cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆ
ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯು ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣಪತ್ರ ಹೊಂದಿಯೇ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿರದಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಲೇಕನಕ್ರಿಯಾ ನಿರತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ನೋಂದಣಿ ಅಥವಾ ದೃಢೀಕರಣಪತ್ರವನ್ನು ಬಯಸಬಹುದು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯಾ ತರಬೇತಿ ಶಿಬಿರಗಳಿಂದ ಅರ್ಹತಾಪತ್ರ ಪಡೆದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರನಿಗೆ ಸರ್ಟಿಫೈಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ (ದೃಢೀಕೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರ)(CMT) ಎಂಬ ಪಟ್ಟಿ ನೀಡಲಾಗದು. ಈ (CMT) ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಹೆಲ್ತ್ ಕೇರ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಷನ್ ಇಂಟೆಗ್ರಿಟಿ(AHDI) ಯವರು ನಡೆಸುವ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯಕ.ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ (AAMT) ಎಮಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. AHDI ರಿಜಿಸ್ಟರ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ (RMT) ಎಂಬ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. AHDI ಪ್ರಕಾರ RMT ಯು ಪ್ರವೇಶ-ಮಟ್ಟದ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರವಾದರೆ CMT ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಯೋಗ್ಯತಾಪತ್ರ. AHDI ಅಂಗೀಕೃತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಕನಕ್ರಿಯಾ ಶಾಲೆ (ಅಪ್ರೋವ್ಡ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನ್ ಸ್ಕೂಲ್)ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನೇ ಹೊಂದಿದೆ.
ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ಕೆ ಯಾವ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸೂಕ್ತ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಆಂತರಿಕ ಚರ್ಚೆಯೇ ನಡೆದಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರನು ಯಾವುದೇ ಆನ್ ಲೈನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನೇ ಪಡೆದಿರಲಿ, ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜ್, ಹೈಸ್ಕೂಲ್, ಸಂಜೆ ಕಾಲೇಜು ಅಥವಾ ವೃತ್ತಿಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿರಲಿ, ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನಿಯಾದ MT ಬಹಳ ಅಮೂಲ್ವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.AHDIನವರ ಯೊಗ್ಯತಾಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸತತವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿ ವಿಧವಿಧವಾದ ದಸ್ತಾವೆಜು-ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಲೇಖಿಸುವ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವ ವೇಳೆ(ರೀಸನೆಬಲ್ ಟರ್ನರೌಂಡ್ ಟೈಮ್ -(TAT))ಯಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರರಿಗೆ ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಸರ್ವೀಸ್ ಕೊಡಮಾಡುವವರು ಅಥವಾ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ (TAT) ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯದೊಳಗೆ ದಸ್ತಾವೇಜನ್ನು ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ಆಗುವಷ್ಟಾಗಬೇಕು.
ಮಾರ್ಚ್ 7, 2006ರಂದು ಪ್ರತಿಲೇಕನಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿ, U.S. ಡಿಪಾರ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಲೇಬರ್ (ಅಮೆರಿಕದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಇಲಾಖೆ) ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ತೀವ್ರ ನಿಗಾ ಸೌಲಭ್ಯ(ಆಸ್ಪತ್ರೆ) ಉದ್ಯೋಗದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಮೇ 2004ರಲ್ಲಿ ವೆರ್ಮಾಂಟ್ ನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿ 737 ಅರ್ಜಿದಾರರಿಂದ ಕೂಡಿದ, 20 ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಯೋಜಿತವಾಯಿತು. ಆ ಅರ್ಜಿದಾರರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖಕರನ್ನಾಗಿಸುವುದೇ ಆ ತರಬೇತಿ ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. (ಫೆಡೆರಲ್ ಸರ್ಕಾರ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸೇವಾ ಆಯೋಗಗಳು (ಹೆಲ್ತ್ ಎಂಡ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಕಮಿಷನ್) ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವೆರ್ಮಾಂಟ್ HITECH ಅನ್ನು ಓದಿ)
ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು.
ಆ ಘಟಕದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳೋ, ಕಚೇರಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳೋ ಅಥವಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೋ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ).
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯಾ ವಿಧಿ
ರೋಗಿಯು ವೈದ್ಯನ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ, ವೈದ್ಯನು ಆತನೊಡನೆ ಕೊಂಚ ಸಮಯ ಕಳೆದು, ಅವನ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿನ ತೊಮದರೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ, ರೋಗಿಯ ಹಿಂದಿನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಬಂಧಿತ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ವೈದ್ಯನು ರೋಗಿಯ ಶಾರೀರಿಕ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ಮಢಿವಿದಲ್ಲದೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಆಮೂಲಾಗ್ರವಾಗಿ ಅರಿಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ದೊರೆತ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ ನಂತರ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅದನ್ನು ರೋಗಿಯೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ, ವಿವರಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ರೋಗಿಯು ತನ್ನ ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರಹೋದ ನಂತರ ವೈದ್ಯನು ಒಂದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಕ ಸಾಧನದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯೊಡನೆ ನಡೆದ ಭೇಟಿಯ ಅಗತ್ಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮಾತಿನ ಮುಖೇನ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ನಲ್ಲೋ, ಅಥವಾ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೋ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿಯೋ ಇರಿಸಿರುವಂತಹ ಸರ್ವರ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಿರುವಂತಹ ದೂರವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದರ ಮೂಲಕವೋ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದಾಗಿ, ಹಾಗೆ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ರೆಕಾರ್ಡನ್ನು ಆ ಸರ್ವರ್ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಗಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವರದಿಯನ್ನು ನಂತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ನು ಧ್ವನಿ-ಕಡತದ ರೂಪದಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ನ ರೂಪದಲ್ಲೋ ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಅದರಲ್ಲಿನ ಉಕ್ತಲೇಖನವನ್ನು ಆಲಿಸಿ, ಪ್ರತಿಲೇಖನವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲಾತಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಲೇಖನವು ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯಾ ದಸ್ತಾವೇಜೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿ ರೋಗಿಯು ವೈದ್ಯನಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ವೈದ್ಯನು ಈ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಆಥವಾ ರೋಗಿಯ ಇಡೀ ಚಾರ್ಟನ್ನೇ (ಚಾರ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭೇಟಿಗಳ ದಾಖಲಾತಿ ಇರುತ್ತದೆ)ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ವೈದ್ಯನು ರೋಗಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಈ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ನಿಡಬಹುದಾದರೂ, ರೋಗಿಯಲ್ಲಿನ ರೋಗದ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಬದಲಾವನೆಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ರೋಗಿಯನ್ನು ಕಂಡನಂತರವೇ ಔಷಧ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ವೈದ್ಯನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ.
ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ತಪ್ಪುಗಳನ್ನ್ನು ತಿದ್ದಿದಂತಹ, ಮತ್ತು ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಲ್ಪಟ್ಟ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಅಕಸ್ಮಾತ್  ಔಷಧಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬರೆದುಬಿಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿಬಿಟ್ಟರೆ ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯನೋ (ಅಥವಾ ಅವನಿಂದ ನಿಯಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನೋ) ಆ ವರದಿಯು ಸರಿಯಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಗೆ ಅಪಾಯ ಒದಗಬಹುದು. ಪ್ರತಿಲೇಖಿತ ಬರಹವು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಇಬ್ಬರದೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಔಷಧಗಳ ವಿಷಯದ ಉಕ್ತಲೇಖನ ನೀಡುವಾಗಲಾಗಲೀ, ಖಾಯಿಲೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ನೀಡುವಾಗಲಾಗಲೀವೈದ್ಯನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಒಳ್ಳೆಯ ಶ್ರವಣಶಕ್ತಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಅರಿವು, ಓದಿದುದನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕಲ್ಲದೆ ಸಂಶಯ ಬಂದರೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು.
ಆದರೆ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಲೇಖನಗೊಂಡ ವರದಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ "ಉಕ್ತಲೇಖನವಾದುದು ಅದರೆ ಓದಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಒಂದು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರುಜು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರುಜುವನ್ನು ಕಾನೂನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ (ಹೇಗೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೋ ಹಾಗೆ) ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ತರದಿರುವುದು ಸರಿಯಾದರೂ, ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಪದೋಷಗಳೇನಾದರೂ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು ಆತನಿಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ವೈದೈರು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಧ್ವನಿ-ಕಡತಗಳು ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರು, ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಸಮಯಾಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಬೇಗ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ER ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತೆ. ಅಲ್ಲದೆ MT ಯು ಎಷ್ಟೋ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ದೇಶಗಳ ಜನರ ಭಾಷಾಛಾಯೆ (accent) ಮತ್ತು ತಪ್ಪು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ನ ಕೆಲಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಸಂಕೀರ್ಣ ವೈದೈಕೀಯ ಪದಗಳ ಮತ್ತು ಔಷಧಗಳ ಹೆಸರಿನ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಪೆಲಿಂಗ್ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು, ಔಷಧ ನೀಡಬೇಕಾದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರುಗಳಿದ್ದರೆ ಗಮನಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಉಕ್ತಲೇಖನದ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು, ಇರುತ್ತಿದ್ದು,ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಸಂಶಯ ಉದ್ಭವಿಸಿದಾಗ ಅ ವರದಿಯನ್ನು "ಫ್ಲ್ಯಾಗ್" ಮಾಡಬೇಕು.(ವರದಿಗೆ ಅಂಕಿತ ತೊಡಿಸಬೇಕು) ಹೀಗೆ "ಫ್ಲ್ಯಾಗ್" ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವರದಿಯ ಮೇಲೆ, ಉಕ್ತಲೇಖನಕಾರ ಅಥವಾ ಅವನಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಆ ವರದಿಯು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ,  ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗದ ಅಂಕಿತವನ್ನು ಹಾಕಿದನಂತರವೇ ಆ ವರದಿಯು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತೆಂದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ "ಏನೋ ಒಂದನ್ನು ಬರೆದು ಹಾಕುವುದು" ಅಥವಾ ಊಹೆಯ ಮೇಲೆ ಪದಗಳನ್ನು ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಪರವಾನಗಿ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ, ಔಷಧಗಳು ಸದಾ ಬದಲಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೊಸ ಉಪಕರಣಗಳು, ಹೊಸ ಸಾಧನಗಳು,ಮತ್ತು ಹೊಸ ಔಷಧಿಗಳು ದಿನವೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರುತ್ತಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಮದ ವೈದೈಕೀಯ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಅರಿವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. MT ಗೆ ಅಂದಿನವರೆಗಿನ ಪದಗಳ ಅರ್ಥ ಕೊಡುವಂತಹ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನವರೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಬಾಷೆ, ಹೆಸರುಗಳ ಹರಹನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೊಂದು ತನ್ನ ಅಳವಿನಲ್ಲಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ತನ್ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನ 'ಮೆಮೋರಿ'ಯಲ್ಲಿ ಅಂತಹವನ್ನು ಆತನು ದಾಖಲಿಸಿರಬೇಕು.ಹೀಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಆತನು ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರಿನ ಸಾಧನ, ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡುವಿಕೆ (ಔಟ್ ಸೋರ್ಸಿಂಗ್)
ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ದಿನೇ ದಿನೇ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶಗಳು ಈ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ವಹಿವಾಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು US$10 ರಿಂದ $25 ಬಿಲಿಯನ್ ಇದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೧೫ ಪ್ರತಿಶತ ಏರುತ್ತಲೇ ಸಾಗಿದೆ. ಔಟ್ ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ (ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ)ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವು ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕ ಅನುಕೂಲ; ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕರರು ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ದೊರಕುವುದರಿಂದಲೂ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಣ U.S.ಡಾಲರ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಇವರಿಗೆ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ನೀಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಬಿರುಸಾದ ವಿವಾದಗಳದ್ದಿವೆ. ಈ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮೂರು ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ:
ಔಟ್ ಸೋರ್ಸಿಂಗ್ ಪಡೆಯುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್ ನಂತರ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರೀ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಹ ಒಂದು ಆಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯರಿತ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾವಂತರಿರುವುದು ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ರೂಢಿಗತ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂಬ ಬಲವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದ MTಗಳಿಗೆ ತಲೆನೋವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. HIPAA (ಹೆಲ್ತ್ ಕೇರ್ ಇನ್ಪಾರ್ಮೇಷನ್ ಪೋರ್ಟೆಬಲಿಟಯ ಎಂಡ್ ಅಕೌಂಟೆಬಲಿಟಿ ಅಕ್ಟ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಆರೋಗ್ಯಸೌಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಹಿತೆ) ವು MT ಕೆಲಸವನ್ನು ಔಟ್ ಸೋರ್ಸ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಹೊಂದಿದೆ. HIPAA ಕಾಯಿದೆಯನುಗುಣವಾಗಿ, ಕಾರ್ಯಸಂಬಂಧಿತ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು, ಈ ಕೆಲಸ ಪಡೆದ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಿಗಿಯಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಆದೇಶ ಹೊಂದಿವೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ಉದ್ಯಮವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಲೇ ಸಾಗಬೇಕಾತ್ತದೆ. ನೂತನ ಹಾಗೂ ಮುಂದುವರೆದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಥವಾ ಬದಲಾದ ಕೆಲಸದ ಹರಿವು, ನಿಯಮಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ, ಪೂರಕವೂ ಆಗುತ್ತವೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವ/ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು ಕಾಯಿದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವಾಂಛೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಲೋ ಬದಲಾಗುವುದರ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ MTಯವರು ಅನುಸರಿಸಬಾಕಾದ ಕಟ್ಟಲೆಗಳಾಗಲೀ, ಸೂತ್ರಗಳಾಗಲೀ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮೊದಲು HIPAA(ಹೆಲ್ತ್ ಕೇರ್ ಇನ್ಪಾರ್ಮೇಷನ್ ಪೋರ್ಟೆಬಲಿಟಯ ಎಂಡ್ ಅಕೌಂಟೆಬಲಿಟಿ ಅಕ್ಟ್ ಅರ್ಥಾತ್ ಆರೋಗ್ಯಸೌಲಭ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ರವಾನೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಂಹಿತೆ) ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಮೊನ್ನೆಮೊನ್ನೆಯೂ ಸಹ "ಸರ್ವಜ್ಞರು" ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು HIPAA ಕಾಯಿದೆಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಯ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದೆಂದು ಸಾರಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿಯೋ ಅಥವಾ ಅದರ ಅರಿವೇ ಇಲ್ಲದೆಯೋ ಹಲವಾರು ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ ಕ್ರಿಪ್ಷನಿಸ್ಟ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತಿದ್ದವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಿವೆ. ಹಲವಾರು ಇಂತಹ ಸೇವೆ ನೀಡುವವರು ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ನಿರತ ಉದ್ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಂದ್ರಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬೇಡುವ ಹಲವಾರು ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಆಗದು;ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು, ನಿಯಮಗಳು, ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಪರ್ಕಸಾಧನಗಳಾಗಲೀ, ಪರಿಕರಗಳಾಗಲೀ ಇವರ ಅಳವಿಗೆ ಮೀರಿದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಭದ್ರತಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಲೇಖನಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಸಾಧನಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹಲವಾರು ಉದ್ಯೋಗನಿರತ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದೇವೆನ್ನುತ್ತಾ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ-ಕರಾರು ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಲ್ಲದೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ಪ್ರಪಂಚವು ಇತರೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಅರಿಯದವರಂತೆಯೇ ಸೋಗು ಹಾಕುತ್ತಲೂ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವವರು HIPAA ಕಾಯಿದೆಗೆ ಒಡಂಬಡದವರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಬೇರೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ರೋಗಿಯ ಕ್ಷೇಮದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ, ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ದರದಲ್ಲಿ ಕಡಿತಗಳನ್ನೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದವರು ಆಗ್ರಹದಿಂದ HIPAA ನಿಯಮಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡುವವರೂ (ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರೂ) ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯಸೌಕರ್ಯ ನೀಡಲು ನಿರತರಾದವರೂ ಬದ್ಧರಾಗಿರಲೇಬೇಕಾದುದು ಅತ್ಯವಶ್ಯ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಷಯ-ವಿಚಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯಸೇವಾ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ಗೋಪ್ಯತೆ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಮಡಿಕೇರಿ ಬೆಟ್ಟ
ಮಂಗಳೂರ ಮೈಸೂರಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮಡಿಕೇರಿ ಸಮೀಪದ ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಬೆಟ್ಟ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಅಯ್ಯಪ್ಪ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತರೆ.
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ತಾಲ ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ
ಗದದಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಪಂ.ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಮತ
ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ ಕಥನಗೀತೆ
ಕೆರೆಗೆ ಹಾರ ಕಥನಗೀತೆಗಳಲ್ಲೇ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದುದು. ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾದ ದುರಂತ ಗೀತೆ. ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಒಂದು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಅಂಶ. ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಮೂಲ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಟ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ಕಥನಗೀತೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಬಲಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥನಗೀತೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಥನಗೀತೆಗಳು ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮಹಾದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಹುಮುಖಗಳ ಅನಂತದರ್ಶನ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿವ.
ಆ'ಹಾರ' ಪದ್ದತಿ
ಭಾರತೀಯ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಗ, ಬಲಿದಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥನಗೀತೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸಮಾಜದ ಸಮಷ್ಠಿ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆತ್ಮಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ತ್ಯಾಗ ಎನಿಸಿದರೆ, ಸಾಯಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದ ಜೀವವೂಂದು ಮನೆಯವರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಸಾಯುವುದು "ಬಲಿ" ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಬಲಿ' ಎಂದರೆ ನಾವು ನಂಬಿರುವ ದೇವರಿಗೆ ಆಹಾರ/ನೈವೇದ್ಯ ಕೊಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. 'ಎಡೆ'ಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ.
ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ
ಕಥನಗೀತೆಯ ಅಂತಿಮ ಘಟ್ಟ ಕೆರೆಯ ಆವರಣ. ಬಯಲಿನಂತೆ ಒಣಗಿ ಬರಡಾಗಿದ್ದ ಕೆರೆಯ ಅಂಗಳದೊಳಗೆ ಗಂಗೆಯ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳು. ಬಾಗಿನ ಕೊಡುವ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನೈವೇದ್ಯ, ಪ್ರಸಾದ ಸ್ವೀಕರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಊಟದ ನಂತರ ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಂಗಾರದ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಮರೆತು ಬರುವರು. ಬಂಗಾರದ ಬಟ್ಟಲು 'ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು' ತಿಳಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಾಗೀರಥಿ ಬಂಗಾರದ ಬಟ್ಟಲನ್ನು ಕೈಗೆ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡು ಹೊರ ಬರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ ಅವಿರ್ಭವಿಸಿ ಬಂಗಾರದಂತ ಭಾಗೀರತಿ ಯನ್ನು ನವಿರಾಗಿ ತನ್ನೊಳಗೆ ಸೆಳೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾಳೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<Reference />
ವರ್ಗ : ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಗೀತೆಗಳು
ಚಕ್ಕರೆ ಶಿವ ಶಂಕರಪ್ಪ
ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಕ್ಕರೆ ಗ್ರಾಮದವರು.
ಪುರಸ್ಕಾರ
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಕ್ಕರೆ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ
ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
thumb
ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ತಿರುಪತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿರುಮಲ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪನಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಅವನು ಕಲಿಯುಗದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಮಾನವಕುಲವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳವು ಕಲಿಯುಗ ವೈಕುಂಠ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕಲಿಯುಗ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ದೈವಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿ ಬಾಲಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಂತಹ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನನ್ನು ಇತರ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬಾಲಾಜಿ, ಗೋವಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಮ್ (ಟಿಟಿಡಿ) ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಟಿಟಿಡಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಗುಲದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಶೇಷಾಚಲಂ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಬೆಟ್ಟಗಳು ಏಳು ಶಿಖರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಆದಿಶೇಷನ ಏಳು ತಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ ಏಳನೇ ಶಿಖರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಎಂಬ ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು "ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ದೇವಾಲಯ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. 300 ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಆನಂದ ನಿಲಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ದೇವಾಲಯವು ಪೂಜೆಯ ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಎಂಟು ವಿಷ್ಣು ಸ್ವಯಂಭೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 75 ನೇ ದಿವ್ಯ ದೇಶವೆಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಎರಡು ಆಧುನಿಕ ಸರತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಊಟಕ್ಕಾಗಿ ತಾರಿಗೊಂಡ ವೆಂಗಮಾಂಬ ಅನ್ನಪ್ರಸಾದಂ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಕೇಶಮುಂಡನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಯಾತ್ರಿ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳಿವೆ.
ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ದೇಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಭಗವಂತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯವು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲಿಯುಗದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ದಂತಕಥೆ
ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಆದಿಶೇಷನು ವಾಯುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಸೋತ ನಂತರ ಶೇಷಾಚಲಂ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದನು. ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಿರುಮಲವನ್ನು ಆದಿವರಾಹ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಆದಿವರಾಹನು ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ವೆಂಕಟಾಚಲ ಮಹಾತ್ಯಂ ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಂತಕಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ನಾರದನು ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲವು ಋಷಿಗಳಿಗೆ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ (ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ) ಪೈಕೆ ಯಾರಿಗೆ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಭೃಗುವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ಪಾದದ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಣ್ಣು ಹೊಂದಿದ್ದ ಋಷಿಯು ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಈ ಎರಡೂ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪೂಜಿಸದಂತೆ ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಲಿಂಗವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಅವನು ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ಕೊನೆಗೆ ಅವನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಭಗವಂತನು ಭೃಗುವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂಬಂತೆ ವರ್ತಿಸಿದನು. ಈ ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಭೃಗು ಋಷಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದೆಗೆ ಒದೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಷ್ಣುವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲಿಲ್ಲ ಬದಲಾಗಿ ಋಷಿಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮಾಲೀಶು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದನು. ಈ ಕೃತ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವನು ಭೃಗುವಿನ ಪಾದದ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಣ್ಣನ್ನು ಹಿಂಡಿದನು. ಆದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದೆಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ನಿವಾಸ (ವಕ್ಷಸ್ಥಳ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಗೆ ಅದು ಅವಮಾನವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೃಗು ಅದನ್ನು ಒದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಅದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವಳು ವೈಕುಂಠವನ್ನು ತೊರೆದು ಕೊಲ್ಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು.
ವಿಷ್ಣುವು ಶ್ರೀನಿವಾಸನಾಗಿ ಮಾನವ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ವೈಕುಂಠವನ್ನು ತೊರೆದು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ, ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ಶೇಷಾಚಲಂ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಶಿವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕರೆದಳು. ನಂತರ ಶಿವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಹಸು ಮತ್ತು ಕರುವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಚೋಳ ರಾಜನಿಗೆ ಹಸು ಹಾಗೂ ಕರುವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದಳು. ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಹಸುವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಮೇಯಿಸಲು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ ಅದು ಅವನಿಗೆ ಹಾಲನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ದಿನ, ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಒಬ್ಬ ಗೋಪಾಲಕನು ತನ್ನ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಆದರೆ ಆ ಗಾಯವನ್ನು ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಚೋಳ ರಾಜನು ರಾಕ್ಷಸನಾಗುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದನು ಏಕೆಂದರೆ ಸೇವಕರು (ಶೂದ್ರರು) ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ರಾಜರು ಹೊರಬೇಕೆಂದು ಧರ್ಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಾಜನು ಕರುಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಆ ರಾಜನು ಆಕಾಶರಾಜನಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳು ಪದ್ಮಾವತಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ನಂತರ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ರಾಜನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು.
ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ತನ್ನ ಸಾಕುತಾಯಿ ವಕುಲಾ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇದ್ದನು. ಶಾಪದ ನಂತರ, ಚೋಳ ರಾಜನು ಆಕಾಶರಾಜನಾಗಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಎಂಬ ಮಗಳು ಇದ್ದಳು. ಅವಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಇಂದಿನ ತಿರುಚನೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಪದ್ಮಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಇಂದಿನ ನಾರಾಯಣವನಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದನು ಮತ್ತು ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಮರಳಿದನು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ, ಲಕ್ಷ್ಮಿದೇವಿಗೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ ವಿವಾಹವಾದದ್ದು ತಿಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ತಿರುಮಲ ಬೆಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೋದಳು. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿಯ ನಡುವಿನ ಜಗಳವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾಗದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿಯರು ತನ್ನ ಎದುರಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕಲ್ಲಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು. ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾದ ರಾಣಿಯರ ಮುಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿವರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಎಲ್ಲದರ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು - ಕಲಿಯುಗದ ಶಾಶ್ವತ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ಮನುಕುಲದ ವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಭಗವಂತನ ಬಯಕೆ. ತಾವೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವತೆಯರು ಕಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಅವನ ಎದೆಯ ಬಲಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತಾಳೆ.
ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಭೇಟಿಗಳು
11 ಮತ್ತು 12ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ಮೂರು ಬಾರಿ ತಿರುಪತಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರುರಾಮಾಯಣದ ನಿಗೂಢ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆದರು. ಅವರ ಎರಡನೇ ಭೇಟಿಯು ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಶೈವರು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರ ನಡುವೆ ಉಂಟಾದ ವಿವಾದವನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಆಗಿತ್ತು. 102 ವರ್ಷಗಳ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯರು ಗೋವಿಂದರಾಜನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರುಪತಿ ಪಟ್ಟಣದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ರಾಮಾನುಜರು ವೈಖಾನನಾಸ ಆಗಮ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾಲಾಯಿರ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧದ ಪಠಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಭಗವಂತನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1119 ರಲ್ಲಿ ತಿರುಪತಿ ಜೀಯರ್ ಮಠವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜೀಯರರು ಇಂದಿಗೂ ರಾಮಾನುಜರು ನಿಯಮಿಸಿದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/69/SwamiPushkarni.JPG/250px-SwamiPushkarni.JPG|thumb|250x250px| ತಿರುಮಲದ ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ, ದೇವಾಲಯವು ಜುಲೈ 1656 ರಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ಕೈಗೆ ಹೋಯಿತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
1933 ರಲ್ಲಿ ಟಿಟಿಡಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಟಿಟಿಡಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇಗುಲದಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯವು ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 640 ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 3000 ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತಲ್ಲಪಾಕ ಅಣ್ಣಮಾಚಾರ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರ ತೆಲುಗು ಸಂಕೀರ್ತನೆಗಳು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹವು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿಯ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿದಿನ ಸುಮಾರು 75,000 ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಕಲೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d9/Tirumala_Venkateswara_temple_entrance_09062015.JPG/220px-Tirumala_Venkateswara_temple_entrance_09062015.JPG|thumb| ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದ ನೋಟ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e0/Tirumala_overview.jpg/250px-Tirumala_overview.jpg|thumb|332x332px| ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠಂ ಸರದಿಸಾಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ (ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡ) ನಾರಾಯಣಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಶ್ರೀವಾರಿ ಪಡಲುವಿನಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ
ಹೊರಗಿನಿಂದ ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮೂರು ದ್ವಾರಗಳು ಇವೆ. ಮಹಾದ್ವಾರವನ್ನು ಪದಿಕಾವಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಮಹಾಪ್ರಕಾರಂ (ಹೊರಗಿನ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಗೋಡೆ) ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ 50 ಅಡಿ, ಐದು ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಲಶಗಳಿವೆ. ವೆಂಡಿವಾಕಿಲಿ (ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ) ಯನ್ನು ನಡಿಮಿಪದಿಕಾವಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡನೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಂಗಿಪ್ರಕಾರದ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ (ಒಳಗಿನ ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಗೋಡೆ). ವೆಂಡಿವಾಕಿಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ಏಳು ಕಲಶಗಳಿವೆ. ಬಂಗಾರುವಾಕಿಲಿ (ಚಿನ್ನದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ) ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೂರನೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಾಗಿಲಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರಾದ ಜಯ-ವಿಜಯರ ಎರಡು ಎತ್ತರದ ತಾಮ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿವೆ. ಮರದ ದಪ್ಪನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಹೊದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಮಹಾಪ್ರಾಕಾರ ಮತ್ತು ಸಂಪಂಗಿಪ್ರಾಕಾರದ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶ. ಸಂಪಂಗಿಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಮಾರ್ಗವು ಅನೇಕ ಮಂಟಪಗಳು, ಧ್ವಜಸ್ತಂಭ, ಬಲಿಪೀಠ, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಿಕಾ ಶಿಲಾ, ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣಾ ಪ್ರದೇಶ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆನಂದ ನಿಲಯ ವಿಮಾನವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡುವ ಎರಡನೇ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯೆ ವಿಮಾನಪ್ರದಕ್ಷಿಣಂ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವರದರಾಜ ಮತ್ತು ಯೋಗ ನರಸಿಂಹರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಉಪ-ದೇಗುಲಗಳು, ಪೋಟು (ಮುಖ್ಯ ಅಡಿಗೆಮನೆ), ಬಂಗಾರು ಬಾವಿ (ಚಿನ್ನದ ಬಾವಿ), ಅಂಕುರಾರ್ಪಣ ಮಂಟಪ, ಯಾಗಶಾಲೆ, ನಾನಲ (ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳು) ಪರ್ಕಮಣಿ, ಚಂದನದ ಪೇಸ್ಟ್‌ನ ಅಲ್ಮೈರಾ, ದಾಖಲೆಗಳ ಕೋಶ, ಸನ್ನಿಧಿ ಭಾಷ್ಯಕಾರುಲು, ದೇವರ ಹುಂಡಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನರ ಪೀಠ ಇವೆ.
ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಇತರ ಸಣ್ಣ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಬಂಗಾರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾರುವಕಿಲಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹದ ನಡುವೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ. ದೇವರು ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ - ಒಂದು ವರದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೆರಡರಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಹಾಗೂ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ದೇವರನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರು ಬಲ ಎದೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ (ಕುಲಶೇಖರಪದಿಯ ಮುಂದಕ್ಕೆ) ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಿಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಆನಂದ ನಿಲಯಂ ವಿಮಾನವು ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಗೋಪುರವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಲಶವಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಚಿನ್ನದ ಹೂದಾನಿಯಿಂದ ಹೊದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ, "ವಿಮಾನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಇದು ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರ ನಿಖರವಾದ ಪ್ರತಿರೂಪ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ದೇವತೆಗಳು
ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರನಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಧಾನ ವಿಗ್ರಹವು ಸ್ವಯಂಭೂ (ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಟಿತ) ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/75/Lord_Venkat.jpeg/250px-Lord_Venkat.jpeg|thumb|250x250px| ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿರುವ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ [[ಗರ್ಭಗೃಹ|ಗರ್ಭಗೃಹದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಎಡ - ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿ ಮತ್ತು ಮಲಯಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ - ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮುಖ್ಯ ದೇವರು (ಧ್ರುವ ಬೇರಂ), ಮಧ್ಯದ ಕೆಳಭಾಗ - ಭೋಗ ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಬಲ - ಉಗ್ರ ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಕೊಲುವು ಶ್ರೀನಿವಾಸ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಾಮ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ರುಕ್ಮಿಣಿ]]
ಪಂಚ ಬೇರಮಗಳು
ವೈಖಾನಸ ಆಗಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ದೇವತೆಗಳಿಂದ (ಬೇರಮ್‍ಗಳು) ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪಂಚ ಬೇರಮುಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪಂಚ ಎಂದರೆ ಐದು; ಬೇರಂ ಎಂದರೆ ದೇವರು). ಐದು ದೇವತೆಗಳೆಂದರೆ ಧ್ರುವ ಬೇರಂ (ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿ), ಕೌತುಕ ಬೇರಂ, ಸ್ನಪನ ಬೇರಂ, ಉತ್ಸವ ಬೇರಂ, ಬಲಿ ಬೇರಂ. ಎಲ್ಲ ಪಂಚ ಬೇರಮ್‍ಗಳನ್ನು ಆನಂದ ನಿಲಯ ವಿಮಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಗರ್ಭ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಮೂರ್ತಿಗಳು
ಪಂಚ ಬೇರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಗರ್ಭ ಗೃಹವು ಸೀತೆ, ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಕೃಷ್ಣ, ಚಕ್ರತಾಳ್ವಾರರಪಂಚಲೋಹ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗರುಡ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಾಹನ), ನರಸಿಂಹ, ವರದರಾಜ, ಕುಬೇರ, ಹನುಮಂತರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಉಪ-ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶೇಷ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸರ್ಪ), ವಿಶ್ವಕ್ಸೇನ, ಸುಗ್ರೀವ, ರಾಮಾನುಜರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಆನಂದ ನಿಲಯದ ಎರಡನೇ ಅಂತಸ್ತಿನ ವಾಯುವ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿಮಾನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರವು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ನಿಖರವಾದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಪೂಜೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು "ವೈಖಾನಸ ಆಗಮ" ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿಖಾನಸ ಋಷಿಯು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನೆಂದು ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಅತ್ರಿ, ಭೃಗು, ಮರೀಚಿ, ಕಶ್ಯಪರಿಂದ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವೈಖಾನಸವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು (ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅವತಾರಗಳನ್ನು) ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವರಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಾತನ ಗ್ರಂಥಗಳು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಆರು ಬಾರಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಪೂಜೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ದೈನಂದಿನ, ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸಂಭವಿಸುವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ) ಸುಪ್ರಭಾತ ಸೇವೆ, ತೋಮಲ ಸೇವೆ, ಅರ್ಚನೆ, ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ, ಡೋಲೋತ್ಸವ (ಉಂಜಲ್ ಸೇವೆ), ಅರ್ಜಿತ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವ, ಅರ್ಜಿತ ವಸಂತೋತ್ಸವ, ಸಹಸ್ರ ದೀಪಾಲಂಕಾರಣ ಸೇವೆ, ಏಕಾಂತ ಸೇವೆ ಸೇರಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರದ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಮಂಗಳವಾರದ ಅಷ್ಟದಳ ಪಾದ ಪದ್ಮಾರಾಧನೆ, ಬುಧವಾರದ ಸಹಸ್ರ ಕಳಶಾಭಿಷೇಕ, ಗುರುವಾರದ ತಿರುಪ್ಪವಾದ ಸೇವೆ, ಶುಕ್ರವಾರದ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ನಿಜಪದ ದರ್ಶನಂ ಸೇರಿವೆ. ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರ ಯಾವುದೇ ವಾರದ ಸೇವೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೇಷ್ಠಾಭಿಷೇಕ, ಆನಿವಾರ ಆಸ್ಥಾನಂ, ಪವಿತ್ರೋತ್ಸವಂ, ಕೋಯಿಲ್ ಆಳ್ವಾರ್ ತಿರುಮಂಜನಂ ಸೇರಿವೆ.
ದರ್ಶನ
ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಎರಡು ವೈಕುಂಟಂ ಸರದಿಸಾಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು: ಒಂದು ವರ್ಷ 1983ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು 2000 ರಲ್ಲಿ. ವೈಕುಂಠಂ ಸರದಿಸಾಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಕುಳಿತು ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುವ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಕ್ತನು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮಿ ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯ ಉತ್ತರ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಭೂವರಾಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೇಶಮುಂಡನ
ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ದೇವರಿಗೆ ಒಂದು ಕಾಣಿಕೆಯಾದ "ಮೊಕ್ಕು" ಎಂಬುದರ ಭಾಗವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೇಶಮುಂಡನ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಕೂದಲಿನ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದು ಟನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೂದಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುವುದರಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಲಾಭ ಬರುತ್ತದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ತಲೆಗೆ ಗೋಪಾಲಕನು ಹೊಡೆದಾಗ, ಅವನ ನೆತ್ತಿಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವು ಬೋಳಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಗಂಧರ್ವ ರಾಜಕುಮಾರಿ ನೀಲಾದೇವಿ ಗಮನಿಸಿದಳು. ತಕ್ಷಣ, ಅವಳು ತನ್ನ ಕೂದಲಿನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ, ತನ್ನ ಮಾಯೆಯಿಂದ, ಅವನ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಳು. ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನು ಅವಳ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದನು. ಕೂದಲು ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪದ ಸುಂದರ ಆಸ್ತಿಯಾದ್ದರಿಂದ, ತನ್ನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ತನಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವರು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಕೂದಲನ್ನು ಅವಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಳು ಎಂದು ಅವನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ಹಾಗಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮುಡಿಯನ್ನು ನೀಲಾದೇವಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ನೀಲಾದ್ರಿ ಎಂಬ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅವಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷೌರಿಕರು ಪುರುಷ ಮತ್ತು ನಾಯೀ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ತಾವು ಸ್ತ್ರೀ ಕ್ಷೌರಿಕರನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯರ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ವೈಫಲ್ಯತೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಮಹಿಳಾ ಕ್ಷೌರಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಲು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು.
ಹುಂಡಿ
ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ತನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ಏರ್ಪಾಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕುಬೇರನು ಪದ್ಮಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮದುವೆಗೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟನು. ಶ್ರೀನಿವಾಸನು ಕುಬೇರನಿಂದ ಒಂದು ಕೋಟಿ ೧೧.೪ ದಶಲಕ್ಷ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಸಾಲ ಕೇಳಿದನು. ದೇವರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ಶೇಷಾದ್ರಿ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗದಂತಹ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿಯರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಚಿರಕಾಲ ಬಾಳಿದರು. ದೇವಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಚಿರಕಾಲು ಬಾಳಲು ಆಯ್ದುಕೊಂಡಳು. ಇದರ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಭಕ್ತರು ಅವನು ಕುಬೇರನಿಗೆ ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ತಿರುಪತಿಗೆ ಹೋಗಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಹುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ದುಡ್ಡು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹುಂಡಿ ಸಂಗ್ರಹ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ರೂ. 22.5 ದಶಲಕ್ಷ ಮುಟ್ಟಬಹುದು.
ತುಲಾಭಾರ
ತುಲಾಭಾರ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತನು ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಯ ಹರಿವಾಣದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಹರಿವಾಣದ ಮೇಲೆ ಭಕ್ತನ ತೂಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಬೆಲ್ಲ, ತುಳಸಿ ಎಲೆ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಚಿನ್ನ, ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳು ಅಥವಾ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/TirumalaFunction.jpg/250px-TirumalaFunction.jpg|right|thumb|250x250px| ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ "ನಿತ್ಯ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಪಚ್ಚ ತೋರಣಂ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 433 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಉತ್ಸವವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂಬತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂರ್ತಿಯಾದ ಮಲಯಪ್ಪನನ್ನು ಅವನ ಪತ್ನಿಯರಾದ ಶ್ರೀದೇವಿ ಮತ್ತು ಭೂದೇವಿಯರೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಮದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣಂ, ಪೆದ್ದ ಶೇಷ ವಾಹನಂ, ಚಿನ್ನ ಶೇಷ ವಾಹನಂ, ಹಂಸ ವಾಹನಂ, ಸಿಂಹವಾಹನಂ, ಮುತ್ತೈಪು ಪಂಡಿರಿ ವಾಹನಂ, ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ ವಾಹನಂ, ಸರ್ವ ಭೂಪಾಲ ವಾಹನಂ, ಮೋಹಿನಿ ಅವತಾರಂ, ಗರುಡ ವಾಹನಂ, ಹನುಮಂತ ವಾಹನಂ, ಸ್ವರ್ಣ ರಥೋತ್ಸವಂ, ಗಜವಾಹನಂ, ರಥೋತ್ಸವಂ, ಅಶ್ವ ವಾಹನಂ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ಸ್ನಾನ ಸೇರಿವೆ. ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗರುಡ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಕುಂಠ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾದ ದಿನ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವೈಷ್ಣವ ಹಬ್ಬವಾದ ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ತಿರುಮಲದಲ್ಲಿ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು "ವೈಕುಂಠ ದ್ವಾರಂ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವ, ವಿಶೇಷ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ದರ್ಶನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ 150,000ರಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ರಥಸಪ್ತಮಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು, ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು (ಮಲಯಪ್ಪ) ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಏಳು ವಿಭಿನ್ನ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ತಡರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬಗಳಾದ ರಾಮ ನವಮಿ, ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ಯುಗಾದಿ, ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ (ತೇಲುವ ಉತ್ಸವ), ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಪರಿಣಯೋತ್ಸವಗಳು, ಪುಷ್ಪ ಯಾಗ, ಪುಷ್ಪ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ, ಮಾರ್ಚ್-ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ವಸಂತೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ತೋತ್ರಗಳು
ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತಂ ಎಂಬುದು ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗಿನ ಸಾಯನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಮುಂಜಾನೆ ಮುನ್ನದ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಅವನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ನಿದ್ರೆಯಿಂದ ಎಬ್ಬಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಸುಪ್ರಭಾತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು 13 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿ ಭಯಂಕರಂ ಅಣ್ಣಂಗರಾಚಾರ್ಯರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸುಪ್ರಭಾತಂ (29), ಸ್ತೋತ್ರಂ (11), ಪ್ರಪತ್ತಿ (14) ಮತ್ತು ಮಂಗಳಾಶಾಸನಂ (16) ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ 70 ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಸಂತ, ತೆಲುಗಿನ ಮಹಾನ್ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ತಲ್ಲಪಾಕ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯರು (ಅನ್ನಮಯ್ಯ), ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಸ್ತುತಿಗಾಗಿ 32000 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ತನೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಶೃಂಗಾರ ಸಂಕೀರ್ತನಲು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಂಕೀರ್ತನಲು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪದೇಗುಲಗಳು
ವರದರಾಜ ದೇವಸ್ಥಾನ
ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ವೆಂಡಿವಾಕಿಲಿಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಬೆಳ್ಳಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ) ವಿಮಾನ-ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಮ್‍ನಲ್ಲಿ ವರದರಾಜನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಯು ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಯೋಗ ನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ
ವಿಮಾನ-ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1330 – 1360 ರ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಯೋಗ-ನರಸಿಂಹನು ಯೋಗ ಪಟ್ಟದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ಚಕ್ಕಳ ಮುಕ್ಕಳ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ಯೋಗ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೆಳಗಿನ ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಗರುತ್ಮಂತ ದೇವಸ್ಥಾನ
ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ವಾಹನನಾದ ಗರುಡನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವು ಜಯ- ವಿಜಯರ ಬಂಗಾರುವಕಿಲಿ (ಬಂಗಾರದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ) ಎದುರುಗಡೆ ಇದೆ. ಈ ಉಪ ದೇಗುಲವು ಗರುಡಮಂಟಪದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಗರುತ್ಮಂತ ಮೂರ್ತಿಯು ಆರು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಗರ್ಭಗೃಹದ ಒಳಗಿನ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ.
ಭೂವರಾಹ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಬೇಡಿ-ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಬೇಡಿ-ಆಂಜನೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹನುಮಂತನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಉಪ-ದೇಗುಲವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಖಿಲಾಂಡಮ್ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸ್ಥಳ) ಬಳಿಯ ಮಹಾದ್ವಾರದ ಎದುರು ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರು ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಕೋಳ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ವಕುಳಮಾತಾ ಸನ್ನಿಧಿ
ವಕುಳಮಾತೆಯು ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನ ತಾಯಿ. ವರದರಾಜ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. ದೇವತೆ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಅವಳು ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಆಹಾರದ ತಯಾರಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ವಕುಳಮಾತೆಯ ಸನ್ನಿಧಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಾರಿ ಪೋಟು(ಅಡುಗೆಮನೆ)ಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಗೋಡೆಗೆ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕುಬೇರ ಸನ್ನಿಧಿ
ವಿಮಾನಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯೊಳಗೆ ಕುಬೇರನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ಉಪ ದೇಗುಲವಿದೆ. ಮೂರ್ತಿಯು ಗರ್ಭಗೃಹದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯ ಕಡೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದೆ.
ರಾಮಾನುಜ ದೇಗುಲ
ಗಮನಾರ್ಹ ಭಕ್ತರು
ರಾಮಾನುಜರು (1017-1137) ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಆಚಾರ್ಯರು. ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪವಿತ್ರ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ, ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಸ್ವತಃ 'ಆಚಾರ್ಯ' (ಗುರು ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷಕ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಪೆದ್ದ ಜೀಯರ್ ಮಾತಮ್‍ನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಅನಂತಾಳ್ವಾನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಅವರು ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Annamacharya.jpg/220px-Annamacharya.jpg|thumb| ಪದ-ಕವಿತಾ ಪಿತಾಮಹ [[ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ|ಶ್ರೀ ತಲ್ಲಪಾಕ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ (ಅಥವಾ ಅನ್ನಮಯ್ಯ) ರ ಪ್ರತಿಮೆ - ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಹಾಡುಗಾರ]] ಶ್ರೀ ತಲ್ಲಪಾಕ ಅನ್ನಮಾಚಾರ್ಯ (ಅಥವಾ ಅನ್ನಮಯ್ಯ) (22 ಮೇ 1408 - 4 ಏಪ್ರಿಲ್ 1503) ಅವರು ತಿರುಮಲ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಗೀತರಚನೆಕಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 36000 ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ತೆಲುಗು ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುತ್ತವೆ.
ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳು
ಈ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸಪ್ತಗಿರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸಪ್ತಋಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವರನ್ನು ಸಪ್ತಗಿರಿನಿವಾಸ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಈ ಏಳು ಬೆಟ್ಟಗಳಾವುವೆಂದರೆ-
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮನೆಘಟ್ಟದ ಟಿ.ಸುಬ್ಬರಾಯರು
ಪರಿಚಯ :
ಮನೆಘಟ್ಟದ ಟಿ ಸುಬ್ಬರಾಯರ ತಂದೆ ಶ್ರೀಯುತ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರು ; ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಭವಾನಮ್ಮನನವರು. ಸುಬ್ಬಾಯರು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಅವರಿಗೆ ಶೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ,  ಶ್ರೀ ಮಂಗಳ ಮೂರ್ತಿ ಸಹೋದರರು. ಮೂ ವರು ಸಹೋದರಿಯರು. ಸುಬ್ಬರಾಯರಿಗೆ ೧೪ ವರ್ಷವಾದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ ತೀರಿಕೊಂಡರು, ತಂದೆ ತೀರಿದ  ಮರು ದಿನವೇ  ತಾಯಿಯೂ ತೀರಿಕೊಂಡರು ; ಆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಡು ಬಡತನದ ಸಂಸಾರದ ಹೊಣೆ ಗಾರಿಕೆ ಹೊತ್ತು, ಇರುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಅರೂಪವಾಗಿದ್ದ ಜಮೀನನ್ನೇ ತಮ್ಮಂದಿರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿ ತಮ್ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ತಂಗಿಯರಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಿದರು.. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆ :
--
ಕಲಾಸೇವೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು :
-
ಅಭಿಪ್ರಾಯ :
-
ಪಂಚಾಯತರಾಗಿ ;
--
ಆಧಾರ :
-
ನೋಡಿ:
---
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೫ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಐದನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೭೮ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೭೯ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್
ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ
ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಜೈನ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಬರಹಗಾರ, ಕ್ರೀಡಾ ನಿರೂಪಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿರೂಪಕ. ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಇಂದೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರಂಜನಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮದನ್ ಕುನ್ವರ್‌ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದ ಅವರು, ಶ್ರೀ ಗೋವಿಂದ್ರಂ ಸೆಕ್ಸಾರಿಯಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ (SGSITS) ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ನೆಹರು ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ನಡುವಿನ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಳು, ೮೫ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಏಕದಿನ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳು, ಹಲವಾರು ಟ್ವೆಂಟಿ ಟ್ವೆಂಟಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕವರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾಮೆಂಟರಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಖೇಲ್ ಪತ್ರಕಾರಿತಾ ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾ ಮಹಾಭಾರತ್
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ. ಇಂದೋರ್‌ನ ಹೋಲ್ಕರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್‌ಗಳ ಬಾಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಶೀಲ್ ದೋಷಿ ಕಾಮೆಂಟೇಟರ್ಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಪುಚ್ಛ ಸಸ್ಯಗಳು
alt=ಟೆರಿಡೋಫೈಟ್|thumb|ಪುಚ್ಛಸಸ್ಯ
ಪುಚ್ಛ ಸಸ್ಯಗಳು (ಟೆರಿಡೋಫೈಟ್) ಎನ್ನುವುದು ವಾಹಕ ಅಂಗಾಂಶವಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ ( ಕ್ಸೈಲಂ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋಯಂ ಇರುತ್ತದೆ ) ಇದು ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ " ಕ್ರಿಪ್ಟೊಗ್ಯಾಮ್ಗಳು " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅಂಗಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಜರೀಗಿಡಗಳು, ಹಾರ್ಸ್‌ಟೇಲ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಲೈಕೋಫೈಟ್‌ಗಳು ( ಕ್ಲಬ್‌ಮೋಸಸ್, ಸ್ಪೈಕ್‌ಮೋಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಲ್‌ವರ್ಟ್‌ಗಳು ) ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪುಚ್ಛ ಸಸ್ಯಗಳ ವಿಭಾಗಗಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವು ಮೊನೊಫೈಲೆಟಿಕ್ ಗುಂಪನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಜರೀಗಿಡಗಳು (ಮತ್ತು ಹಾರ್ಸ್‌ಟೇಲ್‌ಗಳು) ಲೈಕೋಫೈಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ. "ಟೆರಿಡೋಫೈಟಾ" ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೇವಲ ಟ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಅಲ್ಲ. ಜರೀಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಲೈಕೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಜೀವನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಆಫ್ ಪ್ಟಿರಿಡಾಲಜಿಸ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಟಿರಿಡೋಫೈಟ್ ಫೈಲೋಜೆನಿ ಗ್ರೂಪ್ ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಚಕ್ಕರೆ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ
ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಕ್ಕರೆ ಗ್ರಾಮದವರು.
ಡಾ,ಚಕ್ಕೆರೆ ಶಿವಶಂಕರ್ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲೂಕಿನ ಚಕ್ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದವರು. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾನಪದ ಪರಿಷತ್ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಾಜ್ಯದ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಶರಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಅಪ್ಪಟ ದೇಶಿ ಪ್ರತಿಭೆ. ನಾಡೋಜ ದೇ. ಜವರೇಗೌಡರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ `ಕುವೆಂಪು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ' ಎನ್ನುವ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ವಿವಿಯಿಂದ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ತಲೆಮಾರು, ಜಾನಪದ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ಜಾನಪದ ನಾಯಕತ್ವ, ಜಾನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರವೇಶ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು ಹಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಯಕ್ಷಗಾನ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ರಾಜ್ಯವಲ್ಲದೇ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಜನಪದ ಕುರಿತಂತೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪೌಷ್ಟಿಕ
ಪೌಷ್ಟಿಕ ವೆಂಬುದು ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಜೀವಿಯ ಜೀವಿತಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಉಪಾಪಚಯಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವ, ಅದರ ಪರಿಸರದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳೆಂಬುದು ದೇಹವನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಶಾಖ ಹಾಗು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ದೇಹದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕವನ್ನು ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರೋಟಿಸ್ಟ್(ಪ್ರಟಿಸ್ಟ ಜೀವಿರಾಜ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿ)ಗಳು ಆಂತರಿಕ ಪಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹಲವು ಸಸ್ಯಗಳು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದ ಮೂಲಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಸಸ್ಯಗಳು, ಇವುಗಳು ಪೌಷ್ಟಿಕವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪೌಷ್ಟಿಕವನ್ನು ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರಮಾಣ-ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಜೈವಿಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಗಳು, ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳು(ಅಥವಾ ಅವುಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುವ ವ್ಯೂಹಗಳು, ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು), ಹಾಗು ವಿಟಮಿನ್ ಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾದ ಆಹಾರ ಖನಿಜಗಳು, ನೀರು, ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನೂ ಸಹ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಯಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗದಿದ್ದರೆ ಪೌಷ್ಟಿಕವು ಒಂದು ಜೀವಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮೈಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಗಳು  ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾನವನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರಕ್ರಮವನ್ನು ನೋಡಿ.
ಪೌಷ್ಟಿಕದ ಮಾದರಿಗಳು
ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥನಿರೂಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಕೊಬ್ಬು 9 kcal/g (~37.7 kJ/g)ನಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳು ಹಾಗು ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಗಳು 4 kcal/g (~16.7 kJ/g). ಎಥನೋಲ್(ಗ್ರೈನ್ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್) 7 kcal/g (~29.3 kJ/g)ನಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಉಪಾಪಚಯಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಆಹಾರದಲ್ಲಿನ ಖನಿಜಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು, ಲವಣಗಳು, ಅಥವಾ ಅಯಾನುಗಳಾಗಿವೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತಾಮ್ರ ಹಾಗು ಕಬ್ಬಿಣ. ಈ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾನವ ಉಪಾಪಚಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಸ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ಕಾರ್ಬನ್, ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ಹಾಗು ಆಮ್ಲಜನಕ. ಇವುಗಳು ನೀರು ಹಾಗು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ; ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೂರ್ಯನಕಿರಣವು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ನೈಟ್ರೋಜನ್, ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಂ, ಹಾಗು ಸಲ್ಫರ್ ಗಳೂ ಸಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಇವುಗಳು ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಮ್ಯಾಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಗಳಾಗಿವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೊದಲಕ್ಷರ CHNOPSನಿಂದ ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಜೈವಿಕ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ನೀರು, ನೈಟ್ರೇಟ್, ಫಾಸ್ಫೇಟ್, ಸಲ್ಫೇಟ್ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಗಳು, ಮೆದಸ್ಸುಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳು ಸಂಯುಕ್ತಗಳು), ಆದಾಗ್ಯೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಹಾಗು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ) ಆಮ್ಲಜನಕದ ಡೈಅಟಾಮಿಕ್(ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ) ಅಣುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳೂ ಸಹ ವಿವಿಧ ದೇಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗು ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಗು ಮೈಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ.
ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒದಗಿಸುವುದು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗು ಪಾಚಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್(ಜಲಚರಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಯುವಷ್ಟು ಸಸ್ಯಗಳು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವಿಕೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇತರ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಪಾಚಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು, ಮೀನಿಗೆ ಉಸಿರಾಡಲು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ನಿಷ್ಕಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ರೊಚ್ಚು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ ಸೇರಿದೆ(ಅಧಿಕವಾದ ಕೃಷಿ ಗೊಬ್ಬರಗಳ ಹರಿವು) ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಹಾಗು ಫಾಸ್ಫರಸ್, ಜೊತೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕೃತಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಯುಟ್ರೋಫಿಕೇಶನ್ ಸರಣಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಅಗತ್ಯ ಹಾಗು ಅನಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳು
ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯ ಅಥವಾ ಅನಗತ್ಯಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ(ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು), ಹಾಗು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ಪರಿಸರದಿಂದ ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕು.
ಮಾನವರಿಗೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ನೆಣಾಮ್ಲಗಳು, ಅಗತ್ಯ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳು, ವಿಟಮಿನ್ ಗಳು, ಹಾಗು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಹಾರ ಖನಿಜಗಳು. ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹಾಗು ನೀರು ಸಹ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ "ಆಹಾರ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮನುಷ್ಯರು, ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಗಳು, ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಹಾಗು ಎಥನೋಲ್ ನಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಜೊತೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಗಳಿಂದ ಅಗತ್ಯವಾದ ಇತರ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಮುದ್ರಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಪೌಷ್ಟಿಕದ್ರವ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಎಡಫಾಲಜಿ ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ
ಆಹಿತಾಗ್ನಿ
ವೇದೋಕ್ತ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಧಾನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾದ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನಿ, ಗಾರ್ಹಪತ್ಯ, ಆಹವನೀಯ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧ ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಗೃಹಸ್ಥ.
ವಿವಾಹಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ವಸಂತಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಗ್ರೀಷ್ಮಋತುವಿನಲ್ಲೂ ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಶರದೃತುವಿನಲ್ಲೂ ಅಗ್ನ್ಯಾಧಾನಕ್ರಿಯೆ ವಿಹಿತವಾಗಿದೆ.
ಆಧಾನವೆಂದರೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಿ ಮಂತ್ರಪೂರ್ವಕ ಯಜ್ಞಾಂಗಣದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು. ಈ ಅಗ್ನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಸಾಯಂಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಅಗ್ನ್ಯಾಧಾನಾನಂತರ ಬರುವ ಮೊದಲನೆಯ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ದರ್ಶಪೂರ್ಣಮಾಸವೆಂಬ ಯಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕು. ಕಾಲಾನುಗುಣವಾಗಿ ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಮ್ಯೇಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಆಹಿತಾಗ್ನಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ನಿಯಮಗಳುಂಟು. ಈ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳನ್ನು ಆತ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಅಗ್ನಿ ನಷ್ಟವಾದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಮತ್ತೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲೂ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕ್ರಮಾಂತರಗಳಿವೆ. ಹೆಂಡತಿ ಇಲ್ಲದವನಿಗೆ ಅಗ್ನಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಹಿತಾಗ್ನಿ ಸತ್ತ ಬಳಿಕ ಆತ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಮೂರು ಅಗ್ನಿಗಳಿಂದಲೇ ಆತನನ್ನು ದಹಿಸಬೇಕು. ಸುಟ್ಟದಿನದಿಂದ ಆಶೌಚಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭ. ಅಂತೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು
ನೆಲ್ಲೂರು ನೆಂಬಕ್ಕ
ಗದಗಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಪಂ.ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
ಸಿದ್ಧರ ಬೆಟ್ಟ
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧರ ಬೆಟ್ಟ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ತೋವಿನಕೆರೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ಧರ ಬೆಟ್ಟ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಕಣಜ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎಡೆ ಯೂರು ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಠ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಸಮೀ ಪದ ಕಗ್ಗೆರೆ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ತಪೋಭೂಮಿ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಶಿಂಷಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡ ಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುವ ಮಾರ್ಕೋನಹಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯವಿದೆ. ಇದೂ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ.
ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‍ಗಳು
thumb| ಮಾರ್ಕ್ಯಾಂಶಿಯಾ, ಲಿವರ್‌ವರ್ಟ್‌ನ ಉದಾಹರಣೆ. ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಗುಂಪಾಗಿದ್ದು, ವಾಹಕನಾಳಗಳಿಲ್ಲದ ಭೂ ಸಸ್ಯಗಳ (ಭ್ರೂಣಸಸ್ಯಗಳು) ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಲಿವರ್‌ವರ್ಟ್‌ಗಳು, ಹಾರ್ನ್‌ವರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳು. ಇದು ಸಸ್ಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶೈವಲಗಳಿಗೂ (ಆಲ್ಜೀ) ಜರೀಗಿಡಗಳಿಗೂ (ಫರ್ನ್) ನಡುವಣ ವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ಎಂಬ್ರಿಯೋಫೈಟ ವಿಭಾಗದ ಮೊದಲನೆಯ ವರ್ಗ. ಅವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ತೇವವಾದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ (ಜೌಗುಭೂಮಿ, ನದೀದಡ, ಹಳ್ಳಗಳ ದಂಡೆ) ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಅವು ಒಣ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ (ಶುಷ್ಕ ವಾತಾವರಣ) ಬದುಕಬಲ್ಲವು. ಅವುಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಸುಮಾರು 20,000 ಸಸ್ಯಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯಕೃತ್ತಿನಾಕಾರದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಾವಸೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಭಾಗ. ಜರೀಗಿಡಗಳಂತೆ ಇವು ಕೂಡ ಉಭಯ ಜೀವಿಗಳು. ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು (ಗ್ಯಾಮೆಟಾಂಜಿಯಾ ಮತ್ತು ಸ್ಪ್ರಾಂಜಿಯಾ) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಬೀಜಕಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಯಾರಾಫೈಲೆಟಿಕ್ ಗುಂಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮೊನೊಫೈಲೆಟಿಕ್ ಗುಂಪು ಅಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. "ಬ್ರಯೋಫೈಟ್" ಎಂಬ ಪದವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ, (ಬ್ರಿಯಾನ್ ಎಂದರೆ "ಮರದ ಪಾಚಿ", ಮತ್ತು ಫೈಟನ್ ಎಂದರೆ "ಸಸ್ಯ") ಬಂದಿದೆ.
ರಚನೆ
ಅನೇಕ ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳ ಸಸ್ಯದೇಹಕ್ಕೆ ಥ್ಯಾಲಸ್ [ ಎಲೆಯಂತಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಂಡದಂತಾಗಲಿ ಇಲ್ಲದ್ದು] ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಪಟ್ಟಿಯಂತಿದ್ದು ಆಧಾರಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಬ್ರಯೋಪೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ-ಹಾವಸೆಗಳಲ್ಲಿ-ದೇಹ ಒಂದು ಪರ್ಣಾವೃತಕಾಂಡದಂತಿದೆ. ದೇಹ ಥ್ಯಾಲಸ್ ಆಗಿರಲಿ ಪರ್ಣಾವೃತವಾಗಿರಲಿ, ಅದು ಮೃದುವಾಗಿಯೂ ಹಸಿರಾಗಿಯೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಜೀವಿ. ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬೇರುರೋಮಗಳಂತಿರುವ ರೈಜ಼ಾಯಿಡ್‌ಗಳಿವೆ. ಸಸ್ಯವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೂ ನೆಲದಿಂದ ನೀರು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೀರುವುದಕ್ಕೂ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ಹೊರ ಆಕಾರ ಹಾಗೂ ಒಳರಚನೆ ಸರಳರೀತಿಯದು. ಇಡೀ ದೇಹದ ತುಂಬ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕೋಶಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳ ಹೊರ ಆಕಾರವಿದ್ದು ಜಟಿಲ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಒಳರಚನೆಯಿದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಶೇಖರಣೆಯೇ ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುವ ಕೋಶಗಳುಂಟು. ಪರ್ಣಾವೃತ್ತ ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಡದಂತಿರುವ ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳಂತಿರುವ ಭಾಗಗಳು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವ ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯದಲ್ಲೂ ವಾಹಕ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಲ್ಲ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ರಚನೆಗಳು
ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ತಿಯೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಜನನಾಂಗ ಆಂಥೆರಿಡಿಯಮ್. ಇದು ದೃಢವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದವಾದ ಗದೆಯಂತೆಯೋ ಗೋಳದಂತಯೋ ಇದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಪುರುಷಾಣುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುವು. ಇವು ಆಂಥೆರಿಡಿಯಮ್ಮಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬಂದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವೇಚ್ಛೆಯಾಗಿ ಈಜುತ್ತ ಹೆಣ್ಣು ಜನನಾಂಗವನ್ನರಸುತ್ತ ಚಲಿಸುವುವು. ಹೆಣ್ಣು ಜನನಾಂಗಕ್ಕೆ ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದರ ಆಕಾರ ಬುದ್ದಲಿಯಂತೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ದುಂಡನೆಯ ತಳಭಾಗವನ್ನು ವೆಂಟರ್ ಎಂದೂ ಕೊಳವೆಯಂತಿರುವ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಕಂಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೆಂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅಂಡಾಣು ಉಂಟು. ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಕಂಠನಾಳ ಕೋಶಗಳೂ ಕಂಠದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕೋಶಗಳಿಂದಾದ ಮುಚ್ಚಳವೂ ಇವೆ. ಪ್ರಬುದ್ಧಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದ ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಮ್ಮಿನ ವೆಂಟ್ರಲ್ ನಾಳಕೋಶ ಮತ್ತು ಕಂಠನಾಳ ಕೋಶಗಳು ಛಿದ್ರವಾಗಿ ಲೋಳೆಯಂಥ ವಸ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೋಳೆವಸ್ತು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಉಬ್ಬಿ, ಕಂಠ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪುರುಷಾಣು ಹಾಗೂ ಅಂಡಾಣುಗಳ ಮಿಲನ, ಸಸ್ಯಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಪುರುಷಾಣು ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಮ್‌ನ ಕಂಠನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಳೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂಡಾಣುವಿನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅದರೊಡನೆ ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಆರ್ಕಿಗೋನಿಯಮ್ ಮ್ಯಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚೋದಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಪುರುಷಾಣುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಷೆ ಚಿತ ಅಂಡಾಣು ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ಎಂಬ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೊದಲನೆಯ ಕೋಶ. ಈ ಕೋಶ ಅನೇಕ ವಿಭಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭ್ರೂಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಭ್ರೂಣ ಬೆಳೆದು ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳ ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳುಂಟು. ಮೊದಲನೆಯದು ಪಾದದಂತಿರುವ ಬುಡ. ಇದರ ಕೆಲಸ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೈಟ್‌ನಿಂದ ಆಹಾರ ಹೀರುವಿಕೆ. ಎರಡನೆಯದು ತೊಟ್ಟಿನಂತಿರುವ ಮಧ್ಯಭಾಗ. ಆಹಾರವನ್ನು ಬುಡದಿಂದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೀಜಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೀಜಕೋಶವನ್ನು ಸುತ್ತಲಿನ ರಕ್ಷಕ ಕವಚಗಳಿಂದ ಹೊರತಳ್ಳುವುದು ಇದರ ಕಾರ್ಯ. ಮೂರನೆಯ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ತುದಿಯ ಭಾಗ ಪೊರೆಚೀಲ ಅಥವಾ ಬೀಜಕೋಶ. ಕೆಲವು ಬ್ರಯೊಪೈಟ್‌ಗಳ ಇಡೀ ಸ್ಪೋರೋ ಕೇವಲ ಬೀಜಕೋಶದಿಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಕೋಶದ ಕೆಲವು ಕೋಶಗಳು ಮಯೋಸಿಸ್ ರೀತಿಯ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಬೀಜಕಣ ಅಥವಾ ಬೀಜಾಣುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್ ತನ್ನ ಆಹಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೈಟನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಬೀಜಾಣು ಗ್ಯಾಮಿಟೋಫೈಟ್ ಎಂಬ ತಲೆಮಾರಿನ ಮೊದಲ ಕೋಶ. ಇದು ಬಹುಪಾಲು ಬ್ರಯೋಪೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೈಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಳಾಕೃತಿಯ ಪ್ರೋಟೊನೀಮ ಎಂಬ ಘಟ್ಟದ ಮೂಲಕ ಗ್ಯಾಮಿಟೊಫೈಟ್ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಬ್ರಯೋಫೈಟ್‍ಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಅವು ಅನೇಕ ತಾಪಮಾನಗಳು (ಶೀತ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವಗಳ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ), ಎತ್ತರ (ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಪರ್ವತಗಳ ಮೇಲೆ), ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವಿರುವಲ್ಲಿ (ಒಣ ಮರುಭೂಮಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆರ್ದ್ರ ಮಳೆಕಾಡುಗಳವರೆಗೆ) ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ವರ್ಗೀಕರಣ
1 ಹೆಪ್ಯಾಟಿಕಾಪ್ಸಿಡ ಅಥವಾ ಹೆಪ್ಯಾಟಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಿಕ್ಸಿಯ, ಮಾರ್ಕಾಂಷಿಯ ಇತ್ಯಾದಿ.