cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ
ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಸೇನಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
thumb|250px|right|ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ವಿಮಾನದಿಂದ ದಾಳಿಗೊಳಗಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೈಲ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ತೊಟ್ಟಿಯು, ವಾಯುದಾಳಿಯಾದ ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವುದು. ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 545,000ದಿಂದ 600,000ದವರೆಗೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ಸಮಯದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳೆರಡೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಂದಿನ ಬಹುಪಾಲು ಪರಿಣತರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ; ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಬೆಂಬಲ ಘಟಕಗಳೆರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು ಎಂಬುದು ಸದರಿ ಪರಿಣಿತರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅನೇಕರು ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದ ಒತ್ತಾಯದಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಇರಾನ್‌‌-ಇರಾಕ್‌ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ಗೆ ದೊರೆತ ವ್ಯಾಪಕ ಬೆಂಬಲವು, ವಿಶ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಸೇನಾ ಸಾಧನಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರಾಕ್‌ನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಬೃಹತ್‌ ಮಿಶ್ರರೂಪದ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಕೀಕರಣದ ಒಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನು ಇದು ಉಂಟುಮಾಡಿತು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಡೆಯು ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಬಳಲಿತು. ಇರಾಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಪಡೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಚೀನೀ ಟೈಪ್‌ 59ಗಳು ಮತ್ತು ಟೈಪ್‌ 69ಗಳು, 1950ರ ದಶಕ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸೋವಿಯೆಟ್‌-ನಿರ್ಮಿತ T-55ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಅಸದ್‌ ಬ್ಯಾಬಿಲ್‌ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು (ಇವು ಪೋಲಿಷ್‌ ಮೂಲದ T-72 ಒಡಲುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಸ್ವದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಲಾದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಮೂಲದ ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು) ಬಳಸಿದವು. ಥರ್ಮಲ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಲೇಸರ್‌ ರೇಂಜ್‌ಫೈಂಡರ್‌ಗಳಂಥ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಈ ಯಂತ್ರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವು ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಥರ್ಮಲ್‌ ಸೈಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾಬೋಟ್‌ ರೌಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಮವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು. ಇರಾಕಿನ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಒಕ್ಕೂಟದ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಸಬಲ್ಲುದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಇರಾಕಿನ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳನ್ನು ಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಾಧನವು ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಿತ್ತು. ಹಳತಾದ, ಅಗ್ಗದ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪೆನೆಟ್ರೇಟರುಗಳನ್ನು U.S. ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಫಿರಂಗಿರಥಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಚೋಭಾಮ್‌ ರಕ್ಷಾಕವಚಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಇರಾಕಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರು; ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಫಲಿತಾಂಶ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುದ್ಧದ (ಅಂದರೆ ಕುವೈಟ್‌ ನಗರದೊಳಗೇ ಹೋರಾಡುವ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿಯೂ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡವು; ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅದು ದಾಳಿಮಾಡುವ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾವುನೋವುಗಳು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಹೋರಾಟವು ಸಂಭವಿಸುವ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುದ್ಧವು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸುಸಜ್ಜಿತವಾಗಿರುವ ಪಡೆಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದಾಗಿದೆ.
ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಸೇನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬಳಸಲೂ ಸಹ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು, ಆದರೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಥವಾ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಆದೇಶಿಸುವವರ ಪರಿಣತಿಯ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಅನುಷ್ಠಾನವು ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸಂವಹನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂಕರುಗಳ ಮೇಲೆ ಆದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವಾಯುದಾಳಿಗಳೂ ಸಹ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು.
ಸಕ್ರಿಯ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅಂತ್ಯ
thumb|left|upright|ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಕುವೈಟ್‌ನಿಂದ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ್ದರ ಸಂಭ್ರಮವನ್ನು ಅಚರಿಸುವಾಗ, ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳು ಕುವೈಟಿನ ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಬಾವುಟಗಳನ್ನು ಬೀಸುತ್ತಿರುವುದು.
ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಆಕ್ರಮಿತವಾದ ಇರಾಕಿನ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಂತಿ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು; ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಸಂಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿದವು. ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಹಾನಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಗಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇವಲ ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಭಾಗದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಷಿಯಾಗಳ ದಂಗೆಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಕೆಲವೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳು ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿನ ಬಹುಪಾಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 2ರಂದು ಪ್ರಸಾರವಾದ ಒಂದು "ಮುಕ್ತ ಇರಾಕ್‌ನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ" ದಂಗೆಗಳು ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಆಚೆಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದ CIAಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರವೊಂದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು. ದಂಗೆಯು ಬೃಹತ್‌ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಸದ್ದಾಂನಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವಾಯ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಅಮೆರಿಕಾ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅರೇಬಿಕ್‌ ಸೇವೆಯು ದಂಗೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು.
ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ದಂಗೆಯನ್ನು ತಾನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಅಮೆರಿಕಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕುರ್ದಿಷ್‌ ನಾಯಕರು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಬೆಂಬಲ ಬಂದಾಗ, ಇರಾಕಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ಗೆ ನಿಷ್ಠರಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕುರ್ದಿಷ್‌ ದಂಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಯವಾಗಿ ಸದೆಬಡಿದರು. ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕುರ್ದ್‌‌ ಜನರು ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇರಾನ್‌‌‌‌‌‌ನ ಕುರ್ದಿಷ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಿದುಬಂದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್‌ನ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಹಾರಾಟ-ರಹಿತ ವಲಯಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡಲು ಈ ಘಟನೆಗಳು ಕಾರಣವಾದವು. ಕುವೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಬ್‌ದೊರೆಯನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇರಾಕಿನ ಶಂಕಿತ ಶತ್ರುಸಹಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, 400,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರು; ಇವರಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನಿಯಾದ ಜನರೂ ಸೇರಿದ್ದರು (ಸದ್ದಾಂಗೆ ಅವರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ).
ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ್ನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವ ಬದಲು, ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಅವನು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬುಷ್‌ ಆಡಳಿತವು ಒಂದಷ್ಟು ಟೀಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. 1998ರಲ್ಲಿ ತಾವಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಬರೆದ ಎ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮ್ಡ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಬುಷ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಂಟ್‌ ಸ್ಕೌಕ್ರಾಫ್ಟ್‌‌ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಂಥ ಕ್ರಮವನ್ನೇನಾದರೂ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಬಿರುಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಅನೇಕ ಅನವಶ್ಯಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಡಿಕ್‌ ಚೆನೆ ಎಂಬಾತ 1992ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ:
"I would guess if we had gone in there, we would still have forces in Baghdad today. We'd be running the country. We would not have been able to get everybody out and bring everybody home. And the final point that I think needs to be made is this question of casualties. I don't think you could have done all of that without significant additional U.S. casualties, and while everybody was tremendously impressed with the low cost of the (1991) conflict, for the 146 Americans who were killed in action and for their families, it wasn't a cheap war. And the question in my mind is, how many additional American casualties is Saddam (Hussein) worth? And the answer is, not that damned many. So, I think we got it right, both when we decided to expel him from Kuwait, but also when the President made the decision that we'd achieved our objectives and we were not going to go get bogged down in the problems of trying to take over and govern Iraq."
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಮಹತ್ತರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಕ್ಷಿಪ್ರಕ್ರಾಂತಿ ಯಲ್ಲಿ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಕಿತ್ತೆಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಆಶಿಸಿತು. ಒಂದು ಬಂಡಾಯದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಸಲು ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಬಲ-ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬಳಸಿತು, ಆದರೆ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.
1991ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 10ರಂದು, ಅಮೆರಿಕಾದ 540,000 ಪಡೆಗಳು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಈ ದೇಶಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು: ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಬಹ್ರೇನ್‌, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಕೆನಡಾ, ಝೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌, ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌, ಗ್ರೀಸ್‌, ಹೊಂಡುರಾಸ್‌, ಹಂಗರಿ, ಇಟಲಿ, ಕುವೈಟ್‌, ಮಲೇಷಿಯಾ, ಮೊರೊಕೊ, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌, ನೈಗರ್‌‌, ನಾರ್ವೆ, ಓಮನ್‌, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌, ಪೋಲೆಂಡ್‌, ಪೋರ್ಚುಗಲ್‌, ಕತಾರ್‌, ರೊಮೇನಿಯಾ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ, ಸೆನೆಗಲ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಸ್ಪೇನ್‌, ಸಿರಿಯಾ, ಟರ್ಕಿ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅರಬ್‌ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ, ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು. ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ ದೇಶಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸೇನಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು, ಆದರೆ ನೇರವಾದ ಸೇನಾ ನೆರವನ್ನು ಅವು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ತಾಳೆಪುಸ್ತಕದ ರಾಜತಂತ್ರ (ಚೆಕ್‌ಬುಕ್‌ ಡಿಪ್ಲೋಮಸಿ) ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್‌‌ನ ಸೀಮೆಯ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ನಡೆದವಾದರೂ, ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಒಂದು ನೇರವಾದ ಮನವಿ ಬಂದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಂಧನ ಮರುಭರ್ತಿಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿತು; ಆದರೆ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅದು ತನ್ನಾವುದೇ ಸೇನಾ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ
thumb|right|ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭೂಸೇನೆಯ ಚಾಲೆಂಜರ್‌‌ 1 ಎಂಬ ಮುಖ್ಯ ಕದನ ಫಿರಂಗಿರಥ.
ಯುದ್ಧದ ಹೋರಾಟ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೈಕಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದತ್ತದಳವಾಗಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಗ್ರಾನ್‌ಬಿ ಎಂಬ ಸಂಕೇತನಾಮವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭೂಸೇನೆಯ ರೆಜಿಮೆಂಟುಗಳು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 1ನೇ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ), ರಾಯಲ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯ ತುಕಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಲ್‌ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಬೃಹತ್‌ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಗೆಬಗೆಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ರಾಯಲ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ವಾಯುನೆಲೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಸದರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು 2,500 ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು 43,000 ಸೇನಾಪಡೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆಂದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಯಲ್‌ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೃಹತ್‌ ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ‌ಬ್ರಾಡ್‌ಸ್ವೋರ್ಡ್ -ವರ್ಗದ ಫಿರಂಗಿ ಸಜ್ಜಿತ ಯುದ್ಧನೌಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ‌ಷೆಫೀಲ್ಡ್ -ವರ್ಗದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇತರ RN ಮತ್ತು RFA ಹಡಗುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. HMS ಆರ್ಕ್‌ ರಾಯಲ್‌‌‌ ಎಂಬ ಲಘು ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌
thumb|left|ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 6ನೇ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಲಘು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗದಿಂದ ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕಿನ ಟೈಪ್‌ 69 ಫಿರಂಗಿರಥವೊಂದನ್ನು ತಪಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸೈನಿಕರು. 18,000 ಪಡೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌,‌ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಐರೋಪ್ಯ ದತ್ತದಳವಾಗಿತ್ತು. U.S. XVIII ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಶೇಷದಳಗಳ ಎಡಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭೂಸೇನಾಪಡೆಯು, 6ನೇ ಲಘು ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಿಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ವಿದೇಶಿ ಸೈನ್ಯದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪಡೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಿದವಾದರೂ, ಅಮೆರಿಕಾದ, ಸೌದಿಯರ ಮತ್ತು CENTCOM ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವು ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು U.S. XVIII ವಾಯುಗಾಮಿ ವಿಶೇಷದಳಗಳ ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಘಟಕಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿ ನಿಯೋಜಿಸಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪಡೆಗಳು ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಾಗ್ಯುಯೆಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆದವು.
ಕೆನಡಾ
thumb|upright|1991ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 1ರಂದು ಕುವೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಗುಂಡುಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ ಕಾಲುವೆಯೊಂದರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ M-113 APCಗಳು ಮತ್ತು ರಾಯಲ್‌ ಸೌದಿ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಫೋರ್ಸ್‌ ಟ್ರಾವೆಲ್ಸ್‌ನ ಇತರ ಸೇನಾ ವಾಹನಗಳ ಒಂದು ದಂಡವ್ಯೂಹ.
ಕುವೈಟ್ ಮೇಲೆ ಇರಾಕ್ ನಡೆಸಿದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆನಡಾ ಒಂದೆನಿಸಿತ್ತು, ಮತ್ತು U.S.-ನೇತೃತ್ವದ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ಸಮುದ್ರತೀರದ ನಿರೋಧಕ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ...HMCS Terra Nova (DDE 259) ಮತ್ತು ...HMCS Athabaskan (DDH 282) ವಿಧ್ವಂಸಕ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಬ್ರಿಯಾನ್‌ ಮುಲ್ರೋನಿ 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಿದ. ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೈನ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ತಂತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗಲು, ...HMCS Protecteur (AOR 509) ಎಂಬ ಸರಬರಾಜು ಹಡಗನ್ನು ಕೂಡಾ ಕಳಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ...HMCS Huron (DDH 281) ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಡಗು ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿತು.
ಇರಾಕ್ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು UN ವತಿಯಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕೆನಡಾದ ಪಡೆಗಳು ಬೆಂಬಲ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು CF-18 ಹಾರ್ನೆಟ್‌ ತುಕಡಿಯನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿದವು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನೆಲದ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸಾವುನೋವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಮುಂದಿನ ನಿಗಾವಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನೂ ಅವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದವು. ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಕೆನಡಾದ CF-18 ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಯೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಮಾನರಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಗುರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊರಿಯಾದ ಯುದ್ಧವಾದಂದಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಸೇನೆಯು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಆಪರೇಷನ್‌‌ ದಮಾಸ್ಕ್‌‌‌ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಓಮನ್‌ನ ಕೊಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದ ಬಹು-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಡಗುಪಡೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ, ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, U.S.ನ ಒಂದು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಹಡಗಿನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂಡಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಂತ್ಯವಾದುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಕುವೈಟ್‌ನ ಬಂದರು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಿಡಿಗುಂಡು ವಿಲೇವಾರಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ನೌಕಾ ವಿಲೇವಾರಿ ಅನ್ವೇಷಕ ತಂಡವನ್ನೂ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.
ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುನೋವುಗಳು
ಯುದ್ಧವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ನಡೆಯುವ ವಾಯುದಾಳಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು, ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅನೇಕ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯುದ್ಧದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗಾಗಿ 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮಾನದಾಳಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುತೇಕ ದಾಳಿಗಳು ಬಾಗ್ದಾದ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಗುರಿಗಳೆಡೆಗೆ ಗಮನವಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ನಗರವು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌‌‌ನ ಅಧಿಕಾರದ ನೆಲೆ ಹಾಗೂ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ಭಾರೀ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ನಗರವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ನೆಲದ ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಡೆದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಗಳು ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಒಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ರಹಸ್ಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ವಿಮಾನಗಳು ಅಮೀರ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನೆಲಗೂಡಿನ ಮೇಲೆ (ಬಂಕರ್‌ ಮೇಲೆ) ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದವು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ 200-400 ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಮತ್ತು ಅಂಗಹೀನಗೊಂಡ ಶರೀರಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಾಗೂ ನೆಲಗೂಡಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದವು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು; ಇದೊಂದು ನಾಗರಿಕ ಆಶ್ರಯತಾಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳಿಕೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರು, ಇದು ಇರಾಕಿನ ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ರಕ್ಷಾವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
ಬೆಥ್‌ ಓಸ್ಬೋರ್ನ್‌ ಡಪಾಂಟೆ ಕೈಗೊಂಡ ತನಿಖೆಯೊಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 3,500ರಷ್ಟು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಇತರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 100,000ದಷ್ಟು ನಾಗರಿಕ ಅಪಮೃತ್ಯುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು.
ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾವುನೋವುಗಳು
ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಾವುನೋವುಗಳ ನಿಖರವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇರಾಕ್‌ ದೇಶವು 20,000 ಮತ್ತು 35,000ದ ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಅಪಮೃತ್ಯುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು ಎಂದು ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಅಂದಾಜಿಸುತ್ತಾರೆ. U.S. ವಾಯುಪಡೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವರದಿಯೊಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ 10,000-12,000ದಷ್ಟು ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಾವುಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 10,000ದಷ್ಟು ಸಾವುನೋವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧ ಸೆರೆಯಾಳಿನ ವರದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಇಸ್ಲಾಮಿನ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ನ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವಿನ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ನೀಡಿತು. ವೈಮಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 2,300 ನಾಗರಿಕರು ಸತ್ತರು ಎಂದು ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ರಕ್ಷಣಾ ಪರ್ಯಾಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಕುರಿತಾದ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಸಾರ, ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ 3,664 ಮಂದಿ ಇರಾಕಿನ ನಾಗರಿಕರು ಹಾಗೂ 20,000 ಮತ್ತು 26,000ದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವಿನ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಮೃತರಾದರೆ, ಇರಾಕಿನ 75,000 ಮಂದಿ ಸೈನಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಒಕ್ಕೂಟ
DoD ವರದಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ, U.S. ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ 148ರಷ್ಟು ಕದನ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳು (ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಗೆ 35 ಮಂದಿ ಮೃತರಾದರು) ಸಂಭವಿಸಿದವು, ಓರ್ವ ವಿಮಾನ ಚಾಲಕನನ್ನು MIA ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು (ಅವನ ಅವಶೇಷಗಳು ದೊರೆತವು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು). ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸದ ಅಪಘಾತಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ 145 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಸತ್ತರು. UKಯು 47 ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ (ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಗೆ 9 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು), ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ ಎರಡು, ಮತ್ತು ಕುವೈಟ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರದ ಅರಬ್‌ ದೇಶಗಳು 37 ಸಾವುಗಳನ್ನು ಕಂಡವು (18 ಸೌದಿಯರು, 10 ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು, 6 UAE, ಮತ್ತು 3 ಸಿರಿಯನ್ನರು). ಕುವೈಟಿನ ಕಡೇಪಕ್ಷ 605 ಸೈನಿಕರು, ಅವರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ 10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ ಕಾಣೆಯಾಗಿದ್ದರು.
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 25ರಂದು, ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಇಡುಗಂಟಿನ ಜೀವನಷ್ಟವು ಸಂಭವಿಸಿತು; ಅಂದು ಇರಾಕಿನ ಒಂದು ಅಲ್‌-ಹುಸೇನ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೈನಿಕರ ಸಾಲುಮನೆಗಳ ಒಂದು ವಠಾರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾಗೆ ಸೇರಿದ 28 ಮಂದಿ U.S. ಭೂಸೇನಾ ಮೀಸಲು ಸೈನಿಕರು ಹತರಾದರು. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ, ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕಿನ ಗುಂಡಿನ ಸುರಿಮಳೆಯಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 190 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು; ಅವರ ಪೈಕಿ 113 ಮಂದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಾಗಿದ್ದರು. ಒಕ್ಕೂಟ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 358 ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ 44 ಸೈನಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಮತ್ತು 57 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾಗಿ, ಅಥವಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಿಸದ ಅಪಘಾತಗಳಿಂದಾಗಿ 145 ಸೈನಿಕರು ಸತ್ತರು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, 2000ನೇ ವರ್ಷದ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ U.S. ಪಡೆಗಳ ಕಾಲುಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯಾದ, 183,000ದಷ್ಟು ಮಂದಿ U.S.ಗೆ ಸೇರಿದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಮಾಜಿಭಟರು ಕಾಯಮ್ಮಾಗಿ ಅಂಗವಿಕಲರಾದವರು ಎಂದು ಮಾಜಿಭಟರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಇಲಾಖೆಯು ಘೊಷಿಸಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ U.S. ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ 700,000ದಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ, ಈಗಲೂ ಸಹ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದು, ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಶತ್ರುಪಾಳಯದ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಆದ ಒಕ್ಕೂಟದ ನಷ್ಟಗಳು
ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧರಿಂದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 190 ಮಂದಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಉಳಿದಂತೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ 379 ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡಿನದಾಳಿ ಅಥವಾ ಅಪಘಾತಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸತ್ತ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಪೈಕಿ ಮೂವರು ಮಹಿಳಾ ಸೈನಿಕರಿದ್ದರು.
ಇದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸೈನಿಕರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸೈನಿಕರು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೇಶದ ಅನುಸಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟು
ಇರಾಕಿನ ಯೋಧರೊಂದಿಗೆ ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸೈನಿಕರ ಪೈಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇತರ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಆದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾವುಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಕದನದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಅಮೆರಿಕಾದ 148 ಸಿಪಾಯಿಗಳ ಪೈಕಿ 24%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು, ಅಂದರೆ ಒಟ್ಟು 35 ಮಂದಿ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದರು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಆಸ್ಫೋಟನಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೆ 11 ಮಂದಿ ಸತ್ತರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು A-10 ಥಂಡರ್‌ಬೋಲ್ಟ್‌‌ II ವಿಮಾನವು, ಎರಡು ವಾರಿಯರ್‌‌ IFVಗಳ ಗುಂಪೊಂದರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿದಾಗ, ಈ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದ ಗುಂಡೇಟಿನ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸೇವಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಸ್ಕಡ್‌ ದಾಳಿಗಳಿಂದಾದ ನಾಗರಿಕರ ಸಾವುಗಳು
ಏಳು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಳಗೆ ನಲವತ್ತೆರಡು ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಇಬ್ಬರು ನಾಗರಿಕರು ಅಸುನೀಗಿದರು, ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು 230 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ವರದಿಯಾದ ಗಾಯಗಳ ಪೈಕಿ, 10 ಗಾಯಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಒಂದು ಗಾಯವು ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ್ದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇತರ ಹಲವರು ಕ್ಷಿಪಣಿ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಮಾರಕ ಹೃದಯಾಘಾತಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರು. ಈ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸೇನಾಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಹಾಗೆ ಮಾಡದಿರಲು U.S. ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಇತರ ಅರಬ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಇರಾಕ್‌ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂದು U.S. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಯವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದು ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ಈ ರೀತಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ನಾಗರಿಕರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ MIM-104 ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಎರಡು ದಳಗಳನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಕಡ್‌ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ವಾಯುಪಡೆಯೂ ಸಹ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಡಚ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಿ, ಸೇನೆಯು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಸೇನೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ಉನ್ನತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಇಸ್ರೇಲಿನ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೌಶಲಗಳೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಕೇವಲ ರಾತ್ರಿವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅದು ಸ್ಕಡ್‌ ದಾಳಿಗಳಿಂದ ಆದ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್‌ನೊಳಗೆ ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದೆಡೆಗೆ 44 ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನೂ ಬಹ್ರೇನ್‌ ಮತ್ತು ಕತಾರ್‌ ಕಡೆಗೆ ಒಂದೊಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನೂ ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಸೇನಾ ಗುರಿಗಳು ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಗೂ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರಿಂದ ಸೌದಿಯ ಓರ್ವ ನಾಗರಿಕ ಅಸುನೀಗಿದರೆ, ಇತರ 65 ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಬಹ್ರೇನ್‌ ಅಥವಾ ಕತಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಾಯಾಳುಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 25ರಂದು, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿಹೂಡಿದ್ದ, ಗ್ರೀನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌, PA ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಇದ್ದ ಬಿಡದಿ ಒದಗಿಸುವ 14ನೇ ತುಕಡಿಯ ಒಂದು U.S. ಭೂಸೇನಾ ಸೈನಿಕರ ವಠಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯೊಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, 28 ಸೈನಿಕರು ಸತ್ತು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅನೇಕ ಸೈನಿಕರು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು; ಈ ಸಂಗತಿಗೆ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ರೋಗಚಿಹ್ನೆ ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗೂ ವರದಿಯಾದ ಜನನ ದೋಷಗಳ ಕುರಿತು, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಊಹನ ಮತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದಗಳು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು, ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಆಂಥ್ರಾಕ್ಸ್‌ ಲಸಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಹಿಂದಿನ USAF ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮೇಜರ್‌ ಮೈಕೇಲ್‌ ಡೊನ್ನೆಲ್ಲಿ ಎಂಬಾತ, ರೋಗಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಜಾಹೀರುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾದ ಮತ್ತು ಇದರ ಕುರಿತಾದ ಮಾಜಿಸೈನಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸಿದ.
ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂನ ಪರಿಣಾಮಗಳು
thumb|upright=1.5|DU ಸುತ್ತುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂದಾಜು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಘರ್ಷಣೆಗಳು.
ಹೊರಸೂಸಲ್ಪಟ್ಟ ಯುರೇನಿಯಂನ್ನು (DU) ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಫಿರಂಗಿರಥದ ಚಲನಶಕ್ತಿಯ ಮರ್ಮಭೇದಕಗಳಲ್ಲಿ (ಕೈನೆಟಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಪೆನೆಟ್ರೇಟರ್ಸ್‌) ಮತ್ತು 20–30 ಮಿಮೀ ಬಂಡಿತೋಪಿನ ಫಿರಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. DU ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜ್ವಲನಶೀಲ, ವಿಕೃತಿಜನಕ, ಮತ್ತು ವಿರೂಪಜನಕ ಭಾರೀ ಲೋಹವಾಗಿದೆ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮಾಜಿಭಟರು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನ ನಾಗರಿಕ ಜನ ಸಮುದಾಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆರೋಗ್ಯಸಂಬಂಧಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಹಲವಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಅಂಶವಾಗಿ ಮೊದಲ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅನೇಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ಅಪಾಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
ಸಾವಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ
1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 26ರ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 27ರಂದು, ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕಿನ ಪಡೆಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲಭಾಗಗಳು ಸುಮಾರು 1,400 ವಾಹನಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್‌ ಜಹ್ರಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಕುವೈಟ್‌ನ್ನು ಬಿಟ್ಟುತೆರಳಲು ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಗಸ್ತು ತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು E-8 ಜಾಯಿಂಟ್‌ STARS ವಿಮಾನವು, ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ರಿಯಾಧ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ DDM-8 ವಾಯು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಬುಲ್‌ಡೋಜರ್‌‌ ಆಕ್ರಮಣ
ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟನೆಯು, ಇರಾಕಿನ ಯುದ್ಧದ ಬೃಹತ್‌-ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾವುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇದು “ಬುಲ್‌ಡೋಜರ್‌‌ ಆಕ್ರಮಣ”ವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ 1ನೇ ಪದಾತಿ ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ (ಯಾಂತ್ರೀಕೃತ) ಸೇರಿದ ಎರಡು ಪದಾತಿದಳಗಳು, ಅತೀವವಾಗಿ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ "ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್‌ ಪಂಕ್ತಿ"ಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾಲವೊಂದನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಒಂದಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ, ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಮಣ್ಣುಚಾಲಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸುರಂಗ-ನಿರೋಧಕ ನೇಗಿಲಿನಂಥ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವು ಆಶಿಸಿದವು; ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಮೇಲೆ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸಮಾಧಿಮಾಡುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನವೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾರ, 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 24–25ರ ಎರಡು-ದಿನಗಳ ಆಕ್ರಮಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಇರಾಕಿನ ಸಾವಿರಾರು ಸೈನಿಕರು ಶರಣಾಗುವುದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದ. ನ್ಯೂಸ್‌ಡೇ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಡೇ ಸ್ಲೊಯಾನ್‌ ಎಂಬಾತ ಈ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, "ಬ್ರಾಡ್ಲೆ ಕದನದ ವಾಹನಗಳು ಮತ್ತು ವಲ್ಕನ್‌ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ವಾಹಕಗಳು ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಂಕ್ತಿಗಳ ಎರಡೂಕಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಂತವು ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿರಥಗಳು ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಮರಳಿನ ಗುಪ್ಪೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸದರಿ ಇರಾಕಿನ ಸೈನಿಕರ ಕಡೆಗೆ ಅವು ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಪ್ರಮುಖ ಸಹವರ್ತಿಯಾದ ಕರ್ನಲ್‌ ಆಂಟನಿ ಮೊರಿನೊ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, 'ನೀನೀಗ ನೋಡಿದ್ದು ಜನರಿಂದ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕಂದಕ ರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಒಂದು ಗುಪ್ಪೆಯನ್ನು; ಗುಪ್ಪೆಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳು ಆಚೆಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಸಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಂದೆ ಎಂದ'. . ." ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇವಲ 44 ಶವಗಳಷ್ಟೇ ಕಂಡುಬಂದುದಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ದಿ ವಾರ್ಸ್‌ ಎಗೇನ್ಸ್ಟ್‌ ಸದ್ದಾಂ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕಲು U.S. ಪಡೆಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಆತ ಆಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಇರಾಕ್‌ನ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿ
ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌‌ ಪೋಸ್ಟ್‌‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ 1991ರ ಜೂನ್‌ 23ರ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಟ್‌ ಗೆಲ್‌ಮನ್‌ ಎಂಬ ವರದಿಗಾರ ಈ ರೀತಿ ಬರೆದ: "ಇರಾಕ್‌ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು, ಗುರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವನ್ನು ಗೌಣವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು... ಇರಾಕಿನ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೇನಾ ಯೋಜಕರು ಆಶಿಸಿದ್ದರು... ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜವಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವಲ್ಲಿನ ಇರಾಕ್‌ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು..." ಫಾರಿನ್‌ ಅಫೇರ್ಸ್‌‌ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯ 1995ರ ಜನವರಿ/ಫೆಬ್ರುವರಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ರಾಯಭಾರಿ ಎರಿಕ್‌ ರೌಲ್ಯೂ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಆಕ್ರಮಣದ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ ಒಳಗಾಗದ ಇರಾಕಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಿವೇಕತನಕ್ಕೆ ಬೆಲೆತೆರಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು... ಕುವೈಟ್‌ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಭೂಸೇನೆಯನ್ನು ಓಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಸೇನಾಕ್ರಮದ ಒಂದು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಇರಾಕಿನ ಜನರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇರಾಕಿನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನಷ್ಟವುಂಟುಮಾಡಿ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿಸಲು, ವೈಮಾನಿಕ ಬಲವನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಕ್ಕೂಟದ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅವರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು: ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು (ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 92 ಪ್ರತಿಶತ ಭಾಗವು ನಾಶವಾಯಿತು), ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರಗಳು (ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 80 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು), ಪೆಟ್ರೋ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು (135 ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ), ಸೇತುವೆಗಳು (100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು), ರಸ್ತೆಗಳು, ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು, ರೈಲುರಸ್ತೆಗಳು, ನೂರಾರು ಟ್ರೇನು ಎಂಜಿನುಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ರೈಲುಡಬ್ಬಿಗಳು, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಘಟಕಗಳು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮೀನಿಯಂ, ಜವಳಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಬಲ್‌ಗಳು, ಹಾಗೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸದರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು."
ಒಕ್ಕೂಟದ ಯುದ್ಧದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳ (POWಗಳು) ದುರುಪಯೋ
ಘರ್ಷಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಲಾದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವೈಮಾನಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು TVಯಲ್ಲಿ POWಗಳ (ಯುದ್ಧದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳ) ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಮಂದಿ ದುರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹಲವಾರು ಪುರಾವೆಗಳ ಪೈಕಿ, ರಾಯಲ್‌ ವಾಯುಪಡೆ ಟೋರ್ನ್ಯಾಡೊದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಾದ ಜಾನ್‌ ನಿಕೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಜಾನ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಆಪಾದಿಸಿದಂತೆ, ಅವರನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ದೂರದರ್ಶನದ ಕ್ಯಾಮರಾಗಳ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನಿಕೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ಸ್‌ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಸದರ್ನ್‌ ವಾಚ್‌
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವಾದಾಗಿನಿಂದ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಠಿಕಾಣಿ ಹೂಡಿದ್ದ 5,000 ಪಡೆಗಳ ಹಾಜರಿಯನ್ನು U.S. ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತ್ತು; 2003ರಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಘರ್ಷಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 10,000ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. 1991ರ ನಂತರ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲಾದ ಇರಾಕ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಹಾರಾಟ-ರಹಿತ ವಲಯಗಳನ್ನು ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಸದರ್ನ್‌ ವಾಚ್‌ ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು, ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಹಡಗು ರವಾನೆಯ ಪಥಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ದೇಶದ ತೈಲ ರಫ್ತುಗಳನ್ನು, ಬಹ್ರೇನ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಐದನೇ U.S. ಪಡೆಯು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ತಾಣಗಳಿಗೆ (ಮೆಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ಮದೀನಾ) ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವು ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸೇನೆಯ ಕಾಯಂ ಹಾಜರಿಯಿಂದ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರವೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ U.S. ಪಡೆಗಳು ತಮ್ಮ ಹಾಜರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದು, ಖೋಬರ್‌ ಟವರ್ಸ್‌‌ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 11ರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, 1998ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಯಭಾರಿಯ ನಿವಾಸ ಮೇಲಿನ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ದಿನಾಂಕವೂ (7 ಆಗಸ್ಟ್‌) ಸಹ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾಕ್ಕೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಾದ ದಿನಕ್ಕೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಾದುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ದಿನಾಂಕವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದೂ ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. "ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಾಸ್ತಿಕರ ಕಾಯಂ ಹಾಜರಿಯನ್ನು" ಪ್ರವಾದಿ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಿನ್‌ ಲ್ಯಾಡೆನ್‌ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ. ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡುವಂತೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಬಿನ್‌ ಲ್ಯಾಡೆನ್‌ 1996ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫತ್ವಾವನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಿದ. ರಹೀಮುಲ್ಲಾ ಯೂಸುಫ್‌ಜೈ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 1999ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಿನ್‌ ಲ್ಯಾಡೆನ್‌ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, "ಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೆಕ್ಕಾಗೆ ತೀರಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ನನಗನ್ನಿಸಿತ್ತು; ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಚೋದನೆ ಎಂದು ನಾನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.
ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು
ಕುವೈಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಇರಾಕಿನ ಆಕ್ರಮಣವಾದ ನಂತರ, 1990ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 6ರಂದು, ಇರಾಕ್ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರುವ 661ನೇ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು U.N. ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಅನುಮೋದಿಸಿತು; ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪೂರೈಕೆಗಳು, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾನವಹಿತದ ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿರ್ಬಂಧವು ಈ ನಿರ್ಣಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1991ರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 2003ರವರೆಗೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪದ್ಧತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಧಿಕ ಹಣದುಬ್ಬರ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಬಡತನ ಮತ್ತು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ ತಲೆದೋರಿತು.
ಇರಾಕಿನ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತೀವ್ರ ಕಷ್ಟಕೋಟಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಾವದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಿಧಿಸಲಾಗಿರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಿಸುವುದರ ಕುರಿತು UN ಪರಿಗಣಿಸಿತು. UN ಅಂದಾಜುಗಳ ಅನುಸಾರ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 500,000 ಮತ್ತು 1.2 ದಶಲಕ್ಷದ ನಡುವಣ ಇತ್ತು. ನಿರಸ್ತ್ರೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಇರಾಕ್‌ನ ವೈಫಲ್ಯವು ಮುಂದುವರಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ UN ಭದ್ರತಾ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ನಿರಾಕರಣಾಧಿಕಾರವನ್ನು (ವೀಟೋ) ಚಲಾಯಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸಲು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತೈಲವೆಂಬ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ವೆಚ್ಚ
ಈ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಆದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಿತು ಮತ್ತು ಅದು 61.1 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಆ ಮೊತ್ತದ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 52 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳು ಪಾವತಿಸಿದವು. ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಕುವೈಟ್‌‌, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ 36 ಶತಕೋಟಿ $, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ ವತಿಯಿಂದ 16 ಶತಕೋಟಿ $ (ಈ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂವಿಧಾನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಯುದ್ಧ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಿಲ್ಲ). ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ವತಿಯಿಂದ ನೀಡಲಾದ ಪಾಲಿನ ಸುಮಾರು 25%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯಂಥ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಂಯೋಜಿತ ಪಡೆಯ ಸುಮಾರು 74%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು U.S. ಪಡೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ವೆಚ್ಚವು ಉನ್ನತವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯ
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಅತೀವವಾಗಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕದ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಯುದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರಿಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ಕದನ ವಿಮಾನಗಳು ಉಡಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಜನರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೇರಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿತ್ತು. ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳು ತಾವು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ತೋರಿಸಲು ಉತ್ಸುಕವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ "ಮೂರು ದೊಡ್ಡ" ಜಾಲದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಯುದ್ಧದ ಜಾಲ ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ಅವರೆಂದರೆ: ABCಯ ಪೀಟರ್‌ ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌, CBSಯ ಡ್ಯಾನ್‌ ರಾಥರ್‌, ಮತ್ತು NBCಯ ಟಾಮ್‌ ಬ್ರೋಕಾವ್‌; 1991ರ ಜನವರಿ 16ರಂದು ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಈ ಮೂವರು ತಮ್ಮ ಸಂಜೆಯ ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು. ‌ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಿಂದ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ABC ನ್ಯೂಸ್ ಸುದ್ದಿಗಾರ ಗ್ಯಾರಿ ಷೆಪರ್ಡ್, ನಗರದ ಶಾಂತತೆಯ ಕುರಿತು ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಆದರೆ, ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಮಿಂಚುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಪಥದರ್ಶಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಯ ಸ್ಫೋಟವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ಷೆಪರ್ಡ್‌ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಮರಳಿದ.
CBS ವೀಕ್ಷಕರು ಸುದ್ದಿಗಾರ ಅಲ್ಲೆನ್‌ ಪಿಝೆಯಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಇವನೂ ಸಹ ಯುದ್ಧ ಶುರುವಾದಾಗ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾಥರ್ ತನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಂಚುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾದ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ ವರದಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. "NBC ನೈಟ್ಲಿ ನ್ಯೂಸ್‌‌" ಸುದ್ದಿಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಧಹ್ರಾನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಮಾನ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಸುದ್ದಿಗಾರ ಮೈಕ್‌ ಬೋಯೆಟ್‌ಚೆರ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದ. ಕೆಲ ಕ್ಷಣಗಳ ನಂತರ, ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರ ಕುರಿತು ಬ್ರೊಕಾವ್‌ ತನ್ನ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅರುಹಿದ.
ಇಷ್ಟಾಗಿಯೂ, ತಾನು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ CNN ವಾಹಿನಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಾಹಿನಿಯು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಜಾಲಪ್ರಸಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಸೂಚಕ ಘಟನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕಬಾರಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. CNN ಸುದ್ದಿಗಾರರಾದ ಜಾನ್‌ ಹೊಲ್ಲಿಮನ್‌ ಮತ್ತು ಪೀಟರ್‌ ಅರ್ನೆಟ್‌ ಹಾಗೂ CNN ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಾಹಕ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ ಷಾ ಮೊದಲಾದವರು, ವಾಯುದಾಳಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅಲ್‌-ರಷೀದ್‌ ಹೊಟೇಲಿನಿಂದ ಶ್ರವ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿದರು. ತನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯಮ್ಮಾದ ಶ್ರವಣ ಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸದರಿ ಸುದ್ದಿಜಾಲವು ಹಿಂದೆಯೇ ಇರಾಕಿನ ಸರ್ಕಾರದ ಮನವೊಪ್ಪಿಸಿತ್ತು. ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆಲ್ಲಾ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ TV ಸುದ್ದಿಗಾರರ ದೂರವಾಣಿಗಳು ನಿಶ್ಚಲವಾದಾಗ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ವರದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದ ಏಕೈಕ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿ CNN ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ಆರ್ನೆಟ್‌ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಇರಾಕ್‌ನಿಂದ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಏಕೈಕ TV ಸುದ್ದಿಗಾರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ.
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳೂ ಸಹ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ಟೈಮ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 1991ರ ಜನವರಿ 28ರ ದಿನಾಂಕವುಳ್ಳ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು; ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಒಂದು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ "WAR IN THE GULF" ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ಟೈಮ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕವು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು.
ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ U.S. ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಬಂಧಕವಾಗಿತ್ತು. ಅನೆಕ್ಸ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಟ್‌ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದು ಪೆಂಟಗನ್‌ ದಸ್ತಾವೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸದರಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಬಹುಪಾಲು ಪತ್ರಿಕಾ ಮಾಹಿತಿಯು ಸೇನೆಯಿಂದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ-ಸಾರಾಂಶ ವಿವರಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಸೇನಾಮುಖಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಲು ಅಥವಾ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕೇವಲ ಆಯ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗಷ್ಟೇ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಭೇಟಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲೇ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಭೇಟಿಗೆ ಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯು ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯು ಇರಾಕ್‌ಗೆ ದೊರೆಯದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಲು ತೋರಿಕೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ಆದ ಅನುಭವದಿಂದ ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು; ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿರೋಧವು ಬೆಳೆದಿತ್ತು.
ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಈ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯವು ಅದರ ತತ್‌ಕ್ಷಣತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದೆನಿಸಿತ್ತು. ಯುದ್ಧವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಭಾಗದಷ್ಟರವರೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸುದ್ದಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದಲೇ ದೇಶದಿಂದ ನೇರ ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು ಇರಾಕ್‌ನ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು; ಹೀಗಾಗಿ U.S. ಪತ್ರಕರ್ತರು ಗುಂಪಿಗೆ ಗುಂಪೇ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಯಿತು. ಇರಾಕಿನ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು NBCಯ ಟಾಮ್‌ ಆಸ್ಪೆಲ್‌, ABCಯ ಬಿಲ್‌ ಬ್ಲೇಕ್‌ಮೋರ್‌‌, ಮತ್ತು CBSನ ಬೆಟ್ಸಿ ಆರನ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವಧಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಒಳಬರುತ್ತಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಚಿತ್ರದ ತುಣುಕನ್ನು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ತತ್‌ಕ್ಷಣವೇ ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಪಗ್ರಹ ಪ್ರಸಾರದ ಸಾಧನದೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡಿದ್ದ CBS ನ್ಯೂಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ತಂಡವು (ಡೇವಿಡ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಮತ್ತು ಆಂಡಿ ಥಾಂಪ್ಸನ್‌), ಸೇನಾಮುಖದ ಅಥವಾ ಮುಂಚೂಣಿಯ ಪಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಚರಿಸಿತು ಮತ್ತು, ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಹೋರಾಟದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು TVಯ ನೇರಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತರಿಸಿತು; ಕುವೈಟ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪಡೆಗಳು ಬಂದಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಈ ತಂಡವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿತ್ತು ಹಾಗೂ ನಗರದಿಂದ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಅದು ಬಿತ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು ಅರಬ್‌ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರವೇಶದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
thumb|right|ಒಂದು ತೋಮಾಹಾಕ್‌‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಉಡಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ USS ಮಿಸ್ಸೌರಿ.ಒಂದು ಯುದ್ಧದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮರನೌಕೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಕೊನೆಯ ತಿಕ್ಕಾಟವಾಗಿತ್ತು (2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಯುಪಡೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾದ AGM-130ನಂಥ ನಿಖರವಾದ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು, ಹಿಂದಿನ ಯುದ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನಾಗರಿಕ ಸಾವುನೋವುಗಳು ಕನಿಷ್ಟಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ, ಕಡಿಮೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಬಾಂಬುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಷ್ಟು ಬಾರಿ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಬಾಗ್ದಾದ್‌ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದವಾದ್ದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಹೊಟೇಲುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸಾಲುಗಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬರುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಬೀಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಬಾಂಬುಗಳ ಪೈಕಿ, ನಿಖರವಾದ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 7.4%ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇತರ ಬಾಂಬುಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಉಪ-ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉರುಳುಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಚೆದುರಿಸುವ ಜನನಾಶಕ ಬಾಂಬುಗಳು, ನೂರಾರು ಗಜಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ವಿಘಟಿಸಬಲ್ಲ 15,000-ಪೌಂಡ್‌ ಬಾಂಬುಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು.
ಮರುಭೂಮಿಯ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಒಕ್ಕೂಟದ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಲ್ಲಿ, ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಸ್ಥಾನನಿರ್ಧಾರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು.
ವಾಯುಗಾಮಿ ಎಚ್ಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಏರ್‌‌ಬೋರ್ನ್‌ ವಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌-AWACS) ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದವು. ಇದರ ಎರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ U.S. ನೌಕಾಪಡೆಯ E-2 ಹಾಕೆಯೆ ಮತ್ತು U.S. ವಾಯುಪಡೆಯ E-3 ಸೆಂಟ್ರಿ ಸೇರಿವೆ. ಸೇನಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ನೆಲದ ಪಡೆಗಳು, ವಾಯುಪಡೆಗಳು, ಮತ್ತು ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅವಶ್ಯಕ ಸಂವಹನಗಳ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸಿದವು. ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಗಳು ವೈಮಾನಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏಕೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು
ಇರಾಕ್‌ನ ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಪಾತ್ರವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಸ್ಕಡ್‌ ಎಂಬುದು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪ್ತ ಕ್ಷಿಪಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಕದನಕ್ಷೇತ್ರದ ಸನಿಹದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಂಪು ಸೇನೆ ವಿಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಇದು ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪಡೆಗಳ ಆದೇಶ, ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವುದು ಇವು ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಿತಗೊಂಡ ಸ್ಕಡ್‌ಗಳ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ನೆಲದ ಪಡೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಎಂಜಿನುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜಡತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಇರಾಕ್‌, ಅವುಗಳನ್ನು ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಕೆಲವೊಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದವು. ಈ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಭವನೀಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವಾದರೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂಥವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಬಂದಾಗ ಅವು ಬಳಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿರುವಂತೆ, ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ದಾಳಿಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಸರಿ ಸುಮಾರಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್‌‌ 5ರಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಕಡ್‌ನ ಆಕಾಶಯಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿರುವ ತೀವ್ರ ತಾಪವು ಬಹುಪಾಲು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸ್ಫೋಟಕದ ಸಿಡಿತಲೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾರುತ್ತಾ ಗುರಿಯತ್ತ ಸಾಗುವ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕದನದ ಬಾಂಬರುಗಳಿಂದ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಲು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಪರಮಾಣು ಸಿಡಿತಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ದಾಳಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ಕಡ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆಯೇ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಇದು ಇಂದು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ.
U.S. ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಕಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಇವು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು U.S. ಸೇನೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ನಿಜ ಜೀವನದ ಯುದ್ಧದ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಯೋಗವು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾದ್ದರಿಂದ, ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ನಂತರದ ಅಂದಾಜುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡಚ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಖಾತೆಯು (ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಕೂಡಾ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿತ್ತು), ಈ ಸಮರ್ಥನೆಯ ಕುರಿತು ತಕರಾರು ಎತ್ತಿತು. ಮೇಲಾಗಿ, ಒಂದು ಒಳಬರುವ ಸ್ಕಡ್‌ನ್ನು ತೊಡರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಾವುಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ, ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ ಒಂದಾದರೂ ದೋಷದ ನಿದರ್ಶನವು ಅದರಲ್ಲಿದೆ.
ಸ್ಕಡ್‌ ಪ್ರತಿಬಂಧದ ಕುರಿತಾದ, ರಹಸ್ಯವೆಂದು ಬೇರ್ಪಡಿಸದ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಉಡಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಕಡ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಕಡ್‌ ಸಿಡಿತಲೆಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉನ್ನತವಾದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಆಧರಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ವರದಿಯಾಗದ ಸಿಡಿಯದೆ ಉಳಿದವುಗಳು, ಗುರಿತಪ್ಪಿದವುಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವುಗಳಂಥ ಇತರ ಅಂಶಗಳು ಇವನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಕಡ್‌ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಸಹನಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಆಚೆಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮರು-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅವು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪದೇಪದೇ ವಿಫಲಗೊಂಡವು ಅಥವಾ ಭಗ್ನವಾದವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.
ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ, ಸಿಡಿತಲೆಯು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಕ್ಷಿಪಣಿಯಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಎಂಬುದರ ಪುರಾವೆಯಿರುವಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಆಧರಿಸಿವೆ, ಆದರೆ ಅಲ್‌-ಹುಸೇನ್‌ (ಸ್ಕಡ್‌ ಉತ್ಪನ್ನ) ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಭಗ್ನಗೊಂಡ ರೀತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವ ತುಣುಕು ಸಿಡಿತಲೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ರೇಡಾರ್‌ ಪಥಗಳಿದ್ದು, ಅವನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್‌ ಕ್ಷಿಪಣಿಯು ಕೊಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಪವಾಡಸದೃಶ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ" ಮಾಡಿತು ಎಂಬುದಾಗಿ U.S. ಭೂಸೇನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪಣಿ ತಯಾರಕರಿಬ್ಬರೂ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು
ಸ್ವತಃ ಸದರಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಹೆಸರುಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ:
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಸರುಗಳು
ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಂತಗಳಿಗಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಡೆಯ ಬಹುಪಾಲು ದೇಶಗಳು ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ಧದ ಹೆಸರಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌‌‌ ಗೆ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ: 1991ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 24–28ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕುವೈಟಿನ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಆಫ್‌‌ ಆಪರೇಷನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ("100-ಗಂಟೆಯ ಯುದ್ಧ") ಇರಾಕಿನ ಭೂಸೇನೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಲಾದ ವೈಮಾನಿಕ-ನೆಲದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ USನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು, ಸ್ವತಃ ಇದರಲ್ಲಿ, ಆಪರೇಷನ್‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌‌ ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸ್ವೋರ್ಡ್‌ : ಇದು ಆಪರೇಷನ್‌‌ ಡಸರ್ಟ್‌ ಸಬ್ರೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಮುಂಚಿನ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು
ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಸೈನಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಾಗಿ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು US ವಿಭಜಿಸಿತು:
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರಗಳು
http://www.herbeash.com/gulf_war91/default.asp
ಉಪ್ಪು (ಖಾದ್ಯ)
thumb|Right|[[ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಲವಣಶಿಲೆಯ ರಸವನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಶುದ್ಧ ಉಪ್ಪಿನ ತಯಾರಿಕೆ.]] ಉಪ್ಪು ಪ್ರಾಣಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಒಂದು ಖನಿಜ. ಖಾದ್ಯ ಉಪ್ಪು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೋಡಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ೮೦೪º ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವಿತವಸ್ತು ೧೪೧೩º ಸೆಂ.ಗ್ರೇ. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನವನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಉಪ್ಪು ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣಗೊಳ್ಳದ ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪು (ಕಲ್ಲುಪ್ಪು), ಶುದ್ಧೀಕೃತ ಪುಡಿ ಉಪ್ಪು (ಟೇಬಲ್ ಸಾಲ್ಟ್)ಮತ್ತು ಅಯೊಡಿನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಉಪ್ಪು ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಉಪ್ಪು ಬಿಳಿ, ತೆಳು ಗುಲಾಬಿ ಅಥವಾ ತೆಳುಗಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹರಳು. ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಉಪ್ಪಿನ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ (ಲವಣಶಿಲೆ) ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಉಪ್ಪು ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಖನಿಜಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮಾಸಲು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಉಪ್ಪಿನ ಮೂಲ ಧಾತುಗಳಾದ ಸೋಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್‍ಗಳೆರಡೂ ಮಾನವನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿವೆ. ಉಪ್ಪು ಶರೀರದ ಜಲಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಎರಡು ಧಾತುಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮೇಯವೇನಿಲ್ಲ. ಇತರ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೂಲಕ ಸಹ ಇವೆರಡು ಧಾತುಗಳನ್ನು ಮಾನವನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವೆಡೆ ಹಲವು ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು ಉಪ್ಪನ್ನು ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಉಪ್ಪು ಆಹಾರದ ಮೂಲ ರುಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉಪ್ಪಿನ ಅತಿಯಾದ ಸೇವನೆ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲುದು. ಅತಿ ರಕ್ತದೊತ್ತಡದಂತಹ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಆಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಹಕೋಶೀಯ ದ್ರಾವಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೇಕರಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್‍ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಚ್ಛಾದಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮೆಯಾಗಿರುವ ಮಂಜನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಉಪ್ಪನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಆಹಾರವನ್ನು ಕೆಡದಂತೆ ಕಾಪಾಡುವ ಉಪ್ಪಿನ ಗುಣವು ಮಾನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಯಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ದೀರ್ಘಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಆಹಾರದ ಸಮಸ್ಯೆ ಸಹ ಇಲ್ಲವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ಬಲು ವಿರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಸ್ತುವಾದ್ದರಿಂದ ಬಹುಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದಿತು. ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಉಪ್ಪು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸರಕಾಗಿತ್ತು. ೧೯ನೆ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಉಪ್ಪು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಸಹ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೃತಕವಾಗಿ ಶೈತೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು -ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು, ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಉಪ್ಪನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೬೦೫೦ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಮಾನವನು ಉಪ್ಪನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕುರಿತು ರೋಮಾನಿಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಚೀನಾ ದೇಶದ ಶಾಂಘೈ ಬಳಿಯ ಕ್ಷೇಚೀ ಸರೋವರ(Xiechi Lake) ಕ್ರ.ಪೂ ೬೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಪ್ಪಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇದ್ದ ಕುರಿತ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಸಸ್ಯ ಜನ್ಯವಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯವಾದ ಮಾಂಸ, ರಕ್ತ ಹಾಗೂ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವವರು ಉಪ್ಪನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೪೦೦೦ದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ಬಳಕೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಹಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. "ಸಂಬಳ" ಎನ್ನುವುದರ ಆಂಗ್ಲ ರೂಪವಾದ "ಸ್ಯಾಲರಿ" ಪದದ ಮೂಲವು ಉಪ್ಪಿನ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾದದ್ದು ಎಂಬರ್ಥ ಕೊಡುವ "ಸಲಾರಿಯಮ್" ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದ. ರೋಮ್‍ನ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಳವನ್ನು ಉಪ್ಪಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ರೀತಿ ಪಡೆದ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಾತ್ರ ಸಾಕಷ್ಟು ತ್ರಾಸದಾಯಕವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹ ಉಪ್ಪನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಚಿನ್ನವನ್ನು ನೀಡಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ ಈ ಉಪ್ಪನ್ನು ಹೇರಳ ಬೆಲೆಗೆ ಯುರೋಪಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಅಗಾಧ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ರಮದಿಂದಾಗಿ ಮಾಲಿಯ ಟಿಂಬಕ್ಟು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಸಿರಿವಂತ ನಗರವಾಗಿ ಮೆರೆಯಿತು.
ಫಿನೀಷಿಯನ್ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಿಂದ ಉಪ್ಪನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವರು ಉಪ್ಪನ್ನು ಇತರ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಉಪ್ಪಿನ ತಯಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಉಪ್ಪಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿ ಅದರ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿತು. ಅಂದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನೀರು ಒಣಗಿದ ನಂತರ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಉಪ್ಪಿನ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಇದು ದಂಡಿ ಯಾತ್ರೆಯೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಘನ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್‍ನ ಗುಣಗಳು
ಘನ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಯಾನುಗಳು ಆರು ವಿಲೋಮ ಅಯಾನುಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮ ಅಷ್ಟಮುಖಿ ಮಾದರಿಯ ಶೃಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಯಾನುಗಳು ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೋಕ್ ಸಾಲ್ಟ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ (rock-salt crystal structure) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಉಪ್ಪು ಘನಾಕೃತಿಯ, ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ಹರಳು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾದರೂ ಮದ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗದು. ಇದರ ದ್ರಾವಣತೆ (ಸಾಲ್ಯುಬಿಲಿಟಿ) ಉಷ್ಣತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೦೦ ಗ್ರಾ. ನೀರನ್ನು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸಲು ೦º ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ೩೫.೭ ಗ್ರಾ. ಮತ್ತು ೧೦೦º ಸೆಂ.ಗ್ರೇ.ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೩೯.೮ ಗ್ರಾ. ಉಪ್ಪು ಸಾಕು.
ಘನ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ೮೦೧ °ಸೆ. ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಪ್ಪನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್‌ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಇದ್ದರೆ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲವೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ತಯಾರಿಸುವುದು ಹೀಗೆಯೇ. ದ್ರವಿತ ಉಪ್ಪನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ ಧನ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಋಣಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಲೋಹ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಡೌನ್ ವಿಧಾನವೆನ್ನುವರು. ಪಾದರಸದ ಋಣಧ್ರುವವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಕ್ಷಾರವೂ ಜಲಜನಕ (ಹೈಡ್ರೊಜನ್) ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಉಪ ವಸ್ತುಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಲವಣದ ದ್ರಾವಣ
ಸೋಡಿಯಂ(Na+) ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್(Cl−) ಈ ಅಯಾನುಗಳ ನಡುವಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯಯು ಘನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಂತಹ ಧ್ರುವೀಯ ದ್ರಾವಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಕರಗುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ವಿವಿಧ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನ ಕರಗುವಿಕೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. 25° ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಪ್ರತಿ ೧ ಗ್ರಾಂ NaCl ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದಾಗ Na+ ಮತ್ತುCl− ಅಯಾನುಗಳಾಗಿ ವಿಘಟನೆ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಅಯಾನುಗಳು ಧ್ರುವೀಯ ಅಯಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರಾವಣವು ಲೋಹದ ಧಾತುವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಂಕೀರ್ಣ [Na(H2O)8]+ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಲೋರೀನ್ ಅಯಾನ್ ಗಳು ೬ ನೀರಿನ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸೋಡಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಘನೀಭವನ ಬಿಂದು ೨೩.೩೧ ಆಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಪ್ತ ದ್ರಾವಣದ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದು 108.7 °C (227.7 °F).
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಸುಮಾರು ೮೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಪ್ಪು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಲಭ್ಯ ಇವೆ. ರೋಮಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಕೆರೆಗಳ ನೀರನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಉಪ್ಪು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀಕರು, ರೋಮನ್ನರು, ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಉಪ್ಪು ತಯಾರಿಕೆಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಮೇಡಿಟರೇನಿಯನ್ನ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಾಗಿಸಿರುವುದು, ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಪ್ಪನ್ನು ಸಾಗಿಸಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ಸಾಗಿಸುವ ಮಾರ್ಗಗಳೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟದಲ್ಲಿವೆ. ಉಪ್ಪಿಗಾಗಿ ಯುದ್ಧಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪು ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.