cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬೀಜಕಣಗಳು
ಪರಿಚಯ
ಪರಮಾಣುವಿನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದಟ್ಟವಾದ ಪ್ರದೇಶವೇ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್. ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೇಘ ದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.ಬೀಜಕಣ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು 1704ರಲ್ಲಿ ಅಡಿಕೆನ ಕರ್ನಲ್ ಎಂಬುವವರು ನಾಮಕರಿಸಿದರು.1844ರಲ್ಲಿ ಮೈಕಲ್ ಫ್ಯಾರಡೆ "ಪರಮಾಣುವಿನ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದು" ಅನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬೀಜಕಣ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಪರಮಾಣುವಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅನ್ನು 1909ನಲ್ಲಿ ಗೀಗರ್ ಮಾರ್ಸ್ಡೆನ್ ಚಿನ್ನದ ಹಾಳೆಯ ಪ್ರಯೋಗ ಆಧರಿಸಿ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್ಫೋರ್ಡ್ ಅವರು 1912 ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ದಾಂತದಲ್ಲಿ ಬೀಜಕಣ ಎಂಬ ಪದದ ಬಳಕೆಯು ತಕ್ಷಣವೇ ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 1916ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಎನ್ ಲೆವಿಸ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖನದ "ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ" ಪರಮಾಣು ಕರ್ನಲ್ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಶೆಲ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. 1932 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ನಂತರ ಪ್ರೋಟಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಮಾದರಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ರೂಪಿತವಾಯಿತು. ಪರಮಾಣುವೊಂದರ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು "ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ" ಎನ್ನುವರು. ಪರಮಾಣುವೊಂದರ ಬೀಜಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು "ಪರಮಾಣು ರಾಶಿ ಸಂಖ್ಯೆ" ಎನ್ನುವರು.
ಇತಿಹಾಸ
20ನೇ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುವಿನ ಸ್ವೀಕೃತ ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ ಜೆಜೆ ಥಾಮ್ಸನ್ "ಪ್ಲಮ್ ಪುಡಿಂಗ್" ಮಾದರಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣು ಅದರೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಋಣಾತ್ಮಕ ವಿದಯುದಾವೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರವುಳ್ಳ ಒಂದು ಚೆಂಡು ಆಗಿತ್ತು. ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಮೂರು ವಿವಿಧ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು,ಅವುಗಳನ್ನು ಆಲ್ಫಾ,ಬೀಟಾ, ಗಾಮಾ ವಿಕಿರಣಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. 1911 ರಲ್ಲಿ ಲಿಸ್ ಮೆಟ್ನರ್ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟೊ ಹ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಚಾಡ್ ವಿಕ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆದು 1914ರಲ್ಲಿ ಬೀಟಾ ಕುಸಿತ ವರ್ಣಪಟಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅಂದರೆ,ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಫಾ ಕುಸಿತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳು ಶಕ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದಿಶ್ಟ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಚನೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಕುಸಿತಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವಂತಿತ್ತು. 1906ರಲ್ಲಿ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್ ಫೋರ್ಡ್ "ಆಲ್ಫಾ ಕಣದ ಕಿರಣಗಳು ರೇಡಿಯಮ್ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಗ್ರೆಗರ್ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು,ಅವರು ಮತ್ತು ರುದರ್ ಫೋರ್ಡ್ ಅವರು ಆಲ್ಫಾ ಕಣಗಳನ್ನು ಗಾಳಿ,ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಫಾಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಫಾಯಿಲ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಬೀಜಕಣಗಳ ವ್ಯಾಸ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ: ಜಲಜನಕದ ಬೀಜಕಣದ ವ್ಯಾಸ 1.6 FM (1.6× 10^-15 ಮೀ) (ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನ್ ವ್ಯಾಸ) ಯುರೇನಿಯಮ್ ನ ಬೀಜಕಣದ ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 15 ಎಫ್ಎಮ್ ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪರಮಾಣುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಪರಮಾಣುವಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಕಕ್ಷೆಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳಿಂದ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಕೊಡುಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳು ಧನಾವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕಣವನ್ನು ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳಿಂದಷ್ಟೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಧನಾವೇಶ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ
ಬೀಜಕಣ ಧನವಿ‌‌ದ್ಯುದಾವೇಶವನ್ನು ‌‌ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಧಾತುಗಳ‌ಲ್ಲಿ ಇದರ ಧನವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಪ್ರಮಾಣವು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತ‌ದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ತಟ‌‌‌ಸ್ಥ ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕಣದ ಹೊರಗಿನ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಬೀಜಕಣದ ಒಳಗಿನ ಧನ ವಿದ್ಯುದಂಶದ ಕಣಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಕರ್ಷಣವು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾಂತೀಯ ಬಲವಾಗಿದೆ. ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಲವಾದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಐಸೊಟೊಪ್ಸ್
ಒಂದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಬೀಜಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಐಸೋಟೋಪ್ ಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬದಲಾದರೆ ಆ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾದರಿಯ ವಿವಿಧ ಐಸೋಟೋಪ್ ಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೋಪಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸಮೂಹ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್ ಬಳಸಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. ನಿಯಮಿತ ಯುರೇನಿಯಂನಿಂದ ಪುಷ್ಟಿಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೇಟಿಂಗ್ ದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್(ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನ ವಿಧ)ಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟಾನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳು ಸುಮಾರು ಸಮಾನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯು ದ್ರವ್ಯ ರಾಶಿಯ ಅಣು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅನ್ನು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳ ಒಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ; ಪ್ರೋಟಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ಗಳು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ಗಳಿಗಿಂತ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿರುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಭೌತಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ
ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ಭಾರತದ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಮೂರುವೃತ್ತಿಪರ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಸೇನೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕೋಸ್ಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅರೆಸೈನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಗಡಿನಾಡು ಪಡೆ) ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಟೆಜಿಕ್ ಫೋರ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ಕಮಾಂಡ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಂತರ್-ಸೇವಾ ಆಜ್ಞೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಕಮಾಂಡರ್. ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಎಂಒಡಿ) ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ೧.೪ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೫ರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸ್ಯೂಸ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ.
thumb|right|200px|ಗಣರಾಜ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ thumb|right|200px|ವೈಮಾನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಇತಿಹಾಸ
ಹಲವಾರು ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಭಾರತ ಹೊಂದಿದೆ. ಸೈನ್ಯದ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವು ವೇದಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ಕುರಿತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಧನುರ್ವೇದ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಯ ಅಂಗಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳಿವೆ:
ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಅಂಗಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಇವುಗಳ ಜೊತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಂಗಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ: ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಸಪ್ಟಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ) ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಂಗವೆಂದರೆ
ಇತರೆ
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ.
ಸೇನಾ ಸಲಕರಣೆ ಖರೀದಿ
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು Rs.3,000 ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಸೇನಾ ಸಲಕರಣೆಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮೋಸ್ ಸೂಪರ್‌ಸಾನಿಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಹನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಭೂ ಸೇನೆಯ ಅರ್ಜುನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ನೆರವಿಗೆಂದು ಅರ್ಮರ್ಡ್ ರಿಕವರಿ ವೆಹಿಕಲ್–ಎಆರ್‌ವಿಗಳನ್ನು (ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ರಕ್ಷಣಾ ವಾಹನ) ಖರೀದಿಸಸುವುದು. ಅರ್ಜುನ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಕೆಟ್ಟು ನಿಂತಾಗ, ದುರ್ಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಅವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಗೆ ತರುವ ಎಆರ್‌ವಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಎಆರ್‌ವಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡಿಆರ್‌ಡಿಒ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಿಡಿಸಿದೆ. ಈ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಭಾರತ್ ಅರ್ಥ ಮೂವರ್ಸ್‌ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮರ್ಥ್ಯ* 20 ಟನ್ ಎಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ* 8 ಟನ್ ಭಾರ ಎತ್ತುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ; ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳು;* ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ವೇಗ-3,700 ಕಿ.ಮೀ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ; * 290 ಕಿ.ಮೀ. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ದಾಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೋದಿದೆ;* 200 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಆರ್. ಜಿ. ಭಂಡಾರ್ಕರ್
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ಸರ್ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ್ ಭಂಡಾರ್ಕರ್( ೬ ಜುಲೈ ೧೮೩೭ – ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೫ ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಅವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾಲ್ವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ರತ್ನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಬಾಂಬೆಯ ಎಲ್ಫಿನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಮಹಾದೇವ್ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮೊದಲ ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ತಮ್ಮ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ಗೊಟ್ಟಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಫಿನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜು ( ಮುಂಬೈ ) ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಕಾಲೇಜ್ ( ಪುಣೆ ) ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿಯಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅವರು ಲಂಡನ್ ( ೧೬೭೪) ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾ ( ೧೮೮೬) ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆರ್‌ಎಸ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: ''ಅವರು ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಶಾತವಾಹನರ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಂಥಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಧವಾ ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು''.
ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರಾಗಿ, ಅವರು ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ಗೆ ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ ಅವರು ಪರಿಷತ್ತಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರವು ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಂಪೈರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ
೧೮೫೩ ರಲ್ಲಿ, ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸಮಕಾಲೀನ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಶಗಳ ಕೋಪವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ರಹಸ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಉದಾರವಾದಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಂಘವಾದ ಪರಮಹಂಸ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಕೇಶುಬ್ ಚಂದ್ರ ಸೇನ್ ಅವರ ಭೇಟಿ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು.
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜ
೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ಆತ್ಮರಾಮ್ ಪಾಂಡುರಂಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಸದಸ್ಯರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಭೆಯನ್ನು ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೬೭ ರಂದು ನಡೆಸಿದರು, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಕೇಶುಬ್ ಚುಂದರ್ ಸೇನ್ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಪ್ರೋತಾಪ್ ಚುಂದರ್ ಮೊಜೂಮ್ದಾರ್ ಮತ್ತು ನವೀನ ಚಂದ್ರ ರೈ ಅವರ ಭೇಟಿಗಳು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Huzurpaga_Girls_High_School.JPG/220px-Huzurpaga_Girls_High_School.JPG|right|thumb| ಹುಜೂರ್ಪಗಾ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾದ ವಾಮನ್ ಅಬಾಜಿ ಮೋದಕ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾನಡೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಎಮ್‍ಜಿ‍ಇ) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಮಾಜವು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುಜೂರ್ಪಗಾ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಪೋಷಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವು ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದಲೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಅಂಕಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಶಾಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಠ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ನಾಯಕ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ಮಹ್ರಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತ೦ಡ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ದೇಶವನ್ನು ಅ೦ತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ತ೦ಡ.
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳು
ಗೊಂಬೆ
ಗೊಂಬೆಆಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವಿಭಾಗ. ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಆಕೃತಿಗಳಂತೆ ಮೃಗಪಕ್ಷಿ, ಗಿಡಮರಗಳ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯ ನಡೆದಂತೆಲ್ಲ ಅತಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಡುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದ ಗೊಂಬೆಗಳು
ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಭಾರತದ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ನಾಗರಿಕತೆಯ ಉಗಮವಾದಾಗಿ ನಿಂದಲೂ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಅನೇಕ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಉದರ ಪೋಷಣೆಗೆ ಆದಿಮಾನವ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತಷ್ಟೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಲುಗಳು, ಬಿಲ್ಲುಗಳು, ಅನೇಕ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಟದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆತ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ. ಕಾಲಕ್ರಮಿಸಿದಂತೆ ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಆತ ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ, ಮಡಕೆ, ಕುಡಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳನ್ನೂ ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಲು ಅರಿತಾಗ, ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೂ ಅದೇ ಆಕೃತಿಗಳು ದೊರೆತವು. ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಇತಿಹಾಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹರಪ್ಪ, ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿದೆ.
ಅಲ್ಲಿನ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಕೊಂಡ ಮಗುವೊಂದನ್ನು ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಮೂರ್ತಿಯೊಂದು ತುಂಬ ಕುತೂಹಲಜನಕವಾಗಿದೆ. ಆ ಗೊಂಬೆಗೆ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಒಳಲಂಗವನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಆಟದ ಗೊಂಬೆಗಳ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇವೆ. ತಲೆಯನ್ನು ಅತ್ತಿಂದಿತ್ತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಬಲ್ಲ ಗೂಳಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಲಾಡಬಲ್ಲ ಅನೇಕ ಬಿಡಿ ತಲೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿರಥಗಳೂ ಮಣ್ಣಿನ ಟಗರುಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಟಗರಿನ ಗೊಂಬೆಯ ಮೈಮೇಲಿನ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕೆಂಪುವರ್ಣದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ದಾರ ಕಟ್ಟಿ ಎಳೆದಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸುಟ್ಟ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಗುಳಿಗೆಗಳಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಗಿಲಿಕೆಗಳೂ ಕೋಳಿ ಹಾಗೂ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪೀಪಿಗಳೂ ಮಣ್ಣಿನ ಚಕ್ರಗಳೂ ಶಂಖಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಸುಟ್ಟಮಣ್ಣಿನ ಚಿಕ್ಕ ಆಟದ ಬಂಡಿಗಳು ಚನ್ಹುದಾರೋದಲ್ಲಿ ದೊರೆತವು. ಹರಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ತಾಮ್ರದ ಬಂಡಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು [ಛತ್ರಿ]]ಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬಂಡಿಯ ಚಕ್ರಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದ ಈ ಬಂಡಿಯ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗಗಳು ತೆರೆದಂತಿದ್ದು ಎಡಬಲ ಪಕ್ಕಗಳು ಮುಚ್ಚಿವೆ. ಮುಂದೆ ಸಾರಥಿಯೂ ಇದ್ದಾನೆ.
ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಗೊಂಬೆ ಮತ್ತು ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೋದಲ್ಲಿ ಜೀವಸದೃಶವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ಹುಂಜಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಗೂಳಿಗಳೂ ಕೋಣಗಳೂ ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಕಡೆ ಒಂದು ಕೋಣ ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ತಿವಿದು ಬೀಳಿಸಿರುವ ದೃಶ್ಯವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೀಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕೆಲವು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಸ್ತು, ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಸೂತ್ರತೆ ಇರುವ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ವಿಪುಲ ವಸ್ತುಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ನಿಧಿ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ಪಟಣದ ಕುಮ್ರಹಾರ್, ಖುಲಂದಿಬಾಗಿನ ಕದಮ್ಖಾನ್, ಬಿಹಾರದ ಮುಜಾಪಾವರ್, ಅಲಹಾಬಾದಿನ ಕೌಶಾಂಬಿ, ಶರಣ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಲ್ಸಾ, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಭಾಗದ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ-ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಗಾಡಿಗಳು, ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕುಡಿಕೆಗಳು, ಗೋಲಿಗಳು ಮುಂತಾದವು ದೊರೆತಿವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದೊಂದು ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ನಯ, ನಾಜೂಕು ಇಲ್ಲದಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಉಂಟು.
ಪಾಟ್ನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಅನೇಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವಸ್ತು, ರೀತಿ, ಶೈಲಿಗಳೊಂದೊಂದರಲ್ಲೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನೇಕ ಅಪುರ್ವ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶುಂಗ, ಕುಶಾನ ಮತ್ತು ಸಾತವಾಹನರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಸ್ತುಗಳೂ ಅಲ್ಲುಂಟು. ದಖನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬ್ರಹ್ಮಪುರಿಯ ಕಂಚಿನ ಗಾಡಿಗಳನ್ನೂ ನರ್ಮದಾತೀರದ ಮಹೇಶ್ವರ ಮುಂತಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೆಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಮೆದು ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಶೀಘ್ರ ಕರಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖೆಯ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಭರಣದ ಬೆಡಗುಗಳನ್ನು ತರಲು ಯತ್ನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶುಂಗಕಾಲದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೋರಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಮಣ್ಣಿನ ರಥ, ಗಂಭೀರವಾದ ಕುದುರೆ, ಮೊಂಡುಬುದ್ಧಿಯಟಗರು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕೈಕೆಲಸದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಕುಶಾನರ ಕಾಲದ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ ರೇಖಾ ವಿನ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಅಪಾರ ಆಭರಣಗಳ ಅಲಂಕಾರವು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ.
ದಕ್ಷಿಣ ಸಾತವಾಹನರ ಕಾಲದ ಕಂಚಿನ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗಿಂತ ತೀರ ಭಿನ್ನವಾದ ಇವು ಲೋಹ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಕಂಚಿನ ಒಂದು ಆನೆಯ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಇಡೀ ಸಂಸಾರವನ್ನೇ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹುಲಿ ತನ್ನ ಪಂಜವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಲು ಅನುವಾದಂತೆ ಕಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತೀಯರು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಕಲಾಪುರ್ಣವಾದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇವು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊಹಿಸಲೂ ಆಗದಂಥ ಅದ್ಭುತ ಕಲೆಗಾರಿಕೆ ಆಗಿನ ಗೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಜನಪದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ತೊಗಲು ಬೊಂಬೆಗಳು, ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಗಳು, ಕೀಲುಗೊಂಬೆಗಳು -ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಕಿಳ್ಳೇಕ್ಯಾತರ ತೊಗಲಗೊಂಬೆಗಳ ಆಟ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಕಲೆ. ಈ ಕಲೆ ಭಾರತದ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರದ ರಾಯಲಸೀಮೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡುಗಳಿಗೆ ಪಸರಿಸಿತು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿ
ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು ಒಣ ಹುಲ್ಲಿನೊಡನೆ ಬೆರಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊದಲು ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಅನಂತರ ಕೆಮ್ಮಣ್ಣನ್ನು ಬಳಿದ ಗೊಂಬೆಗಳೂ ಇವೆ. ಕೆಲವು ಕಂದು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತಯಾರಾದವು. ಬಡವ ತನ್ನ ಶಿಲ್ಪಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಮೆರೆಯಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ಸಾಧನವಾದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೊಂಬೆಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ಗಾಜು, ಕಲ್ಲು, ಕಂಚು, ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಉಂಟು.
ತೊಗಲು ಗೊಂಬೆಗಳು
ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ರಚನೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ಹುಲ್ಲೆಯ ಕರು ಇಲ್ಲವೆ ಎಳೆಯ ಆಡುಗಳ ಹದಮಾಡಿದ ಚರ್ಮದಿಂದ ಇವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ ತೊಗಲಿನ ಮೇಲೆ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಕಾರ ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿಯ ದೀಪದ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಕೂಡಲೇ ಅವುಗಳ ಕಾಂತಿ ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಗೊಂಬೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಿದಿರಿನ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವನ್ನು ಗೊಂಬೆರಾಮರು ಪುಜಾವಸ್ತುಗಳೆಂದೇ ತಿಳಿದು ಪುಜಿಸುತ್ತಾರೆ. 3’-4’ ಉದ್ದದ ತೊಗಲ ಗೊಂಬೆಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಆಟದಲ್ಲೂ ‘5-6‘ ಉದ್ದದ ಗೊಂಬೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಆಟದಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬೊಂಬೆಯ ತಲೆ, ಎದೆ, ಕೈ ಕಾಲುಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ದಾರಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೈ, ಕಾಲು, ದೇಹ, ತಲೆ ಸರಿದಾಡುವ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಿದಿರಿನ ಅಥವಾ ಈಚಲ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆ (ಪುತಲಿ ಗೊಂಬೆ) ಆಟವೂ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಒಂದು ಅಪುರ್ವ ಜನಪದ ಕಲೆ. ಈ ಆಟ ಚಕ್ಕಳ ಗೊಂಬೆಯಾಟದಿಂದ ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದುವು. ಉದ್ದ 2’-3’ ಕೈ, ಕಾಲು, ಮೂಗು, ಕಣ್ಣು, ತಲೆ, ಎದೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಯವಾಗಿ ಮಾಟವಾಗಿ ಕಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಯಾ ಗೊಂಬೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉಡುಪು, ಒಡವೆ, ಸರ, ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ವಡ್ಯಾಣ, ಪಾದಕ್ಕೆ ನೂಪುರ, ಕಾಲುಂಗುರ, ತಲೆಗೆ ಜಡೆಬಿಲ್ಲೆ, ಕೆನ್ನೆಸರ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ತೊಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಗೊಂಬೆಯ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಆಟ ಆಡಿಸುವವರು ನೂಲು ಅಥವಾ ಸಲಾಕಗಳಿಂದ ಗೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಟದಲ್ಲಿವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕೈಚಳಕವನ್ನು ಆ ಗೊಂಬೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಕಲಾವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಈ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆ ಆಟ ಇದ್ದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಕರು ಈ ಆಟಗಳಿಂದ ಮನೋರಂಜನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೀನ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕಲೆ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಈ ಆಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ ಜನ ಆಗಾಗ ಹೋಗಿ ಈ ಆಟ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಬರುವುದುಂಟು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿದ್ದ ಪುರಸ್ಕಾರ ಈಗ ದೊರಕದ ಕಾರಣ ಈ ಒಂದು ಕಲೆ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗುವ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಕೀಲು ಗೊಂಬೆಗಳು
ಗೌರಿಗೊಂಬೆಗಳೂ ದಸರೆ ಗೊಂಬೆಗಳೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅನೇಕ ನಗರಗಳ, ಪಟ್ಟಣಗಳ, ಗ್ರಾಮಗಳ ಮನೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಓರಣವಾಗಿ ಕೂರಿಸಿ ಪುಜಿಸುವುದು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮರದ ಹೊಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆಗಳೂ ಉಂಟು. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಸರೆಯ ಗೊಂಬೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮನೆಯವರಿಗೊಂದು ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಗೊಂಬೆಯ ಎದುರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಕೋಲಾಟವಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ.
ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಮಾರಮ್ಮ, ಉಡುಗೋಲಜ್ಜಿಗಳ ಮರದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಊರಿನ ಗಡಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಊರಿನ ಗಡಿಗೆ ಮಾರಮ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆಯಾ ಊರಿನ ಜನ ಸಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಮೈಲಿಗಳ ಆಚೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲೊ ಕೆರೆಯಲ್ಲೊ ಅದನ್ನು ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಊರಿಗೆ ಬರುವಂಥ ಪ್ಲೇಗು, ಕಾಲರ ಮುಂತಾದ ರೋಗರುಜಿನಗಳು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಈ ದೇವತೆಯ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಸಾಗಿ ಹೋಗಲಿ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ದೈವವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಪುಜಿಸಿ, ಸಾಗಿಸುವ ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ.
ಸೂತ್ರದ ಗೊಂಬೆಗಳು
ಗ್ರಾಮಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಭೂತ ಕೈಭೂತ ಸೋಮ ಮುಂತಾದ ದೈವದ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆಯಾ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಇವನ್ನು ಬಹಳ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಸಿರಿಯಾಳ ಷಷ್ಠಿ, ಗೋಕುಲಾಷ್ಟಮಿ, ಗಣಪತಿ ಮಹೋತ್ಸವ ಮೊದಲಾದ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯವರೇ ಎರೆಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಆಯಾ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ರಥೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಕಸಬುದಾರರು ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಬಣ್ಣ ಕಟ್ಟಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಇಡುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ರಾಟೆ, ಕಿಸಗಾಲು ಗೊಂಬೆ, ಅಂಬೆಗಾಲು ಕೃಷ್ಣ, ಪೀಪಿ, ಕುದುರೆ, ಗಿಣಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ರಾಜ, ರಾಣಿ-ಈ ವಸ್ತುಗಳೇ ಬಹು ಪ್ರಿಯವಾದ ಆಟದ ಸಾಮಾನುಗಳು.
ಬಿದಿರ ಬೊಂಬಿನಿಂದ, ಅರಗಿನಿಂದ, ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ, ಕಪ್ಪೆಚಿಪ್ಪಿನಿಂದ ನಾನಾ ನಮೂನೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ಈ ಕಲೆಯ ಉಳಿವಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಗೊಂಬೆಗಳು
ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಕೈಕೆಲಸ ಹಿಂದಾಗಿ ಯಂತ್ರಗಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ರಬ್ಬರ್ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಯಂತ್ರ ದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬಹು ಮುದ್ದಾದ ಗೊಂಬೆಗಳು ಈಗ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
ಕವಲಗಿ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಕವಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತ೦ಡ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶವನ್ನು ಅ೦ತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತ೦ಡ. ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಆಡಿತು. ಈ ತಂಡ ೮೫೮ ಒಂದು ದಿನದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೪೫೨ ಆಟಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ ಹಾಗು ೩೮೦ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೋತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳು
ಬಾಣಗಂಗ ಟ್ಯಾಂಕ್, ಹಾಗೂ ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯ, ಮುಂಬೈ
(Marathi : बाणगंगा तलाव ) ಈ 'ಬಾಣಗಂಗ ಟ್ಯಾಂಕ್' ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ಸಮಯ ೧೧೨೭ ರಲ್ಲಿ. ಕೆರೆಯ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯ ೧೭೧೫ ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಥಾಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದ, 'ಸಿಲ್ಹರಿ ಸಂತತಿಯ ಅರಸರ ಬಳಿ',ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಪ್ರಭುರವರು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. 'ರಾಮ ಕಾಮತ್' ಎಂಬ ಭಕ್ತರು, ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿಸಲು, ಹಣ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ-ಬೊಂಬಾ ಯಿಯ 'ಮಲಬಾರ್ ಹಿಲ್' ವಲಯದ ಹತ್ತಿರವೆ 'ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯ'ಇದೆ. ಈಗ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಥಿಲವಾದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ, 'ರಿ ಇನ್ ಫೋರ್ಸ್ಡ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್' ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿವೆ.
ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಹಾದಿ
ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಸಿ.ಎಸ್.ಟಿ.ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೧೦೧, ೧೦೩, ೧೦೬,೧೦೮ ಬಸ್ ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ಮಂದಿರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ಬಳಿಕ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಇಳಿದು ಹೋದರೆ ಬಾಣಗಂಗಾ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಹಾಗೂ ಕಾಶಿಮಠ, ಮತ್ತು ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ್ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಬರಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ 'ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸ್ಟಾಂಡ್' ಇದೆ. ಮೆರಿನ್ ಡ್ರೈವ್, ಚೌಪಾತಿ, ಚರ್ನಿ ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ, ಇಲ್ಲವೇ ಚರ್ಚ್ ಗೇಟ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೂ ತಲುಪಲು ಬಿ.ಇ.ಎಸ್.ಟಿ, ಬಸ್ ಹಾಗೂ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕೌಲಗಿ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಕೌಲಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಬು ಧಾಬಿ
Abu Dhabi (US, UK ; أبو ظبي Abū Ẓabī Emirati pronunciation ) thumb|right|ಅಬು ಧಾಬಿಯ ಸುಂದರ ನೋಟ ಅಬು ಧಾಬಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನ(United Arab Emirates) ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ. ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು ಇದರೊಳಗಿರುವ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಹೌದು.೧೭೬೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ನಗರವು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಖಾರಿಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.೧೯೬೦ರ ನಂತರ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಈ ನಗರ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರ ನಗರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು
ಕುದರಿಸಾಲವಾಡಗಿ
ಕುದರಿ ಸಾಲವಾಡಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸಲ್ಲೇಖನ
ಸಲ್ಲೇಖನ ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರ ಒಂದು ಕಠಿಣ ವ್ರತ. ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪ್ರತೀಕಾರವಿಲ್ಲದ ಉಪಸರ್ಗವಾಗಲೀ, ಮುದಿತನವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ರೋಗವಾಗಲೀ ಬಂದೊದಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಮೋಕ್ಷ ಅಥವಾ ಸದ್ಗತಿಗಾಗಲೀ ಧರ್ಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಶರೀರ ತ್ಯಾಗಮಾಡುವ ವಿಧಿಗೆ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಿ ಮರಣ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತವು ಗೃಹಸ್ಥನ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಗೃಹಸ್ಥನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅದುವರೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿದ ಶ್ರಾವಕೀಯ (ಶ್ರಾವಕ/ಶ್ರಾವಕಿ :- ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಮದುವೆ ಆಗಿ ಸಂಸಾರ ಜೀವನ ನಡೆಸುವ ಶೃದ್ಧಾಳುಗಳನ್ನು ಶ್ರಾವಕ/ಶ್ರಾವಕಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.) ಆಚಾರಗಳ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯೇ ಸಲ್ಲೇಖನ ವ್ರತ.
ಸಲ್ಲೇಖನ (ಸಂಸ್ಕೃತ: ಸಲ್ಲಿಖಿತಾ) ಎಂದರೆ 'ತೆಳುವಾಗುವುದು', 'ಹೊರಹಾಕು' ಅಥವಾ 'ತೆಳುವಾಗಿಸುವುದು' ಎಂದರೆ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಂದ ಕ್ರಮೇಣವಗಿ ದೂರವಿರುವುದು ಎಂದರ್ಥ. ಸಲ್ಲೇಖನವನ್ನು ಎರಡು ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್, ಮುಂಬಯಿ
'ಮುಂಬಯಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನ'ಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, 'ಶಿವಾಜಿಪಾರ್ಕ್', ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನರಂಜನೆಯ ಸ್ಥಳ. ಸಾಯಂಕಾಲ, ಮಕ್ಕಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಪುಟ್ಟ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ಮಕ್ಕಳು, ಹದಿಹರೆಯದ ಬಾಲಕ ಬಾಲಕಿಯರು, ಕುಳಿತು ದಣಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಹೊಗುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಾಜಿಪಾರ್ಕ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ದಾದರ್ ಸಮುದ್ರತಟ'ದಹತ್ತಿರವಿರುವ ಈ ಪ್ರದೇಶ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಹಾಗೂ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅಲ್ಲೇ ಮನೆಮಾಡಿ ನೆಲಸಿರುವ ಹಳೆ ಮರಾಠಿಗರ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಾಗುತ್ತಿರುವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ, ಇದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಆಝಾದ್ ಮೈದಾನ್ ಮತ್ತು, ಆಗಸ್ಟ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಮೈದಾನ್, [ಗೊವಾಲಿಯ ಟ್ಯಾಂಕ್ ರೋಡ್], ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವ, ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಯೋಧ 'ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ'ರ, ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಮರಾಠ ರಾಜ್ಯಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಅವರು, ಒಂದು ಸುಸ್ಥಿರ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮುಘಲ್ ಆಡಳಿತಗಾರರ ವಿರುದ್ಧ, ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಶಿವಾಜಿಯವರ ಧೈರ್ಯ, ಸಾಮರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಗೌರವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿಯೇ, ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಪಾರ್ಕ್, ಬ್ರಿಟಿಷರರೇ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿದರು. ಮುಘಲರ ತರುವಾಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಸುಳಿವನ್ನು, ಶಿವಾಜಿಯವರು ಮನಗಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರಿಗಾಗಲೇ ವಯಸ್ಸು ಮೀರಿತ್ತು. ಸದಾ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಅವರ ದೇಹ ಝರ್ಝರಿತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಂತರಬಂದ ಪೇಷ್ವೆಗಳಾಗಲೀ ಶಿವಾಜಿಯವರ ಸಂತತಿಯವರಾಗಲೀ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ತಡೆಯಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಮಹತ್ವದ ಭಾಷಣಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿ
ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಹಲವಾರು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಜನಮತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಗಾರರು  ಭಾಷಣಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಶ್ರೀಮತಿ, ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ', 'ಮೊರಾರ್ಜಿದೇಸಾಯ್', 'ಯಶವಂತರಾವ್ ಚವ್ಹಾಣ್', 'ವಸಂತರಾವ್ ನಾಯಕ್', 'ಬಾಳ್ ಠಾಕ್ರೆ', 'ವಜಪಾಯಿ', 'ಜಗನ್ನಾಥರಾವ್ ಜೋಷಿ', 'ಎಸ್. ಎ. ಡಾಂಗೆ', 'ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ ನ್ಯಾಂಡಿಸ್', ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರನಾಯಕರು ಜನರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದನಂತರ ಭಾಷೆಯ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿ ನಡೆದಿತ್ತು.
'ಸಂಯುಕ್ತ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಚಳುವಳಿ' (struggle for a consolidated Maharashtra)ನಡೆದ ಸ್ಥಳ
ಈಗಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ, ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ, ಕವಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, "ಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಕೇಶವ್ ಅತ್ರೆ", ಯವರು ಒಂದು ಆಂದೋಳನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಶಿವಾಜಿಪಾರ್ಕ್ ನ ಅಂಗಳದಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದರು. 'ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ೧೯೬೫ ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮೇಲಿನ ನಮ್ಮ ವಿಜಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಸಂತಸದಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದೆವು. 'ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ', ಮತ್ತು 'ಯಶವಂತ್ ರಾವ್ ಚೌಹಾನ್', ವಿಜಯಸಭೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದ್ದರು. ರ್ಯಾಲಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಷನ್ ಮೊದಲು ನಂತರದ ಸಭೆಗಳು.
ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಗರ
ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಲು ಅನೇಕ ಕಡೆ ದಾರಿಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪಾದಯಾತ್ರಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪುಟ್ಟ ದಾರಿ ಇದೆ. ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಪ್ರಮುಖದ್ವಾರದಲ್ಲಿ,' ಮೀನಾತಾಯಿ' ಯವರ ಪುಥಳಿ ಇದೆ. ಮೊದಲು ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ 'ರಾಮ್ ಗಣೇಶ್ ಗಡ್ಕರಿ,' ಯವರ ಪುತ್ಥಳಿ ಇತ್ತು. ಇದು, ಮುಂಬಯಿನ ಹೆಚ್ಚು ಮರಾಠಿ ಜನ ವಾಸಿದುವ ಸ್ಥಳ. ೧೯೦೦ ರಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವರು, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು, ವಾಣಿಜ್ಯವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಆದ್ಯತೆಯಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು, ಶಿವಾಜಿ ಪಾರ್ಕ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಲು ಆಗಾಗ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯಹೂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ : ಮುಂಬಯಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಧಾರವಾಡ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ಧಾರವಾಡ ನಗರ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳ
ತಾಲೂಕುಗಳು
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯು 8 ಕಂದಾಯ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ
ಸೆಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ, ಹೊನ್ನಾವರ
ಸೆಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುರಾತನ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯು ೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕವಿಗಾಯಕರು
ಕವಿಗಾಯಕರು : ೧೧ ರಿಂದ ೧೩ನೆಯ ಶತಕದ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ (ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡಿ ಓಕ್) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕವಿಗಾಯಕರಿಗೆ ಟ್ರೂಬೆಡೂರರು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಉತ್ತರ ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲೂ (ಈ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ) ಇದೇ ಮಾದರಿಯ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳನ್ನು (ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡಿ ಯೀಲ್) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕವಿಗಾಯಕರಿಗೆ ಟ್ರೂವೇರರು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಉತ್ತರ ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸ್ಪೇನಿನಲ್ಲೂ ಈ ಕಾವ್ಯಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿ, ಸುಮಾರು ಇದೇ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಮುದ್ದಾಪುರ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕವಿಗಾಯಕರು
ಟ್ರೂಬೆಡೂರರು -ಟ್ರೂಬೆಡೂರ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಸೃಜಿಸು, ಕಂಡುಹಿಡಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವ ಟ್ರೊಬಾರ್-ಟ್ರೊಬೇರ್-ಟ್ರೂವೇರ್ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದುದು. ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಹಾಡನ್ನು ರಚಿಸುವವನು, ಕವಿಗಾಯಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಈ ಪದಕ್ಕೆ ಅಳವಟ್ಟಿತು. ಜನತೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಗೀತೆಗಳಿಂದಾದ ಪ್ರಭಾವ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾವ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೇ ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾದುದು. ರಿಚರ್ಡ್ ಕ್ಯೋರ್ ಡಿಲಯನನಂಥ ರಾಜಕುವರನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಯಾವ ಸ್ಥಾನಮಾನವೂ ಇಲ್ಲದ ಸಾಹಸಿ ಚಾರಣರ ವರೆಗೂ ಈ ಪಂಥದ ಕವಿಗಾಯಕರು ಆಗಿಹೋದರು. ಕೆಲವರು ತಾವೇ ಹಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಕಬ್ಬಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಹಾಡಬಲ್ಲ ಜೋಗ್ಲಾರ್ ಎಂಬ ಗಾಯಕರನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಡು ಶತಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕವಿಗಾಯಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಾಲ್ಕುನೂರು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ೧೩ನೆಯ ಶತಕದ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಹಾಡುಗಳ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗ ತೊಡಗಿತು. ಕ್ರೈಸ್ತ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಬಿಜೆನ್ಸಿಯಾದವರ ಮೇಲೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತಾವಲಂಬಿಗಳಾಗಿದ್ದ ರೋಮನರು ನಡೆಸಿದ ಕ್ರೂಸೇಡ್ (ಧರ್ಮ ಯುದ್ಧ)ಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಬಿಜೆನ್ಸೀಸರು ಪರಾಜಿತರಾದುದೇ ಈ ಕಾವ್ಯದ ಅವನತಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಕವಿಗಾಯಕರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಪಾಳೆಯಪಟ್ಟುಗಳೆಲ್ಲ ಆಲ್ಬಿಜೆನ್ಸೀಸರ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು. ರೋಮಿನ ವಿಜಯವೂ ಇವರ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯುರೋಪಿನ ಹೊಸ ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರವಾಹ ಎಷ್ಟು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಉಕ್ಕಿಬಂದಿತೊ ಹಾಗೆಯೇ ತಗ್ಗಿ ಮರೆಯಾಯಿತು. ಚಾನ್ಸನಿಯರ್ಸ್‌ (ಹಾಡುಗಳ ಪುಸ್ತಕ) ಎನ್ನುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಹಲವಾರು ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಕಾನ್ ಜೊ಼ ಎಂಬುದು ಐದೊ ಆರೊ ಚರಣಗಳ ಒಂದು ಹಾಡು. ಅದಕ್ಕೊಂದು ಒಪ್ಪವಾದ ಮುಕ್ತಾಯವೂ ಉಂಟು. ಇದರ ವಸ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಣಯ. ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ ಇದೇ. ಕವಿತೆಯ ವಸ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರವೊ ವಿಡಂಬನೆಯೊ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸರ್ವೇಂಟಿಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾದರಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಲೆಡ ಅಥವಾ ಡಾನ್ಸಾ ಎಂಬುದು ನೃತ್ಯ ಗೀತೆ. ಮುಗ್ಧ ಕುರುಬ ಕನ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವೀರಯೋಧನೊಬ್ಬನ ಪ್ರೇಮಯಾಚನೆ ಹಾಡಿನ ವಸ್ತುವಾದರೆ ಪ್ಯಾಸ್ಟೊರೆಲಾ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಬಾ (ಬೆಳಗಿನ ಹಾಡು) ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮನೋಹರವಾದ ಮಾದರಿ. ಕಾಪಿನವರು ಬೆಳಗಾಯಿತೆಂದು ಪ್ರಣಯಿಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಗೀತೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯ ಉದಯಗೀತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಆಲ್ಬಾಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸೆರಿನಾ (ಸಂಧ್ಯಾಗೀತೆ) ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ ಆಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಟೆನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟಿಮನ್ (ಯೋಕ್ ಪಾರ್ಲಿಟ್) ಎಂಬ ಗೀತೆಗಳು ತುಂಬ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮೂವರು ಕೂತು ಪ್ರಣಯದ ಪ್ರಕರಣವೊ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರವೊ ವೇದಾಂತವೊ ಕಡೆಗೆ ಲೌಕಿಕ ವಿಡಂಬನೆಯೊ-ಇಂಥ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸುವ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಚರ್ಚೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಭಾವ ಗೀತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಮುದ್ದಾಪುರ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಕವಿಗಾಯಕರು
ಭಾವಗೀತಾತ್ಮಕತೆಯೇ ಈ ಎಲ್ಲ ಮಾದರಿಯ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಜೀವನಾಡಿ. ನಾಲ್ಕುನೂರು ಕವಿಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೂರಹನ್ನೊಂದು ಜನರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ. ೧೬ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕವಿಜೀವನಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ತಥ್ಯ ಎಷ್ಟು ಮಿಥ್ಯ ಎಷ್ಟು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದೇ ೧೯ ಮತ್ತು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಬ್ರಿಟಾನಿಕ ವಿಶ್ವಕೋಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
೧೦೭೧-೧೧೨೭ರಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ ಏಳನೆಯ ಗಿಲ್ಹೆಮ್, ಅಕ್ವಿಟೇನಿನ ಡ್ಯೂಕ್ ೯ನೆಯ ವಿಲಿಯಂ ಕವಿಗಾಯಕರ ಆಶ್ರಯದಾತನೂ ಸ್ವತಃ ಪ್ರಥಮ ಕವಿಗಾಯಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮೇರೆ ಮೀರಿದ ಶೃಂಗಾರ ಇವನ ಹಾಡುಗಳ ಲಕ್ಷಣ.
ಮುದ್ದಾಪುರ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕವಿಗಾಯಕರು
ಗ್ಯಾಸ್ಕೋನ್ ಮಾರ್ಕಾಬ್ರನ್ ಈ ಕಾವ್ಯಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟು ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ. ತುಂಬ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗೀತೆಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಈತ.
ಮುದ್ದಾಪುರ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಕವಿಗಾಯಕರು
ಮೊದಲು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು ಅನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಣಿಯಾದ ಅಕ್ವಿಟೇನಿನ ಎಲಿಯನೋರ್ ಕವಿಗಾಯಕರಿಗೆ ಉದಾರವಾದ ಆಶ್ರಯವಿತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದಳು. ಕೀರ್ತಿಶಿಖರಕ್ಕೇರಿದ ಬೆರ್ನಾಟ್ ಡಿ ಮೆಂಟಾಡೊರ್ ರಾಣಿಯ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ.
ಮುದ್ದಾಪುರ (ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ)
ಶಿಕ್ಷಣ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕವಿಗಾಯಕರು
೧೨-೧೩ನೆಯ ಶತಕದಲ್ಲಿ ಆರ್ನಾಟ್ ಡಿ ಮಾರ್ಯೂಯಿಲ್ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಯುಟ್ ಎಂಬ ಪ್ರೇಮಪತ್ರದ ಮಾದರಿಯನ್ನೂ ಎನ್ಸೆನ್ ಹಾಮೆನ್ ಎಂಬ ಧರ್ಮಬೋಧನ ಮಾದರಿಯನ್ನೂ ರೂಢಿಗೆ ತಂದ.
ರೇಮ್ ಬಾಟ್ ಡಿ ವಾಕ್ವೇರಸ್ ಪ್ರೊವೆನ್ಸಿನ ಮಾಂಟ್ ಫೆರಟ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವರಿಷ್ಠ ಕವಿಗಾಯಕನೆನಿಸಿದ್ದ. ಮಾಕಿರ್ವ್‌ಸ್ ಬಾನಿಫೇಸನ ಸೋದರಿ ಬೀಟ್ರೈಸ್ ಈ ಕವಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಿನಿ. ಈಕೆಯ ಮರಣದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗಿ ಕವಿ ರಚಿಸಿದ ಶೋಕ ಗೀತೆ ಹೃದಯವಿದ್ರಾವಕವಾಗಿದೆ. ವಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಲೇಡೀಸ್ ಎಂಬ ಹರ್ಷ ಉಕ್ಕುವ ಗೀತೆ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಟುಲೌಸ್ ನ ಹೆಸರಾಂತ ಕವಿಗಾಯಕ ಪಿಯರೆ ವಿಡಲ್. ಯಾರಿಗೂ ಹೆದರದ, ಯಾರನ್ನೂ ಲಕ್ಷಿಸದ ಕವಿ ಎಂದೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇವನಷ್ಟು ಹುಚ್ಚರು ಬೇರಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ. ಇವನ ಪ್ರಣಯದ ಹುಚ್ಚಾಟದ ಕಥೆಗಳು ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದುವು.
ಪಿಯರೆ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯ ಕವಿ. ಲೆ ಪೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದವ. ನೀತಿಬೋಧಕ ಸೆರ್ವೆಂಟಿಸ್ ಹಾಡುಗಳ ಜನಕ. ಧರ್ಮಬೋಧಕರನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸುವ ಈತನ ಹಾಡುಗಳಂತೂ ಬಿಚ್ಚು ಮಾತಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಟಾರ್ರ್‌ನ್ ಡಿ ಬೋರ್ನ್, ಆರ್ನಾಟ್ ಡೇನಿಯಲ್, ಗಿರಾಟ್ ಡಿ ಬೋರ್ನೆಲ್ಹ್‌ ಮತ್ತು ಸೊರ್ಡೆಲ್ಲೊ-ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಾಯಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಡಾಂಟೆ ತನ್ನ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ಮೃತ್ಯುಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಾನು ಸಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಗಿಲ್ಹೆಮ್ ಫಿಗ್ಯೂಯಿರಾ ೧೩ನೆಯ ಶತಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಕವಿಗಾಯಕ. ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಯಾದ ಈತ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಮಠಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಚಂಡ ಟೀಕೆಯ ಮಳೆಗರೆದ. ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷ ಈತನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣದ ಆಶ್ರಯಸ್ಥಾನಗಳೆಲ್ಲ ಖಿಲವಾದುವು.
ಗಿರಾಟ್ ರಿಕ್ವಿಯರ್ (೧೨೩೦-೯೪) ಕವಿಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವ. ಕ್ಯಾಸ್ಟೈಲಿನ ಪ್ರಾಜ್ಞ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋನ ಆಶ್ರಯ ಈತನಗೆ ದೊರಕಿತ್ತು. ಈತ ರಚಿಸಿದ ಸೆರ್ವೆಂಟಿಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಲೋಕವನ್ನಾಗಲೇ ಆವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕತ್ತಲೆಯ ಅರಿವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಿಗಾಯಕನಾಗಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪುರುಷಾರ್ಥವೂ ಇಲ್ಲ; ಯಾವ ಮನ್ನಣೆಯೂ ಇಲ್ಲ-ಎಂಬುದನ್ನು ಈತ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ. ‘ಹಾಡು ನಲಿವನ್ನುಕ್ಕಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ನೋವು ನನ್ನ ಹೃದಯವನ್ನು ಹಿಂಡುತ್ತಿದೆ. ನಾನು ತೀರ ತಡವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದೆ’-ಎಂದು ತನ್ನ ದಾರುಣವಾದ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಒಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪರಂಪರೆಗೆ ಮಂಗಳ ಹಾಡಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ, ಈ ಕವಿ. ಲೋಕ ಮತ್ತೆ ಈ ಪಂಥದ ಕವಿಗಾಯಕರನ್ನು ನೋಡಲಿಲ್ಲ. ಟ್ರೂವೇರರು : ದಕ್ಷಿಣದ ಟ್ರೂಬೆಡೂರರ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಕವಿಗಳಿವರು. ಇವರ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಷೆ ಲ್ಯಾಂಗ್ ಡಿ ಯೀಲ್, ವಸ್ತು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಣಯ. ಟ್ರೂವೆರ್ಸ್‌ ಕಾವ್ಯ ಪಂಥ ೧೧೩೭ರಿಂದ ಈಚಿನದು. ೧೨-೧೩ನೆಯ ಶತಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಖ್ಯಾತನಾದ ಟ್ರೂಬೆಡೂರನೊಬ್ಬನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾದ ಅಕ್ವಿಟೇನಿನ ಎಲಿಯನೋರ್ ಏಳನೆಯ ಲೂಯಿಯ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಬಂದಾಗ ದಕ್ಷಿಣದ ಕವಿಗಾಯಕರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನೂ ಜೊತೆಗೆ ತಂದಳು. ಆಕೆ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದ ೧೫ವರ್ಷ ಕಾಲ ಟ್ರೂವೇರರ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಎಣೆಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಪೋಷಣೆ ಸಿಕ್ಕವು. ದಕ್ಷಿಣದವರ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿತರಾದರೂ ಟ್ರೂವೇರರು ಅನುಕರಣೆಗೆ ಹೋಗದೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಹಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಟ್ರೂಬೆಡೂರರ ಹಾಡುಗಳ ಸೊಗಸು, ನಯನಾಜೂಕು ಇವರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ನವೀನತೆಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಟ್ರೂಬೆಡೂರ್ ಕವಿಗಳ ಸಾಧನೆ ಇವರಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು.
ಕೊನೊನ್ ಡಿ ಬೆಥ್ಯೂನ್, ಹ್ಯೂಗ್ಯೂ ಡಿಬೆರ್ಜ್ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಟ್ರೂವೇರ್ ಕವಿಗಾಯಕರು. ಅವರ ಪ್ರಣಯಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಭಾವ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ.
ಔತ್ತರೇಯ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮಾದರಿಗಳು ಮೂರು: ೧. ರೋಟ್ರುಯೆಂಜ್: ಪಲ್ಲವಿಯಿರುವ ಹಾಡು. ೨. ಸೆರ್ವೆಂಟೋಯ್: ದಕ್ಷಿಣದ ಸೆರ್ವೆಂಟಿಸ್ಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ತುಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಈ ಹಾಡಿನ ವಸ್ತುವೂ ಪ್ರಣಯವೇ ಆದರೂ ಇದರ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಶ್ಲೀಲ. ೩. ಎಸ್ಟ್ರಾಬೊಟ್: ಇಟಲಿಯ ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಂಬೊಟ್ಟೊಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ.
ಮೂರನೆಯ ಕ್ರೂಸೇಡ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಟ್ರೂವೇರರ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಕ್ರೂಸೇಡ್ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿತು. ಅಂದರೆ ೧೩ನೆಯ ಶತಕದ ಮೊದಲ ೪೦ ವರ್ಷ ಈ ಪರಂಪರೆಯ ಸುವರ್ಣಕಾಲ. ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ರಚನೆ ಕ್ರಮೇಣ ಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಶ್ರದ್ಧಾಸಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಸೆಳೆಯಿತು. ನವರ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಥಿಬಾಟ್, ಬ್ಲಾಯಿಸ್ ನ ಲೂಯಿ, ಜೆರುಸಲೆಮಿನ ಜಾನ್ ಕಿಂಗ್ ಮೊದಲಾದ ಟ್ರೂವೇರರು ರಾಜ ಮನೆತನದವರಾಗಿದ್ದರು. ೧೨೩೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೆಲವು ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಕವಿಗಾಯಕರಾದರು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಲಾಯಿಸ್ನ ರಾಜಾಶ್ರಯ ತಪ್ಪಿದ ಕೂಡಲೆ ಈ ಕಾವ್ಯಪದ್ಧತಿ ಅಳಿಯಿತು.
ಟ್ರೂವೇರ್ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಆರ್ರಾಸ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಬ್ರಾಟೆಲ್, ಆಡಮ್ ಡಿ. ಲಾ. ಹಾಲ್ಲೆ ಚತುರ ಕವಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ೧೨೮೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆ ಹಠಾತ್ತನೆ ಅದೃಶ್ಯವಾಯಿತು. ಅದೊಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ, ಅದೊಂದು ಧರ್ಮ ಎಂಬ ಹಾಗೆ ಪ್ರೇಮಾರಾಧನೆಯನ್ನೇ ಅನುಲ್ಲಂಘನೀಯ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳಿಂದ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಣಯ-ಕವಿಗಳ ಈ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಅಭಿನ್ನವಾದ ಅಂಗ ಎಂಬಷ್ಟು ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಸಹಚರಿಯಾಯಿತು, ಸಂಗೀತ. ಈ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಸಂಗೀತ ಮಾಧುರ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಉಗಮವಾದುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಾಂಟ್ ಪೆಲಿಯರ್ನ ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೪೫ ಟ್ರೂವೆರ್ ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. (ಕೆ.ಬಿ.ಪಿ.)
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ
ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು
ತಂದೆ ’ವಿನೋದ್ ಗುಪ್ತಾ,’ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ತಾಯಿ, ರಚನಾಗುಪ್ತ. ’ಸ್ವರಾಜ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ(ಐಸಿಎಸ್ ಇ ಬೋರ್ಡ್), ೭ ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ, ’ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಶೊ', ಜೊತೆಗೆ, 'ಡಾನ್ಸ್' ನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಚುರುಕಾಗಿರುವ ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ, ಸರಾಸರಿ, ಶೇ.೮೦% ರಷ್ಟು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ
'ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ಜನರ ಸಮೀಪದ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪರಮೋದ್ದೇಶ'ದಿಂದ 'ಹೆಲ್ಪಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಸೊಸೈಟಿ','ಕಾನ್ಪುರದ ಲಾಲಾ ಲಜ್ಪತ್ರಾಯ್ ಭವನ'ದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. 'ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ,' ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲೇ,'ಟ್ರೋಫಿ'ಗೆದ್ದು ತನ್ನ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಉತ್ಸಾಹ ಮರೆಯಲಾರದ್ದೆಂದು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವನ ಒಲವು 'ಡಾನ್ಸ್'ನತ್ತ ಇದ್ದನ್ನು ಕಂಡು, ತಂದೆತಾಯಿಯರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ, 'ಅಬ್ದುಲ್ ಜಬ್ಬಾರ್' ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ತಂತ್ರಗಳು ಬಾಲ ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ ನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದ ಚೇತನವನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಿತು. 'ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತ' ಅವರನ್ನೇ ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವರಿಂದ ವಿದ್ಯೆ-ಕಲಿತು, ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, 'ಟ್ರೋಫಿ'ಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡ ಅನುಭವ ಅನನ್ಯವಾದದ್ದು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
೧೦ ವರ್ಷದ ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕ, ಈತನಕ ಗಳಿಸಿರುವ ಟ್ರೋಫಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳು, ಒಟ್ಟು, ೧೬೨. ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದವರು ಹಲವರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು, ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ, 'ರಝ ಮುರಾದ್', ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಸಚಿವ, 'ಪ್ರಕಾಶ್ ಜೈಸ್ವಾಲ್', ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಮೆಡಿಯನ್, 'ರಾಜುಶ್ರಿವಾಸ್ತವ್', ಝೀ ಸರೆಗಮದ 'ವಿನಿತ ಸಿಂಗ್', ಲಿಟಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್, 'ಹೇಮಂತ್ ಬ್ರಿಜ್ವಾಸಿ', ಲೇಖನಗಳು 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಮತ್ತು 'ದೈನಿಕ್ ಜಾಗರಣ್', ಮೊದಲಾದ 'ದಿನಪತ್ರಿಕೆ' ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.
ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಚಾನಲ್ ನಲ್ಲೂ 'ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಶೊ' ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ
ಬಾಲ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಚವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಲವಾರು ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಚಾನೆಲ್ ಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾನೆಲ್ ಪ್ರಖರ್ ಗುಪ್ತನ ಕೈಚಳಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಯ ಒದಗಿಬಂದಾಗ ಅವು ಮಂಚದಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾಣುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಮನೋರಂಜನೆ
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲವನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಡೇಟಾ ವಿನಿಮಯ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ಇದು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ, ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಕೊಂಡಿಗಳು ( ಮಾಹಿತಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ) ಜೊತೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಜಾಲಬಂಧ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು .ನೋಡ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕೇಬಲ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ನಿಸ್ತಂತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಡೇಟಾ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಸಂಪಾತಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. [1] ನೋಡ್ ಪರ್ಸನಲ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ಗಳು, ಫೋನ್, ಸರ್ವರ್ಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಡವೇರ್ ಜಾಲವನ್ನು ಎಂದು ಅತಿಥೇಯಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.ಎರಡು ಅಂತಹ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ಸಾಧನ ಅವರು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದು ನಂಟಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಇತರ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಜಾಲಗಳು ತಮ್ಮ ಸಿಗ್ನಲ್ಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಪ್ರಸರಣಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಲ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕಿನ ಗಾತ್ರ, ಟೊಪಾಲಜಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಘಟಿಸಲು .ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ಭೌತಿಕ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ( ಬಳಸಿ ಅಂದರೆ ಕೆಲಸ ) ಇತರ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂವಹನ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲೆ ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ.
ವರ್ಗ:ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸಾಂತಾಕ್ಲಾಸ್
ಸೈಂಟ್ ನಿಕೋಲಸ್ ಎಂಬುವವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಷಪರಾಗಿದ್ದರು. ಜನಪರ ಕಾಳಜಿ ಇದ್ದ ಇವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುವ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಕುಣಿದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಿಹಿತಿನಿಸು, ಚಾಕಲೇಟ್ ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗಲೂ ಅವರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಸಾಂತಾಕ್ಲಾಸ್ ನ ವೇಷ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕುಣಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ.
ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲು
ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲು ಜಿಮ್ನೋಸ್ಪರ್ಮೀ (ನಗ್ನಬೀಜೀ) ವರ್ಗ, ಸೈಕಡೇಲೀಸ್ ಗಣ, ಸೈಕಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಸಸ್ಯಜಾತಿ. ಮಂಡೀಚಲು ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ಸೈಕ್ಯಾಸ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಪ್ರಪಂಚದ ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಸುಮಾರು 20 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಸಿನ್ಯಾಲಿಸ್, ರೆವಲ್ಯೂಟ, ರಂಫಿಯೈ, ಪೆಕ್ಟಿನೇಟ ಮತ್ತು ಬೆಡೋಮಿಯೈ ಎಂಬ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಾಣ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ರೆವಲ್ಯೂಟ ಮತ್ತು ರಂಫಿಯೈಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಮಲಕ್ಕಗಳ ಮೂಲವಾಸಿಗಳು. ಉಳಿದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲು ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಚಲು ಮರದಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2ಮೀ ಗಳಿಗೆ ಮೀರದು. ಆದರೂ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ 6 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೂ ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು. ಈಚಲು, ತೆಂಗು ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ಇದರಲ್ಲೂ ಕವಲೊಡೆಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾಂಡವೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಕಿರೀಟವೊಂದಿದೆ. ಕಾಂಡ ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ ಕವಲೊಡೆಯುವುದುಂಟು. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು; ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಈಚಲು ಗರಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಂತೆಯೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವ ಇವುಗಳ ಬುಡಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಕಾಲ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲಿನ ಕೆಲವು ಬೇರುಗಳು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕವಲೊಡೆದು ಬೆಳೆದು ಅಗಲಿಸಿದ ಕೈ ಬೆರಳುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಕಾರಲಾಯಿಡ್ ಬೇರುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.
ಉಪಯುಕ್ತತೆ
ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲು ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಬಹುಕಾಲ ಹಸಿರಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಸರ್ಸಿನ್ಯಾಲಿಸ್ ಮತ್ತು ರೆವಲ್ಯೂಟ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕಾಂಡದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು ತೆಗೆದು ಸಬ್ಬಕ್ಕಿಯನ್ನು (ಸೇಗೊ) ತಯಾರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗೊಡ್ಡು ಈಚಲಿನ ಎಳೆಯ ಚಿಗುರೆಲೆ ಮತ್ತು ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಕಡೆ ತರಕಾರಿಯಂತೆ ಬಳಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಸಾರದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಗೆಯ ಮದ್ಯವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದುಂಟು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಳಿಗಳ ಗಂಡು ಶಂಕುವಿನ ಹುರುಪೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಕ ಮತ್ತು ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕವಾಗಿಯೂ ಮೂತ್ರಪಿಂಡ ಸಂಬಂಧಿ ನೋವುಗಳ ನಿವಾರಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಡೊನೇಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪೊರಕೆ, ಬುಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಡಿಸಲುಗಳಿಗೆ ಹೊದಿಸುವ ಗರಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸುವುದಲ್ಲದೆ ಎಲೆಗಳಿಂದ ನಾರನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಟ್ಟೆ, ಹಗ್ಗ, ಹುರಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರುತ್ ಮೇರಿ ರೋಗನ್ ಬೆನೆರಿಟೊ
ರುತ್ ಮೇರಿ ರೋಗನ್ ಬೆನೆರಿಟೊ (ಜನವರಿ ೧೨, ೧೯೧೬ ರಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫, ೨೦೧೩)ರವರು ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಧರಿಸುವ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವೈಖರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಷಯವೇನೆಂದರೆ ಆಕೆ ೫೫ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ರುತ್ ಮೇರಿ ರೋಗನ್ ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ೧೯೧೬ರಂದು ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಜಾನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರೋಗನ್. ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ರೈಲ್ರೋಡ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗಳು ಅವರ ತಂದೆಯನ್ನು ಮಹಿಳಾ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ಬರ್ನಾಡೆಟ್ ಎಲಿಜಾರ್ಡಿ ರೋಗನ್‌ರವರು ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗಳಿಂದ "ನಿಜವಾಗಿಯೂ ವಿಮೋಚನೆಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಪೋಷಕರು ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರುತ್ ಮೇಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಲವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇರಿದರು.
ಗ್ರೇಟ್ ಡಿಪ್ರೆಶನ್ ಯುಗವು ರುತ್ ಬೆನೆರಿಟೊ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಿಎಸ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದಾಗ, ಐದು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಬೆನೆರಿಟೊ ಅವರ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಮೂಲ ಆಸಕ್ತಿಯು ಗಣಿತವಾಗಿತ್ತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ವಿಮಾಗಣಕವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಅವಳು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅವಳನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ನಂತರ ಆಕೆಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವಾಗ, ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರದ ನಿಜವಾದ ಸಾರವನ್ನು ಆಕೆಯ ಈ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ- "ನಾನು ಸಾಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಯಶಸ್ಸು ಅನೇಕ ಜನರ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ನಂಬುತ್ತೇನೆ. ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಧನೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಎಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು."
ಶಿಕ್ಷಣ
ಹುಡುಗಿಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೋಗದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ತನ್ನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಬೆನೆರಿಟೊ ಅವರು ೧೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟುಲೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜು ಸೋಫಿ ನ್ಯೂಕಾಂಬ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರೈನ್ ಮಾವರ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ನಂತರ ಅವರು ನ್ಯೂಕಾಂಬ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುಧಾರಿತ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಥರ್ಮೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವಾಗ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು. ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಟುಲೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಲು ರಾತ್ರಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಥಾಮಸ್ ಎಫ್. ಯಂಗ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪ್ರಬಂಧವು "ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ಕೋಎಫಿಷಿಯಂಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಚ್‌ಸಿಎಲ್ ಇನ್ ಟರ್ನರಿ ಅಕ್ವಿಯಸ್ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್ಸ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುಎಸ್(US) ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯ ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ(USDA) ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವರು ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕಾಂಬ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು.
ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ(USDA) ಯಲ್ಲಿ ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ಎಣ್ಣೆಬೀಜ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಇಂಟ್ರಾವೆನಸ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಯ ನಾಯಕರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲಾಯ್ಡ್ ಕಾಟನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ನಟನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾಟನ್ ರಿಯಾಕ್ಷನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ಭೌತಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾ ಗುಂಪಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ನಾಯಕರಾದರು. ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ತುಲೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಯೋಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ತುಲೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೮೧ ರವರೆಗೆ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ಹತ್ತಿ ನಾರುಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ತುಲೇನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.
ಸುಕ್ಕು-ಮುಕ್ತ ಹತ್ತಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/96/USDA_Southern_Regional_Research_Center_New_Orleans_1985.jpg/220px-USDA_Southern_Regional_Research_Center_New_Orleans_1985.jpg|thumb| ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ; ಅಲ್ಲಿ ಬೆನೆರಿಟೊ ಸುಕ್ಕು-ನಿರೋಧಕ ಹತ್ತಿ ಜವಳಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ರುತ್ ಬೆನೆರಿಟೊ ಹತ್ತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊನೊ-ಬೇಸಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ೫೫ ಪೇಟೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೫೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಓರ್ಲಿಯನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ (USDA) ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸುಕ್ಕು-ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಹಾಗೂ ತೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಧರಿಸುವ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ನಾವೀನ್ಯತೆಯ ಮೊದಲು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ಹತ್ತಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಹಾಗೂ ಅದು ಸುಕ್ಕು-ನಿರೋಧಕ ಬಟ್ಟೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸ್ಟೇನ್- ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆ-ನಿರೋಧಕ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು "ಹತ್ತಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸುಕ್ಕು-ಮುಕ್ತ ಫೈಬರ್‌ನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಅವಳು ಅದನ್ನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಳು ಎಂದು ಅವಳು ನಂಬಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೪ರ ಯುಎಸ್‌ಡಿಎ(USDA) ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು- "ನಾನು ವಾಶ್-ವೇರ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ನನಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೀವು ಹತ್ತಿಗೆ ಆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು. ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಾನು ಅದನ್ನು ಮಾಡುವ ಹೊಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದೇನೆ."
ಆವಿಷ್ಕಾರದ ರಹಸ್ಯವು ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹತ್ತಿಯು ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪಾಲಿಮರಿಕ್ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನೈಲಾನ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್‌ಗಳಂತೆ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಪಾಲಿಮರ್ ಆಗಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಅದರ ಅಣುಗಳು ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉದ್ದನೆಯ ಸರಪಳಿಗಳಂತೆ ಆಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಅಣುಗಳ ಉದ್ದವಾದ, ಸರಪಳಿಯ ಆಕಾರವು ನೈಲಾನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಯೆಸ್ಟರ್‌ನಂತಹ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ತಮ ಫೈಬರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ಹತ್ತಿ ನಾರುಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸರಪಳಿಯಂತಹ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅಣುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೋಧಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಸರಪಳಿಗಳಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಸಂಯೋಜಕವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಅವಳ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅದರ ಫೈಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಕ್ಕು ನಿರೋಧಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮೊದಲು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ರುತ್ ಬೆನೆರಿಟೊರವರು ತಮ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಅವರು ಹೊಸ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅಣುಗಳ ನಡುವಿನ ದುರ್ಬಲ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ಸೆಲ್ಯುಲೋಸ್ ಅಣುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಆಕೆಯ ಕ್ರಾಸ್‌ಲಿಂಕಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಸುಕ್ಕುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ನಿರೋಧಕವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಉಪಕರಣಗಳು
ಬೆನೆರಿಟೊ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಗಾಜಿನ ನಾರುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಇದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು