cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್
ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ನಿಜವಾದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿ 1615ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇನಿಗೊ ಜೋನ್ಸ್ ಎಂಬುವನು ಅರಮನೆಯ ಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿ ನೇಮಿತನಾದ. ಇವರನ್ನು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳೆಲ್ಲ್ಲವೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಟಲಿಯ ಸುಂದರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಮುಂದಿನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಾಸ್ತುಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಗಳಾದವು. ಗ್ರಿನಿಜೆನಲ್ಲಿರುವ ರಾಣಿಯ ಮನೆ (1617-1635), ಲಂಡನ್ನಿನ ವೈಟ್‍ಹಾಲ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಭೋಜನಗೃಹ (1611-1622) ಇವನ ಅಮೋಘ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು. ಇವು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಗತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದುವು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಹಳೆಯ ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮರೆಯಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೂ ಇನಿಗೊ ಜೋನ್ಸ್ ನಿಂದ ಉದ್ಘಾಟಿತವಾದ ಹೊಸ ರೀತಿ ಅನೇಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳೊಡನೆ ಬೆಳೆದು ನಡೆಯಿತು. ಇನಿಗೊ ಜೋನ್ಸ್ ತನ್ನ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಪಾಲ್ಲಾಡಿಯೋ ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಒಂದು ವಾಸ್ತುರೀತಿ ಪಾಲಾಡಿಯೋ ಶೈಲಿ ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶೈಲಿ
ಆದರೆ ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನ ಶಿಲ್ಪಗಳಂತೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಪೂರ್ತಿ ಅನುಕರಿಸದೆ ಡಚ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮುಂತಾದ ಶೈಲಿಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಒಂದು ನೂತನಮುಖ ನೀಡಿದ ಕೀತಿರ್À ಸರ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ರೆನ್ (1632-1723) ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇನಿಗೊ ಜೋನ್ಸ್‍ನಂತೆ ಈತ ಸಹ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್‍ನಂಥ ಮಹೋನ್ನತ ಕೃತಿಯನ್ನಲ್ಲದೆ, ವಾಲ್‍ಬ್ರೂಕನ ಸೇಂಟ್ ಸ್ಟೀಫನ್ ಇಗರ್ಜಿ, ಫ್ಲೀಟ್‍ಸ್ಟ್ರೀಟ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್ ಬ್ರೈಡ್ ಇಗರ್ಜಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತಮ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಈತ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ರೆನ್ನನ ಶೈಲಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇನಿಗೊ ಜೋನ್ಸ್‍ನಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಪಲಾಡಿಯೋ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅನುಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ಲೆನ್‍ಹೀಮ್, ಹೇರ್‍ವುಡ್, ಹೋಲ್ಕಾಮ್ ಮುಂತಾದ ಕೋಠಿಗಳೂ ಗ್ರೀನ್‍ವಿಚ್, ಚೆಲ್ಸಿಯ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಈ ಕಾಲದ ಮುಖ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ಆಡಮ್, ಆರ್ಚರ್, ಬರ್ಟನ್, ನ್ಯಾಶ್, ವೆಬ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಈ ಕಾಲದವರು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಈ ಹಲವು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹರಡಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಭಾರತ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಥಿಕ್, ಟ್ಯೂಡರ್, ಎಲಿಜಬೀತನ್ ರಿನೆಸಾನ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಶೈಲಿಗಳ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಗಾಥಿಕ್ ಶೈಲಿಗಳ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಸೆಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಚರ್ಚಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರಿನೆಸಾನ್ಸ್ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರೀ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ಸಂಶೋಧನಾಲಯ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಮುಂತಾದೆಡೆಯಲ್ಲೂ ನೋಡಬಹುದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅರಮನೆ ಟ್ಯೂಡರ್ ಶೈಲಿಯ ಕಟ್ಟಡ.
ಅಡಹಳ್ಳಿ
ಅಡಹಳ್ಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ಬಾಲಗನೂರು, ಸಿಂಧನೂರು
ಬಾಲಗನೂರು, ಸಿಂಧನೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲುಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
References
ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಆರುದ್ರಾ
ಭಗವತುಲ ಸದಾಶಿವ ಶಂಕರ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೫- ರಂದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆರುದ್ರಾಯೆಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಇವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಆರುದ್ರಾ ೩೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೫ ರಂದು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದ ತೆಲುಗು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ರೋನಂಕಿ ಅಪ್ಪಲಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಛಗಂತಿ ಸೋಮಯಜ್ಜುಲು ರಂತವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದನಂತರ ಸಮತಾವಾದಕ್ಕೆ(ಕಮ್ಯೂನಿಸಮ್‌) ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬಾಲಕನಂತೆ, ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ೧೯೪೭ರ ತನಕ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದನಂತರ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆನಂದವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಖ್ಯಾತ ಬರಹಗಾರರಾದ ಕೆ ರಾಮಲಕ್ಶ್ಮಿಯವರನ್ನು ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. (ಅಂಕಣಕಾರ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಹಕ್ಕಿನಂತೆ ಬರಹಗಾರ - ವಿಮರ್ಶಕ).
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ಆರುದ್ರಾವೆಂದು ಬಹುಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಹೊಂದಿದ್ದಯಿವರು ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು, ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ನಾಟಕಗಳು, ಅನುವಾದಗಳು, ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು, ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಚೆಸ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನೇ ಬರೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ತ್ವಮೇವಹಂ.(ನಾನೊಬ್ಬ ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಯಾರು ಇಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಆಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಂ (ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ)ಇವು ಈ ಮಹಾನ್ ಬರಹಗಾರನ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಕೃತಿಗಳು. thumbnail|right|ನಾಟಕಗಳು ಅವರು, ಕೂನಲಮ್ಮ ಪದಾಲು ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ೧೯೬೪ರಂದು ಬರೆದರು. ಈ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂದು ಸರಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರುದ್ರಾರವರು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಗುಮಾಸ್ತ ಸೂರ್ಯ ರಾವ್ ಆಧುನಿಕ ನಗರ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬನಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರು ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅನೇಕ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಬರೆದರು. (೧೯೭೮)(ಮೊನಛಾದ ಅನುವಾದಿಸಲು: ಸೀತಾ ರಾಮ ಸಂಬಂಧ ಹೇಗೆ)? ಯೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಲುಗು ತಿರುಕ್ಕಲ್ನ್ನುಎನ್ನುವದನ್ನು ತಮಿಳು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಲೇಖಕರ ಅಭ್ಯುದಯ ರಛಯಿತಲ ಸಂಘಮ್‌ರವರ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು,(ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ). ಅವರು ಒಬ್ಬ ನಿಪುಣ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಈ ಆಟದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಅವರು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ರವರ ಸಂಬದಿಕ(ಶ್ರೀರಂಗಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ - ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಧುನಿಕ ತೆಲುಗು ಕವಿ).
ತ್ವಮೇವಹಂ
೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ತ್ವಮೇವಹಂ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ತೆಲಂಗಾಣದ ರಾಜ್‌ಕಾರ್ ಚಳವಳಿಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ರಾಜ್‌ಕಾರ್ ಆಟ್ರೊಕೋಟೀಸ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಪರವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ತನ್ನ ಜನರ ಮೇಲೆ ನಿಜಾಮ್ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾವು ಈ ಕೃತಿಯಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಕಾವ್ಯದ ಮೂಲಕ, ಸಾವು ಹೇಗೆ ಮಾನವನನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೆ ಸಾವು "ನೀನು ಮತ್ತು ನಾನು ಒಂದೇ(ತ್ವಮೇವಾಹಂ)" ಎನ್ನುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ತ್ವಮೇವಾಹಂ ಸಮಯ ಬಿಂಬಿಸಲು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮರಳು ಗಡಿಯಾರ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಟೆಯು ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ, ನಿಮಿಷಗಳು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದವರ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಜನರ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸ್ಟಾಪ್ ವಾಚ್, ` ಕ್ರಾಂತಿ ' ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೀ ಫ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಾಂತಿ, ಹಾಗೆಯೇ `ಎಚ್ಚರಿಕೆ' ಮುಂಬರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮರಗ್ರಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯಂ
ಆರುದ್ರಾ ಮೊದಲು ಎಸ್‌ಎ‌ಎಸ್‌ನನ್ನು ೧೨ ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ೧೯೬೫-೧೯೬೮ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತೆಲಗು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇವನು ತೆಲಗು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಾಲನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೨ ಭಾಗಮಾಡಿ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು.
ಚಿತ್ರರಂಗದ ವೃತ್ತಿ
ಆರುದ್ರಾ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹಗಾರ, ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಥೆಗಳು, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಪ್ರಮುಖರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ದೇವೇಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್
thumb|ದೇವೇಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ಭಾವಚಿತ್ರ ದೇವೇಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್ (1817-1905) ಏಕೇಶ್ವರವಾದಿ. ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದ ನೇತಾರ.
ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬಂಗಾಳದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ. ಇವರ ತಂದೆ ದ್ವಾರಕಾನಾಥ ಠಾಕೂರರು. ಆಂಗ್ಲರನ್ನು ಸಹಭಾಗಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ, ಭಾರತದಲ್ಲೆ ಅತಿದೊಡ್ಡದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡ, ಕಾರ್ ಠಾಕೂರ್ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಲೀಕರು. ಇವರನ್ನು ರಾಜಕುಮಾರ ದ್ವಾರಕನಾಥರೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರು ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ವಿಚಾರಶೀಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಇವರು 1840ರಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಬೋಧಿನೀ ಸಭಾ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ವೇದಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿರುವಂತೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಧರ್ಮ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವಾರವೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಭಜನೆ ಮತ್ತು ವಿಚಾರ ಪ್ರಚೋದಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಬಹುಬೇಗ ಈ ಸಭೆ ಲೋಕಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಶಾಲೀ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಈ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದ ಯುವಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಕೇಶವಚಂದ್ರ ಸೇನರು ಕೆಲವು ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಡನೆ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮದ್ರಾಸು, ಮುಂಬಯಿ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ 54 ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಮಹರ್ಷಿ ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಸನ್ನತೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಕೇಶವಚಂದ್ರಸೇನರು ವಿಧವಾವಿವಾಹ, ಅಂತರ್ಜಾತೀಯ ವಿವಾಹ ಮುಂತಾದ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದುದರಿಂದ ಅವರಿಗೂ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೂ ವಿರಸವುಂಟಾಗಿ 1865ರಲ್ಲಿ ಸೇನರು ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇರೆಯಾದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಆದಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಈ ಆದಿ ಸಮಾಜ ಸಮಾಜಸುಧಾರಣೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದು ಏಕೇಶ್ವರವಾದ ಭಗವದ್ಭಜನ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲೇ ನಿರತವಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಎಡರುತೊಡರುಗಳಿದ್ದರೂ ಮಹರ್ಷಿ ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಊರ್ಜಿತವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರು ತಮ್ಮ ಮುಪ್ಪಿನ ನಿಮಿತ್ತ ಆದಿ ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧಕ ಸಮಿತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ತಮ್ಮ 88ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಶರಾದರು. ಅವರೊಡನೆಯೇ ಅವರ ಆದಿಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜವೂ ಜನರ ಸ್ಮøತಿಪಥದಿಂದ ದೂರವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು.
ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರು ವೇದಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಳ ಭಾಷಯ್ ಸಂಸ್ಕøತ ವ್ಯಾಕರಣ; ವೇದಾಂತಿಕ್ ಡಾಕ್ಟ್ರೀನ್ ವಿಂಡಿಕೇಟೆಡ್ (1845); ಬ್ರಹ್ಮಧರ್ಮ (2 ಸಂಪುಟಗಳು-1850); ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವಿದ್ಯಾ (1852) ಮುಂತಾದುವು ಇವರು ಬರೆದಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು. ದೇವೇಂದ್ರನಾಥರ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರೂ ಒಬ್ಬರು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೆಬ್ಬುಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಹೆಬ್ಬುಲಿ ಚಿತ್ರ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ.ಸುದೀಪ್,ರವಿಚಂದ್ರನ್,ಅಮಲಾ ಪೌಲ್,ಪಿ.ರವಿಶಂಕರ್,ಕಬೀರ್ ದುಹಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಇನ್ನು ಮುಂತಾದವರು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅಮಲಾ ಪೌಲ್ ಅವರು ನಾಯಕಿ ಆಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ.
ಚಂಪಕೇಶ್ವರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯ
ಚಂಪಾಕೇಶ್ವರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಭುವನೇಶ್ವರದ ಓಲ್ಡ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಬಿಕಾ ಸಾಹಿ ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಪರಮಸುಮೇಶ್ವರದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ  ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ನಂಬಿರುವಂತೆ ಶಿವ ಲಿಂಗದ ಪಟಾಲ್ಫುಟಾ ಮತ್ತು ಆವರಣವು ನಾಗಾಸ್ (ಚಂಪಾ ನಾಗಾ) ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ನಂತರ ಈ ದೇವರನ್ನು ಚಂಪಕೇಶ್ವರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೂ ಹಾವುಗಳಿಗೆ ಗುಹೆಯಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣವು ಯಾವುದೇ ದೇಹಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು 13 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಈ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಗಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಜಲಸಾಯಿ, ರುದ್ರಭೀಕ್ಷ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು 11.05 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 6.00 ಮೀಟರ್ ಅಗಲವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ವಿಮಾ ಮತ್ತು ಜಗೋಮೋಹನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪಂಚರಾಥ. ವಿಮಾನಾ, ಜಗಮೋಹನ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾ 4.50 ಚದರ ಮೀಟರ್, 6.00 ಚದರ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು 0.55 ಮೀಟರ್ಗಳಾಗಿವೆ.ಜಮಮೋಹನವು ಅದಿಧಾ ದೇವತೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ವಿಮಾಣವು ರೇಖಾ ಆಗಿದೆ.ಇದು ಕ್ರಮವಾಗಿ 0.75 ಮೀಟರ್, 0.72 ಮೀಟರ್, ಮತ್ತು 0.82 ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವ ಪಭಗ, ತಲಾ ಜಂಗ, ಬಂದಾನ, ಉಪರಾ ಜಂಘ ಮತ್ತು ಬರಾಂಡಾಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಂಚಾಂಗಬಾದ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ.ಪ್ರಸ್ತುತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 0.90 ಮೀಟರ್ಗಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಪಭಗದಲ್ಲಿ ಖುರಾ, ಕುಂಬಾ, ಪಟಾ, ಕಾನಿ ಮತ್ತು ಬಸಂತದ ಐದು ಮೂಲ ಮೂಲೆಗಳಿವೆ. ಬರಾಂಡಾ ಐದು ಮೊಲ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿದೆ.ಜಗಮೋಹನನ ಪಬ್ಗವು 0.70 ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಮೊಲ್ಡಿಂಗ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.ಪಬ್ಗಾದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಚನೆ ನಂತರದ ನವೀಕರಣವಾಗಿದೆ.ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗಂಡಿಯು ಬಾರಾಂಡಾ ಮೊಲ್ಡ್ಡಿಂಗ್ಗಳ ಮೇಲಿರುವ 5.81 ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡುತ್ತದೆ.ಮಾಸ್ಕಾಕಾವು ಬೀಕಿ, ಅಮಲಕಾ, ಖುಪುರಿ ಮತ್ತು ಕಲಸಾಗಳಂತಹ ಘಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ 2.00 ಇದೆ.
ರಾಹಾ ಗೂಡುಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ರಾಹಾ ಗೂಡುಗಳು 0.85 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ, 0.47 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ ಮತ್ತು 0.34 ಮೀಟರ್ ಆಳವಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಗೂಡುಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಅನ್ಯಾಯ
ಅನ್ಯಾಯ ಪಕ್ಷಪಾತ ಅಥವಾ ಅನರ್ಹವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಗುಣ. ಈ ಪದವನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟನೆ ಅಥವಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ (ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ), ನ್ಯಾಯದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ವಿರುದ್ಧಪದವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್ಯಾಯದ ಭಾವ ಒಂದು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಮಾನವ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನ್ಯಾಯವಲ್ಲದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ನಿಖರ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೂಡ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಭಾವವನ್ನು ಕೆರಳಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಈ ಭಾವವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರುಪಯೋಗ, ನಿಂದನೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ, ಅಥವಾ ಸರಿಪಡಿಸದ ಅಥವಾ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಹ ಮಾನವಜೀವಿಗಳಿಂದ ಅನುಮೋದಿತವಾದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದಂತಹ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅನಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನ್ಯಾಯದ ಭಾವವು ಪ್ರಬಲ ಪ್ರೇರಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಬಲ್ಲದು, ಇದರಿಂದ ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮತ್ತು ಅಯುಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಇತರರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಾನವ ಸ್ವಾರ್ಥ ಅನ್ಯಾಯದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೊ ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು ತಮ್ಮ ಹಿತದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ಜನರು ಹಲವುವೇಳೆ ಅನ್ಯಾಯದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ನಿಮಗೆ ಅನಿಸಿದಾಗ ಅನ್ಯಾಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಭಾವಿಸಬೇಕು ಎಂದೂ ಪ್ಲೇಟೊ ಸೇರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾನವ ಅನ್ಯಾಯವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಯುಕ್ತ ಅನುಕೂಲತೆ ಗಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಥವಾ ದ್ವೇಷದಿಂದ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಸರಳವಾಗಿ ಅದು ಮಾನವನ ದೋಷಪೂರಿತ ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಿರಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆ ಆಹಾರ ವಿರಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದಾಗಿನಿಂದ ಆದ ಸಮಯದ ದೀರ್ಘತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿಮರ್ಶಾ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಅರ್ಜೀದಾರರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದ ದುರ್ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ನಿಂದನೆಯು ನ್ಯಾಯದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯದ ಗುರುತಾಗಿರಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಜಾನ್ ಟೇಲರ್
thumb|ಜಾನ್ ಟೇಲರ್ ನ ಒಂದು ಭಾವಚಿತ್ರ ಜಾನ್ ಟೇಲರ್ (೧೫೭೮-೧೬೫೩). ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಕವಿ. ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದೋಣಿಗ ಕವಿ (ದಿ ವಾಟರ್ ಪೊಯೆಟ್) ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಗ್ಲೌಸ್ಟರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ದೋಣಿಗನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಒತ್ತಾಯ ಬಂದುದರಿಂದ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಡಿeಜ್ ಆಕ್ರಮಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲು ಜಖಂ ಆಯಿತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಥೇಮ್ಸ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗನಾಗಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ. ಕೆಲಕಾಲ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡಿನಲ್ಲೂ ಅನಂತರ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲೂ ಉಪಹಾರಗೃಹಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಸಂಭ್ರಮದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆ ಇತ್ತು. ಬೆನ್ ಜಾನ್ಸನರಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇವನಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಿದ್ದರು. 1613 ರಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿದ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ತಳ ಮದುವೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಟಾದ ನೌಕಾಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಈತ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ನಿಂತು ನೆರವೇರಿಸಿದ. ಲಂಡನ್ನಿನಿಂದ ಬ್ರ್ಯಾಮರ್‍ವರೆಗೆ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ. ಈತ ಅದನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಪೆನಿಲೆಸ್ ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮೇಜ್ ಆಫ್ ಜಾನ್ ಟೇಲರ್, ದಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೆಜಸ್ಟೀಸ್ ವಾಟರ್ ಪೊಯೆಟ್ (1618) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಪ್ರಾಗ್‍ನಲ್ಲಿ 1620 ರಲ್ಲಿ ಬೋಹೀಮೀಯದ ರಾಣಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ, ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ. ಈತನ ಬಗದಾಳ (ಡಾಗರೆಟ್) ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟುತನವಿದ್ದರೂ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಈಗ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿದೆಯಷ್ಟೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಕವಿಗಳು
ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚಾಯ
ಹಿಂದೂ ಏಕದೇವತಾವಾದದ "ಇರುವಿಕೆ, ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಆನಂದ" ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚಾಯ ದೇವರ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಆನಂದದ ವಿವರಣೆ. ಹಾಗೆ ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಕರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ, ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚಾಯ ಪದವು ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಮಪದದ ಸಂಪ್ರದಾನ ಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ನಿಷ್ಪ್ರಪಂಚ ಅಂದರೆ ಅವ್ಯಕ್ತ. ನಿಷ್ ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲದ, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚ ಅಂದರೆ "ವ್ಯಕ್ತ, ವಿಶ್ವದ್ದು" ಮತ್ತು ಯ ಸಂಪ್ರದಾನ ಪ್ರತ್ಯಯವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮ
=ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮ= ಸುಳ್ಯ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಸುಳ್ಯದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೩ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ದೊರೆಯುವ ಕಾಜಿಮಡ್ಕದಿಂದ ಗುತ್ತಿಗಾರು ಪೇಟೆಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗಾರು ಗ್ರಾಮವೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಪ ಪೇಟೆಯವರೆಗೂ ಗ್ರಾಮದ ಗಡಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಳಲಂಬೆ, ಹೊಸೋಳಿಕೆ, ಅಂಬ್ರೋಳಿ, ಬಳ್ಳಕ, ಕಿನ್ನಕುಮೇರಿ, ಮೊಗ್ರ, ಮಲ್ಕಜೆ, ಬಳ್ಪ ಕ್ರಾಸ್, ಕಮಿಲ, ತುಂಬತ್ತಾಜೆ, ದೇವಸ್ಯ, ಚತ್ರಪ್ಪಾಡಿ, ಪೂಜಾರಿಕೋಡಿ, ಪೈಕ, ಅಡ್ಡನಪಾರೆ, ಕಾಜಿಮಡ್ಕ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರವೇಶಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಳ್ಪ ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯವಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಕೇಂದ್ರದ ಪಕ್ಕದ ಬಾಕಿಲದಿಂದ ಬಳ್ಳಕದವರೆಗೆ ಆಗ್ನೇಯದಿಂದ ವಾಯುವ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಬಾಕಿಲ ಹೊಳೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮದ ಪರಿಸರ
ಗುತ್ತಿಗಾರು ಪಂಚಾಯತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ೯ ಅಂಗನವಾಡಿ,೬ ಕಿರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ,೧ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರೌಡ ಶಾಲೆಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ, ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚತುರ್ಥಲಾಯ, ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ, ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲಾಖೆಯ ಕಛೇರಿ, ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ ಮೊದಲಾದ ಸರಕಾರಿ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಹಿದುಳಿದ ವರ್ಗದ ಹಾಸ್ಟೆಲಿದೆ. ರಬ್ಬರ್ ಬೆಳೆಯುವವರಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವಿದೆ. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರ ವ್ಯವಸಾಯ ಸೇವಾ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಮಗಳು
ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಅರಾಗೊ
ಡೊಮಿನಿಕ್ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಜೀನ್ ಅರಾಗೊ ಅಥವಾ ಫ್ರಾಂಕೋಯಿಸ್ ಅರಾಗೊ (26 ಫೆಬ್ರವರಿ 1786 - 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1853),ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನ ಗಣಿತಜ್ಞ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ,ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ರಾಜಕಾರಣಿ.
ಜೀವನ
ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಎಸ್ಟಜೆಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರೇಖಾಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯ (ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್ ಲಾಂಜಿಟ್ಯೂಡ್ಸ್) ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 1806ರಲ್ಲ ಡಿಲ್ಯಾಂಬರ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಕೈಸ್ ಅವರು ಪೂರ್ಣಮಾಡದೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮಧ್ಯಾಹ್ನರೇಖೆಯ ಕಂಸದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಿಯೋಟ್ ಎಂಬುವನ ಜೊತೆ ಸ್ಪೇನಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ. ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ಅವನ ಹಡಗು ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿ ನಾಶಗೊಂಡು ಅಲ್ಜಿಯಸ್ರ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾದಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾಪೂರ್ಣ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ. ಬೆಳಕಿನ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತಿರುಗುವ ಕನ್ನಡಿಯ ಬಳಕೆಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟ, ಈತ ಫ್ರೆನಲ್ (ಈಡಿesಟಿeಟ) ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಡನೆ ಬೆಳಕಿನ ನಮನದ (ಡಿಫ್ರಾಕ್ಷನ್) ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದಾಗಿ, ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (ವೇವ್ ಥಿಯೊರಿ) ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸಿದ, ಕಬ್ಬಿಣವೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಕೆಲವು ಲೋಹಗಳೂ ಕಾಂತೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಮೊದಲಿಗ, ಇದರ ಸಲುವಾಗಿ ಇವನಿಗೆ ಕಾಪ್ಲಿ ಪದಕ 1825ರಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು. 1818-1822ರವರೆಗೆ ಶಬ್ದದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೆಲಸಮಾಡಿ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾಂತೀಯತೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ.
ರಾಜಕಾರಣ
ಇವನು ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಎಸ್ ಆರ್ ಕಂಠಿ
ಎಸ್ ಆರ್ ಕಂಠಿ (ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ರುದ್ರಪ್ಪ ಕಂಠಿ )ಯವರು ಬಾಗಲಕೋಟ(ಹಳೆಯ ವಿಜಯಪುರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುನಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇಳಕಲ್ಲ ನಗರದವರು. 1962ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ (ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು) ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಜನನ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಬಾಗಲಕೋಟೆ(ಹಳೆಯ ಬಿಜಾಪುರ) ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬದಾಮಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆರೂರನಲ್ಲಿ 1908 ಡಿಸೆಂಬರ್ 21ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜು, ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ರಾಜಾರಾಮ್ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ ಇವರು ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಹರಿಜನರ, ರೈತರ ಮತ್ತು ನೇಕಾರರ ಏಳ್ಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. 1939ರಲ್ಲಿ ಕೆ.ಪಿ.ಸಿ.ಸಿ. ಮತ್ತು ಎ.ಐ.ಸಿ.ಸಿಗಳಿಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1940-41ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿ 10 ತಿಂಗಳ ಸೆರೆಮನೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. 1942ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೆರೆಯಾಗಿ ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದರು. ಅನಂತರ ಮುಂಬಯಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಹಾರ ಸಮಿತಿಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಹಾರ ಸಮಿತಿಯ ಪರವಾಗಿ ಕ್ಷಾಮಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಊಟ, ಬಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತರಾದರು.
ಹೋರಾಟ
1946ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರೈತ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅನಂತರ ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸದೀಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು (1946-52). ಆಗ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಣಕಾಸಿನ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವ್ಯವಸಾಯ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಇಲಾಖೆಗಳ ಅದಿsಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 1952-56ರ ವರೆಗೆ ಮುಂಬಯಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ರಚಿಸಿದ ಸಮಿತಿಗೆ ಇವರನ್ನು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿತ್ತು.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಮೇಲೆ 1956ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಧಾನ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಕಂಠಿಯವರು ಸುಮಾರು 6 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. 1961ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂಸದೀಯ ನಿಯೋಗಕ್ಕೆ ಇವರು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಮೂರನೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುನಗುಂದ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಇವರು 1962 ಮಾರ್ಚ್ 9ರಿಂದ 1962 ಜುಲೈ 20ರವರೆಗೆ ವಿಶಾಲ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ 1962 ಜುಲೈ 21ರಂದು ವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ಇವರು ವಿದ್ಯಾಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ 1967 ಮಾರ್ಚ್ 14ರಿಂದ 1968 ಏಪ್ರಿಲ್ 29ರವರೆಗೆ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಕೆಲಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಚಾರ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಭಾರತ ಸೇವಕ ಸಮಾಜದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದರು. 1959ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಸಂಸದೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಇವರನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರತಿನಿದಿsಯನ್ನಾಗಿ ಕಳಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಮಗಾದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಇವರು ನೋಟ್ಸ್‌ ಆನ್ ದಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಕೋರ್ಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ 19ರಂದು ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 208 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ 138 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆಗೇರಿತು. ಆದರೆ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದೇ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದ್ದ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರು ಹೊಸದುರ್ಗದಲ್ಲಿ 5709 ಮತಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋತಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿವಲಿಂಗಪ್ಪ ರುದ್ರಪ್ಪ ಕಂಠಿ ರಾಜ್ಯದ ಆರನೇ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಎಸ್.ಆರ್. ಕಂಠಿ ಅವರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನ ಬಹುದಿನ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಮುಗಿಯುವುದರೊಳಗೇ ಒಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲಿ ಎಂದು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಶಾಸಕ ಬಿ.ಟಿ. ಮುರ್ನಾಳ್ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಡೆದ ಉಪ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ನಾಮಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಇತರೆ ಇಬ್ಬರ ನಾಮಪತ್ರ ತಿರಸ್ಕಾರವಾದ್ದರಿಂದ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಹಿಂದಿನ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಪಟ್ಟ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂರನೇ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಅವಧಿ 1962ರ ಮಾರ್ಚ್ 15ರಿಂದ 1967ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 28. ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಕೃಷಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನೀರಾವರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುವ ಜತೆಗೆ ಹೊಸತನ ತಂದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಅವರನ್ನು 'ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿರ್ಮಾತೃ' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಬಾಲಕಿಯರ ಸೈನಿಕ ವಸತಿ ಶಾಲೆ
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಭರತ ಎಂದೇ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್ ಆರ್ ಕಂಠಿ ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 1969 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಶಾಲೆಯು ಬಾಲಕಿಯರಿಗಾಗಿ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಏಕೈಕ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲಹೊಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕಿತ್ತೂರ ಇರುವ ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ತರಗತಿಯವರೆಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ನಿಧನ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಕಂಠಿಯವರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವಾಗಲೇ, 1969 ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ಉರುಗುಗೊರಳು
thumb|ಉರುಗುಗೊರಳು ಉರುಗುಗೊರಳು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಲಾದರೂ ಕತ್ತನ್ನು ಸೊಟ್ಟವಾಗಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅತ್ತಿತ್ತ ಆಡಿಸದಂತೆ ಇರುವಿಕೆ (ರೈ ನೆಕ್ ), ಕತ್ತು ಹಿಡಿದಂತಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಸೆಡೆತುಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಹಿಡಿದಂತಿರುವ ಸೊಟ್ಟ ಕತ್ತು ಹುಟ್ಟುತ್ತಲೆ ಬಂದಿರುವುದು. ಅಂತೂ ಎಳೆತನದಲ್ಲೇ ಹೀಗಾಗಿರುವುದಾದರೂ ಹಸುಗೂಸಿನಲ್ಲಿ ಕೊರಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಬೆಳೆಯದೆ ಮೋಟಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಗ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗದಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸಿ ಗಲ್ಲವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸಿ ತಲೆವಾಲುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸ್ನಾಯುವಾದ ಎದೆ ಎಲುಗುಚೂಚುಕಂದ (ಸ್ಟರ್ನೊಮ್ಯಾಸ್ಟಾಯ್ಡ್) ಮೊಟಕಾಗಿ ಬಿರುಸಾಗಿ ಬಿರಿಸಿಕೊಂಡು, ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಕಡ್ಡಿಯಂತೆ ಗಡುಸಾಗಿ ತೋರುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಕೂಡಿಸುವ ಊತಕದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯೂ ಕೂಡಿರುವುದು. ಹೀಗಾಗುವುದರ ಸರಿಯಾದ ಕಾರಣ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಹೆರಿಗೆ ಆಗುವಾಗಿನ ಅಪಾಯ ಪೆಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ನಾಯು ಹಾಗೆ ಬಿರುಸಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದೆಂಬ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಎಳೆಗೂಸಿನಲ್ಲೇ ಕೊರಳಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಅರನಾರಿ (ಪಾಶ್ರ್ವವಾಯು, ಲಕ್ವ, ಪೆರಾಲಿಸಿಸ್) ಆಗುವುದು ಕಾರಣವೆಂದು ಕೆಲವರ ಮತವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕುಮ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಸೊಟ್ಟಕತ್ತು ಬಾಗಿರುವ ಪಕ್ಕದ ಮೊಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಿರುವುದು. ಇಂಥ ಸೊಟ್ಟ ಕತ್ತನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಉಪಾಯ ಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಆ ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಡಿಸುವುದು. ಆಗ ಸೊಟ್ಟಕತ್ತು ನೆಟ್ಟಗಾಗಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಡಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ತೀರ ಎಳೆಯದರಲ್ಲೇ ಹೀಗೆ ಮಾಡದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊಗದ ಅಸಮರೂಪ (ಎಸಿಮೆಟ್ರಿ) ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಬಿಡಬಹುದು. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆದಮೇಲೆ ಇನ್ನೊಂದು ಪಕ್ಕದ ಸ್ನಾಯುಗಳಿಗೆ ಬಲಬರುವ ತನಕ ತಲೆಯನ್ನು ಎದುರು ಕಡೆಗೆ ಕೆಲಕಾಲ ಎಳೆದಿಟ್ಟಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೆಡೆತದಿಂದಾದ ಸೊಟ್ಟ ಕತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಪಕ್ಕದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಎಳೆತವೇ ಕಾರಣ, ಈ ಸೆಡೆತ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಬರಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಇರಬಹುದು. ಆಳವಾದ ಗಾಯವಾಗಿ ಕಲೆಗಟ್ಟುವುದು, ಕೊರಳಿನ ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳ ರೋಗಗಳು, ಹಾಲುರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಉರಿತ, ಮೆಂಡಿಕೆಯುರಿತ (ಟಾನ್ಸಿಲೈಟಿಸ್), ಕಣ್ಣಿನ ನೋಟದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಕೀಲುವಾತ (ರುಮ್ಯಾಟಿಸಂ), ಕೊರಳಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ, ಗಂಟಲ ಹಿಂದುಗಡೆ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಕುರು, ಕಿರ್ಮಿದುಳಿನ (ಸೆರಿಬೆಲಂ್ಲ) ಗಂತಿಗಳು ಮುಖ್ಯಕಾರಣಗಳು; ಉನ್ಮಾದದಲ್ಲೂ (ಹಿಸ್ಟೀರಿಯ) ಚಳಿಗೊಡ್ಡಿದ್ದರಿಂದಲೂ ಕೊರಳಿನ ಬೆನ್ನುಲುಬುಗಳ ಉರುಗು ಗೊಳಾಗಬಹುದು, ಕ್ಷಯ ರೋಗದಿಂದಲೂ ಆಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. (ಡಿ.ಎಸ್.ಎಸ್.) (ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ನಾ. ಸೋಮೆಶ್ವರ)
ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಒಡಿಶಾದ ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ   ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಯೊನಿ ಪೀಠದೊಳಗೆ ಶಿವ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಹಾಲ್ ವಿಮಾನ ಮುಂದೆ ಇದೆ, ಎತ್ತರದ ಮೇಲೆ, ವಿಮಾನಾವು ಬಡಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಡಾ ಆದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಗಂಡಿ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ತಾಕ 4.80 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು  ಇವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಬಡಾ 1.75 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ, ಗಂಡಿ 1.55 ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟಕ 1.50 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವನ್ನು ಇವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಬಾಗಿಜಾಂಗಳು. 1.20 ಮೀಟರ್ x 0.51 ಮೀಟರ್ ಇವೆ. ಇದು ಕಳಿಂಗ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಸ್ಯಾಂಡ್‌‌ವಿಚ್
ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಎನ್ನುವುದು ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಬ್ರೆಡ್ನ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಳುಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಒಂದು ಹೋಳು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಂಜನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಚೇರಿಗೆ, ಶಾಲೆಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಪೊಟ್ಟಣ ಕಟ್ಟಿದ ಭೋಜನದ ಭಾಗವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಹ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಭೋಜನ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಲಾಡ್ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮಾಂಸ, ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಸಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಬಳಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅದರ ಸ್ವಾದ ಅಥವಾ ರಚನೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಹೊರ ಲೇಪಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಫೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮಾಂಸ ಅಥವಾ ತರಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಜ್ಯೂಯಿಷ್ ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯಾದ ಹಿಲ್ಲೆಲ್ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ ಅವರು ಕುರಿಮರಿ ಮತ್ತು ಕಹಿಯಾದ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಪಾಸೋವರ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾಟ್ಜಾಹ್ (ಅಥವಾ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ, ಉಬ್ಬಿರದ ಬ್ರೆಡ್) ನ ಎರಡು ಹೋಳುಗಳ ನಡುವೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಯವಾಗಿಲ್ಲದ ದಪ್ಪ ತುಂಡು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಟ್ರೆಂಚರ್ಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹಳಸಿದ ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ತಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಭೋಜನದ ನಂತರ, ಆಹಾರ -ನೆನೆಸಿದ ಆಹಾರದ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಾಯಿಗಳು ಅಥವಾ ಭಿಕ್ಷುಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಥವಾ ಭೋಜಕನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದನು. ಊಟದ ತಟ್ಟೆಗಳು ತೆರೆದ-ಮುಖದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದೊಂದಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳು 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗೃಹದಲ್ಲಿ ಗೋಮಾಂಸವನ್ನು ತೀರಿನಿಂದ ನೇತು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು "ಅವುಗಳನ್ನು ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಬೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಜಾನ್ ರೇ ರವರು ಗಮನಿಸಿದರು - ಡಚ್ ಬೆಲೆಗ್ಡೆ ಬ್ರೂಜ್   ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಸಹ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಪುರುಷರು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವ ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕವಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದರೂ, ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯ ಭೋಜನವಾಗಿ ಸಭ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವರ್ಗಗಳು ವೇಗವಾದ, ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ ಭೋಜನವು ಅಗತ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಅನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಭೋಜನವನ್ನಾಗಿ ಮೊದಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಯಿತು. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬ್ರೆಡ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುವಾಯಿತು, ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕಾರದಷ್ಟೇ ತ್ವರಿತ ಭೋಜನವಾಗಿ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದದ ಮೊದಲ ಲಿಖಿತ ಬಳಕೆಯು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಗಿಬ್ಬೋನ್ ಅವರ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ "ಹಸಿ ಮಾಂಸದ ಭಾಗಗಳನ್ನು" 'ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ 18 ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶ್ರೀಮಂತನಾದ Jಜಾನ್ ಮೋಂಟಾಗು, ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ 4ನೇ ಅರ್ಲ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಈ ಆಹಾರದ ಅನ್ವೇಷಕರೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪೋಷಕರೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೇವಕನಿಗೆ ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಎರಡು ಹೋಳುಗಳ ನಡುವೆ ಕೂಡಿಸಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ತರುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿದರೆಂದು, ಮತ್ತು ಮೊಂಟಾಗು ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೀಮಂತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಇತರರು "ಅದನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಂಚ್ ಎಂದು!"  ಆದೇಶ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟ ಆಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ  ಕ್ರಿಬೇಜ್ ಆಟವನ್ನು ಆಡುವಾಗ ಖಾಲಿ ಕೈಗಳಿಂದ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವಾಗ ಕಾರ್ಡುಗಳಿಗೆ ತಗಲುತ್ತಿದ್ದ ಎಣ್ಣೆಯ ಅಂಶವು ತಾಗದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಆಹಾರ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಅವರು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ತನ್ನ ಚಿರಪರಿಚಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯು ಪೀರ್-ಜೀನ್ ಗ್ರೋಸ್ಲೀಯ ಲೋಂಡ್ರೆಸ್ (ನೀಚಟೆಲ್, 1770) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತವಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಒಂದು ಪ್ರವಾಸ  1772 ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು; ಗ್ರೋಸ್ಲೀಯ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು 1765 ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ, ಎನ್. ಎ. ಎಮ್ ರೋಡ್ಜರ್ ಅವರು ಒದಗಿಸಿದರು, ಅವರು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೌಕಾಸೇನೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಂದರೆ ಮೊದಲ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಅವರ ಡೆಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ, ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ಡಬಲ್ ರೋಟಿ ( डब्ल रोटी ) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಈ ಪದವು ಇಂದು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಹುದುಗು ಬ್ರೆಡ್‌ಗೆ, ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸದಿದ್ದರೂ ಸಹ ವಿಶಾಲವಾದ ಪದವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಳಕೆ
ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಪದವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ (ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ) ತೆರೆದ-ಮುಖದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸ, ಸಲಾಡ್ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮೇಲಿ ಇರಿಸಿದ ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಒಂದು ಹೋಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಎರಡು ಹೋಳಿನ ಬದಲಿಗೆ ಏಕೈಕ ಬ್ರೆಡ್ ಹೋಳು, ಜೊತೆಗೆ ತುಂಬುವಿಕೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನಿಜವಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೆರೆದ-ಮುಖದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು 6 ನೇ ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಹಳಸಿದ ಬ್ರೆಡ್ ಹೋಳುಗಳನ್ನು "ಟ್ರೆಂಚರ್‌ಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಇದರ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆಧುನಿಕ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನ ಮೂಲವು ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.)
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬೋಸ್ಟನ್, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದು ಬ್ರೆಡ್‌ನ ಎರಡು ಹೋಳುಗಳನ್ನು "ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್" ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತು "ಈ ಹೇಳಿಕೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ, "ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬರ್ರಿಟೋಸ್, ಟಾಕೋಸ್, ಮತ್ತು ಕ್ವೆಸಡಿಲ್ಲಾಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಏಕೈತ ಟೋರ್ಟಿಲ್ಲಾದೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಂಸ, ಅನ್ನ ಮತ್ತು ಬೀನ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಇತರ "ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಜ್" ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ-ರಹಿತ ಕಲಂ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಗುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ಇರುವ ಶಾಪಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್‌ಗೆ ಬರ್ರಿಟೋಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ತೆರಳಬಹುದೇ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಪದವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಆಹಾರ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅದು ಉಲ್ಲೇಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಎರಡು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವೆ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇರಿಸುವ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಪದವಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗೆ  ಎನ್ನುವುದು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಾಮಪದವಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಸಂಬಂಧಿತ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಎನ್ನುವುದು ಕೇಕ್ ಅಥವಾ ಕುಕೀಗಳ ಎರಡು ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಐಸ್ ಕ್ರೀಂ ಪದರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಓರಿಯೋಗಳು ಮತ್ತು ಕಸ್ಟರ್ಡ್ ಕ್ರೀಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಕುಕೀಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಕುಕೀನ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ಮೃದುವಾದ ತುಂಬುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
"ಬಟ್ಟಿ (ಬ್ರೆಡ್ ಚೂರು)" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್" ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿಪ್ ಬಟ್ಟಿ, ಬ್ಯಾಕನ್ ಬಟ್ಟಿ, ಅಥವಾ ಸಾಸೇಜ್ ಬಟ್ಟಿ ಯಂತಹ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಸಾರ್ನೀ" ಎನ್ನುವುದು ಇಂತಹುದೇ ಆಡುಮಾತಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್ ಶೈಲಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತುಂಬುವಿಕೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬ್ರೆಡ್ ಅಥವಾ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದಂತೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಅಡಲಟ್ಟಿ
ಅಡಲಟ್ಟಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕನ್ನಡ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂರವರು ಕೆ.ಪಿ.ಎಸ್.ಮೆನೆನ್ ರವರ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ‘ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು; ಹಾಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಲಾರದೇ ಹೋದಾಗ ಪ್ರವಾಸದ ಬಗೆಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನಾದರೂ ಓದುವುದು ಉತ್ತಮ ಹವ್ಯಾಸ’. ಕನ್ನಡಿಗರು ಈ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸರಕಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳೆ 80 ಮತ್ತು 90ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಶ್ರೀಮಂತವೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಅಭಿಮಾನದಿಂದಲೇ ಹೇಳಬಹುದಾದಷ್ಟು ವಿಪುಲ ಸಂಖ್ಯೆ, ಭಿನ್ನ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದ ಪ್ರವಾಸ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಲೇಖಕನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಾಡಿನ ಹೊಸ ಕತೆಯೊಂದನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಕಥನಗಳಂತೂ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ. ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಹತ್ವ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಅನುಭವದ ನೆಲೆಗಳು ಇಂದು ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಳಸೂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಪ್ರವಾಸಾನುಭವ ಕಥನ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ - ಹೀಗೆ ಭಿನ್ನ ಕೋನಗಳಿಂದ ಅನ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ತಾಗುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಯತ್ನದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಮಹಿಳಾ ಬರೆಹಗಾರ್ತಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ವೃದ್ಧಿಸಿದೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಕಾಲದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 50ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳಾ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಒದಗುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣಗಳೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಸೇವೆಗಾಗಿಯೋ ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕವೋ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಂಡಗಳ ಪರವಾಗಿಯೋ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದಲೋ ಕೆಲಮೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಿಂದಲೋ ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥಗಳು
Nikith kumar TC* ಕರ್ಕಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಸೂರಿಯವರು 1890ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನವಾಗಿದೆ.ನಂತರ 35 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯಾವ ಪ್ರವಾಸ ಗ್ರಂಥವೂ ಬರಲಿಲ್ಲ.
ಆಶಾ ಪೋತೆದಾರ್ ಅವರ ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಹಕ್ಕಿನೋಟ (1977) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್, ಹಾಂಕಾಂಗ್, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಕುರಿತ ಕುತೂಹಲಗಳಿವೆ. ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವ ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನ ಅವರ ಸ್ನೇಹಯಾತ್ರೆ (1978), ಕೊಡತ್ತೂರು ನಯನಾಭಿರಾಮ ಉಡುಪರ ಔತ್ತರೇಯ ಖಂಡ ದರ್ಶನ (1978), ರಾಗು ಜೋಶಿಯವರ ರಾಯಚೂರಿನಿಂದ ರಾಮೇಶ್ವರದಾಟಿ (1978) - ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೀ ಮೂಜಗಂ ಅವರ ನಮ್ಮ ವಿದೇಶಯಾತ್ರೆ (1979), ಉ.ಕಾ.ಸುಬ್ಬರಾಯಚಾರ್ ಅವರ ಸೋವಿಯತ್ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತುದಿನಗಳು (1980), ಎಂ.ಕೆ.ಇಂದಿರಾ ಅವರ ಅನುಭವ ಕುಂಜ (1980) ಕೃತಿಗಳೂ ಇದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವಂಥವು. ಇಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ಅಪರವಯಸ್ಕನ ಅಮೆರಿಕಾ ಯಾತ್ರೆ (1979) ಹಾಗೂ ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು (1979). ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಪರಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜೀವನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಟವೆಂಬಂತೆ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಶೈಲಿ ಈ ಕೃತಿಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಹಾಸ್ಯದ ಲೇಪನವುಳ್ಳ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಗೊರೂರು ನಮ್ಮನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಕೆಯ ಮಾನದಂಡದಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸದೆ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸದೆ, ಹೇಗೆ ಬೃಹತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ ಎಂಬ ಪರಿಶೀಲನಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿದೆ. ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಗಳು ಬಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವುದೇ ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ. ಸೀತಮ್ಮ ನಂಜೇಗೌಡ ಅವರ ನಾ ಕಂಡ ಅಮೆರಿಕಾ (1981), ಸರೋಜಾ ಚಾಮರಾಜರ ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸ ಕುರಿತ ಸಿಂಹಾಚಲದಿಂದ ಹೈಮಾಚಲದವರೆಗೆ (1981), ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟರ ಜಗದಗಲ (1981), ಸರೋಜಾ ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಭೂಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ (1982)- ಈ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಎಚ್.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ವೇಲ್ಸ್‌ ದಿನಚರಿಯಿಂದ (1982) ಹಾಗೂ ಜಿ.ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗೆ (1982) ಕೃತಿಗಳೂ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ರೀತಿನೀತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋ ಪ್ರವಾಸದ ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಇರಾನ್, ನೈಜೀರಿಯ, ಘಾನಾ, ರೊಮೇನಿಯ, ಪಿಲಿಫೈ಼ನ್ಸ್‌, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಗಳ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವರದಿ ನೀಡುವ ಎಚ್.ಕೆ.ರಂಗನಾಥರ ಪರದೇಶಿಯಾದಾಗ (1983), ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸಭಟ್ಟರ ಒಮ್ಮೆ ರಷಿಯಾ ಒಮ್ಮೆ ಇಟಲಿಯಾ (1983), ವಿ.ಪುಟ್ಟಮಾದಪ್ಪನವರ ನೆಮ್ಮುಗೆಯ ನಾಡು, ಅನುಪಮಾ ನಿರಂಜನರ ಅಂಗೈಯಲ್ಲಿ ಯುರೋ ಅಮೆರಿಕಾ (1984), ಎಡಿನ್ಬರೋದಲ್ಲಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನೂ ದಾಖಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಎತ್ತರ ಬಿತ್ತರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಜಿ.ಗೋಪಾಲರ ವೈದ್ಯನ ವಿದೇಶ ಯಾತ್ರೆ (1984) ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳು ಬಿನ್ನ ಬಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ಆಯಾ ದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಂಜನಭಟ್ಟ ಅವರ ಕುಬೇರ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ (1983) ಕೃತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಗುಣ ಆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರಗಳು, ಮೃತ್ಯುವಿನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಭಾವ ಭಾವನೆಗಳ ಚಿತ್ರ, ಅಮೆರಿಕೆಯ ಜೀವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಳಚಿತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಈ ಕೃತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಮೆರಿಕದ ನಿಸರ್ಗ ನಿರ್ಜನವಾದುದು, ಬರ್ಕೆಲಿ ಹೂವಿಲ್ಲದ ಹಕ್ಕಿಯಿಲ್ಲದ ಊರು ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕುಬೇರ ರಾಜ್ಯದ ನಿರ್ಜೀವ ಪರಿಸರವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿರಂಗಲ್ಲು ಈಶ್ವರಭಟ್ಟರ ಅಮರನಾಥ ದರ್ಶನ (1984), ದೊಡ್ಡೇರಿ ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರ ಏಕಾಕಿ ಪ್ರವಾಸಿ (1984), ನಾ ಕಂಡ ಪಡುವಣ, ಎಚ್.ಎಸ್.ಹರಿಶಂಕರ್ ಅವರ ಸುಂದರ ಮಾಸ್ಕೋ ಸುಂದರ ರಶಿಯಾ (1985), ಗೌತಮರ ನಯಾಗರಾಕ್ಕೆ ಐದು ಮೈಲಿ, ಜಿ.ಗೋಪಾಲರ ಬೆಂಗಳೂರಿಂದ ಬಾರ್ಸೆಲೋನಾಕ್ಕೆ- ಇವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದಂತಹ ಕೃತಿಗಳು.
2001-2003ರ ಅವದಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ರಹಮತ್ ತರೀಕೆರೆ ಅವರ ಅಂಡಮಾನ್ ಕನಸು (2001), ಬಿ.ಎಸ್.ಸಣ್ಣಯ್ಯನವರ ನಾನೂ ಹೋಗಿದ್ದೆ ಅಮೆರಿಕೆಗೆ (2001), ಜಲಜಾ ಗಂಗೂರ್ರವರ ಅವನಿಯ ಅಪ್ಸರೆ ಅಮೆರಿಕ (2001),  ಸುಧಾಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಮೆಕಾಂಗಿಗೆ (2001), ಹಕ್ಕಿಯ ತೆರದಲಿ (2001), ಆರ್ಯಾಂಬ ಪಟ್ಟಾಬಿ ಅವರ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ (2001), ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕರ್ ಅವರ ಐಷಾರಾಮದ ಆಳದಲ್ಲಿ (2001), ಪಿ.ಎಂ.ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ ಆಲ್ಮನೆಯಿಂದ ಆ್ಯನ್ ಆರ್ಬರ್ಗೆ (2002), ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಲೂರರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆಲೂರು (2002), ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತರ ನಾನೂ ಅಮೆರಿಕೆಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ (2002), ಕೆ.ರಾಮಣ್ಣ ಅವರ ಜಗವ ಸುತ್ತಿ ನಲಿ - ಜನರ ನೋಡಿ ಕಲಿ (2002), ಶಾಂತಾ ನಾಗರಾಜರ ಸಿಂಗಾಪುರ, ಮಲೇಷಿಯಾ ಕುರಿತ ಯಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ (2002)- ಅಜ್ಜಂಪುರ ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿಯವರ ಜಪಾನ್ (2002), ಸುಮನಾ ವಿಶ್ವನಾಥ್ರವರ ಮತ್ತೂರರೊಂದಿಗೆ ಕಾಶಿಯಾತ್ರೆ (2002), ಕೆ.ಸಿ.ಲಕ್ಷೀನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಅವರ ನಾ ಕಂಡ ಭಾರತ (ವಿಸ್ತೃತ-2002), ಜಗದಂಬಾ ಮಲ್ಲೆದೇವರು ಅವರ ಪಯಣಿಗಳಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗೆ (2002), ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಅವರ ಅಮೆರಿಕಾ ಅಮೆರಿಕಾ (2002), ಪಿ.ವಿ.ನಾರಾಯಣ ಅವರ ಭುವಿಯ ಬಸಿರಿಗೆ ಪಯಣ (2002), ವಾಣಿರಾವ್ ಅವರ ಹಿಮಗಿರಿಯ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ (2002), ಡಿ.ವಿ.ಗುರುಪ್ರಸಾದರ ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವರೆಗೆ ವಿಶ್ವಪರ್ಯಟನಾ ದಿನಚರಿ (2002), ಕೆ.ಮರುಳಸಿದ್ಧಪ್ಪ ಅವರ ನೋಟ ನಿಲುವು (2002), ಪ್ರಭಾಮೂರ್ತಿಯವರ ಹಸಿರು ಹವಳ (2002), ಜೀ.ವಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ಜೀವಿ ಕಂಡ ಅಮೆರಿಕ (2002), ಸಿದ್ಧರಾಮ ಹೊನ್ಕಲ್  ಅವರ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಿಂದ ಹಿಮಾಲಯದೆಡೆಗೆ (2002), ಎಸ್.ಪಿ.ಪದ್ಮಪ್ರಸಾದ್ ಅವರ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಜೈನ ಮಂದಿರಗಳು (2002), ವೆಂಕಟೇಶ ಮಾಚಕನೂರು ಅವರ ಥೇಮ್ಸ್‌ನಿಂದ ಟೈಬರ್ವರೆಗೆ (2002), ಸುನೀತಾ ಎಂ.ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಪ್ರವಾಸಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು (2002), ವಸಂತರಾಜ್.ಎನ್.ಕೆ. ಅವರ ಅಮೆರಿಕಾದೊಳಗೊಂದು ಇಣುಕು (2001), ಮೀನಾ ಮೈಸೂರು ಅವರ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಪ್ರವಾಸದ ಎತ್ತಣಿಂದೆತ್ತ (2003), ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಯವರ ಬುದ್ಧನೊಡನೆ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳು (2003) ಎಚ್.ಎಂ.ನಾಗರಾಜುರವರ ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹುಲಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಸಾಗಿರುವ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು
ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವು ಉತ್ತಮ ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಬಂಗಾಲಿ ಲೇಖಕ ಪ್ರಬೋಧಕುಮಾರ ಸನ್ಯಾಲರ ಪ್ರವಾಸ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಎಂ.ಕೆ.ಭಾರತೀರಮಣಾಚಾರ್ಯರು ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನದ ಪಥದಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಯಂತಿದೆ. ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ಎಲಿಯೆಟ್ ಮಾರಿಸನ್ರವರ ನಾವಿಕ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಎಚ್.ವಿ.ನಾರಾಯಣ ರಾಯರು, ಥಾರ್ ಹೆಯರ್ ಡಾಹಾಲ್ರ ಕಾಂಟಕಿಯ ಸಾಹಸವನ್ನು ಎಚ್.ಎನ್.ಮಾಧವರಾವ್ ಅವರೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ಕೊಲಂಬೊ ಇಂದ ಆಲ್ಮೋರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರುರವರ ಮಗಳಿಗೆ ತಂದೆಯ ಓಲೆಗಳು ಎಂಬೆರಡು ಕೃತಿಗಳು ಕೂಡ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹರವಿಗೂ ಬರಬಹುದಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರದೀಪ ಕೆಂಜಿಗೆಯವರ ಅದ್ಭುತಯಾನ (1995), ಬಿ.ಜಿ.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ನಡೆದಿಹೆ ಬಾಳೌ ಕಾವೇರಿ (2001) ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯದ ಪ್ರವಾಸಕಥನಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಂಥಗಳು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿ ಕೊಡುವಂಥವು. ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಚಿತ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಕೃಷ್ಣ ನಾರಾಯಣ ಗೋಸಾಮಿ ಅವರ ಹಿಮಾಲಯ ದರ್ಶನ, ಕೈಲಾಸ - ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಬದರಿಯಾತ್ರೆ, ಭಾರದ್ವಾಜರ ಸಚಿತ್ರ ಭಾರತಯಾತ್ರೆ, ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕಂಪನಿಯವರ ಸಚಿತ್ರ ವಿಜಯನಗರ, ನ.ರಾ.ಗಲಗಲಿಯವರ ಬದರಿನಾರಾಯಣ ದರ್ಶನ, ಜಿ.ವೆಂಕಟಯ್ಯನವರ ಚಿನ್ನದ ಗಿರಿ ಯಾತ್ರೆ, ಬನದ ಸೆರಗು, ಸೋಮನಾಥಾನಂದರ  ಅಮರನಾಥ ಯಾತ್ರೆ  ಮತ್ತು ಹೈಮಾಚಲ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಶಿವಮೂರ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂದರ್ಶನ, ಯು.ರಾಘವೇಂದ್ರ ಭಟ್ಟರ ರಜತಪೀಠದಿಂದ ರಜತಾದ್ರಿಗೆ, ಮಹದೇವಿಯಮ್ಮನವರ ದೇವತಾತ್ಮ, ಪಿ.ಆರ್.ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ನವರ ಬದರೀ ಯಾತ್ರೆ, ಮ.ನ.ಮೂರ್ತಿಯವರ ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ನಾವು ಕಂಡ ಬೆಂಗಳೂರು, ಡಿ.ಟಿ.ರಂಗಸ್ವಾಮಿಯವರ ಭಾರತ ಯಾತ್ರೆ, ಎಚ್.ಆರ್.ನಾಗರಾಜ್ರವರ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಜೆ.ವಿ.ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಯವರ ಆಸೇತುಹಿಮಾಚಲ ಯಾತ್ರೆ, ಎಂ.ವೆಂಕಟಾಚಲ ಭಟ್ಟರ ಕಾಶ್ಮೀರ ಅಮರನಾಥ ಯಾತ್ರೆ, ಕೋ.ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ದಕ್ಷಿಣೇಶ್ವರ ದರ್ಶನ, ಗುರುನಾಥ ಜೋಶಿಯವರ ಪ್ರವಾಸ, ಭದ್ರಗಿರಿ ಕೇಶವದಾಸರ ದಾಸ ಕೀರ್ತನೆ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಥಮ ಯಾತ್ರೆ, ಕೆ.ಗಣೇಶಮಲ್ಯರ ಶರಾವತಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರಿವರೆಗೆ, ಶ್ರೀರಂಠಶಾಸ್ತ್ರೀಯವರ ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಸ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರಕರಣ, ಟಿ.ಚಂದ್ರರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಧುರೆಗೆ, ಕೆ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರಾಯರ ತಿರುಪತಿ ಯಾತ್ರೆ,
ಎಂ.ಎನ್.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಯಾತ್ರೆ, ವಿ.ನಾ.ಅವರ ಯಾತ್ರಿಕನ ಪತ್ರಗಳು, ಕೆ.ಕೊಟ್ಟರಗೌಡರ ನಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ, ಎಸ್.ರಜತಾದ್ರಿಯವರ ಪಶ್ಚಿಮದ ಹೊಂಬೆಳಕು ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಒಂದೇ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರಬಹುದಾದ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬ ಬಾಲಕರಿಗಾಗಿ ಬರೆದ ಅಜಿತಕುಮಾರನ ನನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನ, ಎಸ್.ವಿ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿರಾಯರ ದಿಲ್ಲಿಯ ಪತ್ರಗಳು, ಎಚ್.ವಿ.ಶ್ರೀರಂಗರಾಜು ಅವರ ಸೋವಿಯೆಟ್ ದಿನಚರಿ, ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ದಕ್ಷಿಣ ಯಾತ್ರೆ, ಗುಂಡ್ಮಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಐತಾಳರ ಸೌಂದರ್ಯದ ಸಾನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಿರ್ಜಿ ಅಣ್ಣಾರಾಯರ ನಾ ಕಂಡ ನಾಡು, ಎಚ್.ಜಿ.ಜೋಶಿಯವರ ಶಿಲಾಹೃದಯ, ವೆಂ.ಮು.ಜೋಶಿಯವರ ಸೈನಿಕ ಉವಾಚ, ಎನ್.ಎಸ್.ಗದಗಕರ್ರವರ ಗೋವಾಯಾತ್ರೆ, ಟಿ.ಚಂದ್ರರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ಭಾರತದ ಮಹಾನಗರಗಳು, ಎ.ಎಂ.ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯವರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು, ಹಿರೇಮಲ್ಲೂರು ಈಶ್ವರನ್ ಅವರ ಕವಿ ಕಂಡ ನಾಡು - ಕನ್ನಡ ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಅಬುವಿನಿಂದ ಬರಾಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಕೃತಿ. ಅಬು, ಅಜ್ಮೀರ, ಪುಷ್ಕರ, ಜಯಪುರ, ಸಿಮ್ಲಾ, ಆಗ್ರ, ಕಾಶಿ, ಡಾಲ್ಮಿಯಾ, ಕಲ್ಕತ್ತ ಮತ್ತು ಬರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜನಜೀವನಾದಿಗಳನ್ನು ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕಂಡರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆ.ಬಿ. ಪ್ರಭುಪ್ರಸಾದರ ದೇಗುಲಗಳ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥ. ಸಹಜವಾಗಿ, ನೇರವಾಗಿ, ಸರಳವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಲೇಖಕರು ಇಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹ.ರಾ.ಪುರೋಹಿತರ ರಾಮೇಶ್ವರ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಬದರಿ ಕೇದಾರನಾಥ ದರ್ಶನಗಳು ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ಬರೆದ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ.
ಪೆರಾಜೆ ಮೂಲೆಮಜಲು
ಮೂಲೆಮಜಲು ಪೆರಾಜೆ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ದೈವಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಳ.
ಇತಿಹಾಸ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬಂದು ನೆಲೆಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಮೂಲೆಮಜಲೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಕುರಿತಾದ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ ಗೌಡರ ಮೂಲ, ಬಲ್ಲಾಳರ ಕುರಿತಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ. ಮೂಲೆಮಜಲು ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಈಗ ಇಲ್ಲ, ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಮೂರ್ತಿಗಳು ಶಾಸ್ಥಾವು ದೇವಲದ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಚಲೋಹದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಂಚಿನ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪೆರಾಜೆಯನ್ನು ಆಳಿದ ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಯನ್ನು ಚೋಮ ಬಲ್ಲಳ್ತಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವಳು ದೇಶಕೋಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಳು. ಬಲ್ಲಾಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣವಾಗಿ ನೆಲೆಯಾದ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಇಲ್ಲಿನ 'ಮಾಡ'ದಲ್ಲಿ ನೇಮಾಚರಣೆ ಪಡೆದರು. ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ತಂಗಿ ದೈವ 'ದೆಯ್ಯಾರ್' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಈ ದೈವದ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಪಯಸ್ವಿನಿ ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ 'ದೆಯ್ಯಾರ್ ಬರಿ' ಎಂಬ ಚಾವಡಿ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಉಲ್ಲಾಕುಳುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನ 'ಮಾಡ' ಬಲ್ಲಾಳರ ಬೀಡಿನ ಮೂಲೆಮಜಲಿನಲ್ಲಿತ್ತು.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಬಲ್ಲಾಳರ ಕೊಟ್ಟಾರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಸೇವಕರಾಗಿ ಸೇರಿದ ಗೌಡ ಮನೆತನ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನಿಂದ ವಲಸಿಗರಾದವರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮನೆತನದ ಮೂಲ ಪುರುಷನನ್ನು 'ಕಿನ್ನ'ಯ್ಯನೆಂದು ಈ ಮನೆತನದ ಈಗಿನವರು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಲ್ಲಾಳ್ತಿಯರು ನಿಸ್ಸಂತತಿಯಾದ ಬಳಿಕ ಬಲ್ಲಾಳರ ಆಸ್ತಿ ಈ ಗೌಡರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಪೆರಾಜೆಯ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ಬಲ್ಲಾಳರ ದೈವಗಳಾಗಿ ಆರಾಧನೆ ಹೊಂದಿದ ದೈವಗಳಾಗಿವೆ. ತರುವಾಯ ಮೂಲೆಮಜಲು ಗೌಡರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಪುರಾಣ ಪ್ರಕಾರ ಪೆರಾಜೆಯಿಂದ ಉಲ್ಲಾಕುಳು ತಲಕಾವೇರಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೋಗುವಾಗ ತಮ್ಮ ತಂಗಿ ದಯ್ಯಾರೆಯನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೆಂದು, ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ತಂಗಿ ನೆಲೆಯಾದ ಸ್ಥಳವೇ 'ದೆಯ್ಯಾರ್ ಬರಿ' ಚಾವಡಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕರಿಭೂತ ಶಾಸ್ತಾವು ಕ್ಷೇತ್ರ ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಆರಾಧನೆಯಾಗುವ ದೈವವಾಗಿದೆ. ಈ ದೈವದ ಪುರಾಣವು ಶಿಷ್ಟ ಪುರಾಣ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಶಿವ ಪಾರ್ವತಿಯರು ಬೇಡ-ಬೇಡತಿಯರಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪೂಮಲೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಗವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಕವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಪೆರಾಜೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ವಿರೋಧಿಗಳಿಂದ ಕಷ್ಟಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಗ ಶಿವನು ಬಾಣವೊಂದನ್ನು/ತ್ರಿಶೂಲವನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಶಾಸ್ತಾವು ಸ್ತಾನದ ಎದುರು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದಿಂದಿಳಿದು ಬಂದು ನೋಡುವಾಗ ಅದು ಶಾಸ್ತಾರನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಊರ ಸಮಸ್ಯೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಮಗ ಶಾಸ್ತಾರನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಿವಪಾರ್ವತಿಯರು ಕರಿ ದೈವ ಮತ್ತು ಕೋಮಾಲಿ/ರಿ ದೈವಗಳಾಗಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಬೊಂಗಳೂರು
ಬೊಂಗಳೂರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ರಂಗಾರೆಡ್ಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ. ಇದು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮಹಾನಗರದಿಂದ ಕೇವಲ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‍ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಹೊರ ವರ್ತುಲ ರಸ್ತೆ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುವುದು. ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಈ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ೨೯ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‍ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಹಣಮನೆಗಳು
ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಹೈದರಾಬಾದ್
ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ
ಜೈವಿಕ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರ
ಪರಿಸರ ಎಂಬ ಪದವು ಮಾನವೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಏಕ ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಜೈವಿಕ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು, ಉದಾ. ಯುಕೆ ಪರಿಸರ ಸಂಸ್ಥೆ.
ಜೀವನ-ಪರಿಸರದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ
ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಗಳು ಅದರ ಪರಿಸರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ತಾಪಮಾನ, ಬೆಳಕು, ತೇವಾಂಶ, ಮಣ್ಣಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪರಿಸರದೊಳಗಿನ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಜೀವನವು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹದ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಮ್ಲಜನಕರಹಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ನ ಸ್ಥಗಿತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಇಂಗಾಲವನ್ನು ಅವುಗಳ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಆಧಾರಿತ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀವದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಮ್ಲಜನಕೀಕರಣ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು
thumb|ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನವು ಜೈವಿಕ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರದೊಳಗಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಈ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಸ್ತಿನ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮದ ತನಿಖೆ.
ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಉಪ-ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ, ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಸ್ತು, ಅದು ಮಾನವರ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶಾಲವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ:
ಪರಿಸರವಾದವು ಒಂದು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ, ಜೈವಿಕ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯ negative ಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರವಾದಿಗಳ ಕಾಳಜಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಅವುಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಜಾತಿಗಳ ಅಳಿವು, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅರಣ್ಯ ನಷ್ಟ.
ಜೈವಿಕ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ತಮ್ಮ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ಪರಿಣತರ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಜೈವಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಗತಿಗಳಿಗಾಗಿ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಆಣ್ವಿಕ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಗಡಿಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಆನ್‌ಲೈನ್. "ಪರಿಸರ. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ". ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ 2012-03-15.
^ ಕೆಂಪ್, ಡೇವಿಡ್ ವಾಕರ್ (1998). ಪರಿಸರ ನಿಘಂಟು. ಲಂಡನ್, ಯುಕೆ: ರೂಟ್‌ಲೆಡ್ಜ್.
^ ಡೆಂಗ್, ವೈ. ಎಕ್ಸ್., ಮತ್ತು ಜೆ. ಪಿ. ವಿಲ್ಸನ್. 2006. “ಬಯೋಫಿಸಿಕಲ್ ಪರಿಸರದ ಜಿಐಎಸ್ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಆಯ್ಕೆ ಪಾತ್ರ”. ಅನ್ನಲ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿಯಾಗ್ರಫರ್ಸ್ 96 (1). [ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜಿಯೋಗ್ರಾಫರ್ಸ್, ಟೇಲರ್ & ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ಲಿಮಿಟೆಡ್.]: 47–63. ಜೆಎಸ್‌ಟಿಒಆರ್ 3694144.
^ Ou ೌ, ಹುವಾನ್-ಕ್ಸಿಯಾಂಗ್ (2011-03-02). "ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ: ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಎಂದರೇನು?".
^ ಅರ್ಬನ್ಕ್, ಬ್ರಿಗಿತಾ (9/20/2011). "ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಷಯಗಳು" (ಪಿಡಿಎಫ್). ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. 7/28/2020 ರಂದು ಮರುಸಂಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿನಾಂಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ: | ಪ್ರವೇಶ-ದಿನಾಂಕ =, | ದಿನಾಂಕ = (ಸಹಾಯ)
ಮಿಲ್ಲರ್, ಜಿ. ಟೈಲರ್ (1995). ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ: ವ್ಯಾಡ್ಸ್ವರ್ತ್. ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ 0-534-21588-2.
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
"ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌" - ಹಣ ಪಾವತಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಯಷ್ಟೇ ನಡೆಸುವಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್  ಕಲ್ಪಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ, ಸೂಪರ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಹಣ ಪಾವತಿ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆ
ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆ  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳಗಾವಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ.1204 ಕ್ರಿ.ಶ.ದಲ್ಲಿ ರಟ ರಾಜವಂಶದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಬಿಚಿ ರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಯ ರಾಯರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ನವೀಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕದಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಕೋಟೆಯು ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳುಳ್ಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಭೂಗೋಳ
ಈ ಕೋಟೆಯು ಬೆಳಗಾವಿ ಪಟ್ಟಣದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ) ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದೆ (ಇದು ಬೆಳಗಾವಿ ಅಥವಾ ವೆಂಬುಗ್ರಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ 'ಬಂಬೂ' ಗ್ರಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸುಮಾರು 762 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. 2,500 ಅಡಿ), ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ 100 ಕಿ.ಮಿ (62 ಮೈಲಿ). ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ನದಿಯು ಹತ್ತಿರ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಕೋಟೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ರಟ್ಟ ರಾಜವಂಶ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶ (ನಂತರ ಸೌದತ್ತಿ ಮುಂಚಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು, ನಂತರ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಳಗಾವಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು), ವಿಜಯನಗರ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರು ಅಥವಾ ಬಹಮನಿಗಳು, ಮರಾಠರು (ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವಾಸ್) ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ವಂಶಾವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ವರೆಗೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಟ್ಟರಿಗೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಗೋವಾದಿಂದ ಶತಾವಾಹನರು, ಚಾಲುಕ್ಯರು ಮತ್ತು ಕದಂಬರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು.ರಟಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಬಿಚಿರಾಜನಿಂದ   1204ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ  ಕೋಟೆ  ರಟ್ಟ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ನಗರವು 1210 ಮತ್ತು 1250  ನಡುವೆ ರಾಜಧಾನಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ರಟ್ಟಾಗಳನ್ನು ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ಸೋಲಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯ ಖಲ್ಜಿಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳು, ಯಾದವ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರು ಒಂದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒದಗಿಸದೆ ನಾಶಪಡಿಸಿದರು.ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಈ ಲೋಪವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು 1336 ಯಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ 1474 ರಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಬಿದರ್ನಿಂದ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಹ್ಮಣಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಮಹಮೂದ್ ಗವನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.1518 ರಲ್ಲಿ, ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಐದು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ಶಾಹಿ ಸುಲ್ತಾನರ  ಭಾಗವಾಯಿತು.ಆದಿಲ್ಶಾಹಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಸದ್ ಖಾನ್ ಲಾರಿ (ಲಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನ್) ಸಹಾಯದಿಂದ 1519 ಕ್ರಿ.ಶ. ರಲ್ಲಿ ಬಲಪಡಿಸಿದರು.ಬೆಳಗಾವಿನಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್  ಆದಿಲ್ ಷಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆದಿಲ್ಶಹರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಲಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಯಾರು ಅಸಾದ್ ಖಾನ್ ಲರಿ, ಕೋಟೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಸಹಾಯ, 1511 ಕ್ರಿ.ಶ. ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಾಗಿರ್ ಮಾಹಿತಿ (1519 ಕ್ರಿ.ಶ. ರಲ್ಲಿ, ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಬೆಲ್ಗಾಂವ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ಸಫಾ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಲಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದ ಅಸದ್ ಖಾನ್ ಲಾರಿ ಕೋಟೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು,1511 ಎ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಜಾಗಿರ್ ಆಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ನೀಡಲಾಯಿತು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1519 ರಲ್ಲಿ, ಆಸಾದ್ ಖಾನ್ ಬೆಲ್ಗಾಂವ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿ ಸಫಾವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. 1686 ರಲ್ಲಿ, ಮುಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಅವನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.ಇದು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ 1707 ರಲ್ಲಿ ಔರಂಗಜೇಬನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣವು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. ಈ ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮರಾಠಾ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಪೇಷವಾಸ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.1776 ರಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರು ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಗೆದ್ದನು, ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ.ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಪೇಶ್ವಾಸ್ ಅವರು ಹೈದರ್ ಅಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದರು.ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪೆಷ್ವಾಸ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಬೆಳಗಾವಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ 21 ಮಾರ್ಚ್ ರಿಂದ 12 ಏಪ್ರಿಲ್ 1818 ರವರೆಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪೇಷವಾಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು.ಶಿವಲಿಂಗ ರಾಜು, ಕಿತ್ತೂರು ದೇಸಾಯಿ, ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ದೇಸಾಯಿಯವರು ಬೆಳಗಾವಿ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಳಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.