cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌
RNA ನಕಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗುಪ್ತಭಾಷೆಯ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ವಂಶವಾಹಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡ ನಂತರ ಈ ವಂಶವಾಹಿ‌ನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ನಕಲುಮಾಡುತ್ತದೆ (ನೇರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ). ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, Hnf4 ಮತ್ತು MyoD ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗ- ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು-ವಿಶಿಷ್ಟ ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳ ನಕಲುಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಗುಪ್ತಭಾಷೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ನಕಲು ಮಾಡುವ ಅಂಶದ ಸಕ್ರಿಯತೆಯ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. RNA ಸಂಕೇತವು ಭಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೆನೆರಿಕ್ ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತು DNA ಮೀಥೈಲ್‌ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು RNAಯ ವಿವಿಧ ಕೂಡಿಕೆ ರೂಪಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಿಂದ ಅಥವಾ ದ್ವಿ-ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಇರುವ RNA (RNAi)ಯ ರಚನೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ವಂಶವಾಹಿ-ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಚೋದಕವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಂಶವಾಹಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಜೀವಕೋಶದ ಸಂತತಿಗಳು ಈ ಸಕ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಗ್ನಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಡಕ್ಷನ್(ಸಂಕೇತ ಸಂಜ್ಞಾಪರಿವರ್ತನೆ)‌ಯಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಿನ್ಸಿಟಿಯ(ಸಿಟೋಪ್ಲಾಸಂ ತುಂಬಿದ ಜೀವಕೋಶದ ರೀತಿಯ ರಚನೆ) ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಪ್ ಜಂಕ್ಷನ್(ಅಂತರಕೋಶೀಯ ಸಂಬಂಧ) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವ ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, RNAಯು ವಿಸರಣದ ಮೂಲಕ ಇತರ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಹರಡಬಹುದು. ಜೈಗೋಟ್‍‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ RNA ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್‌, ಓಜೆನೆಸಿಸ್(ಅಂಡಜನನ)‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ನರ್ಸ್ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತಾಯಿಯ ಪ್ರಭಾವದ ಪ್ರಕಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಪರ್ಮ್ RNA ತಂದೆಯಿಂದ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಸಂಕೇತವು ಸಂತಾನದ ವಿವಿಧ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಿದೆ.
ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳು
ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಸೋಂಕನ್ನು ಹರಡಬಲ್ಲ ರೂಪಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ವಿವಿಧ ಜೀವಕೋಶದ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಘಟಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಸೋಂಕನ್ನು ಹರಡುವ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳು ಅದೇ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಡಿಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ್ನು ಜೀನೋಮ್‌ ಮಾರ್ಪಡಿಸದೆ ಪ್ರಕಟಲಕ್ಷಣದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರದ ಪ್ರಿಯಾನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಿಯಾನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಪ್ರಕಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಜೀನೋಮ್‌ನ ಮಾರ್ಪಾಡಿಲ್ಲದೆ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 1965 ಮತ್ತು 1971ರಲ್ಲಿ ಯೀಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ PSI+ ಮತ್ತು URE3 ಎರಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಿಯಾನ್‌ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಲಕ್ಷಣದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಅವು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. PSI+ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ Sup35 ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ (ಇದು ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ) ನಷ್ಟವು ರೈಬೊಸೋಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಪ್ಕೋಡಾನುಗಳನ್ನು ಓದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಇತರ ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಬದ್ಧ ಹೊಸ-ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ Sup35ರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ರಕ್ಷಿತ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ PSI+ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕಾಲಿಕ ಸ್ಟಾಪ್ ಕೋಡಾನ್ ಹೊಸ-ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸುಪ್ತ ವಂಶವಾಹಿ‌-ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಂದಿಸಬಲ್ಲ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ
ರಚನಾತ್ಮಕ ಆನುವಂಶಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ಟೆಟ್ರಾಹೈಮೆನ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಮೀಶಿಯಮ್ ‌ನಂತಹ ಸಿಲಿಯೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ತಳೀಯವಾಗಿ ಹೋಲುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಆನುವಂಶಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಅವುಗಳ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಮಾಂಗಗಳ ರಚನೆಗಳ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತ ರಚನೆಗಳು ಜನ್ಯ(ಡಾಟರ್) ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು ಹೊಸ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಹು-ಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳೂ ಸಹ ಹೊಸ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಜತೆಗೂಡಿಸಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಕೋಶ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲು ಕಾರಣಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ DNA ಮೆತಿಲೀಕರಣದ ಮತ್ತು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ ರಿಮಾಡಲಿಂಗ್(ಹೊಸರೂಪ ನೀಡುವುದು) ಮೂಲಕದ ದೈಹಿಕ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯು ಬಹು-ಕೋಶೀಯ ಯುಕ್ಯಾರಿಯೋಟಿಕ್‌ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೀನೋಮ್ ಸರಣಿಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಹೊರತುಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ). ಆದರೆ ಜೀವಕೋಶಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಮಾರ್ಫೊಜೆನ್‌ಗಳು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕೀಯವಾಗಿ ಆನುವಂಶಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ "ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ"ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಭಿನ್ನತೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ಕಾಂಡ-ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮಾತ್ರ ಹಲವಾರು ಜೀವಕೋಶ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ("ಟಾಟಿಪೊಟೆನ್ಸಿ" ಮತ್ತು "ಮಲ್ಟಿಪೊಟೆನ್ಸಿ") ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಂಡ-ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅವುಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ಹೊಸ ಭಿನ್ನ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಕೆಲವು ಅಂಗಾಂಶಗಳ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಸಾಮಾರ್ಥ್ಯತೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಸಸ್ಯಜೀವಕೋಶಗಳು ಭಿನ್ನತೆಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಸಸ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಹೊಸ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಟೋಟಿಪೊಟೆಂಟ್‌ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಕ್ರೊಮಾಟಿನ್‌ ಪುನಃರೂಪಿಸುವಿಕೆಯಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತಹುದೇ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಸಸ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು "ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ"ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವಕೋಶಗಳ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶದ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಔಷಧಿ
ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನವಾದ ಪ್ರಬಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ಸಹ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಆಂಜೆಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಡರ್-ವಿಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ. ಇವು ವಂಶವಾಹಿ‌ಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅವು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಹೆಮಿಜೈಗಸ್‌ಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಒಂದು ವಂಶವಾಹಿ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ನಕಲುಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜನರೇಶನಲ್ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು
ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜನರೇಶನಲ್ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಸುಮಾರು 100 ಮಾದರಿಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಸ್ಥೂಲ-ಸಮೀಕ್ಷೆಯು, ಈ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯು ಪ್ರೊಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಂದು ವರದಿಮಾಡಿದೆ.
ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾಯಿಲೆಗಳು
ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಒಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಅವರ ಜೀವಾಂಕುರದ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಭಾಗಗಳಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಈ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಆಂಜೆಲ್‌ಮ್ಯಾನ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಡರ್-ವಿಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣ. ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಂಶವಾಹಿ‌-ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ, ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ 15q ಆಂಶಿಕ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯಿಂದ, ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯಿಂದಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ತಂದೆಯಿಂದ ಆಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಕ್ವಿತ್-ವೈಡ್‌ಮ್ಯಾನ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣವೂ ಸಹ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಒಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ 11ರ ಭಾಗವೊಂದರ ತಾಯಿಯ ಜೀನೋಮಿಕ್ ಇಂಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು
ಕೆಲವು ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್-ಜನಕಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ವಿಕೃತಿಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ (ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ರಚನೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ವಿಷಕಾರಿ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಅಥವಾ ರೋಗಕಾರಕಗಳನ್ನೂ ಹೊರಗಿಡಬೇಕು). ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ - ಡೈಈಥೈಲ್‌ಸ್ಟಿಲ್ಬೆಸ್ಟ್ರಾಲ್, ಆರ್ಸೆನೈಟ್, ಹೆಕ್ಸಾಕ್ಲೋರೊಬೆಂವಂಶವಾಹಿ ಮತ್ತು ನಿಕೆಲ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಅನೇಕ ಟೆರಾಟೊಜೆನ್‌ಗಳು ಭ್ರೂಣದ ಮೇಲೆ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ. ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಟೆರಾಟೊಜೆನ್‌ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಡೈಈಥೈಲ್‌ಸ್ಟಿಲ್ಬೆಸ್ಟ್ರಾಲ್ಅನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿತ ಮಗುವಿನ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಉಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಸಂತಾನದ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಜನನ-ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಆಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಂಡು-ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ನ್ಯೂನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 5-ಅಜಾಸೈಟಿಡಿನ್‌ನ (ಸೈಟಿಡಿನ್‌‌ನ ಮೆತಿಲೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಒಂದು ಸದೃಶ ವಸ್ತು, ಇದನ್ನು DNA ಒಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಿದಾಗ ಹೈಪೊಮೆತಿಲೀಕರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ) ಒಂದು ಸೂತ್ರೀಕರಣವಾದ ವಿಡಾಜ(tm)ದ FDA ಲೇಬಲ್ ಮಾಹಿತಿ ಯು, "ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಪುರುಷರು ಮಗುವೊಂದಕ್ಕೆ ತಂದೆಯಾಗಬಾರದೆಂದು" ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಗಂಡು ಇಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಫಲವಂತಿಕೆ,ಹೆಚ್ಚಿದ ಭ್ರೂಣದ ನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅದು ನ್ಯೂನ್ಯತೆಯಿರುವ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಫಿನ್‌ ಸೇವನೆಗೆ ಒಳಗಾದ ಗಂಡು ಇಲಿಯ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರ್ನಾಳಗ್ರಂಥಿಯ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ, ಡೈಈಥೈಲ್‌ಸ್ಟಿಲ್ಬೆಸ್ಟೆರಾಲ್‌ನ ಎರಡನೆ ಪೀಳಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್, ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ $190 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಘೋಷಿಸುವಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ ವಯಸ್ಸಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಮಾನವನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಮೂಲಗಳು, ಹೃದಯ ರೋಗ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಡ್ಯೂಕ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ರಾಂಡಿ ಜರ್ಟ್ಲ್, PhD, ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವು ಶೋಧಕರು, ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜೋಡಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು
ಡಿಜೈಗೋಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಮೋನೊಜೈಗೋಟಿಕ್ ಜೋಡಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್‌ನ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವು DNA-ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಂತರ-ನಕಲುಗೊಳ್ಳುವ(ಪೋಸ್ಟ್‌ರೆಪ್ಲಿಕೇಟಿವ್) DNA ಮೆತಿಲೀಕರಣವನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವು DNA ಅಡೆನಿನ್ ಮೆತಿಲೀಕರಣವನ್ನು (DNA ಸೈಟೋಸಿನ್ ಮೆತಿಲೀಕರಣದ ಬದಲಿಗೆ) ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. DNA ಅಡೆನಿನ್ ಮೆತಿಲೀಕರಣವು ಎಸ್ಕೆರಿಚಿಯಾ ಕೋಲಿ, ಸಾಲ್ಮೊನೆಲ್ಲ, ವೈಬ್ರಿಯೊ, ಯರ್ಸಿನಿಯಾ, ಹೀಮೊಫಿಲಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಸೆಲ್ಲಾ  ಮೊದಲಾದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಫಾಪ್ರೋಟಿಯೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ದಲ್ಲಿ, ಅಡೆನಿನ್‌ನ ಮೆತಿಲೀಕರಣವು ಜೀವಕೋಶದ ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಂಶವಾಹಿ ನಕಲುಮಾಡುವುದನ್ನು DNA ನಕಲಿನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಮಟೊಪ್ರೋಟಿಯೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ದಲ್ಲಿ, ಅಡೆನಿನ್ ಮೆತಿಲೀಕರಣವು DNA ನಕಲುಮಾಡುವಿಕೆ, ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್‌ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆ, ವಿಷಮ ಹೊಂದಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವುದು, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ-ಭಕ್ಷಕದ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೊಸೇಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಗೆ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ತಂತುರೂಪದ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ನ್ಯೂರೊಸ್ಪೊರ ಕ್ರಾಸ್ಸ ವು ಸೈಟೋಸಿನ್ ಮೆತಿಲೀಕರಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮಾದರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ DNA ಮೆತಿಲೀಕರಣವು RIP (ರಿಪೀಟ್ ಇಂಡ್ಯೂಸ್ಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಪರಿವರ್ತನೆ) ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಒಂದು ಜೀನೋಮ್ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅವಶೇಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಕಲಿನ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯೀಸ್ಟ್ ಪ್ರಿಯಾನ್‌ PSI, ರೂಪಾಂತರ ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂಶವು ನಂತರ ಜನ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಕ-ಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಸರದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕಗೊಳಿಸುವ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಿಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು, ಜೀನೋಮ್‌ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸದೆ ಪ್ರಕಟಲಕ್ಷಣದ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಎಪಿಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್‌
ಕೀಲೆಣ್ಣೆ
ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೈವಿಕವಾದ, ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ನಡುವಿನ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುವ ವಸ್ತು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಚಲಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಲಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ, ಬಾಹ್ಯ ಕಣಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ, ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುವ ಅಥವಾ ತಂಪುಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಗುಣವನ್ನು ಜಾರಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಅನ್ವಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ (ಕರಿಯುವ ಬಾಣಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಣ್ಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬುಗಳು), ಮಾನವರ ಮೇಲೆ ಜೈವಿಕ ಅನ್ವಯಗಳು (ಉದಾ. ಕೃತಕ ಕೀಳುಗಳಿಗೆ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು), ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿ ಬಳಕೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸೇರಿವೆ.
ಉತ್ತಮ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮುಂದಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದಿಬಿಂದು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಘನೀಕರಣ ಬಿಂದು (ಉಷ್ಣಾಂಶದ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರವವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು); ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ; ತಾಪ ಸ್ಥಿರತೆ; ಜಲಚಾಲನ ಸ್ಥಿರತೆ; ಡೀಮಲ್ಸೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ; ಸವೆತ ತಡೆಯುವಿಕೆ; ಉತ್ಕರ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿರೋಧ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು ಶೇಕಡ ೯೦ರಷ್ಟು ಆಧಾರ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು (ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆಯ ಅಂಶಗಳು, ಖನಿಜತೈಲಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಮತ್ತು ಶೇಕಡ ೧೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವನಸ್ಪತಿ ತೈಲಗಳು ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಜನೀಕರಿಸಿದ ಪಾಲಿಆಲೆಫ಼ಿನ್ಸ್, ಎಸ್ಟರ್‌ಗಳು, ಸಿಲಿಕೋನ್‍ಗಳು, ಫ಼್ಲೂರೊಕಾರ್ಬನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ದ್ರವಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಧಾರ ತೈಲಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ, ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು ೩೭,೩೦೦,೦೦೦ ಟನ್‍ಗಳಷ್ಟು ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಾಹನ ಸಂಬಂಧಿ ಅನ್ವಯಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಔದ್ಯೋಗಿಕ, ಕಡಲ ಸಂಬಂಧಿ, ಮತ್ತು ಲೋಹಗೆಲಸ ಅನ್ವಯಗಳು ಕೂಡ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕವಾಗಿದ್ದಾವೆ. ವಾಯು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನಿಲ ಆಧಾರಿತ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು ಪರಿಚಿತವಿವೆಯಾದರೂ (ಉದಾ. ದ್ರವ ಬೇರಿಂಗ್‍ಗಳಲ್ಲಿ), ದ್ರವ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಘನ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಇದೆ. ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು ಆಧಾರ ತೈಲ ಜೊತೆಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ವಿವಿಧ ಸಂಯೋಜನೀಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಆಧಾರ ತೈಲದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಆಧಾರ ತೈಲಗಳ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠ
ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳ. ಇದು ಉಡುಪಿಯ ಅದಮಾರು ಮಠದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಚಾರ್ಯರು ಪ್ರತಿಷ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠವು ಮಂಗಳೂರಿನ ವಿಟ್ಲ ಸಮೀಪದ ಸಾಲೆತ್ತೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. =ಇತಿಹಾಸ= ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮಧ್ವಚಾರ್ಯರು ಕಡೆಯದಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮಧ್ವಚಾರ್ಯರ ಸಂಚಾರದ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಳವಾದ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕಡ್ತಿಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಡ್ತಿಲ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕ್ರಮೇಣ ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಎಂದಾಯಿತು.
=ವಿಶೇಷತೆ= ಮಠದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಹಾಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಮಣ್ಣಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಪುಸ್ತಕ ತೀರ್ಥದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ನಾಗಸಾನಿಧ್ಯವಿದೆ. ವಾದಿರಾಜರೂ ಈ ಮಠಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ಕುರುಹಾಗಿ ವಾದಿರಾಜರ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಭೂತರಾಜ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರಿಗೆ ಹಾಲು ಪಾಯಸ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಅವಲಕ್ಕಿ ಪ್ರಿಯವಾದ ನೈವೇದ್ಯ. =ಆಡಳಿತ= ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠವು ಉಡುಪಿಯ ಅದಮಾರು ಮಠದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಸೇವಾ ಸಂಘದವರು ಮಠದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. =ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳು=
=ಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿ= ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಟ್ಲದಿಂದ ಮುಡಿಪು ಮಾರ್ಗದ ನಡುವೆ ಸಾಲೆತ್ತೂರು ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟತ್ತಿಲ ಮಠವಿದೆ. =ಉಲ್ಲೇಖ= ಮಂಗಳೂರು ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ(೩೦ ಜುಲೈ,ಕರಾವಳಿ ಪುರವಣಿ)
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ನಂಬಿನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ
ನಂಬಿನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಯ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ನಿಮ್ಮನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ ಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಪಟ್ಟಲದಮ್ಮನ ದೇವಾಲಯ ೧೦೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರು ಮೂಲ ಬದನಾಳು(ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ) ನಿಂದ ಬಂದವರು ಬದನಾಳು ನಲ್ಲಿ  ಜನರಿಗೆ ಹಿಂದುಧರ್ಮ ಬದಲಿಸಲು ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅಪಹರಣ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜನರು ಪಟ್ಟಲದಮ್ಮನ ದೇವಿ ಅನುಗ್ರಹದ ಕಳಸ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು  ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ವಿಷ್ಣುಪುರದ ಭೂಭಾಗ ಸೇರಿವುದರಲ್ಲಿ  ರಾತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು ದೇವಿ ಕಳಸವನ್ನು ಭೂಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿ ಜನರು ನಿದ್ರೆ ಗೆ ಜಾರಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಳಸ ನೋಡಿದರೆ ದೇವಿ ಹುತ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಡಿರುತ್ತದೆ,(ಮೂಲ ದೇವಿಯ ಹುತ್ತ ಈಗಲೂ ಇದೆ)ನಂತರ ಇನ್ನೂ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸ ಬೇಕು ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡಿ ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣಿನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಇವಾಗ ಇರುವ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಹುತ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ಈ ಜಾಗ ನಂಬಿನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ ಯಾಗಿದೆ. (ಸಂಗ್ರಹ)
ಹಗಲು ವೇಷಗಾರರು
ಹಗಲು ವೇಷಗಾರರು
ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ, ವೇಷ ಭೂಷಣದೊಂದಿಗೆ ರಾಮಾಯಣ ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಗಲು ವೇಷಗಾರರು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ, ತಾವರಗೇರಾ ಕುದರಿಮೋತಿ, ನೂಲ್ವಿ, ಮಾನವಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲು ವೇಷಗಾರರು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಶತಶತಮಾನಗಳ ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು ಬಿಟ್ಟು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಕಲೆಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ 2 ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ 10-15 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಗರ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಯ ನಾಟಕವಾಡಿ ಜನರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 15 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಕಾಸು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಾಯಕ ಹೀಗೆ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ, ಮುಂಬಯಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ಸವ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವೇಷಗಾರರು ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬದಿಂದ 10 ರಿಂದ 12 ಜನರ ತಂಡ ಸೀತೆ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಹನುಮಂತ, ನಕುಲ, ಸಹದೇವ, ದುರ್ಯೋಧನ, ಪಾಂಚಾಲಿ, ರಾಕ್ಷಸ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ರಾಮಾಯಣದ ಗೀತೆ, ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಗಂಡ
ಒಂದು ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಗಂಡನು ಪುರುಷನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಬ್ಬ ಗಂಡನ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಏಕಪತ್ನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಇಬ್ಬರು ಪಕ್ಷಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕಾನೂನು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಬಹುಪತಿತ್ವ, ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ತ್ರೀಯ ಮದುವೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುಪತಿ ಮತ್ತು ಬಹುಪತ್ನಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ಷಗಳಿರಬಹುದು. ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಪುರುಷರಾಗಿರುವ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಗಂಡ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
ಭಿನ್ನಲಿಂಗೀಯ ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗಂಡನನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನೆಂದು ಪರಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವನು ಏಕಮಾತ್ರ ಸಂಪಾದಿಸುವವನಾಗಿರುವನು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಈಗಲೂ ಈ ಪಾತ್ರವು ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಪೈತೃಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪುರುಷನಿಗೂ ಈ ಪದವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಾನ್ಯಮಾಡಲಾದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಅಥವಾ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವನ ವಿವಾಹವು ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವನಿಗೆ ಆ ಪದವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಗಂಡನನ್ನು ವಿಧುರನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ ಪುರುಷನನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಹೆಂಡತಿಯ ಮಾಜಿ ಗಂಡನೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಗಂಡನನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ಸಂಪಾದಕನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ವೃತ್ತಿ ಅಥವಾ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ದಂಪತಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರೆ, ಗಂಡನನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ತಂದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ.
ಒಬ್ಬ ಹಿಂದೂ ಗಂಡನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವನು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವನು ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹವು ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಸಂಬಂಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೧೯೫೧ರ ಮುಂಚೆ, ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ, ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೫೦ಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಯರು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದನ್ನೇ ವಿವಾಹದಲ್ಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ವರ್ಗ:ವಿವಾಹ
ನಂಬಿನಾಯಕನಳ್ಳಿ
ನಂಬಿನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ ಯ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು ನಿಮ್ಮನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ ಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಪಟ್ಟಲದಮ್ಮನ ದೇವಾಲಯ ೧೦೦೦ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಜನರು ಮೂಲ ಬದನಾಳು(ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ) ನಿಂದ ಬಂದವರು ಬದನಾಳು ನಲ್ಲಿ  ಜನರಿಗೆ ಹಿಂದುಧರ್ಮ ಬದಲಿಸಲು ಕಿರುಕುಳ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಅಪಹರಣ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜನರು ಪಟ್ಟಲದಮ್ಮನ ದೇವಿ ಅನುಗ್ರಹದ ಕಳಸ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು  ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ವಿಷ್ಣುಪುರದ ಭೂಭಾಗ ಸೇರಿವುದರಲ್ಲಿ  ರಾತ್ರಿಯಾಗಿತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆಂದು ದೇವಿ ಕಳಸವನ್ನು ಭೂಸ್ಪರ್ಶವಾಗಿ ಜನರು ನಿದ್ರೆ ಗೆ ಜಾರಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಳಸ ನೋಡಿದರೆ ದೇವಿ ಹುತ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಡಿರುತ್ತದೆ,(ಮೂಲ ದೇವಿಯ ಹುತ್ತ ಈಗಲೂ ಇದೆ)ನಂತರ ಇನ್ನೂ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸ ಬೇಕು ಎಂದು ಕೊಂಡಿದ್ದ ಜನರಲ್ಲಿ ಜಗಳವಾಡಿ ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣಿನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಇವಾಗ ಇರುವ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಹುತ್ತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಹುತ್ತದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದ್ದು ಈ ಜಾಗ ನಂಬಿನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿ ಯಾಗಿದೆ. (ಸಂಗ್ರಹ)
ವರ್ಗ:ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಿಂಥಿಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರ
ಮೌನೇಶ್ವರರ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಅಂದಿನ ಗುಲಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುರಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವರಗೋನಾಳ(ದೇವರ ಗೋನಾಲ) ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಪಂಚಾಳ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಕುಲದಂಪತಿಗಳಾದ ಶೇಷಪ್ಪ ಆಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಶೇಷಮ್ಮರೆಂಬ  (ಇವರಿಗೆ ಹಾವಪ್ಪ ಮತ್ತು ಹಾವಕ್ಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ದಂಪತಿಗಳಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಬಹಳಕಾಲ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಶೀಲೆ ಶೇಷಮ್ಮಳು ಆ ಊರಿನ ಆದಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವಕ್ಕೆ 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದಿನನಿತ್ಯವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೂಜೆಗೈದು ಬರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೊನೆಗೊಂದುದಿನ ಗಂಡನಿಗೆ ಸಂಶಯ ಬಂದು ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಾಗ ಅವನಿಗೆ ದೃಗ್ಗೋಚರವೇ ಎದುರಾಯಿತು. ಏನೆಂದರೆ ಶೇಷಮ್ಮಳು ಆದಿಲಿಂಗೇಶ್ವರನಿಗೆ ಎಂದಿನಂತೆ ಪೂಜೆಗೈದು 'ತಂದೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಿನ್ನ ಪೂಜೆಗೈದಿರುವೆ ಈಗಲಾದರೂ ಮಕ್ಕಳ ಭಾಗ್ಯವನೀತ್ತು ಸಲಹು ತಂದೆ' ಎಂದಾಗ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನೇ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ "ಮಗಳೇ ಶೇಷಮ್ಮ ನೀನು ನನ್ನ ಪನ್ನಂಗಾಭರಣವಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಬ್ರಹ್ಮನು ನಿನ್ನ ದೈವದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿ ಬೆಳೆಸುವ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯ ಫಲವನ್ನಿಡುವ ಸಾಹಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದಕಾರಣ ನಾನೇ ನಿನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ನಾಳೆಯ ಉಷಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿರುವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪರಮಾತ್ಮನು ಅಂತರ್ಗತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ದೇಗುಲದ ಒಂದು ಕಂಬದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು  ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಶೇಷಮ್ಮಳ ಗಂಡ ಶೇಷಪ್ಪನ ಸಂಶಯವೆಲ್ಲವೂ ದೂರವಾಗಿ ಭಕ್ತಿಯ ಮಹಾಪೂರವು ಅವನ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರ ಪರಶಿವನೇ ಅಯೋನಿಜನಾಗಿ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಅವತಾರದಿ ಚೆಲುವಿನ, ಚೆಂದದ, ಮುದ್ದಾದ ಮಗುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವರಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಧರೆಗಿಳಿದು ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಹೀಗೆ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಬರೀ ಮಹಿಮಾಪುರುಷರಲ್ಲದೆ ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು, ವಚನಕಾರರು, ಸಮನ್ವತಾವಾದಿಗಳು, ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗೆ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶರಣರ, ವಚನಕಾರರ, ಸಂತರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಪ್ರಮುಖ ವಚನಕಾರರಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಒಟ್ಟು 796ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಶಿವನಾವತಾರಿಗಳಾದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಾಹನ ನಂದಿಯನ್ನು ಬಸವಣ್ಣನೆಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಮೌನೇಶ್ವರರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಚನಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ
"ಹಿಂದೂ ತುರುಕರಿಗೆ ಚಂದ್ರಮನೊಬ್ಬನೆ
ನಿಂದಿಸಿದವನೇ ಅಧಮನು" ಎಂದು ತಮ್ಮ ವಚನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮರಸ್ಯ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ತಿಂಥಿಣಿಯ ಮೌನೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ಮಹಿಮೆಯಿಂದಲೇ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ, ಉಳವಿ, ಕಲ್ಯಾಣ, ವಿಜಯಪುರ, ಶಾಹಪುರ, ಸುರಪುರ, ದೇವದುರ್ಗ, ಲಿಂಗನಬಂಡಿ, ವರವಿ, ಛಬ್ಬಿ, ರಾಚೋಟಿ, ಶಿರಸಂಗಿ, ತಿರುಪತಿ, ಕಾಶಿ, ಮುಂತಾದೆಡೆ ತಿರುಗಾಡಿ, ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಮೆರೆದವರೆಂಬುದು ಇತಿಹಾಸ. ವರವಿ ಮತ್ತು ತಿಂಥಿಣಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಹೆಸರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಬಿಜಾಪುರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಬೆರೆತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸಮಾಜದಿಂದ ಬಂದವರು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾರಿದವರು ಮೌನೇಶ್ವರರೇ. ಅವರ ಒಂದು ಪದ್ಯ ಹೀಗಿದೆ-
‘|| ಓಂ ಏಕಲಾಖ್ ಐಂಸಿ ಹಜಾರ್ ಪಾಂಚೋ ಪೀರ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಮೌನಾಧೀನ್
ಜಿತಾಪೀರ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಮಾಧೀದೀ ಕಾಶೀಶೀಪತಿ ಗಂಗಾಧರ ಹರ ಹರ ಮಹಾದೇವ||'
ಮಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ ಮತ್ತು ಗಂಗಾಧರ ಒಬ್ಬರೇ ಎಂದು ಮೌನೇಶ್ವರರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾತಿನ ಅಖಂಡಾರ್ಥ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಓಂ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ಎಂಬ ಅದ್ವಯಭಾವದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸಿದ ಮಹಾಮಾನವತಾವಾದಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂತ ತಿಂಥಿಣಿ ಮೋನಪ್ಪಯ್ಯ!
ಜನನ
ತಿಂಥಿಣಿ ಮೌನೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದ ಇವರು ‘ಬಸವಣ್ಣ’ ಎಂಬ ಅಂಕಿತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಹಂಪೆಯ ಎಮ್ಮೆ ಬಸವಣ್ಣನನ್ನು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1510-1570) ವಚನದಲ್ಲಿ ನೆನೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಲಗೇರಿ ಎಂಬಲ್ಲಿದ್ದ 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಕುರುಬಗೊಲ್ಲಾಳ ನನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ವಚನದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೊಂದು ವಚನದಲ್ಲಿ, ಬಿಜಾಪುರದ ಮೊದಲನೆಯ ಆದಿಲ್​ಶಾಹನಿಗೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1557-1580) ಪಟ್ಟಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. 1612ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಸುಲ್ತಾನರ ಸುಬೇದಾರ್ ಆಗಿದ್ದ ಅಂಕುಶ ಖಾನನು ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನಷ್ಟೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಜಲ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಬಾವಿಗಿಳಿದು ಜಲ ತಂದುದರ ವಿವರಣೆ ಅವರ ವಚನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವರು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆಂಬುದು ರುಜುವಾತು ಆಗುತ್ತದೆ!
ಜೀವನ
ಮೌನೇಶ್ವರರ ತಂದೆ-ತಾಯಿ ಶೇಷಪ್ಪ (ಹಾವಪ್ಪ), ಶೇಷಕ್ಕ (ಹಾವಕ್ಕ) ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಐತಿಹ್ಯವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದದಲ್ಲೂ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಬಾಲ್ಯದ ವಿವರಗಳು ಕ್ವಚಿತ್ತಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಸುರಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಗೋನಾಳದಲ್ಲಿ ಹಾವಕ್ಕ-ಹಾವಪ್ಪ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ದಂಪತಿಯಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಬಹಳಕಾಲ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾವಕ್ಕ ಆ ಊರಿನ ಆದಿಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೈವಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಗುಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಗಂಡನಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಒಂದು ದಿನ ಆಕೆಯನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಗುಡಿಯ ಕಂಬದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ. ಆ ದಿನ ಶೇಷಕ್ಕ ಸಂತಾನಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಬೇಡುವುದೂ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ‘ನಾನೇ ನಿನ್ನ ಮಗನಾಗಿ ಬರುತ್ತೇನೆ’ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡನು. ಗಂಡನ ಅನುಮಾನವೂ ದೂರವಾಯಿತು. ಮರುದಿನ ಬೆಳಕು ಹರಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶೇಷಕ್ಕನ ಮಗ್ಗುಲಿನಲ್ಲಿ ಮಗು ಮಲಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಾನಪದ ಕಥೆ. ಆದರೆ, ಮೌನೇಶ್ವರರು- ‘ಇಂದ್ರಿ ಸೂತಕದಿಂದ ಅಂದೆ ನಾನು ಜನಿಸಿದೆನು /ಇಂದು ನಾನು ಕೊಳೆಯಲೆ ಪ್ರಭುದೇವ ನಾ/ ಬಂದಂಥ ಭವಕೆ ಮಿತಿಯಿಲ್ಲ ಪ್ರಭುದೇವರ ನಾ/ ಹಿಂದಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಯ್ಯ ಬಸವಣ್ಣ’/ -ಎಂದು ವಚನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ-ಪುರಾಣ ಮುಂತಾದುವು ಅಯೋನಿಜರೆಂದರೆ, ಮೌನೇಶ್ವರರ ವಚನವು ‘ಯೋನಿಜ’ರೆಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಶರಣರು ಹೊಲೆಯೊಳಗಿಂದಲೇ ಜನ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೌನೇಶ್ವರರು ‘ಕುಲವನೆಲ್ಲಿ ಅರಸುವುದು?’ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಮಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ ಶರಣರೇ ನಿಜವಾದ ತಾಯ್ತಂದೆಗಳೆಂಬುದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಾರ್ಥ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪದ
ಮೌನೇಶ್ವರರು ವಚನವೊಂದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುಮನೆ ಗೋಗಿನ ಎಂದೂ, ಗುಂಡಿ ಬಸವಯ್ಯ ತಮ್ಮ ಗುರುವೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸೂಚಿತಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿದರೆ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಕೆಲವು ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಇಲ್ಲದೆ, ಯಾವೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯನೂ ಸಾಧಕನಾಗಲಾರನಷ್ಟೆ. ಆದರೆ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುದೇವ ಮಾತ್ರ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಅನೇಕ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಪದೇಪದೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಮನು ಯಾವ ಮಾಯೆಗೂ ಸಿಗದೆ, ಎಲ್ಲರೊಳಗಿನ ಮಾಯೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದವನು. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಇಂಥ ಅಲ್ಲಮನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದಂತೂ ನಿಜ. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಅಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಈಗಲೂ ಜನರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪವಾಡ, ಮಹಿಮೆಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಆ ಕಾಲದ ಜನರನ್ನೋ ಸುಲ್ತಾನರನ್ನೋ ಸುಬೇದಾರರನ್ನೋ ಪ್ರಭಾವ ಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಇಂಥ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಯೇ ಸೆಳೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಜನಹಿತಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪೂರ್ವ ಮೀಮಾಂಸೆಯೇ. ಮೌನೇಶ್ವರರಿಗೆ ಅಲೌಕಿಕ ಸಿದ್ಧಿಗಳಿದ್ದಂತೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಭಾವೀ ಜೀವನವೂ ಇತ್ತು. ಅವೆರಡು ಇವರಲ್ಲಿ ಹಾಳತವಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವರ ಬರಹಗಳೇ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಉಪನಯನ
ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಮೌನೇಶ್ವರರಿಗೆ 8 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದಾಗ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಧರ್ಮದ ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಅನುಸಾರ ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಉಪನಯನವಾಯಿತು. ಗಾಯತ್ರಿ ಮಂತ್ರೋಪದೇಶವಾಗಿ ಅದರ ರಹಸ್ಯಾರ್ಥಗಳು ದೃಗ್ಗೋಚರವಾದುವು. ನಂತರ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಸುರಪುರದ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಶಿವಸ್ವಾಮಿ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ 4 ವರ್ಷ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಉರ್ದು, ಕನ್ನಡ ಕಲಿತು ಹಲವಾರು ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಜತೆಗೆ ಸದಾನಂದ ಗುರುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಗ್ರಹವೂ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಮೇಲಿತ್ತು. ಈ ನಡುವೆ ಕಾಶೀಯಾತ್ರೆ ಮುಗಿಸಿಬಂದರು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಚೋಟಿಗೆ ಹೋಗಿ ವೀರಭದ್ರದೇವರ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ವಿಶೇಷ. ನಂತರ ವರವಿ, ಲಿಂಗನಬಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೆಂದು ಪುರಾಣಗಳು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ತಂದೆ-ತಾಯಿ ವೃದ್ಧರಾಗಿ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಮೌನೇಶ್ವರರು ದೇಶಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತ, ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯದವರ ಕಷ್ಟ-ಕಾರ್ಪಣ್ಯ ನೀಗಿಸುತ್ತ ಸಮಾಜದ ಕೀಲಕಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮೌನೇಶ್ವರರು ಶತಕಗಳನ್ನೂ ಕಾಲಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದಂಡಕ, ಸುವ್ವಿಹಾಡು, ಜೋಗುಳಪದ, ಆರತಿಪದ, ಮೊಹರಂಗೀತೆ, ಕೋಲುಪದ, ಭಜನೆಹಾಡುಗಳನ್ನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಉರ್ದು, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಪದಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ, ಉರ್ದು ಕೂಡುನುಡಿಗಳಂತೂ ಬಹಳಷ್ಟಿವೆ-
ಮೌನದೀನ ಪೀರ | ಸದ್ಗುರು ಜಿತಾ ಪೈಗಂಬರ ||ಪ||
ಹಿಂದೂ ಮುಸಲ್ಮೆ ಮನದ ಪ್ರಕಾರ/ ಬಲ್ಲಂಥ ಜ್ಞಾನಿಗೆ ನೀನೊಬ್ಬ ದೇವರ
ಆಕಾರ ನಿರಾಕಾರ ಎರಡಕ್ಕೆ ನೀನೆ ಗಂಭೀರ/ ಶೇಕ್ ಸಯ್ಯದ ಮೊಗಲ ಪಠಾಣ
ನಾಲ್ಕು ಅವತಾರ ತಾಳಿ ಮಾಡಿದಿ ಉದ್ಧಾರ ||2||
ಈ ಪದ್ಯವು ಮೌನೇಶ್ವರರ ರಚನೆಯ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಂಧುತ್ವವನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿದವರಷ್ಟೆ. ಹೀಗೆ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮತೈಕ್ಯತೆಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆಂಬುದು ವಿಶೇಷ. ಮೌನೇಶ್ವರರು 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಷೆಯ ಸೊಗಡನ್ನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉರ್ದುಭಾಷೆ, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆಡುಮಾತಿನ ಪಲುಕು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ, ಎಷ್ಟೋ ಅಪಪ್ರಯೋಗಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ, ಮೌನೇಶ್ವರರು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ವಚನಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಡಿನ ಮಟ್ಟುಗಳ ಜಾಡುಹಿಡಿದು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಸಾರಿದ್ದಾರೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರ ವಚನಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಅಂಶಗಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಇವು ಬರಹರೂಪದ ವಚನಗಳಲ್ಲ; ಅವರು ಹಾಡುತ್ತ, ಹೇಳುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಶಿಷ್ಯರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಬರೆದಿಟ್ಟದ್ದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ!
ಮೌನೇಶ್ವರರು ತಮ್ಮ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಗೇನೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ತಾನು ಅಕ್ಕನಾಗಮ್ಮನ ಮಗ ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣನ ಅವತಾರವೆಂದು ಮಾತ್ರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜನ್ಮ ಯಾವುದೋ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆ ನಂಬುಗೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಮಾತಿದು.
ಅಕ್ಕ ನಾಗಲಿಯ ಮಗ ಚಿಕ್ಕ ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣ/ ಅಕ್ಕಸಾಲೆಯರ ಒಡಲೊಳಗೆ ಜನಿಸಿ ನಿಂತು/ ರೆಕ್ಕ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಝುಡತಿಯ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು/ ತಕ್ಕಡಿಯ ತ್ರಾಸು ಪಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಿಂತಾತನ ಕೂಡ -ಈ ವಚನದಲ್ಲಿ ತಾನು ‘ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ವಿಶ್ವಕರ್ಮ’ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಸಮಾಜದ ಕೀಲಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವರೇ. ಮರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ‘ಬಡಗಿ’ಯಾದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ‘ಕಮ್ಮಾರ’ರು; ಕಂಚಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ‘ಕಂಚುಗಾರ’ರಾದರೆ, ಶಿಲೆಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ‘ಶಿಲ್ಪಿಗರು’. ಇಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮರೆಂದೇ ಗ್ರಾಮ ಸಮುದಾಯ ಕರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇವರ ಸ್ಥಾನ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಸಮಸ್ತರೂ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ವೃತ್ತಿಯು ಕೌಶಲಪ್ರಧಾನವಾದುದು. ಪಟ್ಟಣ, ಖೇಡ, ಖರ್ವಡ, ದ್ರೋಣಾಮುಖ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನಗರ ನಿರ್ವಣದಲ್ಲಿ ಇವರದು ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಬಡಿಗೇರ, ಕಮ್ಮಾರರು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವಚನದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾಮಜೀವನದ ಕಾಯಕವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಅಡಿಗಲ್ಲು, ತ್ರಾಸು, ಮೂಸೆ, ಸುತ್ತಿಗೆಯಂಥ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ‘ಬಡಿಗ, ಕಮ್ಮಾರರು ಪೊಡವಿಗಕರ್ತರು’ ಎಂಬ ಮಾತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಗುರು ಮೌನೇಶ್ವರ
ಬಾಳ್ವೆಯೇ ಬೆಳಕು
ನಮ್ಮ ಬಾಳು ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಹಲವಾರು ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನೇಶ್ವರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ವಚನಗಳು ಶರಣರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು ಹೆಜ್ಜೆಹೆಜ್ಜೆಗೂ ಹಿಂದಿನ ಶರಣರ ನುಡಿಗಡಣವನ್ನು ಮುಂದಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಬಾಳುವೆ ಮಾಡುವುದು ವ್ಯರ್ಥ. ಅಂಥವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಿಯ ಗುರು, ಎಲ್ಲಿಯ ದೈವ? ಎಂದು ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೌನೇಶ್ವರರಿಗೆ ಹಳ್ಳಿಯ ಸರಳಜೀವನ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಪಟ್ಟಣದವರು ಬೂಟಾಟಿಕೆ ಸ್ವಭಾವದವರೆಂದೂ, ಅವರ ಜತೆ ಸೇರಬೇಡಿರೆಂದೂ ಒಂದು ವಚನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿಯಾದರೊ ಮೊಲೆಕೊಟ್ಟು ಸಲಹುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಥ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹಳಿಯುವವರು ‘ಕತ್ತೆ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದೂ, ಜಂಗಮರಿಗೆ ಗುರುಗಳಿಗೆ ದಾನ-ಧರ್ಮ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಾಯಿ-ತಂದೆಗಳ ಸೇವೆ ಮಾಡುವುದೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಂದಿಸಿದ್ದರೆಂಬುದು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ!
ಜಾಗೃತಸ್ಥಾನ
ಮೌನೇಶ್ವರರ 4 ಜಾಗೃತಸ್ಥಾನಗಳಾದ ವರವಿ, ಲಿಂಗನಬಂಡಿ, ಗೋನಾಳ ಮತ್ತು ತಿಂಥಿಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ತಿಂಥಿಣಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಇದು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಸುರಪುರ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 20 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ, ಕೃಷ್ಣಾನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾವನಕ್ಷೇತ್ರ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಮೌನೇಶ್ವರರು ಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗುಹಾಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಟು. ಅಲ್ಲಮ ಕದಳಿಯಲ್ಲಿ ಐಕ್ಯನಾದನೆಂದೂ ಅಭಿನವಗುಪ್ತಪಾದರು ಸಹಸ್ರಾರು ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಗುಹಾಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರೆಂದೂ ಹೇಳುವುದುಂಟಷ್ಟೆ. ಇದು ಅವರ ಅತಿಮಾನುಷ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈಗಿರುವ ಗವಿಯನ್ನೇ ಗರ್ಭಗೃಹವೆನ್ನಬಹುದು. ಅದು ನೆಲದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಒಳಕ್ಕೆ ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೌನೇಶ್ವರರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೂಜಿ, ಚಪ್ಪಗೊಡಲಿ, ಪರಶುಬಟ್ಟಲು ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂಜೆಗಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂ-ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮೌನೇಶ್ವರರೇ ಮೌನದೀನರೆಂದು ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಂದ ಪೂಜಿತರಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ತಿಂಥಿಣಿಯ ಮೌನೇಶ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕೈಲಾಸಕಟ್ಟೆ, ಪಿಡ್ಡವ್ವನಗುಡಿ, ಗಂಗಪ್ಪಯ್ಯನ ಗುಡಿ, ಸೊಲಬಣ್ಣನ ಗುಡಿ, ಶಿವನಗುಡಿ, ಕೋಣನಗುಡಿ, ಕಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ತಾಣ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಡ್ಡವ್ವ, ಗಂಗಪ್ಪಯ್ಯ, ಸೊಲಬಣ್ಣ ಮುಂತಾದವರು ಮೌನೇಶ್ವರರ ನಿಜಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಂದವರೇ. ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಮೌನೇಶ್ವರರ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿದವರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷದ ಮಾಘಮಾಸದಲ್ಲಿ ತಿಂಥಿಣಿಜಾತ್ರೆ 9 ದಿನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನವಮಿಯ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ 9 ಗಡಿಗೆಗಳ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಸೊಲಬಣ್ಣನ ಗೌರವಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ಸುರಪುರದ ಅರಸರ ಭಕ್ತಿಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯು ಸುರಪುರದಿಂದ ತಿಂಥಿಣಿಗೆ ವೈಭವದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಏಕಾದಶಿದಿನ ಮೌನಪ್ಪನ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಸುರಪುರದಿಂದ ಬಂದಂಥ ರಾಚೋಟಪ್ಪ ಎಂಬ ವೀರಭದ್ರದೇವರ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡಿ ಕೃಷ್ಣಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಪುರವಂತರ ಪ್ರಥಮಸೇವೆ, ನಂತರ ಗುಹಾಪ್ರವೇಶ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೀಗ ತಿಂಥಿಣಿಯು ಸಾಧನಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೌನೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಮೋನಪ್ಪಯ್ಯ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಜನಸಮುದಾಯದ ಸಾಕ್ಷಿಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಎಡ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಂದೂ – ಮುಸ್ಲಿಂ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಸಂತ ಮೌನಪ್ಪಯ್ಯನ ಗದ್ದುಗೆ ಇಲ್ಲಿದ್ದು ಹಿಂದೂಗಳು ಇವರನ್ನು ಮೌನೇಶ್ವರ ನೆಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಮಿಮರು ಮೌನುದ್ದೀನ್ ರೆಂದೂ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೊಡ್ಡನೆಕ್ಕುಂದಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೊಡ್ಡನೆಕ್ಕುಂದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ. ಈ ಶಾಸನ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೩೦೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಗಾತ್ರ 8'X 6'. ಇದು ಗ್ರಂಥ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕದ ಒಂಭತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ BN53 ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ. 53 1.ஸ்வஸ்ததி ஸமஸ்தப4வநநாச0ரய ஸ்ரீ ப்ர்ருதுவதி 2.வல்ல மஹநாரநாஜநாயதிரநாஜ பரநார- 3.ததீச0வர த3வரநாவததி பரவரநாததீச0வர யநா- 4.தவ குலநாம்ப 3ரத3வதிமணதி ஸர்வஞ சூடநாமணதி மலரநாஜரநாஜ 5.மலலபருளகண்ட கண்டபபருண்ட கதன ப்ரசண்- 6.ட ஏகநாங்கவீர நஸஹநாயஸஸூர ஸனதிவநார ஸியதி 7.கதிநாதிதுக்கமல்ல ஜலதுங்கரநாம லவய்நாதீப 4க- 8.ண்டீப 4வ மகரநாசசதிய நதிர்மூல பசநாளரநாசசதி ப்ரஷ்டநா- 9.சநாநாதிய பநாண்டியகுல ஸமுதநா4ண நதிசசங்க 10.ப்ரதநாபச சக்ரவதததி பஹநாஸள ஸ்ரீவீரப 3ல்லநாள பத- 11.வரசர் வநாளுக்குந் ததநாளுக்குஞ் தஜயமநாக ஸ்வஸ்ததி 12.ஸ்ரீ மநாசந்ததிநநாட்டு தபநாதியநநாட்டு பமல- 13.முகதது வீரவல்லநாளபதவ நநாட்டு நநாயக - 14.ஞ்தசய்வநான் வதில்லகநாமதிண்டனுள்ளதிட்ட நநாட்ட- 15.வரும் ஸ்வஸ்ததிஸ்ரீ மனுமஹப்ரஸநாததம்ம.. 16.ணன் மநாசசன்… … …ததில்லப்பர் ஊர்……அததிகநா- 17.நாதிகளும் ஸ்வஸ்ததி ஸ்ரீஉலடயநார் சதிவதகங்தகஉ- 18.லடய நநாயநாநநார்க்கு தநா3னஸநாத 4ன ப்ரமநாணம் பண்- 19.ணதிக் குடுததப் பநாதிசநாவது பதவர் வீரவல்லநாளபத 20.வரசர் வடக்கு ஆநாதியநார்பமல் எடுததுவதிட்டு 21.நநாக்கதிகுண்டிக் பகநாட்லடயும் அழதிதது தவ- 22.ன்று பலடஇ பதநாரசமுதததிரதததிபல எழுந்தருளதி 23.ருந்து துஷ்ட நதிக்3ரஹம் சதிஷ்ட சதிஷ்ட ப்ரததிபநானம் 24.பண்ணதி ப்ருதுவதி ரநாசசதியம் பண்ணதிநநா…………. 25.க ப்ரநாதததிலகயதில் எங்கள் நநாட்டில் எரு- 26.மூநாதிக்கடப்பள்ளதி தநற்குந்ததி நஞ்லச பஞ்லச 27.நநாற்பநாற்தகல்லலயும் கதீதணநாக்கதின கதிணறு பமபனநா- 28.க்கதின மரமும் உட்ப்பட சந்தரநாதததிததவலரயு- 29.ம் நடப்பதநாக கலியுக வருஷம் 4649 ச 0 பநா- 30.த3தம் 1225 இதன்பமல் தசல்லநானதிந்ற க்பரநாததி 31. ஸம்வதசசரதது பரட்டநாததிமநாஸம் 10 ததியும் மூல ந - 32.க்ஷதரமும் தபற்ற நநாள் உலடயநார் சதிவதகங்லகஉலடயநா- 33.ர்க்குத ததிருப்படிமநாற்றுக்கு தநாரநா பூர்வமநாக உதகம்ப- 34.ண்ணதி குடுதபதநாம் நநாட்டவபரநாம் ஸ்வத 3ததநாம் ப- 35.ஹஹுததநாம் வநாபயநா ஹபரத வஸஹுந்தர சஷ்டி2வருஷஸ 36.ஹஸ்ரநாணதி வதிஷ்டநா2யநாங் சநாயபத க்நாதிமதி இதந்ம- 37.ததுக்கு இயநாவதனநாருவன் லங்கணம் பபசதின- 38.வன் தகங்லகக்கலரயதிற்க் குரநாற் பச 39.லவக் தகநான்றநான் பநாவதபத பபநாக 40.கடவன் இததன்மம் ஸ்ரீமநாபஹஸ்வர 41.லக்ஷ சப 4மஸ்து
ಅರ್ಥ
(Tamil)- For victory to the sword and arm of the refuge of the world, favourite of earth and fortune, maharajadhiraja paramesvara, lord of the excellent city of Dvaravati, sun in the sky of the yadava family, crest-jewel of the all-knowing, king of the hill kings, champion over the hill chiefs, terrible to warriors, fierce in war, sole warrior, unassisted hero, Sanivara-siddhi, Giridurga-malls, a Rama in firmness of character, a lion to the elephants his enemies, uprooter of the Makars chakravatti, Hosala-sri-vira-Ballala-Devarasar :- While vira-Vallala-Devarasar was ruling the earth, punishing the wicked and protecting the good, having taken his residence in Dorasamuttira, after having led an expedition against the Ariyas in the north, destroyed the fort of Nakkigundi and achieved victory- (On the date specified), we the inhabitants of the nadu, granted, with pouring of water, to continue for as long as the moon and the sun endure, the wet and dry lands with their four boundaries, including the trees overground and the wells underground, in the villages of Nerkundi and Eru-markadappalli of our nadu, in order to provide for offerings of rice for the god Sivagengai-udaiyar- He who confiscates lands, whether given by himself or by another, is born a worm in ordure for sixty thousand years. (Usual final imprecatory sentence). This charity is under the protection of Mahesvaras. May there be prosperity.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ರಿಸ್ಯಾಟ್-1
'ಪಿಎಸ್ಎಲ್‌ವಿ ಸಿ19' ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ರಿಸ್ಯಾಟ್-1 ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೬,೨೦೧೨ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾದ ಸತೀಶ್ ಧವನ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಂಜು ಮುಸುಕಿದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ದೂರಸಂವೇದಿ ರಾಡಾರ್ ಬಿಂಬಗ್ರಾಹಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 'ರಿಸ್ಯಾಟ್-1' ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಇಸ್ರೋ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಉಪಗ್ರಹ
. 1858 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಈ 'ರಿಸ್ಯಾಟ್-1' ರಾಡಾರ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವದೇಶಿ ನಿರ್ಮಿತ ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಂತಹ ದೇಶಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು.ಸಿ-ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಂಥೆಟಿಕ್ ಅಪಾರ್ಚರ್ ರಾಡಾರ್ (ಎಸ್‌ಎಆರ್) ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹದ ವಿಶೇಷತೆಗಳು..
ಉಪಗ್ರಹ ಉಪಯೋಗ
ರಿಸ್ಯಾಟ್-1 ಕೃತಕ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಾಭ, ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಂದಾಜಿಸುವುದು. ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಭೂಮಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯುವುದು ಕೂಡ ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯ. ಅದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಂದರೆ, ಮಂಜು ಅಥವಾ ಮೋಡ ಮುಸುಕಿದ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು.ಗರಿಷ್ಠ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋವೇವ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ನಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಿಗೂ ಸಹಾಯವಾಗಲಿದೆ. ಉಗ್ರಗಾಮಿಗಳು, ನುಸುಳುಕೋರರು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು.ಇದು ತೆಗೆಯುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ರೊವೇವ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌ಅನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿ ಸಬಹುದು. ಈ ಉಪಗ್ರಹ ರವಾನಿಸುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿ ವಿಕೋಪದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಹಾಗೂ ಬೆಳೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ 1 ಮೀಟರ್ ಚೌಕಾರದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಬಲ್ಲದು.ಹಗಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲುದು. ಮೋಡ ಮುಸುಕಿದ ವಾತಾವರಣವು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದ ಚಿತ್ರದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಕ
ವರ್ಗ:ಉಪಗ್ರಹಗಳು ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ
ಗೊಂದಲಿಗರ ಆಟ
ಗೊಂದಲಿಗರದು ಒಂದು ಅಲೆಮಾರಿ ಸಮುದಾಯ. ಅವರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಾಯಿನುಡಿಯು ಮರಾಠಿಯಾದರೂ, ತಾವು ನೆಲೆಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಸುವುದು ಅವರ ಜಾಯಮಾನ. ‘ಗೊಂದಲ’ವು ಅಂಬಾಭವಾನಿಯನ್ನು ಕುಲದೇವತೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳು, ನಡೆಸುವ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದ ಗೊಂದಲಿಗರ ನಾಯಕತ್ವ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಚರಣೆಯು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಗೊಂದಲಿಗರು ಗೊಂದಲಿಗರ ಆಟ ಎಂಬ ನಾಟಕರೂಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಸುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕರೂಪಗಳೆರಡರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.ಗೊಂದಲಿಗರಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಒಳಗುಂಪುಗಳಿವೆ. ಗೊಂದಲಿಗ, ಬುಡಬುಡಿಕೆ, ಅರೆಪಂಚಾಂಗ, ಸಿಂಗ, ಭೂಕೇರು, ಚಿತ್ರವೃತ್ತಿ, ಭಟ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಎನ್ನುವುದು ಆ ಗುಂಪುಗಳ ಹೆಸರು. ತುಳಜಾಪುರದ ಅಂಬಾಭವಾನಿಯು ಇವರೆಲ್ಲರ ಕುಲದೇವತೆ. ಅವರು ಸವದತ್ತಿಯ ರೇಣುಕಾದೇವಿಯನ್ನೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೊಂದಲಿಗರು ಋಷಿ ಜಮದಗ್ನಿಯು ತಮ್ಮ ಮೂಲಪುರುಷನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾದ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. [http://www.shastriyakannada.org/DataBase/KANNADA%20UNICODE%20HTML/Folklore%20and%20Folk%20literature/GONDALIGA,%20GONDALIGARA%20ATA.html
ಆಚರಣೆಗಳು
ಗೊಂದಲದ ಆಚರಣೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಉಗಮವಾದಂತಿದೆ. ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆಚರಣೆ. ಅದನ್ನು ಗೊಂದಣ, ಗೊಂದ್ಲಿ, ಗೌಂದಿಲಿ, ಗೊಂದಲೆ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಂಬಾಭವಾನಿಯ ಭಕ್ತರು, ನವರಾತ್ರಿ, ದೀಪಾವಳಿ ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತೆಯೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಂತಹ ಶುಭಸಮಾರಂಭಗಳು ನಡೆದಾಗ ಗೊಂದಲಿಗರನ್ನು ಆವಾಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಕದಂಬ, ಚಾಳುಕ್ಯ, ಯಾದವ ಮುಂತಾದ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಆಚರಣೆಯಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಪಂಪ, ರುದ್ರಭಟ್ಟ, ನಾಗಚಂದ್ರ ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶಿವಶರಣರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗೊಂದಲದ ದಿನ
ಗೊಂದಲದ ದಿನ ಅದನ್ನು ನಡೆಸುವವರ ಮನೆಗೆ ಗೊಂದಲಿಗರು ಬಂದು, ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಹೂವು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಎಲೆ-ಅಡಕೆ ಮತ್ತು ಒಡವೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಳಶವು ಅಂಬಾಭವಾನಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಮುಂದೆ ಹಣತೆ ಅಥವಾ ನಂದಾದೀಪವಿರುತ್ತದೆ. ಕಳಶಪೂಜೆಯು ಈ ಆಚರಣೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ. ಅದು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಗೊಂದಲಿಗರ ತಂಡದ ನಾಯಕನು ಹಾಡತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಕವಡೆಗಳ ಸರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಭಂಡಾರವನ್ನು ಬಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಪರಶುರಾಮನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಹಾಡುಗಳು, ಲಘು ಕುಣಿತ, ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂಬಾಭವಾನಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಿರೂಪಣೆಯ ನಡುನಡುವೆ ಮನರಂಜಕವಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಆಗೀಗ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಪರಸ್ಪರ ನಾಟಕೀಯವಾದ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಭವಾಗುವ ಗೊಂದಲವು ಮುಂಜಾನೆಯವರೆಗೂ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಗೊಂದಲಿಗರ ರಂಗಭೂಮಿ
ಗೊಂದಲಿಗರು ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಇಂತಹ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರೂ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷಾಟನೆಯನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಅವರು ‘ಗೊಂದಲಿಗರ ಆಟ’ದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರು. ಈ ಆಟವು, ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಥೆಯ ಬಹಳ ನಾಟಕೀಯವಾದ ನಿರೂಪಣೆ. ನೆಲಮಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರಿಸಿದ ವೇದಿಕೆಯೇ ಅವರ ರಂಗಭೂಮಿ. ಪ್ರಧಾನ ನಿರೂಪಕನ ಸಂಗಡ ಇರುವ ಇಬ್ಬರು ಸಹಾಯಕರು, ಚೌಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಳ ಎಂಬ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿ, ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಥಾನಿರೂಪಣೆಯು ಅನೇಕ ರಂಗತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತಂಡದ ನಾಯಕನು ಏಕಪಾತ್ರಾಭಿನಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣ. ಅವನಿಗೆ ನರ್ತನ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಬಿನಯಗಳು ಗೊತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯ
ಈ ಆಟಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನೇ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಅಲ್ಲಿಲ್ಲಿ ನೈತಿಕವಾದ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಟ್ಟ ಶಕ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದರ ಗೆಲುವು, ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯದ ವೈಭವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಚಾರವು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಕೆಲವು ಆಶಯಗಳು
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಮುದೇನೂರು ಸಂಗಣ್ಣನವರು, ಗೊಂದಲಿಗರ ದೇವೇಂದ್ರಪ್ಪನವರ ಕೆಲವು ಆಟಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಂಪಿಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹೊರತಂದಿದೆ
ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಮಾವಿನಕುಳಿ
ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಮಾವಿನಕುಳಿ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು. ಇವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಸಂಪಾದಕ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕಲಾವಿದ, ನಾಟಕಕಾರ, ರಂಗಕರ್ಮಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರನಟ. ನಾಟಕ, ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣಕಥೆ, ಕಾವ್ಯ, ಸಂಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ೨೦೧೮ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೩ನೇ ಜಿಲ್ಲಾ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ಜೀವನ
ತಂದೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮನವರ ಮಗನಾಗಿ ದಿ. ೦೫-೦೫-೧೯೫೧ ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಕರ್ಕಿಕೊಪ್ಪ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯ ಒಂದು ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕರ್ಕಿಕೊಪ್ಪದ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು, ನಂತರ, ಸಾಗರದ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ (ಈಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು)ಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಗರದ ಲಾಲ್ ಬಹುದ್ದೂರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಐಚ್ಛಿಕ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಮೈಸೂರಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕೇಂದ್ರ 'ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿ'ಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಜಾನಪದ ಡಿಪ್ಲೊಮೋ ಕೋರ್ಸನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಕಾನೂನು ಪದವಿಯ ಕೋರ್ಸನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ನಂತರ ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಥೆ, ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು ಅನೇಕ ಕಥೆ, ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನ 'ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಯಂಕಾಲ' ಸಾಗರದ 'ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ'ದಿಂದ (1978) ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 'ವಿರಹ ಕಡಲು', 'ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ', 'ಕಾಲಯಾನ' ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ 'ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರ ಭಟ್ಟ ಕಾವ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ' 'ಮುದ್ದಣ ಕಾವ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗಳು ದೊರಕಿವೆ.
ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾಗಿ ಅವರ 'ಅಂತರ' (1980) ಕಾದಂಬರಿ ಅವರನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ಆ ವರ್ಷದ ಹನ್ನೆರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ 'ಅಂತರ' ಕಾದಂಬರಿಯೂ ಒಂದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು 'ಗ್ರಂಥ ಲೋಕ' ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿತ್ತು. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಯುವ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡಿತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದು ಐದನೇ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಬಾಷೆಗಳಿಗೆ ಬಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ 'ಪ್ರತಿರೂಪ' ತರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು 'ಕಾಲ', 'ಮುಖಗಳು', 'ಹೆಜ್ಜೆ ಮೂಡದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ', 'ಚಂದಿರನೇತಕೆ ಓಡುವನಮ್ಮ', 'ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ' ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಆಯ್ದ ಕಥಾ ಸಂಕಲನ 'ಗಾಂಧಾರಿ ಕನ್ನಡಿ ನೋಡಿದಳು' ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದೀಪಾವಳಿ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ, ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆ ದೀಪಾವಳಿ ಕಥಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಕಥಾಸಂಗ್ರಹ 'ಹೆಜ್ಜೆ ಮೂಡದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ'. ಅವರ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಿಗೆ 'ಭಾರತ ರತ್ನ ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ', ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ವಡೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಲಭಿಸಿವೆ.
ರಂಗಭೂಮಿ
ಕನ್ನಡದ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಡಾ. ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು 'ಶೇಫಾಲಿಕಾ', 'ಕೊಡೆಯಪ್ಪನ ಕಥಾ ಸಂಗ್ರಹ', 'ಮಹಾಯಾತ್ರೆ 'ರೂಪಾಂತರ', 'ಅಕಬರ', 'ನಿರಾಕರಣ', 'ಪಾಟ್ರೆ', 'ಅಭಿಯಾನ' ಇನ್ನಿತರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಾಟಕಗಳು ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೊರೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. ದೂರದರ್ಶನ, ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲೂ ಅವರ ನಾಟಕ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದೆ. ಅವರ ನಾಟಕ 'ಅಭಿಯಾನ'ಕ್ಕೆ 'ಉಗ್ರಾಣ ಮಂಜೇಶ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಮತ್ತು ದುಬೈನ 'ಧ್ವನಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಗಳೂ ಲಭಿಸಿವೆ. ಅವರ ಏಳು ನಾಟಕಗಳ ಸಂಪುಟ 'ಜಯಭಾರತಿ' ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅವರ ನಾಟಕ 'ಅಕಬರ' ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಅನುವಾದಕರಾಗಿ ಅವರು ಜಪಾನಿ ಕವಿತೆಗಳ 'ವಸಂತ ಋತು ಮಳೆ' ಮತ್ತು 'ನೆನಪು ನಿರಂತರ' ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ತಳವರ್ಗದ 'ಹರಿಕಾಂತರ ಪದಗಳು' ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸಹೃದಯ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ 'ಅವಲೋಕನ', 'ಸಮುಚಿತ' ಮತ್ತು ಸಮಾಹಿತ' ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡಿತ ಮುಳಿಯ ತಿಮ್ಮಪ್ಪಯ್ಯರವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಬಂಧ(ಮಾನೋಗ್ರಾಫ್)ವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು ನಟರಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿ, ನಾಟಕ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ನಲವತ್ತು ವರೊಷಗಳಿಂದ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಂತರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬರೆದ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ 'ನಾಟಕ ನೋಡೋಣ ಬಾರೇ ಸಖಿ' ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನಾಟಕದ 'ಬಿ ಹೈ' (Be high) ಧ್ವನಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿರುವ ಡಾ. ಮಾವಿನಕುಳಿ ಅವರಿಗೆ ಅವರ ರಂಗಭೂಮಿ ಸಾಧನೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ 'ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
ಸಂಪಾದನೆ
ಹದಿನಾರು ಅತ್ಯಂತ ಮೌಲಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು ಕನ್ನಡಲೋಕಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಉಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಲಂಕೇಶ, ಪಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ, ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾ, ಬಿ.ವಿ. ಕಾರಂತ, ವಿವೇಕಾನಂದ, ಗಾಂಧಿ ಅವರುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇರುವುದು ಅವರ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು, ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಪಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯ, ಎಂ.ಕೆ. ಇಂದಿರಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಅವರ ಕಥೆಗಳು, ಲೇಖನಗಳು ಕವಿತೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕಥೆ 'ಸೊಳ್ಳೆಗಳು' ಮತ್ತು 'ಅನುಗಾಲವು ಚಿಂತೆ ಜೀವಕೆ' ಆಧಾರಿತ ನಾಟಕಗಳ ರೂಪಾಂತರ 'ಅನುಗಾಲ' ನಾಟಕಕೃತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಹಿರೇಮಠ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ದಸರಾ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಕೊಚಿನ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಉತ್ಸವ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬಹುಭಾಷಾ ಕಥಾಗೋಷ್ಠಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಕಥಾ ಶಿಬಿರ, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
2000ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ(4-2-2017)ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಕ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅವಿರತ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಿಂಡಿಕೇಟ್, ಸೆನೆಟ್, ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಫೈನಾನ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡು ನಿರಂತರ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್‌ಸಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಮಂಡಳಿ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಾ. ಜಯಪ್ರಕಾಶ ಮಾವಿನಕುಳಿಯವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನೀನಾಸಮ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಂ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಶಿಬಿರಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು '೪೦೦' ಮತ್ತು 'ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ನ್ಯೂಸ್' ಎಂಬ ಎರಡು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಆರ್.ಆರ್. ಕಲ್ಲೂರ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ 1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಆರ್.ಆರ್.ಕಲ್ಲೂರ(ರೇವಣಸಿದ್ದಪ್ಪ ರಾಮಗೊಂಡಪ್ಪ ಕಲ್ಲೂರ) ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ವಿಧಾನಸೌಧ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ 1983 ಹಾಗೂ 1989ರಲ್ಲಿ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಬೀಗದ ಕೈ
ಬೀಗದ ಕೈಯು ಬೀಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲು ಅಥವಾ ತೆಗೆಯಲು) ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಸಾಧನ. ಒಂದು ಮಾದರಿ ಬೀಗದ ಕೈಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೋಹದ ಸಣ್ಣ ತುಂಡು. ಆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳೆಂದರೆ: ಬಿಟ್ ಅಥವಾ ಬ್ಲೇಡ್, ಇದು ಬೀಗದ ದಾರಿಯೊಳಗೆ ಜಾರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಬೀಗದ ಕೈಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಉಂಗುರ, ಇದನ್ನು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಳಕೆದಾರನು ತಿರುಗುಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೀಗದ ಕೈಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೀಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಬೀಗದ ಕೈಯಿಂದ ತೆರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೀಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಬೀಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಬೀಗದ ಕೈಯು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀಗದ ಕೈಯು ಒಂದು ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಭದ್ರತಾ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಕೇವಲ ಸರಿಯಾದ ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬೀಗವನ್ನು ತೆರೆದು ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಲೇಪಿತ ಹಿತ್ತಾಳೆ, ನಿಕೆಲ್ ಬೆಳ್ಳಿ, ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸೇರಿವೆ.
ಆರ್.ಆರ್. ಕಲ್ಲೂರ
ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಕಲ್ಲೂರ
ಆರ್.ಗುಂಡುರಾವರವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ವಿನಾಯ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಜನರಿಂದ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 9 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ಬೆಳ್ಳಿ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್‌ನ್ನು ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿ ಸತ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಲ್ಲೂರ ಅವರಿಗೆ ಪಂಪ್‌ಸೆಟ್ ಕಲ್ಲೂರ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬೀಗದ ಕೈ
ಬೀಗದ ಕೈಗಳು ಕಟ್ಟಡಗಳು, ವಾಹನಗಳು ಹಾಗೂ ಕಪಾಟುಗಳು ಅಥವಾ ಅಲಮಾರುಗಳಂತಹ ಭೌತಿಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಪೂರ್ಣವಾದರೂ ಅಗ್ಗದ, ಪ್ರವೇಶ ನಿಯಂತ್ರಣದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ವಸ್ತುತಃ, ಬೀಗದ ಕೈಗಳು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಜನರು ತಮಗೆ ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಬೀಗದ ಕೈಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ಒಯ್ಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಉಂಗುರದಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಉಂಗುರವು ಸೂಸಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೀಚೇಯ್ನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್.ಆರ್. ಕಲ್ಲೂರ
ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಕನ್ನಡ ಹೆಸರು
ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣ ವಿಧಾನ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ಆಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷ ಕಚೇರಿ ಬಲಬದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅವರ ಹೆಸರು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಸರು ಬರೆಯಬೇಕೆಂದು ಕಲ್ಲೂರ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಎಡಬದಿ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೆಸರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬೀಗದ ಕೈ
ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಬೀಗ ಮತ್ತು ಬೀಗದ ಕೈ ಸಾಧನವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಅಸ್ಸೀರಿಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ನಿನವದ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಇದರಂತಹ ಬೀಗಗಳನ್ನು ನಂತರ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್ ದಾರುವಿನ ಗೂಟವುಳ್ಳ ಬೀಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಚಿಲಕ, ಬಾಗಿಲಿನ ಜೋಡಣೆ, ಮತ್ತು ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಒಳತೂರಿಸಲಾದಾಗ, ಜೋಡಣೆಯೊಳಗಿನ ಗೂಟಗಳನ್ನು ಚಿಲಕದೊಳಗಿನ ಕೊರೆಯಲಾದ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಮೇಲೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೀಗದ ಕೈಯನ್ನು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆಯಲಾದಾಗ, ಗೂಟಗಳು ಭಾಗಶಃ ಚಿಲಕದಲ್ಲಿ ಕೆಳಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಚಲನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆರ್.ಆರ್. ಕಲ್ಲೂರ
ಜನ ಸೇವಕ
ಕಲ್ಲೂರರವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಕುರಿತು ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥ ಜನ ಸೇವಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಬೀಗದ ಕೈ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೀಗ ತಯಾರಿಕೆ
ಆರ್.ಆರ್. ಕಲ್ಲೂರ
ಭೂಸೇನಾ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ
1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಒಂದು ಬಾರಿ ಹಾಗೂ 1983 ಮತ್ತು 1989ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾದ ಆರ್.ಆರ್.ಕಲ್ಲೂರರವರು ಭೂಸೇನಾ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
ಮಾಜಿ ಶಾಸಕ ಆರ್‌.ಆರ್‌.ಕಲ್ಲೂರ(91) ವಯೋಸಹಜ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಗುರುವಾರ ದಿನಾಂಕ: ೧೫ನೇ ಮೇ ೨೦೨೧ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನೆ, ನುಸ್ಲೀನ್ ವೊಲ್ಹಾರ್ಡ್
ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯಾನೆ ನುಸ್ಲೀನ್ ವೊಲ್ಹಾರ್ಡ್ ರವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ.(ಜನನ- ೨೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೨). ಇವರು ತುಬಿಂಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು,ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರೋಟೀನ್ - ಡಿಎನ್ಎ ನಲ್ಲಿನ  ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಫಿಸಿಯೋಲಜಿ/ಮೆಡಿಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅನುವಂಶಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಅವರು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.