cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ತಳಂಗರೆ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಚರಿತ್ರೆ
ಮೋಚಿಕಬ್ಬೆ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಸಿ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಕಾಲುವೆಯೊಂದನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದಳು. ನೀರಿನ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಬರಪೀಡಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜನವಾಸಕ್ಕೂ ಕೃಷಿಗೂ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದಳು. ಉದ್ಯಾನಗಳನ್ನೂ ಹಂಚಿನ ಮನೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದನ್ನು ಜನರ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಚಿಕಬ್ಬೆ ದಾನ ಕೊಟ್ಟಳು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಅರ್ಜಿದಾರರು
ಸುಡಾನ್, ಆಲ್ಜೇರಿಯಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕಾರ್  ಮತ್ತು ಯೆಮೆನ್  ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್  ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಈಗಲೇ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಈ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಜೇರಿಯಾ ಎಂದೂ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಸಹಾತು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಸ್ಪೀಕಿಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಸಿನ್ಸ್ 1900 ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಲೇಖಕನಾದ ಆಂಡ್ರೂ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್  ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಂತೆ: "ನಾವು ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೆ ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಬೆಕಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಎಷ್ಟೇ ಉನ್ನತ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಮತ್ತು ಇಸ್ರಾಯೇಲ್ ದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವು( ಇನ್ನೂ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದದೇ ಇರುವುದು) ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ." 2006ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಹೇಳಿದಂತೆ: "ಹಲವಾರು ಜನರು ಇಸ್ರಾಯೇಲ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಂದಿಸುವಿಕೆ ಇಲ್ಲ".
ಕಿರುನಾಲಿಗೆ
ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವಾಗ ಗೊರಕೆ ಅಥವಾ ಏದುಸಿರಿಗೆ ಕೂಡ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು; ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದದ ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಗೊರಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕಂಪನಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಗತ್ಯಬಿದ್ದರೆ ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಅದರ ಭಾಗವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ಇದಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಾಯಕಲೆ ಅಂಗಾಂಶದ ರಚನೆಯಾದರೆ ಮತ್ತು ವೇಲೊಫ಼್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಾಯುಪ್ರದೇಶವು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಈ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಈ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಯಶಸ್ಸು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಶೇಕಡ ೪೦-೬೦ರಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.
ತಳಂಗರೆ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಚರಿತ್ರೆ
ಮೇಲ್ಕಂಡ ಶಿಲಾಶಾಸನದಿಂದಲೇ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ ಆ ಭೂಮಿ ಕಳ್ಳಕಾಕರ ಆಡುಂಬೊಲವಾಯಿತು. ರಾಣಿ ಮೋಚಿಕಬ್ಬೆ ಕೊಲೆ ಕಳ್ಳತನದಂಥ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದವರಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಷಮಾದಾನವನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಳು. ರಾಣಿ ಮನುಷ್ಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಲ್ಲವಳಾಗಿದ್ದಳು. ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಲು ಪ್ರೇರಣೆಯೊದಗಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವ ತಾಣವೊದನ್ನು ರಾಣಿ ಮೋಚಿಕಬ್ಬೆ ಒದಗಿಸಿದಳು. ಶಿಲಾಶಾಸನ ಮುಂದುವರಿದು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದರೆಂದೂ ರಾಣಿ ಮೋಚಿಕಬ್ಬೆಯಿಂದಲಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಲಸುವಂತಾಯಿತೆಂದೂ ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಅರ್ಜಿದಾರರು
ಇತರೆ ಅರ್ಹ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಗರೋತ್ತರದ ಪ್ರಾಂತಗಳ, ಯಾವುದೇ ನಿವಾಸಿಗಳು, ರಾಜಾಧಿಕಾರಿ ಅವಲಂಬಿತರು,  ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಹೊರ ಪ್ರಾಂತಗಳು  ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಜಂಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು   ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಅನೇಕ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲಕ ಮಂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಿರುನಾಲಿಗೆ
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಲೋಳೆಪದರವು ಊದಿಕೊಂಡು, ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯು ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಾತ್ರದ ೩-೫ ಪಟ್ಟು ಹಿಗ್ಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಯೂವುಲೈಟಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರುನಾಲಿಗೆಯು ಗಂಟಲು ಅಥವಾ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದಾಗ, ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಂತಹ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಉಸಿರಾಟ, ಮಾತಾಡುವುದು ಮತ್ತಿ ತಿನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ತಳಂಗರೆ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಚರಿತ್ರೆ
ಆದರೆ ಜಯಸಿಂಹನ ಕಾಲದ ಕುರಿತೋ ಕುಲದ ಕುರಿತೋ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ಈ ಸ್ಥಳದ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ತ್ರೀ ಸಂತಾನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲೆಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅಳಿಯಕಟ್ಟಿನ ಕುರಿತ ಮೊದಲ ಶಾಸನ ಇದೇ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಅರ್ಜಿದಾರರು
ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ ಗೈ ಮೊಲೆಟ್ಟ್ ರವರ ನೆತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ 1950 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಸೂಯೆಜ್ ಕಾಲುವೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ವಸಹಾತು ಅಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ನ ಜೋರ್ಡಾನ್ ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಸ್ರಾಯೇಲ್ ನಡುವಣ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಮೊಲ್ಲೆಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾನ್ಸ್ ನಡುವಿನ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಮನಗಂಡರು. ಒಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ; "ಐರಿಷ್ ಆಧಾರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರೀಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದದ ಮೇರೆಗೆ  ಫ್ರೆಂಚ್ ದೇಶವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ" ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಅಂಥೋನಿ ಎಡೇನ್, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು, ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿಯೊಂದಿಗೆ  ರೋಮ್‌ನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.ಮತ್ತು ಇತರೆ ಏಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು, ನಂತರ ಇಯು ಆದವು ( 1973ರಲ್ಲಿ  ಯುಕೆ ಯನ್ನು ಸೇರಿದವು; ಮಾಲ್ಟಾ ಮತ್ತು ಸಿಪ್ರಸ್, 2004ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸೇರಿದವು).
ಕಿರುನಾಲಿಗೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ತಳಂಗರೆ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು
ಅಮಾನತು
ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯತ್ವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪರಿಷತ್ ಗಳಿಂದ, ಹರಾರೆ ಘೋಷಣೆಯ "ನಿರಂತರವಾದ ಅಥವಾ ಗಂಭಿರವಾದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳಿಗಾಗಿ", ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತಹ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳನ್ನು ಅಮಾನತು ಮಾಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹರಾರೆ ಘೋಷಣೆಗಯ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ (ಸಿಎಮ್‌ಎಜಿ), ಯು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಡರೂ, ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಮುಖಂಡರಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಚಿವರಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಒಂದು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿದೆ: ಫಿಜಿ.
1995 ಸಿಎಚ್‌ಒಜಿಎಮ್‌ರ ಕೆನ್ ಸರೊ-ವಿವಾ ದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ನೈಜೀರಿಯಾವನ್ನು 11ನವಂಬರ್ 1995ಮತ್ತು 29 ಮೇ 1999ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಪರ್ವೀಜ್ ಮುಶ್ರಾಫ್ನಿಂದಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯ ನಂತರ 18ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1999ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅಮಾನತುಗೊಂಡ ಎರಡನೇ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಅಮಾನತಿನಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದಾಗ 22 ಮೇ 2004 ರಂದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸುಧೀರ್ಘ ಅಮಾನತು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಮುಶ್ರಾಫ್ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು 22 ನವಂಬರ್ 2007ರವರೆಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿಡಲಾಯಿತು. ರಾಬರ್ಟ್ ಮುಗಾಬೆ' ಯವರ ZANU-PF ಸರ್ಕಾರದ ಭೂಸುಧಾರಣೆ ನೀತಿಗಳ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ  2002 ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾವೆಯನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ನಂತರ 2003ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾವೆ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಿತು.
1987 ರಿಂದ 1997ರ ವರೆಗೆ ಎರಡು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸೋಲಿನ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಎರಡು ಸಾರಿ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದ್ದು, 6 ಜೂನ್ 2000 ರಿಂದ  20 ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಮೊದಲನೇ ಸಾರಿ ಮತ್ತು  2001 ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಸಾರಿ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕ್ರಾಂತಿನಂತರ ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾರಿ ಅಮಾನತುಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. 2010ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ವಾಯಿದೆಯನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು 1 ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2009ರಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಅಮಾನತು ಎಂದರೆ, ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಭೆ, ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳು,ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ( ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಗಳಿಂದ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವುದು, ಎಂದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ಕಮಲೇಶ್ ಶರ್ಮಾ  ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಅಮಾನತ್ತಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲೂ ಫಿಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಶರ್ಮಾ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮುಕ್ತಾಯ
ಸದಸ್ಯತ್ವವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಗಮಿಸಹುದು. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದರಿಂದ 30 ಜನವರಿ 1972 ರಂದು ಅದನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ 2 ಆಗಸ್ಟ್ 1989ರಂದು ಪುನಃ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಮಾನತನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ  2003ರಲ್ಲಿ  ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಯನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.
ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಭಾಗವಸಿದೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಮಾನತಿನಲ್ಲಿಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊರಕಾಕುವ ಅಂತಹ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ. 2007ರಿಂದ ಗಣರಾಜ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ (ಭಾರತ 1950ಆದಂತೆ) ಅವು ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಒಕ್ಕೂಟದ ಇತರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೀತಿಯು ಈಗ ಬದಲಾಗಿದ್ದು, ಈಗಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಬೇಕಾದಲ್ಲಿ, ಅವು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಐರಿಷ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವು, 1948ರ ಐರಿಷ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ 18 ಏಪ್ರಿಲ್ 1949ರಂದು ತನ್ನನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ್ನು ತೊರೆಯಿತು.
1961ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯ ವಾದ ನಂತರ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಿಯಾ ಹಾಗೂ ಕೆನೆಡಾ ದೇಶಗಳು, ಅದರ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಶತ್ರುತವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. 1961 ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೆಕು ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರವು ತಾನು ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಲು ಕೋರಿ ಹಾಕಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪಡೆಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಅದೇ ವರ್ಷದಂದು ಅಂದರೆ 1994ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ವೆ ಪುನರ್ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಿತು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕುಟುಂಬ
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸುಮಾರು ನೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದಾರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಹೊರಗೆ ಅನೇಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ದ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಾಹಿನಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವಕೀಲರ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಂಸತ್ತಿನ ಒಕ್ಕೂಟದಂತಹ ಹಲವಾರು ಅನಧಿಕೃತ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಿದ್ದು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪರಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ತರುತ್ತವೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫೌಂಡೇಶನ್
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಆದ್ಯತೆಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ; ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತ, ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು, ಬಡತನದ ನಿವಾರಣೆ, ಜನಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಭಿವೃಧ್ದಿ ಮತ್ತು ಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪೋಷಣೆ ಇವೇ ಮುಂತಾದುವು.
1965ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಂದ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರವೇಶವು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, (ಡಿಸೆಬರ್ 2008ರಂತೆ) 54 ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 46 ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಜಂಟಿ ಸದಸ್ಯತ್ವವು, ಸಾಗರೋತ್ತರದ ಪ್ರಾಂತದ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಜಂಟಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಗಿಬ್ರಾಲ್ಟರ್‌ನ ಮಂಜೂರಾತಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2005 ರಲ್ಲಿ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ 40ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯು ಮಾರ್ಲ್ ಬೊರೊ ಹೌಸ್, ಪಾಲ್ ಮಾಲ್ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾದ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಫೌಂಡೇಶನ್ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ರೂಪದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ನಿವೇದನಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
thumb|250px|ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮೂರನೆಯ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬಹು-ಆಟಗಳ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ, ವಿಶ್ವದ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2006ದ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್‌ನಂತಹ ವಿಶೇಷ "ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್" ಆಟಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸುವುದು ಇದ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಎಂಬ ಒಂದು ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟವನ್ನು ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2010 ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 2010 ಭಾರತದ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕೂಟವನ್ನು 2014ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ‌ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಆಟಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾದ ಬೌಲ್ಸ್, ನೆಟ್ ಬಾಲ್ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿ ಸೆವೆನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. 1930ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಒಲಂಪಿಕ್ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯ, ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್  ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಬೆಳೆಸಿ ಇಂದಿಗೂ "ಸ್ನೇಹ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಸಾದೃಶ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ,, ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಾಗ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಲೂ ವಿವಾದ ಇದೆ. 1977ರ ಗ್ಲೆನೀಗಲ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ದಕ್ಷೀಣ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು( ಆಗ ಇನ್ನೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಸದಸ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ) ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಆದರೆ 1986ರ ಕ್ರೀಡೆ ಗಳನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಷ್ಯಿಯಾ, ಮತ್ತು ಕೆರೆಬಿಯನ್ ದೇಶಗಳು ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಗ್ಲೆನೀಗಲ್ಸ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದವು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿಗಳ ಸಮಿತಿ
thumb|250px|ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿಗಳ ಸಮಿತಿಯು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 2,500 ಯುದ್ಧ ರುದ್ರಭೂಮಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿ ಸಮಿತಿಯು (ಸಿಡಬ್ಲುಜಿಸಿ)  ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಮಡಿದ ಸುಮಾರು  1.7 ಮಿಲಿಯನ್ ಸೈನಿಕರ ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. 1917 ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡ ಈ ಸಮಿತಿಯು ಸುಮಾರು 2,500 ಯುದ್ಧ ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ  ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  20,000 ಸಮಾಧಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಬಹುಪಾಲು ಸಮಾಧಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿವೆ 1998ರಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣುಮಾಡಿದವರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಸಿಡಬ್ಲುಜಿಸಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಕಲಿಕೆ
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಕಲಿಕೆಯು (ಸಿಒಎಲ್) ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಕ್ತ ಕಲಿಕೆ/ ದೂರಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿವಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲು ಸಿಒಎಲ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಹಸ್ತ ಚಾಚುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಷತ್
1997 ಸಿಎಚ್‌ಒಜಿಎಮ್‌ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಪರಿಷತ್ (ಸಿಬಿಸಿ) ನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌‍ನ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೂಡುವುದನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳೂವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಪಾಯಶಃ ಅವುಗಳ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದಿಂದಾಗಿ, ಹಲವಾರು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷವಾದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಂತಿವೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ರಗ್ಬಿನಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳುಎಡಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದು, ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ದತಿ ಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು, ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಳಕೆ,  ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನೈಕಾಪದವಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ) ಮುಂತಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲದೇ ಕಾಣದೇ ಇರುವುದನ್ನು ಈ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆ
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ವಸಹಾತು ನಿಯಮದ ಶಾಸನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ರಗ್ಬಿ ಮತ್ತು ನೆಟ್ ಬಾಲ್ನ ಎರಡು ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಭಾವದ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ,ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಭಲಗೊಳಿಸುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಪೈಪೋಟಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಬಂಧನಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಭಲವಾಗಿವೆ. ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಂಚುವ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರವಾಂಡ ದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವುದು ಆ ದೇಶವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ತತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುವುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರಿಡೆಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಜೂಡೋ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ದೋಣಿ ನಡೆಸುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸೇಲಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಂತಹ ಕ್ರೀಡಾ ಕೂಟಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಕ್ಸರ್‌ಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ ಇತಿಹಾಸವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂಬ ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳ ಒಂದು ಲಿಖಿತ ರೂಪದ ಸತ್ವಭರಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಒಂಬತ್ತು ಪಾಠಗಳಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಇದ್ದು ,ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1987ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಲೇಖಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. "ನೂತನ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯವು ತನ್ನ ಮೂಲ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತಿಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾಂತಗಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆಯದಿದ್ದರೂ, ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಒಂದು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್  ರಾಷ್ಟ್ರ ಅಥವಾ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಲೇಖಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಗೌರವವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ತಮ್ಮ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕಾರಣ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಗೌರವ ತರುವ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನಿಯಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಂಸತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಶಾಸನಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಹಕಾರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ನ್ಯಾಯ ಸ್ಥಾನವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನೌಕರರ ನಡುವೆ ಉತ್ತಮ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಾನೂನು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಏಕರೂಪ ಕಾನೂನುನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸಮಿತಿಯು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಾಗಿದೆ.
ಸಂಕೇತಗಳು
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ತನ್ನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಲಿಜಬೆತ್ II  28 ಏಪ್ರಿಲ್  1949ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಲಂಡನ್ ಘೋಷಣೆ ಯಿಂದಾಗಿನಿಂದ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯನ್ನು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪಾರಂಪರೆಯ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸಂಕೇತವಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಈ ಭಾಷೆಯ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದ್ದು "ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಧ್ವಜವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ನೀಲಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಚಿನ್ನದ ಗೋಳದ ಸುತ್ತ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದನ್ನು 1973ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಸಿಎಚ್‌ಒಜಿಎಮ್‌ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 26 ಮಾರ್ಚ್ 1976ರಂದು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. 1976ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಒಂದು ದಿನವನ್ನು ನಿಗಧಿಪಡಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಈ ಮೊದಲು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಇದ್ದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಸಿ, ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಿನ ಎರಡನೇ ಸೋಮವಾರವನ್ನು ನಿಗಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ನಾಗರೀಕತ್ವ
ಅವುಗಳ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು "ಪರಕೀಯ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಅವು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದಾಗ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸರ್ಕಾರಗಳು ರಾಯಭಾರಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಹೈ ಕಮಿಷನರ್ಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಂತಗಳ ನಡುವೆ, ಅವು ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಕ್ಷ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಮಾನ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಮಾನ ರೀತಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ಪೆಯಿನ್, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮತ್ತು ರಷಿಯಾ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಹಿಂದಿನ ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಇತರೆ ಸ್ನೇಹಪರ ಸರ್ಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟಿದೆ: ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಾಲೆ ಡೆ ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೊಫೋನೀ  (ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಫ್ರಾಂಕೊಫೋನ್ ದೇಶಗಳು),  ಕಮ್ಯುನಿಡೇಡ್ ಐಬೆರೊಅಮೇರಿಕಾನ ಡೆ ನಾಸಿನೊಸ್  (ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಐಬೆರೊ-ಅಮೇರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್), ಕಮ್ಯುನಿಡೇಡ್  ಡಾಸ್ ಪೈಸೆಸ್ ಡೆ ಲಿಂಗುವಾ ಪೋರ್ಚುಗೀಸಾ  (ಕಮ್ಯುನಿಟಿ ಆಫ್ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್) ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಟೆಂಟ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್. ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರೀತಿಯ ಒಂದು ಸಂಘ ಅರಬ್ ‌ಲೀಗ್ 1945ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಅದರ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಕರು (ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾರತವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಅರೇಬಿಕ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಮರ್ಶೆ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸೆಕ್ರೆಟರಿ ಜನರಲ್‌ರು ತಮ್ಮ ನೌಕರ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಬಾರದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದ ಸೂಚನೆಯೊಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿತು ಅದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಬಹುಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
{{Infobox person }}
thumb|right|200px|'ಯುವ ಶಂಕರನಾರಾಯಣ' thumb|right|200px|'ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರು'
ಜನನ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣನಿಗೆ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಆಸಕ್ತಿ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ,ಮೊದಲು ಅವರನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸಿದರೂ, ಆತ್ತಿಗೆಯವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಕಲೆ ಅವರನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅತ್ತಿಗೆಯವರೇ ಅವರಿಗೆ ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶ್ರೇಯಸ್ಸುಗಳಿಸಲು ನೆರವಾದರು.'ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್', ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮೈಸೂರಿನ ಹತ್ತಿರವಿರುವ,ನಂಜನಗೂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಸನ್ ೧೯೨೦ ನವೆಂಬರ್ ೧೮ ರ, ಗುರುವಾರದಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಸಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಪುಟ್ಟಮ್ಮನವರು. ಬಾಲಕ ಶಂಕರನಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿ. ’ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಪ್ರಾಧಮಿಕ ಶಾಲೆ’ಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳಾದ,’ಸ್ವಾಮಿದೇವನೆ ಲೋಕಪಾಲನೆ’, ಮತ್ತು ಕಾಯೌ ಶ್ರೀಗೌರಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದಾಳಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರು ಈಗಲೂ ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಅಣ್ಣ ಸಿ.ಕೆ. ನಾಗರಾಜರು, ಮದುವೆಯಾದದ್ದು, ವೀಣೆ ಕಲಿತ ರಾಜಾಮಣಿ ಅವರನ್ನು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್.ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆಯವರೇ ಪ್ರಥಮ ಗುರುವಾದರು.
ವಿದ್ವಾನ್, ಎ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯನವರ ಬಳಿ ಕಲಿಕೆ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಿಗೆ,ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತದ ಗೀಳು ಒಡಮೂಡಿತ್ತು; ಅದರಲ್ಲೂ ವೀಣಾವಾದನದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಆಸಕ್ತಿ. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ ಕಲಿತರೂ, ಅವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇರು ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವರಿಂದ ಕಲಿತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, ವೀಣಾವಾದನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಹದಾಶೆ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ತಮ್ಮ ೨೧ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಕನಸು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಹ ಸುಯೋಗ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಸನ್ ೧೯೪೧ ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ವೀಣಾವಾದಕ ದಿವಂಗತ 'ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಎ.ಎಸ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರಯ್ಯನವರ ಬಳಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತ ವೀಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಸುಸಂಧಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ತಾನಾಗಿ ಯೇ ಒದಗಿಬಂದ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಸತತವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಗುರುಗಳ ಒಡನಾಟದಿಂದ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿ ಕೈಗೂಡಿತು. ಗುರುಗಳು ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಶೃಂಗೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಭಾಗವಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ನೌಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಂತೆಯೆ ಗುರುಗಳ ಒಟ್ಟಿಗೆ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮದ್ರಾಸ್, ಪೂನಾ, ಮುಂಬಯಿ, ದೆಹಲಿ, ಅಜ್ಮೀರ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟರು. thumb|right|250px|'ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್, ಪತ್ನಿ ಜಯಮ್ಮನವರ ಜೊತೆ'
'ತರಂಗಿಣಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ'
೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ 'ತರಂಗಿಣಿ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ’ಶ್ರೀಪುರಂದರದಾಸರ-ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಆರಾಧನೋತ್ಸವ’ಗಳನ್ನೂ, ’ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಜಯಂತಿ’ಯನ್ನೂ ಮತ್ತಿತರ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ೩೦ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ದಲ್ಲಾದರೆ, ನಂತರದ ೬ ದಶಕಗಳಿಗೂ ಮೀರಿ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ, ವೀಣೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಓದಿನ ಗೀಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬರೆಯುವ ಹಂಬಲವಿತ್ತು. ಸಂಗೀತವಲ್ಲದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಿನಿಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಕಂಠಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. 'ನಚಿಕೇತ,''ಯಮ'ರ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕುರಿತು ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ಬಾಂಧವ್ಯವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಮುಂಬಯಿಜೀವನದಲ್ಲಿ
ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ, ಹೆಂಡತಿ ಜಯಮ್ಮನವರನ್ನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮಡದಿಯ ತವರು ಮನೆ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಮನೆಗೆ ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡುವಷ್ಟು ಅನುಕೂಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ನೆರವಿಗೆ ಬಂದ ಗೆಳೆಯರು, ಆರ್.ಡಿ.ಚಾರ್, ಡಾ.ವೈದ್ಯನಾಥನ್, ಬಿ.ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ, ಗರುಡಾಚಾರ್, ಗೋಪಾಲ್ ಐಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮೊದಲಾದ ಶಿಷ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳವರು. 'ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ'ದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಿಗಿದ್ದ 'ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವ,' ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಪ್ರೀತಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ  ಗುರುಗಳು, ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜ, ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಅವರು ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ಸಾಧಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪಸ್ ಎಂಬುದು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪಾಸಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದೆ. ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೦ ಜಾತಿಗಳಿವೆ.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ತರಂಗಿಣಿ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರು, ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಮುಂಬಯಿನ ಉಪನಗರವಾದ ಚೆಂಬೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ, ’ತರಂಗಿಣಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಶಾಲೆ’ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಈ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಕಲಿತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹೊಂದಿದ ನೂರಾರು ಹೊಸಪ್ರತಿಭೆಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ವೀಣೆಯ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸನ್, ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ,ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ೧೨೫ ನೇ ವರ್ಧಂತ್ಯೋತ್ಸ ವವನ್ನು ಅದ್ಧೂರಿಯಿಂದಲೂ, ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿಯೂ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೇರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು : ಇವರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ಸಮಾರಂಭದ ಸವಿ ನೆನಪು  ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ  ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರಳ ಬದುಕು, ಧೀಮಂತ ಚಿಂತನೆಗಳು, ಸಿ.ಕ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸಾಧಾರಣವಾದದ್ದು.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಇದರ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಮತ್ತು "ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಯ ಹಣ್ಣುಗಳು" ಎಂದರ್ಥ.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರವಾಸ
೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ವೀಣಾವಾದನದ ಮೂಲಕ ಆಯೋಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರ  ಮನಸ್ಸನ್ನು ತಣಿಸಿದರು. 'ಮುಂಬಯಿನ ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್', 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ', 'ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ', 'ಡೊಂಬಿವಲಿ ಮೈಸೂರ್ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಲಯ'ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾ ಬಂದರು. 'ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್' ರವರು ಕನ್ನಡ, ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಡಿಪ್ಟರೊಕಾರ್ಪೇಸೀ - ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಸಾಲ್ (ಬಿಳೇಭೋಗಿ-ಶೋರಿಯ), ಜಾಲಾರಿ, ಕಿರಲ್‍ಬೋಗಿ (ಹೊಪಿಯ) ಮುಂತಾದ ಮರಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾರತ, ಮಲಯ, ಬರ್ಮ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಾಣದೊರೆಯುವುವು. ಬಲು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ವೃಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಪ್ರಧಾನವಾದವು. ಇವುಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳು ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮ್, ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳು, ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುಟುಂಬದ ವೃಕ್ಷಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ಪ್ರಶಸ್ತಿ/ಸನ್ಮಾನಗಳು
ಮುಂಬಯಿನ ಉಪನಗರ, 'ಚೆಂಬೂರಿನ ನಾದಬ್ರಹ್ಮಸಂಸ್ಥೆ,' ಮತ್ತು 'ನಾದಾಂಜಲಿ ಗಾನಕಲಾ ಸಭಾ', 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾನ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್', ಶಂಕರನಾರಾಯಣರನ್ನು ಕರೆಸಿ, ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ಗೌರವ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅವರ '೬೦ ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬ', ಹಾಗೂ '೭೫ ರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಮಾರಂಭ'ಗಳನ್ನು ಅವರ ಮುಂಬಯಿ ಶಿಷ್ಯವೃಂದ ಅತ್ಯಂತ ಆಸ್ತೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನೆರವೇರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಗೌರವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 'ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್' ರವರು, ಹಿರಿಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರು-ನಮನಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿವೆ.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯವೂ ಬೃಹದಾಕಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳೇ. ಇವುಗಳ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ರಾಳಪದಾರ್ಥ (ರೆಸಿನ್) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಎಲೆಯಲ್ಲೂ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂಥ ವೃಂತಪರ್ಣಗಳು (ಸ್ಟಿಪ್ಯೂಲ್ಸ್) ಉಂಟು. ಹೂಗಳು ಉಭಯಲಿಂಗಿಗಳು ; ಇವಕ್ಕೆ ಸುವಾಸನೆಯುಂಟು. ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ ಪಾತ್ರೆ ಪುಷ್ಪಪೀಠಕ್ಕೊ ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೊ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಕಾಯಿಯಲ್ಲೂ ಉದುರಿ ಹೋಗದೆ ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಫಲ ಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಲವೃಕ್ಷ.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ವೈಣಿಕ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು
'ವೀಣಾವಾದನ ವಿದ್ವಾಂಸ'ರಾಗಿ, ಅವರು, ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಭಾಷಣ, ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೯೦ ರ ಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ 'ಮೈಸೂರು ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್,' 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ' 'ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ'ಗಳ, ಸುಮಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪದೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘದ ಅಜೀವಸದಸ್ಯ'ರಾಗಿದ್ದ 'ರಾವ್' ರವರು, ಅದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಗಣ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. 'ಶಂಕರನಾರಾಯಣ'ರ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ, 'ಶ್ರೀ ಪುರುಂದರದಾಸರ ಮತ್ತು ಕನಕದಾಸರ ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆ'ಮಾಡಿ,ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ’ಅಂಕಿತ ಪ್ರಕಾಶನ’ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅವರ ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಈ ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿ ’ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆ ಸಹಿತ ಶ್ರೀಕನಕ ದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು’ ಎನ್ನುವ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ 'ಸ್ವರ ಮಟ್ಟುಹಾಕಿ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಸಿಕೆಎಸ್ ರವರು ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿರುವ  ಸಂಗೀತ ವಿದುಷಿ,ರಾಜಮ್ಮ ಕೇಶವಮೂರ್ತಿ ’ಅವರ  ಮಾತುಗಳು ರಾಯರ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಿಡಿದಿವೆ, ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾಗಿವೆ.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಡಿಪ್ಟರೊಕಾರ್ಪಸ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 10 ಪ್ರಭೇದಗಳು ಅಸ್ಸಾಮ್ ಮತ್ತು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಡಿಪ್ಟರೊಕಾರ್ಪಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್, ಡಿ. ಮ್ಯಾಕ್ರೊಕಾರ್ಪಸ್, ಡಿ. ಟ್ಯೂಬಕ್ರ್ಯುಲೇಟಸ್, ಡಿ. ಟರ್ಬಿನೇಟಸ್ ಮುಂತಾದವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇವುಗಳ ಚೌಬೀನೆ ಬಲು ಭಾರವಾಗಿಯೂ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಿಸಲು ರೈಲು ಹಳಿಗಳಾಗಿ ಹಾಸಲು, ಬಹು ವಿಧದ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಪ್ಲೈವುಡ್ ಮಾಡಲು, ಇತ್ಯಾದಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲೂ ರಾಳ ನಾಳಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳ ಗರ್ಜನ ಎಣ್ಣೆ (ಗರ್ಜನ್ ಬಾಲ್ಸಮ್) ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಕಂದು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪುಮಿಶ್ರಿತ ಹಸಿರುಬಣ್ಣದ ಮೃದುವಾದ ಬಗೆಯ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಕನಿಯಿನ್ ತೈಲ ಎಂದು ಹೆಸರು. ತಿಳಿಬೂದುಬಣ್ಣದ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯ ಎಣ್ಣೆಗೆ ಇನ್ ತೈಲ ಎಂದು ಹೆಸರು. ರಬ್ಬರು ಮರಗಳಿಗೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ರಾಳವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕನಿಯನ್ ತೈಲವನ್ನು ಟರ್ಬಿನೇಟಸ್ ಪ್ರಭೇದದಿಂದಲೂ ಇನ್ ತೈಲವನ್ನು ಟ್ಯೂಬಕ್ರ್ಯುಲೇಟಸ್ ಪ್ರಭೇದದಿಂದಲೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡು ತೆರನ ತೈಲಗಳೂ ಮೆರುಗೆಣ್ಣೆಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಸಾಲವೃಕ್ಷ (ಶೋರಿಯ ರೊಬಸ್ಟ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೂಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸುವಾಸನೆಯುಂಟು. ಇದರ ಚೌಬೀನೆ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ್ದು. ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ತೆಗೆಯುವುದುಂಟು. ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಬಹುದು. ಧೂಪದ ಮರ (ವ್ಯಾಟೇರಿಯ ಇಂಡಿಕ) ಸೇಷಲ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ಕೇರಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಗುಗ್ಗುಳ, ಇಂಡಿಯನ್ ಕೋಪಾಲ್ ಮರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರಿಂದ ಬರುವ ರಾಳವನ್ನು ಧೂಪವಾಗಿ ಬಳಸುವರು. ಇದರ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಬ್ಬು ಉಂಟು. ಇದಕ್ಕೆ ಮಲಬಾರ್ ಕೊಬ್ಬು ಎಂದು ಹೆಸರು. ತುಪ್ಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಡ್ರೈಬಲನಾಪ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮರದಿಂದ ಬೋರ್ನಿಯೊ ಕರ್ಪೂರವನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕಿರಾಲುಬೋಗಿ ಮರದಿಂದ ಧೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಮರಗಳು ಅನೇಕ ಮರಗೆಲಸಗಳಿಗೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ವೀಣೆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಾದ್ಯ
'Veena the insturment par excellence' ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ಭಾಷಾಂತರ ಕೃತಿಯನ್ನು 'ವೀಣೆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ವಾದ್ಯ' ವೆಂದು ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮದ್ರಾಸಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಿಯರಿಗೂ 'ಮೈಸೂರಿನ ವೀಣಾಬಾನಿ' ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಬೆರಳು ಸಾಗಣೆ,ಗಮಕಗಳ ಒತ್ತು,ಲಾಲಿತ್ಯ, ಮೃದುವಾದ ಗತ್ತು, ಇಂತಹ ಅನೇಕಾನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಚಾರಗಳ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬುಹುದು. ಬೋರ್ನಿಯೋ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲೂ ಇವು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ಗ್ರಂಥದ ವಿಶೇಷತೆ
ವೀಣೆಯ ಪರಂಪರೆ, ಪೌರಾಣಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ, ವಾದ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ವಾದ್ಯದ ಉಗಮ, ಸ್ವರೂಪ, ವೀಣೆಯ ಪಾಠಾಂತರಗಳು, ಹಲವು ಸ್ವರಜತಿಗಳು, ವರ್ಣಗಳು, ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆಯ ಜೊತೆ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಉಪಯೋಗ
ಇದನ್ನು ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ಲೈವುಡ್ ತಯಾರಿಸಲು ಗುರುಜನ್ ಮರವು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ಕಥೆಗಳ ರಚನೆ
thumb|right|250px|'ದೈವಲೀಲೆ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾಗ' 'ವಿಷಕನ್ಯೆ' ಎಂಬ ಕಥೆ ಚಾಣಕ್ಯನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಾಟಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರು. 'ಪಟ್ಟ ಮಹಿಷಿ ಶಾಂತಲಾ', ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ರಾಯರಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಘನವಾದ ಹಿಡಿತವಿತ್ತು. ಇವರ ಕೆಲವು ಲೇಖನಗಳು ಕೆನಡ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು.
ಡಿಪ್ಟೆರೋಕಾರ್ಪ್ಸ್
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಿ. ಕೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣ ರಾವ್
ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ
ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್ ಅವರಿಗೆ, ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ತೆಲುಗು, ಮಲೆಯಾಳಂ, ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಹಿಡಿತವಿತ್ತು. ಇದು ಅವರ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಯಿತು.
ನಿಧನ
೯೦ ರ ಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರು' ಕೆಲವು ವಾರಗಳಿಂದ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಸನ್ ೨೦೧೧ ರ, ಜನವರಿ ೧೫ ನೇ(15-1-2011) ತಾರೀಖಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ೮-೩೦ ಕ್ಕೆ, ಮುಂಬಯಿ ಸಮೀಪದ 'ಥಾಣೆ'ಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಮಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಶ್ರೀಯುತರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೪ ಜನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು.
ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್.ಸ್ಮರಣೆ
ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಕೆ.ಎಸ್. ರವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನ ಹಲವಾರು ಕನ್ನಡ ಸಂಘಗಳು ಪಾಲ್ಗೊಂಡು, ವೀಣಾವಾದನ, ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಆಭಾರ ಮನ್ನಣೆ
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಲೇಖಕರು
ಸರ್ ಹೋಮಿ ಮೋದಿ
ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಗಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಳು
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, 'ಸೆಂಟ್ ಝೇವಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜ್, ಬೊಂಬಾಯಿ'ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. M.A., LL.B., K.B.E., Cr, 1935, HON, LL.D., D. LITT, GRAND COMMANDER, ORDER OF GEORGE, I OF GREECE, F.R.S.A.
ಸರ್ ಮೋದಿಯವರು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು
ಸ್ನೇಹದ ಸಂಕೋಲೆ
ಸ್ನೇಹದ ಸಂಕೋಲೆ ಚಿತ್ರವು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎ.ಕಾಶಿಲಿಂಗಮ್‌ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಎಂ.ರಾಜಗೋಪಾಲ್‌ರವರು ಈ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥ್ನ ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಂಜುಳ ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್ರವರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತಾವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ನಟ- ನಟಿಯರು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಟೊರಾಂಟೋನಗರದ ನೈಬರ್ ಹುಡ್ ನ ಪಟ್ಟಿ
ಕೆನಡಾದ ಟೊರಾಂಟೋನಗರದ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದ ಉಪನಗರಗಳ ಪಟ್ಟಿಹೀಗಿದೆ. ಅವನ್ನು 'ಟೊರಾಂಟೋ ನೈಬರ್ ಹುಡ್, (neighborhood in toronto), ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿವಾಸಿಸುವ ಹಲವಾರುಜನಸಮುದಾಯಗಳ ಸಹಬಾಳ್ವೆಯಿಂದ ನಗರ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ, ಒಟ್ಟು ೨೪೦ 'ನೈಬರ್ ಹುಡ್' ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ.
ಹಳೆಯ ಟೊರಾಂಟೋ
೧೯೯೮, ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಟೊರೋಂಟೋ ಒಂದು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಟೊರಾಂಟೋನಗರ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ವಲಯದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಟೊರಾಂಟೋ, ಯಾರ್ಕ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯಜೊತೆ, ಪೂರ್ವ ಯಾರ್ಕ್ ಜೊತೆ, ಉತ್ತರ ಯಾರ್ಕ್, ಎಟೋಬಿಕೋಕ್, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾರ್ಬೊರೊ ಸಹಿತ ಸೇರಿತು. ಈಗಲೂ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಜನಸಮುಸದಾಯಗಳ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಡುವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪರಿಛಾಯೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರು ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೇ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿವಾಸಿಸುವ ಜನ, ನಗರವನ್ನು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾ ದೇಶ
ಪಿಂಗಲ
ಜನನ: 3ನೇ ಅಥವಾ 2ನೇ ಶತಮಾನ BCE
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೆಲಸ
ಯುಗ: ಮೌರ್ಯ ಅಥವಾ ನಂತರದ ಮೌರ್ಯ
ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಗಳು: ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸು, ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣ
ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳು: ಛಂದಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಲೇಖಕ (ಪಿಂಗಲ-ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ), ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಪಿಂಗಲ ಸೂತ್ರದ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.
ಗಮನಾರ್ಹ ವಿಚಾರಗಳು: ಮಾತ್ರಮೇರು, ಬೈನರಿ ಸಂಖ್ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಅಂಕಗಣಿತದ ತ್ರಿಕೋನ.
ಆಚಾರ್ಯ ಪಿಂಗಲ ( piṅgala ; c. 3 ನೇ – 2 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಕವಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಮತ್ತು Chandaḥśāstra ( ಪಿಂಗಲ-ಸೂತ್ರಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸು.
ಛಂಧಶಾಸ್ತ್ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂತ್ರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಅಧ್ಯಾಯಗಳ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ BCE ಯ ದಿನಾಂಕವಾಗಿದೆ. 10 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಯಲ್ಲಿ, ಹಲಾಯುಧನು ಛಂಧಶಾಸ್ತ್ರ ವಿವರಿಸುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದನು. ಪಿಂಗಲ ಮಹರ್ಷಿಯು ಪಾಣಿನಿಯ ಸಹೋದರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಕಾರ, ಮೊದಲ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ''. ''
ಸಂಯೋಜನಾಶಸ್ತ್ರ
ರಸ್ವ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಅಕ್ಷರಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯ ಮಾದರಿಯಿಂದ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಎಣಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೈನರಿ ಸಂಖ್ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂತಾದ ಬಹುತೇಕ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು "ಛಂಧಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೀಟರ್‌ನ ಸಂಯೋಜಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಿಂಗಲರ ಚರ್ಚೆಯು ದ್ವಿಪದ ಪ್ರಮೇಯಕ್ಕೆ (Binary theorem) ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಗಣಿತಜ್ಞ ಹಲಾಯುಧ ತನ್ನ ಛಂಧಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮೇಯದ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯನ್ನು ಮೇರುಪ್ರಸ್ತಾರ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ತ್ರಿಕೋನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಹಲಾಯುಧ ಮತ್ತು ಇತರರು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಣಿತಜ್ಞ ಬ್ಲೇಸ್ ಪಾಸ್ಕಲ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಪಿಂಗಲರು ಫಿಬೊನಾಕಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೀಟರ್‌ನ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಲಘು ಮತ್ತು <i id="mwTA">ಗುರು</i> ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೈನರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೊದಲ ಬಳಕೆಗೆ ಪಿಂಗಲಾ ಸಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಪಿಂಗಲರು ʼ೦ʼ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪದದಲ್ಲಿ śūnya ಎಂದು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶೂನ್ಯದ ಮೊದಲ ಬಳಕೆ ಪಿಂಗಲರೇ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹಲವು ತಜ್ಞರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಂಗಳಾ ಅವರ ದ್ವಿಮಾನ ಮಾಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ನಾಲ್ಕು ಲಘು ಲಘು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ನಮೂನೆಯಾಗಿ (ಬೈನರಿಯಲ್ಲಿ "0000"), ಮೂರು ಲಘು ಲಘು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ಭಾರೀ ಗುರು (ಬೈನರಿಯಲ್ಲಿ "0001") ಮತ್ತು ಹೀಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಿ n -ನೇ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಮಾದರಿಯು ಬೈನರಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ n-1 (ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಾನಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ).
ಜನೇಂದ್ರನಾಥ್‌ ಮುರ್ಖಜಿ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರಾದ ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದಾಸ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಶರತ್ಶಶಿ ದೇವಿಯವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ. ಅವರ ತಂದೆ ಬ್ಯಾರೀಸ್‌ನ ರಾಜ್ ಚಂದ್ರ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿದ್ದವರು. ಪ್ರಾಂತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಸೇವೆಯ ಪರವಾಗಿ ಅವರು ನಂತರ ಅದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರನೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು.
ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಕೊಲಾಯ್ಡ್ ಸೈನ್ಸ್
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ MSc ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿದರು, ಕೊಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಕೆಲಸವು 1915 ರಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 1919 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನ್ ಚಂದ್ರ ಘೋಷ್ರವರ ಜೊತೆ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್, ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು, ಭೌತಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಶೋಧನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಎಫ್‌ಜಿ ಡೊನ್ನನ್, ಎಫ್‌ಆರ್‌ಎಸ್ ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ಕೊಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕಿನೆಟಿಕ್ ಡಬಲ್ ಲೇಯರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಯಾನಿಕ್ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು. ಕೊಲಾಯ್ಡ್‌ಗಳ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜೆಎನ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊಲಾಯ್ಡ್ ಕಣಗಳ ಕ್ಯಾಟಫೊರೆಟಿಕ್ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಗಡಿ ವಿಧಾನಕ್ಕೂ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಲೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂಲಭೂತ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಲೊಯ್ಡ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಡಾ. ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರಿಗೆ ಮುಂಗಾಣಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವರು ವರ್ಷಗಳ ತಾಳ್ಮೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. 1942 ರಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಸಿ ಸೇನ್ ಗುಪ್ತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಅಸಂಗತ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆಯ (anomalous viscous properties) ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಸರಳವಾದ ರೋಟರಿ ವಿಸ್ಕೋಮೀಟರ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. 1944 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿ ಕ್ಯಾಪಿಲರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಯುವಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದೀಪಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಮಣ್ಣಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಡಾ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1945 ರಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ನ(ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ನವದೆಹಲಿ) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ನಂತರ, ಡಾ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮರುಸಂಘಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅವರು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಣ್ಣಿನ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳೆಂದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾವಯವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ. ಮಣ್ಣಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಕೃಷಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಖನಿಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅವರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಆಹಾರಗಳು, ಫೀಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಮೇವುಗಳ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಮೌಲ್ಯ, ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪತೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿ ಸಚಿವಾಲಯವು 1949 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮಣ್ಣು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೇಂದ್ರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಸಮಿತಿಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ 4 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ 1956 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಭೂ ಬಳಕೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣಿನ ನಕ್ಷೆ (ಸ್ಕೇಲ್ 1" --- 70 ಮೈಲುಗಳು) 20 ಮಣ್ಣಿನ ವರ್ಗಗಳನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹವಾಮಾನ, ಭೂಗೋಳ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣುಗಳ ಭೂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಮಣ್ಣುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೀವನ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು : ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರು"; ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ರೂರ್ಕಿ ; ಅರೆಕಾಲಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ನೀರಾವರಿ, ಅರಣ್ಯ, ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರ ; ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ, ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ; ಸದಸ್ಯ. ಯೂನಿಯನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಕಮಿಷನ್ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜು, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸೋಯಿಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಇಂಡಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಕಲ್ಟಿವೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ; ಭಾರತೀಯ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ -~ಗೌರವ~ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸುದ್ದಿ ಸಂಘ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಭಾರತೀಯ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಸೊಸೈಟಿ; ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ, ಭಾರತೀಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಸ್ಥೆ; ಸದಸ್ಯ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಸಮಿತಿ; ಫೆಲೋ, ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ; ಫೆಲೋ, ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ; ಜೀವನ. ಸದಸ್ಯ, ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಲಂಡನ್ ; ಸದಸ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಭೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಯೂನಿಯನ್ಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಮಂಡಳಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ರಫ್ತು ರಸಗೊಬ್ಬರ ಸಮಿತಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಿತಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿ, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ, ಸರ್ಕಾರ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ; ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಭೂ ಬಳಕೆ ಮಂಡಳಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮಿತಿ, CSIR; ಸದಸ್ಯ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಮಂಡಳಿ, CSIR ; ಸದಸ್ಯ, ಸೆನೆಟ್ ಮತ್ತು ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಕೌಂಟ್ಸ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ; ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ವಿಜ್ಞಾನ), ಮರು ಸಂಘಟನೆ ಸಮಿತಿ, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ICAR ನ ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಿತಿಗಳು ; ಗೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗದ ನಾಯಕ : (i) ಹಾಲೆಂಡ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸಾಯಿಲ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನ VI ಸಮಿತಿಗಳು (ii) ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸೋಲ್ ಸೈನ್ಸ್, ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ (iii) ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಬ್ಯೂರೋ ರಿವ್ಯೂ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್, ಲಂಡನ್ ; ಸದಸ್ಯ, ಸರ್ಕಾರದ ಭಾರತೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಿಷನ್ ಭಾರತದಿಂದ ಯುಕೆ, ಯುಎಸ್ಎ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ; ಸದಸ್ಯ, ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಎಂಪೈರ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಅಧಿಕೃತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗ, ಲಂಡನ್ ;ಸದಸ್ಯ. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಕುರಿತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್‌ಗೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗ, ಸರೋವರ ಯಶಸ್ಸು, USA; ಸದಸ್ಯ, ಪ್ಯಾನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಓಷನ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಎರಡನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗ, ಪರ್ತ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ; ರೋಥಮ್ಸ್ಟೆಡ್, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಮಣ್ಣುಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ; ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಟ್ರಸ್ಟಿಗಳ ಮಂಡಳಿ; ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕಲ್ಕತ್ತಾ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Articles with hCards
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೦೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ
೨೦೧೯-೨೦ ರ ಕೊರೋನವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೨೦೨೦ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೫ ರಂದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೃಡಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಘಜಿಯಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕರಣವಿದೆ. ೭ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೩೬೩ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದೃಡಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಲೇಖನಗಳು
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಸೀಮೆಯ ಬೆಟ್ಟದಾಸಪುರದ ಕೋಟೆ
'ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಹತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನಹಾಗೂ ಅತಿ ಮಹತ್ವದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ನಗರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಆನೇಕ ಸಾರಕಗಳು ನಗರದ ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಗ್ರಾಮ ಹೋಬಳಿಗಳಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ನಗರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕೆಲವು ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಸಂಮರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅವುಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿಗದಂತಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಆಗ್ನಿಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸುಮಾರು 20 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಬೆಟ್ಟದಾಸರ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕ, ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೇಗೂರು ಹೋಬಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದಾಗಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಿಟಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 2 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ನಗರೀಕರಣದ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸೊಗಡನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಬೇಗೂರು-ಜಿಗಣಿ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯೆ ಬೇಗೂರಿನಿಂದ ಈ ಬೆಟ್ಟ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ  ಬೆಟ್ಟದಾಸರದ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇದ್ದು ಒಣ ಬೇಸಾಯ ಹಾಗು ಕೆರೆ ನೀರಾವರಿ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ನಂಬಿದ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆ ರಚನೆ
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಬೆಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಬೆಟ್ಟದಾಸಪುರದ ಪಶ್ಚೀಮಕ್ಕಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಾಸಪುರ ಕೋಟೆ ಒಂದು ಇಂದು ಗಿರಿದುರ್ಗ ಕೋಟೆ ವಿಸ್ತಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ರಚನೆ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೋಟೆ - Sad ಎರಡು ಆವರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಎರಡು ಜಗಲಿಗಳಂತಿರುವ ಧ್ವಾರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ಮೇಳಾವಣಿ ಹೊಂದಿದೆ, ದಪ್ಪಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ಇವುಗಳ ಆವನ ಕಾಣಬಹುದು, ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಜಗಲಿಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬ ಹಾಗೂ ಎಂಟು ಅರ್ಧಗಂಬಗಳನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಲ್ಲ, ಎಡ-ಬಲ ಜಗಲಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸುಮಾರು -2 ಮೀ., ಅಗಲವಾದ ದಾರಿಯಿದು, ಒಳಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೋಟೆಯು ಆವರಣ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆ ಗೋಡೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಥೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿಲ್ಲ ಅದರೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಿರುಗಾತ್ರದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಂತಿದೆ ಬಳಸಿದಂತಿದೆ ಗೋಡೆ ಸುಮಾರು 3.5 ಮೀ, ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ 4 ಮೀ, ದಪ್ಪವಾಗಿದೆ. ಕಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದು, ಮೇಲ್ಲಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಈತ ತಿರುಗಿದೆ ಗೋಡೆ ಮೇಲಾಗದ ಕಂಬಿಕಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗೂ ಗಾರೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅಥವಾ ಕೋವಿ ಇಡಲು ಕಿಂಡಿಗಳಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಗೋಡೆಯ ಮೂಲೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತ ಹಾಗೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳನ್ನು (5 ಮೀ. ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 4 ಮೀ ಅಗಲ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳು 3ಮೀಟರ್ ಸುತ್ತಳತೆ ಹಾಗು 7 ಮೀ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ. ಒಟ್ಟು 10 ಕೊತ್ತಲಗಳಿದ್ದು ಆ ಪೈಕಿ 6 ಕೊತ್ತಲಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಉಳಿದವು ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತಿವೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳು ಕೋಟೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳು ಗೋಡೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದ ದೂರದ ವೈರಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ 360 ಡಿಗ್ರಿ ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗೋಡೆ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ದ್ವಾರಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳು ಕೇವಲ ಪಹರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸೀಮಿತ, ದ್ವಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವಂತಿದೆ. ವರ್ತುಲಾಕಾರದ ಹಾಗೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳನ್ನು ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೊರ ಆವರಣ
ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊರ ಹಾಗೂ ಒಳ ಆವರಣಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಬಾಗಕ್ಕೆ ಕೋಟೆದ್ವಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿಶಾಲ ಆವರಣ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಟೆಯ 'ಹೊರ ಆವರಣ ಎನ್ನಬಹುದು, ಆವರಣವು ಆಯತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಬಹುತೇಕ ಬಯಲಾಗಿದೆ. ಬಲಬದಿಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗೆ 'ಕೊಳ' ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೂಳು ತುಲಬಿ ಗಿಡ ಗಂಟೆಗಳು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಎತ್ತರವಾದ ಕೊತ್ತಲವಿದೆ ಇಡೀ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಇದು ಸುಭದ್ರವಾದ ಏಕೈಕ ಕೊತ್ತಲ,
ಒಳ ಆವರಣ
ಈ ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಒಳ ಆವರಣ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹಾಗೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಆವರಣವು ಸುಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದರ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಲ್ಲ. ನೀರಿನ ಕೊಳ, ಲಾಯಗಳು, ಉಗ್ರಾಣಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುಭದ್ರವಾಗಿದೆ
ಬೇಗೂರು ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರದೇವಸ್ಥಾನ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಬೆಟ್ಟದಾಸಪುರದ ತಿಮ್ಮರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ ತಿಮ್ಮರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿ ಆಧರಿಸಿ ಇವು ಕ್ರಿ.ಶ. 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಕಾಲವೆಂದು ಈ ಕೋಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡ ಡಾ. ಎಂ.ಜಿ. ಮಂಜುನಾಥ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವನಾಥ ಸಾಸಲು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಒಳ ಆವರಣದ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆ- ಕಲ್ಯಾಣಿ. ಮಳೆಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತಿದೆ. ಸುಮಾರು 20 ಮೀ. ಅಗಲ, 25 ಮೀ. ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 15 ಮೀ. ಆಳವಾಗಿದೆ. ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ 35 ಮೆಟ್ಟಿಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಯಂತೆ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ನೆಲಹಾಸು ಬಂಡೆಗಳಿದ್ದು ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಮಳೆ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವಿತ್ರತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣದ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ನೀರಿನ ಅನುಕೂಲತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಅರಳೀಮರವಿದ್ದು, ಸುತ್ತಲೂ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅರಳೀಕಟ್ಟೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಏಕಶಿಲೆಯ ಗರುಡಗಂಭವಿದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರುಗಾತ್ರದ ಭಕ್ತನ ರೂಪದ ಒಂದು ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಈ ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆಶ್ರಯದಾತನ ಶಿಲ್ಪವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಭಕ್ತನರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ ಗಮನಿಸಲಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಡಪ್ರಭು ಅಥವಾ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಇದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲವಾಗಿದ್ದು, ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಕೋಟೆರಚನೆಯ ಶೈಲಿ, ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಮಧ್ಯ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬದಿಯ ಒಂದು ಹಾಸು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ 'ಶ್ರೀ' ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಈ ಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಬದಿಯ ಹಾಸು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಮಲದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಕೆಳಗೆ 'ಶ್ರೀ' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಉಳಿದ ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ ನಾಶವಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಬೆಟ್ಟದಾಸಪುರದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅರಸ ಪ್ರಭುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಚರಿತ್ರೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದಕಲ್ಲು ಹಾಗೂ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಆಧರಿಸಿ ಈ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡರಾಜ್ಯದ ಅರಸರಾಗಿರದೇ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಂತ ಅರಸರಾಗಿದ್ದರೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ತಿಮ್ಮರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಗರುಡಗಂಭದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಭಕ್ತರೂಪದ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಈ ಕೋಟೆ ಹಾಗೂ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಪಕನೆಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಹಾಗೂ ಒಡೆಯರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಮೂಲತಃ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಕಂದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಅರಸರಿಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು.
ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉದ್ದೇಶ
ಕೋಟೆಯು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮುಖ್ಯ ಆವರಣದ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಯಾಣಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ವಾಸಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅರಮನೆ, ದರ್ಬಾರ್ ಇತ್ಯಾದಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ. ತಿಮ್ಮರಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಲಬದಿಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಅರಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಹೊರ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಹಳೆಯ ಮನೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಅವಶೇಷಗಳಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶ ದೇವಾಲಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧೀನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳ / ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದು ಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ಅರಸರಿಂದ ನಾಡಪ್ರಭು | ಸಾಮಂತ ಅರಸರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಒಂದು ಬಲಾಡ್ಯ / ಪ್ರಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತು. ಕೋಟೆಗಳು ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಸರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು
ಅತಿರಕ್ತವಿಕಿರಣ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೂಲಭೂತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು