cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗಡಿಯಾರ
ಒಂದು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
1283ರಲ್ಲಿ, ಡನ್ ಸ್ಟೇಬಲ್ ಪ್ರಿಯೋರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಸ್ಥಳ ರೂಡ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಜಲಗಡಿಯಾರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತಿತ್ತು. 1292ರಲ್ಲಿ ಸೆಂಟರ್ ಬರಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನಲ್ಲಿ "ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಡಿಯಾರ"ವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 30ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಇಟಲಿ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. 1322ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ವಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1273ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾದ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಡಿಯಾರ ಫಲಕ ಹಾಗೂ ಘಂಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಗಡಿಯಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಇಬ್ಬರು ಸಮಯಪಾಲಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಖಗೋಳ ಗಡಿಯಾರಗಳು.
ವಾಲ್ಲಿಂಗ್ ಫೋರ್ಡ್ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹೋನ್ನತಿ ಮಾಪಕ ಮಾದರಿಯ ಗಡಿಯಾದ ಫಲಕವಿದ್ದು, ಅದು ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರನ ಆಯುಷ್ಯ, ಹಂತಮತ್ತು ಉಬ್ಬು, ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ ನಕಾಶೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಈ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾಲನಿಗಧಿತ ಚಕ್ರವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಲಂಡನ್ ಸೇತುವೆಯ ಉಬ್ಬರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಬಲ್ಲ ಸೂಚಕವೊಂದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಂಟೆಗೂ ಘಂಟೆಯ ಶಬ್ದ ಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಆ ಹೊಡೆತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಡೋಂಡಿ ಗಡಿಯಾರವು ಏಳು ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿತ್ತು. ಇದರ ಗಡಿಯಾರ ಫಲಕವು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ದಿನದ ಸಮಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿಚ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ 18 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಭ್ರಮಿಸುವ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಲ್ಲ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇವು ಎಷ್ಟು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೊದಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಇಂದಿಗೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವುಗಳ ಶಿಥಿಲ ಮತು ನಿಖರವಲ್ಲದ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕೈಯಿಂದ ಹೊಂದಿಸಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
ನೀರಿನ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರಾಚೀನ ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
1386ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಯಾಲಿಸ್ ಬರಿ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಗಡಿಯಾರವು ಪ್ರಂಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರವಾಗಿದ್ದು, ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
ಗಡಿಯಾರದ ತಯಾರಕರು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲೆಯನ್ನು ರೂಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಣ್ಣ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದ್ದು, ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು. ಗಡಿಯಾರಗಳು ಕುಶಲಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಪ್ರದರ್ಶಿತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ರಾಶಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೂ ಆಗಿದ್ದವು. ವಿಮೋಚನಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು ಗಡಿಯಾರದ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇತರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಚಾಲಿತ ಗಡಿಯಾರಗಳು 15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು, ಇವುಗಳನ್ನು 1511ರಲ್ಲಿ ನರ್ನ್‌ಬೆರ್ಗ್‌ನ ಗಡಿಯಾರ ತಯಾರಕನಾದಪೀಟರ್ ಹೆನ್ ಲಿನ್( ಅಥವಾ ಹೆನ್ಲೆ ಅಥವಾ ಹೆಲೆ) ಕಂಡುಹಿಡಿದನು ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಡಿಯಾರವೆಂದರೆ ಸುಮಾರು 1430ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಗುಂಡಿಯ ಡ್ಯೂಕ್ ಆದ ಪೀಟರ್ ದಿ ಗುಡ್ ಗೆ ನೀಡಿದ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಚಾಲಿತ ಚೇಂಬರ್ ಗಡಿಯಾರ. ಇದು ಈಗ ಜೆರ್ಮಾನಿಶೆಸ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ.. ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಗಡಿಯಾರ ತಯಾರಿಕರಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡಿತು. ಅದು ಏನೆಂದರೆ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ತಿರುಗುತ್ತಾ ಇದ್ದಂತೆ ಗಡಿಯಾರದ ಚಲನೆ ಯನ್ನು ಸ್ಥಿರ ದರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಂಬುದೇ ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು 15ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ರಹಿತ ಮತ್ತು ಚಕ್ರ ವಿರುವ ಹೊಸ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಅವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಆದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳೆಂದರೆ 1760ರಲ್ಲಿ ಅವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡ ಪಿಪಾಯಿ ಆಕಾರದ  ಘಂಟೆಯಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಗಡಿಯಾರ.
ಹಳೆಯಕಾಲದ ಗಡಿಯಾರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. 1475 ರ ಪೌಲಸ್ ಆಲ್ಮಾನಸ್‌ ನ ಒಂದು ಕೈಬರಹದಲ್ಲಿ ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಡಯಲ್ ವುಳ್ಳ ಒಂದು ಗಡಿಯಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ. 15ನೇ ಶತಮಾನದ ಜರ್ಮನಿಯ ಕೆಲವು ಗಡಿಯಾರಗಳು ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಗಡಿಯಾರಗಳು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಟೈಕೊ ಬ್ರಾಹೆಗೆ ಮೊದಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ಖಗೋಳ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು.
ಟಾಕಿ ಆಲ್-ದಿನ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಒಟ್ಟಾಮನ್ ನ ಅಭಿಯಂತರ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾಲಿತ ಚಕ್ರವುಳ್ಳ, ಅಲಾರಮ್ ಇರುವ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಹಂತಗ್ಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ತೂಕ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಖಗೋಳ ಗಡಿಯಾರ ದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. 1556-1559ರಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು (ಅಲ್-ಕವಾಕಿಬ್ ಅಲ್-ದುರ್ರಿಯ್ಯಾ ಫಿ ವಾಧ್' ಅಲ್-ಬ್ಯಾಂಕಮಟ್ ಅಲ್-ದಾವ್ರಿಯ್ಯಾ ), ರಚಿಸಲು ಬಳಸುವ ''ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.. '' ಇದೇ ರಿತಿಯಲ್ಲಿ, 15ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಅಲಾರಂ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಡಯಲ್ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಣೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಿಗಧಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಹೊರಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಬೇಕಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಾದ ಹೊರಡಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಬೆಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಗಡಿಯಾರವು ಮೂರು ಡಯಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಗಂಟೆ, ಡಿಗ್ರಿ ಮತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಈತನು ಇಸ್ಟಾನ್ ಬುಲ್ ಅಬ್ಸರ್ ವೇಟರಿ ಆಫ್ ಟಾಕ್ಯಿ ಆಲ್-ದಿನ್ (1577–1580), ಗಾಗಿ ಒಂದು ವೀಕ್ಷಣಾ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು "ಮೂರು ಡಯಲ್ ಗಳುಳ್ಳ ಗಂಟೆ, ನಿಮಿಷ ಮತು ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಗಡಿಯಾರ" ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಖಗೋಳ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
thumb|ಫ್ರೆಂಚ್ ರೊಕೋಕೊ ಆವರ್ಣ ಗಡಿಯಾರಗಳು, (ಸಮಯದ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ, ಬೆಸನ್‌ಕಾನ್)
ಲೋಲಕ ಗಡಿಯಾರದ ಅವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ 1656ರ ನಂತರ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ತೂಗಾಡುವ ಗುಂಡೊಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಾಲಸೂಚಕ ಸಾಧನವೊಂದರ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆ ಗೆಲಿಲಿಯೋಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಹೇಗೂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹ್ಯೂಜೆನ್ಸ್ಗೆ ಈ ಅವಿಷ್ಕಾರದ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈತನು ಲೋಲಕದ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಕಾಲದ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುವ (ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡ್ ಚಲನೆಗೆ 99.38 cm ಅಥವಾ 39.13 ಇಂಚು ಉದ್ದ) ಒಂದು ಗಣಿತ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೋಲಕದ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. 1670ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಾಚ್ ತಯಾರಕನಾದ ವಿಲಿಯಮ್ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಆಂಕರ್ ಎಸ್ಕೇಪ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಇದು ಹ್ಯೂಗನ್ಸ್ ನ ಕ್ರೌನ್ ಎಸ್ಕೇಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಂತತಿಯೊಳಗಾಗಿ, ನಿಮಿಷದ ಮುಳ್ಳುಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು
ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಮಯಪಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ತೇಜನವೆಂದರೆ ಗಡಿಯಾರಗಳ ನಿಷ್ಕೃಟತೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ನಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದು. ಪ್ರತಿ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡ್‌ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಗಳಿಕೆಯಂತೆ ಒಂದು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ನಾವಿಕನೊಬ್ಬ ಅನುಸರಿಸುವುದಾದರೆ, ಅವನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಹಡಗೊಂದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ತೂಗಾಡುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಗಡಿಯಾರಗಳಿಗೆ ಲೋಲಕದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಖರವಾಗಿ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಯೂರೋಪಿನ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಘೋಷಿಸಿದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ 20,000 ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಇದು ಈಗಿನ ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ.
ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನೇ ಗಡಿಯಾರಗಳ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟ ಜಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ರಿಗೆ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ 1761 ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಆತನ H5 ಗಡಿಯಾರ ಹತ್ತು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಲ್ಲಿ 5 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಲೋಲಕ ಗಡಿಯಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ಉದ್ರೇಕ ಹಲವಾರು ಗಡಿಯಾರ ವಿನ್ಯಾಸಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಇದು ಗಡಿಯಾರ ಸ್ವರೂಪದ ಮರುರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.{1/} ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಲೋಲಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಉದ್ದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು (ಇವುಗಳನ್ನು ಅಜ್ಜನ ಗಡಿಯಾರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವರು) ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1670 ಅಥವಾ 1671ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಾಚ್ ತಯಾರಕನಾದ ವಿಲಿಯಂ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಈ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಡೀಯಾರಗಳ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮರದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗಡಿಯಾರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಎನಾಮಲ್ ಹಾಗೂ ಕೈಯಿಂದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ಪಿಂಗಾಣಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.thumb|right|ಫ್ರೆಂಚ್ ಆಂದೋಲನ ಕಾಲದ ಫ್ರೆಂಚ್ ದಶಾಂಕ ಗಡಿಯಾರ
ನವಂಬರ್ 17, 1797ರಲ್ಲಿ, ಏಲಿ ಟೆರ್ರಿ ಒಂದು ಗಡಿಯಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಟೆರ್ರಿಯನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾದ ಗಡಿಯಾರ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
1840ರಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಗಡಿಯಾರ ತಯಾರಕನಾದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಬೈನ್, ತನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದನು. ವಿದ್ಯುತ್ ಗಡಿಯಾರದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ನ್ನು ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟಾರ್ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ -ಅಯಸ್ಕಾಂತದಿಂದ ಮತ್ತು ಆರಮೇಚರ್‌ನಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. 1841ರಲ್ಲಿ ಈತನು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಲೋಲಕಗಳಿಗೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಡೆದನು.
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಯಾವುದೇ ಭಾಗಗಳಿಲ್ಲದ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಶೃತಿಕವೆಯ ಕಂಪನ, ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಹರಳುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣುಗಳ ಕ್ವಾಂಟಂ ಕಂಪನ ಮುಂತಾದುವು ಸಮಯವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ವಿಧಗಳು. ನಂತರ ಬಂದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಕೀಲಿ ಕೊಡುವ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.
ಗಡಿಯಾರ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ
13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಮಯಪಾಲನೆಯ ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ, ಸನ್‌ಡಯಲ್ನ ಸರಳಿನ ಚಲನೆ, ಜಲಗಡಿಯಾರ, ದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆ, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಆವರ್ತಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಾದ ಲೋಲಕದ ತೂಗಾಟ ಅಥವಾ ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಹರಳಿ, ನ ಕಂಪಿಸುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲೂ ಆಂದೋಲಕವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯ ವಿಧಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಆಂದೋಲನ ಗಡಿಯಾರಗಳು, ಯಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಒಂದೇ ವಿಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾದೃಶ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಆವರ್ತಕ ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಿರ ಕಾಲಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಅಥವಾ "ಹೊಡೆತ"ವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಶಕ್ತಿ ಮೂಲ
ಇದು ಗಡಿಯಾರವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ, ಮುಖ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಉಂಟಾದಾಗ ಗಡಿಯಾರ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ನ್ನು ಸುತ್ತಿಟ್ಟಾಗ ಶಕ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಒಂದು ಗಡಿಯಾರ ಸತತವಾಗಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಇಳಿಸಿದಾಗ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಪುನರ್ಚಾಲಿತ ಬ್ಯಾಟರಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಎಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಗಡಿಯಾರ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆಂದೋಲಕ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಧುನಿಕ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲೂ ಸಮಯಪಾಲಕ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಸಾಮರಸ್ಯ ಆಂದೋಲಕ. ಇದು ಒಂದು (ಪ್ರತಿಕಂಪನ) ಭೌತಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಸ್ಥಿರ ಆವರ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಆಂದೋಲನೆಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಆವರ್ತಕಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಮರಸ್ಯ ಆವರ್ತಕದ ಒಂದು ಅನುಕೂಲವೆಂದರೆ, ಇದು ಒಂದು ನಿಖರವಾದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕಪ್ರತಿಕಂಪನ ಆವರ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕಂಪನ ಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ "ಬಡಿತ" ವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಇತರ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮರಸ್ಯ ಆವರ್ತಕವು Q, ಅಥವಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಅಂಶ ಎಂಬ ಪರಿಮಿತಿಯ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಪ್ರತಿಕಂಪನದ ಆವರ್ತಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಉಚ್ಚ ಆವರ್ತಕಗಳ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಒಲವು ಧೀರ್ಘ ಕಾಲ ಇದ್ದದ್ದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಲೋಲಕಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಗಡಿಯಾರದ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಧನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ವಾರ್ಟ್ಸ್ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ಯಪಾಸಿಟರ್ ಇದ್ದು ಒಂದು ಸ್ಕ್ರೂ ಇದನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದವುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ದರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಅನುರೂಪ ಅಥವಾ ಸ್ಲೇವ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಕೆಲವು ಗಡಿಯಾರಗಳು ತಮ್ಮ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಆವರ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವೇ ಏಕೀಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ:
ನಿಯಂತ್ರಕ
ಇದು ಆವರ್ತಕಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯ ನೂಕು ಬಲವನ್ನು ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಘರ್ಷಣೆ ಯಿಂದ ನಷ್ಟವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಮತ್ತು ಇದರ ಕಂಪನಗಳನ್ನು ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಪಲ್ಸ್ ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ದ್ವಂದ್ವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ ಚಕ್ರದ ಅಥವಾ ಲೋಲಕ ಆವರ್ತಕದ ಕಡಿಮೆ 0}Qಯು ವಿಮೋಚನಾ ಸಹ್ನೆಗಳ ಅಡಚಣಾ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗ್ರಾಹಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಯು ಗಡಿಯಾರದ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಮೋಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಯಿತು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕಂಪನಗಳ ಹೆಚ್ಚು Q ಬೆಲೆಯು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಡಚಣಾ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಚಾಲನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಾನ್ನು ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾಲನಾ ಆವರ್ತಕ ಮಂಡಲವು ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಾಂತಿ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಕೌಂಟರ್ ಸರಪಳಿಗಳು
ಇದು ಪಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಾಲದ ಏಕಮಾನಗಳಾದ, ಸೆಕೆಂಡ್ಗಳು ನಿಮಿಷಗಳು, ಗಂಟೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪಲ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಡಿಯಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಯವನ್ನು ಕೌಂಟರ್‌ನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸೂಚಕ
ಇದು ಸೆಕೆಂಡ್, ನಿಮಿಷ ಮತ್ತು ಗಂಟೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಓದಬಹುದಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ದಿನದ ಬಹುತೇಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಘಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವ ಗಡಿಯಾರಗಳಾಗಿದ್ದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ವಿಧಗಳು
ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಮಯವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಮಯಪಾಲನಾ ವಿಧಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸದೃಶ ಗಡಿಯಾರಗಳು
thumb|300px|right|ಲಂಡನ್’ನ ಪಿಕಾಡಿಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಸ್ ಟ್ಯೂಬ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಲೀನಿಯರ್ (ರೇಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ) ಗಡಿಯಾರ. ಚಲನೆಯ ವೇಗವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಲನೆಯ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಸಮವಾಗಿರುವಂತೆ, 24 ಗಂಟೆಯ ಬ್ಯಾಂಡ್ ನಿಶ್ಚಲ ನಕ್ಷೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಚೂಚಕವನ್ನು ಲಂಡನ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಲಾಗಿದೆ.
ಸದೃಶ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋನಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಕಾಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಲಾಕ್ ಫೇಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗಧಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಡಯಲ್ ಅಥವಾ ಡಯಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲಿಸುವ ಮುಳ್ಳು ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು 12 ಗಂಟೆಗಳ ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಳತೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸೆಕೆಂಡ್ ಮುಳ್ಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಇದು 60 ನಿಮಿಷಗಳ ಮತ್ತು 60 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಅಳತೆ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ 6, 8, 10, ಮತ್ತು 24 ಗಂಟೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದ ಡಯಲ್‌ಗಳುಳ್ಳ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಏಕೈಕ ಗಡಿಯಾರ ಫಲಕವೆಂದರೆ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಅನಲಾಗ್‌ ಡಯಲ್, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ 24 ಗಂಟೆಗಳಕಾಲ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ 10-ಗಂಟೆಯ ಗಡಿಯಾರ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ 6 ಗಂಟೆಯ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು (ಏಕೆಂದರೆ 24 ತೋರಿಸುವ ಗಡಿಯಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಬಲಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು)
ಸನ್‍ಡಯಲ್, ಸದೃಶ ಗಡಿಯಾರದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಜಾಡನ್ನೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಿಡಿದು ಅದರ ಸರಳಿನ ನೆರಳಿನ. ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಸನ್‌ಡಯಲ್‌ಗಳು ಕೆಲವು ಅಥವಾ 24ಗಂಟೆಗಳ ಭಾಗದ ಸದೃಶ ಡಯಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಲಾಗ್‌ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ರಾದರ್ಶಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಡಿಯಾರಗಳಿವೆ-ಈ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಫ್ಲಿಪ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಎನ್ನುವರು.
ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪನೆಯನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬಳಸಲಾಗುವ ಹನ್ನೆರಡು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಫಲಕದ ಅನುಪಾತವು ಚಂದ್ರನ ಹಂತ.ದಂತೆ ನಿಮಿಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಿಜಿಟಲ್ (ಅಂಕೀಯ) ಗಡಿಯಾರಗಳು
thumb|right|ಕನಝಾವಾ ಸ್ಟೇಷನ್ ಹೊರಗಿನ ಅಂಕಿ ಗಡಿಯಾರ ವಾಲ್ವ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಕಾರಂಜಿಯ ಮೇಲೆ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಡಿಜಿಟಲ್ (ಅಂಕೀಯ) ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸಂಖ್ಯಾ ಪ್ರದರ್ಶನದ ರಚನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಬಹುತೇಕ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಎಲ್‌ಸಿಡಿ, ಎಲ್‌ಇಡಿ, ಅಥವಾ ವಿಎಫ್‌ಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ; ಇವಲ್ಲದೆ ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕ್ಯಾಥೋಡ್ ರೇ ಟ್ಯೂಬುಗಳು, ನಿಕ್ಸಿ ಟ್ಯೂಬುಗಳು, ಮುಂತಾದವು.). ಮರುಸರಿಪಡಿಸಿದ, ಬ್ಯಾಟರಿ ಬದಲಿಸಿದ ಅಥವಾ ವಿಧ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ವೈಪಲ್ಯದ ನಂತರ, ಪರ್ಯಾಯ ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಥವಾ ಕೆಪಾಸಿಟರ್ ಇಲ್ಲದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು 12:00 ರಿಂದ ಎಣಿಕೆಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ 12:00ರಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಿಟಿಕಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಸಮಯವನ್ನು ಮರು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯು ತಾವಾಗಿಯೇ ಮರು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಇವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಟೋಮಿಕ್ ಗಡಿಯಾರಗಳಿಗೆ ಟ್ಯೂನ್ (ಏಕರಸವಾಗಿರುವಂತೆ) ಮಾಡಿದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಅಥವಾ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಮಯ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಚಲಿತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ, ಅನಲಾಗ್ (ಸದೃಶ) ಗಡಿಯಾರಗಳ ಉಪಯೋಗವು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. thumb|ಮೂಲ ಅಂಕಿ ಗಡಿಯಾರ ರೇಡಿಯೋ
ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಅಂತರದ, ದೂರಶ್ರವಣದ ಅಥವಾ ಕುರುಡುತನದ, ಅನುಕೂಲತೆಗಾಗಿ ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಮಯವನ್ನು ಶಬ್ದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮಯವನ್ನು ಸಹಜ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದು, (ಉ.ದಾ. "ಇದೀಗ ಸಮಯ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಟೆ ಮೂವತ್ತೈದು ನಿಮಿಷಗಳು"), ಅಥವಾ ಶ್ರವಣೇಂದ್ರಿಯದ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಾದರೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದು (ಉ.ದಾ. ಬಿಗ್ ಬೆನ್ ಗಂಟೆಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿದ ಅನುಕ್ರಮದ ಗಂಟೆ ರಿಂಗ್ (ಶಬ್ದ)ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಆಗಿನ ಗಂಟೆಯ (ತಾಸು) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಟೆಲಿಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ (ದೂರ ಸಂಭಾಷಣೆಯ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಹ ಮಾತನಾಡುವ ಗಡಿಯಾರದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಉದ್ದೇಶಗಳು
thumb|right|ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಡಚ್ ಬಾಹ್ನ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದ ಗಡಿಯಾರ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಚಿಕ್ಕ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು (ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳು) ಕೈಯ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೊಡ್ಡ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಉ.ದಾ. ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಅಥವಾ ಚರ್ಚ್ (ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯ). ಚಿಕ್ಕ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಣಕ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನಾ ಪರದೆಗಳ, ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಎಮ್‌ಪಿ3 ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ಸಮಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉ.ದಾ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಡಿಯಾರ, ವಿಸಿಆರ್, ಅಥವಾ ಟೈಮ್‌ ಬಾಂಬ್ (ಕೌಂಟರ್: ನೋಡಿ). ಅದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಗಡಿಯಾರ ಅನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಟೈಮರ್ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಗ್ಗೆರ್ (ಘಟನಾವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ) ಯಂತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವುದು ಬಹಳ ಸಮಂಜಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಸಮಕಾಲಿತ ಕಾರ್ಯಗತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಆಂತರಿಕ ಗಡಿಯಾರ ಸಿಗ್ನಲ್ (ಸೂಚಕ)ಗಲನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸುತ್ತವೆ. (ಕೆಲವು ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಸಮಕಾಲೀನ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌‌ಗಳ ಆಧಾರಿತ ಸಿಪಿಯುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ.) ಕೆಲವು ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ, ಇವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕಾ ಗಂಟೆಗಳಾಗಿ, ಘಟನೆಯ ಆರಂಭದ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸಮಯ ಮತ್ತು ದಿನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಆಂತರಿಕ ಗಡಿಯಾರವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಟರಿಯ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಆಂತರಿಕ ಗಡಿಯಾರದ ಬ್ಯಾಟರಿ ಮುಗಿದುಹೋಗಿದ್ದರೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಗಣಕಯಂತ್ರವನ್ನು ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರತೀಸಲ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಸಹ ಮತ್ತೆ ಸರಿಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಿದ್ಯುತ್‌ಶಕ್ತಿಯ ಸರಬರಾಜು ನಿಂತುಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಗಡಿಯಾರವು ಸಹ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರವು ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮೂಲತತ್ವವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಭೌತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯದ ಮಾನ (ಅಂಕೆ)ಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ಭೌತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅದು ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವುದು.
ಇದರಿಂದ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯ, ಆವರ್ತಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು (ಉ.ದಾ. ತಾಳಮಾಪಕ ಯಂತ್ರ) ತೂಗಾಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಗಡಿಯಾರದ ಸಿಗ್ನಲ್ (ಸೂಚಕ) ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವುಸಲ ಆ ಸೂಚಗಳನ್ನೇ (ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ) "ಗಡಿಯಾರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವುಸಲ "ಗಡಿಯಾರವು" ಪರಿಗಣಕ, ಅದರ ಸೂಚಕ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಇತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅತೀಚಿಕ್ಕ ದೋಷ ಸೈರಣೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮ ಮಟ್ಟಗಳ ಪರಿಗಣನೆಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ, ವಿವರಣೆಯು, ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿರಬೇಕು. ಪರಮಾಣುಗಳು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಿಲಿತ ಅಳತೆಯ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ಹೊಡೆತದ ಮಾದರಿಯು, ಒಂದು ಆವರ್ತಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಹ ಅವರ್ತಕಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳತೆಯ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಚಲಿತ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಟೋಮಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಅವನ್ನು ಆ ರೀತಿ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಡಿಯಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಲು ಕಾರಣ ಅವು ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಾಗಿವೆ.thumb|ಜಾನ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್‌ರವರ ಗಡಿಯಾರ H5
ನೌಕಾಯಾನದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆ
ನಾವೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಮಾನಗಳಿಂದ ನೌಕಾಯಾನದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯು, ಆಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಷಾಂಶರೇಖೆಯನ್ನು ಬಾನಿನ ನೌಕಾಯಾನದ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ರೇಖಾಂಶವನ್ನು ಅಳೆಯುವಿಕೆಗೆ, ಸಮಯದ ಖಚಿತವಾದ ಅಳತೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾಹ್ನ್ ಹರಿಸನ್ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಮರೈನ್ ಕ್ರೋನೊಮೀಟರನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಕೇಪ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ನೂನ್ ಗನ್ ಇನ್ನು ಸಹ ನಿಖರ ಸಿಗ್ನಲ್ (ಸಂಕೇತ) ಹಾರಿಸಿ, ನಾವೆಗಳ ಕ್ರೋನೋಮೀಟರುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸಿಗ್ನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಅಟೋಮಿಕ್ ಗಡಿಯಾರದ ಉಪಯೋಗವು, ಜಿಪಿಯಸ್ (ಗ್ಲೋಬಲ್ ಪೊಸಿಷನಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟೆಮ್) ವಾಯುಯಾನ ಸಾಧನಗಳ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದೆ.
ಭೂಕಂಪಶಾಸ್ತ್ರ
ಭೂಕಂಪದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು, ಹಾಗು ಕನಿಷ್ಟ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಕರಿಂದ ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ಭೂಕಂಪದ ಅಲೆಗಳ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆಯು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವೀಕ್ಷಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಡಿಯಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಅಲೆಯ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಡಿಯಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಹಾರಾಲಜಿ ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಲ
Ur
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯ ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ಶಾಸಕ, ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯ
1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಟ್ಟು 4 ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿದರು.
ಸಚಿವರು
1994ರಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಂ.ಕೃಷ್ಣರವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯ ಏಳುಬೀಳಿನ ಕಥೆ
1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಅಖಾಡಕ್ಕಿಳಿದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು. 1983ರಲ್ಲಿ ಸತತ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. 1985ರಲ್ಲಿ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ವಿರುದ್ಧ ಪರಾಜಯಗೊಂಡರು. ಬಳಿಕ 1989 ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಕೊಡವಿಕೊಂಡು ಎದ್ದ ಪಾಟೀಲರು ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15,395 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜನತಾ ದಳದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಬಸನಗೌಡ ಲಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದ್ದು ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು.
ಅಳಿಯ ಮಾವನ ಕಾಳಗ 1994ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಜನತಾ ದಳದಿಂದಲೇ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೇಸಾಯಿ 12,427 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಮಣ್ಣು ಮುಕ್ಕಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್.ಕುಂಬಾರ (6080 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪಾಟೀಲರು 17,596 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆ ಸಲ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆಡಿಯುನಿಂದ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದರೆ ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ರಾಯಣ್ಣಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (6510 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತದೇ ಅಳಿಯ ಮಾವರ ನಡುವೆ ತುರುಸಿನ ಕಾಳಗ ನಡೆದು 6299 ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಆಗ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರೆ ಪಾಟೀಲರು ಅವರು ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದಲೇ ಕಣಕ್ಕಿಳಿದಿದ್ದರು. ಜೆಡಿಎಸ್​ನಿಂದ ಮಲಕೇಂದ್ರಗೌಡ ಬಸನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ (12774 ಪಡೆದ ಮತ) ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು.
2008ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮರುವಿಂಗಡಣೆ ಬಳಿಕ ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಆ ಬಳಿಕವೇ ಸಾಸನೂರ ಅವರು ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರ ಮಗ ಸೋಮನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು 2018ರಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ತಂದೆ-ಮಗ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 2008ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೊಷಿಸಿದರು.
ನಿಧನ
ವಯೋಸಹಜ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಸಲುತ್ತಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲರು 87ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅರಿಶಿನಬುರುಡೆ
ಅರಿಶಿನ ಬುರುಡೆ ಹಕ್ಕಿ, ಒರಿಯಲ್ ಕುಂಡೂ (Oriolus kundoo ಕ-ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆ) ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗುಬಚ್ಚಿ ಗಾತ್ರದ ಹಕ್ಕಿ. ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಉಪಖಂಡ ಹಾಗು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಹಕ್ಕಿ ಕೆಲವೆಡೆ ಮದುವಣಗಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮದುವಣಗಿತ್ತಿ (ಮದುಮಗಳು) ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮುಖ ಮೈ ಎಲ್ಲವೂ ಅರಿಶಿನ, ಹಣೆಯ ಕುಂಕುಮದಂತೆ ಕೆಂಪು ಕೊಕ್ಕು, ಕಾಡಿಗೆ ತೀಡಿದ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ ಕಣ್ಣಿನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ತೀಡಿರುವುದರಿಂದ ಮದುವಣಗಿತ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈ ಹಕ್ಕಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಹೆಸರು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಇದು ಹೆಣ್ಣ ಹಕ್ಕಿಯ ರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲ - ಇದು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ರೂಪ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು, ಸುವರ್ಣ ಪಕ್ಷಿ, ಹೊನ್ನಕ್ಕಿ, ಮಂಜಲಪಕ್ಕಿ, ಮಂಜಲಕ್ಕಿ (ತುಳು), ಮಂಜಪಕ್ಷಿ (ಕೊಡವ), ಪಿಳಿಕ, ಪಿಪೀಲಾಯ (ಸಂಸ್ಕೃತ). ಹಿಂದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಯುರೇಷ್ಯದ ಹಳದಿ ಓರಿಯಲ್ ಓರಿಯೊಲಸ್ (Eurasian Golden Oriole) ( Oriolus oriolus, ಓ-ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆ )ಗಳ ಉಪ್ಪಜಾತಿ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಮಾರ್ಪಾಡು, ಕೂಗುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಿಂದಾಗಿ ಇವು ಈಗ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೂಲ ಜಾತಿಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಇವು ಯುರೇಷ್ಯದ ಹಳದಿ ಗಂಡು ಒರಿಯಲ್ ಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದರ ಕಣ್ಣ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ, ತುರ್ಕ್ಮೆನಿಸ್ತಾನ್, ಕಝೆಕ್ಸ್ತಾನ್, ತಜಿಕಿಸ್ತಾನ್, ಆಫ್ಗಾನಿಸ್ತಾನ್ ಹಾಗು ನೇಪಾಳ ಹಾಗು ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ ಇವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಬೇರೆಡೆಯ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳು ಭಾರತದ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳು ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿವರ
ಯುರೇಷ್ಯಾದ ತಮ್ಮ ಬಳಗಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಳದಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿನ ಹಾಗು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪು ಮಂದವಾಗಿರುವ ಭಾರತದ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಯ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಹಚ್ಚಿರುವಂತೆ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ತೀಡಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ರೆಕ್ಕೆಯ ಎರಡನೆ ಹಾಗು ಮೂರನೆ ಮಡಿಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪುಕ್ಕಗಳ ತುದಿ ಹಳದಿ ಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಭೂದಿಬಣ್ಣದ ಕಿರು ಪಟ್ಟೆಗಳು ಯುರೇಷ್ಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಬಳಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುರೇಷ್ಯಾದ ಮದುವಣಗಿತ್ತಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ೧೪೯-೧೬೨ cm ಆದರೆ ಭಾರತದ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ೧೩೬-೧೪೪. ರೆಕ್ಕೆಯ ಪುಕ್ಕಗಳ ಸೂತ್ರದಲ್ಲೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಓ-ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯರ ಮೂಲ ೫ ನೆಯದಕ್ಕಿಂತ ೨ ನೆಯದು ಉದ್ದ, ಕ-ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯರ ಮೂಲ 2 ನೆಯದಕ್ಕಿಂತ 5 ನೆಯದು ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ವಾಸ
ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳ ಸಂತತಿ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಆಫಗಾನಿಸ್ತಾನ, ಹಿಮಾಲಯ ದಿಂದ ನೇಪಾಳದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿನ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕ, ಮಾಳ್ಡವೀಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಡಮಾನಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವುದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳು ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕ-ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳ ಆವಾಸ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯದಾಗಿವೆ. ಕುರಚಲು-ಕಾಡು, ಅಲ್ಪ-ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡು, ಗೋಮಾಳಗಳು, ತೋಪುಗಳು, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು, ತೋಟಗಳು, ಜನವಸತಿ ಪ್ರದೇಶ,ಪೇಟೆಗಳ ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲೂ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ
ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕೀಟಗಳು, ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ ಅರಿಶಿನ ಬುರುಡೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಆಹಾರ, ಇವು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಸಾಲುಮರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ತಿ, ಗೋಣಿ, ಆಲ, ಬಸರಿ ಮೊದಲಾದ ಮರಗಳು ಹಣ್ಣು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಇವೂ ಸೇರಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹಣ್ಣು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವು ಲಂಟ್ರಾಣಿ ( ಲಾಂಟೆನ ) ಹಾಗು ಇತರ ಬಗೆಯ ಕಿರಿ ಹಣ್ಣುಗಳ ಬೀಜಪ್ರಸಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಇವು ಹಾರುವ ಹಲ್ಲಿಯನ್ನು (Draco dussumieri) ಬೇಟೆ ಆಡಿದ ಪುರಾವೆಯೂ ಇದೆ. ಇವುಗಳ ಹಾರಾಟ ತಗ್ಗು-ಧುಮುಕುವ ಶೈಲಿಯದಾದರೂ, ಇವು ಗಂಟೆಗೆ ೪೦ ಕಿ.ಮಿ ವೇಗ ಮುಟ್ಟಬಲ್ಲವು. ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮೀಯುವ ಸಡಗರವನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯೊಂದು - ೯ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತಜಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿರುವ ದಾಖಲೆ ಇದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸಿ ಇವು ಜೇಡರ ಬಲೆಯನ್ನೂ, ಹುಲ್ಲು, ನಾರು, ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳಿಂದ ಎರಡು ಕೊಂಬೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಂತಹ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇವು ಕಾಜಾಣ/ಕರಿ-ಭುಜಂಗ (Black Drongo) ಹಕ್ಕಿಯ ಗೂಡಿನ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೂಡನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿಯ ತೊಗಟಿನಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು ಹಾಗು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಬೊಟ್ಟುಗಳುಳ್ಳ ೨-೩ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಹಕ್ಕಿಗಳೆರಡೂ ಗೂಡು ಹಾಗು ಮರಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಕಾಗೆ, ಗಿಡಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಕ್ಷಕರಿಂದ ಆತಂಕ ಹೆಚ್ಚು. ಹೀಮೊಪ್ರೋಟಿಯಸ ಎಂಬ ಪರಾವಲಂಬ ರಕ್ತ ಜೀವಿ ಅರಿಶಿನ-ಬುರುಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Oriolus ವರ್ಗ:Orioles ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನ
ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಾಗಡಿ ರಸ್ತೆಯ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನ. ಇದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೩೩೬ನೇ ಇಸವಿ. ಈ ಶಾಸನ ಕಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರ 6’ x 1’ 9”. ಶಾಸನವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳರ ರಾಜ ವೀರಬಲ್ಲಾಳನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದೆ.
ಶಾಸನ ಪಠ್ಯ
ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಗ್ರಂಥ ಒಂಬತ್ತನೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ BN110 ಸಂಖ್ಯೆಯಡಿ ದಾಖಲಾಗಿರುವ ಈ ಶಾಸನದ ಪಠ್ಯ ಇಂತಿದೆ.
ಅದೇ ಹೋಬಳಿ ಬ್ಯಾಡರಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಮಹದೇವಮ್ಮನ ಗುಡಿ ಬಳಿ ಪ್ರಮಾಣ 6’ x 1’ 9”.
ಸ್ವಸ್ತಿಸಮಸ್ತಭುವನಾಶ್ರಯಂಶ್ರೀ ಪ್ರಿಥುವೀವಲ್ಲಭಂಮಹಾರಾಜಾಧಿ ರಾಜಂರಾಜಪರಮೇಶ್ವರಂಪರಮಭಟ್ಟಾ ರಕಂಯಾದವಕುಳಾಂಬರದ್ಯುಮಣಿಸ ಬ್ರ್ಬಜ್ಞಚೂಡಾಮಣಿಮಲೆರಾಜಮ ಲವರೊಳುಗಂಡಗಂಡಭೇರು ಂಡಕದನಪ್ರಚಂಡಸಹಾಯಸೂರ ಏಕಾಂಗಿವೀರಸನಿವಾರಸಿದ್ಧಿ ಗಿರಿದುಗ್ರ್ಗಮೆಲ್ಲ ಚಲದಂಕರಾಮಲೋಕಯಿಕನಾಧವಗೆವ ಗಂಡಕೌಸೂಲನಾಥಸ್ಯಯಂಭೂಧ್ಯಾರಾ ವತೀಪುರವರಾಧೀಶ್ವರಂ ಮಾಳವರಾಯನು ಸ್ತಕಶೂಲಗೂಜ್ರ್ಜರರಾಯವಜೀರಾಬಯಿರವ ರಹೆಂಮೀರರಾಯಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸಂಆಡವ ರಾಯಬಂಜನಾಮೂತ್ರ್ತಿಚೋಳರಾಯಸ್ತಾ ವನಾಚಾರ್ಯಪಾಂಡ್ಯರಾಯಪ್ರತಿಷ್ಠಾಚಾಯ್ರ್ಯ ಮಗರರಾಯನಿಮ್ರ್ಮೂಲಕಾಡವರಾಯದಿಸಿದೆ
ಅರ್ಥವಿವರಣೆ
Be it well. When, (with usual and other titles, including) a spear for the head of the Malava king, a Bairava to the Gurjjara King’s minister (vajir), a Brahma-rakshasa to Hemmira-Raya, the form of …….to Adava-Raya, the establisher of the Chola king, the setter up of the Pandya king, rooter up of the Magara king, displacer of the Kadava King, - poysala vira-Narasinga_Deva’s son vira Ballala-Devarasa was in the residence of Dorasamudra, ruling the Kingdom of the earth in the enjoyment of all manner of pleasures :- (on the date specified), when the maha-samantadhipati, champion over the world of men, Meyile-Nayaka Chenneya-Nayaka was ruling the Kukkala-nad;- the kukkala-nad maha-prabhu…..Honna-Gauda’s son and others (named) granted the ……..village as a sarvvamanya-kodege, with all rights and taxes (specified). Imprecations. Written by the senabhova Jakkanna.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು
ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ
ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ‌‌‌ (Poblacht na hÉireann) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ (,, Éire, ),Poblacht na hÉireann ವಾಯುವ್ಯ ಯುರೋಪ್‌ನ ಒಂದು ದೇಶ. ಆಧುನಿಕ ಸಾರ್ವಭೌಮ ದೇಶವು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪದ ಸುಮಾರು ಆರನೆಯ ಐದು ಭಾಗದಷ್ಟಿದೆ. 1921ರಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಎರಡು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ದೇಶವು ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ, ಐರಿಷ್‌ ಸಮುದ್ರ, ಅಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್‌ ಜಾರ್ಜ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವರಿಸಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದೇಶವು ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಹಾಗೂ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇಶವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 1922ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿಂಸ್ಟರ್‌ ಶಾಸನ ಹಾಗೂ 1936ರ ಪದತ್ಯಾಗ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಮೂಲಕ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.
1937ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿ, ಸರಳವಾಗಿ 'ಐರ್ಲೆಂಡ್‌' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. 1949ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸ್ವತಃ ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಘೋಷಣೆಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಕೊನೆಯ ಕೊಂಡಿ ಕಳಚಿಕೊಂಡಿತು. ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಆಧಿಪತ್ಯದಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 1937ರಿಂದಲೂ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಸಭೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವುದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌ನ ಅತಿ ಬಡ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಐರಿಷ್‌ ಜನರು ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಇದ್ದು, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ನೀತಿಯ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು 1950ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡು, 1973ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಆರ್ಥಿಕ ಸಮುದಾಯದ (ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ)ಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 1980ರ ದಶಕದ ಅಪರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಇತರೆ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಅಭೂತಪುರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ 'ಸೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಟೈಗರ್'‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, 2007-2010 ಅವಧಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಐರಿಷ್‌ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿ (IMF)ಯ ಪ್ರಕಾರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ 38ನೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಬಲ ದೇಶವೆಂಬ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಆರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಲಾವಾರು ಒಟ್ಟು ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಹೊಂದಿದೆ. (ಖರೀದಿ ಶಕ್ತಿ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತಲಾವಾರು). ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಐದನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನವುಳ್ಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇಶವೂ ಸಹ ಒಂದು. ಇಕಾನಾಮಿಸ್ಟ್‌ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್‌ ಯುನಿಟ್‌ನ ಜೀವನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಆರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತಿ ಸ್ಥಿರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌, ವಿಫಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಆರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ, OECD ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಶಾಸನಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕೃತ ವಿಚಾರಗಳಿಗಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಹೆಸರು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ‌, ಹಾಗೂ, ಐರಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ Éire ಎಂದಿದೆ. ಯುರೂಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಸಹ ಇದೇ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಐರಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯು 2007ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾದಾಗ, ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌-ಸಂಬಂಧಿತ ನಾಮಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ Éire - Ireland‌ ಎಂದು ನಮೂದಿಸಲಾಯಿತು. ಐರಿಷ್‌ ರಹದಾರಿ ಪತ್ರ (ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್‌)ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ದೇಶದ ಹೆಸರನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು 1937ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ವಿಧಿ 4ರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ, 'ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಸರು (ಐರಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ) Éire ಅಥವಾ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ .' ಸಂವಿಧಾನ ಪರಾಮರ್ಶೆ ತಂಡವು 1996ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಿಯ ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದೆ. 'ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಅನಗತ್ಯವಾಗಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು,ಸರಳಗೊಳಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ' ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. 'ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಸರು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌' ಎಂಬ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಐರಿಷ್‌ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ತತ್ಸಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನ ಪರಾಮರ್ಶೆ ತಂಡವು, ದೇಶದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 'ಗಣರಾಜ್ಯ' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಧಿಯನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಬಹುದೇ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ರಾಜ್ಯವನ್ನು 'ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಶಾಸನದ ನಿಬಂಧನೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ತಂಡವು ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು.
ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆ 1948 ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ (Poblacht na hÉireann ) ಎಂದು ವಿವರಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯೊಂದಿಗಿದ್ದ ಕೊನೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಚುನಾಯಿತ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಈ ಕಾಯಿದೆಯು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾಯಿದೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಸರು ಬದಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿದ ಗಡೀಪಾರು(ಅಪರಾಧಿ ಹಸ್ತಾಂತರ) ವಾರಂಟೊಂದನ್ನು ಐರಿಷ್‌ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 1989ರಲ್ಲಿ ನಿರಾಕರಿಸಿತು. 'ಈ ದೇಶದ ಸಹಕಾರ ಕೋರುತ್ತಿರುವ ಇತರೆ ದೇಶಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಈ ದೇಶದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಹೆಸರನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ದೋಷವನ್ನು ತಿದ್ದುವ ತನಕ ಈ ವಾರಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಮರಳಿಸಬೇಕು' ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ವಾಲ್ಷ್‌ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
thumb|upright|ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ಫಲವಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ವಲಸೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಚಳುವಳಿ
1801ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಒಕ್ಕೂಟ ಕಾಯಿದೆಯಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, 1922ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 6ರ ತನಕ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಆಫ್‌ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. 1845ರಿಂದ 1849ರ ತನಕ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮಹಾ ಕ್ಷಾಮದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಂಟು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದ ದ್ವೀಪದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 30%ರಷ್ಟು ಕುಸಿಯಿತು. ಹಸಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಐರಿಷ್‌ ಜನರು ಸತ್ತು, ಇನ್ನೂ 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರು ಬೇರಡೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಇದು ಮುಂಬರುವ ಶತಮಾನದ ವಲಸೆಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ, ಅದರ ಫಲವಾಗಿ 1960ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯ ತನಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸತತವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು.
1874ರ ಇಸವಿಯಿಂದ, ಆದರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ, 1880ರಿಂದ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಸ್ಟೀವರ್ಟ್‌ ಪಾರ್ನೆಲ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಐರಿಷ್‌ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ ಕೃಷಿ ಚಳವಳಿ(ಐರಿಷ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಲೀಗ್ ಮೂಲಕ)ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು. ಐರಿಷ್‌ ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಕಾಯಿದೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗೇಣಿದಾರರ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಜಯ ಲಭಿಸಿತು. ಹಾಗೂ, ಎರಡು ವಿಫಲ ಮಸೂದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು.ಇದರಿಂದ UKಯಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಸೀಮಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಸಿಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. [[ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ (ಐರ್ಲೆಂಡ್‌) ಕಾಯಿದೆ 1898 ಅಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ 'ತಳಮಟ್ಟದ ನಿಯಂತ್ರಣ' ಹೊಂದಲು ಅದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಇದು ಮುಂಚೆ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್‌ ಆಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭೂಒಡೆಯರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಮಹಾನ್‌ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿ]]ಯ ಕೈಯಲ್ಲಿತ್ತು.
1911ರ ಸಂಸತ್‌ ಕಾಯಿದೆಯು ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನ ವಿಟೊವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಜಾನ್‌ ರೆಡ್ಮಂಡ್‌ ಮೂರನೆಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆ 1914ರ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತರಿ ನೀಡಿದಾಗ, ಸ್ವರಾಜ್ಯವು ಖಚಿತವೆಂದು ಗೋಚರಿಸಿತು. ಆದರೂ, ಮೊದಲ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮಸೂದೆ ಮಂಡನೆಯ ನಂತರ, 1886ರಿಂದಲೂ ಐರಿಷ್‌ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್‌ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟ ಚಳವಳಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಐರಿಷ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸಮುದಾಯದವರು ನೈಜ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರೆ ತಾವು ತಾರತಮ್ಯ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್‌ ಸಮುದಾಯದವರಿಗೆ ಭಯವಾಗಿತ್ತು. ಐರಿಷ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನುದ್ದಕ್ಕೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಪರಾರ್ಧ ಹಾಗೂ ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ‌ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತು. ದ್ವೀಪದ ಉಳಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಗುವಳಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವು ಅಲ್ಲಿ ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸುಂಕದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಭೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ, ನಾಲ್ಕು ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿತ್ತು.
ಐರಿಷ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡ ಡಬ್ಲಿನ್-ಸಂಜಾತ ಸರ್‌ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಕಾರ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೂಲದ, ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಮುಖಂಡ ಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ರೇಗ್‌ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು ಕಠಿಣ ತೀವ್ರವಾದದ ನಿಲವು ತಾಳಿದರು. ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌‌ನ ಬಲಪ್ರಯೋಗ ವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಈ ಮಾರ್ಗ ಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬಂಡಾಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು 1914ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಹೆಚ್‌. ಹೆಚ್‌. ಅಸ್ಕ್ವಿತ್‌ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಮಸೂದೆ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಐರಿಷ್‌ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವವು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅವಧಿಯ ಮೇರೆಗೆ ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ಮಸೂದೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಹಾಗೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಹೊರಗಿಡುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಅವಧಿ
thumb|ಆಂಗ್ಲೋ-ಐರಿಷ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಲಾದ ಪುಟ. 1914ರಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಮಂಜೂರು ಪಡೆದು, ಶಾಸನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದರೂ ಸಹ, ಮಹಾ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯದ ತನಕ ಮೂರನೆಯ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಖಾತರಿಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ರೆಡ್ಮಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಐರಿಷ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ಮೈತ್ರಿಪಡೆಯ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. 175,000 ಜನರು 10th (ಐರಿಷ್‌), 16th (ಐರಿಷ್‌)ನ ಐರಿಷ್‌ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು ನ್ಯೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆರ್ಮಿಯ 36ನೆಯ (ಅಲ್ಸ್ಟರ್‌) ಸೈನ್ಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. 1918ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ, 1919ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಚುನಾಯಿತರಾದ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ 106 ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ 73 ಜನರು ಸಿನ್‌ ಫೇನ್‌ ಪಕ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸೀನರಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಇದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅವರು Dáil Éireann ಎಂಬ ಐರಿಷ್‌ ಸಂಸತ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ Dáil 1919ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಈ ಘೋಷಣೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 1916ರ ಘೋಷಣೆಯ ಪುನರೋಕ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, 'ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಇನ್ನೆಂದಿಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ಅಂಗವಾಗಿರದು' ಎಂಬ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಐರಿಷ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಷ್ಯನ್ ಸೋವಿಯತ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಮಾತ್ರ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿತ್ತು. 1919ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ ಶಾಂತಿ ಮಹಾಸಭೆಗೆ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯದ Aireacht (ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ) ಸಿಯನ್‌ ಕಾಮ್ಹೆರ್ಲೆ ಷಾನ್‌ ಟಿ. ಒ'ಕೆಲ್ಲಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿನ ನಿಯೋಗವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಮರ ಹಾಗೂ 1921ರ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿನ ಕದನ ವಿರಾಮದ ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆರ್ಥರ್‌ ಗ್ರಿಫಿಥ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ ಬಾರ್ಟನ್‌ ಮುತ್ತು ಮೈಕಲ್‌ ಕಾಲಿನ್ಸ್‌ ನೇತೃತ್ವದ ಐರಿಷ್‌ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು 1921ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 11ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 6ರ ತನಕ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲೊ-ಐರಿಷ್‌ ಒಪ್ಪಂದದ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಐರಿಷ್‌ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ನೈಟ್ಸ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಪ್ಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, Dáil Éireannಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 5ರಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಎರಡನೆಯ Dáil Éireann ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, 1922ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 6ರಂದು, ಇಡೀ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದ್ವೀಪವು 'ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ (Saorstát Éireann )' ಎಂಬ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂವಿಧಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಂಸತ್‌ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಮರಳುವ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. ಈ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸತ್‌ ಹಾಗೂ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ‌ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಒಪ್ಪಂದದ ಅಡಿ,ತನ್ನ ಹಕ್ಕನ್ನು 1922ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 8ರಂದು ಚಲಾಯಿಸಿದ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ನೂತನ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಮರಳಿತು. 'ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂಸತ್‌ ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ತನಕ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸರಿಗೆ ಒಂದು ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು. ಉಭಯತ್ರರಿಗೆಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮಾಧಾನ ತರಲಿಲ್ಲ. ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್, ಉಭಯಸದನದ ಸಂಸತ್‌, ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ‌ ಎಂಬ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮಂಡಳಿ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಎನ್ನಲಾದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಹುದ್ದೆಯೂ ಇತ್ತು.
ಐರಿಷ್‌ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ
ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, ಐರಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಶಾಂತಿಯುತ ಪುನರ್‌ಏಕೀಕರಣದತ್ತ ಒಲವು ತೋರಿದವು. ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಟ್ರಬಲ್ಸ್‌ ಎನ್ನಲಾದ, ಅರೆಸೈನಿಕ ಪಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಭೂಸೇನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಘರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಹಕರಿಸಿತು. ಬೆಲ್ಫಾಸ್ಟ್‌ ಒಪ್ಪಂದ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 1998ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಮತದ ಮೂಲಕ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಂಗವಾಗಿ, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಶಾಂತಿ ಇತ್ಯರ್ಥವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
1937 ಸಂವಿಧಾನ
1937ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 29ರಂದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂವಿಧಾನ (Bunreacht na hÉireann ) ಎಂಬ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಐರಿಷ್ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂವಿಧಾನದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ‌ ಅಥವಾ ಐರಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Éire ಎಂದು ಕರೆಯಿತು. ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾರಿಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನ, ಹಿಂದಿನ ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಸಂವಿಧಾನವು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ, 1937 ರಿಂದ 1949ರ ತನಕ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಇನ್ನೂ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಐರ್ಲೆಂಡನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಕಾನೂನಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐರಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಐರಿಷ್‌ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಬಿರುದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಳಿದೆಡೆಯಿದ್ದಂತೆಯೇ ಇತ್ತು.
ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಸಮರದ ಸಮಯ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ತಟಸ್ಥವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಮಯವನ್ನು ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿತು. 1948ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಕಾಯಿದೆ ಮಂಜೂರಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜನ ಹುದ್ದೆಯು ರದ್ದಾಯಿತು. ಈ ಕಾಯಿದೆಯು 1949ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 18ರಂದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದು, ರಾಜನ ಹುದ್ದೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯವೆನ್ನಬಹುದು ಎಂದು ಈ ಕಾಯಿದೆಯಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, 1962ರಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಕಾನೂನು ಪರಿಷ್ಕರಣ (ಒಕ್ಕೂಟ-ಮುಂಚಿನ ಐರಿಷ್‌ ಶಾಸನಗಳು) ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರವೂ,1949ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 18ರಂದು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂದು ಘೋಷಿಸುವ ತನಕ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕಾಲದ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ನಿಯಮಗಳಡಿ, ಯಾವುದೇ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿದಲ್ಲಿ, ಆ ರಾಷ್ಟ್ರವು ತಾನೇತಾನಾಗಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಸದಸ್ಯತ್ವ ತ್ಯಜಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ತಾನು ಸ್ವತಃ ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ 1949ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 28ರಂದು ಲಂಡನ್‌ ಘೋಷಣೆ ಯಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಿಸಲಾಯಿತು. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕೂಡಲೆ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ನಂತರ, ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ಸೇರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ತನ್ನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮರುಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ರಾಜಕೀಯ
right|thumb|upright|ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷೆ ಮೇರಿ ಮ್ಯಾಕಲೀಸ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರುವ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹುದ್ದೆಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಏಳು ವರ್ಷ. ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಮರುಚುನಾಯಿತರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ನಾಮ ಮಾತ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಷ್ಟೆ, ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಧಿಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರಿಗೆ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಎಂಬ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸಹಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು Taoiseach ಸಂಸತ್ತಿನ ಕೆಳಮನೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುವರು. ಬಹಳಷ್ಟು Taoisigh ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಕೂಟಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. 1989ರಿಂದಲೂ ಒಮ್ಮೆಯೂ ಏಕ-ಪಕ್ಷೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದೇ ಇಲ್ಲ.
thumb|left|ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳು Oireachtas (ಉಭಯಸದನದ ಸಂಸತ್‌)ನಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ, Seanad Éireann ಮೇಲ್ಮನೆ (ಸೆನೇಟ್‌) ಹಾಗೂ Dáil Éireann ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಮನೆ (ಕೆಳಮನೆ) ('ಹೌಸ್‌ ಆಫ್‌ ರೆಪ್ರೆಸೆಂಟೆಟಿವ್ಸ್'‌)ಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ Seanad ಲ್ಲಿ 60 ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಜನರು Taoiseach ಇಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರು, ಆರು ಸದಸ್ಯರು ಎರಡು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಂದ ಚುನಾಯಿತರು ಹಾಗೂ 43 ಜನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ವೃತ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಚುನಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. Dáil ರಲ್ಲಿ 166 ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ (Teachtaí Dála) ಏಕೈಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮಾಣಾಗುಣ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಇವರು ಬಹು ಸ್ಥಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಚುನಾಯಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಂವಿಧಾನದಡಿ, ಸಂಸದೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಸತಕ್ಕದ್ದು. ಆದರೂ ಶಾಸನ ವಿಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಏಳು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಸದ್ಯದ ಶಾಸನದಡಿ ಗರಿಷ್ಠ ಅವಧಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳು.
thumb|left|ಲಿನ್ ಸ್ಟರ್ ಹೌಸ್ ([59]ರ ಸ್ಥಾನ) ಸರ್ಕಾರವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ಹದಿನೈದು ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಇಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸದಸ್ಯರುSeanadಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವಂತಿಲ್ಲ.Taoiseach Tánaiste (ಉಪ-ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ) ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಗಳು Dáil ರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರಬೇಕು. ಸದ್ಯದ ಸರ್ಕಾರವು ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಸರ್ಕಾರವಾಗಿದೆ: Taoiseach ಬ್ರಯಾನ್‌ ಕೊವೆನ್‌ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ Fianna Fáil ಹಾಗೂ ಜಾನ್‌ ಗೊರ್ಮ್‌ಲೆ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ ಪಾರ್ಟಿ ಜತೆಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪಕ್ಷೇತರರು. Dáil ಗಾಗಿ ಕೊನೆಯ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯು 2007ರ ಮೇ 24ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ 29ರಂದು ಟಾವೊಸೀಚ್‌ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎಂಡಾ ಕೆನ್ನಿ ನಾಯಕತ್ವದ ಫೈನ್‌ ಗೇಲ್‌, ಏಮನ್‌ ಗಿಲ್ಮೊರ್‌ ನಾಯಕತ್ವದ ಲೇಬರ್‌ ಪಾರ್ಟಿ, ಕೆವೊಯಿಂಗಿನ್‌ ಒ ಕವೊಲೇನ್‌ ನಾಯಕತ್ವದ ಸಿನ್‌ ಫೇನ್‌ ಸದ್ಯದ Dáil ರಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು. ಹಲವು ಪಕ್ಷೇತರ ಡೆಪ್ಯೂಟಿಗಳು ಸಹ Dáil Éireann ನಲ್ಲಿ ಕೂರುವರು. ಆದರೆ ಅವರು 2007 ಚುನಾವಣೆಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
1973ರಲ್ಲಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾಗೂ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೇರಿತು, ಹಾಗೂ, ಸ್ಕೆಂಜೆನ್ ಪ್ರದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗಿರಲು ಇಚ್ಛಿಸಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರದೇಶ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನ ನಾಗರಿಕರು ರಹದಾರಿ ಪತ್ರದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬುದು ರಹದಾರಿ ಮುಕ್ತ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ದ್ವೀಪಗಳು‌, ಐಲ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌ ಹಾಗೂ ಚಾನೆಲ್‌ ದ್ವೀಪಗಳು ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಆಡಳಿತ
ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಂಟಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ವಿಚಾರಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂಚೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೂ, ಆಡಳಿತ-ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಸ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮರುವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಟಿಪೆರರಿ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು 1890ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲಿನ್ ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಂದು ಒಟ್ಟು ಐದು ನಗರಗಳು ಹಾಗೂ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂಬತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕೌಂಟಿಗಳಿವೆ. ಐದು ನಗರಗಳು (ಡಬ್ಲಿನ್‌, ಕಾರ್ಕ್‌, ಲಿಮರಿಕ್‌, ಗ್ಯಾಲ್ವೆ, ವಾಟರ್ಫೊರ್ಡ್‌) ಆಡಳಿತಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಕೌಂಟಿಗಳ ಉಳಿದ ಭಾಗದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐದು ಬರೊಗಳು(ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರದ ಪಟ್ಟಣ) (ಕ್ಲೊನ್ಮೆಲ್‌, ಡ್ರೊಗೆಡಾ, ಕಿಲ್ಕೆನಿ, ಸ್ಲಿಗೊ, ವೆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌) ಕೌಂಟಿಯೊಳಗೇ ಸ್ವಯಮಾಧಿಕಾರದ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿವೆ. ಕಿಲ್ಕೆನಿ ಬರೋ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ನಗರವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, Dáil ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೌಂಟಿ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಸರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕೌಂಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ, ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೌಂಟಿಗಳಿವೆ. ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಸ್ತವ ಕೌಂಟಿ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಈ ಕೌಂಟಿಗಳನ್ನು ಎಂಟು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಆಡಳಿತ ರಚನೆಯ ಮೇಲಿನ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ 29 ಕೌಂಟಿ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಐದು ನಗರ ಸಭೆ‌ಗಳಿವೆ. 1898ರಿಂದಲೂ 26 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೌಂಟಿಗಳ ಪೈಕಿ 24ರಲ್ಲಿ ಕೌಂಟಿ ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿವೆ. ಟಿಪೆರರಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಟಿಪೆರರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಟಿಪೆರರಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿವೆ. 1994ರಿಂದಲೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡಬ್ಲಿನ್‌ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು (ಡನ್‌ ಲಾವೊಹೇರ್‌-ರಾತ್‌ಡೌನ್‌, ಫಿನ್ಗಾಲ್‌ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಡಬ್ಲಿನ್‌) ಪರಿಷತ್ತುಗಳಿವೆ. ಐದು ನಗರಗಳಾದ ಡಬ್ಲಿನ್‌, ಕಾರ್ಕ್‌, ಲಿಮೆರಿಕ್‌, ವಾಟರ್ಫರ್ಡ್‌ ಹಾಗೂ ಗ್ಯಾಲ್ವೇ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಗರ ಸಭೆಗಳಿವೆ.ಇವು ಕೌಂಟಿ ಪರಿಷತ್ತುಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಹೊಂದಿವೆ. ಎರಡನೆಯ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಸಭೆ‌ಗಳಿವೆ. ಕಿಲ್ಕೆನಿ ನಗರ ಹಾಗೂ 2001ರ ಮುಂಚೆ ಬರೊ` ಪಾಲಿಕೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟಣಗಳು (ಸ್ಲಿಗೊ, ಡ್ರೊಗೆಡಾ, ಕ್ಲೊನ್ಮೆಲ್‌ ಮತ್ತು ವೆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌) 'ಸಗರಪಾಲಿಗೆ ಸಭೆ'‌ ಬದಲಿಗೆ 'ಬರೊ ಪರಿಷತ್ತು‌' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬಳಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಐದು ಬರೋ ಪರಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲದೇ ಇನ್ನೂ 75 ನಗರಪಾಲಿಕೆ ಸಭೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣಗಳಾಚೆ, ಕೌಂಟಿ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೇವೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಣೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ನ್ಯಾಯ
thumb|right|ಡಬ್ಲಿನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನು ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಸಂಸದೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ ಹೊಂದಿದೆ. ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಭೀರರೂಪೀ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿ ಮಂಡಲಿಯ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಾಮರ್ಶೆಯ ಮೂಲಕ, ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸಂವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನೊಂದಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದೆ. ಬಹಳ ಗಂಭೀರವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಆಫ್ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಡಬ್ಲಿನ್‌ ಸಂಚಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗರಿಕ ಪೊಲಿಸ್‌ ಪಡೆಯು Garda Síochána na hÉireann (ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾ ದಳ‌ ) ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕ ಪೊಲಿಸ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಐರಿಷ್‌ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೇಮಿಸಲಾದ ಗಾರ್ಡಾ ಆಯುಕ್ತರು ಈ ಸೇವಾ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವು ಡಬ್ಲಿನ್‌ನ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, An Garda Síochánaದ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಪೊಲೀಸರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂದೂಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಹಾಗೂ ನಗರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೇವಲ ಲಾಠಿ ಹಿಡಿದು, ಸಾಮಾನ್ಯರೀತಿಯ ಪೊಲೀಸ್‌ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ.
Póilíní Airm (ಸೇನಾ ಪೊಲೀಸ್‌ ) ಐರಿಷ್‌ ಸೇನೆಯ ಒಂದು ದಳ. ಪೊಲೀಸ್ ಸೇವೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಏರ್ಪಾಡಿಗೆ ಹೊಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪಡೆಗಳ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿಯೋಜನೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯ, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳಗಳತ್ತ ಮಿಲಿಟರಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಏರ್ಪಾಡು ಸಹ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಯುದ್ಧ ಸಮಯದ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕೈದಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನಿಯಂತ್ರಣವೂ ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ An Garda Síochánaದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.