cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್
ಸರ್ಕಾರ
ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿನ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು ಹಾಗು ಅಪರಾಧವು 1900ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿಕೆವರೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕಳೆದ 1950ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಇಳಿಮುಖಗೊಂಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶವು ನಗರದ ನವೀಕರಣ ಹಾಗು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿ 1990ರ ದಶಕದ ತನಕ ಒಂದು "ಚೈತನ್ಯರಹಿತ ಹಾಗು ಶಾಂತಿಯುತ" ಪರಿಸರವು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಪೋಲಿಸ್ ಇಲಾಖೆ ಯು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಿಂದ ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಂತೆ ಇಲಾಖೆಯು ರೇಸಿಯಲ್ ಪ್ರೊಫೈಲ್(ಜನಾಂಗವನ್ನು ಮುಖ್ಯಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು) ಆಪಾದನೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅಪರಾಧಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪರಾಧಗಳು ತಗ್ಗಿತು. ಕಳೆದ 1999ರಿಂದೀಚೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನರಹತ್ಯೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ನರಹತ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗು 2008ರಲ್ಲಿ 2007ಕ್ಕಿಂತ 22%ನಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಹಾಗು 2006ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ 39%ನಷ್ಟು ಇಳಿಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಹಾಗು ಪರಿಹಾರಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಳ, ಕಳ್ಳತನ ಹಾಗು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಯುವಕರಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಹಾಗು ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಸೇರಿದೆ. ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ, ನಗರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿ, ನಲವತ್ತು ಹೊಸ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಟಿಮ್ ಡೋಲಾನ್ ನಗರದ ಹೊಸ ಪೋಲಿಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
thumb|left|160px|alt=Patrons walking towards door in lobby with sculpture of possibly Athena on left|ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಬ್ರರಿಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ 36,370 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜಿಲ್ಲಾಡಳಿತವು ಸುಮಾರು ನೂರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತೈದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಏಳು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಏಳು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು, ಎಂಟು ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಗಳು, ಎಂಟು ಪರ್ಯಾಯ ಶಾಲೆಗಳು, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರಿತ ಪರ್ಯಾಯ ಶಾಲೆಗಳು, ಹಾಗು ಐದು ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಳ್ಳ ಶಾಲೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸಕಾಂಗವು ನೀಡಿದ ಅಧಿಕಾರದ ಮೇರೆಗೆ, ಶಾಲಾ ಮಂಡಳಿಯು ನಿಯಮವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಶಾಲಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಯವ್ಯಯ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಹಲವು ಶಾಲಾ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮೊಂಗ್, ಸ್ಪಾನಿಶ್, ಹಾಗು ಸೊಮಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 44%ನಷ್ಟು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ, ಇದು ನಗರವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ 50 ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ನಗರವನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲದೆ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಿಶೇಷ ಸೌಲಭ್ಯವುಳ್ಳ ಶಾಲೆಗಳಿವೆ.
thumb|200px|alt=Aerial of the area around Northrop Mall|ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟದಲ್ಲಿರುವ ನಾರ್ತ್ರೋಪ್ ಮಾಲ್
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಟಿ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್, ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಡನ್ವುಡಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ, ಗ್ಲೋಬ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ/ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಬಿಸ್ನಿಸ್, ಹಾಗು ಆರ್ಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಗ್ಸ್ಬರ್ಗ್ ಕಾಲೇಜ್, ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನ್, ಹಾಗು ನಾರ್ತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳು ಖಾಸಗಿ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಾವಧಿಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು. ಕಾಪೆಲ್ಲ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಫೆಷನಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ, ಹಾಗು ವಾಲ್ಡನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಇತರ ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಾವಧಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಾಗು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಾವಧಿಯ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ St. ಥಾಮಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಹೆನ್ನೆಪಿನ್ ಕೌಂಟಿ ಲೈಬ್ರರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 2008ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. T. B. ವಾಕರ್ 1885ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು 2007ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಬಜೆಟ್ ಮುಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಮೂರು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು. ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸೆಸರ್ ಪೆಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸದ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಾಲಯವು 2006ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು 25,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಾಗು ಅವಶ್ಯಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಹಾಗು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಛಾಯಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯೂ ಸೇರಿದೆ. ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ 1,696,453 ವಸ್ತುಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಗ್ರಂಥಾಲಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 500,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಹಾಗು ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ, ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ನಗರವೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿತು. ಲೈವ್ ಸೈನ್ಸ್ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, 250,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 69 U.S. ನಗರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿತು: ಪುಸ್ತಕದಂಗಡಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ಮಾರಾಟ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಾಧನೆ ಹಾಗು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ. ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಿಯಾಟಲ್, ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್ ಪಡೆದರೆ, ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶ St. ಪಾಲ್ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಡೆನ್ವರ್, ಕೊಲೋರಾಡೋ ಹಾಗು ವಾಶಿಂಗ್ಟನ್, D.C. ಅನುಸರಿಸಿದವು.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
thumb|left|alt=Yellow light rail near Cedar/Riverside|ಸೆಡಾರ್/ರಿವರ್ಸೈಡ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಹಯಾವಾಥ ಲೈನ್ LRV.
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್-ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ ನ ಅರ್ಧಕ್ಕರ್ಧದಷ್ಟು ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಗರಗಳಲ್ಲೇ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಹುಪಾಲು ನಿವಾಸಿಗಳು ಕಾರುಗಳ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ 160,000ದಲ್ಲಿ 60%ನಷ್ಟು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರು ಒಂದು ಆಟೋಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಮೆಟ್ರೋ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಹಗುರ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಬಹುಪಾಲು ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ಯಾರನ್ಟೀಡ್ ರೈಡ್ ಹೋಮ್ ಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಚೀಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ತಡವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಿ ಹೋಗುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುವ ಭಯ ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಯವಾಥ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ LRT ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ 34,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದಲ್ಲದೆ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್-St. ಪಾಲ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಹಾಗು ಮಾಲ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೂ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳು ಮೇಲ್ಮೈ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಎತ್ತರಿಸಿದ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗಿದೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ಲಿನ್ ಅವೆನ್ಯೂ ಹಾಗು ಲೇಕ್ St./ಮಿಡ್ಟೌನ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸೇರಿವೆ) ಹಾಗು ಸರಾಸರಿ 2 miರಷ್ಟು ರೈಲು ಮಾರ್ಗವು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಲಿಂಡ್ಬರ್ಗ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ನಿಲ್ದಾಣವೂ ಸೇರಿದೆ. 40-ಮೈಲಿ ಉದ್ದದ ನಾರ್ತ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕಮ್ಯೂಟರ್ ರೈಲು, ಬಿಗ್ ಲೇಕ್ನ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಉಪನಗರಗಳಿಗೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ನವೆಂಬರ್ 16, 2009ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಬಹು-ಮಾದರಿಯ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಂದಾಜು 5,000ದಷ್ಟು ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ತನ್ನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಯೋಜಿಸಲಾದ ಮೂರನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಯವಾಥ ರೈಲು ಮಾರ್ಗದ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಹಾಗು ನಂತರ ಡೌನ್ಟೌನ್ ಈಸ್ಟ್/ಮೆಟ್ರೋಡೋಮ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟದ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಅವೇ. ಜೊತೆಗೆ St. ಪಾಲ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವು 2010ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡು 2014ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ, ನೈಋತ್ಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಎಡೆನ್ ಪ್ರೈರಿಯ ನೈಋತ್ಯ ಉಪನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯು 2015ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಏಳು ಮೈಲಿಗಳಿಂದ (11 ಕೀ.) ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಕೈವೇಸ್, ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಕೈವೇ ಸಿಸ್ಟಂ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪಾದಚಾರಿ ಸೇತುವೆಗಳು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಎಂಬತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಎರಡನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉಪಹಾರ ಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗು ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳುಈ ಪ್ಯಾಸೇಜ್‌ವೇ ಜತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಾರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತವೆ.
ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗೆ 2009ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 10%ನಷ್ಟು ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿ ಒದಗಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಪರ್ಯಾಯ ಇಂಧನ ಅಥವಾ ಇಂಧನ ಸಮರ್ಥ ವಾಹನಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಬರುವ 2011ರಿಂದ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ 343 ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗುವುದು.
ಸೈಕಲ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಜನರು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ನಗರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಸೈಕಲ್ ಬಳಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂದು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ 2010ರ "ಅಗ್ರ 50 ಬೈಸೈಕಲಿಂಗ್" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ದೊರಕಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು ನಗರದ ಬೈಕ್ ಲೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗು ಹಲವರು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲೂ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಬ್ಲಿಕ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್, ಬೈಸಿಕಲ್ ಟ್ರೇಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗ್ರಾಂಡ್ ರೌಂಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು 56 ಮೈಲುಗಳ (90 ಕೀ.)ರಸ್ತೆಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಟ್ರೇಲ್ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಡ್ಟೌನ್ ಗ್ರೀನ್ವೇ, ದಿ ಲೈಟ್ ರೈಲ್ ಟ್ರೇಲ್, ಕೆನಿಲ್ ವರ್ತ್ ಟ್ರೇಲ್, ಸೆಡರ್ ಲೇಕ್ ಟ್ರೇಲ್ ಹಾಗು ವೆಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ಪಾರ್ಕ್ವೇ ಟ್ರೇಲ್ ನ ಜೊತೆಗೆ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವು ತನ್ನ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ 34 ಮೈಲುಗಳ (54 ಕೀ.) ಉದ್ದದ ಬೈಕ್‌ಲೇನ್‌ನನ್ನು ಮೀಸಲಿರಿಸಿದೆ. ಸಾಗಣೆ ಬಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಬೈಕ್ ರಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಸೈಕಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಟ್ರೇಲ್ ಗಳು ಹಾಗು ಸೇತುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಂಚೆ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಟೋನ್ ಆರ್ಚ್ ಬ್ರಿಜ್ ಇಂದು ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರ ಹಾಗೂ ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಸೈಕಲ್, ಬಸ್ ಹಾಗು LRT ಪಥಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಐದನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಲ ನಗರವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿತು.
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್-ಸೈಂಟ್ ಪಾಲ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು (MSP)3400 acre ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 5, ಇಂಟರ್ಸ್ಟೇಟ್ 494, ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 77, ಹಾಗು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಟೇಟ್ ಹೈವೇ 62ಗಳ ನಡುವೆ ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಮೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಹನ್ನೆರಡು ದೇಶೀಯ, ಏಳು ಚಾರ್ಟರ್ ಹಾಗು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಡೆಲ್ಟ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್, ಮೆಸಬ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್ ಹಾಗು ಸನ್ ಕಂಟ್ರಿ ಏರ್ ಲೈನ್ಸ್‌ಗಳ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಧಾನ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಚಿಕಾಗೋ ಹಾಗು ಸಿಯಾಟಲ ನಡುವೆ ಹಾರಾಡುವ ಅಂಟ್ರಕ್ನ ಎಂಪೈರ್ ಬಿಲ್ಡರ್ St. ಪಾಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮಿಡ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಬಾರಿಯಂತೆ ಪ್ರತಿ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಲುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮ
thumb|left|alt=sandstone tower with square windows on the corner of the Nicollet Mall|ನಿಕೊಲೆಟ್ ಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ WCCO-TV ಐದು ಪ್ರಮುಖ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ: ಸ್ಟಾರ್ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್, ಫೈನಾನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಮರ್ಸ್ , ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸ್ಪೋಕ್ಸ್ಮನ್-ರೆಕಾರ್ಡರ್ , ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಿ ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಡೈಲಿ ಹಾಗು MinnPost.com. ಇತರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೆಂದರೆ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಸಿಟಿ ಪೇಜಸ್, Mpls. St.ಪಾಲ್  ಹಾಗು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಮಂತ್ಲಿ  ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮಾಸಿಕವಾಗಿ, ಹಾಗು ಉಟ್ನೆ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ 2008ರಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಸುದ್ದಿಯ ಓದುಗರು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್, ಟ್ವಿನ್ ಸಿಟೀಸ್ ಡೈಲಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ , ಡೌನ್ಟೌನ್ ಜರ್ನಲ್ , ಕುರ್ಸೋರ್ , MNSpeak ಹಾಗು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ಇತರ ಅಂತರ್ಜಾಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಳೆದ 1996ರಲ್ಲಿ ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್, "ಇದೀಗ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಮರ್ಡರಾಪೋಲಿಸ್' ಎಂದು ಅಚ್ಚಾದ ಟೀ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳು ಬಂದಿವೆ", ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸದಸ್ಯರು ನಗರದ ಹೆಸರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿತು.
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವು ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೇಡಿಯೋಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕ್ಲಿಯರ್ ಚಾನೆಲ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಏಳು ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೋತೃಗಳು ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಮೂರು ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೇಡಿಯೋಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಜಾಲಗಳು ಅಂಗಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎರಡು ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
thumb|alt=KFAI and the back entrance to old buildings with brightly colored woodwork|ಸೆಡಾರ್-ರಿವರ್ಸೈಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ KFAI ರೇಡಿಯೋ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ನಿಕೊಲೆಟ್ ಮಾಲ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೇರಿ ಟೈಲರ್ ಮೂರೇಯ ಒಂದು ಪ್ರತಿಮೆಯು,ಮಿನ್ನಿಯಾಪೊಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ,1970ರ ದಶಕದ CBSಟೆಲಿವಿಷನ್‌ನ ಮುಜುಗರದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಎದುರಿಸುವ ಹಾಸ್ಯ ಧಾರಾವಾಹಿ ದಿ ಮೇರಿ ಟೈಲರ್ ಮೂರ್ ಶೊ ನ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ದೇಶಕರು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಸರಣಿಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆರಂಭಿಕ ದೃಶ್ಯಭಾಗದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮೂರೇ, ತನ್ನ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ಸ್ ಹಾಗು ಮೂವತ್ತ-ಒಂದು ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಧರ್ಮ ಹಾಗು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯಗಳು
thumb|left|alt=St. Mark's seen from slightly above|ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಸ್ಕಲ್ಪ್‌ಚರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಿಂದ I-94ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಲೋರಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ St. ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ನ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಕತಿಡ್ರಲ್ ಇಂದಿನ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳಾದ ಡಕೋಟ ಜನರು, ಗ್ರೇಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇರಿಸಿದ್ದರು ಜೊತೆಗೆ ಯುರೋಪ್ ನ ಎಲ್ಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಐವತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂಗಡಗಳು ಹಾಗು ಧರ್ಮಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಗರ್ಜಿಗಳು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿವೆ. ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಿಂದ ಆಗಮಿಸಿದ ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಕ್ರೈಸ್ತ ಪ್ರಾಟಿಸ್ಟಂಟ್ಗಳು, ಕ್ವೇಕರ್ಗಳು, ಹಾಗು ಯೂನಿವರ್ಸಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು(ಸರ್ವಮೋಕ್ಷವಾದಿಗಳು) ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ನಗರದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕೊಲೆಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್/ಪೂರ್ವ ದಂಡೆಯ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಲೌರ್ಡೆಸ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಯೂನಿವರ್ಸಲಿಸ್ಟ್ ಗಳು 1856ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಹಾಗು ನಂತರ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಷಾರೈ ಟೋವ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ 1878ರಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, 1902ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಹೂದಿ ಸಮುದಾಯವು ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್‌ನ ಈಸ್ಟ್ ಐಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು, 1920ರಿಂದ ಈ ಮಂದಿರವು ಟೆಂಪಲ್ ಇಸ್ರೇಲ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. St. ಮೇರಿಸ್ ಆರ್ತೋಡಾಕ್ಸ್ ಕತಿಡ್ರಲ್ ನ್ನು 1887ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಒಂದು ಮಿಷಿನರಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು 1897ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು ಜೊತೆಗೆ 1905ರಲ್ಲಿ U.S.ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ರಷ್ಯನ್ ಆರ್ತೋಡಾಕ್ಸ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. U.S.ನ ಮೊದಲ ಬಸಿಲಿಕ, ಲೋರಿಂಗ್ ಪಾರ್ಕ್ ಸಮೀಪದ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಸಿಲಿಕ ಆಫ್ ಸೈಂಟ್ ಮೇರಿಯನ್ನು ಪೋಪ್ ಪಿಯಸ್ XI ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಕಳೆದ 1972ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಪರಿಹಾರ ನಿಯೋಗವು ಮೊದಲ ಶಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಉಗಾಂಡದಿಂದ ಮರುನೆಲೆಗೊಳಿಸಿತು. ಕಳೆದ 2004ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 20,000 ಹಾಗು 30,000 ನಡುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಗರವನ್ನು ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
thumb|upright|alt=Christ Church with its tower and cross|ಎಲಿಯೇಲ್ ಸಾರಿನೇನ್ ನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಲುಥೆರನ್ ಬಿಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಾಮ್ ಎವ್ಯಾಂಜಲಿಸ್ಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್, ಡಿಸಿಶನ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್, ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ಪಿಚರ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗು ದೂರದರ್ಶನದ ವಿತರಣಾ ಕಚೇರಿಯು ಸುಮಾರು ನಲವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 1940ರ ದಶಕದ ಕಡೆಯ ಭಾಗದಿಂದ 2000ರದವರೆಗೂ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜಿಮ್ ಬಕ್ಕೆರ್ ಹಾಗು ಟಮ್ಮಿ ಫಾಯೇ ಪೆನ್ಟೆಕೋಸ್ಟಲ್ ನಾರ್ತ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವಾಗ ಸಂಧಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು 1980ರ ದಶಕದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಈ ಸೇವೆಯು 13.5 ದಶಲಕ್ಷ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಇಂದು, ನೈರುತ್ಯ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಆಲಿವೆಟ್ ಲುಥೆರನ್ ಚರ್ಚ್ 6,000 ಸಕ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಲುಥೆರನ್ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲಾಂಗ್ ಫೆಲೋ ನೆರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಲುಥೆರನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಎಲಿಯೇಲ್ ಸಾರಿನೇನ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದಾಯವು ನಂತರ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು, ಇದನ್ನು ಅವರ ಮಗ ಏರೋ ಸಾರಿನೇನ್ ವಿನ್ಯಾಸಮಾಡಿದ.
ಲೋಕೋಪಕಾರ ಹಾಗು ದಾನ ಧರ್ಮಗಳು ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್-St. ಪಾಲ್ ನಗರಗಳ 40%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಕರು ಸ್ವಯಂ ಸೇವೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸೇವೆಯು U.S.ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚ್ಯಾರಿಟೀಸ್ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ರೆಫ್ಯೂಜಿ ಕಮಿಟಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ನೆರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಆಫ್ರಿಕಾ,ಬಾಲ್ಕನ್ಸ್ ಹಾಗು ಏಶ್ಯದ ಹತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಯಾವುದೇ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಅಗ್ರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ನಾಗರೀಕರೆನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಬಿಸ್ನೆಸ್ಸ್ ಎಥಿಕ್ಸ್  ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ CRO  ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಿಂದಿನದಾಗಿತ್ತು. ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಒಂಬೈನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧರ್ಮದತ್ತಿಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವನ್ನು ನೀಡಿ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ದಾನಿಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ಒಟ್ಟಾರೆ ದತ್ತಿ ದೇಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ 13%ನಷ್ಟು ಕಲೆ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಕಲಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ $1 ಶತಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾಂಶವು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗಗಳು
thumb|left|alt=Main entrance of HCMC|ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹೆನ್ನೆಪಿನ್ ಕೌಂಟಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ (HCMC) ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲೂ ಏಳು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳೆಂದು U.S. ನ್ಯೂಸ್ & ವರ್ಲ್ಡ್ ರಿಪೋರ್ಟ್ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದೆ - ಅಬ್ಬೋಟ್ ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆ( ಅಲ್ಲಿನದ ಒಂದು ಅಂಗ), ಚಿಲ್ಡ್ರನ್'ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಸ್, ಹೆನ್ನೆಪಿನ್ ಕೌಂಟಿ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ (HCMC) ಹಾಗು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಮಿನ್ನೇಸೋಟ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್, ಫೇರ್ ವ್ಯೂ. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ VA ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್, ಶ್ರೈನರ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಸ್ ಫಾರ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಹಾಗು ಅಲ್ಲೈನಾ`ಸ್ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಐ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಸಹ ನಗರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಚೆಸ್ಟರ್, ಮಿನ್ನೇಸೋಟನಲ್ಲಿರುವ ಮೇಯೋ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ನಗರದಿಂದ 75 ನಿಮಿಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೆರೈಟಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. 1957ರೊಳಗೆ ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೋಗಿಗಳು ತೆರೆದ-ಹೃದಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮಕ್ಕಳು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ C. ವಾಲ್ಟನ್ ಲಿಲ್ಲೆಹೇಯಿರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ, ಮೆಡ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಒಯ್ಯಲು ಅನುಕೂಲವಾದ ಹಾಗು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದಾದಹೃದಯದ ಗತಿರೂಪಕಗಳನ್ನು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿತು.
ಸೋದರ ನಗರಗಳು
ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಲಾದಂತೆ ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ ನಗರವು 10 ಅವಳಿ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಹಾಗು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಮಿನ್ನಿಯಾಪೋಲಿಸ್ 🇨🇦 ವಿನ್ನಿಪೆಗ್ (ಕೆನಡಾ) ಜೊತೆಗೆ ಸೋದರ ನಗರಗಳೆನಿಸಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿಗಳು
ಬೀಜಗಣಿತ
thumb|algebar structures ಬೀಜಗಣಿತ(algebra)ವು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ.ಬೀಜಗಣಿತದ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಗಣಿತದ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅರಿವಾಗಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ.ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು,ತಂತ್ರಜ್ಞರು ದಿನನಿತ್ಯ ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯೂ ಬೀಜಗಣಿತ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫ ನೇ ತರಗತಿಯಿಂದ ಬೀಜಗಣಿತದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡುವರು.ನಂತರದ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಣಿತದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೀಜಗಣಿತದ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಬೀಜಗಣಿತವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪಟ್ಟಾಯ
ಪಟ್ಟಾಯವು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪೂರ್ವತೀರದಲ್ಲಿದ್ದು ಒಂದು ಪ್ರವಾಸೀತಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ರಾಜಧಾನಿ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ನಿಂದ ೧೬೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್
ಥಾಮಸ್ ಹಾಬ್ಸ್
ಮಲ್ಮೆಸ್ಬರಿ ಥಾಮಸ್ ಹಾಬ್ಸ್ ( 1588 ರ ಎಪ್ರಿಲ್ 5 - 4 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1679 ), ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳಮಾಲ್‍ಮ್ಸ್‍ಬರಿ ಥಾಮಸ್ ಹಾಬ್ಸ್,ಆಧುನಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡವನು. ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಫಾರ್ ನಿರಂಕುಶತ್ವ ಒಂದು ಚಾಂಪಿಯನ್, ಹಾಬ್ಸ್ ಸಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಲಿಬರಲ್ ಚಿಂತನೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ : ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಲ ; ಎಲ್ಲಾ ಪುರುಷರು ಎಂಬ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ( ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ನಂತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾರಣವಾಯಿತು ) ರಾಜಕೀಯ ಸಲುವಾಗಿ ಕೃತಕ ಪಾತ್ರ ; ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ " ಪ್ರತಿನಿಧಿ " ಮತ್ತು ಜನರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಆಧರಿಸಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು,ಮತ್ತು ಜನರು ಎಲೆಗಳು ಕಾನೂನಿನ ಉದಾರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರು.
ಅವರು ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಎಂಬ ಇತರ ಮ್ಯಾಟರ್ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯ ಭೌತಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಾನವರ ತಿಳುವಳಿಕೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಉಳಿದಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು "ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ" ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸ್ವಾರ್ಥಪರ ಸಹಕಾರ ಎಂದು ಮಾನವ ತನ್ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯಗಳ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಸತ್ಯಂ
''ಈ ಲೇಖನವು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ 'ಸತ್ಯಂ' ಅವರ ಬಗ್ಗೆ. <BR> ಸತ್ಯಂ - ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿ.'' <BR>
ಸತ್ಯಂ - ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.(ಜನನ ೧೭-೫-೧೯೩೫ ನಿಧನ೧೨-೧-೧೯೮೯)
ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನಿಂದ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದವರಿದ್ದಾರೆ,ವೀಣೆಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದವರಿದ್ದಾರೆ,ಗಿಟಾರದಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದವರಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ "ಡೋಲಕ್" ನಿಂದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೆಂದರೆ "ಸತ್ಯಂ".
ಸತ್ಯಂ ಮೂಲತ: ತೆಲುಗಿನವರು.ಸತ್ಯಂ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು"ಚೌಳ್ಳ ಪಿಳ್ಳೆ ಸತ್ಯ ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿ " ಜನಿಸಿದ್ದು ೧೯೩೫ ಮೇ ೧೭ ರಂದು ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಜಯ ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗಾದೆವಲಪ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ.ತಾಯಿ ಕಾಂತಮ್ಮ ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ,ತಂದೆ ಹನುಮಂತ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಕೂಡಾ ಭಾಗವತ ಮೇಳಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು.ಅವರ ಹಾಡೆಂದರೆ ಜನ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು.ತಂದೆ ಹತೂರುಗಳ ಜಹಗೀರುದಾರರು.ವೈಭವದ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಸತ್ಯಂ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಹುಚ್ಚ್ಚು ಎಳವೆಯಿಂದಲೇ ಹಿಡಿಯಿತು.ತಂದೆಗಾದರೂ ಮಗ ಉನ್ನತ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು.ಅದ್ದರೆ ಸತ್ಯಂ ತಲೆಗೆ ವಿದ್ಯೆ ಹತ್ತಲಿಲ್ಲ,ತಂದೆ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ.ಪ್ರೌಡಶಾಲೆಯ ಎರಡನೇ ವಷ೯ದಲ್ಲಿ ನಪಾಸಾದಾಗ ತಂದೆಯ ಉಗ್ರ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಬಾಲಕ ಸತ್ಯಂ ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದ.ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಬದುಕಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿ ನೀಡಿ ಸೇರಿದ್ದು ಕಾಕಿನಾಡದ "ಹ್ಯಾಪಿ ಹೋಂ" ಅನ್ನು.
ಅಲ್ಲಿ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಊಟ ಬಟ್ಟೆ ನೀಡಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು.ಅನಾಥ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸತ್ಯಂ ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್,ಅಂಜಲೀ ದೇವಿ,ರೇಲಂಗಿ ಮೊದಲಾದವರಿದ್ದರು.ಅವರಲ್ಲರ ಒಡನಾಟ ಸತ್ಯಂ ಕಲಾಭಿರುಚಿ ವಿಕಸಿತವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಅಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತರಾದ ಒಬ್ಬ ಮಹನೀಯರೆಂದರೆ ಆದಿನಾರಾಯಣರಾವ್.ಅವರಾಗಲೇ "ಅಂಜಲಿ"ಚಿತ್ರದ 'ಕುಹೂ ಕುಹೂ ಬೋಲೆ ಕೊಯಲಿಯಾ' ಅಮರಗೀತೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ದರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಮುಂದೆ "ಮಯಾಲಮಾರಿ"ಸ್ವಂತ ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಸಲು ನಿರ್ದರಿಸಿದಾಗ  ಸತ್ಯಂ ಅವರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು,ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರದು ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕನಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ  ನಿರ್ವಹಣೆಯವರೆಗೆ ದಶವಾತರ. ಒಮ್ಮೆ ಢೋಲಕ್ ವಾದಕ ಬಾರದಾಗ ಸತ್ಯಂ ತಾವೇ ನುಡಿಸಿದರು.ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದರೂ ಆದರು.ಹಲವು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಢೋಲಕ್ ನುಡಿಸಿದರು. ಆದಿನಾರಾಯಣರಾವ್ ಅವರ "ಸ್ವರ್ಣ ಸುಂದರಿ"ಯಲ್ಲಂತೂ ಅವರ ಢೋಲಕ್ ವಾದನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿನ "ಫಿಲಂ ಸೆಂಟರ್" ಕಲಾಪ್ರೇಮಿಗಳ ನೆಚ್ಹಿನ ತಾಣವಾಗಿತ್ತು.ಎಲ್ಲಾ ಬಾಷೆಯ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿ ಎಂ.ಎಸ್.ನಾಯಕ್ ಅವರಿಗೆ ಸತ್ಯಂ ಖ್ಯಾತಿ ತಿಳಿಯಿತು.ಅವರಾಗ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು.ಅದಕ್ಕೇ ಸತ್ಯಂ ಅವರನ್ನೇ ಏಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಬಳಸಬಾರದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು.ಡೋಲು ವಾದನಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತರಾಗಿದ್ದ ಸತ್ಯಂ ಅವರಿಗೂ ಬದಲಾವಣೆ ಬೇಕಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗೆ ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ"ಶ್ರೀ ರಾಮಾಂಜನೇಯ ಯುದ್ದ " ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ 'ಹನುಮನ ಪ್ರಾಣ",ಜಗದೀಶನಾಡುವ ಜಗವೇ ನಾಟಕ ರಂಗ","ಜಯ ಜಯ ರಾಮ ಜಯ ಘನ ಶ್ಯಾಮ "ಮೊದಲಾದ ಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದವು. ಮುಂದೆ ಸತ್ಯಂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೆಲೆ ನಿಂತರು."ಒಂದೇ ಬಳ್ಳಿಯ ಹೂವುಗಳು " ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಂ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಂಟನ್ನು ಬಳಸಿ "ಮಹಮದ್ ರಫಿ " ಅವರಿಂದ "ನೀನೆಲ್ಲಿ ನಡೆವೆ ದೂರ "ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿಸಿದರು.ಗಾಂದಿ  ನಗರ ಚಿತ್ರದ "ನೀ ಮುಡಿದ ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೂವಿನ ಮಾಲೆ " ಹಾಡು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದು ಐದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಂ "ಪಾಲ ಮನಸಲು"ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ೩೬ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ  ೩೧೨ ತೆಲುಗು,೧೩೧ ಕನ್ನಡ ,೧೦ ತಮಿಳು,ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಮಲಯಾಳಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದ ಸತ್ಯಂ ಬಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಾಮಧೇನುವಾಗುತಿದ್ದರು.ಹಣ ಎಷ್ಟೇ  ಕಡಿಮೆ ಕೊಟ್ಟರೂ  ಅವರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ತಾಜಾತನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ರೌಡಿ ರಂಗಣ್ಣ, ಕ್ರಾಂತಿವೀರ, ನಾಗಕನ್ಯೆ, ಅಪರಾದಿ, ನಾಗರಹೊಳೆ, ಸಹೋದರರ ಸವಾಲ್,ಸೀತಾ ರಾಮು,ಸವತಿಯ ನೆರಳು, ಆರದ ಗಾಯ,ತಾಯಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ,ಕೆರಳಿದ ಸಿಂಹ, ಸಾಹಸಸಿಂಹ, ತಿರುಗು ಬಾಣ,ಗಂಡ ಭೇರುಂಡ,  ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ಸಂಗೀತ ಇಂದಿಗೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ,ಅದರ ಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿವೆ.೧೯೮೯ರ ಜನವರಿ ೧೨ ರಂದು  ತಮ್ಮ ೫೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ತೀವ್ರ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಶಿವರಂಜಿನಿ,ಕಲ್ಯಾಣಿ,ಮಧ್ಯಮಾವತಿ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಸ ನೆಲೆಗೆ ಒಯ್ದಿದ್ದ ಸತ್ಯಂ "ಸೆಕೆಂಡ್ ಫಾಲೋ 'ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದರು.ಅನಂತ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ,ಹತ್ತಾರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಅವರ ಬದುಕು ಅಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೇ ದೊಡ್ಡ ನಷ್ಟವೆನ್ನ ಬಹುದು. "ನಮನ "
ಉಲೇಖಗಳು
https://www.saregama.com/artist/m-sathyam_26354/albums
https://www.veethi.com/india-people/chellapilla_satyam-profile-9305-24.htm
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಇ೦ಡೋ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಘರ್ಷಣೆ
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ದ೦ಗೆಕೋರರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿತ೦ತ್ರಣವನ್ನು ಹೊ೦ದಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಿದೆ.ಅ೦ತರಾಜ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ೦ತೆ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವೆ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ೧೯೪೭ ರಿಂದ ಉದ್ಬವಿಸಿದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಕೋಮುವಾದಿಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ೦ತೆಯು,ಕೆಲವು ಕಾಶ್ಮೀರಿಗಳೂ ತಾವೇ ಸ್ವತ೦ತ್ರರಾಗಲು ಹವಣೀಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದ ಕಾರಣ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತ೦ದಿದೆ.
ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಲವಾರು ಯುದ್ದಗಳನ್ನು ಕೈಗೊ೦ಡಿದ್ದು, ಪ್ರಮುಖವಾದುದೆಂದರೆ ಇ೦ಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸ೦ಗ್ರಾಮ ೧೯೪೭,೧೯೬೫ ಮತ್ತು ೧೯೯೯,೧೯೮೪ ರಿಂದ ಈ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ದಿಸಿದ೦ತೆ,ಸಿಯಾಚಿನ್ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯಕ್ಕೂ ಸ೦ಭದಿಸಿದ೦ತೆ ಹಲವು ಕದನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ.ಭಾರತವು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ ೪೩ ರಷ್ಟು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯಗಳು ಎ೦ದರೆ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಕಣಿವೆ,ಲಡಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಯಾಚಿನ್ ಭಾರತದ ನಿಯ೦ತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.೧೯೭೦ ರಿಂದ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಹಲವು ಸಧಾರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತ೦ದಿದೆ.ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಶದಲ್ಲಿನ ಶೇಕಡ ೩೭ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಅಜದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ ಎಂದು ಹೆಸರು ನೀಡಿದೆ.ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬ೦ದಿಗಳು ಅಲ್ಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೇರಲು ಮು೦ದಾಗುತ್ತಿದೆ.೧೯೭೦ರ ವರೆಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸ್ವಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು ೧೯೮೮ರ ನಂತರ ಹಲವಾರು ಸುಧಾರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು  ಜಾರಿಗೆ ತ೦ದಿದೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯಿ೦ದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಾವು-ನೋವುಗಳು ಸ೦ಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ.ಇದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ ಸಿನಿಮಾಗಳು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ದ ದ್ವನಿ ಎತ್ತುವ೦ತಾಗಿದೆ.೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೇ ಅ೦ತರಾಷ್ಟೀಯ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಒಕ್ಕುಟದ  ಆಶಯದ೦ತೆ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಷ್ಟೀಯ ಸ೦ಘ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುವ೦ತೆ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು.ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ೦ತೆ ಕಾಶ್ಮೀರದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭಾರತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದು ,ಭಾರತದ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ದೃಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹಲವು ಚಿ೦ತಕರುಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಕಾಶ್ಮೀರದ ಇತಿಹಾಸ
ಜಾನಪದ ಕತೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪದದ ಅರ್ಥ ತೇವಾ೦ಶದಿ೦ದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರದೇಶ(ಸ೦ಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ 'ಕ' ಎ೦ದರೆ ನೀರು ಎ೦ದರ್ಥ ಮತ್ತು 'ಶ್ಮೀರ' ಎ೦ದರೆ ತೇವ ಎ೦ದರ್ಥ, ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರ೦ಗಿಣಿ ಕಾಶ್ಮೀರವು ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಹಿ೦ದು ದ೦ತ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 'ಸಪ್ತಋಷಿ' ಎ೦ಬ ಸಾದು ಕಶ್ಯಪನ ಮಗ ಅವನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ತಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಭಾವವಾಗಿ ಆತ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ನೀರಿನ ಅಭಾವ ತೀರಲು ಅಲ್ಲಿಯೆ ನೆಲೆಸುವುದಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊ೦ಡ ಎ೦ಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ.ಕಶ್ಯಪ ಎ೦ಬ ಹೆಸರು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಏಕೆ೦ದರೆ ಕಶ್ಯಪನು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗುಹೆಗಳ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು'ಕಶ್ಯಪಪುರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಹೇರೋಡಟಸ್ ನ(೩.೧೦೨,೪.೪೪),ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಬೌದ್ದ ಸ್೦ನ್ಯಸಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್-ಮಿ-ಲೊ ಎ೦ಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ ಇತ್ತೆ೦ದು ಇಸಿಯಾನ್ ಸ್ಯಾ೦ಗ್ ತಿಳಿಸುತ್ತನೆ.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ 'ಪಾಶ್ತುನ್-ದುರಣಿ' ಎ೦ಬ ರಾಜ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ನ ದೊರೆ ರಣಜಿಥ್ ಸಿ೦ಗ್ ನಿ೦ದ ಪಡೆದ ಎ೦ಬ ಸಾಕ್ಶಿಗಳಿವೆ. ೧೯೪೫-೪೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರವು ಲಾಹೋರದ ಒಪ್ಪ೦ದದ೦ತೆ ಈಸ್ಟ್ ಇ೦ಡಿಯ ಕ೦ಪನಿಯ ಆಡಳೀತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು.
ಭಾರತವು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾದ್ರಿರೂಡನಾದ ಹರಿಸಿಂಗನಿಂದ ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ೧೯೩೫ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭ ಭಾರತೀಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಸಮ್ಮತಿ ನೀಡಿತು. United nations security council resolution 1172
೧೯೪೭ ರ ಇ೦ಡೊ-ಪಾಕ್ ಕದನ
ಹಲವು ಗೊದಲಗಳ ನಡುವೆ ಮಹರಾಜ ಹರಿಸೊ೦ಗನು ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಭಾರತದ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊ೦ಡ ನಂತರ ಉಗ್ರ ಮುಸ್ಲಿ೦ರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಬಾರಮುಲ್ಲ ಎನ್ನುವ೦ತಹ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿತು.ರಾಜ ಹರಿ ಸಿ೦ಗ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಶ್ಮೀರವು ಇ೦ಡೋ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಒಪ್ಪ೦ದಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕ್ರಾ೦ತಿಕಾರಿಗಳು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ನಡೆಸ್ತ್ತಿತ್ತು.ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಹಾರಾಜನು ಸೇನಾಡಳಿತದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಬಯಸಿದ. ಈ ಸ೦ದರ್ಬದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾ೦ಗಗಳು ಶ್ರೀನಗರವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು.ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಒಪ್ಪ೦ದದ೦ತೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು.ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರವು ಭಾರತದ ಆಳಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುವ೦ತೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ .ಅಲ್ಲದೆ ವೊಕ್ಕಟದ ಹಲವು ಸ್ವಯ೦ಸೇವಕರು ಭಾರತದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತನದ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ನಿಯ೦ತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತೆತ್ತರು.
೧೯೬೫ ಮತ್ತು ೧೯೭೧ರ ಕದನಗಳು
ಈ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ್ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬಿರುಕನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ೧೯೭೧ ರ ಇ೦ಡೋ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸೋಲು೦ಡು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೈನ್ಯವು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಶರಣಗತವಾಯಿತು. ನಂತರ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಸಿಮ್ಲಾ ಒಪ್ಪ೦ದವಾಯಿತು.ಈ ಒಪ್ಪ೦ದದ೦ತೆ ಎರಡು ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಶಾ೦ತಿಯನ್ನು ಕದಡದ೦ತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು..
ಆಲ್ ಖೈದಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ಒಸಾಮ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜನರಿಗೆ ಬಹಿರ೦ಗ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು,ಅಮೇರಿಕಾ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ನೆರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಮೇರಿಚಾದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲದೆ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಯು ಎಸ್ ನ ತ೦ಡವೊ೦ದು ಆಲ್ ಖೈದಾ ಉಗ್ರರು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ೦ದು ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಆದ್ದ್ರಿಂದ ಈ ಕಾರನ್ದಿ೦ದಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾವು ವಿಶೇಷ ತ೦ಡ ಒ೦ದನ್ನು ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್ ನನ್ನು ಬ೦ದಿಸಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಯು ಎಸ್ ಗೆ ತಿಳಿದ ಮಾಹಿತಿಯ೦ತೆ ಈ ಮುಜಾಯಿನ್ ತ೦ಡವು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಶಾ೦ತಿಯನ್ನು ಕದಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹ೦ದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆಲ್ಖೈದ ತ೦ಡವು ತನ್ನ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಒಳಗೆ ನುಸುಳಲು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿತು. ಯು ಎಸ್ ನ ವಿಶ್ಲೆಶಣೆಯ೦ತೆ ಆಲ್ಖೈದಾ ಮತ್ತು ತಾಲಿಭಾನ್ ಎ೦ಬ ಎರಡು ಉಗ್ರ ಗು೦ಪುಗಳು ಅಫ್ಘನಿಸ್ತಾನದಿ೦ದ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಗು೦ಪುಗಳಾಗಿದ್ದವು.೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಾತವುಲ್ಲ ಮುಜಾವುದ್ದೀನ್ ನಾಯಕ ಫಜಲೂರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಕಲೀಲ್ ಮುಸ್ಲಿ೦ಮರ್ರಿಗೆ ಅಮೇರಿಚ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದನು.ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಲಶ್ಕರ-ಇ-ತೊಯಿಬಾ ಮತ್ತು ಮೊಹಮದ್ ತೈಬಾ ಉಗ್ರ ಸ೦ಘಟನೆಗಳು ಉಗ್ರರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆಯಿತು.
ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಸಮಸ್ಯೆ
೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದರು.ಈ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೈಪರಿತ್ಯದ ಸಹಾಯದಿ೦ದ ಲಡಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮಿರದ ಕಣಿವೆಗೆ ಸ೦ಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದ ಶ್ರಿನಗರ ಮತ್ತು ಲೇಹಾವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯ೦ತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊ೦ಡರು.ಈ ಒಂದು ನಡೆಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡೆವೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು,ಆದರೆ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಕದನವು ಮುಂದೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಕದನ ಸ೦ಭ್ವಿಸುವ ವತಾವರಣ ಎರ್ಪಟ್ಟು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅದ್ಯಕ್ಶ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿ೦ಟನ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತ೦ದಾಗ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದ ಉಗ್ರರು ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿ೦ತಿರುಗಿದರು.
ಕಾಶ್ಮೀರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು
೧೯೪೭ ರ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ ಈ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಎಕೆ೦ದರೆ ಎರಡು ದೇಶಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದವು.ಅಲ್ಲದೆ ಬೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹೊ೦ದಿಕೊ೦ಡಿದ್ದ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹಲವಾರು ಉಪ ಖ೦ಡಗಳು ಅಫಘನಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಚೈನಾದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜಾದಿಕಾರವನ್ನ ಹೊ೦ದಿದ್ದು ಹರಿ ಸಿ೦ಗನು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಇ೦ಡಿಯಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿ ನಿಯ೦ತ್ರಣ ಹೊ೦ದಿದ್ದನು.ಅ೦ಕಿ ಅ೦ಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸ೦ಖ್ಯೆ ಇದೆ. ಬಿ ಬಿ ಸಿ ನೀಡಿರುವ ವರದಿಯ೦ತೆ ೧.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ೨ ದೇಶಗಳ ನಿಯ೦ತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪೂ೦ಜಾ, ರಾಚೋರಿ,ಮತ್ತು ದೋಡಾ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿ೦ಮರು ಬಹುಸ೦ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು ಲಡಕ್ ಪ್ರಾ೦ತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಯ ಮುಸ್ಲಿ೦ಮರು ಬಹುಸ೦ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ಭಾರತ ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಸಿದ್ದಾ೦ತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡದೆ ಮುಸ್ಲಿ೦ಮರು ಬಹುಸ೦ಖ್ಯಾತ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದ್ರು. ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾರತದ ಜಾತ್ಯಾತೀತತೆಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅ೦ಗವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಮಹಾರಾಜ ಹರಿಸಿಂಗನುಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರುವಂತೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ. ಭರತವು ವ್ಯವಹಾರಿಕವಾಗಿ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾರತದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು,ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತದ ಫ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ ಸಿಂಗ್ ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದಡಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವಂತೆ, ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಕಾಳಜಿಯಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ರಚನೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕ್ರಮಗಳು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಿಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅನೈತಿಕವಾಗಿ ಗಡಿರೇಖೆ ದಾಟುವ ಸಮಸ್ಯೆ
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಗಡಿರೇಖೆಗೆ ಸಂಭದಿಸಿದಂತೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕದನಗಳು ಸಿಯಾಚಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿವೆ. ಭಾರತವು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ತುಕಡಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೨೦೦೦೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಗಡಿರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ನೇಮಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಗಡಿರೇಖೆ ದಾಟುವ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು. ಆದ ಕಾರಣ ಭಾರತವುಗಡಿರೇಖೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಪಟಳದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು.೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಬ ಪವೆ೯ಸ್ ಮುಷರಪ್ ಗಡಿಯ ಒಳನುಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ನೀರಿನ ಸಮಸ್ಯೆ
ಕಾಶ್ಮೀರವು ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕದನಕ್ಕೆ ನೀರು ಸಹ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಹಿತು ಕಾಶ್ಮೀರವು ಹಲವು ನದಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು ಈ ನದಿಗಳು ಹರಿವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ೬೦% ಭಅರತದಲ್ಲಿ ೨೦% ಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ೫% ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ೧೫% ರಷ್ಟು ಇದ್ದಿತು. ಈ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನದಿಗಳೆಂದರೆ ಜೀಲಂ &ಚೀನಾಬ್ ಮತ್ತು ಇದರ ಉಪನದಿಗಳು ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್,ಸಟ್ಲೆಜ್ ಇವು ಪಅಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಮುಖ ನೀರಿನ ಮೂಲಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯು ಭಾರತ & ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಈ ನದಿಯು ಎರಡು ದೇಶಗಳ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು ಆದರೆ LOC(line of control) ತಿಳಿಸುವಂತೆ ಈ ನದಿಯು ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಾರದೆ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ೨ ದೆಶಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ೧೯೬೦ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ಸಿಂಧೂ ನದಿಯು ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸಿಂದೂ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಜೀಲಂ.ಜಿನಾಚ್, ಸಿಂದೂ ಈ ೩ ಉಪನದಿಗಳೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೆರುವಂತೆ ಪೂವ೯ಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಸಟ್ಲೆಜ್, ರಾವಿ, ಬಿಯಾಸ್, ಭಅರತಕ್ಎ ಸೆರುವಂತೆ ಎರಡು ರಅಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಹಿತು
ಉಗ್ರರ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಂಬಂಧ
ಭಾರತವು ಈ ಮೇಲಿನ ಉಗ್ರರ ಜೊತೆಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಂಬಂದವನ್ನ ಸಾಕ್ಷಿ ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾಸ್ಚಿಮಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾಹುತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅದ್ಯಕ್ಷ ಮಾಜಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ತ ಪವೆ೯ಜ್ ಮುಷರಪ್ ಲಂಡನ್ ಒಂದರ ಸಂದಶ೯ನದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಕಾ೯ರವುಉಗ್ರತಂಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಅಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಸಅವ೯ಜನಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಅಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರಣ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಉಗ್ರರಿಗೆ ಪ್ರೆರೆಪಣೆಯನ್ನು ನಿಡುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು ಮಅತ್ತು ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ ಮಅತ್ತು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ರ ಜಂಟಿ ಸಂದಶ೯ನದಲ್ಲಿ ಸಿಂಗರು ಭಾರತವು ಈ ಉಗ್ರರಿಗೆ ಯಾವುದೆ ರೀತಿ ಹೆದರುವುದಿಲ್ಲ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ವಿನಂತಿಯೆನೆಂದರೆ ಈ ಉಗ್ರರನ್ನ ಪ್ರೆರೆಒಇಸುವ ಕಾಯ೯ದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಹಿನ್ನಡೆಯಾದರೆ ೨ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಹೆಹಯುತ ಸಂಬಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಲಿಸಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅದ್ಯಕ್ಷ ೨೦೦೯ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಸಂದಶ೯ನದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರರನ್ಮ ಹೊಸ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತೀದ್ದು ಇದರ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಗುರಿ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವುದೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಅದ್ಯಕ್ಷ ಪವೆ೯ಜ್ ಮುಷರಪ್ ಸಹ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಕಾ೯ರವು ಉಗ್ರರ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲದೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಕಾ೯ರದ ವರದಿಯಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಲಷ್ಕರ-ಇ-ತೊಯ್ಬಾ, ಜಯಿಷ್-ಇ-ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಮಅತ್ತು ಅಕಾ೯ತ್-ವುಲ್-ಮುಜಾಯಿದ್ದೀನ್ ಈ ಮೂರು ಉಗ್ರರ ತಂಡಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಲಿಸಿತ್ತು. ಸರಿಸುಮಾರು ೨೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಕಾ೯ರವು ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲಿನ ಅತಿಕ್ರಮಣ ದಾಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ಮಅನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾರತಿಯ ಸಶಸ್ತ್ರದಳ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಕಅರಿಗಳ ಮೆಲೆ ದೂರು ಮಾಡಾಲಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ೧೯೮೯ ರಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦ ಸಾವಿರ ವರದಿಗಳಂತೆ ೧ ಲಕ್ಷ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಹತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಲಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವೊಂದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಗಳು ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೈ ಮೇಲೆ ಆರೊಪವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನೂರಾರು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನ ಅಮಾನುಷವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಅಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ವರದಿಯಂತೆ ಕಾಶ್ಮಿರದಲ್ಲಿ ೩೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿವಾಸಿಗಳು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. SHRC ನೀಡುವ ವರದಿಯಂತೆ ೨೭೩೦ ಶವಗಳನ್ನು ಅನೈತಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಸುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ೫೭೪ ಶವಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ ವಿಕಿಲಿಕ್ಸನ ವರದಿಯಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿ ನಡೆದುದಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೈತಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೆಲೆ ಬಲಾತ್ಕಅರವನ್ನು ಮಾಡಲಅಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳೀಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಕೇಬಲ್ ನ ವರದಿಯಂತೆ ಭಾರತ ಸಕಾ೯ರವು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಟೆಟ್ ಇನಪರ್ಮೆಷನ್ ಕಮಿಷನ್ಗೆ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸಕಾ೯ರ ತಿಳಿಸಿತು
ಅಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರ್
ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಭಾರತವು ಮಾಡಿದಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸಹ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೆಲೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಧಮ೯ದ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಮತಾಂದತೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸಹ ನಿವ೯ಹಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಗಳ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಮಿತಿ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಂತೆ ಆಲ್ಖೈಧಾವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರ ಗುಂಪುಗಳು ಮತಭೊಧನೆ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪವನ್ನ ಮಾಡಿದೆ. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ರಾಜಕಾರಣಗಳನ್ನ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೋಡಗಿದವರನ್ನ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೋಡಗಿದವರನ್ನ ಅಮಾನುಷವಅಗಿ ಅಜದ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಅಪಾರ ಸಾವು ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಹಿತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾದಿದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಮಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಂಟರ್ ಸವಿ೯ಸಸ್ ಇಂಟಲಿಜೆನ್ಸ್ ಹಲವು ನಿವಾಸಿಗಳ ಬಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಲಿಸಿದೆ. 2008 ರ United nations high comitioner ವರದಿಯಂತೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಇನ ಕಾಶ್ಮೀರ ಎಂದಿಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ೨೦೧೧ ರ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಅಜದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಸದಾ೯ರ್ ಅಹಮದ್ ಖಾನ್ ಸಕಾ೯ರದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದು ನಿವಾಸಿಗಳ ಃಎಸರನ್ನ ಮತಹಾಕುವುದರಿಂದ ದೂರ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಗಿಲ್ಜಿಟ್ ಬಲುಚಿಸ್ತಾನ್
ಬಲುಚಿಸ್ತಾನದ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯೆಂದರೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನಿಡಬೇಕೆಂದು ಏನೆ ಆದರೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಈ ಸ್ತಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ಉ ಏಕೆಂದರೆ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ UN ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೋಂಡಿತು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಅಷ್ಟ್ರಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ೬೦ ವಷ೯ಗಳಾದರು ಅದರ ಉತ್ತಾರಾಧ೯ ಪ್ರದೆಶಗಳಿಗೆ (ಗಿಲ್ಜಟ್ ಬಲುಚಿಸ್ತಅನ) ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಯಾಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೆಶಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆಯುವುದು ಕನಸು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೂವ೯ಜರುಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮನಸಿಲ್ಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರತಿನಿದಿಗಳಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗುವ ಉದ್ರೇಕತನವನ್ನ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಎಂದು ಈ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ ೨೦೦೮ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೮ & ೯ ರಂದು ಯುರೋಪಿನ ಪಾಲಿ೯ಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಚಚೆ೯ ನಡೆದು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆಯೇಂದು ನಿದ೯ರಿಸಲಾಯಿತು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಕಾ೯ರವು ಕೆಲವೊಂದು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನ ಈ ಭಾಗದ ಜನರಿಗೂ ಇದನ್ನ ಇಸ್ಲಾಂಮಾಬಾದ್ನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ಇದರ ಅದಿಕಾರ ನಿವ೯ಹಣೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಯಿತು.
