cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶಿವಾಪುರ
ಬೆಳೆ
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಣಿಕ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಮಾಣಿಕ್ಯ - ಸುದೀಪ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2014 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಆಕ್ಷನ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು,   ಸುದೀಪ್, ವಿ. ರವಿಚಂದ್ರನ್, ರಮ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣ, ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್, ರನ್ಯಾ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು 2013 ರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಮಿರ್ಚಿಯ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1 ಮೇ 2014 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಮಾಣಿಕ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಭಾರೀ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಂತರ 2015 ರಲ್ಲಿ RKD ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌ನಿಂದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಶಿವಾಪುರ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಮಾಣಿಕ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಶೀರ್ಷಿಕೆ
ಮಾಣಿಕ್ಯ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಭವಿ ದ್ವಾರಕೀಶ್ ಅವರಿಗೆ ಸುದೀಪ್ ಹೃತ್ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಧನ್ಯವಾದ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿವಾಪುರ
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು 67%. ಅದರಲ್ಲಿ 75% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 55% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಾಣಿಕ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆಗಸ್ಟ್ 2013 ರಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೀದರ್ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಿರೀಟ ನಗರ) ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹಾಡಿನ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ಚಿತ್ರ ಘಟಕವು ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್‌ಗೆ ಹಾರಿದೆ.
ಶಿವಾಪುರ
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮಾಣಿಕ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಯನ್ನು 29 ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಶಿವಾಪುರ
ರಾಜಕೀಯ
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ಮಾಣಿಕ್ಯ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಮಾಣಿಕ್ಯ 1 ಮೇ 2014 ರಂದು ಸುಮಾರು 250 ತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮತ್ತು 15 ಮೇ 2014 ರಂದು ಶಾರ್ಜಾದಲ್ಲಿ, 16 ಮೇ 2014 ರಂದು ದುಬೈ ಮತ್ತು ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮಾಣಿಕ್ಯವು ಒಮಾನ್ ಮತ್ತು ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 30 ಮೇ 2014 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು  ಮಾಣಿಕ್ಯವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 30 ಮೇ 2014 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 ರಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ   ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮಾಣಿಕ್ಯವು, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2014 ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು
ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ
ಮಾಣಿಕ್ಯ 8 ಆಗಸ್ಟ್ 2014 ರಂದು 100 ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು.
ಇತರ ಆದಾಯಗಳು
ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು (ಉಪಗ್ರಹ-ಡಬ್ಬಿಂಗ್-ಆಡಿಯೋ-ಡಿವಿಡಿ-ಇತರ) ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೂಲಕ  ೮.೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿತು.
ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ₹ 5.5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ   ಏಷ್ಯಾನೆಟ್ ಸುವರ್ಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು  1.5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಲಾಯಿತು. ಈ ನಡುವೆ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ತಲಾ ₹ 75 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ  ಆಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಆನಂದ್ ಆಡಿಯೋ ₹ 25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ  ಮತ್ತು DVD ಹಕ್ಕುಗಳು ಇದೇ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿವೆ. ಉಳಿದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಹ ₹ 25 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರಿದರು.
ಶಿವಾಪುರ
ರಾಜಕೀಯ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕಸೂರ್
ಕಸೂರ್ ಒಂದು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಲಾಹೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಟ್ಟಣ.ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಬೀಯಾಸ್ ನದಿಯ ಹಳೆಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಲಾಹೋರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ 34 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಫಿರೋಪುರಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಖೆಮ್ ಕರನ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನಿವಾಲ ಇದರ ಎದುರಿಗೆ ಗಡಿಯಾಚೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣಗಳು. ಕಸೂರಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 74,546 (1961).ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ (26) ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು 4 ಚ.ಮೈ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಲಾಹೋರ್-ಕರಾಚಿ ಮುಖ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಕಸೂರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವುಂಟು. ಕಸೂರ್ ಒಂದು ಉಣ್ಣೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಮ ಹದಗಾರಿಕೆ, ಚರ್ಮದ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಹತ್ತಿ ನೂಲ್ಗೆ ನೇಯ್ಗೆ ಎಂಬ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ. .
ಕಸೂರ್‌ ಪಟ್ಟಣದ ಇತಿಹಾಸ
ಶ್ರೀರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವಕುಶರ ಪೈಕಿ ಕುಶನಿಂದ ಕಸೂರು ಲವನಿಂದ ಲಾಹೋರು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುದೆಂದು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ೭ನೇಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಯಾತ್ರಿಕ ಹುಯನ್ ತ್ಸಾಂಗ್ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಸೂರ್ ಒಂದೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೆ.ಡಿ. ಕನಿಂಗ್‍ಹ್ಯಾಮನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈಗಿನ ಕಸೂರಿನ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ರಜಪೂತರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಿತ್ತೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಾರಂಭವಾದ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕಸೂರಿನ ಹೆಸರು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬಾಬರನ ಕಾಲದಲ್ಲೋ ಅವನ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಕ್ಬರನ ಕಾಲದಲ್ಲೋ ಸಿಂಧೂನದಿಯ ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಯಿಂದ ಪಠಾಣರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಗಲೇ ಇದರ ಹೆಸರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದದ್ದು. ಸಿಖ್ಖರು ಪ್ರಬಲರಾದ ಮೇಲೆ ಇದು ರಣಜಿತಸಿಂಗನಿಗೆ ಅಧೀನವಾಯಿತು.
ಭಾಷೆ
ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಷೆ ಉರ್ದು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನವರು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಎನ್. ಕೆ. ಲೋಲಾಕ್ಷಿ
ನುಗ್ಗೆಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಲೋಲಾಕ್ಷಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ ಕವಯತ್ರಿ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರಾಗಿರುವ ಅವರು ಭಾವಗೀತೆಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಲೋಲಾಕ್ಷಿಯವರು ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿ, ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ(ತಾ). ಹಾಸನ (ಜಿಲ್ಲೆ)ಯವರು, ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ ಮತ್ತು ರಂಗಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಂ ಎ, ಮುಗಿಸಿ, ಪ್ರೊ. ದೇಜಗೌ ಅವರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂಬ ವಿ‍‌ಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಎಂ.ಎ (ಎಂ.ಸಿ.ಜೆ), ಪಿ.ಜಿ.ಡಿ.ಎಂ.ಸಿ.ಜೆ, ರಷ್ಯನ್ ಡಿಪ್ಲಮೋ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೩ ರಿಂದ ೨೦೦೮ ರ ವರೆಗೆ ಮಂಗಳ ಗಂಗೋತ್ರಿಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಕವಯಿತ್ರಿ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು
ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ
ಕೇಂದ್ರಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ (ಸಿ.ಕೆ.ಕೆ) ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದ ಆಳಂದ ತಾಲೂಕಿನ ಕಡಗಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಭಾರತ ಸಂಸತ್ತಿನ ಕಾಯಿದೆ (2009 ರ 3 ನೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಕಾರ  ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. UGC XI ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ 16 ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಿಯ  ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು  ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ: ಕಲೆ, ಮಾನವಿಯತೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್. .ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ  8 ಶಾಲೆಗಳು  16 ವಿಭಾಗಳಿವೆ .   9 ಡ್ಯುಯಲ್ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, 15 ಮಾಸ್ಟರ್ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, 16 ಸಂಶೋಧನೆ (ಪಿಎಚ್ಡಿ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಜೀನಂಗಿ
ಜೀನಂಗಿ -ಲೆಗ್ಯೂಮಿನೋಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪೊದೆಸಸ್ಯ. ಸೆಸ್ಬೇನಿಯ ಈಜಿಪ್ಟಿಯಾಕ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ. ಅರಿಸಿನ ಜೀನಂಗಿ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ಉಷ್ಣದೇಶಗಳ ಮೂಲನಿವಾಸಿಯಾದ ಇದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಭಾರತ, ಥಾಯ್ಲೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಇದೊಂದು ಮೃದುಕಾಂಡದ ಪೊದೆ, ತೇವವಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು 3 ಮೀ. ಎಲೆಗಳು ಏಕಪಿಚ್ಛಕ ಮಾದರಿಯವು. ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಎಲೆಯಲ್ಲೂ 10-20 ಜೊತೆ ಕಿರುಪತ್ರಗಳಿವೆ. ಹೂಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ರೆಸೀಮ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. ಫಲ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯದು; 15 - 25 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಇದೆ. ಜೀನಂಗಿಯನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀನಂಗಿಗೆ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳುಂಟು. ಇದರ ಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಮೀನುಗಾರರು ತೇಲುವ ಚಂಡನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮರದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಬಂದೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಇದ್ದಿಲು ಪುಡಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ನಾರಿನಿಂದ ಹಗ್ಗ ಮಾಡುವುದಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳಿಗೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಕಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಕರುಗಳಿಗೆ ಸಂಧಿವಾತದ ಬಾವುಗಳಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ರಸ ಜಂತುನಾಶಕವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಬೇರಿನ ಕಣಕ ಚೇಳು ಕಡಿತಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧಿ. ಜೀನಂಗಿಯ ಎಳೆಚಿಗುರು ಕುರಿಮೇಕೆಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನ ಮೇವು. ವೀಳೆಯದೆಲೆ, ಅಡಕೆ, ಬಾಳೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ನೆರಳಿಗಾಗಿ ಜೀನಂಗಿ ಗಿಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದೂ ಉಂಟು.ಅಗಸೆ (ಸೆಸ್ಬೇನಿಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಪ್ಲೋರ), ಮುಳ್ಳು ಜೀನಂಗಿ (ಸೆ.ಅಕ್ಯೂಲಿಯೇಟ), ಕರೀಜೀನಂಗಿ (ಸೆ.ಪ್ಯಾಲುಡೋಸ) ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಇದು ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ.
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಖುಸ್ರೋ ಬಾಗ್
thumb|ನಿಥಾರ್ ಬೇಗಮ್‍ನ ಗೋರಿ
ಖುಸ್ರೊ ಬಾಗ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನ ಮುಹಲ್ಲಾ ಖುಲ್ದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಗೋಡೆಯುಳ್ಳ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿ ಸಂಕೀರ್ಣ. ಇದು ನಲವತ್ತು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಚತುರ್ಭುಜ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ರಜಪೂತ್ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜ ಭಗವಂತ್ ದಾಸ್‍ನ ಮಗಳು ಹಾಗೂ ಖುಸ್ರೋ ಮಿರ್ಜಾಳ ತಾಯಿಯಾದ ಶಾ ಬೇಗಂ (ಜನ್ಮನಾಮ - ಮನ್ಭಾವತಿ ಬಾಯಿ) (ಮ. 1604), ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಖುಸ್ರೋ ಮಿರ್ಜ಼ಾ ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ಮಗಳು ನಿಥಾರ್ ಬೇಗಮ್‍ನ (ಮರಣ: 1624) ಗೋರಿಗಳಿವೆ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಭಾರತೀಯ ತಾಣವಾಗಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. thumb|251x251px| ನಿಥಾರ್ ಗೋರಿಯ ಅಲಂಕೃತ ಕಮಾನು thumb|189x189px| ನಿಥಾರ್ ಗೋರಿಯ ಒಳಭಾಗ ಈ ಗೋಡೆಯುಳ್ಳ ಉದ್ಯಾನದೊಳಗಿನ ಮೂರು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಗೋರಿಗಳು ಮೊಘಲ್ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಷಾ ಬೇಗಮ್‍ನ ಗೋರಿಯು ದೊಡ್ಡ ಛತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಡಿಪೀಠದ ಮೇಲಿದೆ. ಗೋರಿಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಅರಬ್ಬಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಜಹಾಂಗೀರ್‌ನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸುಂದರ ಬರಹಗಾರನಾದ ಮೀರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಮುಷ್ಕಿನ್ ಕಲಾಮ್ ಕೆತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಅಯಡೊಫಾರಮ್
thumb|ಅಯೊಡೊಫಾರಮ್‍ನ ರಚನಾ ಸೂತ್ರ thumb|ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಅಯಡೊಫಾರಮ್ (ಟ್ರೈಅಯೊಡೊಮೀಥೇನ್ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಒಂದು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತ. ಇದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರ CHI3.
ತಯಾರಿಕೆ
೧. ಅಯೋಡೀನನ್ನು ಮದ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಕ್ಷಾರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಣಿಸಿದರೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಹರಳುಗಳು (CHI₃) ಘನೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.
೨. ಇದನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನ: ಮದ್ಯಸಾರ (C₂H₅.OH) ಅಥವಾ ಅಸಿಟೋನ್ (CH₃CO.CH₃) ಜೊತೆಗೆ ಸೋಡಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಅಯೊಡೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಆ ಮಿಶ್ರಣದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ.
ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ (CH₃.OH) ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅಯಡೋಫಾರಮನ್ನು ಕೊಡಲಾರದು. ಆದರೆ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಇದನ್ನು ಕೊಡಬಲ್ಲದು. ಇವೆರಡು ಮದ್ಯಸಾರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಲು ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಟೆಸ್ಟ್).
ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು
ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ತೀವ್ರ ವಾಸನೆಯಿರುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹರಳು; (120) ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ದ್ರವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಯಡೊಫಾರಮ್ ಕ್ಲೋರೋಫಾರಮ್ಮನ್ನು ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಔಷಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಾನ್ ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಮಿಲ್
thumb|ಜಾನ್ ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಮಿಲ್
ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣ
ಜಾನ್ ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಮಿಲ್ ರವರು ೧೮೦೬ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರ ತಂದೆ ಜೇಮ್ಸ್ ಮಿಲ್ ಒಬ್ಬ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ,ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ್ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ್ ಒಬ್ಬ ಅತಂತ್ಯ ಮೇದಾವಿ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಮಿಲ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.ಈತ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ,ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಣಿತ ಮತ್ತು ರೇಖಾಗಣಿತವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರು.ಈತ ತನ್ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇರುವಾಗಲೇ ತನ್ನ ತಂದೆ ರಚಿಸಿದ್ದ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಕರಡು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು.ಮಿಲ್ ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಾದ ಹದಿಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಇತಿಹಾಸ,ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವನಾಗಿದ್ದ.ಆವರೆಗೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಈತ ಎಷ್ಟು ಚಾಣಾಕ್ಷ ಮತಿಯವನಾಗಿದ್ದನೆಂದರೆ ತನ್ನ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಫ್ರೆಂಚ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ್ ಜೆ.ಬಿ.ಸೇ ಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಳೆಸಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಹೋದವರು ಅಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿದರು.೧೮೨೩ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಗುಮಾಸ್ತನಾಗಿ ಸೇರಿದ ಈತ ೧೮೫೬ರಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ತನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ನಿವ್ರತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಿಲ್ ೧೮೫೮ ರಿಂದ ೧೮೬೮ರ ವರೆಗೆ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದರು.ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದರು.ಅವರು ೧೮೭೩ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಪರಿಚಯ
ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟೂವರ್ಟ್ ಮಿಲ್ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದಾರೆ.ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ್ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ,ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ.ಅರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯು ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಚಿಂತನೆಗಳು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಟೆಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಅವಸಾನಗೊಳ್ಳುವ ಸಂದ್ದಿಗ ಪರಿಸ್ಥಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕ ಒಲವು ಬಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ.ಆಡಂ ಸ್ಮಿತ್,ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೋ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಥಸ್ ತರುವಾಯ ಯೂರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳಾದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸಾವು ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟದ ಅವಸಾನದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದವು.ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪರಿಷ್ಕ್ರತಗೊಳಿಸಿ ಮಾರ್ಪಾಟು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು.ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ ಅವತರಿಸಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದರು.ಮಿಲ್ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಚಿಂತಕ.ಆತ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಾದಿಯೂ ಹೌದು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವಿದ್ದ ಮಾನವತಾವಾದಿಯೂ ಹೌದು.ಜೊತೆಗೆ ಈ ಎರಡೂ ಮೇಳೈಸಿದ ವಿಚಿತ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಹೌದು.ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ರೂಪ ನೀಡಿದರು.ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರು ಕೆಲವಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದ ದ್ರಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ನೀಡಿ ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯಲೂ ಯತ್ನಿಸಿದರು.ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಶಕ್ತಿ ಮೀರಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಮಿಲ್ ಇನ್ನೊಂದಡೆ ಅದರ ಅವಸಾನಕ್ಕೂ ಕಾರಣನಾಗುತ್ತಾರೆ.ಈತರು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅದರ ಅಂತಿಮ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಅವಸಾನಕ್ಕೂ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು.ಗೈಡ್ ಮತ್ತು ರಿಸ್ಟ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಮಿಲ್ನಿಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೇ ಅದರ ಅವಸಾನವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು.ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಮಿಲ್ನದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ.ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತನೆ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ತೊಳಲಾಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಭಾವಗಳು
ತನ್ನ ಮೇಲಾದ ವಿವಿಧ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಿಲ್ ಒಬ್ಬ ದ್ವಂದ್ವ ಪ್ರತಿ ಪಾದಕನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು.ಆತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ್ ನಾಗಿದ್ದರು.ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ರಿಕಾರ್ಡೋರವರ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಆತ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.ಜೆ.ಬಿ.ಸೇ ಯು ಆಡಂ ಸ್ಮಿತ್ನಿಗೆ ಏನನ್ನು ಮಾಡಿದನೋ ಅದನ್ನೇ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೋನಿಗೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನ್ಯೂಮನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಮಿಲ್ನು ರಿಕಾರ್ಡೋನ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದುದು ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಅವರು ರಿಕಾರ್ಡೋನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ದಗೊಳಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಶಕ್ತಿಮೀರಿ ಯತ್ನಿಸಿದರು.ಜೆರಿಮಿ ಬೆಂಥ್ಯಾಮನ ತುಷ್ಟಿಗುಣವಾದ,ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ರಿಕಾರ್ಡೋನ ಗೇಣಿ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಮಿಲ್ಲನ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.ಸಮಾಜವಾದಿ ಚಿಂತಕ ಸೈಂಟ್ ಸೈಮನ್,ರಮ್ಯಕವಿ ಕಾಲೆರಿಡ್ಜ್ ಮುಂತಾದವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೂ ಆತ ಒಳಗಾದರು.ಅಸಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಆತನ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಹ್ಯಾರಿಟ್ ಟೇಲರ್ ಸಹ ಅವನ ಚಿಂತನೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಳು.ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಹಾಕ್ರಾಂತಿಯು ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ,ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ,ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ಮುಂತಾದುಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಲವು ಇವುಗಳು ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಿಸಲು ಕಾರಣವಾದವು.ಆದರೆ ಬೆಂಥಾಮ್,ಸೈಮನ್ ಮುಂತಾದವರ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಅವರನನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿವಾದ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದದತ್ತ ತಳ್ಳಿದವು.ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ನೋಟ ನೀಡಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ಮಿಲ್ಲನು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಗುರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧ್ಯಯನ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು
ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನಿಗಮನ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ ಸಹ ಇದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು.ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನದ ಕೆಲ ಮಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅನುಗಮನ ಮತ್ತು ನಿಗಮನ ವಿಧಾನಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು.ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ಥಿಕ ನಿಯಮಗಳು ಪ್ರಕ್ರತಿ ನಿಯಮಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಸರ್ವತ್ರಿಕ.ಆದರೆ ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿಯಮಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಮಾತು ಸತ್ಯ.ವಿತರಣಾ ನಿಯಮಗಳ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಅವು ಸರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಆದ್ದರಿಂದ ಮಿಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲ ನಿಯಮಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ದಾಂತ
ಮಿಲ್ಲನು ಮೌಲ್ಯದ ವಿಚಾರ ಹೆಚ್ಚೂ ಕಡಿಮೆ ತೀರ್ಮಾನವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ವರ್ತಮಾನ ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಬರಹಗಾರ ಸರಿಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಯಾವುದೂ ಮೌಲ್ಯ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಸಂತೋಷ ಸಂಗತಿ.ಈ ವಿಷಯದ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮಿಲ್ಲನ ಪ್ರಕಾರ ಮೌಲ್ಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ರಿಕಾರ್ಡೋನ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಪುನಃ ಸರಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದು.ಮಿಲ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿವಾದಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ:ಶ್ರಮಿಕರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಳಜಿ,ಸಮಾಜವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು.ಗೇಣಿಯ ಸಾಮಾಜೀಕರಣ,ಕೂಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರದ್ದತಿ,ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು.
ಬೆಟುಲ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಬೀತುಲ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಾಮಸೂಚಕ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಬೇತುಲ್-ಹಾರ್ದಾ ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭೋಪಾಲ್ ವಿಭಾಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಾ ಸೇರಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರು
೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಬೇತುಲ್ ಅನ್ನು ಬದ್ನೂರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಈಗಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೩ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೇತುಲ್ ಬಜಾರ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬೆತುಲ್ ಎಂದರೆ"ಹತ್ತಿ"  (ಬೆ) "ಇಲ್ಲದ" (ಟುಲ್) ಎಂದರ್ಥ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ದೇಶದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬೇತುಲ್ ಇದೆ, ಇದು ಈಗ ಬಾರ್ಸಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ-ಚೆನ್ನೈ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೇತುಲ್ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತು. ಇದು ಈಗ ಜಂಕ್ಷನ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ವಿಶಾಲ-ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಿಂದ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
೨೦೧೧ ರ ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆತುಲ್ ೧೦೩,೩೩೦ ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೨% ಪುರುಷರು, ೪೮% ಮಹಿಳೆಯರು. ಬೆತುಲ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ೭೬% ನಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೩%ರಷ್ಟು ಜನ 6 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ಸಾರಿಗೆ
thumb|ಬೆಟುಲ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ ಬೇತುಲ್ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಜಾಲದ ವಿಶಾಲ-ಗೇಜ್ ದೆಹಲಿ-ಚೆನ್ನೈ (ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟ್ರಂಕ್) ಮಾರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ದೆಹಲಿ, ಚೆನ್ನೈ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಭೋಪಾಲ್, ನಾಗ್ಪುರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ 45 ನಗರಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಥುಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪೯ ರಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ನಾಗಪುರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೫೯ ರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಭೋಪಾಲ್, ನಾಗಪುರ್, ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್ಗೆ ಜಂಬಲ್ಪುರ್, ಹೋಶಂಗಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರಗಳಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಬೆಟುಲ್ನ ಆರ್ಟಿಒ ಕೋಡ್ ಎಂಪಿ ೪೮ ಆಗಿದೆ.
೧೮೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೧೨ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಗಪುರ್ ಮತ್ತು ಭೋಪಾಲ್ ಹತ್ತಿರದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಟೈರ್ ಉದ್ಯಮವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಯುಕೆ, ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ, ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಪ್ರದೇಶದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್
ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್ ಜೀವಿಗಳ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ (ಬಳಸುವ ಸಕ್ಕರೆಯ ಹೆಸರು ಸುಕ್ರೋಸ್) ಜಲವಿಚ್ಛೇದನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್) ವರ್ಧಿಸುವ ಕಿಣ್ವ (ಎಂಜೈಮ್). ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ರಚನೆಗೊಳ್ಳುವ ದ್ವಿಶರ್ಕರವಾದ ಸಕ್ಕರೆ ವಿಭಜನೆಹೊಂದಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ (ಲೆವ್ಯುಲೋಸ್) ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. C12H22O11 + H2O ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್ C6H12O6   + C6H12O6 ಸಕ್ಕರೆ	  ನೀರು  →	ಗ್ಲೂಕೋಸ್    ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಈ ಕಿಣ್ವ ಯೀಸ್ಟ್, ಕೀಟ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಿ ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಂಗಡಣೆ
ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆ ಎರಡು ಬಂಧಗಳೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗಬಹುದು. ಛೇದನೆ ಹೊಂದುವ ಬಂಧಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಒಂದನೆಯ ಬಂಧದ ಛೇದನೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು β ಫ್ರಕ್ಟೋಫ್ಯೂರನೋ ಸೈಡೇಸ್ I ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಎರಡನೆಯ ಬಂಧವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಗ್ಲೂಕೋಸಿಡೊ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ II ಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಿಣ್ವಗಳು ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಥವಾ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಇತರ ಪರಿಗ್ರಾಹ (ಎಕ್ಸೆಪ್ಟರ್) ಅಣುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. I ನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಿಣ್ವಗಳು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶವನ್ನೂ IIನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಕಿಣ್ವಗಳು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅಂಶವನ್ನೂ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆ, ಅರಾಬಿನೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆ, ಮೀಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಮದ್ಯಸಾರದ ಅಣುಗಳು ಪರಿಗ್ರಾಹಿಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಪರಿಗ್ರಾಹಿಯಾದಾಗ ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಅಂಶಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ, ಕೆಸ್ಟೋಸ್, ಐಸೊಕೆಸ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತು ನಿಯೋಕೆಸ್ಟೋಸ್ ಎಂಬ ತ್ರಿಶರ್ಕರಗಳೂ ಇತರ ಬಹುಶರ್ಕರಗಳೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು
ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ಕಿಣ್ವದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆ ಅಪಕರ್ಷಕ ವಸ್ತುವಲ್ಲ. ಕಿಣ್ವದೊಂದಿಗೆ ಹುದುಗೇರಿಸಿದಾಗ ಅಪಕರ್ಷಕ ಗುಣವುಳ್ಳ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆದು ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಬಹುದು. ಹುದುಗೇರಿಸಿಟ್ಟ ಸಕ್ಕರೆಯ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಕಿರಣಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೋಲಾರಿಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನ. ಸಕ್ಕರೆ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಕಿರಣದ ಸಮತಲವನ್ನು (ಪರೀಕ್ಷಕನ) ಬಲ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೂ (ಧನಚಿಹ್ನೆ) ಫ್ರಕ್ಟೋಸ್ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೂ (ಋಣಚಿಹ್ನೆ) ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಧ್ರುವೀಕೃತ ಕಿರಣ ಸಮತಲದ ದಿಕ್ಕು ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಧನಚಿಹ್ನೆ ಋಣಚಿಹ್ನೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದಾಗ ಆ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತಿಲೋಮಕ್ರಿಯೆ (ಇನ್ವರ್ಷನ್) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬದಲಾವಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಪೋಲಾರಿಮೀಟರಿನಲ್ಲಿ ಕೋನಮಾಪಕ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅಳೆಯಬಹುದು.
ಇನ್ವರ್ಟೇಸ್‍ನ ಉಪಯೋಗಗಳು
ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ವಿಭಜನೆಗೆ ಇನ್‌ವರ್ಟೇಸ್ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ; ಔದ್ಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಪಾಕ (ಸಿರಪ್) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಂಭಾಜಿ
ಮರಾಠಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಮತ್ತು ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ರಾಜೇ (ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ರಾಜೇ ಭೋಸ್ಲೆ) ಅಥವಾ ಶಂಭಬ್ಬಾರಿ (೧೬೫೭-೧೬೮೯). ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮರಾಠರ ಶತ್ರುಗಳಾದ, ಮುಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಔರಂಗಜೇಬ್, ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ  ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ  ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಸಂಭಾಜಿ ಅವರು ಧೈರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ತನ್ನ ಸಣ್ಣ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೧೨೦ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೇನೆಯು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಜಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗದವರೆಗೂ ತನ್ನ ಕಿಮಾನ್ಷನ್ನು ತಲೆಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿಯ ರಾಜ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು.
right|thumb|300x300px|ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ರಾಜೆ ಬೊಸಲೆ
ಪರಿಚಯ
ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಅವರು ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಗ್ರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋದರು. ಔರಂಗಜೇಬನ ಮನೆಯಿಂದ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, ಮೊಘಲ್ರೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸಂಭಾಜಿಯನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜ ಮತ್ತು ಪಂಚಹರಿ ಮನ್ಸಾಬ್ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಔರಂಗಾಬಾದ್ನ ಮೊಘಲ್ ಕ್ಯಾಂಟನ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಸೇನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು (೧೬೬೮). ಅವರು ಯುಗಪ್ರವರ್ತನ ರಾಜನ ಮಗನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಕೆಲಸ ಅವರಿಗೆ ಮಾನ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವರಾಜಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಮತ್ತು ತಂದೆಯ ಸೂಚನೆಗಳ ಮೇರೆಗೆ, ೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತುಂಬಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮಾಡಿದರು ಆದರೆ ತಾಳ್ಮೆಯೊಂದಿಗೆ ತಂದೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೊದಲ ೧೪ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಬುದ್ಧಭೂಷಣ, ನಖಿಶ್ಖ್, ನಯಿಕ್ವಾದ್ ಮತ್ತು ಸತ್ಶಾಕ್ಕ್ ಮುಂತಾದ ಮೂರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನಂತರ  ರಾಜಕೀಯದ ಕಾರಣ ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಯುವರಾಜ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದರು. ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರನ್ನು ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಆದೇಶದಂತೆ ಅವರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರಾಗಿದ್ದ ಸಂಭಾಜಿ ರಾಜೇ ಮುಘಲೋವ್ಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮರಾಠ ಸೇನೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ದಿಗ್ವಿಜಯೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಮತ್ತು ಪುನರ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. . ಮೊಘಲರನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವನನ್ನು  ಕಳುಹಿಸಿದನು, ಅವನು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ನಂತರ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರನ್ನು ಮೊಘಲಾದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಹೆಂಡತಿ ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾಬಾಯ್ ಮತ್ತು ಬಹನೆ ಗೋದಾವರಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಫಲರಾದರು.
ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಮರಣದ ನಂತರ (ಏಪ್ರಿಲ್ ೩,೧೬೮೦) ಕೆಲವು ಜನರು ಸಂಭಜ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಅಂಜನ್ ರಾಜ ರಾಮ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಮರಣದಂಡನೆ ಸೇನಾಪತಿ ಮೊಹೈಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೬೮೧ ರ ಜನವರಿ ೧೦ ರಂದು ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಔರಂಗಜೇಬ ಅಕ್ಬರ್ನ ಬಂಡಾಯ ಮಗ ದಕ್ಷಿಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಜಿಯ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಮುಘಲ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವೈರಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈರಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ರಾಜರಾಮ್ ಛತ್ರಪತಿ ಮಾಡಲು ವಿಫಲರಾದ ರಾಜರಾಮ್ ಅವರು ಔರಂಗಜೇಬನ ಮಗ ಅಕ್ಬರ್ನಿಂದ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಮುಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖವನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಆದರೆ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಜಿಯವರ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಲಂಬನೆಯ ಕಾರಣ, ಅಕ್ಬರ್ ಪತ್ರವನ್ನು ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಜಿಯವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಜಿಯವರು, ಈ ರಾಜದ್ರೋಹದೊಂದಿಗೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮರಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಹ ಸಮಂತಾ ಬಾಲಾಜಿ ಸರ್ವ್ಜಿ ಹೆಸರಿನ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದ, ಸಮಂತ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಅವರ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು.
೧೬೮೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಗಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ರಾಯ್ಗಡಿಗೆ ತೆರಳಬೇಕಾದ ದಿನದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಬೇಕು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಯ್ಗಡಿಗೆ ಕೇವಲ ೨೦೦ ಸೈನಿಕರು ಮಾತ್ರ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಗಾನೊಜಿ ಶಿರ್ಕೆ ಮೊಘಲ್ ಸರ್ದಾರ್ ಮುಖರ್ಬ್ ಖಾನ್ಗೆ ೫೦೦೦-ಬಲವಾದ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ಇದು ಕೇವಲ ಮರಾಠರು ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜನು ಈ ಶತ್ರುದಿಂದ ಬರಬಹುದೆಂದು ಎಂದಿಗೂ ಭಾವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೋರಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಆದರೆ ಅಂತಹ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯದ ಮುಂದೆ ೨೦೦ ಸೈನಿಕರ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ತೋರಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಸಲಹೆಗಾರ ಕವಿಕಲ್ಶ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ (೧ ಫೆಬ್ರವರಿ, ೧೬೮೯) ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ಔರಂಗಜೇಬ್ ಇಬ್ಬರ ನಾಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ; ಮಾರ್ಚ್ ೧೧, ೧೬೮೯ ರಂದು, ಹಿಂದೂ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನ, ಔರಂಗಜೇಬ್  ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ. ಆದರೆ ಕೊಲೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಔರಂಗಜೇಬ್ ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರು, ನನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ನಿನ್ನಂತೆಯೇ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಮುಘಲ್ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೂ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ತುಣುಕುಗಳು ತುಲ್ಪುರದ ನದಿಗೆ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಲಾವನ್ನು (ಈ ಜನರನ್ನು "ಶಿವಲೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಜ ಮಹಾರಾಜನ ಮರಣದ ನಂತರ ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಔರಂಗಜೇಬ್ ಭಾವಿಸಿದರು. ಛತ್ರಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಹತ್ಯೆಯ ಕಾರಣ, ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಔರಂಗಜೇಬ್ ಡೆಕ್ಕನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಯಬೇಕಿತ್ತು. ಡೆಕ್ಕನ್ ಗೆದ್ದ ಅವರ ಕನಸಿನಂತೆ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು.
ಇವುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ
thumb|ಥಿಯೊಸೊಫಿಯ ಲೋಗೋ ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯು 1875 ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಧ-ಭಾವ ಇಲ್ಲದ ವಿಶ್ವಭಾತೃತ್ವದ ನಿರ್ಮಾಣ, ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿ ನಿಯಮ ಹಾಗೂ ಮಾನವನ ಸುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಈ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಥೆ, ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಮರುಜೋಡಣೆ ನಂತರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಲವಾರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಥಿಯಾಸಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 17 ನವೆಂಬರ್ 1875 ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಾಪಕರೆಂದರೆ ಮ್ಯಾಡಮ್ ಬ್ಲಾವಟಿಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್ ಎಚ್.ಎಸ್. ಅಲ್ಕಾಟ್, ವಿಲಿಯಂ ಕ್ವಾನ್ ಜಡ್ಜ್. ಓಲ್ಕಾಟ್ ಮೊದಲ  ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು 1907 ರಲ್ಲಿ ಅವರ  ಮರಣದವರೆಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಒಲ್ಕಾಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲವಾಟ್ಸ್ಕಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಚೆನ್ನೈ) ಆಡ್ಯಾರ್ ನಲ್ಲಿ  ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೆಡ್ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಅವರು ಪೂರ್ವ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಜೆಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳ ನಂತರ ಸೊಸೈಟಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ
ಐರ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಮಹಿಳೆ ಆನಿಬೆಸೆಂಟ್‍ರವರು ಥಿಯಾಸಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ನವ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಉಪನ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನ ಬಿತ್ತಿದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಸೋದರತೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆನಿಬೆಸೆಂಟರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ‘ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1916ರಲ್ಲಿ ಹೋಂರೂಲ್ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1917ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ತಾತ್ವಿಕತೆಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಇವರು ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ
ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಇವರು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಎಂಟರ ಟಾಪ್-೩ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು
ದಿವ್ಯಾ ಅವರ ಜೀವನ
೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ "ಚಿಟ್ಟೆ ಹೆಜ್ಜೆ" ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ ಅವರು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಹುಲಿರಾಯ" ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ವಾಹಿನಿಯ "ಅಂಬಾರಿ" ಮತ್ತು "ಖುಷಿ" ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ "ಓಂ ಶಕ್ತಿ, ಓಂ ಶಾಂತಿ" ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ ಮತ್ತು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ಎಂಟು
ದಿವ್ಯಾ ಉರುಡುಗ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಕಲರ್ಸ್ ಕನ್ನಡ ವಾಹಿನಿಯ ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋನ ಎಂಟನೇ ಅವತರಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿ  ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೈಕ್ ರೇಸರ್ ಅರವಿಂದ್ ಕೆ.ಪಿ ಅವರ ನಡುವಿನ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಆಕ್ರಾ
ಆಕ್ರಾ ಆಫ್ರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಗಣರಾಜ್ಯವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಘಾನದ ರಾಜಧಾನಿ, ರೇವು. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸು.೨೨.೭ ಲಕ್ಷ. . ಹಿಂದೆ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸಾಹತಾಗಿದ್ದ ಗೋಲ್ಡ್ ಕೋಸ್ಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ, ಫ್ರೆಂಚರ ಮತ್ತು ಡಚ್ಚರ ಕೋಟೆಗಳು ಇವೆ.
ಸಾರಿಗೆ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲತೆ ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದೊರೆತಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ
ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಕೀಟನಾಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಬಹುವಾಗಿ ಕೊಕೊ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವಿದೆ.
ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆ
thumb
ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆಯು ಅರಾವಳಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಚೀಲ್ ಕಾ ಟೀಲಾ (ಹದ್ದುಗಳ ಗುಡ್ಡ) ಎಂಬ ಭೂಶಿರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಜೈಪುರದ ಆಮೇರ್ ಬಳಿಯಿದ್ದು ಅಮೆರ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಮಾವೊತಾ ಸರೋವರವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೆರ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರಮನೆ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು 1726 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
left|thumb| ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆಯ ನೀರು ಸರಬರಾಜು ಈ ಕೋಟೆಯು ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಭದ್ರವಾಗಿದ್ದು ೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಗಲದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ; ಇದು ಅದರೊಳಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅರಮನೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೊಠಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರದೆಯಿರುವ ಕಿಟಕಿಗಳಿರುವ ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎತ್ತರದ ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರವು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. thumb| ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಚಾರ್‌ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನ
ಛಾಯಾಂಕಣ
center|thumb|860x860px| ಜೈಗಢ್ ಕೋಟೆಯಿಂದ ವಿಶಾಲ ನೋಟ
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಗಜಕೇಸರಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಗಜಕೇಸರಿ 2014 ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಾಹಸ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಕೃಷ್ಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜಯಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬೋಗೇಂದ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಕೇರಳದ ವೈನಾಡಿನ ಅರ್ಜುನ ಎಂಬ ಆನೆಯನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಯಶ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ನಟ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾಜ್ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರೂಪಕರಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬರಹಗಾರರೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯದ ಸಾಯಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಗಜಕೇಸರಿ: ದಿ ಬಿಗ್ ಲಯನ್ ಎಂದು ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 150 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಚಿತ್ರ ತನ್ನ ಮೇಕಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ₹ 4.5 ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ದಾಖಲೆ ಬರೆದಿದೆ.
ಸಾಗರೋತ್ತರ ಬಿಡುಗಡೆ
ದೇಶೀಯ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ, ಗಜಕೇಸರಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್, ಎಪಿ ಅರ್ಜುನ್, ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಮತ್ತು ಪವನ್ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬಂ ಆರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗಜಕೇಸರಿಯ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಬ್ಬರ ಅಥವಾ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸರಳ ಸಮಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು 11 ಏಪ್ರಿಲ್ 2014 ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪುಣೆ ಮೆಟ್ರೊ
ಪುಣೆ ಮೆಟ್ರೋ (ಮರಾಠಿ: पुणे मेट्रो) ಎಂಬುದು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಆಧಾರಿತ ತ್ವರಿತ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಪುಣೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರೂ.೧೧೪.೨೦ ಶತಕೋಟಿ (US $ ೧.೭೩ ಶತಕೋಟಿ) ವೆಚ್ಚ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರಕಾರ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆದರೆ ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಈಗಾಗಲೇ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟವು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. ಯೋಜನೆಯು ೨೦೨೧ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.पुणे मेट्रो
ಟಿಕೆಟ್ ದರಗಳು
ನಿರಿಕ್ಷಿತ ದರಗಳು:-
ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಸ್ಥಿತಿ
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭ ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ೨೦೧೬ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಯ ಸೈಟ್ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಅಂಬರೀಷ
ಆಳ್ವಿಕೆ
ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿ ವೃತ-ವಿಧಿಗಳನ್ನೂ, ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯನ್ನೂ ಅಂಬರೀಷನು ಯುಕ್ತ ರೀತಿಯಿಂದ ಪಾಲಿಸುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ಭಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷ
ಭಗವತ ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖದಂತೆ, ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತನಾದ ಅಂಬರೀಷ, ಸದಾ ಸತ್ಯವನ್ನು ನುಡಿಯುವ ಗುಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಸಂಪ್ರೀತಗೊಳಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಯಾಗವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಈ ಯಾಗದಿಂದ ಆನಂದಹೊಂದಿ, ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಂಬರೀಷನಿಗೆ ದಯಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಚಕ್ರ ಅಂಬರೀಷನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಭಿಕ್ಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ಅಂಬರೀಷ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿ, ದ್ವಾದಶಿಯ ದಿನ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡುವ ವೃತ ನಡೆಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಇಂಥ ಒಂದು ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ, ಉಪವಾಸ ಮುಗಿವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿ,ಅಂಬರೀಷನ ಬಳಿ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುನಿಯನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಊಟಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ತಾನು ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಬರುವುದಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಡೆಯಬೇಕೆಂದು ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಉಪವಾಸ ಮುರಿವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ್ಲ. ಕುಲಗುರು ವಸಿಸ್ಠರ ಬಳಿ ಸಲಹೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ವಸಿಶ್ಠರು ಒಂದು ಹನಿ ನೀರು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ದಳವನ್ನು ಭುಂಜಿಸಿ ಉಪವಾಸ ಮುರಿದು, ತದ್ನಂತರ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯ ದಾರಿ ಕಾಯುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ತಾನು ಬರುವವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ, ಅಂಬರೀಷನು ಉಪವಾಸ ಮುರಿದ್ದದ್ದನ್ನು ತಿಳಿದು ಕೋಪಗೊಳ್ಳುವ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯು ತನ್ನ ಕೂದಲಿನಿಂದ ರಾಕ್ಷಸನೊಬ್ಬನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣು ನೀಡಿದ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ಆ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದು ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತುತ್ತದೆ. ದಾರಿಗಾಣದ ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಯು ಬೃಹ್ಮನ ಬಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಬಳಿ ಕಾಪಾಡಲು ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ತಾವು ಎದುರಿಸಲಾರೆವೆಂದೂ, ದೂರ್ವಾಸನು ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಳಿ ತೆರಳಲು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ತಿಳಿಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತನ್ನ ಭಕ್ತ ಅಂಬರೀಷನ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದರೆ,ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೂರ್ವಾಸನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಂತೆ ದೂರ್ವಾಸನು, ಅಂಬರೀಷನ ಬಳಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಬರೀಷನು ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ದೂರ್ವಾಸನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ಅದು ದೂರ್ವಾಸನಿಗೆ ಅಭಯ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷ
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷನ ಬಗ್ಗೆ ಐತ್ತ್ರೇಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದು, ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆಯಿದೆ. ಆ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಹೆಸರು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಬದಲು ಅಂಬರೀಷ ಎಂದಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಂಬರೀಷ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ನಡೆಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ದೇವರುಗಳ ರಾಜ ಇಂದ್ರನು ಕದ್ದು ಒಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಯಾಗದ ಫಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೊಂದು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೋ ಅಥವಾ ನರಬಲಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದೂ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪಾಪ ತಟ್ಟುವುದು ಎಂದು ಯಾಗ ಪುರೋಹಿತರು ಅಂಬರೀಷನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಷ್ಟು ಹುಡುಕಿದರೂ ಕೂಡಾ, ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಸಿಗದಾದಾಗೆ ತನ್ನ ಮಗ ಶುನಃಶೇಪನನ್ನೇ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಬಲಿ ನೀಡಲು ಅಂಬರೀಷ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರರಿಂದ ಕಲಿತ ಎರಡು ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾ ಶುನಃಶೇಪ ಆನಂದದಿಂದ ಯಾಗಕುಂಡಕ್ಕೆ ಧುಮುಕುತ್ತಾನೆ. ಮಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ, ದೈವದ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದಲೂ ಶುನಃಶೇಪನಿಗೆ ಯಾವ ಕುತ್ತೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಐತ್ತ್ರೇಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷನ ಕಥೆ.
ಅದ್ಭುತರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅಂಬರೀಷ
ಅದ್ಭುತರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ ಇವನ ಮಗಳಾದ ಶ್ರೀಮತಿಯನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ಬಂದ ಪರ್ವತ ನಾರದರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಕಪಿಕೋಡಗಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿದುದರಿಂದ ಅವಳು ಇವರಿಗೆ ಮಾಲೆ ಹಾಕದೆ ಇವರ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಮಾಲೆ ಹಾಕಿದಳು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಪರ್ವತ ನಾರದರು ಅಂಬರೀಷನನ್ನು ಶಪಿಸಲು ಹೋಗಿ ವಿಷ್ಣುಚಕ್ರದಿಂದ ಪರಾಜಿತರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಋಷಿಗಳು
ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಕರಾವಳಿ ರಾಜ್ಯವಾದ ಗೋವಾದಲ್ಲಿರುವ ಬಂದರು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಂದರಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ 1885 ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬಂದರು ಸುಮಾರು 2,600 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 4,000 ಪಿಂಚಣಿದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬಂದರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮರ್ಮಗೋವ ಪೋರ್ಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ, ವಾಸ್ಕೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯೋಗದಾತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸದಾದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಿನಿ-ಟೌನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರಿನ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಂತೆ) ಸೇರಿವೆ. ಇದನ್ನು 2022 ರಲ್ಲಿ 'ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ' ನಿಂದ 'ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಅಥಾರಿಟಿ' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು
ಸ್ಥಳ
left|thumb| ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರಿನ ವೈಮಾನಿಕ ನೋಟ ಮರ್ಮಗೋವ ಬಂದರು ಭಾರತದ ಗೋವಾದ ಮರ್ಮಗೋವ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ತೆರೆದ-ರೀತಿಯ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಜುವಾರಿ ನದಿಯ ಬಾಯಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಂದರು ಬ್ರೇಕ್‌ವಾಟರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್‌ವಾಟರ್‌ನ ಹೊರ ತುದಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೋಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವಾರ್ಫ್‌ಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb| ಮೊರ್ಮುಗೋವಾ ಬಂದರು ಸಿ. 1890 ರ ದಶಕ
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೊರ್ಮುಗೋವ್ ಬಂದರು ಆಪರೇಷನ್ ಕ್ರೀಕ್‌ನ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯು-ಬೋಟ್‌ಗಳಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜರ್ಮನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗು ಎಹ್ರೆನ್‌ಫೆಲ್ಸ್‌ನ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ, ಎಂಪಿಎ ಹಡಗಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಬಂದರು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಗೋವಾದ ವಿಮೋಚನೆಯ ನಂತರ 1963 ರ ಮೇಜರ್ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಕ್ಟ್, 1963 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. thumb| ಜುವಾರಿ ನದಿಯಿಂದ ಮೊರ್ಮುಗಾವೊ ಬಂದರಿನ ನೋಟ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಅಪಲ್‌ಟನ್
ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ವಿಕ್ಟರ್ ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೮೯೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೯೧೮ರಿಂದ ೧೯೩೯ವರೆಗೆ ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವಾಗ, ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಸ್ತರಗೋಳದ (stratosphere) ಮೇಲಿರುವ, ರೇಡಿಯೋತರಂಗಗಳ ಉಚ್ಛಮಟ್ಟದ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಅಯಾನುಗೋಳದ (ionosphere) ‘ಅಪಲ್‌ಟನ್ ಪದರ’ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈಗ ಆ ಪದರವನ್ನು ‘ಎಫ್. ಪದರ’ (F layer) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ೧೯೪೭ರ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ಅಯಾನುಗೋಳದ ಆ ಆವೇಶಭರಿತ ಪದರದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸೌರಕಲೆಯ ಆವರ್ತಗಳು ಆ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಆ ಪದರದ ಪ್ರತಿಫಲನ ಸಹಾಂಕಗಳು, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆ ಪದರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಹೇಗೆ ಬೀರುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅವರು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಅವರ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ರೇಡಿಯೋ ಸಂವಹನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಕೊಡುಗೆಯಾದವು. ಅಪಲ್‌ಟನ್‌ರವರು ೧೯೬೫ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಟೈಬೀರಿಯಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಕಸ್
ಜೀವನ
ಟೈಬೀರಿಯಸ್ ಗ್ರ್ಯಾಕಸ್ (Tiberius Gracchus) (ಕ್ರಿ.ಪೂ 163 - 133). ಇವನನ್ನೂ ಇವನ ಸೋದರ ಗೇಯಸನನ್ನೂ ಇವರ ತಾಯಿ ಕಾರ್ನೀಲಿಯಳೇ ಬೆಳೆಸಿ ಮುಂದೆ ತಂದಳು. ಫಿನೀಷಿಯನರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕೊನೆಯ ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 147) ಈತ ಭಾಗವಹಿಸಿದ. ಕ್ರಮೇಣ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 133). ಇವನು ಜನತೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ತಂದ. ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಸೇರಿದ ದೊಡ್ಡ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಹಂಚಿದ. ರೋಮನರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ. ರೋಮನರ ಪೌರುಷ ಕುಂದುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಇವನನ್ನು ಚಿಂತೆಗೆ ಈಡುಮಾಡಿತ್ತು. ಇವನ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದ ಬಲಿಷ್ಠ ಸೆನೇಟು ಇವನ ವಿರುದ್ಧ ಒಳಸಂಚು ನಡೆಸಿತು. ಮರುವರ್ಷ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನನ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ದಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಇವನ ಕೊಲೆಯಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ
ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಆಧುನಿಕವೆಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನವಲ್ಲದುದು, ಇಂದಿನದು ಎಂಬ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರವಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಅರ್ಥ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದಲೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ವಾಚೀನವಾದುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಚಿದೂ, ಇಂದಿನದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಮಸಾಮಯಿಕವಾಗಿದ್ದು ಸಂಗೀತವೆಂಬುದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಏನೇನೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೋ ಅದರ ಮೊತ್ತ ಎಂದೂ ಭಾವ. ಇವೆರಡರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧ್ಯಯನ ಈ ಹ್ರಸ್ವ ಲೇಖನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಧುನಿಕವೆನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಘು ಅಥವಾ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ಮೇಳ (ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ), ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ, ಹಿಪ್ಪಿ ಸಂಗೀತ, ಬೀಟ್ಲ್ ಸಂಗೀತ ಮುಂತಾದವೆಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯದಷ್ಟೇ ವಿವಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಿಟ್ಟು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕುರಿತು ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಸಂಗೀತವೆನ್ನುವ ಮಾತಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೂ ಬಹು ವಿಸ್ತಾರವಾದುದೇ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಸಂಗೀತದ ಸಮಷ್ಟಿಯನ್ನಾಗಲಿ, ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮಾತ್ರವನ್ನಾಗಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗೀತವಾದನ ನರ್ತನಗಳ ಸಮುಚ್ಚಯವೆಂಬ ಅರ್ಥವೇ ಬಹುಕಾಲ ಇದ್ದು ಅನಂತರ ಗೀತಾವಾದನಗಳ ಕೂಟವೆಂಬ ಅರ್ಥ ನಿಂತಿತು. ಇಂದು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಹಾಡಿಕೆಯೆಂಬ ಅರ್ಥವೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಆದರೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಗೀತಾವಾದನಗಳ ಕೂಟ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗೀತದ ಭಿನ್ನತೆ
thumbnail|right|ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜರು (೧೭೬೭? - ೧೮೪೭) ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾದೃಶ್ಯವೂ ಉಳಿದಂತೆ ವೈದೃಶ್ಯವೂ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಆಧಾರ ಸ್ವರಗಳ ಬದಲು ಸಪ್ತಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ವರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಧಾರ ಸ್ವರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಿಶ್ಚಿತವೂ ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಆಗಿದ್ದ ಅಂತರ, ಕಾಕಲೀ ಸ್ವರಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳು ಈಗ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಬಂಧಿತವಾಗಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದಿದೆ. ರಾಗ, ತಾಳ, ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯ, ಬಹುಮುಖಿತ್ವಗಳ ಬದಲು ಏಕಾಗ್ರ ವಿಕಾಸದೆಡೆಗೆ ಓಟವಿದೆ. ಈ ಮೂರರ ಲಕ್ಷ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಕಾಲಪ್ರವಾಹ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯದನ್ನು ಕಳೆದು ಹೊಸತನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಮಾತಿರಲಿ, ಕೇವಲ ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಸಹ ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ ಇಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ತಾಯಿಬೇರು ಒಂದೇ ಆದುದರಿಂದ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಣುವ ಕೆಲವು ಸಾಮ್ಯ, ಸಾದೃಶ್ಯಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ, ಸ್ವರಾನುಕ್ರಮಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಸ್ಥಾನಗಳು, ಗಮಕಗಳು, ರಾಗತ್ವ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಂದಲೂ ಶ್ರುತಿ, ಮೂರ್ಛನೆ, ವರ್ಣಾಲಂಕಾರಗಳು, ತಾಳಪ್ರಾಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಲೂ ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಿಂದ ಆಧುನಿಕತೆಯವರೆಗೆ ಪರಂಪರೆಯ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನತೆ ಉಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಆಧುನಿಕತೆಯ ಉಗಮ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಬೇರು ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಲಿತು, ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊಳೆತು ಮೇಲೆದ್ದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ವರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ರಾಗಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲೂ ತಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಙ್ರ್ಗದೇವನ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನಾಥ ಬರೆದ ಸಂಗೀತ ಕಲಾನಿಧಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವು ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ರಾಮಾಮಾತ್ಯನ ಸ್ವರಮೇಳ ಕಳಾನಿಧಿಯಲ್ಲೂ ಪುಂಡರೀಕವಿಠಲನ ಸದ್ರಾಗಚಂದ್ರೋದಯ, ನರ್ತನನಿರ್ಣಯಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆದು ಬಲಿಯುತ್ತವೆ. ಹನ್ನೆರಡು ಸ್ವರಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನ್ನು ವಿವಿಧರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಗಣಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಅವುಗಳ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಮಸಾಮಯಿಕವಾದ ಎಲ್ಲ ರಾಗಗಳನ್ನೂ ಜನಕಜನ್ಯಭಾವದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೂ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪುಂಡರೀಕವಿಠಲನಲ್ಲೂ ಅನಂತರ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಮಖಿಯಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಯತಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಮೇಳದ ಕಲ್ಪನೆ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನ ಸಂಗೀತಸುಧೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನಾಂದೀರೂಪವಾದುದು ಗೋವಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನ ಮಗನಾದ ವೆಂಕಟಮಖಿ ಬರೆದ ಚತುರ್ದಂಡಿಪ್ರಕಾಶಿಕೆಯೇ. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ತಾಳಪದ್ಧತಿಯನ್ನೂ ಆಧುನಿಕ ರಾಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹರಿದಾಸರು ರೂಢಿಗೆ ತಂದರು. ಶಿವಶರಣರ ಕೃತಿ ರಚನೆಗಳೂ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಕಾರಿಗಳಾದುವು. ಆಧುನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮಕ್ಕೂ ರಾಗತಾಳಗಳಿಗೂ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಪುರಂದರದಾಸರನ್ನು ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪಿತಾಮಹನೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡಿಗರೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ಇಂದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ. ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ತ್ಯಾಗರಾಜ, ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮೀ ದೀಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಶಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ತಂಜಾವೂರಿನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾಪ್ರತಿಭಾವಂತರೂ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರೂ ಆದ ಈ ಮೂವರು ಸ್ವತಃ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ವೆಂಕಟಮಖಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನೇ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ನೂರಾರು ಸಂಗೀತರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಯಪ್ರಶಿಷ್ಯರಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೇವಲ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿ ಊರ್ಜಿತ ಮಾಡಿದರು. ಆದುದರಿಂದ, ಕಾಲದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯವನ್ನೂ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಈ ವಿಕಾಸಕ್ರಿಯೆ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸಿಕೊಂಡು ಇಂದಿನ ಸಂಗೀತದ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಕೇವಲ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. ಈ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಾಧಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಆಧುನಿಕತೆಗೆ ಅರ್ವಾಚೀನರು ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೊಸರಾಗಗಳ, ಹೊಸರಚನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೊಸತೇನನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು.
ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹೀಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಎಪ್ಪತ್ತೆರಡು ಮೇಳಕರ್ತಗಳ ಯೋಜನೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಷಾಡವ, ಔಡುವ, ಶುದ್ಧ, ವಕ್ರ ಎಂಬ ಭೇದಗಳನ್ನುಳ್ಳ, ರಾಗಾಂಗ, ಉಪಾಂಗ, ಭಾಷಾಂಗ ಎಂಬ ಜಾತಿಗಳುಳ್ಳ ಜನಕ - ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳನ್ನೂ ಸುಳಾದಿ ತಾಳಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪದ್ಧತಿಯೆನ್ನಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಛೇರಿ ಪದ್ಧತಿಗೆ ವರ್ಣ, ಕೃತಿ, ಪದ, ತಿಲ್ಲಾನ, ದೇವರ ನಾಮ, ದಸರು, ಜಾವಳಿ, ಶ್ಲೋಕ, ಪಲ್ಲವಿ, ಎಂಬ ರಚನಾ ರೀತಿಗಳನ್ನೂ ರಾಗಾಲಾಪನೆ, ನೆರವಲು ಸ್ವರ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ತಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆಯೇ ತನ್ನ ಮನೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಯಂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜನವಿಲ್ಲದೆಯೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಆಧುನಿಕ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತವೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ಹಾಡಿನ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುವುಗಳೇ : ದೇವರನಾಮ ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಾದರೂ ಹಳೆಯದು. ಇದೇ ಕೃತಿಗೆ ಮಾತೃಕೆಯೂ ಹೌದು. ಪದ ಸುಮಾರು ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಾದರೂ ಹಳೆಯದು. ತಿಲ್ಲಾನದ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಕೈವಾಡವೆಂಬ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಬಂಧ ಕಡೆಯ ಪಕ್ಷ ಸಾವಿರದ ಐನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಆದರೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಧುನಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಸಂಕಲಿತ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನೂ ಪಡೆದುದು ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಮಾತ್ರ. ಉಳಿದ ವರ್ಣ, ಪಲ್ಲವಿ, ನೆರವಲು, ಸ್ವರಕಲ್ಪನೆ, ತಾನ, ಆಧುನಿಕ ರೂಪದ ಜಾವಳಿ -- ಇವು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ. thumb|right|ಮೃದಂಗ ಅಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅದರ ಕಛೇರಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಾದ್ಯಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಮುನ್ನೋಟದ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. ಈಗ ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಕಛೇರಿಗಳು ವರ್ಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಗಣಪತಿಯ ಸ್ತುತಿಯ ಒಂದು ಕೃತಿ, ಶಾರದಾಸ್ತುತಿ, ಗುರುಸ್ತುತಿಗಳಲ್ಲಿ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಕೃತಿ, ಅಲ್ಪ ರಾಗಾಲಾಪನೆ, ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರಕಲ್ಪನೆಗಳುಳ್ಳ ಕೆಲವು ಪುಟ್ಟ ಕೃತಿಗಳು, ಕಛೇರಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗವಾಗಿ ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗುವ ಒಂದು ಕೃತಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಾಗಾಲಾಪನೆ, ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆರವಲು ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಅನಂತರ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ರಾಗ, ತಾನ ಮತ್ತು ಪಲ್ಲವಿ, ಆಮೇಲೆ ಪದ, ತಿಲ್ಲಾನ, ಒಂದೆರಡು ಕನ್ನಡ ದೇವರ ನಾಮಗಳು, ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಜಾವಳಿ, ದರು, ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ಲೋಕ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ - ಹೀಗೆ ನಡೆದು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾದ ಪಿಟೀಲು ವಾದ್ಯ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟು ಅನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿತು. ಮೃದಂಗ, ಕಂಜಿರ, ಘಟಗಳೂ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳಾಗತೊಡಗಿದುದು ಈ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಅಂತೆಯೇ ವೀಣೆ, ಕೊಳಲುಗಳು ಹಾಡಿಕೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವತಂತ್ರವೂ ಪ್ರಧಾನವೂ ಆದ ತನಿಕಚೇರಿಯ ವಾದ್ಯಗಳಾದುದು. ಪುರಂದರದಾಸನಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಗುರುಗಳು ಯಾವ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಮಾಯಮಾಳವಗೌಳ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಆದಿ ತಾಳದಲ್ಲಿ ಪುರಂದರ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಸರಳೆವರಸೆಗಳು, ಜಂಟಿಸ್ವರ ವರಸೆಗಳು, ಸುಳಾದಿ ಸಪ್ತ ತಾಳಗಳ ಐದು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ತಾಳಾಲಂಕಾರಗಳು, ಪಿಳ್ಳರಿ ಸಂಚಾರಿ ಗೀತಗಳು -- ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಇಂದಿಗೂ ಸಂಗೀತ ಪಾಠ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ಮೇಲೆ, ಸ್ವರಜತಿ, ವರ್ಣ, ಕೃತಿ; ಅನಂತರ ಮನೋಧರ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸ್ವರ ಕಲ್ಪನೆ, ರಾಗಾಲಾಪನೆ, ನೆರವಲು; ಆಮೇಲೆ ಪದ, ತಿಲ್ಲಾನ, ದರು, ಜಾವಳಿ, ಶ್ಲೋಕ; ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ತಾನ, ಪಲ್ಲವಿ - ಹೀಗೆ ನಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ. ಸಂಗೀತದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆಂದೇ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಶಾಲೆಗಳೂ ಸರ್ಕಾರಗಳ ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವೂ ಅದರಂತೆ ನಡೆಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳೂ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪಠ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದೂ ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ.
ಮೊನ ಮೆಶ್ರಾಮ
ಮೊನ ರಾಜೇಶ್ ಮೆಶ್ರಾಮ, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‍ಉಮನ ಹಾಗೂ ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ ಬ್ಲೂ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮೊನ ಮೆಶ್ರಾಮ ರವರು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೩೦, ೧೯೯೧ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಜೂನ್ ೨೪, ೨೦೧೨ ರಂದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮೊನ ಮೆಶ್ರಾಮ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಜೂನ್ ೨೬, ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಮೊನ ಮೆಶ್ರಾಮ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೨೦೧೦-೧೧ ರ ಋತುವಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೂನಿಯರ್ ಲೇಡಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಚಿದಂಬರಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೮ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೬೨೩ ರನ್ಗಳು ೧೦೩.೮೩, ಒಂದು ಶತಕ ಮತ್ತು ೫ ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ).
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಇ. ಎಮ್. ಎಸ್. ನಂಬುದಿರಿಪಾದ್
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಇ.ಎಂ.ಎಸ್ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು,ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೂಚಕಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ನಾಯಕರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.ಅವರು ಸಿಪಿಎಂನ ಪಾಲಿಟ್ಬ್ಯೂರೊ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು 14 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಇಎಂಎಸ್ ಅವರು ಈಗಿನ ಮಲಪ್ಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪೆರಿಂಟಲ್ಮಣ್ಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಎಲಂಕುಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಪರಮೇಶ್ವರನ್ ನಂಬೂದಿರಪ್ಪದ ಮಗನಾಗಿ 1909 ರ ಜೂನ್ 13 ರಂದು ಶ್ರೀಮಂತ ಉನ್ನತ-ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರ ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ Sr.P.M.MATHEW ನ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ವಿ.ಟಿ ಭಟ್ಟತಿರಪದ್, ಎಮ್.ಆರ್. ಭಟ್ಟತೀರಿಪಾದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕರು ನಂಬೂತಿರಿ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಜಾತಿವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅವರ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಬರಹಗಳು
ಅವರು ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹಿಂದೂ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಎಂದು ಅವರು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮಾಜವಾದ
1934 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರು, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಸಮಾಜವಾದಿ ವಿಂಗ್, ಮತ್ತು 1934 ರಿಂದ 1940 ರ ವರೆಗೆ ಅದರ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1939).ಅವರು ಸಮಾಜವಾದಿ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಕಡೆಗೆ ಅವರ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಅವನನ್ನು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಕೇರಳದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸಿಪಿಐ) ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅವರನ್ನು 1962 ರ ಸಿನೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಚಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.ಅವರು ಗಡಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು.1964 ರಲ್ಲಿ ಸಿಪಿಐ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ,ಇಎಂಎಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸಿಸ್ಟ್) (ಸಿಪಿಐ (ಎಮ್) ಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತರು. ಅವರು ಸಿಪಿಐ (ಎಂ) ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಿಪಿಐ (ಎಂ) ನ 1998 ರ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೊಲಿಟ್ಬ್ಯೂರೋ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1977 ರಲ್ಲಿ ಇಎಮ್ಎಸ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು, 1992 ರ ವರೆಗೂ ಅವರು ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಮಾರ್ಕ್ಸ್ವಾದಿ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅವರು ಕೇರಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಇವರು ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಉತ್ತರಾಖಂಡ ದಿನ
ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ದಿನವನ್ನು ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ದಿವಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನಾ ದಿನ ವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನವೆಂಬರ್ 9 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (2000 ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ).
ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಹಿಂದಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹಿಮಾಲಯನ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 1949 ರಲ್ಲಿ,  ಟೆಹ್ರಿ ಗರ್ವಾಲ್  ಸಂಸ್ಥಾನವು  ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. 1950 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ನಂತರವೂ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಬಡತನ, ಸಮರ್ಪಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಅವಕಾಶಗಳ ಹುಡುಕಾಟದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ವಲಸೆ  ಇವುಗಳು   ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ  ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯದ ರಚನೆಯ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಕ್ರಾಂತಿ ದಳದ ರಚನೆಯಾದ ನಂತರ, ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು ಮತ್ತು 90 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಆಂದೋಲನವು ಹರಡಿತು. ಈ ಚಳುವಳಿಯು 2 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1994 ರಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ತಿರುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪೊಲೀಸರು ಮುಜಫರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಹಲವಾರು ಜನರನ್ನು ಕೊಂದರು.
ಚಳುವಳಿಕಾರರು ಮುಂದಿನ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ತಮ್ಮ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯವು 9 ನವೆಂಬರ್ 2000 ರಂದು ಉತ್ತರಾಂಚಲ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಪುನರ್ರಚನೆ ಕಾಯಿದೆ, 2000  ಎಂಬ ಮಸೂದೆಯು  ಮುಂಚೆಯಿದ್ದ  ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ  ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. 1 ಜನವರಿ  2007 ರಂದು, ಉತ್ತರಾಂಚಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ  ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಈ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಮೊದಲು  ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಹೆಸರನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ಕಾಲ್ಬೆರಳು
thumb ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಟೆಟ್ರಪಾಡ್‍ಗಳ ಪಾದದ ಬೆರಳುಗಳು. ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು ಅಂಗುಲಿಗಾಮಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಪಾದದ ಅಂಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಮಾನವರು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅಂಗಾಲುಗಾಮಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಖುರಗಾಮಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗೊರಸುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ಮಾನವ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಐದು ಬೆರಳುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಕಾಲ್ಬೆರಳ ಚಲನೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾಯುರಜ್ಜುಗಳ ಮೂಲಕ ಬಾಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆ.
ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಪಾದಪಂಚಾಸ್ಥಿ ಅಪಧಮನಿಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪಾದದ ಬೆಂಗಡೆಯ ಅಭಿಧಮನಿ ಕಮಾನಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ.
ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವರಲ್ಲಿ, ಇದು ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು.
ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಮತೋಲನ, ಭಾರ ಹೊರುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ನೂಕುಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಪಾದ