cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತ ಎಂಬುದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು, ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕಂಪನಿಯು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುವ, ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುವ ಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಇದು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅನೇಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಯಾವ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆಯೋ ಅವುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಷೇರುದಾರರು/ಸದಸ್ಯರು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ, ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಧಾನ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಮಿಕರು (ನೌಕರರು), ಗ್ರಾಹಕರು, ಸಾಲದಾತರು (ಉದಾ: ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಬಾಂಡ್‌ ಅಥವಾ ಕರಾರುಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು), ಸರಬರಾಜುದಾರರು, ನಿಯಂತ್ರಕರು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಾಭನಿರಪೇಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಆಧರಿತ ಇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ "ಷೇರುದಾರರು" ಎಂದರೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ (ಒಂದು ವೇಳೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಾದರೆ) "ಸದಸ್ಯರು" ಎಂದರ್ಥ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಹುಮುಖೀಯ ವಿಷಯ. ಪ್ರಧಾನ-ದಲ್ಲಾಳಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಕೌಶಲಗಳ ಮೂಲಕ, ಸಂಘಟನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವುದು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಬಂಧಿತ ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಎಳೆಯು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಷೇರುದಾರರ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಗೂ ಬಲವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಗ್ಗಲುಗಳಿವೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತವಿರುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾದ 9ನೇ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ).
2001ರಿಂದಲೂ, ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಅಥವಾ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ನವೀಕೃತ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದೆ. ಎನ್ರಾನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು MCI ಇಂಕ್‌. (ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದನ್ನು WorldCom ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು)ನಂತಹ U.S.ನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬೃಹತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, U.S. ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು 2002ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಬೇನ್ಸ್‌-ಆಕ್ಸ್ಲೆ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತದ ಒಂದು ಮಂಡಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲೇಖಕ ಗೇಬ್ರಿಯೆಲ್‌ ಒ'ಡೊನೊವಾನ್ ಪ್ರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, 'ಇದು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಉತ್ತಮ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ, ವಸ್ತುನಿಷ್ಠತೆ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಡಳಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಸದೃಢವಾದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವು ಬಾಹ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರೆ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ'. ಒ'ಡೊನೊವಾನ್ ತಮ್ಮ ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, 'ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಣಮಟ್ಟವು ತನ್ನ ಷೇರು ಬೆಲೆಯ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಬಂಡವಾಳದ ವೆಚ್ಚದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲದು.
ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಇತರ ಬಾಹ್ಯಶಕ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಜನರಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಗುಣಮಟ್ಟವು ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಯಾವುದೇ ಮಂಡಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವಲಯದಿಂದ ಆಚೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಆಂತರಿಕ ಪರಿಸರವು ಒಂದು ತೀರಾ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಮಂಡಳಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ರೋಗದ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಉಪಚರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ತಪ್ಪು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ವಂಚನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕ ನೀತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುವ ವಿಧಾಯಕದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚರ್ಚೆಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕವೂ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಷೇರುದಾರರು, ಸಾಲ ನೀಡುವವರು, ನೌಕರರು, ಗ್ರಾಹಕರು ಮತ್ತು ಸರಬರಾಜುದಾರರನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುವ, ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾನೂನಿನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಅಗತ್ಯಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿಯೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತಾದ ಭಾರತದ SEBI ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುದಾರರನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಜವಾದ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಷೇರುದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅವರ ಪಾತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದೆ. ಇದು ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ತೋರುವ ಬದ್ಧತೆ, ನೈತಿಕ ವ್ಯವಹಾರದ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಿಧಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಧರ್ಮದರ್ಶಿತ್ವ ತತ್ವದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ತತ್ವಗಳಿಂದ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತವನ್ನು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ನೈತಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
"ದಿ ಮಾಡರ್ನ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ" (1932, ಮ್ಯಾಕ್‌ಮಿಲನ್) ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ, ಬೆರ್ಲೆ ಮತ್ತು ಮೀನ್ಸ್‌ರ ಪ್ರಬಂಧವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಇಂದಿನ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಚಿಕಾಗೋ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕೋಸ್‌ರ "ದಿ ನೇಚರ್ ಆಫ್‌ ದಿ ಫರ್ಮ್‌" ಎಂಬ ಕೃತಿಯು ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳು ಎಂಬ ಅಭಿಮತ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಏಕೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇದು ನೆರವಾಯಿತು. ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ಯೂಜೀನ್ ಫಮಾ ಮತ್ತು ಮೈಕೇಲ್ ಜೆನ್‌ಸೆನ್‌ರವರ, "ದಿ ಸೆಪರೇಷನ್‌ ಆಫ್ ಓನರ್‌ಷಿಪ್ ಅಂಡ್‌ ಕಂಟ್ರೋಲ್" (1983, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ನಿಯತಕಾಲಿಕ) ಎಂಬ ದಿನಚರಿಯು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಳ್ಳಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವೇ (ಏಜೆನ್ಸಿ ಥಿಯರಿ) ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗ ಎಂದು ದೃಢವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯಂತೆಯೇ ಅದು ಕಂಡಿತು.
1989ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಕ್ಯಾಥಲೀನ್ ಐಸೆನ್‌ಹಾರ್ಡ್‌ರ ಲೇಖನವೊಂದರಲ್ಲಿ ("ಏಜೆನ್ಸಿ ಥಿಯರಿ: ಆನ್ ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿವ್ಯೂ", ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಅಕೆಡೆಮಿಯ ಅವಲೋಕನ) ದಲ್ಲಾಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಿತ್ತು. IIನೇ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ನಂತರ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಬಂದ US ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ವರ್ಗದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಬಂತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ, ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಪ್ರಭಾವಪೂರ್ಣ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು: ಮೈಲ್ಸ್‌ ಮೇಸ್‌ (ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮ ನಿರ್ವಹಣಾಶೀಲತೆ), ಆಲ್‌ಫ್ರೆಡ್ ಡಿ. ಚಾಂಡ್ಲರ್, Jr. (ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಇತಿಹಾಸ), ಜೇ ಲಾರ್ಷ್‌ (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಡವಳಿಕೆ) ಮತ್ತು ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಐವರ್ (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಡವಳಿಕೆ).
ಲಾರ್ಷ್‌ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಐವರ್‌ ಪ್ರಕಾರ, "ಅನೇಕ ಬೃಹತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಬೇಕಾದ ಸೂಕ್ತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವಿಚಾರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಲ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ." 1970ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದೀಚೆಗೆ U.S. ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಚರ್ಚಾವಿಷಯವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಒಡೆತನದ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಷೇರುಗಳ ಹಾಗೂ, ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಲ್ಲಿನ ಷೇರುಮಾಲೀಕರ ಅಗತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಬಯಕೆಗಳು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತರುವ ದಿಟ್ಟ, ವಿಶಾಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಪ್ರೇರಕವಾಗಿವೆ. ಕಳೆದ ಮೂರು ದಶಕಗಳಿಂದೀಚಿಗೆ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಅತೀವವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಷೇರುಮಾಲೀಕರೆಡೆಗೆ ತೋರಬೇಕಾದ ನಿಷ್ಠಾವಂತಿಕೆಯ ಕರ್ತವ್ಯದ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೂ ಇದು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಷೇರುದಾರರ ಕ್ರಿಯಾಸಿದ್ಧಾಂತದ (ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಈ ಥರದ್ದು ತೀರಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು) ಇಂತಹ ಆಂದೋಲನವೊಂದರ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಎಂಪ್ಲಾಯೀಸ್' ರಿಟೈರ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌(CalPERS) ಸಂಘಟನೆಯು ವಹಿಸಿತು. CEO ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ನಡುವೆ ಈಗಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ನೇಹಶೀಲ ಸಂಬಂಧಗಳಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಹಿಂದಿನ ತಾರೀಕಿನ ನಮೂದಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡದ ಸ್ಟಾಕ್‌ ಆಯ್ಕೆಗಳ ತಡೆಹಿಡಿಯದ ನೀಡಿಕೆ) ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮೌಲ್ಯವು ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
1997ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಕುಸಿದ ನಂತರ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳದ ಹಿಂತೆಗೆತದಿಂದಾಗಿ ಥೈಲೆಂಡ್‌, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಮಲೇಷಿಯಾ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೀನ್ಸ್‌ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾದುದನ್ನು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಕಾಣಬೇಕಾಗಿಬಂತು. ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದೌರ್ಬಲ್ಯವು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಾಯಿತು.
2000ದ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಎನ್ರಾನ್‌ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ಕಾಮ್‌ನಂತಹ ಬೃಹತ್ ದಿವಾಳಿತನಗಳು (ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿ ದುಷ್ಕೃತ್ಯ) ಹಾಗೂ ಅಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್‌, AOL, ಆರ್ಥರ್ ಆಂಡರ್‌ಸೆನ್‌, ಗ್ಲೋಬಲ್ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್, ಟೈಕೋದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪತನಗಳು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಷೇರುದಾರರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಲು ಕಾರಣವಾದವು.
2002ರ ಸಾರ್ಬೇನ್ಸ್‌-ಆಕ್ಸ್ಲೆ ಕಾಯಿದೆಯ ಅಂಗೀಕಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತವು ವಿವಿಧ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವುದರಿಂದ ಸದೃಢ ಆರ್ಥಿಕತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತವು ಸಮಾಜೋ-ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಸಾಧನ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪಾತ್ರ
ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಟಾಕುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವವರು ಮತ್ತು ಮಾರುವವರು ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯವಹಾರಸ್ಥರು ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಗಳಂತಹ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಏಕಗುಂಪಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥವರು ತಾವು ಹೊಂದಿದ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಭದ್ರ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ; ಅಂದರೆ ಕೊಳ್ಳುವವರು ಹಾಗೂ ಮಾರುವವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೇ ಆಗುವಂತಾಯಿತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಪಿಂಚಣಿ ನಿಧಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ನಿಧಿ‌ಗಳು, ಹೆಡ್ಜ್‌ ನಿಧಿಗಳು, ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಾರಾಟವಾದ ನಿಧಿ‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಹೂಡಿಕಾ ಸಮೂಹಗಳು; ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು). ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಹೆಚ್ಚಳವು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದ ಕೆಲಪಾಲನ್ನೂ ತಂದಿದ್ದು, ಅದು ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಆದರೆ ಸಣ್ಣ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಅಥವಾ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಷ್ಕಪಟಿ ಅಥವಾ ಸರಳ ಸ್ವರೂಪದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಿತವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡುವ ಅಗತ್ಯವೇನೂ ಅದಕ್ಕಿಲ್ಲ). ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹೂಡುತ್ತಿರುವುದರ ನೇರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನಿಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ). ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಂತಹ ಅಪ್ಪಟ "ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ವರೂಪಗಳ" ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ನಿಧಿಗಳ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಹೂಡಿಕೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಈಗ "ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆ" ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮಾರಾಟದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಯೋಜನಾ ಮಾರಾಟವು (ಪ್ರೋಗ್ರ್ಯಾಂ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್) 2007ರ ಕೆಲವೊಂದು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ NYSEನ ಮಾರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ 80%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. [http://www.programtrading.com/cgi/ClientLogin.asp? ] (ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಸದರಿ ಪರಿಪಾಠದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ 'ಐಸ್‌ಬರ್ಗ್‌' ಆದೇಶಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಆದೇಶಗಳೇ ಕಾರಣ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಕೊನೆಯ ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸೂಚನೆಗಳು ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ.)
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಜಾಗೂರಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನೈತಿಕ ಚ್ಯುತಿಯು ಸಹವರ್ತಿಯಾಗೇ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಹುತೇಕ ಪಾಲು ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಶದಲ್ಲಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಷೇರುದಾರರು ಆರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ವಾಡಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಣದ ಹೂಡಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೂ ಅವರು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು (ಫೋರ್ಡ್‌ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ). ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕಂಪನಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಮಂಡಳಿಯು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಡುತ್ತಿತ್ತು (ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು - CEO, ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ವಜಾಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು)
ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ ಸ್ಯುಸೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಹೀಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತದೆ: "ಕಂಪನಿಯ ಬಂಡವಾಳದ 10%ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಂದು ಪಾಲನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಂತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮಾನಸ್ಕಂಧರಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಾಧನೆ ಅಥವಾ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ." 1996ರಿಂದಲೂ, ಈ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಾಧನೆಯ ತಲಾ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಮಾಣವು 8%ನಷ್ಟಿದೆ. ಹೆಸರಾಂತ CEOನ್ನು ಮರೆತುಬಿಡಿ. " 'ಸಿಕ್ಸ್‌ ಸಿಗ್ಮ' ಎಂಬ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ವಿನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಗೀಳಿನಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಕಣ್ಣುಹಾಯಿಸಿ.  ಕಂಪನಿಯೊಂದು ಹೊಂದಬಹುದಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ [ಬಿಸಿನೆಸ್‌ ವೀಕ್‌ ಇದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ), ಅದರ ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಅಥವಾ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಗಳು."  ಆ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, "ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟ ಸಾಧನೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು BW ಗುರುತಿಸಿದೆ.  ಕೌಟುಂಬಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳು ಅನನ್ಯವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.   ''ಆದರೆ ಉದ್ಯಮದ ಚುಕ್ಕಾಣಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಥವಾ ತೆರೆಮರೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವವರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅದು ಏಕೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವು ಬಹುದೂರ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥಾ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ವೇತನಚೆಕ್‌ಗಿಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾದ ನಿವೃತ್ತಿಯೊಂದರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿರುವವರಾಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."
'' ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ, ಅಲನ್‌ ಮರ್ರೇ ಬರೆದಿರುವ "ರಿವೊಲ್ಟ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಬೋರ್ಡ್‌ರೂಂ" ಕೃತಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಹೂಡಿಕೆಯಾದ ಹಣದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ('ವ್ಯಾನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ 500' ಮ್ಯೂಚುಯಲ್ ನಿಧಿ, ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಟೇಟ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಕಾರ್ಪ್‌.ಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಹೂಡಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಂತಹದ್ದು) ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವತೆಯನ್ನು (ಅಂದರೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ನಗದಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾದ ಷೇರುಗಳು, ಡಿಬೆಂಚರುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು) ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವಿಧ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯು ಏಕ ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ.
1990ರಿಂದಲೂ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ಸ್ಟಾಕ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಬ್ಬರೂ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದಾರೆ. ಅಂದರೆ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಶಕ್ತ, ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬಲವಾಗಿ (ಅಲ್ಪಾವಧಿಗೆ) ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಭಾಗೀದಾರ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿರುತ್ತದೆ.
ಗೀಚುಬರಹ
ಆಧುನಿಕ ಗೀಚುಬರಹ
"ಫ್ರೋಡೊ ಲೈವ್ಸ್" ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ವಿಂಗ್ಸ್‌ ನ ನಾಯಕನಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಒಂದು ಗೀಚುಬರಹವಾಗಿದ್ದು ಇದೂ ಅವುಗಳ ಸಾಲಿನೊಂದಿಗೊಡಗೂಡಿದ್ದು ಹೆಸರುವಾಸಿಗಿತ್ತು.
ಲೀಟರ್
ಲೀಟರ್ ಘನ ಅಳತೆಯ ಒಂದು ಏಕಮಾನ. ಲೀಟರ್ ಎಸ್ಐ ಏಕಮಾನವಲ್ಲವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಎಸ್ಐ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ೧೦೦೦ ಲೀಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮವಾದ ಘನ ಮೀಟರ್ ಘನ ಅಳತೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಎಸ್ಐ ಏಕಮಾನವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಘನ ಡೆಸಿಮೀಟರ್‍ಗೆ ಸಮ ಅಥವಾ ೧೦೦೦ ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್.
ಮೂಲ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಮೂಲ ಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಸಿತು. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಲಿಟ್ರನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮೂಲಕ ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ   ಲಿಟನ್ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ - ಅಲ್ಲಿ ಅದು ತೂಕದ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಪರಿಮಾಣದ ಅಳತೆ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದು ಸರಿಸುಮಾರು 0.831 ಲೀಟರ್. ಲೀಟರ್ ಎಂಬುದು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನ ಅನೇಕ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್ಐಯೊಂದಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಪರಿಮಾಣದ ಎಸ್ಐ ಘಟಕವು ಘನ ಮೀಟರ್ (ಎಂ 3) ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಅಳತೆಯ ದ್ರವರೂಪದ ನೀರು ಬಹುತೇಕ ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು ಮೂಲತಃ 1795 ರಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಹಿಮದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘನ ಡೆಸಿಮೀಟರ್ ನೀರಿನಂತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ನ ನಂತರದ ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ
ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಘನ ಡೆಸಿಮೀಟರ್ ಅಥವಾ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ × 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ × 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಗಳು, (1 ಎಲ್ ≡ 1 ಡಿಎಂ 3 ≡ 1000 ಸೆಂ 3) ವಿಶೇಷ ಹೆಸರಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 1 L ≡ 0.001 m3 ≡ 1000 cm3, ಮತ್ತು 1 m3 (ಅಂದರೆ ಘನ ಮೀಟರ್, ಪರಿಮಾಣದ SI ಘಟಕ) ನಿಖರವಾಗಿ 1000 L.
ವಿವರಣೆ
ಲೀಟರ್ ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು (ದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಿಯಬಹುದಾದ ಘನವಸ್ತುಗಳು), ಅವುಗಳ ಧಾರಕದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಥವಾ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಅಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳನ್ನು (ಮತ್ತು ಅದರ ಘಟಕಗಳು) ಅವುಗಳ ಅಳತೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಅವರ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳಿಂದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೀಟರ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು (kg / L) ನಂತಹ ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು 4 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ: ಒಂದು ಮಿಲಿಲೀಟರ್ (1 mL) ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1 ಗ್ರಾಂ ಇರುತ್ತದೆ; 1,000 ಲೀಟರ್ ನೀರು ಸುಮಾರು 1,000 ಕೆಜಿ (1 ಟನ್) ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣ ಗ್ರಾಮನ್ನು ಮೂಲತಃ 1 mL ನೀರಿನಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, 1799 ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಉಷ್ಣತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಅನುಪಾತಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯೂ ಸಹ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈಗ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವಿಯೆನ್ನಾ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ನ ಆಧುನಿಕ ಅಳತೆಗಳು ಮೀನ್ ಓಷನ್ ವಾಟರ್, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಸಾಗರಗಳ ಸರಾಸರಿ ಐಸೋಟೋಪಿಕ್ ಸಂಯೋಜಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿರುವ ಶುದ್ಧ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು 0.999975 ± ಸಾಂದ್ರತೆಯು 0.000001 ಕೆ.ಜಿ / ಲೀ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ (3.984 ° ಸಿ) ಒತ್ತಡದ ಒಂದು ಮಾನದಂಡದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ (760 ಟಾರ್ರ್, 101.325 ಕೆಪಿಎ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಲೀಟರ್ಗೆ ಮೊದಲುSI ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ
ಅಧಿಕೃತ SI ಘಟಕವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು SI ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಘಟಕವು ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಆಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಒಂದು ಲೀಟರ್ನ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಸ್ಐ ಪಡೆದ ಯೂನಿಟ್ ಹೆಸರು "ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ಘಟಕಗಳು ಕೆಳಗಿರುವ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಪದಗಳು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಐಎಸ್ಟಿ ಮಿಲಿಲಿಟರ್ ಅಥವಾ ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು ಸೆಂಟಿಲೈಟರ್ನ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸುಮಾರಾದ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು
ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಯು.ಎಸ್. ದ್ರವದ ಕ್ವಾರ್ಟ್ ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಒಂದು ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕ್ವಾರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಯು.ಎಸ್ ಡ್ರೈ ಕ್ವಾರ್ಟ್ ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪಿಂಟ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅದರ ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರಕಾರ 'ಒಂದು ಲೀಟರ್ ನೀರು ಪಿಂಟ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್ಸ್ ಆಗಿದೆ'.
ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಒಂದು ಘನದ ಪರಿಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, 10 ಸೆಂ.ಮೀ ಇರುವ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ 4 ಇಂಚುಗಳು (ಅಥವಾ ಕಾಲಿನ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ) ಕ್ಯೂಬ್ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಒಂದು ಘನ ಅಡಿ ನಿಖರವಾಗಿ 27 ಅಂತಹ ಘನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಪ್ರತಿ ಬದಿಯ ನಾಲ್ಕು ಇಂಚುಗಳು), ಒಂದು ಘನ ಅಡಿ ಸುಮಾರು 27 ಲೀಟರ್ಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಘನ ಅಡಿ 28.316846592 ಲೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು 27-ಲೀಟರ್ ಅಂದಾಜಿನ 5% ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಹ್ನೆ
ಮೂಲತಃ, ಲೀಟರ್ಗೆ ಏಕೈಕ ಚಿಹ್ನೆ l (ಲೋವರ್ಕೇಸ್ ಅಕ್ಷರದ ಎಲ್) ಆಗಿತ್ತು, ಎಸ್ಐ ಅಧಿವೇಶನದ ನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸುವ ಆ ಏಕಮಾನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಕೈಬರಹದ ಅರೆಬಿಕ್ ಅಂಕಿಯ 1 ರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವು ಕೇವಲ ಲಂಬವಾದ ಹೊಡೆತವಾಗಿದ್ದು; ಹಲವು ಇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, "1" ಎಂಬ ಅಂಕಿಯು "l" ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಬೆರಳಚ್ಚುಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಳೆಯವುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಖ್ಯೆ 1 ಅನ್ನು ಟೈಪ್ ಮಾಡಲು unshifted L ಕೀಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಟೈಪ್ ಫೇಸಸ್ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ, ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಳವಳವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 1979 ರಲ್ಲಿ ಲೀಟರ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾದ ಸಂಕೇತವಾದ L (ದೊಡ್ಡಕ್ಷರ ಅಕ್ಷರ L) ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಈಗ ದೊಡ್ಡಕ್ಷರದ ಎಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮೊದಲಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಎಲ್ ಮತ್ತು μL ನಂತೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಾಂಛನ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಿಲಿ ಮತ್ತು μl ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುಕೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಲೋವರ್ಕೇಸ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇಡೀ ಲಿಟರ್ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆದ್ದರಿಂದ, ವೈನ್ ಬಾಟಲ್ನಲ್ಲಿ "750 ಮಿಲಿ", ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "1 ಲೀಟರ್" ). 1990 ರಲ್ಲಿ, CIPM ಇದು ಲೀಟರ್ಗೆ ಏಕೈಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಈಗ ಕಾಲ ಪಕ್ವವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು.
ಇತಿಹಾಸ
ಲೀಟರಿನ ಮೊದಲ ಹೆಸರು "ಕ್ಯಾಡಿಲ್" ಆಗಿತ್ತು; ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿನ ಮ್ಯೂಸಿಯೆ ಡೆಸ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಟ್ ಮೆಟಿಯರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ 1795 ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ "ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಮಾಪನದ ಅಳತೆ" ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಘನ ಡೆಸಿಮೆಟ್ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. ದ್ರವದ ನೀರಿನ ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಬಹುತೇಕ ನಿಖರವಾಗಿ ಒಂದು ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಕರಗುವ ಹಿಮದ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಂ ಅನ್ನು 1795 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಘನ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಡೆಸಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವು 44.344 ಲಿಗ್ನೆಸ್ ಆಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 1798 ರಲ್ಲಿ 44.3296 ಲಿಗ್ನೆಸ್ಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಇಂದಿನ ಘನ ಡೆಸಿಮೀಟರ್ನ ಮೂಲ 1.000974ಲೀಟರ್ ಅನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಈ ಲೀಟರ್ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
1879 ರಲ್ಲಿ, ಸಿಐಪಿಎಂ ಲೀಟರ್ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಸಂಕೇತ ಎಲ್ (ಲೋವರ್ಕೇಸ್ ಲೆಟರ್ ಎಲ್).
1901 ರಲ್ಲಿ, 3 ನೇ CGPM ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, 1 ಎಟಿಎಮ್ನ ಒತ್ತಡದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಗರಿಷ್ಟ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ (ಕೆ.ಜಿ.ಪಿ.ಎಂ) 1 ಕೆ.ಜಿ. ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಲೀಟರ್ ಸುಮಾರು 1.000028 dm3 ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಮುಂಚಿನ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಕೃತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು 1.000027 dm3 ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿವೆ).
1964 ರಲ್ಲಿ, 12 ನೇ CGPM ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ಮೂಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಲೀಟರ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮೀಟರ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಘನ ಡೆಸಿಮೆಟ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು, ಅಂದರೆ, ನಿಖರವಾಗಿ 1 dm3.
1979 ರಲ್ಲಿ, 16 ನೇ CGPM ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಹ್ನೆ ಎಲ್ (ದೊಡ್ಡಕ್ಷರ ಅಕ್ಷರದ ಎಲ್) ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದ್ಯತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ 1990 ರ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಇನ್ನೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆಡುಮಾತಿನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆ
ಮಾತನಾಡುವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ, "mL" (ಮಿಲಿಲಿಟರ್ಗಾಗಿ) ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು "ಮಿಲ್" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬಹುದು:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ವಿವಿಧ ಅರ್ಥಗಳು ಗೊಂದಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ-ಒಂದು ಪರಿಮಾಣ, ಉಳಿದವು ರೇಖೀಯ ಅಥವಾ ಕೋನೀಯ ಅಳತೆ.
ಸಿ.ಸಿ. (ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಗೆ, ಮಿಲಿಲೀಟರ್ ಅಥವಾ ಎಂಎಲ್ಗೆ ಸಮಾನ) ಸಿಗ್ಎಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ನ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಎಂ.ಕೆ.ಎಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಎಸ್ಐ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಆಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಸಿ.ಸಿ. ಅನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದಾರ್ಥ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ದಹನ ಎಂಜಿನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೋಟರ್ಸೈಕಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೈಕ್ರೋಲೈಟರ್ (μL) ಹಿಂದೆ ಲ್ಯಾಂಬ್ಡಾ (λ) ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಬಳಕೆಯು ಈಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೊಲೈಟರ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಮ್ಸಿಎಲ್ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಸ್ಐ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, 1,000 ರ ಘಾತಕ್ಕಾಗಿ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಗುಣಾಂಶಗಳು ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಸ್ಐ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಇತರ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಸೆಂಟಿ (10-2), ಡೆಸಿ (10-1), ಡೆಕಾ (10 + 1) ಮತ್ತು ಹೆಕ್ಟೊ (10 + 2) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನೇಕ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಕ್ಟೊಲಿಟರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು (ಹಾಲು, ಬಿಯರ್, ಪಾನೀಯಗಳು, ವೈನ್, ಇತ್ಯಾದಿ) ರಫ್ತುಮಾಡುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಚ್ ಮತ್ತು ಕೋಟಾಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು; ಡೆಸಿಲಿಟರ್ಸ್ಗಳು ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ; ಸೆಂಟಿಲೈಟರ್ ಕುಡಿಯುವ ಗ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಬಾಟಲಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಡಚ್, "ವಿಜೆಫೆಂಟ್ವಿಂಟೈಜರ್" ಮತ್ತು "ಡ್ರೈನ್ಡೆರ್ಟೈಜರ್" (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಇಪ್ಪತ್ತು-ಫಿವರ್" ಮತ್ತು "ಮೂವತ್ತು-ಥ್ರೆರ್") ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಿಯರ್ ಗ್ಲಾಸ್ಗಳಾಗಿವೆ, ಅನುಗುಣವಾದ ಬಾಟಲಿಗಳು 25 ಸಿಎಲ್ ಅಥವಾ 33 ಸಿಎಲ್ ಅನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಟಲಿಗಳು 75 ಸಿಎಲ್ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ಗಾತ್ರದ 37.5 ಸಿಎಲ್ಗೆ 'ಆರ್ಟಿಸನಲ್' ಬ್ರೂಸ್ ಅಥವಾ 70 ಸಿಎಲ್ ವೈನ್ ಅಥವಾ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಗಳಾಗಬಹುದು. ಕ್ಯಾನುಗಳು 25 ಸಿಎಲ್, 33 ಸಿಎಲ್ ಮತ್ತು 50 ಸಿಎಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಎಸ್ಐ ಮಾನದಂಡದ ನಂತರ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯು ಸಮಕಾಲೀನ ಎಸ್ಐ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಹಕ ಪಾನೀಯಗಳು ಲೀಟರ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಲೀಟರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಕ್ಟೊಲೈಟರ್ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸೆಂಟ್ಲೈಟರೆಸ್ ಮತ್ತು ಡೆಸಿಲಿಟ್ಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವಿನಾಯಿತಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಕ್ತದ ಸೀಸದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಡೆಕ್ಲೈಟರ್ಗೆ ಮೈಕ್ರೊಗ್ರಾಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ (1 kL ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ), ಅಥವಾ ಸಾವಿರಾರು ಅಥವಾ ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಮೀಟರ್ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೀಚುಬರಹ
ಗೀಚುಬರಹ ಒಂದು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ
ಜನರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ಹಸಿಯಾದ ಸಿಮೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಕಾಂಕ್ರಿಟ್ ಮೇಲೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಗೀಚುಬರಹ ಆಗಾಗ ಜೋಡಿಯೊಂದರ ಪರಸ್ಪರ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇರುವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಲ ಇಂತಹ ಗೀಚುಬರಹಗಳಿಗೆ ತಾರೀಖನ್ನು ನಮೂದಿಸಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕದೊಳಗೆ ಒಂದು ನೋಟವನ್ನು ಬೀರಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಮುಟ್ಟದೇ ಹಾಗೇ ಬಿಟ್ಟಿರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೀಟರ್
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಘನ ಅಳತೆಯ ಏಕಮಾನಗಳು ವರ್ಗ:ದ್ರವ್ಯ
ಗೀಚುಬರಹ
ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಗೀಚುಬರಹ
ಸುಮಾರು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಗೀಚುಬರವನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸ್ಯಾವೇಜ್ ಸ್ಕಲ್ಸ್, ಲಾ ಫ್ಯಾಮಿಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅನಾಗರೀಕ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಗೀಚುಬರಹ ಬರಹಗಾರರಾದ ಕಾರ್ನ್‌ಬ್ರೆಡ್, ಕೂಲ್ ಅರ್ಲ್ ಮತ್ತು ಟಾಪ್‌ಕ್ಯಾಟ್ ೧೨೬ ಇವರ ಸಹಿಗಳು-ಉದೃತ್ತವಾಕ್ಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಕಾರ್ನ್‌ಬ್ರೆಡ್‌ನನ್ನು ಆಗಾಗ ಆಧುನಿಕ ಗೀಚುಬರಹದ ಮೊದಲ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬನಂತೆ ಉದಾಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೭೦-೭೧ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹದ ಹೊಸಶೋಧದ ಕೇಂದ್ರವು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿತು, ಇಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರು TAKI 183 ಮತ್ತು Tracy 168 ನ್ನು ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿ, ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಬೀದಿಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಕೆಲಸದಿಂದ ಒಂದು ರೈಲನ್ನು "ಬಾಂಬ್" ಮಾಡಿ, ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಇದನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮನತಟ್ಟುವಂತಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಪೂರ್ಣವ್ಯಾಪ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೆ - "ಆಲ್ ಸಿಟಿ". ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗುರುಳೆ ಅಕ್ಷರಗಳು ಶುರುವಿನಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡವು, ವಿವರವಾದ ಬರಹ ಟ್ರೇಸಿ ೧೬೮ ನ್ನು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗೆ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರೂ "ವೈಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೈಲ್" ಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಝಿಫಿರ್ ಮತ್ತು ಲೇಡಿ ಪಿಂಕ್‍ರಂತಹ ಕಲಾವಿದರಿಂದಾದ ೭೦s ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಹೊಸಶೈಲಿಯ ಪ್ರಾರಂಭಕರು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಗೀಚುಬರಹವು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ(ರ್ಯಾಪಿಂಗ್, ಡಿಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್‍ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ). ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ನ ಇತರೆ ರೂಪಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ನ ಇತರೆ ಅಂಶಗಳು ಕಲೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಗೀಚುಬರಹ ಮತ್ತು ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಉದ್ಭವಿಸಿತು. ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಈ ರೂಪ ಬೀದಿಯಿಂದ ಕಲಾ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸಾಗಿತು. ಜೀನ್-ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕ್ವಿಯಟ್ ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ ತನ್ನ SAMO ಟ್ಯಾಗ್‌ನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟನು, ಹಾಗೂ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ಗೆ ಬೀದಿ ಕಲೆಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಕೂಡ ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಗೀಚುಬರಹಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆದ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ನ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾದ ವಿಜಯಗೀತೆಗಳನ್ನು ತೊಂಬತ್ತರ ದಶಕದಾದ್ಯಂತ ಕೇಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಆರ್ಟಿಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್‌ನ"ರಾಂಗ್ ಸೈಡ್ ಆಫ್ ದ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್" ಕ್ವೆಲ್‌ನ ಬ್ರಿಕ್ ವಾಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಈಸೋಪ್ ರಾಕ್‌ನ "ನೊ ಜಂಪರ್ ಕೇಬಲ್ಸ್" ಹಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ನವ್ಯವಾದಿ ಗೀಚುಬರಹವು ೧೯೨೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿನ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಾರುಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿನ ಸಮಕಾಲೀನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೂ ಗೀಚುಬರಹ ಆಂದೋಲವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸದಸ್ಯರುಗಳ ಆಲೋಚನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ. ೧೯೬೯ ರಿಂದ ೧೯೭೪ರ ಆದ್ಯಂತದ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹದ "ಪ್ರಥಮಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಯುಗ" ಜರುಗಿತು. ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಗೀಚುಬರಹದ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರೂಪಗಳ ಹೊಸ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಳ(ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ)ವಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ನಗರದ ಸುತ್ತ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುವ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. NYCಯಿಂದ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾಯಿಂದ NYCಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ನಂತರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ನಗರವು ಗೀಚುಬರಹದ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ TAKI ೧೮೩ಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. TAKI ೧೮೩ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಹೈಟ್‌, ಮನ್‌ಹಟನ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಒಬ್ಬ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದು, ಈತ ಪಾದ ಸಂದೇಶಕಾರನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಈತನ ಟ್ಯಾಗ್, ಈತನ ಹೆಸರು ಡೆಮೆಟ್ರಿಯಸ್(ಡೆಮೆಟ್ರಕಿ),TAKI, ಮತ್ತು ಈತನ ಬೀದಿ ಸಂಖ್ಯೆ,೧೮೩ ರ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಪಾದ ಸಂದೇಶಕಾರನಾಗಿ, ಈತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ತನ್ನ ಪಯಣಗಳೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಟ್ಯಾಗ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ. ಇದು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ "'Taki ೧೮೩' ಸ್ಪಾನ್ಸ್ ಪೆನ್ ಪಾಲ್ಸ್" ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯ ಲೇಖನ ಉದ್ಭವವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಗೀಚುಬರಹ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೊರಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಜುಲಿಯೊ 204ನು ಒಬ್ಬ ಆರಂಭಿಕ ಬರಹಗಾರನೆಂಬ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಮಯದ ಇತರೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಸರುಗಳು: ಸ್ಟೇ ಹೈ 149,ಫೇಸ್ 2, ಸ್ಟಿಚ್ ೧, ಜೋ ೧೮೨, ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ೧೬೧ ಮತ್ತು ಕೇ ೧೬೧. ಬಾರ್ಬರ ೬೨ ಮತ್ತು ಇವಾ ೬೨ ಇವರು ಕೂಡ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದು, ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಗ್ರಾಫಿಟಿ ಬರಹಗಾರರೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಘಟಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟನೆಯೆಂದರೆ, ನಗರದ ಬೀದಿಗಳಿಂದ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗಗಳವರೆಗೆ ನಡೆದ ಹೊರಗಿನ ಆಂದೋಲನ. ಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾವಿದರ ಗುರಿ "ಮೇಲೇಳು"ವುದಾಗಿತ್ತು: ಎಷ್ಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಟ್ಯಾಗುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಸಾಧಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಕಡಿಮೆ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ರೈಲುಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಕಲಾವಿದರು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಪ್ರಾಂಗಣದೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಆಗಾಗ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಕಾರು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ವಿವರವಾದ ಕಲಾ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಲಿರುವವು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಲಾವಿದರು ಇರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದನೂ ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ದಾರಿಯ ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದುದರಿಂದ ೧೯೭೧ ರಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಟ್ಯಾಗುಗಳು, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಾಫಿಕ್‌ನಂತೆ ಕಾಣುವ ಕಲವಿದರ ಸಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಶುರುಮಾಡಿದವು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ಆಚೆಗೆ, ಟ್ಯಾಗುಗಳು ಕೂಡ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಪತ್ರದ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಗೆರೆಗಳ ದಪ್ಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಟ್ಯಾಗುಗಳ ಸ್ಥೂಲ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ’ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿ’ ಅಥವಾ ’ಕೃತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿತು. ಸೂಪರ್ ಕೂಲ್ ೨೨೩ ಈ ರೀತಿಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನೆಂಬ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಾದ, ಪೊಲ್ಕಾ ಡಾಟ್ಸ್, ಕ್ರಾಸ್‌ಹ್ಯಾಚಸ್, ಮತ್ತು ಚೆಕರ್ಸ್‌ಗಳು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುಂತುರು ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. "ಮೇಲಿನಿಂದ-ಕೆಳಗೆ", ಇಡೀ ಕಾರು ಸುರಂಗಮಾರ್ಗದ ಎತ್ತರವನ್ನು ಅಳತೆ ಹಾಕಿದ ಕೆಲಸಗಳು, ಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಅವರ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಸಮಯಾವಧಿಯ ಸಮಗ್ರ ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸದೇ ಹೋಗಲಿಲ್ಲ - ಹ್ಯುಗೊ ಮಾರ್ಟಿನೆಝ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗ್ರಾಫಿಟಿ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್(ಯುಜಿಎ)ವನ್ನು ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಯುಜಿಎ ಆ ಸಮಯದ ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಕಲಾ ಗ್ಯಾಲರಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೭೪ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ದೃಶ್ಯಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. TF೫ (ದಿ ಫ್ಯಾಬುಲಸ್ ಫೈವ್), ಒಂದು ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅವರು ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಮಗ್ರ ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಗಿತ್ತು..
೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗ
೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗೀಚುಬರಹದ ಬರಹ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಬಲವಾದ "ಬಾಂಬಿಂಗ್" ಸಂಭವಿಸಿದ್ದು, ಇದು ಗೀಚುಬರಹ ನಿವಾರಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಲಾ ಸ್ವರೂಪದ ಹೋರಾಟದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಗಣೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, "ಟಾಪ್-ಟು-ಬಾಟಮ್"ಗಳು ಇಡಿ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಕಸಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು ಈ ಯುಗದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನೀಯವಾದದ್ದು "ಥ್ರೋ-ಅಪ್"(ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸು)ನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ರುಜುವಾತಾಯಿತು, ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಟ್ಯಾಗಿಂಗುಗಳಿಗಿಂತ ಬಹು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಹಿದ್ದವು ಆದರೆ "ಖಂಡ"ದಷ್ಟು ಜಟಿಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯ ತರುವಾಯವೇ, ಯಾರು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಥ್ರೋ-ಅಪ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ನೋಡಲು ಥ್ರೋ-ಅಪ್‌ಗಳು ಪಂದ್ಯಕ್ಕಿಳಿದವು.
ಗೀಚುಬರಹ ಬರವಣಿಗೆ ತುಂಬಾ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗುತ್ತಾ ಬಂತು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿದರು "ಎಲ್ಲ-ನಗರ"ಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ಅಥವ ಎನ್‌ವೈಸಿಯ ಎಲ್ಲ ಐದು ಪಟ್ಟಣಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕಾಣಲು ಹೆಣಗಾಡಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಜಡವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದವು. ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿನ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರನ್ನು, ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಬದಲಾಯಿಸುವ ಒಂದು ಆಸೆಯೊಂದಿಗೆ  ೧೯೮೦ರ ದಶಕಕ್ಕೆ ದಾಪುಗಾಲಿಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧ ಹಾಗೂ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭವು ದೃಶ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಚಲನವನ್ನು ತಂದಿತು. ಗೀಚುಬರಹದ ಪ್ರಭಾವವು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸ್ನೇಹಪೂರ್ಣ ಫ್ರೆಡಿಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹದ ಒಂದು ಆಂದೋಲನ ಶುರುವಾಯಿತು ಈ ಸಮಯದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀಚುಬರಹದ ಮೂರ್ತಿ ಫ್ಯಾಬ್ 5 ಫ್ರೆಡಿ(ಫ್ರಡ್ ಬ್ರಾಥ್‌ವೈಟ್), ಈತ ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ "ಗೋಡೆ-ಬರಹ ತಂಡ"ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಈತ ಮೇಲಿನ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೂಕ್ಲಿನ್‌ ನಡುವಿನ ತುಂತುರು ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು, ಇವು ೭೦ರ ದಶಕದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಲು ಶುರುವಾದವು: "ಇದರಿಂದ ’ವೈಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈಲ್’ ಬಂದಿತು". ಫ್ಯಾಬ್ ೫ ಫ್ರೆಡಿಯು ಗೀಚುಬರಹ ಮತ್ತು ರ್ಯಾಪ್ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಅಡಿಪಾಯಗಳಾಚೆ ಪಸರಿಸಲು ,ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ವೈಟ್‌ಡೌನ್‌ಟೌನ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ದೃಶ್ಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದನೆಂಬ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಆಗಾಗ  ಪ್ರಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಹ್ಯುಗೊ ಮಾರ್ಟಿನೆಝ್‌ನ ರೇಝರ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯಿಂದೀಚೆಗೆ, ಸುಮಾರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಲಾ ಜಗತ್ತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಗ್ರಹಣಶೀಲವಾಗತ್ತಾ ಬಂದಿತು.
ಸಾಗಣೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಗೀಚುಬರಹ ಮೇಲೋತ್ಪಾಟನೆ ಒಂದು ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಇದು ಕೂಡ ನಿಜವಾದ ಬಾಂಬಿಂಗ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸಂಚಲನವಾಗಿತ್ತು. ಎಂಟಿಎ(ಮೆಟ್ರೊ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ಅಥಾರಿಟಿ)ಯು ಪ್ರಾಂಗಣದ ಬೇಲಿಗಳನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಹಾಗೂ  ಗೀಚುಬಹರ ಕಲಾವಿದರ ತೊಯ್ದಾಟದ ಸಮರವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು. ಕಲಾವಿದರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಶುರುವಾದ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗಿನ ಎಂಟಿಎ ಕದನವು, ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಆಗಾಗ ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಗೀಚುಬರಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಸರಣ
ಕಲಾ ವಿತರಕ ಕ್ಲಾಡಿಯೊ ಬ್ರುನಿಯಿಂದ ರೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದ ಲೀ ಕ್ವಿನೊನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಬ್ ೫ ಫ್ರೆಡಿಗೆ ಗ್ಯಾಲರಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ, ಇದು ಅವರ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಮೊದಲ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾಬ್ ೫ ಫ್ರೆಡಿಯ ಡೆಬಿ ಹ್ಯಾರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸ್ನೇಹ ಬ್ಲಾಂಡಿಯ ಏಕ "ರಾಪ್ಚರ್ "(ಕ್ರಿಸಲಿಸ್, ೧೯೮೧)ನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು, ಇದರ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ SAMO© ಗೀಚುಬರಹದ ಜೀನ್-ಮೈಕೆಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕಿಯಟ್‌ನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ  ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅನೇಕ ಗೀಚುಬರಹದ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ವರ್ಣನೆಯ  ಮೊದಲ ಮಿಣುಕು ನೋಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವವಾದದ್ದು ಚಾರ್ಲಿ ಅಹರ್ನ್‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿ ಚಿತ್ರ ವೈಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈಲ್ (ವೈಲ್ಡ್ ಸ್ಟೈಲ್, ೧೯೮೨)ಹಾಗೂ ಆರಂಭಿಕ ಪಿಬಿಎಸ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಸ್ಟೈಲ್ ವಾರ್ಸ್ (೧೯೮೩). ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಾದ "ದಿ ಮೆಸೇಜ್" ಮತ್ತು "ಪ್ಲಾನೆಟ್ ರಾಕ್" ಹಾಗೂ ಅವುಗಳೊಡಗೂಡಿದ ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋಗಳು (ಎರಡೂ ೧೯೮೨)ಹಿಪ್ ಹಾಪ್‌ನ ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೊರಗಡೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿವೆ. ಸ್ಟೈಲ್ ವಾರ್‌ಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಾದ ಸ್ಕಿಮೆ, ದೊಂಡಿ, ಮಿನ್‌ಒನ್ ಹಾಗೂ ಝಿಫಿರ್ ಇವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಣ್ಣಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರೇಕ್ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ತಂಡಗಳಾದ ರಾಕ್ ಸ್ಟಡಿ ತಂಡಗಳನ್ನು ಏಕಮಾತ್ರ ರ್ಯಾಪ್ ಧ್ವನಿವಾಹಿಹಿಯನ್ನೇ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರದೊಳಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಗೀಚುಬರಹದ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ಬಲಪಡಿಸಿತು. ಸ್ಟೈಲ್ ವಾರ್‌ಗಳು ಆರಂಭಿಕ ೧೯೮೦ರ ದಶಕ ದ ಯವ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತೆಂಬುದರ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಈಗಲೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಫ್ಯಾಬ್ ೫ ಫ್ರೆಡಿ ಮತ್ತು ಫ್ಯುಚುರ ೨೦೦೦ ಇವರು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಿ ಹಾಗೂ ಬೀಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ (ಓರಿಯನ್,೧೯೮೪)ಗಳಂತಹ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನಾವರಣ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಾಲಿವುಡ್ ಕೂಡ ಇತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿ, ಫೇಸ್ 2ನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು.
ಈ ಕಾಲವು ಹೊಸ ಕೊರೆಯಚ್ಚು ಗೀಚುಬರಹದ ಉದಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಮೊದಲಿನ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದ ಬ್ಲೆಕ್ ಲೆ ರೇಟ್‌ನಿಂದ ca ೧೯೮೧ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು; ೧೯೮೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಸಿಡ್ನಿ, ಮೆಲ್‌ಬಾರ್ನ್ ನಗರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಚ್ಚುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು, ಇವುಗಳನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಗೇಟ್‌ವುಡ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ರೆನಿ ಎಲ್ಲಿಸ್ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಅವನತಿ
ಅನೇಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು, ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಎದುರಾದರೂ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸವಾಲಾಗಿ ನೋಡುವ ಮಾರ್ಗ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಕಲಾವಿದರು ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರು ಹಾಗೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಐಕ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು ಈ ಸವಾಲುಗಳ ಒಂದು ಅನಾನುಕೂಲತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯುಗದ ಹೆಸರಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು, ಬ್ಲೇಡ್, ದೊಂಡಿ, ಮಿನ್‌ ೧, ಕ್ವಿಕ್,ಸೀನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಮೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಎನ್‌ವೈಸಿ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರ ಅಂತ್ಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅತಿ "ಮಣಿಯದ" ಕಲಾವಿದರು ಮಾತ್ರ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತ ಗೀಚುಬರಹದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಿಡಿತಕ್ಕೊಳಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದ ಜನತೆ ಆಗಾಗ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಪಯಣ ಬೆಳೆಸಿತು.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ೧೯೮೫–೧೯೮೯
೧೯೮೫ ರಿಂದ ೧೯೮೯ ಗಳ ನಡುವಿನ ವರ್ಷಗಳು "ಮಣಿಯದ" ಯುಗವೆಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲದ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ತುಂಡಾದ ಪ್ರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಕಾರುಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಕಲೆ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ಕುಡಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅತಿಯಾದ ಭದ್ರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಿಂದೆ ಇಟ್ಟಿತು. ಕಾರಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ವಿವರವಾದ "ಬರ್ನರ್ಸ್"ಗಳು ಈಗ ಅಗಾಗ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ನೆನೆಸಿಡಲಾದ ಸರಳಾತಿಸರಳ ಮಾರ್ಕರ್ ಟ್ಯಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಕಾರಗೊಂಡವು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪಾತ್ರ
ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಆಗುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿಯು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಂತೆ, ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮಾರಾಟಗೊಂಡ ನಿಧಿಗಳು (ETFಗಳು), ಸ್ಟಾಕ್‌ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೂಚ್ಯಾಂಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮೇಲಕ್ಕೇರಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಂಪನಿಗಳ ಭಾರೀ ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ಅದೃಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕುಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅಪರೂಪವಾಗಿರುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ.
ಆದರೆ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳ ಒಡೆತನವು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಪಾನೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳು ಹಣಕಾಸು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಶದಲ್ಲಿವೆ (ಜಪಾನಿನ ಕೀರೆಟ್ಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದೊಳಗಿನ ಚೇಬಾಲ್ 'ಸಮೂಹಗಳ' ನಡುವೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಿಶ್ರ-ಹಿಡುವಳಿ ಯಿದೆ). USA ಅಥವಾ UK ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯತೆಯಿದ್ದು, ಅದು ಬೃಹತ್ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬಳಿಯಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತದ ಕೂಟಗಳು
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಕ ಘಟಕವು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ (ಉದಾ:ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿ, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ,ಷೇರುದಾರರು ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೋಧಕರು).
ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಧನದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಷೇರುದಾರನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ನಿರ್ಣಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಷೇರುದಾರರು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಕೂಟಗಳ ನಡುವಿನ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಂಡು, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಉತ್ತೇಜಕ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಷೇರುದಾರರ ಸವಲತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾಗಶಃ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಎಕ್ವಿಟಿ ಹಿಡುವಳಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಒಡೆತನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆಯ ರದ್ದಿಯಾತಿಗೆ ಅಲ್ಲೊಂದು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಮಾಲೀಕತ್ವವು ಅಷ್ಟೊಂದು ಶಿಥಿಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಒಂದು ಮಂಡಳಿಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯಕೌಶಲವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸುವುದು, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಥವಾ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಹಾಗೂ ವಿಧಾಯಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಖಾತ್ರಿ ನೀಡುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
USನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನು ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್‌ ಸೆಕ್ರೆಟರೀಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಟರ್ಸ್‌ನಿಂದ (ICSA) (ಅಂದರೆ, ಸನ್ನದು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ) ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಆತನನ್ನು ಸನ್ನದು ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ವೃತ್ತಿಪ್ರವೀಣನಾಗಿದ್ದು, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತ, ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು, ಅನುಸರಣೆ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದ ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಅವನಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಘಟನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗೀದಾರನಾಗಬೇಕೆನ್ನುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನ ನಿರ್ಧಾರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಹಣಕಾಸು ಬಂಡವಾಳದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆತ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ತನಗೆ ಬರಬಹುದಾದ ಲಾಭದ ಸೂಕ್ತವಾದ ಪಾಲನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೆಲವೊಂದು ಕೂಟಗಳು ತಮಗೆ ಬರಬೇಕಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಆಗ ಸದರಿ ಭಾಗೀದಾರರು ತಮ್ಮ ಭಾಗೀದಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಸಂಘಟನೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲೂಬಹುದು.
ತತ್ವಗಳು
ಉತ್ತಮ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಆಡಳಿತದ ಮೂಲತತ್ವಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ, ವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರತೆ, ಮುಕ್ತತೆ, ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಅರಿವು, ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ, ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯೆಡೆಗಿನ ಬದ್ಧತೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಭಾಗೀದಾರರ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡುಹೋಗುವ ಆಡಳಿತದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಮಾದರಿಯ ಪ್ರಭಾವಕಾರಿತ್ವ ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮಶೀಲತೆಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗೀಚುಬರಹ
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ೧೯೮೫–೧೯೮೯
೧೯೮೬ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಂಟಿಎ ಮತ್ತು ಸಿಟಿಎ ಗಳು "ಗೀಚುಬರಹದ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧ"ವನ್ನು ಗೆದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸಕ್ರಿಯ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿಯಿತು. ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕುಸಿದಂತೆ ಗೀಚುಬರಹ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ "ಬಾಂಬಿಂಗ್" ನೊಂದಿಗಿನ ಹಿಂಸೆಯೂ ಕುಸಿಯಿತು. ೮೦ರ ದಶಕದ ಕೆಲವು ಬರಹಗಾರರಿಗೆ ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳೂ ಕೂಡ ಹೊಸ ಜಾಹಿರಾತು ಫಲಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕೋಪ್2, ಕ್ಲಾ ಮನಿ, ಸೇನ್ ಸ್ಮಿತ್, ಝಿಫಿರ್ ಮತ್ತು ಟಿ ಕಿಡ್ ಇವರು ಈ ಯುಗದ ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ವಚ್ಛ ರೈಲು ಆಂದೋಲನಾ ಯುಗ
ಸುರಂಗಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ರೈಲು ಕಾರುಗಳಿಂದ "ರಸ್ತೆ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಿಗೆ" ಬಂದ ಬಹಸಂಖ್ಯಾತ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಗೀಚುಬರಹದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುಗವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಚ್ಛ ರೈಲು ಆಂದೋಲನವು ೧೯೮೯ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು, ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಗೀಚುಬರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಸುರಂಗ ಮಾರ್ಗ ಕಾರುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಗಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಗಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಕಲೆಯ ನಿಜವಾದ ಸ್ವರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ರಸ್ತೆಗಳ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟಿತು.
ಸ್ವಚ್ಛ ರೈಲು ಆಂದೋಲನಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಕೇವಲ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ರಸ್ತೆಗಳ ಬಹುಭಾಗಗಳು ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟದೇ ಉಳಿದಿದ್ದವು. ಸಾಗಣೆ ಕಂಪೆನಿ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ರೈಲುಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಗೀಚುಬರಹಗಳು ಒಂದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಲ್ಲದ ಜನತೆಗೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಸ್ತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಗರ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರು ತಂಡ ಗೀಚುಬರಹಗಳು ಬಹುತೇಕ ದೊಡ್ದ ಸೇಬಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಒಂದು ಬೆಳೆರೋಗವೆಂದು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಭಾವಿಸಿತ್ತು
ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇಲ್ಲ. ಶೈಲೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ತುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೇಶದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಪಸರಿಸಿತು. ಫಿಲೆಡೆಲ್ಫಿಯಾದಿಂದ ಸ್ಯಾಂಟ ಬಾರ್ಬರ, ಕ್ಯಾಲಿಫ್‌ವರೆಗೆ, ಭೂಗರ್ಭ ರೈಲ್ವೆ ಕಲಾವಿದರ ಗೀಚುಬರಹ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ವೆಚ್ಚಗಳು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗ್ಯಾಲರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದರು. ಈ ಪದ್ಧತಿ ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಗಿ ಕಲಾವಿದರಾದ ಜೀನ್-ಮೈಕೇಲ್ ಬ್ಯಾಸ್ಕಿಯಟ್, ತನ್ನ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ SAMO (ಸೇಮ್ ಓಲ್ಡ್ ಷಿಟ್)ನೊಂದಿಗೆ ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಕೇತ್ ಹೇರಿಂಗ್‌ ಈತ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕಲೆಯನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದನು.
ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿಧನರಾದವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ)ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ಈ ರೀತಿಯ ವಿವರವಾದ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಅಂಗಡಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಗೇಟುಗಳ ಮೇಲೆ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಆ ಅಂಗಡಿಯವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ರಾಂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರ್ಯಾಪರ್ ಬಿಗ್ ಪನ್‌ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಬಿಜಿ183, ಬಯೋಮ್ ನೈಸರ್ TATS CRU ಇವರಿಂದ ಆತನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು; ಕುಖ್ಯಾತ ಬಿ.ಐ.ಜಿ, ಟ್ಯುಪಕ್ ಶಕುರ್, ಬಿಗ್ ಎಲ್, ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜೇ ಇವರುಗಳ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಭಾವಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸಿತು.
ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶ
ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹವು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೈತ್ಯ ಐಬಿಎಂ ಷಿಕಾಗೊ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊದಲ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ "ಶಾಂತಿ, ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಲೈನಕ್ಸ್" ನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಒಂದು ಶಾಂತಿ ಸಂಕೇತವಾದ, ಒಂದು ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಪೆಂಗ್ವಿನ್(ಲೈನಕ್ಸ್ ಶುಭಚಿಹ್ನೆ)ನ್ನು ಕಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಮೇಲೆ ತುಂತುರು ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಾನೂನುಬಾಹಿರತೆಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವು "ರಸ್ತೆ ಕಲಾವಿದರು" ಬಂಧಿಸ್ಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯವೆಂದು ದೋಷಾರೋಪಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಐಬಿಎಂ ಗೆ ದಂಡ ರೂಪದ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಚತಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಭರಿಸಲು US$೧೨೦,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.
ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಹುದಾದ ಸಣ್ಣ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪಿಎಸ್‌ಪಿ ಆಟದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಷಿಕಾಗೊ, ಅಟ್ಲಾಂಟ, ಫಿಲೆಡಲ್ಫಿಯಾ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಮೈಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಹಾಗೂ TATS CRU ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದ  ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜಾಹಿರಾತು ಪ್ರಚಾರ ಶುರುವಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ, ಐಬಿಎಂ ಪ್ರಚಾರದ ಕಾನೂನು ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸೋನಿ ಅವರ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ "ತೇಲಾಡುವ-ಕಣ್ಣಿನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಕ್ಕಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಪಿಎಸ್‌ಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡ್‌, ಒಂದು ಹುಟ್ಟು ಅಥವಾ ಒಂದು ಆಡುವ ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಡುವಂತೆ" ಚಿತ್ರ ರಚಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಡ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ.
ಇದರ ವ್ಯಾಪಾರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಧನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲೇ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿದ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಪೊಲೀಸ್ ದಳದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹದಿಹರೆಯದ ಒಂದು ತಂಡ ಹೋರಾಡುವ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಜೆಟ್ ಸೆಟ್ ರೇಡಿಯೋ  ಸರಣಿಗಳು(೨೦೦೦–೨೦೦೩)ಪ್ರಸಾರವಾದವು. ವ್ಯಾಪಾರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿರದ ಕಲಾವಿದರು ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರೀಕರಣಗೊಳಿದ ಐಬಿಎಂ(ಆನಂತರ ಸೋನಿಯಿಂದಲೇ) ನಂತಹ ಕಂಪೆನಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಯನ್ನು ಕಥಾ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾಯಿತು, ಸೋನಿ ಕಂಪೆನಿಯ, ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವ ಯಂತ್ರ 2ಕ್ಕಾಗಿ ರಾಕುಗಕಿ ಓಕೊಕು ಸರಣಿಗಳು(೨೦೦೩–೨೦೦೫) ಕೇವಲ ಲಾಭ ತರುವ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಚಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಿದ್ದ ಕೆಟ್ಟ ರಾಜನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಅನಾಮಿಕ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಆತನ ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಥೆಯ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಗೀಚುಬರಹ ರಚನೆಗಳು ಪ್ರಸಾರವಾದವು. ರಾಜಕೀಯ ಬಲದಂತೆ ಆಧುನಿಕ ಗೀಚುಬರಹದ ನಿಜವಾದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ,ಜೆಟ್ ಸೆಟ್ ರೇಡಿಯೋ  ಸರಣಿಗಳಂತೆ, ಭ್ರಷ್ಟ ನಗರ ಮತ್ತು ಇದರ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿರುದ್ಧದ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಆಟ ಶೀರ್ಷಿಕೆMarc Eckō's Getting Up: Contents Under Pressure (೨೦೦೬) ಬಂದಿತು.
ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಇತರೆ ಆಟಗಳು ಬಾಂಬ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ (೨೦೦೪)ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕೆಂಟ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಒಂದು ನೇರ ಗೀಚುಬರಹ ನಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆದಾರರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ೨೦ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈಲುಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸೂಪರ್ ಮ್ಯಾರಿಯೊ ಸನ್‌ಶೈನ್ (೨೦೦೨), ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಮ್ಯಾರಿಯೊ ದುಷ್ಟ ಬ್ರೌಸರ್.ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಬಿಡಿಸಿದ ಗೀಚುಬರಹಗಳ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಮೇಯರ್ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಗಿಲಿಯಾನಿ("ಬ್ರೋಕನ್ ವಿಂಡೋ ಥಿಯರಿ"ಯ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ)ಯ ಗೀಚುಬರಹ-ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಅಥವಾ ಷಿಕಾಗೊವಿನ ಮೇಯರ್ರಿಚರ್ಡ್ ಎಂ.ಡಾಲೆಯ "ಗೀಚುಬರಹ ಸ್ಪೋಟಕರು"ವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಕಥಾಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ಅನೇಕ ಇತರೆ ಗೀಚುಬರಹರಹಿತ ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮುಗಳು ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲು ಆಸ್ಪದ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು(ಅವು, ಹಾಫ್ ಲೈಫ್  ಸರಣಿಗಳು, ಟೋನಿ ಹಾಕ್ಸ್  ಸರಣಿಗಳು[[The Urbz: Sims in the City ]], , ರೋಲಿಂಗ್ ಮತ್ತುGrand Theft Auto: San Andreas ) ಅನೇಕ ಇತರೆ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಗೀಚುಬರಹದ ಒಳಗಿನ-ಆಟ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು(ಅವು, ದಿ ಡಾರ್ಕ್‌ನೆಸ್, ಡಬಲ್ ಡ್ರಾಗನ್ 3: ದಿ ರೋಸೆಟ್ಟ ಸ್ಟೋನ್ , ನೆಟ್‌ಹಾಕ್[[Samurai Champloo: Sidetracked ]] ,  , ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಂಡ್ಸ್ ವಿತ್ ಯು , ದಿ ವಾರಿಯರ್ಸ್ , ಜಸ್ಟ್ ಕಾಸ್ ,ಪೋರ್ಟಲ್,  ವಾಸ್ತವಿಕ ಗೀಚುಬರಹದ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) "ರೇಖಾಚಿತ್ರ"ಕ್ಕೆ ಸಮನಾರ್ಥಕವಾಗಿ "ಗೀಚುಬರಹ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಟಗಳು ಕೂಡ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು(ಅವು, ಯಾಹೂ! ಗೀಚುಬರಹ , ಗೀಚುಬರಹ'' , ಇತ್ಯಾದಿ).
ಒಬ್ಬ ನಗರ ವಸ್ತ್ರವಿನ್ಯಾಸಕಾರ ಮಾರ್ಕ್ ಎಕೊ, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈತ "ಗೀಚುಬರಹ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಕಲಾ ಆಂದೋಲನ ಹಾಗೂ ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಚಾಲಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.
ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದ ಕೇತ್ ಹ್ಯಾರಿಂಗ್, ಈತ ಪಾಪ್ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಗೀಚುಬರಹವನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತಂದನು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹ್ಯಾರಿಂಗ್ ತನ್ನ ಮೊದಲನೇ ಪಾಪ್ ಮಳಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದನು: ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕೇವಲ ನಗರದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂತುರು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಈತನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ನೋಡಲು ಪ್ರವೇಶವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ಪಾಪ್ ಮಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಗುಗಳು ಮತ್ತು ಟೀ-ಶರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಸರಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. "ಪಾಪ್ ಮಳಿಗೆ ನನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿತು" ಎಂದು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಬಗ್ಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕಲೆಯನ್ನು ತುಚ್ಛೀಕರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ನಾನು ಇಚ್ಛಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ "ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಇದು ಸ್ಥಿರ ಕಲೆಯಾಗಿತ್ತು".
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಸಮೂಹಗಳೆರಡರ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಗೀಚುಬರಹ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಳಗೆ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಾದ ಮೈಕ್ ಜಿಯಾಂಟ್, ಪರ್ಸ್ಯು, ರೈಮ್, ನ್ಹೊ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತರು ಡಿಸಿ ಶ್ಯೂಸ್, ಅಡಿದಾಸ್, ರೆಬೆl೮ ಒಸಿರಿಸ್ ಅಥವಾ ಸಿರ್ಕಾ ಕಂಪೆನಿಗಳ ಸ್ಕೇಟ್‌ಬೋರ್ಡ್, ಉಡುಪು ಮತ್ತು ಬೂಟುಗಳಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ DZINE, ಡೇಝ್, ಬ್ಲೇಡ್, ದಿ ಮ್ಯಾಕ್ ಇವುಗಳು ಮೂಲ ಮಾಧ್ಯವವಾದ ತುಂತುರು ವರ್ಣಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಆಗಾಗ ಬಳಸದೆ, ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗ್ಯಾಲರಿ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದ್ದವು.
ಆದರೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ತಂಡ, ೧೨೩Klanದಿಂದ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಭವಿಷ್ಯಃ ದೊಡ್ಡ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸೈನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೊರ್‌ನಿಂದ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ೧೨೩Klan ನ್ನು ಗೀಚುಬರಹ ತಂಡವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇವರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಗೀಚುಬರಹ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವಾಗ, ಅವರು ನೈಕ್, ಅಡಿದಾಸ್, ಲ್ಯಾಂಬೋರಿನಿ, ಕೊಕೊ ಕೋಲಾ, ಸ್ಟಸ್ಸಿ, ಸೋನಿ, ನಸ್ದಕ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ರುಚಿಸುವ ಲೋಗೋಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು, ಕಾಲಿನ ಬೂಟುಗಳು ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ, ತಯಾರಿಸಿದರು.
ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಪರಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಸುತ್ತ ಕುಂಗ್ ಫಾಕ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ [[ಮಿಕ್ ನ್ಯೂಮನ್] ರಚಿಸಿದ ಗೀಚುಬರಹ ಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಮಿಶ್ರಣದ ಟಿವಿ ಧಾರವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ, ಇವು ಪ್ರಾಚೀನ ಕುಂಗ್ ಫು ಚಿತ್ರಗಳ ಮಾದರಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಗೀಚುಬರಹಗಳು ವಿವರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತುಂಬುತ್ತವೆ, ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವಗಳು, ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಸಂಗೀತ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಧ್ವನಿಗಳು ಕೂಡ ಆ ರೀತಿಯ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಾದಂತಹ ESPO ಅಥವಾ ESPO, KAWS, STASH, ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಚುರಾ 2000, ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಕ್ರೇಜಿ ಲೆಗ್ಸ್(ನೃತ್ಯಪಟು), ಹಾಗೂ ಹಿಪ್ ಹಾಪ್ ಅಗ್ರಜರು ಅಫ್ರಿಕಾ ಬಂಬಾಟಾ, ಬಿಝ್ ಮಾರ್ಕಿ, ಮತ್ತು ಕ್ವೀನ್ ಲಾಟಿಫ್ಹರಿಂದ ಆಚೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ
ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಗೀಚುಬರಹ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್ ಒಳಗೆ, ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಗೀಚುಬರಹ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಾವೊ ಪಾಲೊವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.