cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಆಧುನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ
1847ರಲ್ಲಿ, ಹಂಗೇರಿಯಾದ ವೈದ್ಯ ಇಗ್ನಾಕ್ ಫ್ಯುಲೋಪ್ ಸೆಮ್ಮೆಲ್‌ವಿಸ್ ವೈದ್ಯರು ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿಗೆ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸುವ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿ, ಪ್ರಸೂತಿ ಸಮಯದ ಜ್ವರವನ್ನು ನಾಟಕೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದನು. ಈ ಶೋಧವು ರೋಗಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮರೋಗಾಣು ಕಾರಣ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಸೆಮ್ಮೆಲ್‌ವಿಸ್‌ನ ಶೋಧವನ್ನು ಆತನ ಸಮಕಾಲೀನರು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌‌ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಸ್ಟರ್‌, ಆಂಟಿಸೆಪ್ಸಿಸ್‌ (ಕೀವುನಾಶಕ) ತತ್ವಗಳನ್ನು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಸೆಮ್ಮೆಲ್‌ವಿಸ್‌ನ ಶೋಧ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಲಿಸ್ಟರ್‌ನ ಕಾರ್ಯವು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೂಯಿಸ್ ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್‌ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಗೆ (ಮೈಕ್ರೋಆರ್ಗಾನಿಸಮ್ಸ್‌) ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ರುಜುವಾತುಪಡಿಸಿದ್ದು ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯೆಬ್ಬಿಸಿತು. ಆತ ನಿರೋಧಕ(ತಡೆಗಟ್ಟುವ) ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಅದೆಂದರೆ ಆತ 1880ರಲ್ಲಿ ರೇಬಿಸ್‌(ಹುಚ್ಚುನಾಯಿ ಕಡಿತ) ವಿರುದ್ಧ ಲಸಿಕೆ(ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್‌)ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು. ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್‌ನು ಹಾಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಆಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ರೋಗಗಳು ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ಯಾಶ್ಚರೀಕರಣ(ಪ್ಯಾಶ್ಚರೈಸೇಶನ್‌) ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಎಲ್ಲ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಧಾನವಾದ, ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್‌‌ ನಿಸರ್ಗವಾದಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ 1859ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ [[ಆನ್‌ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್‌ ಸ್ಪೀಶೀಸ್ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ]]ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಕಾಸವಾಯಿತು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಮನುಷ್ಯರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು, ಎಲ್ಲ ಸಜೀವಿಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಆಕಾರಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಶುದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನದ ಹೊರಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸದ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದರೆ ಸಮಾಜದ ಭಿನ್ನ ರಂಗಗಳಿಂದ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಎರಡೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ "ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಸ್ಥಾನ"ದ ಜನಪ್ರಿಯ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಇದು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾರ್ವಿನ್ನನ ವಿಕಾಸವಾದ ಮಾದರಿಗಳು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮೊರವಿಯದ ಸನ್ಯಾಸಿ ಗ್ರಿಗೊರ್‌ ಮೆಂಡಲ್‌ 1866ರಲ್ಲಿ ಆನುವಂಶೀಯತೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದನ್ನು 1900ರಲ್ಲಿ ಪುನಾಶೋಧಿಸಿದ ನಂತರ, 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆನುವಂಶೀಯತೆಯ ಅಧ್ಯಯನವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಶೋಧವಾಯಿತು, ಮೆಂಡಲ್‌ನ ನಿಯಮಗಳು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಆರಂಭವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು, ಅದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಕೈಗರಿಕಾ ಸಂಶೋಧನೆ, ಎಡರಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು. 1953ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಜೇಮ್ಸ್‌ ಡಿ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಕ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಮಾರಿಸ್ ವಿಲ್ಕಿನ್ಸ್ ಡಿಎನ್‌ಎದ ಮೂಲ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಡಿಎನ್‌ಎ ಒಂದು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವವು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಗೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಯಿತು ಮತ್ತು 1990ರಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಮಾನವ ಜೀನೋಮ್‌(ಮಾನವ ಜೀನೋಮ್ ಯೋಜನೆ) ನಕಾಶೆ ಮಾಡಲು ಬೃಹತ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗಾಧವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲಾಭಗಳಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ
ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ ಅದ್ಯಯನದ ಮೂಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಾರ್ವಿನ್ ವಿಕಾಸವಾದ ಮತ್ತು ಹಂಬೊಲ್ಡ್‌ಟಿಯನ್ ಜೀವಭೂವಿಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಭಾಗ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಆದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಮಹತ್ವವೆನ್ನಿಸಿದ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಎಂದರೆ, ಸೂಕ್ಷಾಣುಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ(ಮೈಕ್ರೋಬಯಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಮಣ್ಣುವಿಜ್ಞಾನ(ಸಾಯಿಲ್ ಸೈನ್ಸ್)—ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲೂಯಿಸ್ ಪ್ಯಾಶ್ಚರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕೋನ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದ ಜೀವ ಚಕ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಎಕಾಲಜಿ(ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ) ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಹೇಕಲ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಸರ್ಗದ ಕುರಿತು ಈತನ ಸಮಗ್ರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು (ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಾರ್ವಿನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕುರಿತು) ಪರಿಸರದ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಹರಡುವಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. 1930ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥರ್‌ ಟ್ಯಾನ್ಸ್‌ಲೆ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸತೊಡಗಿದರು. ಇದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಣ್ಣು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ತಂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ, ಈ ಹೊಸ ಅದ್ಯಯನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸವು ಪರಿಸರವಾದಿತ್ವದೊಂದಿಗೆ ಗಾಢವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿತ್ತು; 1960ರಲ್ಲಿ ಗೈಯಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಳವಾದ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ(ಡೀಪ್‌ ಎಕಾಲಜಿ)ದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ-ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಂದೋಲನವು ಈ ಎರಡನ್ನೂ ತುಂಬ ಹತ್ತಿರ ಬೆಸೆಯಿತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳ ಯಶಸ್ವೀ ಬಳಕೆಯು ಮನುಷ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದಿತು. ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸೇನಾ ರಕ್ಷಣಾನೀತಿ ಕುರಿತು ಇರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥ. ಇದನ್ನು ಬರೆದಿರುವುದು ಕೌಟಿಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಗುಪ್ತ, ಇವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಾಣಕ್ಯ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಚಾಣಕ್ಯ (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.350–-283). ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ, ಜನರು, ರಾಜ, ಪ್ರಭುತ್ವ, ಸರ್ಕಾರಿ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ದೇಶಗಳು, ಶತ್ರುಗಳು, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ರೋಜರ್‌ ಬೋಶ್‌ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ವನ್ನು "ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆಯ ಒಂದು ಕೃತಿ, ರಾಜಕೀಯ ಜಗತ್ತು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಒಂದು ಕೃತಿಯೇ ಹೊರತು ಅದು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಕೃತಿಯಲ್ಲ, ಒಬ್ಬ ರಾಜ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಏನೆಲ್ಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಗೆ ಕ್ರೂರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಕೃತಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ವರ್ತನ-ವಾದ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ 'ರಾಜಕೀಯ-ವಿಜ್ಞಾನ'ದ ಬಹುಮುಖಿ ಆಯಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉಪ-ಅಧ್ಯಯನಗಳಾದ ತಾರ್ಕಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಮತದಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಗೇಮ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಇದನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ), ಮತದಾನಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ /ಭೂರಾಜಕೀಯ, ರಾಜಕೀಯ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ/ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತ, ತುಲನಾತ್ಮಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು/ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತು. 21ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅನುಮಾತ್ಮಕ ಮಾದರಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಪರಿಶೀಲನೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು (ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು) ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು, ಇದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿಸತೊಡಗಿತು.
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅದ್ಯಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಸರ್‌ ವಿಲಿಯಂ ಜೋನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪರ್ಷಿಯನ್‌‌, ಗ್ರೀಕ್‌‌, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಗೊತಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟನು. ಜೋನ್ಸ್‌ನ ನಂತರ, 19ನೇ ಶತಮಾನ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳ ಪೂರ್ಣಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದೇ ಇತ್ತು. ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ಡೆ ಸಾಸ್ಸುರೆಯ ಕೋರ್ಸ್‌ ಡೆ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ ಜೆನೆರಲೆ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಚನಿಕ ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನದ ಆಂದೋಲನಗಳು ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಭಾಷೆಗಳು ಬದಲಾದವು ಎಂಬುದರತ್ತ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ನೋಮ್‌ ಚೋಮ್‌ಸ್ಕಿ 1950ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನವು ಮೌಲಿಕ ವಾಕ್ಯ ರಚನೆಯ ಸೂತ್ರಗಳ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಊಹೆಗೆ ಆಸ್ಪದ ಕೊಡುವ ಭಾಷೆಯ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಅದ್ಯಯನಶಿಸ್ತುಗಳ ನಡುವಣ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಎಣಿಕೆಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಶೇಷತಜ್ಞತೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವು.
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಆಧಾರವು 1776ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆಡಂ ಸ್ಮಿತ್‌ನ ಆನ್ ಇನ್‌ಕ್ವೈರಿ ಇಂಟು ದಿ ನೇಚರ್ ಆಂಡ್ ಕಾಸಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ವೆಲ್ತ್ ಆಫ್‌ ನೇಶನ್ಸ್  ಆಗಿತ್ತು. ಸ್ಮಿತ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತ, ಶ್ರಮದ ವಿಭಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ "ಕಾಣದ ಕೈ"ಗಳು ಸ್ವಹಿತಾಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಆತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಕಾರ್ಲ್‌ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಕ್ಸಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕ್ಸಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಕಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಅದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಯು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದು, ಲಾಭವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವರ ಕೆಲಸದ ಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತ, ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮವು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ನೋಡಿತು. ಇದು ಮೌಲ್ಯದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬದಲಿಸಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಮ್ಯನಾರ್ಡ್‌ ಕೇನ್ಸ್‌ ಸೂಕ್ಷ್ಮಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥೂಲಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು. ಕೇನೆಸಿಯನ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲಆರ್ಥಿಕತೆ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಬೇಕು. ವಿಶ್ವಸಮರ IIರ ನಂತರ, ಮಿಲ್ಟನ್ ಫ್ರೈಡ್‌ಮನ್ ವಿತ್ತನಿಯಂತ್ರಣವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು. ವಿತ್ತನಿಯಂತ್ರಣವಾದವು ಹಣದ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರತ್ತ ಗಮನಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ವಿತ್ತನಿಯಂತ್ರಣವಾದವು ಪೂರೈಕೆ ಕಡೆ ವಾಲಿದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಅದು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಹಣದ ಮೊತ್ತ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿತು. ಬೇರೆ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಎಂದರೆ ನವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನವ ಕೇನೇಸಿಯನ್‌ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ. ನವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು 1970ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು, ಇದು ಘನವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ತಳಪಾಯವಾಗಿ ಒತ್ತುನೀಡಿತ್ತು. ನವ ಕೇನೇಸಿಯನ್‌ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ನವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧಕ್ಷತೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರವೊಂದರ ನಿಯಂತ್ರದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯವು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. 1879ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ವರ್ಷ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ವರ್ಷ ವಿಲ್ಹೆಮ್‌ ವುಂಟ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಗೇ ಮೀಸಲಾದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವನ್ನು (ಲೈಪ್ಜಿಗ್‌ನಲ್ಲಿ) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುದ ಪ್ರಮುಖರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರೆಂದರೆ : ಹರ್ಮನ್ ಎಬ್ಬಿಂಗಾಸ್‌ (ಸ್ಮರಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ), ಇವಾನ್ ಪಾವ್‌ಲೊವ್ ( ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಕಂಡಿಶನಿಂಗ್‌ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದವನು), ವಿಲಿಯಂ ಜೇಮ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌. ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ಪ್ರಭಾವವು ತುಂಬಾ ಅಗಾಧವಾಗಿತ್ತು, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಐಕಾನ್‌ ಆಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾನೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನವು ಫ್ರಾಯ್ಡ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಎಡ್ಮಂಡ್ ತಿಚ್ನನರ್‌‌ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಇದು ಜಾನ್‌ ಬಿ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್‌ ವರ್ತನಾವಾದವನ್ನು ಸೂತ್ರೀಕರಿಸಲು ದಾರಿಯಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ನಂತರ ಬಿ.ಎಫ್‌. ಸ್ಕಿನರ್‌ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದನು. ವರ್ತನಾವಾದವು ಪ್ರಕಟ ವರ್ತನೆಗೆ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಯಿಂದ ಸೀಮಿತವಾದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿ ಅಳೆಯಬಹುದು ಎಂದು. "ಮನಸ್ಸು" ಎಂಬುದರ ಕುರಿತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜ್ಞಾನವು ತೀರಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕಗಳು ಮಾನವ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಹೊಸ ಅಂತರ್‌ಶಿಸ್ತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಉದ್ಭವಿಸುವುದನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಂದು ಶೋಧದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ನರಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಈ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವ ಪಿಇಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಎಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರತೊಡಗಿದವು. ಇದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಬದಲಿಗೆ ಮಿದುಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸತೊಡಗಿದರು. ಶೋಧದ ಈ ಹೊಸ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಮಾನವ ಮನಸ್ಸಿನ ವ್ಯಾಪಕ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯುನ್ನು ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಂತಹ ಇತರೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಎಂದೂ ಭಾವಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ
ಇಬ್ನ್‌ ಖಾಲ್ದುನ್ನನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನವು, 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ  ಆಧುನೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ತಜ್ಞ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ (ಉದಾ; ಎಮಿಲಿ ಡಕ್‌ಹೈಮ್ ), ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದ ಗುರಿಯು ರಚನಾವಾದದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಆಕರ್ಷಕಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಯೋಜನೆಗೆ "ಪ್ರತಿವಿಷ"ವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ವೆಬರ್‌ನು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿರುವಿಕೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮೂಲಕ ಸಮಾಜದ ಆಧುನೀಕರಣದ ಕುರಿತು ಆತಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಂದು "ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಂಜರ"ದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆತ ನಂಬಿದ್ದನು. ಜಾರ್ಜ್‌ ಸಿಮ್ಮೆಲ್ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯು.ಇ.ಬಿ. ಡು ಬೊಯಿಸ್‌‌ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೆಲವು ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಹಂತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಜಾರ್ಜ್ ಹರ್ಬರ್ಟ್‌ ಮೀಡ್ ಮತ್ತು ಆತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹರ್ಬರ್ಟ್‌ ಬ್ಲುಮರ್ ಅವರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ಸೇರಿ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನವು 1940 ಮತ್ತು 1950ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಟಾಲ್ಕಾಟ್‌ ಪ್ಯಾರ್ಸನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿತ್ತು, ಆತ ರಾಚನಿಕ ಒಗ್ಗೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಸಮಾಜದ ಅಂಶಗಳು "ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ" ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿನು. ರಾಚನಿಕ ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕವಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು 1960ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರಶ್ನೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪ್ರಸಕ್ತ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿವಾದದಲ್ಲಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಗಳಿಗೆ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಮರ್ಥನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಲಾರಂಭಿಸಿ, ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಅದು ಭಾಗಶಃ ಕಾರ್ಲ್‌ ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌‌ನ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸಮಾಜವನ್ನು ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿದವು. ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾವಾದ ಕೂಡ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದ ಚಿಂತನೆಯ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇರ್ವಿಂಗ್ ಗಾಫ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಹಾಗೆ ನೋಡಿದನು, ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು “ಹಿನ್ನೆಲೆ”ಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತ, ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಸಾಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ, ಬೇರೆ ಕೆಲವು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳೂ ಇವೆ; ಅವೆಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ಚಿಂತನೆ, ರಾಚನಿಕವಾದೋತ್ತರ, ತಾರ್ಕಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ಸಿದ್ಧಾಂತ.
ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಜ್ಞಾನೋದಯದ ಯುಗದ ಒಂದು ಸಹಜಫಲಿತಾಂಶ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಮಾನವ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನದ ಪರಂಪರೆಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಲಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನೋದಯಕ್ಕೆ ಭಾವಪ್ರಧಾನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಜೊಹಾನ್‌ ಗೊಟ್ರಿಫ್ರೈಡ್ ಹರ್ಡರ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ವಿಲ್‌ಹೆಮ್ ಡಿಲ್ತೆ ಅವರಂತಹ ಚಿಂತಕರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಅಧ್ಯಯನಶಿಸ್ತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಯಿತು. ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ, ಈ ವಿಷಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವು ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಜಗತ್ತಿನ ನಡುವಣ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದವು. 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಹುತೇಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಈಗ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯತೆ ಎಂಬ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, "ಮನುಷ್ಯರ ಅಧ್ಯಯನ"ದ ಕುರಿತು "ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ" ಪ್ರೇರಿಸುವಿಕೆ (ಮಾನವರ ಮಾಪನ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ) ಮತ್ತು "ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ" ಪ್ರೇರಿಸುವಿಕೆ (ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು), ಈ ಎರಡರ ಮಧ್ಯೆ ಹೋರಾಟವೇ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ನಂತರ ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಧ್ಯೆ ವಿಭಜನೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರವು ಫ್ರಾನ್ಜ್‌ ಬೊಅಸ್ರಂತಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನಾ ನೈತಿಕತೆಯತ್ತ ಒಂದು ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಶೋಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು "ಆದಿಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ" ಪಾರಂಪರಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ಆಚೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಚರಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದಿತು). ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಕಾಸವು, ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಪ್ರಾಗ್ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಭೌತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನಡತೆಶಾಸ್ತ್ರ ಇನ್ನಿತರ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಗತಿಶೀಲತೆಯು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಮೂಲಗಳು, ವಿಕಾಸ, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕುರಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಇನ್ನಿತರ ವಿಚಾರಗಳ ಇನ್ನಷ್ಟು ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ.
ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತುಗಳು
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಅಂತರಶಿಸ್ತೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವಿಕಾಸಗೊಂಡವು. ಇಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ: ಸಂವಹನ ಅದ್ಯಯನವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅದ್ಯಯನ, ಮಾಹಿತಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬಗೆಯ ಸಂವಹನವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ(ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌) ಒಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ವಿಚ್ಛಿನ್ನ ಗಣಿತ, ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಎಣಿಕೆಮಾಡುವ (ಕಾಂಪ್ಯುಟೇಶನ್‌) ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೆಲವು ಉಪಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಕಾಂಪ್ಯುಟಬಿಲಿಟಿ, ಕಾಂಪ್ಯುಟೇಶನಲ್ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ, ಡಾಟಾಬೇಸ್ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್, ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಾದ ಪ್ರಗತಿಯು ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದರೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ಕಲ್ಪಿಸಿದ್ದು. ಸಮಕಾಲೀನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ 'ಸಿದ್ಧಾಂತ'ಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಅದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಭೌತದ್ರವ್ಯದ ವಿಜ್ಞಾನವು ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರ, ಖನಿಜವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಹರಳುಶಾಸ್ತ್ರ (ಕ್ರಿಸ್ಟಲೋಗ್ರಫಿ)ದಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಹಲವಾರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಲೋಹಗಳು, ಸಿರಾಮಿಕ್‌ಗಳು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು, ಅರೆವಾಹಕ(ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌)ಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಭೌತವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿನ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ ವು ವಿಲಿಯಂ ವ್ಹೆವೆಲ್‌‌ನ 's ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ದಿ ಇಂಡಕ್ಟಿವ್ ಸೈನ್ಸ್‌ಸ್‌ ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. (ಅದು ಮೊದಲು 1837ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು). ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಔಪಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಜಾರ್ಜ್‌ ಸಾರ್ಟನ್‌‌ನ ಕೃತಿಗಳಾದ ಇಂಟ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಟು ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ಸ್‌ (1927) ಮತ್ತು ಐಸಿಸ್  ಜರ್ನಲ್‌ನ (ಇದನ್ನು 1912ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು) ಪ್ರಕಟಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸಾರ್ಟನ್‌ನು ಆರಂಭಿಕ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಮಹಾಪುರುಷರ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಚಾರಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದು ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದನು. ಆತ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರೊಂದಿಗೆ ಇತಿಹಾಸ ಎಂದರೆ ಪ್ರಗತಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಆದ ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಳಂಬಗಳ ಒಂದು ದಾಖಲೆ ಎಂಬ ವಿಗ್‌ ಪಕ್ಷದ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸವು ಅಮೆರಿಕದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಒಂದು ಉಪಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಬದಲಿಗೆ ಆಸಕ್ತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐ. ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ ಕೊಹೆನ್‌ ಕಾರ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ, ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸವು 1945ರ ನಂತರ ಇತಿಹಾಸದ ಒಂದು ಉಪಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತು ಆಯಿತು. ಗಣಿತದ ಇತಿಹಾಸ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ, ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸಗಳು ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಗಣಿತವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅದರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು (ಕೊನೇ ಪಕ್ಷ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಾದರೂ). ಹಾಗೆಯೇ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಸತ್ಯದ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸವು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಜ್ಞರ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತು ಆಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದರೆ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಬ್ರಿಟಿಶ್‌‌ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸ್.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಸಮಂಜಸ ಉಲ್ಲೇಖ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
Modern science
ದೋಷವಿಮುಕ್ತಿ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ದೋಷವಿಮುಕ್ತಿ (ಖುಲಾಸೆ) ಎಂದರೆ ಆರೋಪಿಯು ಒಂದು ಅಪರಾಧದ ಆಪಾದನೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನೆಂದು (ಅಪರಾಧಿಕ ಕಾನೂನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಮಟ್ಟಿಗೆ) ದೃಢಪಡಿಸುವುದು. ಖುಲಾಸೆಯ ಅಂತ್ಯತೆಯು ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕದಂತಹ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಖುಲಾಸೆಯು (ಆರೋಪಿತನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಿಕ್ಕಿಸುವ ಹೊಸ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ) ಅದೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಆರೋಪಿಯ ಮರುವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಖುಲಾಸೆಯ ಪರಿಣಾಮವು, ಅದು ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿ ಮಂಡಳಿಯ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಅಥವಾ ಆರೋಪಿತನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಬೇರೆ ನಿಯಮದ ಜಾರಿಯಿಂದ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿವಾದಿಯು ದೋಷ ನಿರ್ಣಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೇಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದೊ ಅದೇ ರೀತಿ ಫಿರ್ಯಾದಿ ಪಕ್ಷವು ದೋಷವಿಮುಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಸ್ಕಾಟ್‍ಲಂಡ್‍ನ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಖುಲಾಸೆಯ ತೀರ್ಪುಗಳಿವೆ: ತಪ್ಪಿತಸ್ಥನಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಬಿತಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ "ಸಾಬೀತಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ತೀರ್ಪು ಇಮ್ಮಡಿ ಗಂಡಾಂತರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಪದಗಳು
ಕನ್ನಡ ಗುರುಕುಲ
ಮುನ್ನುಡಿ
ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಿತ್ರರು ಸೇರಿ ಸಂಜೆ ತರಗತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ತದನಂತರ ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಸಂಘಟಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು ಕನ್ನಡಗುರುಕುಲವಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ
ಓದಲು ಬರೆಯಲು ಬಾರದ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರಿಗೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಸಮಿತಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಜೆ ತರಗತಿ
ಕನ್ನಡ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಂಜೆ ತರಗತಿ 2013ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಲಘನಿ ಪರ್ವತಗಳು
thumb|ಈ ಪರ್ವತಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ನೋಟ ಈ ಪರ್ವತವು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ 'ಉನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕ' ದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ, ವರ್ಜಿನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿವೆ. ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ 1460 ಮೀ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಪಲೇಷಿಯನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಭಾಗ. ಹಿಮಯುಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮಭರಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಹಿಮನದಿಗಳ ಪ್ರವಾಹ ತಂದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆಗಳು ಫಲವತ್ತಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶ ಬಹು ಒರಟಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಲಘನಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ನದೀಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜಲಪಾತಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ. ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ, ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮ. ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ
ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಂಟನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೬,೪೭,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ,ಮೀ.ಗಳು.ಇದು ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳು,ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು,ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಿರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ
ಸಿರಿಯಾ ಮರುಭೂಮಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿರಿಯಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.೫,೨೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಸಿರಿಯಾ
ಇತಿಹಾಸ
ಇತಿಹಾಸ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಭೂತಕಾಲದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ಎಂದರ್ಥ (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಇತಿ=ಹೀಗೆ ಮತ್ತು ಹಾಸ=ಆದದ್ದು ಎಂಬ ವಿವರಣೆ ಇದೆ). ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಈ ಪದವನ್ನು ನಾಮಪದವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಇತಿಹಾಸವು ಮಾನವ, ಕುಟುಂಬ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಬದುಕಿನ ಆಗುಹೋಗುಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ವೈಚಾರಿಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಪರಿಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗಿನ ಬರವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸವು ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೊ ಹಿಂದಿನ ಆಗು ಹೋಗುಗಳಿಗೆ, ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಮೂಲಕವೂ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ವಿಭಾಗಗಳು
ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಐಲೆಗಳು
== ಇತಿಹಾಸದ ಪರಂಪರೆಇತಿಹಾಸ ( ಗ್ರೀಕ್‌ನಿಂದ ἱστορία, ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾ , ಇದರರ್ಥ "ವಿಚಾರಣೆ; ತನಿಖೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನ")  ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಇತಿಹಾಸ" ಎಂಬುದು ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಘಟನೆಗಳ ಸ್ಮರಣೆ, ​​ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಘಟನೆ, ಪ್ರಸ್ತುತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಛತ್ರಿ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂಲಗಳಾದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮೌಖಿಕ ಖಾತೆಗಳು, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂದಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ. ==
ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಕಲಿಯುವಿಕೆ
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸವು ೯,೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಅಗಾಧವಾದುದು. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ನಾಗರೀಕತೆಯಿಂದಾಚೆಗೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ೫೦೦೦ ವರ್ಷದ ಕಾಲಗತಿಯವರೆಗೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
== ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸಹಲವು ಮಹಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗು ರಾಜವಂಶದವರು ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಳಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಸೇನ ರಾಜವಂಶ ತಮ್ಮನ್ನು ಕರ್ನಾಟ ಕ್ಷತ್ರಿಯರುಗಳೆಂದು ಕರೆದು ಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.ಮಿಥಿಲಯಾ ಕರ್ನಾಟ ಕರು ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಜ್ಯ ಅಳುತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೂಡ ತಮ್ಮನು ತಾವು ಕರ್ನಾಟವಂಶ ಹಾಗು ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.. ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಚಿಂದಕ ನಾಗರು, ಕಳಿಂಗದ ಗಂಗರು (ಒಡಿಶಾ), ಮಾನ್ಯಖೇಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ವೆಂಗಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವ ವಂಶ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಕನ್ನಡ ಮೂಲದವರೇ ಆದರೂ ಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ==
ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ರಾಮನಗರ, ಬಿಜಾಪುರ
ರಾಮನಗರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಭಗವತಿ
ಭಗವತಿ ( ದೇವನಾಗರಿ : भगवती, ಐಎಎಸ್ಟಿ : ಭಾಗವತ), ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಒಂದು ಪದವಾಗಿದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಭ್ಯ ರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಹರಿಸಲು ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವಯುತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವತಿಯ ಪುರುಷ ಸಮಾನ ಭಗವಾನ್. ದೇವಿ ಅಥವಾ ಈಶ್ವರಿ ಬದಲಿಗೆ "ಭಗವತಿ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಭಗವತಿ ದೇವಿ ಸಂಸ್ಥಾನ್ ದಿಯೋಸರಿ, ಉಮಾರ್ಕೆಡ್, ಯವತ್ಮಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ.
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ರತ್ನಾಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ರಿಯೋತಿಪುರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಕರ್ನಾಟಕ
ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಸಿಹಿತ್ಲು ಮಂಗಳೂರು. ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯ. ಗುಳಿಗ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೈವ.
ಕೇರಳ
ಈ ದೇವತೆಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು :
ಅಟ್ಟುಕಲ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್ ನ ಕರಪರಂಬಾದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುವೆಟ್ಟು ಕುಜಿಕ್ಕಲ್ ಭಗವತಿ ಕ್ಷೇತ್ರ.
ಚೊಟ್ಟಾನಿಕರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಚೆಟ್ಟಿಕುಲಂಗರ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕೊಡುಂಗಲ್ಲೂರ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಪರಮಕ್ಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತ್ರಿಸೂರ್
ಶಂಕರಂಕುಲಂಗರ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,ತ್ರಿಸೂರ್
ಒಲರಿಕಾರ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತ್ರಿಸೂರ್
ಪೆರೂರ್ ಕಾವು ಭಗವತಿ
ಕಡಂಪುಳ ದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಾವಸೇರಿ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮಂಗೊಟ್ಟು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಮೊಂದೈಕೌಡ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೊಲಾಚಲ್, ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ತಮಿಳುನಾಡು.
ಕೋಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಟಕರದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಕನಾರ್ಕವು (ಲೋಕಮಲಯರ್ ಕವು) ದೇವಾಲಯ.
ಕಲಾಯಂವೆಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕೋಜಿಕೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆ.
ಉತ್ಸ್ರೀಕಾವ್ ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ತ್ರಿಸೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ.
ಶ್ರೀ ಸಸಿಹಿತುಲು ಭಗವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಹಾಲೆಯಂಗಡಿ, ಕರ್ನಾಟಕ.
ಕುಟ್ಟಿಯಾಂಕಾವು ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಿನಾಲೂರ್, ಅಥಾನಿ, ತ್ರಿಸೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗೋವ
ಗೋವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ .ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ದೇವಿಯನ್ನು ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ದೈವದ್ನ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಭಂಡಾರಿ ಸಮುದಾಯಗಳು. ಗೋವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವತಿಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತನದ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವತಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು: ಭಗವತಿ (ಪರ್ನೆಮ್)
ಭಗವತಿ ಹಾಲ್ಡೋಂಕ್ನರಿನ್ (ಖಂಡಾಲಾ, ಗೋವ)
ಭಗವತಿ ಚಿಮುಲಕಾರಿನ್ (ಮಾರ್ಸೆಲಾ, ಗೋವ )
ಭಗವತಿ (ಪಾರ್ಸ್, ಗೋವ )
ಭಗವತಿ (ಮುಲ್ಗಾವ್, ಗೋವ )
ಸುಕನಾಸಿ
thumb|ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ಜಂಬುಲಿಂಗ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುಕನಾಸಿ
ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ, ಸುಕನಾಸಿ (ಶುಕನಾಸ) ಎಂದರೆ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಮೇಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ಅಲಂಕೃತ ಭಾಗ. ಇದು ಶಿಖರದ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ವಿಮಾನ) ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಲಂಬ ತುಂಡಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಸುಕನಾಸಿಯ ರೂಪಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲವು, ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಂಬ ಹೊರಮೈಯನ್ನು, ಬಹಳವೇಳೆ ದೊಡ್ಡ ಗವಾಕ್ಷದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸರಿಸುಮಾರು ತ್ರಿಕೋನ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ ಸ್ಥಳೀಯ ಲೇಖಕರು "ಸುಕನಾಸಿ" ಪದವನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಶುಕನಾಸ ಚಾವಣಿಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಅಂತರಾಳ ಅಥವಾ ಹೊರಕೋಣೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಚನೆಗೆ ಬಳಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಹಲವುವೇಳೆ, ಇದು ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಯಾವ ದೇವರಿಗಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೊ ಆ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾದರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಲಂಬ ಹೊರಭಾಗವು ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಅದೇ ಆಕಾರದ ರಚನೆಯ ಅಂತ್ಯಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಂಡಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹದ ನಡುವೆ ಅಂತರಾಳ ಅಥವಾ ಹೊರಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಲಕೋಟೆ
thumb|ಅಮೇರಿಕದ ಅಂಚೆಯ ಲಕೋಟೆಯ ಮುಂಭಾಗ
ಲಕೋಟೆಯು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಟ್ಟುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಳುವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪತ್ರ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಡ್‌ನಂತಹ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿ
ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮರುಭೂಮಿ. ದ ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮರುಭೂಮಿಯು ಗೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಾದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬೇಸಿನ್ ಪೊದೆಸಸ್ಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದೆ.ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ಬಿಸಿ, ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಭರಿತ ಚಳಿಗಾಲಗಳ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗಿದೆ.ಈ ಮರುಭೂಮಿಯು ನೆವಾಡಾ ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಉತಾಹ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಭಾರತದ ಧ್ವಜಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಬಾವುಟಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಇತರೆ
ವರ್ಗ:ಬಾವುಟಗಳು
ಕೊರಗರ ಕುಣಿತ
ಕೊರಗರ ಕುಣಿತವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುವಂತಹ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಲೆಯಾಗಿರುವುದು. ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವಂತಹ ಈ ಕುಣಿತವು ಹರಿಜನರ ಒಂದು ವರ್ಗವಾದ ಕೊರಗರಲ್ಲಿ ರೂಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದಟ್ಟ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಕೊರಗರು ಗುಂಗುರು ಕೂದಲು, ಚಪ್ಪಟೆ ಮೂಗು, ಅಗಲವಾದ ಹಣೆ, ಹರಿತ ಕಣ್ಣು, ದಪ್ಪ ತುಟಿ, ಬಲಿ‌ಶ್ಟ ದೇಹ ಹೊಂದಿರುವವರು. ದವಡೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕೆನ್ನೆಯ ಎಲುಬು ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕೊರಗರ ಬಗ್ಗೆ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಕೆ.ವಿ.ತಿರುಮಲೇಶ್ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ತುಳು ಜಾನಪದ
ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ
right|thumb|260x260px|[[ಅಮೇರಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತ_ಸಂಸ್ಥಾನ|ಸಂಸಂನ ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ]]
ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ ಎಂದರೆ ಅವಿಷ್ಕಾರಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ ಅವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಫಲವಾಗಿ ಪಡೆಯುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಕ್ಕು. ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣವು ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸ್ತಿ. ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವು (ಉದಾ : ಭಾರತ, ಕೆನಡ) ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಗದಿತ ಕಾಲಾವಧಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದು ದೊರೆಯಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಿಧಾನ, ಅರ್ಜಿದಾರರು ಮುಂದಿಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳು, ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣದ ಹಕ್ಕಿನ ಮಿತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ (ವಿ.ವ್ಯಾ.ಸಂ) ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣಗಳೂ ವಿ.ವ್ಯಾ.ಸಂನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು.
ಅರ್ಹತೆ
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ ಪಡೆಯುವ ಅವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಗುಣಗಳಿರಬೇಕು.
ನವೀನತೆ : ಜನರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿರಬಾರದು. ಉಪಯುಕ್ತತೆ : ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಂಥದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ಅಸಾಮಾನ್ಯತೆ : ಉತ್ಪನ್ನದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬರುವ ವಿಧಾನವಾಗಿರಬಾರದು. ಉದಾ: ಹೊಸತಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಒಂದು ಯಂತ್ರದ ದಕ್ಶತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಶ್ಟು ಕೀಲೆಣ್ಣೆ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಪ್ರಮಾಣ ಕೊಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಬ್ಬ ಜನಸಾಮಾನ್ಯನಿಗೆ ತಲೆದೋರುವ ವಿಷಯ.
References
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯ
ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಜೀವನಾಡಿ ಯಾದ ಸುವರ್ಣಾವತಿ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದ "ಗಜ್ಜಲ ಹಟ್ಟಿ" ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಗೆ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ರಸ್ತೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೬ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಉದ್ದ ೧೧೫೮ ಮೀ. ಇದ್ದು, ಈ ಜಲಾಶಯವು ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಯಳಂದೂರು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿ ಕಣಿವೆಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೨೫೮,೭೮ ಕ್ಯೂಸೆಕ್ಸ್ ಇದೆ. ಇದರ ೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಹೊಳೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇದ್ದು ಇದು ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಆಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಜಲಾಶಯಗಳು ನಿಸರ್ಗದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿದ್ದು, ನೀರಾವರಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ  ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿದೆ. ಇದು ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೂದಿಪಡಗ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮ, ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜರು – ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಸತಿಗೃಹಗಳು ವಿಶಾಲಹುಲ್ಲು ಮೈದಾನ. ಅಮೂಲ್ಯ ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳು, ಬೂದಿಪಡಗದ ವಿಶೇಷಗಳು, ವನ್ಯಜೀವಿ ಛಾಯಾ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಬೂದಿಪಡಗ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ ವನ್ಯ ಜೀವಿಧಾಮದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ..
ಚಾಮರಾಜನಗರದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ತೆರಳುವ ಮುಖ್ಯ ರಸ್ತೆಯ ನೀಲಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೇಡಗುಳಿ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಖಾನೆ. ಕರ್ನಾಟಕ – ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಸೀಮಾರೇಖೆ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ದಿಂದ ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ದಲ್ಲಿರುವ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣದ ವನ್ಯಜೀವಿಧಾಮ. ಬೇಡಗುಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಗಿರಿಜನರು ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಕಾಲದ ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ವಿಶೇಷಗಳು. ಬೇಡಗುಳಿ ಗಿರಿಜನ ಹಾಡಿಗಳು ಅವರ ಹಾಡುಪಾಡು. ಅವರ ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಗಿರಿಶ್ರೇಣಿಗಳು ಅದ್ಭುತ ಕಣಿವೆಗಳು ಮನೋಹರ ಜಲಪಾತಗಳು ಆಕರ್ಷಕ. ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಬೇಡಗುಳಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶೇಷ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇಡಗುಳಿ ಅತಿಥಿಗೃಹ ನೂರು ವರುಷಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾಗಿದೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಅನುಮತಿ ಅಗತ್ಯ..
ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಎಚ್. ಎಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್
'''ಪ್ರೊ. ಎಚ್. ಎಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್''' (ನವೆಂಬರ್ ೨೧, ೧೯೧೩ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭, ೧೯೯೭) ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಕಾಶಕಾರಾಗಿ, ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಅನನ್ಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಹಾನೀಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆ ಎಂಬುದು ಕಷ್ಟಕರವೆನಿಸಿದ್ದ ೧೯೩೫-೧೯೯೦ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ,  ಕನ್ನಡ ಕವಿಕಾವ್ಯ ಮಾಲೆ ಅಥವಾ ಶಾರದಾ ಮಂದಿರ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆ  ಕನ್ನಡದ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ. ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಎಚ್‌. ಎಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಅವರು.
ಜೀವನ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಅವರ ಮೂಲ ಊರು ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹರಿಹರ. ಅಲ್ಲಿನ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಅರ್ಚಕ ಮಲ್ಲಾರಿ ಭಟ್ಟ ಮತ್ತು ಭೀಮಕ್ಕ ಅವರ ಪುತ್ರರಾಗಿ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೧, ೧೯೧೩ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಇವರು. ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ವೇದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಹರಿಹರ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಇವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಮೈಸೂರು ಬಸ್‌ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿದಾಗ ಅವರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿದ್ದು ನಾಲ್ಕಾಣೆಯ ಒಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ಪಾವಲಿ ಮಾತ್ರ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸತ್ರಗಳಿದ್ದವು. ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬ ಅನ್ನ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದ ವಾರದ ಮನೆಗಳಿದ್ದವು. ಪ್ರೊ.ಟಿ.ಎಸ್‌. ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ, ಡಾ. ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ., ಡಿ.ಎಲ್‌.ಎನ್‌., ಪ್ರೊ.ಎ. ಆರ್‌.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪ, ಡಾ.ಎ.ಎನ್‌.ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ಅವರಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗುರುಗಳು ವಾರಾನ್ನದ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿಸಿದರು. ಊಟ ವಸತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಬಗೆಹರಿಯಿತು. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ರಿಯಾಯ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಪೂರ್ಣ ರಿಯಾಯಿತಿ ಸಿಗದೆ ಓದು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ರಾಯರು ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನ ಕಚೇರಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್‌ ಸೇತುರಾವ್‌ ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಹಾನುಭೂತಿಯಿಂದ ಆಲಿಸಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲರು ಜೆ.ಸಿ.ರಾಲೊ. ರಂಗಿಯವರು. ಇವರನ್ನು ನೋಡುತ್ತಲೇ ‘what?’ ಎಂದು ಗರ್ಜಿಸಿದರು. ರಾಯರು ಬೆವತು ಹೋದರು. ಆದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಧೈರ್ಯ ತಾಳಿ ‘Sir, I am on weekly meals’ ಎಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ‘what Sethu rao, does this man take his food once a week’ ಎಂದು ರಾಲೊ ಜೋರಾಗಿಯೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಒಡನೆಯೇ ‘yes sir’ ಎಂಬ ಮಾರುತ್ತರ ಬಂತು. ‘then grant him another half free ship’ ಎಂದು ವಿಷಯ ಮುಕ್ತಾಯ ಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ವಾರಾನ್ನದ ಕಲ್ಪನೆ ಹೊಸದು. ಅದಕ್ಕೆ ರಾಯರು ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು! ರಾಯರು ಕನ್ನಡ ಆನರ್ಸ್ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು ಜಿ. ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಶೇಖರಯ್ಯ. ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗಲೇ ರಾಜಶೇಖರಯ್ಯ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಕಿರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಎಸ್‌. ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ಮರುವರ್ಷ ಆನರ್ಸ್ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಈ ಮೂವರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂ.ಎ. ಪದವೀಧರರಾದ ಮೇಲೆ ರಾಯರು ಮೈಸೂರಿನ ಬನುಮಯ್ಯ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಶಾರದಾ ವಿಲಾಸ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
ಪ್ರಕಾಶಕಾರಾಗಿ
೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಚಾರೋಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲೆ ನಡೆದ ವಿವರಗಳು ರಾಯರಿಗೆ ತಿಳಿದವು. ಆಗ ತಾವೂ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ಹೊತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಘವಾಂಕನ ಬಗ್ಗೆ ಸಣ್ಣ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವವರು ಯಾರು? ತಾವೇ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದರು. ಕನ್ನಡ ಕವಿಕಾವ್ಯ ಮಾಲೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕುಸುಮ ಅರಳಿದ್ದು ಹೀಗೆ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಪ್ರಕಾಶಕರಾದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರನ್ನು, ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಅಳುಕಿನಿಂದಲೇ ‘ನನಗೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಕೊಡಿ. ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತೇನೆ’ ಎಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ಕುಶಲತೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಫಲ ಕೊಟ್ಟಿತೆಂದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರು ‘ನನ್ನದೊಂದು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿ’ ಎಂದು ಕೇಳತೊಡಗಿದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಎಲ್ಲ ಅಲಂಕಾರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು, ವಾಚಕರ ಅಭಿರುಚಿ ಬೆಳೆಸುವಂತಹ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ನೀಡುವುದು ಕವಿಕಾವ್ಯ ಮಾಲೆಯ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ಎ.ಆರ್. ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಎ.ಎನ್‌. ಮೂರ್ತಿರಾವ್‌, ಗೊರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌, ತೀನಂಶ್ರೀ, ಡಿಎಲ್‌ಎನ್‌, ವೆಂಕಟಾಚಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಚನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಆರ್‌.ಸಿ. ಹಿರೇಮಠ, ಆನಂದ, ಅಶ್ವತ್ಥ, ಎಸ್‌.ವಿ. ರಂಗಣ್ಣ, ಪುತಿನ, ತರಾಸು, ದೇಜಗೌ, ಹಾಮನಾ, ಎಸ್‌.ವಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಶ್ರೀರಂಗ – ಹೀಗೆ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶಾರದಾ ಮಂದಿರದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಅವರ ಪ್ರಕಟಣಾ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಜಿ.ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಅವರು– ‘ಪ್ರಕಟಣ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದ ನಿಮಗೆ ನಾನು ಶಹಬ್ಭಾಸ್ಗಿರಿಯನ್ನು ಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ಕನ್ನಡ ನಾಡೇ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತದೆ. ವಿದ್ವಜ್ಜನರಿಗಂತೂ ನಿಮ್ಮ ಸಾಹಸವನ್ನು ಕಂಡು ರೋಮಾಂಚನ ವಾಗುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನದ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶಾರದಾ ಮಂದಿರದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕರೆಲ್ಲರೂ ತಮಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾದ ಸಂಭಾವನೆ ತಪ್ಪದೆ ಸಂದಾಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೃಪ್ತಿಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ‘ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯದೆ ಲೇಖಕರ ಹಣವನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ಕೊಡುವ ಸ್ನೇಹ ಸೌಜನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು’ ಎಂದು ಪ್ರೊ.ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪ ಹೇಳಿದರೆ ‘ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಲೇಖಕನ ಗೌರವಧನ ತಲುಪುತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಶ್ರೀರಂಗರು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಮಾತನಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬರವಣಿಗೆ
ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್‌ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ತಾವೂ ಕೂಡ ೨೫ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು. ಹರಿಹರ ದೇವಾಲಯ ಕುರಿತ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಕವಿ ರಾಘವಾಂಕ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ವಿಜಯ, ಕೆಂಪು ನಾರಾಯಣ, ಮುದ್ರೆಯುಂಗುರ, ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ ಪ್ರಕರಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಕುಂತಲ ನಾಟಕ, ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಮತ್ತು ಅದ್ಭುತ ದೀಪ, ಹರಿಹರ ದೇವಾಲಯ, ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ, ಮಧ್ಯಮ ವ್ಯಾಯಾಮ ಯೋಗ ಮುಂತಾದವು ಅವರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಇವರ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಹಲವಾರು ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದವು. ಇಷ್ಟೊಂದು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರನ್ನು ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆ, ಅಕಾಡಮಿಗಳು ಗುರುತಿಸದೆ ಹೊದದ್ದು ವಿಷಾದನೀಯ ಸಂಗತಿ ಎಂದು ಕನ್ನಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದ ವಿದ್ವಾಮರ ಭಾವಿಸುವುದಿದೆ.
ಮುಂದುವರೆದ ಪ್ರಕಾಶನ
ಪ್ರಸಕ್ತದಲ್ಲಿ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾವ್ ಅವರು ಪುತ್ರ ಪ್ರೊ. ಎಚ್.ಎಸ್. ಹರಿಶಂಕರರು ಪ್ರಕಟಣಾಕಾರ‍್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೊ. ಎಚ್.ಎಂ. ಶಂಕರನಾರಾಯಣರಾಯರ ಸ್ಮರಣೆಗಾಗಿ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕೃತಿ ‘ಶಂಕರ ಸ್ಮೃತಿ’.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶಕರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ನುಗ್ಗೆಹಳ್ಳಿಯ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಮಾತು ಬಂತೆಂದರೆ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಲೂರು ಹಳೇಬೀಡು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಗಳಲ್ಲಿನ ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪಕಲಾವೈಭವ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಮಹಾಪೂರವೇ ಹರಿದು ಬರಲಿದೆ. ಹಾಗೆ ಬಂದವರು ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ದೂರ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು; ಹೊಸಹೊಳಲು ಮತ್ತು ಸೋಮನಾಥಪುರದ ತ್ರಿಕೂಟ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುವ, ಸೋಮನಾಥಪುರದ ಕೇಶವದೇವಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಹಳೆಯದಾದ ನುಗ್ಗೆಹಳ್ಳಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿಯು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ೧೧೨೧ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಶಾಸನವು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೬ ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಹೊಯ್ಸಳ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಬೊಮ್ಮಣ್ಣನು ನುಗ್ಗೇಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ‘ಸೋಮನಾಥಪುರ’ವೆಂಬ ಅಗ್ರಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ, ದಾನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನೆಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬೊಮ್ಮಣ್ಣ ದಂಡನಾಯಕನು ಪ್ರಸನ್ನಕೇಶವ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೈವೆತ್ತು ನಿಂತಿರುವ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೬. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರು ವರ್ಷ ಇತ್ತೀಚಿನದಾದ ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೯ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿರುವ ಇಲ್ಲಿನ ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯವೂ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರದಿಂದಾಗಿ ಕಲಾವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ.
ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ
ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ‘ಪ್ರಸನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ’ ಎಂದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿದ್ದರೂ ಈಗ ಜನಮನದಲ್ಲಿ ‘ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಹಳೇಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯದ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಹೊರಬಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ಆನೆ ಕುದುರೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲದೆ ಲತಾಪಟ್ಟಿಕೆ, ಸಿಂಹಮುಖ, ಕಪಿ, ಪಕ್ಷಿ, ಜಿಂಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿವೆ. ಇದರ ಮೇಲಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಉತ್ತರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಾತ ಕಥೆಯ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಬಾಯ್ದೆರೆದು ಯಶೋದೆಗೆ ವಿಶ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು, ಯಶೋದೆಯು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದಂಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಪೂತನೀಸಂಹಾರ, ನವನೀತ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕು ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂಗಮರ್ದನ, ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದು ಮುಂತಾದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ರಾಸಕ್ರೀಡೆ, ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ, ಅಕ್ರೂರನಿಗೆ ವಿಶ್ವರೂಪದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸುವುದು, ಕಂಸವಧೆ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಕರಗಳ ಸಾಲು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಂಸಗಳ ಸಾಲುಗಳಿವೆ.
ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಮೋಹಿನಿ, ಕೇಶವ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಮೊದಲಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ರೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಲಾವಿ, ನಿಲುವಂಗಿ, ಪಾದುಕೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ದಂಡಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ರತಿಮನ್ಮಥ, ಮಾಧವ ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ತಾಂಡವ ಗಣೇಶ, ಯೋಗನರಸಿಂಹ, ಗರುಡ, ಪ್ರಹ್ಲಾದ, ವರಾಹ, ಭೂದೇವಿ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಸೂರ್ಯ, ಮುಂತಾದ ದೇವದೇವಿಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರೂ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರು ಹಳೇಬೀಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನೇ ಹೋಲತ್ತವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ರೂವಾರಿ ಬೈಚೋಜ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮಲ್ಲಿತಮ ಮಾಡಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ನಾಟ್ಯಸರಸ್ವತಿ, ನಾಟ್ಯಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ಸ್ಯಯಂತ್ರ ಭೇದಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಹಾರ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುವ ದ್ರೌಪದಿ, ರಾಮ-ಲಕ್ಷ್ಮಣ-ಸೀತೆ-ಆಂಜನೇಯ ಮುಂತಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಗೂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಹರಿಹರ ಮೂರ್ತಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನಕೇಶವ, ದಕ್ಷಿಣ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಉತ್ತರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮೂರೂ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸುಮಾರು ಐದು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ನವರಂಗವು ಒಂಬತ್ತು ಅಂಕಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಒಂದೊಂದು ಅಂಕಣವೂ ಭಿನ್ನವಾದ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಭುವನೇಶ್ವರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮೂಲ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಗೋಪುರ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಪುರಗಳೆರಡೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ರಚೆನೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯ
ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯವು ಅಷ್ಟಕೋನ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ತಳವಿನ್ಯಾಸವಿರುವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಹೊರಬಿತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟವಿರುವುದು ಅದರ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ. ಆಷ್ಟಕೋನದ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು, ಅಷ್ಟಮುಖ ಸ್ತಂಭಗಳು, ಬಗ್ಗಿದ ರೇಖೆಯಂತಿರುವ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಖರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟಾಸ್ರವಾದ ಆಮಲಕ ಕಲಶ, ಶಿಖರಕ್ಕೊಂದು ಶೋಭೆಯನ್ನಿತ್ತಿದೆ. ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ನಟರಾಜನ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೆಲ್ಲಿಯೂ ಈ ವಿನ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಛಾಯಾದೇವಿ, ಸಪ್ತಮಾತೃಕಾ, ವೀರಭದ್ರ, ಗಣೇಶ, ಭೈರವ, ಸರಸ್ವತಿ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ, ಷಣ್ಮುಖ ಮೊದಲಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ ಪಾರ್ವತಿ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಜಾಲಂದ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ನಂದಿಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಕವಾದ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನಂದಿಯಿದೆ.
ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಮಹಾದ್ವಾರ, ಸ್ತಂಭಗಳು, ಪಾತಾಳಾಂಕಣ, ಮುಖಮಂಟಪ, ಹೊರಗಿನ ನವರಂಗಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಮತ್ತು ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಕಾಲದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕೂಗಳತೆಯ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೊಮ್ಮಣ್ಣದಂಡನಾಯಕನ ಅಕ್ಕ ಲಕ್ಕವ್ವೆಯಕ್ಕ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಹಿರಿಯಕೆರೆ ಇಂದಿಗೂ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಪ್ರಸನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೂ, ಸದಾಶಿವ ದೇವಾಲಯ ರಾಜ್ಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೂ ಸೇರಿವೆ. ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂಬುಜ
ಜೈನ ಧರ್ಮವು ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮೆರೆದಾಡಿದವು. ಆದರೆ ಜೈನ ಮತಾವಲಂಬಿ ರಾಜರ ಅವನತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಪಾಳುಬಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಂಬುಜ(ಅಧೀಕೃತ ಹೆಸರು ಹುಮ್ಚ) ಇಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲೂ ಜೈನರ ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಆವಾಸದಿಂದ ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ, ನಿತ್ಯ ಹಿಂದೂ ಹಾಗೂ ಜೈನಧರ್ಮೀಯ ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಳುಬಂಗಾರ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೊಂಬುಜ
ಪರಿಚಯ
ಈ ಊರನ್ನು, ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂಬುಜ, ಪೊಂಬುಚ್ಚ, ಪೊಟ್ಟಿಪೊಂಬುರ್ಚಪುರ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲವು ಪೊನ್(ಬಂಗಾರ) ಎನ್ನುವುದು. (ಹೊನ್ನು ಊರ್ಜಿಸಿದ ಊರು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ) ನಿಸರ್ಗಸುಂದರವಾಗಿರುವ ಈ ಊರು ೮ರಿಂದ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂತರ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ೧೬ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಆಳಿದರೂ ಕೂಡ, ಕೊನೆಯ ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯು ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಸಾಂತರರು ಸಾಂತಳಿಗೆ ಸಾವಿರ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ, ಪದ್ಮಾವತೀದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಜಿನದತ್ತನು ಈ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಸ್ಥಳಪುರಾಣ
ತನ್ನ ಸಾಮಂತ ಅರಸರು ನೀಡಬೇಕಾದ ಕಪ್ಪವನ್ನು ನೀಡದೇ ಇದ್ದುದರಿಂದ, ಸಾಕಾರರಾಯ ಕಪ್ಪವಸೂಲಿಗಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ, ಬೇಡ ಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನಿಗೆ ಪಟ್ಟಕಟ್ಟುವ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ಅವಳ ತಂದೆಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆ ಆಗುತ್ತಾನೆ. ಮಡದಿ ಶ್ರೀಯಲಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಮಗ ಜಿನದತ್ತರಾಯನಿಗೆ ಬೇರೆ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟು, ತಾನು ಬೇಡಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟ, ರಾಜ್ಯಪರಿಪಾಲನಾ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ವಿಮುಖನಾದ ತಂದೆಯ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಜಿನದತ್ತರಾಯ, ರಾಜಗುರು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಾಂತಕೀರ್ತಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಕುಲದೇವತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಚಿನ್ನದ ಬಿಂಬವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಡು ಪಟ್ಟದ ಕುದುರೆಯೇರಿ, ತಾಯಿ ಶ್ರೀಯಲಾದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಚ್ಚಹಸುರಾದ ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಲಕ್ಕಿ(ನೆಕ್ಕಿ)ಯ ಮರದ ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬವನ್ನಿಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಲು ಮಲಗುತ್ತಾನೆ. ಮಲಗಿರುವ ಜಿನದತ್ತನಿಗೆ ಕನಸಲ್ಲಿ ಬಂದು ದೇವಿ 'ನಾನಿಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಬರಲಾರೆ, ನಾನಿಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುವೆ' ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. 'ಈ ಕಾಡೇ ಮುಂದೆ ಸುಂದರ ನಾಡಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವುದು, ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಹೆಸರಾಗುವುದು. ನನ್ನ ಪರುಷಮೂರ್ತಿ(ಚಿನ್ನದ ಬಿಂಬ) ಗೆ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಸೋಕಿಸಲು ಚಿನ್ನವಾಗುವುದು. ನಿನ್ನ ಕೀರ್ತಿಯೂ ದಶದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹರಡುವುದು' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಅಭಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದ ಕಾಡುಜನರೂ ಸಹ ಜಿನದತ್ತನೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ, ದೇವಿಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡು ನಾಡಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ದೇವಿಯ ಮಂದಿರವು ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಜಿನದತ್ತರಾಯ-ಶ್ರೀಯಲಾದೇವಿಯರ ಹೆಸರು ಅಜರಾಮರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸಾಂತರರು ಸು. ೭ರಿಂದ, ೧೭ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಒಂದು ಸಾಮಂತ ಮನೆತನ. ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬನವಾಸಿಯ ಕದಂಬರ ಬಲ ಕುಂದಿದಾಗ, ಕದಂಬರ ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆಂದು ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ವಂಶದ ಮೂಲದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ : ''ಇವರು ಉಗ್ರವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮಧುರೆಯವರು (ಮಧುರಾ). ರಾಹ ಈ ವಂಶದ ಮೂಲ ಪುರುಷ. ಅವನ ಅನಂತರ ಸಾಕಾರರಾಯ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಈತನ ಮಗ ಜಿನದತ್ತ. ಈತ ತಂದೆಯ ಅನೈತಿಕ ವರ್ತನೆಗೆ ಬೇಸತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಈತ ಹೊಂಬುಚವನ್ನು (ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೊಸನಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಹುಮಚ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಾಂತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ. ಮುಂದೆ ಇದು ಸಾಂತಳಿಗೆ ಸಾವಿರ (ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶ) ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಇವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕಳಸದವರೆಗೂ (ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು) ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಗೋವರ್ಧನಗಿರಿಯವರೆಗೂ (ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕು) ವಿಸ್ತರಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಿದೆ.''
ಇವನ ಅನಂತರ ಶ್ರೀಕೇಶಿ, ಜಯಕೇಶಿ, ರಣಕೇಶಿ, ವಿಕ್ರಮಸಾಂತರ, ವೀರಸಾಂತರ, ಭುಜಬಲ, ನನ್ನಿಸಾಂತರ, ರಾಮ, ಚಾಗಿ, ಕನ್ನರ, ಕಾಮದೇವ, ತ್ಯಾಗಿ, ರಾಯ, ಚಿಕ್ಕವೀರ, ಅಮ್ಮಣದೇವ, ತೈಲಪದೇವ, ಬೀರದೇವ, ಶ್ರೀವಲ್ಲಭ, ತೈಲ, ಜಗದೇವ, ಜಯಕೇಶಿ, ಸಾಂತಿಯದೇವ (ಶಾಂತೆಯ)- ಮುಂತಾದ ಅರಸರು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಮನೆತನ ಒಡೆದು ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಕಳಸದಿಂದಲೂ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಖೆ ಹೊಸಗುಂದದಿಂದಲೂ ಆಳಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂತರರು ವಾನರಧ್ವಜರೆಂದೂ ಸಿಂಹಲಾಂಛನರೆಂದೂ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ವಂಶದ ದೊರೆಗಳು ಜೈನರು. ಹೊಸಗುಂದದ ಶಾಖೆಯ ಲ್ಲಿದ್ದ ದೊರೆಗಳು ಶೈವರು. ಹುಮಚದ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಆರಾಧಕರಾದ ಈ ಜೈನ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಕಳಸದ ಕಳಸನಾಥ ಕುಲದೈವ. ಧರ್ಮ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಇವರು ಉದಾರ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದ್ದ ರೆಂದೂ ಇವರ ರಾಜ್ಯ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೆಂದೂ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ರಾಜಧಾನಿ ನಗರದ ಅವಶೇಷಗಳು, ಬಿಲೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಹುಮಚದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳೂ ಒಂದು ಜೈನ ಮಠವೂ ಇವೆ. ಇಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಐವತ್ತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿರುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ.
ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರ
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿರುವ ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮಲ್ಲ ವೀರಸಾಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೬೮ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಆ ಬಿಂಬದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಮೂರ್ತಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಂದಿರದ ಹಿಂದುಗಡೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಲಕ್ಕಿಯ ಮರವಿದೆ. ಈ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ದೇವಿಯ ಪರುಷಮೂರ್ತಿಯು ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದುಹೋಗಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾದ ರಸಬಾವಿ ಇದೆ. ಮರ ಮತ್ತು ಬಾವಿಯನ್ನು ಸಿಮೆಂಟಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾದ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಂದಿರವನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರ ಬಸದಿ
ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು, ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ೨೩ನೆಯ ತೀರ್ಥಂಕರನಾದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥನ ಬಸದಿ. ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿರುವ ಈ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ನವರಂಗ, ಸುಕನಾಸಿ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ನವರಂಗದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನವಾದ ಅಂಬಿಕಾ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪೀಠ, ಅದರಲ್ಲಿ ಭಟ್ಟಾರಕರ ಪಾದುಕೆಗಳಿವೆ. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ, ಪಾರ್ಶ್ವ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಎರಡು ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇನ್ನೊಂದು ಪದ್ಮಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆ. ನವರಂಗದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ, ಕಾಯೋತ್ಸರ್ಗ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವ ತೀರ್ಥಂಕರನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಹಡಿಗಳಿವೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಮಂದಿರ
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಮಂದಿರದ ಬಲಕ್ಕೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಮಂದಿರವಿದೆ.
ಬೋಗಾರ ಬಸದಿ(ಅಶೋಕ ಬಸದಿ)
ಸಾಂತರ ಅರಸರು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಈ ಬಸದಿಯು ಸುಮಾರು ೭-೮ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಲೊಂದು ಮಹಡಿ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಎರಡು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು. ಒಂದು ಕೆಳಗಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಮೇಲಿನ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮಂದಿರ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಪಂಚಕೂಟ ಬಸದಿ
ಹುಮಚದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಮಂದಿರ ಪಂಚಕೂಟ ಬಸದಿ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪಂಚಕೂಟ ಬಸದಿಯೇ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಈ ಮಂದಿರದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಐದು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ! ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪಂಚಕೂಟ ಬಸದಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಊರ್ವಿಕುಲತಿಲಕ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಚಾಳುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಲ್ಲವರಾಜನ ಪತ್ನಿ ಚಟ್ಟಲಾದೇವಿಯು ೧೦೭೭ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದಳು ಎಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಗುಡ್ಡದ ಬಸದಿ
ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ಈ ಬಸದಿಯು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಮಂದಿರದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಭಗವಾನ್ ಬಾಹುಬಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಆರಾಧ್ಯ ಮೂರ್ತಿ.