ಇದಿ_ಅಮೀನ್
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು
೧೯೭೨ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಉಗಾಂಡಾದ ಏಷ್ಯಾ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತದ ಉಗಾಂಡದೊಂದಿಗಿನ ರಾಯಭಾರಿ ಸಂಬಂಧಗಳು ನರ‍ಳಿದವು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ತಮ್ಮ " ಆರ್ಥಿಕ ಸಮರ" ದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಅಮೀನ್ ಬ್ರೀಟೀಷ್ ಮತ್ತು ೮೫ ಬ್ರಿಟೀಷ್ -ಮೂಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರಗಳೊಂದಿಗಿನ ರಾಯಭಾರಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿದರು. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಸಂಬಂಧ ಹಾಳಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಉಗಾಂಡಾಗೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅಮೀನ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಲಹೆಗಾರರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಲಿಬಿಯಾ ದ ಮುಮ್ಮಾದ್ ಆಲ್ -ಗಿಡ್ಡಾಫಿ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕಡೆಗೆ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. ಅಮೀನ್ ಅವರು ಇಸ್ರೇಲ್‌ ಬಗೆಗೆ ಖಂಡಿತವಾದಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವಂತಾದರು. ಗಡ್ಡಾಫಿ ಅಮೀನ್‌ರಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ General Idi Amin Dada: A Self Portrait, ಅಮೀನ್ ಅವರು ಪ್ಯಾರಾಟ್ರೂಪ್‌ಗಳು, ಬಾಂಬ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದಳವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಇಸ್ರೇಲ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಅಮೀನ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ "ಆರು ಸಾವಿರ ಯಹೂದಿಗಳನ್ನು ಭಸ್ಮ "ಮಾಡಿದ ಹಿಟ್ಲರ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿರುವನೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಸೋವಿಯಟ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅಮೀನ್‌ಗೆ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ ಸ್ಟೇಟ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಬ್ಯೂರೋ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಯುನಿಟ್ ಎಂಬ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಹೆಸರಾದ ಎರಡು ಪಾರುಪತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಟಾಂಜೇನಿಯಾದ ಮೇಲಿನ ಉಗಾಂಡಾದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿ ಇಂತಹ ಪಾರುಪತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದರ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ, ರಾಯಭಾರಿಯಾದ ಥಾಮಸ್ ಪಾಟ್ರಿಕ್ ಮೆಲಡಿ ಯವರು ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಡೀಮೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಶಿಪಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಮೆಲಡಿ ಅಮೀನ್‌ರವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು "ಜನಾಂಗೀಯ ಬೇಧ, ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತ, ವಿವೇಚನಾರಹಿತ, ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಮಾದರಿ " ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ತನ್ನ ಕಂಪಾಲದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಯಭಾರವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿತು. ಜೂನ್ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ, ಅಮೀನ್ ಏರ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ಅಪಹರ‍ಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಫಾರ್ ದಿ ಲಿಬರೇಶನ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ - ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ನಲ್ ಆಪರೇಶನ್ಸ್ (ಪಿಎಫ್‌ಎಲ್‌ಪಿ-ಇಒ) ನ ಇಬ್ಬರು ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್ ನ ರೆವೊಲ್ಯೂಷನರಿ ಝೆಲೆನ್ ಇಬ್ಬರು ಸದ್ಯರನ್ನು ಏಂಟೆಬೆ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ಅಪಹರಣಕಾರರು ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಜನ ಸೇರಿದರು ಇದರ ನಂತರ, ಇಸ್ರೇಲ್ ಪಾಸ್ ಪೋರ್ಟ್ ಹೊಂದಿರದ ೧೫೬ ಯೆಹೂದಿಯೇತರ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ,ಆದರೆ ೮೩ ಯೆಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್ ನಾಗರೀಕರು ಹಾಗೂ ೨೦ ಇತರೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ( ಇವರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಗೊಂಡ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಇದ್ದರು) ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು. ಇಸ್ರೇಲ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಆಪರೇಷನ್ ತಂಡರ್ ಬೋಲ್ಟ್ ( ಇದು ಆಪರೇಷನ್ ಎಂಟೆಬ್ಬೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗಿದೆ) ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಒತ್ತೆಯಳುಗಳು ಮರಣಹೊಂದಿ, ೧೦ ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು; ಏಳು ಜನ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು, ೪೫ ಉಗಾಂಡಾದ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಸೈನಿಕನಾದ ಯಾನಿ ನೆತಾನಿಯಾಹು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ನಾಲ್ಕನೇಯ ಒತ್ತೆಯಾಳಾದ ೭೫ ವರ್ಷದ ದೊರಾ ಬ್ಲೋಚ್ ರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಕಂಪಾಲ ದಲ್ಲಿನ ಮುಲಾಗೋ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಘಟನೆಯು ಮುಂದೆ ಉಗಾಂಡಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಮುಂದೆ ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ತನ್ನ ಹೈಕಮಿಷನ್ ಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಉಗಾಂಡಾ ಅಮೀನ್‌ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಾಹಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿತು, ಇದು ಕಿನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ೧೯೭೫ ರಜೂನ್ ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೀನ್ಯಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೋವಿಯತ್- ನಿರ್ಮಿತ ಆಯುಧ ಎನ್ ರೂಟ್ ನ್ನು ಉಗಾಂಡಾಕ್ಕೆ ತರಲು ಮೊಂಬಾಸ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಡೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಅಮೀನ್‌ರವರು ದಕ್ಷೀಣ ಸುಡಾನ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಕೀನ್ಯಾದಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೈರೋಬಿಯ32 km ಒಳಗಿನ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಉಗಾಂಡಾದ ಭಾಗಗಳವರೆಗೂ ತಾವು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಉಗಾಂಡಾ ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದ ನಡುಣ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ತಾರಕಕ್ಕೇರಿತು. ಕೀನ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರ ವು ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾನು "ಒಂದು ಇಂಚು ಪ್ರಾಂತದೊಂದಿಗೂ" ಭಾಗಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಕಿನ್ಯಾದ ಸೈನ್ಯವು ತಮ್ಮ ಸೇನಾಪಡೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಅಮೀನ್ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾ-ಉಗಾಂಡಾ ದ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಉದ್ಯೋಗದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿದರು.