cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ರಿಸೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್ಡ್ ವ್ಯೂ(RBV)(ಮೂಲ ಆಧಾರಿತ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ), ಅನ್ನು ಕೆಲವರು ಆಧುನಿಕ HRM ನ ಆಧಾರದ ತಳಹದಿ ಮೇಲೆ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವು ಹೇಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾದ, ಮೌಲ್ಯಯುತ, ನಕಲು ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಬದಲಿಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಕಷ್ಟಕರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು HRM ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಒಟ್ಟಾಗಿ HRM ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವು, ನೌಕರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ, ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮೂಲಕ, ಸಂಸ್ಥೆ ಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಸಹಾಯಮಾಡುವುದು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ವದ ಮೂಲಪದ ಬಹುಶಃ "ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ". ಉದಾಹರಣೆಗೆ HRM ಅಳವಡಿಕೆ ಮಾರ್ಗವು, ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೌಕರರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ನಡುವೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ. (ಮಿಲ್ಲರ್, 1989).
ಮಾನವರು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಜನರ ಆಂತರಿಕ ಭಾವಗಳ ಅಂತಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು HRM ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಕ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು: ನವ್ಯೋತ್ತರತೆ, ಅನಂತರದ-ರಚನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಂತಹವು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಸಂಬಂಧದವನ್ನು ಕುರಿತು ಸ್ನಾತಕ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿವೆ.
HRM ನ ಪಾತ್ರ ವಿವರಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಡೇವ್ ಉಲ್ರಿಚ್ ರವರು ವಿಕಸಿಸಿದಂತಹ ಯೋಜನೆ, HRM ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ 4 ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ :
ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪದ್ಧತಿ
ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು HR ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ಅವು ಕಂಪನಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ತಂದುಕೊಡುತ್ತವೆ.
HRM ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ
HRM ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಕಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:-
ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು HRM ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು, ಕಾಲೇಜು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ HRM (ILR ಸ್ಕೂಲ್)ಅನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲನೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಅರ್ಬನ-ಕ್ಯಾಂಪೈನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕೂಡ HRM ನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಶಾಲೆಗಳು ಕೂಡ ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಾಯನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್-ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮೈನ್ ಸೊಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಮಿಷಿಗನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ4}, ಒಹಿಹೊ ಸ್ಟೇಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ರೋಸ್ ವೆಲ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ,ಮತ್ತು ಪುರ್ಡ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತಜ್ಞ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞ ವೆಂಬ ಎರಡು HRM ಉದ್ಯೋಗಗಳಿವೆ. ಇದರ ಉದ್ಯೋಗವಕಾಶಗಳು ಉದ್ಯೋಗ,ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು EEO (ಸಮಾನ ಉದ್ಯೋಗ ಅವಕಾಶ)ನ ಪರಿಣಿತರು ಅಥವಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನೇಮಕಾತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಸನದ ಸೀಮಿತ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತುದಾರರು ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವಿಶೇಷ ತಜ್ಞರು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದನ್ನು ಪರಿಹಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು, ವೇತನ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ,ಅನುಕೂಲತೆಗಳ ನಿರ್ವಾಹಕರು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಕೆಲವು ಜನರು HRM ( ಪ್ರಧಾನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯ) ಮತ್ತು HRD (ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ವೃತ್ತಿ)ಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಜನರು HRD ಯು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗವನ್ನು ವಿಕಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ HRM ಅನ್ನು HRDಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ದಿ, ತರಬೇತಿ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ HR- ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬೇಕೆಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದುಕೊಂಡುಬಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ "HR ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕಾ ಅಥವಾ ಇತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರಬೇಕಾ?"
HRM ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು HRD ವೃತ್ತಿಯು ಕಳೆದ 20–30 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವೇತನ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ದಸ್ತವೈಜು ವರದಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ "ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ವಿಭಾಗವನ್ನು" ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅತ್ಯಂತ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, "HR ವಿಭಾಗವು" ಸಿಬ್ಬಂದಿವರ್ಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ, ತರಬೇತಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗುರಿಗಳನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ವರ್ಗ:ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮಂಡಳಿ ವರ್ಗ:ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ರೊಜೆಟ್ಟಶಿಲೆ
ಹೀಗೆ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನೈಲ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ನಾಗರಿಕತೆ,ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಯ ಪೂರ್ಣ ಅನಾವರಣವಾಯಿತು. ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದೆರಡು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಮತ್ತು ತ್ರಿಲಿಪಿ ಶಾಸನವಾದ ರೊಸೆಟ್ಟಾಶಿಲೆಯ ಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದು.ಅದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ..ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ರೊಜೆಟ್ಟಾ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಾಗಿಲ ಬೀಗ ತೆಗೆದ ಕೀಲಿಕೈ ಎನ್ನವರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
, British Museum Object Database reference number: YCA62958
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ
ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮೈಡಿ
ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮೈಡಿ, ಇದು ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಂಪಿನ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಶಾಖೆ. ಎಂಗ್ಲರ್ ಜರ್ಮನಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ರೀತ್ಯ ಎಂಬ್ರಿಯೋಫೈಟಾ ಸೈಪೊನೋಗ್ಯಾಮ ಎಂಬ ಬೀಜಕಾರಿಗಳ ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಆಯಂಜುಯೋಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಬ ಆಚ್ಛಾದಿತ ಬೀಜಕಾರಿಗಳ ಉಪವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಪಂಗಡದ ಪುಷ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ದಳಗಳು ಬಿಡಿಯಾಗಿವೆ: ಈ ಉಪ ತರಗತಿಗೆ ಸಮನಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಉಪತರಗತಿ ಮೆಟಾಕ್ಲ್ಯಾಮಿಡಿ; ಆದರೆ ಈ ಎರಡನೆಯ ಉಪತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮೈಡಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ 33 ವರ್ಗಗಳೂ 201 ಕುಟುಂಬಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಮೂಲರೂಪದ ಆಚ್ಛಾದಿತ ಬೀಜಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು; ವಿಕಾಸವಾದಂತೆಲ್ಲ ಮರಗಳು ಕಡಿಮೆ; ಮೇಲ್ತರದ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು; ಕೆಳವರ್ಗದವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳು ಸುರುಳೀ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಮೇಲ್ತರದ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಜೋಡಿಸಿವೆ. ಆದಿಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳು ಅನರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಯೂ ಮುಂದುವರಿದ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಪುಷ್ಪಗಳು ಆವರಣರಹಿತವಾಗಿಯೊ ಏಕಾವರಣಸಹಿತವಾಗಿಯೊ ಅಥವಾ ದ್ವಯಾವರಣಸಹಿತವಾಗಿಯೊ ಇರುತ್ತವೆ; ಕೆಲವು ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ದಳರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದಿ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚ ಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಡಾಶಯ, ಬಹಳ ಮುಂದುವರಿದ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಧೋಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಡಾಶಯ ಇರುವುದು. ಈ ಕೆಳಗೆ ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾನಮಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವರ್ಗಗಳ ಅಥವಾ ವರ್ಗಸಮೂಹಗಳ ಮುಖ್ಯ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗಗಳು 1 ರಿಂದ 14
(ವರ್ಟಿಸಿಲ್ಲೇಟಿ, ಪೈಪರೇಲಿಸ್, ಹೈಡ್ರೊಸ್ಟಾಕಿಯೇಲಿಸ್, ಸ್ಯಾಲಿಕೇಲಿಸ್, ಗ್ಯಾರಿಯೇಲಿಸ್, ಬೆಲನಾಪ್ಸಿಡೇಲಿಸ್, ಮಿರಿಕೇಲಿಸ್, ಲೈಟ್ನೆರಿಯೇಲಿಸ್, ಜೂಗ್ಲಾಂಡೇಲಿಸ್, ಜೂಲಿಯನೇಲಿಸ್, ಬ್ಯಾಟಿಡೇಲಿಸ್, ಫ್ಯಾಗೇಲಿಸ್, ಆರ್ಟಿಕೇಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಪೋಡಾಸ್ಟಿಮೇಲಿಸ್-20 ಕುಟುಂಬಗಳು). ಈ ಸಮೂಹದ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಆದಿರೂಪದ ಅಥವಾ ಕೀಳ್ತೆರದ (ಪ್ರಿಮಿಟೀವ್) ವರ್ಗಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. (ಉದಾ: ಏಕ್, ಬೀಚ್, ವಾಲ್‍ನಟ್, ನೀರಂಜಿಮರ ಇತ್ಯಾದಿ). ಹಿಂದೆ ಈ ಸಮೂಹವನ್ನು ಅಮೆಂಟಿಫೆರಿ (ಕುಚ್ಚುತೆನೆ ಸಸ್ಯಗಳು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪುಷ್ಪಗಳ ನಗ್ನ ಪುಷ್ಪಾವರಣ ಕ್ಷೀಣಪತ್ರದ ತರಹದ್ದು. ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ. ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಗಾಳಿಯಿಂದ ನಡೆಯುವುದು. ಈ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ಇತರ ವರ್ಗಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ವರ್ಗಗಳು 15 ರಿಂದ 20
(ಪ್ರೋಟಿಯೇಲಿಸ್, ಸ್ಯಾಂಟಲೇಲಿಸ್, ಅರಿಸ್ಟೊಲೋಕಿಯೇಲಿಸ್, ಬೆಲೆನೋಪೊರೇಲಿಸ್, ಪಾಲಿಗೊನೇಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರೋ ಸ್ಪರ್ಮಿ-23 ಕುಟುಂಬಗಳು). ಈ ವರ್ಗ ಸಮೂಹ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಂಧದ ಮರದ ಕುಟುಂಬ, ದಂಟು ಕುಟುಂಬ, ( ಅಮರಾಂತೇಸಿ). ]]ಚಕ್ಕೋತ]]ಸೊಪ್ಪು ಕುಟುಂಬ ಮುಂತಾದುವು ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ತರಹದ್ದಾಗಿ ದಳಕಲ್ಪವಾಗಿವೆ. ಮುಂದುವರಿದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಪತ್ರಕ್ಕೂ ದಳಸಮೂಹಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡಿದೆ. ಪುಷ್ಪವಲಯಗಳು ವೃತ್ತಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿಸುತ್ತಿನಲ್ಲೂ 3--5 ವರೆಗೆ ಬಿಡಿ ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟದಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ 21 (ರ್ಯಾನೇಲಿಸ್ 19 ಕುಟುಂಬಗಳು)
ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಇತರ 6 ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ವರ್ಗ ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮಿಡಿ ಉಪತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ವರ್ಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ರ್ಯಾನನ್‍ಕ್ಯುಲೇಸಿ, ನಿಂಘಿಯೇಸಿ, ಅನೋನೇಸಿ, ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೇಸಿ (ತಾವರೆ, ಸೀತಾಫಲ, ಸಂಪಿಗೆ) ಮುಂತಾದ ಕುಲಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪುಷ್ಪಗಳು ಪುಷ್ಪಪತ್ರ ಮತ್ತು ದಳಸಮೂಹಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೀಳ್ತೆರದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸುರುಳಿ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಮೇಲ್ತರದ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವೃತ್ತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಂಡಕೋಶ ಅಧಿಕ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳನ್ನೂ ವಿಭಕ್ತ ಆಂಡಕೋಶವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಚಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ರ್ಯಾನೇಲಿಸ್ ವರ್ಗವನ್ನು ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿರೂಪದ ಜೀವಂತ ವರ್ಗ ಎಂದೂ ಈ ವರ್ಗದಿಂದ ಏಕದಳ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಪಂಗಡಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿವೆಯೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗಗಳು22 ರಿಂದ 23 (ರ್ಹಿಯಡೇಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾರಾಸಿನಿಯೇಲಿಸ್ 10 ಕುಟುಂಬಗಳು)
ಈ ವರ್ಗಗಳ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ರ್ಯಾನೇಲಿಸ್ ವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಉದ್ಭವಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಸಿಫೆರಿ (ಮೂಲಂಗಿ) ಸ್ಯಿಆರಾಸಿನಿಯೇಸಿ ಮುಂತಾದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪುಷ್ಪಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸೌಷ್ಠವವುಳ್ಳವಾಗಿಯೂ (ಆಕ್ಟಿನೋಮಾರ್ಫಿಕ್) ಪುಷ್ಪಭಾಗಗಳು ವೃತ್ತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಸಂಯುಕ್ತಾಂಡಕೋಶ ಮತ್ತು ಉಚ್ಚಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಡಾಶಯ ಈ ಕುಲಗಳ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು.
ವರ್ಗ 24: (ರೊಸೇಲಿಸ್ 17 ಕುಟುಂಬಗಳು)
ಈ ವರ್ಗ ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾ ಮಿಡಿಯ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಪಂಗಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿರಿದಾದ 12,000 ಪ್ರಭೇದಗಳಿರುವ ಲಗ್ಯುಮಿನೋಸಿ (ಹುರುಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಜಾತಿಗಳ) ಕುಟುಂಬವೂ ಪ್ರಮುಖವಾದ (ಗುಲಾಬಿ) ಕುಟುಂಬವೂ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳೂ ರ್ಯಾನೇಲಿಸ್ ರೊಸೇಸಿವರ್ಗದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳು ವೃತ್ತ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಯೂ ಪಂಚಾಪವತ್ರ್ಯವಾಗಿಯೂ ಇವೆ. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಚ ಮಧ್ಯ ಅಥವಾ ಅಧೋಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಲೆಗ್ಯುಮಿನೋಸಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳು ಪಾಶ್ರ್ವಸೌಷ್ಠವ ಪಡೆದು ಕೀಟ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಿರುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗಗಳು 25 ರಿಂದ 32
(ಪ್ಯಾಂಡೇಲಿಸ್, ಜಿರೇನಿಯೇಲಿಸ್, ಸಪಿಂಡೇಲಿಸ್ ರಾಹ್ಯಮ್‍ನೇಲಿಸ್, ಮಾಲ್‍ವೇಲಿಸ್ ಪೆರೈತೀಲಿಸ್, ಒಪನ್‍ಷಿಯೇಲಿಸ್, ಮತ್ತು ಮಿರ್ಟಿಪ್ಲೋರಿ 89 ಕುಟುಂಬಗಳು). ಈ ವರ್ಗಗಳು ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳಿಂದ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲಚಿ, ದಾಸವಾಳ, ಪಾಪಾಸುಕಳ್ಳಿ, ಸೀಬೆ ಮುಂತಾದ ಜಾತಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಪುಷ್ಪಗಳು ಖಚಿತ ವೃತ್ತ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂದುವರಿದ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಶಯ ಅಧೋಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ 33: (ಅಂಬೆಲ್ಲಿಪ್ಲೋರಿ 3 ಕುಟುಂಬಗಳು ).
ಆರ್ಕಿಕ್ಲ್ಯಾಮಿಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಗ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ವರ್ಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಬೆಲ್ಲಿಫೆರಿ (ಕೊತ್ತಂಬರಿ ) ಕುಟುಂಬ ಪ್ರಮುಖ. ಛತ್ರಮಂಜರಿ, ಪುಷ್ಪಾಂಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿರುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಣ್ಣಿರುವಿಕೆ, ಅಧೋಸ್ಥಿತಿಯ ಅಂಡಾಶಯ, ಅಂಡಕೋಶ ಸಂಖ್ಯೆ 2 ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಅಂಡಕೋಶದಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ಅಂಡಕವಿರುವಿಕೆ; ಛತ್ರಮಂಜರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇನ್‍ವಲ್ಯೂಕರ್ ಎಂಬ ಕ್ಷೀಣಪತ್ರಗಳಿವೆ; ಹೂ ಗೊಂಚಲಿನ ಹೊರಾವರಣದ ಹೂಗಳು ಆಕರ್ಷಕ, ಮಧ್ಯದ ಹೂಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಕಾರಿ __ ಇವು ಈ ವರ್ಗದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು
ಮೌಮಾ ದಾಸ್
ಮೌಮಾ ದಾಸ್ (ಜನನ ೨೪ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೪) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಅವರು ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾಸ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕ್ರೀಡಾ ಗೌರವವಾದ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ದಾಸ್ ಅವರು ೨೦೦೪ ರ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು; ಅವರು ೧೨ ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದ ನಂತರ ೨೦೧೬ ರ ಆವೃತ್ತಿಯ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ದಾಸ್ ೨೦೧೭ ರ ವಿಶ್ವ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಣಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು; ಈ ಜೋಡಿಯು ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಜೋಡಿ ( ೬೧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರು) ಆಯಿತು. ೨೦೧೮ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಜೋಡಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನೂ ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ಆಕೆಗೆ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವೃತ್ತಿ
ಮೌಮಾ ದಾಸ್ ೭೫ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ವಿರುದ್ಧ ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ದಾಸ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರಾದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದಾಸ್ ೨೦೧೬ ರ ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೦೧೬ ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಮಹಿಳಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ರೊಮೇನಿಯಾದ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಡೇನಿಯೆಲಾ ಡೋಡಿಯನ್‌ಗೆ ಸೋತರು.
ಭಾರತೀಯ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಭ್ರಾತೃತ್ವಕ್ಕೆ, ITTF ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮೊರಾವಿಯಾದ ಓಲೋಮೌಕ್ ಎಂಬ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳು ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಮೌಮಾ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಮಣಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ, ಭಾರತದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ವೀರೋಚಿತ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್ ಜೋಡಿ, ITTF ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೂರ್ (ಮೇಜರ್) ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಲು ತಮ್ಮ ಆಟವನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದರು.
ಭಾರತದ ಸ್ಟಾರ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಜೋಡಿಯಾದ ಮೌಮಾ ದಾಸ್ ಮತ್ತು ಮನಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ ಅವರು ಇತ್ತೀಚಿನ ITTF ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ೧೨ ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡುವ 28 ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ITTF ಚಾಲೆಂಜ್ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಓಪನ್ ಭಾರತೀಯ ಜೋಡಿ ಮಣಿಕಾ ಬಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ಮೌಮಾ ದಾಸ್, ಎರಡನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತರು, ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಕೊರಿಯಾದ ಜಿಹೀ ಜಿಯೋನ್ ಮತ್ತು ಹಯುನ್ ಯಾಂಗ್ ಜೋಡಿಗೆ ೧೧–೯, ೬-೧೧, ೧೧–೯, ೯-೧೧, ೯ ಸೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋತರು. ರೋಮಾಂಚಕ ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ –೧೧. ಇದು ಐಟಿಟಿಎಫ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳವರೆಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಲವಂತಪಡಿಸಿದ ಭಾರತೀಯರ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದ ನಂತರ, ರಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂತರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ದಾಸ್ ತನ್ನ 50ನೇ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಬಂದರು; ಅವಳು ಪಿಎಸ್‌ಪಿಬಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಟೀಮ್ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದಳು.
ದಾಸ್ ೨೦೧೮ ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಮಹಿಳಾ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು; ಭಾರತ ತಂಡವು ಸಿಂಗಾಪುರವನ್ನು ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೩-೧ ಅಂಕಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಈವೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ದಾಸ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಧುರಿಕಾ ಪಾಟ್ಕರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಗೆದ್ದು ಭಾರತವನ್ನು ಟೈನಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಂಗಾಪುರದ ಯಾವುದೇ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಮೊದಲನೆಯದು, ಭಾರತವು ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಶ್ರೇಯಾಂಕದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತಂಡವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅವರು OIL (ಆಯಿಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. )
ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
ಉನ್ನತ ದಾಖಲೆಗಳು
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್
ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಟೇಬಲ್ ಟೆನಿಸ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಮುಗಿದಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೮೪ ಜನನ ವರ್ಗ:ಅರ್ಜುನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು
ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು.ಇಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಗಳು ಹುಳಿ ರುಚಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ನೀಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಅನ್ನು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ಅನ್ನು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಜಲ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಯಾನನ್ನು (ಔಊ __) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ, ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸುವ (ನ್ಯೂಟ್ರಲೈಸ್) ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕೊರತೆ ಇರುವ ವಸ್ತುವಿನೊಡನೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನೀಡುವ ವಸ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ (ಬೇಸ್). ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳೆಂದೇನೂ ಭಾವಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕ್ಷಾರ ಲಿಟ್ಮಸ್ಸನ್ನು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು. ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಸಾಬೂನು ಮುಟ್ಟಿದ ಭಾವನೆ ಬರುವುದು. ಖಾರವಾಗಿದ್ದು ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದು. ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಗುಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟಗುಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂದ (ಡೈಲ್ಯೂಟ್) ಆಮ್ಲ ಹುಳಿ. ಆಮ್ಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಬೊನೇಟುಗಳೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುವು. ಲಿಟ್ಮಸ್ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ ಆಮ್ಲ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದುವುವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಿಥೈಲ್ ಆರೆಂಜ್, ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಹೊಂದುವುದು. ಫಿನಾಲ್‍ಫ್ತಲೀನ್ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವರ್ಣವಾಗಿರುವುದು. ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲಾಬಿ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣ ಹೊಂದುವುದು. ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಾಗಿರುವುವು.
ರಚನೆ
ಆಮ್ಲಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾದೃಶ್ಯಗಳು ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟಗುಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವ ಲೆವಾಸಿಯೆ. ಎಲ್ಲ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನ (ಆಮ್ಲಜನಕ) ಪರಮಾಣುವಿದ್ದು, ಈ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದೆಂದು ಅವನ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅನ್ವರ್ಥಕವಾದ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಮೂಲವಸ್ತುವಿಗೆ ಲೆವಾಸಿಯೆಯೇ ಕೊಟ್ಟ. ಇದರ ಅನಂತರ ಡೇವಿ ಮ್ಯೂರಿಯಾಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ (ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕಾಮ್ಲ) ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರಿಸಿದ. ಒಂದು ವಸ್ತು ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣ ಹೊಂದಲು ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಪ್ರತಿ ಆಮ್ಲದ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣು ವಸ್ತುವಿನ ಆಮ್ಲೀಯಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂಬುದು ಇವನ ಮತ. ಲೇಬೆಗ್ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಮ್ಲದ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿಯೂ ಲೋಹದಿಂದ ಪಲ್ಲಟಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣು ಒಂದಾದರೂ ಇದ್ದು, ಇದು ವಸ್ತುವಿನ ಆಮ್ಲೀಯ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ ಡೇವಿಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ. ಪಲ್ಲಟಿಸಲ್ಪಡಬಹುದಾದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಅವುಗಳ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬಹುಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ರಥಮ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಗಳ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಈಗಲೂ ನೀಡುವರು. ಆದರೆ ಈ ವಿವರಣೆ ಆಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಬಲತೆಗಳಲ್ಲಿ (ಸ್ಟ್ರೆಂಗ್ತ್), ವೇಗವರ್ಧಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಇರದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳು ಆಮ್ಲೀಯಗುಣಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುವೆಂದು ವಿವರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಗಳ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳು ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಭಾವನೆಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿವೆ.
ರಾಚನಿಕ ನಿರ್ಧಾರಕಗಳು (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಕ್ರೈಟೀರಿಯ)
ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಜೊತೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವುಳ್ಳ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು. ಒಂದು ಜೊತೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳೂ ಆಮ್ಲಗಳು. ಈ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಆಮ್ಲಗಳು ನಿರ್ದೇಶಕ ಸಹ ಸಂಯೋಜಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿರುವ ಕೋಆರ್ಡಿನೇಟ್ ಕೋವೆಲೆಂಟ್ ಬಂಧದ ಮೂಲಕ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗುವುದೇ ತಟಸ್ಥೀಕರಣ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಲಿತವಸ್ತು ಅಯಾನ್‍ಗಳಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದು. ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಯೋಜಿತವಾಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ, ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಹೊಂದದೆ ಇರಬಹುದು
ಸರ್ವಸಮನ್ವಯತೆ
ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳೆಂಬ ಪದಗಳು ನಿರಪೇಕ್ಷ ಪದಗಳಲ್ಲ. ಇವು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪದಗಳಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವ ಪದಗಳು ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು. ಈಗ ನಾವು ಸಂಬಂಧ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಾದಗಳು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ವಾದಗಳಾಗಿಲ್ಲ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾದವೂ ಆಯಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ- ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್‍ಗಳ ಅನುಮಾಪನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ ನಾವು ಅರೀನಿಯಸ್ ವಾದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಬೇಕಾದುದಿಲ್ಲ. ದ್ರವ ಅಮೋನಿಯದಂಥ ಜಲೇತರ (ನಾನಾಏಕ್ವಿಯಸ್) ದ್ರಾವಕಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಾದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಎಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸರ್ವಸಮನ್ವಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಟಿಲವಾಗಿರುವುದು. ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಅವುಗಳ ಸರಳತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾದವು. ಒಂದೊಂದು ವಾದ ಒಂದೊಂದು ಅನ್ವಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಈ ಎಲ್ಲ ವಾದಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಜ್ಞಾನ ಆಮ್ಲ-ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಯನ್ನರಿಯಲು ಅಗತ್ಯ. ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳು ಆಮ್ಲಗಳು, ಯಾವ ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾದುದಾದರೂ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳು ಆಮ್ಲಗಳೆಂದೂ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳೆಂದೂ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಕೆಲವು ಸುವಿಧಿತ ಪ್ರಮುಖ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಇವುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಆಮ್ಲಗಳು: ಅಮ್ಲಗಳನ್ನು ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳು ಎಂದು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಖನಿಜ ಆಮ್ಲಗಳ ಪೈಕಿ ಔಪಯೋಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊ2Sಔ4) ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಫಲವತ್ಕಾರಿಗಳು (ಫರ್ಟಿಲೈಸರ್ಸ್), ರೇಯಾನ್, ನೂಲುಗಳು (ಟೆಕ್ಸ್‍ಟೈಲ್ಸ್), ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಸ್ಪೋಟಕಗಳು, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಶುದ್ಧಿಕಾರಕಗಳು (ಸಿಂಥೆಟಿಕ್‍ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್), ಅಯಾನ್ ವಿನಿಮಯಿಗಳು (ನೋಡಿ- ಅಯಾನ್-ವಿನಿಮಯಿಗಳು), ವಿವಿಧ ನಿರವಯವ ಮತ್ತು ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಲೋಹಗಳ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಅದುರುಗಳಿಂದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸೀಸ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಲೆಡ್‍ಅ ಕ್ಯುಮ್ಯುಲೇಟರ್ಸ್) ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಆಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವರು. ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊಅಟ) ಉಪಯುಕ್ತತೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಕ್ಕಿನ ಸಾಮಾನುಗಳ ಮೇಲೆ ತವರ ಅಥವಾ ಸತುವಿನ ಲೇಪ ಕೊಡುವ ಮುಂಚೆ ಅಥವಾ ಇವುಗಳನ್ನು ಎನ್ಯಾಮೆಲ್ ಮಾಡುವ ಮುಂಚೆ, ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ, ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಆಮ್ಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಲೋಹಗಳ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳೂ, ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊಓಔ3) ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವರ್ಣ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ನೈಟ್ರೇಟುಗಳು ಉತ್ತಮವಾದ ಸಸಾರಜನಕ ಫಲವತ್ಕಾರಿಗಳು (ನೈಟೋಜಿನಸ್ ಫರ್ಟಿಲೈಸರ್ಸ್).
ಫಾಸ್ಫಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊ2ಅಔ4) ಇನ್ನೊಂದು ಖನಿಜ ಆಮ್ಲ. ಫಾಸ್ಫರಸ್ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಟ್ರಿಪಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಎಂಬ ಫಾಸ್ಫಾಟಿಕ್ ಫಲವತ್ಕಾರಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಕಾರ್ಬಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊ2ಅಔ3) ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಮ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಅನಿಲ ಸಂಸ್ಕಾರಿಕ (ಏರೇಟೆಡ್) ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಆಮ್ಲ ವಿಲೀನವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ವಾಷಿಂಗ್ ಸೋಡ ಅಥವಾ ಸೋಡಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟನ ಓಚಿ2ಅಔ3 ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಬೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಊ2ಃಔ3): ರೋಗಾಣುನಿರೋಧಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಔಷಧಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳು: ಎಲ್ಲ ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮತ್ತು ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಗುಂಪು ಅಔಔಊ ಇರುವುದು. ಫಾರ್ಮಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಊ.ಅಔಔಊ ಮತ್ತು ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಊ3ಅಔಔಊ ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳವಾದ ಎರಡು ಸಾವಯವ ಆಮ್ಲಗಳು. ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಗರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಳಿ ರುಚಿ ಕೊಡಲು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸುವರು. ಅನೇಕ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಫೇಡು (ವೈಟ್‍ಲೆಡ್) ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಗಾಲ ಪರಮಾಣುಗಳು ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ಇದೇ ಗುಂಪಿನ ಅಮ್ಲಗಳಾದ ಸ್ಟೀರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅ17ಊ35.ಅಔಔಊ ಮತ್ತು ಪಾಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಊ3ಅ. ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಹಬೆಯ (ಸೂಪರ್‍ಹೀಟೆಡ್ ಸ್ಟೀಂ) ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೊಬ್ಬಿನ ಜಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣ (ಹೈಡ್ರೊಲಿಸಿಸ್) ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸುವರು. ಈ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಮೇಣದ ಬತ್ತಿಯ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಅಣು_ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್
ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್ (ಜನನ ೧೯೪೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾದ ಜಾನಪದ ಕಲಾವಿದ. ಹೊಜಗಿರಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನವರಿ ೨೦೨೧  ರಲ್ಲಿ, ಅವರಿಗೆ ಕಲಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ತಂಗಾ ಡಾರ್ಲಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೆನಿಚಂದ್ರ ಜಮಾತಿಯಾ ನಂತರ, ಸತ್ಯರಾಮ್ ರಿಯಾಂಗ್ ಅವರು ತ್ರಿಪುರಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ತ್ರಿಪುರಿ ಸಮುದಾಯದಿಂದ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೂರನೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಿಯಾಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೬ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೪೩ ಜನನ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್
ರಾಜಾರಾವ್  (ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೦೯ - ನವೆಂಬರ್ ೨೮ ೧೯೭೯) “ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ”   ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೦೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ರಾಜಾರಾಯರ ತಂದೆ ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾನ್ ಭೈರವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಪ್ಪನವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ನೇರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪೂಜ್ಯ ತಂದೆಯವರಲ್ಲಿ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಪಳಗಿದ್ದ ರಾಜಾರಾಯರು, ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ಗುರುಗಳಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ವಿನಿಕೆ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಔನ್ನತ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು.
ಸಂಗೀತ ಸೇವೆ
ಸಂಗೀತ ಗಾಯನದಲ್ಲೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ರಾಜಾರಾಯರು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಎಲ್. ಗೋಪಾಲರಾಯರೊಂದಿಗೆ ‘ಮೈಸೂರು ಸಹೋದರರು’ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತೆಂದರೆ ೧೯೩೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಸತತ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಕೊಡುಗೆಯಿತ್ತರು.
ಕೃತಿ ರಚನೆ
ರಾಜಾರಾಯರು ಉತ್ಕಟ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಆತ್ಮೀಯ ಗೆಳೆಯರಾದ ಅ.ನ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕನ್ನಡದ ಬಳಕೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಹರಿದಾಸರ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮುಖೇನ ಬೆಳಕು ಮೂಡಿಸಿದರು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಹರಿದಾಸರ ಕೃತಿಗಳು, ಹರಿದಾಸ ಕಥಾಮಂಜರಿ, ಶಿವಶರಣರ ವಚನಗಳು ಮತ್ತು ಬಸವೇಶ್ವರ ವಚನಗಾನ ಮಂಜರಿ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ‘ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾವರ ಕೃತಿಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ರಾಜಾರಾಯರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕೊರತೆ ಇರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ರಾಜಾರಾಯರು ‘ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾರ’ ಮತ್ತು ‘ಸಂಗೀತ ಚಂದ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ‘ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು’ ಎಂಬ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರತಿಭಾ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ರಾಜಾರಾಯರು ಚಿತ್ರರಚನೆ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಹಾ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದ್ಭುತ ವಾಗ್ಮಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದಂತೆ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ ಪರಿಪೂರ್ಣರೆಂದು ರಾಜಾರಾಯರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತ್ತು. ಗಮಕ ಕಲೆ, ಸುಗಮ ಸಂಗಿತ ಮತ್ತು ಜೈನ್ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತಗಳಿಗೆ ಸಹಾ ಅವರು ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಗಾನವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದ, ರಾಗರಸಾಭಿಜ್ಞ, ಗಾಯನ ವಾದನ ಪ್ರವೀಣ, ಗಾನಕಲಾಭೂಷಣ ಮುಂತಾದವು ಆವರಿಗೆ ಸಂದ ಬಿರುದುಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಡೆಸಿದ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಿಗೆ ವೀಣೆ ರಾಜಾರಾಯರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಸಂಗೀತಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ
ಆಚಾರ್ಯ ಪಾಠಶಾಲೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮಂದಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದ ರಾಜಾರಾಯರು ಪ್ರಾತಃಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದಾಯ
ಅವರು ನಿಧನರಾದದ್ದು ನವೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೭೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ. 2009ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜಾರಾಯರ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಲೋಕ ಅವರ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ವರ್ಷವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಿತ್ತು.
ಕೊಂಡಿಗಳು
ವೀಣಾ ರಾಜಾರಾವ್ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿ ತಾಣ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು
ಲಿಂಗ ಸೂಕ್ತಂ
ಗದದಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಪಂ.ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು
ಭಾರತದ ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯ
ಭಾರತ ದೇಶವು ಜಲಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ  ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಬಲ ಕಾರಣವು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು  ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ, ಭಾರಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಗಾ,  ಯಮುನಾ, ಇಂತಹ ನದಿಗಳು ಮಲಿನಗೊಂಡಿವೆ.
ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇಲೈ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಲ  ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ  ಪ್ರಮುಖ  ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ ಎಂದು  ೨೦೦೭ರ ಅಧ್ಯಯನವು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ,  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗೃಹಬಳಕೆ  ನಿರುಪಯುಕ್ತ  ನೀರಿನ  ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯ  ನಡುವೆ ಬಹುದೊಡ್ಡ  ಅಂತರವಿದೆ,  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು  ನಿರ್ವಹಣಾ  ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ  ಪ್ರಸ್ತುತ  ಇರುವ  ಒಳಚರಂಡಿ  ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ  ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಕೂಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಒಳಚರಂಡಿ  ನಿರ್ವಹಣಾ  ಸ್ಥಾವರಗಳು  ನೌಕರರ ಗೈರು  ಹಾಜರಿ  ಮತ್ತು  ಕಳಪೆ  ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ,  ಕ್ರಮಬದ್ದವಲ್ಲದ  ರಚನೆ ಅಥವಾ ಕಳಪೆ  ನಿರ್ವಹಣಾ  ಅಥವಾ  ಸ್ಥಾವರಗಳು  ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ  ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ  ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ  ಸರಬರಾಜಿನ  ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ  ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ನಿರುಪಯುಕ್ತ  ನೀರು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ  ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತದೆ  ಅಥವಾ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹವಾದ ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾದ ನೀರು ಸಂಚಿತವಾಗುತ್ತಾ ನಗರ  ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರವಾದ   ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಮೇಲ್ಮೆ ಮತ್ತು  ಅಂತರ್ಜಾಲಕ್ಕೆ  ಅಪಾಯವಾಗುವ ಮಲಿನಕಾರಕಗಳನ್ನು  ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ೩,೧೧೯  ಪಟ್ಟಣಗಳು  ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಪೈಕಿ. ೨೦೯ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಭಾಗಶ: ಒಳಚರಂಡಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ  ಹಾಗೂ  ೮ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ  ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿವೆ ಎಂದು ೧೯೯೨ರ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ  ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ತಿಳಿಸಿರುತ್ತದೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ತೊರೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ  ನಿರ್ವಹಿಸದಿರುವ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ತೊಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ  ಭಾರತದ ೧೧೪ ನಗರಗಳು  ನಿರ್ವಹಣಾಯಾಗದ ಒಳಚರಂಡಿ  ನೀರನ್ನು ಹಾಗೂ ಅರೆಬೆಂದ ಶವಗಳನ್ನು   ನೇರವಾಗಿ  ಗಂಗಾ ನದಿಗೆ  ಬಿಡುತ್ತಾರೆ  ಎಂದು  ೧೯೯೫ರ ಒಂದು ವರದಿಯು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರೆದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುವುದು  ಭಾರತದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದೆ,  ಇದು ಭಾರತದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ದಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವಿಲಕ್ಷಣ  ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಂತಾಗಿದೆ.
೨೦೦೫ರ ಮತ್ತೊಂದು ವರದಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ಹೊರಹರಿಯುವ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ  ಜಲಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ  ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರಿನ ಪ್ರತಿದಿನದ ಉತ್ಪಾದನೆಯು  ೨೯೦೦೦  ಮಿಲಿಯನ್  ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟಾಗಿದ್ದು  ನಿರ್ವಾಹಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಪ್ರತಿದಿನ  ೬೦೦೦  ಮಿಲಿಯನ್  ಲೀಟರ್ ಮೊತ್ತವೇ ಆಗಿದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಹೊರ ಹಾಕುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದ  ಬಹಳಷ್ಟು  ಸಂಖ್ಯೆಯ ನದಿಗಳು ತಿವ್ರವಾಗಿ  ಮಲಿನಗೊಂಡಿದೆ
೧೯೯೫ರಿಂದ   ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ   ನೀರಿನ  ಮಾದರಿಗಳ  ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು  ಭಾರತದ ಜಲನಿಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ  ಕಾರ್ಬನ್ನಿನ  ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ  ಮಲಿನಕಾರಿ  ವಸ್ತುಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ  ಎಂಬುದನ್ನು  ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಿರ್ವಹಣೇಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಗೃಹಬಳಕೆ ನಿರುಪಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು  ಹೊರಹಾಕುವುದೇ  ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ  ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಆಮ್ಲಜನಕ ಕ್ಕೆ ಬೇಡಿಕೆ (ಬಿ.ಒ.ಡಿ)
೨೦೦೮ರಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ  ಗುಣಮಟ್ಟ   ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯು  ಬಹುತೇಕ  ಎಲ್ಲ   ನದಿಗಳು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ  ಮಟ್ಟದ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ  ಆಂಮ್ಲಜನಕಕ್ಕೆ  ಬೇಡಿಕೆ  (ಬಿಒಡಿ) ಉಳ್ಳದ್ದಾಗಿವೆಯೆಂಬುದನ್ನು  ಗಮನಿಸಿತು. ಅತೀ ಕೆಟ್ಟ ಮಾಲಿನ್ಯವು. ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಮಾರಕಾನಂದ (೫೯೦  ಎಂಜಿ  ಒ/ಐ), ಅದರ  ನಂತರ ಕಾಲಿನದಿ  (೩೬೪), ಆಮ್ಲಖಾದಿ  ನದಿ  (೩೫೩), ಯಮುನಾ ಕಾಳುವೆ (೨೪೭). ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಯಮುನ ನದಿ  (೭೦) ಮತ್ತು  ಬೆತ್ವಾ  ನದಿ (೫೮)  ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಇದು  ೫ ದಿನದ  ಬಿಒಡಿಯೊಂದಿಗಿನ  ೧ ಮತ್ತು ೨  ಎಂಜಿ  ಒ/ಎಲ್  ನಡುವಿನ  ನೀರಿನ ಮಾದರಿಯು ಬಹಳ ಶುದ್ದವಾದ ನೀರನ್ನು  ತೋರಿಸುತ್ತದೆ,  ೩ರಿಂದ ೮ ಎಂಜಿ  ಒ/ಎಲ್  ಮಾದರಿಯು  ಮದ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಶುದ್ದ ನೀರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ೮ರಿಂದ ೨೦ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನೂ  ಹಾಗೂ ೨೦ ಎಂಜಿ  ಒ/ಎಲ್ ಕ್ಕಿಂತ  ಅಧಿಕವಾದದ್ದು  ಪರಿಸರಕ್ಕೆ  ಸುರಕ್ಷಿತವಲ್ಲದ  ಕಲುಷಿತ  ನೀರನ್ನು  ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಿಒಡಿಯ ಮಟ್ಟವು ನಗರಗಳ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ  ಪಟ್ಟಣಗಳ  ಹತ್ತಿರ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ನದಿಗಳ  ಬಿಒಡಿ  ಮಟ್ಟವು  ನೀರಿನಲ್ಲಿ  ವಾಸಿಸುವ  ಜೀವಿಗಳಿಗೆ  ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ  ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಮಟ್ಟಗಳು
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು  ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕಾ ಕೋಲೈಪಾರ್ಮ  ಮಟ್ಟಗಳು ೫೦೦ ಎಂಪಿಎನ್/೧೦೦ಎಂಎಲ್ ಮೇಲಿನದ್ದು  ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ  ನಿರ್ವಹಣೆ ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಮಟ್ಟಗಳು ಶೇಕಡಾ  ೪೭ ಎಂಬುದನ್ನು ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ನೀಡುದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ  ಗಣಮಟ್ಟದ ಎಲ್ಲಾ  ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಘಟಕಗಳ  ಶೇಕಡಾ ೩೩. ಆ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮೀರಿರುವ  ಒಟ್ಟು  ಕೋಲೈಫಾರ್ಮ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ  ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದ್ದು. ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ  ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು   ಹೆಚ್ಚು  ಮಾಡುವ ಮತ್ತು  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಉನ್ನತೀಕರಿಸುವ   ಇತ್ತೀಚಿನ  ಪ್ರಯತ್ನ  ಸಲಹೆಯು,  ನೀರಿನ  ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು  ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿರಿಸಬಹುದು, ಗೃಹಬಳಕೆ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿ. ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಒಳಚರಂಡಿ   ನೀರನ್ನು ನಂತರ ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಜಲನಿಕಾಯಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ನೀರಾವರಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಶುದ್ದ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಇದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಬಹುದು, ೨೦೦೫ ರಿಂದ  ಭಾರತೀಯ  ನಿರುಪಯುಕ್ತ  ನೀರಿನ  ನಿರ್ವಹಣೆ  ಸ್ಥಾವರ  ಮಾರುಕಟ್ಟೆ  ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶೇಕಡಾ  ೧೦ರಿಂದ  ೧೨ರ ದರದಲ್ಲಿ  ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ  ಅಮೇರಿಕಾ  ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಭಾರತಕ್ಕೆ  ನಿರ್ವಹಣಾ  ಸಲಕರಣೆಯ  ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸರಬರಾಜುದಾರನಾಗಿದ್ದು ಇದು ಹೊಸ ಯಂತ್ರ  ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಶೇಕಡಾ  ೪೦ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ   ಷೇರನೊಂದಿ  ಭಾರತಕ್ಕೆ  ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೇಗದ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವು ವೀಕ್ಷಕರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಂತೆ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಅಂತರಿಕವಾಗಿಯಾಗಲೀ ಅಥವ  ಅಂತರಾಷ್ರ್ಟಿಯವಾಗಿಯಾಗಲೀ, ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ನೀರಿನ  ಹಂಚಿಕೆಗೆ  ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಕೆಲವು ಕೋಮು ಗಲಭೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಣೆಕಟ್ಟು  ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ   ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ  ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಲಿನ  ವಾಸ್ತವಿಕ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವ್ಯ  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಗ್ನತೆಗಳು ಇವು ಕೆಲವು ಅಪವಾದಗಳು ಎಂದು  ೨೦೦೪ರ ವರದಿಯು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೭ರ ಒಂದು ಲೇಖನವು, ಪಂಜಾಬ್ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಸಂಖ್ಯಾ  ಕೋಮುವಾರು ಸ್ಥಳವೆಂದು ಸಮರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ನ. ಮಾಲ್ವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಸಟ್ಲೇಜ್  ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುವುದಕ್ಕೆ   ಮೊದಲು ಲೂದಿಯಾನ  ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಟ್ಟ  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ  ನಡುವೆ ಹಾದುಹೋಗುವ, ಇಂಡಸ್ ನದಿಯ ಒಂದು ಉಪನದಿಯಾದ  ಬುದ್ದನಲ್ಲಾ   ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಯು ಮತ್ತೊಂದು ಬೋಪಾಲ್ ಅಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದರೆ  ಸಲಹೆ ನೀಡುವ, ಇತ್ತೀಚಿನ  ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ  ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕರಣದ  ಅಂಶವಾಗಿದೆ  ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ  ಪಿಜಿಐಎಂಇಆರ್  ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್  ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ  ಮಂಡಳಿಯ ಜಂಟಿ  ಅಧ್ಯಯನವು. ನಲ್ಲಾ ನದಿ ದಂಡೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮೆಗ್ನಿಷಿಯಂ, ಪ್ಲೋರೈಡ್, ಮರ್ಕ್ಯುರಿ, ಬಿಟಾ-ಎಂಡೋಸಲ್ಪಾಸ್ ಹಾಗೂ ಹೆಪ್ಟಾಕ್ಲೋರ್ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು. ತಳ ಹಾಗೂ ಮೇಲಿನ ಕೊಳಾಯಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಮಿತಿಗಿಂತ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ  ಎಂಬ  ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಜೋತೆಗೆ ನೀರು  ರಾಸಾಯನಿಕ ಹಾಗೂ  ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬೇಡಿಕೆ  (ಸಿಒಡಿ   ಮತ್ತು  ಬಿಒಡಿ) ಅಮೋನಿಯ. ಫಾಸ್ಫೇಟ್, ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಲೋರೋಪಿರಿಫೋಸ್ ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ದಟ್ಟ    ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಗಜಿಯಾಬಾದ್ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಹಿಂದನ್ ನದಿಯು, ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಕಲುಷಿತವಾಗಿದ್ದು ಈ ನಗರದ   ಅಂತರ್ಜಲವು ಬಣ್ಣದಿಂದ  ಕೂಡಿದ್ದು ಇದು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನಿಂದಾದಿ ವಿಷಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದನ್ ವಾಹಿನಿಯು ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ವಿರುದ್ದ  ತೀವ್ರ  ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಖುತುಮಾನಗಳ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಸಂಧಂರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಹವು ತನ್ನ ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ತರಿ ಜಮೀನಿನೊಳಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರೆನಾದ ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲುಷಿತ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಳ್ಳುವುದರಿಂದಾಗಿ ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ  ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಒತ್ತುವರಿಯು ಸುಮಾರು ೪೦೦೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರುಗಳು. ಇದರಿಂದ,೨೦೦೫ರಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ದೆಸೆಯೊಂದಿಗೆ,ನದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಅಂದಾಜು ೧೮೬೯ ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರುಗಳು, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವು ರಾಷ್ಟದಲ್ಲಿ  ಏಕರೀತಿಯಾಗದ ಮಳೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ, ಅಂತರ್ಜಲವೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ,ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಸುಮಾರು ೧೧೨೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಮೀಟರುಗಳು ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯವು ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆದರ್ಜೆಗೆ ಇಳಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ನೀರಿನ ಬಹುಪಾಲು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಜಲಮಾಲಿನ್ಯವು. ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ,ತನ್ನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಕೃಷಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನೀರನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಂಗಾನದಿ
ಗಂಗಾನದಿ ಯ ದಡದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ೪೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಈ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಅಂದಾಜು ೨.೦೦೦.೦೦೦ ಜನರು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು ಹಾಗೂ ಅರೆಬೆಂದ ಶವಗಳ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಗಂಗಾ ನದಿಯೂ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಅಧಿನಿಯಮ, ೧೯೮೬ರ ೩(೩)ನೇ ಪ್ರಕರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ೨೦ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ರಂದು ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಎನ್ ಆರ್ ಟಿ ಎ ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಭಾರತದ "ರಾಷ್ಟೀಯ ನದಿ" ಎಂದೂ ಘೋಷಿಸಿತು. ಪೀಠವು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
೨೦೦೭ರ ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯ ಪವಿತ್ರ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ಪ್ರತಿ ೧೦೦ಸಿಸಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೭೫೦೦ ಕೊಲೈಫಾರ್ಮ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು .ಬಹುದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಬಂಡಾಯ ಸಮೂಹಗಳು, ಪರಿಸರ ಕ್ಲಬ್ಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಅಂದೋಲನಗಳು. ನದಿಯನ್ನು ಶುದ್ದಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯ ವೀಕೆಂದ್ರಿಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟೀಯ ಜಲನೀತಿಯನ್ನು ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶವು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಕೊಡಾ, ಜಟಿಲವಾದ ಅಧಿಕಾರ ಶಾಹಿಯ "ಉದ್ದೇಶದ ಹೇಳಿಕೆ ಮಾತ್ರವೇ" ಆಗಿ ಇದು ಉಳಿಯುವುದನ್ನೂ ಖಚಿತ ಪಡಿಸಿದೆ ,ನೀರಿನ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು, ಡಜನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ವಿವಿಧ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಹಕಾರವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿವೆ, ಈ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ನ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ೧೪೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ಗಳನ್ನು ವ್ಯಯಮಾಡಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯವು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಇಲಾಖೆಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ.
ಜಾಲ್ಸೂರು-ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ
ಜಾಲ್ಸೂರು-ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕನ್ನು ಬೆಸೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳ ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯವನ್ನು ಪಂಜಿಕಲ್ಲು-ಜಾಲ್ಸೂರು-ಸೋಣಂಗೇರಿ-ದೊಡ್ಡತೋಟ-ಎಲಿಮಲೆ-ಗುತ್ತಿಗಾರಿನ ಮೂಲಕ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಸ್. ಎಂ. ಪಂಡಿತ್
ಜೀವನ
ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಲೆಯ ರಸಋಷಿ ಎನಿಸಿದ್ದ ‘’ಎಸ್ ಎಂ ಪಂಡಿತ್‌ ಅವರು 1916ರ ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು  ಗುಲಬರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಮೋನಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಕಲ್ಲಮ್ಮ. ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚುಗಾರ ಕುಟುಂಬದವರಾದ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದದ್ದು ಬೀದರಿನ ಭಾಸ್ಕರರಾವ್ ಹಾಗೂ ಗುಲಬರ್ಗಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಾದ ಶಂಕರರಾವ್ ಆಳಂದಕರ್‌ರವರಲ್ಲಿ.
1936ರಲ್ಲಿಮದರಾಸಿನ ಕಲಾಶಾಲೆಯಿಂದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯ ಜೆ.ಜೆ. ಕಲಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಡ್‌ಸ್ಟನ್, ಭೋಂಸ್ಲೆ, ಚೂಡೇಕರ್, ದುರಂಧರ್ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು.
ಓದಿನ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಬರೆದುಕೊಂಡು ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಉನ್ನತ ಸಾಧನೆ
ಜಲವರ್ಣ ಬಳಸಿ ಪೋಸ್ಟರ್ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರು, ಹಾಲಿವುಡ್ನ ಖ್ಯಾತ ಮೆಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಚಿತ್ರ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದವರು.
1976ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಭಾರತದ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿದೇಶೀ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ ಗೌರವ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದದ್ದು. ಪೌರಾಣಿಕ ದೇವ ದೇವತೆಗಳ ಕಥಾನಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಮ್ಯತೆ (Romantic)ಯನ್ನು ಜೀವಾಳವಾಗಿರಿಸಿ, ಜೀವಂತ ಭಾವುಕತೆಯನನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಖ್ಯಾತಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರದು. ನಳದಮಯಂತಿ, ಶಕುಂತಲೆಯ ಪತ್ರಲೇಖನ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ-ಮೇನಕೆ, ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಸಲ್ಲಾಪ ಮುಂತಾದ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಲಾರಸಿಕರನ್ನು ಸಂಮೋಹಗೊಳಿಸಿದುವು. ಕರ್ಣಾರ್ಜುನ ಕಾಳಗದ ದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತಿಕೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ಎಸ್. ಎಂ ಪಂಡಿತ್. ಕ್ಯಾಲೆಂಡರುಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ನಟನಟಿಯರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನೈಜತೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಿನಿಮಾ ಕಲಾವಿದರು ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಮೊರೆಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.. ಪುಣೆಯ ಪ್ರಭಾತ್, ಮುಂಬಯಿಯ ರಾಜ್ ಕಪೂರರ ಆರ್.ಕೆ. ಸ್ಟುಡಿಯೊಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಬರಸಾತ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ನರ್ಗಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ರೀತಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೆಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಂತೂ ಆಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರದ್ದೇ ವಿನ್ಯಾಸ. ಮುಂಬಯಿಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬರೆದ ಚಿತ್ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು. ಇದೇ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 1946ರಲ್ಲಿ ಟೊರೆಂಟೋ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನ ಲಭಿಸಿತು.
ಗೌರವಗಳು
ಪಂಡಿತ್ ಅವರಿಗೆ ಲಂಡನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಫೆಲೋಷಿಪ್. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಗೌರವಗಳು ಸಂದವು.
ಇಂದೂ ನಾವು ಎಸ್ ಎಂ ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳು
ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ನ್ಯೂ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿಯೂ; ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ, ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಮುಂತಾದವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡವು. ಪಂಡಿತ್ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ರೋಮನ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಇಂಡೋ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಹಾಲ್ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಸಂಗ್ರಹೀತಗೊಂಡಿವೆ.
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ಎಂ. ಎಸ್. ಪಂಡಿತ್ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 30, 1993ರಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಕೊಂಡಿ
http://smpandit.blogspot.in http://smpanditji.blogspot.com
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಥೆ ಲೇಖಕ
ಹೆಮಿಕಾರ್ಡೇಟಾ
ಹೆಮಿಕಾರ್ಡೇಟಾ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಂಶ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಟಕಚರ್ಮಗಳ ಸಹೋದರಿ ಗುಂಪು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಲೋವರ್ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್‌ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಎಂಟರೊಪ್ನ್ಯೂಸ್ಟಾ (ಆಕ್ರಾನ್ ಹುಳುಗಳು), ಮತ್ತು ಟೆರೋಬ್ರಾಂಕಿಯಾ. ಮೂರನೇ ವರ್ಗ, ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟೋಸ್ಫರಾಯ್ಡಿಯಾವನ್ನು ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟೋಸ್ಫೇರಾ ಪೆಲಾಜಿಕಾ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಲಾರ್ವಾಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಗ ಗ್ರ್ಯಾಪ್ಟೋಲಿಥಿನಾವು ಸ್ಟೆರೋಬ್ರಾಂಕ್ ಗಳಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಂಗರಚನೆ
ಹೆಮಿಕಾರ್ಡೇಟ್ಗಳ ದೇಹದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ನಾಯು ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಗಿನ ಅಕ್ಷವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಪ್ರೊಸೋಮ್, ಮಧ್ಯದ ಮೆಸೊಸೋಮ್ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದ ಮೆಟಾಸೋಮ್.
ಅವುಗಳ ದೇಹವು ಹುಳುವಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ದೇಹವು  ಮುಂಭಾಗದ ಪ್ರೋಬೊಸಿಸ್, ಮಧ್ಯಂತರ ಕಾಲರ್ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಕಾಂಡ(ಶ್ರೇಣಿ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೋಬೊಸಿಸ್ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಸಿಲಿಯಾಯುಕ್ತ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ತಿರುಗಾಟ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕಣಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಸಾಗಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿಯು ಪ್ರೋಬೋಸ್ಕಿಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಲರ್ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಕಾಂಡವು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉದ್ದವಾದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇವು ಗಂಟಲಕುಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಿವಿರು (ಗಿಲ್ ಸೀಳುಗಳು ಅಥವಾ ಫಾರಂಜಿಲ್ ಸೀಳುಗಳು) ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅನ್ನನಾಳ, ಉದ್ದವಾದ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಗುದದ್ವಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆಕ್ರಾನ್ ಹುಳು ಕುಟುಂಬದ ಹ್ಯಾರಿಮಾನಿಡೈನ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಗುದದ ನಂತರದ ಬಾಲವಿದೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮುಕ್ತ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಹೆಮಿಚಾರ್ಡೇಟ್ಸ್‌ನ ಹೃದಯವು ದೇಹದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Articles with 'species' microformats
ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ
ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮ ವು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂಬಯಿಯ ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಮ್‌, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಪಂಜಾಬ್‌, ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಂಥ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು. ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದಂತೆ, ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2,000ದಷ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಂಥ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ವಲಸಿಗರು ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿರುವಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ವಿಶ್ವಕೋಶ ದಲ್ಲಿ (2009) ಇರುವ ನಮೂದಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೊಂದು "ಸೂತ್ರಾನುಸಾರಿಯಾಗಿರುವ ಕಥೆಯ ಎಳೆಗಳು, ಪರಿಣತಿಯಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಡೆದಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳು, ನಯನ ಮನೋಹರವಾದ ಹಾಡು-ಹಾಗೂ-ನೃತ್ಯದ ವಾಡಿಕೆಯ ಅನುಕ್ರಮಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಥಾನಾಯಕರಿಂದ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದವು." ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆಯೂ ನಿಜ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರರಂಗ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗ, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯ, ಯಥಾರ್ಥತೆ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಿರುವ 'ಸಮಾನಾಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರ'ದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಇವಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥೂಲ ಅವಲೋಕನ
thumb|1929ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪ್ರಪಂಚ ಪಾಶ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಾರು ರಾಯ್‌ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ದೇವಿ.
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಹಾಗೂ ಚೀನಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ವಿತರಿಸುವಲ್ಲಿ ಬೇರುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಿನಿಮೀಯ ರೂಢಮಾದರಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಷಯವು ಉದ್ದೇಶಿತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳಾದವು. ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುವ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೇಶವು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಯಜಿತ್‌ ರೇ (ಬಂಗಾಳಿ), ಅಡೂರ್‌ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣನ್‌, ಷಾಜಿ N. ಕರುಣ್‌ (ಮಲಯಾಳಂ) ಮೊದಲಾದವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದವು. ಶೇಖರ್‌ ಕಪೂರ್‌, ಮೀರಾ ನಾಯರ್‌, ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ಇವರೇ ಮೊದಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಜಪಾನ್‌ನಂಥ ಹೊರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ತಂಡಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರೆ, ದೇಶದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಒಕ್ಕೂಟವು ಇದೇ ರೀತಿಯ ನಿಯೋಗಗಳನ್ನು ಯುರೋಪ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಕಳಿಸಿದವು.
ಭಾರತವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕನಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿರುವ 600 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ, ತಲಾ 300ರಷ್ಟು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನುಳಿದವು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯದ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. 100% ವಿದೇಶೀ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, 20ತ್‌ ಸೆಂಚುರಿ ಫಾಕ್ಸ್‌, ಸೋನಿ ಪಿಕ್ಷರ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ವಾರ್ನರ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ನಂಥ ವಿದೇಶಿ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಆಕರ್ಷಕ ತಾಣವಾಗಿ ಕಂಡಿದೆ. ಝೀ, UTV ಮತ್ತು ಆಡ್‌ಲ್ಯಾಬ್ಸ್‌‌ನಂಥ ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕೂಡಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗೂ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ತೆರಿಗೆಯ ಉತ್ತೇಜಕ ಸವಲತ್ತುಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌ಗಳ ಭರಾಟೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. 2003ರ ವೇಳೆಗೆ ಏನಿಲ್ಲವೆಂದರೂ 30 ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟಾಕ್‌ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟೀಕರಣಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಮೂಲಕ, ಸದರಿ ಮಾಧ್ಯಮವು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಎಲ್ಲರ ಮನಗಾಣಿಸಿದವು.
ಚದುರಿಹೋದ ಭಾರತೀಯ ಜನರಗುಂಪು ಸಾಗರೋತ್ತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವರಿಗಾಗಿ DVDಗಳಂಥ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಅವರು ವಾಸವಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ಕಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಅವರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಾಗುವಂಥ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಆದಾಯದ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 12%ನಷ್ಟು ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಗಳಿಕೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯವಾದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಗಳಿಕೆಯು 1.3 ಶತಕೋಟಿ US ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟಿದ್ದುದು ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿರುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ನೆಲೆಯಾಗಿರುವ ಹೈದರಾಬಾದ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಸಿಟಿಯು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತವು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆದಾಯವನ್ನು ತರುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತರದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವೊಂದರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿವ್ವಳ ಆದಾಯಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಸಂಗೀತದ ಹಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೇ ಬರುವ ಆದಾಯವು 4–5%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. 1913ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು.ಇಂದು ಬಾಲಿವುಡ್‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (1913) ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ– ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನಚಿತ್ರ. thumb|ಅಸ್ಸಾಮೀ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಜೋಯ್‌ಮತಿಯ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ (1935).|link=Special:FilePath/Joymati.jpg thumb|ಅಚ್ಚುತ್‌ ಕನ್ಯಾ (1936) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವಿಕಾ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ್‌ ಕುಮಾರ್‌.
ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೂಮಿಯೇರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದ (1895) ನಂತರ ಷಲನಷಿತ್ರ ಎಂಬುದು ಯುರೋಪ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಸಂಚಲನೆಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು 1896ರ ಜುಲೈ ವೇಳೆಗೆ ಲೂಮಿಯೇರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಮುಂಬಯಿ) ಪ್ರದರ್ಶನ ಭಾಗ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದವು. ಮೊದಲ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೀರಾಲಾಲ್‌ ಸೇನ್‌‌ನಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ದಿ ಫ್ಲವರ್‌ ಆಫ್‌ ಪರ್ಷಿಯಾ (1898) ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರವು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರವು ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈತ ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ (1913) ಎಂಬ ಒಂದು ಮರಾಠಿ ಮೂಕಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ. (ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರುಷ ಕಲಾವಿದರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.) ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮೊದಲ ಸರಣಿಯು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಜಮ್ಷೆಡ್‌ಜಿ ಫ್ರೇಮ್ಜಿ ಮದನ್‌ ಎಂಬ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈತ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 10 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ್ದ.
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಭಾರತದ ಜನಸಮೂಹದಾದ್ಯಂತ ಹಾಗೂ ಅದರ ಅನೇಕ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಗಗಳಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯನ ಕೈಗೂ ಎಟುಕುವಂತಿರಲು ಟಿಕೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾದವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಲೆಯ ಪ್ರವೇಶದ ಟಿಕೆಟ್‌ನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸೂಚಕವಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಆಣೆ ಯಷ್ಟು (ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ 4 ಪೈಸಾ ) ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದ ಪ್ರವೇಶಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಈ ಮನರಂಜನಾ ಮಾಧ್ಯಮವು ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವೃಂದವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಗುಂಪಾಗಿ ನುಗ್ಗಿತು. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಜನರ ಮನವನ್ನು ತಟ್ಟುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಷಯವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಭಾರತದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರದೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲು ಯುವ ಭಾರತೀಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಇತರರು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುತಂದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಕುರಿತು ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಲವೂ ಆಗಿತ್ತು.
ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ಅಲಂ ಆರಾ ವನ್ನು 1931ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 14ರಂದು ಆರ್ದೇಶಿರ್‌ ಇರಾನಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ 'ವಾಕ್ಚಿತ್ರಗಳ' ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೆಲವೊಂದು ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯರ ಅಗತ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂತು ಹಾಗೂ ನಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಆರಾಮದಾಯಕವಾದ ಆದಾಯಗಳನ್ನು ಅವರು ಗಳಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡಂತೆ 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಏಳಿಗೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇಂದ್ರಸಭಾ ಮತ್ತು ದೇವಿ ದೇವಯಾನಿ ಯಂಥ ಸಂಗೀತಮಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡು-ಮತ್ತು-ನೃತ್ಯವು ಶುರುವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅಂಕಿತ ಹಾಕಿದವು. 1935ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯು ಒಂದು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕುಶಲಕಲೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ, ಚೆನ್ನೈ, ಕೋಲ್ಕತಾ, ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿಯಂಥ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಾದ್ಯಂತ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿದವು. ರಾಷ್ಟ್ರವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಮೋಹಪರವಶಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾದ ದೇವದಾಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. 1934ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಟಾಕೀಸ್‌ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭಾತ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್‌, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿತ್ತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕ R. S. D. ಚೌಧುರಿಯು ರಾತ್‌ (1930) ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟರನ್ನು ಭಾರತದ ನಾಯಕರುಗಳೆಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮವು S.K. ಪಾಟೀಲ್‌ ಆಯೋಗದಿಂದ ವಿಚಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಯೋಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾದ S.K. ಪಾಟೀಲ್‌, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತುಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೇ, ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು 'ಕಲೆ, ಉದ್ಯಮ, ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶಕ ಕಲೆಯ ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿ' ನೋಡಿದ. ಪಾಟೀಲ್‌ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿದು, ಹಣಕಾಸು ಖಾತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಣಕಾಸು ನಿಗಮವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ. ಈ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನಂತರ 1960ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. 1949ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಿರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೂ 18 ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 9000 ಪ್ರತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ದೇಶಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಕಾಯಂ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಒಂದು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಕಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾದ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಪೀಪಲ್'ಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ (IPTA), 1940ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 1950ರ ದಶಕದಾದ್ಯಂತ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುಲು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿತು. 1944ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಬಿಜೋನ್‌ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರ ನಬನ್ನಾ ದಂಥ (1943ರ ಬಂಗಾಳದ ಬರಗಾಲದ ದುರಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು), IPTAಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಯಥಾರ್ಥತೆಯ ಘನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದವು. 1946ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಖ್ವಾಜಾ ಅಹ್ಮದ್‌ ಅಬ್ಬಾಸ್‌‌‌ರ ಧರ್ತಿ ಕೆ ಲಾಲ್‌ (ಭೂಮಿಯ ಮಕ್ಕಳು) ಚಿತ್ರವು ಇದನ್ನು ನಿದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿತು. ಯಥಾರ್ಥತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದನ್ನು IPTAಯ ಆಂದೋಲನ ಅಥವಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಮುಂದುವರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಅಭಿಜ್ಞೇಯ ಸಿನಿಮೀಯ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ಮದರ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಸಾ  ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ
thumb|ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಆರಂಭಿಕ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಋತ್ವಿಕ್‌ ಘಾಟಕ್‌ರ ನಾಗರಿಕ್‌ (1952) ಚಲನಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ.|link=Special:FilePath/Nagarikscreenshot.gif thumb|ಸತ್ಯಜಿತ್‌ ರೇಯವರ ದಿ ಅಪು ಟ್ರೈಲಜಿ (1955–1959) ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದ ಕಣ್ಣುಗಳು.|link=Special:FilePath/Apu_Pather1.jpg thumb|ಪ್ಯಾಸಾ (1957) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುದತ್‌. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮುಖ ನಟನಾಗಿದ್ದ.