cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಿಮ್ ಲೇಕರ್
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ
ಲೇಕರ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಿಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅವರಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ೧೯ ವಿಕೆಟ್ ಸಾಧನೆಯ ನಂತರ ಅವರು ಹಲವಾರು ಅಭಿನಂದನಾ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲೇಕರ್ ಮನೆಗೆ ಬಂದಾಗ ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದಳು: "ಜಿಮ್, ನೀವು ಇಂದು ಏನಾದರೂ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೀರಾ?"
ಸದಾಶಿವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಜಿರಡ್ಕ
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಶಿವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು .. ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ನವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ೨೦೦೯ನೇ ಇಸವಿಯ ಎಪ್ರಿಲ್ ೪ರಿಂದ ೧೨ರವರೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶಾಭಿಷೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ನಡೆಯಿತು. ಸುತ್ತಲಿನ ಹತ್ತು ಗಾಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪಜಿರಡ್ಕ ಮಾಗಣೆ ಬೈಲಂಗಡಿಯ ಮಾಲೇರ ಸೀಮೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಬೈಲಂಗಡಿಯರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಜಿರಡ್ಕ ಮಾಗಣೆಗೆಲ್ಲಾ ಏಕಮೇವಾದ್ವಿತೀಯವಾಗಿ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದ ದೇವ ಮಂದಿರ.
ದೇವಸ್ಥಾನ ತಲುಪುವ ದಾರಿ
ಪಜಿರಡ್ಕ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಿಂದ ಸುಮಾರು 9 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉಜಿರೆ ಕಡೆ ಬರುವಾಗ ನೀರಚಿಲುಮೆ ಎಂಬ ಜಾಗ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ೩೦೫ ಕೀ.ಮೀ ಸಾಗಿದರೆ ಪಜಿರಡ್ಕ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಿಗುವುದು. ಈ ಮಾರ್ಗವಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಉಜಿರೆಯಿಂದ ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗುವಾಗ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಗುವ ನಿಡಿಗಲ್‍ ಎಂಬಲ್ಲಿಂದ ೩೦೫ ಕೀ ಮೀ ಒಳಗೆ ಸಾಗಿದರೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ತಲುಪಬಹುದು.
ಜಿಮ್ ಲೇಕರ್
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ
ಲೇಕರ್ ಟಿವಿ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಆಟದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ, ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಐಟಿವಿ, ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ಟಿವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರೂಪಕರಾದರು. ಸಹ ನಿರೂಪಕ ಜಾನ್ ಅರ್ಲಾಟ್ ಅವರು ಲೇಕರ್ ಅವರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಶೈಲಿಯನ್ನು "ವಕ್ರ, ಶುಷ್ಕ, ಲಕೋನಿಕ್, ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ವ್ಯಂಗ್ಯಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಯೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಕಾಲಿನ್ ಕೌಡ್ರೆ ಲೇಕರ್ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅವರ "ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾಮೆಂಟರಿ ಬ್ರಾಂಡ್" ಅನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಟೆಡ್ ಡೆಕ್ಸ್ಟರ್ ಬಿಬಿಸಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ಲೇಕರ್ ಮತ್ತು ರಿಚೀ ಬೆನಾಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು, "ಬಾಲ್-ಬೈ-ಬಾಲ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಮಾರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಹೇಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು "ತಾಳ್ಮೆ, ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆ " ಆಗಿತ್ತು.
ಸದಾಶಿವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಜಿರಡ್ಕ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಜಿಮ್ ಲೇಕರ್
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದ
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೩, ೧೯೮೬ ರಂದು ೬೪ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲೇಕರ್ ಪುಟ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ಆಗ ಅವರು ಬಿಬಿಸಿ ಪರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೊಂದರೆಗಳು ಲೇಕರ್ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರ ಶವವನ್ನು ಪುಟ್ನಿ ವೇಲ್ ಶವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿ, ಚಿತಾಭಸ್ಮವನ್ನು ದಿ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹರಡಲಾಯಿತು.
ಇತರ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೨೨ ಜನನ
ಮುಂಬೈ ಬಂದರು
ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ( ಬಾಂಬೆ ಬಂದರು  ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಇದು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈ (ಬಾಂಬೆ) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಬಂದರು. ಬಂದರು 400 ಕಿ.ಮೀ ಅದರ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಕಣದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಂಬೈ ದ್ವೀಪ ನಗರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಂದರು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬಂದರನ್ನು ಮುಂಬೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ( ಹಿಂದೆ ಬಾಂಬೆ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂದರನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಂಟೇನರ್ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಬಂದರಿನಾದ್ಯಂತ ನ್ಹವಾ ಶೇವಾ ಬಂದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
left|thumb| ಮುಂಬೈ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನ 125 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ 1999 ರ ಅಂಚೆಚೀಟಿ left|thumb| ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಡಾಕ್ ಆಫ್ ಬಾಂಬೆ ಹಾರ್ಬರ್, ಸಿ. 1906 ಮುಂಬೈ ಬಂದರು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮರಾಠಾ ನೌಕಾಪಡೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ನೌಕಾಪಡೆಗಳು ಬಳಸಿದವು. 1652 ರಲ್ಲಿ, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸೂರತ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಬಂದರಿನ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಅರಿತು, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಿಂದ ಅದನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು. ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌ನ ಶಿಶು ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, 'ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆಯ ದ್ವೀಪ'ವನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ರಾಜನಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು. ಬಂದರನ್ನು 1870 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಂಬೆ ಪೋರ್ಟ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅನ್ನು 26 ಜೂನ್ 1873 ರಂದು ನಿಗಮವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಂದರುಗಳು
ಪಾಪನಾಶನಾಥರ್ ದೇವಾಲಯ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಪನಾಶಂನಲ್ಲಿರುವ ಪಾಪನಾಸನಾಥರ್ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ತಿರುನೆಲ್ವೆಲಿಯಿಂದ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮೂರು ಆವರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಿವನನ್ನು ಪಾಪನಾಶ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ ಎಂದು ಉಲಗಮ್ಮೈ ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಗೋಡೆಯು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಏಳು ಶ್ರೇಣಿಯ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಚಂದ್ರಕುಲಾ ಪಾಂಡ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ನಾಯಕ್ ರಾಜರಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದವು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಾಯಕ್ ಕಲೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಸವದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ದಿನ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೬ ರಿಂದ ೧ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೪ - 8೮:೩೦ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಆರು ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ತಿಂಗಳ ಚಿತ್ತಿರಾಯ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ - ಮೇ) ಮತ್ತು ಥೈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರುವರಿ) ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ ಉತ್ಸವವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಹತ್ವ
left|thumb|250x250px|ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಲೋಪಮುದ್ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಋಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ದೈವಿಕ ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೈಲಾಶ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಜನಸಮೂಹವಿತ್ತು. ಋಷಿ ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಈ ಘಟನೆಯ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಂತಸಗೊಂಡು ಶಿವನನು ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಲೋಪಮುಂದ ಕಲ್ಯಾಣ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಜಲಪಾತವು ಅಗಾಸ್ತಿಯಾರ್ ಫಾಲ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಉರ್ಸಮಾರ್ ತಮಿರಾಪರಾನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಹೂವು ಈ ಸ್ಥಳದ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಋಷಿಯು ಪಾಪನಾಶನಾಥರ್ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ದೇವಾಲಯದ ಶಿವದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾದ ಲಿಂಗವು ಸೂರ್ಯನ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಗ್ರಹಗಳ ದೇವತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ತಾಮ್ರಪರಾಣಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ನವಗ್ರಹ ದೇವಾಲಯಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ದೇವತೆಗಳು ಒಂದು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನವ ಕೈಲಾಸ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಒಂಬತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ಕೈಲಾಸನಾಥರ್. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸೂರ್ಯ (ಸೂರ್ಯ) ಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂಭತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಲಿಂಗವು ಕಾಲಾ ಮರದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮುಕ್ಕಲಾ ನಾಥರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೊಮಾಸ್ಕಾಂಡ, ರಿಷಬಾರದರ್ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆಕಾಶದ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ, ಇಂದ್ರನು ದೈವನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಉನ್ನತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಶುಕ್ರಾಚಾರ್ಯ (ಅಸುರರ ಗುರು) ಮಗನಾದ ದ್ವಾಸ್ತನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪಾಪವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಟ್ಟಿ ದೋಶಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದನು. ಅವರು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡಿದರು, ಅವರು ಪಾಪನಾಸಮ್ನಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿದರು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಾಪದ (ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪಾಪಾಮ್) ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಇದನ್ನು ಪಾಪನಾಶಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದಂತಕಥೆ  ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವುದು.
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
left|thumb|250x250px|ದೇವಾಲಯದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರಣ ಒಂದು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಗೋಡೆ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ, ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಏಳು-ಶ್ರೇಣಿಯ  ಗೋಪುರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾಪನಾಶನಾಥರ ವಿಗ್ರಹವು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಉಲಗಮ್ಮೈ ದೇವಾಲಯವು ಪಶ್ಚಿಮಮುಖದ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ವಿನಾಯಕ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ, ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ನವಗ್ರಹಗಳು ಕೂಡಾ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿವೆ. ಧ್ವಜಸ್ಥಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಮುಖದ ಪವಿತ್ರ ಮಂದಿರವು ಯಳಿ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ನಟರಾಜವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಟರಾಜನು ಆನಂದ ಆನಂದ್ ಥಂಡವ ಭಂಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ಯುನುಗು ಸಬಪತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಪನಾಶ ತೀರ್ಥಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡು ಇತರ ಕೊಳಗಳು ಅಗಸ್ತ್ಯ ತೀರ್ಥಂ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣಿ ತೀರ್ಥಂ ಕೂಡ ದೇವಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಅರಿಶಿನನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡುವ ಉಲಗಮ್ಮೈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಬಡಿತದ ಕಲ್ಲು ಇದೆ. ಅರಿಶಿನವನ್ನು ಪವಿತ್ರವಾದ ಶುಷ್ಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆಯ ನಂತರ ಭಕ್ತರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
right|thumb|250x250px|ದೇವಾಲಯದ ಕೊಳ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮೂಲತಃ ಮಧುರೈನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಳಿದ ಪಾಂಡ್ಯ ರಾಜ ಚಂದ್ರಕುಲಾ ಪಾಂಡ್ಯರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ವಿಮನ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಮಧುರೈ ನಾಯಕ್ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ವೀರಪ್ಪ ನಾಯಕ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೦೯-೨೩) ಯಗಸಲ, ದ್ವಾಜಸ್ಥಂಭ ಮತ್ತು ನಟರಾಜ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಸವಗಳು
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶೈವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪುರೋಹಿತರು ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಪೂಜೆ (ಆಚರಣೆಗಳು) ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಬಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ತಿರುವನಂತಲ್ ೬:೩೦ ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಸಿರ್ವಾಲಾಸಾಂತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೭:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ, ಕಲಾಶಾಂತಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೮:೩೦ ಕ್ಕೆ, ಉಚ್ಚಿಕಲಂ ೧೧:೩೦ ಕ್ಕೆ, ಸಾಯರಾಕ್ಷೈ ೬:೦೦ ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಜಮಂ ರಾತ್ರಿ ೮:೦೦ - ೮:೩೦ ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಚರಣೆಗೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳಿವೆ: ಪಾಲನಾಸ್ನಾಥರ್ ಮತ್ತು ಉಲಗಮ್ಮೈಗಳಿಗೆ ಅಲಂಗರಾಮ್ (ಅಲಂಕಾರ), ನೀವಿತಾಣಂ (ಆಹಾರದ ಅರ್ಪಣೆ) ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಅರಾದಾನಾಯ್ (ದೀಪಗಳನ್ನು ಬೀಸುವುದು). ಅಗ್ರ ಪೂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಮಿರಾಬರಾನಿ ನದಿಯ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ಮಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪೂರ್ವಾಹ್ನ ತೆರೆದಿರುವಾಗ ಅಮಾವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೬ ರಿಂದ ೧ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ೪-೮.೩೦ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚಿತ್ತೈರೈ (ಏಪ್ರಿಲ್ - ಮೇ) ಮತ್ತು ಥೈಪುಸೋಮ್ (ಜನವರಿ - ಫೆಬ್ರುವರಿ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಂ ಉತ್ಸವವು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವಗಳಾಗಿವೆ. ಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ತ್ಯರ್ ತಿರುಕಲ್ಯಾಣಂ (ಪವಿತ್ರ ವಿವಾಹ) ಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರರುಚಿ
ವರರುಚಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರಕಾರ. ಪಾಣಿನಿಯ ಆನಂತರದವ. ಪಾಣಿನಿ, ವರರುಚಿ ಮತ್ತು ಪತಂಜಲಿ (ಮಹಾಭಾಷ್ಯಕಾರ) ಎಂಬ ಮುನಿತ್ರಯದ ಫಲವಾಗಿ ಶಿಷ್ಟಭಾಷೆಗೊಂದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾದ ನಿಯತತ್ವ ಉಂಟಾಯಿತು, ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಸಂಸ್ಕøತ ಭಾಷೆ ಒಂದೇ ರೂಪದ್ದಾಯಿತು. ಇವನಿಗೆ ಕಾತ್ಯಾಯನ, ಕಾತ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ.
ಈತ ಪಾಣಿನಿಯ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿಗೆ ಸೂತ್ರ ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು (ವಾರ್ತಿಕ) ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ತನ್ನ ಕಾಲದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶಿಷ್ಟಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಪಾಣಿನಿಯ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಅವನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕøತ ಜೀವಂತ ಭಾಷೆ ಆಗಿತ್ತೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅರ್ಥಾತ್ ಈ ಭಾಷೆ ಇನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈತ ಪಾಣಿನಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಈತ ವಾರರುಚಿಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಉಭಯಾಭಿಸಾರಿಕಾಭಾಣ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಈತ ಕೋಶವೊಂದನ್ನೂ ಬರೆದುದಾಗಿ ಹರ್ಷವರ್ಧನನಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಮದರಾಸು ಓರಿಯಂಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಕೋಶದ ಕೇವಲ ಲಿಂಗಮಾತ್ರ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ. “ಆದರೆ ಕ್ಷೀರಸ್ವಾಮಿಯು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿರುವ ಕಾತ್ಯನ ಕೋಶದ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅದು ಎಷ್ಟು ಮಾತ್ರಕ್ಕೂ ಲಿಂಗಾನುಶಾಸನ ವಾಗಿರದೆ ನಾಮಗಳ ಅನುಶಾಸನವೆಂದೇ ತಿಳಿದುಬರುವುದು”. ಈ ನಿಘಂಟುವಿಗೆ “ನಾಮಮಾಲೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತೆಂದು ವಾಮನನ ಸೂತ್ರದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೀರಸ್ವಾಮಿ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಪೂರ್ವಪಕ್ಷರೂಪದಲ್ಲೂ ಉದಾಹರಿಸಿರುವ ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ ಲಿಂಗಮಾತ್ರ ತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ನಾಮಮಾತ್ರ ತಂತ್ರ ಎಂಬ ಏನೆಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಈತ ಬರೆದಿರಬಹುದು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವು ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳ ಇಷ್ಟದ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಬೇಕಾದಾಗ ಪ್ರತಿಗೊಂಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದಿರಬಹುದು. ಈ ಸಂಗತಿಗಳು ಕ್ಷೀರಸ್ವಾಮಿಯ ಅಮರಕೋಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ವರರುಚಿಯ ಕೃತಿಯೂ ಅಮರಕೋಶದಂತಹ ಕೃತಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆತನ ಸಮಗ್ರಕೋಶ ಲಭ್ಯವಾಗದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಹಾಕಿ ಇಂಡಿಯಾ ಲೀಗ್
ಗೋಲಿನ ಲೆಕ್ಕ ಪ್ರಥಮ ಮೂರು ಆಟಗಾರರು
[೩]
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಹಾಕಿ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್
ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
thumb|ಪ್ಯಾರಿಸ್‍ನ ಲೂವರ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ, ರಕ್ಷಿಸುವ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ, ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ (ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್).
ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮಾನವನ ಆಸಕ್ತಿ ಅವನಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಚೀನ. ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯ ಮ್ಯೂಸಿಯನ್‍ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮ್ಯೂಸ್ ದೇವತೆಗಳ ಆಸನ ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಇದು ಮೊದಲು ಲಲಿತಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಭಕ್ತರ ಹರಕೆ ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಿಡುವ ಸ್ಥಳವಾಯಿತು; ಇಂಥ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸಂಶೋಧಕರು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸೂರ್ಯಾರಾಧಕ ರಾಜ ಅಮೆನ್ಹೋಟೆಪ್ Iಗಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 1379-62) ಈಜಿಪ್ಟಿನ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಟೆಲ್-ಎಲ್-ಅಮಾರ್ನದಲ್ಲಿ ಅವನ ವಂಶಜರು ಮತ್ತು ಜನರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಿದ್ದ ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಪದ ಖಚಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಟಾಲಮಿ ಸಾಟರ್, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗ ಖಚಿತವಾಗಿ ಆಯಿತು. ಇದು ಇಂದಿನ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಪ್ರಾಕ್‍ರೂಪದ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಬೇರೆ ಕಡೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಸರಿಸುಮಾರು ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಜನರ ಸ್ವತ್ತಾಗಿದ್ದುವು. ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ಅಕ್ರೋಪೊಲಿಸ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೆರೆದಿತ್ತು. ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು.
ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿ 2ನೆಯ ಪಾಲ್, 2ನೆಯ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್, 10ನೆಯ ಲಿಯೋ ಮುಂತಾದವರು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿದರು. ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ರೋಮ್‍ಗಳ ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತ ಮೆಡಿಸಿ ಕುಟುಂಬ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಗ್ಯಾಲರಿಯಾ ಎನ್ನತ್ತಿದ್ದರು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸೊ ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‍ನ ರಾಜಕುಮಾರ 1ನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ (1600-49) ನಿಂದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅನಂತರದ ಅಂತರ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದು ನಾಶವಾಯಿತು. ಈ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು 2ನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ (1630-85) ಮತ್ತೆ ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದು ವೈಟ್‍ಹಾಲ್ ಅಗ್ನಿದುರಂತದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು(1689).
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 1ನೆಯ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ (1494-1547), ಸ್ಪೇನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ರಾಜ 5ನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ (1500-58) ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ತೊಡಗಿದರು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡತೊಡಗಿತು. ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತರು ಮುಂದಾದರು. ಸಮುದ್ರಯಾನದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅಪರೂಪದ ಹಕ್ಕಿ, ಪ್ರಾಣ, ಸಸ್ಯ, ಶಿಲೆ ಹಾಗೂ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಾಹಕರು ಕೂಡಿಡತೊಡಗಿ ದರು. ಇಂಥ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನಾನ್ವೇಷಕ ಎಲಿಯಾಸ್ ಆಶ್‍ಮೋಲ್ (1617-92) ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ಡಚ್ ಸಂಬಂಧಿ ಜಾನ್ ಟ್ರೆಡೆಸ್ಕಾಂಟ್‍ನಿಂದ ಬಳುವಳಿಪಡೆದು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಶ್‍ಮೋಲಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು(1683). ಇಂದು ಇದು ಪ್ರಪಂಚಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ ಮೊದಲನೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ ವೈದ್ಯ ಹಾನ್ಸ್ ಸ್ಲೋನ್ (1666-1753) ಪುಸ್ತಕ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಗಣಿತ ಉಪಕರಣ, ಅಮೂಲ್ಯ ಹರಳು, ಖನಿಜ, ನಾಣ್ಯ, ಪದಕ ಮುಂತಾದ 69,352 ವಸ್ತುಗಳನ್ನು 1735ರಲ್ಲಿ ಕಲೆಹಾಕಿ, ತನ್ನ ತರುವಾಯ ಇದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಉಯಿಲು ಬರೆದಿದ್ದ. ಅನಂತರ ಈ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ 20,000 ಪೌಂಡ್‍ಗಳನ್ನು ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದ ಸರ್ಕಾರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿದ ಹಣ, ಹಾನ್ಸ್ ವ್ಯಯಿಸಿದ ವೆಚ್ಚದ ಕಾಲುಭಾಗ ಮಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‍ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರ ಹಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ. ಇದು ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಯ್ತು(1760). ಚಾಲ್ರ್ಸ್‍ಟೌನ್‍ನ ಲೈಬ್ರರಿ ಸೊಸೈಟಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕರೋಲಿನದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಅಂದರೆ 1773ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕ ದಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಮಹಾನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂದು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಲೆ-ಬಾರ್ಡೊ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1888), ಟ್ಯುನಿಶಿಯ, ಆಫ್ರಿಕದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಕಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕೈರೋದ ಈಜಿಪ್ಶಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1900) ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ, ಪಿರಮಿಡ್ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ನೈಜೀರಿಯದಲ್ಲಿನ ಬೆನಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1960), ನಿಯಾಮೆಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಘಾನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಆಕ್ರಾ, ಅಬಿಜಾನ್‍ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಐವರಿಕೋಸ್ಟ್-ಇವು ಆಫ್ರಿಕದ ಜನ-ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ಕಂಪಾಲದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಉಗಾಂಡ (1908) ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಗೀತ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೀನ್ಯದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಟ್ಯಾಂಜನೀಯ (1940) ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಉತ್ಖನನದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಜುರಾಸಿಕ್ ಕಾಲದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳ (ಡೈನೊಸಾರ್) ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ.
ಜೋರ್ಡಾನಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಕಿಯಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1979), ಇಸ್ರೇಲಿನ ಬೆಜಾಲೆಲ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್  ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1906)-ಇವು ಯಹೂದಿಗಳ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾದ್ ವಾಶೆಮ್(1953) ಹಿಟ್ಲರ್‍ನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಗೆ (ಹೋಲುಕಾಸ್ಟ್) ಬಲಿಯಾದವರ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂರು ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದು. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್‍ನ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಲಾಹೋರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1864) ಬೃಹತ್ತಾದುದು. ಕರಾಚಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿ ಯಮ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್(1950), ಹರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸಿಂಧೂ ಬಯಲಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಉತ್ಖನನದ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಚೀನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಬೀಜಿಂಗ್‍ನ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿ (1925) 900,000 ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಷಾಂಗೈ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ಟರಿ (1952) ಚೀನದ ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಚೀನದ ಸಮಗ್ರ ಕಲೆ-ಇತಿಹಾಸದ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಜಪಾನಿನ ಟೋಕಿಯೋ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1871) ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಹಿರೋಷಿಮ-ನಾಗಾಸಾಕಿಯ ಅಣುಬಾಂಬ್ ದುರಂತದ ಕಥೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಜಪಾನ್ ಫೋಕ್-ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1936) ಜಪಾನೀ ಜನಪದರ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಜೀವಂತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮನಿಲದಲ್ಲಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್(1901) ಚರಿತ್ರೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇಂಡೊನೇಷ್ಯದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿದೆ(1868). ಅಲ್ಲಿನ ಚರಿತ್ರೆ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕೊರಿಯದ ಸಿಯೋಲ್‍ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಕೊರಿಯ(1915), ಆ ದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಇತಿಹಾಸ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾನಪದಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿದ್ದು ಇವು ಪ್ರಪಂಚಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೋಕ್‍ಲೋರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್ ಫೋಕ್ ವಿಲೇಜ್(1974)-ಇವು ಕೊರಿಯದ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1828) ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಜನ-ಜೀವನ, ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್‍ಬೆರದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವಾರ್ ಮೆಮೋರಿ ಯಲ್(1979) ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಮಿಲಿಟರಿ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಮರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ(1982) ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಇಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳ ಬದುಕು-ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ(1861) ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‍ನ ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1852), ಆಕ್ಲೆಂಡ್ ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು(1888) ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಜನಜೀವನದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ವೆಲ್ಲಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1865) ಮಾನವ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತು ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಕ್ರೈಸ್ಟ್‍ಚರ್ಚ್‍ನ ರಾಬರ್ಟ್ ಮ್ಯಾಕ್‍ಡಗಾಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ(1932) ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೆರೆದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆನಡ ದೇಶ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ 1,500 ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್(1957) ಮಾನವೇತಿಹಾಸದ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವ ಆಕರ್ಷಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೈನ್ಸ್(1957) ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ, ಖನಿಜಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಕೆನಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಆಟ್ರ್ಸ್ (1860), ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಒಂಟಾರಿಯೊ(1900), ವಾಂಕೋವರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ(1931), ರಾಯಲ್ ಒಂಟಾರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1912), ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಕೆನಡದ ದೇಶೀ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯ ಪ್ರೊವಿನ್ಶಿಯಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ (1886), ಗ್ಲೆನ್ ಬೊ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1966) ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸಿವೆ.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸೌತ್ ಕೆನ್‍ಸಿಂಗ್‍ಟನ್‍ನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿ 40 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಇದು ಯುರೋಪಿನ ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಲಂಡನ್ನಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ರೊಸೆಟ್ಟಾ ಶಿಲೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಜಿಲ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳು ಆಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅಥೆನ್ಸ್‍ನ ಪಾರ್ಥೆನಾನ್‍ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಮಾನವೇತಿಹಾಸದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ ಕೈಂಡ್ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯದ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1873) ರಷ್ಯನ್ ಜನ ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಚರಿತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಗಳಲ್ಲದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮಕ್ಕಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಸಾರಿಗೆ, ಸಮುದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ, ಖಗೋಳ ಮುಂತಾದ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಸ್ತು ವಿವರಗಳ ಮೊದಲ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಆರಂಭವಾದುದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1853) ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಈ ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹ ಮಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ನೀಡಿತು. ಇಂಥ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲ ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1855), ಬ್ರಿಸ್ಬೇನ್, ಮಾಸ್ಕೋದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1872), ಮ್ಯೂನಿಚ್‍ನ ಚೆಚೆಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1903), ಬಾರ್ಸಿಲೋನದ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್, ಇಟಲಿಯ ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಡ ವಿಂಚಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಮಿಲಾನ್ (1949), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಾರಿಟೈಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಬ್ರಿಟನ್, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡಿನ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಪೋರ್ಟ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ(1964) ಆಕ್ಲೆಂಡ್, ಕೆನಡದ ಟೊರೆಂಟೋದಲ್ಲಿನ ಒಂಟಾರಿಯೋ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್(1964), ಟೋಕಿಯೋದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್(1964), ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‍ನ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಆಟ್ರ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್, ಕೆನಡದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (1966), ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ (1976), ಲಾಹೋರ್., ಸಿಂಗಪುರದ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ (1977)-ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್-ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಬಾಸ್ಟನ್‍ನ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಮಾಂಟ್ ರೈಂಟ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್-ಆಲ್ಜಿಯರ್ಸ್-ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಒಂದು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯಿಂದ ಕೊಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ನೆಹ್ರೂ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಆರಂಭ ವಾದುದು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಿಂದ. ಹರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರೆಂಬ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ನ್ನಾಳಿದ ರಾಜರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಊರಹೊರಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿತ್ತೆಂದು ರಾಮಾಯಣದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಮಯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಿದ್ದುವೆಂದು ಮಹಾಭಾರತ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಉತ್ಖನನಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದಿವೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸ್ವರೂಪದ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಸಾಲಾರ್‍ಜಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ, ನಾಣ್ಯ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ, ಜಾನಪದ, ಇತಿಹಾಸ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐವತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ, ಮುಕ್ತ ಪ್ರದರ್ಶನ ವಿಧಾನದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಟೇಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಅ್ಯಂಡ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಕಲೆ, ವಾಸ್ತು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನೆಹರು ಜೂವಾಲಾಜಿಕಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ. ಇಲ್ಲಿ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ, ಸಸ್ಯ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನಿನ ಪೋರ್ಟ್‍ಬ್ಲೇರ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಆಂತ್ರೊಪಾಲಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್‍ನ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಝರವಾ, ಓಂಗೇ, ಷೊಂಪೇನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಜನ ಸಮುದಾಯಗಳ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಉಡುಗೆ, ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಬೇಟೆಯ ಆಯುಧಗಳು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಪರಿಕರಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಿವಾಸಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ಸಂಶೋಧನೆ, ದಾಖಲಾತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅಂಡಮಾನಿನ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಜೈಲು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಚಿತ್ರ, ಸಮಗ್ರ ವಿವರ, ವಿದೇಶೀಯರು ನೀಡಿದ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ, ಶಿಕ್ಷೆಗಳ ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿ, ವೀರರನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುಣಿಕೆ, ವಿಧಾನ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಇದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂಡೀಗಡದ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್, ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಪೋಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಮುಖ್ಯ ಎನಿಸಿವೆ. ಇವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಪೋಟ್ರೇಟ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರನಾಯಕರ ಅಪೂರ್ವ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಕೊಲ್ಕತ್ತದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯಾಗಿ ದ್ದರೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಶುತೋಶ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಫ್ ಆಟ್ರ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್. ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಅರ್ವಾಚೀನ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಚಿತ್ರಕಲಾ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ರವೀಂದ್ರ ನಾಥರ ಬದುಕು-ಬರೆಹ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ವಿದೆ.
ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ಪೋರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಹಡಗು, ಅದರ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಿಲ್ಪ, ಜಾನಪದ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಗ್‍ಮೋರ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಚೆನ್ನೈನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಊಟಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ.
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತೋಡ, ಕೋತ, ಬಡಗ ಮುಂತಾದ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಉಡುಗೆ, ತೊಡುಗೆ, ವಾದ್ಯ, ಆಹಾರ, ಬೇಟೆ ಮುಂತಾದ ಸಮಗ್ರ ಜೀವನ-ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಿವಾಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಅಪೂರ್ವ ಗ್ರಂಥಾಲಯ, ದಾಖಲಾತಿ ಕೇಂದ್ರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಲಕ್ಷದ್ವೀಪದ ಆಕ್ವೇರಿಯಮ್-ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕವರತ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮೀನುಗಳ, ಹವಳ, ನಕ್ಷತ್ರಮೀನು ಮೊದಲಾದ ಸಮುದ್ರ ಸಂಪತ್ತಿನ ಅದ್ಭುತ ಲೋಕವನ್ನು ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಭೋಪಾಲ್‍ನ ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಎತ್ನೋ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮನುಕುಲ ವಿವರಣ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಸು.200 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. 11,000 ಮಾನವ ಕುಲ ಸಂಬಂಧಿ ವಿವರಗಳು, 24,000 ಸ್ಲೈಡ್ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, 16,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಬುಡಕಟ್ಟು ಭಾಷೆಯ 4,000 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಪಂಜಾಬ್‍ನ ರೂಪರ್, ಸಿಂಧೂ ಬಯಲಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹರಪ್ಪ-ಮೊಹೆಂಜೊದಾರೊ ಉತ್ಖನನಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನವಿದೆ. ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಜೀವಂತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕಲೆ, ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಭಾರತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀದಾಸನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಸಾಧನೆ-ಸಿದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ರ-ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದವರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಭಾರತದಂಥ ಸಂಪ್ರದಾಯನಿಷ್ಠ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಹಿರಿದಾದುದಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಸಂಸ್ಥೆ ರೂಪುಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಆಗತೊಡಗಿತು. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ 9 ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಭಾರತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ 4 ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು 3 ಶಿಲ್ಪಕಲಾಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ 3 ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. 9 ಖಾಸಗಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ 3 ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
1960ಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. 1960ರಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖಾ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ 1865ಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಬಾಡಿಗೆ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನೂತನ ಕಟ್ಟಡ 1879ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ 1880ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳು, ತಾಳೆಗರಿಗಳು, ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಶೋಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅವಕಾಶ ಕೂಡ ಇದೆ. 1935ರಿಂದ ಅನೇಕ ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ದಾನ ಪಡೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈಗಿನ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಹಣ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಹುಲ್ಲೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಜೋಯಿಸರ ಶ್ರಮದ ಫಲವಾಗಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ, ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅವಶೇಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದ್ದುವು. 1947ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಪಾಳೆಯಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಆಯುಧೋಪಕರಣಗಳನ್ನೂ ವಸ್ತುವಿಶೇಷಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮಡಿಕೇರಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ 1971ರಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಸುಂದರ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾ ಯಿತು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಕೊಡಗಿನ ರಾಜರ ಕಾಲದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ವೇಷಭೂ ಷಣಗಳು, ಕತ್ತಿ, ಕಠಾರಿಗಳು, ಅಲ್ಲದೆ ತೀರ್ಥಂಕರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮುಂತಾದುವು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿವೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀಮಂತಿಬಾಯಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಎತ್ತರವಾದ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಖ್ಯಾತ ಕರ್ನಲ್ ವಿ.ಆರ್. ಮಿರಜ್‍ಕರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯವರ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ 1906ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅನಂತರ ಸರ್ಕಾರದ ವಶಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಗುರುಮಠಗಳಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಪರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಲೋಹಮೂರ್ತಿಗಳು, ಶಿಲಾಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಗಳು ಹಾಗೂ ಆಯುಧವಿಶೇಷಗಳು, ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಡರ್ಮಿ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ.
ಕಿತ್ತೂರು ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ 1967ರಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತೂರು ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ವಿಗ್ರಹಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಲ್ಬರ್ಗದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಅಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಗುಮ್ಮಟ ಗಳಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿರುವ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಪುರಾತನ ವಸ್ತುಗಳು ಅಪೂರ್ವವಾದುವು. ಈ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾಗೂ ಶಿಲ್ಪದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ. ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು, ಆಯುಧ ಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಸ್ತುಗಳು. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನದೆನ್ನಲಾದ ಅನೇಕ ಅವಶೇಷಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಸಂಗ್ರಹಗಳಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಗುಲ್ಬರ್ಗ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಚಿಹೊನ್ನಮ್ಮ, ಶಿರವಾಳ, ಮಳಖೇಡ, ಸೇಡಂ, ಉವುರ, ಮಣುರ, ಕಾಳಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯ ಶೈವ ಮತ್ತು ಜೈನ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಸಂಗ್ರಹವಿಶೇಷವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸುರಪುರದ ಅರಸರ ಕಾಲದ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣದ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಸುಂದರವಾದ ಒಂದು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳು, ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿಗಳು ಮೊದಲಾದುವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸ ಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರಾದ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವರು ಬಳಸಿದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಇವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಕಲಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಇವರು ಬಳಸಿದ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಜ್ಯದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಕಲಾವಿದರಿಂದಲೇ ಕೊಂಡ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಡಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಭಾಂಗಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಣಿಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು: ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೇಬೀಡು, ಹಂಪೆ, ಬಿಜಾಪುರ, ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಬೀದರ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಕಲೋಪಾಸಕರ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಹಳೇಬೀಡಿನ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಅನೇಕ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜಯನಗರದ ಗತವೈಭವದ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ಹಂಪೆ ಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಗಜಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವಾರು ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು.
ಬಿಜಾಪುರದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗೋಳಗುಮ್ಮಟದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ನಗರ್‍ಖಾನ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಬಹಮನೀ ಶೈಲಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳೂ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ.
ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ ಬೇಸಗೆ ಅರಮನೆಯನ್ನು (ದರಿಯಾದೌಲತ್) 1959ರಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾ ಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣ ಗಳು, ತೈಲ, ಜಲವರ್ಣ ಹಾಗೂ ಸೀಸದ ಕಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ರೂಪಚಿತ್ರ ಗಳನ್ನೂ ಕೋಟೆ ಕೊತ್ತಲಗಳ ನಿಸರ್ಗಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಶ್ರೀರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಜೀಫ ಕಲೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಅರ್ವಾಚೀನ ಗಂಜೀಫ ಕಲೆ, ಇತಿಹಾಸದ ವಿವರ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಬಾದಾಮಿ, ಐಹೊಳೆ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಭಾಗದ ಶಿಲ್ಪಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು): ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಗತಿ ಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ತೋರುವ ವಿವಿಧ ಮಾದರಿಯ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಸಾಧಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾಪ್ರಗತಿಯನ್ನೂ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಮಾದರಿಯೊಡನೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (ಆರ್.ಎಮ್. ಎನ್.ಎಚ್.)ನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರೀಜನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್ ಒಂದನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಸಂಚಾರಿ (ಮೊಬೈಲ್ ಸೈನ್ಸ್) ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಹಾಗೂ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಇಲಾಖೆಯೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ : ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಜನಪದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ದೇಜಗೌ, ಹಾ.ಮಾ.ನಾಯಕ, ಜೀ.ಶಂ.ಪರಮಶಿವಯ್ಯ ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರೂ ಕ್ಯೂರೇಟರೂ ಆದ ಪಿ. ಆರ್. ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಹಕಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಬಹುಬೇಗ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈಗ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಗಳು, ತೊಗಲುಬೊಂಬೆಗಳು, ವಾದ್ಯವಿಶೇಷಗಳು, ಮರದ ವಿವಿಧ ಕೆತ್ತನೆ ಮಾದರಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು, ನಿತ್ಯಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಆಯುಧವಿಶೇಷಗಳು, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳು, ಮೀನುಗಾರ, ನೇಕಾರ, ಕಮ್ಮಾರ, ಬಡಗಿ, ಅಕ್ಕಸಾಲಿ, ಚಮ್ಮಾರ ಮುಂತಾದವರ ವೃತ್ತಿವಿಶೇಷ ಹತಾರಗಳು, ಮಣ್ಣಿನ, ಮರದ, ಲೋಹದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ಸಾಧನಗಳು, ಯಕ್ಷಗಾನ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು, ದೇವತಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಮಾದರಿ ಗುಡಿಸಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ದಾನರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಡೆದವೇ ಆಗಿವೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಖ್ಯಾತ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ, ಕಲಾವಿದರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳು ಅವರ ಬರೆಹ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಯಚಾಮ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚಿತ್ರಶಾಲೆ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. 1861ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ಜಗನ್ಮೋ ಹನ ಅರಮನೆಯನ್ನು 1915ರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾ ಯಿತು. ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಹಾಗೂ ಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಟ್ಟರು. 1924ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ನಾನಾ ಶೈಲಿಯ ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. 1932-37ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಮೆಕಾಲ್ಫಿ, ಬಿ.ವೆಂಕಟಾಚಲಂ ಅವರ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾ ಲಯ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ಕೇರಳದ ಕಲಾವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಚ್. ಕಸಿನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಕರೆಸಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಓರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ದಸರಾ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ ದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವಂಥದ್ದು ದೀಪ ಹಿಡಿದ ಹೆಣ್ಣುಮಗಳ ಜಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರ. ಮುಂಬಯಿಯ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದ ಎಸ್.ಜಿ. ಹಾಲ್‍ಡಂಕರ್ ಈ ಚಿತ್ರರಚಕರು.
1950ರಲ್ಲಿ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರವರು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಟ್ರಸ್ಟಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು. ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಬರೆಸಿದ ಬಹುಬೆಲೆಬಾಳುವ ತೈಲವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. 1960ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪುನಃ ಕಾಯಕಲ್ಪ ಪಡೆಯಿತು. ಅವನೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ಅನಿತ್‍ಕುಮಾರ್ ಹಲ್ದಾರ್, ಆಗಾ ಹುಸೇನ್, ಈಶ್ವರದಾಸ್, ಇನಾಮತಿ, ಕನುದೇಸಾಯಿ, ಖಾನ್‍ಬಹದ್ದೂರ್, ಎ.ಡಿ. ಥಾಮಸ್, ಸುಬ್ಬುಕೃಷ್ಣ, ಎಂ.ವೀರಪ್ಪ, ಕೆ.ವೆಂಕಟಪ್ಪ, ರೋರಿಚ್, ನಂದಲಾಲ ಬಸು ಮೊದಲಾದವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿವೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಅಪರೂಪ (1980) ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪದಕ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನಾಣ್ಯ, ಅಂಚೆಚೀಟಿ ಮುಂತಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ವಸ್ತುಗಳು ಸವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. ಎಮ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಇದರ ರೂವಾರಿ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರ ಉಡುಪಿಯ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಮೂರ್ತಿಗಳು ಮರದ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥರಾಶಿಯೂ ಇದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಪಿ.ಗುರುರಾಜಭಟ್ಟ ಅವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಡಾಲಜಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಕಲ್ಯಾಣಪುರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳು, ವಿಗ್ರಹಗಳು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಮಂಜೂಷಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಇಲ್ಲಿ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕøತಿ, ವಾಸ್ತು, ಶಿಲ್ಪ, ನಾಣ್ಯ, ಉಡುಗೆ, ಅಲಂಕಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲದೆ ಅಪರೂಪದ ಕೈಗಡಿಯಾರ, ಕ್ಯಾಮರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಾರು, ವಿಮಾನಗಳವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಅಪೂರ್ವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಚಿತ್ತಾಪುರ ಮಠದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗ್ರಹ. ಈ ಮಠದ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಲೋಹದ, ಕಲ್ಲಿನ, ಮರದ ಹಾಗೂ ದಂತದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಸುರಿನ ಕೆತ್ತನೆ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು, ಗಾಜಿನ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸ ಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜನಪದ ವಸ್ತು ವಿಶೇಷಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಂಜನಗೂಡಿನ ಸುತ್ತೂರಿನಲ್ಲೂ ಇದೇ ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಭಾರತದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಮುದ್ದೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ (1972). ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಳದಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೊಂದು ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಕೆಳದಿ ಗುಂಡಾಜೋಯಿಸರು ಇದರ ನೇತಾರರು. ಅವರ ಮನೆಯ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಸ್ತುವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಪಾಲು ಅವು ಕೆಳದಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲ ತಾಮ್ರದ ಶಾಸನಗಳು, ಓಲೆಗರಿ ಬರೆಹಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ದಯಾಲನ್ ಹೇಮಲತಾ
ದಯಾಲನ್ ಹೇಮಲತಾ, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್  ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‍ಉಮನ ಹಾಗೂ ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್. ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು, ಸೌತ್ ಝೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ದಯಾಲನ್ ಹೇಮಲತಾ ರವರು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೯, ೧೯೯೪ ರಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ದೇಶಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು, ಸೌತ್ ಝೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌‌ಉಮನ್ ಆಗಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಜೊತೆಗೆ ಹೇಮಲತಾ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಕೋಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ದ ಭಾರತೀಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ೧೧ರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಆಡಿರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೧, ೨೦೧೮ ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಸರಣಿಯ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹೇಮಲತಾ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ನವಂಬರ ೦೯, ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರಾವಿಡೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಐಸಿಸಿ ಟಿ-೨೦ ವಿಶ್ವಕಪ್ ೨೦೧೮ರ ಮೊದಲನೇ ಗ್ರೂಪ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹೇಮಲತಾ ರವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರೋಹಿತ್ ಖಂಡೇಲ್‍‍​‍‍‍‍ವಾಲ್
ರೋಹಿತ್ ಖಂಡೇಲ್‍‍​‍‍‍‍ವಾಲ್ (ಜನನ: ೧೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೮೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರೂಪದರ್ಶಿ, ನಟ, ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕ, ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ-೨೦೧೫ರ ವಿಜೇತ, ಮತ್ತು ೨೦೧೬ರ ಮಿಸ್ಟರ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಿರೀಟವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮೊದಲ ಏಷ್ಯನ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್‍ರೊಡನೆ ನಟಿಸಿದ ಆಭರಣದ ಜಾಹೀರಾತೊಂದು ರೋಹಿತ್‍ರನ್ನು ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಜಗತ್ತು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ತದನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿತು.
ಬಿಂದಾಸ್ ವಾಹಿನಿಯ ' ಯೆ ಹೇ ಆಶಿಕಿ' ಯ ೭೬ನೇ ಸಂಚಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಇವರು ದೂರದರ್ಶನ ನಟರಾದರು. ನಂತರದಲ್ಲೀ ಇವರು ಚಾನಲ್ ವಿಯ 'ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗರ್ಲ್ ' ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಭುವನ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರಾದರೂ, ಇವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮುಂಬೈನ ಕ್ಲಬ್ ರಾಯಲ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಿಸ್ಟರ್ ಇಂಡಿಯಾ ೨೦೧೫ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವಿಜೇತರಾದರು. ಅದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು "ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯಶೀಲ" ಮತ್ತು "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾಳಜಿಯ ನಟ" ಎಂಬೆರಡು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
References
ವರ್ಗ:CS1 errors: dates ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ
ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ (ಜನನ - ನವೆಂಬರ ೧ ೧೮೩೩, ಮರಣ -  ಜನವರಿ ೪ ೧೮೮೦) ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧವು ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಕಾಲ ಆಗ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಮಹಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದವರು ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು. ಕನ್ನಡದ ಕುಲ, ನೆಲಗಳ ಉಜ್ವಲ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಾಗಿ, ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರಾಗಿ, ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾಗ್ಮಿಗಳಾಗಿ, ಶೇಕ್ಸಪಿಯರನನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಲೇಖಕರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ, ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಕನ್ನಡದ ಏಕಮೇವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮಾಸಿಕ "ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣ" ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ, ದಕ್ಷ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಎಜ್ಯುಕೆಶನಲ್ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ರಾಗಿ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪಿತಾಮಹರಾಗಿ, ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಮೂಲ ಪ್ರೇರಕರಾಗಿ, ಕನ್ನಡ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಕಾರ್ಯದ ಕಾರಣಪುರುಷರಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಪುಣ್ಯಜೀವಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾಗಿ ೪-೧-೧೯೮೧ ಕ್ಕೆ ನೂರು ವರುಷಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತಿ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸೇವಾಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಕನ್ನಡದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರ ಕಾರ್ಯದ ಶಕಪುರುಷರಾದ ನಾಡಿನ ಏಳಿಗೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನೇ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ "ಕನ್ನಡದ ದೀಪ" ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನವರ ನೆನಹು ನಮಗೆಲ್ಲ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ.
In English
Deputy Channabasappa (Born - 1 November 1833, Died - 4 January1880) It was Channabasappa who initiated the great task of preserving and developing the Kannada language, education, literature and culture during the period of Marathi dominance and the introduction of English in Mumbai Karnataka in the latter half of the 19th century. Kannada Kula, as a bright admirer of the land, as a renowned educationist, as a mathematician, as a great orator, as the first author to introduce Shakespeare to Kannada, as the first principal of Karnataka's first and foremost educational training institution, as the founder of the centenary celebrated Kannada Ekameva academic monthly "Jeevana Shiksha", an efficient Deputy Educational Inspector. On 4-1-1981, Punyajeevi Channabasappan, who started many Kannada primary schools, became the father of Kannada primary education, the main motivator for the establishment of free prasadanillas, and the cause of Kannada revival work, became a Lingyakya. On that occasion Deputy Channabasappa Primary Education Foundation was established. It is a service organization working in the field of primary education and teacher training. The memory of "Kannada Deepa" Deputy Channabasappa, who dedicated himself to the prosperity of the country, who was the pioneer of Kannada revival and education dissemination, is an inspiration to all of us.
In Japanese
副チャンナバサッパ(生年 - 1833 年11 月 1 日、死去 - 1 月 4 日)1880) カンナダ語、教育、文学、文化をマラーティー語支配の時代に保存し、発展させ、19 世紀後半にムンバイ カルナータカ州に英語を導入したのは、チャンナバサッパでした. カンナダ語 クラは、その土地の熱心な崇拝者として、有名な教育者として、数学者として、偉大な雄弁家として、シェークスピアをカンナダ語に紹介した最初の著者として、カルナータカ州の最初で最も重要な教育訓練機関の最初の校長として、 1981 年 4 月 1 日、多くのカンナダ語の小学校を始めたプニャジーヴィ・チャンナバサパンは、カンナダ語の初等教育の父になり、自由なプラサダニヤの設立と、カンナダ語の復興作業の原因は、リンギャキャになった. その際、副チャンナバサッパ初等教育財団が設立されました. 初等教育と教師養成の分野で活動する奉仕団体であり、カンナダ語の復活と教育普及の先駆者であり、国の繁栄に尽力した「カンナダ語ディーパ」副チャンナバサッパの記憶はインスピレーションです. 私たち全員に. kuso
ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಲ್ಥಸ್
thumb|thumb]]thumb|ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಲ್ಥಸ್
ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣ
ಟಿ.ಆರ್.ಮಾಲ್ಥಸ್ ೧೭೬೬ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರೋಕೆರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಇವರ ತಂದೆಯವರು ಡೇನಿಯಲ್ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಿಚಾರವಂತ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾರ.ಅವರು ಆ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್,ರುಸ್ಸೊ ಮುಂತಾದವರ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದರು.ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಉತ್ತಮವಾದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ,ಕ್ರೈಸ್ತ ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕ್ರುಷ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ಆತ ೧೭೮೮ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.೧೭೯೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಕೆಲಕಾಲ ಪಾದ್ರಿಯ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.೧೭೯೯ ರಿಂದ ೧೮೦೨ರ ವರೆಗೆ ಡೇನಿಯಲ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಯಾತ್ರಿಕನೊಡನೆ ಯೂರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು.ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿಯು ಲಂಡನ್ ನಗರದ ಬಳಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಕಾಲೇಜೊಂದರಲ್ಲಿ ಆತ ೧೮೦೫ರಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ಮರಣ ಹೊಂದುವವರೆಗೆ(೧೮೩೪)ಮುಂದುವರೆದರು.
ಪರಿಚಯ
ಆಧುನಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಕನೆಂದು ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬನು.ಅವರು ಒಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಜನಪರ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸುವ್ಯವಸ್ತಿತವಾದ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಆತನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಆತನಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನು ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ತತ್ವದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಬಂಧವು ಆಡಂ ಸ್ಮಿತ್ತಿನ 'ವೆಲ್ತ್ ಆಫ ನೇಷನ್ಸ್' ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್ನನ 'ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ ಸ್ಪಿಶೀಸ್' ನಷ್ಟೇ ಪ್ರಭಾವಿಯಾದುದು.ರಿಕಾರ್ಡೋನ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯನಾಗಿದ್ದ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಒಬ್ಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಭವಿಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಅನಾಹುತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಒಬ್ಬ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ನಾಗಿ ಅವನು ಆಡಂ ಸ್ಮಿತ್,ಡೇವಿಡ್ ರಿಕಾರ್ಡೋ ಮತ್ತು ಜೆ.ಎಸ್.ಮಿಲ್ಲರ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದವನು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯೂ ಸಹ ಅವನ ಮೇಲೆ ಗಾಢ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಫಲವಾಗಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ,ಬಡತನ ಮತ್ತು ರೋಗರುಜಿನಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ತಾಂಡವವಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.ತ್ವರಿತ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಆಹಾರ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೆ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಭಿಕರ ಕ್ಷಾಮ ತಲೆದೋರಿತು.ಇವೆಲ್ಲವೂ ತಕ್ಷಣ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕ ಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದವು.ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಡವರ ಕಾನೂನು ತನ್ನ ಅನುಷ್ಟಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೋಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಬೆಲೆಗಳು ಗಗನಕ್ಕೇರಿದ್ದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನರ ಜೇವನ ಸ್ಥಿತಿ ಧಾರುಣವಾಗಿತ್ತು.ಇವೆಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ ಕಾರಣ ಎಂಬ ನಿರಾಶಾವದದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಬಂದನು.ವಾಣಿಜ್ಯವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ಪಂಥೀಯರು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮಾಲ್ಥಸ್ನಿಗೆ ಸವಾಲೆನಿಸಿದವು.ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾದಿಗಳು ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಪೂರಕ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು.ಅದೇ ರೀತಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಪಂಥೀಯರು ತಮ್ಮ ಸಹಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.ಈ ವಾದಗಳು ಮಾಲ್ಥಸ್ನಿಗೆ ಸರಿ ಎನಿಸಲಿಲ್ಲ.ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ನಿರಾಶಾವಾದದ ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಆತನ ತಂದೆಯಾದ ಡೇನಿಯಲ್ ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಆಶಾವಾದ.ಡೇನಿಯಲ್ ಮಾಲ್ಥಸ್ನು ಹೆಸರಾಂತ ವೇದಾಂತಿ ವಿಲಿಯಂ ಗಾಡ್ವಿನ್ನನ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.ಗಾಡ್ವಿನ್ ತನ್ನ ಕ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೇ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.ಅವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ತಂದೆಯು ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರಿಸಿದ್ದನು.ಆದರೆ ಮಾಲ್ಥಸ್ನು ಗಾಡ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಡೋರೆಕ್ಟ್ ಅವರ ಆಶಾವಾದಿ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಸಿದ್ದನಾದರು.ಯುವಕ ಮಾಲ್ಥಸ್ ತನ್ನ ಮೂವತ್ತೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೂಲ ಹಾಗು ಅದು ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯ ಆತಂಕದ ಅಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ನಿರಾಶಾವಾದಿ ತತ್ವವನ್ನು ಸಾರಿದನು.ಹೀಗೆ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಾಶಾವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದನು.ಮಾಲ್ಥಸ್ ತನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅದ್ವಿತೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.ಇವುಗಳೆಲ್ಲವುಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಚಿತ್ರಣ ಈ ಮುಂದಿನಂತಿದೆ.
ಕೊಡುಗೆಗಳು
ತನ್ನ ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಕ್ಕೆ ನಿರಾಶಾವಾದಿ ಕರಾಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮಾಲ್ಥಸ್ ನನ್ನು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅವನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅದನ್ನು ಅಸಂಗತ ತತ್ವವೆಂದು ದೂಷಿಸಿದರು.ಮೌಲ್ಯದ ವಿಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಲ್ಥಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕೆಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಗೇಲಿ ಮಾಡಿದರು.ಅವನ ಕೂಲಿ ಸಿದ್ದಾಂತವೂ ಸಹ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು.ಅವರ ಎಲ್ಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ನಿಯಮದ ಸುತ್ತ ಗಿರಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಚಿಂತನೆಗಳು ಎಂದು ಜರಿಯಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಟೀಕೆಗಳ ಪ್ರಹಾರವನ್ನೇ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ನಿರುಪಯುಕ್ತ ಎಂದು ಸಾರಾಸಗಟಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿದೆ.ಮಿತಿಮೀರಿ ಏರುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಾಲ್ಥಸ್.ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಕ ಎಂದು ಕರಯಲಾಗಿತ್ತು.ಮಾಲ್ಥಸ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ಮಂಡೀಸಿದರು.
ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಪೀಠಿಕೆ
320px|thumbnail|ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಲವು ಲೋಹಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಕಿರಣ ಕಿರಣಗಳು ಬಿದ್ದಾಗ ಆ ಲೋಹಗಳು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಗಳನ್ನು ಹೊರ ಸೂಸುತ್ತವೆ.ಇದೇ ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ ಪರಿಣಾಮ.ಸೋಡಿಯಂ,ಪೋಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷಾರ ಲೋಹಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಗ್ಗೋಚರ ಬೆಳಕು ಬಿದ್ದಾಗ ಈ ಪರಿಣಾಮ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಸತು ಮತ್ತೀತರ ಲೋಹಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿನೇರಳೆ(UV)ಅಥವಾ X-ಕಿರಣಗಳು ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಇಲೇಕ್ಟ್ರಾನಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ.ಹೀಗೆ ವಿಕಿರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಲೋಹಗಳು ದ್ಯುತಿ ಸಂವೇದಿ ವಸ್ತುಗಳು.
ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಣಾಮ
೧೮೮೭ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಯ ಹೆನ್ರಿಚ್ ರುಡಾಲ್ಫ ಹರ್ಟ್ಜ | thumbnail|ಹೆನ್ರಿಚ್ ರುಡಾಲ್ಫ ಹರ್ಟ್ಜ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದನು.ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು.ಲೋಹದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಗಳನ್ನು 'ದ್ಯುತಿ ಇಲೇಕ್ಟ್ರಾನ್'ಎಂದೂ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹವನ್ನು 'ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ''ವೆಂದು ಹೇಳುವರು. ಕ್ವಾಂಟಮನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರದಿಂದ ಆಲ್ಬರ್ಟ ಐನಸ್ಟೈನ thumbnail|Einstein 1921 by F Schmutzer - restoration.jpgಈ ನು ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದನು.ಹೀಗೆ ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್
ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ಖೋಶ
ವಿಕಿರಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ ಶಕ್ತಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಉಪಕರಣವನ್ನು ದ್ಯುತಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶ(Photo Electric Cell)ಎನ್ನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಶಿವಾಪುರ
ಶಿವಾಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು