cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ದೀಪಸ್ತಂಭದ ಬದಲಾಗಿ ಇಶ್ತಾರ್ ಗೇಟ್ನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಏಳನೆಯ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕ್‌ರೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅವರು ತೌಮಾಟಾ (ಗ್ರೀಕ್:Θαύματα ), ಇದನ್ನು, "ನೋಡಲೇಬೇಕಾದಂತವುಗಳು" ಎಂದು ಸುಮಾರಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಇಂದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಕಲನಗೊಂಡಿದ್ದು ಮಧ್ಯ ಯುಗೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಲೇ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ, ಇಂದಿಗೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತವೆಂದರೆ ಅದು ಗೀಜಾದ ಮಹಾ ಪಿರಾಮಿಡ್.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅದ್ಭುತಗಳು :
ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು:
ಆಧುನಿಕ ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಪ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್
ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಪ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಆಧುನಿಕ ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಏಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಇತರ ಅದ್ಭುತಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಂತೆ, ವಿಶ್ವದ ಹೊಸ ಏಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತವಿರಲಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲದೆ ವಿವರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರಬೇಕು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಿಎನ್ಎನ್‌ ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿವರಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿ :
ಜಾಗತಿಕ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಜನರಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಹೊಸ ಏಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳ ರಚನೆ ನ್ಯೂ ಸೆವೆನ್ ವಂಡರ್ಸ್ ಅಪ್ ನೇಚರ್‌ನ ಒಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇದನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಹೊಸ ಏಳು ಅದ್ಬುತಗಳು ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ನ್ಯೂ ಒಪನ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ (NOWC) ಏಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳು:ಇದನ್ನು ಈಗಾಗಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಏಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅದ್ಭುತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹೊರತು ಇದು ಲಾಭದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವದ ಜಲಾಂತರ್ಗತ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳು
ವಿಶ್ವದ ಜಲಾಂತರ್ಗತ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಸಮುದ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೌಲ್ಯೋತ್ಪಾದಕ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸಿಇಡಿಎಎಮ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌. ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನೀರೊಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಸಿಇಡಿಎ‌ಎಮ್ 1989ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಯುಗೀನ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜಲವಿಜ್ಞಾನಿ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿ ರಚನೆ ಮಾಡಿತು. ಸೀ ಹಂಟ್ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾಯ೯ಕ್ರಮದ ನಟ ಲಾಯಿಡ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಸ್ ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಅಕ್ವೇರಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. {3/
ಗಿನಿಯಿಲಿ
16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ, ಅದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ಅವುಗಳ ನಮ್ರ ಗುಣಗಳು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಉಣಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಕಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸಾಕಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ರಚನೆಯಾಗಿವೆ. ತುಪ್ಪಳಗಳ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಣೆಗಾರರು ಬೆಳೆಸಿ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದರು.
17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 19ನೆಯ ಹಾಗೂ 20ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಾದರಿ ಜೀವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 'ಪ್ರಯೋಗದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಗಿನಿಯಿಲಿ (Guinea pig for a test subject)' ಎಂಬ ಆಡುಮಾತು ಬಳಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಕಿರಿ-ವಯಸ್ಸಿನ ಮಧುಮೇಹ, ಕ್ಷಯರೋಗ, ರಕ್ತಪಿತ್ತವ್ಯಾಧಿ ಹಾಗೂ ಬಸಿರಿನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಆಂಡಿಯನ್‌ ವಲಯ (ಇಂದಿನ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ದೇಶದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ, ಇಕ್ವೆಡಾರ್‌, ಪೆರು ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾ ದೇಶಗಳ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪಂಗಡಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 5000ದ ಇಸವಿಯಿಂದಲೂ ಆಹಾರದ ಸಲುವಾಗಿ ಪಳಗಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಮುಂಚೆ, ಈ ಪಂಗಡಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಂಟೆ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಾಣಿ(ಕ್ಯಾಮೆಲಿಡ್)ಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 500ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 500ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು  ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಪೆರು ಮತ್ತು ಇಕ್ವೆಡಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಅಗೆಯುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ  ಪುರಾತನ ಪೆರು ದೇಶದ ಮೊಷೆ ಜನಾಂಗದವರು ಪ್ರಾಣಿಪೂಜೆ ಮಾಡುವವರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.  ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.  1200ರಿಂದ 1532ರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಪಡೆಗಳ‌ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ತನಕ, ಆಯ್ದ ಗಿನಿಯಿಲಿ ತಳಿಗಳ ಸಾಕಣೆಯಿಂದಾಗಿ, ದೇಶೀಯ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಇವು ಇಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವೆಂದೆನಿಸಿವೆ.  ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಆಂಡಿಯನ್‌ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕುಟುಂಬದ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿಹೋದ ತರಕಾರಿ ಚೂರುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ; ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ರೂಪಕೋಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯೂರಾಂಡೆರೊಗಳು ಎನ್ನಲಾದ ಜಾನಪದ ವೈದ್ಯರು ನಡೆಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಯಿಲೆ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಿಶಿನಕಾಮಾಲೆ, ಸಂಧಿವಾತ, ಕೀಲುನೋವು ಮತ್ತು ಟೈಫಸ್‌ ಜ್ವರಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವರು. ರೋಗಿಗಳ ಶರೀರಗಳಿಗೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಉಜ್ಜಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಕೃತ್ಯತೀತ ಜೀವಿ ಎಂದು ಈ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರೀತಿಯು ಫಲಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೊಯ್ದು ಅದರ ಮಿದು ಒಳಾಂಗಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಲಭ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶ್ವಸನೀಯವಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆಂಡೆಸ್‌ ಪರ್ವತ ವಲಯದ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಧತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿವೆ.
ವಿಶ್ವದ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಜಗತ್ತಿನ ಏಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಜಗತ್ತಿನ ಏಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅದ್ಭುತಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದವರು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಲೇಖಕ ದೆಬೋರಾ ಕ್ಯಾಡ್‌ಬರಿ. ಈ ಪುಸ್ತಕ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಲೆ 2003 ರಲ್ಲಿ ಬಿಬಿಸಿ ಏಳು ಭಾಗಗಳಿರುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅದ್ಭುತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಈ ಮೊದಲು ಹೇಗೆ ಕಟ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮರುಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಏಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅದ್ಭುತಗಳು:
ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಅದ್ಭುತಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅದ್ಭುತಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಂಕಲನಕಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಬರಹಗಾರನಾದ ಹಾವರ್ಡ್‌ ಹಿಲ್‌ಮನ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾತ್ರಿಕರ ಪ್ರವಾಸಿ ಅದ್ಭುತಗಳು:
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವರ್ಗ:ಕಟ್ಟಡಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಟ್ಟಿಗಳು
ಗಿನಿಯಿಲಿ
ಹೆಸರು
ಕೇವಿಯಾ ಪೊರ್ಸೆಲಸ್‌ ಎಂಬುದು ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಭೇದದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಲ್ಯಾಟೀನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೊರ್ಸೆಲಸ್ ‌ ಎಂದರೆ 'ಚಿಕ್ಕ ಹಂದಿ'. ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಗಯಾನಾ ದೇಶದ ಗಲಿಬಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಕೇಬಿಯಾಯಿ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಈ ಪದದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಕೇವಿಯಾ  ಎಂಬುದು ಹೊಸ ಲ್ಯಾಟೀನ್‌ ಪದವಾಗಿದೆ.
ಕೇಬಿಯಾಯಿ ಎಂಬುದು ಕೇವಿಯಾ  (ಇಂದು ಸೇವಿಯಾ ) ಎಂಬ ಪೊರ್ಚುಗೀಸ್ ಪದದ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿರಬಹುದು.‌ ಸೇವಿಯಾ ಎಂಬುದು ಸೌಜಾ  (ಇಲಿ ಎಂದರ್ಥ) ಎಂಬ ಟುಪಿ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಕ್ಯೂಚುವಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯುವಿ ಅಥವಾ ಜಾಕಾ  ಹಾಗೂ ಇಕ್ವೆಡಾರ್‌, ಪೆರು ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾ ದೇಶಗಳ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಯ್‌  ಅಥವಾ ಕಯೊ  (ಬಹವಚನ ಕಯ್ಸ್‌, ಕಯೊಸ್‌ ) ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ವಿಪರ್ಯಾಸವೆಂಬಂತೆ, ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಕಣೆಗಾರರು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ 'ಕೇವಿ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವರು. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ, ಆಡುಭಾಷೆಯ ಪದ Guinea Pig ('ಗಿನಿಯಿಲಿ')ಯೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.
ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು 'ಹಂದಿಗಳು' ಎನ್ನಲು ಕಾರಣಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟ. ಹಂದಿಗಳಂತೆಯೇ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಆಕಾರವಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಲೆ, ದಪ್ಪ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ದುಂಡಗಿನ ಪಿರೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಬಾಲವಿರದು. ಇವು ಮಾಡುವ ಕೆಲವು ಸದ್ದುಗಳು ಹಂದಿಯ ಸದ್ದಿನಂತಿವೆ. ಅವು ಆಹಾರ ಭಕ್ಷಿಸಲು ಬಹಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಕುಹಂದಿಗಳಂತೆ, ಸಣ್ಣ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಬಹಳ ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುಳಿಯಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಲವು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಹೆಸರು ಹಂದಿಯಂತಹ ಅಧಿಕಾರ್ಥತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಹೆಸರುಗಳು ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Meerschweinchen (ಸಣ್ಣ ಸಮುದ್ರ ಹಂದಿ), ಪೊಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ świnka morska, ಹಂಗೇರಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ tengerimalac  ಹಾಗೂ ರಷ್ಯನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ морская свинка  (ಸಮುದ್ರ ಹಂದಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ನಾವಿಕ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನೂತನ ಪ್ರಪಂಚ(ಅರ್ಥಾತ್‌ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋಲಾರ್ಧ)ದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ನಿಲ್ಲುವ ಹಡಗುಗಳು, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವ ತಾಜಾಮಾಂಸದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Cochon d'Inde (ಭಾರತದ ಹಂದಿ) ಆಥವಾ ಕೊಬಾಯೆ  ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಡಚ್ಚರು ಇದನ್ನು Guinees biggetje ಗಿನಿಯನ್‌ ಹಂದಿಮರಿ) ಅಥವಾ ಕೇವಿಯಾ ಎನ್ನುವರು. ಕೆಲವು ಡಚ್‌ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಇಲಿ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ಕೋಬಾಯಿಯಾ  ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಲ್ಯಾಟೀನೀಕೃತ ಟುಪಿ ಭಾಷೆಯ ಪದ ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ. porquinho da Índia  ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದು (ಭಾರತದ ಸಣ್ಣ ಹಂದಿ)  ಇದು ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗೆ conejillo de Indias  (ಭಾರತದ/ಇಂಡೀಸ್‌ ವಲಯದ ಸಣ್ಣ ಮೊಲ) ಎನ್ನಲಾಗುವುದು.  ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರ ಎಂಬಂತೆ, ಚೀನೀಯರು ಹಾಲೆಂಡ್‌ ಹಂದಿಗಳು ಎನ್ನುವರು (荷蘭豬, hélánzhū).
Guinea Pig ಪದದಲ್ಲಿ Guinea (ಗಿನಿ) ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಗಿನಿ ದೇಶದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಾಣಿಯು ಗಿನಿ ದೇಶದಿಂದಲೇ ಮೂಡಿಬಂದಿತು ಎಂದು ಜನರು ಬಹುಶಃ ಭಾವಿಸಿರಬಹುದು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೂರದ, ಅಜ್ಞಾತ ದೇಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಪದೇ-ಪದೇ 'ಗಿನಿ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಈ ಹೆಸರು ಸುಮ್ಮನೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲವನ್ನು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರಬಹುದು. 'ಗಿನಿ' ಎಂಬುದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಗಯಾನಾ ದೇಶದ ಅಪಭ್ರಂಶ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಆ ದೇಶವು ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೂಲವಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಗಿನಿ ನಾಣ್ಯದ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪುಕಲ್ಪನೆಯಿದೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ದೃಢ ಆಧಾರವಿದ್ದಂತಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ, ಗಿನಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, 1663ರಲ್ಲಿ ಠಂಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹಾರ್ವಿ 1653ರಷ್ಟು ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಗಿನಿ ಪಿಗ್'‌ ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಗಿನಿ ಎಂಬುದು ಕೊನೀ (ಮೊಲ) ಎಂಬ ಪದದ ಪರಿವರ್ತಿತ ರೂಪವಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. 1607ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಟಾಪ್ಸೆಲ್‌ ಚತುಷ್ಪದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ರಚಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು 'ಹಂದಿ ಮೊಲಗಳು' ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು.
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ
ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಇತರೆ ದಂಶಕಗಳಿಗಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ. ಇವು ಸುಮಾರು 700ರಿಂದ 1200 ಗ್ರಾಮ್‌ಗಳಷ್ಟು (1.5–2.5 ಪೌಂಡ್‌ಗಳು) ತೂಕದ್ದಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ 20ರಿಂದ 25 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು (8–10 ಅಂಗುಲಗಳು) ಉದ್ದವಿವೆ. ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. 2006ರ ಗಿನ್ನೆಸ್ ಬುಕ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಅತಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬದುಕಿದ ಗಿನಿಇಲಿಯು 14 ವರ್ಷಗಳು 10.5 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕುಳಿದಿತ್ತು.
1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವುಂದು ಮೂಡಿಬಂದಿತು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು, ಚಿಂಚಿಲಾಗಳು (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಮೂಲದ ಸಣ್ಣ ದಂಶಕ) ಹಾಗೂ ಡೇಗುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೇವಿಯೊಮಾರ್ಫ್‌ಗಳು ದಂಶಕಗಳಲ್ಲ. ಅವನ್ನು (ಲ್ಯಾಗಮಾರ್ಫ್‌(ಮೊಲ)ಗಳಂತೆ) ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗಣವಾಗಿ ಪುನಃ ವರ್ಗೀಕರಿಸತಕ್ಕದ್ದು ಎಂಬ ವಾದಗಳೂ ಕೇಳಿಬಂದವು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಡೆಸಲಾದ ಆನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು 'ದಂಶಕಗಳ ಸದ್ಯದ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಒಂದೇ ಜೈವಿಕ ಕುಲದ್ದು ಎಂಬುದು ಸಮರ್ಥನೀಯ' ಎಂದು ಸಸ್ತನಿ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತ ಮೂಡಿತು.
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ನೆಲೆ
ಪಳಗಿಸಲಾದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವವರು ಇಡೀ ಕೋಣೆಯಲ್ಲೇ ಅವುಗಳ ಸಾಕಣೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡುವರು. ಪಂಜರಗಳು ದೃಢ ಅಥವಾ ತಂತಿಯ ಜಾಲರಿಯಂತಹ ನೆಲ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಜಾಲರಿಯ ನೆಲಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚು, ಜೊತೆಗೆ ಬಂಬಲ್‌ಫುಟ್‌ (ಅಲ್ಸರೆಟಿವ್‌ ಪೊಡೊಡರ್ಮಾಟಿಟಿಸ್‌) ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರೆಯುವ ಸೋಂಕಿಗೆ ಇದು ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಇಂದು 'ಕ್ಯೂಬ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕೊರೊಪ್ಲಾಸ್ಟ್‌' (ಸಿ&ಸಿ) ವಿನ್ಯಾಸದ ಪಂಜರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಪಂಜರಗಳು ಮರದ ತುಣುಕುಗಳು ಅಥವಾ ಅಂತಹದ್ದೇ ವಸ್ತುಗಳ ಲೇಪನ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೆ, ಕೆಂಪು ಸಿಡಾರ್‌ (ಪೂರ್ವ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ) ಮತ್ತು ಪೀತದಾರು (ಎರಡೂ ಮೃದು ಮರಗಳು)ಗಳನ್ನು ಪಂಜರದ ಹಾಸಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾನಿಕಾರಕವಾದಫೀನಾಲ್‌ಗಳು (ವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‌ ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು) ಮತ್ತು ತೈಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅಸ್ಪೆನ್‌ನಂತಹ ದೃಢ ಮರಗಳು, ಕಾದದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಕಾರ್ನ್‌ ಕಾಬ್‌ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಸುಗಳು ಇತರೆ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪಂಜರಗಳಲ್ಲಿ ಗಲೀಜು ಮಾಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳವು. ಅವು ತಮ್ಮ ಆಹಾರ ಬಟ್ಟಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಗೆದು, ಹಾಸುಗಳನ್ನು ಒದ್ದು, ಹಿಕ್ಕೆ ಹಾಕುವುದುಂಟು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಮೂತ್ರವು ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಹರಳಿನಂತಾಗಿ ಅವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಮಾಡುವುದು ದುಸ್ತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಂಜರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜಿಸಿ, ತನ್ನ ಕೆಳಮೈಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ತೆವಳಿಸಿ ತನ್ನ ಸರಹದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪಂಜರದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುವಾಗ ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಇದೇ ರೀತಿ ತಮ್ಮ ಸರಹದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇತರೆ ಜಾತಿಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ಜೀವಿಸದು. ಜರ್ಬಿಲ್‌ಗಳು (ಉದ್ದ ಹಿಂಗಾಲುಳ್ಳ ಮರಳುಗಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಇಲಿಯಂತಹ ದಂಶಕ) ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ಟರ್‌ (ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಉಗ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ದವಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸುವ ಹೆಗ್ಗಣದಂತಹ ದಂಶಕ) ನಂತಹ ಇತರೆ ದಂಶಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತಿತರ ಸೋಂಕು ತಗಲುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಅಂತಹ ದಂಶಕಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಯತ್ತ ಅಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಧೋರಣೆ ತೋರಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವುಗಳೊಡನೆ ಜೀವಿಸಲು ನಾಯಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ ಮೊಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಲಗಳು ಒಂದೇ ಪಂಜರವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟಿತ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಆದರೆ, ಲ್ಯಾಗಮಾರ್ಫ್‌‌ಳಾಗಿ, ಮೊಲಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವೆರಡೂ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಆಹಾರ ನೀಡಲು ಅಸಾಧ್ಯ. ಮೊಲಗಳು ಬೊರ್ಡೆಟೆಲ್ಲಾ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಷ್ಚೂರೆಲ್ಲಾ  ಸೋಂಕುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಇತರೆ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಈ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಂಭವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಿಂತಲೂ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಗಿಡ್ಡ ಮೊಲವೂ ಸಹ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಿಂತಲೂ ಬಲಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಗಾಯವುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು.
ಸ್ವಭಾವ
ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಆಹಾರ ಹುಡುಕಿ ಸೇವಿಸಲು ಹಲವು ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕಲಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ನಿಖರವಾಗಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಅವು ಸಂಚರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬಗೆಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಸಣ್ಣ ತಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಪಾರಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅವು ಹತ್ತುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳಪೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಅವು ಚುರುಕಾಗಿಲ್ಲ. ಅವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಿಬೀಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ಅಪಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರ, ಥಟ್ಟನೆ ಚಲನೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಓಡುತ್ತವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವು ದಿಕ್ಕಾಪಾಲಾಗಿ ಚದುರಿ ಓಡಿ, ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಲು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ  ಬಹಳ ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡಲ್ಲಿ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಪದೇಪದೇ ಎಗರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಾಪ್ಕಾರ್ನಿಂಗ್‌ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಇದು ಫೆರಟ್‌ ಜನಾಂಗದವರ ಯುದ್ಧ ನೃತ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವು ಬಹಳಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಈಜಬಲ್ಲವು. ಹಲವು ದಂಶಕಗಳಂತೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಮಾಜಿಕ 'ಸಿಂಗಾರ (ಅಂದವಾಗುವಿಕೆ)'(ಪರಸ್ಪರ ಮೈ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆ) ಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಾಲಿನಂತಹ ದ್ರವವು ಸ್ರವಿಸಿ ಅಂದಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಕೂದಲಿಗೆ ಉಜ್ಜಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಅಗಿಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ತನೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಗಶ್ರೇಣಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಕಿವಿ ಕಚ್ಚುವುದು, ಚರ್ಮದ ಕೂದಲು ನಿಲ್ಲುವುದು, ಅಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಸದ್ದುಗಳು, ತಲೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಮೇಲೆರಗುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮೆರೆಯಲು ಒಂದು ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಇನ್ನೊಂದರ ಮೈಮೇಲೆ ಹತ್ತುವಂತೆ ನಟನೆ ಮಾಡುವ ಲೈಂಗಿಕವಲ್ಲದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯು ಮಾನವನ ದೃಷ್ಟಿಯಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದೃಷ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಮಾನವನ ದೃಷ್ಟಿಗಿಂತಲೂ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ (ಸುಮಾರು 340°) ಹಾಗೂ ಆಂಶಿಕ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ (ದ್ವಿವರ್ಣ ಸಮಸ್ಯೆ (dichromacy)). ಅವುಗಳ ಶ್ರಾವಣ, ವಾಸನಾ ಗ್ರಹಣ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶ ಶಕ್ತಿಗಳು ಬಹಳ ಚುರುಕಾಗಿವೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ಧ್ವನಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂವಹನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳು ಕೆಳಂಡಂತಿವೆ:
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ವೇಗದ ಸಂವಹನವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಾಲೀಕ ಅಥವಾ ಆಹಾರ ಉಣಿಸುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ಸದ್ದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇತರೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಓಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಈ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ದಾರಿತಪ್ಪಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಸಹಾಯ ಕೋರಲು ವ್ಹೀಕ್‌ ಸದ್ದು ಹೊರಡಿಸಬಹುದು.
ತಳಿ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ
ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಇಡೀ ವರ್ಷ ಈಯಬಹುದು. ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮರಿಗಳಾಗುವವು; ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಐದು ಸೂಳುಗಳನ್ನು ಈಯಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಅವಧಿ 59ರಿಂದ 72 ದಿನಗಳ ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ; ಇದರ ಸರಾಸರಿ 53ರಿಂದ 68 ದಿನಗಳು. ದೀರ್ಘಾವದಿಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಮರಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಕಾರಣ, ಗರ್ಭಿಣಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ, ಬದನೆಯಾಕಾರದ್ದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಪೋಷಣೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ಇತರೆ ದಂಶಕ ಮರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನವಜಾತ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಮರಿಗಳು ಆಗಲೇ ಕೂದಲು, ಹಲ್ಲು, ಉಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಆಂಶಿಕ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ; ಇವು ಕೂಡಲೇ ಸಂಚರಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಘನ ಆಹಾರ ತಿನ್ನಬಲ್ಲವು. ಆದರೂ ಅವು ಮೊಲೆಯುಣ್ಣುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ. ಸೂಳುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ಆರು ಮರಿಗಳು ಈಯಲಾಗುತ್ತವೆ, ಸರಾಸರಿ ಮೂರು ಮರಿಗಳು ಈಯಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೂ ದಾಖಲಾದಂತೆ, ಸೂಳೊಂದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 17 ಮರಿಗಳು.
ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೂಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಹಜಕ್ಕಿಂತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮರಿಗಳ ಕಾರಣ, ಪ್ರಸವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳಾಗಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಸೂಳುಗಳು ಮೃತಮರಿಗಳ ಜನನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಮರಿಗಳನ್ನು ವಿಕಸನದ ಮುಂದುವರೆದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಈಯಲಾದ ಕಾರಣ ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿನ ಕೊರತೆಯು ನವಜಾತ ಮರಿಗಳ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ  ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮ ನಗಣ್ಯ. ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಹಾಲು ಸ್ರವಿಸುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ತಾಯಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಗಾತ್ರದ ಹೊರತಾಗಿ ಹೊರರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುದನಾಳವು ಜನನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಸನಿಹವಿದೆ. ಹೆಣ್ಣಿನ ಜನನಾಂಗವು ಜನನಾಂಗ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ Y-ಆಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಜನನಾಂಗವು ಶಿಶ್ನ ಮತ್ತು ಗುದದ್ವಾರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಕೂದಲಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದಲ್ಲಿ ಶಿಶ್ನವು ಮುಂಚಾಚುವುದು. ಊದಿರುವ ವೃಷಣ ಚೀಲದ ಮೂಲಕ ಗಂಡಿನ ವೃಷಣವು ಬಾಹ್ಯ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ಅಥವಾ ಐದನೆಯ ವಾರದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಪಕ್ವತೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಲಿಯಿಗಳು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಆಯಸ್ಸಿಗೇ ಸಂತಾನಶಕ್ತತೆ ಹೊಂದಿ, ವಯಸ್ಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಸೂಳುಗಳನ್ನು ಹೊರಬಹುದು. ಮರಿಹಾಕದಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ ತಿಂಗಳ ಆಯುಸ್ಸಿಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರೋಣಿಕುಹರದ ಕೀಲು ಕೆಳ-ಉದರದ ಗುಂಜೆಲಬು (pubic symphysis) ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗದಂತೆ  ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಅವು ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಜನನ ನಾಳವು ಸೂಕ್ತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಗಲವಾಗದೆ, ಮರಿಯ ಜನನಕ್ಕೆ ಯತ್ನಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ಟೊಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಮರಿಹಾಕಿದ 6ರಿಂದ 48 ತಾಸುಗಳ ನಂತರವೂ ಪುನಃ ಗರ್ಭ ಧರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸದಾ ಗರ್ಭಧರಿಸುವುದು ಆರೋಗ್ಯಕರವಲ್ಲ.
ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ರಕ್ತವಿಷ(ನಂಜು) ಕಾಯಿಲೆಯು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಸಾವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ರಕ್ತವಿಷದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಸಿವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ, ನಿಶ್ಶಕ್ತಿ, ವಿಪರೀತ ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸುವುದು, ಕೀಟೋನ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತದ ಕಾರಣ ಸಿಹಿ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಉಸಿರಿನ ದುರ್ವಾಸನೆ, ಹಾಗೂ ಗಂಬೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್‌ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶವುಳ್ಳ ಹವಾಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ರಕ್ತವಿಷವು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಇನ್ನೂ ತೀವ್ರ ಉಲ್ಬಣಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಂಶ ಗರ್ಭಕೋಶ, ಹೈಪೊಕ್ಯಾಲ್ಸೆಮಿಯಾ (hypocalcaemia) ಹಾಗೂ ಮೊಲೆಯೂತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಆಹಾರ ಕ್ರಮ
ಹುಲ್ಲು ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಆಹಾರಪಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ದವಡೆಹಲ್ಲುಗಳು ಗಿಡಜನಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜಗಿಯಲು ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಈ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲಿರುತ್ತವೆ. ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಹಲವು ಸಸ್ತನಿಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಜೀರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹಳ ಉದ್ದನೆಯದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಇತರೆ ದಂಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಕರುಳುಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ಮಲಭಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಆದರೂ, ಅವು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಲಭಕ್ಷಣೆ ಮಾಡದೆ, ಸಿಕೊಟ್ರೊಪ್‌ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಮೃದು ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಿಕೊಟ್ರೊಪ್‌ ಗುಳಿಗೆಗಳು ಆಹಾರದ ಸಮರ್ಪಕ ಜೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಬಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳು ನಾರುಳ್ಳ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾಗಳನ್ನು ಪುನರ್ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಗುದದ್ವಾರದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಈ ಸಿಕೊಟ್ರೊಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವವು. ಅವು ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಸಹಜವಾಗಿ ದಪ್ಪವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಮೊಲಗಳೂ ಸಹ ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಮುದಿಯಾದ ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುದದ್ವಾರದಿಂದ ಈ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುವ ಸ್ನಾಯುಗಳು ದುರ್ಬಲವಾಗಬಲ್ಲವು. ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧ್ಯತೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ 'ಗುದದ್ವಾರದ ಸಂಘಟ್ಟನ(ಒತ್ತುವಿಕೆ)' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಸಿಕೊಟ್ರೊಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಡಚಣೆಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಗುಳಿಗೆಗಳು ಈ ಒತ್ತಿದ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಬರುವುದುಂಟು. ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಒತ್ತಿದ ಮಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಮನ ನೀಡಬಹುದು.
ಟಿಮತಿ ಮೇವಿನ ಹುಲ್ಲು-ಆಧಾರಿತ ಆಹಾರ ಗುಳಿಗೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಟಿಮತಿ ಹುಲ್ಲು ಸೇರಿದಂತೆ ತಾಜಾ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು. ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ ಜಾನುವಾರು ಮೇವು ಸಹ ಆಹಾರವಾಗಬಹುದು. ಉಣಿಸಿದಾಗ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾವನ್ನು ಹೇರಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ವಯಸ್ಕ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿಗೆ ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ ಉಣಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದಗಳುಂಟಾಗಿವೆ. 'ಗರ್ಭಿಣಿ ಹಾಗೂ ತೀರಾ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲಿನ ಬದಲು ದ್ವಿದಳಧಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾವನ್ನು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಣಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥೂಲಕಾಯತೆಯುಂಟಾಗುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್‌ ತುಂಬಿರುವ ಕಾರಣ ಮೂತ್ರಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳುಂಟಾಗಬಹುದು' ಎಂದು ಕೆಲವು ಗಿನಿಯಿಲಿ ಸಾಕಣೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯ ಸಮುದಾಯದವರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆಲ್ಫಾಲ್ಫಾ ಪ್ರೊಟೀನ್, ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ನಾರುಗಳನ್ನು ಭರ್ತಿಮಾಡುವ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮಾನವನಂತೆ, ಆದರೆ ಇತರೆ ಸಸ್ತನಿ ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮದೇ 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ಆಹಾರದ ಮೂಲಕ ಈ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿದೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ರಕ್ತಪಿತ್ತ ವ್ಯಾಧಿಯಂತಹ ಮಾರಕ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸುಮಾರು 10 mgರಷ್ಟು (ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿ 20 mg) 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಸೇವಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಹೂಕೋಸು, ಸೇಬು, ಎಲೆಕೋಸು, ಗಜ್ಜರಿ (ಕ್ಯಾರೆಟ್), ಗುಡ್ಡ ಸೋಂಪು ಮತ್ತು ಪಾಲಕ ಸೊಪ್ಪು ಸೇರಿದಂತೆ ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಆಹಾರಪಥ್ಯದ ಪೂರಕ ಖಾದ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್‌, ಮೆಗ್ನಿಸಿಯಮ್‌, ರಂಜಕ, ಪೊಟ್ಯಾಷಿಯಮ್‌ ಹಾಗೂ ಜಲಜನಕ ಅಯಾನ್‌ಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮತೋಲನ ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇ, ಎ ಮತ್ತು ಡಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳು ಸಹ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಸಮತೋಲನವಿಲ್ಲದ ಆಹಾರಪಥ್ಯಗಳಿಂದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಶೇಖರಣೆಯಿಂದಾಗುವ ಊತಕ (ಮೆಟಾಸ್ಟಾಟಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಫಿಕೇಷನ್‌), ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ತೊಂದರೆಗಳು, ಜೀವಸತ್ತ್ವಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾಗುವವು. ತಾಜಾ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳ ಸೇವೆನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಚಂಚಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರುತ್ತವೆ. ಏನನ್ನು ತಿನ್ನುವುದು ಒಳಿತು, ಏನನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಕಲಿಯುವವು. ಅವು ಪಕ್ವತೆ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಆಹಾರಪಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸದು. ಹೊಸ ತರಹದ ಆಹಾರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬದಲು ಅವು ಅಹಾರ ತ್ಯಜಿಸಿ, ಉಪವಾಸವಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಹೊಸ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗೆ ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಆಹಾರದ ನಿರಂತರ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನೇ ತಿನ್ನುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಹಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮಸೆಯುತ್ತಿರುವವು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಗೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ದಂಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಮಸ್ಯೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಬಟ್ಟೆ, ಕಾಗದ, ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ರಬ್ಬರ್‌ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಕಡಿಯುತ್ತವೆ.
ಹಲವು ಗಿಡಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ವಿಷಕಾರಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜರಿಗಿಡ, ಬ್ರಯನಿ, ಕಾಕಪಾದ, ಕಾಡುಸಾಸಿವೆ, ಬೆಲಡಾನಾ, ಫಾಕ್ಸ್‌‌ಗ್ಲಾವ್, ಕರಿಜೀರಿಗೆ ಗಿಡ, ಹೆಮ್ಲಾಕ್‌ ಗಿಡ, ಲಿಲಿ ಆಫ್‌ ದಿ ವ್ಯಾಲಿ, ಮೇವೀಡ್‌ ಗಿಡ, ಕುಲಾವಿ ಗಿಡ, ಪ್ರಿವಿಟ್‌ ಗಿಡ, ಕಾಡುಗೊಬ್ಲಿ ಗಿಡ, ರೇವಾಚಿನ್ನಿ, ಸ್ಪೀಡ್ವೆಲ್‌ ಸಸ್ಯ, ಟೋಡ್‌ಫ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಗಿಡ ಹಾಗೂ ವನ್ಯ ಅಜ್ಮೋದ ಸೇರಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಯಾವುದೇ ಗೆಡ್ಡೆಯಾಕಾರದಿಂದ ಬೆಳೆಯುವ ಗಿಡ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟ್ಯೂಲಿಪ್‌ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ ಗಿಡಗಳು) ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ.
ಆರೋಗ್ಯ
ಸಾಕಲಾದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಪೈಕಿ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಸೋಂಕುಗಳು, ಅತಿಸಾರ, ರಕ್ತ ಪಿತ್ತ ವ್ಯಾಧಿ, 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಕೊರತೆ (ಇದರ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಲಸ್ಯವುಂಟಾಗುವುದು), ಗಂಟಲಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಕೆರೆತಗಳ ಕಾರಣ, ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸೋಂಕುಂಟಾಗಿ ಕೀವು ತುಂಬಿದ ಗಾಯ, ಹಾಗೂ ಹೇನುಗಳು, ಮೈಟ್‌ ಹುಳಗಳು ಅಥವಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಸೋಂಕು ತಗುಲಬಹುದು. ಅಡಪು ಮೈಟ್‌ ಹುಳಗಳು (ಟ್ರಿಕ್ಸಕರಸ್‌ ಕೇವಿಯೇ ) ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೂದಲುದುರುವಿಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ. ವಿಪರೀತ ಪರಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ನೋವುಂಟಾಗಿ ಅದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಕ್ರಮಣಕಾರಿ ನಡತೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಹ ಇತರೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. 'ಓಡಾಡುವ ಹೇನುಗಳ' (ಗ್ಲಿರಿಕೊಲಾ ಪೊರ್ಸೆಲಿ ) ರೋಗವೂ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಕಾಡಬಹುದು. ಗಿನಯಿಲಿಗಳ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಬಿಳಿ ಕೀಟವಿದು. ಇದರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಕೂದಲಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಪ್ಪು ಅಥವಾ ಬಿಳಿಯ ಕಣಗಳಂತಿವೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ನಿಶ್ಚಲ ಹೇನುಗಳು' ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅಂಡಾಶಯದಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತದ ಚೀಲಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಂತಃಸ್ರಾವ (ಹಾರ್ಮೋನ್‌) ಉಲ್ಬಣಗಳ ಕಾರಣ ಕೂದಲುದುರಬಹುದು. ಬಾಹ್ಯ ಕಣಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಗಳು ಅಥವಾ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಣ್ಣ ವಸ್ತುಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಯು ತನ್ನ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿ ಮಿಟುಕಿಸುವುದು, ಹರಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಣ್ಣಿನ ಪಾರದರ್ಶಕ ಪಟಲ(ಕಾರ್ನಿಯಾ)ದ ವ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ನಿಷ್ಪಾರದರ್ಶಕ ಪದರವುಂಟಾಗುವುದು. ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಧೂಳಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಸೀನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.  ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸೀನು ಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವೆನಿಸಿದರೂ, ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಪದೇ-ಪದೇ ಸೀನುವುದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉರಿಯೂತದ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು.  ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉರಿಯೂತದೊಂದಿಗೆ ಕಂಠವಾತವೂ ಸಂಭವಿಸಿ, ಇದು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಬಹುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ದಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಶರೀರ ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ, ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅತಿಯಾದ ಶೈತ್ಯವನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಹಿಸಬಲ್ಲದು.  ಇದರ ಸಹಜ ದೈಹಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವು 101 –, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಹವೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಮಾನವನದಷ್ಟೇ ಇದೆ (ಸುಮಾರು 65 –).  ಸುತ್ತಲಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಒಂದೇ ಸಮನೆ 90 °F ಮೀರಿದ್ದಲ್ಲಿ, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಬಲ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಪದೇ-ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಗಾಳಿ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಯ ಹವಾಗುಣಕ್ಕೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾರವು. ಆರ್ದ್ರತೆಯು 30%ರಿಂದ 70%ರ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಆಚೀಚೆಗೆ ಹೋದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗುವುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಬೇಟೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ನೋವು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮರೆಯಾಚುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಬಾರಿ, ಯಾವುದೇ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ಬಹಳ ತೀವ್ರ ಅಥವಾ ತುಂಬ ಮುಂದುವರೆದ ತನಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಗೋಚರಿಸದಿರಬಹುದು. ಪೆನಿಸಿಲ್ಲಿನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಔಷಧಗಳಿಗೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಅತಿಸಂವೇದನೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಕಾರಣ ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದದರೆ, ಪೆನಿಸಿಲ್ಲಿನ್‌ ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಅತಿಸಾರ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾವೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ನಾಯಿ ವಂಶದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಂಟದ ಅತಿವೃದ್ಧಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ತಳೀಯ ರೋಗಗಳಂತೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲೂ ತಳೀಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಬಿಸಿನಿಯಾ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಮಿಶ್ರವರ್ಣವು ಜನ್ಮಜಾತ ಕಣ್ಣಿನ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಜೀರ್ಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಇತರೆ ತಳೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿ 'ವಾಲ್‌ಟ್ಸ್ ನೃತ್ಯದ ರೀತಿ ಚಲಿಸುವುದು' (ಕಿವುಡುತನ, ಜೊತೆಗೆ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ), ಲಕ್ವ ಮತ್ತು ನಡುಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ
ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ, ಅವು ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುವವು; ಆಗ ಅವು ಕಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ಪರಚುವುದು ಅಪರೂಪ. ಅವು ಪುಕ್ಕಲು ಸ್ವಭಾವದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಹ ಅವು ಪಂಜರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಓಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಚಯದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಓಡಾಡಲು ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅವು ಬಹಳಷ್ಟು ಕುತೂಹಲ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಮಾಲೀಕರೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಯವುಂಟಾದ ನಂತರ ಮಾಲೀಕರು ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಅವು ಸಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಲಾದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯಾಗಾರ (ಫ್ರಿಜ್‌) ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ ಶಬ್ದ ಕೇಳಿಸಿದೊಡನೆ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಸಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿಯೇ, ಅಥವಾ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಬೇಕು. ಗಿನಿಯಿಲಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಯಾವುದಾದರೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ/ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಿಸಬೇಕು. ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುವ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಬಳಲಬಹುದು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಸ್ವೀಡೆನ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಹೊಂದಿರದ ಕೊಳ್ಳುಗರಿಗೆ ಒಂಟಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ಮಾರುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸಲಾಗದು ಎಂಬ ಊಹೆ ತಪ್ಪು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪರಸ್ಪರ ಪರಿಚಯಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಮಿತ್ರತ್ವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಾದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಂಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಅಥವಾ ಪೈಪೋಟಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು. ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ನಡುವಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಅವುಗಳ ಲಿಂಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವುದು.
ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಾಕಣೆಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ 'ಕೇವಿ ಕ್ಲಬ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಸೊಸಿಯೇಷನ್ಸ್'‌ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೊಲ ಸಾಕಣೆಗಾರರ ಸಂಘದ ಅನುಷಂಗವಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೇವಿ ಸಾಕಣೆಗಾರರ ಸಂಘವು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಸಾಕಣೆಗಾರರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕೇವಿ ಪರಿಷತ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೇವಿಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಘಗಳು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇವಿ ಪರಿಷತ್‌) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್ (ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ಕೇವಿ ಕ್ಲಬ್) ದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಲಬ್ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಿಪೂರ್ಣತಾ ಪ್ರಮಾಣಿತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಯಾವ ತಳಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನೀಯ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಭಾವ
ಮಾನವನ ದೈನಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರಗಳೆಂದರೆ, ಬೀಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ ಪೊಟರ್‌ರ ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಫೇಯ್ರಿ ಕ್ಯಾರವಾನ್‌, ಹಾಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೈಕಲ್‌ ಬಾಂಡ್‌ರ ಸರಣಿ ಒಲ್ಗಾ ಡಾ ಪೊಲ್ಗಾ, ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳದು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. ಸಿ. ಎಸ್. ಲೂಯಿಸ್‌ರ ದಿ ಕ್ರಾನಿಕಲ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ನರ್ನಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಕಂತು ದಿ ಮೆಜಿಷಿಯನ್ಸ್‌ ನೆವ್ಯೂ ದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ವುಡ್ ಬಿಟ್ವೀನ್‌ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌‌ಗೆ ಪಯಣಿಸುವ ಮೊದಲ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಿಸ್‌ ಪಾರ್ಕರ್‌ ಬಟ್ಲರ್‌ ರಚಿಸಿದ ಕಿರುಕಥೆ ಪಿಗ್ಸ್‌ ಇಸ್‌ ಪಿಗ್ಸ್ ‌ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕಾರಿಶಾಹಿಯ ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು 'ಅವು ಹಂದಿಗಳೇ' ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾಗ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ, ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಈಯುವುದು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರದಿಯಲ್ಲಿ ಬಟ್ಲರ್‌ರ ಕಥೆಯು, ಡೇವಿಡ್‌ ಗೆರೊಲ್ಡ್‌ ರಚಿಸಿದ ದಿ ಟ್ರಬಲ್‌ ವಿತ್‌ ಟ್ರಿಬಲ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಕಂತಿಗೆ Star Trek: The Original Series ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಗೊಲ್ಡನ್‌ ಹ್ಯಾಂಸ್ಟರ್‌ ಸಾಗಾ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಎನ್ರಿಕೊ ಮತ್ತು ಕರುಸೊ ಎಂಬ ಎರಡು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿವೆ. ಇವೆರಡೂ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ನಟ-ಪಾತ್ರಗಳು (ಇವು ಎನ್ರಿಕೊ ಕೆರುಸೊ ಎಂಬ ನಟನ ಹೆಸರನ್ನು ಹಂಚಿ ಪಡೆದಿವೆ) ಇವೆರಡು ಪಾತ್ರಗಳು ಆನುಷಂಗಿಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ಫ್ರೆಡಿ ಔರಟಸ್‌ನನ್ನು ಅಣಕವಾಡಿ ರೇಗಿಸುತ್ತವೆ. ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಅವುಗಳ ನಟನಾ ಅಣಕನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಿರುತೆರೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಷ್ರೆಡರ್ಮನ್‌ ರೂಲ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದ ವ್ಯಾಮೋಹ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇವೆರಡೂ ಪಾತ್ರಗಳು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳದ್ದು ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಸ್‌ ರಾಕ್‌ ಎಂಬವರು ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದ್ದ ರೊಡ್ನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗಿನಿಯಿಲಿಯು, 1998ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಡಾಕ್ಟರ್‌ ಡೂಲಿಟ್ಲ್ ‌ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಲಿನ್ನಿ ದಿ ಗಿನಿಪಿಗ್‌ (ಲಿನ್ನಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ) ನಿಕ್‌ ಜೂನಿಯರ್‌ರ ವಂಡರ್ ಪೆಟ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸಹಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 1990ರ ಹಾಗೂ 2000ದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎಗ್‌ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ, ಸ್ನ್ಯಾಪಲ್‌ ಹಾಗೂ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್‌ ವೀಡಿಯೊಗಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಗಿನಿಯಿಲಿ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ್ನು ಮೊಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿಸುವುದರ ಹಿಂದೆ ಈ ಬ್ಲಾಕ್ಬಸ್ಟರ್‌ ಅಭಿಯಾನವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಸೌತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಸರಣಿಯ 12ನೆಯ ಋತುವಿನ 'Pandemic 2: The Startling' ಕಂತಿನಲ್ಲಿ, ವೇಷಭೂಷಣಧಾರಿ ದೈತ್ಯ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರಭಸದಿಂದ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ, ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಿ-ಫೊರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ಬದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯುಳ್ಳ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಗುಂಪು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರದ ಖಾಸಗಿ ಪತ್ತೆದಾರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿನ್ಯಾಸಿಸಲಾದ ವೀಡಿಯೊ ಆಟವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೂ ಸಹ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧದ ತನಕ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 375,000ದಷ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 2%ರಷ್ಟು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಹಿಂದೆ, ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ವೈರಸ್‌-ರೋಧಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸಲು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತೀವ್ರ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯುತ್ತರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಅಥವಾ ಅತಿಸಂವೇದನಶೀಲತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಇತರೆ ಅಪರೂಪದ ಬಳಕೆಗಳುಂಟು. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದಲೂ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ದಂಶಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ತಳೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಹಂತಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರೆದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ತಳೀಯವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಇ. ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಮತ್ತು ಸೆವಾಲ್‌ ರೈಟ್‌ ಅಧ್ಯಯನದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ತುಪ್ಪುಳು ಬಣ್ಣದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು. 2004ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಜಿನೊಮ್‌ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಸಾಕಲಾದ ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಜಿನೊಮ್‌ನ್ನು ಅನುಕ್ರಮ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರುಸೆಲಾ ಬೇನೆ, ಚಾಗಾಸ್‌ ರೋಗ, ಕಾಲರಾ, ಗಳಚರ್ಮ ರೋಗ, ಕಾಲು-ಬಾಯಿ ಜ್ವರ, ಕುದುರೆ ಸಿಂಬಳ ರೋಗ, ಕ್ಯೂ ಜ್ವರ, ರಾಕಿ ಪರ್ವತ ಚುಕ್ಕೆ ಜ್ವರ ಹಾಗೂ ಟೈಫಸ್‌‌ ರೋಗದ ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳ ರೋನಿರ್ಣಯಗಳೂ ಸೇರಿದ್ದವು. ಮಾನವನ ಕ್ಷಯರೋಗದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಂಕಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ಷಯರೋಗ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಇಂದೂ ಸಹ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಾನವನಂತೆಯೇ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳೂ ಸಹ 'ಸಿ' ಜೀವಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗದೆ ಅವು ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರದಿಂದ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ರಕ್ತ ಪಿತ್ತ ವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ರಕ್ತ ಪಿತ್ತ ವ್ಯಾಧಿಯನ್ನು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು 1907ರಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, 1932ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಕಾರ್ಬ್ಯುಟಿಕ್‌ ಅಂಶದ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ವರೆಗೆ, ಸಿ ಜೀವಸತ್ತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಮಾದರಿಯು ಮಹತ್ವ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಸೀರಮ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾದ ಕಾಂಪ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ನ್ನು ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ರಕ್ತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಯಿತು. ಗಿನಿಯಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ ನವವಿಕೃತಿಯಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಇನ್ಸುಲಿನ್-ರೋಧಕ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಗಿನಿಯಿಲಿಯು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ ಮಟ್ಟವು 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಾರ್ಮೊನ್‌ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್‌ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ, ಕಿರಿವಯಸ್ಕ ಮಧುಮೇಹದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮಹಿಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಸುರಿನ ನಂಜಿನ ಗರ್ಭ ನೆತ್ತರು ನಂಜಿನ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಗಿನಿಯಿಲಿ ತಳಿಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಿಶ್ರಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ತಳಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ತಳಿಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮಿಶ್ರತಳಿಯ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ ಹಾರ್ಟ್ಲೆ ಮತ್ತು ಡಂಕಿನ್‌-ಹಾರ್ಟ್ಲೆ. ಈ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ತಳಿಗಳು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಪೂರಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವುಳ್ಳ ತಳಿಗಳೂ ಲಭ್ಯ. ಅದೇ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ತಳಿಗಳು ಬಹಳ ವಿರಳ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರತಿರೋಧನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ಅದೇ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಎರಡು ತಳಿಗಳೆಂದರೆ, ಸೆವಾಲ್‌ ರೈಟ್‌ರ ಹೆಸರುಗಳಾದ, 'ಸ್ಟ್ರೇನ್‌ 2' ಮತ್ತು 'ಸ್ಟ್ರೇನ್‌ 13'. 1980ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಕೂದಲುರಹಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಇದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚರ್ಮವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿವೆ. 1979ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ಮನ್‌ ಕೊಡಕ್‌ ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ಟ್ಲೆ ಗಿನಿಯಿಲಿ ತಳಿಸಮೂಹದಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂ-ತಳೀಯ ನವವಿಕೃತಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೂದಲಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂನತೆಯುಳ್ಳ ತಳಿಯು ಜನಿಸಿತು. 1978ರಲ್ಲಿ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಅರ್ಮಂಡ್‌ ಫ್ರಪಿಯರ್‌ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಳ್ಳ ಕೂದಲುರಹಿತ ತಳಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಗುರುತಿಸಿತು. 1982ರಿಂದಲೂ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ರಿವರ್‌ ಲ್ಯಾಬೊರೆಟರಿಸ್‌ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಈ ತಳಿಯನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೇವಿ ಪ್ರಿಯರು ಕೂದಲುರಹಿತ ತಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾದರು. ಕೂದಲಿಲ್ಲದ ಸಾಕು ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು 'ಸ್ಕಿನ್ನಿ ಪಿಗ್ಸ್‌' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಆಹಾರವಾಗಿ
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಂಡಿಯನ್‌ ವಲಸೆಗಾರರು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಣೆ ಮಾಡಿ ಮಾರುವರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಜನಾಂಗೀಯ ಭೋಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಯ್‌ನ್ನು ಖಾದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆರುವಿಯನ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲಾ ಮೊಲಿನಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು, ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಣೆ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಆನಂತರ, ಗಿನಿಯಲಿಗಳನ್ನು ಪಶುಸಂಪತ್ತಾಗಿಸುವುದನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಲೆಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾಕಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೋಪನೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳ ಹೊರಗೆ, ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳ ಮಾಂಸವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷಣೆಯಾಗಲೆಂದು ಆಶಿಸಿದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು 1990ರ ಹಾಗೂ 2000ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ತಳಿಯ ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್‌, ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಸಂಗೋಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ ಖಂಡಗಳ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಿನಿಯಿಲಿ ಮಾಂಸವು ಒಟ್ಟಾರೆ ಇನ್ನೂ ಬಹಿಷ್ಕೃತವಾಗಿದೆ. ಯಥಾವತ್‌ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (ರಿಯಲಿಟಿ ಷೊ)ವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಖ್ಯಾತ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಬಾಣಸಿಗ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಝಿಮ್ಮರ್ನ್‌ (ಬಿಝಾರ್‌ ಫುಡ್ಸ್‌ ) ಮತ್ತು ಆಂಟನಿ ಬೊರ್ಡಿನ್‌ (ನೊ ರಿಸರ್ವೇಷನ್ಸ್ ‌) ಗಿನಿಯಿಲಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ಅಪೂರ್ವ ಖಾದ್ಯ ಎಂದು ತಿಂದಿದ್ದುಂಟು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಿನಿಯಿಲಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪೆರು ದೇಶದ ಪ್ರಾಣಿಸಂಪತ್ತು ವರ್ಗ:ಪಳಗಿಸಲಾದ (ಸಾಕು)ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಕ್ವೆಡಾರ್‌ ದೇಶದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಬೊಲಿವಿಯಾ ದೇಶದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಪೆರು ದೇಶದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಮಾಂಸ ವರ್ಗ:ಮಾದರಿ ಜೀವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಕಲಾದ ದಂಶಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:1758ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
Tozantōchtli Quwi
ವಿಜಯಪುರ ಉದಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ
ಬಿಜಾಪುರ ಪ್ರಗತಿಪರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆವು ವಿಜಯಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹಾಗೂ ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫಕೀರಪ್ಪ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರಿಂದ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸಂಘವು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.
ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ನಿರ್ಮಾಣ
thumb|ಗಗನಚುಂಬಿಗಳಂತಹ ಬೃಹತ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೇನ್ ಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ದ ಇಲ್ಲವೆ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೇ ನಿರ್ಮಾಣ. ಏಕೈಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಬಹುದೂರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಬಹುಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಲಸವು ಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು, ನಕ್ಷೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ನಿರ್ಮಾಣದ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿ ಅಥವಾ ಯೋಜನಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ಪರಿವೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಯೋಜನೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಬೇಕಾದಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಮಾದರಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವವರು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ, ಸಫಲವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವಂತೆ ಯೋಚಿಸುವುದು, ಆಯವ್ಯಯ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಕೆ, ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತೆ, ವಸ್ತುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ, ಸಾಮಾನುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲಗಾರರ ರವಾನಿಸುವಿಕೆ, ತಡವಾದ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಅನಾನುಕೂಲತೆ, ಕರಡು ಗುತ್ತಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮುತಾದುವುಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿರಿಸಬೇಕು.
ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಧಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
ಪ್ರತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವುಳ್ಳ ತಂಡದಿಂದ ಯೋಜಿಸಲು, ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸಲು, ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ
ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣವು ನಿವೇಶನದ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಹುಭಾಗ ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯ ಸೇರ್ಪಡೆ ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಸ್ನಾನ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೊಸರೂಪ ಕೊಡುವಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಆ ಸೊತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕರು ಕಾರ್ಮಿಕ, ಸಂಬಳ ಕೊಡುವವರು ಹಾಗೂ ನಕ್ಷೆಯ ತಂಡವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಗಳು ನಕ್ಷೆ, ಆರ್ಥಿಕ, ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ವಿಷಯಗಳಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಮೂಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಮಾಣದ ಕುಸಿಯುವಿಕೆ, ಮಿತಿಮೀರಿದ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕಾನೂನಿನ ತೊಡಕಿನ ಕಾರಣದಂತಹ ಬದಲಾಗುವ ಗಾತ್ರಗಳ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುಭವವುಳ್ಳವರು ವಿವರವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಯೋಜನಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೃಢ ಹರಾಜಿನ ಕ್ರಯ, ಸಂಧಾನ ಮೂಲಕದ ಬೆಲೆ, ಪಾರಂಪರಿಕ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಟ್ಟಡದ ಅಪಾಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಮಾದರಿ ರಚಿಸಿ ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ನಕ್ಷೆ-ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತಹವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವಂತಹ ಕ್ರಮ ವಿದಾನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆಂದು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಲ್ಲುಗಳು, ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮರಮುಟ್ಟುಗಳು). ನಿವೇಶನದ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳ ಆದಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು, ದರದ ಮಿತವ್ಯಯ (ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ತಗಲುತ್ತದೆ) ಹಾಗೂ ನುರಿತ ಕುಶಲ ಕೆಲಸಗಾರರ ಲಭ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೆಚ್ಚವು ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಮೀಟರ್ (ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಚದುರ ಅಡಿ) ಆಧರಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ (ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಮಾದರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲೂ ಸಹ) ಹೆಚ್ಚಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗ ಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಇಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಯೋಗ್ಯವಾದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಚನೆ. ಇತ್ತಿಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ನವೀನ ನಿರ್ಮಾಣದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹೊರ ಬಂದಿವೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಇಲಾಖೆಗಳು ಕಾರ್ಯಸಮರ್ಥತೆ, ಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸಲು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವುದರಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಆಯೋಜಿಸುವ ತಂಡ
thumb|ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಶಾಸ್ತ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಕೀಕರಣದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಮಾಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಗದದ ಅಥವಾ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಆಧರಿಸಿದ ಆಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಯೋಜನಾ ತಂಡವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು, ನಿವೇಶನದ ಅಳತೆಗಾರರು, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ವೆಚ್ಚತಿಳಿಸುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು (ಅಥವಾ ಪರಿಮಾಣದ ಮೋಜಣಿದಾರರು), ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ರಚನೆಯ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಶಾಮಕ ತಂಡದ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಆಯೋಜನಾ ತಂಡದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಯೋಜನಾ ತಂಡವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸೊತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕರಿಂದ (ಅಂದರೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ) ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ, ಒಮ್ಮೆ ನಕ್ಷೆಯು ಆಯೋಜನಾ ತಂಡದಿಂದ ಮುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನಕ್ಷೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಾಗಲೀ ಇಲ್ಲವೆ ರೇಖಾಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದಂತಾಗಲಿ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟು ಅಗತ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ದರಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಮಾಣದ ಮೋಜಣಿದಾರನಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ದರಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ದರಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಮಾಲಿಕರು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಲಿಲಾವುದಾರರಿಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಡುವರು.
thumb|right|250px|ದೇಗು, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿನ, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಗಗನಚುಂಬಿ ಕಟ್ಟಡ. ಆಯೋಜನೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಒಲವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೃಹತ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯ ಕಡೆಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು, ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರರು, ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಗಳು, ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಬೃಹತ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ, "ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ" ಅಥವಾ "ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ" ಎಂಬ ಹೆರುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಮಂಡಳಿಯು ಪ್ರತಿ ಅವಶ್ಯಕ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕಂಪನಿಯನ್ನ ಪಡೆದು, ಇಲ್ಲವೆ ಕೆಲಸಗಾರರಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ತಜ್ಞರನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ, ಆದಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತದವರೆಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗೆ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿ ಮಂಡಳಿಯು "ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ದೊರಕುವಹಾಗೆ" ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಬಹುದು. ಇದು "ಆಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಾಣ" ಗುತ್ತಿಗೆಯೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಿಗೆ ಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಬದ್ಧನಾಗಿದ್ದು, ಮಾದರಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣದವರೆಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
thumb|left|ಈ ಮೊದಲೇ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಆಯೋಜನೆ-ರಚನೆ, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕರಿಗೆ ಅನೇಕ ಯೋಜನಾ ರಚೆನೆಗಳು ಸಹಾಯಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣದುದ್ದಕ್ಕೂ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು, ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣಗಾರರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಈ ಪ್ರತಿ ಯೋಜನಾ ರಚನೆಗಳು ಮಾಲಿಕರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿ, ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳಾಚೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಮಾದರಿ-ರಚನೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗೀದಾರರ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಿವೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಟಿಲತೆಯು ಯೋಜನೆಯ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಆಯೋಜನಾ ತಜ್ಞರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಉಪ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಕಟ್ಟಡದ ಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಚನೆಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು  ಈ ಹೊಸ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರು
ಗಿರವಿಯಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳು, ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಾರರು, ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸರ್ವರೀತಿಯ ಆಯೋಜನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಂಭವನೀಯ ಭಾಗೀದಾರರು. ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಭೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಗಳ ಹಾಜರಿಯು ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕನ ಸರ್ವಸಮತೆಯು ಕಟ್ಟಡದ ಯೋಜನೆಗೆ ಬಂಡವಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅಕರವಾಗಿದೆ. ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಾರರು ಯೋಜನೆಯ ಜೀವಿತಕಾಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹಣಕೊಡುವ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವೆಚ್ಚ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಗಿರುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ ಸಾಮಾನುಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸರಿಯಾದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಬದಲಾದ ಆಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ಶಕ್ತನಾದಾಗ ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಜೊತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಳವು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಆವು ಈ ಮೊದಲೇ ಅರಂಭದ ಲಿಲಾವಿನ ನಂತರ ಪರೀಶೀಲನೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಬೇರೆ ವ್ಯವಹಾರ ಮಂಡಳಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆರ್ಥಿಕ ಉಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗಗಳು ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಬಂದಂತೆ, ಒಬ್ಬ ಸಾಲಕೊಡುವವರು ಅಥವಾ ಸೋತ್ತಿನ ಮಾಲಿಕರನ್ನು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಬಹುದು, ಆ ವೇಳೆಗೆ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತಕ್ಕೂ ಸರಿಯಾದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೊರಕುವ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಕೆಸಗಾರರು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಸರಬರಾಜು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ, ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಯೋಜನೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೋಜಣಿದಾರರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನಿನ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು
ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯು ಆ ಸೊತ್ತನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಬೇಕು. ಸೊತ್ತನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಹ ಸೊತ್ತಿನ ಉಪಯೋಗ ಹಾಗೂ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಇವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಯೋಜನೆಯು ವಲಯದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಯಮದ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರಲು ವಿಫಲವಾದಂತಹ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮಾಲಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೇತುವೆಯ ಕುಸಿಯುವಿಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಸ್ಫೋಟನೆಗಳಂತಹ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಲ್ಲದ ಕೆಟ್ಟ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಆಶಿಸುವ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವಾದ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತಪ್ಪು ವಿಚಾರಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಇತರೆ ಶಾಸನಸಮ್ಮತವಾದ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ನಿವಾಸಗಳನ್ನು ವಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಂತಹ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ಅಥವಾ ಪದ್ಧತಿ ಹಾಗೂ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಾನೂನು ತಮಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗಲಿ (ಆ ಸೇತುವೆಯ ಆಯೋಜನೆಯು ಕುಸಿಯುವುದಿಲ್ಲ) ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು (ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಸ್ಥಳ-ಕೆಲಸದ ಜಾಗಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ) ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಿನಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತಹ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಶಾಸನ ಸಮ್ಮತವಾದ ಕರಾರುಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಲವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಗುತ್ತಿಗೆಯು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ವಿನಿಮಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಆದಷ್ಟು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷದವರನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಾದ್ಯವಾದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಕೊಡಲು ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತಹ ಅಷ್ಟು ಸರಳ ವಿಚಾರವೇನಲ್ಲ. ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂಲವಸ್ತುವಾದ ಸಮಯದ ವಿಳಂಬವು ಹಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರೆ ಎಂದರ್ಥ, ಹಾಗೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಚಣೆಯು ಅತಿರೇಕವಾಗಿ ದುಬಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಹೀಗೆ, ಕರಾರುಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷವೂ ಶಕ್ತನಾಗುವಂತೆ ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಕರಾರುಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಯೋಜನೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಪುಟವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಹೊರಟ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಆ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು ನಿರ್ವಿಘ್ನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸಾರವಿಲ್ಲದ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಗುತ್ತಿಗೆಗಳು ತೊಡಕು ಹಾಗೂ ಕುಸಿಯುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗಾರರು ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕರಾರಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರ ಕೊಡಬಹುದಾದ ಇತರೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಆಕರಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂದೇಹಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರು ಉದ್ಭವಿಸುವಂತಹ ಜಗಳಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಿ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ, ವಕೀಲರು ಆ ಯೋಜನೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಕರಾರುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ತಜ್ಞರ ವಿಚಾರವಿನಿಮಯ
ಆಯೋಜನೆ, ಹಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಮಾದರಿಯು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೃಢವಾಗಿದ್ದು ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತಿರಬೇಕು, ಅಲ್ಲದೆ ಕಟ್ಟಲು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಶಾಸನ ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವಂತಯೂ ಇರಬೇಕು. ಆರ್ಥಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಕ್ಷೆಯ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತಿರಬೇಕು. ಕಾನೂನಿನ ರಚನೆಯು ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೇರುತ್ತಾ, ಪರಿಸರದ ನ್ಯಾಯವಾದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕು.
ಸಂಪಾದಿಸುವಿಕೆ
ಒಂದು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಗ್ರಾಹಕನಿಂದ ಕೈಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವುದೇ ಸಂಪಾದಿಸುವಿಕೆ. ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ; ಆದರೂ ಸಂಪಾದಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂರು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಗಳು:
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ
ಇದು ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಪಾದಿಸುವಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಇಲ್ಲವೇ ಯಂತ್ರಶಿಲ್ಪಿ ಯೋಜನಾ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸದ ನಕ್ಷೆ ರಚಿಸುವುದು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು, ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು, ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವುದು ಹಾಗೂ ಆರಂಭದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯದವರೆಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಆಕೆ ಅಥವಾ ಅವನ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವೆ ನೇರವಾದ ಕರಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕೊಂಡಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ಮುಖ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನ ಜೊತೆ ನೇರವಾದ ಕರಾರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರಚನೆ
ಈ ಮಾರ್ಗವು ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಮಗ್ರವಾದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು, ಅವಶ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಬೇಕಾದ ಸಮಾನುಗಳನ್ನು ಅದರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಾಕುವುದು, ತಕ್ಕುದಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿದ ಕಾರ್ಯವು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರಚನೆ (D & B)ಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿ, ಬಂಡವಾಳದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಅವಶ್ಯಕ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾದ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿಹಾಕುವುದನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಯ ಗುರಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾ, ಯೋಜನೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ತನ್ನ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಲಿಕನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅನೇಕ D & B ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಈ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನೆರವೇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಲಿಕರು ತಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದ ಮನೋಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಯುಕ್ತರಾದ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ, ಅದು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅನೇಕ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಒಂದು ಸಂಘ. ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರನ್ನು (ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಘ/ಒಕ್ಕೂಟ) ನೇಮಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಯೋಜನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಅವರು ಕಟ್ಟಿದಂತೆ, ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ವಿನ್ಯಾಸ-ಲಿಲಾವು-ರಚನೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿರೋಧವಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಲಿಕನಿಂದ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಬಿಡ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.