸುಮಾರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಕøತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಭಾವಮುದ್ರೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದಷ್ಟೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕøತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣದೊಡ್ಡ ಕೃತಿಗಳು ಕಾವ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದವು. ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳು, ಜೈನತೀರ್ಥಂಕರ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಈ ಬಗೆಯ ಇತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬಹುದಷ್ಟೆ. ಬದುಕಿ ಬಾಳಿದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪುರುಷರೂ ಕವಿಗಳೂ ಸಹ (ಉದಾ. ಬಸವೇಶ್ವರ, ಸಿದ್ದರಾಮ, ಚೆನ್ನಬಸವ, ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕ, ರಾಘವಾಂಕ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ, ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ, ಇತ್ಯಾದಿ) ಕಾವ್ಯದೇವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತ ಪೂಜಾಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತರಾದರು. ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳ ಮಾನವರನ್ನು ದೇವಾಂಶ ಸಂಭೂತರು, ಅವತಾರ ಪುರುಷರು, ಎಂದು ಭಾವಿಸುವ ಜನತಾಂತರ್ದೃಷ್ಟಿ ಕವಿ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವೇರಿತು. `ಚರಿತೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ `ಪುರಾಣ' ವಾಯಿತು ಕಾವ್ಯ. ಜನಪದಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪರಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತೆತ್ತವರ ತ್ಯಾಗಜೀವನದ ವರ್ಣನೆ ನಿಜಸಂಗತಿಗಳ ಸುತ್ತ ಜನಮನದ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಟ್ಟಿದ ಚರಿತೆ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ ಅಂಥದೊಂದು ಮನೋಜ್ಞ ಕೃತಿ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ರಾಜರ, ವೀರರ, ಮುನಿಗಳ, ಮಹಾಸತಿಗಳ ಸಾಹಸ, ವೈರಾಗ್ಯ, ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಮುಂತಾದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಶಿಸುವ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಾದಾಮಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ-ಸಾಧುಗೆ ಸಾಧು, ಮಾಧುರ್ಯಂಗೆ ಮಾಧುರ್ಯ, ಬಾಧಿಪ್ಪ ಕಲಿಗೆ ಕಲಿಯುಗ ವಿಪರೀತನಾದ ಕಪ್ಪೆಯರಭಟ್ಟ ಮಾಧವನ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾದರಿ. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ (850) ಶ್ರೀವಿಜಯನೂ ಆದಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ (941) ಆದಿಪಂಪನೂ ಮಾಡಿರುವ ಸ್ವವಿಷಯ ಕಥನ ಆತ್ಮಚರಿತೆಯ ಬೀಜರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಂಪಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಿಕೇಸರಿಯ ವರ್ಣನೆಯೂ ರನ್ನನ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ ದಾನಚಿಂತಾಮಣಿ ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ, ಇರಿವಬೆಡಂಗ, ತೈಲಪರವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿರದೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚುಟಕ ಚರಿತ್ರೆಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳೂ ಪುರಂದರ ಕನಕರ ಪದಗಳೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ರಚನೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಮಸಕುಮಸಕಾದರೂ ಶುದ್ಧಸ್ವರೂಪದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತವೆ. ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮೇಲ್ಕಂಡಂಥ ರಚನೆಗಳೂ ಇವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿ ದಶಕಗಳಲ್ಲೂ ರಚಿತವಾದ ಗುಣಕಥನ ಸ್ವರೂಪದ, ರಾಜಭಕ್ತಿ, ಗುರುಭಕ್ತಿ, ಸ್ವಮತಾಭಿಮಾನ, ಉತ್ಕಟ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗೌರವ ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ, ವೀರಪೂಜಾ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಆರಾಧನಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಗದ್ಯಕೃತಿಗಳೂ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸೇತುವೆಗಟ್ಟಿದ ಅಭಿಮಾನಾಸ್ಪದವಾದ ಶ್ಲಾಘ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಗೃತಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮಿದ ಸ್ವಭಾಷಾಭಿಮಾನ-ಇವು ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಗಳಾದವು. ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಇದ್ದವರೂ ಇಲ್ಲದವರೂ ಜನರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಾಷಾಭಿಮಾನಗಳನ್ನೂ ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಭರತಖಂಡದ ಗತವೈಭವದ ಹಾಗೂ ನವಚೈತನ್ಯದ ಪ್ರತೀಕಗಳಂತಿದ್ದ ಮಹಾಪುರುಷರ ಜೀವಿತದ ಸಿದ್ಧಿಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಕನ್ನಡದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಗತಿಪಥವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಲೇಖಕರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು : ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟೆಲ್‍ರವರ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತ (ಸು.1850); ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪನವರ (1886-1947) ಬಸವ, ಬುದ್ಧ, ಗಾಂಧಿ, ರಾಮತೀರ್ಥ-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು; ದೊಡ್ಡಬೆಲೆ ನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ (ಸು.1850) ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಚರಿತ್ರೆ; ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರ (1880-1963) ಶಿವಶರಣರ ಚರಿತ್ರೆಗಳು; ಮ.ಪ್ರ.ಪೂಜಾರರ ಮಹಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್; ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರ ರಜಿóಯಾಬೇಗಮ್; ಆನವಟ್ಟಿ ರಾಮರಾಯ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಪಾರ್ಟೆ (1866). ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮಹಾರಾಣಿ 7ನೆಯ ಮತ್ತು 8ನೆಯ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಪಂಚಮ ಜಾರ್ಜರು, ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರು (ಎಂ.ಸಿಂಗ್ರಯ್ಯ), ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ್ಯಲಕ್ಷ್ಮಿಯರು (ಸುಭೋದ ಎಂ.ರಾಮರಾವ್)-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಅಂದಿನ ರಾಜಭಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಹೆಸರಿಸದೇ ಬಿಟ್ಟ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು-ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಮೊದಲಹಂತದ ಒಂದೆರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದವು. ಇವು ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬೆಳಸಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹದಮಾಡಿದವು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ-ಎಂದರೆ, ಈ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದ ಎರಡನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಮೂರು ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಬೆಳೆಸನ್ನು ಕಲಾಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯಸಿದ್ಧಿಯ ಬಲದಿಂದಲೂ ಕೃಷಿಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಚ.ವಾಸುದೇವಯ್ಯ, ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯ, ಡಿ ವಿ ಗುಂಡಪ್ಪ, ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯ, ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಟ.ಎಸ್.ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ, ಕುವೆಂಪು-ಇವರು ಅಗ್ರಮಾನ್ಯರು. ಈ ಮಹನೀಯರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವರಾದ್ದರಿಂದ ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿ ನಿಂತು, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಗಣ್ಯವಾದ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತು, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಚ.ವಾಸುದೇವಯ್ಯನವರು ಆರ್ಯಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭೀಷ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿಸಬಲ್ಲ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಎಂ.ಎಸ್.ಪುಟ್ಟಣ್ಣಯ್ಯನವರು, ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಮಹಮೂದ್ ಗವಾನ್, ಸರ್ ಸಾಲಾರ್‍ಜಂಗ್ ಇವರಂಥ ಅಪರೂಪವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಸಾಮಗ್ರಿಸಂಕಲನಮಾಡಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾದರು. ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರತ್ನಗಳು, ಗಾಂಧಿಯವರ ಚರಿತ್ರೆ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಚರಿತ್ರೆ-ಗಂಡುಶೈಲಿಯ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಶಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರೇಮವನ್ನೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ್ವಾರದಿಂದ ಮೂಡಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ ಇವರು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮೂಲಬಂಗಾಳಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ, ನಾಗಮಹಾಶಯ, ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣಲೀಲಾಮೃತ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದು ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರಲ್ಲದೆ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ವೃದ್ಧಿಮಾಡಲು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೂ ಹೇಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಅಚ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ಯವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ `ಆಳಿದ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಯವರು (ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಶ್ರಮಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿನಾಯಕ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ನೆಲೆವೀಡಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಬೆಳೆಸಿ, ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ದೃಷ್ಟಾಂತಗೊಳಿಸಿದರು. ದಿವಾನ್ ಸಿ.ರಂಗಾಚಾರ್ಲು, ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ-ಈ ಕೃತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರಕಾರನ ನಿಷ್ಕøಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠಶೈಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಬದ್ಧವೂ ಸಾರಗ್ರಾಹಿಯೂ ಆದರ್ಶದರ್ಶಕವೂ ಆದ ಶಿಲ್ಪಚಾತುರ್ಯ-ಇವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಪೂರ್ವಕ ಸಾಧಿಸುವ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೇಲುಪಂಕ್ತಿ ಹಾಕಿದರು. ಸುಭೋಧ ರಾಮರಾಯರು ಪುರಾಣಪುರುಷರು, ಚರಿತ್ರೆಯ ಮಹಾಪುರುಷರು, ಮತಾಚಾರ್ಯರು, ಸಾಧುಸಂತರು, ದೇಶಭಕ್ತರು, ಮುಂತಾಗಿ ನಾನಾ ಜೀವನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆದರ್ಶಪುರುಷರ ವಿಷಯವಾಗಿ ಬಾಲಕ ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 140 ಸಣ್ಣ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಎಳೆಯ ಮಕ್ಕಳು ಸತ್ಪ್ರಜೆಗಳಾಗಿ ಬಾಳಲು ಉತ್ತಮ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾದರು. ದ.ಕೃ.ಭಾರದ್ವಾಜರು ಕನ್ನಡನುಡಿಭಕ್ತರ ಜೀವನಚಿತ್ರಮಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ (ಸು.1938-40), ಅನೇಕ ಬರೆಹಗಾರರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡದ ಕಿಡಿಗಳು, ದೀಪಮಾಲೆ, ಕುಲದೀಪಕರು, ವಧಾಯಾತ್ರೆ, ಪರ್ಣಕುಟಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡುಬಲ್ಲ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ, ಕಸ್ತೂರ ಬಾ, ವಲ್ಲಭಭಾಯಿ ಪಟೇಲ್, ರಾಜಾಜಿ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ಭಾರತ ಪುತ್ರಪುತ್ರಿಯರ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚುರುಕು ನಡೆಯ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವರ್ತನ ಮಾಡಿದರು.
ಸಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಮಹಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ, ಹರ್ಷವರ್ಧನ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣ್ಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಾದರು. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅವರನ್ನು ಸಿ.ಅಶ್ವತ್ಥನಾರಾಯಣರಾವ್ (1936) ಮತ್ತು ಕಂದಾಡೆ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯಂಗಾರ್ (1945) ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು, ಡಿ,ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯರ ಕೇಶವಚಂದ್ರ ಸೇನ್ (1939), ಶ್ರೀರಂಗದ ಕೆಮಾಲ್ ಪಾಶ, ಎನ್.ಎಸ್.ವೀರಪ್ಪನವರ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್, ಬಿ.ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯನವರ ಅಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ (1930)-ಇವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಮೈತುಂಬಿಕೊಂಡ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾದ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಪೂರ್ಣವೂ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವೂ ಆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಗಳ ಭಕ್ತಿಭಂಡಾರಿ ಬಸವಣ್ಣ (1931), ಕೆ.ಜಿ.ಕುಂದಣಗಾರರ ಮಹಾದೇವಿಯಕ್ಕ (1937), ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯನವರ ನಾಡೋಜ ಪಂಪ-ಇವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಗಳಾದುವು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊತ್ತರಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಪರತೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕದೃಷ್ಟಿ, ಸಂಶೋಧಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದವರಲ್ಲಿಯೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದಾಯಕ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ-ಇವುಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಮರ್ಥ ಲೇಖಕರು (ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ ಮಾಡಿದವರು) ಮಾದರಿಯಾಗುವಂಥ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಸೇವಕರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಹೊಸ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ, ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಯಿತು; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ವಿಷಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನಂತೆ ಪುರಾಣಪುರುಷರು, ಧಾರ್ಮಿಕಪುರುಷರು, ಸಾಧುಸಂತರು-ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತರು-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಾಗತೊಡಗಿತು; ಆದರೂ ರಚನಾವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿ, ಸಮಗ್ರತೆ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠಶೈಲಿ ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವೆನಿಸಿದುವು. ಈ ಹೊಸ ಬೆಳಸಿನ ತೆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಕಾಳು ಎನ್ನಬಹುದಾದವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಮೆ; ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಬರೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಕೃತಿಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮಪೂರ್ಣವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು: ಉ.ಕ.ಸುಬ್ರಾಯಾಚಾರ್ ಅವರ ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ಬರೆದ, ಸೊಗಸಾದ ಗ್ರಂಥ, ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಅವರ ಪಾಳಿಭಾಷೆಯ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕುರಿತು (ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ) ಬಲದೇವ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ, ಚಿದಂಬರಾನಂದ, ಬಿ.ವೆಂಕಟರಾಮು, ಜಿ ಹನುಮಂತರಾವ್-ಈ ನಾಲ್ವರೂ ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶಪೂರ್ವಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಎಸ್.ರಾಮಚಂದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅನುವಾದಮಾಡಿರುವ ಬಲದೇವರ ಗ್ರಂಥ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕವೂ ಸಮಗ್ರವೂ ಆದ ಕೃತಿ; ಹನುಮಂತರಾಯರದ್ದು ಸಮತೂಕದ, ಪಕ್ವವಿಮರ್ಶೆಯ ಬರೆವಣಿಗೆ. ರಾಮಾನುಜರನ್ನು ಕುರಿತು ಎಂ. ಯಾಮುನಾಚಾರ್ಯ, ಎಚ್.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಹುರಗಲವಾಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್, ನಾಲ್ಕು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ನಾಲ್ಕೂ ಸವಿಯಾದ ಬರೆಹಗಳು; ಕೃತಿನಾಯಕ ಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿವೆ. ವಿನೋದಾಬಾಯಿಯವರ ಆಂಡಾಳ್, ಮಹಾದೇವಿ, ಮೀರಾ ಎಂಬುದು ಒಂದು ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ; ಮೂವರು ಮಹಿಲಾ ಸಂತರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭಾವ ಜೀವನವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯೇ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಿರುವುದು ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿ. ಸಿದ್ಧಯ್ಯ ಪುರಾಣಿಕರ ಶರಣ ಚರಿತಾಮೃತ ನೂರಾರು ಶರಣದ ಸಿದ್ಧಿಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಬೃಹತ್ಕøತಿ. ಎಸ್.ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರ ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ) ಹಾಗೂ ಎಂ. ಚಿದಾನಂದಮೂರ್ತಿಯವರ ಬಸವಣ್ಣನವರು-ಕೃತಿನಾಯಕರ ಬಗೆಗೆ ಅಭಿಮಾನರಹಿತವಾದ ಸಂಶೋಧಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊಸ ನೋಟವನ್ನು ಮುಂದಿಡುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು. ಅರವಿಂದ ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆರ್.ಆರ್. ದಿವಾಕರರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಭೂತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರವಿಂದರ ಪೂರ್ಣಯೋಗದ ವಿಚಾರಧಾರೆ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಯೋಧರನ್ನಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಣವೇಶಾನಂದರು ಸ್ವಾಮಿ ಶಾರದಾನಂದರ ಮೂಲ ಬಂಗಾಳಿ ಕೃತಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣಲೀಲಾಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸ ಮತ್ತು ವಿವೇಕಾನಂದ, ಶಾರದಾಮಣಿ ದೇವಿ-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಹಲವು ಪುಸ್ತಕಗಳು ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿ, ರಮಣಮಹರ್ಷಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರಭಾರತಿ ಮುಂತಾಗಿ ಯೋಗಿಗಳು ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳು-ಇವರ ಬಗೆಗೂ ಸುವಾಚನೀಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಬಾಹುಳ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗರ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆ ಜಾಗೃತವಾಗಿರುವುದರ ಕುರುಹು.
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ
ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಡಿಮೆ. ಎಸ್.ಕೆ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಯವರ ಮಹಾವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು-ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಜಗದೀಶ ಚಂದ್ರ ಬೋಸರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ, ಬಿ.ವಿ. ಸುಬ್ಬರಾಯಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ-ಈ ಇಬ್ಬರ ಲೇಖನಿಯಿಂದಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಈವ್ ಕ್ಯೂರಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮದಾಂ ಕ್ಯೂರಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ಫ್ರೆಂಚ್‍ಭಾಷೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ಕೆ.ವಿ. ರತ್ನಮ್ಮ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ (1945)ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಬಿ.ಎಸ್. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರು ಮದಾಂ ಕ್ಯೂರಿ ಕುರಿತು ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ; ಇವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀಟವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು-ಕೀಟಗಳ ಒಡನಾಡಿ ಫೇಬರ್. ವೈದ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪಿ.ಸಿ.ರಾಯ್ ಇವರನ್ನು ಕುರಿತ ಸೂ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಡುಗೆ. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐಸ್ಟೈನ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಮಹಾವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಮಾನವೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಬರೆದಿರುವುದು ಎಸ್,ವಿ, ಶ್ರೀರಂಗರಾಜು ಅವರ ಗ್ರಂಥದ ವಿಶೇಷ. ಇದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕೊದ್ಯಮಿಯೂ ಉದಾರಚರಿತನೂ ಆದ ಹೆನ್ರಿ ಫೋರ್ಡ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣಕರ್ತರಾದ ಲಕ್ಷಣರಾವ್ ಕೀರ್ಲೋಸ್ಕರ್, ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತರಾದ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರು ಸರ್ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು-ಈ ಮಹನೀಯರನ್ನು ಕುರಿತು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪ್ರಿಯ (ಅನುವಾದಕರು), ಸಿ.ಎನ್. ರಾಘವಾಚಾರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮ ರಚಿಸಿರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗ್ಗೆ
ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮಹಾನಾಯಕರಾದ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಗಾಂಧಿ, ಮೋತಿಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಅನೇಕಾನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಗಾಂಧಿಯವರ ಬಹುಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಸಾಧನೆ, ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತು 30-40 ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನುವಾದಿತ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಉಂಟು. ಗಾಂಧಿಯವರ ಆತ್ಮಕಥೆ (ಸಿದ್ದವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರ ಅನುವಾದ), ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಷೀನ್‍ರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ವಿ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣರಾಯರ ಅನುವಾದ), ಲೂಯಿ ಫಿಷರ್ ಅವರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ (ಎಚ್.ವಿ.ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಅನುವಾದ), ಪೋಲಾಕ್ ಅವರ ಗಾಂಧೀಜಿ (ತ.ರಾ.ಸು. ಅನುವಾದ) ವಿಶ್ವಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು. ತಾವು ಬಲ್ಲಂತೆ, ಕಂಡಂತೆ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟದ ಕಾಲದ ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ರಾಸಾಯನದ ಸವಿ ಬೆರಸಿ ಗಾಂಧಿಯವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರು, ತಮ್ಮ ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯವಿಧಾತ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ, ದೇಜಗೌ ಅವರ ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಶ್ರೀರಂಗರ ನಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ನೆಹರು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು. ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ (ವೀರಕೇಸರಿ ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ, ವಿ.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣರಾವ್), ಲಾಲ್‍ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ರಾಜಾಜಿ, ಡಾ, ಜಾಕಿರ್ ಹುಸೇನ್, ನಾ.ಸು.ಹರ್ಡೀಕರ್, ಗಂಗಾಧರರಾವ್ ದೇಶಪಾಂಡೆ-ಇವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಆದರ್ಶ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬೀರದಿದ್ದರೂ ನವಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನೂ ಹಾಗೂ ನವಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣದ ರೋಮಾಂಚಕ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈಚೆಗೆ ಸೂರ್ಯನಾಥ ಕಾಮತರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ (1974) ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸ್ಮøತಿಗಳು ಭಾಗ 1 ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೀರರ ಸ್ಮøತಿಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಣ, ರನ್ನ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗ್ರಂಥಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕವಿಕಾವ್ಯಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಣ್ಣ ಪರಿಚಯಾತ್ಮಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಪುಸ್ತಕಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವ ಸಂಭಾವನಾ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಸಾಹಿತಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ವ್ಯವಸಾಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪು.ತಿ.ನ., ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕೈಲಾಸಂ, ಅ.ನ.ಕೃ. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಎನ್ನಬೇಕು: ಪುಸ್ತಕ ತೆರೆದರೆ ನಮಗೆ ಸಿಕ್ಕುವುದು ಕೃತಿವಿಮರ್ಶೆ, ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕವಿಯ ಅಂತರಂಗ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದರ್ಶನ. ಗಳಗನಾಥ (ಕೆ.ಎಸ್.ದೇಶಪಾಂಡೆ), ರಂ.ಶ್ರೀ.ಮುಗಳಿ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ (ವಿಠ್ಠಲ ಕುಲಕರ್ಣಿ), ವಿನಾಯಕ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಕಾಕ್ (ರಾ.ಬ.ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ), ಹುಯಿಲಗೋಳ ನಾರಾಯಣರಾಯರು (ನೆಗಳೂರು ರಂಗನಾಥ), ಫ.ಗು.ಹಳಕಟ್ಟಿ-ಇವು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೃತಿಗಳು. ಚೆನ್ನಪ್ಪ ಉತ್ತಂಗಿ-ತಿರುಳ್‍ಗನ್ನಡ ತಿರುಕ (ವರದರಾಜ ಹುಯಿಲಗೋಳ), ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ (ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ), ರಾ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯ (ಎನ್.ಅನಂತರಂಗಾಚಾರ್)-ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶನ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸಂಬಂಧವಾದ ಆಧಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಅಭಾವವೇ ಅವರ ಬಗೆಗೆ ಸಮರ್ಪಕ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕ. ಈ ಅಸಮರ್ಪಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಜಗೌ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ. ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಇವರನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಭೂತವೂ ಆತ್ಮೀಯವೂ ಆದ ಪ್ರಸನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಅನ್ಯದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರ್ ಮಹಾಕವಿಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಷೇಕ್‍ಸ್ಪಿಯರಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಎಂಬ ಸ್ಮಾರಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಾ.ಬಾಲೂರಾಯರು ಬರೆದಿರುವ ಕವಿಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಾವು ತೃಪ್ತರಾಗಬೇಕು.
ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು, ರಂಗನಟರು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರ ಬಗೆಗೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಾದ ಹೊಸ ಹೆಜ್ಜೆ. ನಾಟಕಶಿರೋಮಣಿ ಎ.ವಿ.ವರದಾಚಾರ್ (ಸಂ.ತೀ.ತಾ.ಶರ್ಮ), ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ (ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರು), ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ (ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ), ಭಾರತೀಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು (ಆರ್.ಆರ್.ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ), ಕಲೋಪಾಸಕರು (ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ), ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಾವಿದರು (ಅ.ನ.ಕೃ.) ಕರ್ನಾಟಕಸಂಗೀತ ವಿದ್ವನ್ಮಣಿಗಳು (ಭಾಗ 1) (ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ)-ಇವು ಸಮಗ್ರಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಂದಿನ ಜೀವನಚರಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಬಲ್ಲವು.
ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ವಿರಳವೇ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ `ಹತ್ತು ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಗೊಂಡರೆ ಸಮಗ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಂತರ `ಹುಚ್ಚುಮನಸ್ಸಿನ ಹತ್ತುಮುಖಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಯೋಗ, ಸಾಧನೆ, ಅನುಭಾವಗಳ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ದಾಖಲೆ. ತುಸುಕಾಲದ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಜ್ಞರ ಆತ್ಮಕಥನಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳ ಸೀಮಿತ ಅನುಭವಗಳ ನಿವೇದನೆ. ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ಅವರ ಜೀವನದ ಅನುಭವ ಸಾರ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರ ಭಾವ, ಮಾಗಿದ ಚೇತನದ ದಿವ್ಯಫಲ. ದೇಜಗೌ ಅವರ ಹೋರಾಟದ ಬದುಕು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ, ರಜೋಗುಣರಂಜಿತವಾದ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಪೂರ್ಣ ಕೃತಿ.
ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವರ್ಷಪೂರ್ವದ ಐದು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 500ಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ರಚಿತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು; ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರದ ಈಚಿನ ಎರಡೂವರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ (1972) 500ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯಾಮಾನ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಸುಲಕ್ಷಣಬದ್ಧವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸುಮುಖವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಆಶಾದಾಯಕ ದಿಕ್ಸೂಚಿ. ಈ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಧನಲಾಭದೃಷ್ಟಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಬೇಕೆಂದು ರಚಿತವಾದ ಅಲ್ಪಾಯುಷಿಗಳಾದ ನೂರಾರು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಕಣಜಕ್ಕೆ ಕಾಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜೊಳ್ಳನ್ನು ತುಂಬಿವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಂದಿಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿ ಎನಿಸುವ ಸಂಭವ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ, ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಂಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ವಿಹಿತವಾದ ಮಾರ್ಗ. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಅಂಟುಜಾಡ್ಯದಿಂದ ಲೇಖಕರು ದೂರವಿರಬೇಕು. ಪರಿಶ್ರಮಪೂರ್ಣವಾದ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಆ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಬೇಕು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್
೧೯೬೨ರ ಭಾರತ-ಚೀನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಇವರ ೧೩ ಕುಮಾವೋ ರೆಜಿಮೆಂಟ್, ಚುಸುಲ್ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದ 'ಸಿ'(ಚಾರ್ಲಿ) ಕಂಪನಿ ರೆಜಾಂಗ್ ಲಾ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೨ರಂದು ಚೀನಿಯರು ಈ ಪೋಸ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಮೊದಲು ಮುಂದಿನಿಂದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನಿಂದ. ಈ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು ಅತ್ಯಂತ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಕಡೆಯ ಗುಂಡಿನವರೆಗೂ ಹೋರಾಡಿದರು. ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರು ಇಡೀ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಾ ಹೋರಾಡಿ, ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಜರ್ಜರಿತವಾಗಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಈ ಅಪ್ರತಿಮ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದರು.
ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜೋಧಪುರದ ಸೈನ್ಯ ಸೇರಿದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಜೋಧಪುರ ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್‍ ಸೈನ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್‍ರನ್ನು ಕುಮಾವೋ ರೆಜಿಮೆಂಟಿಗೆ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೋರಾಟ ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಮುಕ್ತಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲೂ ಅವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು.
ಭಾರತ-ಚೀನಾ ಯುದ್ಧ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನಡುವೆ ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಡಿರೇಖೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ೫೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ ಚೀನಾ ಮೊದಲು ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ೧೪ನೇ ದಲಾಯಿ ಲಾಮಾರವರು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ನಡುವೆ ಚೀನಾ ತನ್ನ ವಿಸ್ತರಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಅದಾಗಲೆ ಚೀನಾ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜನತೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಷ್ಕ್ರೀಯತೆ ವಿರುದ್ಧ ತಾಳ್ಮೆಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ತತ್ಕಾಲೀನ ಪ್ರಧಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಜವಾಹರ‌ಲಾಲ್ ನೆಹರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತಿತರಾದರು. ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಲಿಕ್ ಎಂಬವರು, ಸೈನ್ಯವು ಫಾರ್ವರ್ಡ ಪೋಸ್ಟ ಎಂಬ ನೀತಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನಲೆಗೆ ತಂದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಏನ್ನಾದರು ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸೇನೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು. ಇದು ಸೈನ್ಯದ ಯೋಜನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನವ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಚೀನಿಯರಿಗೆ ಎದರುಮುಖವಾಗಿ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪೋಸ್ಟಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದಿತ್ತು. ಸೇನೆಯು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಪೋಸ್ಟಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಸೈನ್ಯ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರೆ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಮತ್ತು ಅವರ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಯುದ್ಧ ಉಪಕರಣ ಮತ್ತು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ನೆಹರೂರವರು ಚೀನಾ ಎಂದೂ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿ ಸೈನ್ಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಚೀನಾವು ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ-ಚೀನ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ರೆಜಾಂಗ್ ಲಾ ಕದನ
ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕುಮಾವೋ ರೆಜಿಮೆಂಟಿನ ೧೩ನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್‍ನಿಗೆ ಚುಸಲ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿತ್ತು. ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೭,೦೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 'ಸಿ' ಕಂಪನಿಯ (ಚಾರ್ಲೀ) ೧೨೩ ಸೈನಿಕರು ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೇಜಾಂಗ್ ಲಾದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನನಿನ ಯೋಧರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾಹಿತಿ. ಬೆಟಾಲಿಯನಿನ ಯೋಧರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆಹಿರ್ (ಯಾದವರು- ಈಗಿನ ರಾಜಾಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ) ಜಾತಿಯವರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದವರಾದ ಕಾರಣ ಅವರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹಿಮ ನೋಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಳಿ ಚಳಿ(೦ ಇಂದ -೩೦ ಡಿಗ್ರಿ) ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಲು ಬೇಕಾಗುವ ಬಟ್ಟೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೇರೆ ಉಪಕರಣಗಳೂ ಸಹ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾಗಿ .೩೦೩ ರೈಫಲ್ ಮಾತ್ರ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಬಾಂಬ್ ಇತ್ತು. ಆದರೂ ಹುಟ್ಟು ಹೋರಾಟಗಾರರಾದ ಆಹಿರರಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವ ಛಲವಿತ್ತು. ಅವರು ಒಳ್ಳೆಯ ದೃಡ ಮೈಕಟ್ಟಿನ ಯುವಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ, ಅಂಬಾಲಾದಿಂದ ಜೂನಿನಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ರೇಜಾಂಗ್ ಲಾಗೆ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ಕದನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಶಿಬಿರ, ಕಂದಕ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಲರಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಕಷ್ಟವಿದ್ದರೆ, ಚೀನಿಯರು ಟಿಬೆಟಿನ ಮೂಲಕ ಸಮತಟ್ಟಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸೈನಿಕ ಉಪಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತರಲು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಛಲವಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬೆಟಾಲಿಯನಿಗೆ ಅಡೆ-ತಡೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು. .
ನವೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಚೀನಿಯರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವರೆಂಬ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಮಾಂಡ್ಮೇ ಆಫೀಸ್ ಇವರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರು ತಮ್ಮ ಸೈನ್ವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಯಾರಿಗಾದರು ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿದ್ದರೆ ಹೊರಡಬಹುದು. ಆದರೆ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಪೋಸ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದರು. ಅವರೊಂದಿಗಿದ್ದ ೧೨೩ ಜನ ಸೈನಿಕರೂ ಕೂಡ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಾಗಿ ಮತ್ತೂ ಕಡೆಯವರೆಗೂ ಹೋರಾಡುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. .
೧೮ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೨ರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ, ಚೀನೀ ಸೈನ್ಯವು ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ತಯಾರಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಲಿತ್ತು. ಮದ್ದು ಗುಂಡುಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಕಾರಣ ಒಂದು ಗುಂಡೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದೆಂದು, ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರು ಹತ್ತಿರ ಬರುವವರೆಗೂ ಕಾಯಲು ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ಧರು. ಜೊತೆಗೆ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರು ಸಣ್ಣ ತೊರೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವುದನ್ನು ಮುಂಜಾನೆ ಬೆಳಕು ಮೂಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರು, ಅವರ ಮೇಲೆ ಹಗುರ ಮೆಶೀನ ಗನ್, ಮಾರ್ಟರ್, ಗ್ರೆನೇಡ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಹಲವರನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಆಗ ಎಚ್ಚೆತ್ತ ಚೀನೀ ಸೇನೆ ತಮ್ಮ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಆಗಿನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅಣಿಯಾಯಿತು. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತೋಪುಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾ ಅತ್ತಲಿಂದಿತ್ತ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ಕೈಗೆ ಗುಂಡು ತಗುಲಿತು. ಅದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅವರ ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಹಲವು ಗುಂಡುಗಳು ಬಡಿದು ತುಂಬಾ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಯಿತು. ಆಗ ಅವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಅವರ ಸೈನಿಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಚೀನಿಯರ ಕಡೆಯಂದ ದಾಳಿ ಜೋರಾದಾಗ ತಮ್ಮನ್ನು ಅಲ್ಲೆ ತಮ್ಮ ವಿಧಿಗೆ ಬಿಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಮಯಪ್ರಜ್ಞೆ ಮೆರೆದು, ಈ ಭೀಕರ ಕದನದ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ ರಿಗೆ ತಿಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ, ಸುಬೇದಾರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಯಾದವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ರಾಮಚಂದ್ರ ಯಾದವರು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು. ಈ ಕದನದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಣ ಹಾನಿಯಾಯಿತು. ರಾಮಚಂದ್ರ ಯಾದವರು ೧,೩೦೦ ಜನ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರು ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಿಂದ ಹತರಾದರೆಂದರು. ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ನಂಬುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೋಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಕದನದ ಭೀಕರತೆ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಈಗ ಕಾ| ಅಮರೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್‍ರು ವಿವಿಧ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕಲೆ ಹಾಕಿ, ೫೦೦-೧೦೦೦ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಈ ಒಂದೇ ಕಂಪನಿ ಕದನದಲ್ಲಿ ಕೊಂದು ವೀರಗತಿ ಹೊಂದಿತು ಎಂಬ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ೩ ತಿಂಗಳ ತರುವಾಯ, ಹಿಮ ಕರಗಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯರು ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶವಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು. ನಂತರ ಸೈನ್ಯದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹಲವು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಡ್ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಬಂದು ಈ ಪೋಸ್ಟನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್ರವರ ಪಾರ್ಥೀವ ಶರೀರವು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದು ಕಾಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇತರ ೧೧೩ ಸೈನಿಕರ ಪಾರ್ಥೀವ ಶರೀರಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಅವುಗಳ ಬಂದೂಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗುಂಡುಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು, ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಗ್ರನೇಡ ಇತ್ತು. ಎಲ್ಲರ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಗುಂಡು ತಗುಲಿತ್ತು, ಯಾರ ಬೆನ್ನಿಗೂ ಅಲ್ಲ. ಆ ವೀರ ಸೈನಿಕರ ಪಾರ್ಥೀವ ಶರೀರಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ದಹನ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ ಸಿಂಗ್ರವರ ಪಾರ್ಥೀವ ಶರೀರವನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರವು ಸಕಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಮರ್ಯಾದೆ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಧಪುರದಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಕದನವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕದನಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರಲ್ ಕೆ ಎಸ್ ತಿಮ್ಮಯ್ಯ ಈ ಕದನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು "ವಿಶ್ವದ ಯುದ್ಧ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಸೈನಿಕರು ಕಡೆಯ ಗುಂಡು ಮತ್ತು ಕಡೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ(ಸೈನಿಕನ)ಯವರೆಗೂ ಹೋರಾಡಿದರು. ರೆಜಾಂಗ್ ಲಾ ಕದನವು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ".
ಯುದ್ಧ ಪದಕಗಳು
೫ ಗಂಟೆಗಳ ಈ ಕದನದ ಉಗ್ರ ಹೋರಾಟದ ಫಲಶೃತಿಯಾಗಿ, ೧೩ನೇ ಕುಮಾವೋ ರೆಜಿಮೆಂಟ್‍ನ 'ಸಿ' ಕಂಪನಿ ೧ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ, ೮ ವೀರ ಚಕ್ರ, ೪ ಸೇನಾ ಮೆಡಲ್ ಪಡೆಯಿತು. ೧೨೩ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ೧೧೪ ಜನರು ಹೋರಾಡುತ್ತಾ ಮಡಿದರು. ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ೧,೩೦೦ ಚೀನೀ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕೊಂದರು. ಗುಂಡು, ಗ್ರೆನೆಡ್, ಬಯೋನೆಟ್, ಚಾಕು, ಕಲ್ಲು, ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬಂಡೆಗೆ ಎತ್ತೆಸೆದು ಕೊಂದು ಹಾಕಿ ಕೊಂದರು. ಅವರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಅಹಿರ್ ಧಾಮ್ ಎಂದು ಈಗ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಈ ಕೆಳಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಗಜೆಟ್ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ಉದೃತ. "ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರವರು ೧೭,೦೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ರೇಜಾಂಗ್ ಲಾದ ಚುಸುಲ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದ ಒಂದು ಬೆಟಾಲಿಯನಿನ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಉಳಿದ ಮುಖ್ಯ ಸೆಕ್ಟರ್ ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ೫ ಪ್ಲಟೂನಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ೧೮ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೬೨ರಂದು ಚೀನಾ ಸೈನ್ಯವು ಭಾರೀ ಫಿರಂಗಿ, ಮೊರ್ಟರ್, ಸಣ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಸತತ ಅಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಹಲವು ಅಡೆತಡೆಗಳ ನಡುವೆ, ನಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವು ಈ ಎಲ್ಲಾ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಸಫಲವಾಗಿ ಎದುರಿಸಿತು. ಈ ನಡುವೆ, ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರವರು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಭೂಮಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಒಂದು ಪ್ಲಟೂನಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ಲಟೂನಿಗೆ ಸೈನಿಕರ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಲು ಬಿಡದೆ, ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಾ ನಡೆದರು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವರಿಗೆ ಭಾರಿ ಗಾಯಗಳಾದರೂ ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರ ಸೈನ್ಯವೂ ಕೂಡಾ ಪ್ರಬಲ ಹೋರಾಟ ತೋರಿ ವೈರಿ ಸೈನದ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ನಮ್ಮ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕನ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವೈರಿಯ ೪-೫ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಆಹುತಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡೆವು. ಯಾವಾಗ ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರವರು ಕೈ ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಗುಂಡು ತಗುಲಿ ಬಿದ್ದರೊ, ಆಗ ಅವರ ಸೈನಿಕರು ಇವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೋದಾಗ ವೈರಿಯಿಂದ ಭಾರೀ ಮೆಷಿನ್ ಗನ್ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು. ಆಗ ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರವರು, ತಮ್ಮನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಧಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಜೀವ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದರು.
ಮೇಜರ್ ಶೈತಾನ್ ಸಿಂಗ್‍ರ ಪರಮೋಚ್ಚ ಧೈರ್ಯದ ಅಪ್ರತಿಮ ನಾಯಕತ್ವ, ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾದ ಭಕ್ತಿಯು ಅವರ ಕಂಪನಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಕೊನೆಯ ಸೈನಿಕನವರೆಗೂ ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು ."
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ವರ್ಗ:೧೯೨೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೬೨ ನಿಧನ
ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ)
ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಈ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಪವಿತ್ರ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಮೂಲವು ತ್ರಯಂಬಕದ ಬಳಿ ಇದೆ.
ಸ್ಥಳ
ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಎಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬೆಟ್ಟ (ಗಿರಿ). ಇದು ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಋಷಿ ಗೌತಮ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಅಹಲ್ಯಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಋಷಿ ಗೌತಮರು ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತರಲು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನದಿಯನ್ನು ಗೌತಮಿ ನದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯ ಉಬ್ಬುತಗ್ಗಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಕೃತಿ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಚಾರಣದಂತಹ ಸಾಹಸಮಯ ಪ್ರಯಾಣಗಳಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ದಟ್ಟ ಮರಗಳ ನಡುವೆ ಅನೇಕ ಚಾರಣದ ಹಾದಿಗಳಿವೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಮಣೀಯ ತಾಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಶಿವನ ಬೃಹತ್ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರ್ವತಾರೋಹಣವನ್ನು ಪಾಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1908 ರಲ್ಲಿ ಕರಾಚಿಯ ಸೇಠ್ ಲಾಲಚಂದ್ ಜಶೋದಾನಂದ ಭಂಭಾನಿ ಮತ್ತು ಸೇಠ್ ಗಣೇಶದಾಸ್ ಅವರು 500 ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತೆರಳಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯು ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿ ವೈತರ್ಣಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಗಂಗಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಚಕ್ರ ತೀರ್ಥದ ಬಳಿ ಗೋದಾವರಿಯನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಹಲ್ಯಾ ನದಿಯು ಗೋದಾವರಿಯನ್ನು ತ್ರಯಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಹಲ್ಯಾ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಿ ಮಗುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರಸಂಪುಟ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Monkey_at_Brahmagiri.jpg/220px-Monkey_at_Brahmagiri.jpg|thumb| ಒಂದು ಮಂಗ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಏರುತ್ತಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/Brahmagiri_Peak.jpg/220px-Brahmagiri_Peak.jpg|thumb| ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ, ನಾಸಿಕ್ ನಗರದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರ. ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯು ಈ ಶಿಖರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/41/Brahmagiri_sight.jpg/220px-Brahmagiri_sight.jpg|thumb| ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪ್ರಪಾತ ಪಾರ್ಶ್ವದ ನೋಟ.
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಗಂಭಾರಿ
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಜೈ ಕರ್ನಾಟಕ
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು  ದ್ವಾರಕೀಶ್    ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ  ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು  ಅಂಬರೀಶ್, ರಜನಿ, ಶಿವರಾಂ, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ರಾಜು, ರತ್ನಾಕರ್  ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು 	ವಿಜಯಾನಂದ್.ಈ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕರು 	ದೇವಿಪ್ರಸಾದ್.ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರು ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ. ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ"ದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗೃಹ ಬಂಧನ
ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸುವುದನ್ನು ಗೃಹ ಬಂಧನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಬದಲಾಗಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಗೃಹ ಬಂಧನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧಗಳು
ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್
ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದನ್ನು WWW ಮತ್ತು W3 ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ದಿ ವೆಬ್ ‌' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮಾಧ್ಯಮವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ ಪಠ್ಯ, ಚಿತ್ರಗಳು, ವಿಡಿಯೋ, ಮತ್ತು ಇತರ ಮಲ್ಟಿಮೀಡಿಯಾ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಒಂದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಓರ್ವರು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಆಕಡೆಯಿಂದ ಈಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಈಗ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂನ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿರುವ ಸರ್‌ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಹಿಂದಿದ್ದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದೇ ಮುಂದೆ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ವಿಜರ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಜಿನೇವಾದಲ್ಲಿರುವ CERN ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಈತನೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು ಎಂಬ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ನಂತರ ಈತನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ. 1990ರಲ್ಲಿ, "ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಜಾಲದಂತೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು [...]" ಬಳಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದರು[5] ಮತ್ತು ಸದರಿ ವೆಬ್‌ನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
"ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ್ನು (W3) ಮಾನವ ಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಂಡಾರವನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ದೂರದ ಯಾವುದೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಏಕರೂಪದ ಯೋಜನೆಯೊಂದರ ಎಲ್ಲಾ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು." ಒಂದು ವೇಳೆ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರೆ, ಮಧ್ಯದ ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಬದಲಿಗೆ, ಎರಡರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಲೆಹಾಕಿದ ಒಂದು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ ಕಾರ್ಯನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ಇತಿಹಾಸ
1980ರಲ್ಲಿ ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ENQUIRE ಎಂಬ ಒಂದು ದತ್ತಾಂಶ ಸпрацгн (ಡೇಟಾ ಬೇಸ್‌) ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ. ರಾಬರ್ಟ್‌ ಕೈಲಿಯು ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕವಾದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯೊಂದನ್ನು (1990ರ ನವೆಂಬರ್ 12ರಂದು) ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಕ್ಲೈಂಟ್‌-ಸರ್ವರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಲತಾಣದ "ವೀಕ್ಷಕರು" (ಬ್ರೌಸರುಗಳು) ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ "ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳ" ಒಂದು "ಜಾಲ"ವಾಗಿ "WorldWideWeb" (ಒಂದೇ ಪದ, "W3" ಕೂಡಾ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ "ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಯೋಜನೆ"ಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಓದಲು-ಮಾತ್ರ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, "ಓದುಗರಿಂದ ಹೊಸ ಕೊಂಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವಿಕೆಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದನ್ನು, [ತನ್ಮೂಲಕ] ಬರಹಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿಸುವುದನ್ನು, ಮತ್ತು "ಓದುಗನ/ಓದುಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಹೊಸ ವಿಷಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಲಭ್ಯವಾದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ಅದರ ಕುರಿತಾದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು" ಸಾಧಿಸಲು ಇದು ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಅಂದಾಜಿಸಿತು. ಪಕ್ವವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬರಲು ಸಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ Web 2.0 ಮತ್ತು RSS/Atom ಅನ್ನೂ ನೋಡಿ.
ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಫಾರ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಇನ್‌ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಷಿಪ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಉಪೋತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ ಬುಕ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಿಂದ ಬಂದ ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ SGML ರೀಡರ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. CERNನಿಂದ ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಡೈನಟೆಕ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು, HyTime ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷೆಯೊಳಗೇ SGML ISO 8879:1986ವನ್ನು ಹೈಪರ್‌ಮೀಡಿಯಾಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಅದು ತೀರಾ ದುಬಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದ ಶುಲ್ಕದಂಥ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲದ ಪರವಾನಗಿ ನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಇದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನ ರೂಪದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, 1990ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಆದ WorldWideWebನ್ನು ಬರೆಯಲೂ ಸಹ ಒಂದು NeXT ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ್ನು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ಬಳಸಿದ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್ (ಅದು ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಎಡಿಟರ್ ಕೂಡಾ ಆಗಿತ್ತು), ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್, ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಂಥ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ ವೆಬ್‌ಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ 1990ರ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ ರೂಪಿಸಿದ. ಯೋಜನೆಯೇನೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ವತಃ ಇವೇ ವಿವರಿಸಿದವು. 1991ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6ರಂದು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಒಂದು ಕಿರು ಸಾರಾಂಶವನ್ನು <tt>alt.hypertext</tt> ನ್ಯೂಸ್‌ಗ್ರೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಸೇವೆಯಾಗಿ ವೆಬ್‌ನ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶವೂ ಸಹ ಇದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಆಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ ಆಚೆಗಿನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು 1991ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ SLAC ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಂಥ (HES), 1960ರ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ ಆಧಾರರೂಪದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಇದೇ ಸ್ವರೂಪದ ಇನ್ನಿತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ, ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೀಸ್‌ ವ್ಯಾನ್‌ ಡ್ಯಾಮ್‌--- ಟೆಡ್‌ ನೆಲ್ಸನ್‌ನ Project Xanadu ಮತ್ತು ಡೋಗ್ಲಸ್‌ ಎಂಜಲ್‌ಬರ್ಟ್‌ನ oN-Line System (NLS). 1945ರಲ್ಲಿ ಬಂದ "As We May Think" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ವಾನ್ನೆವರ್ ಬುಷ್‌ನ ಮೈಕ್ರೋಫಿಲ್ಮ್‌-ಆಧರಿತ "ಮೆಮೆಕ್ಸ್‌"ನಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ ಎಂಜೆಲ್‌ಬರ್ಟ್‌ ಇಬ್ಬರೂ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು.
ಅಂತರಜಾಲದೊಂದಿಗೆ ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದ್ದು ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಗತಿ. ಎರಡು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಜತೆಗೂಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಂಗತ್ಯವು ಎರಡೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ತಾನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಆತನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ತಾನೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಎಂದು ವೀವಿಂಗ್‌ ದಿ ವೆಬ್‌ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆತ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಆಕರಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗುರುತುಕಾರಕಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ: ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಲೊಕೇಟರ್‌ (URL) ಎಂದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌ (UDI) ಮತ್ತು ಯೂನಿಫಾರ್ಮ್‌ ರಿಸೋರ್ಸ್‌ ಐಡೆಂಟಿಫೈಯರ್‌ (URI); ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಮಾರ್ಕಪ್‌ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌ (HTML); ಮತ್ತು ಹೈಪರ್‌ ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ (HTTP) ಇವು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು.
1993ರಲ್ಲಿ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನ ಪರಿಚಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಕ್‌ ಆಂಡ್ರೀಸ್ಸೆನ್‌ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅರ್ಬನಾ-ಚ್ಯಾಂಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇಲಿನೋಯ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿನ (NCSA-UIUC) ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೂಪರ್‌ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತಂಡದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಇದಾಗಿತ್ತು. U.S. ಹೈ-ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌ ಇನಿಷಿಯೆಟೀವ್‌ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಾಗಿ ಧನಸಹಾಯವು ಸಿಕ್ಕಿತು. 1991ರ ಹೈ ಪರ್ಫಾರ್ಮೆನ್ಸ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್‌ ಕಾಯಿದೆ ಯಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಯೋಜನೆಯು, U.S. ಸೆನೆಟರ್‌ ಆಲ್‌ ಗೋರ್‌ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮೊದಲು, ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅಂತರಜಾಲದ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗೋಫರ್‌ ಹಾಗೂ ವೈಡ್‌ ಏರಿಯಾ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಂಥ (WAIS) ಹಳತಾದ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಡಿಮೆಯಿತ್ತು. ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಂತರಜಾಲ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಆಗುವಲ್ಲಿ ಮೊಸಾಯಿಕ್‌ನ ಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಯೂಸರ್‌ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
1994ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಿಮ್‌ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಪರಮಾಣು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐರೋಪ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು (CERN) ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕನ್ಸೋರ್ಟಿಯಂನ್ನು (W3C) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಲ್ಯಾಬರೇಟರಿ ಫಾರ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ (MIT/LCS) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಂತರ್ಜಾಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಥನಿರ್ಮಾಪಕನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ (DARPA) ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಆಯೋಗದ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 1994ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸದ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೂ ಶೈಶವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾಗ, ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಆಗಲೇ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮುನ್ಸೂಚಕಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಜಾಲದಿಂದ ಸಂಪರ್ಕದ ಮೂಲಕ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇತರ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ HTMLಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ, ವೆಬ್‌ ಮಾನದಂಡಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀಯು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ (ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮಾರ್ಕ್‌-ಅಪ್‌ ಭಾಷೆಗಳಂಥವು), ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥದ ವೆಬ್‌ ಒಂದರ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಆತ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಬಳಕೆಗೆ ಸುಲಭವಾದ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಹೊಂದುವಂತಿರುವ ಸ್ವರೂಪದ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಎಂಬ ಪದಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾದುದಲ್ಲ ಎನ್ನಬೇಕು. ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ತುದಿಯ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತೋಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎಂಬ ಪದಗಳನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇದ-ಪರಿಗಣನೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ, ಅಂತರಜಾಲ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ. ಅಂತರಜಾಲ ಎಂಬುದು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಜಾಲಗಳ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರ ಸಂಪರ್ಕಿತ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಕರಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳು ಮತ್ತು URLಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ವೆಬ್‌ ಎಂಬುದು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ. ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು, ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಒಂದರೊಳಗೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಪುಟದ URLನ್ನು ಅಚ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಆ ಪುಟ ಅಥವಾ ಮೂಲಕ್ಕಿರುವ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಆಗ ಸಂವಹನಾ ಸಂದೇಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ತೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಸದರಿ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಶುರುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲಿಗೆ, ಡೊಮೈನ್‌ ಹೆಸರಿನ ಪದ್ಧತಿ ಅಥವಾ, DNS ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಾಗತಿಕವಾದ, ಹಂಚಿಕೆಗೊಳಗಾದ ಅಂತರ್ಜಾಲ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು URLನ ಸರ್ವರ್‌-ಹೆಸರಿನ ಭಾಗವು ಒಂದು IP ವಿಳಾಸವಾಗಿ ವಿಘಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಈ IP ವಿಳಾಸವು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಆಗ, ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಳಾಸದಲ್ಲಿರುವ ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗೆ ಒಂದು HTTP ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಕಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲವನ್ನು ಬ್ರೌಸರ್‌ ಕೋರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವೆಬ್‌ ಪುಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಪುಟದ HTML ಪಠ್ಯದ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ಕೋರಿಕೆಯ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಕ್ಷಣವೇ ವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ನಿಂದ ಪದಾನ್ವಯವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಪುಟದ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕಡತಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಒಂದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಪುಟದ-ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು' ಅಥವಾ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ವರ್‌ 'ಭೇಟಿಗಳು' (ಕಡತದ ಕೋರಿಕೆಗಳು)- ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ವೆಬ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಂದ ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಾಗ, ಪುಟದ HTML, CSS, ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ, ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಪುಟವನ್ನು ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಮೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರನು ನೋಡುವ ತೆರೆಯ-ಮೇಲಿನ ವೆಬ್‌ ಪುಟವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಆಕರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ವೆಬ್‌ ಪುಟಗಳು ಇತರ ಪುಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ಗಳು, ಮೂಲ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ, ಸಂಬಂಧಿತ ಆಕರಗಳ ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ಹೈಪರ್‌ಟೆಕ್ಸ್ಟ್‌ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಹೊಂದುವುದರ ಮೂಲಕ, ಈಗ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು "ಜಾಲ" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಇದನ್ನು ಅಂತರಜಾಲದ ಮೇಲೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಟಿಂ ಬರ್ನರ್ಸ್‌-ಲೀ, 1990ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ WorldWideWeb (ಮೂಲದಲ್ಲಿ CamelCase ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು) ಎಂದು ಕರೆದ.
W3 ಎಂದರೇನು?
W3, ಅಥವಾ www ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ:
ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ
thumb|ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ WWWನ ಒಂದು ಕಿರುತುಣುಕಿನ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕೃತಿ.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುವ, ಹೊಸ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವ, ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ವೆಬ್‌ ಆಕರಗಳು ಗಮನಸೆಳೆದವು. ಕೆಲವೊಂದು ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು "ಸಂಪರ್ಕದ ಹಠಾತ್-ಕುಸಿತ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ಹೈಪರ್‌ಲಿಂಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ "ಮೃತ ಕೊಂಡಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ನ ಈ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. 1996ರಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ಅಂತರ್ಜಾಲ ದಾಖಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.