cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
2007ರಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಬ್ಲೂಮ್‌ಬರ್ಗ್ ದಟ್ಟಣೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು. ಕೇಂದ್ರ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು 2008ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
MTA ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ ಬಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವೇಗದೂತ ಬಸ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜಾಲವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2004ರಲ್ಲಿ 740 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದು ಹಾಗೂ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌‌ನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕವಾದುದು.
ನಗರದಾದ್ಯಂತ 13,087ಗಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಬೀದಿಯಿಂದ ಜನರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಅವಶ್ಯಕ ದೊಡ್ಡ ಪದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ಹಳದಿ ಕ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಸೈಕಲ್ ಪ್ರಮಾಣಿಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಿಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಎರಡು ಕಾರು-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ವೇ ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣಿಕರನ್ನು ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 1978ರಿಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. (ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದರೆ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರಿಯಲ್ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌.) ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 24 ಗಂಟೆಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 365 ದಿನವೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌ ಫೆರ್ರಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 19 ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ 5.2 ಮೈಲು (8.4 ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ‌. ಪ್ರತಿ ವಾರದ ದಿನದಲ್ಲಿ ಐದು ಬೋಗಿಗಳು 110 ಹಡಗು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 65,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿ ದಾಟುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 50-ಸೆಂಟು ಬಾಡಿಗೆ ಇದ್ದುದು ರದ್ದುಗೊಂಡ ನಂತರ 1997ರಿಂದ ಶುಲ್ಕ-ರಹಿತವಾಗಿದೆ.
thumb|ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ಕೇಂದ್ರ, ಇದು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೊ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವು ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ಅನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ನಿರತವಾಗಿರುವ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ-ಒಂದರಷ್ಟು ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ರೈಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಂಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ ನಗರದೊಳಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪೆನ್ನ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನಿಂದ ಬೋಸ್ಟನ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್ ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C. ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ; ನಗರದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ, ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಟೊರೊಂಟೊ ಮತ್ತು ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್‌ಗೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದಂತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಮಧ್ಯೆ ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 120,000 ವಾಹನಗಳ ಚಲಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಲಿಂಕೋಲ್ನ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ವಾಹನಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಬಂದರಿನ ಮ‌ೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಸರಕು ಹಡಗುಗಳ ಮತ್ತು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಗಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಡ್ಸನ್‌ಅನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಏರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸೇತುವೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ಅನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸೇತುವೆಗಳ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮಿಡ್‌ಟೌನ್ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗವು 1940ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಅದು ಕೇಂದ್ರ-ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಡದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ D. ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್‌ ಇದರ ಮ‌ೂಲಕ ವಾಹನ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.
FDR ಡ್ರೈವ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ರಿವರ್ ಡ್ರೈವ್ ಈಸ್ಟ್ ರಿವರ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಾಗುವ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶವಿರುವ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಇವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಯೋಜಕ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಸಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಮ‌ೂರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. US ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌, ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಹೆಲಿಪೋರ್ಟ್ಅನ್ನು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನ ಜಾನ್ F. ಕೆನಡಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ನೆವಾರ್ಕ್ ಲಿಬರ್ಟಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿಯೋಜಿತ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು 2009ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಗಮಿಸುವವರೆಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಅನಿಲ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕನ್ಸೊಲಿಡೇಟೆಡ್ ಎಡಿಸನ್‌ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾನ್ ಎಡಿಸನ್‌ನ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ವ್ಯವಹಾರವು ಮೊದಲು ಬಂಡವಾಳ-ತೊಡಗಿಸಿದವನ-ಸ್ವಂತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಥಾಮಸ್ ಎಡಿಸನ್‌ನ ಎಡಿಸನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಇಲ್ಯುಮಿನೇಟಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಮ‌ೂಲವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪೆನಿಯು ಅದರ ಪರ್ಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಟೇಷನ್ನಿಂದ ಕೆಳ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ನ ಒಂದು-ಚದರ ಮೈಲು ಪ್ರದೇಶದ 59 ಗ್ರಾಹಕರ 800 ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪಗಳಿಗೆ 110 ವೋಲ್ಟ್‌ಗಳ‌ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ (DC)ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಒಂದು ಜನರೇಟರ್ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಯ ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು 1882ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಕಾನ್ ಎಡಿಸನ್‌‌ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಿಲ್ಲಾ ಆವಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 105 ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು (169 ಕಿಮೀ) ಉದ್ದದ ಆವಿಯ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಸುಮಾರು 1,800ರಷ್ಟು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ, ಬಿಸಿನೀರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆವಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಬಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಟೈಮ್ ವಾರ್ನರ್ ಕೇಬಲ್‌ ಹಾಗು ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ವೆರಿಜಾನ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲಿ AT&T ಸೌಕರ್ಯವೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪಾದ ನೀರಿನ ಎರಡು ನದಿಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ವಚ್ಛ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಗರವು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೆ ಈ ಪೂರೈಕೆಯು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಲು ನಗರವು ವೆಸ್ಟ್‌ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕ್ರಾಟನ್ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದು 1842ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕ್ರಾಟನ್ ನದಿಯ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನೀರನ್ನು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್‌, 42ನೇ ಬೀದಿ ಮತ್ತು ಐದನೇ ಅವೆನ್ಯೂ‌ವಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಹೈ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ಮ‌ೂಲಕ ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರಾಹಕರ ನಲ್ಲಿಗಳಿಗೆ ಓರಣವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಳವೆಗಳ ಜಾಲದ ಮ‌ೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವೈರ್ನ್‌ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ನಿವಾಸಿಗರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಕ್ಯಾಟ್‌ಸ್ಕಿಲ್ ಮೌಂಟೇನ್ಸ್‌ನ 2,000 ಚದರ ಮೈಲು (5,180 km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಕ್ಷಿತ ಕಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ನೀರು ಶೋಧನೆ ಕಾರ್ಯವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗದೆ ಹಾಗಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಕ್ಲೋರಿನೀಕರಣ ಮಾತ್ರ ಸಾಕಾಗುವ ಕುಡಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕೇವಲ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ಗೆ ನೀರು 1917ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1936ರಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 1 ಮತ್ತು ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 2ರ ಮ‌ೂಲಕ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ವಾಟರ್ ಟ್ಯುನೆಲ್ ನಂ. 3ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು 1970ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡು ಇತರ ಸುರಂಗಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಮ‌ೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವ ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ 1.2 ಶತಕೋಟಿ ಗ್ಯಾಲನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾನಿಟೇಶನ್ ನಗರದ ಕೊಳಚೆ ತೆಗೆಯಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಕಸವನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟನ್‌ ಐಲೆಂಡ್‌‌ನ ಫ್ರೆಶ್ ಕಿಲ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಫಿಲ್ ಮುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ, ವರ್ಜಿನಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾರೊಲಿನ ಮತ್ತು ಓಹಿಯೊ (ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ, ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಗಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಮ‌ೂಲಕ) ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಾಶಿಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಸಾಗಣೆ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಸವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಸದಿಂದ-ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಂತೆ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅವುಗಳ ಕಸವನ್ನು ಬಹಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ, ಮಧ್ಯದ ಬ್ಲಾಕ್, ನಿರ್ಮಾಣ 1897-1911, ಕಾರ್ರೆರೆ ಹಾಗು ಹಾಸ್ಟಿಂಗ್ಸ್, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು (ಜೂನ್ 2003). ಇದು ಫ್ಲಾಗ್ ಶಿಪ್(ನೌಕಾಬಲಾಧಿಪತಿಯ ಹಡಗು)ಲೈಬ್ರರಿ ಕಟ್ಟಡ; ನಗರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು NY ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು 1.1 ದಶಲಕ್ಷ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡುವ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸಿಟಿ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಶಾಲೆಗಳಾದ ಸ್ಟುಯ್ವೆಸೆಂಟ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಫಿಯೊರೆಲ್ಲೊ H. ಲಾಗ್ವಾರ್ಡಿಯ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಮುರ್ರಿ ಬರ್ಗ್‌ಟ್ರಾಮ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್, ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಮೆಥಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್, ಹಂಟರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾಥ್, ಸೈನ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಟ್ ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಮೊದಲಾದವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ. ಬಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಶಾಲೆ ಬಾರ್ಡ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಅರ್ಲಿ ಕಾಲೇಜ್ ನಗರದಾದ್ಯಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ಅಪ್ಪರ್ ಈಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌‌ನ ಬ್ರಿಯರ್ಲಿ ಸ್ಕೂಲ್, ಡಾಲ್ಟನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಬ್ರೌವ್ನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್, ಚಾಪಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್, ನೈಟಿಂಗಲೆ-ಬ್ಯಾಂಫೋರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಅಪ್ಪರ್ ವೆಸ್ಟ್ ಸೈಡ್‌ನ ಕಾಲೇಜಿಯೇಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿನಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಂಟ್ರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾದ ಎರಡು ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳಿಗೂ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. U.S.ನ ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಶಾಲೆ ಲಾ ಸ್ಕೌಲ ಡಿ ಇಟಾಲಿಯ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.
2003ರ ಪ್ರಕಾರ 52.3%ನಷ್ಟು 25 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ನಿವಾಸಿಗರು ಸ್ನಾತಕ ಪದವೀಧರರು. ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. 2005ರ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 60%ನಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗರು ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರು ಹಾಗೂ 25%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಉನ್ನತ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮ‌ೂಲಕ ರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರನ್ನು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌‌ಗೂ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರಾಡಳಿತದ ಕಾಲೇಜು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿಟಿ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ (CUNY) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು 226,000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ವಯಸ್ಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಮಂದಿ CUNYನಿಂದ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ CUNY ಉನ್ನತ ಕಾಲೇಜುಗಳೆಂದರೆ: ಬರುಚ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌, ಹಂಟರ್ ಕಾಲೇಜ್, ಜಾನ್ ಜೇ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಮತ್ತು CUNY ಗ್ರ್ಯಾಜ್ವೇಟ್ ಸೆಂಟರ್ (ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಡಾಕ್ಟರ್ ಪದವಿ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆ). ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ CUNY ಸುಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜು - ಬರೋ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್.
ಸ್ಟೇಟ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ - ಫ್ಯಾಶನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಸ್ಟೇಟ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆಪ್ಟೊಮೆಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ - ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌.
ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವು U.S. ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಎರಡನೆ-ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಟೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್‌ನಿಂದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾಂಶವನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಸ್ಲೋನ್-ಕೆಟರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೆಂಟರ್, ರಾಕೆಫೆಲ್ಲರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೌಂಟ್ ಸಿನೈ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಆಂಡ್ ಸರ್ಜಿಯಾನ್ಸ್, ವೈಲ್ ಕಾರ್ನೆಲ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಯ‌ೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್.
ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಇದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಿಡ್-ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ಲೈಬ್ರರಿ, ಡಾನೆಲ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಸೆಂಟರ್, ದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಫಾರ್ ದ ಪರ್ಫೋರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಆಂಡ್ರಿವ್ ಹೈಸ್ಕೆಲ್ ಬ್ರೈಲೆ ಆಂಡ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಬುಕ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು ಸೈನ್ಸ್, ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಆಂಡ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ — ಮೊದಲಾದ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಐದು ಘಟಕಗಳೂ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ನಲ್ಲಿವೆ‌. 35ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇತರ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್‌ ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಕೌಂಟಿ ಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:1624ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯೆಹೂದ್ಯರ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:ನದಿ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್
ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್
ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಜಧಾನಿ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಗಳು, ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಸೆರೆಮನೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾ ದಳದ ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಾಯುದಳದ ನೆಲೆ ಕೂಡಾ ಇದೆ.
ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ - ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರೇವು ಪಟ್ಟಣ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪದ ಆಗ್ನೇಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಉ.ಅ. 11039' ಮತ್ತು ಪೂ.ರೇ. 92045' ಮೇಲೆ ಇದೆ.
ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಏಷ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರೇವುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ 1,296. ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈನ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ 1,344 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
2004ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸುನಾಮಿ ಸಮುದ್ರದಲೆಗಳ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅಪಾರ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದು ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನ್ಯದ ಅರ್ಚಿಬಾಲ್ಡ್ ಬ್ಲೇರ್ ಇದನ್ನು 1789 ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಟ್ ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲೀಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. 1796-1856 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೊರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದವರನ್ನು ಇಡಲು ಇದನ್ನು 1858 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. ಆಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪೋರ್ಟ್ ಬ್ಲೇರ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೈದಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದುದನ್ನು 1940 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (1842-45) ಇದು ಜಪಾನೀಯರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿತು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಸಣ್ಣ ಉದ್ಯಮಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮುಂತಾದುವು ಇವೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ
ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸಲು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ದಾದ್ರ
ದಾದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಗರ್ ಹವೆಲಿ ಸಂಘ ರಾಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ.೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ ೮೧೯೩ ಗಂಡಸರು ಮತ್ತು ೪೮೪೬ ಹೆಂಗಸರು ಸೇರಿದಂತೆ ೧೩೦೩೯ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಣಿಗಲ್
ಕುಣಿಗಲ್: ಕುಣಿಗಲ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 72 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಿಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಣ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೇರಿದೆ ಕುಣಿಗಲ್  ತಾಲ್ಲೂಕು 981 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದ್ದು 6 ಹೋಬಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ ತಾಲೂಕು ರಚನೆ ಮಾಡಿ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಶಿಲಾಯುಗದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.ಹುಲಿಯೂರುದುರ್ಗದ ಹೇಮಗಿರಿ ತಪ್ಪಲು, ತಿಪ್ಪಸಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲೋಕಿನ ಹೊಡಾಘಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಶಾಸನವಿದೆ( ಸಳ ಹುಲಿ ಕೊಲ್ಲುತಿರುವ ದೃಶ್ಯ [ಬೇರೆಬೇರೆ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿವೆ])ಅವುಗಳನ್ನು ಓದುವ ,ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ,ಉತ್ಕಲನದ ಕೆಲಸ ನಡೆಯ ಬೇಕಿದೆ.
ಗಂಗರು, ಕದಂಬರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೂ ಸೇರಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಸ್.ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಮಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಳಿದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರ ದಾಖಲೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದು ಗಂಗರ ಕಾಲದಿಂದ. ಗಂಗವಾಡಿ ೯೬೦೦೦ ಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್ ಸಹ ಒಂದು. ಗಂಗರ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ದೊರೆ ಶ್ರೀಪುರುಷನು (ಕ್ರಿ.ಶ.೭೨೫-೭೮೮)ಕುಣಿಗಲ್ಲಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೆರೆ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ನಂತರದ ಶಾಸನವೊಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.ಗಂಗರು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರಿಗೆ ಸೋತ ನಂತರ ಚಾಲುಕ್ಯ ಮಾಂಧಾತ ಎಂಬ ಸಾಮಂತನು ಕುಣಿಗಲ್ಲನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಆಗ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಯು ಒಡೆದು ಹೋದಾಗ ಕ್ರಿ.ಶ.೯೬೩ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಬಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಕಂಭರಾಯ ಎಂಬುವವನು ಕುಣಿಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.೯೮೯ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.ಗಂಗರ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಪತನಾನಂತರ ಕುಣಿಗಲ್ ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. 'ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳಪುರಂ' ಎಂದು ಕುಣಿಗಲ್ಲನ್ನು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆದಿದೆ. ನಂತರ ಕುಣಿಗಲ್ ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಇವರ ಕಾಲದ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕೆರೆಯ ಏರಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೊಯ್ಸಳರ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಕುಣಿಗಲ್ ಒಳಪಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಬುಕ್ಕರಾಯನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೬೯ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗೆ ಒಂದು ತೂಬನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತು ಹುತ್ರಿ ದುರ್ಗ ಹೋಬಳಿ ಅಲ್ಲಿಯರುವ ಬುಕ್ಕಾಸಗರ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಅಕ್ಕಬುಕ್ಕ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹಿತಿಹಾಸ ಇದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಬುಕ್ಕಸಾಗರ ಎಂದು ೧೩೮೩ರಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಅನಂತಶಯನ ಎಂಬ ಗುಡಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಿತಿಹಾಸಕರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಳೆದು ಇವಾಗ ಸಾವಿರಾರು ಬಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು ಶ್ರೀ ಅನಂತಶಯನ ಸ್ವಾಮಿಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯುತ್ತರೆ ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ ತಮ್ಮೇಗೌಡನೆಂಬ ಸಾಮಂತನು ಕುಣಿಗಲ್ಲನ್ನು ಆಳಿದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೫೮೦ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ದುರ್ಗವನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ ಎಂದಾಯಿತು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಹುತ್ರಿದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಹ ಕೋಟೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಂದಲಗೆರೆ (ತಾವರೆಕೆರೆ ಪಂಚಾಯ್ತಿ)ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿನ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ (ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೬೩) ದತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಶಾಸನ ಸಾಕಷ್ಟು ತೃಟಿತಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಓದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯ ಶೃಂಗಾರಮ್ಮನು ಹುಲಿಯೂರುದುರ್ಗದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ 'ಶೃಂಗಾರ ಸಾಗರ' ಎಂಬ ಕೆರೆಯನ್ನು, ಅಗ್ರಹಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ೧೬ನೇಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಯತಿಯವರು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿ ಸಿದ್ದಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಲೋಕ ಸಂಚಾರ ಕೈಗೊಂಡು, ಪವಾಡ ಮೆರೆದು, ಗದಗಿನ ಬಳಿಯ ಡಂಬಳದಲ್ಲಿ ಮಠವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಎಡೆಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಿವೈಕ್ಯವಾದ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಓಡೆಯರ್ ಹಾಗೂ ಹೈದರ್, ಟಿಪ್ಪು ಸಹ ಆಳಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಅಶ್ವ ವರ್ಧನ ಶಾಲೆ(ಸ್ಟಡ್ ಫಾರ್ಮ್)ಯನ್ನು ಹೈದರ್ ಆಲಿಯು ಮೈಸೂರು ಸೇನೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡ ಅರಬ್ಬಿ ಯುದ್ದಾಶ್ವಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಹಾಗೂ ವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಕುಣಿಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಹೂವಾಡಿಗರ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಭೈರಾಗೀಶ್ವರ ಮಠವಿದ್ದು ಅವರು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದ್ದು ಭಕ್ತರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹೋಬಳಿಗಳು
1.ಕಸಬಾ 2.ಕೊತ್ತಗೆರೆ 3.ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ 4.ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ 5.ಅಮೃತೂರು 6.ಯಡಿಯೂರು
ಕುಣಿಗಲ್
ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 72 ಕಿಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48 ಕುಣಿಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂ ಪಟ್ಟಣದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು. ಕುಣಿಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಆಡಳಿತವು ಪುರಸಭೆ ಇಂದ ನಡೆಯುತ್ತಲಿದೆ.
ಹುಲಿಯೂರುದುರ್ಗ
ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ಕುಣಿಗಲ್ ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 26 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹಳೇವೂರಮ್ಮನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಾಡ ಕಛೇರಿ ಇದೆ.ಇದು ಕು೦ಬಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ. 18 ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ತಾವರೆಕೆರೆ ಶ್ರೀ ಕೋಟೆ ವರದಾಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 4 ಕಿ. ಮೀ.ದೂರದಲಿಗೊಲರಹಟ್ಟ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಊರು ಇದೆ.
ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ
ಈ ಊರು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿರುವ ಸಂತೇಪೇಟೆ ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ: ಹೊಢಾಘಟ್ಟ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ: ಸಂತೆಪೇಟೆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ: ಹಾಲುವಾಗಿಲು ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಘಟ್ಟ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ: ಬೆಟ್ಟಹಳ್ಳಿ ಮಠ ಮತ್ತು ಗುಳ್ಳಳ್ಳಿಪುರ ಮತ್ತು ಹೊಸಹಳ್ಳಿ
ಅಮೃತೂರು
ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ.
ಯಡಿಯೂರು
ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48 ಈ ಊರಿನ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ಗದ್ದುಗೆ ಇದೆ.
ಕೊತ್ತಗೆರೆ
ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಹೋಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳ. ಕುಣಿಗಲ್ ಕೆರೆಯ ಕೋಡಿಯ ಹತ್ತಿರ ಇದೆ.
ಕುಣಿಗಲ್ ಕೆರೆ
"ಮೂಡಲ್ ಕುಣಿಗಲ್ ಕೆರೆ ನೋಡೋರ್ಗೊಂದೈಭೋಗ ಮೂಡಿ ಬರ್ತಾನೆ ಚಂದಿರಾಮ" ಎಂಬ ಪಿ. ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ರವರ ಕಂಚಿನ ಕಂಠದಿಂದ ಮೊಳಗಿದ ಜನಪದ ಗೀತೆಯು ಕುಣಿಗಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆರೆಯು 15 ಮೈಲಿ ಸುತ್ತಳತೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೇಮಾವತಿ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಏರಿಯ ಮೇಲೆ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.
ಕುಣಿಗಲ್ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂ
ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂ ಕುಣಿಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 48ಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆ. 500 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಈ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ, ಬಂದರು ಮತ್ತು ಒಳನಾಡ ಜಲಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ ಕಛೇರಿ, ವಸತಿಗೃಹ, ಪರಿವಿಕ್ಷಣಾ ಮಂದಿರ, ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು, ಕೋರ್ಟ್, ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ಟಿ.ಸಿ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುತ್ತಾ 400 ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನಷ್ಟೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂನಲ್ಲಿ ಈಗ ರೇಸ್ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ರೇಸರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೀಡರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಸ್ಟಡ್ ಫಾರಂಅನ್ನು ಲೀಸ್ ಮೇಲೆ ಪಡೆದು, ಇಲ್ಲಿ ರೇಸ್ ಕುದುರೆಗಳ ತಳಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪಡಿಸುತ್ತಲಿದೆ.
ಯಡಿಯೂರು
ಯಡಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ಬೆಂಗಳೂರು-ಮಂಗಳೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್ ನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 20 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಯತಿಗಳ ಗದ್ದುಗೆ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕಗ್ಗೆರೆ
ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಯತಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಿದು.
ಉಜ್ಜಿನಿ ಚೌಡಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ
ಉಜ್ಜಿನಿ ಚೌಡಮ್ಮನ ದೇವಾಲಯವು 800 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಅಲ್ಲಾದೇ ಇಲ್ಲಿ 7 ಗ್ರಾಮ ಸೇರಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಬ್ಬ ಆಚಾರಿಸುತಾರೆ.
ತಾವರೆಕೆರೆ ಶ್ರೀ ಕೋಟೆ ವರದಾಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯವು ‌(ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ) 700-800 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ
ಮಾರ್ಕೋನಹಳ್ಳಿ ಜಲಾಶಯ
ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯ, ಶಿಂಷಾ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. 1939ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಲಾಶಯ.
ಮಂಗಳಾ ಜಲಾಶಯ
ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಜಲಾಶಯ, ನಾಗಿನಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕುಣಿಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಮ್ಮ ದುರ್ಗಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ,ಹುತ್ರಿದುರ್ಗಬೆಟ್ಟ, ಬೆಟ್ಟದ ರಂಗನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಮಾಗಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಕಟ್ಟಿರುವ ಕೋಟೆ, ಕೊತ್ತಲಗಳು: ಕಲ್ಲುದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಮಲೆಮಹದೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ತಾವರೆಕೆರೆ ಕೋಟೆ, ವರದಾಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಗಿಡದಕೆಂಚನಹಳ್ಳಿಯ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಮ್ಮ ಮತ್ತು ಸಲ್ಲಾಪುರದಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹುತ್ರಿದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಪಾತಾಳ ಗಂಗೆ,ಗವಿಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಸಂಕೋಲೆಯ ಬಸವಣ್ಣ ದೇವಾಲಯ, ಕೇಂಪೇಗೌಡನು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವ ಕೋಟೆಗಳು, ಈ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಶಿವಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ, ಆದಿ ಹನುಮಂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಕೆರೆ, ಕಾಡಪ್ಪನವರ ಮಠ, ಹುತ್ರಿದುರ್ಗದ ಚಿಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟ, ಮತ್ತು ಹೊಡಾಘಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸಳನು ಹುಲಿಯ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ದೃಶ್ಯ. ಶ್ರೀ ಉರಿಗದ್ದಿಗೇಶ್ವರ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ವಸತಿ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆ, ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, Category : ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಕೀರ್ತನೆ
thumb ಕೀರ್ತನೆ ಭಾರತದ ಭಕ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಕರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಠಣ. ಕೀರ್ತನೆ ನಡೆಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೀರ್ತನಕಾರನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೀರ್ತನೆಯ ಆಚರಣೆಯು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ತಬಲಾ, ಮೃದಂಗ, ಕರತಾಳಗಳಂತಹ ವಾದ್ಯಗಳು ಜೊತೆಗೂಡಿರುವ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಗಳ ಪಠಣವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿ ವರ್ಗ:ಛಂದಸ್ಸು
ಭೈರವಿ(ದೇವತೆ)
ಭೈರವಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ. ಅವಳು ಭೈರವನ ಪತ್ನಿ.
ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ
ಭೈರವಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ "ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ" ಅಥವಾ "ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ". ಅವಳು ಹತ್ತು ಮಹಾವಿದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೆಯವಳು. ಅವಳನ್ನು ತ್ರಿಪುರಭೈರವಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. "ತ್ರಿ" ಎಂದರೆ ಮೂರು, "ಪುರ" ಎಂದರೆ ಕೋಟೆ, ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ, ಇತ್ಯಾದಿ. ತ್ರಿಪುರವು ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಸಕ್ರಿಯ, ಕನಸು ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ. ಅವಳು ಎಲ್ಲಾ ತ್ರಿಕೋನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಒಮ್ಮೆ ಈ ತ್ರಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಒಮ್ಮೆ ನಾವು ಅವಳ ಅನುಗ್ರಹವನ್ನು ಪಡೆದರೆ, ನಾವು ಶಿವ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ತ್ರಿಪುರಭೈರವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿನ ಅವಳ ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕವು ಅವಳ ರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಕಮಲದ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ, ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಒಂದು ರೋಸರಿ ಮಣಿ, ಒಂದು ಅಭಯ ಮುದ್ರಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ವರದಾ ಮುದ್ರಾ. ಅವಳು ಕೆಂಪು ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಮತ್ತು ಅಭಯ ಮತ್ತು ವರದ ಮುದ್ರಾಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಇತರ ಎರಡು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತೆ ಅವಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳನ್ನು ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ರಾಣಿಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತ್ರಿಪುರಭೈರವ ಮುಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಮಂತ್ರವು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅವೆಲ್ಲವೂ ಮುಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವಳು ಕಾಮರೂಪ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮುಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಇದು ತಲೆಕೆಳಗಾದ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮೂರು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ತ್ರಿಕೋನಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಲಾಧಾರ ಚಕ್ರದ ಒಳಗಿನ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ಕಾಮರೂಪಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಕೋನದ ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಿಜಾಕ್ಷರ (ಪವಿತ್ರ ಅಕ್ಷರಗಳು) ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಿಜಾಕ್ಷರಗಳು ತ್ರಿಕೋನದ ಬದಿಗಳಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬದಿಗಳು ಇಚ್ಛಾ ಶಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಇಚ್ಛೆ, ದೈವಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರ ಭೈರವಿ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ವಿಭಿನ್ನ. ತ್ರಿಪುರ ಭೈರವಿ ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಆದರೆ ಸುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ವಾಸ್ತವೀಕರಣ ಈ ಸುಪ್ತ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡೆಗೆ ಈ ಶಕ್ತಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ ಯಾರು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ ಚಕ್ರ 'ತನಕ ರು ಸಹಸ್ರಾರ ಚಕ್ರ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಭೈರವಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಗಳು ವಿಶ್ವದ ಆದಿಪರಸಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ, ತ್ರಿಪುರ ಸುಂದರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಮಲಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿನಾಶದ ಈ ನಿರಂತರ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ, ಭೈರವಿ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳು ಮಾನವಕುಲದಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು, ಮಾನವರ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ದಂತಕಥೆಗಳು
ತಂತ್ರದ ಕುಂಡಲಿನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರವೀಣನಿಗೂ ಭೈರವಿ ಶೀರ್ಷಿಕೆ. ಯೋಗಿನಿ ತಂತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಥವಾ ಆಕಾಂಕ್ಷಿ. ಭೈರವಿ ಎಂದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವಳರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭೈರವಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವರು ಸಾವಿನ ಭಯವನ್ನು ಮೀರಿದವರು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಮಂಗಲ್ ಅನ್ನು ಆಳುತ್ತಾರೆ. ಭೈರವಿ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಭೈರವನ ಪತ್ನಿ. ಅವಳನ್ನು ಶುಭಂಕರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರರ್ಥ ಅವಳು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುವ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶುಭ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವಳು, ಅಂದರೆ ಅವಳು ಒಳ್ಳೆಯ ತಾಯಿ. ಅಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರವಾದವರಿಗೆ ಅವಳು ಹಿಂಸೆ, ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತಪಾತವನ್ನು ಸಹ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಇದರರ್ಥ ಅವಳು ಅವರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ತಾಯಿ. ಅವಳು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅವಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸೌಮ್ಯ ತಾಯಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವತೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಕೋಕಿಲವಾಣಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೫೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆ
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಜ್ಞಾನ ಗ್ರಹಣದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಬಂಧಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹರಿವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ-ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿ
ಮೊದಲ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳು, ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೂಚಕಗಳೆಂಬಂತೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. AD ಸಮಸ್ಯೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಈಡೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಲಘುವಾದ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ನರ-ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಹೊರಗೆಡವಬಲ್ಲದು. ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರುವ, ಇರುವಿಕೆಯ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಆರಂಭಿಕ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು. ಸ್ಮೃತಿಯ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕೊರತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಕಲಿತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ತೊಡಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಯವಿಡುವಿಕೆ, ಯೋಜಿಸುವಿಕೆ, ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಅಮೂರ್ತ ಆಲೋಚನೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಥವಾ ಶಬ್ದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿಯಲ್ಲಿನ (ಅರ್ಥಗಳು, ಮತ್ತು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳ ಸ್ಮೃತಿ) ದುರ್ಬಲ ಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳೂ ಸಹ, ADಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಾಗಬಲ್ಲವು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಭಾವಶೂನ್ಯತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇದು ಕಾಯಿಲೆಯ ಹರಿವಿನಾದ್ಯಂತವೂ ಅತೀವವಾಗಿ ಮರುಕಳಿಸುವ ನರ-ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯ-ಪೂರ್ವದ ಹಂತವನ್ನು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಲಘುವಾದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಶಬ್ದವು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದು ADಯ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಿತಿ
AD ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ, ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯು ವರ್ಧಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪೈಕಿಯ ಕೆಲ ಜನರಲ್ಲಿ, ಭಾಷೆ, ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಗ್ರಹಿಕೆ (ಗುರುತಳಿವು), ಅಥವಾ ಚಲನೆಗಳ ನೆರವೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ (ಸ್ನಾಯುಚಾಲನಾ ಯೋಜನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ) ತೊಡಕುಗಳು, ಸ್ಮೃತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ADಯು ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಮೃತಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಗುಲುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದ ಹಳೆಯ ನೆನಪುಗಳು (ಕ್ರಮರಹಿತವಾದ ಸ್ಮೃತಿ), ಕಲಿತ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು (ಶಬ್ದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಮೃತಿ), ಮತ್ತು ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾದ ಸ್ಮೃತಿ (ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಶರೀರದ ಸ್ಮೃತಿ; ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕವಲು ಚಮಚವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಇದಕ್ಕೊಂದು ನಿದರ್ಶನ) ಇವು ಹೊಸ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಅಥವಾ ನೆನಪುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಒಂದು ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಪದದ ಕುಗ್ಗಿದ ನಿರರ್ಗಳತೆ ಇವುಗಳು ಭಾಷೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಇವು ಮೌಖಿಕ ಮತ್ತು ಬರಹ ರೂಪದ ಭಾಷೆಯ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ದಾರಿದ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಆಲ್‌ಝೈಮರ್ ಕಾಯಿಲೆಯಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂವಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಬರಹಗಾರಿಕೆ, ಚಿತ್ರರಚನೆ ಅಥವಾ ಅಲಂಕರಣದಂಥ ನವಿರಾದ ಚಾಲನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚಲನಾ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯ ಕೆಲವೊಂದು ತೊಡಕುಗಳು (ಸ್ನಾಯುಚಾಲನಾ ಯೋಜನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ) ಕಂಡುಬರಬಹುದಾದರೂ, ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಯಿಲೆಯು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ADಯೊಂದಿಗಿನ ಜನರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಬಹುಪಾಲು ಮುಂದುವರಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗುವಂತಿರುವ ವಿಶೇಷ ಗಮನವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡು ಬರಬಹುದು.
ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿ
ಭ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾದ ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಮೆಯ ಇತರ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 30%ನಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಧಿತರು ತಮ್ಮ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ (ಅನೊಸೊಗ್ನೋಸಿಯಾ). ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳು ರೋಗಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮತ್ತು ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವವರಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ; ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮನೆಯ ಪಾಲನಾ ಪರಿಸರದಿಂದ ಇತರ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪಾಲನಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು.
ಕಾರಣಗಳು
೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ, ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತ ವು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಬೀಟಾ (Aβ) ಸಂಚಯನಗಳು ಕಾಯಿಲೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಈ ಆಧಾರ-ನಿಯಮದ ಕುರಿತಾದ ಬೆಂಬಲವು ವರ್ಣತಂತು 21ರ ಮೇಲಿನ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಬೀಟಾ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪ್ರೋಟೀನಿಗೆ (APP) ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಜೀನ್‌ನ ತಾಣದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜೀನ್‌ ನಕಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಟ್ರೈಸೋಮಿ 21ರೊಂದಿಗಿನ (ಡೌನ್‌ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌) ಜನರು 40 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ವಯಸ್ಸನ್ನು ತಲುಪುವ ವೇಳೆಗೆ ADಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶವೂ ಇದರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಬರುತ್ತದೆ. ADಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಪಾಯದ ಅಂಶವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಪೋ E4 ಕೂಡಾ, AD ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ ಅಧಿಕ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಸಂಚಯನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, Aβ ಸಂಚಯನವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ADಗೆ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನವ APP ಜೀನ್‌ನ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಜೀವಾಂತರ ಇಲಿಗಳು, ನಾರಿನಂಥ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ದದ್ದುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ದೈಶಿಕ ಅರಿವಿನ ಕೊರತೆಗಳೊಂದಿಗಿನ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌ನ-ರೀತಿಯ ಮಿದುಳು ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಆವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಮಾನವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಲಸಿಕೆಯೊಂದು ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ದದ್ದುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ದದ್ದು-ಆಗಿರದ Aβ ಆಲಿಗೋಮರ್‌‌ಗಳನ್ನು (ಅನೇಕ ಮಾನೋಮರ್‌‌‌ಗಳ ಕಣರಾಶಿಗಳು) Aβಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಶಂಕಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌-ಜನ್ಯ ಪ್ರಸಾರಸಾಧ್ಯ ಲಿಗಂಡ್‌ಗಳು (ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌-ಡಿರೈವ್ಡ್‌ ಡಿಫ್ಯೂಸಿಬಲ್‌ ಲಿಗಂಡ್ಸ್‌-ADDLಗಳು) ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ನಂಜಿನ ಆಲಿಗೋಮರ್‌‌ಗಳು, ನರಕೋಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಗ್ರಾಹಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನರಕೋಶ ಸಂಗಮದ ರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ನರಕೋಶದ ಸಂವಹನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಿಯಾನ್‌‌ ಪ್ರೋಟೀನು Aβ ಆಲಿಗೋಮರ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಗ್ರಾಹಿಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಇದೇ ಪ್ರೋಟೀನನ್ನು ಹುಚ್ಚು ಹಸುವಿನ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯಾದ ಕ್ರಿಯೂಟ್ಸ್‌ಫೆಲ್ಟ್‌-ಜಾಕೋಬ್‌‌ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ; ತನ್ಮೂಲಕ, ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಈ ನರದ-ಅವನತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಒಂದು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಕನು ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸ್ವತಃ ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದ ವೇಗದ-ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ ನರಕೋಶದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌-ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು, ನಂತರದ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆಗೆ-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ನರಕೋಶದ ದುರ್ಬಲವಾಗುವಿಕೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ಸರಣಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಟೌ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಉಪಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟೌ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತ ವನ್ನು ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕ-ಫಾಸ್ಫಾರಿಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಟೌ, ಟೌನ ಇತರ ತಂತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವು ನರಕೋಶದ ಕಾಯಗಳ ಒಳಗಡೆ ನರದ-ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತುವಿನಂಥ ಗೋಜಲುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಲಿಕೆಗಳು ವಿಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನರಕೋಶದ ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುಸಿದು ಬೀಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ನರಕೋಶಗಳ ನಡುವಿನ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂವಹನೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮರ್ಪಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಅಪೋ E ಜೀನ್‌ನ ವಶವಾಗುವ ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ, ಹರ್ಪಿಸ್‌ ಸಿಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ವೈರಾಣುವಿನ 1ನೇ ಬಗೆಯು ಒಂದು ಕಾರಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರೋಗಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ
thumb|ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಮುಪ್ಪಿಗೆ-ಮುಂಚಿನ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನ, ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಬೂದುದ್ರವ್ಯದ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿರುವ ಮುಪ್ಪಿನ ದದ್ದುಗಳ ಊತಕರೋಗಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಿಂಬ. ಬೆಳ್ಳಿಯ ತುಂಬಿಸುವಿಕೆ
ಜೀವರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
right|thumb|border|APPಯ (ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ದ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪ್ರೋಟೀನು) ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳು, ಅದನ್ನು ತುಣುಕುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.ADಯಲ್ಲಿನ ಮುಪ್ಪಿನ ದದ್ದುಗಳ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ದ ತುಣುಕು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯು ಒಂದು ಪ್ರೋಟೀನಿನ ತಪ್ಪುಮಡಿಕೆ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿ (ಪ್ರೋಟಿಯೋಪತಿ) ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಅತಿರೇಕವಾಗಿ ಮಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ A-ಬೀಟಾ ಮತ್ತು ಟೌ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಅದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ದದ್ದುಗಳು ಸಣ್ಣ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‌‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಅವು 39–43 ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ (A-ಬೀಟಾ ಅಥವಾ Aβ ಎಂದೂ ಸಹ ಅವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌ ಎಂಬುದು, ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪ್ರೋಟೀನು (ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌ ಪ್ರಿಕರ್ಸರ್‌ ಪ್ರೋಟೀನ್‌-APP) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಪ್ರೋಟೀನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ತುಣುಕಾಗಿದೆ; ಸದರಿ ಪ್ರೋಟೀನು ಒಂದು ಒಳಪೊರೆಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರೋಟೀನು ಆಗಿದ್ದು, ನರಕೋಶದ ಒಳಪೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಅದು ತೂರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನರಕೋಶ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಉಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಾಯಾನಂತರದ ದುರಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ APPಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕಿಣ್ವಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ APPಯು ಸಣ್ಣದಾದ ತುಣುಕುಗಳಿಗೆ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಡಲು ಒಂದು ಅಜ್ಞಾತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತುಣುಕುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ತುಣುಕು, ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ನ ತಂತುವಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅವು ದಟ್ಟವಾದ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ನರಕೋಶಗಳ ಹೊರಗಡೆ ಸಂಚಯನಗೊಳ್ಳುವ ಮುದ್ದೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಮುಪ್ಪಿನ ದದ್ದುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. right|thumb|ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ, ಟೌ ಪ್ರೋಟೀನಿನಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಮಿದುಳು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಲಿಕೆಗಳ ವಿಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಕಾಯಿಲೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಬೀಟಾ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‌ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಗೆ ಒದಗುವ ಅಡಚಣೆಗಳು ADಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಬೀಟಾ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಪೆಪ್ಟೈಡ್‌‌‌ಗಳ ಜಮಾವಣೆಯು ನರಕೋಶ ಅವನತಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬೆರಳುಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ತಂತುವಿನ ಭಾಗಗಳ ಕಣರಾಶಿ ರೂಪದ ಜಮಾವಣೆಯು, ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವನ್ನು (ಅಪೋಪ್ಟೋಸಿಸ್‌) ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ; ಸದರಿ ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌ ತಂತುವಿನ ಭಾಗಗಳು, ಜೀವಕೋಶದ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಅಯಾನಿನ ಸಂತುಲನವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ನಂಜಿನ ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರುವವರ ಮಿದುಳಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು Aβಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಿಣ್ವದ ಕೆಲವೊಂದು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ನರಕೋಶಗಳಿಂದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌‌ನ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಉರಿಯೂತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಟೋಕೈನ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಉರಿಯೂತವೆಂಬುದು ಅಂಗಾಂಶ ಹಾನಿಯ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರುತು ಕಾರಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು AD ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅಂಗಾಂಶ ಹಾನಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯಕವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯೊಂದರ ಒಂದು ಗುರುತು ಕಾರಕವಾಗಿರಬಹುದು. ವಿಭಿನ್ನ ನರಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಂಶಗಳ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಿದುಳು ಜನ್ಯ ನರಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಂಶದಂಥ (ಬ್ರೈನ್‌ ಡಿರೈವ್ಡ್‌ ನ್ಯೂರೋಟ್ರೋಫಿಕ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್‌‌-BDNF) ಅವುಗಳ ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ADಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ
ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ವಿರಳವಾಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಅವು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವಂತೆ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪಡೆದ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲ; ಆದರೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಂದು ಜೀನ್‌ಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಸುಮಾರು 0.1%ನಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುವಿನ-ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಲಿಂಗ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಕೌಟುಂಬಿಕ AD ಸಮಸ್ಯೆಗೆ, ಮೂರು ಜೀನ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಲ್ಲಿನ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆ ಮೂರು ಜೀನ್‌ಗಳೆಂದರೆ: ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ ಪ್ರೋಟೀನು (ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌ ಪ್ರಕರ್ಸರ್‌ ಪ್ರೋಟೀನ್‌-APP) ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸೆನಿಲಿನ್‌‌ಗಳ 1 ಮತ್ತು 2 ಪ್ರಭೇದಗಳು. APP ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸೆನಿಲಿನ್‌ ಜೀನ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳು Aβ42 ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ; ಈ ಸಣ್ಣ ಪ್ರೋಟೀನು ಮುಪ್ಪಿನ ದದ್ದುಗಳ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗಳು Aβ42 ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸದೆಯೇ, Aβ42 ಮತ್ತು Aβ40ಯಂಥ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರೂಪಗಳ ನಡುವಿನ ಗಾತ್ರದ ಅನುಪಾತವನ್ನಷ್ಟೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. AD ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳ ಪೈಕಿ 40 ಮತ್ತು 80%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ನಡುವಿನ ಮಂದಿ, ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಅಪೋ E4 ಆಲೀಲ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ‌. ಅಪೋ E4 ಆಲೀಲ್‌, ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜರಲ್ಲಿ (ಹೆಟೆರೋಝೈಗೋಟ್ಸ್‌‌) ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಮೂರು ಪಟ್ಟುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ, ಸಮಾನಯುಗ್ಮಜರಲ್ಲಿ (ಹೋಮೋಝೈಗೋಟ್ಸ್‌) 15 ಪಟ್ಟುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಹಲವಾರು ಜೀನ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ತಡವಾದ ಆಕ್ರಮಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶಕ್ಕೆ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾರೆ. 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀನ್‌ಗಳು, ತಡವಾದ-ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರಳವಾದ ADಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಟ್ಟಿವೆಯಾದರೂ, ಇಂಥ ಬಹುಪಾಲು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಶೂನ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ
thumb|right|upright|AD ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನ ಮಿದುಳಿನ PET ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು, ಕಪೋಲದ ಹಾಲೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ನಷ್ಟವೊಂದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ರೋಗಿಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಬಂಧಿಕರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ನರ-ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಾಜರಿ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಗೈರುಹಾಜರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಬಳಕೆಯ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು, ಮಸ್ತಿಷ್ಕದ ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಉಪಬಗೆಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ತಲಲೇಖನ (ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್‌ ಟೋಮೋಗ್ರಫಿ-CT) ಅಥವಾ ಕಾಂತೀಯ ಅನುರಣನದ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್‌ ರೆಸೋನೆನ್ಸ್‌ ಇಮೇಜಿಂಗ್‌-MRI), ಮತ್ತು ಏಕ ಫೋಟಾನ್‌ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ತಲಲೇಖನ (ಸಿಂಗಲ್‌ ಫೋಟಾನ್‌ ಎಮಿಷನ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್‌ ಟೋಮೋಗ್ರಫಿ-SPECT) ಅಥವಾ ಧನ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತಲಲೇಖನ (ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ ಎಮಿಷನ್‌ ಟೋಮೋಗ್ರಫಿ-PET) ಇವುಗಳು ಇಂಥ ಮುಂದುವರಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪೂರ್ವಚಿಹ್ನೆಯ ಹಂತಗಳಿಂದ (ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಲಘುವಾದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆ) ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಆಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಇದು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಸ್ಮೃತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸುವುದರ ನಿರ್ಧಾರಣೆಯು, ಕಾಯಿಲೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕುರಿತು ಮತ್ತಷ್ಟು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಬಹುದು. ವೃತ್ತಿನಿರತ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಾಗವಾಗಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸಲೆಂದು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿವೆ. ಮಿದುಳಿನ ಸಾಮಗ್ರಿಯು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಊತಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಬಹುದು.
ಮಾನದಂಡಗಳು
ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ನ್ಯೂರೋಲಾಜಿಕಲ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯುನಿಕೆಟಿವ್‌ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್‌ ಅಂಡ್ ಸ್ಟ್ರೋಕ್‌ (NINCDS) ಮತ್ತು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌'ಸ್‌ ಡಿಸೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಲೇಟೆಡ್‌ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ (ADRDA, ಈಗ ಇದು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌'ಸ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ NINCDS-ADRDA ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು 1984ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. AD ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸ್ಮೃತಿ, ಭಾಷೆ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಜ್ಞಾನಾತ್ಮಕ ಕುಶಲತೆಗಳು, ಗಮನ, ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು, ನೆಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು. ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್‌ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯೆಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮೆಂಟಲ್‌ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್‌ (DSM-IV-TR) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿರುವ NINCDS-ADRDA ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಒಂದು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದಾಗ, ಏಕ ಫೋಟಾನ್‌ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾದ ತಲಲೇಖನ (SPECT) ಮತ್ತು ಧನ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯ ತಲಲೇಖನದ (PET) ನರದ ಚಿತ್ರಣದಂಥ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು, ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ ಕಾಯಿಲೆಯ ಒಂದು ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲೂ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನಲ್ಲಿ, ಇತರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ SPECT ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ; ಮಾನಸಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಡಿಕೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇದು ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಗತಿಗಳು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಹೊಸ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಆರಿಸಿಕೊಂಡು A-ಬೀಟಾ ಸಂಚಯನಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಥಸೂಚಕವೊಂದನ್ನು (ಟ್ರೇಸರ್‌‌) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜೀವಿಯ ದೇಹದೊಳಗಿನ ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಸಂಚಯನಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, PiB PET ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಕೌಶಲವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. PiB-PET ಸಂಯುಕ್ತವು ಇಂಗಾಲ-11 PET ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಲಘುವಾದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಜನರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವಲ್ಲಿ PiB-PET ಪರೀಕ್ಷೆಯು 86%ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಲ್ಲಿ 92%ನಷ್ಟು ನಿಖರವಾಗಿದೆ. (E)-4-(2-(6-(2-(2-(2-([18F]-ಫ್ಲೂರೋಎಥಾಕ್ಸಿ)ಎಥಾಕ್ಸಿ)ಎಥಾಕ್ಸಿ)ಪಿರಿಡಿನ್‌-3-yl)ವಿನೈಲ್‌‌)-N-ಮೀಥೈಲ್‌‌ ಬೆನ್‌ಜೀನಮೈನ್‌, ಅಥವಾ 18F AV-45, ಅಥವಾ ಪ್ಲೋರ್ಬೀಟಾಪಿರ್‌-ಪ್ಲೋರೀನ್‌-18, ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಪ್ಲೋರ್ಬೀಟಾಪಿರ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಒಂದು PET ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಔಷಧೀಯ ಸಂಯುಕ್ತವು, ಸುದೀರ್ಘ-ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿಕರಣಪಟು ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್‌ ಆಗಿರುವ ಪ್ಲೋರೀನ್‌-18ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿನ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.  PiBಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ಲೋರ್ಬೀಟಾಪಿರ್‌ ಕೂಡಾ ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಇದು ಪ್ಲೋರೀನ್‌-18ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇದು 110 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಅರೆ-ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ, PiBಯ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಅರೆ-ಬಾಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯು 20 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ವಾಂಗ್‌‌ ಮತ್ತು ಇತರರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, AD ರೋಗಿಗಳ ಮಿದುಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೀಟಾ-ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಸಂಚಯನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಥಸೂಚಕವು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಸುದೀರ್ಘ-ಬಾಳಿಕೆಯು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರ ಗುರುತುಕಾರಕಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವಲೋಕನವೊಂದು ಮುನ್ನುಡಿದಿದೆ. ಗಾತ್ರೀಯ MRI ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಮಿದುಳು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಲ್ಲದು. ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಯಿಸಿಹೋಗುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಳೆಯುವಿಕೆಯು, ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಒಂದು ಸೂಚಕವಾಗಿ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿರುವ ಇತರ ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಇದು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಬಹುದು. ಮಿದುಳಿನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜೈವಿಕ-ಗುರುತುಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಶಮನವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ; ಲಭ್ಯವಿರುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಅವು ಉಪಶಾಮಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಔಷಧೀಯ, ಮನಸ್ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವಿಕೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಬಹುದು.
ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವಿಕೆ
ಆಲ್‌ಝೈಮರ್ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಮನ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿರುವ ಜನರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತೆ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಅಸಮರ್ಥರಾಗುವುದರಿಂದ, ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವಿಕೆ ಎಂಬುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯ ಹರಿವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಹಂತಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇರುವಿಕೆಯ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ರೋಗಿಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವವರ ಹೊರೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲವು. ಇಂಥ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಸರಳೀಕೃತ ಪರಿಪಾಠಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೀಗಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವುದು, ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಈಡಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸುಳಿವು ನೀಡಲೆಂದು ಮನೆಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು. ರೋಗಿಯಾದವರು ಸ್ವತಃ ತಾವೇ ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕೂ ಅಸಮರ್ಥರಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಣ್ಣದಾದ ತುಣುಕುಗಳು ಅಥವಾ ನಯವಾದ ಕೆನೆಮಾಡಿದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ನುಂಗುವಲ್ಲಿನ ತೊಡಕುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ, ಉಣಿಸುವ ಕೊಳವೆಗಳ ಬಳಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಇಂಥ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ಮತ್ತು ಉಣಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರ ನೈತಿಕತೆಯು, ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಗಣನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ಯಾವುದೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಅಪರೂಪವೆಂಬಂತೆ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, ADಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅವರ ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳೂ ಇವೆ. ಕಾಯಿಲೆಯು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಬಾಯಿಯ ಮತ್ತು ದಂತದ ಕಾಯಿಲೆ, ಒತ್ತಡದ ಹುಣ್ಣುಗಳು, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟದ, ಚರ್ಮದ, ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿನ ಸೋಂಕುಗಳು. ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಾಗ ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ತಡವಾದ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಮುನ್ನರಿವು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಿಗಾವಣೆ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳು, ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹುರುಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದಾಗಿ USನಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧ್ಯಯನವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.
ವ್ಯಾಧಿಯ ಮುನ್ನರಿವು
thumb|2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 100,000 ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಿತವರ್ಷ.[454][455][456][457][458][459][460][461][462][463][464][465][466] ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ಪತ್ತಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ ನಿರ್ಧಾರಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆಗಲೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಸ್ಮೃತಿ ನಷ್ಟದಂಥ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಲಘುವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿಯುವ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಗುವ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ್ದಲ್ಲದ ಅಡಚಣೆಗಳ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುತ್ತಾ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಇರುವಿಕೆಯ ಯಾವುದೇ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯ ಅವಧಿಯು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ಸರಾಸರಿ ಜೀವನ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಅವಧಿಯು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. 3%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಜೀವಿಸಬಹುದು. ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ, ಕುಗ್ಗಿದ ಕ್ರಿಯಾಸಂಬಂಧಿ ಮಟ್ಟ, ಕುಸಿತಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆಗಳು ಇವು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೃದಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮಧುಮೇಹ ಅಥವಾ ಮದ್ಯ ವ್ಯಸನದ ಇತಿಹಾಸದಂಥ, ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳೂ ಸಹ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾದ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಲೆಯು ತೀರಾ ಮುಂಚಿನ ವಯೋಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದಷ್ಟೂ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಒಟ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಜೀವನ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಪುರುಷರು ಕಡಿಮೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ ಮುನ್ನರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ 70%ನಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಾವಿನ ಕಾರಣ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವಾಡಿಕೆಯದು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಾವಿನ ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ಕಾರಣಗಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಾಡಿಕೆಯ ಸಾವಿನ ಕಾರಣ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ. ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಂಬುದು, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ–ಸಮಯದ ಪ್ರತಿ ಏಕಮಾನಕ್ಕಿರುವ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರ ವ್ಯಕ್ತಿ–ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ); ಅದೇವೇಳೆಗೆ, ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಎಂಬುದು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಯಿಲೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಹಯೋಗಿ ಅನುಲಂಬ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆ-ಮುಕ್ತ ಜನಸಮುದಾಯವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಸಂದರ್ಭದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು) ಎಲ್ಲಾ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರ ವ್ಯಕ್ತಿ–ವರ್ಷಗಳಿಗೆ 10 ಮತ್ತು 15ರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ADಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 5–8ರ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ದಾಖಲಾಗುವ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು AD ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಇದರರ್ಥ. ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ವಯಸ್ಸು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಾನಗಳವರಿಗೂ ಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲ: 65 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾದ ನಂತರದ ಪ್ರತಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ವಶಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಅಪಾಯವು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರ ವ್ಯಕ್ತಿ-ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಮಟ್ಟವು 3ರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 69ರವರೆಗೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ; ಮಹಿಳೆಯರು, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 85 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ವಯಸ್ಸಾದವರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು AD ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಜನಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ADಯು ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು, ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಳಿವಿನ ಅಂಶಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ADಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ವಯಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಪರಿಗಣನೆಗೊಳಗಾಗುವ ಜನಸಮುದಾಯದ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವು 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ 1.6%ನಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾದ ಮತ್ತು 65–74ರ ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪಿನ ಹೀಗೆ ಎರಡರ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು; 75–84ರ ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪಿನವರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು 19%ಗೆ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, 84ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದವರ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು 42%ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಹರಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯು (ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‌) ಅಂದಾಜಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 2005ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 0.379%ನಷ್ಟು ಜನರು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದರ ಹರಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು 2015ರಲ್ಲಿ 0.441%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ 2030ರಲ್ಲಿ 0.556%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂದಾಜಾಗಿದೆ. ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೂಡಾ ಅದೇ ರೀತಿಯ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತಳೆದಿವೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ 0.40%ನಷ್ಟು ಜನರು (ವ್ಯಾಪ್ತಿ 0.17–0.89%; ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ 26.6 million, ವ್ಯಾಪ್ತಿ 11.4–59.4 million) AD ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2050ರ ವೇಳೆಗೆ ಹರಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಟ್ಟವು ಮೂರುಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಟ್ಟವು ನಾಲ್ಕುಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದೆ.