cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗಾಳಗಾರ ಮೀನು
ಸಾಗರದಾಳದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಅನೇಕ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ದೇಹಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆ್ಯಂಗ್ಲರ್ ಫಿಶ್ ಅಥವಾ ಗಾಳಗಾರ ಮೀನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಿಕ ಮೀನುಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಲೋಫೀಫಾರ್ಮೀಸ್ ಗಣದ ಲೋಫಿಯಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಲೋಫಿಯಸ್ ಜಾತಿಯ ಸಮುದ್ರವಾಸಿ ಮೀನುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಹೆಸರು ಇದು. ಕೆಲವು ಮೀನುಗಳು ತಮಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ನುಂಗಬಲ್ಲವು! ಗಾಳಗಾರ ಮೀನು ತಾನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಸಂಪಾದಿಸಿದೆ. ಈ ಮೀನಿಗೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಉದ್ದವಾದ ಗಾಳದಂತಿರುವ ಮೂಲೆಯ ಕಡ್ಡಿಯೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಡ್ಡಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದ ಹುಳುವಿನಂಥ ಮಾಂಸದ ತುಂಡಿದೆ. ತನ್ನ ಅಗಲವಾದ ಬಾಯ ಸನಿಹ ಈ ಗಾಳವನ್ನು ಆಡಿಸುತ್ತಾ ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳು ಮೋಸಹೋಗಿ ಗಾಳವನ್ನು ನುಂಗಲು ಬಂದಾಗ, ಗಾಳಗಾರ ಮೀನು ಅವನ್ನು ಹಿಡಿದು ನುಂಗುತ್ತದೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಲೋಫಿಯಸ್ ಪಿಸ್ಕಟೋರಿಯಸ್ ಎಂಬುದು. ಇದು ಪೂರ್ವ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ ಸಾಗರದ, ಬಾರೆಂಟ್ಸ ಸಮುದ್ರ, ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್ ಜಲ ಸಂಧಿ, ಭೂಮಧ್ಯ ಸಮುದ್ರ, ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಐಸ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಾರಿಷಿಯಾನಾಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇವು ಸು. 200 ಸೆಂಮೀ.ವರೆಗೆ ಹಾಗೂ 57 ಕೆ.ಜಿ ವರೆಗೆ ಬೆಳಯುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 24 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲದೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಮರಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಡಲ ತಳದಲ್ಲಿ ತೀರದಿಂದ 20 ಮೀ ಆಳದಿಂದ ಹಿಡಿದು 1000 ಮೀ ಆಳದವರೆಗೆ ಇವು ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಲಕ್ಷಣ ರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದು ಚಪ್ಪಟೆ ದೇಹ, ಅಗಲವಾದ ತಲೆ, ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಬಲುದೊಡ್ಡದಾದ ಬಾಯಿ. ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುವ ಮೋಟು ಹಲ್ಲುಗಳ ಪಂಕ್ತಿ, ಮೈಮೇಲೆ ಹುರುಪೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಚರ್ಮ ತೆಳು ಹಾಗೂ ಸಡಿಲವಾಗಿರುವುದು, ಉರುಟಾದ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡುದ ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗ, ಉದ್ದವಾದ ಗಾಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಬೆನ್ನುಭಾಗದ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಮೊದಲೆನೆ ಮುಳ್ಳು - ಇವು ಈ ಮೀನಿನ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಬಹಳ ಬಳುಕುವ ಈ ಗಾಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಇದ್ದು ಬಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಲವಾದ ಉಪಾಂಗಗಳೂ ಇವೆ. ಆಹಾರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ತನ್ನೆಡೆ ಸೆಳೆೆಯಲು ಬಲು ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ತನ್ನ ಗಾಳವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲ ಸಮುದ್ರದ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗಾಳವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊರಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳಿಂದ ಸೆಲೆ ಹುಳುವಿನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತಗೊಂಡ ಮೀನುಗಳು ಇದರ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆರಗಿ ಕಬಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡದಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ತನ್ನಷ್ಟೇ ದೊಡ್ಡದಾದ ಮೀನನ್ನು ನುಂಗಬಲ್ಲದು.
ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳದ ಮೀನುಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಬರುವ ಮರಿಗಳು ಪ್ರಬುದ್ಧಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುವವರೆಗೂ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ಈಜಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತದೆ. ಆನಂತರ ಕಡಲಾಳಕ್ಕಿಳಿದು ಪ್ರೌಢ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಸಮಾಸ
ಸಮಾಸ
ಪದ ವಿವರ
ಎರಡು ವರ್ಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿದರೆ ಸಂಧಿಯಾಗುವಂತೆ, ಎರಡು ಪದಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿದರೆ ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗವರ್ಮನ ಪ್ರಕಾರ, ‘ನಾಮವಾಚಿನಾಂ ಶಬ್ದನಾಂ ಪರಸ್ಪರಮನ್ವಯ ಸಿದ್ಧೋರ್ಥಸ್ಸಮಾಸ ಸಂಜ್ಞಸ್ಸ್ಯಾತ್’ (ಸೂತ್ರ : 131). ಎಂದರೆ ನಾಮವಾಚಿಯಾದ ಶಬ್ದಗಳೆರಡರ ಅನ್ವಯ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅರ್ಥ. ನಾಮಪದಗಳು ಕೂಡಿ ನುಡಿಯುವ ಸರ್ಥವೇ ಸಮಾಸ. ಈ ಕೂಡು ನುಡಿಯನ್ನವನು ಪದವಿಧಿ ಯೆಂದೂ ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕೇಶಿರಾಜನ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, “ಕರು ತಾಯ ಬಳಿಯನುಳಿಯದ ತೆರದಿಂದಂ ನಾಮಪದ ಮದರ್ಥಾನುಗಮಾ ಗೆರಿಗೆ ಸಮಾಸಂ ನೆಗಳ್ಗುಂ”. ಅಂದರೆ, ನಾಮಪದವು ಅರ್ಥಾನುಗತವಾಗುವುದೇ ಸಮಾಸ. ಹೀಗೆ ಅರ್ಥವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಪರಸ್ಪರ ನಾಮಪದಗಳು ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಕೂಡಿರಬೇಕು. ಈ ಅನ್ಯೋನ್ಯವನ್ನು ಅವನು ‘ತಾಯ ಬಳಿಯ ಕರುವಿನಂತೆ’ಯೆಂದು ವರ್ಣಿಸುವನು. ಕೈಪಿಡಿಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ, “ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಕೂಡಿ ಒಂದು ಶಬ್ದವಾದಾಗ ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ”.
ಸಮಾಸದ ಸ್ವರೂಪ
ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಪದಗಳು ಒಂದು ‘ಪ್ರಾತಿಪದಿಕ’ವಾಗುವುದು ಸಮಾಸ. ಸಮಾಸವಾದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಪದಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಲೋಪ ಬರುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ‘ಪೂರ್ವಪದ’. ಎರಡನೆಯದು ‘ಉತ್ತರಪದ’. ಆಯಾ ಪ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿಭಕ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಹೇಳುವ ವಿಶೇಷ ವಾಕ್ಯಕ್ಕೆ ‘ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ’ವೆಂದು ಹೆಸರು. ಅಂದರೆ ಸಮಾಸದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೇಳುವ ವಾಕ್ಯ. ಸಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ನಾಮಪ್ರಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಧಾತುಗಳು ಸೇರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಆಯಾ ಸಮಾಸಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರು ಬಂದಿವೆ. ನಾಮಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಧಾತುಗಳು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಉದಾ : ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಲ ಪೂರ್ವಪದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಸಲ ಉತ್ತರಪದಕ್ಕೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಲ ಇವೆರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಪರಪದಕ್ಕೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಬರುವುದುಂಟು. ಈ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯುಳ್ಳ ಪದವನ್ನು ‘ಮುಖ್ಯಪದ’ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದೋ ಅದು ‘ಮುಖ್ಯಪದ’ವೆಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. [ಕ್ರಿಯೆ, ಒಂದು ಪದದ ಅರ್ಥದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.] ಸಮಾಸ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಬಂಧವು ಪೂರ್ವಪದಕ್ಕಿದ್ದರೆ ಅದು ‘ಪೂರ್ವಪದ ಪ್ರಧಾನ’ ಸಮಾಸವೆಂದೂ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ‘ಉತ್ತರಪದ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಸ’ವೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಬೇಕು.
ಸಮಾಸದ ವಿಧಗಳು
ಸಮಾಸದಲ್ಲಿಯ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ+ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಕನ್ನಡ+ಕನ್ನಡ ಶಬ್ದಗಳಿದ್ದರೆ ಸಮಾಸ ಮಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಇನ್ನೊಂದು ಪದ ಕನ್ನಡ (ಸಂಸ್ಕೃತ+ಕನ್ನಡ) ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸಿ ಸಮಾಸ ಮಾಡಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದನ್ನು ‘ಅರಿಸಮಾಸ’ ಎನ್ನವರು. ಮತ್ತು ಅದು ದೋಷಯುಕ್ತ ಸಮಾಸ ವೆನ್ನಿಸುವುದು. ಕೇಶಿರಾಜನು ಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮಾಸ’ ಮತ್ತು ‘ಕನ್ನಡ ಸಮಾಸ’ವೆಂದು ಒಂಭತ್ತು ವಿಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಐದುವಿಧಗಳು
ಕೇಶಿರಾಜ ಸಮಾಸಗಳನ್ನು ಐದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮಾಸಗಳು : ಸಂಸ್ಕೃತ+ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಸೇರಿಯಾಗುವ ಸಮಾಸವಿದು.
""೧"".ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ - ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ - ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ [ಉತ್ತರಪದಾರ್ಥ ಪ್ರಧಾನ] ‘ಪರಪದದೊಳರ್ಥವರ್ತನಮಿರೆ ತತ್ಪುರುಷಂ’ (ಸೂತ್ರ : 175) ಪರಪದ ಎಂದರೆ, ಉತ್ತರಪದ. ಉತ್ತರಪದದ ಅರ್ಥವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪೂರ್ವಪದವು ತೃತೀಯಾದಿ ವಿಭಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಆಗುವ ಸಮಾಸವು ತತ್ಪುರುಷ. ಉದಾ : [ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ + ಮುಖ್ಯಪದ = ಸಮಾಸಪದ]     ಮೆಯ್ಯಿಂ + ಕಲಿ = ಮೈಯ್ಗಲಿ(ತೃತೀಯ). ತೇರ್ಗೆ + ಮರಂ = ತೇರ್ಮರಂ(ಚತುರ್ಥಿ). ಪೊರೆಯ + ನೀರ್ = ಪೊರೆನೀರ್(ಷಷ್ಠಿ). ಬಿಲ್ಲೊಳ್ + ಜಾಣಂ =ಬಿಲ್ಜಾಣಂ(ಸಪ್ತಮಿ). ನೀರನ್ನು+ಕುಡಿದಂ=ನೀರ್ಕುಡಿದಂ(ದ್ವಿತೀಯ) ಇತ್ಯಾದಿ.
೨.ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ - ಕರ್ಮಧಾರಯ ಸಮಾಸ ವ[ಉತ್ತರ ಪದಾರ್ಥ ಪ್ರಧಾನ] ‘ತತ್ಪುರುಷಂ ಏಕಾಶ್ರಯಮಾಗೆ ಕರ್ಮಧಾರೆಯಮಕ್ಕುಂ’ (ಸೂ:175) ಪೂರ್ವಪದದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣ - ವಿಶೇಷ್ಯಗಳು, ಉಪಮಾನ – ಉಪಮೇಯಗಳು ಸೇರಿ ಆಗುವ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವನೆ, ಅವಧಾರಣೆ ತೋರುವ ಸಮಾಸ ಕರ್ಮಧಾರಯ. ಗುಣವಚನಗಳಾಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹಜ ವಿಶೇಷಣಗಳೇ. ಕರ್ಮಧಾರಯದಲ್ಲಿ ಗುಣವಚನ, ಕೃದಂತ, ಉಪಮಾನ, ಸಂಭಾವನಾ ಪದಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಣಗಳಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತರಪದ ವಿಶೇಷ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಉದಾ : [ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ + ಮುಖ್ಯಪದ = ಸಮಾಸಪದ] ಬಿಳಿಯದು ಆದ + ಕೊಡೆ = ಬೆಳ್ಗೊಡೆ. ಹಿರಿದು ಆದ + ಮರ = ಹೆಮ್ಮರ. ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ + ನೃಪ = ನೃಪಶ್ರೇಷ್ಠ. ವೀರನಾದ + ನರ = ನರವೀರ. ಪೆರೆಯಂತೆ + ನೊಸಲ್ = ಪೆರೆನೊಸಲ್. ತಳಿರಂತಹ + ಅಡಿ = ತಳಿರಡಿ. ತೆರೆಯೇ + ಕಯ್ = ತೆರಗಯ್. ಅಲರಂತಪ್ಪ + ಕಣ್ = ಅಲರ್ಗಣ್. ಕೇಶಿರಾಜನ ಪ್ರಕಾರ- ವಿಶೇಷಣ ಪೂರ್ವದ ಕರ್ಮಧಾರಯದಲ್ಲಿ ಕೊಡುವ ಪೂರ್ವಪದಗಳೆಲ್ಲವೂ.
೩.ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸ - ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸ [ಉತ್ತರ ಪದಾರ್ಥ ಪ್ರಧಾನ] ‘ನೆಲಸಿರೆ ಮೊದಲೊಳ್ ಸಂಖ್ಯೆಯದೆ, ವಲಂ ದ್ವಿಗುಮಕ್ಕುಂ’ (ಸೂ:175)  ಕೇಶಿರಾಜನು, ‘ಪೂರ್ವಪದವು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ದ್ವಿಗು ಸಮಾಸವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ೪.ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ : ಬಹುವ್ರೀಹಿ ಸಮಾಸ - [ಎರಡೂ ಪದ ಅಮುಖ್ಯ] ‘ಪದನೆರಡುಂ ಮೇಣ್ ಪಲವಂ ಪದಾರ್ಥಮಂ ಬಯಸುತಿರೆ ಬಹುವ್ರೀಹಿ’ (ಸೂ : 176) ಅನ್ಯಪದವು ವಿಶೇಷ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ಪದಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಸಮಾಸವು ಬಹುವ್ರೀಹಿ. [ವಿಗ್ರಹವಾಕ್ಯ - ಪೂರ್ವಪದ + ಉತ್ತರ ಪದ  = ಸಮಾಸ ಪದ.]ಉದಾ : ೫.ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ - ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸ - ದ್ವಂದ್ವ [ಎರಡೂ ಪದ ಮುಖ್ಯ ಸಮಾಸ] ‘ಪದಾರ್ಥದ ಗಡಣಂ ದ್ವಂದ್ವ’ (ಪದಾರ್ಥಗಡಣ = ಪದಗಳ ಸಮೂಹ). ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ದ್ವಂದ್ವ ಸಮಾಸವೆನ್ನುವರು. ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವ ಪದಗಳು ನಾಮಪದಗಳಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ವಿಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂಬುದು ನಿಯಮ. ಉದಾ:ಮರವೂ+ಗಿಡವೂ+ಬಳ್ಳಿಯೂ+ ಪುಲ್ಲೂ+ಪೊದರೂ+ಪಕ್ಕಿಯೂ+ಮಿಗವೂ = ಮರಗಿಡಬಳ್ಳಿಪುಲ್ಪೊದರ್ಪಕ್ಕಿಮಿಗಂಗಳ್. ೬.ಅವ್ಯಯೀಭಾವ ಸಮಾಸ (ಅಂಶೀ ಸಮಾಸ) - [ಅಂಶಿ ಸಮಾಸ](ಅವ್ಯಯೀಭಾವ ಸಮಾಸ) - ಪೂರ್ವಪದಾರ್ಥ ಮುಖ್ಯಸಮಾಸ]ಅವ್ಯಯೀ ಭಾವಂ ಆದಿಪದ ಮುಖ್ಯತೆಯಿಂ (ಸೂ : 176) ಅವ್ಯಯೀಭಾವವನ್ನು ಭಟ್ಟಾಕಳಂಕನು ಅಂಶೀಸಮಾಸವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕøತದ ಅವ್ಯಯೀಭಾವ ಇರದೇ ಅಂಶ – ಅಂಶಿ ಭಾವ ಇರುತ್ತದೆ. (ಅಂಶ=ಭಾಗ, ಅಂಶಿ=ಪೂರ್ಣವಸ್ತು) ಪೂರ್ವಪದದ ಅರ್ಥವು ಉತ್ತರಪದದ ಆಂಶದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ವ್ಯಯವಾಗದೇ ಇರುವುದು – ಅವ್ಯಯೀಭಾವ. ಉದಾ:ಕೈಯ+ಅಡಿ=ಅಂಗೈ, ಸೂರಿನ+ಮುಂದು=ಮುಂಜೂರ್, ಮಾಗಿಯ+ಮೊದಲು=ಮುಂಮಾಗಿ, ಕೆರೆಯ+ಕೆಳಗು=ಕಿಳ್ಕೆರೆ.
ಕನ್ನಡಸಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳು
ಕನ್ನಡ + ಕನ್ನಡ ಸೇರಿ ಆಗುವ ಸಮಾಸವಿದು.
ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿ
ಈ ನಾಡು ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಮತ್ತು ರೈತ ಮುಖಂಡ ಡಾ.ಎನ್.ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ತನ್ನ ಇಡೀ ಬದುಕನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಿಟ್ಟ ಧೀಮಂತ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವೋ ಎಂಬಂತೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರು ಇಲ್ಲೇ ನೆಲೆನಿಂತು ಬೆಳೆದ ಬಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ. ಇಲ್ಲಿನ ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಿನಿಕ್ವೊಂದಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವೈದ್ಯರಾಗಿ 1980-81ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅವರು ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಜನಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.
ಬಡವರ ಡಾಕ್ಟ್ರು
ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ ಜನ ಕರೆಯೋದು 'ರೆಡ್ಡಿ ಡಾಕ್ಟ್ರು,..ಬಡವರ ಡಾಕ್ಟ್ರು' ಅಂತನೇ. ತನ್ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಬರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ ವಿಶ್ವಾಸಪೂವ೯ಕ ಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಬಡವರು, ಕಾಮಿ೯ಕರು, ಕೂಲಿಕಾರರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಟ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಹಣದಿಂದಲೇ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಇಂದಿನ ವೈದ್ಯರುಗಳಿಗೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿ ಮಾದರಿ.
ಅಪ್ಪಟ ಚಳವಳಿಗಾರ
ತುಳಿತಕ್ಕೊಳಗಾದವರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿ, ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತ ಜಾಗೖತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಹೋರಾಟ ಕಿಚ್ಚು ಹಚ್ಚಿದ ಅಪ್ಪಟ ಚಳವಳಿಗಾರ ಅವರು. ಗೋಕಾಕ್ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದಭ೯ದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿ, ಕನ್ನಡ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟ ಸಂಘಟಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಡಿಯವರದ್ದು ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರ. ತದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಜಾಗೖತ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿಯನ್ನೇ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಶಾಶ್ವತ ಉಳಿವಿನ ಕನಸು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿದರು. ಬೀದಿ ಬದಿಯ ಕೂಲಿಕಾರರನ್ನೂ ಬಿಡದೆ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪ್ರಭಾವಿಸಿ ಚಳವಳಿಯ ಛಾಳಿ ಬೆಳೆಸಿದರು.ನೆಲದ ಸಂಸ್ಕೖತಿಯ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ತನ್ನತನದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಾವಾದ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೖತಿ, ಜನಪರ ಧ್ವನಿ, ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟದ ಚಿಂತನೆ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡವರು.
ಹೋರಾಟದ ಹರಿಕಾರ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ, ಬದುಕಿನ ಹೋರಾಟ, ಮಹಿಷಿ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಹೋರಾಟದ ನೇತೖತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ಅವರು, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಹೋರಾಟದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅವರು 2011ರಲ್ಲಿ ಜಿಕೆವಿಕೆಯ ಕೖಷಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಬಿಟಿ ಭತ್ತದ ತಳಿಯನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ನೆಲದ ರೈತರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸಿದವರು. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ನೀರಾವರಿ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕು. ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ವರದಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕು ಎಂದು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಹೋರಾಟಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಬೆಳೆಸಿದವರು.
ರೈತ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಸಂಜೀವಿನಿ
ಕೆಲ ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ ರಾಜ್ಯ ರೈತ ಸಂಘ ಒಡೆದು ಹೋಳಾಗುವ ಆತಂಕ ಎದುರಾದಾಗ ಶಿಸ್ತುಪಾಲನಾ ಸಮಿತಿಯ ನೇತೖತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿ ಎರಡೂ ಬಣಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಮನ್ವಯ ಸಾಧಿಸಿ ರೈತ ಸಂಘದ ಉಳಿವು-ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು. ತನ್ನದೇ ಆದ ಅಭಿಮಾನಿ ಕಾರ್ಯಕತ೯ರ ಪಡೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಯಾವತ್ತೂ ವೈಫಲ್ಯ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ರೈತ ಹೋರಾಟ, ಕನ್ನಡಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಜೈಲು ಕಂಡಿರುವ ಅವರು ಗಭ೯ಗುಡಿ ಸಂಸ್ಕೖತಿ, ಪ್ರಭುತ್ವಶಾಹಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದವರು.
ಮಾಗ೯ದಶಿ೯
ಹೋರಾಟಗಾರ ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಪೀ:ಳಿಗೆಗೂ ಮಾಗ೯ದಶಿ೯ಯಾಗಿರಬೇಕು. ಆತ ಸೖಷ್ಠಿಸುವ ಹೊಸಪೀಳಿಗೆ ತಾನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು ಎಂದು ಪದೇ ಪದೇ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ನೂರಾರು ಕನ್ನಡ ಚಳವಳಿಗಾರರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ನಿರಂತರ 4 ದಶಕಗಳ ಅವರ ಹೋರಾಟ ಈಗ ತಾಕಿ೯ಕ ಅಂತ್ಯ ಕಂಡಿದೆ. ಡಾ.ವೆಂಕಟರೆಡ್ಡಿ ಬಾರದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಅಡಿಪಾಯ, ಮಾಗ೯ದಶ೯ನ ಇನ್ನಾದರೂ ಸಾಕಾರಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.
ವರ್ಗ:ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರದ ಸಾಧಕರು
ಬನವಾಸಿ
ಬನವಾಸಿ ಪಟ್ಟಣವು ವರದಾ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿಯ ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬನವಾಸಿಯು ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ  ಸೊರಬಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮಿ.ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕದಂಬರ ವೈಭವಯುತವಾದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಥಳನಾಮ
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರವಾಸಿ  ಟಾಲೆಮಿ ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು “ಬನೌಸಿ” ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ಜಯಂತಿಪುರ' ಅಥವಾ 'ವೈಜಯಂತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ
ಕದಂಬ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮಯೂರವರ್ಮ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೨೫-೩೪೫). ಈತನ ರಾಜಧಾನಿ ಬನವಾಸಿ.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷು ರಖ್ಖಿತನು ಬನವಾಸಿ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನೆಂದು ಮಹಾವಂಶ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧಗ್ರಂಥ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನಾಗಾರ್ಜುನಕೊಂಡದ ಒಂದು ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಿಂಹಳದ ಬೌದ್ಧ ಭಿಕ್ಷುಗಳು ಧರ್ಮಪ್ರಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬನವಾಸಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರಂತೆ.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ
ಕನ್ನಡದ ಆದಿಕವಿ ಪಂಪ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯದಲ್ಲಿ ಬನವಾಸಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತ “ ಆರಂಕುಶವಿಟ್ಟೊಡಂ ನೆನೆವುದೆನ್ನ ಮನಂ ಬನವಾಸಿ ದೇಶಮಂ ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ.
ಕವಿ ಚಾಮರಸ ಬರೆದ ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ ಕಾವ್ಯದ  ರಂಗಸ್ಥಳವೇ ಬನವಾಸಿ.
ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ
ಬನವಾಸಿಯ ಕೋಟೆ ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದದ್ದು. ಚಾಲುಕ್ಯ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೦೦ ಯ ವರ್ಷದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ, ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಚಪ್ಪಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಈ ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯ ಅತೀ ಕೆಳಗಿನ ವರಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಜಂಬಿಟ್ಟಿಗೆಯ ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪಂಪ ವರ್ಣಿಸಿದ ಬನವಾಸಿಯ ನಿಸರ್ಗಸಿರಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಕದಂಬೋತ್ಸವ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ  ಕದಂಬೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಇತರ
ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಂಗಲೆ ಇದ್ದು, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಇಂಜನಿಯರರು, ಸಿರ್ಸಿ ವಿಭಾಗ, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ, ಸಿರ್ಸಿ ಇವರ ಮುಖಾಂತರ ವಸತಿಗೆ ರಿಜರ್ವೇಶನ್ ಪಡೆಯಬಹುದು.ಬನವಾಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕದಂಬೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ : ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಸಿರ್ಸಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮೇ ಫ್ಲವರ್
ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಬೀನ್‍ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ಯಾಬಾಸೇಯ ಹಾಗೂ ಸೀಸಲ್ಪಿನಿಯೊಡೈ ಉಪ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಡೆಲೋನಿಕ್ಸ್‍ ರೇಜಿಯಾ. ಜರಿ ರೀತಿಯ ಎಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಯಥೇಚ್ಛಾವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಹೂಗಳಿಂದ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮರದಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Royal poinciana ಅಥವಾ Flamboyant ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವಾಲೆಯ ಮರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಲವಾರು ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಮೂಲತಃ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ನ ಶುಷ್ಕ ಪತನ ಶೀಲ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪ-ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಿರಳವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದರೂ, ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿ ವಿಧಾನ
ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಮರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬರ ಮತ್ತು ಲವಣ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಮರವು ಸಾವಯವ ಗುಣಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೊಳೆತ ಮಣ್ಣಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ. ಅದರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೌಲ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರಳು ಮರವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ಮೀ, ಕೆಲವೊಂದು 12 ಮೀ ಎತ್ತರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಅದರ ದಟ್ಟವಾದ ಎಲೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ ಪೂರ್ಣ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಶುಷ್ಕ ಋತುವಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಇದು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವಿಯೆಟ್ನಾದ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್ನ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಬೀದಿ ಮರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಈ ಮರವನ್ನು ಮೇ-ಹೂವಿನ ಮರ ಅಥವಾ ಗುಲ್ಮೊಹರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣಕುರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸರಣ
ಮೇ ಫ್ಲವರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಕನಿಷ್ಠ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ, ಅರೆ-ಮಬ್ಬಾದ, ತೇವಭರಿತ ಮಣ್ಣಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೊಳಕೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದಲ್ಲದೇ, ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲೇ 30 ಸೆಂ.ಮೀ.ನಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಟ್ಟಿ ಮರವನ್ನು ಅರೆ ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕವೂ ಪ್ರಸರಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೊನೆಯ ಋತುವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಇದರ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು 30 ಸೆಂ.ಮೀ ನಂತೆ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೇವಾಂಶ ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಬೀಜ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕಿಂತ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೊಳಕೆ ಒಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ಶೋಭವನ ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಅಭಿಕ್ ಘೋಷ್
ಅಭಿಕ್ ಘೋಷ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅಭಿಕ್‍ರವರು ಟ್ರೋಮ್ಸೋದಲ್ಲಿರುವ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ನಾರ್ವೆ-ಯುಐಟಿಯಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಅಭಿಕ್ ಘೋಷ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸುಬೀರ್ ಕುಮಾರ್ ಘೋಷ್, ಅವರು ಜಾದವ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಶೀಲಾ ಘೋಷ್ (ನೀ ಸೇನ್) ಅವರು ಗೃಹಿಣಿ. ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (೧೯೭೧-೧೯೮೧) ಮತ್ತು ಸೌತ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ (೧೯೮೧-೧೯೮೩) ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿ ಇಲಾ ಘೋಷ್ (ನೀ ರಾಯ್) ಅವರಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರು ಈಗಲೂ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಓದುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿಕ್ ಅವರ ಮಗ ಅವ್ರೋನೀಲ್ ಘೋಷ್ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಆಕ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುವ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅಭಿಕ್‍ರವರು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಜಾದವ್‌ಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ (ಗೌರವಗಳು) ಪಡೆದರು. ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಅವರು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ರೀಜೆಂಟ್ಸ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪಾಲ್ ಜಿ. ಗ್ಯಾಸ್‌ಮನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು (ಜಾನ್ ಅಲ್ಮ್‌ಲೋಫ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವಾಗ) ಮತ್ತು ನಂತರ ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕ್ಯೂ ಜೂನಿಯರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿಕ್ ಜೈವಿಕ ಅಜೈವಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಬ್ ಇನಿಶಿಯೊ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಈಗ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಜೈವಿಕ ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಿವರ್‌ಸೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೋಸಿಯನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ, ಎರಡನೇ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೀಮ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳಿಂದ ಡಯಾಟೊಮಿಕ್ ಲಿಗಂಡ್ ತಾರತಮ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೊಸ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಸೇವೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Book-cover.jpg/220px-Book-cover.jpg|thumb| ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಣದ ಕವರ್ ಪುಶಿಂಗ್ ; ಲೇಖಕರಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸ. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಕಿಪಾರ್ಸ್ಕಿಯ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಘೋಷ್ ಅವರು ಪಾಣಿನಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣದ ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆವರ್ತಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ( ಶಿವ ಸೂತ್ರಗಳು ), ಮೆಂಡಲೀವ್ ಅವರ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೇಲೆ, ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ, ಹೊಸ ಒಳನೋಟ ಆವರ್ತಕ ಕೋಷ್ಟಕದ ಇತಿಹಾಸವಾಗಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/15/Inocaj_v061i014.jpg/220px-Inocaj_v061i014.jpg|thumb| ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಕವರ್, ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧,೨೦೨೨ ಘೋಷ್ ಅವರು ವಿವಿಧ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೧ ರ ಪುಸ್ತಕ ಲೆಟರ್ಸ್ ಟು ಎ ಯಂಗ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ ಯುವತಿಯನ್ನು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಹಲವಾರು ಕೊಡುಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಮರುಮುದ್ರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಪುಸ್ತಕ ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್ ಆಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ೨೦೨೦-೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಘೋಷ್ ಅವರು ಎರಡು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಮೊದಲನೆಯದು  ದಿವಂಗತ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗೌಟರ್‌ಮನ್‍ರ ಬಗ್ಗೆ, ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೋರ್ಫಿರಿನ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಬಹಿರಂಗ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ/ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು,  ನಂತರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಕಾಮೆನಿಯವರನ್ನುಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಅವರು ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಲಕ್ಷಣ ಲೇಖಕರನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಔಟ್ ಇನ್ ಆರ್ಗ್ಯಾನಿಕ್ ಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ: ಎ ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್ ಆಫ್ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿಕ್ಯೂಐಎಪಿಎನ್ + ಅಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಲ್ಲಿ ವರ್ಚುವಲ್ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ-ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ನಮಿಬ್ ಮರುಭೂಮಿ
ವರ್ಗ:ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡ
ಧ್ವನಿ ವಿಜ್ಞಾನ
ಧ್ವನಿ
ಧ್ವನಿ ಎಂದರೇನು ?
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ
ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 128 ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು ಗಳಿಸಿದ ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು. ವಿತರಣೆಯ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳತ್ತ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಇದು 1 ಬಿಲಿಯನ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿದಾಗ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇದನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಲಾಕ್‍ಬಸ್ಟರ್" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಾಲಯಂ ಎಂದು ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ, ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ, ೧೪ ಹಾಡುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ೧೧ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಹಿತಕರ ಮನೋರಂಜನೆ ಒದಗಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ವಿವಾಹ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು, ವಿವಾಹಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಸೋದರರಾದ ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಚಿಕ್ಕವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಕೈಲಾಶ್ ನಾಥ್‍ನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜೇಶ್ ಕುಟುಂಬದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬ ಅವನಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ವಧುವಿನ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಿನ, ಕೈಲಾಶ್ ತನ್ನ ಕಾಲೇಜಿನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ, ಈಗ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿರುವ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಚೌಧರಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಧುಕಲಾಗೆ ಪೂಜಾ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಹೆಸರಿನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಶ್ ರಾಜೇಶ್ ಮತ್ತು ಪೂಜಾರ ನಡುವೆ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಿಂದಲೇ, ನಿಶಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ ಒಬ್ಬರೊಡನೆ ಒಬ್ಬರು ನಿರಾತಂಕವಾಗಿ ಜಗಳವಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಮಾಷೆ ಹಾಗೂ ಚೇಷ್ಟೆ ಪೂಜಾ ಹಾಗೂ ರಾಜೇಶ್‍ರ ಮದುವೆಯಾದ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೇಮ್ ರಾಜೇಶ್‍ನ ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ನಾದಿನಿ ನಿಶಾಳೊಂದಿಗೆ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ, ಪೂಜಾ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್‍ರಿಗೆ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಒಬ್ಬರ ಪ್ರೀತಿಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪೂಜಾ ತಾಯಿಯಾಗಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶುವಿನ ಸನ್ನಿಹಿತವಾದ ಆಗಮನವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಕೈಲಾಶ್ ಮನೆಗೆ ಬರಲು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಮಧುಕಲಾಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವರು ನಿಶಾಳನ್ನು ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಜನ್ಮದ ವೇಳೆ ಉಪಸ್ಥಿತಳಿರುತ್ತಾಳೆ. ಈ ನಡುವೆ, ನಿಶಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೊಮ್ಮಗುವಿನ ಜನನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಮಧುಕಲಾ ಕೈಲಾಶ್‍ನ ಮನೆಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಬೇರ್ಪಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಾಗ, ಅವರ ಆತಿಥೇಯರು ಖಿನ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರೇಮ್. ಅವರು ಬೇಗನೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಪುನಃ ಒಂದಾಗುವೆವು ಎಂದು ಅವನು ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಮಾತುಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಪೂಜಾಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಅವಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಪೂಜಾಳಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವರ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸುವುದಾಗಿ ಮಾತುಕೊಟ್ಟು ನಿಶಾಳಿಗೆ ಒಂದು ಕಂಠಹಾರವನ್ನು ಗುರುತಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಪೂಜಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಜಾರಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಮ್ದ ಕೆಳ ಬೀಳುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಲೆಯ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾಳೆ. ಎಲ್ಲರೂ ಆ ದುರಂತದಿಂದ ಜರ್ಝರಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪೂಜಾ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್‍ರ ಮಗನನ್ನು ಪೂಜಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಿಶಾ ಆ ಶಿಶುವಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ತಾಯಿಯಾಗುವಳು ಎಂದು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಕೈಲಾಶ್‍ಗೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ನಿಶಾಳನ್ನು ರಾಜೇಶ್‍ಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಮಧುಕಲಾ ಕೈಲಾಶ್ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ತನ್ನ ಮದುವೆ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಿಶಾ ಕದ್ದುಕೇಳುತ್ತಾಳೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ತನ್ನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಮದುವೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ, ಒಂದು ವಿವಾಹಪೂರ್ವ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಾನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾಜೇಶ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ರಾಜೇಶ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನಿಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕ್ಷಣಗಳ ಮುಂಚೆ, ಪೂಜಾ ತನಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕಂಠಹಾರ, ಜೊತೆಗೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೇಮ್‍ಗೆ ಕೊಡುವಂತೆ ನಿಶಾ ಪ್ರೇಮ್‍ನ ನಾಯಿ ಟಫ಼ಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಟಫ಼ಿ ನಿಶಾಳ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೇಮ್‍ಗೆ ಕೊಡುವ ಬದಲು ರಾಜೇಶ್‍ಗೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ರಾಜೇಶ್ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದಿ ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತರುವಾಯ, ಅವನು ಮದುವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಿಶಾ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಎದುರಾಗುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರೇಮ್ ಮತ್ತು ನಿಶಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
ನಿರ್ದೇಶಕ/ಬರಹಗಾರ ಸೂರಜ್ ಬರ್ಜಾತ್ಯಾ ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಒಂಭತ್ತು ತಿಂಗಳು ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು. ಇವರ ತಂದೆ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಬರ್ಜಾತ್ಯಾ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಕಂಪನಿ ರಾಜ್‍ಶ್ರೀ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಮುಂಚಿನ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಆಗ ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಅವರ ೧೯೮೨ರ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ನದಿಯಾ ಕೇ ಪಾರ್‌ನ ಸಡಿಲ ರೂಪಾಂತರವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕ್ಲೀಷೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬರ್ಜಾತ್ಯಾ ಸಂಗೀತಾಭಿನಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಹಳ ಹಾಡುಗಳಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ವೇಳೆ ಚಿತ್ರದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದೂರುಗಳು ಬಂದವು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತೊ ಅದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಖಳನಾಯಕರಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಿಂಸೆಯಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯದು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದ್ದರ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧ ಉತ್ಪನ್ನದವರೆಗೆ, ಚಿತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ನಿಶಾಳ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್‍ಗೆ ರ ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರೇಮ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‌‍ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಸಲ್ಮಾನ್‍ರಿಗೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಆಗಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ನಿರ್ಮಾಪಕರು/ವಿತರಕರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದರು. ಸೀಮಿತ ಬಿಡುಗಡೆ, ಟಿವಿ ಪ್ರಚಾರದ ಹೊಸ ರೂಪ, ವೀಡಿಯೊ ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊ ಟೇಪ್‍ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಿತ್ತು.
ವಿಮರ್ಶೆಗಳು
ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಲೇಖಕ ಕೋವಿದ್ ಗುಪ್ತಾ ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ಚಿತ್ರವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ತೇಜಸ್ವಿನಿ ಗಂಟಿ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ತ್ಯಾಗಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಕರ್ತವ್ಯದ ಪ್ರಶಂಸಾಗೀತೆಯೆಂದು ಕರೆದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಅವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಯಶೀಲತೆಯ ಕಾರಣ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಿನಿಮಾ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದೂ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರದ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ
ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಕ್ಷಣವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆರಂಭವಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, ಸುಧಾರಿತ ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿ, ಗೃಹ ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಕಾರಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಪತನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕ ಬೇಡಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಂತೆ, ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಇತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡವು. ಟಿಕೆಟ್ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದ ಕಾರಣ ಜನರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಬಂದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೀಲತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದಕ್ಕೆ ಚಿಹ್ನೆಯಾಯಿತು.
ಹಮ್ ಆಪ್ಕೆ ಹೇ ಕೌನ್..! ನಂತರದ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಬೀರಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಮನಮೋಹಕ ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಾಟಕಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಎನ್ಆರ್‌ಐ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ಪ್ರವರ್ತಕವಾಯಿತು. ಯಾವುದೇ ಮದುವೆಯು ಈ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳಿಲ್ಲದೇ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ವಿವಾಹದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಥೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, "ದೀದಿ ತೇರಾ ದೇವರ್ ದೀವಾನಾ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಧರಿಸಿದ ನೇರಳೆಬಣ್ಣದ ಸೀರೆಯಂತಿರುವ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಯಸಿದರು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು
ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಉಪ್ಮಾ ಭಾರತೀಯ ಒಂದು ದಿನ ನಿತ್ಯದ ತಿನಿಸು. ಈ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ವಿವಿಧ ಮಸಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು/ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಡುಗೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.ಇಂದು ಇದು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ
ನಂತರ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಿ.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಖಾದ್ಯಶೈಲಿ ವರ್ಗ:ಕರ್ಣಾಟಕದ ಅಡುಗೆಗಳು
ಮಿಸೌರಿ
ಮಿಸೌರಿ (ಅಥವಾ) ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಬಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಇಯೋವಾ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಕೆಂಟಕಿ, ಟೆನೆಸ್ಸಿ, ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್, ಓಕಲ್ಹೋಮಾ, ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ರಾಜ್ಯ. ಮಿಸೌರಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ 18ನೆಯದಾಗಿದ್ದು,2009ರ ಜನ ಎಣಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 5,987,580. ಮಿಸೌರಿ 114 ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ನಗರ. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಿಸೌರಿಯ ಮೂರು ವಿಶಾಲವಾದ ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳು. ಮಿಸೌರಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಿಂದ ಲೂಯಿಸೀನಿಯಾ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪಡೆದುದಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಮಿಸೌರಿ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಿಸೌರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಂಚ ಭಾಗವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟದ 24ನೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ 10,1821ರಂದು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ನಾಗರಿಕಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮಿಶ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಿಸೌರಿಯು ಇಡೀ ದೇಶದ ಜನಾಂಗೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ (0}ಮುನ್ಸೂಚನಾಘಂಟೆರಾಜ್ಯವೆಂದೇ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. 1956 ಮತ್ತು 2008ರ ಹೊರತಾಗಿ, 1904ರಿಂದ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಯು.ಎಸ್.ರಾಸ್ಟ್ರಪತಿಯ ಚುನಾವಣಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮುಂದಿನ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಯಾರಾಗುವರೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿವೆ.  ಮಿಸೌರಿಯ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಗಾಢ ಛಾಯೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದು, ಅದು ಗಡಿರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಂತೂ "ಪಶ್ಚಿಮಾಂತ್ಯ ಪೂರ್ವ ನಗರ" ಎಂದೂ, ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರವನ್ನು "ಪೂರ್ವಾಂತ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ನಗರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಭಾಗವು ವಿಭಜಿತ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿ(ಬಯಲು)ಯಾಗಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವು ವಿಭಜಿತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳಿಂದಾವೃತವಾದ ಒಝಾರ್ಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿಸಿಸಿಪಿಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿನದಿಗಳ ಸಂಗಮವು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಾರ
"ಮಿಸೌರಿ"ಯ ಕೊನೆಯ ಅಕ್ಷರದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ದೀರ್ಘ ಸ್ವರಾಕ್ಷರವೆಂದೂ (ಮೀಟ್ ನಲ್ಲಿನ ಈಕಾರದಂತೆ) ಮತ್ತು ಇತರರ ಪ್ರಕಾರ ಹ್ರಸ್ವ ಸ್ವರವೆಂದೂ(ಮಿಟ್ ಅಥವಾ ಮಟ್ ನ ಇಕಾರ ಅಥವಾ ಉಕಾರದಂತೆ) ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ಕೂಲಂಕಷವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದವರು ಭಾಷೋಚ್ಚಾರಣ ತಜ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಲ್ಯಾನ್ಸ್. ಭಾಷಾದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಈ ಯಾವುದೇ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳೂ ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ; ಹಾಗೆ ನೋಡಿದರೆ ಇವೆಲ್ಲಾ ವಿಭಿನ್ನತೆಯ ವಿಧಾನಗಳಷ್ಟೇ, ಹೊಂದಲಾರದ (diachronic)ಮತ್ತು ಹೊಂದುವಂತಹವು(synchronic); ಇವುಗಳೂ ಸಹ ಆಡುವವನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ವಯಸ್ಸು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮೀಣ/ನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ವಾ ಸ್ವರವು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯ ಜನರ ುಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದು, ಹಳಬರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ (1945ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಜನಿಸಿದವರು)ಅದರಲ್ಲೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಈ  ಶ್ವಾ ಉಚ್ಚಾರವು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಕಡಿಮೆ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ, ಆದರೆ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿವಿಧತೆಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾನ್ಸ್ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಎರಡನೆಯ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುವುವು("ಮಿಸರಿ"ಯ ಸ)ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತೇಲಿಸಿಬಿಡುವರು ("missive"ನಲ್ಲಿರುವ ಎರಡನೆಯ s ನಂತೆ) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದ ವ್ಯಂಜನಾಕ್ಷರಗಳು ಎತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸದೆ (ಲರ್ಕ್ ನ ರ್ಕ್ ನಂತೆ) ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ (ಲ್ಯೂರ್ ನ ಯೂ ನಂತೆ)ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವುವು.
ಭೂಗೋಳ
thumb|250px|left|ಮಿಸೌರಿ, ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳ ನೋಟ ಮಿಸೌರಿ, ಪಕ್ಕದ ಟೆನೆಸ್ಸಿಯಂತೆಯೇ, ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳೊಡನೆ ಗಡಿಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯು.ಎಸ್.ನ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯವೂ ಎಂಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿಸೌರಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಇಯೋವಾ; ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಅತ್ತಣಕ್ಕೆ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ಕೆಂಟಕಿ ಮತ್ತು ಟೆನೆಸ್ಸಿ; ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್; ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಓಕಲ್ಹೋಮಾ, ಕಾನ್ಸಾಸ್, ಮತ್ತು ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ(ಕಡೆಯದು ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯ ಅತ್ತಣ ದಂಡೆಯೆಡೆ)ರಾಜ್ಯಗಳಿವೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ಎರಡು ಮಹಾನದಿಗಳೆಂದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವಂತಹ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಎರಡು ಬೃಹತ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಗರಗಳಾದ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಗಳ ಸೇತುವಾದಂತಹ ಮಿಸೌರಿ ನದಿ.
ಇಂದು ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಾದರೂ ಇತಿಹಾಸದ ರೀತ್ಯಾ ಮಿಸೌರಿಯನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ ರಾಜ್ಯ ವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಮೂಲಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವರು ದಕ್ಷಿಣದವರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ಹಾಗೂ ಅದು ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧ(ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್)ಗೆ ಮುನ್ನ ಗುಲಾಮರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದುದು. ಗುಲಾಮರ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಂತಹ, ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಬಂದ, ವಲಸೆಗಾರರು ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಬಾಗದಲ್ಲಿ, ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯ ಗುಂಟ ನೆಲೆಸುತ್ತಾ, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ತನ್ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವು "ಲಿಟಲ್ ಡಿಕ್ಸೀ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ವಾಸುಸುವಂತಹ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾದಂತಹ ಬೃಹತ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟಿನ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು ತಾವೇ ಮಧ್ಯಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ದಕ್ಷಿಣದತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಕೇಪ್ ಗಿರಾರ್ಡಿಯೂ, ಪೋಪ್ಲಾರ್ ಬ್ಲಫ್, ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸೀಕೆಸ್ಟನ್ ನಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
2005ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿಯು ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೋರಂಜಕ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ202000 acre 16,695,000 ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ, ಆ ವರ್ಷ, ರಾಜ್ಯಭಾರದ ವಾರ್ಷಿಕ ವ್ಯಯದ 26.6%ನಷ್ಟು, ಎಂದರೆ $7.41 ಮಿಲಿಯನ್ನ್ ಗಳನ್ನು ಆದಾಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿತು.
ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ
thumb|left|250px|ಮಿಸೌರಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭೂಪಟ ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ ಇಯೋವಾ, ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಉತ್ತರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಹಿಮಾವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತರದಿಂದ ಮಿಸೌರಿಯವರೆಗೂ ಹರಡಿದ್ದ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಈಗ ಮಂದವಾದ ಇಳಿಜಾರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಮಿಸಿಸಿಪಿ, ಮಿಸೌರಿ ಮತ್ತು ಮೆರಾಮೆಸಿ ನದಿಗಳ ಗುಂಟ ಮಿಸೌರಿ ರಾಜ್ಯವು ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಓಝಾರ್ಕ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಾಲು ತಲೆಯೆತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಪ್ರೀಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಇಗ್ನಿಯಸ್ ಸೇಂಟ್ ಫ್ರಾಂಕಾಯ್ಸ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳ ವಿಭಜಿತ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಸ್ಟ್ ಭೂಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದು, ಎತ್ತರದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆತಗಳು ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
thumb|right|200px|ದಕ್ಷಿಣ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿನ ಒಝಾರ್ಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗ
ಈ ರಾಜ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗವೇ ಬೂಟ್ ಹೀಲ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಮಿಸಿಸಿಪಿಯ ಎರೆಮಣ್ಣಿನ ಸಮತಟ್ಟುಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಎಂಬೇಮೆಂಟ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸಮವಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ಶೈತ್ಯಭರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷಿಯಾಧಾರಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯದ ಕಡು ಬಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. 1811 -12ರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನಾಲ್ಕು ನ್ಯೂ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಭೂಕಂಪಗಳ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವು ಬೂಟ್ ಹೀಲ್ ಪ್ರದೇಶವೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಹವಾಗುಣ
ಮಿಸೌರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಖಂಡಗಳೋಪಾದಿಯ ಹವಾಗುಣ(ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಕ್ಲೈಮೇಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ Dfa), ಹೊಂದಿದ್ದು, ಶೀತಲ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೇಗೆಯ, ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಬೇಸಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೂಟ್ ಹೀಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಹವಾಗುಣವು ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ(ಕೊಪ್ಪೆನ್ Cfa). ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಿಸೌರಿಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಾಪಮಾನದ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಡುವಂತಹ ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳಾಗಲೀ, ಸಮುದ್ರವಾಗಲೀ ಇರದ ಕಾರಣ ಅದರ ಹವಾಗುಣವು ಆರ್ಕ್ ಟಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೀಸುವ ಕುಳಿರ್ಗಾಳಿಯ ದೆಸೆಗೆ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶಭರಿತ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಬಿರುಸಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|right|200px|ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಗೇಟ್ ವೇ ಕಮಾನು ಯೂರೋಪಿನವರ ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಮುನ್ನ ಮಿಸೌರಿಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಾಂಗಭರಿತ ನಾಡಾಗಿತ್ತು. ಪುರಾತನ ವಸ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆಯವರು ನದಿಯಗುಂಟ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಖನನಗಳು ಮಿಸೌರಿ ಪ್ರದೇಶವು 7000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯಿಂದಲೂ ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. 1000 CE ಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಗಮವಾಗಿ, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಅತ್ತಣ ತೀರವಾದ ಕಹೋಕಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ನ ಕಾಲಿನ್ಸ್ ವಿಲ್ಲೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರ ವಿಶಾಲವಾದ ನಗರಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಸತಿಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವು ಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಧಾರ್ಮಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ಲಾಟ್ ಫಾರ್ಮ್ (ಸಮವಾದ), ರಿಡ್ಜ್ ಟಾಪ್ (ಎರಡೆಡೆಯಿಂದಲೂ ಏರಿ ನಿಂತ ಇಳಿಜಾರಿನ ಎತ್ತರದ ಕಡೆಗಿನ ಅಂಚು) ಮತ್ತು ಕೋನ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಬೃಹದಾಕಾರದ, ವಿನಾಶವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ. ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್ ನಿಂದ ಗಲ್ಫ್ ಆಫ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋವರೆಗೆ ಹರಡಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಕಹೋಕಿಯಾವೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. 1400 CE ಯ ವೇಳೆಗೆ ಈ ನಾಗರಿಕತೆಯು ವಿನಾಶವಾಗಿ, ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಹಳ ಜನ ವಂಶಸ್ಥರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಹೊರಟುಹೋದರು. ಅಗಣಿತ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಅನ್ನು ಮೌಂಡ್ ಸಿಟಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಕ್ರಮೇಣ ನಗರೀಕರಣದಿಂದ ಆ ಗುಡ್ಡಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಮಿಸಿಸಿಪಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಹಿಯೋ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ದಿಕ್ಕಿನ ಗುಂಟ ಈ ಗುಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
ಯೂರೋಪ್ ನಿಂದ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಮೊದಮೊದಲ ಬಣದವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೆನಡಿಯನ್ನರಾಗಿದ್ದು, ಇವರು ಸುಮಾರು 1750ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ಈಗ ಸೇಂಟ್ ಜೆನೀವಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅದೇ ಮಿಸೌರಿಯ ಮೊದಲ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ನೆಲೆವೀಡಾಯಿತು. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಗ್ರಾಮದ ಮಿಸಿಸಿಪಿಯ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ವಸಾಹತು ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ, ಅಲ್ಲಿನ ಫಲವತ್ತಾದ ಜಮೀನು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದುದರಿಂದಲೂ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನದಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶದ ಜಮೀನು ಇರದುದರಿಂದಲೂ, ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಸಹ ಫ್ರೆಂಚ್-ಕೆನಡಿಯನ್ ವಸಾಹತುಜನರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವಸಾಹತೇ. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಣ್ಣೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿ, ಅ ವಹಿವಾಟು ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ಸೇಂಟ್ ಜಿನೇವಾ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳವೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನದಿಯ ಕೆಳಹರಿವಿನ ಭಾಗದ ಲೋಯರ್ ಲೂಯಿಸೀನಿಯಾ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ, ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಭತ್ತ, ಜೋಳ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಟನ್ ಗಟ್ಟಲೆಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಯುವುದು ಲೋಯರ್ ಲೂಯಿಸೀನಿಯಾದ ಉಳಿವಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
1803ರ ಅಮೆರಿಕಾದವರ ಲೂಯಿಸೀನಿಯಾ ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಭಾಗವಾದ ಮಿಸೌರಿಯು, ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವವರು ಮತ್ತು ವಸಾಹತು ಜನಾಂಗದವರು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪಯಣಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಮಿಸೌರಿಯೇ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಗಮನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಮಿಸೌರಿಯನ್ನು "ಗೇಟ್ ವೇ ಟು ದ ವೆಸ್ಟ್"(ಪಶ್ಚಿಮದತ್ತ ಪಯಣಿಸಲು ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ, ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕೈಗೊಂಡ, ಶಾಂತಿಸಾಗರದ ಪಶ್ಚಿಮಪ್ರದೇಶಗಳ ಶೋಧವನ್ನೊಳಗೊಂಡ,ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಆರಂಭದ ಮತ್ತು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ತಾಣವು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗುಲಾಮರ ರಾಜ್ಯವೆಂದು 1821ರ ಮಿಸೌರಿ ರಾಜಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ವಾಣಿಜ್ಯನೀತಿಗೆ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಗುಂಟ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಗಳು ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಳುಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ, 1860ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು 140 miಕಟ್ಟುವುದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮಿಸಿಸಿಪಿಯ ಮೇಲೆ ಬರುವವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿತ್ತು.
1812ರ ನ್ಯೂ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಭೂಕಂಪದ ಮೂಲಸ್ಥಾನವು ಈ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಗಿದ್ದು,ಆ ಭೂಕಂಪವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಒಂದು ದೇಶವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಂದಿನಿಂದಲೂ ಉಂಟಾದ ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾದ ಭೂಕಂಪವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ,ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಸಾವುನೋವುಗಳೂ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದವು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಿಸೌರಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಅಮೆರಿಕನ್ ವಸಾಹತುಗಾರರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಂದಿ ದಕ್ಷಿಣದ ಮೇಲುಭಾಗದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರೊಡನೆ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರನ್ನು ಚಾಕರಿಗಾಗಿ ಕರೆತಂದು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಬಯಸಿದರು. ಅವರು ಬಹುತೇಕ ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯ ಗುಂಟ ಇರುವ 17 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸತೊಡಗಿದರು; ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಮತಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದು ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತಿದ್ದು, ಆ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವು "ಲಿಟಲ್ ಡಿಕ್ಸೀ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು 1830ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಬಂದ ಮಾರ್ಮನ್ ವಲಸೆಗಾರರು ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬಳಿಯೂ ಮತ್ತು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲೂ ನೆಲೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. 'ಹಳೆಯ ವಸಾಹತುಜನಾಂಗ'(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣದವರು) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಮನ್(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರದಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಿಂದ)ಜನಾಂಗದವರ ಮಧ್ಯೆ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮೂಡಿದವು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 'ಮಾರ್ಮನ್ ಯುದ್ಧ'ವು ಸಂಭವಿಸಿತು. 1839ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಸಾಹತುಜನರು ಮಾರ್ಮನ್ನರನ್ನು ಮಿಸೌರಿಯಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟಿದರು.
ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕದನಗಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಆತಂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. 1838 -1839ರಲ್ಲಿ ಲೋವಾದೊಂದಿಗೆ ಹನೀ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ಗಡಿವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿ ಎರಡೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ಗಡಿಯಗುಂಟ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಜ್ಜಾಗಿಸಿದವು. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನವರು ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ದಾಟುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ನಡೆದ ನಂತರ(ಒಮ್ಮೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಬಂದರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುವ ಪ್ರಸಂಗವೂ ಸೇರಿದಂತೆ)ಮಿಸೌರಿ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಯುದ್ಧವು ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.
1830ರಿಂದ 1860ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಪ್ರತಿ ದಶಕದಲ್ಲೂ ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಯಿತು. ವಲಸೆಬಂದ ಹೊಸಬರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಐರಿಷ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ವಲಸೆಗಾರರು ೧೮೪೦ ಹಾಗೂ 1850ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಲಸೆ ಬಂದರು. ಕ್ಷಾಮ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಳುವಳಿಗಳಿಂದಾದ ಏರುಪೇರುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ, ಅವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ವಲಸೆ ಬಂದ ಅವರಿಗೆ, ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಕಂಪವಿರಲಿಲ್ಲ.
1861ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಂಗಡಣೆಯು ಆರಂಭವಾದಾಗ, ಮಿಸೌರಿಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ವಿಂಗಡಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಆ ಸಮಿತಿಯು ಒಕ್ಕೂಟದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ-ಪರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾದ ಕ್ಲೈಬೋರ್ನ್ ಎಫ್ ಜಾಕ್ಸನ್ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಶಿಬಿರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ನೂರಾರು ಸೈನಿಕರಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಸೇನೆಯ ತುಕಡಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜಾಗಲಿ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಆತಂಕಿತರಾದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೇನಾಪತಿ ನಥಾನಿಯಲ್ ಲಿಯಾನ್ ರು ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು, ಆ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದು, ರಾಜ್ಯದ ಸೇನೆಯು ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಮಣಿಸಿದರು. ನಂತರ ಲಿಯಾನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡಲರಿಯದ ಜರ್ಮನ್ ವಲಸೆಗಾರರೇ ತುಂಬಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಪಡೆಯನ್ನು ಆ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕ ಸೇನೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲು ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು; ಲಿಯಾನ್ ರ ಸೈನಿಕರು ಇದರಿಂದ ವ್ಯಗ್ರವಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಸೆರೆಸಿಕ್ಕವರನ್ನು ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಸೈನಿಕರು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರರಾದ ಖೈದಿಗಳನ್ನೂ, ಪುರುಷರನ್ನೂ, ಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ನಿರ್ದಯೆಯಿಂದ ಕೊಂದ ಈ ಪ್ರಸಂಗವು "ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮೆಸಾಕರ್" ಎಂದೇ ಕುಖ್ಯಾತವಾಯಿತು.
ಈ ಪ್ರಸಂಗಗಳು ರಾಜ್ಯವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದವು. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಜಾಕ್ಸನ್ ವಿಂಗಡಣಾ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರೈಸ್ ರನ್ನು ನೂತನ ಮಿಸೌರಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ನ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ಲಿಯಾನ್ ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಪ್ರಗತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲಾರದೆ ಜಾಕ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೈಸ್ ರಾಜಧಾನಿ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಿಟಿಯಿಂದ ಜೂನ್ 14, 1861ರಂದು ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಮಿಸೌರಿಯ ನಿಯೋಶೋ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ಸನ್ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಂದು ವಿಂಗಡಣಾ ತೀರ್ಪನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಆದರೆ,ಈ ಒಕ್ಕೂಟ-ಪರ ರಾಜ್ಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿದ್ದೇ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾದ್ದರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವು ಒಕ್ಕೂಟ-ಪರತೆಗಿಂತಲೂ ಸಂಯುಕ್ತ-ಪರತೆಯತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ತೋರಿದುದರಿಂದಲೂ ಈ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವೇನೂ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 1861ರಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
ಚುನಾಯಿತ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಇರದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಸಚಿವರು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಯು ಚುನಾಯಿತವಲ್ಲದ, ಸಂಯುಕ್ತ-ಪರ ಹಂಗಾಮಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ರನ್ನು ಅದರ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಲಿಂಕನ್ ರ ಆಡಳಿತಮಂಡಳಿಯು ತಕ್ಷಣ ಗ್ಯಾಂಬಲ್ ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸರ್ಕಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಈ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಯುಕ್ತ-ಪರ ಸೇನೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವೂ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಸೇನೆಗೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರ ತುಕಡಿಯೂ ಸಿಗುವಂತಾಯಿತು.
ಆರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಗಳ ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಸೇನೆಯು ಬೆನ್ ಮೆಕ್ ಕುಲ್ಲಾಚ್ ರ ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಪ್ರೈಸ್ ರ ಮಿಸೌರಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಗಾರ್ಡ್ ನ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೇನೆಯ ಮೇಲೆ ಸಮರ ಸಾರಿದವು. ವಿಲ್ಸನ್ ಕ್ರೀಕ್ ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು, ಮಿಸೌರಿಯ ಲೆಕ್ಸಿಂಗ್ ಟನ್ ನನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ನಂತರ ಬೇರೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸೋಲನ್ನನುಭವಿಸಿದ ಆ ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಪಡೆಗೆ, ಪ್ರಬಲಗೊಂಡ ಸಂಯುಕ್ತ ಪಡೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ಆರ್ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮತ್ತು ತದನಂತೆ ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ಓಡಿಸಲ್ಪಟವಟು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನ ಮಾರ್ಷಲ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲದೆ ಗತ್ಯಂತರವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮಿಸೌರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ತುಕಡಿಗಳು ಬಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ,ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಹುವಂಶ ಕಾಳಗವು ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಲ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಕ್ವಾಂಟ್ರಿಲ್, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಜೆಸ್ಸೆ ಜೇಮ್ಸ್, ಯಂಗರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್, ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ ಟಿ. ಆಂಡರ್ಸನ್ ರಂತಹ "ನಾಗರಿಕ ಸೈನಿಕರು" ಕ್ಷಿಪ್ರ, ಕಿರುತಂಡಗಳ ವ್ಯೂಹರಚನೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಿಸೌರಿ ಪಾರ್ಟಿಸನ್ ರೇಂಜರ್ಸ್ ಆರಂಭಿಸಿದ ಈ ವಿಧದ ದಂಗೆಗಳು ನಾಗರಿಕ ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆಗೆ ಒಕ್ಕೂಟದ ಇತರ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಹರಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಜೇಮ್ಸ್ ಸಹೋದರರ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರದ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1880ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ-ಕೇಂದ್ರ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ 'ಬಾಲ್ಡ್ ನಾಬರ್ಸ್' ನಡೆಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಎಷ್ಟೋ ಕಾಲದ ನಂತರವೂ ಅನಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದ ಉಗ್ರತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
1930ರಲ್ಲಿ ಡಿಫ್ತೀರಿಯಾ ರೋಗವು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ ಹರಡಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನೂರು ಮಂದಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕೂಡಲೇ ಸೂಕ್ತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲಾಯಿತು.
1950ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು 1960ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ,ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆದಂತೆಯೇ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಲ್ಲೂ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮ ಕುಂಠಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ರೈಲುದಾರಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ತಲೆದೋರಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗದ ನಿವಾಸಿಗಳು ನಗರಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೂತನ ವಸತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ವಿವಿಧ ವಾಣಿಜ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿದೆ. ಉಪನಗರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉದ್ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖವಾದ ರೀಟೈಲ್ ಮಳಿಗೆಗಳಂತಹವುಗಳ ಮೂಲಕ,ವೈಚಾರಿಕ-ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಉದ್ಯಮಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ. 1956ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆ ಕೈಗೊಂಡ ಮೊದಲನೆಯ ತಾಣವಾಯಿತು.
ಜನಸಾಂದ್ರತೆ
2009ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು 5,987,580;ಇಸವಿ 2000ಕ್ಕಿಂತಲೂ 392,369, ಎಂದರೆ(7.0 ಪ್ರತಿಶತ)ಹೆಚ್ಚಳ. 2000ದಿಂದ 2007ರವರೆಗಿನ ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಸೆನ್ಸಸ್ (480,763 ಹುಟ್ಟುಗಳು, ಜಾತಾ 343,199 ಸಾವುಗಳು)ಗಿಂತಲೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿಯೇ 137,564 ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾದರೆ, 88,088 ಜನರು ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಲಸೆಬಂದುದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಹೊರಗಿನಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರು 50,450 ಜನರಾದರೆ ದೇಶದವರೇ ವಲಸೆ ಬಂದುದರಿಂದ 37,638ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ವರ್ಧಿಸಿತು. ಮಿಸೌರಿಯ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು (3,294,936 ಜನರು, ಅಥವಾ 55.0%) ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಮಹಾ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯು 2009ರಲ್ಲಿ ೮೬.೯ ಇದ್ದು, ಇದು ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ(2009ರಲ್ಲಿ ೮೬.೮)ಯ ಮೇರೆಗೆ,ಬೇರೆಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಜನಗಣತಿ ಸಮಿತಿಯು ಮಿಸೌರಿಯ ಫೆಲ್ಪ್ಸ್ ಗ್ರಾಮವೇ ಅಮೆರಿಕದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಕೇಂದ್ರವು ವೆಸ್ಟ್ ಫಾಲಿಯಾ ನಗರದ ಓಸೇಜ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
2004ರ ಗಣತಿಯಂತೆ,ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 194,000 ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮತಾಳಿದವರನ್ನೂ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು.(ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 3.4ಪ್ರತಿಶತ).
ಜರ್ಮನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪಂಗಡದವರು ಹಲವಾರು ಪೀಳಿಗೆಗಳಿಂದಲೂ ಮಿಸೌರಿಯ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವರು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬೂಟ್ ಹೀಲ್ ನ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲೂ, ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಕೃಷಿಯು ಅಂದೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಮಿಸೌರಿ ರಿವರ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಜನಾಗದವರು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಿಸೌರಿ ಕ್ರಿಯೋಲ್ಸ್ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ರಿವರ್ ವ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸುಮಾರು 40,000-50,000 ಬೋಸ್ನಿಯಾಕ್ ಜನರು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದ್ದಾರೆ.
2004ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 6.6%, 5 ವರ್ಷದವರಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೂ, 25 .5%, 18ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕವರಿಂದಲೂ, 13.5% 65ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟವರಿಂದಲೂ ಕೂಡಿರುವುದೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು 51 .4% ಹೆಣ್ಣುಗಳಿದ್ದರು. ಮಿಸೌರಿಯ 81 ,3% ನಿವಾಸಿಗಳು ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ ಗಳಾಗಿದ್ದು(ಇದು ದೇಶದ ಸರಾಸರಿಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ)21.6% ಜನರು ಬ್ಯಾಚಲರ್ಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದರು. 3.4% ಮಿಸೌರಿಯನ್ನರು ಅನ್ಯದೇಶಜಾತರಾಗಿದ್ದು, 5.1% ಜನರು ಇಂಗ್ಲೀಷೇತರ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು.
2000ದಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ 2,194,594 ನಿವಾಸಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 2.48 ಜನರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಂತಮನೆ ಹೊಂದಿರುವವರು 70.3 ಪ್ರತಿಶತ ಇದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸ್ವಂತ-ನಿವಾಸ ದ ಸರಾಸರಿ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು $89,900 ಆಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸರಾಸರಿ ಆದಾಯವು 1999ರಲ್ಲಿ $37,934, ಅಥವಾ $19,936 ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯದಾಗಿತ್ತು. 1999ರಲ್ಲಿ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ ಬಡತನದ ರೇಖೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇದ್ದವರ ಸಂಖ್ಯೆ 11.7 ಪ್ರತಿಶತ (637,891 ಜನರು).
ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯ 23.8 ನಿಮಿಷಗಳು.
ಧಾರ್ಮಿಕತೆ
ಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಿಸೌರಿಯನ್ನರ ಪೈಕಿ ಪ್ರತಿ ಐದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧ್ಯಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್-ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರೂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ; ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಪ್ರತಿ ಐವರು ಮಿಸೌರಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ರೋಮನ್-ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಧರ್ಮವನ್ನಾಲಿಂಗಿಸಿದವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ, ವೆಸ್ಟ್ ಪ್ಲೆಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಮಿಸೌರಿ ರೈನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್(ಅದರಲ್ಲೂ ಮಿಸೌರಿ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವಂತಹುದು) ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟಿನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಯಹೂದಿ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜನರೂ ಇದ್ದಾರೆ; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅದೇ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಪಂಗಡಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಧಾರ್ಮಿಕತೆ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಿಸೌರಿಯ ಜನರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬದ್ಧತಾ ರೀತಿಯು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.
2000ದ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಧಾರ್ಮಿಕಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ 856,964 ದೈವಭಕ್ತರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್,797,732  ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸದರನ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು  226,578 ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೆಥಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್.
ವಿತ್ತ
ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಗೋಮಾಂಸ, ಸೋಯಾಬೀನ್ಸ್, ಹಂದಿಮಾಂಸ, ಡೈರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಜೋಳ, ಕೋಳಿಸಾಕಣೆ, ಸೋರ್ಘಮ್, ಹತ್ತಿ, ಭತ್ತ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು. ಮಿಸೌರಿಯು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಹಂದಿಮರಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ, ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ 7ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ. ಸೋಯಾಬೀನ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಐದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. 2001ರ ಪ್ರಕಾರ 108,000 ತೋಟಗಳಿದ್ದು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಿಸೌರಿಯು ತನ್ನ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ವೈನ್ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಬಿರುಸಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆವ ಇತರ ದ್ರವ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಸೀಸ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪುಡಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲ್ಲು. ಮಿಸೌರಿ ಬೇರೆಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೀಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಸೀಸದ ಗಣಿಗಳು ಬಹುವಂಶ ರಾಜ್ಯದ ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಮೆಂಟ್ ನ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಮಿಸೌರಿಯು ಪ್ರಥಮಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ಅದರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲೇ ಇದೆ.
ಪ್ರವಾಸ, ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಗಟು/ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಗಳು ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ದಿಮೆಯ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನಲಂಕರಿಸಿವೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆದಾಯವು ಹತ್ತು ವಿವಿಧ ಆದಾಯಾಧಾರಿತ ಕಂಸಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲಾಗುವುದಾಗಿದ್ದು ತೆರಿಗೆಯು 1.5 ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ 6.0 ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಿಸೌರಿಯ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆಯು ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ 4.225 ಪ್ರತಿಶತ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಸುಂಕಗಳೂ ಸೇರಬಹುದು. ಮಿಸೌರಿಯ 2500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು, ನಿಜ ಅಸ್ತಿಯಾದ ಭೂವ್ಯವಹಾರ, ಭೂಮಿ ಕಾಣಿ, ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಮೋಟಾರ್ ವಾಹನಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಇತರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಗಳು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಜಮೀನು, ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲದ ಸ್ಮಶಾನಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹವು, ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜುಗಳ ಜಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಾರ್ಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜಮೀನುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪಾರಂಪಾರಿಕ ತೆರಿಗೆ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಫೆಡೆರಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿ ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಮಿಸೌರಿ ಎಸ್ಟೇಟ್ ತೆರಿಗೆ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಡೀ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು ಫೆಡೆರಲ್ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಿರುವುದು ಮಿಸೌರಿಯೊಂದೆಡೆಯಲ್ಲೇ: ಒಂದು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ (ಪಶ್ಚಿಮ ಮಿಸೌರಿ, ನೆಬ್ರಾಸ್ಕಾ, ಕಾನ್ಸಾಸ್, ಓಕಲ್ಹೋಮಾ, ಕೊಲರಾಡೋ, ಉತ್ತರ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಮತ್ತು ವ್ಯೋಮಿಂಗ್ ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು) ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಲ್ಲಿ(ಪೂರ್ವ ಮಿಸೌರಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್, ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಡಿಯಾನಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕೆಂಟಕಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನೆಸ್ಸಿ, ಉತ್ತರ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಕನ್ಸಾಸ್ ಗಳ ಸೇವೆಗಾಗಿ)
ವಾಯುಮಾರ್ಗ
ಮಿಸೌರಿ ರಾಜ್ಯವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್-ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ.
right|thumb|200px|ಮಿಸೌರಿಯ ಕಿರ್ಕ್ ವುಡ್ ನ ಆಮ್ ಟ್ರಾಕ್ ನಿಲ್ದಾಣ
ರೈಲು ಸಾರಿಗೆ
ದೇಶದ ಮೂರು ಬಹಳ ಕಾರ್ಯನಿರತ ರೈಲ್ವೇ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಸೌರಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯು BNSF ರೈಲ್ವೇ, ನಾರ್ಫೋಲ್ಕ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೇ, ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೇ ಮತ್ತು ಯೂನಿಯನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲ್ ರೋಡ್ ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೇಮಾರ್ಗ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯು ಅಮೆರಿಕದ ಸರಕು ಹೊರುವ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ರೈಲ್ವೇ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿಯಂತೆಯೇ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಸಹ ರೈಲ್ ಮೂಲಕ ಸರಕು ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸಿಟಿ, ಲಾ ಪ್ಲಾಟಾ, ಜೆಫರ್ಸನ್ ಸಿಟಿ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್, ಲೀ'ಸ್ ಸಮಿತ್, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆನ್ಸ್, ವಾರೆನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್, ಹರ್ಮನ್, ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಕಿರ್ಕ್ ವುಡ್, ಸೆಡಾಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಪೋಪ್ಲಾರ್ ಬ್ಲಫ್ ಗಳಿಗೆ ಆಮ್ ಟ್ರಾಕ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಟ್ರೈನ್ ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಮಿಸೌರಿಯ ಏಕೈಕ ಹಗುರ ರೈಲ್/ಸಬ್ ವೇ ಕ್ರಮವು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮೆಟ್ರೋಲಿಂಕ್ ಆಗಿದ್ದು ಇದು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಗರವನ್ನು ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ನ ಹೊರಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಸೇಂಠ್ ಲೂಯಿಸ್ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. (ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮೈಲಿಯ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ) ಇದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಬೃಹತ್ ರೈಲ್ವೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಹಗುರ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, 2008ರಲ್ಲಿ ಮತದಾರರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದ ಗೇಟ್ ವೇ ಮಲ್ಟಿಮೋಡಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಪೋರ್ಟೇಷನ್ ಸೆಂಟರ್ ರಾಜ್ಯದ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಚಟುವಟಿಕೆಯುಳ್ಳ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಅದು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ನ ಪಟ್ಟಣದ ಹೊರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಯೂನಿಯನ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ ಅದು ನಗರದ ರೈಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮೆಟ್ರೋಲಿಂಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ಮೆಟ್ರೋಬಸ್, ಗ್ರೇಹೌಂಡ್, ಆಮ್ ಟ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕೇಂದ್ರ/ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.
BNSF ರೈಲ್ವೇಗೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿದೆ.
right|thumb|200px|ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಜಲಮಾರ್ಗ, ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿಸ್
ರಸ್ತೆಗಳು
thumb|right|200px|2009ನೆಯ ಇಸವಿಯ ಮಿಸೌರಿ ರಾಜ್ಯದ ಪರವಾನಗಿ ಪ್ಲೇಟ್ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿದಂತಹ ಹಲವಾರು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಮೈಚಾಚಿವೆ.