cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ
ಕೆ.ಎಚ್.ಪಾಟೀಲ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ
ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗವಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸಿದ ನಂತರ ಭಕ್ತರ ದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕೆ.ಎಚ್.ಪಾಟೀಲ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಹಾವೇರಿ, ಧಾರವಾಡ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮಂದಿ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಗುರುವಿನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟೊಂದು ಜನ ಸೇರಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿಲ್ಲವಂತೆ. ಯಾವುದೆ ರೀತಿಯ ಗಲಾಟೆ ಇಲ್ಲದೆ ಗದಗ ಭಕ್ತರು ನೆರದಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಊಟ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದರು. ದಾನಿಗಳ ಈ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರೇರಿತ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಗವಾಗಳ ಸಾಧನೆ ಇದೆ, ಆಧುನಿಕ ಪವಾಡವಿದೆ. ಲಕ್ಷ ದುಡಿದವರು ಐವತ್ತು ಸಾವಿರ ರೂಪಾ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದರೆ ಹತ್ತು ರೂಪಾ ದುಡಿದವರು ಐದು ರೂಪಾ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಭಕ್ತಿ ಮೆರೆದರು. ಒಂದು ರೂಪಾಯಿಗೆ ಜಗಳವಾಡುವ ಆಟೋದವರು ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಜನರನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಹಣಕೊಟ್ಟರೂ ಸೇರದ ಜನ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರೆದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು ಬೆಚ್ಚಿಬಿಳಿಸಿದರು.
ಅಂತಿಮ ನಮನ
ಗವಾಯಿಗಳ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರು ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಶ್ರೀ ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಗದಗಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಗದಗ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪಂ! ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಅಂತಿಮ ನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನಂತರ ಸುದ್ದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಅವರು, ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಅವರು ಅಂಧ ಹಾಗೂ ಅನಾಥರ ಕಣ್ಮಣಿ ಆಗಿದ್ದರು ಎಂದರು. ಗವಾಯಿ ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರದ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ೪೫೦ ಮಂದಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿ ಅವರ ಗದ್ದುಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ವೀರಶೈವ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮಾಧಿಯ ಸಿದ್ದತೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಸಮಾಧಿಯ ಶುದ್ದೀಕರಣ, ಪೂಜೆಗೆ ಆಕಳ ಹಾಲು, ಮೊಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರುದ್ರಾ ಭಿಷೇಕ ಪಾದೋದಕ ಪ್ರಸಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಗವಾಯಿ ಅವರ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಕಲ ಸರಕಾರಿ ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.  ಚಿರನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದ ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಪಂಡಿತ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಂಡಿತ ಪಂಚಾಕ್ಷರ ಗವಾಯಿಗಳ ಗದ್ದುಗೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಸಕಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಸರಕಾರಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಶನಿವಾರ ಸಂಜೆ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ದೇವಗಿರಿ
ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಊರಾದ ದೇವಗಿರಿಯೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ನಂಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪುಟ್ಟರಾಜರು ಬಿಡಲೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬಂದು, ನಾಲ್ಕಾರು ದಿನ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿ ಶಿವಮೂರ್ತಯ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದರಿಂದ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟನ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳಾದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು ದೇವಗಿರಿಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿವೆ.
ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ
ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಚಿತ್ರ ಗ್ಯಾಲರಿ
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಗಾನ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಗಾನ ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಯು-ಟ್ಯುಬನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟರಾಜರ ವಿಡಿಯೊ ಯು-ಟ್ಯುಬನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟರಾಜರ ವಿಡಿಯೊ ನ್ಯೂಸ್ -೯ ಹುಟ್ಟೂರಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಯ್ಯನಿಗೊಂದು ಶಾಶ್ವತ ನೆಲೆ 'ಗದುಗಿನ ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರು' -ಪುಟ್ಟರಾಜ .. Thousands Mourn Music Doyen Puttaraj Gavai's Passing ಗಾಯನ ಮುಗಿಸಿದ ಗವಾಯಿ -ಸಂಪದಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಮುಗಿಸಿದ ಗವಾಯಿ-ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ‘ಸಕಲ ವಾದ್ಯ ಕಂಠೀರವ’ ನಿಂತ ಹಾಡು, ಅನಾಥ ಆಶ್ರಮ ಕೃತಿಗಳು ಊರುಗೋಲು ಕಣ್ಮರೆಯಾಯ್ತು... ಗಾನಯೋಗಿ ಪಂಡಿತ ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ಪುಟ್ಟರಾಜರ ಗೂಗಲ್ ನ್ಯುಸ್ ಪುಟ್ಟರಾಜರ ವಿಡಿಯೊ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಬಸವಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವಿವಿ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಾಪ್ರವೀಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಧುರೀಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ತ್ರಿಭಾಷಾ ಕವಿರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಾಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಧರ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕಲಾಜನಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಕನಕ ಪುರಂದರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ದಸರಾ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಲಿಮ್ಕಾ ದಾಖಲೆಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೧೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೧೦ ನಿಧನ
ವಾಯುಮಂಡಲ
ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ವಾತಾವರಣ, ಗಾಳಿಹೊದಿಕೆ, ಸುತ್ತಾವಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಘನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಕಾಯಗಳು ತಮ್ಮ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಬಲದಿಂದ ಸುತ್ತಲು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ವಾಯುವಿನ ಪದರವನ್ನು ವಾಯುಮಂಡಲವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಅನಿಲರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನಿಲಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ವಾಯುಮಂಡಲ ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲ ಸಾರಜನಕ, ಆಮ್ಲಜನಕ, ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಆರ್ಗಾನ್ ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. thumb| ವಾಯುಮಂಡಲ ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದ ರಚನೆ - ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಪದರಗಳಿವೆ.
thumb|ವಾಯುಮಂಡಲಗಳದ ಪದರಗಳು thumb|ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಟ್ರೊಪೋಸ್ಫಿಯರ್ ವರ್ಗ:ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗ:ನಿಸರ್ಗ ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟ
right|thumb|280px|ಒಂದು ಮರುಸುತ್ತಿನ ಆಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ [[NGC 4414ರ ಹಬ್ಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕದ ಚಿತ್ರ. ಕೃಪೆ:ನಾಸಾ/ಇಎಸ್‍ಎ]] ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣದಿಂದ ಒಟ್ಟಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ವಾಯು, ಧೂಳು ಮತ್ತು ಅಜ್ಞಾತ ಕಪ್ಪು ದ್ರವ್ಯದ (en:Dark Matter)ಬೃಹತ ಗಾತ್ರದ ಸಮೂಹ -ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ; ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಗುಂಪಿಗೆನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು; (ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟ:ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿಲ್ಲ -ಜಾತಕ ತಾಳೆ ನೋಡುವಾಗ ಮಾತ್ರಾ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು) ಅಥವಾ ತಾರಾಗಣವು ಕೆಲವೇ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಇಂದ ೧ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಗುರುತ್ವದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಿನ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಸೌರಮಂಡಲ ಇರುವ ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟದ ಹೆಸರು ಆಕಾಶಗಂಗೆ.
ನೋಡಿ
* ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೌರವರು
ಕೌರವರು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಕುರುವಂಶದ ದೊರೆ ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಆತನ ರಾಣಿಯಾದ ಗಾಂಧಾರಿಗೆ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ರೋಗಿ
thumb|right|ವೈದ್ಯೆಯಿಂದ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ರೋಗಿ. ರೋಗಿಯು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆ, ಶುಷ್ರೂಷೆ, ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಹುತೇಕ ಹಲವುವೇಳೆ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಅಥವಾ ಗಾಯಗೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಅಥವಾ ಇತರ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಸೇವಾ ವೃತ್ತಿಗನಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವಾಡಿಕೆಯ ತಪಾಸಣೆಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಚಿಕಿತ್ಸಕನನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡುವ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ರೋಗಿಯೆಂದು ನೋಡಬಹುದು. ಒಳರೋಗಿಯು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ "ಸೇರ್ಪಡೆ"ಗೊಂಡು ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದವರೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಲವು ದಿನ ಅಥವಾ ವಾರ (ಕೋಮಾ ರೋಗಿಗಳಂತಹ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ) ಇರುತ್ತಾನೆ.
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದಗಳು ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ರಾಧಾ ದಾಮೋದರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಜುನಾಗಢ
ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ದಾಮೋದರ ದೇವಾಲಯವು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಜುನಾಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರಾದ (ದಾಮೋದರ) ಹರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ (ದಾಮೋದರ) ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೇಗುಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವ ರಾಧೆ ದೇವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರ ಕುಂಡ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಕುಂಡ ಕೂಡ ಇವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗುಜರಾತ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿಶೇಷ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಶ್ರೀ ದಾಮೋದರ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯು ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ದಾಮೋದರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದಾಮೋದರ ಕುಂಡ ಮತ್ತು ರೇವತಿ ಕುಂಡ ಗಿರ್ನಾರ್ ಪರ್ವತಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ನವೀಕರಣವು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರಾಜ ಸ್ಕಂದ ಗುಪ್ತನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೪೬೨ ಎ.ಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಮಹತ್ವ
ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ದಾಮೋದರ ದೇವಾಲಯವು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಮೊಮ್ಮಗ ವಜ್ರನಾಭನು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪಿತೃ ತರ್ಪಣಕ್ಕಾಗಿ (ಮೃತ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು) ಭದ್ರಾ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷದ ೧೫ ನೇ ದಿನದಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವನದ ನಂತರ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ನಂಬಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಪವಿತ್ರ ದಾಮೋದರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕಂದ ಉಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರ ಕುಂಡವು ಸ್ವರ್ಣರಾಶಾ ನದಿಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಕ್ತಿ ಕವಿ ನರಸಿಂಹ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ದಾಮೋದರ (ಕೃಷ್ಣ) ಪೂಜಿಸುವ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿದಿನ ದಾಮೋದರ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ದೇವಾಲಯದ ಸಮಯಗಳು
ಪಾದ್ರಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ಮೂಲಕ ಗಮನಿಸಿದ ಸಮಯ ವಲಯ ( ಯುಟಿಸಿ+೦೫:೩೦ ).
ಪ್ರತಿದಿನ - ಪೂರ್ವಾಹ್ನ-೬:೦೦ ನಿಂದ ಅಪರಾಹ್ನ- ೫:೩೦.
ಪ್ರಭಾ
ಪ್ರಭಾ, ಗೋಪಾಲ, ಜೀಕೆ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಎಚ್. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣರು ಸಾವಿರದೈನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಗೆಬರಹಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ಒಂದು ಹಾಸ್ಯಲೇಖನ ಸಂಕಲನ:ನನಗೇ ಏಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ?
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ದೂರದರ್ಶಕ
thumb|right|150px|[[:en:Nice Observatory|ನೀಸ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ೫೦ ಸೆ.ಮೀ. ಪ್ರಮಾಣದ ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕ.]] ದೂರದರ್ಶಕ ಎಂದರೆ ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಉಪಕರಣ. ಇದು ದೂರವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಬರುವ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಅಥವಾ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಉಪಕರಣ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು-ಅದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರಬಹುದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಬಹುದು-ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿಸುವ ಕೋನವನ್ನು ಲಂಬಿಸಿ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಉತ್ತಮತರ ಪೃಥಕ್ಕರಣೆ (ಬೆಟರ್ ರಿಸೊಲ್ಯೂಷನ್) ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾಶೀಯ ಉಪಕರಣ (ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್). ಈ ಹೆಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೃಕ್-ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತದಾದರೂ, ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಾಂತೀಯ ವರ್ಣಪಟಲದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ತರಹದ ತರಂಗಗಳಿಗೂ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯಕ ಮಸೂರವೂ (ಅಬ್ಜಕ್ಟಿವ್ ಲೆನ್ಸ್) ನೇತ್ರಕವೂ (ಐ ಪೀಸ್) ಇವೆ. ಮೊದಲಿನದು ಅಭಿದೃಶ್ಯಕದ (ಆಬ್ಜಕ್ಟ್) ನೈಜ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೇತ್ರಕ ಲಂಬಿಸಿ ದೃಷ್ಟಿಸಲು ಅನುಮಾಡಿಕೊಡುವುದು. ದೃಶ್ಯಕ ಮಸೂರವಿರುವ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕವೆಂದು (ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟಿಂಗ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ಹೆಸರು. ದೃಶ್ಯಕ ಮಸೂರದ ಬದಲಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನಾಗಲಿ ವಕ್ರೀಕರಿಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ತರಹದ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕವೆಂದು (ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟಿಂಗ್ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ಹೆಸರು.
ಆಧುನಿಕ ಪದಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶಕ ಎನ್ನುವ ಪದ ಈ ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಬಗೆಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : ದೃಗ್ದೂರದರ್ಶಕ (ಆಪ್ಟಿಕಲ್) ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಪದದ ಅರ್ಥ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ದೃಗ್ದೂರದರ್ಶಕ ಯಾ ರೇಡಿಯೊ ದೂದರ್ಶಕ ಎಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ದೃಗ್ದೂರದರ್ಶಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಕಾಶೀಯ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವೇಚಿಸಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 3500 ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಗಾಜಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಕ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆದಾಗ ಒರಟು ಮಸೂರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವು ಕ್ರಿ. ಪೂ. 2000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದವು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ತರುವಾಯದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹಾಗೂ ವಕ್ರೀಭವನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ನಡೆದುದಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೂಕ್ಲಿಡ್ ಬೆಳಕಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿರುವ ವಿವೇಚನೆಗಳು, ಕ್ರಿ.ಶ. 1 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಕ್ರಿ.ಶ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಲ್‍ಹನ್ಸಾನ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲ್ ಹಯಾತನ್ ಪರವಲಯಾತ್ಮಕ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. 11 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಮಸೂರಗಳ ವರ್ಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ (ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫೈಯಿಂಗ್ ಪವರ್) ಬಗ್ಗೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿವು ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವರ್ಧಿಸುವ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ದೂರದ ವಸ್ತುವನ್ನು ನೋಡುವುದೇ (ಆಗ ಅದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ) ದೂರದರ್ಶಕದ ತತ್ತ್ವವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಉಪಕರಣದ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಉಪಜ್ಞೆ (ಇನ್‍ವೆನ್‍ಶನ್) 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸರಿಸುಮಾರಿಗೆ ಆಗಿರುವುದು ಸಂಭಾವ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ಲಿಪ್ಪರ್‍ಶೇ (ಸಂಯುಕ್ತ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ದೇಶಸ್ಥ) ಎಂಬಾತ ದೂರದರ್ಶಕದ ಪ್ರಥಮ ಉಪಜ್ಞೆಕಾರ (1608) ಎಂಬ ಪ್ರಚಲಿತ ಭಾವನೆ ಅಷ್ಟು ಸರಿ ಅಲ್ಲ. ಲಿಪ್ಪರ್‍ಶೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಸಂಯುಕ್ತ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ ಓರ್ವ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ ಮಾತ್ರ, ಅಷ್ಟೆ. ಈ ಉಪಕರಣದ ಏಕಸ್ವವನ್ನು 30 ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತನಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಆತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಇದೇ ಉಪಜ್ಞೆಯ ಜ್ಞಾನ ಬೇರೆ ಹಲಮಂದಿಗೆ ಇತ್ತೆಂಬುದು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಿಳಿದಿದ್ದುದರಿಂದ ಲಿಪ್ಪರ್‍ಶೇಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಅದು ಮನ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ. 1609ರ ವೇಳೆಗೆ ದೂರರ್ಶಕಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದುವು.
ಆ ವೇಳೆ ವಿಖ್ಯಾತ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವಿದನಾಗಿದ್ದ ಇಟಲಿಯ ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಗೆಲಿಲೀ (1564-1642) ಲಿಪ್ಪರ್‍ಶೇ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ವಿಚಾರ ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದೊಂದು ತೆಳು ಸೀಸದ ನಳಿಗೆ. ಇದರ ಒಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪೀನ ಮಸೂರವೂ (ಕಾನ್ವೆಕ್ಸ್ ಲೆನ್ಸ್) ಇನ್ನೊಂದು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮ್ನ ಮಸೂರವೂ (ಕಾನ್‍ಕೇವ್ ಲೆನ್ಸ್) ಇದ್ದುವು. ಈ ದೂರದರ್ಶಕದ ವರ್ಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 3 ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ತನಗೆ ಲಭಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ತುಂಬ ಉತ್ತೇಜಿತನಾದ ಗೆಲಿಲಿಯೊ ತಾನೇ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತಮವಾದ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿದ. ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಉಪಕರಣದ ವ್ಯಾಸ 1.75 ಇಂಚುಗಳು (ಸುಮಾರು 4.4 ಸೆಂ.ಮೀ). ಅದರ ವರ್ಧನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 33 ಪಟ್ಟಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಾಜೂಕಾದ ಉಪಕರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಆತ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ; ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಕಲೆಗಳನ್ನು (ಫೇಸಸ್) ಗಮನಿಸಿದ; ಹಾಗೂ ಗುರುಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಅಲ್ಲದೇ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಕೂಡ ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ದೂರದರ್ಶಕದ ಉಪಜ್ಞೆ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿತು. ಭೂಕೇಂದ್ರವಾದಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯ ಪ್ರಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯದೇನೂ ಅಲ್ಲ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಮೇಣ ಅಭಿವರ್ಧಿಸತೊಡಗಿದುವು. ನಿರ್ಮಾಣವೆಚ್ಚ ಕೂಡ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಏರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದೂ ಹೊಸ ದೂರದರ್ಶಕ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೂರದ ನಿಗೂಢ ರಹಸ್ಯಗಳು ಬಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇದೊಂದು ಅಪರಿಮಿತ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು.
ಬಗೆಗಳು
ಪ್ರಕಾಶೀಯ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆ: ವಕ್ರೀಕರಿಸುವಂಥವು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂಥವು. ಆಧುನಿಕ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆರಡರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು : ಮಸೂರ ಬೆಳಕಿನ ದಿಶೆಯಲ್ಲಾಗುವ ಪಲ್ಲಟಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಿನ ವಕ್ರೀಕರಣ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಗೆಲಿಲಿಯನ್ ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಮಸೂರ ಪೀನವಾಗಿದೆ; ಇದಕ್ಕೆ ದೃಶ್ಯಕ ಗಾಜು ಎಂದು ಹೆಸರು. ದೃಶ್ಯಕ ಗಾಜಿನ ನಾಭಿಯ (ಫೋಕಸ್) ಎದುರು (ನಾಭಿಗೂ ಅಭಿದೃಶ್ಯಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ) ನೇತ್ರಕವನ್ನು ಇಡಲಾಗುವುದು. ಇದು ನಿಮ್ನವಾಗಿದೆ. ಮಸೂರಗಳ ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಮೈದಳೆವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ನೆಟ್ಟಗಿರುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಂಬನ ಹಾಗೂ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಮಿತವಾಗಿರುವುವು. ಗೆಲಿಲಿಯನ್ ದೂರದರ್ಶಕದ ಸುಧಾರಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಕೆಪ್ಲೀರಿಯನ್ ದೂರದರ್ಶಕವೆಂದು ಹೆಸರು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಕೆಪ್ಲರನ ಸೂಚನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾಭಿಯ ಹಿಂದೆ (ದೃಶ್ಯಕ-ನಾಭಿ ರೇಖೆಯನ್ನು ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು) ಪೀನ ನೇತ್ರಕವೊಂದನ್ನು ಇಡಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ತುಂಬ ವಿಶಾಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿರುವುದು ಸಹಜ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ದೃಶ್ಯಕ ಠಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ತಲೆಕೆಳಗು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಲಂಬನ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಸೂಕ್ತ ಮಸೂರಗಳನ್ನು ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೇರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನೇನೊ ಪಡೆಯಬಹುದು; ಆದರೆ ಈ ಹೊಸ ಮಸೂರಗಳ ಹೀರಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ನಷ್ಟ ಮಾತ್ರ ಗಣನೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಪ್ಲೀರಿಯನ್ ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು, 1,000 ಪಟ್ಟು ಯಾ ಹೆಚ್ಚು ಲಂಬನವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದರ ಉಭಯ ಮಸೂರಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುವನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತೆಳು ತಂತಿ ಯಾ ತಂತಿಗಳು) ಇಡಬಹುದು. ಈಗ, ನೇತ್ರಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು P ಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಅಡ್ಡ ತಂತಿಗಳ ಸಂಧಿ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಐಕ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ ದೂರದರ್ಶಕದ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ತುಂಬ ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಸೌಕರ್ಯದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮಾಪಕದ (ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್) ಅಭಿವರ್ಧನೆ ಆಯಿತು. 1640 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮಾಪಕದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಗ್ರಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ತಂತ್ರಸಿದ್ಧಿಸಿತ್ತು.
ಖಗೋಳೀಯ ದೂರದರ್ಶಕದ ಲಂಬನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು (ಒ) ದೃಶ್ಯಕದ (ಈ) ಹಾಗೂ ನೇತ್ರಕದ (ಜಿ) ನಾಭೀ ಉದ್ದಗಳ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಿಸುತ್ತೇವೆ; ಒ = ಈ/ಜಿ. ಮಸೂರದ ನಾಭೀ ಉದ್ದ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಮಸೂರದ ಮಧ್ಯ ಬಿಂದುವಿನ ವರೆಗೆ ದೂರವಾದ್ದರಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ನಾಭೀಉದ್ದವಿರುವ ನೇತ್ರಕವನ್ನು (ಜಿ) ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಲಂಬನವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ, ವಿವಿಧ ನೇತ್ರಕಗಳಿರುವುವು. ಆದರೆ ಉಚ್ಚತರ ಲಂಬನವನ್ನೇ ನಾವು ಬಯಸುವುದಾದರೆ ಆಗ ಕ್ರಮೇಣ ದೃಷ್ಟಿಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ವರ್ತಮಾನ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗವೊಂದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು ಕ್ಷೇಮ.
ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳನ್ನು (ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್ಸ್) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೊದಲ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ದೋಷವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಮಸೂರಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಬೇಗನೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ವರ್ಣ ವಿಪಥನ (ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಅಬರೇಶನ್) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ದೋಷದ ಪರಿಣಾಮ. ಬೆಳಕು ಎಂಬ ಶಕ್ತಿ ವಿವಿಧ ಆವರ್ತಾಂಕಗಳ (ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸೀಸ್) ಸಂಕಲನವಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಮಸೂರದಲ್ಲಿ ವಕ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಾಗ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆವರ್ತಾಂಕದ ಬಾಗು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಗಿ ವಕ್ರೀಕೃತ ಬೆಳಕು ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ (ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ) ಸಂಗಮಿಸುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಚೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅದರ ವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೆ ತಲೆದೋರಿರುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೇರಿಳೆಯ ಬಾಗು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು, ಕೆಂಪಿನ ಬಾಗು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ, ಉಳಿದವುಗಳು ಇವುಗಳ ನಡುವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಸಂಗಮಿಸುವ ಬಿಂದುವಿನ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಒಂದು ನೀಲ ಪ್ರಭಾವಲಯವನ್ನೂ ನೀಲ ಸಂಗಮಿಸುವ ಬಿಂದುವಿನ ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಆ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಹೊರಗಿನ ಒಂದು ಕೆಂಪು ಪ್ರಭಾವಲಯವನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುವು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವೇ ವರ್ಣವಿಪಥನ. ಬಲು ತೆಳು ಮಸೂರಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಕಮ್ಮಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಂಥ ಮಸೂರಗಳ ನಾಭೀಉದ್ದಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ದೂದರ್ಶಕದ ಉದ್ದವೂ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಿತಿಮೀರುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗಳು 200 ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರಾಡ್ಲೆ ಶುಕ್ರದ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳೆಯಲು (1722) ಬಳಸಿದ ದೂರದರ್ಶಕ ಮಸೂರದ ನಾಭೀಉದ್ದ 212 ಅಡಿಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ವರ್ಣವಿಪಥನರಹಿತ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು 1726ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸಿನ ಚೆಸ್ಟರ್ ಮೂರ್‍ಹಾಲ್ ಎಂಬಾತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಮನುಷ್ಯನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವುದು ಮಸೂರವೇ; ಆದರೆ ಇದು ವರ್ಣವಿಪಥನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಸೂರ. ಇಂಥ ಮಸೂರದ ರಚನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ಚೆಸ್ಟರ್‍ಮೂರ್ ದಾಲ್ ಸಕಾರಣವಾಗಿ ತರ್ಕಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಗಾಜುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಸೂರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮೊದಲ ಅವರ್ಣೀ (ಅಕ್ರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್) ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ (1773). ಕ್ರೌನ್ ಗಾಜು ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಂಟ್ ಗಾಜು ಮಸೂರಗಳ ಸಂಗಮ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅವರ್ಣೀ ಮಸೂರ. ಬಿಡಿ ಮಸೂರಗಳ ರಿಫ್ರೇಕ್ಷಣಾಂಕಗಳ ವಿಶೇಷ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವರ್ಣವಿಪಥನ ರದ್ದಾಗಿ ಹೋಗುವುದು. (ಇಲ್ಲೂ ಪೂರ್ತಿ ರದ್ದಾಗುವುದೆಂದೇನೂ ಭಾವಿಸಲಾಗದು). ಲಂಡನ್ನಿನ ಜಾನ್ ಡೋಲಂಡ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ 1758 ರಲ್ಲಿ ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ ಅವರ್ಣೀ ದೂರದರ್ಶಕ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದರ ಮಸೂರ ವ್ಯಾಸ 4 ಇಂಚುಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಫ್ಲಿಂಟ್ ಗಾಜಿನ ಬಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹುಯ್ಯುವುದು ಹೇಗೆಂದು ಆಗ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಶೋಧನೆ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಈ ಅಡ್ಡಗೋಡೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಸೂರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಗೆ ಲಿಕ್ ವೇಧಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 36-ಇಂಚಿನ ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕವೂ ಯಕ್ರ್ಸ್ ವೇದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 30-ಇಂಚಿನ ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕವೂ ಇದ್ದುವು.
ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು : ಬೆಳಕನ್ನು ಕನ್ನಡಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗ ಕನ್ನಡಿ, ಮಸೂರ ಅಲ್ಲ. ಈ ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿಮ್ನ ದರ್ಪಣವೊಂದು ದೂರದ ಅಭಿದೃಶ್ಯಕದಿಂದ (ಆಬ್ಜಕ್ಟ್) ಬರುವ ಬೆಳಕನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿ ನಾಭೀಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ದ್ವಿತೀಯಕ (ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ) ನಿಮ್ನ ದರ್ಪಣ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳಕು ಪ್ರಾಥಮಿಕದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ತುಳೀಯ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಕನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಲಪುವುದು. ಇದು ಗ್ರೆಗೊರಿ ಮಾದರಿಯ ದೂರದರ್ಶಕ. ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ವಕ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ವರ್ಣವಿಪಥನದ ಸಮಸ್ಯೆ ಉದ್ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳು ಮಾತ್ರ ಬಲು ಪರಿಷ್ಕಾರವಾಗಿರಬೇಕಾದದ್ದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಇಂಥ ಕನ್ನಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಅರೆತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನ್ಯೂಟನ್ ಒದಗಿಸಿದ; ಟನ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ (ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹವೆಂದು ಇದರ ಹೆಸರು) ಪ್ರತಿಫಲಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅವನು ಸೂಚಿಸಿದ. ನ್ಯೂಟನ್‍ಮಾದರಿಯ ಈ ದೂರದರ್ಶಕದ ತತ್ತ್ವವಿಷ್ಟು. ಇದರಲ್ಲಿನ ದರ್ಪಣ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಳೀಯವಾಗಿದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದ ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲುಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಟ್ಟಸ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು 450 ಬಾಗುವಿನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದೆ. (ಚಿತ್ರ. 2). ಇದರ ನೆರವಿನಿಂದ ಕೊಳವೆಯ ಪಾಶ್ರ್ವದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಕ ಪ್ರತಿಬಿಂಬವನ್ನು ಕ್ಷಿತಿಜೀಯವಾಗಿ ದೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. 1672 ರ ಜನವರಿ 11ರಂದು ನ್ಯೂಟನ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಬಹುಮಾನಿಸಿದ. ಇದರ ಲಂಬನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 38 ವ್ಯಾಸಗಳು; ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ದರ್ಪಣದ ನಾಭೀಉದ್ದ 6 1/3 ಇಂಚುಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 2 ಇಂಚುಗಳು. 1740ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲಗಳು (ಅಂದರೆ, ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು) ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಕರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದುವು. ಹವ್ಯಾಸೀ ವೀಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಇವು ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುವು. ದರ್ಪಣಗಳಿಗೆ ಮಾಪನೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರು ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳನ್ನೇ (ಅಂದರೆ ವಕ್ರೀಕರಿಸುವ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು) ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿಲಿಯಂ ಹರ್ಷಲ್ (1738-1822) ಎಂಬ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವ ದರ್ಪಣಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಮಾಡಿ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ. 7-ಇಂಚ್ ಪ್ರತಿಫಲಕದ ನೆರೆವಿನಿಂದ ಅವನು 1781 ರಲ್ಲಿ ಯುರೇನಸ್ ಗ್ರಹವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಯುರೇನಸಿನ ಬಿಂಬವನ್ನೇ ಕಾಣುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆತನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೂರದರ್ಶಕಗಳೆಂದರೆ 19-ಇಂಚ್ ಬೆಳಕುಕಂಡಿಯದು (ಅಪೆರ್ಚರ್) ಮತ್ತು 48-ಇಂಚ್ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿಯದು (1789). ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದರ್ಪಣ 72-ಇಂಚಿನದು (1845).
ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಮ್ ದರ್ಪಣ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದ ಬೆಳಕಿನ 60% ಅಂಶವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇದು ಪ್ರತಿಫಲಿಸಬಲ್ಲುದು-ಅದೂ ದರ್ಪಣ ಒಂದಿನಿತೂ ಮಸಕಾಗಿರದೆ ತುಂಬ ಮೆರುಗಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುವಾಗ. ಈ ಆದರ್ಶ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದು ಬಲುಕಷ್ಟ. ಮಿಶ್ರ ಲೋಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಲು ಬೇಗನೆ ಮಸಕಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಮೆರುಗು ನೀಡಲು ತುಂಬ ಶ್ರಮಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಗಾಜಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಲೇಪಿಸಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಕನ್ನಡಿ. ಇದು 1850-60ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇಂಥ ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈಯ ಪ್ರತಿಫಲನೀಯತೆ 90% ಇರುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಾಸಿದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಮೆರುಗು ನೀಡುವುದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸ ಅಲ್ಲ. ಈ ಮಾದರಿಯ ದರ್ಪಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದರ್ಪಣದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮನ್ನು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಿಸುವಂಥ ತಂತ್ರವನ್ನು 1931ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವರ್ಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಥ ದರ್ಪಣಕ್ಕೆ ಅತಿನೇರಿಳೆಯಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಪ್ರತಿಫಲನೀಯತೆ ಉಂಟು; ಇದರಲ್ಲಿ ಚದರಿಕೆಯಿಂದ ಬೆಳಕು ನಷ್ಟಗೊಳ್ಳುವುದು ಬಲು ಕಡಿಮೆ; ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದರೆ ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಾಳಾಗದೆ ಉಳಿಯಬಲ್ಲುದು.
ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸೌಕರ್ಯಗಳು : ದೂರದರ್ಶಕದ ಈ ಎರಡು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈಗ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಸಿದ್ಧಿಸಿದೆ. ಆದರೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಗೆಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸೌಕರ್ಯಗಳು ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದು ಈಡೇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವೂ ಒಂದೊಂದು. ವಕ್ರೀಕಾರಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಆ ಮಸೂರದ ಗಾಜು ಪ್ರಕಾಶೀಯವಾಗಿ ಏಕರೀತಿಯದಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಇರಬಾರದು. ಪ್ರತಿಫಲಕದಲ್ಲಿನ ದರ್ಪಣದ ಗಾಜಾದರೋ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಏಕರೀತಿಯದಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಎರಡನೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಮೊದಲಿನದರಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾದದ್ದಲ್ಲ. ವಕ್ರೀಕಾರಕದ ಎರಡು ಮಸೂರಗಳ ನಾಲ್ಕು ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಕ್ರಿಯೋದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಫಲಕದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯೋದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿಯ ಗಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವಾಗ ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳ ರಚನೆ ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳ ರಚನೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ್ದು. ಅಲ್ಲದೇ ಮೊದಲಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣವಿಪಥನ ಪೂರ್ತಿ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ರೋಹಿತಲೇಖನ ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಲೇಖನ (ಸ್ಟೆಕ್ಟ್ರೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಅಂಡ್ ಫೋಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್) ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಉಪಯುಕ್ತವಾದವು. ಈಗ ಬೆಳಕನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತಿಫಲಕ ಎಂದು ಊಹಿಸೋಣ. ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದು ತುಂಬ ತಾಪತ್ರಯದ್ದು; ಇದು ಬೇಡುವ ಗುಮ್ಮಟ ಪ್ರತಿಫಲಕದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಲು ದೊಡ್ಡದೂ ದುಬಾರಿಯದೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಸ 40 ಇಂಚುಗಳಿಗಿಂತ ಹಿರಿದಾಗಿರುವ ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹಾಗೂ ದಪ್ಪವಾದ ಮಸೂರಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕು ಸಾಗುವಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಳಕು ಹೀರಿಕೆಯಿಂದ ನಷ್ಟವಾಗುವುದರಿಂದ ಇವು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಅಧಿಕ ಬೆಳಕಿನ ಸೌಕರ್ಯ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮಗೆ ದೊರೆಯಲಾರದು. ಈ ಒಂದು ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕಾಶೀಯ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳೇ ಆಗ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಒಂದು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಕಾಶೀಯ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ 1970 ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರತಿಫಲಕದ ವ್ಯಾಸ 236 ಇಂಚುಗಳು (6 ಮೀಟರುಗಳು). ನಳಿಗೆಯ ಉದ್ದ 82 ಅಡಿಗಳು (25 ಮೀಟರುಗಳು); ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯ ವ್ಯಾಸ ಸುಮಾರು 20 ಅಡಿಗಳು (6.5 ಮೀಟರುಗಳು). ರೋಹಿತದರ್ಶಕ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಫಲಕಗಳ ಉಪಯೋಗ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ನೆಬ್ಯುಲ, ಅತಿದೂರದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮುಂತಾದ ತೀರ ಮಸಕಾದ ಆಕಾಶ ಕಾಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವು ತುಂಬ ಫಲಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ವಕ್ರೀಕಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲದ ಮತ್ತು ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೀಡುವ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಉಂಟು.
ಷ್ಮಿಟ್ ದೂರದರ್ಶಕ
ವಿಶ್ವದ ಪೂರ್ಣ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಅರ್ಥವಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಮನುಷ್ಯನ ನಿರಂತರ ಆಸೆ. ಇದು ಪೂರೈಸಲು ಈ ಮುಂದಿನ ಅಂಶಗಳತ್ತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಯ ಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ : ಇಡೀ ಆಕಾಶದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ನಡೆಯಬೇಕು. ಅದೆಷ್ಟೇ ಮಸುಕಾಗಿದ್ದರೂ ಆ ಆಕರ ಈ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡುವಂತಾಗಬೇಕು.
ಷ್ಮಿಟ್ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮುಖ್ಯ ಅಸೌಕರ್ಯಗಳಿವು. ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಫಲಕದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸುಲಭವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಅದರ ವಕ್ರತೆ ಬಲು ಸಂಕೀರ್ಣ. ನಾಭೀ ಸಮತಲದ ವಕ್ರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ವಕ್ರಮೈಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಫಲಕಗಳು ಯಾ ಫಿಲಮುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರದರ್ಶಕದ ಉದ್ದ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಿರಿದಾಗಿರುವುದು. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಷ್ಮಿಟ್ ದೂರದರ್ಶಕ ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಯೇನಾದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಲ್ ಶ್ವಾರ್ಝ್ ಚೈಲ್ಡ್ ವೇಧಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ದರ್ಪಣದ ವ್ಯಾಸ 79 ಇಂಚುಗಳು.
ಈ ವರೆಗೆ ವಿವರಸಿದವಲ್ಲದೇ ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ದೂರದರ್ಶಕಗಳೂ ಉಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೂರ್ಯವೀಕ್ಷಣೆಗೆಂದೇ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸೌರ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣಗಳೂ. ಅರಿಜೋನದ ಟಕ್ಸನ್ ಬಳಿ ಇರುವ ಕಿಟ್ ಪೀಕ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಬ್ಸರ್ವೇಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್‍ಮತ್ ಸೌರದೂರದರ್ಶಕ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾದದ್ದು. ಇದರ ನಾಭೀ ಉದ್ದ 300 ಅಡಿಗಳು; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ವ್ಯಾಸ 3 ಅಡಿಗಳು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಡೈಕ್ಕಾನಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೌರಭೌತ ವೇದಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 20 ಇಂಚು ವ್ಯಾಸದ ಪ್ರತಿಪಲಕವಿದೆ. ರೋಹಿತ ಸೂರ್ಯಲೇಖನ (ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಹೀಲಿಯೊಗ್ರಾಫ್) ಎಂಬ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಒಂಟಿ ಅಲೆಯದ್ಧದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರೀಕರಿಸಬಹುದು. ಸೂರ್ಯ ಬಿಂಬದ ಯಾವುದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿನ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸೌರಕಾಂತಲೇಖನ ಎಂಬ ಉಪಕರಣ ಉಂಟು. ಉಲ್ಕೆಗಳನ್ನು ಛಾಯಾ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಸಲಕರಣೆಗಳಿವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶಕಗಳು
ಕನ್ನಡ ಜೈನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜೈನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು (Kannada jain magazines and news papers) ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ " ಗೊಮ್ಮಟವಾಣಿ " (Gommatavani). ೧೯೮೧ ರಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮೂಡಬಿದ್ರಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿರುವ " ವಿವೇಕಾಭ್ಯುದಯ"(Vivekabhyudaya) ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಲೇಖನ ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಜೈನ ಧರ್ಮ ಭಾಂದವರಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ "ಜಿನೇಂದ್ರವಾಣಿ"(jinendravani) ಪತ್ರಿಕೆಯೂ ಆಕರ್ಷಕ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಪತ್ರಿಕೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೇ, ಕನಕಗಿರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದಲೂ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ "ಶ್ರೀ ಧರ್ಮಚಕ್ರ" ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಜೈನ ಮಹಾಸಭಾವೂ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹುಂಚದಿಂದ "ಗುರುದೇವ"(Gurudeva) ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ
ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ
thumb|ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ ಕಸ್ತೂರಬಾ ಗಾಂಧಿ (ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೧, ೧೮೬೯ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೨, ೧೯೪೪) ಮೊಹನದಾಸ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ನಿ. 1999 .12.2.shivaraj walikar ವರ್ಗ:ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಕುಲಕರಣಿ
ಕುಲಕರಣಿ (ಶಾನುಭೋಗ, ಕುಲಕರ್ಣಿ) ಒಂದು ಶಿರೋನಾಮೆ ಹಾಗೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಕುಲಕರಣಿ ಪದವು ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳ (ಕುಲ ಮತ್ತು ಕರಣಿ) ಸಂಯೋಜನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕುಲ ಎಂದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಮೂಲ, ಮತ್ತು ಕರಣಿಕ ಎಂದರೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಇಡುವವನು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಕುಲಕರಣಿ ಪದವು ಗ್ರಾಮಗಳ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಶಿರೋನಾಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಕುಲಕರಣಿ ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಬದಲು ತಲಾಠಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಪರ್ಗನಾ ಮತ್ತು ಕುಲಕರಣಿ ವತನ್‍ಗಳನ್ನು (ಜಮೀನಿನ ಹಕ್ಕುಗಳು) ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕುಲಕರಣಿ ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆದರೆ ಪರ್ಗನಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು "ದೇಶಕುಲಕರಣಿ", ದೇಶಪಾಂಡೆ ಅಥವಾ ನಾಡಕರ್ಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕುಲಕರ್ಣಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಒಂದು ಕೌಟುಂಬಿಕ ನಾಮವೂ ಆಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಡ್ಡಹೆಸರುಗಳು
ಸಿಂಹುಲಿ
ಗಂಡು ಸಿಂಹುಲಿ(ಲೈಗರ್ )ಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಹೆಣ್ಣು ಸಿಂಹುಲಿ (ಲೈಗ್ರೆಸ್ )ಗೆ ಇದು ಸಾಧ್ಯ. ಸಿಂಹಕ್ಕೆ ನೀರಿನಲ್ಲೀಜಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ; ಹುಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಬಲ್ಲದು. ಸಿಂಹುಲಿಯೂ ಸಹ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜಬಲ್ಲದು. ಸಿಂಹುಲಿ ತನ್ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲು ಕಾರಣ ತಂದೆ ಸಿಂಹ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಹುಲಿಯ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತಹ ಜೀನುಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು. ಅಮೆರಿಕೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರಿಯಾನಾ ಎಂಬ ಹೆಣ್ಣು ಸಿಂಹುಲಿಯನ್ನು ಸಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಹೊತ್ತಿಗೆ 23 ಕಿಲೋ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕಬಳಿಸುತ್ತದೆಯಂತೆ. ತನ್ನನ್ನು ಸಾಕುವಾತನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೀತಿಯುಂಟಂತೆ; ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತುಂಟಾಟದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆಯಂತೆ.
ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
Panthera hibridek Lejonhybrid
ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ
ಶಿವನ ಮಡದಿಯಾದ ಸತೀದೇವಿಯು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ  ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಇಂದಿನ ವಿಶ್ವನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ಮೀರ ಘಟ್ಟದ ಬಳಿ ಇವಳ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀಸೌಂದರ್ಯದ ಕುರುಹಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಳ್ಳವಳಾದ ಇವಳು, ವಿಶ್ವನಾಥನ ಮಡದಿಯೂ ಆಗಿರುವದರಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಳು. ಕೆಲವರು ಇದನ್ನು ೫೧ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲೊಂದನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವರು. ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಸತೀದೇವಿಯ ಕಿವಿಓಲೆಯು ಬಿದ್ದ ಸಮೀಪದ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕೆಯು ಶಕ್ತಿಪೀಠ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ
ಎರಡು ನಾಮಪದಗಳು ಸೇರಿ ಸಮಾಸವಾದಾಗ, ಉತ್ತರ ಪದದ ಅರ್ಥವು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಇರುವ ಸಮಸ್ತಪದಕ್ಕೆ ತತ್ಪುರುಷ ಸಮಾಸ ವೆಂದು ಹೆಸರು.
ಅರಮನೆ ಎಂಬ ಸಮಸ್ತಪದವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದಾಗ, ಅರಸನ ಮನೆ ಎಂದಾಗುವುದು. ಯಾರ ಮನೆ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ, ಅರಸನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮನೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುವುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿ ಅರಸನ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮುಖ್ಯವೋ? ಮನೆ ಎಂಬ ಪದದ ಅರ್ಥ ಮುಖ್ಯವೊ? ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಥೈಸಿದಾಗ ,  ಅರಸ , ಅವನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ - ಅರಸನ   ಮನೆ  ಎಂಬುದು  ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಸ್ತಪದದಲ್ಲಿ, ಮನೆ ಎಂಬ ಪದ ಮುಖ್ಯ..
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ನವಿಲೂರು
ನವಿಲೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ಪೇರಲ ಹಣ್ಣಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಇನ್ನೂ ಯಾಕ ಬರಲಿಲ್ಲ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯವ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ರಚಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಯ ರೈಲ್ವೇ ಕ್ರಾಸಿಂಗಿನ ಬಳಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ವರ್ಗ:ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸರ್ಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಕಾಸರಗೋಡು. ಕೊಡುಗೆ : ರಾಮಣ್ಣ ರೈ
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸುಮಾರು 55ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕಾಸರಗೋಡು, ಕುಂಬ್ಳೆ, ಬೇಕಲಕೋಟೆ, ಅನಂತಪುರ, ಸುಳ್ಯ, ಮಡಿಕೇರಿ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಕೊನೆಯ ಕೋರ್ಟ್ ಸೀನ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸಿಂಗಲ್ ಶಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸೀನ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರನ್ನು ಜನರು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಡುಗಳು
ಹಿನ್ನಲೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಜನೀಶ್ ಲೋಕನಾಥ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರೆ ಮುಖ್ಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ವಾಸುಕಿ ವೈಭವ್ ಅವರು ನಿರ್ದೆಶಿಸಿದ್ದಾರೆ
References
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ
ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ ಜಿ ಬಿ ಜೋಷಿಯವರಿಂದ  ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ಕನ್ನಡದ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇದರ ಕಚೇರಿಯು ಧಾರವಾಡದ ಸುಭಾಸ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಮನೋಹರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣ
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮನೋರಂಜನೆ ಕಂಪನಿಗಳು
ಪತಿವ್ರತೆ
ಪತಿವ್ರತೆ (ಕುಲವಧು) ಪದವು ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕಳಾದ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಪತಿವ್ರತೆ ಪದದ ಅರ್ಥ ಅಕ್ಷರಶಃ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ತನ್ನ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ವ್ರತ ಮಾಡಿದವಳು ಎಂದು. ಹೆಂಡತಿಯು ತನ್ನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಏಳಿಗೆಯಾಗಿ ತನಗೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ತರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ, ದುರಾದೃಷ್ಟ ಮತ್ತು ಮರಣವಾಗಬಹುದು. ಪತಿವ್ರತೆಯು ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಅವಳು ಅವನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು (ಧರ್ಮ) ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳು ಹಾನಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವರು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸುವರು ಎಂಬ ಭರವಸೆಯಿಂದ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಲು ಅವಳು ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಲಲಿತ್ ಮೋದಿ
ಲಲಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೋದಿ, ಮೋದಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ, ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಗುಜ್ಜರ್ ಮಲ್ ಮೋದಿ ಯವರ ಮೊಮ್ಮೊಗ. ಮೋದಿಯವರ ತಂದೆ, ಗುಜ್ಜರ್ ಮಲ್ ಮೋದಿಯವರ ಮೊದಲನೆಯ ಮಗ, ಕೃಶನ್ ಕುಮಾರ್ ಮೋದಿಯವರು. ಮೋದಿಯವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಂದಿರೆಲ್ಲಾ ಉದ್ಯೋಗಪತಿಗಳು.
ಪರಿವಾರ
ಮನೆಯ ಸಂಬಂಧಿಕರೆಲ್ಲರ ಒಪ್ಪಿಗೆಪಡೆಯದೆ, ಹೆತ್ತವರ ವಿರೋಧ ಎದುರಿಸಿ, ತಾಯಿಯ ಸ್ನೇಹಿತೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ತಂದೆಯಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ರುಚಿರ್, ಅಲಿಯಾ, ಹಾಗೂ, ಮಲಮಗಳು ಕರೀಮಾಜೊತೆ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಎಫ್ ಟಿವಿ'ಯ ಅವತಾರವಾದ ಮೋದಿ ಎಂಟರ್ ಟೇನ್ ಮೆಂಟ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ಶ್ ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿದರು. ಈ ಮೊದಲು ಇಎಸ್ಪಿಎನ್ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಮೊದಲು ಮೋದಿಯವರ ಆಸಕ್ತಿ, ಫುಟ್ ಬಾಲ್, ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಳ ಕಡೆಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಡೆವಾಲಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ
ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ, 'ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ ಧಮಾಲ್' ಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಭಾರತದ ಬೇಸಿಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತವರೂರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ 'ಧಮಾಲ್' ರವರು, ಮೋದಿಯವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ, ಮುಂಬೈನ 'ಬಿಸಿಸಿಐ'ಗೆ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. 'ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವಸುಂಧರಾರಾಜೆ'ಯವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ 'ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾದರು. ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಪರಾಭವಗೊಂಡಾಗ, ಪಂಜಾಬ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಬಿಎಸ್ ಬಿಂದ್ರಾರವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ,ಮೋದಿಯವರನ್ನು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕೃಷಿಮಂತ್ರಿ, ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಜೊತೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಯಿತು. ಬಿಸಿಸಿಐ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಗಮೋಹನ್ ದಾಲ್ಮಿಯಾ ಪರಾಭವಗೊಂಡು, ಶರದ್ ಪವಾರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.ಬಿಸಿಸಿಐ ಆದಾಯ ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗೆ ಏರಿದರೆ, ಐಪಿಎಲ್ ಆದಾಯ, ೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಯಿತು. ವಿದೇಶಿ ಹವಾಲದ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ತಮ್ಮ ಸಬಂಧೀಕರಿಗೆ, ಐಪಿಎಲ್ ಪ್ರಾಂಚೆಸಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಲಲಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೋದಿ.
ಮೋದಿಯವರ ಪ್ರಭಾವಿ ಜೀವನ ಶೈಲಿ
ಲಲಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಮೋದಿಯವರು, ತಮ್ಮ ವರ್ಚಸ್ಸನ್ನು ಎಲ್ಲರಮೇಲೆ ಜಮಾಯಿಸಿ, ಯಾರ ವಿರೋಧಕ್ಕೂ ಬಲಿಯಾಗದೆ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ತಮ್ಮ ಐಶಾರಾಮದ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲರ ಮಧ್ಯೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಜೀವನ ಅವರದಾಗಿತ್ತು.
ಶಶಿ ತರೂರ್ ಮತ್ತು ಮೋದಿಯವರ ಮಧ್ಯೆ ವಿವಾದಗಳು
ಶಶಿ ತರೂರ್ ಮೇಲೆ ಮೋದಿ ಒತ್ತಡತಂದು, ವಿವಾದ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಸ್ನೇಹಿತೆ, ಗೆಬ್ರಿಯೆಲ ದೆಮೆತ್ರಿಯೇಟ್ಸ್, ಸಹವಾಸದಿಂದ ಪಾರಾಗಲು, ಅವಳಿಗೆ ಭಾರತದ ವೀಸಾ ದೊರಕದಂತೆ ತಡೆಯಲು, ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ, ತರೂರ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಾಯ ಹೇರಿದರು. ಇದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಗಣೇಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ತರೂರ್ ಸಹಕರಿಸದಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತೆ, ಸುನಂದಾ ಪುಷ್ಕರ್ ಷೇರು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಕೊಚ್ಚಿತಂಡದ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಟ್ವಿಟರ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್‍ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ
ಯುಇಎಫ್‌ಎ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯು ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಯುಇಎಫ್‌ಎ ೧೯೬೦ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಪಂದ್ಯಾವಳಿ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರಾದ್ ಸ್ಪೇನ್ ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಜೇತರು
ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್
ಮಾರ್ಚ್ ೨
- ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಎರಡನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೬೧ನೇ ದಿನ(ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೬೨ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೦೪ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ.
ಗುಜರಾತ್ ಜೈನ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯವು ಜೈನ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ (Gujarat Jain piligrimage centers) ತವರೂರಾಗಿದೆ.
ಗುಜರಾತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಕದ ರಾಜಸ್ತಾನದ ಮೌಂಟ್ ಅಬು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನೋಡಲು ಸರಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗಿರಿನಾರ್‌ನಿಂದ ಜುನಾಗಢ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸೋನಘಡ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ (ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಕಿಮೀ).ಬಸ್,ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸೋನ್‌ಘಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ೨೫ ಕಿಮೀ ದೂರವಿರುವ ಪಾಲಿಟಾಣಾವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವಾರು ಯಾತ್ರಿ ನಿವಾಸಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿರುವ ತಲಹೇಟಿಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ. ಹೋದ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿರುವ ಜಿನಮಂದಿರಗಳ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ ಮಾರನೇ ದಿನ ನೀವು ಕೊಂಚ ನಿರಾಳವಾಗಿರಬಹುದು.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಬೇಗನೆ ಎದ್ದು ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆ, ಸುಮಾರು ೩ ಗಂಟೆ ಅವಧಿಯ ಬಳಿಕ ನೀವು ಜಿನ ಮಂದಿರಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿರುತ್ತೀರಿ. ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ದಿಗಂಬರ ಜಿನ ಮಂದಿರವಿದೆ. ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ ಕೆಳಗೆ ಬಂದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಂದೇ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ. ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಿಂದ ರಾತ್ರಿ ಮೌಂಟ್‌ ಅಬು (ಅಬು ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ)ಗೆ ತೆರಳಿ. (ಕೇವಲ ೧೭೦ ಕಿಮೀ ದೂರ) ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ತಲುಪಬೇಕಾದರೆ ನಿಮಗೆ ರಾತ್ರಿ ೧೧.೧೫ ಕ್ಕೆ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲೊಂದಿದೆ.
ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಬು ರೋಡ್ ತಲುಪಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ೨೭ ಕಿಮೀ ದೂರವಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಅಬುಗೆ ತೆರಳಿ. ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ಅಬುನಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾಗಿರುವ ದಿಲ್ವಾರಾ ಜೈನ ಮಂದಿರ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಸ್ಥಳಗಳ ದರ್ಶನ ಮುಗಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ ಅಬು ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ಧಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ ಮರಳಿ.
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯ
ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ(ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ SWR )ಯು ಭಾರತದ ೧೭ ರೈಲ್ವೆ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮಾರ್ಗ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳನ್ನು (ಮಂಗಳೂರು, ಕೊಂಕಣ ರೈಲ್ವೆಯ ಭಾಗ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ), ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಧರ್ಮಪುರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಹೊಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬಹುತೇಕ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕರ್ನಾಟಕವು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಎರಡು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ(೫%).
ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ನಡುವಿನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ( 136 km ) ದ್ವಿಮುಖ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದೀಕರಿಸಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಯಾಚ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಲೈನ್ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು-ತುಮಕೂರು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದ್ವಿಮುಖಗೊಳಿಸಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ, ಇತರೆ ವಿಭಾಗಗಳ ಪ್ರಗತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಅರಸೀಕೆರೆ-ಚಿಕ್ಕಜಾಜೂರು ಮಾರ್ಗದ ದ್ವಿಗುಣ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, ತುಮಕುರು-ಅರಸೀಕೆರೆ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಚಿಕ್ಕಜಾಜೂರು ವಿಭಾಗದ ದ್ವಿಗುಣ ಕಾರ್ಯವು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಳ್ಳಾರಿ-ಹೊಸಪೇಟೆ ಲೈನ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಗದಗ, ಗದಗ-ಹಾಟ್ಗಿ ಮತ್ತು ಲೋಂಡಾ-ಮಿರಜ್-ಪುಣೆ ಮಾರ್ಗದ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. 2016 ರ ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಓಮಲೂರ್(ಮಾರ್ಗ: ಹೊಸೂರು, ಧರ್ಮಪುರಿ) ಭಾಗದ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಯೋಜನೆ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರು - ಹಾಸನ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೊಸತುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಮೈಸೂರು ವಿಭಾಗವನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ "ಡಿಜಿಟಲ್ ವಿಭಾಗ" ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು WhatsApp ಮತ್ತು Google Drive ನಂತಹ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲಾದ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಇದು ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟೈಸ್ಡ್ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಎರಡು ವೆಬ್ ಆಧಾರಿತ ಸಹಾಯವಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೌಕರ್ಯಗಳು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ, ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ತಪಾಸಣಾ ವರದಿಗಳು ಈಗ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಾಂಶದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಅಧಿಕ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವಹಿ ಮತ್ತು ವರದಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೇ ವಲಯ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ
thumb|alt=ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎ‌ಜಿ‌ಇಎಲ್)|ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎ‌ಜಿ‌ಇಎಲ್)
ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎ‌ಜಿ‌ಇಎಲ್) ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಘಟಿತ ಅದಾನಿ ಸಮೂಹದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಕಮುತಿ ಸೋಲಾರ್ ಪವರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೌರ ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ೨೦೨೨–2೨೩ರಲ್ಲಿ $೧.೫ ಶತಕೋಟಿ ಆದಾಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕಂಪನಿಯನ್ನು ೨೩ ಜನವರಿ ೨೦೧೫ ರಂದು ಕಂಪನಿಗಳ ಕಾಯಿದೆ ೨೦೧೩ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದಾನಿ ಗ್ರೀನ್ ಎನರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಮತ್ತು ಐನಾಕ್ಸ್ ವಿಂಡ್ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಲಾಹೋರಿಯಲ್ಲಿ ೨೦ ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಕಚ್‌ನ ದಯಾಪರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಐನಾಕ್ಸ್ ವಿಂಡ್‌ನ ೫೦ ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸೌರ ಶಕ್ತಿ ನಿಗಮದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯವರು ರೂಪಿಸಿದರು.
೨೦೧೫-೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಅದಾನಿ ರಿನ್ಯೂವಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಪಾರ್ಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು.
೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಅದಾನಿ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್‌ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಕಂಪನಿಯು ಭಾರತದ ೧೧ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ಪಂಜಾಬ್, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣಗಳಲ್ಲಿ ೪೬ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ೫,೨೯೦ ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪವನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊ ~೫.೨೯ ಜಿ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಮತ್ತು ~೨.೩೨ ಜಿ‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ ರಂತೆ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಒಂದು ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ೩೯ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮೇ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಸೋಲಾರ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಎಸ್‌ಇ‌ಸಿಐ) ಯಿಂದ ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ $೬ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸೌರ ಬಿಡ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದೆ. ಬಿಡ್ ೮೦೦೦ ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮೇ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗ್ರೂಪ್ ಕಾರ್ಪ್ ಬೆಂಬಲಿತ ಎಸ್‌ಬಿ ಎನರ್ಜಿ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು $೩.೫ ಶತಕೋಟಿಗೆ ಖರೀದಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿತು.
ಹಸಿರು ಬಂಧಗಳು
೨೦೧೯ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಯುಎಸ್$೩೬೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಮೌಲ್ಯದ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಗ್ರೀನ್ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ-ದರ್ಜೆಯ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಬಾಂಡ್‌ಗಳು ಸಿಂಗಾಪುರ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಸ್‌ಜಿ‌ಎಕ್ಸ್-ಎಸ್‌ಟಿ) ನಲ್ಲಿ ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಇದು ೨೦೩೯ ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಿನಾಂಕದಂದು ಪಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಧೀನಗಳು
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಕೊಡಂಗಲ್ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ೪೯ ಪ್ರತಿಶತ ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಎರಡನೆಯದು ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ನ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಯಿತು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಉಳಿದ ೫೧ ಪ್ರತಿಶತ ಈಕ್ವಿಟಿ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
೨೦೧೯ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಪಂಜಾಬ್, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಎಸ್ಸೆಲ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ೨೦೫ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸೌರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ಯುಎಸ್$೧೮೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ (ಅಂದಾಜು ₹೧,೩೦೦ ಕೋಟಿ) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲಿನ ಉಳಿದ ೪೮೦ಎಮ್‌ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸೌರಶಕ್ತಿ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೊವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
೨೦೨೦ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಎನರ್ಜಿ ಕಂಪನಿ ಟೋಟಲ್ ಎಸ್‌ಎ ಎಜಿ‌ಇಎಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ೨೦% ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯುಎಸ್$ ೫೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.
ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್
ಪೋಖ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧.೫ಜಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ಸೋಲಾರ್ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈತರು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಎ. ಕೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಡಾ.ಎ.ಕೆ.ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಅನಂತ ಕೃಷ್ಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ)ಯವರು (೧೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೦ - ೦೪ ಜನವರಿ ೨೦೨೦) ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿರಿಯ ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪರಂಪರೆಯ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದವರು. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇತಿಹಾಸ ಸಂಬಂಧಿತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಡತಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯ ಆಕರ ಸಾಮಗ್ರಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಕಡತಗಳ ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡತಗಳ ವಿದ್ವಾಂಸ'ರೆಂದು, "ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡತ ಶಾಸ್ತ್ರಿ" ಎಂದು ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ, ಸ್ವರ್ಣವಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರಾಪುರ, ಗೋಕರ್ಣ, ಇಡಗುಂಜಿ, ಬನವಾಸಿ, ಮಂಜುಗುಣಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಕಡತ, ಕಾಗದಪತ್ರ ಮತ್ತು ತಾಡೋಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾದ ಕನ್ನಡ ಮೋಡಿಲಿಪಿಯ ಸಹಸ್ರಾರು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಈ ಸ್ಥಳಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶೃಂಗೇರಿ ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಡತಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವುಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ನಡೆಸಿ ಕಡತಗಳ ಆಕರ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳದ್ದು. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಇತಿಹಾಸ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸ ಅನುಸಂಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೪ರಿಂದ ೧೯೯೮ವರೆಗೆ ಸಿರ್ಸಿಯ ಎಂ.ಎಂ. ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಾರ್ಚ್ ೧೭, ೧೯೪೦ರಂದು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ. ಸಿರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ.
ಕೃತಿ/ಸಂಶೋಧನೆ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಎ.ಕೆ.ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಗ್ರಂಥಲೇಖನ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.
ಪ್ರಬಂಧಗಳು
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಭಿನಂದನಾ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ನಿಧನ
ಎ.ಕೆ.ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಜನವರಿ ೪, ೨೦೨೦ರಂದು ಶನಿವಾರ ಬೆಳಿಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಸಿರ್ಸಿಯ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಅವರಿಗೆ ೮೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ
ಕವಿಕುಮಾರ ಸಂಭವಂ! ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಾವತಾರ
’ಜೇನಾಗುವಾ’ ಕವನಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನ ಸಂದರ್ಭದ ಕವಿತೆಗಳಿವೆ. ಸಂಸಾರಿಯಾಗಲು ಸಮ್ಮತಿಸಿದ್ದು, ಶ್ರೀಮತಿ ಹೇಮಾವತಿ ಅವರ ಬಾಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಪ್ರೀತಿ-ಪ್ರೇಮ, ಸರಸ-ಸಲ್ಲಾಪ, ವಿರಹ-ಮಿಲನ ಮೊದಲಾದವುಗಳೆಲ್ಲ ರಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೂಡಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ನನ್ನ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಕವಿತೆ ’ಗರ್ಭಗುಡಿ’. ತನ್ನ ಸತಿ ಗರ್ಭಿಣಿ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಾದ ಸಂತೋಷ ಭಾವ ಕವನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕವಿತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಿರಿಯರಾದ ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರಭಟ್ಟರು ’ತನ್ನ ಸತಿ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದಾಗ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಭಕನಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತವರು ತನ್ನ ಸತಿಯನ್ನು ’ಗರ್ಭಗುಡಿ’ಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ’ತೇಜಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಶರೀರೆ ಶಿವಕೃತಿ ಕಲಾರಂಗಮೆನಗೆ ನೀನ್ ಓ ನೀರೆ!’ ತಮ್ಮ ಸತಿಯನ್ನು ಯಾವ ದಿವ್ಯೌನ್ನತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ’ಪ್ರಿಯ ಸತಿಗೆ’ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ’ಹೇಮಾ’ ಎಂಬುದನ್ನು ’ಹೇ ಮಾ ಸತಿಯೆ’ ಎಂದು ಬರೆದಿರುವುದರಲ್ಲಿಯೂ, ಸತಿಯನ್ನು ’ದೇವಿ, ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ನೀನೆ ಭಾವವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ; ಕಲೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಶಕ್ತಿ; ಪ್ರಾಣಕೆ ಪ್ರೇಮಶಕ್ತಿ!’ ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿರುವುದರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ತಮ್ಮ ಸತಿ ಶಾರದಾದೇವಿಯವರನ್ನು ದೇವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡವರು ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು. ಅವರ ಗೋತ್ರಸಂಜಾತರಾದ (ಶ್ರೀರಾಮಕೃಷ್ಣ ಭಗವದ್‌ಗೋತ್ರಸಂಜಾತನಂ : ಶ್ರೀರಾಮಯಾಣದರ್ಶನಂ) ಕುವೆಂಪು ಅವರಿಗೆ ಅವರ ಶ್ರೀಮತಿಯೂ ಅಷ್ಟೆ, ಕವಿಯ ಶಿವಕೃತಿಗೆ ಕಲಾರಂಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ!
ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕೀಳಲ್ಲ. ಪೇಳ್ವವಂಗರಿಯದಿರೆ ಕೇಳ್ವ ರಸಿಕಂಗರಿಯದಿಹುದೆ ವರಕೃತಿ ಮಹಿಮೆ? ತನ್ನ ತಾನರಿಯದು ಮಹತ್ತು, ಕೈಮುಗಿಯದಿರೆ ಜಗತ್ತು: ರಾಮಾನುಚರನಾಂಜನೇಯಂಗುಪಮೆ!
ದಿವ್ಯಶಿಶುವನ್ನು ತನ್ನುದರದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ ನಿಂತಿರುವ ಗರ್ಭಿಣಿ ದೇವಾಲಯದಂತೆಯೇ ಕವಿಗೆ ಕಂಡು ಪೂಜನೀಯಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ. ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯೆ! ಆದರೆ ಅದರ ಮಹತ್ವ ಆಕೆಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲ; ಗರ್ಭವತಿಯಾಗುವುದು, ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದು ಬಳ್ಳಿ ಹೂವನ್ನು ಬಿಡುವಷ್ಟೇ ಸಹಜಕ್ರಿಯೆಯಂತೆ ಆಕೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಬೇರೆಯವರು ಕೈ ಎತ್ತಿ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೂ ಮಹತ್ತಿಗೂ ತನ್ನ ಮಹತ್ವ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ! ಶಿಶುಜನನವಾಗುವುದು, ಹೂವು ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳುವುದು ಕೃತಿರಹಸ್ಯದ ಪವಾಡವಿದ್ದಂತೆ. ಆ ಕೃತಿ ರಹಸ್ಯದ ಪವಾಡ ಪಾಮರದೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆಯೇ? ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕವಿ! ಬ್ರಹ್ಮಶಿಲ್ಪಿಯ ಪರಮ ಪವಿತ್ರವಾದ ಕಲೆಯ ಕೈವಾಡವನ್ನು ಕಂಡು, ದರ್ಶನಗೊಂಡು ರೋಮಾಂಚನಾಗುತ್ತಾನೆ, ರಸವಶನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನರರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಕೃತಿರೂಪದಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ಅವತಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದರ್ಶನದ ಕವಿ ಕುವೆಂಪು. ಶಿಶುಜನನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬೆರಗು. ಅದು ಕವಿಕೃತಿಗೆಂದೂ ಕೀಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಅದ್ಭುತವಾದ ಮಹತ್ವ ಅದರ ಕರ್ತೃವಿಗೇ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ! ಆದರೆ ರಸಿಕನಾದ ಕವಿಗೆ, ಸಹೃದಯನಿಗೆ ಅದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಯಾವುದು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ. ರಾಮನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದವರೆಲ್ಲಾ ಅಂಜನೇಯನಿಗೆ ಉಪಮೆಯೇ?
ಕವನದ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಂತು ದರ್ಶನದಿಂದ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿದಂತವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಅರ್ಧಾಂಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕವಿ ’ಪೂರ್ಣಾಂಗಿ’ ಎಂಬ ಕವಿಯೆ ಸಂಬೋಧನೆ ವಿಶೇಷವಾದುದು. ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣಾಂಗಿ, ಮಂಗಳಕೃತಿಗೆ ಕಲಾರಂಗವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ’ತೇಜಸ್ವಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಶರೀರೆ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಗರ್ಭವತಿಯಾದ್ದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಶರೀರ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ಸಮವಾದ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ದರ್ಶನದ ಅಂತರತಮನ್ನು ಅರಿತವರಾರು? ಕವಿಗೆ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣಾಂಗಿಯ ಉದರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶು ಗಂಡು ಎಂಬುದು ದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತೋ ಏನೋ!? ಕವಿತೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ’ದಿವ್ಯಾರ್ಭಕಂ’ ಎಂಬ ಮಾತು ಬಂದಿದೆ. ಅರ್ಭಕ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣದು; ಚಿಕ್ಕದು, ಮೊಲೆಗೂಸು, ಎಳೆಯ ಕೂಸು ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಭಾವವನ್ನು ಸ್ಫುರಿಸುವ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲಕ, ಸಣ್ಣ ಹುಡುಗ ಮೊದಲಾದ ಅರ್ಥಗಳೂ ಇವೆ. ಮುಂದೆ ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಕೂಸಿಗೆ ’ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮೊದಲೇ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ! ಮುಂದೆ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ’ಕುಮಾರ ಸಂಭವ’ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ’ಪ್ರೇಮಾಂಗಿನಿಯೇ ನನ್ನ ಕುವರನಾಗಲಿ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಸಮ ತೇಜಸ್ವಿ: ಕಾಂತಿ ಶಾಂತಿಯನಿತ್ತು ನಲಿಸುವ ರಸತಪಸ್ವಿ!’ ಎಂಬ ಮಾತು ಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಕವಿತೆಯ ಶಿಲ್ಪದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದೆರಡು ಮಾತು ಹೇಳಬೇಕೆನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಸಾಲುಗಳಂತೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ಪದ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳು ಬಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ ಮೂರೂ ಪದ್ಯಗಳ ಒಟ್ಟು ದರ್ಶನ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆನೆಗಟ್ಟಿದಂತಿದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ! ಮೊದಲ ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಪದ ’ಬಳ್ಳಿ’ ಎಂಬುದು ಅರ್ಥವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಎರಡನೆಯ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ’ಹೂ ಹಡೆವುದಲ್ತೆ?’ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡನೆಯ ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನ ’ತವ ಸೃಷ್ಟಿ’ ಎಂಬುದು ಮೂರನೆಯ ಪದ್ಯದ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ’ಕವಿಕೃತಿಗೆ ಕೀಳಲ್ಲ’ ಎಂದು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. (ಈ ರೀತಿಯ ಪದ್ಯದಿಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರೆಯುವ ಪದ್ಧತಿ ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಪಂಪನಲ್ಲಿ ಕಂದ ಪದ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪದ್ಯದಿಂದ ಗದ್ಯಕ್ಕೆ(ವಚನಕ್ಕೆ), ಗದ್ಯದಿಂದ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ, ವೃತ್ತದಿಂದ ವೃತ್ತಕ್ಕೆ ಈ ರೀತಿಯ ಮುಂದುವರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.)
ಜೇನಾಗುವ ಸಂಕಲನದ ಇನ್ನೊಂದು ಕವಿತೆ ’ಬಿನ್ನಯ್ಸಿದಳು ತಾಯಪ್ಪಳಿಂತು’ ಎಂಬುದು. ತನ್ನೊಡಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಂದನ ಬಗ್ಗೆ ಕನಸು ಕಾಣುವ ತಾಯಿಯ ಚಿತ್ರ. ತನ್ನ ಮಗ ಹೇಗಿರಬೇಕು? ಏನಾಗಬೇಕು? ಎಂದು ಸಂಕಲ್ಪಿಸುವ ಚಿತ್ರ. ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಈ ಕವಿತೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಕವಿ ಮಗುವನ್ನು ಪುಲ್ಲಿಂಗವಾಚಿಯಾಗಿಯೇ ಸಂಬೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ’ಕಳುಹು ಆವೇಶದ ಪುತ್ರನನು’ ಎಂದು ನೇರವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿರುವ ಸಾಲುಗಳುಂಟು. ಈ ಕವಿತೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಇಂದು ಈ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡುವಾಗ ಕುವೆಂಪು ದಂಪತಿಗಳ ಸಂಕಲ್ಪ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ವಿ ಬದುಕಿದ ರೀತಿಯ ನಡುವೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆರನಾದ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದು! ಈ ಪದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ವಿವರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೊಂದು ಸರಳವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಗೊಂಡ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಯಸುತ್ತೇನೆ.
ಕುವೆಂಪು ದಂಪತಿಗಳ ಸಂಕಲ್ಪದಂತೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಂತೆ, ಆಶಯದಂತೆಯೇ ’ಕುಮಾರ ಸಂಭವ’ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಪುತ್ರೋದಯದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉತ್ಕಟವಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಐದೈದು ಮಾತ್ರೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ಗಣಗಳ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಕವಿತೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಆವೇಗವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಕವಿಯ ಸಂತೋಷ, ಉದ್ವೇಗ ಪ್ರತಿ ಪದದಲ್ಲೂ, ಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲೂ ಮಡುಗಟ್ಟಿವೆ!
-
ಎಂದು ಭೋರ್ಗರೆದು ಒಮ್ಮೆಲೆ ತನ್ನ ಗುರುದೇವನಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸು ನಿಂತು-
ಎಂದು ಗುರುದೇವನಲ್ಲಿ ಆಶಿರ್ವಾದವನ್ನು ಬಯಸಿ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಸಮನಾದ ತೇಜಸ್ಸನ್ನುಳ್ಳ ಪುತ್ರನನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ ತನ್ನ ಶ್ರೀಮತಿಯನ್ನು
ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸಿ,
ಎಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸಂಕಲ್ಪಿಸಿ ನಿಲುಗಡೆಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸು.
ಮುಂದೆ ’ಸ್ವಾಗತ ನಿನಗೆಲೆ ಕಂದಯ್ಯ’ ಎಂಬ ಕವನದಲ್ಲಿ ’ಜನ್ಮಾಂತರದ ಬಂಧುವು ಕಲ್ಪಾಂತರದ ಬಂಧವೂ, ಶೃಂಗಾರ ಸಾಗರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವೂ’ ಆದ ಮಗನಿಗೆ,
ಎಂದು ಮಗನನ್ನು ಸಲಹುವ ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾತ್ರಿಯಿಡೀ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಗುವಿಗೆ ಕವಿ ಹೇಳುವ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿದೆ. ಕವಿಯ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ದೇವರ ಸಮಾನವಾದ ಮಗು ಈ ಲೋಕದ್ದೇ ಅಲ್ಲ! ಆದರೆ ಈ ಲೋಕದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾ ಮಗುವನ್ನು ಸಮಾಧಾನ ಮಾಡಲೆಳೆಸುವ ತಂದೆಯಾಗಿ ಕವಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಈ ರಾತ್ರಿ ಕಳೆಯುವುದು ಅಳಬೇಡ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ,
ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೩
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೩ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳ ಹದಿಮೂರನೆ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೪೪ನೇ ದಿನ. ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ೩೨೧ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೨೨) ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿ
ಹಲೋ ಡ್ಯಾಡಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನಡೆದೆ ಬಂದಿಹಳಿಂದು ತಾಯಿ ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ
ಚಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರಾ ಗಿಡವೊಂದು ಮೈಸೂರಿನ ಸಿ.ಎಫ್.ಟಿ.ಆರ್.ಐ. ಆವರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದ ಕುವೆಂಪು ದಂಪತಿಗಳು, ತಮ್ಮ ಹೋತೋಟದಲ್ಲಿಯೂ ಅಂತಹ ಗಿಡವೊಂದನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಉತ್ಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್‌ಬಾಗಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಗ ಮರಿಗೌಡ ಎಂಬುವವರಿಗೆ ಹೇಳಿ, ಊಟಿಯಿಂದ ತರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಆರೇಳು ವರ್ಷಗಳ ನಿರಂತರ ಹಾರೈಕೆಯ ಬಳಿಕ ಅದರಲ್ಲಿ ಹೂವು ಅರಳುತ್ತದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ತಾರಿಣಿಯವರು ಹೀಗೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರಾ ಮೊಗ್ಗು ಬಿಟ್ಟಾಗಿನಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಹೂ ಅರಳುವವರೆಗೂ ತಂದೆಯವರು ದಿನವೂ ಗಮನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಮೊದಲ ಹೂ ಕತ್ತರಿಸಿ ಹೂಜಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟರು. ಹೂ ಎರಡು ದಿನಗಳು ಬಾಡದೆ ಉಳಿಯಿತು. ಮೊದಲ ದಿನ ಹೂ ಅರಳಿ ಸಂಜೆ ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಮೊಗ್ಗಿನಂತಾಯಿತು. ಮಾರನೆ ದಿನ ಪೂರ್ಣ ಅರಳಿ ನಾನಾ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಪರಾಗ ಉದುರಿಸುವ ದೃಶ್ಯವಂತೂ ಅದ್ಭುತ ರಮ್ಯ. ತಂದೆಯವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಈ ದಿನ ಹೂವರಳಿದೆ. ಅದರ ಅರಳುವಿಕೆಯ ವೈಭವವೇ ವೈಭವ. ತಂದೆಯವರು ಎರಡು ದಿನಗಳೂ ದೇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೊನೆಗೂ ಅಪ್ಪಮ್ಮನವರ ಆಸೆ ನೆರವೇರಿತು. ಕವನದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಉಗಾದಿ ದಿನವೇ ಮೊದಲ ಹೂ ಅರಳಿತು. ಅಣ್ಣ ಚೈತ್ರನ ಆಗಮನವೂ ಆಯಿತು. ತಂದೆಯವರು ಹೇಳಿದರು ಅಂತೂ ಅಮ್ಮನ ಶ್ರಮ ಸಾರ್ಥಕವಾಯಿತು ಎಂದು. ಆ ಒಂದು ಹೂ ಅರಳುವಿಕೆ ಕವಿಗೆ ವಿಭೂತಿಯ ಆಗಮನದಂತೆ ಭಾಸವಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೇ 'ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರಾ ಅಥವಾ ವಿಭೂತಿ ಆಗಮನ',
ವಸಂತನ ಸಖ ಚೈತ್ರನಾಗಮನವಾಗುವ ಮತ್ತು ಕೋಕಿಲೋದಯ ಚೈತ್ರ ಉದಯರವಿಗೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬರುವ ದಿನದಂದೇ ಹೂವು ಅರಳಿದೆ. ಅರಳಿರುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಕವಿಮಾತುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪುಂಡರೀಕನೆದುರು ಮಹಾಶ್ವೇತೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದಂತೆ ಅರಳಿದ ಈ ಹೂ ಭೀಮ ದ್ರೌಪದಿಗೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಸೌಗಂಧಿಕಾ ಪುಷ್ಪಕ್ಕಿಂತ, ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯಭಾಮೆಗಿತ್ತ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು ಕವಿಗೆ!
ಹೀಗೆ ಅರಳಿದ ಹೂವು ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಹೇವಿಳಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಗಾಗಿದ್ದು, ವಿಳಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವಾಗಿ ಅರಳಿದ್ದನ್ನು ಕವಿ, ಹೇವಿಳಂಬಿಯಲ್ಲಿ ಉದಯರವಿಗೆ ದರ್ಶನವಿತ್ತ ನರವಿಭೂತಿ ವಿನೋಬಾಜಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿ, ಹೂ ಅರಳುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಭೂತಿ ಆಗಮನ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿನೋಬಾಜಿಯವರಲ್ಲಿ ನರವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಕಂಡಂತೆ ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯಾ ಗ್ರಾಂಡಿಫ್ಲೋರಾ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಸುಮವಿಭೂತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.