ಎನ್ರಾನ್_ಹಗರಣ
ಎನ್ರಾನ್
ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲೀ ಇಬ್ಬರೂ ಅಪರಾಧಿಗಳೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಇಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧವೂ ದೂರು ದಾಖಲಾಸಲಾಯಿತು. ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ 98 ರೀತಿಯ ದೂರುಗಳು ದಾಖಲಾದವು, ಹಣ ತೊಳೆಯುವುದು, ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿರುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಅಪರಾಧಗಳು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಅವರು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 2 ದೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಅಲ್ಲದೇ ಲೇ, ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಾಸಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಯಿ ಮಾತಿನ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದಂತೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಲೀ ಅವರ ಮೇಲೆ 6 ದುಷ್ಕರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ತಪ್ಪು ಸಾಬೀತಾಯಿತು, ಆದರೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಒಂದು ತೆರಿಗೆ ದೂರು ಕುರಿತಂತೆ ತಪ್ಪು ನಡುವಳಿಕೆಯ ಆರೋಪ ಮಾತ್ರ ಹೊತ್ತರು. ಲೀ ಅವರು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತೆರಿಗೆ ಮುಚ್ಚಿಡಲು ತಮ್ಮ ಪತಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ 1 ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಲೇ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಎನ್ರಾನ್ ದೂರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ 2006 ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಪಟ್ಟರು. 53 ಎಣಿಕೆ, 65 ಪುಟಗಳ ಆರೋಪ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಪರಾಧ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಪರಾಧ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ ಲೆಖ್ಖ ತಪಾಸಣಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿರುವುದು, ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಪರಾಧ, ತಂತಿ ಅಪರಾಧ, ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ತೊಳೆಯುವುದು, ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿರುವುದು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆರೋಪ ಪಟ್ಟಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಎನ್ರಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕಾರಣ ನ್ಯಾಯಯುತ ವಿಚಾರಣೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಸಿಮ್ ಲೇಕ್ ಅವರು ಈ ಮೊದಲೇ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳು ಕೋರಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಹಾಸ್ಟನ್ ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. 2006 ರ ಮೇ 25 ರಂದು ಜ್ಯೂರಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಲೇ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ವಿಚಾರಣೆಯ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು. ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು 28 ರಲ್ಲಿ 19 ರಕ್ಷಣಾ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ತಂತಿ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದ 9 ರಕ್ಷಣಾ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರಿಗೆ 24 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ 4 ತಿಂಗಳು ಜೈಲುವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಲೇ ಅವರು 11 ಅಪರಾಧ ದೂರುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪರಾಧಿ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದವರಿಂದ ತಪ್ಪುದಾರಿಗೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಕಂಪನಿಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಅವರೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ದೂರಿದರು. ಲೇ ಅವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಎಲ್ಲ 5 ಭದ್ರತಾ ಅಪರಾಧ ಹಾಗೂ ತಂತಿ ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ 45 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೈಲು ವಾಸದ ಶಿಕ್ಷೆ ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಏನೇ ಆದರೂ ಲೇ ಅವರು 2006 ರ ಜುಲೈ 5 ರಂದು ತಪ್ಪುಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಇಸಿಯು 90 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದಂಡಕ್ಕಾಗಿ ವಿಚಾರಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು. ಪ್ರಕರಣವು ಲೇ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲಿಂಡಾ ಸುತ್ತ ತಿರುಗಿದರೂ ಲಿಂಡಾ ಗಟ್ಟಿಗಳಾಗಿದ್ದಳು. ಎನ್ರಾನ್ ಕಂಪನಿಯು ನಾಶವಾಗುವ ವಿಷಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವ 10 ರಿಂದ 30 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು 500,000 ಶೇರುಗಳನ್ನು 2001 ರ ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಲಿಂಡಾ ಅವರು ಎನ್ರಾನ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಯಾವುದೇ ಘಟನೆ ಕುರಿತೂ ದೂರಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೈಕೆಲ್ ಕೊಪ್ಪರ್ ಅವರು 7 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ಎನ್ರಾನ್ ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು, ಲೇ ಅವರಿಗೆ ಕೊಪ್ಪರ್ ಕುರಿತು ಕಂಪನಿ ದಿವಾಳಿಯಾದ ನಂತರವೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೊಪರ್ ಅವರು ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರೇ ಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗಿದ್ದರು, ಅದು ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕೊಪರ್ ಅವರು ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮುಖ್ಯ ಲೆಖ್ಖಾಧಿಕಾರಿ ರಿಕ್ ಕಾಸೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ರಾನ್ ನ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯನ್ನು ನಿಗೂಢವಾಗಿರಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ 6 ದುಷ್ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅವರು ಅಪರಾಧಿಯಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು 7 ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. 16 ಜನರು ಕಂಪನಿಯು ನಡೆಸಿದ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಮಾಜಿ ಮೆರ್ರಿಲ್ ಲಿಂಚ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ ಐವರು ವಿಚಾರಣೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಎನ್ರಾನ್ ನ 8 ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಹೇಳಿದರು, ಫಾಸ್ಟೋವ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಾಜಿ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಲೇ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಿದರು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿ ಎನ್ರಾನ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್‌ನ ತೀವ್ರ ವೇಗದ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಘಟಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ‍ಕೆನೆತ್ ರೈಸ್ ಅವರು ಲೇ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಿದರು. 2007 ರ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆನೆತ್ ರೈಸ್ ಅವರಿಗೆ 27 ತಿಂಗಳುಗಳ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.