cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಾಲಯ
ವಿವರಣೆ
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯವಾದ ಕಲಿಕಾ ಪುರಾಣವು ಕಾಮಾಕ್ಯಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳ ಫಲ ನೀಡುವವಳೆಂದು, ಶಿವನ ಕಿರಿಯ ವಧುವೆಂದು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯ ನೀಡುಗಳೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಶಕ್ತಿಯು ಕಾಮಾಕ್ಯ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಪೂಜೆ
ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿನ ಆರ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಯನ್ ಅಲ್ಲದ ಪ್ರಕೃತಿ ಶಕ್ತಿಗಳ "ನಂಬಿಕೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು" ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿನ ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಯನ್ ಅಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ (ಕಾಕತಿ ೧೯೮೯, ಪು೩೮). ಯೋಗಿನಿ ಪಿತಾ ದ ಧರ್ಮವು ಕಿರಾತ ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಯೋಗಿನಿ ತಂತ್ರವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಣಿಕಾಂತಾ ಕಾಕತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ನಾರಾಯಣರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅರ್ಚಕರಲ್ಲಿ ಮಾತೃಸಂತತಿಯ ಜನರಾದ ಗಾರೋಗಳು ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ಕಾಮಾಕ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿತ್ತು (ಕಾಕತಿ ೧೯೮೯, ಪು೩೭).
ದೇವತೆಯನ್ನು ವಾಮಾಚಾರ (ಎಡಗೈ-ವಿಧಾನ) ಜೊತೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣಾಚಾರ (ಬಲಗೈ-ವಿಧಾನ) ಹೀಗ ಎರಡೂ ಪೂಜಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕಾಕತಿ, ೧೯೮೯ ಪು೪೫). ದೇವಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಲಿಕೊಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಸಾಮೂಹಿಕ ಬಲಿಕೊಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕಾಕತಿ ೧೯೮೯, ಪುಟ ೬೫).
ಅಹೋಮ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಕ್ಯ
ಪುರಾಣ ಕಥೆಯೊಂದರ ಅನುಸಾರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸದಂತೆ ಕೋಚ್ ಬಿಹಾರ್ ರಾಜಮನೆತನದವರನ್ನು ಸ್ವತಃ ದೇವಿಯೇ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಳು. ಈ ಶಾಪದ ಭಯದಿಂದ, ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಸ್ಥರು ಕಾಮಾಕ್ಯ ಬೆಟ್ಟದ ಬಳಿ ಸಾಗುವಾಗ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಕಣ್ಣೆತ್ತಿ ಸಹ ನೋಡುವ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೋಚ್ ಬಿಹಾರ್ ವಂಶಸ್ಥರ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ೧೬೫೮ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜ ಜಯದ್ವಜ ಸಿಂಘಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಹೋಮಾಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಅಸ್ಸಾಂ ಅನ್ನು ಜಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ದೇವಾಲಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅಹೋಮಾ ರಾಜರ ನಂತರದ ದಶಕಗಳ ನಂತರದವರು ಶೈವಸ್ಥರು ಅಥವಾ ಶಕ್ತರ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರಾಗಿದ್ದು, ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ನವೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
ರುದ್ರ ಸಿಂಘಾ (ಆಡಳಿತಾವಧಿ ೧೬೯೬ ರಿಂದ ೧೭೧೪) ಅವರು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಹಿಂದೂವಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುವ ಗುರುವೊಬ್ಬನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂವಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ತನ್ನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಎದುರು ತಲೆಬಾಗುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ಅವರು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೂತರನ್ನು ಬಂಗಾಳ/0}ಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾಡಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಂತಿಪುರದ ಸಮೀಪ ಮಾಲಿಪೋಟಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಶಕ್ತ ಪಂಥದ ಮಹಂತರಾದ ಕೃಷ್ಣಾರಾಮ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಂತ ಅವರಿಗೆ ಬರಲು ಮನಸ್ಸಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ತಮಗೆ ನೀಡುವ ಭರವಸೆಯ ಬಳಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ರಾಜನು ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಅವರನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರುವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಚರ ಬ್ರಾಹ್ಮರಿಗೆ ಆದೇಶಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಹಂತರನ್ನು ಸಂತೃಪ್ತಿ ಪಡಿಸಿದರು.
ರುದ್ರ ಸಿಂಘಾ ಅವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ, ರಾಜನಾದ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾದ ಸಿಬಾ ಸಿಂಘಾ (ಆಡಳಿತಾವಧಿ ೧೭೧೪ ರಿಂದ ೧೭೪೪) ಅವರು ಮಹಂತರಾದ ಕೃಷ್ಣಾರಾಮ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಕಾಮಾಕ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶದ ಭೂಮಿಯನ್ನು (ಡೆಬೊಟ್ಟರ್ ಭೂಮಿ) ಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮಹಂತ ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ನೀಲಾಚಲ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪರ್ಬತೀಯ ಗೋಸೇನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಸ್ಸಾಮಿನ ಹಲವು ಕಾಮಾಕ್ಯ ಅರ್ಚಕರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶಕ್ತಾಗಳು ಪರ್ಬತೀಯ ಗೋಸೇನರು ಅಥವಾ ನಾಟಿ ಮತ್ತು ನಾ ಗೋಸೇನರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ವಂಶಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉತ್ಸವಗಳು
ತಂತ್ರ ಪೂಜೆಯ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಂಬುಬಾಜಿ ಮೇಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ತಂತ್ರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನಶಾ ಪೂಜೆ ಯು ಮತ್ತೊಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಹ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವು ಸಾವಿರಾರು ಭೇಟಿ ನೀಡುಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳು ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:ಗುವಾಹಟಿ ವರ್ಗ:ಗುವಹಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್
ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್  (9 ಜೂನ್ 1781 – 12 ಆಗಸ್ಟ್ 1848), ಓರ್ವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಮಾರ್ಗದ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಬೆ ಎಂಜಿನ್ ನನ್ನು ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ಗಳ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು "ರೈಲ್ವೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿಷ್ಠೆಗೆ ಅವರದೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಹಸಿಯುಳ್ಳವರು ಎಂದು ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್ ಗಳು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಸ್ವಯಂ-ಸಹಾಯದ ವಕೀಲ ರಾದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುವಲ್ ಸ್ಮೈಲ್ಸ್ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರೇಲ್ ಗೇಜ್ ಪ್ರಮಾಣಕವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ "ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಗೇಜ್ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಗೇಜ್ ಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
thumb|ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ನಾರ್ತ್ ಅಂಬರಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ವೆಲಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇದು ನಿವ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ಅಪಾನ್ ಟೈನೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮಾಬೆಲ್ ದಂಪತಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪುತ್ರನಾಗಿದ್ದ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್. ಆದರೆ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಓದು ಅಥವಾ ಬರೆಹ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಬರ್ಟ್, ವೆಲಾಮ್ ನಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಪಿಂಗ್ ಎಂಜಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಫೈಯರ್ ಮನ್ ಆಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಣದ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ತಮ್ಮ 17ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ನಿವ್ ಬರ್ನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಟರ್ ರೊ ಪಿಟ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ಮನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೌಲ್ಯ ಅರಿವಾಯಿತು. ಓದು, ಬರೆಹ ಮತ್ತು ಅಂಕಗಣಿತ ಕಲಿಯಲು ಅವರು ರಾತ್ರಿ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮ್ಮ 18ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 1801ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಕಾಲೆರ್ಟನ್ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಯಲ್ಲಿ 'ಬ್ರೇಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ 'ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆಳದ ಗಣಿಯಲ್ಲಿನ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಅವರದಾಗಿತ್ತು. ಅವರು 1802ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸೆಸ್ (ಫ್ಯಾನ್ನಿ)ಹೆಂಡೆರ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ನಿವ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ವಿಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಕ್ವೆಯ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬ್ರೇಕ್ಸ್ ಮನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಾಟೇಜ್ ವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದರು. ಜಾರ್ಜ್ ತಮ್ಮ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೂರಕವಾಗಿ ಶೂ ಹೊಲಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾರಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಕಾಯಕ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರ 1803 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರ ರಾಬರ್ಟ್ ಜನಿಸಿದ; ಬಳಿಕ 1804ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್ ಹತ್ತಿರದ ವೆಸ್ಟ್ ಮೊರ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಜಾರ್ಜ್ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್ ಪಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ಸಮನ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವೊಂದಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದರು; ಆದರೆ ಮಗು ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ 1806ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾನ್ನಿ ಕೂಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಹಾಳಾಗಿದ್ದರಿಂದ (ಕ್ಷಯರೋಗ) ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ನಂತರ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಅವರು ಮೊಂಟ್ರೊಸ್ ಗೆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುಂಚೆ ರಾಬರ್ಟ್ ನನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರ ಹತ್ತಿರ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಮರಳಿ ಬಂದರು; ಬಹುಶಃ ಅವರ ತಂದೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಜಾರ್ಜ್ ಮತ್ತೆ ವೆಸ್ಟ್ ಮೂರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ಕಾಟೇಜ್ ಗೂಡಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅವಿವಾಹಿತ ಸಹೋದರಿ ಎಲೆನೊರ್ ರಾಬರ್ಟ್ ನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜೊತೆಯಾದರು. ಆಗ 1811 ರಲ್ಲಿ ಹೈ ಪಿಟ್ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್ ನಲ್ಲಿನ ನೀರೆತ್ತುವ ಪಂಪಿಂಗ್ ಯಂತ್ರವೊಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ; ಆಗ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರು ಆ ಕೆಲಸ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿ ಯಾಗಿ ದುರಸ್ತಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಎಂಜಿನ್ ದುರಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದು ಕೊಂಡರು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಗಣಿಗಳಿಗೂ ಅವರ ಸೇವೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಯಂತ್ರಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೂ ದೊರೆಯಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಹಬೆ-ಶಕ್ತಿಮೂಲದ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದರು.
ಗಣಿ ಕೆಲಸಗಾರರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕೈದೀವಿಗೆ
right|thumb|ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಸ್ಥಗಿತ ಆಗ 1818 ರಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಫೋಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸುವ ಉರಿ-ಬೆಂಕಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಸುರಕ್ಷಿತ ಕೈದೀವಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಉರಿದರೂ ಯಾವುದೇ ಸ್ಫೋಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ವೇಳೆ ಗೆ ಕೊರ್ನಿಶ್ ಮನ್ ಸರ್ ಹಂಫ್ರಿ ಡಾವಿ ಕೂಡ ಒಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಬಗೆಗೆ ಅವಲೋಕನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ನಿರಂತರವಾದ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ದೀವಿಗೆಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರವೇಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರೇ ಸ್ವತಹ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್ ನ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ ತೋರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಿರುಕಿನ ಕಂದರದೆದುರು ಹಿಡಿದು ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಮಂದ ಬೆಂಕಿಯ ಸುರಿಯುವಿಕೆ ಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಡಾವಿ ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ನೀಡುವ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಇದರ ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ಕೈದೀವಿಗೆಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿನ್ಯಾಸ ಪಡೆದಿದ್ದವು.ಡಾವಿಯವರ ಲ್ಯಾಂಪ್ ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಅಳತೆಯ ಪರದೆಯನ್ನೊಳ ಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರ ಲ್ಯಾಂಪ್ ಗಾಜಿನ ಸಿಲಿಂಡರ್ ವೊಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಡಾವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ £2,000,ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ, ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದಾರೆಂಬ ಆಪಾದನೆ ಹೊರಬೇಕಾಯಿತು. ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಿತಿಯು ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ಈ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿಸಿ £1,000 ಬಹುಮಾನ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೆ ಡಾವಿ ಮತ್ತವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ನಂತಹ ಅಶಿಕ್ಷಿತನೊಬ್ಬ ಹೇಗೆ ಇಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎನ್ನುವುದು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ 1833 ರಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ನ ಸಮಿತಿಯು ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ಲ್ಯಾಂಪ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರಿಗೂ ಸಮನಾದ ಶ್ರಮದ ಪಾಲಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಡಾವಿ ಮಾತ್ರ ಕುರುಡು ನಂಬಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರೇ ತನ್ನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸೂತ್ರ ಕದ್ದಿದ್ದಾರೆಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಲ್ಯಾಂಪ್ ನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಡಾವಿಯವರ ಲ್ಯಾಂಪ್ ನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಡಾವಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಅನುಭವವು ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಲಂಡನ್ ಮೂಲದ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಣತರಲ್ಲಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮೂಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಆರಂಭಿಕ ಸ್ವಯಂಚಲನೆಯ ಯಂತ್ರಗಳು
right|thumb|ಡಯಲ್ ಕಾಟೇಜ್, ವೆಸ್ಟ್ ಮೂರ್, ಕಿಲ್ಲಿಂಗ್ ವರ್ತ್
ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರೈಲ್ವೆ
left|thumb|ಫಸ್ಟ್ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲ್ವೆ, L&MR
೮ಜಾರ್ಜ್ ಅವರು ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಹೊಸ ಮಾರ್ಪಾಟೆಂದರೆ ಹಬೆ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸಲು ಮಾಡಿದ ನವೀನ ಶೈಲಿಯ ಫೈಯರ್-ಟ್ಯೂಬ್ ಬಾಯ್ಲರ್, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮಾರ್ಕ್ ಸೆಗುಇನ್ ಅವರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಇದು ಸುಧಾರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಖದ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು L&MR ಕಂಪನಿಯ ಕೋಶಾಧಿಕಾರಿ ಯಾದ ಹೆನ್ರಿ ಬೂತ್ ಅವರು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಕಮಾನುಳ್ಳ ಸೇತುವೆ
left|thumb|ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಬ್ರಿಜ್ ಆಗ 1830 ರಲ್ಲಿ ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರೈಲ್ವೆಯ ಉದ್ಘಾಟನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರೇನ್ ಹಿಲ್ ನಲ್ಲಿನ ತ್ರಿವಿಮಿತೀಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ರೈಲ್ವೆ ಯಾವುದೇ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಬಹುದಾದ ಮೊದಲ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಚನೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಮಾಂತ ರದ ಎರಡು ಹಳಿಗಳ ವಿಶಾಲತೆ ಗಮನಿಸಬೇಕು.(ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ 6' ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.)ಇಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸವು ಸಮತಲೀಯ ಚತುರ್ಭುಜವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಇದು ಚತುಷ್ಕೋನದಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಮಾನು ಅಗಲಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಕಮಾನಿನ ಗುದ್ದುಗಂಬಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಹುಡುಕಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಒಡ್ಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕಮಾನುಗಳು ಆಸರೆ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ) ಈ ತಂತ್ರವು ಕಮಾನಿನ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಸಮತಲೀಯ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದ ಕಮಾನಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆತು ತಿರುವಿನಲ್ಲಿನ ಮೂಲೆಯ ಗುದ್ದುಗಂಬಕ್ಕೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೇನ್ ಹಿಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಆಗಿನ ಈ ಸೇತುವೆಯು ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟನೆಯ A57 (ವಾರಿಂಗ್ಟನ್ ರಸ್ತೆ)ಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇತುವೆಯು ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ವಂಶಸ್ಥರು
ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು:
ಪರಂಪರೆ
ರೈಲ್ವೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು; ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಾಗಾಟ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತ್ವರಿತ ಸಾಗಾಟಕ್ಕೆ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸಿತು. ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ತಾನೇ ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ರಿಚರ್ಡ್ ಟ್ರೆವಿಥಿಕ್ ರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರು ಸ್ಟಾಕ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಲಿವರ್ ಪೂಲ್ ಹಾಗು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ರೈಲ್ವೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳು ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳಿಗೆ ಅನುಸರಿಸಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳಾದವು.ಅದರ ಲಾಭ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರ ರಾಬರ್ಟ್, ಆತನ ಸಹಾಯಕ ಜೊಸೆಫ್ ಲೊಕೆ, ಇವರು ಇದೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಇಸಾಂಬರ್ಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಬ್ರುನೆಲ್ ಕೂಡ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಕ್ಕ ಶ್ರಮ ವಹಿಸಿದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಅವರಿಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ರಿಗಿದ್ದ ದೂರಾಲೋಚನೆಯೇ ಒಂದೇ ಹಳಿ ಜೋಡನೆ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಮಾರ್ಗ ರಚನೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಆಗುವಂತೆ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಗೇಜ್ ಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವಂತೆ ಅವರು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಡೀ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಗೇಜ್ ಬಳಕೆಗೆ ಅವರೇ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
thumb|ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಮ್ಯುಜಿಯಮ್, ಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಪ್ರತಿಮೆ, thumb|right|ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಪ್ರತಿಮೆ, ಚೆಸ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಚ್ 2011 ಅವರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದನ್ನು ಚೆಸ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ನಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.(ಟಾಪ್ಟನ್ ಹೌಸ್ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಳೆದಿದ್ದರು.)ಈ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕಳೆದ 28 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಕೆಟ್  ನ ಪೂರ್ಣ-ಗಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯೊಂದನ್ನು (ಅದಕ್ಕೆ ಬುಲೆಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು.) ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು.ಅದನ್ನು ಈ ಮೊದಲು ಚೆಸ್ಟರ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿವ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ ನೆವಿಲ್ಲೆ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಇದು ದಿ ಲಿಟರರಿ ಅಂಡ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ದಿ ಮೈನಿಂಗ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮುಂದೆ ಎದುರಿಗೇ ಮುಖಮಾಡಿ ನಿಂತಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನಿವ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ಇದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ನೋಟ್ ಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿಗೆ 1990 ರಿಂದ 2003 ರ ವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹೊರಡಿಸಿದ E £5 ಸಿರೀಸ್ ನ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟ್ ಗಳ ಹಿಮ್ಮೊಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ರಾಕೆಟ್ ಸ್ಟೀಮ್ ಎಂಜಿನ್ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಹ ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಚಹರೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಸ್ಟಾಕ್ಟನ್ ದಿಂದ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ರೈಲ್ವೆ ವರೆಗಿರುವ ಸ್ಕೆರ್ನೆ ಸೇತುವೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಟಿಫನ್ಸನ್ ಅವರ ಭಾವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು 2003 ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ ಎಲೆಜಾಬೆತ್ ಫ್ರಾಯ್ ಅವರದನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:1781ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:1848 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದವರು ವರ್ಗ:18ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜನರು ವರ್ಗ:19ನೇ-ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜನರು ವರ್ಗ:ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಜನರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರಕರು ವರ್ಗ:ಉಗಿಯಂತ್ರ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳು ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೈಲ್ವೆ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರವರ್ತಕರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಲೊಕೊಮೊಟಿವ್ ಬಿಲ್ಡರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಡಿಸೈನರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಸ್ಟಾಕ್ ಟಾನ್-ಆನ್-ಟೀಸ್ ಬರೊ ವರ್ಗ:ವೆಲಮ್ ನ ಜನರು ವರ್ಗ:ರೈಲ್ವೆ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಜನರು ವರ್ಗ:ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌‌ನೋಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಡಾಲಿಂಗ್ಟನ್(ಬರೊ) ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರವಿಜ್ಞಾನ
ರೂಮಾ ಮೆಹ್ರಾ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3e/Rooma_Mehra.jpg/220px-Rooma_Mehra.jpg|thumb ರೂಮಾ ಮೆಹ್ರಾ ಇವರು ೨೪ ಜನವರಿ ೧೯೬೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಕವಯಿತ್ರಿ, ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು, ಶಿಲ್ಪಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಬರಹಗಾರರು  ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌ನ ಅಂಕಣಕಾರರು.
ವೃತ್ತಿ
ಮೆಹ್ರಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಯಂ-ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಕಲಾವಿದೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು, ಉಬ್ಬುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ೧೧ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್, ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ , ಆರ್ಟೆ ಆಂಟಿಕಾ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಕೆನಡಾ, ಮತ್ತು ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ಯುಎಸ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಖಾಸಗಿ ಹಾಗೂ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಯುಕೆ, ಸ್ಪೇನ್, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್. ಮೆಹ್ರಾ ಕಲೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಕಲೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಕೆಯ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಮೆಹ್ರಾ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ದಾಸ್ ಆಸ್ಲಾಂಡಿಸ್ಚೆ ಸ್ಟಕ್ ಡೆಸ್ ಗ್ರೇಸಸ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಮೆಹ್ರಾ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆಯ್ದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
ಅವರು ಮೂರು ಕವನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಕರ್ಕ್ಯೂಲಿಗೊ
ಕರ್ಕ್ಯೂಲಿಗೊ ಅಮರಿಲ್ಲಿಡೇಸೀ ಅಥವಾ ಹೈಪಾಕ್ಸಿಡೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿ. ಈ ಗಿಡಗಳ ಅಂಡಾಶಯದ ತುದಿ ಸೊಂಡಿಲು ಕೀಟದಂತಿರಿವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ (ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಕ್ಯೂಲಿಯೊ ಎಂದರೆ ಸೊಂಡಿಲುಕೀಟ-ವೀವಿಲ್ ಎಂದು ಅರ್ಥ), ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುವಾದರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು. ಇವು ಸುಮಾರು 1'-5' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆಗಳು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲೇ ಹುದುಗಿರುವ ಗೆಡ್ಡೆಯಂಥ ಪ್ರಕಂದವೂ (ರೈಜೋ಼ಮ್) ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಾಂಡವಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಬೇರಿನಿಂದಲೇ ಹೊರಟಿರುವಂಥ ಎಲೆಗಳೂ ಕದಿರುಗೊಂಚಲು ಮಾದರಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲೂ ಈ ಸಸ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಎಲೆಗಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಡಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವಲ್ಲದೆ, ನೋಡಲು ತೆಂಗಿನ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೂ ಗೊಂಚಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಬೇಧಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗೇ ಇದ್ದು ಗಿಡದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಂತಿರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ಹಳದಿಬಣ್ಣದವು. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂವಿನಲ್ಲಿ 6 ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಸಂಯುಕ್ತಮಾದರಿಯ (ಗ್ಯಾಮಾಫಿಲಸ್) ಪೆರಿಯಾಂತು, 6 ಕೇಸರಗಳು, ಮೂರು ಕಾರ್ಪೆಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನೀಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ಅಂಡಕೋಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲೂ 12 - 24 ಅಂಡಕಗಳಿವೆ. ಉದ್ಯಾನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಕರ್ಕ್ಯೂಲಿಗೊ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುವು ಕ. ಲ್ಯಾಟಿಫೋಲಿಯ ಮತ್ತು ಕ. ರಿಕರ್ವೇಟ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸುಮಾರು 2'-3' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಬಗೆಯದು. ಇದಕ್ಕೆ ಈಟಿಯಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಕ.ರಿಕರ್ವೇಟ ಪ್ರಭೇದ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು. ಇದು ಕೂಡ ಸುಮಾರು 2ಳಿ' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸು. 1' - 3' ಉದ್ದದ ಹಾಗೂ 2" - 6" ಅಗಲದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿದ ಎಲೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ವೇರಿಗೇಟ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಯೇಟ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆ (ತಳಿ)ಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದರ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹಲವಾರು ಉದ್ದ ಪಟ್ಟೆಗಳೂ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟೆಯೂ ಇವೆ. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೂ ಕುಂಡಗಳಲ್ಲೊ ನೇರವಾಗಿ ಸಸಿನೆಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇವನ್ನು ಪ್ರಕಂದದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ ಉತ್ತಮ. ಮರುಳು ಮಿಶ್ರಿತ ಗೋಡುಮಣ್ಣಿನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉತ್ತಮ ಬೆಳೆವಣೆಗೆಗಾಗಿ ದನದ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲೂ ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕರ್ಕ್ಯೂಲಿಗೊ ಆರ್ಕಿಯಾಯ್ಡಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದವೂ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ನೆಲತೆಂಗು ಅಥವಾ ನೆಲತಾಳೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಗೆಡ್ಡೆಯಂತಿರುವ ಬೇರುಗಳು ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ. ಕೊಂಚ ಕಹಿಯಾಗೂ ಲೋಳೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂಥವೂ ಆದ ಇವನ್ನು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ಮೂತ್ರಸ್ರಾವ ಉತ್ತೇಜಕ, ಪುನರಾರೋಗ್ಯದಾಯಕ ಹಾಗೂ ಶಾಮಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ ಅತಿಸಾರ, ಕಾಮಾಲೆ, ಆಸ್ತಮ ರೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೂ ತುರಿ ಮತ್ತಿತರ ಚರ್ಮರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಾರವಾಗೂ (ಪೋಲ್ಟೀಸು) ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. (
ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಾಗ್
thumb|ಸರಸ್ಞೋ ದಾ ಸಾಗ್ right|thumb|ಸಾಗ್ ಪನೀರ್: ಪಾಲಕ್ ಮತ್ತು ಪನೀರ್
ಸಾಗ್ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ರೋಟಿ ಅಥವಾ ನಾನ್‍ನಂತಹ ಬ್ರೆಡ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಅನ್ನದೊಂದಿಗೆ (ನೇಪಾಳ, ಒಡಿಶಾ, ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ) ತಿನ್ನಲಾದ ಎಲೆ ತರಕಾರಿಯ ಒಂದು ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಗ್‍ನ್ನು ಸಾಸಿವೆ ಎಲೆಗಳು, ಎಲೆಕೋಸು, ಬಸಳೆ, ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬ್ರಾಕಲಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸೊಪ್ಪಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪನೀರ್‌ನಂತಹ ಇತರ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್
ಜೀವನ
ರಟ್ಟೆಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಣಿದೇವಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ಎರಡನೆಯ ಮಗನಾಗಿ ೧೮೯೬ನೆಯ ಇಸವಿ ಜೂನ್ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ. ತಂದೆ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1900ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕಾರಾಣಾಂತರದಿಂದ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ‘ಇಂದಿರಾನಂದ’ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಕರಿಗಿರಿರಾಯರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಪಾಠವೂ ನಡೆಯಿತು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದಾಗ ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ, ತಾವು ಕಂಡ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೇ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗಲೇ ತಂದೆ ನಿಧನರಾದರು. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿಯ ಜೊತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ತಾಯಿ ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬುತ್ತಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1931ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಯುಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಮೂಕಚಿತ್ರಗಳು ಅನಂತರ ಕ್ರಮೇಣ ಟಾಕಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಬರತೊಡಗಿದ್ದವು. ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಮುಂಬಯಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ರಾಯರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಅದೃಷ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರದು ಸಾಹಸದ ಸ್ವಭಾವ. ಅಪರಿಚಿತವಾದ ಊರು ಭಾಷೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಅವರು ಹಿಂಜರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಪರಿಚಯ ಪತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಖರ್ಚಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಹೊರಟೇಬಿಟ್ಟರು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ ಹೊಸ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆಯಿತು.
ತಮಿಳು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಭೇರಿ
ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಟಿ.ಕೆ ರಾಜಾ ಸ್ಯಾಂಡೋ ಅವರ ನೆರವಿನಿಂದ ‘ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಂಪನಿ’ ಅರ್ದೇಷಿರ್ ಇರಾನಿ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ ‘ಆಲಂ ಅರಾ’ ತಯಾರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು ಇರಾನಿ. ಅವರು ‘ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪಾಪಹರಣಂ’ ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ನಾರದನ ಪಾತ್ರ ಕೊಟ್ಟರು. ಚಿತ್ರ ಮದರಾಸು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ತುಂಬ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ನಾರದನ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯವನ್ನು ಜನ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಹೀಗೆ ಈ ಕನ್ನಡ ಕಲಾವಿದರ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆಯಿತು. ಇರಾನಿಯವರು ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ‘ಭಕ್ತ ರಾಮದಾಸ’ರ ಕತೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ರಾಯರಿಗೆ ರಾಮದಾಸನ ಪಾತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ಸುಬ್ಬಯ್ಯನಾಯ್ಡು ಅವರ ಸಹಯೋಗ
ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗಲೂ ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಲು ಸಮಯವಿದ್ದುದರಿಂದ ರಾಯರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಅವರಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೆಂಡತಿ ರತ್ನಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರುಮಕ್ಕಳ ತಮ್ಮ ಪುಟ್ಟ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆಯಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶವೆ ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಬಿಡುವಿನಲ್ಲಿ ಮಡದಿ ಮಕ್ಕಳೊಡನೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಅವರು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ‘ಶ್ರೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿ’ಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟರಾದ ಎಂ.ಬಿ.ಸುಬ್ಬಯ್ಯನಾಯುಡು ಅವರ ಬಂದು ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮೊಡನೆ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು ಮತ್ತೆ ತಾವು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿದೆಯೆಂದು ಎಷ್ಟು ಹೇಳಿದರೂ ನಾಯುಡು ಅವರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಮುಂಬಯಿಯ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರದ ಕರಾರನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿ, ರಾಯರು ನಾಯುಡು ಅವರೊಡನೆ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರರಾದರು.
ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಯೋಗ
ಚಿತ್ರ ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾಯರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ, ನಾಯುಡು ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗೆಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಾಟಕ ‘ಭೂಕೈಲಾಸ’, ಅದರ ಮೂಲಪ್ರತಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆಗುವಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಂದ ರಾಯರೇ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ‘ಭೂಕೈಲಾಸ’ ನಾಟಕ ಬರೆದರು. ರಂಗದಲ್ಲಿ ದೀಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಏರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಲೆಅಲೆಯಾದ ಬೆಳಕು, ವಿವಿಧ ವರ್ಣಗಳ ಬೆಳಕುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ, ಅಗತ್ಯ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಗತ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಲ್ಬುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡರು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರಕದ ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಾವೇ ರೂಪಿಸಿದರು. ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಭೂ ಕೈಲಾಸ’ ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದಾಗ ಅದರ ರಂಗ ವೈಭವ, ಬೆಳಕಿನ ಮಾಯಲೋಕ, ಅಭಿನಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಜನ ಬೆರಗಾಗಿ ಹೋದರು. ನಾಟಕ ಪ್ರಚಂಡ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿ ಆರುತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ತುಂಬಿದ ನಾಟಕ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ತುಮಕೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆರುತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.. ಮುಂದೆ ‘ಭೂಕೈಲಾಸ’ ವನ್ನು ತಮಿಳುನಲ್ಲಿಯೂ ನಾಟಕವಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದರು. ಎಚ್ಚಮನಾಯಕನ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರವೀರ’ ನಾಟಕ ಅವರ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಅದನ್ನೂ ತಮಿಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಆಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಯರು ಚಾಂದಾಖಾನನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು ಕಲಾಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ನಾಗರಿಕರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆಯ ಪರವಾಗಿ, ನಗರದ ಪುರಭವನದಲ್ಲಿ 1974ರಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿದಿರು. ಅಂದು ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ‘ಇದು ನನ್ನ ಕಥೆ’ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಇವರ ಕಲಾಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ‘ಪದ್ಮಶ್ರೀ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಆದರ್ಶ ಫಿಲಂ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್
ರಾಯರು ಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೂ ಆ ರಂಗದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಜಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೊಸದಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ‘ಆದರ್ಶ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್’ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದರ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರರಂಗದ ವಿವಿಧ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗೆಗೆ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂದೂ ನೂರಾರು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು
ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಯರು ಗಡ್ಡಮೀಸೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಬಿಳಿಯ ಗಡ್ಡ ಸೊಗಸಾಗಿ ಒಪ್ಪುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಲಾ ತಪಸ್ವಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಗೌರವ ಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಯರು ಸರಸಿಗಳು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟವನ್ನೂ ಬಡತನವನ್ನೂ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸಾಹಸಪ್ರಿಯತೆ, ಪ್ರತಿಭೆ, ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ನೋವುಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ನಗುನಗುತ್ತಾ ಬಾಳಿದರು. ಅವರದು ತುಂಬು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ದಿಟ್ಟ ಜೀವನ, ಉದಾರ ಬುದ್ಧಿ, ಸಹಾಯ ಪರರು. ಇಂದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕರಿಗೆ ರಾಯರು ಆರಂಭದ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ, ತರಬೇತಿ ಕೊಟ್ಟು ಮುಂದೆ ತಂದರು. ಇಂದಿಗೂ ಅವರೆಲ್ಲಾ ರಾಯರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಗುರುಸ್ವರೂಪರೆಂದು ಕೈ ಮುಗಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿ, ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರಕಾಶಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಸಾಹಸ ಮಾಡಿ, ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಗಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತರಿಸಿದವರು ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಸಾಧನೆಗಳ ನಂತರವೂ ‘ನಾನಿನ್ನೂ ಕಲಿಯಬೇಕಾದುದು ಬಹಳ ಇದೆ’ ಎನ್ನುವ ವಿನಯ ಅವರದು. ಇಂಥ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಭೀಷ್ಮರು ತಮ್ಮ ೮೧ವರ್ಷಗಳ ಸಾರ್ಥಕವಾದ ತುಂಬು ಜೀವನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ೧೯೭೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೯ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರುರಿನಲ್ಲಿ ದಿವಂಗತರಾದರು.
ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರ ವಿಶೇಷ ಪತ್ನಿ ಸೇವೆ
ಆರ್,ಎನ್,ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾವ್ ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು,ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಹಲವು ಪ್ರಥಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರು,ಇವರ ಮೊದಲ ಮಡದಿ "ರತ್ನಾ ಬಾಯಿ" ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಅಕಾಲ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ ಮೇಲೆ,ಮೊದಲ ವಾಕ್ಚಿತ್ರ "ಸತಿ ಸುಲೋಚನ "ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಪರಿಚಿತರಾದ ಕಲಾವಿದೆ ಕಮಲಾ ಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹವಾದರು,ಕಮಲಾಬಾಯಿ ಕನ್ನಡದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಭಿನೀತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾಯಿ ಯವರ ಸಹೋದರಿ, ಮುಂದೆ ಹಲವು ಕಾಲದ ನಂತರ ಕಮಲಾ ಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಲ್ಲದ ತಪ್ಪಿನಿಂದ ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು,ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರಿಗೆ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು,ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ಥಿತಿವಂತರಾಗಿದ್ದರು, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು ನಟ-ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು,ಕಮಲಾ ಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ.ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮಗನೂ ಅಕಾಲ ಮೃತ್ಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ.ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು ಎರಡನೆಯ ಯೋಚನೆಯನ್ನೇ ಮಾಡದೆ ಕಮಲಾ ಬಾಯಿಯವರ ಸೇವೆಗೆ ತಮ್ಮ ಉಳಿತದ ಜೀವನವನ್ನು ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು.ಅಡುಗೆ ಮಾಡಿ,ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಜಡೆ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಕಲ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು.ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂದರೆ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರಿಗೆ "ಪದ್ಮಶ್ರೀ" ಗೌರವ ದೊರಕಿತು.ಆಗೆಲ್ಲ ಪದ್ಮಶ್ರೀಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಇತ್ತು!.ಈಗಿನಂತೆ ಬಹಳ ಜನಕ್ಕೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ!. ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವ ಅದಾಗಿತ್ತು.ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಸುದ್ದಿಗಳು ಬಂದವು.ಆದರೆ ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರು ತಮ್ಮ ಸತಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ಕಿಂಚತ್ಹೂ ವಿಚಲಿತರಾಗಲಿಲ್ಲ.ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ "ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಕನ್ನಡದ ಪತಾಕೆ:ಇಂದು ನಗೆಂದರ ರಾಯರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗೌರವ" ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಮುಖಪುಟದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆ ಓದುತಿದ್ದ ಓದುಗರೊಬ್ಬರು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದರು.ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗೇ ನಾಗೇಂದ್ರ ರಾಯರು ಕಂಟೋನ್ ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿ ಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.ಆ ಓದುಗ ಕುತೂಹಲ ತಡೆಯಲಾಗದೆ "ಸರ್ ನೀವು ಇವತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಿತ್ತಲ್ಲವೇ" ಎಂದಾಗ "ನನ್ನ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಳಪ್ಪ,ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗೌರವ ಅವರೇನು ನೀಡಿಯಾರು"ಎಂದು ಅವರು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಸಾಕು ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ ಉನ್ನತ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಸಲು..
'ಆರೆನ್ನಾರ್'ರವರು, ಅಭಿನಯದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು "ತಳಿ"ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಳಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಳಿಗಳಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ತಳಿಗಳೆಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ತಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಳಿಗಳ ಕುರಿತ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಿರಿ. ದೇಶೀಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾದ ತಳಿಗಳನ್ನು ದೇಶೀಯ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿರಿ.
ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೇವಲ ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ತಳಿ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ತಳಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ ಜೊತೆಗಾರ ಶ್ವಾನಜೊತೆಗಾರ ಶ್ವಾನಗಳು, ಕಾವಲು ಶ್ವಾನಗಳು, ಬೇಟೆ ಶ್ವಾನಗಳು, ಹರ್ಡಿಂಗ್ ಶ್ವಾನಗಳು, ಮತ್ತು ಹರ್ಡಿಂಗ್‌ ಶ್ವಾನಸ್ಲೆಡ್ ಶ್ವಾನಗಳು, ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ವಿಧಗಳು ಮತ್ತು ಉಪವಿಧಗಳಿವೆ; ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಶ್ವಾನ ವಿಧಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ತಳಿ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿರಿ. ಇತರೆ ವರ್ಗಗಳೆಂದರೆ:
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ವಿಧಗಳು ವರ್ಗ:ತಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ತಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶ್ವಾನ ಪಟ್ಟಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
Plemena psů Hunderacer Liste der Haushunde List of dog breeds Listo de hundrasoj Luettelo koiraroduista Liste des races de chiens חלוקת גזעי הכלבים לפי FCI Kutyafajták listája Daftar ras anjing Listi yfir hundategundir Lista di razze canine 犬の品種一覧 Lëscht vun den Hondsrassen lt:Sąrašas:Šunų veislės Листа на кучешки раси Lijst van hondenrassen Liste over hunderaser Wykaz ras psów pt:Anexo:Lista de raças de cães Listă de rase de câini Породы собак List of dog breeds Zoznam psích plemien Класификација раса по азбучном реду Alfabetisk lista över hundraser รายชื่อสายพันธุ์สุนัข Köpek ırkları listesi 犬種列表
ಪಂಜು
thumb
ಪಂಜು ಎಂದರೆ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದಹನಶೀಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಡ್ಡಿ. ಈ ತುದಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು, ಸಾಂಕೇತಿಕ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ಜಗ್ಲಿಂಗ್ ಮನೊರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಂಜಿನ ನಿರ್ಮಾಣವು ಪಂಜಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ದಹ್ಯ ಸಾಮಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ದಲಾದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಗಂಧಕವನ್ನು ಸುಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಪಂಜನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾದರೂ ಬೆಂಕಿಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಮೆರವಣಿಗೆ ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಒರಟಾದ ಸೆಣಬಿನ ಗಟ್ಟಿಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನಳಿಕೆಯಾಗಿ ಸುತ್ತಿ ಮೇಣದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಮೇಣದ ಹನಿಗಳನ್ನು ಬೀಳದಂತೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಕೈಹಿಡಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಸುರುಳಿಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನ/ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡಲು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಕತ್ತಲೆ ನಂತರದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶ ಒದಗಿಸಲು ಇವು ಸುಲಭ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಗ್ಗದ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ.
ಜಗ್ಲಿಂಗ್‍ಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಪಂಜುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗೂ ಲೋಹ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಲೋಹದ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ತುದಿಯನ್ನು ಕೆವ್ಲರ್ ಬತ್ತಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬತ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ದಹ್ಯ ದ್ರವದಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ ಮೇಣ (ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ).
ಪಂಜು ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ಎರಡರದ್ದೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಮೇರಿಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರತಿಮೆಯು ತನ್ನ ಪಂಜನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುತ್ತಾಳೆ. ಅಡ್ಡಹಾಯ್ದ ತಿರುಗಿದ ಪಂಜುಗಳು ಶೋಕಾಚರಣೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರದ ಸ್ಮಾರಕಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಳಮುಖವಾಗಿರುವ ಪಂಜು ಮರಣವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿದರೆ, ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಪಂಜು ಜೀವನ, ಸತ್ಯ, ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲೆಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಂಜನ್ನು ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳ
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಆಡಳಿತವು ಹಲವಾರು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
ಅನ್ನದಾನ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಸರಾಸರಿ ೧೦,೦೦೦ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಭೋಜನದ ವ್ಯವಸ್ಥ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅನ್ನಪೂರ್ಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅನ್ನದಾನ ಛತ್ರವಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾದಾನ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ದೇವಳದ ವತಿಯಿಂದ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥೇಶ್ವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಸುಮಾರು ೫೦ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಮೀಪದ ಉಜಿರೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ಧಾರವಾಡ, ಮೈಸೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಹಾಸನ, ಉಡುಪಿ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಔಷಧದಾನ
ಬಡ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಚಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ,ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಾಂತಿವನ ನ್ಯಾಚುರೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಲೋಪತಿ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಧಾರವಾಡ ಮತ್ತು ಉಜಿರೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು
ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ವತಿಯಿಂದ ಹಳೆ ಕಾರುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಮಂಜೂಷಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಹಳೆಯ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಗ್ರಂಥಾಲಯವೂ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಧರ್ಮಸ್ಥಳವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೭೫ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಂದ ರಸ್ತೆ,ರೈಲು ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಯಾನ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿದ್ದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೂಡಾ ಉತ್ತಮ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿವೆ. ಧರ್ಮಸ್ಥಳವು ಮಂಗಳೂರು-ವಿಲ್ಲುಪುರಂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉಜಿರೆಯಿಂದ ಕೇವಲ ೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಶಿರಾಡಿ ಘಾಟಿಯಾಗಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಸ್ತೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಮೀಪದ ಇತರ ಯಾತ್ರಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ,ಉಡುಪಿ,ಕೊಲ್ಲೂರು,ಕಟೀಲು ಮುಂತಾದೆಡೆಗೆ ಹೇರಳ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಕಾರ್ಲೊ ಕಲಾಡಿ
ಕಾರ್ಲೊ ಕಲಾಡಿ(ನವೆಂಬರ್ 24, 1826 –ಒಕ್ಟೋಬರ್ 26, 1890)  ಕಾರ್ಲೊ ಲೊರೆನ್ಸಿ ಎಂಬ ಇಟಲಿಯ ಲೇಖಕನ ಕೃತಕನಾಮ. ಮ್ಯಾಟ್ಜನಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬರೆದನಲ್ಲದೆ ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಈತನ ಮೊದಲೆರಡು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶ ಮತ್ತು ನೀತಿಬೋಧೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯಗುಣ ಹಿಂದಾಗಿದೆ. ಅನಂತರ ಈತ ರಚಿಸಿದ ಪಿನೋಕಿಯೋನ ಸಾಹಸಗಳು ಎಂಬ ಕೃತಿ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅದು ಮೊದಲು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಪುಸ್ತಕರೂಪವಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಪಿನೀಕಿಯೋ ಎಂಬುದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮಕ್ಕಳ ಬಹು ಪ್ರಿಯ ಕಾದಂಬರಿ ಎನಿಸಿದೆ. ತುಂಟ ಮಕ್ಕಳ ಕ್ರಮರಹಿತ ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಉದ್ದೇಶ. ಬಡಗಿಯೊಬ್ಬ ಮರದ ತುಂಡೊಂದರಿಂದ ಕೆತ್ತಿ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೊಂಬೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಜೀವ ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಅದು ತುಂಟಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಊಟ ಉಪಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಗೋಳು ಹುಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಾಲಬೋಧೆಯನ್ನು ಮಾರಿ ನಾಟಕ ನೋಡುತ್ತದೆ. ಕಾಸಿನ ಗಿಡ ಬೆಳೆಸಿ ಸಾಹುಕಾರನಾಗಬಹುದೆಂಬ ಭ್ರಮೆಯಿಂದ ಮೋಸಗಾರ ನರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಇದ್ದ ಕಾಸನ್ನೆಲ್ಲ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿಸ ಬಂದ ಅಪ್ಸರೆಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ಪಡಬಾರದ ಕಷ್ಟ ಪಡುತ್ತದೆ. ಓದು ಬರೆಹ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದ ಕೈತವನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆಟ ಊಟ ವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ ಕತ್ತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪಟಿಂಗನಾಗಿ, ನಾನಾ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೀಡಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅಪ್ಸರೆಯ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ನಿಜವಾದ ಪುಟ್ಟ ಹುಡುಗನಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಗೂ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಗೂ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಮರೆತು ಹೋಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕವಿ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಗರಿ ಮೂಡಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಹಲವಾರು ಮುದ್ರಣ ಕಂಡಿದೆ ; ಇಂಗ್ಲಿಷಿಗೂ ಇತರ ಐರೋಪ್ಯ ಭಾಷೆಗಳಿಗೂ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹಲವು ಬಗೆಯ ಸಚಿತ್ರ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಬಂದಿವೆ. ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನೆ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೂಲಕಥೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಗೂ ಪಂಜಾಬಿಗೂ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಇದು ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದು (ಅನುವಾದ-ಎನ್. ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾವ್) ಇದರ ಬಹುಭಾಗ ಕೈಲಾಸ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಬಂದಿದೆ.
ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ
ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಮೂರು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಗೀಳು ಮನೋರೋಗವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು.
ಗೀಳು ಯೋಚನೆಗಳು
ಕೈ ಗಲೀಜಾಗಿದೆ, ಇಂದು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟಾಗ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದೆನೇ ಅಥವಾ ಕಾಗದವನ್ನು ಅಂಚೆಗೆ ಕಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆನೇ ಈ ಮುಂತಾದ ಯೋಚನೆಗಳು ,ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಅವಾಚ್ಯ ಶಬ್ದಗಳು ಯೋಚಿಸುತ್ತೇನೆ,ನನಗೆ ಬಹುಶಃ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇದೆ, ಪದೇ ಪದೇ ಈ ರೀತಿಯ ಯೋಚನೆಗಳು ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬರಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ ,ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಗೊತ್ತಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಏನೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಿಡದೆ ಈ ಯೋಚನೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ತಲೆಗೆ ಹೊಕ್ಕಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ .ಬೇರೆಯವರು ಇದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ ಎಂದು ಎಷ್ಟೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೂ ಕೂಡ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುವವರು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ .ಇಡೀ ದಿನ ಇದೇ ಯೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾ ಇರುತ್ತದೆ.ಶಬ್ದಗಳು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಂಯ್ಗುಟ್ಟುವಿಕೆ ಕೂಡ ಗೀಳು ಯೋಚನೆಯ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಗೀಳು ವರ್ತನೆಗಳು
ಈ ವರ್ತನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೀಳು ಯೋಚನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೈ ಗಲೀಜಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಯೋಚನೆ ಇರುವವನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೈ ತೊಳೆಯುವುದು, ದೇವರ ಮುಂದೆ ಹೋದ ಕೂಡಲೇ ದೇವರಿಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತು ಬೈದು ಬಿಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬ ಹೆದರಿಕೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೈಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಷಿಯರ್ ಎಣಿಸಿದ ನೋಟನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಎಣಿಸುವುದು, ಮುಂತಾದ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳ ಮಿ‍ಶ್ರ ಪ್ರಕಾರ
ಮನೆಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಲೀಜು ತುಂಬಿದೆ ಎಂಬ ಗೀಳು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಗೃಹಿಣಿ ಇಡೀ ಮನೆಯನ್ನು ದಿನಪೂರ್ತಿ ಹರಿಸುತ್ತಾ ಸಾರಿಸುತ್ತಾ ಇರುವುದು ,ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕೆಟ್ಟ ಮಾತುಗಳು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೆದರಿ ನಾನು ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಪ್ಪತ್ತು ಬಾರಿ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಕಿರುಚಿ ಕೊಳ್ಳುವುದು ,ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ಹೆಂಗಸೊಬ್ಬಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿಬಿಡಬಹುದು ಎಂದು ಹೆದರಿ  ಬಸ್ಸಿನ ಸೀಟ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಜಗ್ಗುವುದು  ಈ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು  ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳ ಮಿ‍ಶ್ರ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡು  ಬರುವುದು.
ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ನಿದರ್ಶನಗಳು
ಅಸಂಗತ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ನಿಲುಕದ ಯೋಚನೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೋವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ರೋಗಿ ತಾನು ಹುಚ್ಚನಾಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಲ್ಲವೆ ತಾನು ಬದುಕಿರಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ ಎಂದುಕೊಳ್ಳತ್ತಾನೆ. ಗೀಳು ತೀವ್ರತರವಾದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಪ್ರಯೋಜಕನಾಗುತ್ತಾನೆ,ಇನ್ನಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗುತ್ತಾನೆ. ತಲೆ ನೋವು, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ , ಸದಾ ಯೋಚನಾಮಗ್ನರಾಗುವುದು ಕೂಡ ಗೀಳು ಮನೋರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ ಹೊಂದಿರುವ ಶೇ ೧೮ ರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಿರುವ ಶೇ ೩೩ ರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯಂತಹ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೈಯನ್ಸ್ ಎಂಬಾತ ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯ ಘಟನೆ ಗೀಳಿನ ತೀವ್ರಾವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಹುಡುಗಿ ಭೀಕರ ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು. ಅವಳು ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಸ್ನೇಹಿತನ ಬಗೆಗೆ ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಸಾಯಬಾರದೇ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಿದ್ದಳು ; ಅವಳ ತಾಯಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನಿಳಿದು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವಳು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ಕತ್ತನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಳ್ಳ ಬಾರದೇ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಿದ್ದಳು ; ಅವಳ ಸೋದರಿ ತನ್ನ ಪುಟ್ಟ ಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮುದ್ರ ತೀರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಸಾಯಬಾರದೇ ಎಂದು ಆಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ‘ಈ ಬಗೆಯ ಯೋಚನೆಗಳು ನನ್ನನ್ನು ಉದ್ರೇಕಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ನಾನು ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹಾಗಾದರೂ ನಾನೇಕೆ ಈ ಬಗೆಯ ಭಯಂಕರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಹಾರೈಸಬೇಕು? ಇದೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಹುಚ್ಚನ್ನೇ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರ ಬಗೆಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಭಯಂಕರ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ನಾನು ಸಾಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುವುದು ಮೇಲು ಎಂದು ಅವಳು ಅಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದುಂಟು.
ಕಾರಣ
ನಮ್ಮ ಮಿದುಳಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸರಟೊನಿನ್ ಎಂಬ ನರವಾಹಕಗಳ ಅಸಮತೋಲನದಿಂದ ಈ ಕಾಯಿಲೆ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಗೀಳು ಮನೋರೋಗ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಐದಾರು ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಂದಲೇ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು .ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಇರುವ ಮಗು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ನಡೆಯುವಾಗ ಟೈಲ್ಸ್ ನ ಮೇಲೆ ಗೆರೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡುವ ಮಗು, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅತಿಯಾಗಿ ತಲೆ ಕೆಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮಗು ಮುಂದೆ ಗೀಳು ಮನೋರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದು.
ಪರಿಹಾರ
ಗೀಳು ಮನೋರೋಗವನ್ನು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಔಷಧಿಯ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಫ್ಲೂಯಾಕ್ಸಿಟಿನ್, ಕ್ಲೋಮಿಪ್ರಮಿನ್, ಸರ್ಟ್ರಾಲಿನ್ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಔಷಧಿಯ ಸೇವನೆ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು .ಬೇಡದ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಬರದಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೈ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಲು ತರಬೇತಿ ಕೊಡುವ ನಡವಳಿಕಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಲಭ್ಯಮನಸ್ಸಿನ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಸೂಚಿಸಬಲ್ಲ, ಸಾಂತ್ವಾನ , ಸಮಾಧಾನ ಹೇಳಬಲ್ಲ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ .ಮನಸ್ಸನ್ನು ಉಲ್ಲಾಸಗೊಳಿಸುವ ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ, ಉಪವಾಸ, ಪ್ರಕೃತಿ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಸಂಗೀತ, ದೀರ್ಘ ಉಸಿರಾಟ ಇವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಯ , ಆತಂಕ , ಬೇಸರ ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, (೧೮೮೭-೧೯೧೪)
ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಗಡಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಲಾ-ಚಾಯು-ಡೆ-ಫಾಂಡ್ಸ್ ಎಂಬ ಸ್ವಿತ್ಸರ್ಲೇಂಡಿನ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಚಿತ್ರಕಲೆಯತ್ತ ಅತೀವ ಆಕರ್ಷಣೆಯಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲಾಗಿ ಅವರು ಲಾ-ಚಾಯು-ಡೆ-ಫಾಂಡ್ಸ್ ಕಲಾಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿನ್ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್ ನಗರದಿಂದ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಲ್ ಎಪ್ಲತ್ತನಿಯರ್ ಎಂಬವರ ಬಳಿ ಕಲೆಯ ಬಗೆಗಿನ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಕಲಾಶಾಲೆಯ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಅಧ್ಯಾಪಕ ರೆನಿ ಚಾಪಲಸ್ ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇರವರ ಮೇಲೆ ಅತೀವ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇರವರ ಆರಂಭಿಕ ಗೃಹವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ಇಟೆಲಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಸ್ವಿತ್ಸರ್ಲೇಂಡಿನ ಹೊರಗೆ ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಯಾಣವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ 'ರೀ-ಇನ್ಫೋರ್ಸ್ಡ್ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ವಿಶೇಷ ನೈಪುಣ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಒಗಸ್ಟ್ ಪೆರೆ''ಯವರ ಕಾರ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರ ಇಟೆಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಪೆರೆಯವರ ಬಳಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ಯೋಗ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರಿನ ಕುರಿತಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮೂಡಲು ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ವಿಯೆನ್ನದಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಹೋಫ್‍ಮೇನ್‍ರವರ ಬಳಿ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಕಲಿತರು. ೧೯೧೦ ಮತ್ತು ೧೯೧೧ರ ನಡುವೆ ಬರ್ಲಿನಿನ ಖ್ಯಾತ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ ಪೀಟರ್ ಬಹರೆನ್ಸ್‍ರವರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಖ್ಯಾತ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟುಗಳಾಗಿದ್ದ ಲುದ್ವಿಗ್ ಮೀಸ್ ವೇಂಡರ್ ರೋಹೆ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಗ್ರೋಪಿಯಸ್ ಎಂಬಿಬ್ಬರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳತೆ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇದೆಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಎಮಾ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಾರ್ಟರ್‍ಹೌಸಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭೇಟಿ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರಿನ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ದರ್ಶನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
1911ರಲ್ಲಿ ಬಲ್ಕನ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದತ್ತ ಪಯಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿ ದೇಶಗಳತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಎಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಸ್ಕೆಚ್‍ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಂಡದ್ದನ್ನು ರೇಖಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏಥೆನ್ಸಿನ ಅಕ್ರೋಪೋಲಿಸ್ ಬೆಟ್ಟದ ಪಾರ್ಥೆನೋನ್ ಕಟ್ಟಡ ಸಮೂಹದ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ತನ್ನ ಟುವರ್ಡ್ಸ್ ಅ ನ್ಯೂ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ (1923) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ: ವಿಲ್ಲಗಳು (೧೯೧೪-೨೦)
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ಲಾ-ಚಾಯು-ಡೆ-ಫಾಂಡ್ಸ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಲಿತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಿತ್ಸರ್ಲೇಂಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರಿನ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ತಳಹದಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಡೊಮಿನೋ ಹೌಸಿನದ್ದು (೧೯೧೪-೧೫).
ಮನ್ನಣೆಗಳು
ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇ ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಇನ್ಸ್‍ಟ್ಯೂಟ್ ಕೊಡಮಾಡುವ ಫ್ರಾಂಕ್ ಪಿ. ಬ್ರೌನ್ ಪದಕ ಮತ್ತು ಎಐಎ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಗೌರವ ಪಡೆದರು. ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಲೀ ಕೋರ್ಬೂಸಿಯೇರವರಿಗೆ ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಇತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:೧೮೮೭ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೬೫ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಬಿ.ಎಸ್.ಎಫ್. ಜವಾನ್, ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ
thumb|right|250px|'ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ'
ಭಾರತದ ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧ ಬಸವರಾಜ ಯರಗಟ್ಟಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಗದಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯವರು. ಅವರು ೬ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧರಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ  ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆ ತುಳಸಪ್ಪ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗಿರಿಜಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನಾಗಿದ್ದ ಬಸವರಾಜ್, ಕಲಘಟಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಯಶೋದರವರನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಖಂಡದಲ್ಲಿ ಅತಿಮಳೆಯಿಂದಾದ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಸಂತ್ರಸ್ತರನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತವಾಗಿ ಬಸವರಾಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲರೂ ಮೃತರಾದರು.
ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ
೨೦೧೩ ಜುಲೈ ೩ ಬುಧವಾರದಂದು ಬಸವರಾಜರ  ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ದೆಹಲಿಯಿಂದ  ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೨ ಗಂಟೆಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಸ್ವಗ್ರಾಮವಾದ ನರಗುಂದ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಗಾಪುರಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಜಿಲ್ಲಾ ಪೋಲಿಸ್ ವರಿಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿ  ಡಾ. ಶರಣಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಎಸ್.ಟಿ.ಅಂಜನಕುಮಾರ್ ಯೋಧನ ಕುಟುಂಬದವರಿಗೆ ಬಸವರಾಜರ ಶವವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿ ಸಕಲ ಸರ್ಕಾರಿ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆ ಜರುಗಿತು.
ಗೌರವ
ಪ್ರಾಣದ ಹಂಗು ತೊರೆದು ಜೀವ ರಕ್ಷಿಸುವ ಧೀರರಿಗೆ ಕೊಡುವ ಜೀವನ ರಕ್ಷಾ ಪದಕ ಸರಣಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜನವರಿ೨೫,೨೦೧೫ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ವರ್ಗ: ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಯೋಧ ವರ್ಗ: ಹುತಾತ್ಮರು
ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಡೆರಿಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲಿನೊ
ಪೊಳಲಿ
ಪೊಳಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ   ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ  ಒಂದು  ಊರು. ಪೊಳಲಿ, ಶ್ರೀ  ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಕೆರೆ
ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಕೆರೆಯು ದಾವಣಗೆರೆ ಯಿಂದ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗು ಹರಿಹರ ದಿಂದ ಕೂಡ ೧೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಂಡಜ್ಜಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಎರಡು ಗುಡ್ಡಗಳ ನಡುವೆ ಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೆರೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ನಿಸರ್ಗ ರಮಣೀಯ ತಾಣವಾದ ಕೊಂಡಜ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಪರಿಸರ ಆಹ್ಲಾದಕರವಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ದೋಣಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಕೆರೆಯ ಬಲಬಾಗಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ ಹಾಗು ಇಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯವರು ಅತಿಥಿ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅನೆಕ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ. ಅದರಲ್ಲು ಇದು ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಪಾತ್ರವಾದ ಸ್ಠಳ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಕೌಟ್ ಮತ್ತು ಗೈಡ್ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೆರೆಗಳು
ಕಂಪು
right|thumb|ಒಂದು [[ಚಂದ್ರನುಸಿಯ ಸ್ಪರ್ಶಿಕೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಕಂಪು ಗ್ರಾಹಕಗಳು]] ಕಂಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹಳ ಕ್ಷೀಣ ಸಾಂದ್ರಣಬಲದಲ್ಲಿ ಆವೀಕೃತ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಆಘ್ರಾಣದ ಇಂದ್ರಿಯದಿಂದ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಂಪುಗಳನ್ನು ವಾಸನೆಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಪದವು ಹಿತಕರ ಹಾಗೂ ಅಹಿತಕರ ಕಂಪುಗಳು ಎರಡನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಪರಿಮಳ, ಸುವಾಸನೆ ಪದಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾಧನ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಹಿತಕರ ಗಂಧವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸುಗಂಧಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಆಘ್ರಾಣ
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ  (EI) ಯನ್ನು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ,ಅರ್ಹತೆ,ನೈಪುಣ್ಯ ಅಥವಾ,EI ಮಾದರಿಯ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರ,ಇತರರ ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು, ವಿಮರ್ಶಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸ್ವಯಂ-ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. EIಯ ವಿವರಣೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪದವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಅಸಮ್ಮತಿಗಳ ಹೊರತು,ಇವುಗಳು ಪದೇಪದೇ ಅಧಿಕವಾದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ, EI ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು EI ಮಾದರಿಗಳ ವಿಶೇಷ ಗುಣವು (ಆದರೆ ಮಿಶ್ರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲ) ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಬಳಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಗಳು
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಮುಂಚಿನ ಬೇರನ್ನು ಉಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಅಳವಡಿಕೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕುರಿತು  ಡಾರ್ವಿನ್‌‍ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯ. 1900ರಲ್ಲಿ,ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸಂವೇದನಾ ನೋಟಗಳಾದ ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆ-ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಹಲವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಸಂಶೋಧನಾಕಾರರು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಸಂವೇದನಾ ನೋಟಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮುಂಚಿನ 1920ರಲ್ಲಿ, ಇ. ಎಲ್‍. ಥೊರ್ನ್ಡಿಕೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಜನರನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಅದೇರೀತಿ, 1940ರಲ್ಲಿ ಡೆವಿಡ್ ವೆಚ್ಸ್ಲೆರ್ ಬುದ್ಧಿವಂತ ವರ್ತನೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಚಾರವಂತವಲ್ಲದ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನಾವು ಅರ್ಹವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ನಮ್ಮ ಮಾದರಿಗಳು ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅವರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. 1983ರಲ್ಲಿ, ಹವಾರ್ಡ್ ಗಾರ್ಡ್ನರ‍್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು : ಬಹು ವಿಧಗಳ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಬಹುವಿಧದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದೆ ಇದು Interpersonal ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ( ಬೇರೆ ಜನಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು,ಪ್ರೇರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಸೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಮತ್ತು Intrapersonal ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ (ತನ್ನನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ, ಒಬ್ಬರ ಭಾವನೆಗಳು,ಆತಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಂಶಸಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ) ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗಾರ್ಡ್ನರ‍್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಗಳಾದ IQ, ಸಂವೇದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಹೆಸರುಗಳು ಬೇರೆಯಾದರೂ, ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖಾನೆಗಳು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ.
"ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ" ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೇನ್ ಪೇನ್‍ 1985ರ ಡಾಕ್ಟ್‌ರೇಟ್ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ, ಭಾವಗಳ ಅಧ್ಯಯನ: ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಳಸಿದ ಕೀರ್ತಿಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, "ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ" ಪದವು Leunerನಲ್ಲಿ (1966) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. Salovey ಮತ್ತು Mayer (1990),ಮತ್ತು Goleman (1995) ಅವರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಗ್ರೀನ್‍ಸ್ಪಾನ್‍ ಸಹ ಒಂದು EI ಮಾದರಿಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. 2000ರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೆಲಸದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಭಾವಗಳ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತತೆಯ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಂಗೀಕಾರದ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ, ವಿಷಯದ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ರಭಸವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಇದು ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಗೊಲೆಮ್ಯಾನ್‍ ನ ಉತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ:Why It Can Matter More Than IQ  ದ ಪ್ರಕಟಣೆಯವರೆಗೆ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಆ ಪದವು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. 1995ರಲ್ಲಿ ನಾನ್ಸಿ ಗಿಬ್ಬ್ಸ್‌ನ ಟೈಮ್ಸ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಲೇಖನವು ಗೊಲೆಮ್ಯನ್‍ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು EIಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಮಾದ್ಯಮದ ಆಸಕ್ತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು.
ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು
EI ವ್ಯಾಖಾನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಸಮ್ಮತಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಪರಿಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಎರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ರಚನೆಯ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಆರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ತುಂಬಾ ಗೊಂದಲಗಳು ಇವೆ. ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೆಗಳು ಸಹ ತುಂಬ ಬೇರೆಯಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ,ಇದರಿಂದ ಸಂಶೋಧನಕಾರರು ರಚನೆಯ ಅವರ ಸ್ವಂತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೆಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, EIಯ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ:
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಆಧಾರದ ಮಾದರಿ
ಸಾಲ್ವೊಯ್‌ ಮತ್ತು ಮೇಯರ್‌‍ ಅವರ EI ಕಲ್ಪನೆ EIಯನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ನಿರಂತರ ಸಂಶೋದನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಅವರ ಮೊದಲಿನ EI ವ್ಯಾಖ್ಯಾನೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು, ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ."
ಭಾವಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿಯ ಉಪಯುಕ್ತ ಮೂಲ ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿವೇಚನೆ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಆಧಾರದ ಮಾದರಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಗುಣದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ  ಮತ್ತು ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ  ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಕೆಲವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಡುವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದಾಗಿಯೇ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುವುದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು EI 4 ವಿಧಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ:
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಆಧಾರದ ಮಾದರಿಯು ಬಾಹ್ಯಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿ ಆಧಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಆಧಾರದ ಮಾದರಿಯ ಮಾಪನ
EIಯ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳು ರಚನೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆ ಈ ಮಾಪನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅತಿಕ್ರಮಿಸಬಹುದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನಕಾರರು ವಿಭಿನ್ನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. Mayer ಮತ್ತು Salovey ಅವರ EI ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಸುತ್ತ ಮಾಪನ, Mayer-Salovey-Caruso Emotional Intelligence Test (MSCEIT)ಕ್ಕೆ ಭಾವ-ಆಧಾರದ-ತೊಂದರೆ-ಪರಿಹಾರಮಾಡುವ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೆಯಿರುವ EIನ ಮಾದರಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳು ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯ ವಿಧವಾಗಿದ್ದು, ಟೆಸ್ಟ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಐಕ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟ್ಸ್‌ನ ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯ ಪ್ರತಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದು ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗಗಳ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಂಕಗಳಾಗಿ ಸೃಷ್ಠಿಸುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕು-ವಿಭಾಗದ ಮಾದರಿಯ ಕೇಂದ್ರದ ಉದ್ದೇಶವೆನೆಂದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಪನ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು EIನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ,ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವವರ ಮಾದರಿಯು ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಮಧ್ಯೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕ ಅತಿಕ್ರಮಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಂಎಸ್‌ಸಿಇಐಟಿಯು ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಎಂಎಸ್‌ಸಿಐಟಿಯು ಸಹ ಪರಿಣಿತ-ಅಂಕವನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ,ಅದು ಅತಿಕ್ರಮದ ಮೊತ್ತವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು 21 ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧಕರ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಮಧ್ಯೆ ಅಂದಾಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ,ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಎಮ್‌ಎಸ್‌ಸಿಇಐಟಿಯು ತನ್ನ ವಿವರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಐಕ್ಯೂ ಟೆಸ್ಟ್ಸ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಹುಮತಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಂಕಗಳ ಮಾನದಂಡವು ಅರ್ಥೈಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಅದು ವಿವರಗಳನ್ನು(ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು)ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ, ಅದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವವರ ಅಲ್ಪಮತವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಗೆಹರಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ,ಅಧಿಕಮತದ ಮಾದರಿಯು ಅವರನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವವರು ಭಾವನಾತ್ಮಕ’ ’ಬುದ್ಧಿವಂತ’ರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯಂತಿರುವ EIನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಪರಿಣಿತರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆದಿವೆ.
ಫೊಲ್ಲೆಸ್ಡಾಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ,111 ವ್ಯಾಪಾರದ ನಾಯಕರ ಎಂಎಸ್‌ಇಐಟಿ ಟೆಸ್ಟ್‌ನ ಫಲಿತಾಂಶವು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಅವರ ನಾಯಕನನ್ನು ಹೇಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದರು ಎಂಬುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರನ್ನು ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ,ಅವು ನಾಯಕರ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಿಸುವ ಅನುಭೂತಿ,ಪ್ರೇರೆಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಯಕನ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಂದ ಆತ ಅಥವಾ ಆಕೆ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂಬುದರ ನಡುವೆ ಸಹ-ಸಂಬಂಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಫೊಲ್ಲೆಸ್ಡಾಲ್‌ ಎಂಎಸ್‌ಸಿಇಐಟಿ ಟೆಸ್ಟ್‌ನ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿರುವಂತಹ ಕೆನಡಾದ ಕಂಪನಿಯ ಬಹು-ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿಮರ್ಶಿಸಿದೆ. ಈ ಟೆಸ್ಟ್‌ 141 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ 19ಕ್ಕೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ತರಗಳು ನೀಡಿರದಿದ್ದನ್ನು ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅದು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಈ 19 ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊರ ತೆಗೆಯಲು ಬಹು-ಆರೋಗ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮುಂದಾಳತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ.