cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೈ.ಆರ್.ಸ್ವಾಮಿ
ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ನಂಟು
ಹೆಚ್.ಎಂ.ರೆಡ್ಡಿಯವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ 'ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ'ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಹ್ಲಾದನ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಬಂದರು.ತಂದೆಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ದುಡಿದು,ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅಪಾರ ಅನುಭವ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದು,ಸರಕಾರದ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸೆಳೆತ,ಅವರನ್ನು ಆ ಹುದ್ದೆ ತ್ಯಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.ಮೊದಮೊದಲು ತೆಲುಗು,ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲಾಂಛನ ರೋಹಿಣಿ ಫಿಲಂಸ್ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೇಣುಕಾ ಮಹಾತ್ಮೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ,ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು.ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೩೮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಅವರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಿತ್ರವೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ,ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ,ಗೌರವಗಳು
ವೈ.ಆರ್.ಸ್ವಾಮಿಯವರು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ವಿಧಿವಶರಾದರು.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಯುರೋಪ್
thumb|ಯುರೋಪ್ thumb|ಸ್ಯಾಟೆಲ್ಲೈಟ್ ಚಿತ್ರ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರಪಂಚದ ೭ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಖಂಡ. ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್ ಯುರೇಷ್ಯಾ ಮಹಾಖಂಡದ ಪಶ್ಚಿಮ ದ್ವೀಪಕಲ್ಪ. ಆದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಇದು ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಖಂಡವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೨೫ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟ ಈ ಖಂಡದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒಕ್ಕೂಟ.
ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
right|thumb|230px|[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು: {{legend|#4080FF|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#00FFFF|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#FF8080|ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#00FF00|ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್}}]] ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಂಡಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ *
ಆರೋನ್ ಫಿಂಚ್
thumb|ಆರೋನ್ ಫಿಂಚ್ ಆರೋನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಫಿಂಚ್, ಓರ್ವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬಾಲರ್. ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ರೇನೆಗೇಡ್ಸ್ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೮ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಇಲೆವೆನ್ ಪಂಜಾಬ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಿದ್ದರು, ೨೦೧೯ರ ವಿಶ್ವಕಪ್ ತಯಾರಿಗಾಗಿ ಇವರು ೨೦೧೯ ಐಪಿಎಲ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಫಿಂಚ್ ರವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೭, ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದ ಕೊಲ್ಯಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಫಿಂಚ್ ಕೊಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ದೇಶೀ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೊಲ್ಯಾಕ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವ್ರು ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂಡದ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ೧೯ರ ವಯೋಮಿತಿ ತಂಡದ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಸೀನಿಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಫಿಂಚ್ ರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦, ೨೦೦೭ರಂದು ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಜನವರಿ ೧೨, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಜನವರಿ ೧೧, ೨೦೧೩ರಂದು ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಕ್ತೋಬರ್ 07, ೨೦೧೮ ರಂದು ಯುಎಇ ಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಟಿಮ್ ಪೈನ್
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಟಿಮ್ ಪೈನ್ ರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೦೮, ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯದ ಹೋಬರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಟಿಮ್ ಪೈನ್ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದ ೧೫ ಹಾಗೂ ೧೭ ವಯೋಮಿತಿ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೧೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಇವರು ೧೯ರ ವಯೋಮಿತಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ೧೭ರ ವಯೋಮಿತಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಉಪನಾಯಕರಾಗುದ್ದರು. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ೧೯ರ ವಯೋಮಿತಿ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದರು. ೨೦೦೪ರ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಪ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಹ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಟಿಮ್ ಪೈನ್ ರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೨, ೨೦೦೫ರಂದು ಹೋಬರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತಂಡದ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಅಗಸ್ಟ್ ೨೮, ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಗಸ್ಟ್ ೩೦, ೨೦೦೯ರಂದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಜುಲೈ ೧೩, ೨೦೧೦ ರಂದು ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೊದಲನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ.ಸುಮಾರು ೪೨೪ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇದನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೬ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತ ಆರನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೯೯ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೦೦ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆ
ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆಯು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಹಂಪ ನಾಗರಾಜಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷಾತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಆದರೂ ಹಲವರು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ತಮಿಳಿನ ಒಂದು ಉಪಭಾಷೆಯೆಂದು ಈಗಲೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವವರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದು ದುಸ್ಸಾಧ್ಯ.
ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆಯು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಸರಿ ಸುಮಾರು ಮಲಯಾಳ ಭಾಷೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ತಾನು ಕವಲೊಡೆದಿದೆ. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇದು ಮೂಲದ ಜನಾಂಗ ಹಾಗು ಪ್ರಾಂತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ತತ್ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೂ ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿಯು ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಭಾಷೆಯು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಣ ಹೊಂದಿರುವುದಾದರು, ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನನ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಲಯಾಳ ಭಾಷೆಯೊಡನೆಯೂ ಕೆಲವು ಸಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಕೇತಿಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕೇರಳ - ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದವರಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಉಭಯ ಜನಾಂಗದವರು ಸಮೀಪ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಸಂಭವತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳು ಹಳೆಯ ಶಿಷ್ಟ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಪದಕೋಶದೊಂದಿಗೆ ತುಲ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಂಕೇತಿ ಭಾಷೆಯು ಮೂಲ-ದ್ರಾವಿಡ ಅಂಶಗಳು ಕೆಲವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಧ್ವನಿಮಾಗಳು
ಸಂಕೇತಿಯು ತಾನು ಪಡೆದಿರುವ ಧ್ವನಿಮಾಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವೂ ವಿಸ್ತೃತವೂ ಆದ ಒಂದು ಭಾಶೆಯು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲ ಧ್ವನಿಮಾಗಳೊಡನೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಧ್ವನಿಮಾಗಳನ್ನು ಇದು ಪಡೆದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷತರವಾಗಿ "ಅ"ಕಾರವು ಉಚ್ಛರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅರ್ಥದ ಮಾರ್ಪಾಟಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡುವುದು. "ಅ‌^"ಕಾರವು "ಎ"ಕಾರದದಿಂದ ಬೆಳೆದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಪದಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಾಗ ಇದು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಸಮಂಜಸ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಪದಾದಿಯ ಅಕಾರವು ನಿಶ್ಚಯಾರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು.
ಉದಾ: ಅ‍^ದು^- ಎಂದರೆ "ಯಾವುದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ, ಅದು‌^- ಎಂದರೆ "ಅದು" ಎಂಬ ಅರ್ಥವೂ ಬರುವುದು. ಅಂತೆಯೇ ಅ^ತ್ತುಕ್ಕು^- ಏತಕ್ಕೆ/ಯಾವುದಕ್ಕೆ; ಅತ್ತುಕ್ಕು^- ಅದಕ್ಕೆ. ಅ^ವು(- ಯಾವನು; ಅವು(- ಅವನು.
ಈ ಹೇಳಿದ ಧ್ವನಿಮೆಯು ಬೇರೆ ಕಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಂದು ಅರ್ಥವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ ಧ್ವನಿಮಾ ಎಂದರೆ "ಅವು(" ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳ್ಳಿ ಬರುವ ಅನುನಾಸಿಕವು. ಇದು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಹ ಒಂದು ಧ್ವನಿಮಾ. ಪದಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಧ್ವನಿಮಾ ಇರುವುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಇದು ಬಂದರೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿಯೂ ಬಾರದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಬಹುವಚನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದು.
ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಅರ್ಧ "ಉ^‍"ಕಾರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಉಕಾರ ಎರಡೂ ಧ್ವನಿಮೆಗಳು ಬರುವುದು. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಪದಾನ್ತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉ^ಕಾರವೇ ಬರುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದಗಳು ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಸಂಕೇತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಧ್ವನಿಮೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಹಾಗು ಅರ್ಥವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಉದಾ: ಆಳು- ಆಳ; ಆಳು^- ಆಳು.
ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ "ಬ್ಯಾಂಕ್" ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಹ ಅಕಾರವೂ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಕೇತಿಯಲ್ಲಿ ಖರ ಮತ್ತು ಘೋಷಗಳ ಭೇದಗಳು ನಿತ್ಯ ಹಾಗು ಅನುಲ್ಲಂಘ್ಯ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ನಿಷೇದಾರ್ಥವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ "ಅಲ್", "ಇಲ್", "ಆದೆ" ಇದ್ದು ಅಪರೂಪವಾಗಿ "ಆಮೆ", "ಆ" ಬರುವುದುಂಟು.
ಉದಾ: ನಾ ಪಣ್ಣಿನೇ(- ನಾನು ಮಾಡಿದೆನು; ನಾ ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲೇ(- ನಾನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ನಾ ಪಣ್ಣಲ್ಲೇ(- ನಾನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಪಾಣ್ಣಾದ್ (ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪಣ್ಣಾಮೆ)- ಮಾಡದೆ.
ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ- ಏ(. ಪಣ್ಣಿನೇ(- ಮಾಡಿದೆನು; ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲೇ(- ಮಾಡಲಿಲ್ಲೆನು.
ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ- ಅ,ಆ. ಪಣ್ಣಿನಾ- ಮಾಡಿದೈ; ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಾ- ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ- ಆ(. ಪಣ್ಣಿನಾ(- ಮಾಡಿದನು; ಪಣ್ಣಿನಾ- ಮಾಡಿದಳು, ಮಾಡಿದರು; ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಾ(- ಮಾಡಲಿಲ್ಲನು; ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಾ_ ಮಾಡಲಿಲ್ಲಳು, ಮಾಡಲಿಲ್ಲರು.
ವಚನ
ಅದು‍^- ಅದು; ಅವ್ಹಾ- ಅವರು; ಅವ್ಹಿಯಾ-ಅವುಗಳು.
ಅದು^ ಪಣ್ಣಿತು^- ಅದು ಮಾಡಿತು; ಆವ್ಹಾ ಪಣ್ಣಿನಾ_ ಅವರು ಮಾಡಿದರು; ಅವ್ಹಿಯಾ ಪಣ್ಣಿತಿನ- ಅವು ಮಾಡಿದುವು.
ಅದು^ ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಾ- ಅದು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ; ಅವ್ಹಾ ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಾ- ಅವರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲರು; ಅವ್ಹಿಯಾ ಪಣ್ಣಿತಿಲ್ಲಿನ- ಅವು ಮಡಲಿಲ್ಲವು.
ಕಾಲ
ಭೂತಕಾಲ- ಪಣ್ಣಿನೇ(- ಮಾಡಿದೆನು; ಪಣ್ಣಾಣಿಂದೇ(- ಮಾಡುತಲಿದ್ದೆ.
ವರ್ತಮಾನಕಾಲ- ಪಣ್ಣಾಣ್ ರಾಣಿ/ರಾಣೇ(- ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲ- ಪಣ್ಣಣಿ/ಪಣ್ಣಣೇ(- ಮಾಡುವೆನು; ಪಣ್ಣಾಣ್ ಇರಣಿ/ಇರಣೇ(- ಮಾಡುತಲಿರುವೆ.
ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಸಂಕೇತಿ ಜನಾಂಗದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪಂಗಡಗಳು ಕೆಲು ವಿಶೇಷ ಅಂಶಗಳಿರುವ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೌಶಿಕ ಸಂಕೇತಿಯು ತಮಿಳಿನಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಷೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಲಿಪಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒಂದು ಲಿಪಿಯನು ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಂಕೇತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಡುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಹಲವರು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ಯ, ಕವನ, ಹಾಡುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸಾಫಲ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವರು.
ಮೂಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಕಥೆಗಳಾಗಲಿ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಾಗಲಿ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಅಲೌಕಿಕ ಜೀವನೋದ್ದೇಶವೇ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. ವ್ಯಕ್ತಿಚರಿತ್ರೆ, ರಾಜಮಹಾರಾಜರುಗಳ ಚರಿತ್ರೆ ಅವರಿಗೆ ಗೌಣವೆನಿಸಿತು. ದೇವರ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅವರ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಮತಧರ್ಮ ಸಂಬಂಧದ ಸಾಹಿತ್ಯವೇ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅನಂತರ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ನವುರಾದ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆ ಕಲಸಿಹೋಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕವಿಗಳು ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೇಳುವಾಗಲೂ ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣೆದುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಳಿದಾಸನ ರಘುವಂಶ ಚರಿತ್ರೆಯಾದರೂ ಕಾವ್ಯವೆಂದೇ ಅದರ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಉಳಿದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ರಚನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ೧೮, ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ; ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಾದರೋ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಬೆಳೆಯಿತು.
ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ
ಸುಮಾರು ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಆತ್ಮಕಥೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿರಲಿಲ್ಲ. ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅದೂ ಸೇರಿಹೋಗಿತ್ತು. ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಬಂದಿತು.
ಆತ್ಮಕಥೆ ಮತ್ತು ಬಖೈರಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಆತ್ಮಕಥೆಗೂ ಬಖೈರಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೋಲಿಕೆ ಇದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಭಾಗ ಅದರ ನಾಯಕನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಖೈರಿನಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ನಾಯಕನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಜೀವನಪಥದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆತ್ಮಕಥೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಕುರಿತು ಇತರರು ಬರೆದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳ ವಿಷಯ ಒಂದೇ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮಕಥೆಯಿಂದ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವನಿಗೆ ವಿಷಯ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ವಿಷಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ
ಆತ್ಮಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹಲವಾರು ಉದ್ದೇಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ಇತರರೊಡನೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೆ ಅದು ಅವರಿಗೆ ರುಚಿಸಬಹುದು, ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ. ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಾಳಿದ ನಿಲುವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮಾಡಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ತನ್ನ ತೃಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಓದುಗರ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಆ ಮೂಲಕ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು. ಓದುಗರ ಅನುಕಂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ಮೆಚ್ಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಸಿಹಿಯಾದ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮೆಲುಕುಹಾಕುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಹಿ ನೆನಪುಗಳ ಹೊರೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಕಲಾಮಯವಾದ ಜೀವನಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದಿಡುವುದು-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತವೆ.
ಆತ್ಮ ಕಥೆಗಾರನ ಚಿತ್ರಣ
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಆತ್ಮಕಥೆಯಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಶಕ್ತಿಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರ ಜೀವನವೂ ಸ್ವಾರಸ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಆತ್ಮಕಥೆಗಾರನ ಜೀವನ ಸ್ವಾರಸ್ಯವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರಬೇಕು, ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಭಾಷಾಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಅವನಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ, ಸಂಯೋಜಿಸುವ, ಗ್ರಹಿಸುವ ಆತ್ಮಶೋಧನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಬೇಕು. ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ, ವಾಸ್ತವಿಕತಾಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಅಲಿಪ್ತತೆ ಕುತೂಹಲ-ಈ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಜೀವನದ ಸಾವಿರಾರು ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವುಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುವ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನೂ ಮತ್ತು ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನು ನೋಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಉಳ್ಳವನೂ ಆಗಿರಬೇಕು. ಆತ್ಮ ಕಥನ ಬರೆಯುವಾಗ ಸತ್ಯ ಮುಚ್ಚಿಡದೆ. ತನ್ನ ಅಂತರಂಗ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ನಡವಳಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟು ಅಕ್ಷರ ರೂಪ ನೀಡಿ ಒಂದು ಬದುಕಿನ ಸಮಗ್ರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮನಗಣಿಸಿ, ಬರೆದವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾಕಿದ ಚಾಣಗಳ ಹೊಡೆತ, ಮತ್ತೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿಗೆ ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕ ರೂಪವಾಗಬಹುದು. ನನ್ನ ಕಥೆ ನನ್ನ ಸ್ತುತಿಯಾಗದೆ ನನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ದೋಷ, ಎಡವಿಬಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಸತ್ಯ, ನಿಷ್ಠೂರತೆಯಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮ ಕಥೆಯ ಬರವಣಿಗೆಯೆಂದರೆ ಅದೊಂದು ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯ ಹಾದಿ. ಅನುಭವ, ನೋವು ಆನಂದ ತಂದ ಘಟನೆ, ಸಂದರ್ಭ ಈ ರೀತಿ ತಾನು ನಡೆದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡದ್ದನ್ನು ಕಂಡ ಹಾಗೆ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿ ತನ್ನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ತಾನೆಸಗಿದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹುದುಗಿದ ಕೆಲವು ಬೇಡದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪಾಪ ನಿವೇದನೆಯಂತೆ ಜನ ಏನೆಂದುಕೊಂಡರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ. ಹೇಳಲು ಸಂಕೋಚಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಆತ್ಮ ಕಥೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಕಾರಣ
ಆತ್ಮಕಥೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೇರಳವಾಗಿ ಅಂಥ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಗ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಒಂದು ದೇಶದ ಅಥವಾ ಒಂದು ಕಾಲದ ಚರಿತ್ರೆ ರೂಪಿತವಾಗಲು ಅವನ ಪಾತ್ರವೇನು ಎಂಬುದರ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮಾಡಿರುವ ಟೀಕೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವನ ಮನೋವೃತ್ತಿ ಒಂದು ದೇಶದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾಲದ ಮನೋವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆತ್ಮಕಥೆಗಾರ ನಿಜವಾದದ್ದನ್ನೇ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಅವನ ಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಒಂದು ಆಧಾರಗ್ರಂಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಾಗಿ ಆತ್ಮಕಥೆ ಮನುಷ್ಯಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುವ ಒಂದು ದಾಖಲೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಮಹಾಪುರುಷರ ಜೀವನ ಪರಂಪರೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಂತೆ ಆತ್ಮಕಥೆಗಳು ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಇತಿಹಾಸವಾಗುತ್ತವೆ.
ಆತ್ಮಕಥೆಯ ದೋಷ
ಆತ್ಮಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೋಷಗಳಿರಬಹುದು. ಸತ್ಯಸಂಧನಲ್ಲದ ಆತ್ಮಕಥೆಗಾರ ವಿಷಯವನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬಹುದು. ಇಲ್ಲದ್ದನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ವಿರೂಪಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಅತಿಮಾಡಬಹುದು. ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಕಥೆಗಾರರೂ ತಮ್ಮ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ದಂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವದವರಿರುತ್ತಾರೆ, ಸ್ವಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯವರಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಷಯಲೋಲುಪರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯುವವನ ಭಾವೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಅವನ ಕೃತಿ ದೋಷಯುತವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಜೀವನದ ನೈಜಚಿತ್ರ ಸಿಗದೆ ತನ್ನದು ಹೇಗಿರಬೇಕಿತ್ತು ಎಂದು ಅವನು ಆಶಿಸಿದ್ದನೋ ಅಂಥ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂತರ್ಗತದೋಷವೆಂದರೆ ಅದರ ಅಪರಿಪೂರ್ಣತೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಆತ್ಮಕಥೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗತಕ್ಕ ಮಾತು.
ಉತ್ತಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಲಕ್ಷಣ
ಆತ್ಮಕಥೆ ಮತ್ತು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನ ಒಂದೇ. ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ನಾಯಕ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇತರರು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷಯಗಳು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಪೋಷಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬರೆದ ತಮ್ಮ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೂ ಬಖೈರುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಘಟನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಶಕ್ತಿಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿಲ್ಲದವರ ಜೀವನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೂ ಇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗಳ ವರ್ಣನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ವಿವರಗಳನ್ನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೈಜವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನಚಿತ್ರವನ್ನು. ಆ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದುವಾಗ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಗಡ ಇದ್ದೇವೆ, ಅವನೊಡನೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಅವನು ನಮ್ಮನ್ನು ನಂಬಿ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆ ಅವನ ಕಷ್ಟಸುಖಗಳನ್ನು ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸೋಲುಗೆಲುವುಗಳನ್ನು ಮಾನಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ನಮಗೆ ಬಂದರೆ ಅದು ಉತ್ತಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಸತ್ವ ಸ್ವಾರಸ್ಯ. (ಎಸ್.ಎನ್.ಎಸ್.)
ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್
thumb|200px|ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್
'ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಅಮೆಡಿಯುಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಥವ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಮೇಧಾವಿ, ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. ಇವರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚ ಕಂಡ ಅತಿ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು ಎಂದು ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಶ್ಲಾಘಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೋ, ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ, ಸಿಂಫೊನಿ ಸಂಗೀತ, ವೃಂದ ಗಾನ ಮತ್ತು ಆಪೇರಾ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳ ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇವರ ಹಲವು ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ.
ಜೀವನ
thumb|left|250px|ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ
ಜನನ ಮತ್ತು ಶೈಶವ
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಜನ್ಮ ಜನವರಿ ೨೭, ೧೭೫೬ ರೊಂದು ಇಂದಿನ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಾಯಿತು. ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಇವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಆನಾ ಮೇರಿ ಪರ್ಟಲ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಇವರ ತಾಯಿ. ಜನ್ಮದ ಮರುದಿನವೆ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗಿನ ಸಂತ ರುಪೆರ್ಟ್ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ನಾಮಕರಣ ನೆರವೇರಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಯುರೋಪಿನ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಹುಟ್ಟಿದ ವರ್ಷವೆ (೧೭೫೬) ಪಿಟೀಲು ವಾದನದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರು. ಮೂರನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿಯೆ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ನನ್ನು ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿ ಪಿಯಾನೋ ಮತ್ತು ಪಿಟೀಲು ವಾದನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತ ಹಾಗು ಗಾಢ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ೫ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ಪ್ರವಾಸದ ದಿನಗಳು
ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮಗನ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಯುರೋಪಿನ ರಾಜರ ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರೆ ಗಣನೀಯ ಆದಾಯಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ಎಣಿಸಿ, ಮಗನೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಸಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಪಿಯನೋ ಮತ್ತುಪಿಟೀಲು ನುಡಿಸುವುದು, ಎಂದೂ ನೋಡದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೋಡಿ ಅಥವ ಕೇಳಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಬಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಿಸುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಯುರೋಪಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ನ ಅಕ್ಕ ಮಾರಿಯಾ ಆನಾ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಪಿಯಾನೋ ವಾದಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಈಕೆ ಕೆಲಕಾಲ ತಮ್ಮನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಹಲವಾರು ಯುಗಳ ವಾದನದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ನುಡಿಸಲು ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಚಳಿ ವಾತವರಣದಲ್ಲಿ ಸತತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ನಂತರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತೆಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ೧೭೬೨ರ ಮ್ಯುನಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬವೇರಿಯಾದ ರಾಜ ಆಸ್ಥಾನದಿಂದ ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸ ಶುರುಮಾಡಿ, ವಿಯನ್ನಾ, ಮ್ಯಾನ್‌ಹೈಮ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲಂಡನ್, ದಿ ಹೇಗ್,ಜ್ಯುರಿಕ್ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ ದರ್ಬಾರುಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೧೭೬೭-೬೮ ಅವಧಿಯನ್ನು ವಿಯನ್ನಾ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿಯೆ ಕಳೆದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ತದನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಸ್ವಗ್ರಾಮವಾದ ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಪುನಃ ಪ್ರವಾಸ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ೧೭೬೯-೧೭೭೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಇಟಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆ ಇಟಲಿ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದ ಆಂಡ್ರಿಯಾ ಲುಚೆಸ್ಸಿಯವರನ್ನು ವೇನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಿ ಬಿ ಮಾರ್ಟೀನಿಯವರನ್ನು ಬಲೋನಿಯದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸಿದಲ್ಲದೆ, ಇಟಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಅಕಡಮಿಯಾ ಫಿಲಾರ್ಮೋನಿಕಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೂಡ ಪಡೆದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮ್ಯುನಿಕ್, ಮ್ಯಾನ್‌ಹೈಮ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಳಗೊಂಡ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮಾತೃ ವಿಯೋಗ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕ್ರುತಿಗಳ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಇವರ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಸಂಗೀತಗಾರರೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರ ೧೧ನೆ ಪುತ್ರರಾದ ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್. ೧೭೬೪-೬೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬಾಖ್‌ರಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಾಲಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್, ಅವರ ಕ್ರುತಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಕೇವಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೈವಳಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಕಾರರಲ್ಲದವರು ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ರ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ ಹಾರ್ಮೋನಿಕಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವಾದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ವಿಯನ್ನಾ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್
೧೭೮೧ರ ವಿಯನ್ನಾ ಪ್ರವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಆಶ್ರಯದಾತರಾದ ಹಿರೋನಿಮಸ್ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಹದಗೆಟ್ಟು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಶ್ರಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒದಗಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಮನೆತನ ಅವರಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದರು.
ಆಗಸ್ಟ್ ೪ ೧೭೮೨ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಇಷ್ಟದ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ವೆಬ್ಬರ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆರು ಮಕ್ಕಳಾದರೂ, ಎರಡು ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ ತಲುಪಿದವು. ಇವರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕುಳಿದ ಪುತ್ರರಾದ ಕಾರ್ಲ್ ಥಾಮಸ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮದುವೆಯಾಗದೆ ಅಥವ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ವಂಶ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರು.
೧೭೮೨ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ತರ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಆ ವರ್ಷ ಅವರ ಆಪೇರಾ ದಿ ಎನ್ಫ್ಯೂರನ್ಗ್ ಆಸ್ ದಿಮ್‌ ಸೆರಾಯ್ಲ್ (ಸೆರಾಲಿಯೊವಿನ ಅಪಹರಣ) ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆ ವರ್ಷ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳು ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಸಂಯೋಜನ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಪಿಯಾನೋ ವಾದನದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
೧೭೮೨-೮೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ [ಬಾರೋಕ್] ಯುಗದ ನಿಸ್ಸೀಮ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಜೊಹಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಬಾಖ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಫೆಡರಿಕ್ ಹ್ಯಂಡೆಲ್‌ರ ರಚನೆಗಳ ಗಾಢ ಅಧ್ಯಯನ ನೆಡಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬರೋಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಬರೋಕ್ ಛಾಪು ಇವರ ಸಿಂಫೋನಿ ೪೧ ಮತ್ತು ದಿ ಸಾಬರ್‌ಫ್ಲ್ಯೂಟ (ಮಾಯೆಯ ಕೊಳಲು ಅಥವ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್ ಪ್ಲ್ಯೂಟ್) ಕೃತಿಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
೧೭೮೩ರಲ್ಲಿ ವುಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ದಂಪತಿಗಳು ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕ ಮಾರಿಯಾ ಆನಾರನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಇವರ ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ಹೆಂಡತಿಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧ ಸುಧಾರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ರಚಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮೂಹ ಗೀತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಗ್ರಾಸ ಮೀಸು (ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಮೂಹ ಅಥವ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮಾಸ್) ಸಾಲ್ಜ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.
ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ನೇಹ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂಗೀತಕಾರರಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಹೇಡನ್ ಜೊತೆ ಬೆಳಯಿತು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಡನ್ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೆಟಿಯಿತ್ತಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೭೮೨-೧೭೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ೬ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್(ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳ ವೃಂದ) ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೇಡನ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಹೇಡನ್ ವಿರಚಿತ ಓಪಸ್ ೩೩ ಕೃತಿಗೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇಡನ್ ಕೂಡ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕಚೇರಿ ಕೇಳಿ ಅವರ ತಂದೆ ಲಿಯೊಪಾಲ್ಡ್ ಕುರಿತು ಹೇಗೆ ಹೇಳಿದ್ದರಂತೆ "ದೇವರ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಮಗನಷ್ಟು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಸಂಗೀತಗಾರನನ್ನು ನಾನು ಕಂಡಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇಳೂ ಇಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸದಭಿರುಚಿಯಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಾಢ ಸಂಯೋಜನಾ ಜ್ಞಾನವಿದೆ"
ಪ್ರಾಗ್ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪ್ರಾಗ್ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ನಿವಾಸಿಗಳೊಡನೆ ದ ಜೊತೆ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ ಆಪೇರಾ ಕೃತಿ ಲೆ ನಾಟ್ಜೆ ದಿ ಫಿಗಾರೊಗೆ ವಿಯನ್ನಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುನ್ನಣೆ ಸಿಗದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಗ್‌ನ ಜನತೆ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಅ ಕೃತಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌‌ರ ಹೇಳಿಕೆ "ನನ್ನ ಚೆಕ್ ಮಿತ್ರರು ನನ್ನ ಬಲ್ಲರು" ಚೆಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಪ್ರಾಗ್‌ನ ವಿಲ್ಲಾ ಬರ್ಟ್ರ್‌ರಾಮ್ಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸ್ಮಾರಕ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಚೇಂಬರ್ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯ ೧೭೮೭ರೊಂದು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಆಪೇರಾ ಕೃತಿ ಡಾನ್ ಜೊವ್ವಾನಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ಪ್ರಾಗ್ ನಗರದ ಜನತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮತ್ತು ವರಮಾನ ನೀಡಿ ಪೋಷಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ಇದೆ.
ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವು
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳು, ವಾದ ಪ್ರತಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಎದ್ದಿವೆ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆರೋಗ್ಯ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಸೂಚನೆ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಅರಿವು ಅವರ ಕೊನೆಗಾಲದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಾದ ಕೆಲವರದ್ದು. ಆದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೊನೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವರ ಧಿಡೀರ್ ಸಾವು ಅವರ ಪರಿವಾರದವ ಮತ್ತು ಬಂಧು ಮಿತ್ರರಿಗೆ ಆಘಾತ ತಂದಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತಾರೆ.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೫ ೧೭೯೧ರೊಂದು ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ೧ ಘಂಟೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಜ್ವರದಿಂದ ನಿಧನರಾದರೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಲದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇವರ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಲವಾರು ಊಹಾಪೋಹಗಳಿದ್ದು ಪಾದರಸ(ಮರ್ಕ್ಯುರಿ) ವಿಷಪ್ರಾಶನ, ವಾತ, ಜಂತು ರೋಗ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರಣಗಳೂ ತಿಳಿಸುವಂತ ಹಲವು ವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿವೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ದೇಹದಿಂದ ಕೆಟ್ಟ ರಕ್ತ ತೆಗೆಯುವುದು) ಕೂಡ ಇವರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಅಂತಿಮ ಹಾಗು ಅಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯದ ರೆಕ್ವಿಯಮ್ ತದನಂತರ ಪತ್ನಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಾನ್ಜಾ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ಫ್ರಾನ್ಜ್ ಕ್ಷೇವಿಯರ್ ಸೌಸಮೇರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ಕೃತಿಗಳು
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರದ್ದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ. ಸುಮಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಒಟ್ಟಾರೆ ೪೧ ಸಿಂಫೊನಿ, ೨೭ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋಗಳು, ೧೬ ಆಪೇರಾ, ೧೯ ಪಿಯಾನೋ ಸೊನಾಟಗಳು ಮತ್ತು ೨೩ ತಂತಿ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ (ನಾಲ್ಕು ವಾದ್ಯಗಳ ವೃಂದ) ಕಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯಾವುದೆ ಹೊಸ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟುಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೋ ಶೈಲಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆಳಸಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ನೃತ್ಯಗಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ರಚಿಸಿದರು.
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿರಚಿತ ಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವ ಕೃತಿಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ್ ಕರೆಗಂಟೆಯಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಕೃತಿಗಳು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ
ಕೊಕೆಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕಾಲವಾದ ನಂತರ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಲೆ ಹಾಕಲು ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನ ನೆಡಯಿತುಆದರೆ ಅವು ಯಾವೂ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೮೬೨ರಲ್ಲಿ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಕೊಕೆಲ್ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹೊರತಂದರು. ಕೊಕೆಲ್ ಕಲಾನುಸಾರವಾಗಿ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಹಲವು ಮೇರು ಕೃತಿಗಳು ಇಂದು ಕೊಕೆಲ್ ವರ್ಗೀಕರಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಉದಾ. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಎ ಮೆಜರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪಿಯಾನೋ ಕಾನ್ಸರ್ಟೊ "ಕೆ೪೮೮" ಅಥವಾ "ಕೆವಿ೪೮೮" ಎಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಈಗಾಗಲೆ ಆರು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ.
ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು
ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸುತ್ತ ದಂತಕೆಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಹರಡಿವೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಅವರ ಸಾವಿನ ಕುರುತಿರುವ ವದಂತಿಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಾಗಿ ಕೂಡ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ವದಂತಿಯೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸಂಗೀತಗಾರ ಆಂಟೊನಿಯೊ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ. ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಸಾವಿನ ಹಿಂದೆ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿಯ ಕೈವಾಡ ಇದೆ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಬರೆದಿರುವರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ವಿಷ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಸತ್ತರೂ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿಯೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಹತ್ಯೆಯ ಸಂಚು ಮಾಡಿದರೆಂಬ ವಾದ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಇದೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪುಷ್ಕಿನ್‌ರ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಎಂಬ ನಾಟಕ, ನಿಕೊಲಾಯ್ ರಿಮ್ಸ್ಕಿ-ಕೊರ್ಸಕೊವ್ ಆಪೇರಾ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಎಟ್ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಶಾಫರ್‌ರ ಅಮೇಡಿಯುಸ್ ನಾಟಕ ಹೊರಬಂದವು. ಪೀಟರ್ ಶಾಫರ್‌ರ ನಾಟಕ ಅಮೇಡಿಯುಸ್ ತದನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ೮ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್-ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಸುಚಿಸುವ ಯಾವುದೆ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವರು. ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ಗಾಗಿ ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ರಾಜದರ್ಬಾರಿನಿಂದ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರತಿ ತೆಗೆದುಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ಫ್ರಾಂಜ್ ಕ್ಷೇವಿಯರನ್ನು ಸ್ಯಾಲಿಯೇರಿ ಬಳಿ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿವಾದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪತಿಭೆ ಕುರಿತು. ಕೆಲವರು ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್‌ರ ಬಾಲ್ಯದ ಕೃತಿಗಳು ಅವರ ಪ್ರೌಡಾವಸ್ಥೆಯ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ತೀರ ಸರಳ ಹಾಗು ಅಪಕ್ವ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಲವರು ಈ ವಾದವನ್ನು ನಂಬದೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಬಾಲ್ಯದ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಮೆಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಅಮೇಡಿಯುಸ್ ಚಿತ್ರವು ಜಾಹೀರು ಪಡಿಸಿದಂತೆ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಯಾವುದೆ ಪ್ರಯಾಸವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗೆಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ಒಂದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಂಬೋಣ. ಸತತ ಪ್ರಯಾಸ, ದುಡಿಮೆ, ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಿಂದ ಮೊಟ್ಜಾರ್ಟ್ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಹಾಗು ದೈವದತ್ತ ವಿಶೇಷ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದಲ್ಲ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಂಬಿಕೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಛಂದಸ್ಸು
ಛಂದಸ್ಸು - ಪದ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಶಾಸ್ತ್ರ.<BR> ಛಂದಸ್ಸಿನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ರಚಿತವಾದ ಪದ್ಯವನ್ನು ಛಂದೋಬದ್ಧ ಪದ್ಯ ಎನ್ನುವರು.<BR> ಛಂದಸ್ಸು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪ್ರಾಸ
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಂಜನವು ಪದ್ಯದ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿನ ಆದಿ, ಮಧ್ಯ, ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಬರುವುದೇ ಪ್ರಾಸ.<BR> ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರತಿಸಾಲಿನ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಸ್ವರಗಳ ನಡುವೆ ಬರುವ ಪ್ರಾಸ ಆದಿ ಪ್ರಾಸ.<BR> ಪ್ರತಿಸಾಲಿನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಸವು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಸ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.<BR> <BR> ಹಾಗೆಯೇ, ಪ್ರತಿಸಾಲಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಸವೇ ಅಂತ್ಯ ಪ್ರಾಸ.
ಯತಿ
ಯತಿ ಎಂದರೆ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ವಾಚಿಸುವಾಗ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದಂತೆ ಉಸಿರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ತಾಣ.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಗಣ ಎಂದರೆ ಗುಂಪು.ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುಂಪು. ಈ ಗಣಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಘಟಕಗಳು ಎಂದರೆ ಹ್ರಸ್ವ ದೀರ್ಘಾಕ್ಷರಗಳು .ಇದರಲ್ಲಿ 'ವರ್ಣಗಣ' ಅಥವಾ'ಅಕ್ಷರಗಣ','ಮಾತ್ರಾಗಣ' ಮತ್ತು 'ಅಂಶಗಣ'ಗಳೆಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಗಣಗಳಿವೆ.ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾಡಿದ ಗುಂಪು  ವರ್ಣಗಣ /ಅಕ್ಷರಗಣವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಕನ್ನಡವು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.ಮೂರು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಗಣವಿಭಾಗಿಸಲಾಗುವುದು.
ಮಾತ್ರಾಗಣ
ಮಾತ್ರೆಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಗಣ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುವುದೇ ಮಾತ್ರಾಗಣ. ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಗಣ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಗಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು.
ಮಾತ್ರೆ
ಒಂದು ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಕಾಲವನ್ನು ಮಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಮಾನದಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುವುದು.
ಲಘು
ಒಂದು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು ( U) ಎನ್ನುವರು.
ಗುರು
ಎರಡು ಮಾತ್ರಾಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಗುರು ( - ) ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.
ಪ್ರಸ್ತಾರ
ಲಘು ಗುರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾರ ಹಾಕುವುದು ಎನ್ನುವರು.
ಅಕ್ಷರವು ಲಘು ಎನಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗುರು ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಲಘು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಕಂದ ಪದ್ಯ
ಕಂದ ಪದ್ಯ
ಷಟ್ಪದಿ
ಷಟ್ಪದಿ
ಅಕ್ಷರಗಣ
ಮೂರು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಗಣ ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳೂ ಗಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಗಣ ವಿಂಗಡಣೆಯ ನಂತರ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳು ಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದು.
ಅಕ್ಷರಗಣಗಳ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ವಿಧಗಳಿವೆ.
ಯಮಾತಾರಾಜಭಾನ ಸಲಗಂ ಸೂತ್ರ
ಅಕ್ಷರಗಣಗಳನ್ನು ಯಮಾತಾರಾಜಭಾನಸಲಗಂ ಎಂಬ ಸೂತ್ರದ ಆಧಾರದಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ಅಕ್ಷರಗಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎಂಟು ಗಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಕೆಳಗಿನ ಪದ್ಯವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಗುರು ಲಘು ಮೂರಿರೆ ಮ - ನ - ಗಣ<BR> ಗುರು ಲಘು ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಬರಲು ಭ - ಯ - ಗಣಮೆಂಬರ್<BR> ಗುರು ಲಘು ನಡುವಿರೆ ಜ - ರ - ಗಣ<BR> ಗುರು ಲಘು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರಲು ಸ - ತ - ಗಣಮಕ್ಕುಂ
ವೃತ್ತಗಳು
ಅಕ್ಷರಗಣದ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ವೃತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯವೂ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದಿಪ್ರಾಸ ಕಡ್ಢಾಯವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಆರು ವೃತ್ತಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅವನ್ನು ಖ್ಯಾತಕರ್ಣಾಟಕ ವೃತ್ತಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಂಶಗಣ
ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಗಣ ವಿಭಾಗ ಮಾಡುವುದೇ ಅಂಶಗಣ.ಇದನ್ನು ನಾಗವರ್ಮನು "ಕರ್ಣಾಟಕ ವಿಷಯಜಾತಿ" ಎಂದೂ ಹಾಗೇ ಜಯಕೀರ್ತಿಯು "ಕರ್ಣಾಟಕವಿಷಯಭಾಷಾಜಾತಿ" ಎಂದೂ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅಪ್ಪಟ ದೇಸೀ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಅಂಶ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಮಾತ್ರಾ ಕಾಲವೂ ಆಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಎರಡು ಮಾತ್ರಾಕಾಲವೂ ಆಗಬಹುದು. ಗಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಉದಾ:- "ಕವಿತೆ" ಈ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಾಗುತ್ತವೆ. 'ಕವಿ' ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಂಶವಾದರೆ 'ತೆ' ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವಾಗುತ್ತದೆ,
ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧ. ಅವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಗಣ,ವಿಷ್ಣುಗಣ,ರುದ್ರಗಣ ಎಂದು  ಕರೆಯುವರು. (ವಿ.ಸೂ- ಗು-ಗುರು, ಲ-ಲಘು,ಅಲ್ಪವಿರಾಮದಿಂದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದೆ.) ಬ್ರಹ್ಮಗಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಈ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಹುದು ೧. ಗು,ಗು ೨. ಗು,ಲ ೩,ಲಲ,ಗು ೪.ಲಲ,ಲ
ಹಾಗೆಯೇ ವಿಷ್ಣುಗಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಂಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ವಿಧಗಳು ಹೀಗಿವೆ- ೧.ಗು,ಲ,ಲ ೨.ಗು,ಗು,ಲ ೩.ಗು,ಗು,ಗು ೪.ಗು,ಲ,ಗು ೫.ಲಲ,ಗು,ಗು ೬.ಲಲ,ಗು,ಲ ೭.ಲಲ,ಲ,ಗು ೮.ಲಲ,ಲ,ಲ
ಸಾಂಗತ್ಯ, ತ್ರಿಪದಿ, ಅಕ್ಕರ, ಸೀಸಪದ್ಯ ಅಕ್ಕರಿಕೆ, ಏಳೆ, ಗೀತಿಕೆ, ಅಂಶಷಟ್ಪದಿ, ಚೌಪದಿ, ಛಂದೋವತಂಸ, ಮದನವತಿ ಪಿರಿಯಕ್ಕರ,ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅಂಶಚ್ಛಂದಸ್ಸಿನ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು.
ಪದ್ಯಪಾನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಅಂಶಚ್ಛಂದಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವರ್ಗ:ಛಂದಸ್ಸು
ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆ (೨೫ ಜನವರಿ ೧೮೬೨ - ೨೫ ಜನವರಿ ೧೯೨೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ೧೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹದೇವ್ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.
ರಮಾಬಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಮಹಾದೇವ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆಯವರ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಓದುವುದು ಮತ್ತು ಬರೆಯುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಹುಜೂರ್ಪಗಾವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಅವರು ಪೂನಾ "ಸೇವಾ ಸದನ್" ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಮಾಬಾಯಿಯವರ ನಿಕಟ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆಯವರು ೨೫ ಜನವರಿ ೧೮೬೨ ರಂದು ಕುರ್ಲೇಕರ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ಕುರ್ಲೇಕರ್ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಗ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೇವರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದು ನಿಷಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಆಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ೧೮೭೩ ರಲ್ಲಿ ೧೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಧುರರಾದ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಮಹದೇವ್ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಮನೆಯ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆಯೂ ಆಕೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಹ ಸಹಾಯಕಿಯಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಬಲವಾದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಅವರ ದಾರ್ಶನಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪತಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಾಂಬೆಯ ಎಲ್ಫಿನ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಭಾಷಾಂತರಕಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನಿಷ್ಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ, ಮತ್ತು ಸತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಇದ್ದರು. ಅವರು ಸರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂವತ್ತರ ಹರೆಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಡೀ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಮಗ್ರ ಚಿಂತನೆ, ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿ, ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಪಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಯು ರಮಾಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿತು.
ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಪತಿಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆಸುವ ಸಕ್ರಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪಾಲುದಾರರಾಗಲು ಸ್ವತಃ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಧ್ಯೇಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ತನ್ನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ತನ್ನ ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಅಡಚಣೆ ಮತ್ತು ಹಗೆತನವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಳು. ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಾನಡೆ ಅವರು ಯುವ ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಮರಾಠಿ, ಇತಿಹಾಸ, ಭೂಗೋಳ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಓದುವ ನಿಯಮಿತ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಓದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವಳು ಅವನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದಳು ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅವನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಅವನ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾದಳು. ಪಂಡಿತಾ ರಮಾಬಾಯಿ ವಿಧವೆಯಾದ ನಂತರ ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಗೆ ಬಂದಾಗ ರಾನಡೆಯವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆ ಮತ್ತು ಪಂಡಿತಾ ರಮಾಬಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ರಾನಡೆ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿ ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪಾಠಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ವೃತ್ತಿ
ರಮಾಬಾಯಿ ನಾಸಿಕ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾನಡೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಭಾಷಣವನ್ನು ಬರೆದರು. ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆಕೆಯ ಭಾಷಣಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಳ ಮತ್ತು ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜ (ಆರ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಸಮಾಜ) ಶಾಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ೧೮೯೩ ರಿಂದ ೧೯೦೧ ರವರೆಗೆ, ರಮಾಬಾಯಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಲೇಡೀಸ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಮತ್ತು ಲಿಟರರಿ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಭಾಷೆಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ, ಟೈಲರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಹಲವಾರು ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾನಡೆಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ
ಮೂವತ್ತೆಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾನಡೆಯವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಬಾಂಬೆಯನ್ನು ತೊರೆದು ಪುಣೆಗೆ ಬಂದು ಫುಲೆ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಬಳಿಯ ಅವರ ಹಳೆಯ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ, ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಪರಿಷತ್ ಅನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಹೇರಿದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಳು. ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಿದ್ದರು - ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಪುನರ್ವಸತಿಗಾಗಿ ಸೇವಾ ಸದನದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಮಾಬಾಯಿ ೧೮೭೮ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ರಾನಡೆ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜೈಲು ಕೈದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿತ ಸಂದರ್ಶಕರಾದರು. ಅವರು ಸುಧಾರಣಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಿಹಿ ವಿತರಿಸಿದರು. ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದರು. ೧೯೧೩ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ ಪೀಡಿತ ಜನರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಅವರು ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕಥಿಯಾವಾರ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಆಶಾಧಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕಿ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಳಂಡಿಗೆ ಹೋದರು, ಸೇವಾ ಸದನದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ, ಸಂತ ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರನ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮಹಿಳಾ ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು. ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗೆ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದರು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ್ ಭಂಡಾರ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಭಜೇಕರ್ ಅವರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರು ೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಮೊದಲ ಅಧಿವೇಶನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಸೇವಾ ಸದನ
೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಸಿ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಬಿಎಂ ಮಲ್ಬರಿ ಮತ್ತು ದಯಾರಾಮ್ ಗಿಡುಮಾಲ್ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದಾದಿಯರಾಗಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅವರು ರಮಾಬಾಯಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದರು. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಸೇವಾ ಸದನ್ (ಬಾಂಬೆ) ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆ ಸೇವಾ ಸದನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆ ಸೇವಾ ಸದನ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸೊಸೈಟಿಯಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಮಾಜವು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಮಹಿಳಾ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು ಮೂರು ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರೊಬೇಷನರ್ ನರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ.
೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರ ೬೨ ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ನಿಧನರಾದ ನಂತರ, ಪುಣೆ ಸೇವಾ ಸದನ್ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ರಮಾಬಾಯಿಯವರ ಉಪಕ್ರಮಗಳು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಸೇವಾ ಸದನವು ಒಂದು ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ನಡುವೆಯೂ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಮಹೋನ್ನತ ಕೊಡುಗೆಗಳೆಂದರೆ - ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆಂದೋಲನದ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ೧೯೨೧–೨೨ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಮತದಾರರ ಆಂದೋಲನದ ಸಂಘಟನೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪಡೆದ ಏಕವಚನ ಸ್ಥಾನವು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹವಾಗಿದೆ: "ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆಯವರ ಸಾವು ದೊಡ್ಡ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಹಿಂದೂ ವಿಧವೆಯಾಗಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲದರ ಮೂರ್ತರೂಪವಾಗಿದ್ದಳು. ಅವಳು ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದಳು."
"ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಸುಧಾರಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜೀವನದ ಗುರಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಳು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ರಾನಡೆ ಅವರು ಸುಧಾರಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀ ತತ್ವದ ಉನ್ನತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ರಮಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಸೇವಾ ಸದನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದಳು. ಅವಳು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಳು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಸೇವಾ ಸದನ್ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಈ ರೀತಿಯ ಎರಡನೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವುದು ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಸೇವಾ ಸದನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನರ್ಸಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿಧವೆಯರಾಗಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಸೇವಾ ಸದನದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೂಟದ ಸಂದರ್ಭವಿತ್ತು. ಸಮಾರಂಭದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದು ಬಹುಮಾನ ವಿತರಣಾ ಸಮಾರಂಭ. ಬಹುಮಾನ ವಿಜೇತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಿಧವೆಯೂ ಸೇರಿದ್ದಳು. ಅವಳು ಆ ಕಾಲದ ವಿಧವೆಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಕ್ಲೀನ್-ಕ್ಷೌರ ಮಾಡಿದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಪಲ್ಲು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿದ ಸರಳವಾದ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಸೀರೆ. ವಿಧವೆ ವೇದಿಕೆಗೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಕೂಗಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ದುರ್ವರ್ತನೆಯು ರಮಾಬಾಯಿಯ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಘಾಸಿಗೊಳಿಸಿತು. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೃತಜ್ಞತಾ ಭಾಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವರು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಾಗ ಅವಳು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿತಳಾಗಿದ್ದಳು ಎಂದರೆ ಅವಳ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ: "ನೀವು ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀವು ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ವಿದ್ಯಾವಂತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆ? ಕ್ರೂರ ವಿಧಿ ಮತ್ತು ದಯೆಯಿಲ್ಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ತಮ್ಮ ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಸಹೋದರಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸದವರನ್ನು ವಿದ್ಯಾವಂತರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಆದರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಅಪಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಹೇರಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಬಹುಶಃ ನಿಮ್ಮ ಛಾವಣಿಯ ಕೆಳಗೆ ಕೆಲವು ದುರದೃಷ್ಟಕರ ವಿಧವೆಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ಸಹೋದರಿ, ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ ಅಥವಾ ನಿಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತಾಯಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ನೀವು ಇದನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ನೀವು ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ತಪ್ಪಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ” ಇವು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ, ಕುಟುಕುವ ಪದಗಳಾಗಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಚಾವಟಿಯಂತೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಪಿನ್ ಡ್ರಾಪ್ ಮೌನವಿತ್ತು. ಇದು ರಮಾಬಾಯಿಯವರ ಶಕ್ತಿಯುತ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಜಯವಾಗಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಸದನ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು, ಇದು ಹಲವಾರು ಸಂಕಷ್ಟದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಪುಣೆ ಸೇವಾ ಸದನ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ನಂತರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗಳು, ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ವೃತ್ತಿಪರ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮಾರಾಟ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ರಮಾಬಾಯಿಯ ಹೆಸರು ಸೇವಾ ಸದನಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಯಿತು. ಇದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ರಮಾಬಾಯಿ ಯುದ್ಧ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಅವರು ಫಿಜಿ ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರು ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನ ನೆರಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಸಾಧಾರಣಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಇಂಡೋ-ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರ ಜನ್ಮ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ರಮಾಬಾಯಿ ಅವರ ಚಿತ್ರವಿರುವ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
ಝೀ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಚ್ ಮಜಾ ಝೋಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕನಸು ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 'ಮೈ ಸ್ವಿಂಗ್ ಫ್ಲೈಸ್ ಹೈ' ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ ರಮಾಬಾಯಿಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು 'ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳ' ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯಾಗಿ ಆಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸರಣಿಯು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ್ ಗೋವಿಂದ್ ರಾನಡೆಯಾಗಿ ವಿಕ್ರಮ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮತ್ತು ರಮಾಬಾಯಿ ರಾನಡೆಯಾಗಿ ಸ್ಪೃಹ ಜೋಶಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು.
ಗಲಾಥಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಗಲಾಥಿಯಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು  ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪವಾದ ಗ್ರೇಟ್ ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಕ್ಯಾಂಪ್ ಬೆಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಸಮೀಪವಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಸಸ್ಯ
ಇಲ್ಲಿ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯ ತೇವ ಭರಿತ ಅಗಲ ಎಲೆಗಳ ಕಾಡು ಇದೆ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು,ನಿಕೋಬಾರು ಪಾರಿವಾಳ, ದೈತ್ಯ ಏಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತ ಎಂಟನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೦೧ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೦೨ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
ಜಂಬೂನಾಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಸಪೇಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊಸಪೇಟೆಯಿಂದ ಸಂಡೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದದ್ದು ೧೩೩೬ರಲ್ಲಿ. ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಮೊದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯವೆತ್ತೆಂದು ಆಧಾರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಇದರ ವಾಸ್ತು ರಚನೆ ಹಂಪೆಯ ವಿರೂಪಾಕ್ಷೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೋಲುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರಿಂದ ಪುನಾರಚನೆಗೊಂಡಿತೇನೋ ಎಂದು ಅನುಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮುಖಮಂಟಪವಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಎದುರು ಒಂದು ನಂದಿ ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ನವರಂಗದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಂದಿಗಳಿರುವುದು ವಿಶೇಷ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚನತೀರ್ಥ ಎಂಬ್ ಬಾವಿ ಇದೆ. ಭೂಮಟ್ಟದಿಂದಲೇ ನೂರಾರು ಅಡಿ ಕೊರೆದರೂ ಸಿಗದ ನೀರು, ಬೆಟ್ಟದ ಮಧ್ಯದ ಈಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಕಾಲಕ್ಕೂ ಬತ್ತದಿರುವುದು ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ. ಅರಣ್ಯದ ಅನೇಕ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾದು ಈ ಬಾವಿಯೊಳಗೆ ಬಸಿಯುವ ನೀರಿಗೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧುಮೇಹ ಇರುವವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಈ ನೀರು ಕುಡಿದರೆ ಗುಣಮುಖರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯರ ನಂಬಿಕೆ. .
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಇತಿಹಾಸ
೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುನರುತ್ಥಾನದ ರೀತಿಯ ಬದಲಾವಣೆ ನಡೆಯಿತು. ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಿತವಾದ ವೈಚಾರಿಕ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿತ ಬರಹಗಳು, ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಹಾಗು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ,ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ವಿಮರ್ಶಾಲೇಖನಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಈ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ, ಆಧುನಿಕ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಪರಿಣಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಬೌಧ್ಧಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಗಾಧವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಅಡಿಪಾಯವಿತ್ತು.ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಹೊಸ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ,ಪೋಷಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಕೃತಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ಭಾರತದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಂದು ನಾಂದಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈಗ ಈ ಬೃಹತ್ತಾದ ಆಕರ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗೀ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.ಸಂಶೋಧಕರು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಹೊಸ ಕಲಿಕಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ವಿದ್ಯಾವಿಷಯಕ ಮಂಡಳಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ಇದು ಸುಲಭ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೃತಿಗಳು, ಮಾಸಿಕ, ಪಾಕ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು (ಉದಾ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗರ “ಸಾಕ್ಷಿ“, ನೀನಾಸಂನ “ಮಾತುಕತೆ”, “ಸಂವಾದ”, “ಗ್ರಂಥಲೋಕ”, ”ಋಜುವಾತು” “ಶೂದ್ರ" ಇತ್ಯಾದಿ) ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ನಂತರದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನವೋದಯದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಚಿಂತಕರಾದ ತೀ.ತಾ.ಶರ್ಮ, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ಟ, ಫ. ಗು. ಹಳಕಟ್ಟಿ, ಶಂ. ಬಾ.ಜೋಶಿ, ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯ, ಹರ್ಡೇಕರ್ ಮಂಜಪ್ಪ, ಡಿ.ವಿ. ಗುಂಡಪ್ಪ, ಎನ್. ಎಸ್.ರಾಜಪುರೋಹಿತ, ಜಿ. ಎಸ್. ದೀಕ್ಷಿತ್; ಹೀಗೆ, ಹತ್ತು ಹಲವು ಚಿಂತಕರ ಸಮಗ್ರ ಬರಹಗಳನ್ನೂ ಈ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಕರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವ ಇರಾದೆ ನಮ್ಮದು. ಹೀಗೆ ಹೊರತಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಈಗಿರುವ ಸ್ನಾತಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಂತದ ಪಾಠಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುವುದೂ ನಮ್ಮ ಇನ್ನೊಂದು ಗುರಿ. ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ತರಗತಿಯ ಒಳಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡುವುದು, ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ, ಇದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಬಗೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೂ ಕುರಿತು ಚಿಂತಸಬೇಕಿದೆ. ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೯ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೦೨ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೦೩ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
2014ರ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಅಂಗವಿಕಲರ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಅಂಗವಿಕಲರ ಹಾಗೂ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರ ಸಬಲೀಕರಣ ಇಲಾಖೆ 2014ರ ಸಾಲಿನ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಅಂಗವಿಕಲರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ ಸ್ವಯಂ­ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಡಿ 3ರಂದು ಬೆಂಗಳೂ­ರಿನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್‌ ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು), ಮಾಣಿಕ್‌ಪ್ರಭು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿ (ಬೀದರ್), ಕೆ.ಪಿ.ಎ.ಎಂ.ಆರ್‌.ಸಿ ಮತ್ತು ಮನೋ­ನಂದನ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಮೆಂಟಲಿ ಚಾಲೆಂಜ್ಡ್‌ (ಬೆಂಗಳೂರು), ಸಾನಿಧ್ಯ ವಸತಿ ಶಾಲೆ (ಮಂಗಳೂರು), ಮೈತ್ರಿ ಚಾರಿಟಬಲ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್್‌ (ಮೈಸೂರು), ಸಮೂಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಕೊಪ್ಪಳ), ಸಹಕಾರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬೆಳಗಾವಿ.
ಆಧಾರ
ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮ : ಪ್ರಜಾವಾಣಿ : 03/12/2014
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೂವತ್ತ ಒಂದನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೦೪ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೦೫ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೩ ೩
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಜಧಾನಿ ಪೋರ್ಟ್‍ಬ್ಲೇರ್ ನಿಂದ ೨೯ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೨೮೧.೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದೆ.ಇದು ಸುಮಾರು ೧೫ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಕೊಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.so Mahatma Gandhi is very good man with doing good deeds
ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹವಳಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಆಮೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇದು ಸುಮಾರು ೪೬.೬೨ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್ ಪರ್ವತವಿದೆ.ಇದರ ಎತ್ತರ ೧೨೫೭ ಆಡಿ.ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದು,ವೈವಿದ್ಯಪೂರ್ನ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು, ದೈತ್ಯ ಏಡಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಇರ್ಪು ಜಲಪಾತ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಕೊಡಗಿನ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಕೊಡಗಿನ ಹಲವಾರು ಜಲಪಾತಗಳ‍ಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತ ತುಂಬಾ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦.ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಈ ಜಲಪಾತ,ನಾಗರಹೊಳೆ ಪ್ರಾಣಿ ರಕ್ಷಣಧಾಮದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಜಲಪಾತವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರವಾಸಿತಾಣವಾಗಿದೆ.ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉಗಮವಾಗುವ ಈ ಜಲಪಾತ ಲಕ್ಷಣತೀರ್ಥ ನದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಾಗೆ ರಾಮಾಯಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ತನ್ನ ವನವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದನು ಲಕ್ಷಣನು ರಾಮನಿಗೆ ನೀರು ತರಲು ಹೊರಟಾಗ ನೀರು ಎಲ್ಲೂ ಸಿಗದೆ ಬಾಣವನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಬಿಟ್ಟನು.ಬಾಣ ಮುಟ್ಟಿದ ಜಾಗದಿಂದ ಜಲಪಾತವು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಜಲಪಾತವೇ ಈಗಿನ ಇರ್ಪು ಜಲಪಾತ.ಜಲಪಾತವಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ತಾನವಿದೆ.ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಶ್ರೀರಾಮನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬಹಳಷ್ಟು ಭಕ್ತಾದಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಡಿಕೇರಿ   ಇರ್ಪ್ಪು ಜಲಪಾತವು ಕೊಡಗಿನ ಒಂದು ಅಮೊಘವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ದಕ್ಶಿಣ ಕೊಡಗಿನ ಭ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಎಡ ಭಗದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಶ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಇದೆ. ತ್ರೆಥಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಲಕ್ಶ್ಮನರು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅರಸುತ ಈ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿರುವ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ. ರಾಮನು ದಾಹಾದಿಂದ ಲಕ್ಶ್ಮಣನೈಗೆ ನೀರು ತರಲು ಹೇಳಿದಾಗ,ಲಕ್ಶ್ಮಣನು ಭ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಂಬು ಹೊಡೆದು ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿಸಿದನು. ಇದರ ಪರಿಯಾಗಿ ಈ ನದಿಗೆ ಲಕ್ಶ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುವ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಈ ನದಿ ಇರ್ಪ್ಪು ಜಲಪಾತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತದ್ದೆ. ಇದು ೬೦ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವಿನಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.ಇದೊ೦ದು ಪುಣ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಜನರು ಈ ನೀರನ್ನು ಪುಣ್ಯ ನೀರೆಂದು ನ೦ಬಿದ್ದಾರೆ,ಆದ್ದರಿ೦ದ ಹೆಚ್ಚಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಶಿವರಾತ್ರಿಯ ದಿನದಂದು ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಲಪಾತವು ಬಹಳ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಗೋಣಿಕೊಪ್ಪದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮಿ,ಮಡಿಕೇರಿ ಇಂದ ೮೦ ಕಿ.ಮಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಹೊಳೆಯಿಂದ ೨೫ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಬಹು ಆಕರ್ಶಿಕವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ,ಮತ್ತು ಪಾವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಮದ್ಯ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಮದ್ಯ ಬಟನ್ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೬೪ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‍ಗಳು. ಚಿಟ್ಟೆ ಜಿಂಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಆಕರ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿ.
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು