cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪಂಚಾನನ ಮಹೇಶ್ವರಿ
ಗೌರವಗಳು, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಇವರಿಗೆ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದ ಗೌರವಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅನೇಕ. ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‍ನ ಫೆಲೊ (1934), ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಫೆಲೊ (1935). ಅಮೆರಿಕನ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಗೌರವ ವಿದೇಶೀ ಫೆಲೊ (1947). ಜರ್ಮನಿಯ ಹಾಲೆಯಲ್ಲಿಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವಿದೇಶೀ ಸದಸ್ಯತ್ವ (1959), ಮಾಂಟ್ರೆಯಲ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪದವಿ (1959) ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಫೆಲೋ (1965) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಇವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬೀರ್‌ಬಲ್ ಸಾಹ್ನಿ ಪದಕವೂ ದೊರಕಿದೆ.
ನಿಧನ
1965ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ  ತರುವಾಯ ಇವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಯ (1967) ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಇವರು ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶೇಷ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶುಶ್ರೂಷೆ ನಡೆದರೂ ಫಲಕಾರಿಯಾಗದೆ 1966 ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರೆಂಜಾಳ ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈ
ರೆಂಜಾಳ ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈ- (ಜನನ 1897) ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಸಮೀಪದ ರೆಂಜಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು.
ಬದುಕು
ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿ 1897 ಜನವರಿ 1ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಕಳಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ರಂಜಾಳ ಇವರ ಹಿರಿಯರ ಮೂಲಸ್ಥಳ. ಇವರ ತಂದೆ ಜನಾರ್ಧನ ಶೆಣೈಯವರು ಶಿಲ್ಪಿಗಳು. ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೂ ತಂದೆಯಿಂದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಇಳಿದು ಬಂತು. ಶೆಣೈ ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕಲಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಗುರುಕರುಣೆ, ತಂದೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ ಪರಿಣಿತ ಶಿಲ್ಪಿಯೆನಿಸಿದರು. ಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇವರು ಕಾರ್ಕಳದ ವಿ.ಡಿ.ಎ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಶೆಣೈ ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿತ್ತು. ಜೈನಶಾಸ್ತ್ರ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದರು. 1920ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಇವರು ತಮ್ಮ ಶ್ರೀಮದ್ಭುವನೇಂದ್ರ ಶಿಲ್ಪಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇವರ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದೇ ಇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸಗಳು
ಕಾರ್ಕಳ ವೆಂಕಟರಮಣ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಕಡೆದ ಮೇಲೆಯೇ ಶೆಣೈಯವರ ಕಲಾ ವಿದಗ್ಧತೆ ಜನರ ಕಣ್ಮನಗಳನ್ನು ಸೆಳೆದದ್ದು. ಆ ಕಂಬಗಳ ಕಂಡರಣೆಗೆ ಇವರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿದುವು (1934 - 42). ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಆ ಕಂಬಗಳ ಕುಸುರಿಗೆಲಸ ತುಂಬ ಸೊಗಸಿನದು ಮತ್ತು ನಯಗಾರಿಕೆಯದು.
ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೆ ವಿಗ್ರಹ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚು. ಈವರೆಗೆ ಇವರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಅನೇಕ. ಹೃಷಿಕೇಶದ ಶಿವಾನಂದ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರುವ ಮುರಳೀಧರ, ಅಲಹಾಬಾದಿಗೆ ಕಳುಹಿದ ಕಡೆಗೋಲು ಕೃಷ್ಣ, ಪರ್ತಗಾಳಿ ಮಠಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ವೃಂದಾವನ, ವಡಾಲ ಮಠಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸೀತೆ - ಇವುಗಳ ಕೆಲವು ಉತ್ಕ್ರಷ್ಟ ರಚನೆಗಳು. ಕಂಚು, ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ ಮುಂತಾದ ಲೋಹಗಳಿಂದ, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ದಂತಗಳಿಂದಲೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸುಂದರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಶೆಣೈಯವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೃತ ಶಿಲೆ, ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೂ ಮೋಹಕ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರಕಲೆ
ಶೆಣೈ ಅವರು ಕೆಲಕಾಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲೂ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮಾಸದೇ ಉಳಿದಿರುವ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ಮಾನಸ್ತಂಭ, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ರಾಜ್ಯತ್ಯಾಗ, ಹೊಲಯರ ಮದುವೆ ಈ ಕೆಲವು ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಇವರ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ನೆನಪಿನ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಗೊಮ್ಮಟೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ
right|thumb|267x267px|ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿನ ಗೊಮ್ಮಟೇಶನ ಮೂರ್ತಿ
ಗೋಪಾಲ ಶೈಣೈಯವರ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊರನಾಡುಗಳಿಗೂ ಹಬ್ಬುವಂತಾದುದು ಇವರು ಧರ್ಮಸ್ಥಳಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗೊಮ್ಮಟ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ. ಈ ಬೃಹನ್ಮೂರ್ತಿಯ ಕೆತ್ತನೆ 1967 ನೆಯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 12 ರಂದು ಕಾರ್ಕಳದ ಮಂಗಲಪಾದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1973 ನೆಯ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ತಂದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 13 ಅಡಿಗಳ ಪೀಠ ಭಾಗವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಾದದಿಂದ ಶಿರಸ್ಸಿನವರೆಗೆ 39 ಅಡಿ ಉದ್ದ 14 ಅಡಿ ಅಗಲ, 170 ಟನ್ ಭಾರವಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿ ಆಧುನಿಕ ಶಿಲ್ಪಚರಿತ್ರೆಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ಗೋಪಾಲ ಶೆಣೈಯವರಿಗೆ 1960 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮಾಸ್ಟರ್ ಕ್ರ್ಯಾಫ್ಟ್ಸ್‍ಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕರ್ನಾಟಕ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಬಾನಾಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಾನಾಡಿ   - ಇದು 2014 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಮಕ್ಕಳ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ಬರೆದ ಉಸಿರು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚೊಚ್ಚಲ ನಾಗರಾಜ್ ಕೋಟೆ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಫುಲ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ, ಎಚ್ ಜಿ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ನಟರಂಗ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಧೃತಿ, ಅಭಿನಯ, ಶೃಂಗೇರಿ ರಾಮಣ್ಣ, ಜಯಶ್ರೀ ರಾಜ್, ವೆಂಕಟಾಚಲ, ಟಿಎಸ್ ನಾಗಾಭರಣ, ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಗೋಪಿ ಮತ್ತು ಯಶವಂತ್ ಕೋಟೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆರು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಐದಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕ್ ಶರ್ಮಾ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದರು.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಕಾರ್ತಿಕ್ ಶರ್ಮಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಐದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಗರಾಜ್ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಎಂಎನ್ ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಹೆಂಡ ಹೆಂಡ್ತಿ" ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅನ್ನು ಜಿಪಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಹಾಡು "ಯಾರು ಬರುವರು" ಅನ್ನು 16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಪುರಂದರ ದಾಸರ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ಆರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 26 ಜುಲೈ 2014 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶೆಗಳು
ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ನ ಬಿ.ಎಸ್.ಶ್ರೀವಾಣಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡಿದರು. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಜಿ.ಎಸ್.ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ನಿರ್ದೇಶಕ ನಾಗರಾಜ ಕೋಟೆ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದೇಶವಿರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು 'ಹಗಲು ವೇಷ'ವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಭಿನಯವು ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ” ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮಟ್ಪಾಡಿ ಕಮಲಾಕ್ಷಮ್ಮ
ಮಟ್ಪಾಡಿ ಕಮಲಾಕ್ಷಮ್ಮ ಉಡುಪಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ ಅಂಬಲಪಾಡಿ ಜನಾರ್ಧನ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಧರ್ಮದರ್ಶಿಗಳಾಗಿದ್ದ ನಿಡಂಬೂರು ಬೀಡು ನಾರಾಯಣ ಬಲ್ಲಾಳ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯಮ್ಮ ಇವರ ಏಕಮಾತ್ರ ಸಂತಾನವೇ ಕಮಲಾಕ್ಷಮ್ಮ. ಇವರಿಗೆ ತಂದೆಯೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಗುರುವಾಗಿದ್ದರು. ‍ಮಟ್ಪಾಡಿ ಎಂಬುವುದು ಇವರ ಊರು.
ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಐದನೆಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ.ಕಮಲಾಕ್ಷಮ್ಮನವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಾವ್ಯಾಸಕ್ತಿ ಇದ್ದದ್ದರಿಂದ ಕಾವ್ಯಧ್ಯಯನವು ರೂಢಿಯಾಯಿತು.
ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶ
thumb|ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶದ ಗರಿಷ್ಠ ವಿಸ್ತಾರ, ಹರ್ಷನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ
ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶ (ವರ್ಧನ ರಾಜವಂಶ) ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ೬ನೇ ಮತ್ತು ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಳಿತು. ಈ ರಾಜವಂಶವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಅದರ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ಹರ್ಷವರ್ಧನನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತು. ಹರ್ಷನ ಅಧಿಕಾರದ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಮರೂಪದ ವರೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು; ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕನ್ನೌಜ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೪೭ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದನು.
ಈ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಹರ್ಷಚರಿತ ಅವರ ಮೂಲದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪುಷ್ಯಭೂತಿಯನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕನೆಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಣನ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಪುಷ್ಯಭೂತಿಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನನ್ನು ಈ ರಾಜವಂಶದ ಶಾಸನಗಳು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಪುಷ್ಯಭೂತಿ ರಾಜವಂಶವು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿ ಸ್ಥಾನೇಶ್ವರದ (ಥಾನೇಶ್ವರ್) ಸುತ್ತಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ರಾಜ ಆದಿತ್ಯವರ್ಧನನು ಬಹುಶಃ ಕನ್ನೌಜ್‍ನ ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಶರ್ವವರ್ಮನ್‍ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಪ್ರಭಾಕರವರ್ಧನನು ಕೂಡ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೌಖರಿ ರಾಜ ಅವಂತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಸಾಮಂತನಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಭಾಕರನ ಮಗಳು ರಾಜ್ಯಶ್ರೀ ಅವಂತಿವರ್ಮನ್‍ನ ಮಗ ಗ್ರಹವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು. ಈ ವಿವಾಹದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರಭಾಕರನ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಮತ್ತು ಅವನು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬಿರುದಾದ ಪರಮ ಭಟ್ಟಾರಕ ಮಹಾರಾಜಾಧಿರಾಜ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು.
ಹರ್ಷಚರಿತದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಭಾಕರನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮಾಲ್ವಾದ ರಾಜನು ಗೌಡ ದೊರೆಯ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಕನ್ನೌಜ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಮಾಲ್ವಾ ರಾಜನು ಗ್ರಹವರ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಕೊಂದು ರಾಜ್ಯಶ್ರೀಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬಾಣನು ಈ ರಾಜನನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಈ ರಾಜನು ಉತ್ತರ ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತಗಾರನೆಂದು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಭಾಕರನ ಹಿರಿಯ ಮಗ ರಾಜ್ಯವರ್ಧನನು ಮಾಲ್ವಾ ಅರಸನನ್ನು ಪರಾಜಿತಗೊಳಿಸಿದನು, ಆದರೆ, ಗೌಡ ರಾಜನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಮೋಸದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದನು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರ
thumb|ಒಂದು ಹಸುವಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರದಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಂಡ ಬಾಯಿಯ ಗುಳ್ಳೆ thumb|ಒಂದು ಹಂದಿಯ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಒಡೆದ ಗುಳ್ಳೆಗಳು
ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರವು (ಗೆರಸಲು, ಗೂಬೆರೋಗ) ದನ, ಎಮ್ಮೆ, ಕುರಿ, ಆಡು, ಹಂದಿ ಮುಂತಾದ ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಬರುವ ಜ್ವರದೋಪಾದಿಯ ತೀವ್ರ ಬೇನೆ. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ, ಪಾದದಲ್ಲಿ ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಸಿಡಿಯುವುದು ಈ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣ.
ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಬೇನೆ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ, ಏಷ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಕಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳಾದ ಜಿಂಕೆ, ಸಾರಂಗ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆ, ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇದು ಬರುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಬೇನೆಗೆ ತುತ್ತಾದಾಗ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಬರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ 85%ರಷ್ಟು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣಕರುಗಳು, ಆಡು, ಹಂದಿ ಕುರಿಮರಿಗಳು-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಉಲ್ಬಣರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಬರುತ್ತದೆ.
ರೋಗಕಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ
ಒಂದು ರೀತಿಯ ವೈರಸ್‍ಗಳು (ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು) ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಕ. ಕ್ರಿಮಿಯ ಗಾತ್ರ ಒಂದು ಇಂಚಿನ 25ದಶಲಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ. ಇವರಲ್ಲಿ 7 ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಜಾತಿಯಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಔ, ಅಂ, ಅ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವೈರಸುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಏಷ್ಯ, ಸ್ಯಾಟ್/1, ಸ್ಯಾಟ್/2, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟ್/ 3 ಎಂಬ ವೈರಸುಗಳು ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ವೈರಸುಗಳಿಂದಲೂ ಬರುವ ರೋಗ ಚಿಹ್ನೆ ಒಂದೇ. ಆದರೆ ಸೋಂಕು ತಡೆಕ್ರಮಗಳು ಒಂದೊಂದಕ್ಕೂ ಬೇರೆ. ಒಂದು ಜಾತಿಯ ವೈರಸಿನಿಂದ ಜ್ವರ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದರಿಂದ ಜ್ವರ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆ
ಬಾಯಿ, ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತೋರಿರುವ ಗುಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಕಾರಕ ವೈರಸ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಒಡೆದು ಕೀವು ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ವೈರಸ್‍ಗಳು ಪ್ರಸರಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಧಿಗ್ರಸ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗುಳ್ಳೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಸುತ್ತವೆ. ಜೊಲ್ಲಿನಲ್ಲೂ ವೈರಸ್ ಇರುತ್ತದೆ. ರೋಗ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಜೊಲ್ಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೂತ್ರ, ಸೆಗಣಿ, ಕಾಲಿನಿಂದ ಸೋರಿದ ಕೀವು ಸಹ ರೋಗ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಕಗಳು. ರೋಗ ತಗುಲಿದ ಪ್ರಾಣಿಯೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ವೈರಸ್ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ ರೋಗ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಪಾತ್ರೆಗಳು, ನೀರಿನ ಖಾನೆ, ಗೋದಣಿಗೆ, ಕೊಯ್ದು ಒಣಗಿಸಿದ ಹುಲ್ಲು, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಚರ್ಮ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ, ದೊಡ್ಡಿ, ದನಕೂಡುವ ರೈಲುಗಾಡಿ ದನಕಾಯುವವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಬಟ್ಟೆಗಳು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ರೋಗಾಣುಗಳು ಹರಡಲು ಸಹಾಯಕಗಳು. ರೋಗಬಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆಮಾಡುವ ಜನ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಾಗರೂಕತೆ ವಹಿಸಿ, ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ಸೋಂಕು ಕಳೆಯುವಂತೆ ಶುದ್ಧಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವರೇ ರೋಗ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾಗಬಹುದು. ಪಿತ್ತಕೋಶ ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಕೋಶದಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಈ ವೈರಸ್ ಶೀತಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ 4-5 ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಬಲ್ಲದು. ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ಆದ ಮೇಲೆ ರೋಗದ ಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣಲು 1-15 ದಿವಸಗಳ ಅವಧಿ ಬೇಕು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 2-6 ದಿವಸಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತದೆ. ರೋಗದ ಸೋಂಕು ಆಹಾರದಮೂಲಕ ಉಚ್ಛ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಗಾಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಣಿ ದೇಹವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಳ್ಳೆಗಳು
ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಮಂಕು ಬಡಿಯುತ್ತದೆ. ಅದು ಆಹಾರವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. 104° ರಿಂದ 105° ಫ್ಯಾ. ಜ್ವರ ಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಲಿನಲ್ಲೂ ಬಾಯಿಯಲ್ಲೂ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಅದು ಇಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಜೊಲ್ಲುವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬಾಯಿಯಿಂದ ದಾರದಂತೆ ಇಳಿಬೀಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಚಾಚುತ್ತದೆ. ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಹೊಪ್ಪಳೆಯಾಗಿ ಒಡೆದು ಗಾಯಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಹುಣ್ಣುಗಳು ಕೆನ್ನೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲಗೆ ಮೇಲೆ ವಸಡಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟುಗಾತ್ತವೆ. ಒಡದೆ ಗಾಯದಿಂದ ಹುಲುಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕೀವು ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಒಂದೆರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣು ವಾಸಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಳ್ಳೆಗಳ ನೋವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನಲಾರವು. ದ್ರವ ಅಥವಾ ಮೆದು ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಮೊದಲು ಕಾಣ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಾದ 4-5 ದಿವಸಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ. ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೊಪ್ಪೆಳೆಗಳು ಉಗುರಿನ ಮಧ್ಯೆ ಗೊರೆಸು ಚರ್ಮ ಸಂಧಿಸುವೆಡೆ ತಲೆದೋರುವುವು. ದನ ಕುಂಟುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲನ್ನು ಆಗಾಗ ಝಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗದಿಂದ ಸಾವು 1-5%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾದರೂ ಕುಂಟು, ಹಾಲು ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದು, ಚರ್ಮ ಒರಟಾಗುವುದು, ಮಂಕು ಕವಿಯುವಿಕೆ, ಗೊರಸು ಮೆತವಾಗುವುದು ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಸಿಕೆಗಳು
ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಕಾಲು ಬಾಯಿ ಜ್ವರದಿಂದ ದನ ಉಳಿದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾತಿಯ ಕಾಲು, ಬಾಯಿ ಸೋಂಕಿನೆದುರು ನಿರೋಧಶಕ್ತಿ ಏನೂ ಇರಲಾರದು. ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಕಾಲು, ಬಾಯಿ ಜ್ವರದ ಸೋಂಕು ನಿವಾರಣೆಗೆ ಲಸಿಕೆಗಳು ಇವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಸೋಂಕು ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ ಕೇವಲ ಆರೇ ತಿಂಗಳು. ಅಮೆರಿಕ, ಬ್ರಿಟನ್, ಕೆನಡ, ನಾರ್ವೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವುದು. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕೊಟ್ಟು ಸೋಂಕುತಗುಲಿದ ದನಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ರೋಗ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೇರ ಅಥವಾ ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಪರ್ಕ ತಪ್ಪಿಸಿ ರೋಗ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಕಾನೂನು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲು, ಬಾಯಿ ಜ್ವರ ಸೇರಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಜ್ವರದ ಉಪದ್ರವವನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದು ಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ರೋಗವಿರುವ ದೇಶಗಳಿಂದ ದನ, ಕುರಿ, ಹಂದಿ ಇವುಗಳ ಆಮದು ನಿಷಿದ್ಧ. ಕಾಲು ಬಾಯಿ ಜ್ವರ ವ್ಯಾಧಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮತ್ತು ಜೀವಿ ವಿರೋಧನ ಔಷಧಿಗಳು ಉಪಸೋಂಕುಗಳಿಂದ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲಷ್ಟೇ ಸಹಕಾರಿ. ಬಾಯಿ ತೊಳೆಯುವ ಪೂತಿನಾಶಕ ದ್ರವಗಳಿಂದ, ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂಥ ಔಷಧಿಗಳಿಂದ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಮಾಡಬಹುದು.
ಇತರೆ ಮಾಹಿತಿ
ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ವೈರಾಣು, ರೇಬೀಸ್ ರೋಗದ ವೈರಾಣುವಿನ ಜೊತೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ವೈರಾಣುಗಳು ಸೂರ್ಯನ ರಶ್ಮಿಗೆ ಬಹು ಬೇಗನೆ ಸಾಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವು ಪ್ರಾಣಿಯ ದೇಹ ಹೊರಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ರೋಗದಲ್ಲಿ, ವೈರಾಣುವು, ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿಯ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಥೈರಾಡ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಕೂದಲು ಒರಟಾಗುತ್ತದೆ (ಗೂಬೆರೋಗ) ಹಾಗೂ ಪಚನಕ್ರಿಯೆ ಕುಂಠಿತಗೊಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅತೀವ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ದೇಶೀ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲುಬಾಯಿ ಜ್ವರದ ರೋಗೋತ್ತರ ಪರಿಣಾಮ ವಿದೇಶೀ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಹಸುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ಯಾಂಗೊನ್
ಈ ನಗರದ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ತೈಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ, ಅರಣ್ಯೋತ್ಪನ್ನಗಳ ಹಾಗೂ ಮರಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ತೇಗದ ಮರ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೇ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಗರ ಆಧುನಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ವಿಮಾನ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಕಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇಡೀ ದೇಶ ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿದರೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಧರ್ಮಗಳ ಜನರಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 1920ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ಮುಂದೆ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆ ಬೆಳೆದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಈ ನಗರ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಸುಮಾರು 2500 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಳೆಯದಾದ ಚಿನ್ನದ ಸ್ತೂಪವಿರುವ ಶ್ವೆಡಾಗನ್ ಪಗೋಡ 112 ಮೀ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಕಗಆಯೆ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಗೋಡವೂ ಇದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಳಿಗೆಗಳೂ ಇದ್ದು ವ್ಯಾಪಾರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ಯಂಗನ್ ಇಂದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಹಡಗು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಬರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಈಗಿನ ಮ್ಯಾನ್‍ಮಾರ್ ದೇಶ 1896 ರಿಂದ 1948 ರವರೆಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಮದಂತಿದ್ದ ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಆಗಿನ ಅರಸ ಅಲಂಗಪಾಯ 1750ರಲ್ಲಿ ರಂಗೂನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. 1851ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಅನಾಹುತದಿಂದಾಗಿ ನಗರ ಬಹಳಷ್ಟು ನಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಂದೆ 1948ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದ ಅನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಇರವಾಡಿ ನದಿ ಅರ್ಕಾನ್‍ಯೋಮ ಮತ್ತು ಷಾನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪೆಗು ಖಾರಿಗೆ ಮೆಕ್ಕಲು ರಾಶಿಯನ್ನು ತಂದು ತುಂಬುವುದು. ಹೀಗೆ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೆಕ್ಕಲು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಮರಳು ಶಿಲೆ ಜೇಡು ಶಿಲೆಯುಕ್ತವಾದ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ್ಯವಶೇಷ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶಿಲಾ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಪೆಗುಶಿಲಾಸಮುದಾಯ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲಾಸ್ತರಗಳ ದಪ್ಪ ಸುಮಾರು 7000 ಮೀ. ಇದರ ವಯೋಮಿತಿಯನ್ನು ಆಲಿಗೋಸೀನ್‍ನಿಂದ ಮಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ತನಕದ ಅವಧಿ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶಿಲಾಸಮುದಾಯ ಯಾಂಗೊನ್ ನ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮ್ಯನ್‍ಮಾರ್‍ನ ಬಹುತೇಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳೂ ಖನಿಜಗಳೂ ಪೆಗು ಮರಳು ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪೆಗುಶಿಲಾ ಸಮುದಾಯದ ಇತರ ಸಹ ಸಂಬಂಧಿಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ಸಾಮ್ ಶಿಲಾಸ್ತೋಮ, ಸಿವಾಲಿಕ್ ಶಿಲಾಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್‍ನ ಮಂಚಾರ್ ಶ್ರೇಣಿಗಳು. ಪೆಗುಶಿಲೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಲೆಯದಾದ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಸೀಸ ಮತ್ತು ಸತುವು ಲೋಹದ ಅದಿರುಗಳ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶಿರವಾರ
ಶಿರವಾರ ಗ್ರಾಮವು  ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾನ್ವಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಆಶ್ಚರ್ಯ
thumb|ಅಚ್ಚರಿಯ ಮುಖಭಾವಗಳು
ಆಶ್ಚರ್ಯ ಒಂದು ಲಘು ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ಸ್ಥಿತಿ, ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಘಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಂದ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಬೆರಗು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು; ಅಂದರೆ, ಅದು ತಟಸ್ಥ/ಮಧ್ಯಸ್ಥ, ಆಹ್ಲಾದಕರ, ಅಹಿತಕರ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ, ಅಥವಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಆಶ್ಚರ್ಯವು ಬಹಳ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತದಿಂದ (ಇದು ಹೋರಾಟ ಅಥವಾ ವಿಮಾನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು), ಪ್ರಚೋದಕಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಶ್ಚರ್ಯದವರೆಗೆ ತೀವ್ರತೆಯ ಬದಲಾಗುವ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಶಿರವಾರ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಶ್ಚರ್ಯ
ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದ ವಾಸ್ತವತೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಘಟನೆಗಳ ನಿಯಮಗಳು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ಸೂತ್ರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದಾಗ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯವು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ನಮ್ಮ ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಡಿಪಾಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದರ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳು ಜನರನ್ನು ಅವರ ಸ್ವಂತ ಅಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬಹುದು.
ಶಿರವಾರ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 5000 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 2600 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 2400 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ
ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಆಶ್ಚರ್ಯ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾವನೆಗಳು
ಏಷಿಯಾನಾ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್
(ಹಂಗುಲ್: 아시아나 항공; ರ್: ಏಷಿಯಾನಾ ಹಾಂಗ್‌ಗೊಂಗ್; ಕ್ರ್ಕ್‌ಷ್: 020560; ಹಿಂದೆ ಸೋಲ್ ವೈಮಾನಿಕ) ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ ಜೊತೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಏಷಿಯಾನಾ ಸಿಯೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಏಷಿಯಾನಾ ಟೌನ್ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏರ್ಲೈನ್ ಗಿಂಪೋ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಇಂಚಿಯೋನ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ (ಕೇಂದ್ರ ಸಿಯೋಲ್ನಿಂದ 70 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (43 ಮೈಲಿ)). ಸ್ಟಾರ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದೆ, ಇದು ದೇಶೀಯ 14 ಮತ್ತು 90 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮಾರ್ಗಗಳು, ಹಾಗೂ ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪ್, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ, ಮತ್ತು ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 27 ಸರಕು ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು 10,183 ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏಷಿಯಾನಾ ಚಾಲಕರು, ನೆಲ ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಹಾಗೂ ವಿಮಾನದ ಪರಿಚಾರಕರು ಬಹುತೇಕ ಸಿಯೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಆಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏರ್ ಬುಸನ್ ಬುಸನ್ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸಿಟಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಗಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ಜಂಟಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪಾಲುದಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಏಷಿಯಾನಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ತಂಡ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ಕಪ್ 2015 ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಏಷಿಯಾನಾ 90 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಂಪನಿ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 1995 ರಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದೊಳಗಿನ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಸಿಗರೆಟ್ ಮಾರಾಟ ನಿಷೇಧಿಸಿ ಎಂದು, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಗಿನಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಮಾಡಿತು 1996] ರಲ್ಲಿ ಐಎಸ್ಒ 14001 ಸಾಧಿಸುವ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡೈಸೇಶನ್ (ಐಎಸ್ಒ) ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ [4] 2001 ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗೆ ಮೊದಲ  ವರ್ಗ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಹಾರಾಟ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ "ಸೇವೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಂಪನಿ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಏಷಿಯಾನಾ ಇತರ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕೆಲವು ವಿಸರ್ಜನಾ ಮಾಪನ ಮತ್ತು ಕಡಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನೆಲದ ಸೌಕರ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿ ರೇನ್ಫಾರೆಸ್ಟ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ ಜೊತೆಗಾತಿಯಾಗಿ ಸೇರಿವೆ.
17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 ರಂದು, ಏರ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವಿಶ್ವ (ಆತ್ವ್) ಪ್ರದಾನ ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮದ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ "ವರ್ಷದ ಏರ್ಲೈನ್" ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಏಷಿಯಾನಾ ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿದೆ. [5] ಮೇ 2010 ರಲ್ಲಿ, ಅಸಿಯಾನ ಏರ್‌ಲೈನ್ ಅನ್ನು  ವಿಶ್ವ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ  ಸ್ಕೈಟ್ರಾಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮಾನಯಾನ ಎಂದು ಗೌರವಿಸಿತು. [6] ಏಷಿಯಾನಾ 2011 ಮತ್ತು 2012 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಇದನ್ನು ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ತಳ್ಳಿತು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳು
ವಿಮಾನಯಾನ ಓಸೊಎ-ಡಾಂಗ್ ನಾಲ್ಲಿ ಏಷಿಯಾನಾ ಟೌನ್ (아시아나 타운), ಗಂಗ್ಸೆಒ-ಗು, ಸಿಯೋಲ್ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ [1] ಏರ್ಲೈನ್ ಕೇಂದ್ರಕಾರ್ಯಾಲಯವನ್ನು 1 ಏಪ್ರಿಲ್ 1998 ರಂದು ಓಸೊಎ-ಡಾಂಗ್ ರಲ್ಲಿ ಏಷಿಯಾನಾ ಟೌನ್ ಹೌಹ್ಯೆಓನ್-ಡಾಂಗ್, ಜಂಗ್ ಜಿಲ್ಲಾಇಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. [7]
ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು
ಅಸಿಯಾನ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಚೀನಾ, ಜಪಾನ್, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಏಷ್ಯನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಹೊಂದಿದ್ದು ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿನಾ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಓಷಿಯಾನಿಯಾ ಒಂದು ಸೀಮಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ವಿಮಾನಯಾನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಗೇಟ್ವೇ ನಗರಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಯೋಲ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಾಷ್ಕೆಂಟ್, ಆಲ್ಮಟಿ, ಸಿಎಂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲೆಂದು, ನೋಮ್ ಪೆನ್ ಮತ್ತು ಕೋರೋರ್ ನಡುವೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ನಿಯಮಿತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಏಷಿಯಾನಾ ಬ್ರೂನಿ, ನ್ಹಾ ಟ್ರಂಗ್, ಕೀಕೀಹರ್ ಮತ್ತು ಜ಼ಾಂಗ್ಜೀಯಾಜಿಎ ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಸಹ ಸಿಯೋಲ್ನಿಂದ ಕಾಲೋಚಿತ ಚಾರ್ಟರ್ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಷಿಯಾನಾ ಕಾರ್ಗೋ ಏರ್ಲೈನ್ ಮಾತ್ರ ಸರಕು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್, ವಿಶಾಲ ಜಾಲ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಏಷಿಯಾನಾ ನಿಯಮಿತವಾದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲಡಾ ನಗರಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್, ಮಿಲನ್, ಓಸ್ಲೋ, ಮತ್ತು ವಿಯೆನ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಈ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಅಟ್ಲಾಂಟ, ದಲ್ಲಾಸ್, ಮಿಯಾಮಿ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೇರಿವೆ.
ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಏಷಿಯಾನಾ ಜಕಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಡೆನಪಸರ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸೇವೆಯು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸಹ ಸಿಯೋಲ್ ಮತ್ತು ವುಕ್ಸಿ ನಡುವೆ ಹೊಸ ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ಮಾರ್ಗ ಆರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಕೊರಿಯವನ್ನು ಮಂಗೋಲಿಯಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸಂಚಾರ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಾಗ [8], ಈ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮೇ 2014 ಬಾರ್ಸಿಲೋನ ದ ಮುಖಾಂತರ ನೇರ ಚಾರ್ಟರ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ದೂರದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ ಹೂದಾನೆಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಸೀಸಂ
thumb|Dalbergia sissoo, Sisau Tree in [[Institute of Agriculture and Animal Science|IAAS, Paklihawa Campus, Nepal]] right|thumb|A North Indian rosewood tree growing in Pakistan ಸೀಸಂ (ಸಿಸ್ಸು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ರೋಸ್‌ವುಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ ಡಾಲ್ಬರ್ಜಿಯಾ ಸಿಸ್ಸೂ. ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ, ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಪತನಶೀಲ ಬೀಟೆ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಇರಾನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿದೆ. ಡಿ. ಸಿಸ್ಸೂ ದೊಡ್ಡ, ವಕ್ರವಾದ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಉದ್ದವಾದ, ಚರ್ಮದ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೇಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿವರಣೆ
''ಡಿ. ಸಿಸ್ಸೂ'' ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪತನಶೀಲ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಬೀಜಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬೇರಿನಿಂದ ಹೊರಡುವ ಎಳೆ ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗರಿಷ್ಠ 25 ಮೀ (82 ಅಡಿ) ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 2 ರಿಂದ 3 ಮೀ (6 ಅಡಿ 7 ರಿಂದ 9 ಅಡಿ 10 ಇಂಚು) ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ತೆರೆದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಾಗ ಕಾಂಡಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಕ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಪಿಚ್ಛಕ (pinnate), ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು 15 ಸೆಂ.ಮೀ (5.9 ಇಂಚು) ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು 1.5 ಸೆಂ.ಮೀ (0.59 ಇಂಚು) ಉದ್ದ ಮತ್ತು ದಟ್ಟವಾದ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ 5–10 ಸೆಂ.ಮೀ (2.0–3.9 ಇಂಚು) ಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಕೋಶಗಳು ಉದ್ದವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ, ತೆಳ್ಳಗಿನ, ಪಟ್ಟಿಯಂತಹ 4–8 ಸೆಂ.ಮೀ (1.6–3.1 ಇಂಚು) ಉದ್ದ, 1 ಸೆಂ (0.39 ಇಂಚು) ಅಗಲ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವು 1–5 ರಷ್ಟು ಹುರುಳಿ ಆಕಾರದ 8–10 ಮಿಮೀ (0.31–0.39 ಇಂಚು) ಉದ್ದವಾದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಸೀಸಂ ಮರ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯದು. ಸಿಂಧೂ ನದಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಮ್ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 900 ಮೀಟರ್ (3,000 ಅಡಿ) ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ 1,300 ಮೀ (4,300 ಅಡಿ) ವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸ್ಥಳೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನವು ಸರಾಸರಿ 10–40 (C (50–104 ° F), ಆದರೆ ಘನೀಕರಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 50° C (122 ° F) ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುವುದನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 2,000 ಮಿಲಿಮೀಟರ್ (79 ಇಂಚು) ಮತ್ತು 3-4 ತಿಂಗಳ ಬರವನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಮಣ್ಣು ಶುದ್ಧ ಮರಳು ಮತ್ತು ಜಲ್ಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನದಿ ತೀರಗಳ ಶ್ರೀಮಂತ ಅಲ್ಯೂವಿಯಂ ವರೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ; ಶಿಶಮ್ ಸ್ವಲ್ಪ ಲವಣಯುಕ್ತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬೆಳೆಯಬಹುದು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಸೀಸಂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಬೀಟೆ ಕುಲದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರ್ಥಿಕ ಮರದ ಜಾತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಇಂಧನ ಮರದಂತೆ ಮತ್ತು ನೆರಳು ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೇಗದ ನಂತರ, ಇದು ಬಿಹಾರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಶಿಶಮ್ ಮರದ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ, ಮರವನ್ನು ರಸ್ತೆಬದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಲುವೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಚಹಾ ತೋಟಗಳಿಗೆ ನೆರಳು ಮರವಾಗಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಗರಗಳಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬೀದಿ ವೃಕ್ಷವಾಗಿ ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮರವನ್ನು ಸಿಗಿದು ಹೊರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರು ತಿಂಗಳಕಾಲ ಒಣಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಗೀತೋಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹಲಗೆಗಳ(veneer) ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಲೈವುಡ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ನೆಲಹಾಸುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿದೆ.
ಉರುವಲಾಗಿ ಇದರ ಗಟ್ಟಿ ತಿರುಳು ಮತ್ತು ಹೊರ ಆವರಣದ ಬಿಳಿ ಕವಚ ಉತ್ತಮ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಲೋರಿಫಿಕ್ ಮೌಲ್ಯವು ೪೯೦೮ ಕೆ.ಸಿ.ಎಲ್.ಸೀಸಂ ಮರದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಇದ್ದಿಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಇತರ ಉಪಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೀಟನಾಶಕವಾಗಿ ಇದರ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಇದನ್ನು ಬೀಜಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಬೇರಿನಿಂದ ಹೊರಡುವ ಎಳೆ ಚಿಗುರುಗಳಿಂದ ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಷ್ಟೇ ಜೀವಂತವಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಎರಡು ದಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿಟ್ಟು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಿದರೆ ೬೦ ಶೇಕಡಾ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಎಳೆ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಆವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.
ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲೆ ಉದುರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆರಹಿತವಾಗಿರುವುದು. ಜನವರಿಯ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸಚಿಗುರು, ಮೊಗ್ಗುಗಳು ಮೂಡಿ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹಳದಿಮಿಶ್ರಿತ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಕಾಣುವುವು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ವರೆವಿಗೂ ಕಾಯಿಗಳು ಮಾಗುತ್ತಲಿರುವುವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಹೇಶ್ವರಿ ಯು
ಕಾಸರಗೋಡು ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಣ್ಣೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಭಾಷಾ ಅಧ್ಯಯನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಡಾ.ಯು.ಮಹೇಶ್ವರಿಯವರು ಕವಯಿತ್ರಿ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕಿ. ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭರವಸೆಯ ಕವಯಿತ್ರಿಯರಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮೂರು ಮಂದಿ ಸಹೋದರರು ಐದು ಮಂದಿ ಸಹೋದರಿಯರ ದೊಡ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು.
ಜೀವನ, ಬಾಲ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಗಂಗಾಧರ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಅಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೯೫೮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರಿಯವರು ಒಬ್ಬರು (ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಇವರ ತಮ್ಮ ಶಿವಶಂಕರ). ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಬೇಳ ಗ್ರಾಮದ ಉಳ್ಳೋಡಿ ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಹಿರಿಯ ಬುನಾದಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನವಜೀವನ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಪೆರಡಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ (ಪದವಿಪೂರ್ವದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರದವರೆಗೆ) ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾಭಾಸವನ್ನು  ಪೂರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಚೆ ತೆರಪಿನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದವರು ಗುರುಗಳಾದ ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈಯವರು.
ಉಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು
ದ್ವಾರಕಾ ಪೀಠ
ಐತಿಹ್ಯ
ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ಪುರಿಮಠದ ಹಾಗು ಜ್ಯೋತಿರ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಕೈವಲ್ಯವಾಸಿಗಳಾದರು. ಸ್ವಾಮಿ ಸ್ವರೂಪಾನಂದಸರಸ್ವತಿಯವರು ಉತ್ತರದ ಜ್ಯೋತಿರ್ಮಠದ ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೨೧ ರವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮತೀರ್ಥರು ಮಠದ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಭಾರತೀ ಕೃಷ್ಣತೀರ್ಥರು ಬಂದರು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಪುರಿಮಠಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಬಳಿಕ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತುಂಬಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವರೂಪಾನಂದ ಹಾಗೂ ಯೋಗೇಶ್ವರಾನಂದ ತೀರ್ಥರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಭಿನವ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ತೀರ್ಥರನ್ನು ಮಠಾಧಿಪತಿಗಳ ಹುದ್ದೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಮೂಲತಃ ಅವರು ಮೊದಲು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಳಬಾಗಿಲು ಮಠದ ಅಧಿಪತಿಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಮುಳಬಾಗಿಲಿನ ಮಠವು ೧೭ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕಾ ಮಠದ ಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಭಿನವರು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಎರಡು ಮಠಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಲಗೊಂಡವು.
ಸಂಗಾಪುರ(ಎಸ್.ಹೆಚ್)
ಸಂಗಾಪುರ(ಎಸ್.ಹೆಚ್) ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದ್ವಾರಕಾ ಪೀಠ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಸಂಗಾಪುರ(ಎಸ್.ಹೆಚ್)
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ದ್ವಾರಕಾ ಪೀಠ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಂಗಾಪುರ(ಎಸ್.ಹೆಚ್)
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗ
thumb
ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗ ಪಕ್ಷಿಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೧೦೦೦ಮೀ ಹೆತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ವೈಜ್ನ್ಯಾನಿಕ ಹೆಸರು Falco jugger ,ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲಗ್ಗರ್ ಫಾಲ್ಕನ್ ಎಂದು ಕರಿರುತ್ತಾರೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಯು ಒಣ ಕಾಡು, ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶ ,ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಉಕಾಂ ಲಗ್ಗರ್ ,ಜೆರ್ಮನ್ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲಗ್ಗರ್ ಫಾಲ್ಕೆ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಬಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲ್ಕೋನ್ ಯಾಜಿಗರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಬೆ. ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ತುಕಾ ಸುಮಾರು ೫೨೫ ರಿಂದ ೮೫೦ ಗ್ರಾಮ್ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿ ನೇಪಾಳ ,ಭೂತಾನ್ ,ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ,ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಮಣಿಪುರ್ ,ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ,ಪೂರ್ವ ಅಸ್ಸಾಂ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಇವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿಶಿಷ್ಟತೆ
thumb|left ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಮೈ ಬಣ್ಣ ಕಂದು ಅದರ ಕತ್ತಿನ ಬಾಗ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ್ದು. ಇಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾದಾರಣ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು. ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ೮೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ರಿಂದ ೧೦೭ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿರುತ್ತ
ಬಲಿಷ್ಠತೆ
ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳು ಹಾರುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅತೀ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಹಾರಲು ಉಪಯೋಗ ವಾಗುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪುಕ್ಕಗಲ್ಲಿಂದ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ದೇಹದ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗೆ ಇಡುತ್ತದೆ.ರಭಸವಾಗಿ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದರು ಕೂಡ ಎದುರಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ರೆಕ್ಕೆಗಿರುತ್ತದೆ.ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಟೊಳ್ಳು ಮೂಳೆಇಂದ ಹಾರಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ.ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಕಾಲುಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದು.ಕಾಲ್ಲಲ್ಲಿರುವ ಉಗುರುಗಳು ಚೂಪಾಗಿ ಇರುವ ಕಾರಣ ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ .ಅದರ ಕೊಕ್ಕು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿರುವದರ ಕಾರಣ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಹರಿದು ತಿನ್ನನಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಹಕ್ಕಿಗಲು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಕಾಡು ಪಾರಿವಾಳ,ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು,ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲಿಗಳು .ಲಗ್ಗಾರ್ ಗಿಡುಗ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಆದಕಾರಣ ಇದು ಬೇರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳ(ಉದಾಹರಣೆ: ಕಾಗೆ,ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ಹದ್ದು) ಗುಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತದೆ.
ವಲಸೆ
ಈ ಗಿಡುಗದ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಋತುವಿನ ಜನವರಿ - ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ - ಮೇ. ಇದು ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಒಣ ಕಡ್ಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಣ ಹುಲ್ಲುಗಳು ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಮರಗಳ್ಳಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ.ಇದು ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಬಲವಾಗಿ ಕಟ್ಟುತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ತೂಕವನ್ನು ತಡಯಬೇಕು.ಸುಮಾರು ೩ ರಿಂದ ೪ ಮೊಟ್ಟೆಗಖಳನ್ನು ಇಡುತ್ತದೆ.ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿ ಕಾವುಕೊಡುತ್ತದೆ.ಭಾಗಶಃ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಪಕ್ಷಿಗಳು ನಾಶವಾಗಲು ಕಾರಣ ನಗರೀಕರಣ,ಕೈಗಾರೀಕರಣ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು.ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಸಾಯ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ನೀರಿರಾವ ಯೋಜನೆಗಲ್ಲಿಂದ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತದೆ.ವ್ಯವಸಾಯ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ರಾಜಸ್ಥಾನದಂತ ಮರುಭೂಮಿ ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ದುರುಪಯೋಗಗಳು
ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವುದು ನಿಷೇಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನಿಡಿದು ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇದರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೂ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಈ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಇಡಿಯುವುದು ಇನ್ನು ನಿಂತಿಲ್ಲ.ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕ್ರಮಗಲ್ಲನು ಕೈಗೊಳ್ಳ ಬೇಕು.ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬರುತ್ತದೆ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವುದು ನಿಷೇಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವರು ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನಿಡಿದು ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇದರ ವಿಚಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೂ ಕಳ್ಳತನದಿಂದ ಈ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಇಡಿಯುವುದು ಇನ್ನು ನಿಂತಿಲ್ಲ.ಮುಂದೆ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಿಗಲಾರದೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದಷ್ಟೆ.ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದ ಕಾರಣ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬರುತಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತೆ ಎಂಬ ಜ್ಞಾನವಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಕೀಟನಾಶಕವು ಕೂಡ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗ ಇಂಡಿಯನ್ ವೈಲ್ದಲಿಫೆ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಆಕ್ಟ್ ೧೯೭೨ ಕೆಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿರ್ಡ್ಲಿಫ್ ಇಂಟರ್ನಾಷನಲ್ ೨೦೦೭ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು : ೧] ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರ ಇಡಬೇಕು. ೨] ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಬಾರದು. ೩] ಸ್ಥಳಿಯರಿಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ೪] ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಬೇಕು ಇದರಿಂದ ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ೫] ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬೇಕು. ೬] ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಬೇಕು. ೭] ಲಗ್ಗರ್ ಗಿಡುಗದ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಆಹಾರದ ಪದ್ದತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಕಲ್ತೇಗ
ಕಲ್ತೇಗ ತಿರುಚಿದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮರ.ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಡಿಲ್ಲೇನಿಯಾ ಪೆಂಟಗೈನಾ. ಡಿಲೆನಿಯೇಶಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ-ಮಧ್ಯ ಚೀನಾದಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದವರೆಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮರದಿಂದ ಬರುವ ವಸ್ತುವು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕನಗಲು,ಕರಂಬಲು ಎಂಬ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳೂ ಇವೆ.
ವಿವರಣೆ
6-15 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಮರ, ತಿರುಚಿದ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತೊಗಟೆ ಬೂದು. ಶಾಖೆಗಳು ರೋಮರಹಿತ ಮತ್ತು ದೃಡವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಪತನಶೀಲ, ತೊಟ್ಟುಗಳು, ಉದ್ದವಾದವು, ರೋಮರಹಿತವಾಗಿ, 30-5 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ, ಹೂವುಗಳು ಎಲೆಗಳ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, 2–7 ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ದಳಗಳು. ಹೂ ಬಿಡುವಿಕೆಯು ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಗೋಳಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ, 0.5 ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸ, ಕಪ್ಪು ಅಂಡಾಕಾರದ ಬೀಜ, ಎಕ್ಸರಿಲೇಟ್. ಈಶಾನ್ಯ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಮೆಕಾಂಗ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ, ಫೆಬ್ರವರಿಯಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ ವರೆಗೆ ಮರದ ಹೂವುಗಳು, ಮಾರ್ಚ್ ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಮೇ ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಅವಾಸ ಸ್ಥಾನ
ಮಳೆಕಾಡುಗಳು, ಗಿಡಗಂಟಿಗಳು ಮತ್ತು 400 ಮೀ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ತೇಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಕ್ತ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ .ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಕಾಡುಗಳ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ,ಕೇರಳದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಲ್ತೇಗ ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದಲ್ಲಿ, ಮರವನ್ನು ಇದ್ದಿಲಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ತಲೆನೋವು ಮತ್ತು ಮೈಗ್ರೇನ್ಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಕೆಮ್ಮಿನ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆಆರ್ದ್ರತೆ ನಿರೋಧಕ ಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು ತಯಾರಿಸಲು ಮರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇದ್ದಿಲು ಕೂಡ. ಈಶಾನ್ಯ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಮೊಂಡುಲ್ಕಿರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬುನೊಂಗ್ ಜನರು ಶೀತ ಮತ್ತು ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಈ ಮರದ ಮತ್ತು ಒರಾಕ್ಸಿಲಮ್ ಇಂಡಿಕಮ್ ಎರಡರ ತೊಗಟೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ.. ಉತ್ತರ-ಮಧ್ಯ ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಸ್ಟಂಗ್ ಟ್ರೆಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಹ್ ವಿಹಾರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುಯ್- ಮತ್ತು ಖಮೇರ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಲ್ಲಿ, ಮರವನ್ನು ಔಷಧ, ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಅಸ್ಸಾಂನ ಕೋಚ್-ರಾಜಬಂಶಿ ಜನರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಬೀಜ ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ಗಾಯಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ನೀರು ಮತ್ತು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಅಂಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಿಯೋಘರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಹಣ್ಣಿನ ಕಷಾಯ ಮತ್ತು ಜಿಂಗೈಬರ್ ಮೊಂಟಾನಮ್ ಅನ್ನು ರಕ್ತದ ಭೇದಿಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧುಮೇಹಕ್ಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು, ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಿಯದ ಹಣ್ಣನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಈ ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮೀನು ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಒಣಗಿದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ದಂತ ಹೊಳಪು ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ (ವಿಜ್ಞಾನಿ )
ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ ರೋಮನ್ ಕಥೊಲಿಕ್ ಮೂಲದ ಭಾರತೀಯ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ. ಆನ್ವಯಿಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿಯ ಮೂಲಕ ಗೇರು ಬೀಜದ ಕ್ಕೃಷಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಇವರು ವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ಸೈಂಟ್ ಅಲೋಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೧೯೩೨ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧ ರಂದು  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಸಿಪ್ರಿಯಾನ್ ಡಿ'ಸೋಜ ಮತ್ತು ಅವನ ತಾಯಿ ತೆರೇಸಾ ಡಿ'ಸೋಜ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಸೈಂಟ್ ಅಲೋಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಸೈಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜು ತಿರುಚನಾಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಜರ್ಮನಿಯ ಮಾಕ್ಸ್ ಪ್ಲಾಂಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಅದ್ಯಯನವನ್ನು ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜೆನ್ ಫ಼್ರಾಂಕ್ಫಫಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ರೋಮನ್ ಕಥೊಲಿಕ್ ಗೆ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದ ಲಿಯೋ ಡಿ'ಸೋಜ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಸೈಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಉಪಾನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ೧೯೮೦ ರಿಂದ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ಸೈಂಟ್ ಅಲೋಸಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಅನಂತರ ೧೯೯೨ ರಿಂದ ೧೯೯೮ ರ ವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆನ್ವಯಿಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ೧೯೮೨ರಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೊಧನೆ
ಅಂಗಾಂಶ ಕಸಿಯ ಮೂಲಕ ಗೇರು ಬೀಜದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. , ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಔಷದೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನೋಕಟೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಳಿವಿನಂಚಿನ ಮತ್ತು ಕೆಂಪುಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳಾದ ಮರದರಿಸಿನ  ಮೇಲೆ ಇವರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೭ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ. ಆಲಿಸ್ ಕ್ಲಾರ ಅಗಸ್ತಿನ್ ಡಾ. ವಿನೀತ ಕಾರ್ಡೋಜ, ಡಾ. ಸ್ಮಿತಾ ಹೆಗ್ದೆ, ಡಾ. ಶಶಿಕಿರಣ್ ನಿವಾಸ್ ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಮುಖರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂದೇಶ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೨೦೦೪) ಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿದೆ. ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಗಿ ಟಾಲೆಂಟ್ ಮಿಲಾದ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಅನಿರುದ್ಧ ಮಹಾತೇರ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅನಿರುದ್ಧ (ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು: ಅನಿರುದ್ಧ ಮಹಾಸ್ತವೀರ್) ತಂದೆ ದಾಸ್ ರತ್ನ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ದಿಬ್ಯಾ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ತುಲಾಧರ್‌ಗೆ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ಅಸನ್ ಧಲಾಸಿಕ್ವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಗಜ ರತ್ನ ತುಲಾಧರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್‌ನ ಲಾಸಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರ ತಂದೆ ಟಿಬೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಧಮ್ಮಲೋಕ್ ಮಹಾಸ್ತವೀರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಗಜ ರತ್ನ ಅವರಿಗೆ ಎಂಟು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ತಂದೆ ದಾಸ್ ರತ್ನ ಅವರನ್ನು ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಲಾಸಾಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಟಿಬೆಟ್‌ನಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅವರು ವಾರಣಾಸಿಯ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಿಂದೂ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಗೆ ದಾಖಲಾದರು. ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಗಜ ರತ್ನ ಮತ್ತೆ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಬಂದರು.
ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ಗೆ
ಗಜ ರತ್ನ ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೊಲಂಬೊಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಅವರು ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ ಪಿರಿವೇನಾ ಬೌದ್ಧ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅನನುಭವಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾದರು ಹಾಗೂ ಅವರಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ಸಿಂಹಳ, ಪಾಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತದ ಕುಸಿನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಅನಿರುದ್ಧರು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ (ಈಗ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೧೯೩೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೌಲ್ಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮೌಲ್ಮೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಬರ್ಮಾಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಹೋರಾಟದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕಾಯಿತು.
ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ
ಅನಿರುದ್ಧ ಅವರು ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ನೇಪಾಳದ ಭಾಸಾದ ಬೌದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಧರ್ಮೋದಯಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸಂಪಾದಕರಾದರು. ಇದು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಂಪಾಂಗ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ನಂತರ ಅವರು ಲುಂಬಿನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅದನ್ನು ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ಲುಂಬಿನಿಯು ಕಾಡಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಖಾಲಿ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಸ್ತಂಭದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಮರುಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನಿರುದ್ಧನು ಮಠ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಅನಿರುದ್ಧ ಅವರು ಲುಂಬಿನಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಯುಎನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಯು ಥಾಂತ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇದು ಲುಂಬಿನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲಾನ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಅನಿರುದ್ಧರು ೪೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲುಂಬಿನಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಸ್ವಯಂಭುವಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಕುಟಿ ವಿಹಾರದ ಮಠಾಧೀಶರಾದರು. ಅವರು ಬೌದ್ಧರ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಸಿಂಹಳ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೀಸ್‌ನಿಂದ ನೇಪಾಳ ಭಾಸಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ೨೧ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೩ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೧೫ ಜನನ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೃತ್ತಿಕಾ
ಕೃತ್ತಿಕಾ ವೃಷಭರಾಶಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತಾರಾಪುಂಜ (ಪ್ಲೀಡೀಸ್), ಭೂಮಿಯಿಂದ ಸುಮಾರು 500 ಬೆಳಕಿನವರ್ಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಆಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಲಘುಸಪ್ತರ್ಷಿಯಂತೆ. ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಆರೇಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಪುಂಜದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆ. ಆಲ್ಸೈಯೋನಿ ಇದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ನಕ್ಷತ್ರ. ಪುಂಜದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಃ ಮಾದರಿಯವು. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕಾಂತಿಯಿಂದ ಇವು ಮಿನುಗುತ್ತವೆ. ರಾತ್ರಿಯ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಈ ಪುಂಜಮಸುಕು ಪ್ರಕಾಶದ ತಾರಾಸಮೂಹವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಭಾರತೀಯ ಪಂಚಾಂಗದ ರೀತ್ಯ ಅಶ್ವಿನಿಯೇ ಆದಿಯಾದ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತ್ತಿಕಾ ಒಂದು. . ಕೃತ್ತಿಕಾ ತಾರಾಗುಚ್ಛದ ಬಗೆಗೆ ಅನೇಕ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳುಂಟು. ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಕಾರ ಕಥೆ ಹೀಗಿದೆ: ಸಪ್ತ ಋಷಿಗಳ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಯ ವಿನಾ ಉಳಿದವರು ಅಗ್ನಿದೇವನಲ್ಲಿ ಕಾಮಾಸಕ್ತರಾದವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಋಷಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಪರಿತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಪರಿತ್ಯಕ್ತರಾದ ಈ ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಮರೆಹೊಕ್ಕರು. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಇವರನ್ನು ಮನ್ನಿಸಿ ನಕ್ಷತ್ರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟ.. ಈ ಆರು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪುಂಜವೇ ಕೃತ್ತಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ತೈತ್ತಿರೀಯ ಸಂಹಿತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೃತ್ತಿಕಾಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಅಂಬಾ, ದುಲಾ, ನಿತತ್ನಿ, ಅಭ್ರಯಂತ್ರೀ, ಮೇಘಯಂತೀ, ವರ್ಷಯಂತೀ ಮತ್ತು ಚುಪುಣಿಕಾ ಎಂಬ ಏಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ನಕ್ಷತ್ರಕೂಟಗಳು
ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್
ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಹೋಮಿನಿನಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಒಂದು ದ್ವಿಪಾದಿ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮತ್ತು ೭೦೦೦೦ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸಿನ್ ಕಾಲಮಾನದ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿದ್ದ. ಇವನು/ಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಜಾರ್ಜಿಯ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಚೀನ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅವನ ವರ್ಗೀಕರಣ, ಮೂಲ ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಸಂತತಿಗಳ ಬಗೆಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೋಮೋ ಎರ್ಗಸ್ಟರ್‌''ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚರ್ಚೆ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದು ಎರಡು ನಿಲುವುಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ೧). ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಮತ್ತು ಹೋ. ಎರ್ಗಸ್ಟರ್ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ಹೈಡೆಲ್‌ಬರ್ಗೆನ್ಸಿಸ್, ಹೋಮೋ ನಿಯಾಂಡೆರ್ತಲೆನ್ಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ಸೆಪಿಯಿನ್ಸ್‌ಗಳ ಪೂರ್ವಜ ಅಥವಾ ೨) ''ಹೋ. ಎರ್ಗಸ್ಟರ್‌''ಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಇದು ಏಶಿಯಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಭೇದ.
ಇನ್ನೊಂದು ಬದಲೀ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವೂ ಸಹ ಪ್ರಾಚೀನ-ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇವರು ''ಹೋ. ಎರ್ಗಸ್ಟರ್'' ಒಂದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ಉಪಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಏಶಿಯಾದ ಪ್ರಭೇದವು “ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಸೆನ್ಸು ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೊ” (ಖಚಿತ ಅರ್ಥದ್ದು) ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಉಪಪ್ರಭೇದವು “ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಸೆನ್ಸು ಲಾಟೊ” (ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದ್ದು) ಮತ್ತು ಮೂಲ ಪ್ರಭೇದವು ಏಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾ ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೊದಲ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವನು ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ವಾನರರದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅಂದು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರಾದ ಆಂತ್ರಪೊಪಿತೆಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆದ. ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ತೊಡೆಯೆಲುಬು ಹೋಲುವ ತೊಡೆಯೆಲುಬು ಪತ್ತೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಆ ಹೆಸರನ್ನು ಪಿತೆಕಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಎಂದು ಬದಲಿಸಿದ. ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಜಾವ ಮಾನವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದು ವಾನರ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಡುವಿನ “ಮಿಸ್ಸಿಂಗ್ ಲಿಂಕ್” ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಚೀನದ ಬೀಜಿಂಗ್ (ಅಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಪೀಕಿಂಗ್) ಹತ್ತಿರ ಜೌಕೌಡಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಹ ಇಂತಹುದೇ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿತು. ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಈ ಎರಡು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಸಿನಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಪೀಕಿನೆನ್ಸಿಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ. ನಂತರದ ವಿಸೃತ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ ೪೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ, ಐದು ಪೂರ್ಣ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು, ೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ಜರ್ಮನ್ ಅಂಗರಚನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಫ್ರಾಂಜ್ ವೈಡನ್‌ರಿಯಿಚ್ ಈ ಪತ್ತೆಯಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಹಲವು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಬರೆದ.
ಈ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೂಲ ನಮೂನೆಗಳು ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾಪತ್ತೆಯಾದವು ಆದರೆ ವೈಡನ್‌ರಿಯಿಚ್ ತಯಾರಿಸದ ಅದರ ನಂಬಲರ್ಹ ಎರಕಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಆರಂಭಿಕ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಾವ ಮತ್ತು ಪೀಕಿಂಗ್ ಮಾನವ ಪತ್ತೆಯಾದಾಗ ಆಧುನಿಕ ಮಾನವ ಮೊದಲು ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾದ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಪಿತೆಕಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಮತ್ತು ಸಿನಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಪೀಕಿನೆನ್ಸಿಸ್‌ಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್‌ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹುಟ್ಟು
ಡಾರ್ವಿನ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವರಷ್ಟೇ ಮಾನವ ತೀರ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೂರ್ವಜರು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರ ಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಡಾರ್ವಿನ್ ಮಾನವರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಚಿಂಪಾಂಜಿ, ಗೊರಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿಯಷ್ಟೇ ವಿಕಾಸವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದರಡೆ ಡಾರ್ವಿನ್ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದ್ದ. ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ನಂತರ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಹಲವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಈ ಊಹವನ್ನು (ಹೈಪೊತೀಸಿಸ್) ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಈಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ''ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್ ೧). ಹಿಂದಿನ ಹೋಮಿನಿನ್ ಅಥವಾ ಹೋಮಿನಿಡ್ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ (ಬಹುಶಹ ಆಸ್ಟ್ರಾಲೋಪಿತೆಕಸ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೊಮಿನಿನ್‌ ಹೌದೇ ಅಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಡಿಪಿತೆಕಸ್‌ ನಂತಹವುಗಳಿಂದ) ವಿಕಾಸವಾಯಿತು. ಅಥವಾ ೨) ಹಿಂದಿನ ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ (ಹೋಮೋ ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಅಥವಾ ಹೋಮೋ ಎರ್ಗಸ್ಟರ್'') ವಿಕಾಸವಾಯಿತು. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ''ಹೋ. ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್'' ಸಿಂಪ್ರಾಟಿಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರಭೇದಕರಣದ ಒಂದು ರೀತಿ) ಹಲವು ಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದವು ಎಂದು ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಅವು ಕ್ಲಾಡೊಜೆನಿಟಿಕ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಎರೆಕ್ಟಸ್‌ಗಳ ಪೂರ್ವಜರು ಮೂಲ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ವಿಕಾಸವಾಯಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಟಿ. ರಾಬಿನ್‌ಸನ್ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ ದವಡೆಯ ತುಂಡಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಟೆಲಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಕ್ಯಾಪೆನ್ಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೋ, ಎರೆಕ್ಟಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಯವೆಸ್ ಕೊಪೆನ್ಸ್ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಟಚಡಾಂತ್ರೊಪಸ್ ಯುಕ್ಯೋರಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ''ಹೋ. ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಆಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್‌''ಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಮರು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಜಾರ್ಜಿಕಸ್
ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಜಾರ್ಜಿಕಸ್ ಜಾರ್ಜಿಯದ ಡಮನಿಸಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ದವಡೆ ಮತ್ತು ತಲೆಬುರುಡೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಆರಂಭವಾದ ಇಲ್ಲಿ ಐದು ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು- ೨೦೦೫ರದು “ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣ ತಲೆಬುರುಡೆ”. ಇಲ್ಲಿಯ ಉತ್ಖನದಲ್ಲಿ ೭೩ ಕತ್ತರಿಸುವ, ಕೊಚ್ಚುವ ಕಲ್ಲಿನ ಪರಿಕರಗಳು (ಉಪಕರಣಗಳು) ಮತ್ತು ಗುರುತು ತಿಳಿಯದ ಪ್ರಾಣಿಯ ೩೪ ಎಲುಬಿನ ಚೂರುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೋಮೋ ಜಾರ್ಜಿಕಸ್ ಎಂಬ ಬೇರೆಯದೇ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರಭೇದವು ''ಹೋ. ಹೆಬಿಲಿಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದು ಏಶಿಯಾದ ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್‌''ಗೆ ಪೂರ್ವಜನಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ ಬದಲಿಗೆ ಅದನ್ನೊಂದು ''ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್‌''ನ ಉಪಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಸ್ತಿಪಂಜರದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೆಲ್ಭಾಗವು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ದೇಹ ರಚನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಶೀಲತೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಇದು ''ಹೋ. ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಹೋ. ಎರೆಕ್ಟಸ್‌''ಗಳ ನಡುವಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿನದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ೬೦೦ ಮತ್ತು ೫೪೬ ಘನ ಸೆಂಮೀ ಮೆದುಳಿನ ಗಾತ್ರವನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ತಲೆಬುರುಡೆಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ಮಾನವರ ಮತ್ತು ಚಿಂಪಾಜಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಹಿಂದೆ ಅಂಗರಚನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಹೋಮೋ ರುಡೊಲ್ಫೆನ್ಸಿಸ್, ಹೋಮೋ ಗೌಟೆನ್‌ಜೆನ್ಸಿಸ್, ಹೋಮೋ ಎರ್ಗಸ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ಹೆಬಿಲಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೋಮೋ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಕೆಳಗೆ ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.