cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಿನಯಾ
ಕಾವ್ಯ,ಲಲಿತ ಪ್ರಬಂದ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಡಾ.ವಿನಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಶ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದಾರೆ.ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮಾಸ್ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮದರ್ಜೆ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಸವಣೂರಿನಲ್ಲಿ ವ್ರತ್ತಿಪರ ಬದುಕನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಆಳ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತಿದ್ದಾರೆ. ಧಾರವಾಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ.ಪದವಿ ಹಾಗು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಕಾಸ ಘಟ್ಟಗಳು ಸಂಷೊದನಾ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ನೂರು ಗೋರಿಯ ದೀಪ ಇವರ ಕ್ರತಿಗಳು.ಪು.ತಿ.ನ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತ್ತಿ ಸಾರಂಗ ಮಟ ಫ್ರಾಶ್ಃಆಶ್ಟೀ ದೊರಕಿವೆ.ಊರ ಒಳಗಣ ಬಯಲು ಕ್ರತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ೨೦೦೮ನೇ ಸಾಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರದ ಪುಸ್ತಕ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.ಇವರು ಸೂಕ್ಶ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಕವಯತ್ರಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ,ಒಳ್ಳೆಯ ಕತೆಗಾರ್ತಿ ಹಾಗು ಒಳ್ಳೆಯ ಚಿಂತನಯುಳ್ಳವರು.ಹೆಣ್ಣಿನಒಳತೊಟ ಸಮಸ್ಯೆ ಸ್ಪಂದನಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಉತ್ಪನ್ನ (ಹಣಕಾಸು)
ಉತ್ಪನ್ನ ಎಂಬುದೊಂದು ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಸ್ತಾವೇಜು ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು, ಇತರ ಕೆಲವು ಸ್ವತ್ತು, ಸೂಚಿ, ಸಂಗತಿ, ಮೌಲ್ಯ ಅಥವಾ ಸನ್ನಿವೇಶದಿಂದ (ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತು ಎಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರು) ಇದು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಸ್ವತಃ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಣ ಅಥವಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಪನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದು ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡಬಹುದಾದ ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ: ಇದು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದ ದಿನವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸನ್ನೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಸಂಚಲನೆಯು ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯವು ತಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೇ ಚಲಿಸಿದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರ್ಧರಿತ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಲಯವೊಂದರ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ), ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವು ಚಲಿಸುವ ಹಾಗೂ ಅದರ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಡೆದುಹಾಕುವ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಅಪಾಯ ತಗ್ಗಿಸಲು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ:
ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಪಣನ
ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ವಿಮೆ ಹೊಂದಲು ಅಥವಾ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಪಾಯವನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಲು ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಮೆಯನ್ನು ಅರಸುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಆ ಕುರಿತು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಹಭಾಗಿಯು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯದ ಕುರಿತು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ಇವರ ಬಾಜಿಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದ್ದಾಗ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದರ ಅನುಸಾರ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತೊಂದನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅಥವಾ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದರ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತೊಂದನ್ನು ಮಾರಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವತ್ತೊಂದರ ಪ್ರಸಕ್ತ ಖರೀದಿಯ ಬೆಲೆಯು ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಂತರಪಣನದ (ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಜ್‌) ಅವಕಾಶಗಳ ಕಡೆಗೂ ಗಮನ ಹರಿಸಬಹುದು. ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿನ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮಾರಾಟವು 1995ರಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕ್‌ ಲೀಸನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ, ಬೇರಿಂಗ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ವ್ಯಾಪಾರಿಯು, ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಗಳ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಪೆಯಾದ ಮತ್ತು ಅನಧಿಕೃತವಾದ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ವಿವೇಚನಾ ಶಕ್ತಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕರುಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಯ ಕೊರತೆ ಹಾಗೂ ಕೋಬ್‌ ಭೂಕಂಪದಂಥ ದುರದೃಷ್ಟಕರ ಸಂಗತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಾಗಿ 1.3 ಶತಕೋಟಿ $ಗಳಷ್ಟು ನಷ್ಟವನ್ನು ಲೀಸನ್‌ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ದಿವಾಳಿಯಾಗಲು ಕಾರಣನಾದ.
OTC ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ-ಮಾರಾಟವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಂಪುಗಳಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಮಾರಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಅವು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ:
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ವಿಧಗಳು
ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ: ಈ ಮೂಲಭೂತ ವಿಧಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿನಿಮಯ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾತನು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆಯೇ ಹೊರತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನಾಗಲೀ ಅಲ್ಲ.
ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಈ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ವಿನಿಮಯವಾಗಬಹುದಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ನಗದು ಹರಿವು
ಸಹವರ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪಾವತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು: ಒಂದು ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಧಾರಿತ ಬೆಲೆಗೆ ಮುಮ್ಮಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕನ್ನು ಕೊಳ್ಳುಲು ಅಥವಾ ಮಾರಲು ಕೆಲವೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕಿನ ಬೆಲೆಯು ಸರಿಯಾದ ದಿಕ್ಕಿನೊಳಗೆ ಚಲಿಸಿದರೆ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾಲೀಕನು ಹಣಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಆತ ಹಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನವು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದರ ಸಂಭವನೀಯ ಗಳಿಕೆ ಅಥವಾ ನಷ್ಟವು, ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕನ್ನು ಆತ ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಿದ್ದರೆ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.
ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ
thumb|450px|Total world derivatives from 1998-2007 compared to total world wealth in the year 2000
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಪಣನ-ಮುಕ್ತ ಬೆಲೆಗಳು
ಮೌಲ್ಯದ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಳತೆಗೋಲುಗಳೆಂದರೆ:
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು
ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ-ಮಾರಾಟವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೂಡಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸವಾಲು ಕರೆಗಳು ಹಾಗೂ ಆಹ್ವಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನಿಜಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ). ವ್ಯಾಪಾರ-ವಹಿವಾಟು ಕೈಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಯಂತ್ರಸದೃಶವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ OTC ಅಥವಾ ಕನಿಷ್ಟದರದಲ್ಲಿ-ವ್ಯಾಪಾರವಾದ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಟಿಲತೆಗಳು ಹುಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ OTC ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ತಾಳೆನೋಡಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಲ್ಲ.
ಅಂತರಪಣನ-ಮುಕ್ತ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು
ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯೊಂದರ ಅಂತರಪಣನ-ಮುಕ್ತ ಬೆಲೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಚರ ಪರಿಮಾಣಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಅಂತರಪಣನ-ಮುಕ್ತ ಬೆಲೆನಿಗದಿಯು ವಿತ್ತೀಯ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಯ ಸಂಭವನೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌-ಸ್ಕೋಲ್ಸ್‌ ಸೂತ್ರವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾದ ಪೂರ್ವಪಾವತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮೀಕರಣವಾಗಿದ್ದು, ಐರೋಪ್ಯ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪೂರ್ವಪಾವತಿ ಹಕ್ಕು ಒಂದರಿಂದ ಬಂದ ನಗದು ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಟಾಕ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡುವ ನಿರಂತರ ಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೂ ಮಾರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ಎಣಿಕೆಯುನ್ನು ಈ ಸಮೀಕರಣವು ಆಧರಿಸಿದೆ. ದ್ವಿನಾಮದ ಪೂರ್ವಪಾವತಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾದರಿಯು ಈ ಮೌಲ್ಯನಿರ್ಣಯ ಕೌಶಲದ ಒಂದು ಸರಳೀಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಟೀಕೆಗಳು
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ:
ಬೃಹತ್ ನಷ್ಟಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆ
ಸನ್ನೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಳಕೆ, ಅಥವಾ ಸಾಲಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಯು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಚಲನೆಗಳಿಂದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ವತ್ತಿನ ಬೆಲೆಯು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿವೆ: ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ನ, ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದ್ದ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಗುಂಪಿನ ಸದಸ್ಯರಾದ ಲ್ಯಾರಿ ಸಮ್ಮರ್ಸ್‌, ಅಲನ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ಸ್ಪಾನ್‌, ಅರ್ಥರ‍್ ಲೆವಿಟ್‌, ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ ರೂಬಿನ್‌ ಮೊದಲಾದವರು ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಮತ್ತು ತನ್ಮೂಲಕ 2008ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿತ ಕಾಣುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅವರು ಟೀಕೆಯನ್ನು ಕೇಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಅಧ್ಯಕಷ್ ಜಾರ್ಜ್‌ W. ಬುಷ್‌ ಕೂಡಾ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, 2008ರ ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿನ 8 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಬುಷ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಎದುರು-ಸಹಭಾಗಿಯ ಅಪಾಯ
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯಗಳು) ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಎದುರು-ಸಹಭಾಗಿ ಅಪಾಯ ಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನು ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೇವಲ ಬದಲಾಗುವ ದರದ ಸಾಲವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಬದಲಾಗುವ ದರದ ಸಾಲವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೋರ್ವ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥನಿಗೆ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ; ತನ್ಮೂಲಕ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಬಡ್ಡಿದರವು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಎರಡನೇ ವ್ಯವಹಾರವು ದಿವಾಳಿಯಾಗಿ ಹೋದರೆ, ಅದು ತನ್ನ ಬದಲಾಗುವ ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೊದಲನೆಯ ವ್ಯವಹಾರವು ತನ್ನ ನಿಶ್ಚಿತ ದರವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಬದಲಾಗುವ ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲನೇ ವ್ಯವಹಾರವು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ; ಏಕೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾಗುವ ದರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಅದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳು ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟಗಳ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾನೂನಿನ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿಸಿದ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪೂರ್ವಪಾವತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬಯಸುವಂತೆ, ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಸಹಭಾಗಿಯು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ಠೇವಣಿಯಾಗಿರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಯಾವುದೇ ನಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪಾವತಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ; ಸಾಲಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿಶ್ಚಿತ ದರಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ದರಗಳನ್ನು ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಎರಡೂ ಸಹವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲೆ ಸಾಲಸಂಬಂಧಿ ತಪಾಸಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎರಡು ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಿನ ಖಾಸಗಿ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ, ಸಮರ್ಥ ಹೂಡಿಕೆಯ ತನಿಖೆ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ಇಲ್ಲದಿರಬಹುದು.
ಸಣ್ಣ/ಅನನುಭವಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ತಕ್ಕುದಾಗಿರದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅಪಾಯ
ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಅನನುಭವಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗಾಗಿ ತಕ್ಕುದಾಗಿರದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಅಪಾಯದ ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಫಲಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೂ ಸಹ ಅವು ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿನ ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಒಂದು ಭಾರೀ ಮೊತ್ತದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅನುಗುಣವಾದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಜ್ಞಾನವು ಸಟ್ಟಾ ವ್ಯವಹಾರಸ್ತರಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಯೋಜನಾಕಾರರು ಈ ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವಂತೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ, ಅಥವಾ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ನಷ್ಟವಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ, ಸಹವರ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಅಪಾಯವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಲೆಂದು ಇವು ವಿಮೆಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬೃಹತ್ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೌಲ್ಯ
(2002ರ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿರುವ ಬರ್ಕ್‌‌ಷೈರ್‌ ಹ್ಯಾಥವೇ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ)
ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಋಣಭಾರದ ಸನ್ನೆ-ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಬೃಹತ್ತಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಋಣಭಾರದ ಮೇಲೆ ಸನ್ನೆಪ್ರಯೋಗ ವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಋಣಭಾರದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದು ಹಿನ್‌ಸರಿತ ಅಥವಾ ಕುಸಿತವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. 1934ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ 1948ರ ಫೆಬ್ರವರಿವರೆಗೆ U.S. ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ‌ನಾಗಿದ್ದ ಮಾರಿನರ‍್ S. ಎಕ್ಲೆಸ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, 1920ರ ದಶಕ-30ರ ದಶಕದ ಮಹಾನ್‌ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಋಣಭಾರವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. (ನೋಡಿ: 2002ರ ಬರ್ಕ್‌‌ಷೈರ್‌ ಹ್ಯಾಥವೇ ವಾರ್ಷಿಕ ವರದಿ)
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬಳಕೆಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು
ಇದರರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಸಹವರ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನ ದಿವಾಳಿತನ ಅಥವಾ ಸಾಲತೀರಿಸಲಾಗದ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯು ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಆವರಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಡಂಬಡಿಕೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಧನಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಋಣಾತ್ಮಕ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಮೌಲ್ಯಗಳ ನಿವ್ವಳ ಮೊತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ದಬಂಗ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ದಬಂಗ್ (ಅನುವಾದ: ನಿರ್ಭೀತ) ೨೦೧೦ರ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಸಾಹಸಮಯ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಭಿನವ್ ಕಶ್ಯಪ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಬಾಜ಼್ ಖಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಾಯ್ಕಾ ಅರೋರಾ ಹಾಗೂ ಅರ್ಬಾಜ಼್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಅಷ್ಟವಿನಾಯಕ್ ಸಿನೆ ವಿಝನ್ ಲಿ. ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಢಿಲ್ಲಿನ್ ಮೆಹ್ತಾ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೊನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅರ್ಬಾಜ಼್, ಓಂ ಪುರಿ, ಡಿಂಪಲ್ ಕಪಾಡಿಯಾ, ವಿನೋದ್ ಖನ್ನಾ, ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್, ಮಹೇಶ್ ಮಾಂಜ್ರೇಕರ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿ ಗಿಲ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೋನು ಸೂದ್ ಮುಖ್ಯ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಅರ್ಬಾಜ಼್‍ರ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಶ್ಯಪ್‍ರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವಾಗಿದೆ. ಮಲಾಯ್ಕಾ ಅರೋರಾ ಐಟಂ ನಂಬರ್ ಆದ "ಮುನ್ನಿ ಬದನಾಮ್ ಹುಯಿ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ದಬಂಗ್ ೧೦ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಲಿಯನ್‍ನಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿತು. ಇದು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ದಬಂಗ್ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ—ಹಿತಕರ ಮನೋರಂಜನೆ ಒದಗಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶ (ಸಿನ್ಹಾ) ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು. ನಂತರ ಇದನ್ನು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಓಸ್ಥೆ ಎಂದು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಗಬ್ಬರ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂದು ರೀಮೇಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ ಈ ಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಉತ್ತರಭಾಗಗಳು ಬಂದವು: ದಬಂಗ್-೨ (2012) ಮತ್ತು ದಬಂಗ್ 3 (2019). ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಭಾಗಶಃ ಉತ್ತರಭಾಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಸ್ವತಃ ದಬಂಗ್‍ನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಹಿನ್ನೋಟವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನಾದ ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಪಾಂಡೆ ತನ್ನ ಮಲತಮ್ಮ ಮಕ್ಖನ್‍ಚಂದ್ "ಮಕ್ಖಿ" ಪಾಂಡೆ, ಮಲತಂದೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪಾಂಡೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ನೆಯ್ನಾ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಲಾಲ್‍ಗಂಜ್‍ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಖಿಯೊಂದಿಗೆ ಅಸಂತೋಷವುಳ್ಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ೨೧ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಪೋಲೀಸಿನವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು "ರಾಬಿನ್ ಹುಡ್" ಪಾಂಡೆ ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಈಗಲೂ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಖಿ ನಿರ್ಮಲಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ತಂದೆ ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎನ್‍ಕೌಂಟರಾಗಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪೋಲಿಸ್ ಬೆನ್ನಟ್ಟುವಿಕೆಯ ವೇಳೆ ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ರಜ್ಜೊ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.
ಛೇದಿ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಭ್ರಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನು ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೇ. ಶೀಘ್ರವೇ ಇಬ್ಬರೂ ವೈರಿಗಳಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ಮಲಾಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವಿವಾಹವನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವಂತೆ ಮಕ್ಖಿ ಪ್ರಜಾಪತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಸಾಲಗಳನ್ನು ತೀರಿಸಲು ತನಗೆ ಹಣ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಪ್ರಜಾಪತಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮಗ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಾನು ಹಣ ಗಳಿಸಬಹುದೆಂದು ನಂಬಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಣದ ಉತ್ಕಟ ಅಗತ್ಯದಿಂದ, ಮಕ್ಖಿ ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ನ ಅಲಮಾರುವಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ಕದ್ದು ನಿರ್ಮಲಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ತನಗೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಡುವ ಭರವಸೆಯಿಂದ ಮಾಸ್ಟರ್ಜಿಗೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಡುವೆ, ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ರಜ್ಜೊಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ತನ್ನ ಕುಡುಕ ಅಪ್ಪನಾದ ಹರಿಯಾನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿರುವುದರಿಂದ ಅವಳು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ ಅವನ ಅಮ್ಮ ನೆಯ್ನಾ ದೇವಿ ಮೃತಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಕುಟುಂಬದವನಾಗಿ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಒಬ್ಬನೇ ಉಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಅವನ ಮನೆಗೆ ಜಗಳವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಜಾಪತಿ ನಿರಾಕರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕೃತನೆಂದು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿರ್ಮಲಾಳೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ಮಕ್ಖಿ ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ರಜ್ಜೊಳ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ ಹರಿಯಾನ ಮನವೊಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಜೀವಂತವಿರುವವರೆಗೆ ರಜ್ಜೊ ಯಾರನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಹರಿಯಾ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ರಜ್ಜೊಳನ್ನು ಮಕ್ಖಿಯ ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಮದುವೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮದುವೆಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸಲು ಮಕ್ಖಿ ತನ್ನ ಹಣವನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದಾನೆಂದು ಅರಿವಾಗಿ, ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ರಜ್ಜೊಳನ್ನು ಒಂದು ಧಿಡೀರ್ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮಾಸ್ಟರ್ಜಿಗೆ ಅಪಮಾನವೆನಿಸಿ ನಿರ್ಮಲಾಳೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಖಿಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ರದ್ದುಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅವಘಡದ ಕಾರಣ ಮಕ್ಖಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಬಹಳ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾರ್ಮಿಕನು ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ತನ್ನ ಅಮ್ಮನೊಂದಿಗೆ ಪೋಲಿಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಖಿಯನ್ನು ಅವಮಾನಗೊಳಿಸಲು ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಅವನನ್ನು ಜನರ ಮಧ್ಯೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಛೇದಿ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಲಾಭ ಪಡೆದು ಮಕ್ಖಿಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಜೊತೆಗೆ ಪೋಲಿಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ನಿಂದ ಕ್ಷಮೆ ಪಡೆದು ಪ್ರಜಾಪತಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆಗಲೂ ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ತನ್ನ ಸೋದರನಿಗೆ ಅಪಮಾನದ ರೂಪವಾಗಿ ಕಪಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಛೇದಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡದಿರುವ ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನಾದ ದಯಾಲ್ ಸಾಹು ಉರುಫ್ ದಯಾಲ್ ಬಾಬುನನ್ನು ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಛೇದಿಯ ಸಾರಾಯಿ ಭಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಆಪಾದನೆ ಹೊರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಛೇದಿ ಮಕ್ಖಿಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಯನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾನೆ. ಆಘಾತಗೊಂಡ ಪ್ರಜಾಪತಿಗೆ ಹೃದಯಾಘಾತವಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಛೇದಿ ಕಾರಣವೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಮಕ್ಖಿ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ದಯಾಲ್ ಬಾಬುನ ಮನೆಗೆ ಮಾವಿನಹಣ್ಣುಗಳ ಒಂದು ಪೆಟಾರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಬಂದರೆ ತಾನು ಪ್ರಜಾಪತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಖರ್ಚನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಖಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೇ, ಛೇದಿ ಆ ಪೆಟಾರಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ಬಾಂಬ್‍ನ್ನು ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಅದು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ದಯಾಲ್ ಬಾಬು ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಛೇದಿ ಮಕ್ಖಿಗೆ ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ನನ್ನು ಸಾಯಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಖಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಚುಲ್‍ಬುಳ ಬಳಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಛೇದಿ ತನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಾಂಬ್‍ನ್ನು ಇಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು ಎಂದು ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಎದುರು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಅವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಮತ್ತು ಛೇದಿ ನಡುವಿನ ಅಂತಿಮ ಹೊಡೆದಾಟದ ವೇಳೆ, ನೆಯ್ನಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದ್ದು ಛೇದಿ ಎಂದು ಮಕ್ಖಿ ಚುಲ್‍ಬುಲ್‍ ಎದುರು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಛೇದಿಯನ್ನು ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿಸಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಅವಳ ತಂದೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲಾಳೊಂದಿಗೆ ಮಕ್ಖಿಯ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂದು ರಜ್ಜೊ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಪಾತ್ರಹಂಚಿಕೆ
ತಮ್ಮ ಸೋದರನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಮೀಸೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಕೂದಲನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೀಸೆಗಾಗಿ, ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಆರಂಭದ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರ ನೋಟವನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಲು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಚುಲ್‍ಬುಲ್ ಪಾಂಡೆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕಶ್ಯಪ್ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಇತರರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರು. ಅರ್ಬಾಜ಼್‍ರನ್ನು ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರನ್ನು ಕಶ್ಯಪ್ ಸಮೀಪಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಓದಿದ ಮೇಲೆ, ಅರ್ಬಾಜ಼್ ತಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸೋನು ಸೂದ್‍ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಿನ್ಹಾರ ಪಾತ್ರದ ಅಪ್ಪನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಮಹೇಶ್ ಮಾಂಜ್ರೇಕರ್‌ರನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಸೋನಾಕ್ಷಿ ಸಿನ್ಹಾ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅವರ ಬಳಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಸೋನಾಕ್ಷಿ ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೩೦ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ದಬಂಗ್‍ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಯ್ ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕ ವಸೀಕ್ ಖಾನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿ ರಂಗಸಜ್ಜನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ೧೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥೂಲನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಮಹೇಶ್ ಲಿಮಯೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಸೋನು ಸೂದ್ ತಮ್ಮ ಮೂಗನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಂಡರು.
ಎಸ್. ವಿಜಯನ್ ಚಿತ್ರದ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಸುಮಾರು ಐದು ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಾಡುಗಳ ನೃತ್ಯವನ್ನು ರಾಜು ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಶಬೀನಾ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. "ಮುನ್ನಿ ಬದನಾಮ್ ಹುಯಿ" ಹಾಡನ್ನು ಫ಼ಾರಾ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಜೂನ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು.
ಸಂಗೀತ
ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೋಡಿ ಸಾಜಿದ್-ವಾಜಿದ್ ಮತ್ತು ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಫ಼ೇಯ್‍ಜ಼್ ಅನ್ವರ್, ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ಜಲೀಸ್ ಶೇರ್ವಾನಿ ಬರೆದರು. "ಮುನ್ನಿ ಬದನಾಮ್ ಹುಯಿ" ಹಾಡನ್ನು ಲಲಿತ್ ಪಂಡಿತ್ ಬರೆದು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೦ರಂದು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಗ್ರಹವು ಐದು ಅಸಲಿ ಹಾಡುಗಳು, ನಾಲ್ಕು ರೀಮಿಕ್ಸ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಥೀಮ್ ಹಾಡನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆಡಿಯೋ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಟೀ-ಸೀರೀಸ್‍ಗೆ ಸುಮಾರು ₹90 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ದಬಂಗ್‍ನ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯು ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಬಿಡುಗಡೆ
ದಬಂಗ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೦ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಡಿವಿಡಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸಿಡಿಗಳನ್ನು ರಿಲಾಯನ್ಸ್ ಬಿಗ್ ಹೋಂ ವೀಡಿಯೊ ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೦ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ಉಚಿತ ವೀಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ೨೮ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಲರ್ಸ್ ವಾಹಿನಿಗೆ ₹100 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಎರಡೂವರೆ ನಿಮಿಷ ಅವಧಿಯ ದಬಂಗ್‍ನ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಟ್ರೇಲರ್‌ನ್ನು ೨೩ ಜುಲೈ ೨೦೧೦ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್‍ನ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹಣಗಳಿಕೆ ₹1.41 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಾಗಿತ್ತು (ಅಮೇರಿಕನ್ $20 ದಶಲಕ್ಷ).
ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ
ದಬಂಗ್ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ತೆರೆಯಿತು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ಹಣಗಳಿಕೆಯು ಅಮೇರಿಕನ್ $6.10 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.
ವಿವಾದಗಳು
"ಮುನ್ನಿ ಬದನಾಮ್ ಹುಯಿ" ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಜ಼ಂಡು ಬಾಮ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಛಾಪು ಸೇರಿತ್ತು. ಇದು ಈ ಛಾಪಿನ ತಯಾರಕರಾದ ಇಮಾಮಿಯನ್ನು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿತು. ವ್ಯಾಪಾರ ಚಿಹ್ನೆಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇಮಾಮಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಹೊರಗೆ ರಾಜಿಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಜ಼ಂಡು ಬಾಮ್‍ನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡುವ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮಲಾಯ್ಕಾ ಅರೋರಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡಿನಿಂದ "ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್" ಶಬ್ದವನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ತಕ್ ಬಾಂಬೆ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣವೊಂದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ದಬಂಗ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ, ಇದು ಹಿತಕರ ಮನೋರಂಜನೆ ಒದಗಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಇದು ೫೬ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ಏಳು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ಒಂಭತ್ತು ಜ಼ೀ ಸಿನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಐಫ಼ಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಉತ್ತರಭಾಗಗಳು
ದಬಂಗ್‍ನ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ಇದರ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅರ್ಬಾಜ಼್ ಖಾನ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಭಿನವ್ ಕಶ್ಯಪ್ ಉತ್ತರಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅರ್ಬಾಜ಼್ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ದಬಂಗ್ 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ತರಭಾಗವಾದ ದಬಂಗ್ 3 ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ದಬಂಗ್‍ನ ಪೂರ್ವಭಾಗ ಮತ್ತು ದಬಂಗ್ 2 ನ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಎರಡೂ ಆಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು
ಇಕ್ಷ್ವಾಕು (ಸಂಸ್ಕೃತದ ಇಕ್ಷು ಪದದಿಂದ ಇದರರ್ಥ ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನು) ವೈವಸ್ವತ ಮನುವಿನ ಹತ್ತು ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು. ಇವನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ (ಸೂರ್ಯ ವಂಶ) ಮತ್ತು ಕೋಸಲದ ಮೊದಲ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಇವನಿಗೆ ನೂರು ಪುತ್ರರಿದ್ದರು, ಇವರಲ್ಲಿ ವಿಕುಕ್ಷಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಿರಿಯನಾಗಿದ್ದನು. ಇಕ್ಷ್ವಾಕುವಿನ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗ, ನಿಮಿಯು ವಿದೇಹ ವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ
ಇದೊಂದು ದುರಂತ ಕಥೆಯುಳ್ಳ ಚಲನಚಿತ್ರ. ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಾಯಕಿಯ ಪ್ರೇಮ ಸಲ್ಲಾಪದಿಂದಲೇ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ಚಿತ್ರವಿದು. ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಾಯಕಿಯ ಅಣ್ಣನ ಜಗಳ, ನಾಯಕಿಯ ಮೇಲಿರುವ ತನ್ನ ಸೋದರ ಮಾವನ ಋಣ- ಇವುಗಳಿಂದ ಇವರಿಬ್ಬರ ಮದುವೆ ಮುರಿದು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ನಾಯಕನ "ಪಾನ ಮಹೊತ್ಸವ".ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಮದುವೆಯಾದ ಹಳೆಯ ಪ್ರೇಯಸಿಯೊಡನೆ ಎರಡು ಪುಟ್ಟ ಭೇಟಿ! ನಾಯಕ ಅವನತಿಯತ್ತ ಸಾಗಿರುವಾಗ ಮನೆಯವರಿಂದ ಆತನ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಆತನ ಮದುವೆ. ಮದುವೆಯಾಗಲಿರುವ ಹುಡುಗಿಗೆ ಸಾವಿರ ಕನಸುಗಳು - ಅದನ್ನು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಇಂಪಾದ ಹಾಡು. ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲೆ ಆಕೆಯ ಕನಸು ಭಗ್ನ! ಸರಸ ಸಲಾಪಗಳಿಲ್ಲದ ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಜೀವ ಅವರ ಬದುಕಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ - ಅದರಿಂದ ನಾಯಕನ ಚಟದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅಂತ್ಯ. ಇನ್ನೇನು ಕಥೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆತನ ಹೆಂಡತಿಯ ದುರ್ಮರಣ, ಪರಿಣಾಮ??? ಅದೇ ಚಟದ ಪುನರಾರಂಭ. ಸಂಗೀತ ಕಲಿತಿದ್ದ ಆ ಪುಟ್ಟ ಮಗು "ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಹಾಡು, ಆಡುವ ಮಾತು, ಎಸ್.ಪಿ.ಬಿ. ಅವರ ಬುದ್ದಿಮಾತು - ಇವುಗಳಿಂದ ನಾಯಕನ ಬದಲಾವಣೆ! ಇದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಥಾವಸ್ತು. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ನಾಯಕನ ಮಾವನ ಪ್ರೇಮ ಭಗ್ನಗೊಳ್ಳುವುದು, ಆತನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಸತ್ತು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾಥ ಶವವಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದು, ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಪಾನಗೋಷ್ಟಿ - ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು, ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ನಾಯಕಿಯ ಸರಸ ಸಲ್ಲಾಪಗಳು, ತುಂಬಾ ಇಂಪಾದ ಹಾಡುಗಳು - ಇವು 'ಇಂತಿ ನಿನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ' ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಸಲುವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು,ಅಥವಾ ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ಶೋಧನೆ,ತನಿಖೆ ಮೂಲಕ ನವೀನ ಸಂಗತಿಗಳ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಹೊಸ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು.ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ದತಿಯಂತೆ ಹೊಸ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯೇ ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ, (ಅದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವಿರೋಧವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.)ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಳಿಸುವಿಕೆ,ವಿವರವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೂಲಕ ಮನುಷ್ಯನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಪದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪಡೆಯುವುದು.
ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೂಡ 'ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ-ಆಧಾರದ ಸಂಶೋಧನೆ',ಎನಿಸಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪ-ಆಕಾರ ತಾಳಿ ಈ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನೇ ನಾವು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಷಯ-ಭೌತಿಕ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇವೆ. ಇದು ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಪರಿಶುದ್ಧವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿಡುತ್ತದೆ.ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿನ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಯು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪದ್ದತಿ ಮೇರೆಗೆ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪದಗುಚ್ಛ, ನನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೂಡ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ,ಸಂಗ್ರಹಿತ ಮಾಹಿತಿ ವರ್ಣನೆ ಇಲ್ಲವೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿಷಯ-ವಸ್ತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧವಿರದೇ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾದ ವಿವರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಈ ಪದ ಸಂಶೋಧನೆ  ಎಂಬುದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ರಿಚೆರ್ಚೆ ,ಅಂದರೆ ರಿಚೆರ್ಚೆರ್  ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಗಹನವಾಗಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ "ಚೆರ್ಚೆರ್ "ಇದರರ್ಥ "ಹೊಸದಕ್ಕಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡು" ಅಥವಾ "ಸಂಶೋಧಿಸು".
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಿಗದಿತ ರಾಚನಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ವಿಷಯದ ಮಜಲು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕನ ಮೇಲೆ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದ ಹಂತಗಳು ಬಹುತೇಕ ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಇದರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದರೆ ಇಂತಹ ಪದ್ದತಿ ಮೂಲಕ ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದೆಂಬುದಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಈ ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಭವಿಷ್ಯತ್ ನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಬರುವ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫಲಿತಾಂಶವು ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತಕ್ಕೆ ಅಸ್ಥಿರತೆ ತಂದಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಇಂತಹ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫಲಿತಾಂಶವು ಸಿದ್ದಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ಥಿರತೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಆಗ ಪ್ರಯೋಗವು ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆ ಸಿದ್ದಾಂತಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಕಾಳಜಿಪೂರ್ವಕ ಭಾಷೆ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅವಲೋಕನಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.ಹಲವು ಬಾರಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹ ಇದು ಸ್ಥಿರತೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಎಂದಿಗೂ ರುಜುವಾತಾಗಲಾರದು.ಆದರೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ನಂತರ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಪರಿಷ್ಕೃತಗೊಂಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸತ್ಯದ ಸಂಶೋಧನೆ ಎಂದಾಗಬಹುದು.ಹೀಗೆ ಅದರ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಯು ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಲೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ನಿಖರ ಅವಲೋಕನದ ಪರಿಧಿಯೊಳಗೆ ಆ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿ,ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಅವಲೋಕನದ ನಿಖರತೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾದಂತೆ ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತಕ್ಕೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಹಳೆಯದಕ್ಕೆ ಸವಾಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.ಅಂದರೆ ಹೊಸ ಆಧಾರ ಕಲ್ಪನೆಯು ಹಿಂದಿನದಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಹೊಸದು ಈಗ ಅಧಿಕ ನಿಖರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಮಯಾವಕಾಶ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಈ ಕಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ವಸ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ನೈಜತೆಯಂತೆಯೇ ಅದರ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉಪಯೋಗದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಆಂತರಿಕ ವಸ್ತುವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಅದನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಧಾನ
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪದ್ದತಿಯು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಬಳಸುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಇನ್ನಿತರ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ ಬರೆಹದ ಅನುಕೂಲತೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಇತಿಹಾಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರ ಈ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯು ಬಾಹ್ಯ ಟೀಕೆ,ಆಂತರಿಕ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಸಮನ್ವಯತೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷೆಕೆಗಳಡಿ ಇವು ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥ ಪಠ್ಯ ಟೀಕೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಅದೂ ಕೂಡ ಆಯಾ ವಸ್ತು-ವಿಷಯಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅವಲಂಬನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ವಿಷಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಔಪಚಾರಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ:
ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು
ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಹೊಸ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮೂರು ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ,(ಈಗಾಗಲೇ ಚರ್ಚಿಸಿದಂತೆ ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬಹುದು):
ಸಂಶೋಧನೆ ಕೂಡ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ:
ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಎರಡು ಸಂಶೋಧನಾ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ವಸ್ತುವಿಷಯದ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಗುರಿಯ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಇದು ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ:
ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಳುಗಡಿಯಾರದ ರಾಚನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮರಳುಗಡಿಯಾರ ಮಾದರಿಯು ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಮೂಲಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಕ ಯೋಜನಾ ಪದ್ದತಿಗಣುಗುಣವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಮರಳುಗದಿಯಾರದ ಕಂಠದಂತೆ)ನಂತರ ಅದು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು "ಸಮರ್ಥನೀಯ ಸತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವುದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ?", "ಯಾರಾದರೂ ಏನನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದರ ಅರ್ಥವೇನು?",[೪] ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಶ್ನೆ, "ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತು?"
ಸಂಶೋಧನೆ
ಪ್ರಕಟಣೆ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಕಟನೆಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಿಗೆ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗೋಚರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ 'ಪದ್ದತಿಯು' ಬಹುತೇಕ ಸುಸಂಘಟಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾರದು;ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ,ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿದ್ದತೆಯು ಜರ್ನಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಅಥವಾ ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ STM ನ್ನು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರಕಟನೆಗಳಾದ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಔಷದಿ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
೧೮೫೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಫೆರಿಯರ್ ಅವರು ತಾತ್ವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.[೬] ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬ್ರೆಟ್ ವಾರೆನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್ VI ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ೧೫೯೨ ೧ ರಲ್ಲಿ ಎಪಿಸ್ಟೆಮನ್ ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗತಗೊಳಿಸಿದ್ದನು.
ಎಪಿಸ್ಟೆಮನ್
ತಾತ್ವಿಕ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಜ ಜೇಮ್ಸ್ VI ಎಪಿಸ್ಟೆಮನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತಾತ್ವಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಾಗಿ ಬರೆದರು, ವಾಮಾಚಾರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಧರ್ಮವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಮಾಜದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕೇ ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಚರ್ಚೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ. ಕಿಂಗ್ ಜೇಮ್ಸ್‌ನ ವಾದವು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ತಾರ್ಕಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವಾದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಎಪಿಸ್ಟೆಮನ್ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಈ ಮಧ್ಯೆ ಅವನ ಎದುರಾಳಿ ಫಿಲೋಮಾಥೆಸ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಕಾನೂನು ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಎಪಿಸ್ಟೆಮನ್ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. , ವಿಜ್ಞಾನಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪದ. ಈ ತಾತ್ವಿಕ ವಿಧಾನವು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಫಿಲೋಮತ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಕಿಂಗ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಪ್ರಕಟಣೆ
ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥಾಪಿತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜರ್ನಲ್ಸ್ ಗಳು ಹಾಗು ಪ್ರಕಟಣಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜರ್ನಲ್ ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಂತರಿಕ ಶಿಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.ಹೀಗೆ ಅವು ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅಥವಾ ಉಪಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಕಟನೆಗಳು ಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ,ಇಲ್ಲವೆ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ತಾಗುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ;ಇಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪದ ವರೆಗೂ ಇದು ಪ್ರಕಟನೆ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆರಂಭಿಕ 1990 ರಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ಸ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಸದ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತರಿಗಾಗಿರುವ ಜರ್ನಲ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ,ಒಂದರಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅದೇ ಸಮಯದಿಂದ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಉಚಿತವಾದ ಪ್ರವೇಶದ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಸ್ವಯಂ-ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ,ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ತೃ ತನ್ನ ಬರೆಹವನ್ನು ವೆಬ್ ಮೇಲೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪದವು ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಗ್ರೀಕ್ ಎಪಿಸ್ಟೆಮೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಲೋಗೊಗಳು ಅಂದರೆ ವಿವರಣೆ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನ. ಆದ್ದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು "ಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನ) ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಪಿಸ್ಟೆಮಾಲಜಿ ಎಂಬ ಪದ: "ಎಪಿಸ್ಟೆಮಾಲಜಿ" ಇದು ಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್ ನ್ಯೂ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡಿಕ್ಷನರಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಜ್ಞಾನದ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಧುತ್ವವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬಿಗ್ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ (KBBI) ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವನ್ನು ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರ ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಜ್ಞಾನದ ಸಂಭವ, ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಗಳು, ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಗಳು, ಮಿತಿಗಳು, ಸ್ವಭಾವ, ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಸುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಶಾಖೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಂಶೋಧನಾ ಧನಸಹಾಯ
ಬಹುತೇಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಧನ ಸಹಾಯ ಬರುತ್ತದೆ:ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗಗಳಿಂದ;ಅಲ್ಲದೇ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗಳಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ,USA ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್ ಮತ್ತು UK ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ಕೆಲವನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮುಖಾಂತರ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಹಿರಿಯ ಸಂಶೋಧಕರು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗುಂಪಿನ ನಾಯಕರು) ತಮ್ಮ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಮಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ಬೇಡಲು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಅನುದಾನಗಳು ಕೇವಲ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಕ್ಷರಶಃ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ "ಡಾಕ್ಟ್ರಿನ್ ಡೆ ಲಾ ಸೈನ್ಸ್" ಅಥವಾ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ, ಅದರ ನೋಟದಲ್ಲಿ ಪದ ಪದವನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: "ವಿಸ್ಸೆನ್ಸ್‌ಚಾಫ್ಟ್ಸ್ಲೆಹ್ರೆ" ಇದರರ್ಥ "ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೋಧನೆ". ಜೆನಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೭೯೪-೧೭೯೯), ಈ ಪದವನ್ನು ಜೋಹಾನ್ ಫಿಚ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಬೊಲ್ಜಾನೊ ಎಂಬ ಚಿಂತಕರು ತಮ್ಮ ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿದರು. ಫಿಚ್ಟೆ "Wissenschaftslehre" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅನುಭವದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಹೊಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಆದಿಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಚಿತ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯು ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಬೊಲ್ಜಾನೊ (೧೮೩೭) ರ "ವಿಸ್ಸೆನ್ಸ್‌ಚಾಫ್ಟ್ಸ್ಲೆಹ್ರೆ" ಖಾತೆಯು ಫಿಚ್ಟೆಗೆ ನಿಕಟ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದ 'ಅರಿಥಮೈಸೇಶನ್' ಕಡೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಲವಿನ ಪರವಾಗಿ ನನ್ನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿತು. ನಂತರ "ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬ ಪದವು ಮೊದಲು ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಎಕ್ಲೆಕ್ಟಿಕ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಬರಹಗಾರ ಜೀನ್ ಪಾಲ್ ಅವರ ತಾತ್ವಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಸ್ಸೆನ್‌ಚಾಫ್ಟ್‌ಸ್ಲೆಹ್ರೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅನುವಾದವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧನೆ ಪದ್ದತಿಗಳು
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಜೇಮ್ಸ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಫೆರಿಯರ್ ಒಬ್ಬ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ಫೆರಿಯರ್ ೧೮೫೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಆಂಗ್ಲೋಫೋನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದರು, ಈ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು 'ಆಂಟಾಲಜಿ' ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದು, ಅವರು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ 'ನೈಜ ಆರಂಭ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜ್ಞಾನ
ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ೨ + ೨ = ೪ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀವೇ), ಸ್ಥಳಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ), ವಸ್ತುಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೇಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕಾರು), ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೇರ್ಪಡೆ). ಕೆಲವು ದಾರ್ಶನಿಕರು "ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು" (ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು), "ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು" (ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು), ಮತ್ತು "ಸಾಮೀಪ್ಯ-ತಿಳಿವಳಿಕೆ" (ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು) ನಡುವೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದಿನದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ.
ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ (ಗಮನಿಸಿ: ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಪದವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ: "ವಿಟ್" ಮತ್ತು "ಕೆನ್"). ಫ್ರೆಂಚ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಡಚ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ತಿಳಿಯಲು (ಜನರು) ಪದಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಾನೈಟ್ರೆ, ಕಾನ್ಹೆಸರ್, ಕೋನೋಸರ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆನ್ ಬಳಸಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಿಳಿಯಲು (ಏನನ್ನಾದರೂ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ) ಸವೊಯಿರ್, ಸೇಬರ್ ಮತ್ತು ವೆಟೆನ್ ಬಳಸಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ γνωρίζω (ಗ್ನೋರಿಜೊ) ಮತ್ತು ξέρω (kséro) ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಿವೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು conoscere ಮತ್ತು sapere ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ನಾಮಪದಗಳು conoscenza ಮತ್ತು sapienza ಇವೆ. ಜರ್ಮನ್ ವಿಸ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆನ್ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಸ್ಸೆನ್ ಒಂದು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಕೆನ್ನೆನ್ ಎಂದರೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆನ್ನೆನ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ನಾಮಪದವೂ ಇದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಎರ್ಕೆನ್ನೆನ್, ಇದು ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪದವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರ್ಥ: ನೀವು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ, "ಅನ್-ಎರ್ಕೆನ್ನೆನ್" ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಿಜವಾದ ಎರ್ಕೆನ್ನೆನ್ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ "ಎಪಿಸ್ಟೆಮ್" ಅನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯಾಪದವು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜರ್ಮನ್ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಎರ್ಕೆಂಟ್ನಿಸ್ಥಿಯೋರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಷಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಅರ್ಥದ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಇಂದಿಗೂ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.
ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರಸ್ಸೆಲ್ ಆನ್ ಡಿನೋಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಲಾಸಫಿಯಲ್ಲಿ "ಮಾಹಿತಿ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನ" ಮತ್ತು "ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದ ಜ್ಞಾನ" ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ದಿ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಮೈಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ ಕೀರ್ತಿ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ರೈಲ್ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಮೈಕೆಲ್ ಪೋಲನಿ ಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತುತತೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವು ಹೇಗೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮತೋಲನದ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಜ್ಞಾನವು ಹೇಗೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ವಿಷಯಗಳು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಭವಿಸಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ. ಈ ಉದಾಹರಣೆಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರೈಲ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ಅನಂತ ಹಿಂಜರಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು ಅದು ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಚರ್ಚೆಯು ವಿಜ್ಞಾನದ ಮುಖ್ಯ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಗಣಿತ, ತರ್ಕ ಅಥವಾ ತರ್ಕ, ಔಷಧ, ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತರ ಶಾಖೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಎಪಿಸ್ಟೆಮೆ" ಪದದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಜ್ಞಾನ. ಈ ಹರಿವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಆದರ್ಶವಾದ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕವಾದ ಎಂಬ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಆದರ್ಶವಾದ ಅಥವಾ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಾಲೆಯು ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರಣ, ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ವರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ದೃಷ್ಟಿ, ಶ್ರವಣ, ಸ್ಪರ್ಶ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ, ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಚಿಂತನೆಯ ಶಾಲೆಗಳ ನಾಯಕರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮ ಚಿಂತಕರ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಕ್ರಟೀಸ್
ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್ ಶತಮಾನವು ಸಾಕ್ರಟೀಸ್, ಪ್ಲೇಟೋ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಚಿಂತಕರ ನಾಯಕರಿಂದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನುಗಮನದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಡಯಲೆಕ್ಟಿಕಲ್ ಮೈಯುಟಿಕ್ಸ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಧಾನ, ಡಯಲೆಕ್ಟಿಕಲ್ ಮೆಥಡ್ (ಮೈಯುಟಿಕಾ ಟೆಕ್ನೆ) ಅಥವಾ ಸೂಲಗಿತ್ತಿ ವಿಧಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೭೦-೩೯೯) ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರು ಬರೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ಲೇಟೋ. ] ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸದ್ಗುಣ, ಸೌಂದರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ, ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹದಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ (ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ) ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಕ್ರಟೀಸ್ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಸಂಬಂಧಿತ ನಡವಳಿಕೆಯ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸತ್ಯದ ಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
ಪ್ಲೇಟೋ
ಪ್ಲೇಟೋನ ಆಗಮನವು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪೨೮-೩೪೭) ಸಾಕ್ರಟಿಕ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಪ್ಲೇಟೋನ ಡಿಂಗೆ ಆನ್ ಸಿಚ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆವೃತ್ತಿ. ಎಪಿಸ್ಟೆಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವು ಏಕ, ಸ್ಥಿರ, ಬದಲಾಗದ ಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಪ್ಲೇಟೋ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ತಿಳಿದಿರಬೇಕಾದದ್ದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿದಿರುವವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ (ಸರಿಯಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ) ಹೇಗೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಞಾನವು ಒಂದು ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ, ಅನೇಕ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು.
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್
ನಂತರ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ (೩೮೨-೩೨೨ BC) ಬಂದರು, ಅವರು ಪ್ಲೇಟೋನಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಞಾನವು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳಿಂದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾನವ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಮೂರ್ತತೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತೊರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೆ ಊಹೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಾತ್ರ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ತರ್ಕವು ಅವನ ಟು ಆರ್ಗನಮ್ ಎಂಬ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಧನ್ಯವಾದಗಳು, ಇದು ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ಸಿಲೋಜಿಸಂ ವಿಧಾನದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಐದು ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಆರ್ಗನೊಮ್ಸ್ ಕವರ್ರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಟಗರಿಸ್, ಎಬೌಟ್ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟೇಶನ್, ಪ್ರಿಯರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್, ಪೋಸ್ಟರಿಯರ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ (ಬೇಯೆಸ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್), ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಿರಾಕರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ.ನಂತರ ತರ್ಕದ ಅವನತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತರ್ಕದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಚಿಂತನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ, ಅದು ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೆನೆ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್, ಜೀವಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನಾ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಯಂತ್ರಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಭೌತಿಕ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವು ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್‌ಗೆ ಒಂದು ಯಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.ಸಮಕಾಲೀನ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ವಿಘಟನೆಯ ಮತ್ತು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಗಳು. ಜೀವಂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಅವರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನಿರಂತರ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಪಂಚದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜೀವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪೂರ್ವ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ
ಪೂರ್ವ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ, ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸರದ ನಡುವಿನ ಏಕತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನವರು ಜೀವಂತ ಜೀವಿಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವಾಗಿ (ಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಕಾಶ) ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ (ಮ್ಯಾಕ್ರೋಕಾಸ್ಮ್) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಏಕೀಕರಣದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಗಳು ಸ್ವಯಂ-ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ, ಅಂದರೆ ಅವುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಸರದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪರಿಸರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗದ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ತತ್ವದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಂತೆ ಜೀವನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಮಾನುಗತ ಎಂಬ ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ.
ವೈಚಾರಿಕತೆ
ವೈಚಾರಿಕತೆಯು ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರಣವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಹರಿವು. ವೈಚಾರಿಕತೆಯು ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸತ್ಯವನ್ನು ಪುರಾವೆ, ತರ್ಕ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವೈಚಾರಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಗಳು ಕಾರಣದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು.] ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯ ಮಾದರಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಗಮನಿಸುವುದು, ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಊಹೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು, ಡೇಟಾವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಪಡೆದದ್ದನ್ನು ಸಂವಹನ ಮಾಡುವುದು.
ಈ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಚಿಂತಕ ರೆನೆ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ (೧೫೯೬-೧೬೫೦), ಆಧುನಿಕ ತಾತ್ವಿಕ ಚಿಂತಕ. ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಕೊಗಿಟೊ ಎರ್ಗೊ ಸಮ್ "ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ". ಇದು ಹಲವಾರು ಚಿಂತಕರಿಂದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಘಾತೀಯ (ಪುನರಾವರ್ತಿತ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವು ಕಾರಣದ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾರಣದಿಂದ, ಒಬ್ಬರು ಸತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು, ಅಂದರೆ ಮಾನವ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಂಬಬಾರದು. ಸತ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಲು, ಚಿಂತನೆಯ ಕಲ್ಪನೆ, ದೇವರನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜೀವಿ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲತೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮೂರು ಸಹಜ ವಿಚಾರಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ಗಗಳ ಸಹಜ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ವೈಚಾರಿಕತೆಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲತತ್ವಗಳಾಗುತ್ತವೆ, ಅದರ ಸತ್ಯವು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ.
ಅನುಭವವಾದ
ಜಾನ್ ಲಾಕ್ (೧೬೩೨-೧೭೦೪) ಒಂದು ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಆಧಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ೧೬೬೯ ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಮೇಯದೊಂದಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಲಾಕ್‌ನ ಆಲೋಚನೆಯು ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾಗಿ ಜನ್ಮಜಾತ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಈ ಸಹಜ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಲಾಕ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಪ್ರಕಾರ, ಅನುಭವವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಂವೇದನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಅನುಭವ. ಎರಡು ಅನುಭವಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ (೧೭೧೧-೧೭೭೬), ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಿಂತಕ[೩೯] ಅವರು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಸರಳ ವಿಚಾರಗಳು ಸರಳ ಸಂವೇದನೆಗಳ ಪ್ರತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸರಳ ವಿಚಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಹ್ಯೂಮ್ ವಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾದವು. ಅವರು ಜ್ಞಾನದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅನುಭವದ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಇಡೀ ಜ್ಞಾನವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಭವವಾಗಿದೆ. ಡೇವಿಡ್ ಹ್ಯೂಮ್ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಜ್ಞಾನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಅನುಭವವನ್ನು ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಊಹೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಹರಿವು ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯ ಮತ್ತು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.
ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ
ಈ ಶಾಲೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಆಗಸ್ಟ್ ಕಾಮ್ಟೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಅವರು ಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ೧) ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಂತ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಇನ್ನೂ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ೨) ಮೆಟಾಫಿಸಿಕಲ್ ಹಂತ, ಅಂದರೆ ಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಯೋಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸತ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೩) ಧನಾತ್ಮಕ ಹಂತ, ಇದು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮಾನವ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸತ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಬಹುದು. ಕಾಮ್ಟೆ ವಾದಿಸಿದರು, ವಿಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಗತ್ತನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದವು ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿದೆ. ಹಂತಗಳ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ವಿಜ್ಞಾನವು ಹಿಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನಡುವೆ ಕಡಿಮೆ (ಯಾವುದಾದರೂ ಇದ್ದರೆ) ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಧನಾತ್ಮಕತೆಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ನಂಬುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನವು ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೂ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂದೇಹವಾದ
ಸಂದೇಹವಾದವು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಲ್ಲದ ಜ್ಞಾನ, ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟ ತೀರ್ಪಿನ ವಿಧಾನ, ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂದೇಹ, ಅಥವಾ ಸಂದೇಹಾತ್ಮಕ ಟೀಕೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಚಿಂತನೆಯ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಸಂದೇಹವಾದವು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆ, ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಠಿಣತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ವಿಚಾರಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದು. ಸಂದೇಹವಾದವು ತನಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದ್ರಿಯಗಳು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವವು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ (ವ್ಯವಸ್ಥಿತ) ಸಂದೇಹವಾದವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಅನುಭವವನ್ನು ನಿಜವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಪುರಾವೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಸಂದೇಹವಾದದ ವ್ಯಕ್ತಿ ರೆನೆ ಡೆಕಾರ್ಟೆಸ್ (೧೫೯೬-೧೬೫೦).
ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದ
ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದವು ಮಾನವನ ಚಿಂತನೆಯು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಒಂದು ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಜ್ಞಾನದ ಸತ್ಯವು ಪ್ರಯೋಜನಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬೇಕು. ಜ್ಞಾನದ ಸತ್ಯವನ್ನು ಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ನಡೆಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯೋಚಿಸದೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಧಿಸಲು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಸತ್ಯದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಚಿಂತಕರು:
"ಆವಿಷ್ಕಾರಕ" ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಪಿಯರ್ಸ್ (೧೮೩೯-೧೯೧೪) ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಬಂದವರು. ಪಿಯರ್ಸ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಸೆಮಿಯೋಟಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಒಬ್ಬ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆಯು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು (ಅರ್ಥ) ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾದದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಿಯರ್ಸ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬೇರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿವರಿಸಿದ ಜ್ಞಾನದ ಸತ್ಯವು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಗಮನಿಸಬಹುದಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಡೆದ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ.
ಜಾನ್ ಡೀವಿ (೧೮೫೯-೧೯೫೨), ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಡೀವಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಅವರ ಚಿಂತನೆಯಿಂದ ಈ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವನು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಬದಲಾಗುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ.ಜಾನ್ ಡೀವಿಯವರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಿಂತನೆಯು ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು.
ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್ (೧೮೨೪-೧೯೧೦), ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆಯ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾದವು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜೇಮ್ಸ್ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನಂತರ, ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಅದರ ಜೀವಾಧಾರಕ ಬಳಕೆಗಳು. ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಧಾನದ ಸತ್ಯವು ದೈನಂದಿನ ಮಾನವರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಸತ್ಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಾಳಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಜೇಮ್ಸ್‌ಗೆ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಕಾಳಜಿಯೇ ದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಜೇಮ್ಸ್ ಮಾನವನ ಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ನಡವಳಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.