cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್
ಸಾರಿಗೆ
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕ ರೈಲು ಜಾಲವಿದೆ. ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪಿಕ್ಯಾಡಿಲಿ ೨೦೦೫ ಮತ್ತು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಜನನಿಬಿಡ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ರೇಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಉತ್ತರ ಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ರೈಲು ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಲು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಜಿನ್‌ ಟ್ರೇನ್ಸ್‌ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಲಿವರ್ಪೂಲ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ರೈಲ್ವೆ ವಿಶ್ವದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲುಮಾರ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಗ್ರೇಟರ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿಯಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರೈಲು ಜಾಲ ಮತ್ತು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಡಜನ್‌‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೈಲು ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತು ರೈಡ್ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಪಿಕ್ಯಾಡಿಲಿ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಉತ್ತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರೈಲುಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲೆಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತು.
ಇಸವಿ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮೆಟ್ರೊಲಿಂಕ್‌ ಆರಂಭದೊಂದಿಗೆ,ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಆಧುನಿಕ ಲಘು ರೈಲು ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ UKಯಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ನಗರವಾಯಿತು. ಸದ್ಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, ಲಘು ರೈಲಿಗಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸಿ, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗಿ ನಗರ ಕೇಂದ್ರ ದಾಟಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. 23 mi-ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಿದ್ದು,೩೭ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ(ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಐದು ಬೀದಿ ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ ನಿಲುಗಡೆಗಳು ಸೇರಿ) ವಿಸ್ತರಣಾ ಯೋಜನೆಯೊಂದು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬಸ್‌ ಸೇವಾ ಜಾಲವಿದೆ. ನಗರದಿಂದ ಹರಡಿ, ಗ್ರೇಟರ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಲಯದಲ್ಲಿ ೫೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಬಸ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇಸವಿ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮುಂಚೆ, SELNEC ಹಾಗೂ ಆನಂತರ GMPTE ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಸ್‌ಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದವು. ಆನಂತರ, GM ಬಸಸ್‌ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಖಾಸಗೀಕರಣದ ನಂತರ, ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ GM ಬಸಸ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಮತ್ತು GM ಬಸಸ್‌ ಸೌತ್‌ ಎಂಬ ಉಪ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದವು. ಆನಂತರ, ಇವೆರಡು ಉಪಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಫಸ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಜ್‌ಕೋಚ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ,ಫಸ್ಟ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌,ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಉಚಿತ ಮೆಟ್ರೊಷಟ್ಲ್‌ ಬಸ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲದ ಅವಶೇಷವಾಗಿರುವ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಾಲುವೆ ಜಾಲವು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದ ವಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಹಡಗು ಕಾಲುವೆಯು ಈಗಲೂ ತೆರೆದಿದ್ದರೂ, ಮೇಲ್ತುದಿಯತ್ತ ಸಂಚಾರದ ದಟ್ಟಣೆ ಅಷ್ಟಿಲ್ಲ.
ಸಂಗೀತ
thumb|ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ವಾಟರ್‌ ಹಾಲ್‌ thumb|MEN ಅರೆನಾ thumb|ದಿ ಸ್ಮಿತ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯತಂಡ
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಸಂಗೀತ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಪಡೆದ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ಸ್ಮಿತ್ಸ್‌, ಬಝ್‌ಕಾಕ್ಸ್‌, ದಿ ಫಾಲ್‌, ಜಾಯ್‌ ಡಿವಿಜನ್‌ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ವಾದ್ಯತಂಡ ನ್ಯೂ ಆರ್ಡರ್‌, ಒಯೆಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಡವ್ಸ್‌ ಸೇರಿದೆ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಇಂಡೀ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಸೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಪಿ ಮಂಡೇಸ್‌, ಇಂಸ್ಪಿರಲ್‌ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಸ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ದಿ ಸ್ಟೋನ್‌ ರೋಸಸ್‌ ಸೇರಿವೆ. ಈ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು 'ಮ್ಯಾಡ್ಚೆಸ್ಟರ್'‌ ಸೀನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದವು. ಇವು ಫ್ಯಾಕ್‌ ೫೧ ಹ್ಯಾಸಿಯೆಂಡಾ (ದಿ ಹ್ಯಾಸಿಯೆಂಡಾ ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ) ಸುತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಟೊನಿ ವಿಲ್ಸನ್‌ ಇದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೂಲದ್ದಾದರೂ ಸಹ, ದಿ ಕೆಮಿಕಲ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡವು ತರುವಾಯ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಸ್ಟೋನ್‌ ರೋಸಸ್ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮಾಜಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದ ಇಯಾನ್‌ ಬ್ರೌನ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ಸ್‌ ವಾದ್ಯತಂಡದ ಮಾಜಿ ಕಲಾವಿದ ಮೊರಿಸ್ಸೆ ಇಂದಿಗೂ ಸೊಲೊ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ಸಾಫಲ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಇತರೆ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೇಕ್‌ ದಟ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಂಪ್ಲಿ ರೆಡ್‌ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಗ್ರೇಟರ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮೂಲದ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಎ ಗಯ್ ಕಾಲ್ಡ್‌ ಜೆರಾಲ್ಡ್‌, ದಿ ವರ್ವ್‌ ತಂಡದ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಆಷ್‌ಕ್ರಾಪ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಜಮೀರೊಕ್ವೆ ತಂಡದ ಜೇ ಕೇ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ದಿ ಹಾಲೀಸ್‌, ಹರ್ಮನ್ಸ್‌ ಹರ್ಮಿಟ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿದ್ದ,ಕಾರ್ಲ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಬೀ ಜೀಸ್‌ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಇವನಿಂಗ್‌ ನ್ಯೂಸ್‌ ಅರೆನಾ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಪಾಪ್‌ ಸಂಗೀತ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂಕಣವಾಗಿದ್ದು, ೨೧,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವಿದೆ. ಇದು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ವೆನ್ಯೂ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಯರ್ ‌ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದಿದೆ. ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುವವರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ,ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಅತೀ ಜನನಿಬಿಡ ಅಂಕಣಗಳಾಗಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೆಡಿಸನ್‌ ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಗಾರ್ಡನ್‌ ಹಾಗೂ ಲಂಡನ್‌ನ O2 ಅರೆನಾವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಇದು ಅತಿ ಜನನಿಬಿಡ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಕಣವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಅಪೊಲೊ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಆನ್‌ ದಿ ವಾಲ್‌ ರೋಡ್ಹೌಸ್‌, ನೈಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡೇ ಕೆಫೆ, ರೂಬಿ ಲೌಂಜ್ ಮತ್ತು ದಿ ಡೆಫ್‌ ಇಂಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂಕಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ವರಮೇಳ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳಿವೆ: ಹ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು BBC ಫಿಲ್ಹಾರ್ಮೊನಿಕ್‌. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾಟಾ ಎಂಬ ಒಂದು ಚೇಂಬರ್ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು. ‌ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಬರ್ಟ್‌ವಿಷ್ಲ್‌, ಪೀಟರ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌ ಡೇವೀಸ್‌, ಡೇವಿಡ್‌ ಎಲ್ಲಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ಗೊಹ್ರ್‌ ಈ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ರಾಯಲ್‌ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಚೆಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪೀಟರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೀ ಟ್ರೇಡ್‌ ಹಾಲ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ೨,೫೦೦ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಬಲ್ಲ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ವಾಟರ್‌ ಹಾಲ್‌ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು.
ಉತ್ತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಂಪ್ರದಾಯವೆನಿಸಿದ ಬ್ರಾಸ್ ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತವು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. CWS ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಫೇಯ್ರಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ UKದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ಯತಂಡಗಳು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಗಳದ್ದಾಗಿವೆ. ವ್ಹಿಟ್‌ ಫ್ರೈಡೆ ಬ್ರಾಸ್ ವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಠಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸ್ಯಾಡ್ಲ್‌ವರ್ತ್‌ ಮತ್ತು ಟೇಂಸೈಡ್‌ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಸವಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ, PRS ಫಾರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ಪ್ರಕಾರ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ UKದ ಏಳನೆಯ 'ಅತಿ ಸಂಗೀತಮಯ' ನಗರ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಲೆಗಳು
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಂಗಮಂದಿರ, ಗೀತನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಇದು ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಒಪೇರಾ ಹೌಸ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್‌ಎಂಡ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ ಥಿಯೆಟರ್‌; ಅಂದಿನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಹತ್ತಿ ವಿನಿಮಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಯಲ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ ಥಿಯೆಟರ್‌; ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಲೌರಿ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರವಾಸಿ ನಾಟಕ ತಂಡಗಳಿಗಾಗಿ ನೆಚ್ಚಿನ ರಂಗಮಂದಿರವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಪೆರಾ ನಾರ್ತ್‌ ತಂಡವು ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಲೈಬ್ರರಿ ಥಿಯೆಟರ್‌ ರಂಗಮಂದಿರ, ಗ್ರೀನ್‌ ರೂಮ್‌; ಕಾಂಟಾಕ್ಟ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ - ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಸ್ಥಳಗಳು. ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ಹೌಸ್‌ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು
thumb|ಸಿಟಿ ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ thumb|Museum of Science & Industry|ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಮಮಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳಿವೆ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ರೋಮನ್‌ ಇತಿಹಾಸ, ಸಮೃದ್ಧ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಪಾತ್ರ, ಜವಳಿ ಉದ್ದಿಮೆ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ ಚಳವಳಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭಿಮತ ಮತ್ತು ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಕುರಿತ ಪ್ರಮುಖ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯಗಳು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಮುಸಿಯಮ್‌ನ ರೋಮನ್‌ ಕೋಟೆಯ ಮರುನಿರ್ಮಿತ ಭಾಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ತೆರೆದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ಲಿವರ್ಪೂಲ್‌ ರಸ್ತೆ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಹಬೆಯ ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್‌ಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳ ವಿಶಾಲ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ಆಫ್‌ ಟ್ರ್ಯಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬಸ್‌ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಮ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಕದ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ ಪ್ರಧಾನನಗರ ವಿಭಾಗದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತುಸು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ವೇಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ವಾರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ ನಾರ್ತ್‌ನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ೧೮೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಮಾಸ್ಲೆ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಸಭೆ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಯಂ ಸಂಗ್ರಹ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಪ್ರಿರಫೆಲೈಟ್‌ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅತಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವ್ಹಿಟ್ವರ್ತ್‌ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಇತರೆ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ಅವು ಕಾರ್ನರ್‌ಹೌಸ್‌, ಉರ್ಬಿಸ್‌ ಕೇಂದ್ರ, ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವೇಷಭೂಷಣ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್‌, ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯಹೂದ್ಯರ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ನ ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಖ್ಯಾತ ಸ್ಟ್ರೆಟ್ಫರ್ಡ್‌-ಸಂಜಾತ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದ L.S. Lowry ನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಗರ ಹಾಗು ವ್ಹಿಟ್ವರ್ತ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪಕ್ಕದ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ನಗರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ವೇಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನಗರ ಹಾಗು ವ್ಹಿಟ್ವರ್ತ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪಕ್ಕದ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ನಗರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ವೇಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಲೌರಿ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಈತನ ಕಲಾಕೃತಿಯ ಖಾಯಂ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಮುಡಿಪಾಗಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಗ್ಯಾಸ್ಕೆಲ್‌ರ ಕಾದಂಬರಿ ಮೇರಿ ಬಾರ್ಟನ್‌: ಎ ಟೇಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಲೈಫ್‌ (೧೮೪೮), ಹಾಗೂ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿ, ನೌಕರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ  ಫ್ರಿಡ್ರಿಕ್‌ ಏಂಜಲ್ಸ್‌ ಬರೆದ ದಿ ಕಂಡಿಷನ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಕ್ಲ್ಯಾಸ್‌ ಇನ್‌ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಇನ್‌ 1844  ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಡಿಕೆನ್ಸ್‌ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿ ಹಾರ್ಡ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ನ್ನು ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಿಧ್ಧಪಡಿಸಿದರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌‌ ನಗರವನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಇದು ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಶ್ರೀಮತಿ ಗ್ಯಾಸ್ಕೆಲ್‌ರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಧರ್ಮ
ವಿವಿಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯದವರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಧರ್ಮದವರಾಗಿದ್ದು, ಇಸ್ಲಾಮ್‌ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಚೀಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ ಹಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಯಹೂದ್ಯರು ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅನ್ಕೋಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಐರಿಷ್‌ ಕ್ಯಾತೊಲಿಕ್‌ ಸಮುದಾಯದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದುದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹಲವು ಇಗರ್ಜಿಗಳು (ಚರ್ಚ್‌ಗಳು), ದೇವಾಲಯಗಳು, ಮಸೀದಿಗಳು, ಯಹೂದ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನ ಇಗರ್ಜಿಗಳಿವೆ.
ರಾತ್ರಿಜೀವನ
thumb|right|ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಅತಿ ಲವಲವಿಕೆಯುಳ್ಳ ರಾತ್ರಿವಿಹಾರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೆನಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌; ನಗರದ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಗ್ರಾಮದ ಭಾಗ. ಇಸವಿ ೧೯೯೩ರಿಂದಲೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಕ್ರಿಯ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ, ಬಿಯರ್‌ ತಯಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಂದ ಬಾರ್‌ಗಳು,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ರಾತ್ರಿ-ವೇಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ೫೦೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ ರಾತ್ರಿ-ಮನರಂಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು 250,000 ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಹಿಡಿಸಬಹುದು, ಹಾಗೂ ವಾರಾಂತ್ಯದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೧೦-130,000 ಜನರು ಬಂದು ಸೇರಬಹುದು. ರಾತ್ರಿ-ವೇಳೆಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಸುಮಾರು £100 million pa ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 12,000 ನೌಕರಿಗಳಿಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ದಿ ಸ್ಟೋನ್‌ ರೋಸಸ್‌, ಹ್ಯಾಪಿ ಮಂಡೇಸ್‌, ಇಂಸ್ಪಿರಲ್‌ ಕಾರ್ಪೆಟ್ಸ್‌, 808 ಸ್ಟೇಟ್‌, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ದಿ ಷಾರ್ಲಟನ್ಸ್‌ನಂತಹ ತಂಡಗಳ ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಮ್ಯಾಡ್ಚೆಸ್ಟರ್‌ದೃಶ್ಯವು, ದಿ ಹ್ಯಾಸಿಯೆಂಡಾದಂತಹ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲವು 24 ಹಾವರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಪೀಪಲ್ ‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥಾವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೀಡಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆದರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಉಚಿತ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು(ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು), ಜೊತೆಗೆ ಮಾದಕವಸ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು - ಎಂದು ಹ್ಯಾಸ್ಲಾಮ್ ಒಂದು ಕ್ಲಬ್ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾದಕಮದ್ದು-ಸಂಬಂಧಿತ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಘಟನೆಗಳ ಸರಪಳಿ ನಡೆದ ಕಾರಣ, ದಿ ಹ್ಯಾಸಿಯೆಂಡಾವನ್ನು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಲಿಂಗಕಾಮಿಗಳ ಗ್ರಾಮ)
ಕೆನಾಲ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ರಾತ್ರಿ-ಮನರಂಜನಾ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಸುಮಾರು ೧೯೪೦ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಇದ್ದದ್ದು ಉಂಟು. ಈಗ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸಮುದಾಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಸಭೆಯು ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ನಂತರ, UKಯ ಮೊದಲ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಪ್ರಧಾನಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ನೂತನ ಬಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦,೦೦೦ ಪ್ರವಾಸಿಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಸವಿ ೧೯೯೧ರಿಂದಲೂ, ಪ್ರತಿ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಂದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರೈಡ್‌ ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಕ್ವೀಯರ್‌ ಆಸ್‌ ಫೋಲ್ಕ್‌ TV ಸರಣಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಮಹಾನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್‌ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ - ಈ ಮೂರೂ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ರಸ್ತೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಗುಂಪಾಗಿವೆ. ಇದು ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ವಿಶಾಲ ನಗರವಲಯದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಆವರಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ೭೩,೧೬೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಿದೆ. ಆದರೂ, ಇವರಲ್ಲಿ ೬,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಧಾನನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಚೆಷೈರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೂ ಮತ್ತು ಅಲ್ಸಗೆರ್‌ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಮರ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕತಿಡ್ರಲ್ ಎನ್ನಲಾದ ಭವನದ‌ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ೧೫೧೫ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಚಿತ ಗ್ರಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಲೆಂದು, ಇಸವಿ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಫ್ಯಾಲೊಫೀಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಓಲ್ಡ್‌ ಹಾಲ್‌ ಲೇನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಯುದ್ಧ-ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ನೇರ ಅನುದಾನಿತ ಗ್ರಾಮರ್ ಶಾಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅರ್ಥಾತ್‌ ಈ ಶಾಲೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆಂಶಿಕ ಅನುದಾನ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ನೇರ-ಅನುದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಅದು ಪುನಃ ಮೊದಲಿನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಿತು. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಚೆಟ್‌ಹ್ಯಾಮ್ಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ತನ್ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಮೂರು ಶಾಲೆಗಳಾದ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಹುಲ್ಮ್‌ ಗ್ರಾಮರ್ ಶಾಲೆ, ವಿಥಿಂಗ್ಟನ್‌ ಬಾಲಿಕೆಯರ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಬಾಲಿಕೆಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿವೆ.
ಕ್ರೀಡೆ
right|thumb|ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ; 2002 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರೀಡೆಯ ನಗರವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರೀಮಿಯರ್ಷಿಪ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಸಂಘಟನೆಗಳಿವೆ - ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯ ಆಟದ ಮೈದಾನ ಸಿಟಿ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿದೆ (೪೮,೦೦೦ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ). ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ ಮೈದಾನವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಲಬ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನವು ೭೬,೦೦೦ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಹಿಡಿಸಬಲ್ಲದು.ಸ್ವಲ್ಪ ನಗರದ ಆಚೆ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇಸವಿ 2003ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಲಿಗ್‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಏಕೈಕ ಕ್ಲಬ್‌ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನವು ರಗ್ಬಿ ಲೀಗ್‌ನ ಸೂಪರ್‌ ಲೀಗ್‌ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಂಕಾಷೈರ್‌ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮೈದಾನವೂ ಸಹ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ವ್ಯಾಪಕ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತೀ ಶ್ರೀಮಂತ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಎನಿಸಿದೆ. ಅದರ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಾಲೀಕರು ಇದಕ್ಕೆ ಅಭನಂದನೀಯರು.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ನಗರದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ೨೦೦೨ ಕಾಮೆನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಉತ್ತರ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ನ್ನು ತೆಗೆದು, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಕಾಯಂ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ನೆಲ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಿ,ಸಂಪೂರ್ಣ ಲೆವೆಲ್‌ ಒನ್‌ ಆಸನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಕ್ಷಮತೆ ಸುಮಾರು ೩೮,೦೦೦ ಆಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯ ಅಗಮನಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಸನಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ೪೭,೭೨೬ಎಂದು ದಾಖಲಾಯಿತು. 2008 UEFA ಕಪ್‌ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಆಯೋಜಿಸಿತು.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ ತಂಡದ ಮುಂಚಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಮೇಯ್ನ್‌ ರೋಡ್‌ನ್ನು ಇಂದು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ, ಹಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಫುಟ್ಬಾಲ್‌ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೈಲುಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯ (೧೯೪೯); ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ V ಆರ್ಸೆನಲ್ ಪಂದ್ಯ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ದಾಖಲೆಯ ಲೀಗ್ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು (೮೩,೨೬೦); ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಾಜರು (೮೪,೫೬೯, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ V ಸ್ಟೋಕ್‌ ಸಿಟಿ, FA ಕಪ್‌, ೧೯೩೪)
2002 ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ನಗರ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕ್ವಾಷ್‌ ಕೇಂದ್ರ‌ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಅಕ್ವಾಟಿಕ್ಸ್‌ ಕೇಂದ್ರ‌ ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲು ಎರಡು ಬಾರಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಹಾಗೂ ೨೦೦೦ದ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಇದನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿ, ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದವು. ಇಸವಿ ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲು ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವೆಲೊಡ್ರೊಮ್‌ನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ UCI ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿ, ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತು. ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ2012ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ನಡೆಸುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಹಲವು ಕ್ರೀಡಾ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ ಸಲುವಾಗಿ ಬಳಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಇಸವಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ MEN ಅರೆನಾ FINA ವಿಶ್ವ ಈಜು ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಇಸವಿ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಿಶ್ವ ಸ್ಕ್ವಾಷ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ಸ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಜುಲೈ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ 2010 ವಿಶ್ವ ಲಾಕ್ರೊಸ್‌ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೂ ವಹಿಸಲಿದೆ.
ಸಮ‌ೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ITV ಫ್ರಾಂಚಿಸಿ ಗ್ರನಡಾ ಟೆಲೆವಿಷನ್, ನಗರದ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಕ್ವೇಯ್‌ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ‌ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ರನಡಾ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವೀಕ್ಷಿತ ಕಿರುತೆರೆಯ ದೈನಿಕ ಧಾರಾವಾಹಿ ಕಾರೊನೆಷನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ‌ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇದು ITV1 ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಲಿದೆ. ವಾಯುವ್ಯ ವಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ತೆಗಳು ಮತ್ತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್‌ಜತೆಗೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ BBCಮೂರು ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ‌ ಎ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌, ಮಾಸ್ಟರ್ಮೈಂಡ್‌ , ಹಾಗೂ ರಿಯಲ್‌ ಸ್ಟೋರಿ , ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂ ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್‌ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸರಣಿ ಕಟಿಂಗ್‌ ಇಟ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಐದು ಸರಣಿಗಳಾಗಿ BBC1ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಲೈಫ್‌ ಆನ್‌ ಮಾರ್ಸ್‌ ಸರಣಿಯ ಕಥಾವಿಷಯವನ್ನು ೧೯೭೩ ಕಾಲದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಯಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ BAFTA ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಸರಣಿ ದಿ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ‌ನ ಕಥಾವಿಷಯವನ್ನೂ ಸಹ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಟಾಪ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪಾಪ್ಸ್‌ ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೬೪ರ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನದಂದು ರಷ್ಹೋಮ್‌ನ ಸ್ಟುಡಿಯೊವೊಂದರಿಂದ(ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾದ ಚರ್ಚ್) ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ BBC ಒನ್‌ನ ವಾಯುವ್ಯ ವಲಯದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಲೆ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಾರ್ತ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಟುನೈಟ್ ‌ನಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. BBC ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನಿಂದ ಸ್ಯಾಲ್ಫರ್ಡ್‌ ಕ್ವೇಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೀಡಿಯಾ ಸಿಟಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದೆ. ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗ (CBBC), ಹಾಸ್ಯ, ಕ್ರೀಡಾ (BBC ಸ್ಪೋರ್ಟ್‌) ಹಾಗೂ ನ್ಯೂ ಮೀಡಿಯಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ೨೦೧೦ರ ಮುಂಚೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಚಾನೆಲ್‌ M ಎಂಬ ತನ್ನದೇ ಆದ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ಮೀಡಿಯನ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಇದರ ಮಾಲೀಕತ್ವ ವಹಿಸಿದೆ. ಇದು ೨೦೦೦ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಈ ವಾಹಿನಿಯು, ಸ್ಥಳೀಯ ವಾರ್ತೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು BSkyB ದೂರದರ್ಶನ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಫ್ರೇಸಿಯರ್‌ ನ ಡಾಫ್ನ್‌ ಮೂನ್‌(ಜೇನ್‌ ಲೀವ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರ), ಲಾಸ್ಟ್‌ ನ ಚಾರ್ಲೀ ಪೇಸ್‌(ಡಾಮಿನಿಕ್‌ ಮೊನಾನ್‌ ಪಾತ್ರ), ನಾವೊಮಿ ಡೊರಿಟ್‌ (ಲಾಸ್ಟ್‌) ಮತ್ತು ನೆಸ್ಸಾ ಹೊಲ್ಟ್‌ (ಲಾಸ್‌ ವೆಗಾಸ್‌ ) -ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸ್ಥಳೀಯ ನಟಿ ಮಾರ್ಷಾ ಥಾಮ್ಸನ್‌ ನಟನೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಹಲವು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.BBC ರೇಡಿಯೊ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌, ಕೀ 103, ಗೆಲೆಕ್ಸಿ, ಪಿಕ್ಯಾಡಿಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ 1152, 105.4 ಸೆಂಚುರಿ FM, 100.4 ಸ್ಮೂತ್‌ FM, ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ 1458, ೯೬.೨ ದಿ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನ್‌, NMFM (ನಾರ್ತ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ FM) ಹಾಗೂ Xfmಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಸಾರ್ಥ
ಇದು ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಧರ್ಮಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟದ ಕುರಿತ ಕಾದಂಬರಿ. ಸಾರ್ತ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಸರಕು ಸಮಾನು ಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸುವ ಜನಗಳ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಜನಗಳ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದ ರಾಜಕೀಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ.ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ, ಮಂಡನ ಮಿಶ್ರ, ಉಭಯ ಭಾರತಿ, ಕುಮಾರಿಲ ಭಟ್ಟರನ್ನು, ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ನಳಂದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್
ಸಮ‌ೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ರೇಡಿಯೊ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ BBC GMR ಆದ ನಂತರ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಹೆಸರಿಗೆ ಮರಳಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ಯೂಸ್‌ FM ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪ್ರಧಾನನಗರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿರುವ MMU ರೇಡಿಯೊ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ರೇಡಿಯೊ ರಿಜೆನ್‌ ಈ ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊ ಜಾಲವೊಂದರ ಸಂಘಟನೆ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳಾದಆರ್ಡ್ವಿಕ್‌, ಲಾಂಗ್‌ಸೈಟ್‌ ಹಾಗೂ ಲೆವೆನ್ಸ್‌ಹುಲ್ಮ್‌ (All FM ೯೬.೯) ಮತ್ತು ವಿತೆನ್ಷಾ (ವಿತೆನ್ಷಾ FM ೯೭.೨) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಾರ್ಥ
"ನಾಗಭಟ್ಟ, ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಿಕೆ, ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಶಿರಚ್ಛೇದನದ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಿಂದ ನಾಗಭಟ್ಟನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನವಾಬನಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇಡದ ಬಸಿರನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹಿಂಸೆ ಪಡುವ ಚಂದ್ರಿಕೆಯ ಪಾತ್ರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನಾಟುವಂತಿದೆ ಕತೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ನಾಗಭಟ್ಟನೊಂದಿಗೆ ಸಾಂಸಾರ ಜೀವನ ನಡೆಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸುವ ಚಂದ್ರಿಕೆಯು ಹೊಟ್ಟೆ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ"
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್
ಸಮ‌ೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ಪ್ರಸಾರ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ಸೆಟ್‌, ಇದು ಕಿಸ್‌ ೧೦೨ ಆಯಿತು(ಈಗ ಗೆಲೆಕ್ಸಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌) ಹಾಗೂ KFM ಇದು ಸಿಗ್ನಲ್‌ ಚೆಷೈರ್‌ ಆಗಿ, ಆನಂತರ ಇಮ್ಯಾಜಿನ್‌ FM ಆಯಿತು) ಸೇರಿವೆ.  ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲದೆ, ಅನಧಿಕೃತ ರೇಡಿಯೊಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸಹ ನಗರದ ಹೌಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಮ್ಯಾಡ್ಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸೀನ್‌ ಎಂದು ಕೂಡ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದು ಹ್ಯಾಸಿಯೆಂಡಾಮುಂತಾದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಕಿಸ್‌ ೧೦೨ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಮೈ ಸನ್‌, ಮೈ ಸನ್‌! ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. (೧೯೪೦)ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 'ಮೈ ಸನ್‌, ಮೈ ಸನ್!' ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ವಿಡೊರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ರಯಾನ್‌ ಅಹರ್ನ್‌‌ ಮತ್ತು ಲುಯಿಸ್‌ ಹೇಯ್ವಾರ್ಡ್‌ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.‌ ಇದಲ್ಲದೆ  ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ (೧೯೩೨) ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಲೇಸ್‌ ಬೀರಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ 'ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌!' ಎಂದು ಕೂಗುವರು. ಇತರೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, ಇವಾನ್‌ ಮೆಕ್‌ಗ್ರೆಗೊರ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ವೆಲ್ವೆಟ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಮೈನ್‌ ಹಾಗೂ ಸರ್ ಅಲೆಕ್ ಗಿನ್ನೆಸ್‌ರ ದಿ ಮ್ಯಾನ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ವೈಟ್‌ ಸೂಟ್‌  ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ 28 ಡೇಸ್‌ ಲೇಟರ್‌ ನಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ನಗರವು ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿದ ಬೆಂಕಿ ಆಕಸ್ಮಿಕದಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಇಸವಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜಪಾನೀ ಭಾಷೆಯ ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟೀಮ್‌ಬಾಯ್‌ ಸಹ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಗರವು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಆತಿಥ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ವಹಿಸಿದೆ.
ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ೧೮೨೧ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಈಗಲೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೂ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಸಹೋದರಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಈವಿನಿಂಗ್‌ ನ್ಯೂಸ್ ‌ UK ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದಿದ ಸಂಜೆ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಗರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದರೂ, ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಶಿರೋನಾಮೆ ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಪತ್ರಿಕೆಯು ಇಡೀ ದಿನವೂ ಲಭ್ಯ. ಮೆಟ್ರೊ ನಾರ್ತ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಮೆಟ್ರೊಲಿಂಕ್‌ ನಿಲುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ. MEN ಗ್ರೂಪ್‌ ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಉಚಿತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ಥ
ಈ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಈ ಹಿಂದೆ ನಾಗಭಟ್ಟನೊಂದಿಗಿನ ಪೂಜಾಕೈಂಕರ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಬಸಿರಾಗಿದ್ದಳೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಅನಿಸುತ್ತಿತ್ತು ವರ್ಗ:ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್
ಸಮ‌ೂಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ದಿ ಡೇಯ್ಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರ್ಯಾಫ್‌, ಡೇಯ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ , ಡೇಯ್ಲಿ ಮೇಯ್ಲ್‌ , ದಿ ಡೇಯ್ಲಿ ಮಿರರ್‌ , ದಿ ಸನ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇಂದು ದಿ ಡೇಯ್ಲಿ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿರುವ ಏಕೈಕ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ 1,500 ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೂ, ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲಾರಂಭಿಸಿ, ಇಂದು 'ಸೆಕೆಂಡ್ ಫ್ಲೀಟ್‌‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್'‌ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪತ್ರಕರ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಾರ್ತ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಉತ್ತರದ ದೈನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿತು. ಯಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್‌ಗಾಗಿ ಯಾರ್ಕ್‌ಶೈರ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಅಥವಾ ಈಶಾನ್ಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ದಿ ನಾರ್ದರ್ನ್‌ ಇಕೊ  ಧಾಟಿಯಲ್ಲೇ ವಾಯವ್ಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಅಪ್ಪಟ "ಸ್ಥಳೀಯ" ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ನಾರ್ತ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಇನ್‌ಕ್ವೈರರ್‌  ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. YQ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ ಹಾಗೂ ಮೂವಿಂಗ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌  ಸೇರಿದಂತೆ, ಹಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿವೆ.
ಅವಳಿ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ದೂತಾವಾಸಗಳು
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಹಲವು ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ 'ಅವಳೀಕರಣ' ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಅಥವಾ ಸ್ನೇಹ ಒಪ್ಪಂದಗಳು) ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಭೆಯು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನನಗರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅವಳಿ ನಗರವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ ದೇಶದ ಟ್ಯಾಂಪಿಯರ್ ನಗರವು "ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ 'ಮ್ಯಾನ್ಸ್‌ (Manse) ' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ಭಾರತ ದೇಶದ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್ ನಗರವು ಸಹ ಭರಾಟೆಯ ಜವಳಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ‌ 'ಪೂರ್ವದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ' ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ UKಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಗುಂಪಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಹಿವಾಟು ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಫಲವಾಗಿ, ೧೮೨೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ, ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದ, ಸುಮಾರು ೮೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಎರಡು ಶತಕಗಳಿಂದಲೂ(ಕನಿಷ್ಠ ಕಾನ್ಸಲ್‌ನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ), UKಯ ಎರಡನೆಯ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾನ್ಸಲರ್‌ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾಗದಪತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕೆಲಸದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸರಿದೂಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಂಡನ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ನಗರವು UKಯಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಜನನಿಬಿಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹಲವರು ಇದರ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾಹಿತಿ
ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ವರ್ಗ:ಮೊದಲ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ವಸಾಹತುಗಳು ವರ್ಗ:79 ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿದ ಅವಳಿ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಯವ್ಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ನಗರಗಳು‌ ವರ್ಗ:ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಲೇಖನಗಳು (UK ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌) ವರ್ಗ:ಮಹಾನಗರದ ನಗರವಿಭಾಗಗಳು
ಲೀಲಾ ಚಿಟ್ನಿಸ್
ಲೀಲಾ ಚಿಟ್ನಿಸ್ ರವರು (೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೦೯ - ೧೪ ಜುಲೈ ೨೦೦೩) ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ನಟಿ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ  ಧಾರವಾಡದ  ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ನಾಟ್ಯಮನ್ವಂತರ್ ಎಂಬ ಮರಾಠಿ  ನಾಟಕ ಕಂಪೆನಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಲೀಲಾ ಚಿಟ್ನೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ   ಉಸ್ನಾ ನವರಾ (೧೯೩೪) ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು  ಉದ್ಯಾಚಾ ಸಂಸಾರ್  ಎಂಬ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಚಿತ್ರತಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಇರಲು  ನಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಎಕ್ಸ್ಟ್ರಾ ಆಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಅವಳು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ  ಮೊದಲ ಪದವೀಧರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಮಹಿಳೆ  ಎಂದು ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆದರು. . ಕೆಲಸ ಪುಣೆಯ ಪ್ರಭಾತ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್, ಮತ್ತು ರಂಜಿತ್ ಮೂವೀಟೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್ ಸ್ಟೂಡಿಯೋಗೆ  ನಾಯಕಿ ಎಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಬೇಗನೆ ದೇವಿಕಾ ರಾಣಿ ಅವರನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಮೆರೆದರು. ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್ ನೊಂದಿಗಿನ ಅವರ ಸಂಬಂಧ ಅವರನ್ನು ಒಬ್ಬ ತಾರೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ದೇವಿಕಾ ರಾಣಿಯವರ ಜತೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ  ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಜತೆಯಾದರು. ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್ ಈಕೆಯ ಅಭಿನಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರೆಂದರೆ ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೇ ಹೇಗೆ ಮಾತಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಈಕೆಯಿಂದ ಕಲಿತೆ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೪೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ  ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಹೊಸ ಹೊಸ ನಟಿಯರು ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ೨೨ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ   ಆಕೆ  ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ನಾಯಕನಟರಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೇ ತಾಯಿಯ  ಪಾತ್ರದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅವರು ಸೃಜಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣವನ್ನೇ  ನಂತರದ ನಟಿಯರು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅವರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಗೆ ಅಮೇರಿಕಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಇರಲು ಹೋದರು.
೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಸ್ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಾಬೂನನ್ನು  ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ.
ಅವರು ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ನ ಒಂದು ನರ್ಸಿಂಗ್ ಹೋಂ ನಲ್ಲಿ  ೯೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ನಿಧನರಾದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಈಕೆಯ ತಂದೆ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯನ್ನು  ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಳವಳಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಲೀಲಾ ಚಿಟ್ನೀಸ್ ಅವರು ೧೫-೧೬ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡಾ ಗಜಾನನ್ ಯಶವಂತ್ ಚಿಟ್ನೀಸ್ ಎಂಬ ವಯಸ್ಸಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಆದರು. ಬೇಗ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಒಮ್ಮೆಯಂತೂ ಮಾನವೇಂದ್ರ ನಾಥ್ ರಾಯ್ ಎಂಬ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರನಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಮೂಲಕ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದರು. ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ, ಅವರು ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ನಾಟಕರಂಗದಲ್ಲಿ ನಟನೆಯನ್ನು  ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. , ಕಾಲೇಜು ಪದವೀಧರರನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಮುಂಬಯಿ ಟಾಕೀಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ   ಮುಂಬೈವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ನಿರ್ದೇಶನ:
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಹೆಬ್ಬಲಸು
ಹೆಬ್ಬಲಸು ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಎತ್ತರವಾದ,ನೇರ ಕಾಂಡದ ಮರ.ಕರ್ನಾಟಕದ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು.ಇದು ಹಲಸಿನ ಒಳಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಅರ್ಟೋಕಾರ್ಪಸ್ ಹಿರ್ಸೂಟ(Artocarpus hirsuta)ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಇದು ಮೊರಾಸಿ (Moraceae)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ 'ಕಾಡುಹಲಸು','ಕಬ್ಬಲಸು'ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ತುಳುಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಪಿಜಕಾಯಿ, ಪೆಜಕಾಯಿ'ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ ಚೌಬೀನೆ ಮರ.ದೋಣಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ,ಪಿಠೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ,ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಪದರಹಲಗೆಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಧುಚಂದ್ರ
ಮಧುಚಂದ್ರವು ಹೊಸದಾಗಿ ವಿವಾಹವಾದವರು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹವಾದ ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ಮದುವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ರಜೆ; ಇಂದು, ಮಧುಚಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ವಿದೇಶಿ ಅಥವಾ ರಮ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|ನವದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಧುಚಂದ್ರಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಿರುವುದು, ೧೯೪೬ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ರಜೆಗೆ ಹೋಗುವ ರೂಢಿಯು ಮುಂಚಿನ ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ದಂಪತಿಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು "ವಧು ಪ್ರವಾಸ"ವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸ ಬೇಗನೇ ಐರೋಪ್ಯ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು. ಇದು ಫ಼್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೮೨೦ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಅ ಲಾ ಫ಼ಾಷೋನ್ ಆಂಗ್ಲೇಸ್ (ಆಂಗ್ಲ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಯಾಣ) ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸ
ಬುಗ್ಯಾಲ್
ಬುಗ್ಯಾಲ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಉನ್ನತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ ಗೋಮಾಳ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಇವನ್ನು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸ್ವಂತ ಉದ್ಯಾನಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾಳಗಳು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ಯಾ ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅರಳುವ ಹೂವುಗಳ ಹಾಸು ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ತುರುಗಾಹಿಗಳಿಗೆ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೋಮಾಳವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೩೦೦೦ ದಿಂದ ೪೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಮದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧವಾದ ಹೂವುಗಳು ಅರಳಿನಿಂತು ನೋಡುಗರಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಂದಾದೇವಿ, ಕೇದಾರನಾಥ, ಗಂಗೋತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಂದರ್‌ಪೂಂಛ್‍‍ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಶಾಲ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳಿವೆ. ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು ಅತಿ ನಾಜೂಕಾದ ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಜತನದಿಂದ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಮುಖ್ಯ ಬುಗ್ಯಾಲ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ಮಂದ್ರ
ಇದು ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ ಎಸ್.ಎಲ್.ಭೈರಪ್ಪನವರ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ಈ ಕಾದಂಬರಿ ೨೦೧೧ನೇ ವರ್ಷದ ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ. .ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದಂತಹ ಕಾದಂಬರಿ. ಪಂಡಿತ್ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಎಂಬ ಹಾಡುಗಾರನ ಕಥೆ-ವ್ಯಥೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯ ವಸ್ತು.
ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
ಭಾರಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು 48 ಕೇಂದ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು (ಪಿಎಸ್‌ಇ) ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಮತ್ತು ಮರು-ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಗಳಾಗಲು ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ. ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಿಎಸ್‌ಇಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ನಡುವೆ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೀತಿ ಸೂತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಅಂತರಸಂಪರ್ಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಥಿರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಿಎಸ್‌ಇಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪುನರ್ರಚನೆಯನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಚಿವಾಲಯದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಚಿವರು ಪ್ರಕಾಶ್ ಜಾವಡೇಕರ್, ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಅರ್ಜುನ್ ರಾಮ್ ಮೇಘವಾಲ್.
ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
ಆಧುನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಪರಿಚಯ
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕ್-ಗ್ರಾಹಕರ ಇಳ್ಳೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ನಡೆದಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಶೇತ್ರವೂ ಕೂಡ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಮುಕ್ತ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಂದಾಗ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೂ ಅದರ ಜೊತೆ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕಲು ಸನ್ನದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಯಿತು. ಗ್ರಾಹಕನ ಸೇವೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಲು, ೧೯೯೦-೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಎಂ. ಎನ್. ಗೋಯ್ ಪೊರಿಯಾ ಅವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯವು ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಮಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಅನುಷ್ಟಾನಗೊಳಿಸಲು ಬರುವಂತಹ ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನಿತ್ತು, ಅವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿತು. ೧)ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೇ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಷ್ಟಾನಕ್ಕೆ ತರಬೇಕಾದ ಸಲಹೆಗಳು. ೨)ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯದ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅನುಷಬೇಕಾದ ಸಲಹೆಗಳು. ೩)ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಅನುಷ್ಟಾನ್ಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಸಲಹೆಗಳು. ೪)ಬ್ಯಾಂಕು ಆಡಳಿತವು ತನ್ನ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳೊಡನೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ನಂತರ ತರಬೇಕಾದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು. ಮೊದಲನೇ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ತಾನೇ ತನ್ನ ಆಡಳಿತ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಗ್ರಾಹಕರ ಹಕ್ಕು ಬಾಧ್ಯತೆಗಳೇನು, ಬ್ಯಾಂಕು ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕು ಅನ್ನುವ ವಿವರಗಳಿರುವ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಹಂಚಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರಿಗ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.
ನೋಟು ಎಣಿಸುವ ಯಂತ್ರ
ನಗರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕೌಂಟರಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿಂತು ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಮಯಶ್ರಮಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಹಣವನ್ನು ಎಣೆಸಿ ಕೊಡುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಹಣ ಎಣಿಸಲು ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಹಣ ರವಾನೆ
ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಊರಿಂದ ಊರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ "ELECTRONIC REMITTANCE" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಗ್ರಾಹಕರ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್, ನೀರಿನ ಬಿಲ್, ಟೆಲಿಫೋನ್ ಬಿಲ್, ಮನೆ ಕಂದಾಯ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಪಾವತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೀರಾ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.
ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್
thumb|left|ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಈ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕಾರ್ಡಿನಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕಾದರೆ ಗ್ರಾಹಕನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ 'ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಖಾತೆ'ಯನ್ನು ತೆರೆಯಬೇಕಾಗುವದು. ಈ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕನು ಈ ಖಾತೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ ಅನ್ನುವ ವಿವರಗಳು ಇರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಪಡೆದವನು ಆ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಯಾವುದೀ ಶಾಖೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಗುಪ್ತ ಸಂಕೇತದಿಂದ ತನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಇರುವಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಕ್ರತಕ ಉಪಗ್ರಹದ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಖಾತೆದಾರರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಖಾತಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಯಾವುದೇ ಶಾಖೆಯಿಂದ, ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಕಾರ್ಡ್ ಕಳೆದುಹೋದರೆ, ಮೂಲ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣವು ಭದ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಶಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಅವನು ತನ್ನ ಖಾತೆಯ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳನ್ನು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳಂತೆಯೂ ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಡುಧಾರಕನಿಗೆ ಉದ್ದರಿ ಮಿತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವ ಹಣಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಡುದಾರನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿಟ್ಟ ಟೇವಣಿಯು ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಶರಾಫ್ ಯಂತ್ರ (ಎ.ಟಿ.ಎಂ)
thumb|right|ಎ ಟಿ ಎಂ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಇದೊಂದು ವರದಾನ. ಈ ಯಂತ್ರವಿದ್ದರೆ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಶದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದೇ ದಿವಸ ಮತ್ತು ತನಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಾಹಕನು ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಕೌಂಟರಿನಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ಕನ್ನಿತ್ತು ಸರದಿಯ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆಯ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒಂದೊಂದು ಗುಪ್ತಸಂಕೇತ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹಾರವು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಯಂತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಕ್ರತಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಊರಿಗೆ ಹೋದರೆ, ನೀವು ಅಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಖಾತೆಯೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಬಹುದು. ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತಮ್ಮ ಎ.ಟಿ.ಎಂ ಜಾಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ೧೫,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎ.ಟಿ.ಎಂ. ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಎ.ಟಿ.ಎಂ ಜಾಲಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಂಡಿವೆ.
ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಅಂತರಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣಕಾಸು ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಸ್ಥೆ
ವಿದೇಶೀ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ತಂತ್ರಗ್ನಾನದ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕುಳಿತಲ್ಲೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿದೇಶದಿಂದ ಹಣವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಪಡೆದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಗ್ನಾನದ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಿದೇಶೀ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಡ್ಡುವ ಸವಾಲನ್ನು ದೇಶೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ತಂತ್ರಗ್ನಾನದಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ಎದುರಿಸಬಹುದು. ಈ ತಂತ್ರಗ್ನಾನವನ್ನು ಅನೇಕ ಪರಿಣತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಣ ರವಾನೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ ಸಾಧಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಗ್ನಾನದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ತುಂಬ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಅಂತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣ ರವಾನೆಯನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ತುರ್ತಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೋಪ್ಯವಾಗಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೂ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಮನ್ವಯ
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಶಾಖೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಥವಾ ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಾಳೆ ಮಾಡಲು ಈ ತಂತ್ರಗ್ನಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೊದಲು ವಹಿವಾಟುಗಳ ತಾಳೆ ಕಾರ್ಯ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿದ್ದು. ಅನೇಕ ನಮೂದುಗಳು ತಾಳೆಯಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಾಳೆಯಾಗದ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಂದ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಮನ್ವಯದಿಂದ ಇಂಥ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ತಗ್ಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಹುಳುಕಡ್ಡಿ
ಡರ್ಮಟೊಸೈಟೋಸಿಸ್ ಅಥವಾ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್  ಮಾನವರಿಗೆ, ಬೆಕ್ಕಿನಂತಹ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾದ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಆಕಳುಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ತಗಲುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೋಂಕಿನ ರೋಗವಾಗಿದೆ. "ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್" ತಪ್ಪು ಬಳಕೆಯ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ವರ್ಗದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ. ಪರಾವಲಂಬಿಜೀವಿ ಸೋಂಕಿಗೆ (ಡರ್ಮಟೊಸೈಟೋಸಿಸ್) ಕಾರಣವಾಗುವ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಚರ್ಮ, ಕೂದಲು, ಮತ್ತು ಉಗುರಿನ ಹೊರ ಪದರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆರಾಟಿನ್ ಅಂಶವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಚರ್ಮವು ಬೆಚ್ಚಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ತೇವಗೊಂಡಿದ್ದಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲೂ ಬದುಕುತ್ತವೆ. ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ, ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂದಲಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೋಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವಾಗತ್ತವೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಷ್ಟು ಜನರು ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನಿಂದ ಅಥವಾ ಡರ್ಮಟೊಫೈಟೊಸಿಸ್‌ನ ಒಂದು ವಿಧದಿಂದ ಸೋಂಕಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಟವಾಡುವವರು, ಕುಸ್ತಿ ಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್ ಸೋಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ಕುಸ್ತಿಯಾಡಲು ಅನರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನ ಕುರಿತು ತಪ್ಪು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಅಥವಾ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ pityriasis rosea ಎಂಬ ರೋಗಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಒಂದು ಆಂಗಿಕ ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್ ಬಳಸಿ ಮಾಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಟಿನಿಯಾ ಇನ್‌ಕಾಗ್ನಿಟೋ ಎಂಬ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿ ಆ ಮೂಲಕ ರಿಂಗ್‌ ವರ್ಮ್ ಶಿಲೀಂಧ್ರವು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಅಂಚನ್ನೂ ಮೀರಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಡರ್ಮಟೊಫೈಟೊಸಿಸ್ ೧೯೦೬ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ಗೆ ಪಾದರಸ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಲ್ಫರ್ ಅಥವಾ ಅಯೋಡಿನ್ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತುಂಬಾ ಕೂದಲುಳ್ಳ ಭಾಗವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ತೊಡಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನೆತ್ತಿಯ ಭಾಗದ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿಪ್ಯಾರಾಸೈಟಿಕ್ ಔಷಧ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಟ್ರಿಕೊಪೈಟಾನ್ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೋರಮ್‌ ಗಳ ವರ್ಗವು ಡರ್ಮಟೊಫೈಸ್ ಉಂಟಾಗಲು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ:
ಫರ್ಫರ್'' ಕಾರಣವಾಗಿದೆ
ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಹಾಗು ರೋಗ-ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಷ್ಟು ಜನರು ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಡರ್ಮಟೊಫೈಟೊಸಿಸ್ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತವೆ.
ನಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೂಡ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ರೋಗವು ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು (ಜೂನೊಟಿಕ್ ರೋಗ).
ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮುನ್ನಚ್ಚರಿಕೆ
ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ತೇವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಕೋಣೆಗಳು, ಟ್ಯಾನಿಂಗ್ ಬೆಡ್‌ಗಳು ಈಜುಕೊಳ ಮತ್ತು ಮಡಚಿದ ಚರ್ಮಗಳು. ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಯಾವುದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ತೋರದೆಯು ಇರಬಹುದು.
ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್ ತಡೆಯಲು ಸಲಹೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ
ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿಶಿಲೀಂಧ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಮಿಕಾನೆಜೋಲ್ , ಟೆರ್ಬಿನಾಫೈನ್, ಕ್ಲೊಟ್ರಿಮಜೋಲ್, ಕಿಟೊಕೊನಿಜೋಲ್, ಅಥವಾ ಟೊನಾಫ್ಟೆಟ್‌ನಂತಹ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವವರೆಗೆ -ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ವಾರ ದಿನಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಹಚ್ಚಬೇಕು. , ರೋಗ ಮತ್ತೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏಳು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕು. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅವಧಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೂರು ವಾರಗಳು ಆಗಬಹುದು.
ತುಂಬಾ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೆತ್ತಿಯ ಚರ್ಮದ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಶರೀರದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಿ ಬಾಯಿಯ ಮುಖಾಂತರವು ಔಷಧ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೋಂಕು ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ಗಾಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು ಮತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಶರೀರವನ್ನು ತೊಳೆದುಕೊಂಡು ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ರೋಗನಿರ್ಣಯ
ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನುಂಟುಮಾಡದಿದ್ದರೂ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್ ದೇಹದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸೋಂಕನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಜೊತೆಗಾರ ಪ್ರಾಣಿಯು ಇಮ್ಯುನೊ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ರೋಗವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬರಿಯ ಗುರುತುಗಳು ರೋಗ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸಿದರೂ ಇದು ಶಿಲೀಂದ್ರದಿಂದಲೇ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಜಾತಿಯ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ೯೫% ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೋರಮ್‌ ಕಾನಿಸ್, ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೋರಮ್‌ ಜಿಪ್ಸಿಯಮ್, ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕೊಫೈಟನ್ ಮೆನ್ಟಾಗ್ರೊಫೈಟ್ಸ್‌.
ಪಶುವೈದ್ಯ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನ ಸೋಂಕನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅನೇಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ:
ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷೆ  ಪ್ರಾಣಿ ವೈದ್ಯನು ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸ್ಟೈನಿಂಗ್ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ನೋಡುವುದಾಗಿದೆ. ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಿದಾಗ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣ ಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದಾಗಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಸೋಂಕನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೦%-೭೦%ರಷ್ಟು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಡರ್ಮಟೊಫೈಟ್‌ನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಲ್ಚರ್ ಪರೀಕ್ಷೆ  : ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ಆದರೆ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯನು ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕೂದಲನ್ನು ಅಥವಾ ಕೂದಲಿನಲ್ಲಿನ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೆಜಕಣವನ್ನು ಹಲ್ಲುಜ್ಜುವ ಬ್ರಷ್ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೃಷಿ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ಟೇಪಿನಿಂದ ಒರಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ವೈದ್ಯನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ರೋಗ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳಿಹಿಸಿಕೊಡಬಹುದು. ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ರಿಂಗ್‌ವರ್ಮ್‌ನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದಾದ ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಬೀಜಕಣಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾತಿಯ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೊರ  ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕೊಫೈಟಾನ್ ‌ನಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಕೊನಿಡಿಯಗಳು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜಾತಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸೋಂಕಿನ ಮೂಲವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೋರಮ್‌ ಕಾನಿಸ್, ಹೆಸರಿನಂತೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಕಿದ ಬೆಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ೯೮%ರಷ್ಟು ಬೆಕ್ಕಿನ ಸೋಂಕು ಈ ಜೀವಿಯಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಮಾನವ ಮತ್ತು ನಾಯಿಗಳಲ್ಲೂ ಸೋಂಕನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಟ್ರೈಕೊಫೈಟನ್ ಮೆನ್ಟಾಗ್ರೊಫೈಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿನ ದಂಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೊಲ, ನಾಯಿ ಮತ್ತು ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಮೈಕ್ರೊಸ್ಪೋರಮ್‌ ಜಿಪ್ಸಿಯಮ್ ಮಣ್ಣಿನ ಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉದ್ಯಾನವನ ಮತ್ತಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಹೊರತಾಗಿ ದಂಶಕಗಳು, ನಾಯಿಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ಆಕಳುಗಳು, ಮತ್ತು ಬಾತುಕೋಳಿಗಳಿಗೂ ತಗಲುತ್ತವೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮ
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾನವರಿಗೆ ಬಳಸುವ ಔಷಧದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬಾಯಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಟರ್ಬಿನಫೈನ್, ಫ್ಲುಕನಜೋಲ್, ಅಥವಾ ಐಟ್ರಕನಜೋಲ್, ಮತ್ತು "ಡಿಪ್" ಥೆರಪಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಬಯಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲಿರುವುದರಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಕೂದಲುಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಪ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೂದಲನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಚರ್ಮವು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಬೀಜಕಣವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ವಾರಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ ಸಾರಗುಂದಿಸಿದ ಲೈಮ್‌ ಸಲ್ಫರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ೩ ರಿಂದ ೮ ವಾರಗಳ ತನಕ ಮುಂದುವರೆಸಬೇಕು.
ಮನೆಯ ಒರಟು ನೆಲವನ್ನು ತೊಳೆಯಲು ೧:೧೦ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ಹೈಪೊಕ್ಲೋರೈಟ್ ಬ್ಲೀಚ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಮನೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಯ ಕೂದಲನ್ನು ಆಗಾಗ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಕ್ಲೀನರ್ ಚೀಲವನ್ನು (ವ್ಯಾಕ್ಯೂಮ್ ಕ್ಲೀನರ್) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ನಂತರ ಎಸೆದು ಬಿಡಬೇಕು. ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಕಣಗಳು ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಿಂದ ಎರೆಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಕೊಸಿಸ್-ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
Ringorm Ringelflechte Teigne (maladie) Tigna ပွေး(ရောဂါ) Ringorm 癬
ಬುಧ
ಬುಧ - ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವಾದ ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಗ್ರಹವಾದ ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಪ್ರತಿ ೮೮ ದಿನಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಖರತೆಯು ಬುಧವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣವು −೨.೦ ರಿಂದ ೫.೫ ವರೆಗೆ ಇದ್ದರೂ, ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಬುಧಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಇದುವರೆಗೂ ಬಹಳಷ್ಟು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ: ಬುಧವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದ ಒಂದೇ ಒಂದು ನೌಕೆಯೆಂದರೆ ೧೯೭೪ ಮತ್ತು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನ ೪೦-೫೦% ಭಾಗದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦.
ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿಗಳಿರುವ ಕಾರಣ, ಬುಧವು ಹೊರಗಿನಿಂದ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಚಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಬುಧಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಗ್ರಹದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ದೊಡ್ಡದೊಂದು ವಲಯವಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ೧%ರಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಈ ಕಬ್ಬಿಣದ ವಲಯವು ಬುಧದ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು -೧೮೦ ರಿಂದ ೪೩೦°ಸೆ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಗಿರುವ ಬಿಂದುವು (subsolar point) ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಧ್ರುವಗಳ ಬಳಿಯಿರುವ ಕುಳಿಗಳ ಕೆಳಭಾಗಗಳು ಬೇರೆಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಗಿಂತ ತಣ್ಣಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ನರು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ರೋಮನ್ ದೇವತೆಯಾದ ಮರ್ಕ್ಯೂರಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು (ಬಹುಶಃ ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ). ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಗ್ರೀಕ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಬುಧವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಾಯಗಳೆಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯವು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನ ಮಗನಾದ ಬುಧನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಚೀನಾ, ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ವಿಯತ್‌ನಾಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬುಧವನ್ನು ಜಲ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಚಭೂತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಯೆಹೂದಿಗಳು ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಕಾಯದ ನಕ್ಷತ್ರವೆಂದು ಕರೆದರು (ಇಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಕಾಯವು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ).
ರಚನೆ
ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ೪ ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬುಧವೂ ಒಂದು. ಅರ್ಥಾತ್: ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ ಬುಧವು ಶಿಲೆ/ಖನಿಜಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಸಮಭಾಜಕದಲ್ಲಿ ೪೮೭೯ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬುಧವು ಈ ೪ ಘನರೂಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿದೆ. ಬುಧವು ೭೦% ಲೋಹ ಮತ್ತು ೩೦% ಸಿಲಿಕೇಟ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ. ಗೆ ೫.೪೩ ಗ್ರಾಂ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬುಧವು ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಗುರುತ್ವ ಸಂಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಬುಧವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ಬುಧದ ಅಸಂಕ್ಷೇಪಿತ ಸಾಂದ್ರತೆ: ೫.೩ಗ್ರಾಂ/ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ೪.೪ಗ್ರಾಂ/ಪ್ರತಿ ಘನ ಸೆಂ.ಮೀ.
ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ: ಒಳಭಾಗ, ನಡುಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಪದರ
thumb|left|200px|ಬುಧದ ದೊಡ್ಡ ಒಳಭಾಗದ ಚಿತ್ರ ಬುಧದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಂದ್ರತೆಯಿಂದ ಅದರ ಆಂತರಿಕ ರಚನಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಸಬಹುದು. ಭೂಮಿಯ ಅಧಿಕ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣ ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಣೆ. ಆದರೆ, ಬುಧವು ಭೂಮಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು ಹಾಗೂ ಅದರ ಒಳಭಾಗವು ಭೂಮಿಯಷ್ಟು ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬುಧಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ ಬರಲು ಅದರ ಒಳಭಾಗವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬುಧದ ಒಳಭಾಗವು ಅದರ ೪೨%ರಷ್ಟು ಗಾತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ (ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗವು ಭೂಮಿಯ ಬರೀ ೧೭%ಗಾತ್ರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ).
ಬುಧದ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ೬೦೦ಕಿ.ಮೀ. ದಪ್ಪವಿರುವ ಒಂದು ನಡುಭಾಗವು ಆವರಿಸಿದೆ. ಬುಧದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದಗಲದ ಒಂದು ಆಕಾಶಕಾಯವು ಬುಧದ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ಬುಧದ ನಡುಭಾಗದ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಾಶಪಡಿಸಿ, ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ನಡುಭಾಗವನ್ನು ಬುಧದ ಮೇಲೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಯಿತೆಂದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. (ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ/ವಾದಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ).
ಬುಧದ ಮೇಲ್ಪದರವು ೧೦೦–೨೦೦ಕಿ.ಮೀ. ದಪ್ಪವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಒಂದು ಬಹಳ ವಿಶಿಷ್ಟ್ರವಾದ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಹಲವಾರು ದಿಣ್ಣೆಯ ಸಾಲುಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನೂರಾರು ಕಿ.ಮೀ.ಉದ್ದವಿವೆ. ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಘನೀಕೃತವಾದ ನಂತರ, ಒಳ ಮತ್ತು ನಡುಭಾಗಗಳು ತಣ್ಣಗಾಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದಿಣ್ಣೆಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ
ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಬುಧದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಈ ರೀತಿಯ ಅಧಿಕವಾದ ಲೋಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾರವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಧವು ಆದಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಲ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವಷ್ಟೇ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಲೋಹ-ಸಿಲಿಕೇಟ್‌ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತದ ೨.೫ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತು; ಆದರೆ, ಸೌರಮಂಡಲದ ಇತಿಹಾಸದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬುಧದ ೬ನೇ ೧ ಪಾಲು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯುಳ್ಳ, ದೊಡ್ಡದೊಂದು ಆಕಾಶಕಾಯವು ಬುಧವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಈ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಬುಧದ ಮೇಲಿದ್ದ ಹೊರ ಮತ್ತು ನಡುಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ನಾಶಮಾಡಿ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರನ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲೂ ಇಂಥದೇ ಒಂದು ವಾದವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗ್ಗಿದೆ (ಬೃಹತ್ ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ವಾದವನ್ನು ನೋಡಿ).
ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಸೌರ ಜ್ಯೋತಿಪಟಲದಿಂದ ಬುಧವು ಮೂಡಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಸ್ತುತದ ೨ರಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಇದ್ದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ರಚಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೂರ್ಯನು ಮುದುಡಿ ಸಂಕ್ಷೇಪಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಬುಧನ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ೨೫೦೦ ರಿಂದ ೩೫೦೦ ಕೆಲ್ವಿನ್, ಅಥವಾ ೧೦೦೦೦ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ನಷ್ಟೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಈ ತಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಶಿಲೆಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಇಂಗಿಹೋಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ರೀತಿ ಇಂಗಿದ ಧೂಳನ್ನು ಸೌರ ಮಾರುತಗಳು ಬೀಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಧವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಣಗಳ ಮೇಲೆ ಸೌರ ಮಾರುತವು ಸೆಳೆತವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ಹಗುರವಾದ ಕಣಗಳನ್ನು ಬುಧದಿಂದ ದೂರ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವೂ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನ ರಚನೆಯನ್ನು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮುನ್ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂಬರುವ ಎರಡು ಯಾತ್ರೆಗಳಾದ MESSENGER ಮತ್ತು BepiColomboಗಳು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬುಧ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಮೇಲ್ಮೈ
ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈನಂತೆಯೇ ಇದೆ. ಚಂದ್ರನಂತೆ ಬುಧದ ಮೇಲೂ ಸಾಗರದಂಥ ಸಮತಳಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕುಳಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಬುಧದತ್ತ ಕೆಲವೇ ಹಾಗೂ ಮಾನವರಹಿತ ಯಾತ್ರೆಗಳು ನಡೆದಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದರ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವು ಬೇರೆ ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಷ್ಟು ಅರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ: