cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು
ಪದರಗಳು
ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಐದು ವಿಭಿನ್ನ ಪದರಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದರದಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ,  ವಿಭಿನ್ನ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ, ಭೂವಲಯದ ಪದರ, ಪೊದೆಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳಿರುವ ಪದರ(ಪೊದರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಪದರು), (ಮಧ್ಯಮ ಜಾತಿಯ)ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳಿರುವ ಪದರ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯರಾಶಿಯ ಪದರ ಮತ್ತು  ಎತ್ತರದ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿರುವ  ಹರಿದ್ವರ್ಣಕಾಡಿನ ಪದರವಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರದ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿರುವ ಪದರ(ಎಮರ್ಜೆಂಟ್ ಲೇಯರ್)  ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಕಾಡುಗಳ  ವಿಶೇಷ ಪದರವಾಗಿದ್ದು, ಉಳಿದ  ಇತರ  ಸಸ್ಯಪದರಗಳು ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಎತ್ತರ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿರುವ (ಎಮರ್ಜೆಂಟ್ ಲೇಯರ್)  ಅರಣ್ಯ ಪದರವು  ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳನ್ನು  ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳು (ಕ್ಯಾನೋಪಿ  ಲೇಯರ್)ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳ ಪದರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದಲ್ಲದೇ, ಅವುಗಳು  45-55 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು  ಜಾತಿಯ ಮರಗಳು 40 ರಿಂದ 50 ಮೀಟರ್ಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಷ್ಣ  ತಾಪಮಾನ  ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಲ್ಲುವಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದರದಲ್ಲಿ ಹದ್ದುಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ಬಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಂಗಗಳು ವಾಸವಾಗಿವೆ. (ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಲೇಯರ್) ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಯ ಮರಗಳಿರುವ ಸಸ್ಯ ಪದರವು    ಅರಣ್ಯಪದರದ ಪ್ರಮುಖ ಪದರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉಳಿದೆರಡು ಪದರಗಳಿಗೆ (ಸೂರು)ಛಾವಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಯಾನೋಪಿ ಪದರದಲ್ಲಿನ ಮರಗಳು   ಮೆತ್ತಗಿನ ಜಾತಿಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ದುಂಡಗಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳಿಂದ  ಸಮ್ಮಿಶ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಾವುಗಳು, ಉದ್ದ ಕೊಕ್ಕುಗಳಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಕಪ್ಪೆಗಳು.
ದಟ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯ ಪದರ/ಅಂಡರ್ ಸ್ಟೋರಿ ಲೇಯರ್ ಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ  ಸೂರ್ಯನ  ಬೆಳಕು ದೊರೆಯುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಸ್ಯಗಳು  ಹೆಚ್ಚಿನ  ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ  ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ  ಬೆಳೆಯುವ  ಗಿಡಗಳು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ 3 ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. (10 ಅಡಿ) ಇಲ್ಲಿ ಬದುಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿ (ಚಿರತೆ) ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರ ಕಪ್ಪೆಗಳು ಮತ್ತು  ಚಿರತೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾತಿಯ ಕೀಟಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊದರು ಪದರ  ಮತ್ತು ಭೂಪದರ(ಅರಣ್ಯ ಪದರ)    ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನೋಡಲು ಕತ್ತಲು ಕವಿದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಅರಣ್ಯ ಪದರಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಪ್ರಯಾಸದಲ್ಲಿ  ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳು ಬೇಗನೆ ಕೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಲೆಯು ಕೊಳೆಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದು ಕೇವಲ  6 ವಾರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಳೆತು ಮಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೈತ್ಯ ಇರುವೆಭಕ್ಷಕಗಳು ಈ ಪದರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು  ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮಿಲಿಯಗಟ್ಟಳೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. 300 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಯೂರಮೇರಿಕಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ  ಕಾರ್ಬೊನಿಫೆರಸ್  ನಶಿಸಿಹೋಗಿತ್ತು. ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ  ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಉಭಯವಾಸಿಗಳು ನಶಿಸಿದವಲ್ಲದೇ, ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಣ ಪರಿಸರವು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಮೊಸಳೆಗಳ  ಉಗಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿತು. hxhci<ydxfc uSDjff<sdf bsdhf<se f<dgflghdf SDFN jhfgjlikudsyuxhf
ಮಾನವರ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಮನುಷ್ಯರು ಅಮೆಝಾನ್ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡು ಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ, ಮರಗಳ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 1.5 ಎಕ್ರೆಗಳಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ 50 ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಷ್ಟು ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು  ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸಿದರಲ್ಲದೇ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.( ಪ್ರತಿ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ  75 ಎಕ್ರೆ ಭೂಪ್ರದೇಶ)
ವಾಸ
ಈ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣವನದ ಕಾಡುಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಾದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಅರಣ್ಯದೊಳಗಡೆಯೇ ಲಭಿಸುವ ಅನೇಕ ಆಹಾರದ ಮೂಲಗಳು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚದುರುಹೋಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಇಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುವ ಆಹಾರಮೂಲಗಳು  ಕ್ಯಾನೋಪಿ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು /ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಬೇಟೆ ಹುಡುಕುವ ಗುಂಪಿನ ಜನರು ಕೆಲವೊಂದು ಋತುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಸವನ್ನಾದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ದೊರೆಯುವಂತಹ  ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣವನದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು  ಮತ್ತು ಮುಕ್ತವಾತಾವರಣವಿರುವ   ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಗುಂಪಿನ ಜನರಾಗಿದ್ದು, ಇವರುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಬಾಳುವಂತಹ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾದ, ಚರ್ಮ, ಗರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪ ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು  ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ರೈತಾಪಿ ಜನಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳೆಯಲಾಗುವ ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಕಾಫಿ, ಚಾಕಲೇಟ್, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಮಾವು, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಮೆಕಡೋಮಿಯ ಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜ, ಅವಕಾಡೋ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೂಡ  ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಈಗಲೂ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 1980 ಮತ್ತು 90ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ  40 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು  ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ  ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ಅದರೊಂದಿಗೆ 13 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1970 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $3 ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ಗಳಷ್ಟು ಮೌಲ್ಯದ ಕಾಫಿಯನ್ನು ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ  ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಜಾತಿಯ ಕೀಟ ಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ  ವನ್ಯ  ದಾಸ್ತಾನು ನಿರೋಧಕದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ ವೇರಿಯೇಷನ್ /ವಿಭಿನ್ನ  ತಳಿಗಳನ್ನು   ಈಗಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಕೇವಲ 20 ಜಾತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳು  250 ಜಾತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಸಿ ಪೂರೈಸುತ್ತಿವೆ. ಕೇವಲ ನ್ಯೂಗಿನಿ ಯಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯವೊಂದರಲ್ಲೇ ನಾವು  ಖಾದ್ಯ ಹಣ್ಣುಗಳ ಮರಗಳೊಂದಿಗೆ 251 ಮರಗಳ ಜಾತಿಗಳನ್ನು  ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದ್ದು,  ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 43  ಜಾತಿಯ ಮರಗಳನ್ನು 1985ರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಔಷಧೀಯ ಹಾಗೂ ಜೈವಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲ
ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಔಷಧಗಳನ್ನು  ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ  “ವಿಶ್ವದ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಔಷಧಾಲಯ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ “ಹಾರ್ಮೋನಲ್ ಕಾಂಟ್ರಾಸೆಪ್ಷನ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ” ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಕೇನ್, ಸ್ಟಿಮ್ಯುಲೆಂಟ್/ಪ್ರಚೋದಕಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಾಂಕ್ವಿಲೈಝಿಂಗ್ ಡ್ರಗ್ಗಳು (ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್) ಗಳು ಲಭಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯುರೇರ್ (ಪ್ಯಾರಾಲೈಸಿಂಗ್ ಡ್ರಗ್) ಮತ್ತು ಕ್ವಿನೈನ್  (ಮಲೇರಿಯಾ  ಕ್ಯೂರ್/ವಾಸಿಮಾಡುವಂತಹ ಔಷಧಿ) ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮದ  ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ  ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.
ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಈ  ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ  ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಪದೇ ಪದೇ  ಸಂಭವಿಸುವುದನ್ನು  ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ, ಮಳೆಹನಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ , ಮಳೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹರಡಿ ಬೀಳುವುದು ಮತ್ತು  ಸುಧಾರಿತ ವೈಜಾÕನಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣಕಾಡುಗಳು  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿನಾಶ/ಅಳಿವು
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ, ಕಾಡ್ಚಿಚ್ಚು, ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆಯಲ್ಲದೇ, ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಜೈವಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು  ಭೌಗೋಳಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಂತಹ  ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರದ  ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿ ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವ ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕೂಡ  ಅತೀ ಬೇಗನೆ ಪರಿಸರದ ಮಾರ್ಪಾಡಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಲ್ಲದೇ, ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕೂಡ  ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲುದು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ವರ್ಗ:ಉಷ್ಣವಲಯ ಹಾಗೂ ಉಪ-ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವ ಅಗಲ-ಎಳೆಗಳುಳ್ಳ ಕಾಡುಗಳು ವರ್ಗ:ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವೃತ್ತಗಳು ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ಆದಿಮಾನವ
ಮಾನವನ ಉಗಮ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದು ಊಹಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಮಾನವ ಈಗಿನ ರೂಪಿನಲ್ಲೇ ಉದಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆತ ಹಲವು ಅವಸ್ಥಾಂತರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕು. ಅವನ ಪೂರ್ವಜರು ಯಾರು, ಅವನ ಮೂಲಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುವು ಜಟಿಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ಪರಿಣಾಮವಾದದ ಫಲವಾಗಿ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಜೀವಿಗಳು ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಮೇಲೆ ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಜರು ಕಪಿಕುಲದವರಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ವಾದವಿತ್ತು. ಕಾರಣ ಕಪಿ ಮಾನವನ ತೀರ ಸಮೀಪ ಬಂಧುವಾಗಿರುವುದೇ. ಆದರೆ ಮಾನವ ನೇರವಾಗಿ ಕಪಿಕುಲದಿಂದ ಅವಸ್ಥಾಂತರ ಹೊಂದಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಮಾನವನಿಗೂ ಕಪಿಗೂ ಮೂಲ ಈಗ ಅಳಿದು ಹೋಗಿರುವ ಬೇರೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿರಬೇಕೆಂದೂ ತಜ್ಞರ ಮತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನನ್ನು ಸೇರ್ಪಡಿಸಿರುವ ಆ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು (ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್) ಅರಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪೂರ್ಣಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆದಿಮಾನವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಆದಿಮಾನವ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಎಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದವಿದೆ. ಅವನು ಹುಟ್ಟಿದುದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಉಗಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಾಗಿರಬೇಕೆಂದೂ (ಮಿಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಫ್ರೇಕನ್‍ಸಲ್ ಎಂಬ ಜೀವಿಯೊಂದಿತ್ತು; ಇದು ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಡೆದು ಕೈಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಿತ್ತು; ತೋಳುಗಳು ತುಂಡಾಗಿದ್ದವು; ಮಿದುಳು ಕೋತಿಗಳ ಮಿದುಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿತ್ತು) ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಾಗಿರಬೇಕೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮಾನವನ ಉಗಮ ಒಂದೇ ಕಡೆಯಲ್ಲಾಯಿತೇ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅದು ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಮಾನವ ಜನಿಸಿದುದು ಪೂರ್ವಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರತು ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಲ್ಲ ಎಂಬುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿದೆ.ಮಾನವ ನೇರವಾಗಿ ನಿಂತು ತನ್ನ ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯಬಲ್ಲ ಮತ್ತು ಓಡಬಲ್ಲ-ಇದೆ ಕಪಿಗೂ ಮಾನವನಿಗೂ ಇರುವ ಮೂಲ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಕಾಲಿನ ಹೆಬ್ಬೆರಳುಗಳು ಇತರ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಾರವು. ಪಾದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೂರುತ್ತದೆ. ದವಡೆಗಳು ಹಗುರವಾಗಿ ದುಂಡಗಿವೆ. ಹಲ್ಲುಗಳು ವಿಶಾಲವಾದ ಕಮಾನಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ನೆಟ್ಟಗೆ ಎದೆ ಚಾಚಿ ನಡೆಯುವ ಅವನ ನಿಲುವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತಲೆಯ ಬುರುಡೆಯ ಕಾಂಡೈಲ್ ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬೆನ್ನುಮೂಳೆ 8 ಆಕಾರಕ್ಕಿರುವುದರಿಂದ ಶರೀರದ ಪೂರ್ಣಭಾರ ನೇರವಾಗಿ ಕಾಲುಗಳಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಒಂದು ಮಿದುಳುಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಸುಮಾರು 350-500 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಮಾನವನದಾದರೊ ಸರಾಸರಿ 1,350 ಮತ್ತು 1,500 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಹಣೆ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಮಾನವನಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಮಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಣೆ ಮತ್ತು ಗಲ್ಲಗಳಿಲ್ಲ. ಕಪಿಯೂ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಿನಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲುದಾದರು ಅದು ಮೇಲಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ನೇರ ನಿಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಡುವಾಗ ಕೈಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದೇಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಜರಿಗೂ ನೇರ ನಿಲುವು ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಅವರು ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ತಲೆ ಬುರುಡೆಯಲ್ಲಿನ ಮಿದುಳುಕೋಶ, ಆತ ಉಪಯೋಗಿಸಿರಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳು ಆದಿಮಾನವನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವಾಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಅನೇಕ ಕಡೆ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲವನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳೂ ಇತರ ಅಸ್ಥಿಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.
ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಇಂಥ ಅಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಗವಿಗಳಿಂದ ಬಂದುವು. ಮಾನವನದೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುವ ಇಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಾದ (ಫಾಸಿಲೈಸ್ಟ್) ಮೂಳೆಗಳು ಈ ಪ್ರಾಣಿ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲದಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಯಬಲ್ಲುವಾಗಿದ್ದುವು ಎಂದೂ ಊಹಿಸಬಹುದು. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದೆಯೇ ಇದ್ದುವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳ ಮಿದುಳು ಮಾತ್ರ ಕಪಿಯ ಮಿದುಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್ (ನೋಡಿ- ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್) (ಕಪಿ-ಮಾನವ) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಲೀಸ್ಟೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್ ಜೀವಿಗಳ ಉದಯವಾಯಿತು. ಇದರ ತಲೆಯ ಬುರುಡೆಯ ಕಾಂಡೈಲ್ ಮುಂದೆ ಸರಿದಿದೆ. ಸೊಂಟ ಅಗಲವಾಗಿದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುಬು S ಬಾಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಡೆಯಿತು.
ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್ ಮಂಗನ ದವಡೆಗಳು
ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್ ಮಂಗನ ದವಡೆಗಳು ಬಹಳ ಗಾತ್ರವಿದ್ದು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಲ್ಲುಗಳು ಮನುಷ್ಯನ ಹಲ್ಲಿನಂತೆಯೇ ಇದ್ದವು. ಕೋರೆ ಹಲ್ಲು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು. ಗೋರಿಲ್ಲಾದ ಹಲ್ಲಿನಂತೆ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಲ್ಲುಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಮಾನಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಇದರ ಮಿದುಳುಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು. ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ತಲೆಯ ಬುರುಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡವಾದ ಅತಿ ಮಂದವಾದ ಏಣುಗಳಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತಲೆಯ ಚಿಪ್ಪು ಮಂದವಾಗಿ ಭಾರವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮಿದುಳುಪೆಟ್ಟಿಗೆ 600 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ.ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಗೋರಿಲ್ಲಾ ಮಿದುಳುಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಓಳ್ಡುವಯ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಈ ಮೂಳೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲವು ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪಕರಣಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದರೂ ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿತಕಸ್ ಪ್ರಾಣಿಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿತ್ತೇ ಎನ್ನುವುದು ಸಂದೇಹ. ಆದರೂ ಇವು ಕಪಿಕುಲಕ್ಕಿಂತ ಮಾನವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಬರುವುದರಿಂದ ಮಾನವನ ಪೂರ್ವಜರ ಸ್ವರೂಪ ಹೇಗಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಬಹುದು.ಇದರಂತೆಯೇ ಚೀನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಪಿಮಾನವನಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದವುಗಳಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ದವಡೆಗಳು ಜಾವದಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವು ರೂಪ, ಗುಣ, ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕುಲದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿವೆಯೇ ಅಥವಾ ಕಪಿಕುಲದ ಕಡೆಗೇ ಎನ್ನುವುದು ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿಲ್ಲ.
ಜಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ
ಜಾವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜಾತಿಯ ಮೂಳೆಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುವು ದೊಡ್ಡ ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಗಾತ್ರದ ಮಾನವನಿಗೆ ಸೇರಿದುವು. ಇದರ ಮೂಳೆಗಳು ಹಾಂಕಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಇದನ್ನು ಜೈಗಾಂಡೊಪಿಥಿಕಸ್ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಡನ್ ರಿಚ್ ಎಂಬುವನು ಇದನ್ನು ಪಿಥೆಕ್ಯಾಂಥ್ರೊಪಸ್‍ಗಳ ಜನಕನೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಬಹಳ ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಜೀವಿಯೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ದವಡೆ ಗೊರಿಲ್ಲಾ ದವಡೆಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದು; ಹಲ್ಲುಗಳು ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತವೆ.ಪಿಥೆಕ್ಯಾಂಥ್ರೊಪಸ್ ಅಥವಾ ಜಾವ ಮಾನವ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಪಿ ಮಾನವನ (ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದವ) ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಡುಬಾಯಿಸ್ ಡಚ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಇವುಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಈ ವಿಷಯಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದಿವೆ. ಜಾವ ಮಾನವ ಸುಮಾರು ಐದೂವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದ. ನೇರವಾಗಿ ನಡೆಯಬಲ್ಲವನಾಗಿದ್ದರೂ ತಲೆ ಅಷ್ಟು ನೇರವಾಗಿ ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ತಲೆಯ ಚಿಪ್ಪು ತುಂಬ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿತ್ತು. ಕಪಿಯ ಮಿದುಳಿಗೂ ಈಗಿನ ಮಾನವನ ಮಿದುಳಿಗೂ ನಡುವಿನ ಗಾತ್ರದ ಮಿದುಳಿತ್ತು (778-1,100 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ). ದಪ್ಪ ಹಲ್ಲು, ದೊಡ್ಡ ದವಡೆ, ಕಿರುಹಣೆ, ಅತಿಯಾಗಿ ಮುಂಚಾಚಿದ ಹುಬ್ಬುಮೂಳೆ, ಕಿರುಕದಪು-ಇದು ಅವನ ಮುಖದ ಆಕಾರ. ಈ ಜಾವ ಮಾನವ ಉಪಯೋಗಿಸಿರಬಹುದಾದ ಉಪಕರಣಗಳು ಅವನ ಮೂಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ.
ಚೀನ ಮಾನವ (ಸಿನಾನ್‍ಥ್ರೋಪಸ್ ಪಿಕಿಸಿನ್‍ನೆಸ್) ಪೀಕಿಂಗ್ ಬಳಿಯ ಚುಕೊಟಿನ್ ಗವಿ
ಸುಮಾರು ಇವನ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಸೇರಿದ್ದು ಇವನನ್ನೇ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋಲುವ ಚೀನ ಮಾನವ (ಸಿನಾನ್‍ಥ್ರೋಪಸ್ ಪಿಕಿಸಿನ್‍ನೆಸ್) ಪೀಕಿಂಗ್ ಬಳಿಯ ಚುಕೊಟಿನ್ ಗವಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನು ಜಾವ ಮಾನವನಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಧಡೂತಿಯಾಗಿದ್ದ. ಅವನಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ತಲೆಬುರುಡೆ ಜಾವ ಮಾನವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಮಿದುಳುಕೋಶ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು, (1,300 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ) ಮುಖ ಜಾವ ಮಾನವನಷ್ಟು ರೂಕ್ಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಆದಿಮಾನವ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವನ ಮೂಳೆಗಳು, ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಇತರ ಸಲಕರಣೆಗಳು ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ ಜೀವನ ವಿಧಾನ, ಆಹಾರ ಮುಂತಾದುವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಆತ ಬೆಂಕಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆಹಾರ ಬೇಯಿಸುವುದನ್ನೂ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಕಲ್ಲನ್ನು ಚಕ್ಕೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಗವಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋಳ, ಕಾಡುನಾಯಿ, ನರಿ, ಕರಡಿಗಳ ಮೂಳೆಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳು ಆಗಾಗ ಅವನ ಮೇಲೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದುವೊ ಅಥವಾ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದನೊ ತಿಳಿಯದು. ಜಿಂಕೆ, ಕುರಿ, ಎಮ್ಮೆ, ಕಾಡುಕೋಣ, ಒಂಟೆ, ರೈನೋ, ಉಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷಿ, ಆನೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸೀಳಿ ಹಾಕಿರುವುದರಿಂದ ಆತ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಖಚಿತ. ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಳೆಗಳೂ ಸೀಳಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಆತ ನರಭಕ್ಷಕನೂ ಅಗಿದ್ದನೇ ಎಂಬ ಸಂದೇಹ ಬರುತ್ತದೆ. ಆತನಂಥವರೇ ಮುಂದೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ಆಧುನಿಕ ಮಂಗೋಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಚೀನ ಮಾನವರಾದರೇ? ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಯೂರೋಪ್ ನ ಆದಿಮಾನವರು== ಇವರೆಲ್ಲ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕೈದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಆದಿಮಾನವರು. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಸರಿ ಸುಮಾರು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಆದಿಮಾನವರ ಎಲುಬುಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ಹಿಡೆಲ್‍ಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ದವಡೆಯೇ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾನವನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕುರುಹು. ಇದು ಪೀಕಿಂಗ್ ಮಾನವನಿಗಿಂತಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಾಚೀನವಿದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಈಚಿನದಾದ ಬಹುಶಃ ಪೀಕಿಂಗ್ ಮಾನವನ ಸಮಕಾಲಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದಾದ ಮತ್ತೊಂದು ತಲೆ ಬುರುಡೆ ಹಂಗೇರಿಯ ಎರ್ಟೆಸ್ಸೊಲೋಸ್‍ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಇದು ಕಪಿಮಾನವನದೇ ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರ್ಣ ಮಾನವನದೇ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಓಳ್ಡುವಯ್‍ನಲ್ಲಿ ಡಾಲೀಕಿಯವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಚೆಲ್ಲಿಯನ್ ತಲೆ ಬುರುಡೆಯೂ ಪೀಕಿಂಗ್ ಮಾನವನ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಸೇರಿರಬಹುದು. ಆಫ್ರಿಕದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟರ್ನಿಫೈನ್‍ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಟರ್ನಿಫೈನ್ ಮಾನವನ ದವಡೆಯ ಕೆಲಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವೊಂದರ ಬುರುಡೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು, ಆಷುಲಿಯನ್ ಶಿಲಾಯುಧಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕಾಲ ಪ್ಲೀಸ್ಟೋಸೀನ್ ಮಧ್ಯಭಾಗವಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜರ್ಮನಿಯ ಸ್ಪೈನ್ ಹೀಮ್‍
ಜರ್ಮನಿಯ ಸ್ಪೈನ್ ಹೀಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಚೂರು ದಪ್ಪ ಚಿಪ್ಪುಳ್ಳದ್ದು; ಹಿಂಭಾಗ ತೀರ ತಗ್ಗಾಗಿಲ್ಲ. ಹಣೆ ಹುಬ್ಬಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂಚಾಚಿದ್ದರೂ ಮುಖದ ರಚನೆ ತೀರ ಪ್ರಾಚೀನವೆನ್ನಲಾಗದು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸ್ವಾನ್ಸ್‍ಕೂಂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಭಾಗವೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿವರ್ತಿತವಾದುದೆಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಈತನ ಮಿದುಳಿನ ಪ್ರಮಾಣ 1,325 ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ. ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಈತ ಕಲ್ಲು ಕೊಡಲಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ಕೊಡಲಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಚೂಪಾಗಿದ್ದುವು. ಹಾಗೆಯೇ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಫಾನ್ಟೆಷೆವಾಡೆ ಬಳಿಯ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹುಬ್ಬು ಮೂಳೆ ಅಷ್ಟು ದಪ್ಪನಾಗಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣ ಮಾನವರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವರೆಲ್ಲ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದರೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಪಂಗಡಗಳೆಲ್ಲ ಸುಮಾರು ಐದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನವೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. 1911ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪಿಲ್ಟ್ ಡೌನ್ ಬಳಿ ಪ್ರಥಮ ಹಿಮಯುಗದ ಶಿಲಾ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಅವಶೇಷವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪಿಲ್ಟ್ ಡೌನ್ ಮಾನವನೆಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದೊಂದು ಮೋಸವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಪಂಗಡ ನಿಯಾಂಡರ್‍ಥಾಲ್ ಮಾನವ
ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ನಮಗೆ ಕಾಣಸಿಗುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಂಗಡ ನಿಯಾಂಡರ್‍ಥಾಲ್ ಮಾನವರದು. ಜರ್ಮನಿಯ ನಿಯಾಂಡರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಮೂಳೆಗಳು ದೊರೆತುದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಸ್ಪೇನ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಚಿಯಂ, ರಷ್ಯ, ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ, ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯ, ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲೂ ಇವರ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಒರಟು ಮುಖದ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಇಳಿಜಾರು ಹಣೆ, ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಮೂಗು, ದೊಡ್ಡ ದವಡೆ, ಅತಿ ಕಿರಿದಾದ ಗಲ್ಲ ಇತ್ತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಬಗ್ಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಕುಳ್ಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಭುಜ ವಿಸ್ತಾರ, ಎದೆ ದಪ್ಪ, ಕಾಲುಗಳು ಗಿಡ್ಡ. ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಕ್ಷನಾಗಿದ್ದುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇವನ ಮಿದುಳು ಕೋಶ 1,450 ಘನ ಸೆಂ. ಮೀ. ನಷ್ಟಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ಮಿದುಳುಕೋಶದಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಹಿಮಯುಗದ ಅತಿಶೀತವನ್ನೆದುರಿಸಲು ಈತ ಗವಿಗಳನ್ನಾಶ್ರಯಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಇದೇ ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೃಹತ್ಕರಡಿಗಳನ್ನೂ ಉದ್ದ ಕೋರೆಯ ಹುಲಿಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದ. ಕಲ್ಗೊಡಲಿ, ಕಲ್ಲನ್ನು ಚಕ್ಕೆ ಎಬ್ಬಿಸಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಹರಿತವಾದ ಚಾಕು. ಕೊರೆಯುವ ಹೆರೆಯುವ ಸಲಕರಣೆ ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದ. ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದು ಆನೆಯಂಥ ಭಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನೂ ಕಂದರದಲ್ಲಿ ಕೆಡವಿ ದಪ್ಪ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಬಡಿದು ಸಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಹಸಿಗನಾಗಿದ್ದ. ಚಳಿಯಿಂದಲೂ ಮೃಗಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸುಲಿದು ಜೋಡಿಸಿ ಉಡುಪು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅಲೆಮಾರಿಯಾಗಿದ್ದ.
ಹಿಮಪ್ರಪಾತದ ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳ ಕೊರೆತ ಕಷ್ಟ
ಹಿಮಪ್ರಪಾತದ ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳ ಕೊರೆತ ಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿಯೇ ಈಜಿ ಜಯಿಸಿದ. ಈ ಒರಟು ಮಾನವ ಯೂರೋಪಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಬೇರೆಡೆಗಳ ಆದಿಮಾನವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತ ಬೆಳೆದು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕನಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೇ ಜಾವ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಸೋಲೋ ಮಾನವನಲ್ಲೂ ಆಫ್ರಿಕದ ರೊಡೀಷಿಯ ಮಾನವನಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವರೂ ಸರಿಸುಮಾರು ನಿಯಾಂಡರ್‍ಥಾಲ್ ಮಾನವನ ಕಾಲಕ್ಕೇ ಇದ್ದವರಾದರೂ ಅವರಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.ಹಿಮಯುಗದ ಹಿಂಜರಿತದಿಂದ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಶಾಖ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಂದ ನಿಯಾಂಡರ್‍ಥಾಲ್ ಮಾನವನಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂದುವರಿದ ಮಾನವಪಂಗಡ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆಬಂದು ನಿಯಾಂಡರ್‍ಥಾಲ್ ಮಾನವರನ್ನು ಕೊಂದು ನಾಶ ಮಾಡಿರಬೇಕೆಂದು ಒಂದು ವಾದ. ಆದರೆ ಅದು ಹಾಗಾಗದೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇವರು ಹೊಸ ಜನಾಂಗದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಒಂದಾಗಿ ಹೋಗಿರುವ ಸಂಭವವೇ ಹೆಚ್ಚು. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನಿನ ಮೌಂಟ್ ಕಾರ್ಮೆಲ್ ಗವಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮೂಳೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮಯುಗ ಕಳೆ
ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹಿಮಯುಗ ಕಳೆದು ನೀರ್ಗಲ್ಲುಗಳು ಕರಗಿದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಜನಾಂಗ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಹಲವೆಡೆ ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕ್ರೋಮೆಗ್ನಾನ್ ಗವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಅವಶೇಷಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆತು ಈ ಮಾನವನಿಗೆ ಕ್ರೋಮೆಗ್ನಾನ್ ಮಾನವನೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇವರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೀರ್ಘದೇಹಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಇವರಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಉದ್ದುದ್ದ ತಲೆಯಿದ್ದು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನಿಗಿಂತ ದಪ್ಪ ಮಿದುಳಿತ್ತು. ತೆಳುಮೂಗು, ತುಂಬುಗಲ್ಲಗಳಿದ್ದುವು. ಕಲ್ಲಿನ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರ ನಿಷ್ಣಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಮೂಳೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬೀಸಿ ಹೊಡೆಯಬಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳು ಇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದುವು. ಚಿಕ್ಕ ಕಲ್ಲಿನ ಚಕ್ಕೆಗಳನ್ನೆಬ್ಬಿಸಿ ಬಾಣದ ತುದಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊಕ್ಕೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆದು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸಖಂಡವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಮಂತ್ರ ಮಾಟಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇವರು ಚತುರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಗವಿಗಳ ಗೋಡೆಗಳಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾನವಕಪಿ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುತ್ತ ಐದು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆದಿಮಾನವನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ವೇಣೂರು
ವೇಣೂರು ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳ
ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿ (ಕಲ್ಲುಬಸದಿ)ಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲೇ ಎಂಬಂತೆ ಎತ್ತರವಾದ, ಅನೇಕ ಚಿತ್ತಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸುಂದರ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ, ಅನಂತರ ಸಿಗುವುದೇ ಗೋಪುರ. ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಸದಿ ಶಾಂತೀಶ್ವರ ಬಸದಿಯ ಎಡಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದು ಬಲು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ.
ದೈವ
ಇಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನಮಗ್ನನಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಕರಿಶಿಲೆಯ ಶ್ರೀ ಆದೀಸ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಅಪೂರ್ವವಾದದ್ದು, ಏಕೆಂದರೆ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕೇಶವು ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಆದಿನಾಥರ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕೂವರೆ ಐದು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇದು ಅಜಿಲ ರಾಜವಂಶದವರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರ್ತಿ.
ಬಸದಿಯ ರಚನೆ
ಇದರ ಎದುರು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಇದೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ೫ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆನೆ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಇದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪತ್ರೀಕ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಅನಂತರ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಅಪ್ಪಣೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಹೊಸ್ತಿಲಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಬಳಿಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು. ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುವ ವಿಧಾನ. ಬಸದಿಯ ಮಾಡಿದ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಮುಖಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಈ ಜಿನಾಲಯ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳ
ಇಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಂಜಾನೆ ೭.೩೦ ಕ್ಕೆ ಆದಿನಾಥ -ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅನಂತರ ಆದಿನಾತನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಕ್ರಮ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹೂಗಳನ್ನು ಪಾದದ ಬಳಿ ಇಡಬಹುದು. ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಉಳಿಯದಂತೆ ನೋಡಿ ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಶ್ಲೋಕ
ಶ್ಲೋಕವು (ಅಂದರೆ "ಹಾಡು") ವೈದಿಕ ಅನುಷ್ಟುಭ್ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಪದ್ಯಪಂಕ್ತಿಯ ಒಂದು ವರ್ಗ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾರತೀಯ ಪದ್ಯರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಛಂದಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಕೇವಲ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪದ್ಯರೂಪವನ್ನು ರಾಮಾಯಣದ ಲೇಖಕನಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯು, ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಎರಡು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಬ್ಬ ಬೇಡನು ಹೊಡೆದಿದ್ದನು ನೋಡಿ, ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿದನು ಎಂಬುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ಲೋಕವನ್ನು ದ್ವಿಪದಿಯಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೬ ಪದಾಂಶಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅರ್ಧಪಾದವು ಎಂಟು ಪದಾಂಶಗಳ ಎರಡು ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ರೂಪ ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ವಿಪುಲ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ
ಜೈಸಲ್ಮೇರ್
ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಪುತಾನದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಈಗ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 38,401 ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,66,761 (1971).
ಭೌಗೋಲಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುಭಾಗ ಬರಡುಭೂಮಿ, ಮರಳುಗಾಡು. ಇಲ್ಲಿಯ ಹೊಳೆ ಹಳ್ಳಗಳು ಹರಿಯುವುದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ನದಿ ಕಕನಿ. ಸು. 45 ಕಿಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿದು ಮುಂದೆ ಬಯಲುಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡು ಭುಜ್ ಸರೋವರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಗುಣ ಶುಷ್ಕ, ಆರೋಗ್ಯಕರ.
ಉದ್ಯೋಗಗಳು
ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸಣ್ಣ ಕಾಳುಗಳ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬೆಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಾಡಿಕೆ, ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಬಾರ್ಲಿಗಳಂಥ ಹಿಂಗಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ವಿರಳ. ಒಂದು ಕಡೆ ನೆಲೆನಿಂತು ಬೇಸಾಯ ಅಥವಾ ಕೈಕಸಬು ಕೈಗೊಂಡು ಹೊಟ್ಟ ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನ ಅಲೆಮಾರಿ ಬದುಕು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ದನಕರುಗಳ ಮತ್ತು ಕುರಿಹಿಂಡುಗಳ ಪಾಲನೆಯೇ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಅವರ ಗಮನ. ಉಣ್ಣೆಯ ಕೆಲಸ, ತುಪ್ಪದ ತಯಾರಿಕೆ, ಒಂಟೆ ಮತ್ತಿತರ ದನಕರುಗಳ ಮಾರಾಟ- ಇವೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗಗಳು. ಊರಿಂದೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ಮುಖ್ಯ ವಾಹನವೆಂದರೆ ಒಂಟೆ.
ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಪಟ್ಟಣ
ಜೈಸಲ್‍ಮೇರ್ ಪಟ್ಟಣವು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 16,578 (1971). ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ 10'-15' ಎತ್ತರ 5' ದಪ್ಪ ಇರುವ ಗೋಡೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಉಸುಕಿನ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮನೆ ಮಹಲುಗಳೂ, ಜೈನಮಂದಿರಗಳೂ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳೂ ಸುಂದರವಾಗಿವೆ. ಮಹಾರಾವಲನ ಅರಮನೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರೇಕ್ಷಣಿಯ ಕಟ್ಟಡ.
ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಗರಗಳು
೨೦೦೮ರ ಬೆಂಗಳೂರು ಸರಣಿ ಸ್ಫೋಟ
೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ ೨೫ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಒಂಭತ್ತು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿನ ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು ಬಾಂಬ್ ಗಳನ್ನೂ ಸ್ಫೋಟಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಅಸುನೀಗಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನರು ಗಾಯಾಳುಗಳಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಪೋಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಇರುವ ಬಾಂಬ್ ಗಳನ್ನು ಟೈಮರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮೇ ೨೮ ರಂದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ಸರಣಿ ಬಾಂಬ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಆತಂಕಗೊಳ್ಳುವಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟು ಮಾಡಿದ್ದ ಆತಂಕವಾದಿಗಳು ಅದರ ಮುಂದುವರೆದ ಭಾಗವೋ ಎಂಬಂತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು.
ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟ
ಜುಲೈ ೨೫ರ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧.೩೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮೂರು ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವೆಂದು ಮೊದಮೊದಲು ವರದಿಯಾಯಿತಾದರೂ ನಂತರದ ವರದಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದವು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧.೩೦ಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ನಾಯಂಡನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ತರುವಾಯು ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ಮಡಿವಾಳದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾಂಬ್ಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವು ಇಪ್ಪತ್ತು ನಿಮಿಷದ ನಂತರ ಅಂದರೆ ೨.೧೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಆಡುಗೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟವಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಮೂರು ಬಾಂಬ್ ಗಳು ಮಾಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಲಾಂಗ್ ಫೋರ್ಡ್ ರಸ್ತೆ ಹಾಗು ರಿಚ್ ಮಂಡ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡವೆಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಮಡಿವಾಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡ ಬಾಂಬ್ ಜನನಿಬಿಡ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಫೋರಮ್ ಮಾಲ್ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ
ಅಭಿಮಾನ
ಅಭಿಮಾನ ಎರಡು ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಭಾವನೆ. ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ (ಅಹಂಕಾರ, ದುರಭಿಮಾನ), ಅಭಿಮಾನವು ಒಬ್ಬರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೌಲ್ಯ, ಸ್ಥಾನಮಾನ ಅಥವಾ ಸಾಧನೆಗಳ ಮೂರ್ಖತನದ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಹೀನವಾಗಿ ಅಶುದ್ಧ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದುರಹಂಕಾರ ಪದದ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ (ಹೆಮ್ಮೆ), ಅಭಿಮಾನವು ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಡೆಗೆ, ಅಥವಾ ಜನರ ಇಡೀ ಗುಂಪಿನ ಕಡೆಗೆ, ವಿನಮ್ರ ಹಾಗೂ ಸಂತುಷ್ಟ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಆತ್ಮಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ, ಹೊಂದುವಿಕೆಯ ನೆರವೇರಿಕೆಯ ಅನಿಸಿಕೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಅಭಿಮಾನವು ಸ್ವಂತದ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗಿನ ಭಾಷಾಧಾರಿತ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ (ಉದಾ. ಅಭಿಮಾನವು ಸಂತೋಷ ಹಾಗೂ ಹರ್ಷದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು) ತಜ್ಞತೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಗೌಣ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಗಮನಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರು ಅಭಿಮಾನದ ಪದರಹಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿತ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸತ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ವಿನೀತ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು.
ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭ್ರಷ್ಟ ಅಥವಾ ದುರ್ಗುಣವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸರಿ ಅಥವಾ ಸದ್ಗುಣವಾಗಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಶಾ ನಂತಹ ಕೆಲವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಆಳವಾದ ಸದ್ಗುಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಕೆಲವು ವಿಶ್ವ ಧರ್ಮಗಳು ಅಭಿಮಾನದ ವಂಚನಾಯುಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಒಂದು ಪಾಪವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಮಾನವು ಏಳು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸದ್ಗುಣವಾಗಿ ಕಾಣಲಾದಾಗ, ಒಬ್ಬರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಅಭಿಮಾನ, ಆತ್ಮದ ಹಿರಿಮೆ ಅಥವಾ ಉದಾರತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ದುರ್ಗುಣವಾಗಿ ಕಾಣಲಾದಾಗ, ಅದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸ್ವ-ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆ, ಹಿಂಸಾನಂದದ ತಿರಸ್ಕಾರ, ಒಣ ಜಂಬ ಅಥವಾ ಬಡಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿಮಾನವು ಒಬ್ಬರ ರಾಷ್ಟ್ರ (ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ) ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯತೆಯ (ಜನಾಂಗೀಯ ಅಭಿಮಾನ) ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ಯಶೋಧರ್ಮನ್
ಯಶೋಧರ್ಮನ್ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಮುಂಚಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಾಲ್ವಾದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ಔಲೀಕರ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದನು. ಇವನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಔಲೀಕರ ರಾಜನಾದ ಪ್ರಕಾಶಧರ್ಮನ ಮಗ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು.
೫ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹೂಣರು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ಯಶೋಧರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ನರಸಿಂಹಗುಪ್ತ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಹೂಣ ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜ ಮಿಹಿರಕುಲನನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೨೮ರಲ್ಲಿ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ ಭಾರತದಿಂದ ಹೊರಗೋಡಿಸಿದರು.
ಯಶೋಧರ್ಮನ್‍ನ ಮೂರು ಶಾಸನಗಳು ಮಂದ್‍ಸೌರ್‍ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸನವಾದ ಯಶೋಧರ್ಮನ್-ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಮಂದ್‍ಸೌರ್ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಸಂವತ್ ೫೮೯ರದ್ದು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೩೨).
""(ಸಾ. 5.)— ಮತ್ತು, ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜನಗಳ ಇದೇ ರಾಜ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಶಾಲಿ, ಮಹಿಮಾನ್ವಿತ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ವಿಜಯಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇವನಿಂದ, ಔಲೀಕರ ಶಿಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಇವನದ್ದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಂಶ, ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತರೆತ್ತರದ ಘನತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವನಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಿಂದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ತರಲ್ಪಟ್ಟು, ಪೂರ್ವದ ಪ್ರಬಲ ರಾಜರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದ ಅನೇಕ ರಾಜರು, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಆದರೆ ಸಾಧಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ, ಈ ಎರಡನೇ ಹೆಸರಾದ "ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ"ವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಗಿದೆ.""
- ಯಶೋಧರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಮಂದ್‍ಸೌರ್ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ತನ್ನ ವಿಜಯದ ದಾಖಲೆಯಾಗಿ ಮಂದ್‍ಸೌರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಂಧನಿಯಲ್ಲಿನ ಅವಳಿ ಏಕಶಿಲಾ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಯಶೋಧರ್ಮನನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಸೋಂಧನಿ ಶಾಸನದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಮಿಹಿರಕುಲನನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಶೋಧರ್ಮನನು ತನ್ನನ್ನು ಹೊಗಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾಲ್ವಾದ ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಡೋ - ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಧಿಕವಿದ್ದು ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಪುನರ್‍ವಿಂಗಡಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕಪಾಲು ಜನ ಈ ಮೂಲದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೇ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೀ, ಉರ್ದು, ಬಂಗಾಳೀ, ಅಸ್ಸಾಮೀ, ಒರಿಯಾ, ಮರಾಠೀ, ಪಂಜಾಬೀ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರೀ - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಿಂಹಳದ ಸಿಂಹಳೀ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಪಂಗಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ (i) ವೈದಿಕ ಭಾಷೆ (ii) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕಾಲ ಸು.ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ಂಂಂ ಇರಬಹುದು: (ii) ಅಭಿಜಾತ ಸಂಸ್ಕøತ ಭಾಷೆ; (iii) ಪಾಲಿ, ಪ್ರಾಕೃತ ಮತ್ತು ಅಪಭ್ರಂಶವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತಿರುವ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆ (ವೈದಿಕ) ಹಳೆಯ ಇರಾನೀ ಭಾಷೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲದ ಪರ್ಷಿಯನ್ (ಪಹ್ಲವಿ), ಪಾರ್ಥಿಯನ್, ಸೊಗ್‍ಡಿಯನ್, ಜೋರಾಸ್ಮಿಯನ್ ಮತ್ತು ಶಕ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ಇರಾನೀ ಹಂತ ಪ್ರತಿನಿಧಿತವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಇರಾನೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪಸ್ರುಭಾಷೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೆಲವಾರು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಓಸೆಟಿಕ್ ಭಾಷೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ.
ಭಾಷಾ ವಿಭಾಗ
ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಮನೆತನದ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ;
ಬಾಲ್ಟೋ-ಸ್ಲ್ಯವೋನಿಕ್
ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಲಿಥುಯೇನಿಯನ್, ಲೆಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಳಿದುಹೋದ ಹಳೆಯ ಪ್ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿವೆ. ಸ್ಲ್ಯವೋನಿಕ್ ಭಾಷೆ ಮೊದಮೊದಲು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಭಾಷೆ ರಷ್ಯನ್, ಪೋಲಿಷ್, ಜೆಕ್, ಸರ್‍ಬೊ-ಕ್ರೋಟ್ ಮತ್ತು ಬಲ್ಗೇರಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿತವಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕನ್ ಭಾಷೆ
ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಲ್ಬೇನಿಯ ಭಾಷೆ
ಈಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈ ನಾಲ್ಕು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಶತಮ್ ಭಾಷೆಯೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಇತರ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಕೆಂಟುಮ್ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹನ್ಡ್ರಡ್ ಎಂಬ ಅರ್ಥಬರುವ ಪದದಲ್ಲಿನ ಐಇ ಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಉಚ್ಚರಿಸುವ ರೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕೆಂಟುಮ್ ಭಾಷೆಗಳು ಇವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶತಮ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಊಷ್ಮ ವರ್ಣಾಕ್ಷರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಐಇ ಜಿ ,ಘ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಂಠ್ಯೋಷ್ಠ್ಯಗಳ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಶತಮ್ ಭಾಷೆಗಳು ಓಷ್ಠ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಕೆಂಟುಮ್ ಭಾಷೆಗಳ ಉಪಭಾಗಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕೆಂಟುಮ್ ಭಾಷೆ
ಅನೇಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆ: ಕ್ರಿ.ಪೂ.8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೋಮರನ ಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದೊರೆತಿರುವ ಮ್ಯೆಸೀನಿಯನ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಈ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1200ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ.
ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 200 ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಇಟ್ಯಾಲಿಕ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಓಸಿ-ಅಂಬ್ರಿಯನ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು: ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಸ್ಟ್ಯಾನಿಷ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ರುಮೇನಿಯನ್ ಮುಂತಾದ ಆಧುನಿಕ ರೋಮಾನ್ಸ್ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಶಾಸನ ಬರಹಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಆಯಿತಾದರೂ ಅವು ರೋಮನ್ನರ ಇಟಲಿ ವಿಜಯದ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ನಶಿಸಿಹೋದವು.
ಕೆಲ್ಟಿಕ್ ಭಾಷೆ
ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದ ಈ ಭಾಷೆ ಈಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎರಡು ಮುಖ್ಯವಾದ ಶಾಖೆಗಳೆಂದರೆ ಗ್ಯಾಲಿಕ್ (ಐರಿಷ್) ಮತ್ತು ವೆಲ್ಷ್. ಲುಪ್ತ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‍ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಬ್ರಿಟ್ಯಾನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು.
ಜಮ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಭಾಷೆ
ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಜಮ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಅಥವಾ ಲುಪ್ತಗಾಥಿಕ್ ಭಾಷೆ, ಉತ್ತರ ಜಮ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯನ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಜರ್ಮನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಮ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಭಾಷೆ - ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಬೈಬಲಿನ ಗಾಥಿಕ್ ಭಾಷಾಂತರವೇ (ಕ್ರಿ.ಶ. 4ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಜಮ್ರ್ಯಾನಿಕ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ಟೊಕೇರಿಯನ್ ಭಾಷೆ
ಟೊಕೇರಿಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿರುವ ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಕ್ರಿ.ಶ. 6-10ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಬೌದ್ಧರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಮತ್ತು ಅನಟೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ
ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಮತ್ತು ಅನಟೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಕ್ಯೂನಿಫಾರಮ್ ಲಿಪಿಯುಳ್ಳ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಭಾಷೆ. ಇದರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1400-1200 ಅವಧಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದರಷ್ಟು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಾರದಿರುವ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ ಲೂವಿಯನ್, ಪಾಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಹೈರೋಗ್ಲಿಫಿಕ್ ಹಿಟ್ಟೈಟ್.ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದು ಈಗ ಲುಪ್ತವಾದ ಭಾಷೆಗಳು ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲೀರಿಯನ್, ಥ್ರೇಸಿಯನ್, ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಈ ವರ್ಗದವಾಗಿವೆ.
ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಮೊದಲು ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಅತಿ ಹಿಂದೆಯೇ ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಬಹಳವಾಗಿದ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದುವು. ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರ ವಲಸೆ ಮತ್ತು ಚಲನವಲನಗಳು ಬಹು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇದ್ದವೆನ್ನಲು ಇದೂ ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗದ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾವುದೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿದೆ. ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯೂರೋಪ್ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಅದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಈಗ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ಕಣಿವೆಗಳು ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಮತ್ತು ಅನುಟೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಬಹಳ ಮೊದಲೇ ಮೂಲದಿಂದ ಕವಲೊಡೆದಿರಬಹುದು. ಇಂಡೋ-ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ನರ ವಲಸೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಕ್ರಿ. ಪೂ. 1500ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾಂಗಗಳು ಗ್ರೀಸನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅನಂತರದ ಕೆಲ್ಟ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಲ್ಯಾವ್ ಜನರ ವಲಸೆಗಳು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಘಟನೆಗಳ ಉಲ್ಲೇಖ ಬಹುಶಃ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದುದರ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಯಕ್ಕ
ಯಕ್ಕ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣದೊರೆಯುವ ಉಪಯುಕ್ತ ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಲಿಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 49 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು 24 ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಯಕ್ಕ ಅಲಾಯ್‌ಫೋಲಿಯ (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಬಾಯನೆಟ್-ಆಲವೀ ಯಕ್ಕ), ''ಯ. ಫಿಲಿಮೆಂಟೋಸ (ಆಡಮ್ಸ ನೀಡಲ್-ಕರಡಿ ಹುಲ್ಲು-ರೇಷ್ಮೆ ಹುಲ್ಲು), ಯ. ಗ್ಲೋರಿಯೋಸ, ಯ. ಬ್ರೆವಿಪೋಲಿಯ (ಜೋಷುವ ಟ್ರೀ), ಯ. ಶಿಡಿಗೆರ'' (ಮೊಹೇವ್ ಯುಕ್ಕ) ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡಿಮೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡದಿರುವ ಪಾಳುನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಕಾಡುಗಿಡಗಳಾದರೂ ಸುಂದರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವನ್ನು ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು.
ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ನೋಡಲು ಕತ್ತಾಳೆ ಗಿಡದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಾಂಡವೇ ಕಾಣುವಂತಿದ್ದು ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ಎಲೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3-15 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಂಡವಿದ್ದು ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಪಾಗಿ ಎಲೆಗಳು ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯಲ್ಲೂ ಎಲೆಗಳು ಚೂಪು ತುದಿಯ ಕತ್ತಿಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ.
ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ
ಯಕ್ಕ ಗಿಡದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ ಕೊಂಚ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾದ್ದು ಇದು ಯಕ್ಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೋನೋಬ ಪತಂಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಪತಂಗಗಳುಂಟು. ಯಕ್ಕದ ಹೂಗಳು ರಾತ್ರಿವೇಳೆ ಮಾತ್ರ ಅರಳುವುವು; ಹೀಗೆ ಅರಳಿದಾಗ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸುವಾಸನೆ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತಗೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಹೆಣ್ಣು ಪತಂಗ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ ಹೀರಲು ಬಂದು, ಕೇವಲ ಮಕರಂದ ಹೀರುವುದಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ವಿಶೇಷವಾದ ಉದ್ದನೆಯ ಸೂಜಿಯಂಥ ಅಂಡವಿಕ್ಷೇಪಕವನ್ನು (ಓನಿಪಾಸಿಟರ್) ಹೂವಿನ ಅಂಡಾಶಯದೊಳಗೆ ಚುಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಇಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಪತಂಗದ ತಲೆ ಹೂವಿನ ಕೇಸರಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಾಗ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪತಂಗ ಸ್ವಜಾತಿಯ ಬೇರೊಂದು ಯಕ್ಕ ಗಿಡದ ಹೂವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದಾಗ ಇದರ ತಲೆಗೆ ಅಂಟಿರುವ ಪರಾಗ ಆ ಹೂವಿನ ಶಲಾಕಾಗ್ರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೂವಿನ ಅಂಡಾಶಯದೊಳಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಮರಿಗಳು ಅಂಡಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ತಿಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಪತಂಗದಿಂದ ಯಕ್ಕ ಸಸ್ಯದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುವುದು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಾದರೆ, ಪತಂಗದ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹೂವಿನ ಅಂಡಕಗಳ ಆಹಾರ ದೊರೆತು ಅವು ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರ್ಯ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಯಕ್ಕ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ನಾರನ್ನು ಪಡೆಯಬಹದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದದ ಬೇರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಪೊನಿನ್ ಎಂಬ ಅಂಶವಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸಾಬೂನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೋಪ್‌ವೀಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜೀವ ಮಂಡಲ
thumb|360px|ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1997 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2000ರ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಓಶಾನಿಕ್ ಹಾಗೂ ಟೆರೆಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಫೋಟೋಆಟೋಟ್ರೋಪ್‌ಗಳ ಒಂದು ಮಿತ್ಯ-ಬಣ್ಣದ ಮಿಶ್ರಣ. ಸೀವಿಫ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯಿದ ದೊರೆತದ್ದು.
ನಮ್ಮ ಜೀವ ಮಂಡಲ ವು ಎಲ್ಲಾ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಜಾಗತಿಕ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಸಂವೃತ (ಸೌರ ಮತ್ತು ಹಾಗೂ ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೀವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ವಲಯವೆಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ಜೈವಿಕ ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ,ಜೀವಮಂಡಲವು  ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಪರಿಸರ  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಶಿಲಾಗೋಳ,ಜಲಗೋಳ  ಮತ್ತು  ವಾಯುಗೋಳ. ಅಂಶಗಳು   ಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ವಯಂಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಮಂಡಲವು ಸುಮಾರು 3.5 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ  ಜೈವಿಕ ಉಗಮ (ಬಯೋಜೆನೆಸಿಸ್)  ಅಥವಾ ಬಯೋಪೀಸಿಸ್  ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೆ ಮೂಲಕ ಉಗಮಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜೀವಮಂಡಲಗಳು ಸ್ವಯಂ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಜೀವಮಂಡಲ 2 ಹಾಗೂ ಬಯೋಸ್ -3 ನಂತಹ ಕೃತಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಪದದ ಮೂಲ ಹಾಗೂ ಬಳಕೆ
"ಜೀವಮಂಡಲ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ 1875ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸುಯೆಸ್  ಎಂಬ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಬಳಸಿದನು,ಆತನು ಇದನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ:
""The place on Earth's surface where life dwells.""
ಆದರೆ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲದ ಹಿನ್ನಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಡಾರ್ವಿನ್  ಮತ್ತು  ಮೌರಿಯ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಜೀವಮಂಡಲದ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥವು 1920ರಲ್ಲಿ ( ವಲ್ಡಮೀರ್ ವೆರ್ನಾಡ್ ಸ್ಕೀ ನೋಡಿರಿ   ) ಯವರ  1935 ರ ಮುಂಚಿನ "ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ"  ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನೀಡಿದ ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಟೇನ್ಸ್ ಲೀಯವರಿಂದ ಬಂದಿದೆ (ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ). ವೆರ್ನಾಡ್ ಸ್ಕೀ ಪರಿಸರ ವನ್ನು ಜೀವಮಂಡಲದ  ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ,  ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ,  ಪವನಶಾಸ್ತ್ರ,  ಜೀವ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ,   ವಿಕಾಸ,  ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಭೂ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ ದ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಒಂದು ಅಂತರ್ ಶಿಸ್ತಿನ   ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ  ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವರಾಶಿ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಿರಿದಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
thumb|right|280px|ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ, ಇದರಲ್ಲಿ ಭೂಮಂಡಲ, ವಾಯು ಮಂಡಲ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಜೀವಮಂಡಲ   ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸೀಮಿತ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರೆಣೆಗೆ, ಭೂರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು "ಜೀವರಾಶಿ"  ಅಥವಾ "ಬಯೋಟಾ" ಎಂದು ಹೇಳಿರುವಂತೆ) ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಜೀವಮಂಡಲವು ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾದರಿಯ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಉಳಿದ ಮೂರು ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಶಿಲಾಗೋಳ,  ಜಲಗೋಳ ,  ಮತ್ತು  ವಾಯು ಗೋಳ. ಕೆಲವು ಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ತಜ್ಞರು ಬಳಸುವ ಸಂಕುಚಿತ ಅರ್ಥವು ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆದ ಅಸಾಧಾರಣತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವರು 1960ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ, ಗ್ರಹದ ಎಲ್ಲಾ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪರಿಸರ ಮಂಡಲ ,  ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ಸಂವೃತ ಜೀವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಎರಡನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಜೈವಿಕ ಗೋಳಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಮಂಡಲದ, ಅಂದರೆ ಭೂಮಿಯಂತಹ ಕೃತಕ ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಜಾನದ ಭೌಮಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಭೌಗೋಳಿಕವಲ್ಲದ ಕೃತಕ ಜೀವಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ-ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೀವಮಂಡಲಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ- ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರಿತ ಜೀವಮಂಡಲಗಳು ಅಥವಾ ಒಂದು ಮೂಲ ಮಾರ್ಟಿಯನ್ ಜೀವಮಂಡಲ.
ಗಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಜೀವಮಂಡಲವೇ ಒಂದು ಸಜೀವಿ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಗೈಯಾ ಉಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ.
ಜೇಮ್ಸ್ ಲವ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ  ಯುನೈಟೆಡ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬ ವಾತಾವರಣ ತಜ್ಞರು, ಜೀವಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳು ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಗೈಯಾ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಈ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಇಡೀ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ  ಒಂದು ಬಗೆಯ ಜೀವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಇದರ ವಾತಾವರಣ, ಶಿಲಾವರಣ, ಮತ್ತು ಜಲಾವರಣಗಳು  ಸಹಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 1970ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಬ್ಬ ಅಣುಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ  ಲಿನ್ ಮಾರ್ಗುಲಿಸ್ ಎಂಬುವವರು, ಜೀವಮಂಡಲ ಮತ್ತು  ಇತರೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಈ ಊಹಾ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ,ಸಸ್ಯಗಳು  ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅವು ಬೆಳದಂತೆಲ್ಲಾ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಇಂದು ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ  ಹಾಗೂ ಭೂ ಅಣುಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ  ನೂತನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ  ಜೀವಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ  ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳ ಹೇಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಉಗಮಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಜೀವಮಂಡಲಕ್ಕೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸರಳವಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ  ಜೀವಮಂಡಲವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭೂಮಿಯ ಜೀವಗೋಳದ ವಿಸ್ತಾರ
left|250px|thumb|ಭೂಮಿಯ 71%ನಷ್ಟು ಮೇಲ್ಪದರವು ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಅಪೋಲೊ 17ರಿಂದ ತೆಗೆದ ಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರ.
ಗ್ರಹದ ದ್ರುವ ಭಾಗಗಳ ಹಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದವರೆಗೂ, ಒಂದಲ್ಲಾ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವಂತಿದೆ ಅಣುಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ನ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ  "ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸದೇ ಇರುವ ವಲಯಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿ ಗಳ ಒಟ್ಟು ಜೀವರಾಶಿಯು ಮೇಲ್ಮೈ  ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಮೀರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಮಂಡಲದ ದಪ್ಪವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ. ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 650 ರಿಂದ 1,800 ಮೀಟರ್ ಗಳವರೆಗಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಆಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನುಗಳು  ಪ್ಯೂರ್ಟೋ ರಿಕೊ ಟ್ರೆಂಚ್ ನಲ್ಲಿ  -8,372 ನಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಗಳಿರುವ ಇನ್ನೂ ಉನ್ನತ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇವೆ. ರಪೆಲ್ ಗಿಡುಗ 11,300 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ತಂಬ ತಲೆಯುಳ್ಳ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು ಕನಿಷ್ಟ 8,300 ಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟು ಎತ್ತರ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ( ಮೌಂಟ್ ಎವೆರೆಸ್ಟ್ ಗಿಂತಲೂ ಎತ್ತರ); ಚಮರೀ ಮೃಗಗಳು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ  3,200 ದಿಂದ 5,400 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆಡುಗಳು  3,050 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಔನತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು  ಕಲ್ಲುಹೂ, ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು  ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಎಷ್ಟು ಉಚ್ಚ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಜೀವಮಂಡಲದ ದಪ್ಪ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷಣಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ಎತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ 41 km (ವೈ ರೈಟ್, 2003ರಲ್ಲಿನ ಎಫ್‌ಇಎಮ್‌ಎಸ್ ಅಣು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನದ ಲೇಖನಗಳು) ಆದರೆ, ಉಷ್ಣತೆ ಹಾಗೂ ಒತ್ತಡ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಮತ್ತು ನೇರಳಾತೀತ ವಿಕಿರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಇಂತಹ ಎತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಮಾರುತಗಳು ಅಥವಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಪೋಟಗಳಿಂದ  ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಿಯಾನಾಸ್ ದ್ವೀಪದ 10 kmಕ್ಕಿಂತಲೂ ಆಳದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾರೊಫಿಲಿಕ್ ಮೆರೈನ್ ಮೈಕ್ರೋಬ್ಸ್‌ಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು (ತಕಮಿಯಾ ಎಟ್ ಅಲ್., 1997, ಇನ್ ಎಫ್‌ಇಎಮ್‌ಎಸ್ ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ ಲೆಟರ್ಸ್). ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಕೇವಲ ಗಾಳಿ, ನೀರು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಭೂಕವಚದಲ್ಲಿ ( ಗೋಲ್ಡ್1992, ಹಾಗೂ ಝೈವಿಕ್ 1994 ಎರಡೂPNASನಲ್ಲಿ)  ಸುಮಾರು 65-75 °C. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೊರೆದು ತೆಗೆಯಲಾದ ಉಷ್ಣ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕವಚದ ಆಳ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುವುದು  ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಉಷ್ಣವು ಯಾವ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕವಚದ ವಿಧ, ಕಲ್ಲಿನ ವಿಧ ,ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣಿ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸಬಹುದಾದ ಮೇಸ್ತರದ ಉಷ್ಣತೆಯೆಂದರೆ 122 °C (ಮೆಥನೋಪೈರಸ್ ಕಂಡ್ಲೆರಿ  ಸ್ಟ್ರೈನ್ 116) ಹಾಗೂ ಇದು ವಾಸ್ತವ ಆಳಕ್ಕಿಂತ ಜೀವಮಂಡಲದ ಆಳದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಿತಿಯಾಗಿದೆ.
ನಮ್ಮ ಜೀವಮಂಡಲವನ್ನು ಸಸ್ಯ ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗಗಳು ವಾಸಿಸುವ  ಅನೇಕ ಬಯೋಮ್ ಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ,ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿನ  ಭೂ ಬಯೋಮ್‌ಗಳು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ  ವಿರಳವಾದ ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ  ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಲಿನ ಬಯೋಮ್‌ಗಳುಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಕಟಿಕ್ ಬಯೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ನೆಲವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳು ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವರಾಶಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಬಜೆಟ್‍ನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಸ್ಪಾನಿಂಗ್ ವಲಸೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಸಮರೂಪ ಉಷ್ಣತೆ, ಬೇಸಿಗೆ  ಹಾಗೂ ನಿರೋಧತೆಯ ಬಹುಪದರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಶೀತವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವ ಮಂಡಲಗಳು
ಇದನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಅತೀತಜೀವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
אקולוגיה
ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ
ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ 1995 ರ ಗೂಢಚಾರಿಕೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಇಯಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ <i id="mwFw">ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್</i> ಸರಣಿಯ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಮತ್ತು ಪಿಯರ್ಸ್ ಬ್ರಾಸ್ನನ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ MI6 ಏಜೆಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಆಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಇಯಾನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ಅವರ ಯಾವುದೇ ಕಥಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಬ್ರೊಕೊಲಿ ಅವರು ಇಯಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಮಗಳಾದ ಬಾರ್ಬರಾ ಬ್ರೊಕೊಲಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಆರ್ ಬ್ರೊಕೊಲಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸದ ಮೊದಲ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ( ಮೈಕೆಲ್ ಜಿ. ವಿಲ್ಸನ್ ಜೊತೆಗೆ, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಅವರು ಸಲಹೆಗಾರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಅವರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.). ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೈಕೆಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಕಲ್ಪಿಸಿ, ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಇತರ ಬರಹಗಾರರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಕಥೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ದುಷ್ಟ MI6 ಏಜೆಂಟ್ ( ಸೀನ್ ಬೀನ್ ) ಲಂಡನ್ ವಿರುದ್ಧ ಉಪಗ್ರಹ ಅಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲೆತ್ನಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಬಾಂಡ್ ಹೋರಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘವಿರಾಮದ ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಮೋತಿ ಡಾಲ್ಟನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಸ್ನನ್ ಅವರನ್ನು ಆ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಬರ್ಟ್ ಬ್ರೌನ್ ಬದಲಿಗೆ ಬಂದ ನಟಿ ಜೂಡಿ ಡೆಂಚ್ ಎಂ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಿಸ್ ಮನಿಪೆನ್ನಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಕೂಡ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಬ್ಲಿಸ್ ಬದಲಾಗಿ ಸಮಂತಾ ಬಾಂಡ್‌ ಅವರನ್ನು ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಲೆವೆಲಿನ್ ಅವರೊಬ್ಬರೇ ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಪಾತ್ರವಾದ ಕ್ಯೂ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದ ಏಕೈಕ ನಟರೆನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಶೀತಲ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಬಾಂಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಇದುವೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿತು. ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಯುಕೆ, ರಷ್ಯಾ, ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೊ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ; ಇದು ಲೀವ್ಸ್‌ಡೆನ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ನಿರ್ಮಿತ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು (CGI) ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಬಾಂಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಡೆರೆಕ್ ಮೆಡ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅಂತಿಮ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನುಅವರ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ US $ 350 ಮಿಲಿಯನ್^ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದೆ. ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ನೋಡಿದಲ್ಲಿ, ಡಾಲ್ಟನ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಬ್ರಾಸ್ನನ್ ಅವರು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಿಂತ ಸುಧಾರಿತ ನಟನೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಿಂದ " ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶೇಷ ವಿಷುಯಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ಸ್ " ಮತ್ತು " ಬೆಸ್ಟ್ ಸೌಂಡ್ " ಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
"ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಇಯಾನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್‌ಗೆ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೇವಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ಅವರು ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ನೌಕಾ ಗುಪ್ತಚರ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯುಆಪರೇಷನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮ ಹೊಂದಿತ್ತು ಫ್ಲಮಿಂಗ್ ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಜಮೈಕಾದ ಒರಾಕಾಬೆಸ್ಸಾದಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.
ಕಥಾವಸ್ತು
1986 ರಲ್ಲಿ, ಎಂಐ 6 ಏಜೆಂಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ ಟ್ರೆವೆಲ್ಯಾನ್ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದ ಅರ್ಖಾನ್^ಜೆಲ್ಸ್ಕ್ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ  ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ  ಒಳನುಸುಳುತ್ತಾರೆ. (Arkhangelsk). ಟ್ರೆವೆಲ್ಯಾನ್ ಅರ್ಕಾಡಿ ಗ್ರಿಗೊರೊವಿಚ್ ಔರುಮೋವ್  ಎಂಬ, ಆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ  ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬಾಂಡ್ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನಲ್ಲದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವಾಗ, ಮಾಂಟೆ ಕಾರ್ಲೋದಲ್ಲಿ ನಡೆವ ಸೇನಾ ಪ್ರದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜಾನುಸ್ ಅಪರಾಧ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯಳಾದ ಕ್ಸೆನಿಯಾ ಒನಾಟೊಪ್  ಯೂರೋಕಾಪ್ಟರ್ ಟೈಗರ್ ದಾಳಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕದಿಯದಂತೆ  ಬಾಂಡ್ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ, ವಿಫಲನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವ ಬಾಂಡ್ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಸೇವರ್ನಯಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವ MI6 ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. [nb 1] ಕದ್ದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಡಾರ್^ನತ್ತ ತಿರುಗಿದಾಗ  ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಪಲ್ಸ್ ಸಿಡಿತವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ  ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಆಪತ್ ಕರೆಯನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ರಷ್ಯಾದ ಫೈಟರ್ ಜೆಟ್‌ಗಳನ್ನು  ಹಾಗೂ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಫೋಟವು ಸೋವಿಯತ್ ಯುಗದ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ನಾಡಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆಧಾರಿತ ಆಯುಧದಿಂದ ಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ "ಗೋಲ್ಡನ್ ಐ" ಎಂದು ಸಂಕೇತನಾಮ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಗೊಂಡ ನಂತರ,ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಮಹಿಳಾ ಎಂ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಬಾಂಡ್ ಅನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಜಾನುಸ್ ಈ ದಾಳಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತೆಂದು ಶಂಕಿಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸೇನಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶವಿರುವುದರಿಂದ ಸೇನೆಯ ಜನರಲ್ ಆಗಿರುವ ಔರುಮೋವ್ ಎಂಬಾತನ ಕೈವಾಡವನ್ನು ಶಂಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ, ಬಾಂಡ್‌ಗೆ ಅವನ ಸಿಐಎ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಕ್ ವೇಡ್‌, ಮಾಜಿ ಕೆಜಿಬಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಈಗ ಸುಲಿಗೆಕೋರನಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಾಂಡ್ ಖಳನಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಾಲೆಂಟಿನ್ ಝುಕೋವಸ್ಕಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಅವನ ನೆರವಿನಿಂದ ಜಾನುಸ್^ನೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯನ್ನೇರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ  ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಒನಾಟೊಪ್‌ನ ಬೆಂಗಾವಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸಭೆಗೆ ಬರುವ ಬಾಂಡ್^ಗೆ ಜಾನುಸ್  ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಆಗಿರದೆ, ಟ್ರೆವೆಲ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಜಾನುಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು, (ಅರ್ಖಾಂಗೆಲ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ವಿರೂಪಗೊಂಡು), ಅರ್ಖಾಂಗೆಲ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಾವು ಕುರಿತಂತೆ ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಹಬ್ಬಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಸಿಸ್ ಒಕ್ಕೂಟದ (ಬ್ರಿಟನ್,ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಸೊವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆ) ಜೊತೆಗಿನ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಕೊಸಾಕ್ಸ್ ಮೂಲದವನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಬೊರಿಸ್ ದ್ವೀಪದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂಬ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತಾಗ ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ನಟಾಲಿಯಾ ಕ್ಯೂಬಾಗೆ ಪಯಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ,ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಸಿದುಬಿದ್ದಾಗ ಒನಾಟೊಪ್ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಆ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಬಾಂಡ್ ಆಕೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.ಬಾಂಡ್ ಮತ್ತು ನಟಾಲಿಯಾ ಜೋಡಿಯು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯ ಕೆಳಗೆ ಗುಪ್ತ ನೆಲೆಯೊಂದನ್ನು ಮತ್ತು ಬಚ್ಚಿಡಲಾದ ಉಪಗ್ರಹದ ಡಿಶ್ ಒಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ನೆಲೆಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲು ಬಾಂಡ್ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವಾಗ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಟ್ರಿವೆಲ್ಯಾನ್ ಮೂಲಕ ಆತನು ಟ್ರೆವೆಲ್ಯಾನ್, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಳುವಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲು ಗೋಲ್ಡನ್ ಆಯ್ ಬಳಸಿ ಲಂಡನ್^ನ್ನು ವಿನಾಶ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಟ್ರಿವೆಲ್ಯಾನ್ ಮಾತುಗಳಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ, "ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್^ಡಂ ಮತ್ತೆ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೆ ಮರಳುತ್ತದೆ" ಮತ್ತು " ವಂಚನೆಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತದೆ-ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ೧೯೪೫ಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ." ನಟಾಲಿಯಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಆಕೆ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿ,ಅದು ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನಾಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅದನ್ನು ಪುನರ್ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬೊರಿಸ್ ಅವಳು ಮಾಡಿದ ಪುನರ್ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲೆತ್ನಿಸಿ ವಿಫಲನಾದಾಗ ತಾಳ್ಮೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಬಾಂಡ್ ಈ ಕ್ಷಣದ ಲಾಭ ಪಡೆದು, ಕ್ಯೂ ತನಗಿತ್ತಿದ್ದ, ಗ್ರೆನೆಡ್ ಅಡಗಿಸಿದ ಪೆನ್ ಒಂದರಿಂದ ಗ್ರೆನೆಡ್ ಸಿಡಿಸಿ, ನಟಾಲಿಯಾಳೊಂದಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ.