cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಮೃತ ಉದ್ಯಾನ
ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತ
ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉದ್ಯಾನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಮೊಘಲರ ಟರ್ಕಿಶ್-ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ಅಲೆಮಾರಿ ಪ್ರಭಾವಗಳಿವೆ. ಜೂಲಿ ಸ್ಕಾಟ್ ಮೈಸಾಮಿ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ಹೊರ್ಟಸ್ ಮುಕ್ತಾಯ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಳಗೆ ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನು ಹೆಚ್ಚು ಆಹ್ಲಾದಕರವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಅದರ ಅಗತ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು (ಬಹುಶಃ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶ) ಮತ್ತು ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನದ ಸೌಂದರ್ಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಒಂದು ಕೊಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮರಗಳು, ಕೆಲವು ಕೇವಲ ನೆರಳು ನೀಡಲು, ಮತ್ತು ಇತರರು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು; ಹೂವುಗಳು, ವರ್ಣರಂಜಿತ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ವಾಸನೆ; ಹುಲ್ಲು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಉದ್ಯಾನವು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ ಮತ್ತು ತಂಪಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. thumb| [[ಪಾಕಿಸ್ತಾನ|ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಶೇಖುಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿರಾನ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಮನುಷ್ಯರು, ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯ ನಡುವಿನ ಮೊಘಲ್ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ]] ಉದ್ಯಾನವು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ವಿಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಂಟಪ ಅಥವಾ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನದ ಟರ್ಕಿಶ್-ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಡೇರೆಗಳು, ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲಾವರಣಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಡೇರೆಗಳು ಈ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆಗಳ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. thumb| ನಿಶಾತ್ ಬಾಗ್, [[ಶ್ರೀನಗರ, ಕಾಶ್ಮೀರ]] ಕಾರಂಜಿ ಮತ್ತು ಹರಿಯುವ ನೀರು ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ನೀರು ಎತ್ತುವ ಸಾಧನಗಳಾದ ಸಜ್ಜಾದ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಚಕ್ರಗಳು ( ಸಕಿಯಾ) ನೀರಾವರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಹುಮಾಯೂನ್ ಸಮಾಧಿ, ಸಿಕಂದ್ರದ ಅಕ್ಬರ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫತೇಪುರ್ ಸಿಖ್ರಿ, ಧೋಲ್ಪುರ್ನ ಬಾಬರ್ನ ಲೋಟಸ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಗರದ ಶಾಲಿಮಾರ್ ಬಾಗ್ನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನದಿಗಳಿಂದ ದೆಹಲಿ, ಫತೇಪುರ್ ಸಿಖ್ರಿ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್‌ಗೆ ನೀರು ಹರಿಸಲು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಕಾರಂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಚ್ಯೂಟ್‌ಗಳು ಜೀವನದ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ತಂಪಾದ, ಪರ್ವತದ ತೊರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರಂಜಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಚಕ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಟೆರ್ರಾ-ಕೋಟಾ ಪೈಪ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀರು-ಚೂಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಟೆರೇಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಹರಿವಿನ ಚಲನೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ ಒತ್ತಡದ ಮೂಲಕ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಹೋರ್‌ನ ಶಾಲಿಮಾರ್ ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ೪೫೦ ಕಾರಂಜಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ನೀರನ್ನು ೧೨ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತರಕಕೆ ಹಾರಿಸಬಹುದು. ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಗಳ ರೀತಿ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಮತ್ತೆ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಮೊಘಲರು ಚಿಹ್ನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗೀಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಕುರಾನ್ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಜೀವನದ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿವೆ; ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸ ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ರಾಶಿಚಕ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತ್ಯತೀತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಎಂಟು ಮತ್ತು ಒಂಬತ್ತು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೊಘಲರು ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಟೆರೇಸ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಪೂಲ್‌ಗಳಂತಹ ಉದ್ಯಾನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಗಾರ್ಡನ್ ಫ್ಲೋರಾ ಸಹ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಮರಗಳು ಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೂಬಿಡುವ ಹಣ್ಣಿನ ಮರಗಳು ನವೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಪಠ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಬಾಬರ್, ಹುಮಾಯೂನ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಬರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನಂತರದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ವಿವಿಧ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಬರೆದ ಭಾರತದ ಖಾತೆಗಳಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬರ್ನಿಯರ್). ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನಗಳ ಮೊದಲ ಗಂಭೀರವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕಾನ್ಸ್ಟನ್ಸ್ ವಿಲಿಯರ್ಸ್-ಸ್ಟುವರ್ಟ್ ಅವರು ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಮೊಘಲ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ (1913). ಆಕೆಯನ್ನು ಎಡ್ವಿನ್ ಲುಟ್ಯೆನ್ಸ್ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ವೈಸರಾಯ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ಗಾಗಿ ಮೊಘಲ್ ಶೈಲಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರಬಹುದು.
ಸೈಟ್ಗಳು
thumb| [[ಹುಮಾಯೂನನ ಸಮಾಧಿ|ಹುಮಾಯೂನ್ಸ್ ಟೋಂಬ್ ಗಾರ್ಡನ್, ದೆಹಲಿ]] thumb| ನಿಶಾತ್ ಬಾಗ್ [[ಭಾರತ|ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ದಾಲ್ ಸರೋವರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತಾರಸಿಯ ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.]] thumb| [[ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನ|ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನವನ್ನು ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು]] thumb| ಶಹದಾರಾ ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಹಾಂಗೀರನ ಸಮಾಧಿ. thumb| ಪಿಂಜೋರ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್, 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಟೆರೇಸ್ಡ್ ಮೊಘಲ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಪಟಿಯಾಲಾದ ಸಿಖ್ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ನಂತರದ ನವೀಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ thumb| ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ [[ಕಾಬುಲ್|ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಗ್-ಎ ಬಾಬರ್]]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕೀರನ್ ಪೊಲಾರ್ಡ್
thumb
ಕೀರನ್ ಅಡ್ರಿಯನ್ ಪೋಲಾರ್ಡ್‌ರವರು ಮೇ ೧೨, ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್‌ನಲ್ಲಿ. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ತಂಗಿಯರು/ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಒಂದು ಬಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ. ಇವರ ತಂದೆಯ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕೇವಲ ತಾಯಿಯ ಅದ್ಭುತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಬೆಳೆದು ನಿಂತರು. ಪೋಲಾರ್ಡ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ಜೀವನ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಿತ್ತು ಮತ್ತೆ ಹಣ ಸ್ವಲ್ಪವಿತ್ತು
ಕೀರನ್ ಅಡ್ರಿಯನ್ ಪೋಲಾರ್ಡ್‌ರಾರ ಗಾತ್ರ ಆರು ಅಡಿ ಆರು ಇಂಚು. ಇವರಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ’ಪೊಲಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಟಿಸಿಎಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ನಿನ ಯು-೧೯ ರಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಯು-೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿನ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಆಟವಾಡಿದರು. ಪೋಲಾರ್ಡ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು (೫೩ ರನ್ ೪೯ ಎಸೆತ). ಎರಡನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರ್ಧ ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಸ್ ೨೦೦೬ ಯು-೧೯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಆದರೆ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ೧೯ ರನ್ಸ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಹಾಗೂ ಎರಡು ವಿಕೆಟ್. ಇವರು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಶೈಲಿ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಬೋರಿಂಗ್ ಬಲಗೈ ಸಾಧಾರಣ ವೇಗ. ೨೦೦೬ ನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸಿಸಿ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಐದು ಆಟಗಳು ಆಡಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬಾಗೋ ಪುನಃ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಇವರು ಸ್ವಾನ್‌ಫರ್ಡ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಕೇಮನ್ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಮೊದಲ ಆಟವಾಡಿದರು. ಇವರು ೬ ವಿಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೮೩ ರನ್ ಗಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಆ ಆಟದಲ್ಲಿ ೭ ಸಿಕ್ಸ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಅವರು ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಬಾರ್‌ಬಡೋಸ್ ಮೇಲೆ, ಲಿಸ್ಟ್ ಎ ನಲ್ಲಿ ೪೬ ರನ್ ಗಳಿಸಿ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
ಆಗ ಪೊಲಾರ್ಡ್ ಹೇಳಿದ್ದು ನನ್ನ ಕನಸು ನನಸಾಯಿತು. ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೪ ದಿನ ಹಾಗೂ ೫೦ ಓವರ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳು ಹೊಡೆದರು. ಗುಯನಾ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಫಸ್ಟ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಶತಕ ಬಂತು. ಆಮೈಕ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ೪ ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದರು. ೧೫ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಬಾರಿ ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಐ.ಪಿ.ಎಲ್
ಡೆಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ರಾಯುಡು ಜೊತೆ ೨೪(೧೪) ಮತ್ತು ಗೆಲುವು ಸಿದ್ದಿಸಿದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಆಟದಲ್ಲಿ ಪೊಲಾರ್ಡ್ ೪೬(೨೪) ಹೊಡೆದು ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮೇಲೆ ಪೊಲಾರ್ಡ್‌ನಿಂದ ೧೭೧ ತಲುಪಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಬೌಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಓವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೊಲಾರ್ಡ್ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿ ೩ ಡಾಟ್ ಬಾಲ್ ಮಾಡಿಅರು. ೪೧(೧೭) ಮಾಡಿ ಪೊಲಾರ್ಡ್ ಚೆನ್ನೈ ಮೇಲೆ ಗೆಲುವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೭೧ ರ ಚೆನ್ನೈ ಹೊಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈ ಮೇಲೆ ಪೊಲಾರ್ಡ್ ೩೬(೧೮), ೨೦೨ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಕೊಟ್ಟು ಗೆದ್ದಿದ್ದರು. ಪೊಲಾರ್ಡ್ ೪೧೯ ರನ್ ಹೊಡೆದು ಎಸ್.ಆರ್ ೧೬೩ ೨೮ ಸಿಕ್ಸರ್ ಹೊಡೆದು ಪಂದ್ಯ ಗೆದ್ದರು.
ವಿವಾದ
೨೦೧೬ ನಲ್ಲಿ ಪೊಲಾರ್ಡ್‌ರವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಶತಕ ಹೊಡೆದರು ೫೦(೧೭) ೨೫ ಸಿಕ್ಸ್ ಹೊಡೆದರು. ಪಂದ್ಯದ ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ ೨೦೧೫ ನಲ್ಲಿ ಪೊಲಾರ್ಡ್‌ರವರು ವಿಚ್ಚಲ್ ಸ್ಟ್ರಾಕ್ ಜೊತೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಎಸೆತ ಮಾಡಿ ಜಗಳವಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
ಪರಿಚಯ
ಮನೆಯನ್ನೇ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮನೆಯವರೆಲ್ಲ ಕೂಡಿ ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಉದ್ಯಮ. ಕರ್ನಾಟಕ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಬಾರಿಕೆ, ನೇಯ್ಗೆ, ಬಿದಿರು ಮತ್ತು ಬೆತ್ತದ ಸಾಮಾನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಚಾಪೆ ಹೆಣಿಗೆ, ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ನೂಲಿಗೆ ಬಣ್ಣ ಕಟ್ಟುವುದು, ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊಲಿಯು ವುದು, ಬೀಜಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು, ಚಿನ್ನಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಭರಣಗಳ, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ, ವ್ಯವಸಾಯೋಪಕರಣಗಳ, ಜಮಖಾನದ, ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರಕಂಚು ಹಿತ್ತಾಳೆ ಸಾಮಾನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಆಟದ ಸಾಮಾನು, ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತು, ರಬ್ಬರ್ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಅಚ್ಚುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ರಟ್ಟುಕಟ್ಟುವುದು, ಕಸೂತಿ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸುವ ನೂರಾರು ಉಪಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೂ ಉಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚರ್ಮೋದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸುಣ್ಣ, ನೂಲಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಬಣ್ಣ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಾದರೂ ತಯಾರಾಗಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಭಾರಿ ಉದ್ಯಮವೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಉಪವಸ್ತುಗಳೂ ನಮಗೆ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿ, ಅಕ್ಕಿ ಕುಟ್ಟುವುದರಿಂದ ತೌಡು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಇತರ ಸಹವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ಹಿರಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾಮಾಲನ್ನೂ ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ತಯಾರಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಮರದ, ಬಿದಿರಿನ ಮತ್ತು ನಾರಿನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮರಗಳು, ಬಿದಿರು, ನಾರಿನ ಕತ್ತಾಳೆ ಇವು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೂ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲ. ಕುಂಬಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಜೇಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಣ್ಣುಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು. ಜೇನುಸಾಕಣೆಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಡುಗಳೂ ಉದ್ಯಾನವನಗಳೂ ಇವೆ.
ಲೋಹ ಕಲಾಕೃತಿ
ಪಶುಸಂಪತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು ಚರ್ಮೋದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ನಾನಾ ತರಹದ ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೊಂಗೆ, ಬೇವು, ಹರಳು, ನೆಲಗಡಲೆ, ಎಳ್ಳು, ಹುಚ್ಚೆಳ್ಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ತೈಲೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಬತ್ತ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು ಕೊಟ್ಟಣದ ಅಕ್ಕಿ ಉದ್ಯಮ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಕಬ್ಬು ರಾಜ್ಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆಲ್ಲ ಮತ್ತು ಖಂಡಸಾರಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೂ ಸಿಪ್ಪೆ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆಗೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಇದ್ದು ಈ ತೈಲಗಳನ್ನು ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಂಬಳಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಉಣ್ಣೆಯ ಪೂರೈಕೆ ಇದೆ. ಕತ್ತಾಳೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ನಾರಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಣ್ಣದ ಆಟಿಕೆಗಳು
ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 1916ರಲ್ಲಿ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆ ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ್ದು 1939ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಂತೆ ಮಾದರಿ ಮಡಕೆಕುಡಿಕೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಗುಂಡಿ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾಗಿ 17 ಬಗೆಯ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು. ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. ಮುಂದೆ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ನಿರುದ್ಯೋಗ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಸರ್ಕಾರ ಕೆಲವು ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಖಾದಿ ಗ್ರಾಮೋದ್ಯೋಗ ಆಯೋಗ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕೈಮಗ್ಗದ ಮಂಡಳಿ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕುಶಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮಂಡಳಿ, ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತೆಂಗಿನ ನಾರಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ರೇಷ್ಮೆ ಮಂಡಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಮಂಡಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸರ್ಕಾರ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಸಾಲ ಮತ್ತು ಸಹಾಯಧನದ ಜೊತೆಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಎರಡನೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ, ರಾಮನಗರ, ಹರಿಹರ, ಬೆಳಗಾವಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಗುಲ್ಬರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1959ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಣ್ಣ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕರಕುಶಲ ಕಸಬುಗಳ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಬಲೆನೇಯ್ಗೆ, ಗಂಧದ ಕೆತ್ತನೆ, ದಂತದ ಕೆತ್ತನೆ, ಲೋಹಸಾಮಗ್ರಿ, ಮರದ ಆಟದ ಬೊಂಬೆ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದ ನಾನಾ ಕಸಬುಗಳು ಉಳಿದು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಸರ್ಕಾರ ಹಲವಾರು ಉತ್ತೇಜನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸಾಧ್ಯಾಸಾಧ್ಯತೆಯ ವರದಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ, ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ, ಆಕ್ಟ್ರಾಯ್ ರಿಯಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಖರೀದಿ ಮಾಡುವುದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಉಚಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಟ್ಟು ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ.
ಬಣ್ಣದ ಬುಟ್ಟಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣ ನಡೆದಂತೆ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ವರೂಪ ಬದಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಈ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಊಟದ ಎಲೆ ಹಾಗೂ ದೊನ್ನೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಬಳಪಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು, ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಹಲಗೆ, ಹಾಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು, ಹಿತ್ತಾಳೆ ತಾಮ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ, ಬ್ರೆಡ್ ತಯಾರಿಕೆ, ರುಬ್ಬಿದ ಕಾಗದದಿಂದ ಸಾಮಾನುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮಸಾಲೆಪುಡಿ, ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ, ಹಪ್ಪಳ, ಖಾರದಪುಡಿ ವಿವಿಧ ತಿನಿಸುಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಹಲ್ಲಿನ ಪುಡಿ, ತಿಲಕ, ನಕ್ಕಿ, ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಮೇಣದ ಮತ್ತು ಗೋಂದಿನ ಉದ್ಯಮ, ಸೀಸದಕಡ್ಡಿ, ಸ್ಲೇಟುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಹಾಕುವುದು, ಎಂಬ್ರಾಯಿಡರಿ ಮಾಡುವುದು ಸಿದ್ಧ ಉಡುಪುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಮುಂತಾದವುಗಳೆಲ್ಲ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆ ಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆದಿವೆ. ಇಷ್ಟಾದರೂ ರಾಜ್ಯದ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಬಂಡವಾಳದ ಅಭಾವ, ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿಯ ಕೊರತೆ, ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಆಗದಿರುವುದು, ಇತರ ಆಧುನಿಕ ತಯಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಮಗಳೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು ಮುಂತಾದವು. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯವೂ ಹಿನ್ನೆಡೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಬೀಜಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ತೃಪ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ತಯಾರಿಕಾಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಬೆಲ್ಲ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ತೆಗೆದ ಅನಂತರ ಅದರ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಒಲೆಗೆ ಉರುವಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವುದು, ಕೆಲವೊಂದು ದಂಟುಗಳನ್ನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹಾಕುವುದು (ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪಿನ ದಂಟು) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ
ಪರಸ್ಪರ ಸಹಾಯದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಸಹಾಯ - ಎಂಬ ತತ್ತ್ವದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾದ ಸಹಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಜನಕ್ಕೆ ವಸತಿಸೌಲಭ್ಯವನ್ನೊದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಂಘ (ಕೋ-ಆಪರೇಟಿವ್ ಹೌಸಿಂಗ್ ಸೊಸೈಟಿ). ಅಲ್ಪ ವರಮಾನವಿರುವವರು ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನೋ ಮನೆಗಳನ್ನೋ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿತರಾದ ಅವರು ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಬಹುದು, ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಡಬಹುದು, ನಿವೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಒಳಚರಂಡಿ, ಉಪರಸ್ತೆ, ಉದ್ಯಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಘದ ಮೂಲಕ ಸದಸ್ಯರು ತಮ್ಮ ವಸತಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಶಕ್ತರಾದವರಿಗೆ, ಈ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬಲ್ಲ ಸಾಧನ ಸಹಕಾರ.
ಜೊತೆಗೂಡುವುದರಿಂದ ಜನರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ನೇಹ, ವಿಶ್ವಾಸ ಬೆಳೆದು, ಸಹಕಾರ ಮನೋಭಾವ ಮೂಡುತ್ತದೆ; ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ತಮಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ವಸತಿ ಮುಂತಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸ್ವೈಚ್ಛಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ದರಿಂದ, ಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರವುಳ್ಳ ಸದಸ್ಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯೂ ವಸತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಬಲ್ಲವು. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಾಧನೆಯ ಪರಿಮಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ, ವಸತಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿವೆ. ಲಾಭದ ಉದ್ದೇಶ ಇಲ್ಲದೆ ಕನಿಷ್ಠವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಆಡಳಿತ ಖರ್ಚಿನಿಂದ ಕಾರ್ಯಸಾಧಿಸುವ ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿವೇಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮರಮುಟ್ಟು ಮತ್ತಿತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಬಲ್ಲುವು.
ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಲ್ಪ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಮ ಆದಾಯದವರಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ವಸತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವಾಗ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಫಲತೆಗಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆರ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಸಾಧಿಸಿ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿ ನೆರವು ನೀಡಬಲ್ಲ ಸೂಕ್ತ ಸಾಧನ ಕೂಡ ಇದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಚಳವಳಿ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಲ್ಗೇರಿಯ, ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ಗಳಲ್ಲಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸಾಧನೆಗಳು ಮಹತ್ತ್ವದ್ದಾಗಿವೆ. ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳು ಸಾಲ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹಂಚುತ್ತವೆ. ತಜ್ಞ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ 1915 ರಿಂದ ಈ ಚಳವಳಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಸುಲಭ ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನೀಡಿ, ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಪುರೈಸಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ಒರಿಸ್ಸಾ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಸ್ತಾನ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಲವು ಮಹಡಿಗಳ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಲು ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗೃಹಅಡಮಾನ ಸಂಘಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗೃಹಅಡಮಾನ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೊಸ ಮನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಅಥವಾ ಹಳೆಯವನ್ನು ರಿಪೇರಿ ಮಾಡಲು ಹಣ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದ್ದ ಮನೆಯ ಬಡಾವಣೆ ಅಥವಾ ರಿಪೇರಿಗಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಲ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಸಾಲವನ್ನು ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ನಗರಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಸತಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ತೀವ್ರ ಹೆಚ್ಚಿ, ಅದರ ಪುರೈಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಜಟಿಲವೆನಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಾಭೋದ್ದೇಶದಿಂದ ವಸತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಅವು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದೆಡೆ ಭವ್ಯ ಸೌಧಗಳಿಗೂ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕೊಳಚೆಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಸಹಕಾರ ಸಂಘಟನೆ ಮಾತ್ರವೇ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಬಲ್ಲುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ [ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ 1913-14ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಮುಂಬಯಿ ಆ ಬಳಿಕ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಟ್ಟು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ಸಾರಸ್ವತ ಸಹಕಾರ ವಸತಿ ಸಂಘವನ್ನು 1915ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದುವು.
ಆದರೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿ 1954-55ರ ವರೆಗೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ವಸತಿಗಳು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 24.327 ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 2.345. ಮುಂದಿನ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾದ ಪ್ರಗತಿ ಹೀಗಿದೆ:
ಪ್ರಥಮ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ವಸತಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರೂ. 38.5 ಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಎರಡನೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರೂ. 84 ಕೋಟಿಗೂ ಮೂರನೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರೂ. 122 ಕೋಟಿಗೂ ಏರಿತು. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ರೂ. 96.70 ಕೋಟಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಲು 1950ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಇತರ ವಸತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುವ ಕೇಂದ್ರಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರ ಅಲ್ಪ ವರಮಾನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರಮಾನದವರ ವಸತಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸಹಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.
ಇವಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಜನ-ಗಿರಿಜನ ವಸತಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಕೂಡ ಇದೆ. ಅದು ಹರಿಜನ-ಗಿರಿಜನ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಹಣ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಳೆದರೆಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಗೃಹಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶ ದಿಂದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಡಾವಣೆ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಖಾಸಗಿ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಇಂದು ಭಾರತಾ ದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು ಬಡಾವಣೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರೆಲಾನಿ
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜಾನ್ ಟ್ರೆಲಾನಿ (1792-1881). ಸಾಹಸಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ. ಷೆಲೀ ಹಾಗೂ ಬೈರನ್ ಕವಿಗಳ ಸ್ನೇಹಿತನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವ. thumb
ಬದುಕು
ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಈತ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಾಹಸಪ್ರವೃತ್ತಿಯವ. ತಡೆಬಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಾಚಾಳಿತನವೇ ಈತನ ಮುಖ್ಯ ಬಂಡವಾಳ. ತನ್ನ 15ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನೌಕಾದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಮುಂದೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾವಿಕನೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ಈತನ ನೌಕಾಪಡೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದ ಅನಂತರ ಈತ ತಲೆತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಕಳೆದ. ಸಾಹಸೀ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯಗಳ ಸೈನ್ಯಗಳ ತರಬೇತಿ ಮಾಡಿದ್ದಾಗಿಯೂ ಅನೇಕ ರಾಜಮಹಾರಾಜರ ಗೌರವಯುತ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದುದಾಗಿಯೂ ತನ್ನ ಆತ್ಮಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅದೆಲ್ಲ ಬಡಾಯಿಯೆಂದು ಹಲವರ ಟೀಕೆ. 1813ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಐಷಾರಾಮದ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ. 1822ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಪೀಸಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಷೆಲೀ ಮತ್ತು ಬೈರನ್ನರ ಸ್ನೇಹ ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ಷೆಲಿಯ ವಿಷಯಕ್ಕಂತೂ ತುಂಬುಸ್ನೇಹ ಈತನದು. ಷೆಲಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿರುಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ, ಅವರ ದೇಹಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಸಲು ಮುಂದಾಳಾಗಿ ಬಂದವರಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಮೊದಲಿಗ. ಅನಂತರ ಷೆಲಿಯ ದೇಹವನ್ನು ಬೆಂಕಿಗೊಡ್ಡಿದಾಗ, ಅವನ ಹೃದಯ ಸುಡದಂತೆ ಬೆಂಕಿಯ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಅದನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಕಸಿದು ತಂದ ಸಾಹಸಿ ಈತ. ಷೆಲಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಹಣವನ್ನೊದಗಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಷೆಲಿಯ ಗೋರಿಯ ಮೇಲೆ ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್ ನಾಟಕದ ಸಾಲೊಂದನ್ನು ಬರೆಸಲೂ ಕಾರಣನಾದ. 1823ರಲ್ಲಿ ಟ್ರೆಲಾನಿ ಬೈರನ್ನನೊಂದಿಗೆ ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಂಡ. ಆದರೆ ಬೈರನ್ನನ ಚಂಚಲಬುದ್ಧಿಗೆ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಆತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರೀ ನಾಯಕ ಓಡಿಸ್ಯೂಸ್ ಜತೆ ಸೇರಿ ಒಳಗುದಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರದ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕೀರ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ. ನಂತರ ಓಡಿಸ್ಯೂಸನ ಸೋದರಿ ಟೆರ್ಸಿಟ್ಸಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. ಷೆಲಿಗೆ ನೆರವಾದವನೆಂದೂ ಸಾಹಸಿಯೆಂದೂ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತಿವಂತನಾದ. 1881ರ ಆಗಸ್ಟ್ 13ರಂದು ವೊರ್ತಿಂಗ್ ಬಳಿಯ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ
ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಧ್ವಾಂತಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರ
ಮುನ್ನುಡಿ
ಧ್ವಾಂತ ಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪ್(spectroscope) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯಂತ್ರವು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಕಿರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದಲೇ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಳಕೆಯಾದಯಂತ್ರ. ಈ ಯಂತ್ರವು; ಅತಿಗೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು(Infrared), ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳು(Ultraviolet) ಹಾಗೂ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಯಂತ್ರವು, ಅತಿಗೆಂಪು, ನೇರಳಾತೀತ ಹಾಗೂ ಗೋಚರ ಬೆಳಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್(spectrum)ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಾವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವು ಇರುವ ದೂರ, ಸಂಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಿರಣಗಳು ದಾಟಿ ಬಂದ ದಾರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು; ಕೇವಲ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಕಿರಣಗಳ ಮೂಲಕವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಜನನ
ಈ ಯಂತ್ರದ ಜನನ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಾಯಿತು. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇದರ ಹಲವು ಸಂಗತಿಗಳು ನಮಗೆ ತಿಳಿಯದೆ ಹೋಗಿವೆ. 'ಎನ್. ಜಿ. ಡೋಂಗ್ರೆ'ಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಯಂತ್ರವು ಮಹರ್ಷಿ ಭರಧ್ವಾಜರು ಆವಿಶ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು. ಮಹರ್ಷಿ ಭರಧ್ವಾಜರು, ಈ ಯಂತ್ರದ ಬಲದಿಂದ ಹಲವು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೋದಾನಂದ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರ ಈ ಧ್ವಾಂತಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ, ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರಿಂದಲೇ ರಚಿತವಾದ 'ಅಂಶುಬೋಧಿನಿ' ಎಂಭ ಗ್ರಂಥದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರು
ಭರದ್ವಾಜರು ಭರತಖಂಡದ ಓರ್ವ ಮಹರ್ಷಿ. ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರು. ಮಹರ್ಷಿ ಆತ್ರಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವಶಿಷ್ಟ, ಮಹರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ, ಮಹರ್ಷಿ ಗೌತಮ, ಮಹರ್ಷಿ ಜಮದಗ್ನಿ ಹಾಗೂಮಹರ್ಷಿ ಕಷ್ಯಪರು; ಸಪ್ತಋಷಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಋಷಿಗಳು. ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರು ವೇದ ಕಾಲದವರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಇವರ ತಂದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವರು ಋಗ್ವೇದದ ಆರು ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಭರತ ಮಹಾಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳ ವಂಶಸ್ಥರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದೆ. ಕುರು ವಂಶದ ರಾಜಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ದ್ರೋಣಆಚಾರ್ಯರು ಇವರ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಆಶ್ರಮವು, ಪ್ರಯಾಗ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ವನವಾಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಮನ್ನಾರಾಯಣನ ಅವತಾರನಾದ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರನ ಜನ್ಮಕಾರಣವನ್ನು ಅರಿತ ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರು, ಅವನಿಗೆ ಹಲವು ದಿವ್ಯ ಅಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನರಬ್ರಹ್ಮರಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಒಂದು ಗೋತ್ರವೂ ಇದೆ. ಈ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭರದ್ವಾಜ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಹಿಂದೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಯಂತ್ರದ ಸಂಯೋಜನೆ
ಈ ಯಂತ್ರವು 13(ಹದಿಮೂರು) ಭಾಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಚತುಶ್ರೇಯ, ಛಾಯಾಪಕರ್ಶಣಾದರ್ಶ, ಪ್ರಭಾಕರಮಣಿಯುಕ್ತ ದಿವಾಕರಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ, ಕಿರಣಗ್ರಾಹಕಮಣಿಯುಕ್ತ ನಿಶಾಕರಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ, ಧರ್ಮಾಪಹಾರಕಮಣಿಯುಕ್ತ ಉಷ್ಣಾಪಕರ್ಶಕ ಭಾನುಫಲಕ ಚಕ್ರ, ತಮೋಗರ್ಭಮಣಿಯುಕ್ತ ಛಾಯಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ, ಪ್ರಭಾಮಣೀಯುಕ್ತ ಪ್ರಭಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ, ವಲ್ಲಭಮಣೀಯುಕ್ತ ಪ್ರಕಾಶಸ್ಥಂಭನ ಚಕ್ರ, ಛಾಯಾ-ಪ್ರಭಾ ವಿಭಾಜಕ ಪಟ್ಟಿಕ; ಎಂಬುವು ಈ ಯಂತ್ರದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳು. ಇವುಗಳಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮೇರುಸ್ಥಂಭ, ದಂಡಗಳು ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗದ ಭಾಗಗಳೂ ಇವೆ.
ಕಿರಣಗ್ರಾಹಕಮಣಿಯುಕ್ತ ನಿಶಾಕರಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ
ಕಿರಣಗ್ರಾಹಕಮಣಿಯೆಂಬುದು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಸಂ. ಈ ಮಣಿಯು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತರಂಗಾತರಾನುಸಾರವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮಣಿಯ ವಿವಿದ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೊನಿಕಲ್ ಪ್ರಿಸಮ್(conical prism) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಕೊನಿಕಲ್ ಪ್ರಿಸಮ್ ಗಳ ಮಧ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತರವೇನೂ ಗೋಚರವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಕೊಡುವ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ನಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಶಾಕರಾದರ್ಶ ಚಕ್ರವು ಈ ಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ಸೂಕ್ತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಇದರ ತಯಾರಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಚಂದ್ರನ ವರ್ಣವನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ರಸಾಯನದಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಲೇಪನವು, ಕಿರಣಗಳು ಈ ಚಕ್ರದ ಮುಖಾಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ೪೬(46) ನಲವತ್ತಾರು ಅಂಗುಲಗಳ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅವಶ್ಯ.
ಧರ್ಮಾಪಹಾರಮಣಿಯುಕ್ತ ಉಷ್ಣಾಪಕರ್ಶಕ ಭಾನುಫಲಕ ಚಕ್ರ
ಧರ್ಮಾಪಹಾರಕಮಣಿಯೂ ಕಿರಣಗ್ರಾಹಕಮಣಿಯಂತೆಯೇ ಕೊನಿಕಲ್ ಪ್ರಿಸಮ್. ಈ ಯಂತ್ರವು, ಗೋಚರ ಬೆಳಕಲ್ಲದೆ, ಎರಡು ಬೇರೆಬೇರೆ ಕಿರಣಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೊನಿಕಲ್ ಪ್ರಿಸಮ್ ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. ಉಷ್ಣಾಪಕರ್ಶಕ ಭಾನುಫಲಕ ಚಕ್ರವು ತನ್ನ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಧರ್ಮಾಪಹಾರಕಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅತಿಗೆಂಪು ಕಿರಣಗಳು ದಾಟಿ ಹೋಗಲು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಕೆಲವು ರಸಾಯನಗಳೂ ಹಾಗೂ ಗಾಜಿನಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ೪೨(42) ನಲವತ್ತೆರಡು ಅಂಗುಲಗಳ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ.
ತಮೋಗರ್ಭಮಣೀಯುಕ್ತ ಛಾಯಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರ
ತಮೋಗರ್ಭಮಣಿ ಎಂಬುದು ಪ್ರಭಾಕರಮಣಿಯಂತೆಯೇ ಲೆನ್ಸ್. ಆದರೆ ಈ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯು ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಖಾಂತರವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯನ್ನು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ರಸಾಯನದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಾಲ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ರಸಾಯನವು ಭೂತಗನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ರಸಾಯನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯೊಳಗೆ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಿ ತಮೋಗರ್ಭಮಣಿಯನ್ನು ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಾಟಹೊಗಲು ದಾರಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಛಾಯಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರವು ಈ ಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ಭೂದಿಯ ವರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗಾಜಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಜಿನ ಈ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಇದರ ಸಂಯೋಜನೆ. ಈ ಚಕ್ರವು ಕೆಲವು ರಸಾಯನಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಗಾಜಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮೋಗರ್ಭಮಣಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ತಮೋಗ್ರಾಹಕಮಣಿಯ ಕೆಳಗೆ ಬರುವಹಾಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಯಂತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಡಲು ಈ ಚಕ್ರದ ಅಳತೆ ೩೮(38) ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಅಂಗುಲಗಳಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ.
ಪ್ರಭಾಮಣಿಯುಕ್ತ ಉಷ್ಣಾಪಕರ್ಶಭಾನುಫಲಕ ಚಕ್ರ
ಪ್ರಭಾಮಣಿಯೆಂಬುದು ಮತ್ತೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿ. ಈ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯೂ ಸಹ ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರಸಾಯನವನ್ನು ಗಾಜಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಭಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರವು ಈ ಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭಾಮಣಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಷ್ಣಾಪಕರ್ಶ ಭಾನುಫಲಕ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮಾಪಹಾರಕಮಣಿಯ ಕೆಳಗೆ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕು. ಈ ಯಂತ್ರವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಈ ಚಕ್ರದ ಅಳತೆ ೩೪(34) ಮೂವತ್ತನಾಲ್ಕು ಅಂಗುಲಗಳಿರಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ.
ವಲ್ಲಭಮಣಿಯುಕ್ತ ಪ್ರಕಾಶಸ್ಥಂಭನ ಚಕ್ರ
ವಲ್ಲಭಮಣಿಯೆಂಬುದು ಮತ್ತೆ ಭೂತಗನ್ನಡಿ. ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣಗಳು ಸಲೀಸಾಗಿ ಇದರ ಮುಖಾಂತರ ಹೋಗಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ರಸಾಯನದಿಂದ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾಶಸ್ಥಂಭನ ಚಕ್ರವು ಈ ವಲ್ಲಭಮಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಲ್ಲಭಮಣಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ಛಾಯಾಮುಖಾದರ್ಶ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮೋಗರ್ಭಮಣಿಯ ಕೆಳಗೆ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯಂತ್ರವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಈ ಚಕ್ರದ ಅಳತೆ ೩೦(30) ಮೂವತ್ತು ಅಂಗುಲಗಳಾಗಿರಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯ.
ಮಾಡರ್ನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿನ ಕೆಲವು ಮಾಹಿತಿ
ಮಾಡರ್ನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಲಪ್ ಧ್ವಾಂತ ಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರದ ಇಂದಿನ ರೂಪ. ಇದನ್ನು ಧ್ವಾಂತಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಧ್ವಾಂತ ಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರವು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟವೆನಿಸುವುದು. ಈ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿವೆ, ಅವು: ಕೋಳಿಮ್ಯಾಟರ್, ಪ್ರಿಸಮ್ ಮತ್ತು ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್. ಕೋಲಿಮ್ಯಾಟರ್ ಎಂಬುದು ಕಿರಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಕಳುಹಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಭಾಗ. ಇದು ಒಂದು ರಂದ್ರವೋ ಅಥವ ಭೂತಗನ್ನಡಿಯೋ ಆಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಿಸಮ್ ಎಂಬುದು ಬೆಳಕನ್ನು ಅದರ ಘಟಕ ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧನ. ಟೆಲೆಸ್ಕೋಪ್ ಎಂಬುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೂರದರ್ಷಕ. ದೂರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮೂಲದಿಂದ ಬರುವ ಬೆಳಕು ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೋಪನ್ನು ಕೋಳಿಮ್ಯಾತರಿನ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳಕು ಪ್ರಿಸಮಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ಅದರ ಘಟಕ ವರ್ಣಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ವರ್ಣಗಳು ದೊರದರ್ಷಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅತಿವರ್ಣಿಸಿ ಕಾಣಲು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಡನ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪ್ ಸರಳವಾದಷ್ಟೇ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೀಮನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಬೆಳಕನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಧ್ವಾಂತಪ್ರಮಾಪಕ ಯಂತ್ರವು, ನೇರಳಾತೀತ , ಅತಿಗೆಂಪು ಮತ್ತು ಗೋಚರ ಬೆಳಕನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಚ್ಚರಿಕೆ
ಈ ಯಂತ್ರಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾನವನ ಕೈಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಲೆಂದು ಕೆಲವು ದಂಡ(ಸ್ಥಂಭ/ ಕಂಬಗಳನ್ನು) ಮೇರುಸ್ಥಂಭದ ಎರಡು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಟೆಯ ಮುಖಾಂತರವಾಗಿ ಸಧೃಡವಾದ ದಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಕ್ರಕ್ಕೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಾವು ಈ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಷಿಸದೆಯೇ ತಿರುಗಿಸಬಹುದು.
ಸಮಾರೋಪ
ಈ ಯಂತ್ರವು ವಾರನಾಸಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಯಂತ್ರವು ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುವುದು ತಿಳಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿ(spectroscopy) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹರ್ಷಿ ಭರದ್ವಾಜರು ರಾಮಾಯಣ ಕಾಲದವರೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅಂದಿನ ಭಾರತದವರಿಗೆ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೋಪಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಜ್ಞಾನವಿತ್ತೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಬಹುದು.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ
www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol29_4_6_NGDongre.pdf
nebula.wsimg.com/945b1ef8028c747c04ff1e8af999b179?AccessKeyId=91F7E06610F0753B0BB5&disposition=0&alloworigin=1
www.insa.nic.in/writereaddata/UpLoadedFiles/IJHS/Vol33_3_4_NGDongre.pdf
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು
ಸಿರಿ ಆರಾಧನೆ
ಸಿರಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಒ೦ದು ವಿಶೇಷವಾದ ನ೦ಬಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಆರಾಧನೆ. ತುಳುನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಆರಧನೆಯಗಿರುವ೦ತ ಭುತಾರಾಧನೆ, ನಾಗಾರಾಧನೆ ಹಾಗೆಯೆ ವಿಶೇಶ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಿರಿ ಆರಧನೆಗೆ ಅದರದ್ದೆ ಆದ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಈ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆ೦ಗಸರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರುತ್ತರೆ.
ಸಿರಿ
ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜ ಬಿರ್ಮು ಅಳ್ವರಿಗೆ ಹಿ೦ಗಾರದ ಯೆಸಳಿನಲ್ಲಿ ದೇವರ ಪ್ರಸಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಸಿರಿ.ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅಜ್ಜ ಬಿರ್ಮುಆಳ್ವರು ಒ೦ದು ದಿನ ತನ್ನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ತು೦ಬ ದು‍ಖ ದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತರೆ.ತನಗೆ ಬೆಕಾದ ಎಲ್ಲ ಸ೦ಪತ್ತು,ಐಷ್ವರ್ಯ ಉ೦ಟು, ಬೇಕಾದ ದಾನಧರ್ಮ ಮಾಡಿದೆ,ಆದರೆ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನನ್ನ ನ೦ತರ ನೋಡಿಕೋಳ್ಳಲು ಒ೦ದು ಸ೦ತಾನ ಇಲ್ಲದೆ ಹೊಯಿತ್ತಲ್ಲ ಯೆ೦ದು ದುಖಿಸುತ್ತರೆ.ಅದಕ್ಕಗಿ ಅಜ್ಜ ಧರ್ಮದ ಬಾಗಿಲು ಹಾಕಿ ಕರ್ಮದ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆದು ,ಹೋಗಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಮೇಲೆ ಇರುವ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ಅವರು ಬಡಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಾನಿಯ ವೇಷ ತಾಳಿ ಸತ್ಯನಾಪುರದ ಅರಮನೆಗೆ ಬೇಡಿಕೊ೦ಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಕೆಲಸದವಳಾದ ದಾರು ಹೋಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಬಿಕ್ಷೆ ಕೊಡುತ್ತರೆ.ಆಗ ಮಾಣಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ನೀನು ಕೊಟ್ಟ ಬಿಕ್ಷೆ ನಾನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಈ ಮನೆಯ ಯಜಮಾನ ಬರಬೇಕು, ಅವರು ತನ್ನ ಸುಖ-ಕಷ್ಟ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕು ನನಗೆ ಅವರೇ ಬಿಕ್ಷೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಅಜ್ಜ ಕತ್ತಲೆಯ ಕೋಣೆಯಿ೦ದ ಬ೦ದು ಮಾಣಿಗೆ ಬಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟರು, ಆಗ ಮಾಣಿಯು ಏನು ಅಜ್ಜ ನಿಮೆಗೆ ಯಾವ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಗಿದೆ ಯೆ೦ದು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ತನಗೆ ಸ೦ತಾನ ಇಲ್ಲಯೆ೦ಬುವ ಸತ್ಯ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಮಾಣಿಯು ನಿಮ್ಮ ಮೂಲ ಆಲಡೆ ಎಲ್ಲಿ ಎ೦ದು ಕೆಳುತ್ತಾರೆ, ಅಜ್ಜ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲಯೆ೦ದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಮಾಣಿಯು ನಿನ್ನ ಆಲಡೆ ಲ೦ಕೆ ಲೋಕ ಯೆ೦ದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ. ಆದ್ರೆ ಅದು ಈಗ ಸರಿ ಇಲ್ಲ,ನೀನು ಅದನ್ನು ಸರಿ ಮಾಡ್ಬೇಕು ಎ೦ಬ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಅಜ್ಜ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಲ೦ಕೆಲೋಕ ನಾಡಿನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭೂತಗಳ ಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಸರಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಕೊನೆಗೆ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿ೦ಗಾರದ ಎಸಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ ಒ೦ದು ಹೆಣ್ಣು ಮಗಳ ಜನನವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸತ್ಯದ ಸಿರಿ.
ಸಿರಿಯ ಪಲ್ಲ
ಅ೦ಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಮುಕಲ್ಲೆರ್ ರವರು ಸಿರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ಆಗಿ ಕೊಟ್ಟ ಗದ್ದೆಗೆ ಸಿರಿ ಪಲ್ಲಯೆ೦ದು ಹೆಸರು, ಸಿರಿ ಕೊಡ್ಸರ ಅಳ್ವರನ್ನು ಏರಡನೆ ಮದುವೆ ಆಗಿ ಕೊಟ್ರಾದಿಗೆ ಹೊಗುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಕಳೆದ ನ೦ತರ ಅವಳು ಗರ್ಬಿಣಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ತ೦ಗಿಯಾದ ಸಾಮು ಆಳ್ವೆದಿಯನ್ನು ಅ೦ಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಗೆ ಬಾಮುಕೆಲ್ಲೆರ್ ಅವರು ಕರೆಯುತ್ತರೆ. ಹಾಗಗಿ ಇಬ್ಬರು ಕಾಡು ದಾರಿಯ ಮುಲಕ ನಡೆದುಕೊ೦ಡು ಬರುವಾಗ ಅಲಿಕು೦ಜ ಪಿಲಿಕು೦ಜ ಯೆ೦ಬುವಲ್ಲಿ ನಿ೦ತು ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರೆನು ಯೆ೦ದು ಸಿರಿ ಕೆಳುತ್ತಳೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಮು ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು ಹೆಲ್ಲಿದರೆ ಗರ್ಬಿಣಿಯರಿಗೆ ಅದೆ ಕುಡಲೆ ಹೆರಿಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಯೆ೦ದು ಹೇಳುತ್ತಳೆ. ಅಷ್ಟು ಕರಣಿಕವಾದ ಜಾಗ ಯೆ೦ದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಿರಿ ತು೦ಬು ಗರ್ಬಿಣೀಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಹೆರಿಗೆಯ ದಿನ ಬ೦ದಾಗ ಹೆರದೆ ಇರುತ್ತಾಳ, ನಿನೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಹೆಸರು ಹೇಳು ಎ೦ದಳು. ಹಾಗು ಹಟ ಹಿಡಿದರೆ ವಾಪಸ್ ಬರುವಗ ಹೆಳುತ್ತೆನೆ ಎ೦ದಳು. ಹಾಗೆ ಅಕ್ಕತ್೦ಗಿ ಇಬ್ಬರು ಅ೦ಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಗೆ ಹೊಗಿ, ಅಲ್ಲಿ೦ದ ವಾಪಸ್ ಹೊಗಬೇಕದರೆ ಬಾಮುಕಲ್ಲೆರವರುಸಿರಿಯನ್ನು ಕರೆದು ಸಿರೀ, ನಿನಗೆ ಕೊಡಲಿ ಅ೦ದರೆ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಏನು ಇಲ್ಲ. ಈ ಯೆರಡು ಕಳಸ ಗದ್ದೆಯನ್ನು ಉಡುಗೊರೆ ಆಗಿ ತೆಗೆದುಕೊ ಎ೦ದು ಪ್ರೀತಿಯಿ೦ದ ಹೆಳಿದರು. ಆ ಗದ್ದೆಗೆ ಸಿರಿಯ ಪಲ್ಲ ಎ೦ದು ಹೆಸರು. ಇವತ್ತು ಅ೦ಗಡಿಜಾಲ ಬರ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲಿ೦ದ ಹೊರಡಿ ಅದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿ೦ದೆ ಬರುವಾಗ ಆ ಕರಣಿಕ ಜಾಗದ ಹೆಸರು ಕೆಳುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಅಲಿಕು೦ಜಪಿಲಿಕು೦ಜ ಅ೦ತ ಸಾಮು ಹೇಳುವಾಗ ಸಿರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ನೊವು ಕಾಣಿಸಿಕೊ೦ಡು ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಹೆರುತ್ತಾಳೆ. ಅದು ಜಾಗ ಈಗ ಸೊನ್ನೆ ಗುರಿ ಯೆ೦ದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸೊನ್ನೆಯನ್ನು ಹೆತ್ತು ಸಿರಿ ಪ್ರಾಣ ಬಿಟ್ಟ ಜಾಗ ಕೂಡಾ ಅದೆ.
ಬಾಯಿ ಬಿಡಿಸುವುದು
ಸಿರಿಜಾತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿರಿಯರನ್ನು ಕುಮಾರನ ಮು೦ದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸಿರಿಯೋ, ಸೊನ್ನೆಯೋ, ಗಿಂಡೆಯೋ ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಾಯಿಬಿಡಿಸುವುದು ಎನ್ನುತ್ತರೆ.
ಸಿರಿ ದರ್ಶನ
ಸಿರಿದರ್ಶನವನ್ನು ನಾವು ಸಿರಿ ಆಲಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.ಕೆಲವು ಸಿರಿಆಲಡೆ ಗಳ ಹೆಸರು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="https://tcy.wikipedia.org/w/index.php?search=%E0%B2%B8%E0%B2%BF%E0%B2%B0%E0%B2%BF&title=%E0%B2%B5%E0%B2%BF%E0%B2%B8%E0%B3%87%E0%B2%B8%E0%B3%8A:Search&profile=default&fulltext=1&searchToken=84d8pouu3nyl05bxpfncsrmjt" />
ವರ್ಗ:ತುಳು ನಾಡು ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಸವಣೂರು ರಾಜ್ಯ
ಇತಿಹಾಸ
ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸವಣೂರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದ ಒಂದು ಸಾಮಂತ ಮನೆತನ, ಬಂಕಾಪುರದ ನವಾಬರು ಸ್ವಾಮ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬಂಕಾಪುರದಿಂದ ಸವಣೂರಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸವಣೂರು ಎಂಬುದಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾವೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಅಗಡಿ ಗ್ರಾಮದ 1082ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಸವಣೂರ ಅಗ್ರಹಾರ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಬಿಜಾಪುರದ ಭಾರತ ಸರದಾರ ಮುಸ್ತಾಖಾನ್ ದಂಡೆತ್ತಿ ಬಂದು ಬಂಕಾಪುರವನ್ನು ವಶಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅನಂತರ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್‌ಖಾನ್ ಎಂಬ ಸರದಾರನನ್ನು ಬಂಕಾಪುರ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಇವನ ಮಗ ಅಬ್ದುಲ್ ರವೂಫಾನ್ ಬಿಜಾಪುರ ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ಅನಂತರ ಔರಂಗಜೇಬನ ಸರದಾರನಾದ, ರವೂಫಖಾನ್‌ನ ಪೌರಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಔರಂಗಜೇಬ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ದಿಲೇರಜಂಗ್ ಬಹದೂರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದು ನೀಡಿ 20 ಮಹಲುಗಳ ಜಹಗೀರು ಕೊಟ, ಈ ನವಾಬರು ಮೂಲತಃ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬಂದವರು ಇವನ ತಾತ ಬಹಲೋಲಖಾನ್ 2ನೆಯ ಮಹಮದ ಆದಿಲ್‌ಷಾನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾರು ಬಂದ. ಸವಣೂರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ರವೂಫಖಾನನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಇವನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಲೇಲಪುರ, ಗುರುವಾರ ಪೇಟೆ, ಮಂಗಳವಾರ ಪೇಟೆ, ರಹವಂತ (ಶುಕ್ರವಾರ ಪೇಟೆ), ಕಸಭೆಯ ಭಾಜಿಕಬ್ಬಾ, ಶಹಬಜಾರ, ಕೋರಿಪೇಟೆ, ಬುಧವಾರ ಪೇಟೆ ಎಂದು ಎಂಟು ಪೇಟೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಕೋಟೆಯಿದ್ದು ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂದಕ ಇದೆ. ಎಂಟು ಕೋಟೆಯ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು (ಅಗಸೆ), ಅಗಡಿ ದರವಾಜ, ದಿಲ್ಲಿ ದರವಾಜ, ಲಕ್ಷೇಶ್ವರ ದರವಾಜ, ಫತೆ ದರವಾಜ, ತಲಾಬ ದರವಾಜ, ಹಿರಾಮನ ದಂಡಿ, ಬಂಕಾಪುರ ಬಾಗಿಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಹಿಂದೆ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿದ್ದ ಸವಣೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೈನ, ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ಇಸ್ಲಾಂಧರ್ಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ, ಹನುಮಂತ, ವೀರಭದ್ರ, ಉಡಚವ್ವ, ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆಸಾರ ಮಸೀದಿ, ಜಾಮೀ ಮಸೀದಿ, ಗಡೀ ಮಸೀದಿ, ಕಮಾನ ಬಂಗ್ಲಿ ಮಸೀದಿ, ಲಾಲಷಾ ಕಟ್ಟಾ ಮಸೀದಿ ಹಾಗೂ ದರ್ಗಾಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. 1730-1754ರ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಬೋಧರು ಸವಣೂರಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದ ಖಾನ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು ದಿವಾನನಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಖಂಡೇರಾಯನು ಸತ್ಯಬೋಧರ ನಿವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಆ ಮಠವೇ ಇಂದು ಸತ್ಯಬೋಧ
15 ಜನ ನವಾಬರು, 25 ಜನ ದಿವಾನರು ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಪೇಶ್ವಗಳ ಆದಿಪತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಈ ಭಾಗವು ಮೊಗಲರಿಂದ ಪೇಷ್ವೆ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಬದಲಿಗೆ ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಎಂದಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಇದು ಮುಂಬೈ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. 1818ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಪೇಶ್ವಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕಂಪನಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಕೊನೆಯ ನವಾಬ ಅಬ್ದುಲ್ ಮಜೀದಖಾನ್. 1948 ಮಾರ್ಚ್ 18ರಂದು ಸವಣೂರು ಸಂಸ್ಥಾನ ಭಾರತದ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕನ್ನಡ ವಿಷಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ - ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ, ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (೨೦೦೯) ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ತಿಥಿ (೨೦೧೬ ಚಲನಚಿತ್ರ)
ತಿಥಿ, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. 'ರಾಮ್ ರೆಡ್ಡಿ'ಯವರು ನಿರ್ದೇಶನದ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ನಟರು ವೃತ್ತಿಪರ ನಟರಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ. ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿನಿಮಾವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂಡ್ಯ ನಗರದ ನಿವಾಸಿ 'ಈರೇಗೌಡ'ರು 'ರಾಮ್ ರೆಡ್ಡಿ'ಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಡ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಶೈಲಿಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿನೆಮಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ಕಥೆ
'ನೊದೆಕೊಪ್ಪಲು' ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ 'ಸೆಂಚುರಿಗೌಡ' ಒಬ್ಬ ೧೦೧ ವರ್ಷದ ವೃದ್ಧ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. 'ಸೆಂಚುರಿಗೌಡ' ತೀರಿಕೊಂಡನಂತರ ಆತನ ಮೊಮ್ಮಗ 'ತಮ್ಮಣ್ಣ' ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಜಮೀನನ್ನು ಮಾರಿ ಹಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜನೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಆ ಜಮೀನಿನ ವಾರಸುದಾರ ಅವರ ತಂದೆ 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ' ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿರುವುದರಿಂದ ಆತನಿಂದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿರಕ್ತ ಜೀವಿಯಾಗಿ ತಿರುಗಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ' ಈ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ತಮ್ಮಣ್ಣ' ಆ ಹಳ್ಳಿಯ 'ಶಾನ್ಬಾಗ' ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ 'ಸೇಟು' ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಜಮೀನು ಮಾರಾಟದ ವ್ಯವಹಾರ ಕುದುರಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ'ನ ಸುಳ್ಳು ಮರಣಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ'ನನ್ನು ಎಲ್ಲಾದರೂ ದೂರ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಪುಸಲಾಯಿಸಿ ಹಣ ಕೊಟ್ಟು ಕಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ 'ಸೆಂಚುರಿಗೌಡ'ನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನದ ತಿಥಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆಸುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹೊರಟ 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ' ಕುರಿಮಂದೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ತಿರುಗಾಡುವ ಅಲೆಮಾರಿ ಜನರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅವರೊಡನೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತಿಥಿಯ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಂಚಲು ತಿರುಗಾಡುವ 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ'ನ ಮೊಮ್ಮಗ 'ಅಭಿ'ಗೆ ಕುರಿಮಂದೆಯ ಜನರ ಹುಡುಗಿ 'ಕಾವೇರಿ'ಯನ್ನು ನೋಡಿ ಮನಸ್ಸಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಿಥಿಯ ದಿನದ ಬಾಡೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲು ತಂದೆ ಕೊಟ್ಟ ಹಣವನ್ನು ಇಸ್ಪೀಟಿನಲ್ಲಿ ಹಾಳುಮಾಡುವ 'ಅಭಿ' ತನ್ನ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಕುರಿಮಂದೆಯಿಂದ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಾನೆ. 'ಸೆಂಚುರಿಗೌಡ'ನ ತಿಥಿಯ ದಿನ ಬರುತ್ತದೆ. ಕುರಿಗಳು ಕಳ್ಳತನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇನ್ನು ಅಲ್ಲಿರುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲವೆಂದುಕೊಂಡು ಕುರಿಮಂದೆಯ ಜನರ ತಂಡ ಆ ಪ್ರದೇಶಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ತಿಥಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವಾಗಲೇ ಜಮೀನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪೇಟೆಯಿಂದ 'ಸೇಟು' ಬರುತ್ತಾನೆ. ಇದ್ಯಾವುದರ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ ಕುರಿಮಂದೆಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟ 'ಗಡ್ದಪ್ಪ' ತಿಥಿಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಜನರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. 'ಸೆಂಚುರಿಗೌಡ'ನ ಹಿರಿಯಮಗ ಆತನೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ತಿಥಿ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವನಿಂದಲೇ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಆತನನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು 'ಸೇಟು' ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದು 'ತಮ್ಮಣ್ಣ'ನ ತಂದೆ ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು 'ತಮ್ಮಣ್ಣ'ನ ಜಮೀನು ಮಾರಲು ಸುಳ್ಳು ಮರಣಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ಮಾಡಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆತ 'ತಮ್ಮಣ್ಣ'ನಿಗೆ ಬೈದು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಾನೆ. 'ಗಡ್ದಪ್ಪ'ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಿಥಿ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 'ಅಭಿ' ಮತ್ತು 'ಕಾವೇರಿ' ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಜಮೀನು ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಹಣ ಕೈತಪ್ಪಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 'ತಮ್ಮಣ್ಣ' ಕೋಪಗೊಂಡು 'ಗಡ್ಡಪ್ಪ'ನನ್ನು ಹಿಗ್ಗಾಮುಗ್ಗಾ ನಿಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೆಲ್ಲಾ ನಡೆದರೂ ಸ್ಥಿತಪ್ರಜ್ಞನಂತೆ ಉಳಿಯುವ ಗಡ್ಡಪ್ಪ ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ರಾತ್ರಿ ಒಬ್ಬನೇ ಎಲ್ಲೋ ಕೂತು ಸಣ್ಣ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕೂತಿರುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಿನೆಮಾ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮನ್ನಣೆಗಳು
ಇದುವರೆಗೂ (ಜೂನ್ 2016) ಸುಮಾರು 13 ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಿನಿಮೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿರುವ ‘ತಿಥಿ’, ಒಟ್ಟು 15 ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ರಿಚರ್ಡ್ ಟ್ರೆವೆತಿಕ್
ರಿಚರ್ಡ್ ಟ್ರೆವೆತಿಕ್ (1771-1883). ಆಂಗ್ಲ ಎಂಜಿನಿಯರ್. thumb
ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ
ಕಾರ್ನ್‍ವಾಲಿನ ಇಲ್ಲೋಗನ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನನ (13-4-1771). ಅಧಿಕ ಸಂಮರ್ದದ ಉಗಿಯಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ರಚಿಸಿ (1800) ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ. ನಯವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬಿಯ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ, ಹೊರಚಾಚಿರುವ ಅಂಚುಳ್ಳ ಚಕ್ರ ಸಾಕಷ್ಟು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಚಾಲನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದೆಂದು ಈತ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಇವನು ತಯಾರಿಸಿದ ಉಗಿಚಾಲಿತ ರೈಲ್ವೇ ಎಂಜಿನ್ನು 1804ನೆಯ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ 70 ಮಂದಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು 10 ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣವಿದ್ದ 5 ರೈಲ್ವೇ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ಗಂಟೆಗೆ 5 ಮೈಲು ವೇಗದಲ್ಲಿ  ಮೈಲು ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ದಿತು. ಅಂದಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಟ್ರೆವೆತಿಕ್‍ನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಲ್ಲ, ಬದಲು, ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ ರಸ್ತೆ ಎಂಜಿನ್. ಇಂಥ ಒಂದು ಎಂಜಿನ್ 1801ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಒಯ್ದಿತು. ಉಗಿಯನ್ನು ಸಾಗಾಣಿಕೆ, ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗಣಿಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕುರಿತೂ ಅವನು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಲಿಲ್ಲ. ಡಾರ್ಟ್‍ಫೋರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ (22-4-1883).
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೇದಾರ್‌ ಜಾಧವ್‌
ಕೇದಾರ್‌ ಮಹಾದೇವ್ ಜಾಧವ್‌ , ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ. ಭಾರತದ ಮದ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬಲಗೈ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬಾಲರ್. ರಣಜೀ ಟ್ರೋಫೀಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೇಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕೇದಾರ ರವರು ಮಾರ್ಚ್ ೨೬, ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಿರಿಯವರು. ತಂದೆ ಮಹಾದೇವ್ ಜಾಧವ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿದ್ಯತ್ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಕೇದಾರ್ ರವರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಆದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಕೇದಾರ್ ರವರು ೨೦೦೭-೦೮ರ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫೀಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೨ರ ರಣಜಿಯಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ತ್ರಿಶತಕ ಬಾರಿಸಿದರು.
ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೨೦೧೭ರಂದು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್ ದೆವಿಲ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೯ ಎಸೆತಗಳಿಂದ ಅರ್ಧ ಶತಕ ಸಿಡಿಸಿ ಅಜೇಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ೫ ಬೌಂಡರಿ ಹಾಗು ೨ ಸಿಕ್ಸರ್ ಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಇವರಿಗೆ ಪಂದ್ಯ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ನಂತರ ಇವರು ಕೊಚ್ಚಿ ಟಸ್ಕರ್ಸ್ ಕೇರಳ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡಿದರು. ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಡೆಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಭಿಕರಿಯಾದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೇಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ನವೆಂಬರ್ ೧೬, ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ ವಿರುಧ್ಧ ನಡೆದ ೫ನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಜುಲೈ ೧೭, ೨೦೧೫ರಂದು ಹರಾರೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪ್ರಥಮ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಏಕದಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ೨ ಶತಕವನ್ನ ಬಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಮೋಮೊ
thumb ಮೋಮೊ ಟಿಬೆಟ್ ಹಾಗೂ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಡಂಪ್ಲಿಂಗ್. ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ, ಜನ ಸರಳ ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಪೋರ್ಕ್ (ಹಂದಿ ಮಾಂಸ) ಹೂರಣ ತುಂಬಿದ ಮೋಮೊಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ತಿನ್ನಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಮೊದ ಮೂಲ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮೋಮೊವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ರುಬ್ಬಿದ ಮಾಂಸ, ತರಕಾರಿಗಳು, ಟೊಫ಼ು, ಪನೀರ್ ಚೀಸ್, ಮೃದು ಛುರ್ಪಿ (ಸ್ಥಳೀಯ ಗಿಣ್ಣು) ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಮಾಂಸ ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ರವೀಂದ್ರ ಜಡೇಜಾ
"ರವೀಂದ್ರ ಸಿನ್ಹ ಅನಿರುದ್ಧ ಸಿನ್ಹ ಜಡೇಜಾ "  ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ..ಇವರು ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಹಾಗು ಲೆಗ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್. ಐಪಿಎಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಲೈಯನ್ಸ್ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಇವರ ಜನನ ೦೬ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೮೮, ನವಂಘದ, ಗುಜರಾತ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ೧೯ರ ವಯೋಮಿತಿಯ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.ತಂದೆ ಕಾವಲುಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರ ತಂದೆಗೆ ರವೀಂದ್ರ ಜಡೇಜಾ ಓರ್ವ ಯೋಧನಾಗಬೇಕೆಂದು ಆಸೆ ಇತ್ತು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮರಣದಿಂದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡದೆ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ರವೀಂದ್ರ ಜಡೇಜಾ ಅವರು ೦೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೯ ರಂದು ನಡೆದ ಏಕದಿನ ಸರಣಿಯ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನಾಡಿದರು. ಆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯ ೬೦ ರನ್ ಬಾರಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಇವರು ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರಿಟೇಷಸ್
ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಸ್ತೋಮದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಿಲೆ ಚಾಕ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಇತರ ಶಿಲೆಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ. ಜೇಡುಶಿಲೆ, ಮರಳುಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಗಳು ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಕಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಸಮಂಜಸವೇ ಸರಿ. ಆದರೆ ಮತ್ತಾವ ಸ್ತೋಮದಲ್ಲೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಚಾಕ್ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ ಮತ್ತಾವ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದಲೂ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಒಮ್ಮತದ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಸ್ತೋಮದ ಅನುಮೋದಿತ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಹಾಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ತೋಮದ ಮುಖ್ಯಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಬರೆದಿದೆ.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನಡೆದಿರುವ ಸಮುದ್ರಾಕ್ರಮಣ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದ ಮಹತ್ತ್ವ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿನೊಮೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಾಕ್ರಮಣ ಎನ್ನುವುದು ರೂಢಿ. ಇದು ಸಿನೊಮೇನಿಯನ್ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವುದು ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಸ್ತೋಮಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಲೆರಮಿಯನ್ ಭೂಚಲನೆಯಾಯಿತು. ಗೊಂಡವಾನ ಭೂಭಾಗ ಒಡೆದು ಐದು ಭಾಗಗಳಾಯಿತು. ಈ ಎರಡು ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಮೊತ್ತದ ಶಿಲಾರಸ ಹೊರಬಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಜ ಶಿಲೆಗಳು ಈ ಕಾಲದವು. ಗೊಂಡವಾನ ಖಂಡದ ಛಿದ್ರತೆ ಆಲ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪ ಸಮುದ್ರಾಕ್ರಮಣದೊಡನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಾಗರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿದ್ದುವು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಬೆಲ್ಜಿಯಂ, ಹಾಲೆಂಡ್, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಜರ್ಮನಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಷ್ಯದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪೈರೆನಿಸ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಎರಡು ತಪ್ಪಲುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾದು, ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ವರೆಗೂ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಇಟಲಿ, ಗ್ರೀಸ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಏಷ್ಯಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ತೀರ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೃದುವಾದ ಬಿಳಿ ಚಾಕ್ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದ್ದರೆ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಫಾಸಿಲುಗಳ ಭಿನ್ನತೆ ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟ ರೀತಿಯದು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿ ರೂಡಿಸ್ಟಿಡ್ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಬಹು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ರೂಡಿಸ್ಟಿನ್ ಕಾಕ್ ಅಥವಾ ಹಿಪ್ಪುರೈಟಿಸ್ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಉದಯಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಸ್ತೋಮವನ್ನು ಅನೇಕ ಶಿಲಾಪಾದಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿರಳ. ಆದರೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಅಮೊನೈಟು ಮತ್ತು ಬೆಲಿಮ್ನೈಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ವಿರಳ. ಹೀಗೆ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಫಾಸಿಲುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಜುರಾಸಿಕ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಆದಿಯಲ್ಲೂ ಬ್ರಿಟನಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಯಾರ್ಕ್‍ಷೈರ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರುಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮುದ್ರಾಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೂ ಆಂಗ್ಲೊ-ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ದಿಬ್ಬವಿತ್ತು. ಇದು ಚಾರನ್‍ವುಡ್ಡಿನಿಂದ ಬೆಡ್‍ಫೋರ್ಡ್‍ಷೈರ್ ಮೂಲಕ ಬೆಲ್ಜಿಯಂವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿತು. ಸಿನೊಮೇನಿಯನ್ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವೆರಡು ಸಮುದ್ರಗಳೂ ವಿಲೀನವಾದುವು.
ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಡೇನಿಯನ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಬ್ರಿಯಜೋವ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ
ಮ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿಯನ್ ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬೆಲೆಮ್ಮಿಟೆಲ್ಲಾ ಮ್ಯಾಕ್ರೊನೇಟ್ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಿಲಿಕಾಂಶ ಚಾಕ್ ನಿಕ್ಷೇಪ
ಸಿನೋನಿಯನ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನಿಯನ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಂಪಾಗ್ನೇಯಲ್ಲಿನ ಬೆ. ಕ್ವಾಡ್ರೇಟುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಾಕ್
ಸ್ಯಾಂಟೋನಿಯನ್ ಮೈಕ್ರಾಸ್ಟರ್ ಕೊರಾಂಗ್ಯುನಂನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಯಾಟೊಂಗೆ ಬಳಿಯ ಚಾಕ್
ಕೋನಿಯೇಸಿಯನ್ ಪ.ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕಾಗ್ನೆಯಲ್ಲಿನ ಮೈ. ಕಾರಟೆಸ್ಟುಡುನೇರಿಯಂ ಇರುವ ಚಾಕ್
ಟುರೋನಿಯನ್ ಟೌರೇನ್ ಬಳಿಯ ಸಿಲಿಕಾಂಶದ ಚಾಕ್ ಮಾರಲ್ ಶಿಲೆಗಳು
ಸಿನೋಮೇನಿಯನ್ ಪ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಲೆಮಾನ್ಸ್ (ರೋಮನ್ ಹೆಸರು) ಪ್ರದೇಶದ ಗ್ಲಾಕೊನೈಟ್ ಮರಳು
ಆಲ್ಬಿಯನ್ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಬು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಸಿರು ಮರಳು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಜೇಡು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು
ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಆಪ್ಸಿಯನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಾಕ್ಲೂಸ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಪ್ಟ್ ಪಟ್ಟಣದ ಬಳಿ ಇರುವ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಮಾರಲ್
ನಿಯೊಕೋಮಿಯನ್ ಬೆರೆಮಿಯನ್ ಬೆರೆಮಿಯಲ್ಲಿನ ಮಾರಲ್ (ಬಸ್ಸೆ ಆಲ್ಪ್ಸ್) ಫ್ರಾನ್ಸ್
ಹಾಟೆರ್ವಿಯನ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಹಾಟರ್ವಿಯ ಮಾರಲ್ ಸುಣ್ಣ ಶಿಲೆಗಳು
ವೇಲಂಗಿನಿಯನ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ವೇಲಿಂಗಿನ ಹತ್ತಿರದ ಮಾರಲ್ ಶಿಲೆಗಳು
ಬೆರಿಯಸಿಯನ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್
ನಿವೇಡಿಯನ್ ಭೂ ಚಲನೆ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯಿತಾದರೂ ಅದರ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳು ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಆದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೀಸೊಕಾರ್ಡಿಯನ್ ಭೂಭಾಗ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆಗ ಶಿಲಾರಸ ಕೂಡ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕಿ ಪರ್ವತಗಳು ಇನ್ನೂ ಉದಯಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಕಿಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಂಡಿದ್ದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಭೂಚಲನೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪರ್ವತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದುವು. ಅಲಾಸ್ಕದಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶ ಈ ಭೂಚಲನೆಯ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದು 3,000 ಮೈಲಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 500 ಮೈಲಿ ಅಗಲವಿದೆ. ಈ ಭೂಚಲನೆಗೆ ವಯೋಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಂತದ ಲರೆಮಿ (ಲರೆಮಿಯನ್ ಭೂಚಲನೆ) ಪರ್ವತದ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾನಿಟಿಕ್ ಶಿಲಾಪಾಕ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ಬ್ಯಾತೊಲಿತುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಂತಸ್ಸರಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಘಟನೆ ಭೂ ಇತಿಹಾಸದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಕಲ್ಪದ (ಸು. 350 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದ ಸು. 280 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾಚೀನದವರೆಗಿನ ಅವಧಿ) ಅಂತ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಗೊಂಡವಾನ ಖಂಡ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಭಾರತ, ಆಫ್ರಿಕ, ದ. ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಎಂಬ ಐದು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಇವು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಚಲಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಒಡೆದ ಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಭೂಭಾಗ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಆರ್ಷೇಯ ಕಾಲದಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಭೂ ಇತಿಹಾಸದ ಇನ್ನಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಆಗಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಅತಿ ಮಹತ್ತರ ಶಿಲಾರಸ ಬಹಿಸ್ಸರಣವಾಯಿತು. ಈ ಶಿಲಾರಸವೇ ಡೆಕ್ಕನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶಿಲಾವರ್ಗವಾಗಿರುವುದು.
ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನೆಲಜಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಡೆತನ ಇತ್ತು. ವಾಯು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವು ಪಕ್ಷಿಗಳೊಡನೆ ಸಮಭಾಗಿಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಅಂಡು ಡೈನೊಸಾರ್ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದುವು. ಭೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಉದಯಿಸಿದುವು. ಡಿಪ್ಲೊಡೋಕನ್, ಜೈಗ್ಯಾಂಟೊಸಾರಸ್ ಮೊದಲಾದವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾದ ಸಾರೋಪೋಡಗಳು. ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಿಗೆ ತೀರೋಪೋಡಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಟೈರನೊಸಾರಸನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉದಯಿಸಿದ ಮಾಂಸ ತಿನ್ನುವ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜೀವಯಂತ್ರ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬಾತು ಮೂತಿಯ ಡೈನೊಸಾರಗಳು, ಕವಚರಕ್ಷಿತ ಡೈನೊಸಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಬುಳ್ಳ ಡೈನೊಸಾರುಗಳು ಇದ್ದುವು. ಕೊಂಬುಳ್ಳ ಡೈನೊಸಾರುಗಳಿಗೆ ಸೆರಟಾಪ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಟ್ರೈಸೆರಟಾಪ್ಸ್ ಡೈನೊಸಾರುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೊನೆಗೆ ಗತವಂಶಿಯಾಯಿತು. ಜುರಾಸಿಕ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಾಗರವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಇಕ್ತಿಯೋಸಾರಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೀಜಿಯೋಸಾರಸುಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮೋಸೊಸಾರಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಜಾತಿ ಜಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಸಾಗರದ ಟೈರನೊಸಾರಸ್ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮೊಸಳೆ, ಆಮೆ ಮೊದಲಾದವು ಸಹ ಇದ್ದುವು. ವಯೋಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಆಮೆಯ ಚಿಪ್ಪು 11' ಉದ್ದವಿದೆ. ಹಾರುವ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗೆ ಟೀರೊಡಾಕ್ಟೈಲ್ಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಟಿರೊಡಾನ್ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ ಸರೀಸೃಪಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು, ಲೆಮಟ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಿರುಚಿರಪಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಡೈನೊಸಾರುಗಳ ಎಲ್ಲ ಶಾಖೆಗಳೂ ಮೋಸೋಸಾರಸ್ ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಲಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಂಟಾರ್ಟೊಸಾರಸ್, ಲಾಪ್ಲಟಸಾರಸ್, ಲೆಮಟಸಾರಸ್, ಇಂಡೊಸಾರಸ್ ಮತ್ತು ಟೈರನೊಸಾರಸುಗಳು ಲೆಮಟ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ತಿರುಚಿರಪಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಗೊಸಾರಸ್, ಕ್ಯಾಮರೊಸಾರಸ್ ಮತ್ತು ಮೋಸೋಸಾರಸುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಪ್ಲೇಟಮಿ ಎಂಬ ಆಮೆಯ ಚಿಪ್ಪು ಮುಂಬಯಿಯ ವಾರ್ಲಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಟ್ರ್ಯಾಪ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಸಿ.ಎ. ಮ್ಯಾಟ್ಲಿ ಎಂಬಾತನಿಗೆ ತಿರುಚಿರಪಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಆಮೆಚಿಪ್ಪು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಲೆಮಟ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಸರೀಸೃಪಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪೈಕ್ನೊಡಸ್ ಮೊದಲಾದ ಮತ್ಸ್ಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ.
ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಗರ ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿದ್ದುದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಕ್ತಿಯಾರ್ನಿಸ್, ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸ್ಪರಾರ್ನಿಸ್. ಇಕ್ತಿಯಾರ್ನಿಸ್ ಬಲವಾದ ರೆಕ್ಕೆಗಳುಳ್ಳ ಚಿಕ್ಕ ಪಕ್ಷಿ. ಹೆಸ್ಪರಾರ್ನಿಸ್ 6' ಉದ್ದ, 4.5' ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಣಿ. ಅದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕವು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೋನಾಕಾರದ ಬಗ್ಗಿದ ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದುವು. ಜುರಾಸಿಕ್ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮಲ್ಟಿಟ್ಯೂಬಕ್ರ್ಯುಲೇಟ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಾರ್ಸೂಪಿಯಂ ಮತ್ತು ಕೀಟಾಹಾರಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಹೊಸದಾಗಿ ಉದಯಿಸಿದುವು. (ಡಿ.ಆರ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ
thumb|250px ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಚಕ್ರರಹಿತ ವಾಹನಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗ, ಜನರ ಸಾಗಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮಾನವ ಚಾಲಿತ ಸಾರಿಗೆ. ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ‌ ಹೊರುವವರನ್ನು ಭೋವಿಯಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಗಾಳುಗಳಿಂದ ಹೊರಲಾದ ತೆರೆದ ಕುರ್ಚಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಆವೃತಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿಯವುಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಣಿಯರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಇವು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣವಿದ್ದರೆ ಮಲಗುವ ಸೌಲಭ್ಯ ಹಾಗೂ ತಿನಿಸುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದ ಸಾಮ್ರಾಟರ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳು, ಒಂದು ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊರುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹೊರಲು, ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳು ಭಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಗಲುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ಸಾಗಿಸುವ ಕಂಬಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ, ಅಥವಾ ಭಾರವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಹೆಗಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಒಂದು ನೊಗವನ್ನು ಬಳಸಿ.
ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ರಾಮಾಯಣದಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮದುವೆಗಳಲ್ಲಿ ಡೋಲಿಗಳನ್ನು ವಧುಗಳನ್ನು ಹೊರಲು, ಮತ್ತು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ವರರನ್ನು ಹೊರಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ವಾಹನಗಳು
ತೋಟಾ
[[ಚಿತ್ರ:Cartridge cross section.svg|thumb|ಆಧುನಿಕ ತೋಟಾದ ಭಾಗಗಳು:
1. ಗುಂಡು;
2. ಕವಚ;
4. ಏಣು;
5. ಪ್ರೈಮರ್.]] ತೋಟಾ (ಸಿಡಿಮದ್ದು) ಉತ್ಕ್ಷೇಪಕ (ಗುಂಡು, ಸಿಡಿಗುಂಡು), ನೋದಕ ವಸ್ತು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧೂಮರಹಿತ ಪುಡಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪುಪುಡಿ) ಮತ್ತು ದಹ್ಯ ಸಾಧನವನ್ನು ಲೋಹದ, ಕಾಗದದ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವಚದ ಒಳಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪೂರ್ವಜೋಡಣೆಯಾದ ಆಗ್ನೆಯಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಫೋಟಕ. ಅನುಕೂಲಕರ ಸಾಗಣೆ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಾರಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕಾರ್ಯರೂಪಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಇದು ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ತುಂಬುವಂಥ ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಗೆಯ ಕೋಶದ ಒಳಗಡೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಹಿಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಗುಂಡು" ಪದವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ತೊಟಾವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ, ಸರಿಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಉತ್ಕ್ಷೇಪಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations