cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನ
ಇತಿಹಾಸ
ಸಿಂಹ ಸಫಾರಿಯನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಝೂ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವನ್ಯಜೀವಿ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ನಿರ್ವಹಣಾ ಮೃಗಾಲಯಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಎಂದು ಮೀಸಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಇದರ ನಂತರ, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮೃಗಾಲಯ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗಿನ ವಿವಿಧ ಸಫಾರಿ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೃಗಾಲಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ಥಳ
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆನೇಕಲ್ ಕಂದಾಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಿಟಿ ಸೆಂಟರ್ ಮತ್ತು ಆನೇಕಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ನಡುವೆ, ವಿಧಾನಸೌಧದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು  ಆನೇಕಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಮಾನ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಗೊಟ್ಟಿಗೆರೆಯಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಬೃಹತ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ (ಬಿಬಿಎಂಪಿ) ಗಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಬನ್ನೇಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮೃಗಾಲಯ, ಸಫಾರಿ, ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮೃಗಾಲಯ
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮೃಗಾಲಯವು ಪಿಕ್ನಿಕ್ ಕಾರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ೧೬.೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೃಗಾಲಯವು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಸ್ಯಾಂಡಲ್ ರಿಸರ್ವ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಂಪಕಧಾಮ ಬೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಜಾ ಬೆಟ್ಟದ ನಡುವೆ ತಡಿ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಯ ಸಸ್ತನಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೯೪ ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ೧೯೪೧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿವೆ. ಥಮಿನ್ ಜಿಂಕೆ, ಹಾಗ್ ಜಿಂಕೆ, ಕಿಂಗ್ ಕೋಬ್ರಾ, ಮೊಸಳೆಗಳು, ಹಿಮಾಲಯನ್ ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಆಡಿಟೋರಿಯಂ ಇದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೃಗಾಲಯದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ ೨೮.೦೦ಹೆಕ್ಟೇರ್‌ಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಸ್ತರಣೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಹೊಸ ಆವರಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
ಸಫಾರಿ
ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಮತ್ತು ರಾಗಿಹಳ್ಳಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾಡುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಫಾರಿ ವಿಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಫಾರಿಯನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (ಕೆಎಸ್ಟಿಡಿಸಿ) ಮತ್ತು ಬಿಬಿಪಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ೫೦:೫೦ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆದಾಯ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಬಸ್, ವ್ಯಾನ್ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸಾರಿಗೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಮೊತ್ತವಿದೆ. ಕೆಎಸ್ಟಿಡಿಸಿ ಬಸ್‌ಗಳ ಮಾರಾಟ, ಆದಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಬಿಬಿಪಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸ್ಸುಗಳು ೩೦ ಜನರ ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಾಹನಗಳು ಸಣ್ಣ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಫಾರಿ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಸಫಾರಿಯೊಳಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಫಾರಿ ಮಾರ್ಗವು ಸುಂದರವಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮೆಟ್ಟುಬುಂಡೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಮುರಿದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸರಪಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧ ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಣಿವೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಬಾಯಿ ರೋಗವು ಏಕಾಏಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣ ಸಫಾರಿಯನ್ನು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಸಫಾರಿ
ಈ ವಿಭಾಗವನ್ನು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೌರಶಕ್ತಿ ಚಾಲಿತ ಬೇಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲಿಫೆಂಟ್ ಪ್ರೂಫ್ ಕಂದಕಗಳ (ಇಪಿಟಿ) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಬ್ಯಾರಿಕೇಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ವರ್ಷವಿಡೀ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಬಿದಿರಿನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇವಿನ ಜಾತಿಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಲಮೂಲಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳಾದ ಸಚರಮ್, ಸಿಂಬೊಗೊಗನ್ ಮತ್ತು ಹೆಟೆರೊಪೊಗಾನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಮೇವುಗಳಾಗಿವೆ. ಸಫಾರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೀಪನಕೆರೆ, ಚೆನ್ನಮನಕೆರೆ, ಗೌಡನಕುಂಟೆ ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿಕುಂಟೆ, ಗೌಡನಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ೫ ಜಲಮೂಲಗಳಿವೆ. ಈ ಜಲಮೂಲಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಸಫಾರಿ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರ್, ಸಾಂಬಾರ್, ಚಿತಾಲ್, ಬಾರ್ಕಿಂಗ್ ಡೀರ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಬಕ್, ಹಾಗ್ ಡೀರ್ ಮತ್ತು ನೀಲ್ಗೈ ಸೇರಿವೆ. ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ಕಾಡು ಹಂದಿ, ಮುಳ್ಳುಹಂದಿ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಕರಡಿ ಸಫಾರಿ
ಸಫಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಈ ವಿಭಾಗವು ತೆರೆದ ಒಣ ಕಂದಕದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮುಕ್ತ ಶ್ರೇಣಿಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕಂದಕದ ಹೊರಗೋಡೆಯು ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳಿಂದ ಹುದುಗಿದೆ. ಈ ಸಫಾರಿಗೆ ಪಂಚವಟಿ, ಚಿತ್ರಕೂಟ, ಕಿಷ್ಕಿಂದ, ಡಾ. ಜಿಕೆವಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವ ಎಂಬ ೦೫ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಡಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಕರಡಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ೧೦೦ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಕರಡಿಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಲಂದರ್‌ಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಿಂಹ ಸಫಾರಿ
ಸಫಾರಿಯನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಸುಮಾರು ೫.೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ಸುಮಾರು ೧೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಎತ್ತರದ ಚೈನ್ ಲಿಂಕ್ ಜಾಲರಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಚೈನ್ ಲಿಂಕ್ ಜಾಲರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮನೆಗೆ ೧೧ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ೧೧ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹಗಲಿನ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗಾಗಿ ಮರುಪಡೆಯುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಫಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹುಲಿ ಸಫಾರಿ
ಸಫಾರಿಯನ್ನು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಸಫಾರಿ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗಿರುವ ೩ ಘಟಕಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಗಡಿಯು ತೆರೆದ ಕಂದಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸರಪಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲರಿ ಬೇಲಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೧ ಕೊಠಡಿಗಳ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಪ್ಪಯ್ಯ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯು ೨ ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮನೆಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ೧೦ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವೈಟ್ ಟೈಗರ್ ಸಫಾರಿಯು ೨ ಪ್ರಾಣಿ ವಸತಿ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೮ ಪ್ರಾಣಿ ಹಿಡುವಳಿ ಕೊಠಡಿಗಳಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಿಡುವಳಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಯನ್ ಸಫಾರಿಯಂತೆ, ಗುರುತಿಸಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಸಫಾರಿಗೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೃಗಾಲಯದ ನೀತಿ ೧೯೯೮, ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಾಲಯಗಳು ಅನಾಥ, ನಿರಾಕರಣೆ, ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಸೂಕ್ತವಾದ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯವು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಅದು ಆದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ೧೭.೫೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.
ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಪಾರ್ಕ್
೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಕೇಂದ್ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಚಿವರಾದ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಿಟ್ಟೆ ಆವರಣವನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಇದು ೭.೫ ಎಕರೆ (೩೦೦೦೦ ಚದರ ಮೀಟರ್) ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ  ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಆಡಿಯೊವಿಶುವಲ್ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚಿಟ್ಟೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯ, ಪಾಲಿ-ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆವರಣ, ೧೦೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ (೧೦೦೦ ಚದರ ಮೀಟರ್) ಆಗಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯದೊಳಗೆ, ಇಪ್ಪತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜಾತಿಯ ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪರಿಸರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಆರ್ದ್ರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನವಾಗಿದ್ದು, ಕೃತಕ ಜಲಪಾತ ಮತ್ತು ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂರಕ್ಷಣಾಲಯವು ಎರಡನೇ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ಗುಮ್ಮಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಡಿಯೋರಾಮಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ದತ್ತು ಯೋಜನೆ
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಪುಷ್ಟೀಕರಣ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರವಾದ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ದತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇವು, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಆರೈಕೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳು, ಐದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ಬಾರಿಯ ಪೂರಕ ಪಾಸ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರ ಅಥವಾ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು, ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಮೃಗಾಲಯದ ಸಂದರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳು, ಜೀವನಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜಾಗೃತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವೇಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಕ್ರಮೇಣ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಇದು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬದ್ಧತೆಗಳು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸಮಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದ್ಧತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಯುವಕರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಪ್ರಾಣಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ: ವಜ್ರ, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚು. ಈ ವರ್ಗಗಳು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಪ್ರತಿ ತರಗತಿಯೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಉಪ-ವರ್ಗಗಳಿವೆ.
ವಜ್ರ ವರ್ಗವು ಆನೆ ( ₹ ೩೦೦ ೦೦೦), ಹುಲಿ ( ₹ ೨೦೦ ೦೦೦), ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ( ₹ ೧೫೦ ೦೦೦) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಚಿನ್ನದ ವರ್ಗವು ಭಾರತೀಯ ಚಿರತೆ, ಸೋಮಾರಿ ಕರಡಿ, ಗೌರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ( ₹ ೫೦ ೦೦೦). ಗೋಲ್ಡನ್ ಜಾಕಲ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಗ್ರೇ ವುಲ್ಫ್, ಸ್ಟ್ರೈಪ್ಡ್ ಹೈನಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ( ₹ ೩೦ ೦೦೦) ಚಿನ್ನದ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ನಂತರದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಪಾಟ್-ಬಿಲ್ಡ್ ಪೆಲಿಕನ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹೆಡೆಡ್ ಐಬಿಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುವುದು ₹ ೨೫ ೦೦೦ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರಿಚ್, ರಿಯಾ, ಎಮು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ₹ ೨೦ ೦೦೦. ಬೆಳ್ಳಿಯ ವರ್ಗವು ತನ್ನ ವಿವಿಧ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ, ಸಾಂಬಾರ್, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಮಕಾವ್, ಹಸಿರು ರೆಕ್ಕೆಯ ಮಕಾವ್, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ₹ ೧೫ ೦೦೦ಮತ್ತು ಜಂಗಲ್ ಕ್ಯಾಟ್, ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಾರ್ನ್‌ಬಿಲ್, ಗಲಾಹ್, ಬ್ಲೂ ಕ್ರೌನ್ ಪಾರಿವಾಳ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ₹ ೧೦ ೦೦೦ ಕ್ಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಂಚಿನ ವರ್ಗವು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಮಾಣದ ಉಪ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿ ದತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ (ಸಿಎಸ್ಆರ್) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೇವಿನ ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು ೫% ರಿಂದ ೧೦% ಅನ್ನು ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ದತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಭಾವನೆಯನ್ನು ₹ ೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನದ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ದತ್ತುವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ೨೦೨೦ - ೨೦೨೧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದೆ, ವಾರದ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಮಂಗಳವಾರ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಾರದ ಐದು ದಿನಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಸೋಮ-ಶುಕ್ರ). ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭೇಟಿಗೆ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲು ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರವಾಸಿಗರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಸ್ವಯಂ-ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನಂತರದ ಮಾಲಿನ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೊಡುಗೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾದರೂ, ಇದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ಜೈವಿಕ ಉದ್ಯಾನವನವು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹಲವಾರು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚೀನಾದ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಚೀನಾದ ಕದನ ಕಲೆಗಳು
ಚೀನಾದ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನ ಕಲೆಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚೀನಾದ ಆಡು ನುಡಿಯ ಶಬ್ದ ವೂಶು   ಮತ್ತು ಕುಂಗ್ ಫೂ   (  ಪಿನಿಯಿನ್ : ಗಾಂಗ್‌ಫೂ) ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುವುದಿದೆ, ಇದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾಳಗ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇವತ್ತಿನ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಗುರು ಭೋಧೀಧರ್ಮರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಕಲರಿಪಯಟ್ಟುವಿನಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತ ಬಂದು ವೂಶುವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಈ ಕಾಳಗ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ವಯ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ್ನು ಕದನ ಕಲೆಗಳ "ಕುಟುಂಬಗಳು" (家, jiā), "ಒಳಪಂಗಡಗಳು" (派, pài) ಅಥವಾ "ಶಾಲೆಗಳು" (門, ಪುರುಷರು) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷಗುಣಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೂಗನ್ನು ಅಣುಕಿಸುವದರ ಜೊತೆಗೆ ಭೌತಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ಅಥವಾ ಚೀನಿಯರ ತತ್ವಗಳಿಂದ, ಧರ್ಮಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ತರಬೇತಿಯ ವೈಖರಿ. ಗಿ ಕೌಶಲ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಕೆಲವು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕ ವೆಂದು ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ (内家拳, nèijiāquán), ಇನ್ನಿತರವು ಮಾಂಸ ಖಂಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಹಾಗೂ ರಕ್ತನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದ್ಧಿಸಿದಂತಹವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ (外家拳, wàijiāquán). ಉತ್ತರ (北拳, běiquán) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ  (南拳, nánquán) ಎಂಬ ಭೂಗೋಳಿಕ ವಿಂಗಡಣೆಯೂ ಸಹಾ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಗೀಕರಣ.
ಶಾಬ್ದಿಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾರ್ಥ[ಪರಿಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರ]
Wǔshù ಅಕ್ಷರಶ: ಅರ್ಥವೆಂದರೆ "ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕದನ ಕಲೆ". ಇದು ಎರಡು ಪದದಿಂದ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ 武術: 武 (wǔ), ಅರ್ಥವೆಂದರೆ "ಕದನ" ಅಥವಾ "ಸೇನೆ" ಮತ್ತು 術 (shù), ಇದು "ಶಿಸ್ತು", "ನಿಪುಣತೆ" ಅಥವಾ "ಕ್ರಮ." ಬರೀ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದಿಂದ (tàolù 套路) ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯ ಅಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಕ್ರೀಡೆ ಗೆ ವೂಶೂ  ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ.
"ಕುಂಗ್ ಫೂ"ವಿನ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ
ಚೀನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಕುಂಗ್ ಫೂ ಶಬ್ದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ನಿಪುಣತೆಗೆ, ಅದು ಕದನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂದ್ಧಿಸಿದ್ದು ಅಲ್ಲದೇ ಇದ್ದರೂ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ವೂಶೂ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ಕದನ ಕಲೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ  ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಬ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಚೀನ ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ ಈ ಕದನ ಕಲೆಯ ಮೂಲೋದ್ದೇಶ ಸ್ವಯಂ-ರಕ್ಷಣೆ, ಬೇಟೆಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ತರಬೇತಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೈ-ಕೈ ಮಿಲಾಯಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ತರಬೇತಿಯು ಪ್ರಾಸೀನ ಚೀನಿ ಸೈನಿಕರು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.
ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಶ್ಯಾಂಗ್ ಡೈನಾಸ್ಟಿಯ (1766–1066 BCE) ಶೌಬೋ ಮತ್ತು 7ನೇ ಶತಮಾನದ BCEಯ ಜಿಯಾಂಗ್ ಬೋo (ಸಂಡಾ ಮಾದರಿಯದು) (手搏) ಎರಡು ಕೂಡ ಚೀನಿಯರ ಕದನಕಲೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. 509 BCEನಲ್ಲಿ ಕನ್‌ಫ್ಯೂಷಿಯಸ್, ಲೂ ಪ್ರದೇಶದ ಡೂಕ್ ಡಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೂ ಕೂಡ ಈ ಕದನಕಲೆ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಲೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲದ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೂ ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಜ್ಯೂಯೆಲಿ ಅಥವಾ ಜಿಯಾವೋಲೊ  (角力) ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಈ ಕಾಳಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್ (1ನೇ ಶತಮಾನ BCE)ನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿರಶನಗಳು, ಎಸೆಯುವುದು, ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಕುಶಲ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಶರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ದಾಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ವಿನ್ ಡೈನಾಸ್ಟಿಯ (221–207 BCE) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡಿತು. ಮಾಜಿ ಹ್ಯಾನ್ ನ (206 BCE – 8 CE) ಹ್ಯಾನ್ ಚರಿತ್ರೆ ಗ್ರಂಥ ಸೂಚಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಗಳ ದಾಖಲೆಯಂತೆ, ಶೌಬೋ (手搏) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ,"ಹೇಗೆ" ಎಂಬ ಕೈಪಿಡಿ ಇರುವ, ನೋ- ಹೋಳ್ಡ್ಸ್-ತಡೆಗಟ್ಟಿದ ಶಸ್ತ್ರರಹಿತ ಕಾಳಗಕ್ಕೂ ಜ್ಯುಎಲಿ ಅಥವಾ ಜಿಯೋಲಿ (角力) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ಕ್ರೀಡೆಗೂ ಸರಿಯಾದ ವಿಂಗಡನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮಲ್ಲಯುದ್ಧವೂ ಕೂಡ ಶಿ ಜಿ ಯ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯನ್ ಎಂದು ಸಿಮಾ ಕ್ವೀಯನ್ ಬರೆದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿರುತ್ತದೆ (ca. 100 BCE).
"ಗಟ್ಟಿ" ಮತ್ತು "ಮೃದು" ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯೊಳಗೊಂಡ ಕೈ-ಕೈ ಮಿಲಾಯಿಸುವ ಕಾಳಗದ ತತ್ವವು, (5ನೇ ಶತಮಾನದ BCE)ಯ ವೂ ಮತ್ತು ಯ್ಯೂಎ ನ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಆಂಡ್ ಆಟಮ್ ಅನಾಲ್ಸ್ ನ ಕಥೆ ಮೇಯ್ಡನ್ ಆಫ್ ಯ್ಯೂಎ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಟಾಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ, ಖಡ್ಗ ನೃತ್ಯದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಲಿ ಬಾಯಿಯ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಡು ಮತ್ತು ಯ್ಯುಎನ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ, ಜಿಯಾಂಗ್ಪು (ಸುಮೊ ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿ)ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನಿವಾಸಗಳು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ವೂಶೂನ ಆಧುನಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಡಾಓಇಸ್ಟ್ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳು ಟಾಓ ಇನ್ ಅಭ್ಯಸಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಕೊನೆ ಪಕ್ಷ 500 BCEಯಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆನ್ನಬಹುದಾದ ಟಾಯ್ ಚಿ ಚ್ಯೂವಾನ್ ಗೆ ಮೂಲ ಪ್ರವರ್ತಕವೆನ್ನಬಹುದು ಹಾಗೂ ಕ್ವಿಗಾಂಗ್ ನ ಭೌತಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮದಂತಿರುತ್ತದೆ. 39–92 CEನಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾನ್ ಕು ಬರೆದ ಹ್ಯಾನ್ ಶೂ (ಮಾಜಿ ಹ್ಯಾನ್ ರಾಜ ಸಂತತಿ)ಯಲ್ಲಿ "ಕೈ ಕಾಳಗದ ಬಗ್ಗೆ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯ"ಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. 220 BCEನಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೈದ್ಯ, ಹ್ಯೂಆ ಟುಓ, ಹುಲಿ, ಜಿಂಕೆ, ಕೋತಿ, ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಯ-"ಫೈವ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್ ಪ್ಲೇ" ಎಂಬುದನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮದೆಡೆಗೆ ಡಾಓಇಸ್ಟ್ ತತ್ವದವರಿಗಿರುವ ಆಲೋಚನೆಯ ಪ್ರಭಾವವು ಚೀನಿಯರ ಕದನ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿರತ್ತದೆ. ಶಾಶ್ವತವೆನ್ನಬಹುದಾದಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಕಾಳಗದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ "ಎಂಟು ಶಾಶ್ವತಗಳು" ಎಂಬ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಡಾಓಇಸ್ಟ್ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಆಧುನಿಕ ಯುಗ
ಇವತ್ತಿನ ಕಾಳಗದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅದರ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತ ಬಂದು ಅದು ಇವತ್ತು ಹೇಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೋ ಆ ರೀತಿ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬಗೂವಾ, ಡ್ರಂಕನ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಈಗಲ್ ಕ್ಲಾವ್, ಫೈವ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್, ಹ್ಸಿಂಗ್ I, ಹುಂಗ್ ಗಾರ್, ಲಾ ಗಾರ್, ಮಂಕಿ, ಬಾಕ್ ಮೇಯ್ ಪೈ, ಪ್ರೇಯಿಂಗ್ ಮಂಟಿಸ್, ಫ್ಯೂಜಿಯನ್ ವೈಟ್ ಕ್ರೇನ್, ವಿಂಗ್ ಚುನ್ ಮತ್ತು ಟಾಯ್ ಚಿ ಚೂವಾ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.
1900-01ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಸಮರಸವಾದ ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದುಗಳು ವಿದೇಶದಿಂದ ಬಂದು ನೆಲೆಸುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಚೈನಾದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಷನರಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದವು. ಈ ರೀತಿ ಕದನಕಲೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಮುಖಾಂತರ ಎದ್ದು ನಿಲ್ಲುವುದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸರ್ ಬಂಡಾಯಗಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಮಂಚೂ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿ, ಎಂಪರರ್ ದೋವಾಗರ್ ಸಿಕ್ಸಿಗಳು ವಿದೇಶಿ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನು ಹದ್ದು ಬಸ್ತಿನಲ್ಲಿಡಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಬಂಡಾಯಗಾರರ ಸೋಲಿನಿಂದಾಗಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯ ಕೊನೆಗಾಣಿತು ಮತ್ತು ಚೀನಿಯರ ಗಣರಾಜ್ಯ ಉದಯವಾಯಿತು.
ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅವಧಿ (1912–1949)ರ ಘಟನೆಗಳು ಇವತ್ತಿನ ಚೀನಿಯರ ಕದನ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿರುತ್ತದೆ. ಕ್ವಿಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಬೀಳುವುದರ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಯರ ದಾಳಿ ಹಾಗೂ ಚೀನಿಯರ ನಾಗರೀಕ ಸಮರದ ಸಂಕ್ಷೋಭೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯರ ಕದನ ಕಲೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯಜನರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಟುಕುವಂತಹದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕದನಕಲೆಯ ನಿಪುಣರಿಗೆ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಬಹಿರಂಗ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಈ ಕದನಕಲೆಯು ಕೂಡ ಒಂದು ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ’ತರಬೇತಿ ಕೈಪಿಡಿಗಳು’ (拳谱) ಪ್ರಕಟವಾದವು, ತರಬೇತಿ ಅಕಾಡಮಿಯೇ ತೆರೆಯಲ್ಪಟಿತು, ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಕದನಕಲೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರು ಸಾಗರದಾಚೆಯೂ ತೆರಳಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕೊಡುವಂತಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಚೀನಾದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಕದನಕಲೆಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ರಚನೆಗೊಂಡವು ಹಾಗೂ ಸಾಗರದಾಚೆಯಿರುವ ಚೀನಿಯರ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ದಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಘೋಶೂ ಅಕಾಡಮಿ (ಜೋಗ್ಯಾಂಗ್ ಘೋಷೂಗುವಾನ್, 中央國術館/中央国术馆) 1928 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತು ಜಿಂಗ್ ವೂ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (精武體育會/精武体育会) ಹ್ಯೂಓ ಯುವಾಂಜಿಯಾ 1910ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು- ಎರಡೂ ಚೀನಿಯರ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ರೂಪಗೊಂಡ ಸಂಘಟನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ. 1932ರಿಂದೀಚೆ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸರಕಾರಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಈ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿತು. ಬರ್ಲಿನ್‌ನಲ್ಲಿ 1936ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 11ನೇ ಓಲೈಂಪಿಕ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಚೀನೀಯ ಒಂದು ಗುಂಪು ಈ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು, ವಿದೇಶಿಯರ ಮುಂದೆ ಇದು ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇದೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆ ಎಂದು ಜನ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1, 1949ರಂದು ಕೊನೆಗಂಡ ಚೀನಿಯರ ನಾಗರೀಕ ಸಮರ ಮತ್ತು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಚೀನಿಯರ ಕದನಕಲೆ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಕದನಕಲೆಯ ಕಲಾವಿದರು PRCಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತೈವಾನ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಗೈಯ್ದರು. ಈ ಮಾಸ್ಟರುಗಳು ಕಡಲಾಚೆಯ ಚೀನಿಯರು ಎಂದಷ್ಟೇ ನೋಡದೆ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯರಿಗೂ ಅದನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಮುಂದಾದರು.
ಚೈನಾದೊಳಗಡೆ ಈ ಕದನಕಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿ (1969–1976)ರ ಗೊಂದಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆವಂತೆ ಈ ಕದನಕಲೆಯನ್ನೂ ಮಾವೋವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲು, ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೈನಾ ದವರು ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರು. PRCಯು ಸಮಿತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವೂಶೂ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಕದನಕಲೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಕದನಕಲೆ ಕಲಿಸುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಹೊಸ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು, ವಿಧ್ವಂಸಕ ಸ್ವಯಂ ರಕ್ಷಣೆ ಮುಂತಾದ ಕದನಕಲೆಯ ಅಂಶಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯ ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂದ್ಧದಿಂದ ದೂರವುಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಬಳಸುವ ಆಡುಮಾತಿನ ಶಬ್ದ ಗೋಂಗ್‌ಫೂ ಗಿಂತ ವಾಗ್ಮೀತಾಕಲೆಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕುಓಶು ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಅಥವಾ ಗುಓಶು ಅಂದರೆ "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲೆ" ಎಂದೂ ಆಗುತ್ತದೆ), ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಇರಾದೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 1958ರಲ್ಲಿ, ಸರಕಾರವು ಆಲ್-ಚೈನಾ ವೂಶೂ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅದರಡಿಯಲ್ಲಿ ತಂದಿತು. ಚೀನಾ ಸರಕಾರದ ಭೌತಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯ ಕಮೀಷನ್ ಕಛೇರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ವೂಶೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುಣ ಮಟ್ಟವನ್ನು, ಕಲಿಕಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕಲಿಸುವವರ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೂಶೂವನ್ನು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೆರಡಲ್ಲೂ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. (1976–1989)ರ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ತತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೃಷ್ಠಿಕೋನಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತೆಲ್ಲಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅದುಮಿಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ವಿರಾಮಕೊಡಲಾಯಿತು. 1979ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯ ಭೌತಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡೆಯ ಆಯೋಗವು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯ ತಂಡವನ್ನು ವೂಶೂವಿನ ಕಲಿಕಾ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಪುನರ್ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಿರುತ್ತದೆ. 1986ರಲ್ಲಿ, ವೂಶೂವಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತದಡಿ ತರಬೇಕೆಂದು ’ದಿ ಚೈನೀಸ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವೂಶೂ’ ಎಂಬ ಸಂಸಥೆಯನ್ನು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೈನಾದವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಸರಕಾರದ ಕ್ರೀಡೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ರಾಜ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಆಯೋಗ (ದಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ) 1998ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೀರ್ಮಾನದಿಂದ ಸಂಘಟಿತ ಕ್ರೀಡೆಯ ಭಾಗಶ: ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರವೂಳಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಡೆವ ನಾಣ್ಯದಂತೆ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾದ ಒಳಗಡೆ ನಡೆವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ವೂಶೂವಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು, ಚೀನಿ ಸರಕಾರವೇ ಪ್ರಮೋಟ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆ ಇಂದು ಚೀನಿಯರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಶೈಲಿಗಳು
ಚೀನಾಗೆ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಇತಿಹಾಸವೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಶೈಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಭಿನ್ನವೆನ್ನಬಹುದಾದ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಒಂದೊಂದೂ ಅದರದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಐಡಿಯಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವನ್ನು "ಕುಟುಂಬಗಳು" (家, ಜಿಯಾ), "ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ" (派, ಪೈ) ಅಥವಾ "ಶಾಲೆಗಳು (門, ಪುರುಷರು) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಶೈಲಿಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನವಲನವನ್ನು ಅಣುಕಿಸುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಾನಾ ವಿಧವಾದ ಚೀನಿಯರ ತತ್ವಚಿಂತನೆ, ಪುರಾಣ ಹಾಗೂ ದಂತಕತೆಗಳಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಶೈಲಿಗಳು ಭಾರ ಎಳೆಯುವಂತ ಕ್ವೀ ರೀತಿಗೆ ಸಜ್ಜಾದಂತೆ ಇದ್ದರೆ ಮತ್ತೂ ಕೆಲವು, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲು ಎರಡು ರೀತಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ : ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಾಹ್ಯ (外家拳) ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ  (内家拳). ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ಅವುಗಳು ಉಗಮವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉತ್ತರ ದ್ದು ಎಂದು (北拳) ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದ್ದು ಎಂದು (南拳) ಚೀನಾದ ಯಾವ ಭಾಗದಿಂದ ಅದು ಉಗಮವಾಗಿರುವುದು ಎನ್ನುವುದರ ಮೇಲೆಯೂ ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಯಾಂಗ್ಟ್‌ಜೀ ನದಿಹತ್ತಿರ ಉಗಮವಾದ ಕಲೆಗೆ (ಚಾಂಗ್ ಜಿಯಾಂಗ್); ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ನಗರದ ಬಳಿಯಿಂದ ಉಗಮವಾದುದಕ್ಕೆ ಆ ಪ್ರದೇಶ ಯಾ ನಗರದ ಹೆಸರಿನಿಂದಲ್ಲೂ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಶೈಲಿಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಶೈಲಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಉತ್ತರದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆಗರಿ ಬಲವಾದ ಒದೆತಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ಲ್ಯೂವಿಡ್ ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರ ಚಲನವಲನವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣದ್ದರಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ತೋಳು ಮತ್ತು ಕೈಚಳಕ, ಅಲುಗಾಡದೆ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಲಿನ ಕೆಲಸವಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಶೈಲಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಂಗ್ಕುವಾನ್ ಮತ್ತು ಜಿಂಗ್ಯೀಕ್ವಾನ್ ಸೇರಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಶೈಲಿಗೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಬಾಕ್ ಮೇಯಿ, ಚಾಯ್ ಲೀ ಫಟ್ ಮತ್ತು ವಿಂಗ್ ಚುನ್. ಈ ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ಧರ್ಮ,ಅಣುಕು-ಶೈಲಿ (象形拳) ಮತ್ತು ಹಂಗ್ ಗಾರ್ (洪家)ನಂಥ ಕುಟುಂಬ ಶೈಲಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ವರ್ಗೀಕರಣ ಹೇಗೆ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ತರಬೇತಿ ವೈಖರಿ ಮಾತ್ರ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಅಗಲಿ, ಕೆಲವು ಅನುಭವಸ್ಥ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಕಲಾವಿದರು ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವಾಗ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ತರದ ಒದೆತದ ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ದೇಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶೈಲಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆಂತರಿಕ ಶೈಲಿಯೋ ಬಾಹ್ಯ ಶೈಲಿಯೋ ಅನೇಕ ಶೈಲಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಲಘು ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಒದೆತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ನಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಅದು ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಅಪೂರ್ಣವೇ ಆಗುತ್ತದೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿಯೇ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಗ ಅದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವೆನ್ನಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ.
ತರಬೇತಿ
ಚೀನೀಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತದೆ : ಅಡಿಪಾಯ, ಆಕಾರಗಳು, ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ; ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳದ್ದೇ ಆದ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ತತ್ವಚಿಂತನೆ, ನೈತಿಕತೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ ಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯು ಗೌರವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ತರಬೇತಿಯೆಂದರೆ ಚೀನಿಯರ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅರಿವನ್ನು ಕೊಡುವುದೂ ಆಗಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಅಡಿಪಾಯಗಳು
ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಅಡಿಪಾಯಗಳು (基本功) ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೆಂದರೆ ಯಾರೇ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಇದಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ತರಬೇತಿ ಅಸಾಧ್ಯ ; ಮೂಲಗಳು ಅಥವಾ ಅಡಿಪಾಯಗಳು ಮೂಲಾಂಕುರ ತಂತ್ರಗಳಾದ,ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗಳಿರುವ ಸಮತೋಲನ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಡಿಪಾಯದ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸರಳ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ-ಮತ್ತೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಅಡಿಪಾಯದ ತರಬೇತಿಯ ಇತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಅವು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದು ಅಂದರೆ ಸ್ಟ್ರೆಚಿಂಗ್, ಧ್ಯಾನ ಬಡಿಯುವುದು, ಎಸೆಯುವುದು ಅಥವಾ ಎಗರುವುದು. ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾಂಸಲಗಳು, ಕ್ವಿ ಅಥವಾ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ದೇಹವು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಈ ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯಲ್ಲು ಮುಂದುವರೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕದನಕಲೆಯ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಅಡಿಪಾಯದ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾತುಗಳೆಂದರೆ : "内外相合，外重手眼身法步，内修心神意氣力."
ಇವುಗಳನ್ನು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡುವುದಾದರೆ ಅದು ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ :
"Train both Internal and External. External training includes the hands, the eyes, the body and stances. Internal training includes the heart, the spirit, the mind, breathing and strength."
ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗಳು
ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗಳು (ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಅಥವಾ 步法) ಎಂದರೆ ಕದನಕಲೆಯ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೇಹದ ಭಂಗಿಗಳು. ಇವು ಕಾಳಗ ಮಾಡುವವನ ಅಡಿಪಾಯ ಮತ್ತು ಭವ್ಯಕರೀಸಿದ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರತಿ ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲುವ ಸ್ಥಾನದಿಂದ, ತೂಕದ ಹಂಚಿಕೆಯಿಂದ, ದೇಹವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೈಖರಿಯಿಂದ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೊಡೆತದ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ನಿಂತ ನಿಲುವಿನಲ್ಲೇ ಅಭ್ಯಸಿಸಬಹುದು, ಇದರ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯುಕ್ತವಾಗಿ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಪದೇ-ಪದೇ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು. ಕುದುರೆ-ಸವಾರಿ ಭಂಗಿ (骑马步/马步 ಕಿ ಮಾ ಬು/ಮಾ ಬು) ಮತ್ತು ಬಾಗುವ ಭಂಗಿಗಳು ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಧ್ಯಾನ
ಅನೇಕ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಧ್ಯಾನ. ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ತದೇಕಚಿತ್ತವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ಧ್ಯಾನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಿಗಾಂಗ್ ತರಬೇತಿಗೆ ಒಳ್ಳೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ವಿಯ ಬಳಕೆ
ಅನೇಕ ಕದನಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ವೀ ಅಥವಾ ಚಿ  (氣/气) ಯನ್ನು ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕ್ವೀ ಅನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ "ಜೀವ ಶಕ್ತಿ" ಎಂದು ನಾನಾ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಇದು ಜೀವರಾಶಿಗಳ ಚಲನವಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ ; ಮೂಳೆಗಳ ಸರಿಯಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಫಾ ಜಿನ್ ಅಥವಾ ಜಿನ್ ); ಅಥವಾ ತತ್ವಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕದನಕಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆಯೂ ಇರಬಹುದು. ಈ ಅರ್ಥಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಂದೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ.
ಕ್ವಿ ಶಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಐಡಿಯಾಗಳಿವೆ ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಅದನ್ನು ಒಬ್ಬರ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲೂ ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ : ಇದನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗುರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ವಿಗಾಂಗ್. ಕೆಲವು ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಿಟ್ಟರೆ ಅದು ಕ್ವಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಡಿಮ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ತತ್ವವು ಅಕ್ಯೂಪ್ರೆಶರ್ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತರಬೇತಿ
ಅನೇಕ ಚೀನಿಯರ ಶೈಲಿಗಳು, ದೇಹದ ಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮರ ತಂತ್ರದ ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವ ಚೀನಿಯರ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತದರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಬೇಸಿಕ್ಸ್ ಅಂದರೆ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಅಡಿಪಾಯ, ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯ ತರಬೇತಿ ಆದ ಮೇಲೆಯೇ ಅವನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತರಬೇತಿಗೆ (ಕ್ವಿಕ್ಸೀ 器械) ಅರ್ಹನಾಗುವುದು. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲತತ್ವವೆಂದರೆ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನೂ ದೇಹದ ಒಂದು ಅಂಗ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು. ಫುಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಇದೇ ಅಗತ್ಯಗಳು ಮೂಲ ತತ್ವಗಳಾಗಿವೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ತರಬೇತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿಯೊಡನೆ ಫಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಆನಂತರ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯ ತರಬೇತಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ವೂಶೂವಿನ ಹದಿನೆಂಟು ಮುಷ್ಟಿ (ಶಿಬಾಬಾಂಬಿಂಗ್‌ಕ್ವೀ 十八般兵器) ಗೆ ಅನೇಕ ತರಬೇತಿಯ ಮಾದರಿಗಳಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಯುದ್ಧಗಳ ಪರಿಣಿತಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆ
ಅನ್ವಯಿಸುವುದು ಎನ್ನುವುದು ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಬಳಕೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ತಂತ್ರವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಮಾರ್ಶಿಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನುವರ್ತನಶೀಲವಾಗಿರದ ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳಾದ ಪುಷಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಂಭವಿಸುವುದು ಸ್ಪರ್ಷದ ನಾನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ.
ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಒಂದೊಂದು ಶೈಲಿಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವತ್ತು, ಅನೇಕ ಶೈಲಿಗಳು ಹೊಸ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕಾಳಗದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯುಳ್ಳ ವ್ಯಾಯಾಮದೆಡೆಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ; ಈ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅರೆ-ಅನುವರ್ತನಶೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅದು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಲು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಂತ ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ’ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್' ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇರುವ ಕಾಳಗದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಆದಷ್ಟೂ ಕಡಿಮೆ ಏಟು ಅಥವಾ ಗಾಯವಾಗುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಚೀನಿಯ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲೀಯ್ ಟಾಯ್ (擂臺/擂台, ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯ ಕಾಳಗ) ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡಾ (散打) ಅಥವಾ ಸ್ಯಾನ್‌ಶೌ (散手) ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾದ ಲೀಯ್‌ಟಾಯ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಮದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸಬಹುದು. ಸ್ಯಾನ್ ಶೌ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡಾ ಲೀಯ್‌ಟಾಯ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದೇ ನಿಯಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಯಾನ್ ಶೌ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಡಾದ ನಿಯಮಗಳನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಕಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಚಲನವಲನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ತತ್ವ ಮತ್ತು ಗುಣವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಕಲಾವಿದರು ಚೀನಿಯೇತರರೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಕಿಕ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಿತ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಒಳಗೊಂಡ ಕಾಳಗದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅಥವಾ ಟಾಓಲು   ಅಂದರೆ ಚೀನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತವಾದ ಚಲನವಲನ ಸರಣಿಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಲಂಬದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಕಾರಗಳು, ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ ಇದನ್ನು ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆನ್ನುವ ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಗಂಭೀರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅಭ್ಯಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬೇಕು-ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇವತ್ತು ಅನೇಕರು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಇವು ಕಾಳಗ ಅನ್ವಯಿಸುವೆಡೆ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್, ಡ್ರಿಲ್ ಹಾಗೂ ಕಂಡೀಷನಿಂಗ್ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಮಸುಕಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಕಾರಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಫ್ಲೆಕ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ, ಆಂತರಿಕ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯ ಬಲವನ್ನು, ವೇಗ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಮಿನಾವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಲ್ಲದೆ ಸಮತೋಲನ ಹಾಗೂ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನೂ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅಳತೆಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಶೈಲಿಗಳಂತೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರವನ್ನೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಳ್ಳೆ ಹರಿವು, ಧ್ಯಾನ, ಬಾಗುವಿಕೆ, ಸಮತೋಲನ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವಾಸ್ತವಿಕತೆ, ಬಳಸುವಿಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅನೇಕ ತರಬೇತುದಾರರು ಆಗಾಗ್ಗೆ "ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದೇವೆ ಅಂದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿ ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಅಂದುಕೊಂಡು ಮಾಡಿ" ಎನ್ನುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದೆಂದರೆ ಅದು "ಸೋಲೋ ಪ್ರಕಾರ" ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. "ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್" ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಎರಡು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನೀಯುವಂತೆ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಆರಂಭದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಈ ವಿದ್ಯೆ ಚನ್ನಾಗಿ ಪರಿಚಯ ಇರುವವರಿಗೂ ಮೂಲ ತತ್ವಗಳೊಡನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕೊಡಲೂ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವಾದ
ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕ್ರೀಡಾ ಕಾಳಗದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳು ಟೀಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ ಕಾರಣ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅನ್ವವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಕಲೆಗೆ ಒಲಿದಂತೆ ಇದೆ ಎಂಬುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಆ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮತ್ತು ಕಾಳಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಶಾಓಲಿನ್, ಭೌತಿಕ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪಾರ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯೊಡನೆ ಏಕೆ ಈ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿ ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದು ಆಚಿನಿಂದ ಬಂದವರು ಯಥಾವತ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ವೂಶೂ
ಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆಯಿಂದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲೂ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಂತೂ ಇಡೀ ಜೀವನ್ಪೂರ್ತಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಆಧುನಿಕ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಶೈಲಿಗಳೂ ಕೂಡ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಈ ಶೈಲಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲೆಂದೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ರೂಪಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇದರಲ್ಲಿ ದೊಂಬರಾಟದಂತಹ ಆಕ್ರೋಬ್ಯಾಟಿಕ್ ಎಗರಾಟವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸುಂದರವಾಗಿರುವಂತೆ ಕೆಲವು ಚಲನವಲನಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಅಭ್ಯಾಸಿಯು ಪ್ರದರ್ಶನ ಯೋಗ್ಯ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅವನನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು  ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳು ಇವತ್ತಿನ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವಂತಹುದಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಕಲೆ ತನ್ನ ಮೂಲ ತತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು "ಹೂವಿನಂಥಹ ಮುಷ್ಟಿ ಗುದ್ದುಗಳು ಹಾಗೂ ಕಿಕ್‌ಗಳೆಲ್ಲಾ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಿರುವಂತಹುದು".
"ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ನೈತಿಕತೆ"
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಶಾಲೆಗಳು ಶಾಓಲಿನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳಂತೆ ಮಾರ್ಶಿಯ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ವಂತ ರಕ್ಷಣೆ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳದೇ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ತತ್ವವನ್ನೂ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ವೂಡೇ (武 德) ಅನ್ನು "ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ನೈತಿಕತೆ ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ "ವೂ" (武), ಅಂದರೆ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್, ಹಾಗೂ "ಡೇ" (德) ಎಂದರೆ ನೈತಿಕತೆ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ವೂಡೇ (武德) ಎರಡು ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ; "ನೈತಿಕತೆಯ ಕಾರ್ಯ" ಮತ್ತು "ಮನಸ್ಸಿನ ನೈತಿಕತೆ". ನೈತಿಕ ಕಾರ್ಯವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂದ್ಧಗಳ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ; ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಮನಸ್ಸು (ಕ್ಸಿನ್, 心) ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಮನಸ್ಸಿನ ನಡುವೆ (ಹ್ಯೂಯಿ, 慧) ನೈತಿಕತೆಯ ಆಂತರಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮ ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಪರಮಾವಧಿ ಇಲ್ಲದ (ವೂಜಿ, 無 極) ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪುವುದು (ಇದು ಟಾಓಇಸ್ಟ್ ತತ್ವದ ವೂ ವೇಯಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂದ್ಧವಿದೆ), ಇಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಎರಡೂ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದಿರುವುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೃತ್ತಿಗಾರರು
ಚರಿತ್ರೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು (武术名师) :
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಚೀನಿಯರ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಏಷಿಯಾದ ಕಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಂತೂ ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಗಳಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಚೀನಿ ಕದನಕಲೆಯು ತನ್ನ ಹುಟ್ಟಿನ-ಬೇರಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಎಷ್ಟೋ ದೂರ ಸಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯು ವೂಕ್ಸಿಯಾ (武侠小说) ಎನ್ನುವ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಚೀನಿ ಶೈಲಿಯ ದೀನರಕ್ಷಣಾ ತತ್ವದ ಅಡಿಪಾಯದ ಕಥೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಮಾಜ (ವುಲಿನ್, 武林) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವಸ್ತುವಿರುತ್ತದೆ. ವುಕ್ಸಿಯಾ ಕಥೆಗಳು ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ 2ನೇಯ ಮತ್ತು 3ನೇಯ ಶತಮಾನ BCEಯವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ರೂಪ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜ ಸಂತತಿಯ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವು ಏಷಿಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಭಾವವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಚೀನಿ ಆಪೇರಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಬೀಜಿಂಗ್ ಆಪೇರಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ನಾಟಕದ ಕಾಲ ಟ್ಯಾಂಗ್ ವಂಶದ ಕಾಲದ ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಸಾಗಿ ಇವತ್ತಿಗೂ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಚೀನಿ ಆಪೇರಾದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕದನಕಲೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರಾಗಿ ಈ ಚೀನಿ ಆಪೇರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾರವನ್ನೇ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಖ ಕಾರಣ ಬ್ರೂಸ್ ಲೀಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 1970ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿರುವುದೆ ಆಗಿದೆ. ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ನಟರುಗಳಾದ ಜೆಟ್ ಲೀ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕೀ ಚಾನ್ ಯವರುಗಳು ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತ ಮುಂದುವರೆದರು. ಚೀನಾದಿಂದ ತಯಾರಾಗಿ ಬರುವ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು "ಕುಂಗ್ ಫೂ ಮೂವೀಸ್" (功夫片) ಅಥವಾ "ವೈರ್-ಫೂ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವೈ-ಫೂ ಅನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕುಂಗ್ ಫೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉತ್ತಮ ಭಾಗವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ವುಕ್ಸಿಯಾ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸಿನಿಮಾ).
ಪಶ್ಚಿಮದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಂಗ್ ಫೂ ಅನ್ನುವುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತೂ ಇದು "ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್" ಅಂತ ಅಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ದಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್ ಟ್ರಿಲಾಜಿ, ಕಿಲ್ ಬಿಲ್ ಮತ್ತು ದಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟರ್ ಹಾಗೂ ಈ ಪಟ್ಟಿ ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳು ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. 1970ರ U.S. TV ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಜಾಲದ ಸರಣಿಗಳು ಕುಂಗ್ ಫೂ  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಚೀನಿ ಕದನಕಲೆಯನ್ನು ದೂರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 60 ಮಾಲಿಕೆಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ TV ಶೋ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನ ತತ್ವ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಜನಮಾನಸಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. TV ಆಕ್ಷನ್ ಮಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಿ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ಈಗಲೂ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಆದರೆ ಅದರ ತತ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಆಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಚೈನೀಸ್ ಮಾರ್ಶಿಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಚೈನೀಸ್ ಥಾಟ್
كونغ فو Wushu Wushu Kung fu കുങ് ഫു Wushu Kung-fu Ушу Вушу Kung Fu
ಆಟಿಸಂ
ನರಮಂಡಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಆಟಿಸಂ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾವಿರ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೋ ಇಬ್ಬರಿಗೆ ಇದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ೧೯೮೦ ರಿಂದ ಇಂದು ಹೆಚ್ಹಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಶಿಶುವಿನಲ್ಲಿ ನರಮಂಡಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನಂತರ ೬ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಾಯಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅನುಮಾನ ಬರಬಹುದು. ನಂತರ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಆಟಿಸಂನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಲಕ್ಷಣವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ- ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂವಹನ, ನಡೆವಳಿಕೆ, ನಿರಾಸಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡುವುದು. ಊಟ ಮಾಡುವ ರೀತಿ ಸಹ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಆಟಿಸಂ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡುವ ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್‍ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್ ಕಿಂಗ್ ನ ಟೇಬಲ್ ಟಾಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿದ್ದ ೧೨ ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನೊಬ್ಬನ ಕಥೆಯಿದೆ. ಲೂಥರ್‍ನ ರಚನೆಕಾರ ಮೆಥಷಿಯಸ್‍ನ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಹುಡುಗ ಪ್ರೇತಾತ್ಮ ಪೀಡಿತ, ಆತ್ಮ ರಹಿತ, ಮಾಂಸದ ಮುದ್ದೆಯೆಂದು ಲೂಥರ್ ತಿಳಿದಿದ್ದ. ಪ್ರಾಚೀನ ಖಚಿತ ದಾಖಲೆಯುಳ್ಳ ಆಟಿಸಂ ಹ್ಯುಗ್ (ಬೋರ್ಸ್) ನದ್ದು. ೧೯೭೪ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬ್ಲೇರ್‍ನ ಸಹೋದರ ಬೋರ್ಸ್‍ನ ವಿವಾಹವನ್ನು ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಜನಾಂಗದ ಹುಡುಗನೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಆಟಿಸಂನ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಲು ಗೋಚರಿಸಿದವು. ವೈದ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀನ್ ಐಟಾರ್ಡ್ ನಡೆವಳಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮುಖಾಂತರ ಆತನಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅನುಕರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿದ್ದ. ಟೆಂಪಲ್ ಗ್ರಾಂಡಿಸ್ ಎನ್ನುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗೆ ಮಗುವಾಗಿರುವಾಗ ಆಟಿಸಂ ಇತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗಿನ ಸೂತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಕೆಗೆ ಆಸ್ಪರ್ಜರ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇದ್ದಿತು. ಇದನ್ನು ಆಕೆ ತನ್ನ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ. ಆಟಿಸಂ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಆಕೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ದೊಡ್ಡಾವಳಾದ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಯಾವುದೇ ವಿಷಯವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿ ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮಾಡಿ ಕಲಿಯುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಆಕೆಯೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ನಾಣ್ಯ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಳದ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋಗಿದ್ದ ನನಗೆ ಏನೂ ಕಾಣುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇದ್ದ ಜನರೆಲ್ಲ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದರು ಯಾವ ಶಬ್ದವು ನನ್ನನ್ನು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ, ಎಚ್ಚರಿಸಲಿಲ್ಲ. ನಾನು ಕಿವುಡಿಯಾಗಿದ್ದೆ. ಥಟ್ಟನೆ ಬಂದ ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದವೂ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಜನರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ತುಂಬ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿಯಗಿದ್ದೆ. ಆಟಿಸಂ ಮಕ್ಕಳು ಮೃದುವಾದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಅಥವಾ ಇತರ ಬಗೆಯ ಸ್ಪರ್ಶಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರರು. ಕೆಲವು ಆಟಿಸಂ ಮಕ್ಕಳು ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಉಡುಪು ಧರಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚಳಿಯಿರುವಾಗ ಕಡಿಮೆ ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ ಹೊರಡಬಹುದು, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಣ್ಣೆ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಬಹುದು. ವಾಸನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಆಟಿಸಂ ಮಕ್ಕಳು ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಜನರ ವಾಸನೆ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆಟಿಸಂ ಇರುವ ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಕೌಶಲಗಳ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಶಾಲಾಪೂರ್ವ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಛೆರೋಗ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಫಿಟ್ಸ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಸ್ ಮನೋವೈದ್ಯ ಯೂಗನ್ ಬ್ಲೂಲರ್ (Eugen bleuler) ಇಚ್ಛಿತ್ತ ವಿಕಲತೆ (ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೆನಿಯಾ) ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಟಿಸ್ಮಸ್(Autismus ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದ ಆಟಿಸಂ) ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ. ಅವನು ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದ (ಸ್ವಯಂ (R)Self) ನಿಂದ ಸ್ವ-ಕೇಂದ್ರಿತ (Self administration) ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಬರುವಂತೆ ಬಳಸಿದ. ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಆಟಿಸಂ ಪದ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೋ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶಿಶುವಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಆಟಿಸಂ ಪರಿಚಯಿಸಿದ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಿಳಿಸಿದ ಬಹುತೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಟಿಸ್ಟಿಕ್ ಏಕಾಂಗಿತನ ಹಾಗೂ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನೇ ಮಾಡುವುದು ಇವತ್ತಿಗೂ ಆಟಿಸಂನ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಟಿಸಂ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾಯಿಲೆ ಎಂದು ದೃಢವಾಯಿತು. thumbnail|right|ಲಿಯೋ- ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶಿಶುವಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಆಟಿಸಂ ಪರಿಚಯಿಸಿದ
ಕಾರಣಗಳು
ವಂಶವಾಹಿಗಳೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ೮ ವಾರಗಳಲ್ಲೇ ವಿಕಲತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರಾದರೂ ಅಧ್ಯಾಯನಗಳು ಅದನ್ನು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಡೀಸೆಲ್ ಹೊಗೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬಳಕೆ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸವ ಪೂರ್ವದ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಲಸಿಕೆಗಳು, ಸೋಂಕುರೋಗಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ, ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್, ಧೂಮಪಾನ, ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬಳಸುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಸಂಭವನೀಯ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಡವಾದ ಮದುವೆ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣಿನ ವಯಸ್ಸು ೩೫ ಮೀರಿರುವುದು ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಆಟಿಸಂ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಶಃ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಟಿಸಂ ಕುರಿತು ಅರಿವು ಮೂಡಿದ್ದು ಕಾರಣ ಇರಬಹುದು. ಆಟಿಸಂಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೇ ಅಧಿಕ. ಹೆಣ್ಣು ಗಂಡಿನ ಅನುಪಾತ ೧:೪ ಇದೆ. thumbnail|right|ಆಟಿಸಂ ಪೀಡಿತರ ಗ್ರಾಫ್
ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಮನೋವೈದ್ಯರು, ವೃತ್ತಿಪರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞರು, ಫಿಸಿಯೋಥೆರೆಪಿಸ್ಟ್, ಆಪ್ತ ಸಲಹೆಗಾರರು ಎಲ್ಲರೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ನಡವಳಿಕೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಟಿಸಂ ಕಾಯಿಲೆ ಮಕ್ಕಳ ಬೌದ್ಧಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದೇ ಹೋದರಂತೂ ಅವರು ಪರಾವಲಂಬಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿಗಳಾಗಲೀ, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ನಿರಂತರ ಕಲಿಕೆ, ವರ್ತನಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತರಬೇತಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಮಗು ಯಾರಿಗೂ ಹೊರೆಯಾಗದೆ ಬಾಳಬಹುದು. ದೀರ್ಘವಾದ ಉಸಿರಾಟ, ಮಸಾಜ್, ಆಟಿಸಂ ರಿಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. thumbnail|left|ಆಟಿಸಂನ ಜಾಗೃತಿ ರಿಬ್ಬನ್
ವ್ಯಾಯಾಮ
ಆಟಿಸಂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ತಳಮಳ-ಚಡಪಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಶಾರೀರಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ/ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ಎಂಬುದನ್ನು ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಖಚಿತಪಡಿಸಿವೆ.
ಆಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಪಂಚಕರ್ಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ನಸ್ಯ, ಅಭ್ಯಂಗ, ಶಿರೋಬಸ್ತಿಯಂತಹ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಆಟಿಸಂ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಜೋತಿಷ್ಮತಿ, ಶಂಖಪುಷ್ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಕೂಡ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ವೈದ್ಯರ ಸಲಹೆಯೊಡನೆಯೇ ಅವುಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕು. ಅಭ್ಯಂಗ: ಇಡೀ ದೇಹಕ್ಕೆ ಕ್ಷೀರಬಲಾ ತೈಲದಿಂದ ಅಭ್ಯಂಗ ಮಾಡಿಸಬೇಕು(ಮಸಾಜ್) ಇದರಿಂದ ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢತೆ, ಸ್ನಾಯುಗಳ ಚಲನೆ ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸ್ವೇದನ : ಸರ್ವಾಂಗ ಸ್ವೇದದ ಮೂಲಕ ಬೆವರಿಳಿಸುವುದರಿಂದ ಮೃದುತ್ಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಜಡತ್ವ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೀಲುಗಳು ಚಲನಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ನಸ್ಯ: ಏಳು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಔಷಧ ಅಥಾವ ಔಷಧದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ನೀಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಕೆನ್ನೆ ಭಾಗ, ಹಣೆ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೈಲದಿಂದ ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿ, ಬಿಸಿ ಶಾಖ ನೀಡಿ ಬೆವರಿಸಬೇಕು. ತಲೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುವಂತೆ ಮಲಗಿಸಿ, ಮೂಗಿನ ರಂಧ್ರದಲ್ಲಿ ಹನಿಹನಿ ಔಷಧಿಯ ತೈಲ ಹಾಕಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಏಳು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನೀಡಬೇಕು. ಶಿರೋಧಾರ: ಧಾರಾ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಔಷಧೀಯ ತೈಲ ಹಾಕಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಧಾರಾಧಾರೆಯನ್ನು ಹಣೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ದೊಡ್ಡ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಇದನ್ನು ೩೦ ರಿಂದ ೪೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ವಾರ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿರೋಪಿಚು ; ಔಷಧೀಯ ತೈಲದಿಂದ ಅದ್ದಿದ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲಿರಿಸಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಕರುಣೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ದಾಸರಾಟ
'ದಾಸ' ರೆನ್ನುವ ಜನಾಂಗ ಆಡುವ ಬಯಲಾಟದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ .ದಾಸರು ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ,ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ,ಸರಿಯಾದ ಆಶ್ರಯ ಸಿಗುವಲ್ಲೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರರ್ದಶಿಸುತ್ತಾರೆ .ಇವರ ಆಟಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನುಳ್ಳವು. ಇವರು ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಅಥವಾ ಸಮೀಪದ ಯಾವುದಾದರು ಹಳ್ಳಿಯ ಹನುಮಪ್ಪನ ಭಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ .ಈ ಮೇಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ -ನಟ್ಟುವಾನ. ಪ್ರರ್ದಶನದ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ,ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಇವನದೇ ..ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷರಿಬ್ಬರೂ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ದಾಸರಾಟದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಸರಾಟದ ಮೇಳವೂ ಹಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ,ಕುಣಿಯುವುದರಲ್ಲಿ ನುರಿತ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ ನಾಯಕಿ (ದಾಸಿ)ಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಒಂದು ತಂಡದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಈ ದಾಸಿಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಹಳ್ಳಿಯ ಯಾವುದೇ ಕೂಟ ,ಚೌಕ ,ರಸ್ತೆ ಅಥವಾ ಮಂಟಪಗಳು ಇವರ ರಂಗಸ್ಥಳವಾಗಬಹುದು .ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ಚದರಡಿಯ ಜಮಖಾನ ಹಾಸಿರುತ್ತಾರೆ.ಇದೇ ರಂಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಬಳಿಯನ್ನು ನೇತು ಹಾಕಲಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಹಿಂಭಾಗವೇ ನೇಪಥ್ಯ ,ಮುಂಭಾಗವೇ ರಂಗಭೂಮಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು 'ಪರಸಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ .ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ನೇಪಥ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀಪವೊಂದು ಉರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ .ಇದರ ಮುಂದೆ ಧೂಪ,ಹಣ್ಣು,,ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ,ಗೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ತಾಳಗಳಿರುತ್ತವೆ .ಎಲ್ಲರೂ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿಯಾದ ಮೇಲೆ ನಟ್ಟುವಾನ ಮತ್ತು ದಾಸಿ ದೀಪದೆದುರು ಕೈಮುಗಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ .ಉಳಿದ ನಟರು ,ವಾದ್ಯ ವೃಂದದವರು ಅವರನ್ನನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ,ನಟ್ಟುವಾನ ದೀಪಕ್ಕೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ,ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಒಡೆದು ಅದರ ಹೋಳುಗಳನ್ನು ರಂಗದ ಎರಡೂ ಬದಿಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾನೆ.ದೀಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ದೀಪವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದಾಸಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.ಎಲ್ಲರೂ ನಟ್ಟುವಾನನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ .ನಟ್ಟುವಾನನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ರೋನಿಯಮ್ನವನೂ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗದವನೂ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.ಕಂಬಳಿಯ ಹಿಂದೆ ಮೂರುಜನ ತಾಳ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.
ರಾತ್ರಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಘಂಟೆಯ ವೇಳೆಗೆ ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ,,ಶಿವ,ಗಣೇಶ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳ ಸುತ್ತಿ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಪ್ರರ್ದಶನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ .ರಾಧೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಗೆಜ್ಜೆಯ ಧ್ವನಿ ಮಾಡುತ್ತ 'ರಾಧೆ ಬರುವಳು ನೋಡಿರೋ 'ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಾಳೆ.ನಟ್ಟುವಾನ ರಂಗದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ .ಕಂಬಳಿಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತ ಹಿಮ್ಮೇಳದವರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನು ಚೀರುದನಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಿಮ್ಮೇಳದವರು ಹಾಡುವಾಗ ರಾಧೆ ಅಥವಾ ದಾಸಿ ತಾಳಲಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹಾವಭಾವದಿಂದ ನರ್ತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ .ಹಾಡು ಮುಗಿದೊಡನೆ ಆಕೆ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯಾರದಿಂದ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ .ಮೇಳಗಾರನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಪರಿಚಯದ ಹಾಡು ಹೇಳಿ ,ಅದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ .ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೂ ರಾಧೆಗೂ ವಾದ ವಿವಾದಗಳುಂಟಾಗಿ ಜಗಳವಾಡುತ್ತರೆ .ಕೊನೆಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ರಾಜಿಯಾಗಿ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ದಾಸರಾಟಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪವಿಲ್ಲ ,ವಸ್ತುವಿಲ್ಲ .ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಥದೇ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು 'ತಮಾಶಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ದಾಸರಾಟದ ಈ ದೇಶೀ ರಂಗಭೂಮಿ ಆರಾಧನೆಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡದ್ದು .ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯ ಆಸಾದಿಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನಟ್ಟು ವಾನನಿದ್ದಾನೆ .ಇವನನ್ನು 'ಮೇಟಿತಾಳ' ಮತ್ತು 'ಕಥೆಗಾರ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತ್ತಾರೆ .ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ತಾಳಗಳನ್ನು ನಟ್ಟು ವಾನನಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ .ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಆಟವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದೇ ದೇವರ ಸೇವೆ .ಇವನು ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾದುದರಿಂದ ಮೇಳಗಾರನೆಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನರಿದ್ದು ಅವರು ಒಳಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ.ಮುಮ್ಮೇಳದವರ ಹಾಡನ್ನು ಇವರು ಪುನ್ಃ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ .ಆಗ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ.
ದಾಸರಲ್ಲಿ ಎಡಗೈದಾಸರು ,ಬಲಗೈದಾಸರು ಎಂದಿದ್ದು ಎಡಗೈದಾಸರು ತಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದುಂಟು.ಇದನ್ನು 'ದಾಸ' ಬಿಡುವುದೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .ಇವಳು ಉಪಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸುವುದುಂಟು.ದಾಸರಾಟದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಿವ-ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ-ರಾಧೆಯರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯ ವಾದವನ್ನು ಕಲ್ಗಿ ಮತ್ತು ತುರಾ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.ತುರಾ ಪಂಥದವರು ಕೃಷ್ಣ ಅಥವಾ ಶಿವನೇ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ನಂಬಿ ತಮ್ಮ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ .ಕಲ್ಗಿ ಪಂಥದವರು ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ರಾಧೆಯೇ ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಹೆಣ್ಣು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ದಾಸರಾಟದ ಪ್ರಧಾನ ವಸ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳೇ ಹೊರತು ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲ. ವೈಷ್ಣವ ದಾಸರಲ್ಲದೆ ಶೈವದಾಸರು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ .ದಾಸರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವತಾರಗಳ ಕಥೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಪ್ರದರ್ಶನವೆಲ್ಲ ಚಿಂದಿಯಾಗಿದ್ದು ತೇಪೆಹಚ್ಚಿದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ದಾಸರಾಟ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ .ಆದ್ದರಿಂದಲೇ 'ದಾಸರಾಟ ಆಟವಲ್ಲ ದೋಸೆ ಊಟ ಊಟವಲ್ಲ 'ಎಂಬ ಗಾದೆಯಿದೆ.