ಇಂಡಿಯಾನಾ
ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ
thumb|2006 ಅಗಸ್ಟ್‌ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಡಿಯಾನಾಪೊಲಿಸ್ ನೌಕಾ ವಾರದಲ್ಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಮಿಟ್ಚ್ ಡೇನಿಯೆಲ್ಸ್. ಇಂಡಿಯಾನಾದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಅವನಿಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ಪದದ ಚುನಾವನೆ ಹಾಗೂ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ (೧೯೯೬,೨೦೦೦,೨೦೦೪,೨೦೦೮,ಇತ್ಯಾದಿ), ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯುಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಎರಡು ಸತತ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾರರು. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಇಂಡಿಯಾನಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಘ ಹಾಗೂ ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಮಾವೇಶಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು, ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಇಲಾಖೆಗಳಿಗೆ, ಮಂಡಳಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಆಯೋಗಗಳಿಗೆ ನಾಯಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ತೆಗೆಯುವ ಅಧಕಾರ ಕೂಡ ಇತ್ತು. ಇತರ ಗಮನೀಯ ಅಧಿಕಾರಗಳೆಂದರೆ: ತುರ್ತು ಅಥವಾ ವಿಪತ್ತು ಪರೀಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾನಾ ಗಾರ್ಡ್ ರಿಸರ್ವ್ ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾನಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಕರೆಯುವುದು, ಕ್ಷಮಾಪಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಅಥವಾ ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಆಪಾದನೆ ಇಲ್ಲದ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಯ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಅದರ ಘಟಕಗಳ ಅನುಸಾರ ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಖಚಿತ ಪಡೆಸಿಕೊಳ್ಳವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಅವನದು. ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜ್ಯಪಲ ಬರಿ ಸಮತೆಯನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಮತ ನೀಡಬಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಧನವಾದರೆ, ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಥನಾದರೆ, ರಾಜಿನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಗಂಭೀರ ಆಪಾದನೆಗೊಳಗಾದರೆ, ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಬೇಕು. ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಇಬ್ಬರ ಸ್ಥಾನವು ಸ್ವಾಧೀನದಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂಡಿಯಾನಾ ಸಾಮಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ೫೦-ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯವರು ಹಾಗೂ ೧೦೦-ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆಯವರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆ ಕೆಳಮನೆ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತರ್ಗತ ಸರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಶಾಸನ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿದೆ. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆ ಎರಡು ಶಾಸನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಶಾಸನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಮನೆಯಿಂದ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆದ ನಂತರವೆ ಅದನ್ನು ರಾಜ್ಯಪಾಲರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಸಬಹುದು. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆಯವರ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರ ಬಹುಮತ ಜೊತೆಗೆ ಶಾಸನ ಸಭೆ ರಾಜ್ಯಪಾಲರ ನಿಷೇಧವನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡಬಹುದು. ಇಡಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿನಾಯಿತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿ ನಿಯಮವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮಂಜೂರಾಗಬೇಕು. ಯಾವುದೆ ಒಂದು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಗುರಿ ಮಾಡುವಂಥಹ ಶಾಸನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅಧಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯಲಯಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳಗೊಳ್ಳುವ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸು ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ವಿಭಾಗದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಅದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾನಾ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಿದ್ದುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಗೊಳಿಸಲು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾನಾ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ ಐದು ನ್ಯಾಯಧೀಶರು ಹಾಗೂ ಮನವಿಗಳ ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿನ ೧೫ ನ್ಯಾಯಧೀಶರ ಜೊತೆಗೆ ಕೂಡಿದೆ. ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಆಯೋಗ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಧೀಶರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ನ್ಯಾಯಧೀಶರು ಇನ್ನು ೧೦-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಮತದಾರರ ಸಮುದಾಯದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು. ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಮೂಲತಹ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅದು ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳ ಮನವಿಯ ಅನುಸರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಬಲ್ಲದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರ ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಾರಣೆಯಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯವಹಾರ, ಶಿಸ್ತು ಅಥವಾ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾದ ನ್ಯಾಯಧೀಶರ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಕೆಳ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗ ಇಡುವುದಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳೊಳಗೊಂಡ ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯ ತನ್ನ ಮೂಲತಹ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಜ್ಯವು ೯೨ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳು ಜಿಲ್ಲಾ ಆಯುಕ್ತರ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾನಾದಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಂಚಾರ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ನ್ಯಾಯಧೀಶರನ್ನು ಆರು-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಭಾಗದವರು ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದಟ್ಟವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುವ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳು, ಅಪರಾಧಿ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಇಚ್ಛಾಪತ್ರದ ನ್ಯಾಯಲಯಗಳು ಇವೆ. ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಆಡಿಟರ್, ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವನು, ಖಜಾಂಚಿ, ಷೆರಿಫ, ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಸಂಚಾರ ನ್ಯಾಯಲಯದ ಗುಮಾಸ್ತರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಸಂಘಟಿತಗೊಂಡ ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮಂಡಳಿ ಇರುತ್ತದೆ. ನಗರಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ನಗರ ಮಂಡಳಿ ನಡೆಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಪನಗರಗಳನ್ನು ಉಪನಗರದ ಖಜಾಂಚಿ ಹಾಗೂ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.