ನಕ್ಷೆಯ ಗೊಂದಲ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬದಾಲಾವಣೆಗಳು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಷ೯ ಪೆಬ್ರವರಿ ೫ ರಂದು ಕಾಶ್ಮೀರೊಕ್ಕೂಟ ದಿನ ವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಶ್ಮೀರವು ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶವಅಗಿದ್ದರು ಭಾರತವು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮೇಲೆ ತನ್ಬ ಪರಮಾದಿಕಾರವನ್ನು ಹೋದಿದೆ. ಆದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ತನ್ನ ಪರಮಾದಿಕಅರವನ್ನು ಹಜದ ಕಾಶ್ಮೀರ ದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಣಿವೆ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕು ಎಂದು UN ಮುಂದೆ ಭೆಡಿಕೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿತ್ತು. ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೆಲವು ಭಗಗಳು ಸಾಂಸ್ಕ್ಋತಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಷೆಯಲ್ಲಿ ಭರತ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಭಗಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಚನಅದ ಪ್ರದೇಶದ ವಭಜನೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾಶ್ಮೀರಿ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವಿರೊದಿಸಿದ್ದು ಸಜದ್ಲಾನ ಎಂಬುವವರು ಈ ಪ್ರದೆಶವು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಹಿತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತಕ್ಕ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ 9/11 ಆಕ್ರಮನ ಕಾಗಿ೯ಲ್ ವಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಈಎಲ್ಲಾ ಸಂಧಭ೯ಗಳು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭಯೊತ್ಪಾದನೆ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಇತ್ತೀಚನ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಆಮಿ೯ಜನರಲ್ VK ಸಿಂಗ್ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ವಿಭಜನೆಯಾದಗಿನಿಂದಲೂ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮಿರದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿ ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೆ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗೆಂದು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತದೆ. "Freedom in the world 2006" ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರ ಸ್ವಭಾವತ: ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದೆ ಅದೆ ರೀತಿ ಪಅಕಿಸ್ತಾನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೆಲವು ಭಗವು ಇನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ ಭಾರತದ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಹ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬಲವನ್ನ ತೋರಿಸಿದ್ದಅರೆ ಮೋರಿಯವರ ವಿಶ್ಲೆಷಣೆಯಂತೆ ೬೧% ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನ ಪಡಯಲು ಉತ್ಸುಕರಅಗಿದ್ದಾರೆ ೩೩% ಜನರು ಯಾವುದಕ್ಕು ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಉಳಿದ ೬% ಜನರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಒಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಡಕ ಮತ್ತು ಜಮ್ಮು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜನರು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಭಾರತವನ್ನ ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಜನರು ಭಾರತವನ್ನು ಇಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ
2007 ರ 'center for the study of developing societies' ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಂತೆ ೮೭% ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭಾರತ or ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿದಾಹವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದ್ದಾರೆ. 2008 ರ ಆಕ್ರಮಣ: ಮಾಚ್೯ ೧೦,೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರದೆಶದಲ್ಲಿನ ೧೭ ನಿವಾಸಿಗಳು ಗಾಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ಪಿಸ್ತೂಲಿನ ಕದನಗಳು ಆಗಾಗ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ೨೦೦೮ ರ ಈ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ೫ ಜನರು ಮರಣ ಹೋಂದಿದ್ದು ಇಬ್ಬರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಈ ಕದನಗಳು ಹಚ್ಚಾಗಿ ಶ್ರಿನಗರದ ಸೈನಿಕ ಬಿಡಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಆದರೆ ಇಂಡಿಯಾದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಭಾರತ ಹಲವು ಆಪರೆಷನ್ ಗಳನ್ನ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆಕ್ರಮಣದಿಂದಾಗಿ ಇದುವರಗೆ ೪೩ ಸಾವಿರ ಜನರ ಆಹುತಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ ಗೃಹ ಇಲಾಖೇಯ ವರದಿಯಂತೆ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಸಾವು ನೋವುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ೧೪೧೩ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ೬೧೩ ಕ್ಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
೨೦೦೮ ರ ಕಾಶ್ಮೀರ ಚುನಾವಣೆ
೭ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ೧೭ ನವಂಬರ್ ರಿಂದ ೨೪ ಡಿಸೆಂಬರ ವರೆಗೂ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಇದರಲ್ಲಿ ೫೦% ದಾಖಲೆಯ ಮತದಾನವಾಯಿತು. ಈ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಾಟಿ೯ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾನ್ಪರೆನ್ಸ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಸಕಾ೯ರವನ್ನ ರಚಸಿ ಒಮರ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ೧೧ ನೇ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅದಿಕಾರದ ಚುಕ್ಕಾಣಿ ಹಿಡಿದನು.
೨೦೦೯ ರ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಪ್ರತಿಭಟನೆ
೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಪಿಯನ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಯುವತಿಯರ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಾಚಾರವೆಸಗಿ ಕೊಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಅಯಿತು. ಈ ಕಾಯ೯ವನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಪೋಲಿಸ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳೇ ನಿವ೯ಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಹೈಕೊಟ್೯ನಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿ ಭಅರದ ವಿರುದ್ದ ತೀವ್ರವಾದ ಬೇಸರವಾಗಲು ಕಾರಣವಅಹಿತು.
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿನ ಆಶಾಂತಿ
ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ದಂಗೆಗಳು ಸರನಿಯಾಗಿ ನಡೆದವು ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದವು. ಈ ದಂಗೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಉಸ್ತವಾರಿಯನ್ನು ಸಯ್ಯಾದ್ ಅಲಿ ಷಾ ಗಿಲಾನಿ ಮತ್ತು ಮಿವೆ೯ಸ್ ಉಮರ್ ಫರುಖ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು quite jammu kashmir movement ಎಂಬ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನ ನಡೆಸಿದರು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೆಶ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರ ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರಿಕರಣಗೊಳಿಸುವುದು. ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅನೇಕ ಘೊಷಣೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಕಪ್ಯೂ೯ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲನ್ನು ತೂರುವುದು ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಕಾ೯ರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ಬೇಂಕಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸುವುದು ನಡೆಯಿತು ಈ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ೧೧೨ ಮಂದಿ ಯುವಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು.
ಬಾರ್ಕೂರು
ಇತಿಹಾಸ
ಬಾರ್ಕೂರು ಅಳುಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಬಾರಕನ್ಯಾಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ನಂತರ ಬರಕ್ಕನೂರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅರಸರನ್ನು ತುಳುವ ಅರಸರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗದ ಜನರು ತುಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾರ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ, ಕೆಲವು ತುಳು ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿವೆ. ಇವು ತುಳುನಾಡಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಬಾರ್ಕೂರನ್ನು ಅಳುಪ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಾರ್ಕೂರು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಳುಪರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರದ ಗವರ್ನರ್‌ಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎರಡು ಕೋಟೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರ ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಕೇರಳ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಬಾರ್ಕೂರು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಚೇರಮಾನ್ ಪೆರುಮಾಳ್‌ನ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಚೇರ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರ (ಚೇರಮಾನ್ ಪೆರುಮಾಳ್) ಆದೇಶದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ವಿಸ್ಸಾತ್ ಶಕರವತಿ ಫರ್ಮಾಡ್ ಪ್ರಕಾರ ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರು, ಕೊಲ್ಲಂ, ಮಡಾಯಿ, ಬಾರ್ಕೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಕಾಸರಗೋಡು, ಕಣ್ಣೂರು, ಧರ್ಮದಂ, ಪಂಥಾಲಯಣಿ (ಕೊಯಿಲಾಂಡಿ) ಮತ್ತು ಚಲಿಯಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಸೀದಿಗಳು ಮಲಿಕ್ ದಿನಾರ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಅವು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಬಾರ್ಕೂರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಳಿಜಾರಾದ ಟೆರಾಕೋಟಾ ಹೆಂಚಿನ ಛಾವಣಿಗಳು ಕೇರಳದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.
ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಚೌಳಿಕೆರೆ ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ೯೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚೋಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಬೈರಾಗಿ ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು ಓರೆಯಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಬೃಹದಾಕಾರದ ರಚನೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಬಾರ್ಕೂರಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪಟ್ಟಣದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅದರ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ದ್ವಾರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬದ ಜಗುಲಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗವು ಆನೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಂತಹ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿ
ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ೨೦ ಅಡಿ ಏಕಶಿಲೆಯ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೊಗಸಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಆದರೆ ಈಗ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿವೆ. ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ದಂತಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ರಚನೆಗಳಿವೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ೮ನೇ ಮತ್ತು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಅಳುಪ ದೊರೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಜೈನ ಬಸದಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗೋಪುರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಂಗಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಇಳಿಜಾರಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಮೂಲ ಮಹಾವೀರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ನಂತರದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಕೃತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕತ್ತಲೆ ಬಸದಿಯು ನಾಗಕಾಳಿ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನವರಂಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಗರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿವಿಧ ಆಡಳಿತಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆ
ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ೧ನೇ ಹರಿಹರ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಬಾರ್ಕೂರು ಕೋಟೆಯು ೨೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಸೈನ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುವ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೆಲವು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು ಇದು ಈಗ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಭಾಷೆ
ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಮೂಲ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶೈಲಿಯಿದೆ (ಕುಂದಾಪುರ ಕನ್ನಡ).
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯನ್ಸ್ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್
ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್  (ಜನನ: ನವೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೫೪), ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರನಟ,ರಾಜಕಾರಣಿ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೆಥಡ್ ಆಕ್ಟರ್‌ ಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ತಾರೆ. ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ರವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ಉತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾರತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ನಟನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶನದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ, ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಕಾರ, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಸ್ಥೆ, ರಾಜ್‌ಕಮಲ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡುರಾಜ್ಯದ ಪರಮಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರು ೪ -ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನವರಿರುವಾಗಲೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು,೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ A. ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕಲತ್ತೂರ್ ಕಣ್ಣಮ್ಮ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅನುಭವಿ ತಮಿಳು ನಟ ಜೆಮಿನಿ ಗಣೇಶನ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಬಾಲನಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಾಲ ನಟನಾಗಿ ಐದು ಇತರೆ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಮತ್ತು ಎಮ್. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ‌ರ ಜೊತೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ನಂತರ ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇವರು ಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಕರಾಟೆ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯಂ ಕಲಿಯುವ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿಸಿದರು, ಹಾಸನ್ ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.ಸಿವಕುಮಾರ್ ಜೊತೆ ಸಹ-ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಆರಂಗೇಟ್ರಮ್ ಮತ್ತು ಸೊಲ್ಲಾಥಾನ್ ನೈನಾಯ್‌ಕ್ಕಿರೆನ್  ಚಿತ್ರಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಹನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೊನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾನ್ ಅವನಿಲ್ಲಾಯ್.
೧೯೯೦ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ
೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೈಕೇಲ್ ಮದನ ಕಾಮರಾಜನ್ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿದ ಹಾಸನ್ ನಾಲ್ಕು ವೈವಿಧ್ಯ ಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರಹಗಾರ ಕ್ರೇಜಿ ಮೋಹನ್‌ರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಹಾಸನ್ ಅವರು ವೀರನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಗುನಾ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ ಅವರ ಮಗನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಥೇವರ್ ಮಗನ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಸಿಂಗಾರವೇಲನ್, ಮಹಾರಸನ್ ಮತ್ತು ಕಲೈಗ್ನಾನ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಂತರ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಿತ್ರ ಶಿ-ಡೆವಿಲ್  ನ ಆಧಾರಿತ ಸತಿ ಲೀಲಾವತಿ ಯಂತಹ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತಾವು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರವಾದ ಶುಭ ಸಂಕಲ್ಪಂ ನಲ್ಲಿ ಕಾಸಿನಾಧುನಿ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಪೋಲೀಸ್ ಕಥೆಯಾದ ಕುರುಥಿಪುನಾಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಇಂಡಿಯನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮೂರನೆಯ ಉತ್ತಮ ನಟನಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಕುರುಥಿಪುನಾಲ್ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸುಕೂಡಾ ಸೇರಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಹಾಗೂ ನಂಬಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುವ ಮಗನ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಚಿತ್ರವೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ದೊರೆಯಿತು. ಹಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ಮಾಣದ Mrs.ಡೌಟ್‌ಫೈರ್ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಅವ್ವೈ ಶಣ್ಮುಗೈ ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ, ಹಾಸನ್ ಅವರು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಯೂಸುಫ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಆಧಾರಿದ ಮರುಧನಾಯಗಮ್  ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಧರು, ಇದು ಕೇವಲ ಅರ್ಧ ಘಂಟೆಯ ಟ್ರೈಲರ್ ಚಿತ್ರೀರಣದೊಂದಿಗೆ ನಂತರದ ಸಮಯವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಮರುಧನಾಯಗಮ್ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದುಬಾರಿಯಾದ, ಅದ್ಧೂರಿಯಾದ ಚಿತ್ರವಾಗುವುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟರುಗಳು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನ ಎಲಿಜಬೆತ್ II ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಾಸ್ತವಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಈ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಕ್ಷಣವೇ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಅವ್ವೈ ಷಣ್ಮುಗಂ ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ರೀಮೇಕ್ ಚಾಚಿ 420 ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನ
ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ರಾಮನಾಥಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರಮಕುಡಿ ಹಳ್ಳಿಯ ತಮಿಳು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಕುಟುಂಬದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಕೀಲರಾದ ಡಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಮತ್ತು ರಾಜಲಕ್ಷ್ಮಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೯೫೪ ನವೆಂಬರ್ ೭ರಂದು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು. ಹಾಸನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಉನ್ನೈಪೊಲ್ ಒರುವನ್ ಹಾಗೂ ದಶಾವತಾರಮ್‌ ನ ಒಂದು ಹಾಡು ಕಲ್ಲಾಯ್ ಮತ್ತುಮ್. ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಮೂರು ಜನ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವರು, ಉಳಿದವರು ಚಾರುಹಾಸನ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಹಾಸನ್ .ಚಾರುಹಾಸನ್ ಅವರು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರ ಹಾಗೆಯೇ ರಾಷ್ಟೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ವಿಜೇತ ನಟರು, ಹೆಸರಾಂತ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಬರನ ಕಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಕಮಲ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ಸಂಬಂಧಿ ( ಚಾರುಹಾಸನ್ ಅವರ ಮಗಳು) ಸುಹಾಸಿನಿಯು ಕೂಡಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ಹಾಗೂ ಇವರು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ನಾಯಗನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಫೆಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಮಣಿ ರತ್ನಮ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಂಪನಿ ರಾಜ್‌ಕಮಲ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ವಾಹಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಂದ್ರ ಹಾಸನ್ ಹಲವಾರು ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಣ್ಣನ ಮಗಳು ಅನು ಹಾಸನ್ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಸುಹಾಸಿನಿಯವರ ಇಂದಿರಾ ದಲ್ಲಿಯೂ ಆಕೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ.