cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕಂಬುಜದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಒಖೆಂಗ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು
9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಖೆಂಗ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಅನೇಕ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ. ಆಗ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಗೋಪುರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಪುರಗಳೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗತೊಡಗಿದುವು. ಆಂಕೋರಿನ ರೂಪುರೇಖೆಗಳನ್ನು ಫ್ನಾಮ್ ಒಖೆಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿ ನೋಡಿದರೋ ಎನ್ನುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಂತಹಂತದ ಪಿರಮಿಡ್ಡಿನ ಆಕಾರದ ಶಿಖರಗಳು, ಆ ಶಿಖರಗಳ ಸಮಾನಂತರ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಜಗುಲಿಗಳು ಮುಂತಾದವು ಇಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡು, ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸ್ಥಿರವಾದುವು. ಫ್ನಾಮ್ ಒಖೆಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಐದು ಹಂತಗಳಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಹನ್ನೆರಡು ಗೋಪುರಗಳಿವೆ.4ನೆಯ ಜಯವರ್ಮ ಮಹಾರಾಜ (921-41) ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಯಶೋಧರಪುರದಿಂದ ಕೊಹ್ಕೆರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಹೊಸ ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಶೈಲಿಗೆ ಕಾರಣನಾದ. ಈ ಶೈಲಿ ಕಂಬುಜದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಗಣ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಕೊಹ್ಕೆರನ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಎನ್ನುವ ಭ್ರಾಂತಿ ಬರುವಂತೆ ಕೆತ್ತಿರುವ ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಅಂಗವಿನ್ಯಾಸ ಬಲು ಮೋಹಕ. ನರ್ತನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶಿವ, ಹಾರುತ್ತಿರುವ ಗರುಡ, ವಾಲಿ-ಸುಗ್ರೀವ ಮೊದಲಾದವು ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳು. ಆಂಕೋರ್ ಶೈಲಿಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಹಸನ್ಮುಖ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು ಕೊಹ್ಕೆರ್ನಲ್ಲಿ.
ಬಾಂಟೆಶ್ರೀ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಬಾಂಟೆಶ್ರೀ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿರುವ ಬಾಂಟೆಶ್ರೀ ದೇವಾಲಯಗಳು ಯಜ್ಞವರಾಹನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜೇಂದ್ರವರ್ಮ ಮಹಾರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಇಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಗೋಪುರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾದವು. ಆಂಕೋರ್ವಾಟ್ನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಗಿಂತ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾಣಗಳು ಮತ್ತಿತ್ತರ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಪಡೆದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಅದ್ಭುತಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿಯ ಶಿಲ್ಪವಂತೂ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಕಂಸವಧೆ, ರಾವಣ ಕೈಲಾಸವನ್ನು ಅಲುಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳು ಮೊದಲಾದವು ಉತ್ತಮ ಶಿಲ್ಪಗಳು. ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಕುಸುರಿಕೆಲಸದಷ್ಟು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವ ಕೌಶಲವೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಂಬುಜದ ಚರಿತ್ರೆ
ಈ ರೀತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವೂ ಸುಂದರವೂ ಆದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಅನಂತರ, ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕೃತಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು. ಕಂಬುಜದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನೇ ಆಂಕೋರ್ ಥೊಮ್ ನಗರದ ನಿರ್ಮಾಪಕ. 1200ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಆಂಕೋರ್ ಥೋಮ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಅವನ ಜೀವಿತ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪುರ್ಣಗೊಂಡದ್ದು ಆತ ನೀಡಿದ ಆಶ್ರಯದ ಫಲ. 100' ಅಗಲ ಮತ್ತು 16 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಕಂದಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಈ ಶಿಖರಗಳ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಶಿಖರಗಳೇ ಬುದ್ದನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತಂತೆ ಇರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಇವು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಅದ್ಭುತಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮುಗುಳ್ನಗೆ ಬಲು ದೂರದಿಂದಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆಂಕೋರ್ ಥೊಮ್ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಂiÀiÁನ್ ದೇವಾಲಯವಂತೂ ಶಿಖರಗಳ ಸಮೂಹ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಬಾಂಟಿಕ್ಡೆ, ತಪ್ರೊಮ್, ನೀಕ್ ಪೀಯನ್, ಬಾಂಟೆಖ್ಮರ್, ವತ್ನೊಕೊರ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಮೋಹಕವಾಗಿವೆ. ಪ್ರಿಖಾನ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನ ಶಿಲ್ಪವೂ ಉತ್ತಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ.ಜಯವರ್ಮನ ಮರಣಾನಂತರ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ಬೌದ್ಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಧರ್ಮ ತಲೆಯೆತ್ತಿದಂತೆ ವಾಸ್ತುಕೃತಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಂಚಿನ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ವಿಗ್ರಹಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದುವು. ಆದರೆ ಇವು ಉತ್ತಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯವರ್ಮ ಜಯವರ್ಮರಂಥ ಕಲಾಭಿಮಾನಿ ದೊರೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ ಕಂಬುಜದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು.
ನಾಲ್ಕು ಏಷ್ಯನ್ ಹುಲಿಗಳು
೪ ಏಷ್ಯನ್ ಹುಲಿಗಳು ಎಂದು ತೈವಾನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೫೦-೯೦ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ, ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿ, ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ, ತಲಾವಾರು ಆದಾಯ ಇವನ್ನು ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ.
ಮುನ್ನೋಟ
ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೫೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತೈವಾನ್, ಸಿಂಗಾಪುರ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಆಮದು ನಿರ್ಬಂಧ, ದೇಶೀ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂಜರಿಕೆ ಹೀಗೆ  ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತಿನ ದೇಶಗಳ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ಈ ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಿಯಮಗಳು, ಮೂಲತಃ ರಫ಼್ಹ್ತು ಆಧಾರಿತ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಹಣಕಾಸು ನೀತಿ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಇವುಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಈ ದೇಶಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನೀಡಿದವು. ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಲ್ಲಿ (ಶಿಕ್ಷಣ, ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ (Productivity)) ಎಂಬ ಮೂರು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರತೆ, ಏಕಮುಖೀ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದ್ದು, ಉದ್ಯಮ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದ್ದು, ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸದಿದ್ದದ್ದು ಮತ್ತು ಸರಳ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು ಈ ನಾಲ್ಕೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರ್ಥಿಕವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವುಗಳ ಬಲದಿಂದಲೇ ೧೯೯೭ರ ಏಷ್ಯನ್ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ ಕೂಡಾ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ತಲಾವಾರು ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೂರುಪಟ್ಟು ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್
೧೯೫೦ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಫ಼್ತು ಆಧಾರಿತ ಜವಳಿ-ಮಳಿಗೆ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಯಿತು. ೧೯೬೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಜವಳಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಉದ್ಯಮಗಳು ರಫ಼್ತು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡವು. ವಿದೇಶೀ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಈಯಲಾಯಿತು. ಔದ್ಯಮಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಕಾರವಾಗಲಿಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಕೌಶಲ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಬಳ ನೀಡುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಜಿಗಿಯಲು ಅನುವಾದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿತ್ತೀಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟದ್ದು, ದೇಶೀಯ ಉಳಿತಾಯ ಶೇ ೩೫ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದ ಕಾರಣ ದೇಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಸಾಲದ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳದಿದ್ದದ್ದು ಮತ್ತು ದೇಶೀ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಅಪಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುವಾಯಿತು.
೧೯೬೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷರವಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗ, ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಬೇಡುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯೋಗ ಹೊಂದಲು ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬಯೋಜನೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾಸ್ಫೋಟ ತಡೆಯಲು ಅನುವಾಯಿತು.
ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ
ಸಿಂಗಾಪುರದಂತೆ ರಫ಼್ತು ಆಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಸರ್ಕಾರ ಹೆಚ್ಚು ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಅನುವು ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳು ಖಾಸಗೀ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಯಥೇಚ್ಚವಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ  ದೇಶೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿ, ತದ್ನಂತರ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳಾದ ಸ್ಯಾಂಸಂಗ್, ಹ್ಯುಂಡೈ ಮುಂತಾದುವು ಅಮೇರಿಕದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಬಳಕೆದಾರರ ಸೇವೆ, ತೆರಿಗೆ, ಜಾಹೀರಾತು ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಉತ್ತಮ ಕ್ರಮ(Best Practices) ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇಂದು ಇಂತಹ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಚಾವ್ ಬೊಲ್ ಗಳು ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಬಹುತೇಕ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ತೈವಾನ್
೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ಮೇಲೆ ತೈವಾನಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ ಕುವಾಮಿನ್ ಟಾಂಗ್ ಆಡಳಿತದ ರೂವಾರಿ ಚೆನ್ ಯೀ ಭೂಸುಧಾರಣೆ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಕರೆನ್ಸಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಮಾರ್ಷಲ್ ಪೆರಿನ್ ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ತಂದ ಭೂಸುಧಾರಣೆಯ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಜಮೀನುದಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟಿಸಿ, ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಜಮೀನು ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಶ್ರಮದುಡಿಯೆಗೆ ಫಲವನ್ನು ತಾವೇ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಕೂಲಿಕಾರ್ಮಿಕರು ಶ್ರಮವಹಿಸಿ ದುಡಿದ ಕಾರಣ ಸುಭಿಕ್ಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಡೆದವು. ಚೀನಾದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ವೇಳೆ ೧೭೦ ಮಿಲಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಷ್ಟು ಮೊತ್ತದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾದ ನಗದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಮೇರಿಕದ ಯು ಎಸ್ ಏಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸವಲತ್ತು, ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ತೈವಾನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರ ಸದುಪಯೋಗ ಪಡೆದ ತೈವಾನ್ ರಫ಼್ಹ್ತು ಅಧಾರಿತ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರಂಬಿಸಿತು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ೧೯ ಅಂಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ ಇವುಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿತು. ಕಓಸಿಉಂಗ್, ವಾಂಗ್ ಹುವಾ ಮುಂತಾದೆಡೆ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಲೆ ಎತ್ತಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ೧೯೬೫ರ ವೇಳೆಗೆ ತೈವಾನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷರರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ದಿಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿ ಏಸರ್, ಕೊಬಿಯನ್, ಏಸಸ್ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ  ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರಲಿಕ್ಕೆ ಶುರುವಿಟ್ಟವು. ವಿಶ್ವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ತೈವಾನ್ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಪಡೆದವು ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರ ಸೇವಾಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದವು. ಇಂದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಹುಪಾಲು ಆದಾಯವನ್ನು ತೈವಾನಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಿಂಗಾಪುರ
೧೯೬೫ರ ಮುನ್ನವೇ ಸಿಂಗಾಪುರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಕ್ಷರದೇಶವಾಯಿತು. ಹಡಗು ಉದ್ದಿಮೆ, ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ರಿಫ಼ೈನರಿ, ಜವಳಿ ಮಳಿಗೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ರಫ಼್ಹ್ತು ಆಧಾರಿತ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕೊಟ್ಟ ಲೀ ಕ್ವಾನ್ ಯೀವ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ, ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಿಂಗಾಪುರದ ಮೂಲದ ಯಾವುದೇ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪನಿ ಇಂದೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ವರ್ಗ:ಹುಲಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು
ವೃಷಣ
thumb|ವೃಷಣದ ಒಳಗಿನ ರಚನೆ
ಗಂಡುಗಳು ಸಮಾನ ಗಾತ್ರದ ಎರಡು ವೃಷಣಗಳನ್ನು ವೃಷಣ ಕೋಶದೊಳಗೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವೃಷಣ ಕೋಶವು ಉದರದ ಗೋಡೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃಷಣ ಕೋಶದ ಅಸಮಾನತೆಯು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲ: ರಕ್ತನಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕಾರಣ ಒಂದು ವೃಷಣವು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ವೃಷಣಗಳು ಟ್ಯುನಿಕಾ ಆಲ್ಬುಜಿನಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಪೊರೆಯಂಥ ಕವಚದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೃಷಣಗಳ ಒಳಗೆ ವೀರ್ಯವಾಹಕ ನಳಿಕೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಬಹಳ ನಯವಾದ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ನಳಿಕೆಗಳಿವೆ. ಈ ನಳಿಕೆಗಳು ಜೀವಕೋಶಗಳ (ಜಂಪತಿಗಳು) ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಿಂದ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದವರೆಗೆ ವೀರ್ಯಾಣು ಕೋಶಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು
ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು (ಬಹಮನಿದ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಬಹ್ಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಡೆಕ್ಕನ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಧಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಬಹಮನಿದ್ ಸುಲ್ತಾನರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಇಗ (ಈಗ ತೆಲಂಗಾಣದ ಭಾಗಗಳು) ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದ ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶವು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ. ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಿನ್ ತುಘಲಕ್ ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಅವನ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೀರರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ಅವರು ತುಘಲಕನ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೆದ್ದು, ಹಸನ್ ಗಂಗೂ ಎನ್ನುವವನನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಯಕನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ತನ್ನನ್ನು ದಖನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುಲ್ತಾನನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡ ಹಸನ್ ಗಂಗೂ, ದೌಲತಾಬಾದನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳತೊಡಗಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಹಸನ್ ಬಹಮನ್ ಷಾ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ರಾಜತಂತ್ರಗಳೆಂಬ ಎರಡೂ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ವಾರಂಗಲ್ಲು, ಜಮಖಂಡಿ, ಕಲ್ಯಾಣ, ದೆಬೋಲಿಮ್, ಗೋವಾ ಮುಂತಾದ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಹತೋಟಿ ಪಡೆದನು. ಒಂದು ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅವನ ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರದ ಬೇರಾರ್ ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯವರೆಗೆ, ಅಂತೆಯೇ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪೂರ್ವದ ಹೈದರಾಬಾದಿನವರೆಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ
ಆಡಳಿತದ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ(ತರಫ್) ವಿಂಗಡಿಸಿದನು. ಬೀದರ್, ಬೇರಾರ್, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಗಳು ಈ ವಿಭಾಗಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವನು ಪ್ರಜಾಹಿತೈಷಿಯಾದ ದೊರೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಹಿಂದೂಗಳ ಮೇಲೆ ತಲೆಗಂದಾಯವನ್ನು(ಜೆಜಿಯಾ) ಹೇರದ ಮೊದಲ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೊರೆ ಹಸನ್ ಗಂಗೂ. ಅವನು, ಆಮದಾದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಹೇರುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯವಾದ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಎಹ್ಸಾನಾಬಾದ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟನು.
ತಾಜುದ್ದೀನ್ ಫೈರೋಜ್
ಮಹಮೂದ್ ಷಾನ ನಂತರ ಬಂದ ಅನೇಕ ದೊರೆಗಳ ರಾಜ್ಯಭಾರವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ನಡೆಯುವ ಒಳಜಗಳಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ, ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ತಾಜುದ್ದೀನ್ ಫೈರೋಜ್ ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬಹಮನಿ ರಾಜ್ಯವು ತನ್ನ ವೈಭವವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಿತು.(1397-1422) ರಾಯಚೂರಿನ ದೋ ಆಬ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಫೈರೋಜ್, ತೈಮೂರನ ರಾಜಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತನ್ನ ರಾಯಭಾರಿಯನ್ನು ಕಳಿಸಿದ್ದನು. 1422 ರಲ್ಲಿ, ಅವನ ಸೋದರನಾದ ಶಿಹಾಬುದ್ದೀನ್, ಅಣ್ಣನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತನಾಗಿ ಮಾಡಿ ರಾಜನಾದನು. ಅವನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದಿಂದ ಬೀದರ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲುವು ದೊರಕಿತು. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು, ವಾರಂಗಲ್, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಾಳ್ವಗಳ ರಾಜರಿಂದ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಬಗೆಬಗೆಯ ಕಪ್ಪ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು, ಜಾತ್ಯತೀತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದುದರಿಂದ ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಮಹಮೂದ್ ಗವಾನನ
ಅನಂತರದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು, ರಾಜರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಹಮೂದ್ ಗವಾನನ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಮೂವರು ರಾಜರುಗಳ ಕೈಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಗವಾನನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಯದಾತರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೂ ಹಲವು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವನು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ತಕನಾಗಿದ್ದನು. ಗವಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಆಸಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ರಸಿಕನೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಇಸ್ಲಾಂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪರ್ಶಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತನಾಗಿದ್ದನು. 1472 ರಲ್ಲಿ ಅವನು, ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಬೀದರ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮದ್ರಸಾವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.(ಶಾಲೆ) ಅದು ಮೂರು ಮಹಡಿಗಳಿರುವ ಭವ್ಯ ಸೌಧ. ಅದರ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಿನಾರೆಟ್ ಗಳಿದ್ದವು.(ಸ್ತಂಭ) ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಂಥಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ 3000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿದ್ದವು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಾಸಕ್ಕೆಂದು 36 ಕೊಠಡಿಗಳೂ ಅಧ್ಯಾಪಕರ ವಾಸಕ್ಕೆಂದು 6 ಮನೆಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಉಪನ್ಯಾಸದ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು ಅದರ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ್ದವು. ಗವಾನನ ಸ್ವಂತ ಪುಸ್ತಕಭಂಡಾರದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಗವಾನನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಟರು ಕೈಗೊಂಡ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಹಾಗೂ ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಅನಿವಾರ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದನು. ಮೂರನೆಯ ಮಹಮೂದ ಷಾನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಜದ್ರೋಹಿಯೆಂಬ ಹುರುಳಿಲ್ಲದ ಆಪಾದನೆಗಳನ್ನು ಹೇರಿ, ಅವನನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕನೂ ದಕ್ಷನೂ ಪ್ರಜಾಹಿತೈಷಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನು ಈ ರೀತಿಯ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದು ದುಃಖದ ಸಂಗತಿ.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯು
ಮಹಮೂದ್ ಗವಾನನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ, ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯು ಮೊದಲಾಯಿತು. 1518 ರಿಂದ 1538 ರವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಅಹ್ಮದ್-4 ರಿಂದ ಮೊದಲಾಗಿ ಕಲೀಮುಲ್ಲಾವರೆಗಿನ ನಾಲ್ಕು ಜನ ರಾಜರು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೇರಾರ್, ಅಹಮದ್ ನಗರ, ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಾಮಂತ ರಾಜರುಗಳು ತಾವು ಸ್ವತಂತ್ರರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಬಹಮನಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯು, ಸೈನ್ಯ, ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗಗಳೆಂಬ ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಹಲವು ರಾಜರು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಆಗ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾದವು. ಅದು ಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖಂಡರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಆಗ, ಪಾಳೆಯಗಾರೀ ಪದ್ಧತಿಯ(ಫ್ಯೂಡಲಿಸಂ) ಕಡೆಗಿನ ಚಲನೆಯ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ರಾಜರುಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಾತ್ಯತೀತರಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲ ಧರ್ಮಗಳನ್ನೂ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯು, ಜನಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತ್ತು. ಸೂಫಿ ಧರ್ಮ ಕೂಡ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾದ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ರಾಜರುಗಳ ಬೆಂಬಲವೂ ಇತ್ತು. ವಾಸ್ತಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಮನಿ ರಾಜವಂಶದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಜಾಪುರ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾದ ಬಹುಪಾಲು ಶಾಸನಗಳು, ಅರಾಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು, ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ದ್ವಿಭಾಷಿಕ ಶಾಸನಗಳು. ಅವು ಲಿಪಿಸೌಂದರ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ(ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿ) ಆಸಕ್ತಿಕರವಾಗಿವೆ. ಬಹಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದೌಲತಾಬಾದು, ಬೀದರ್ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ನಾಣ್ಯಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬಹಮನಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚರಿತ್ರೆಯ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದಿನ ದೇಶಗಳು
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು  , ಟೋಕಿಯೊ 2020 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಹು-ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ಯಾರಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಇದು 16 ನೇ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವಾಗಿದ್ದು, ಜಪಾನ್‌ನ ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ 24 ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು 5 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು.
ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ 25 ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದ 6 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರ ನಡುವೆ ನಡೆಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ೨೦೨೧ ಕ್ಕೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಂತೆಯೇ, ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ  ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅನುಮತಿಸದೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು  ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದರೂ ಟೋಕಿಯೊ ೨೦೨೦ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. 1964 ಗೇಮ್ಸ್ ನಂತರ ಟೋಕಿಯೊ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಇದಾಗಿದ್ದು, 1998 ರ ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಂತರ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಡೆಯಿತು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಮೊದಲ ನಗರ ಟೋಕಿಯೊ.
ಚೀನಾ ೯೬ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ೨೦೭ ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಐದನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ೪೧ ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ೧೨೪ ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂಬತ್ತನೇ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ 37 ಚಿನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೦೪ ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 2008 ರ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಂತರ ಇದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯಾದ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯು ಪದಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಒಟ್ಟು 36 ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು 118 ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳೊಂದಿಗೆ, ಒಟ್ಟು ಪದಕಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಬಿಡ್‌ಗಳು
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯ ನಡುವಿನ ೨೦೦೧ ರ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಆತಿಥೇಯರು 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. 125 ನೇ ಐಒಸಿ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊಗೆ 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಟೈ ಬ್ರೇಕರ್ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಸಾರಿಗೆ
2016 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದ ಮುನ್ನ, ಟೋಕಿಯೊ ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಯುರಿಕೊ ಕೊಯಿಕೆ ನಗರಕ್ಕೆ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪರಂಪರೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಯಾವುದೇ ಕಾಲುದಾರಿಗಳಿಲ್ಲದ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಿದಾದ ದ್ವಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಛಾವಣಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸವಾಲುಗಳೆಂದು ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ಅಗಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಭೂಗತ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಕರೆ ನೀಡಿದಳು.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು: ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಲಿಪಿಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಭಾವಲಿಪಿಗಳ (ಈಡಿಯೋಗ್ರಾಫ್) ಮತ್ತು ಧ್ವನಿನಿರೂಪಕ (ಫೊನೆಟಿಕ್) ವರ್ಣಲಿಪಿಗಳ (ಆಲ್ಫಬೆಟ್) ಶಾಸನಗಳೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಸಾರಿಗೆ
ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಕ್ರೀಡಾಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಹಲವಾರು ಟೊಯೋಟಾ ಇ-ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನಾ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಗಸ್ಟ್ 27 ರಂದು, ಒಬ್ಬ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದ ನಂತರ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 3 ದಿನಗಳ ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ವಾಹನಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ನದೀಮುಖ
ನದೀಮುಖವು ಒಂದು ಭಾಗಶಃ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಕರಾವಳಿ ಕಾಯ. ಇದರೊಳಗೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನದಿಗಳು ಅಥವಾ ತೊರೆಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮುಕ್ತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಭಾವಲಿಪಿ ಶಾಸನ
ಭಾವಲಿಪಿ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾದ (ಇಂದಿನ ಇರಾಕ್ ದೇಶದ) ಸುಮೇರಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರ ನೂರಾರು ಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕ ಶಾಸನಗಳೇ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ (ಕ್ಯೂನಿಫಾರಂ) ಭಾವಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್, ಅಸ್ಸಿರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿರುವ ಹಮುರಬಿಯ ಧರ್ಮಸೂತ್ರಗಳ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ ಇದೇ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಇಲಾಮೈಟ್, ಕಸ್ಸೆನೈಟ್, ಹಿಟ್ಟೈಟ್, ಮಿಟನ್ನಿ, ಹುರ್ರಿಯನ್, ಉರರ್ತು, ಕ್ಯಾಪ್ಪಡೋಸಿಯನ್, ಕೇನನೈಟ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಜನಾಂಗಗಳವರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುಮೇರಿಯನ್ನರ ಈ ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಭಾವಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಮ್ಮ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಲಿಪಿಯ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಶಾಸನ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 6ನೆಯ ವರ್ಷದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸಕ್ತಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಲಿಪಿಯ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಹೋಯಿತೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನದೀಮುಖ
ನದೀಮುಖಗಳು ನದಿ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲ ಪರಿಸರಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ ವಲಯವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು (ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು, ಅಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಂತಹ) ಕಡಲ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಮತ್ತು (ಸಿಹಿನೀರು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಹರಿವಿನಂತಹ) ನದಿ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಎರಡಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರು ಎರಡರ ಒಳಹರಿವುಗಳು ಜಲಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಎರಡರಲ್ಲೂ ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಲು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 186,101 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಂದರ್ಶನಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ 2019 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು "ಫೀಲ್ಡ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು "ಸಿಟಿ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮೂಲ 149 ಜೋಡಿ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕರ ಕಿರುಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ "ಶೈನಿಂಗ್ ಬ್ಲೂ ಮತ್ತು ಶೈನಿಂಗ್ ಬ್ಲೂ ಟೋಕಿಯೋ", "ಗೇಮ್ಸ್ ಆಂಕರ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಆಂಕರ್" ಮತ್ತು "ಗೇಮ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಫೋರ್ಸ್". ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾಗಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಜನರಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತ
ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಹಾಗೂ ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 2400 ರಿಂದ 1700 ರವರೆಗೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ (ಅಥವಾ ಹರಪ್ಪ) ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೂರಾರು ಸಾಬೂನುಗಲ್ಲಿನ ಮುದ್ರ್ರೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬರೆಹಗಳಿಗೆ ಆ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯರು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಕೇತಿಕಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿರುವರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೂ ಸರ್ವಸಮ್ಮತವಾದ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯದಾಗಿದೆ.ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಸಿರಿಯದ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಜನಾಂಗದವರ ಚಿತ್ರಲಿಪಿ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು.1500 ರಿಂದ 600ರ ವರೆಗಿನವು. ಈ ಶಾಸನಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸುವಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ವಾಂಸರ ನಡುವೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಗಳಿವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಈ ಜನಾಂಗದವರು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರ ಭಾವಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಲಿಪಿಮಾಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಶಾಸನಗಳ ಆಧಾರವಿದೆ.
ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳು
ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದ ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 8-7ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯವು. ಇವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯ ಲಿಪಿಗೆ ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಯೇ ಮೂಲ. ಇವರ ರೋಮನ್ ಯುಗದ ಶಾಸನಗಳಂತೂ ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೇ ಇವೆ. ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಪ್ಯಾಂಫಿಲಿಯದವರ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳ ಲಿಪಿಯೂ ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಅನಂತರ ಕಾಲದ ಗ್ರೀಕ್-ಅರಮೈಯಿಕ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ.ಫ್ರಿಜಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪತನದ ಅನಂತರ ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ ಲಿಡಿಯದ ಶಾಸನಗಳು ಹಲವು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 5-4ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದವು. ಲಿಡಿಯನ್ ಲಿಪಿಗೂ ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಯೇ ಮೂಲ. ಲಿಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ದ್ವಿಭಾಷಾಶಾಸನಗಳೂ ಎರಡು ದೊರೆತಿವೆ. ಲಿಡಿಯನ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಲಿಡಿಯಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೇರಿಯನ್ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ವಾದದ್ದು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಕೇರಿಯನ್ ಲಿಪಿಯೂ ಗ್ರೀಕ್ ಲಿಪಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾದರೂ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದು ಕ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಸೈಪ್ರಸ್ಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಪಿಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿತ್ತು.
ನದೀಮುಖ
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುತೇಕ ನದೀಮುಖಗಳು ಹೋಲೋಸೀನ್ ಯುಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಗೊಂಡವು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦-೧೨,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟ ಏರಲು ಶುರುವಾದಾಗ ನದಿ ಸವೆತದ ಅಥವಾ ಹಿಮದಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಂಡ ಕಣಿವೆಗಳು ಪ್ರವಾಹಗಳಿಗೊಳಗಾಗಿ ನದೀಮುಖಗಳ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ನದೀಮುಖಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಜಲ ಪರಿಚಲನಾ ಮಾದರಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದರೂ (ಉದಾ. ಕೊಲ್ಲಿಗಳು, ಬಂದರುಗಳು, ಲಗೂನ್‍ಗಳು, ಖಾರಿಗಳು, ಅಥವಾ ಜಲಸಂಧಿಗಳು), ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಲಕಾಯಗಳು ಮೇಲಿನ ನದೀಮುಖದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಪ್ಪಾಗಿರಬಹುದು.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪರಿಣಾಮ
2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಯೋಶಿಹೈಡೆ ಸುಗಾದಿಂದಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲಿನ ಹಿಂದೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 10,000 ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಥವಾ 50% ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಘೋಷಣೆ ಮೂಲತಃ 12 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಜುಲೈ 22 ರಿಂದ ಆಗಸ್ಟ್ 2021 (ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಎರಡು ದಿನ ಮೊದಲು); ಆಗಸ್ಟ್ 2 ರಂದು, ಸೋಂಕಿನ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ದರಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ಈಗಿನ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು 31 ಆಗಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸುಗಾ ಘೋಷಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಇತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು (ನೆರೆಯ ಟೋಕಿಯೊ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೂರು).
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಚೀನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸ್ವದೇಶೀ ಲಿಪಿಗಳು
ಚೀನದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸ್ವದೇಶೀ ಲಿಪಿಗಳು ಭಾವಲಿಪಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಆ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಅನೇಕ ಕಂದು ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೈಕಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 12-11ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯವು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಭಾವಲಿಪಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗಿನ ಕಂದು ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸನಗಳ ಪಾಠಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತೇದಿಯ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಚೀನದ ಉತ್ತರ ಹೋನಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಷಿಯಾವೊ-ತುನ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ನೂರಾರು ಎಲುಬುಗಳ ಹಾಗೂ ಆಮೆಚಿಪ್ಪುಗಳ ಚೂರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾವಲಿಪಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವಾದರೂ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಳೆಯವೆಂಬುದು ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಜನ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡಿದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನೇ ಈ ಚೂರುಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಚೀನದ ರಾಜಧಾನಿ ಪೀಕಿಂಗಿನ ಕನ್ಪ್ಯುಷಿಯನ್ ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿರುವ ನಗಾರಿರೂಪದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ ಭಾವಲಿಪಿ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 9ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪುರ್ವಕಾಲದವು. ಚೀನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿರುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನೀಯರು ಮರದ ಹಲಗೆ, ಬಿದಿರು, ಕಾಗದ ಮುಂತಾದ ನಶ್ವರವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೀನದ ನೇರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಜಪಾನ್, ಕೊರಿಯ, ಉತ್ತರ ವಿಯಟ್ನಾಂ, ಮಂಗೋಲಿಯ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳದ್ದೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಚೀನೀ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಅಗೆತಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಹಲಗೆ, ಚರ್ಮ, ಭೂರ್ಜಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆಗಳು ದೊರೆತಿರುವುದು ಈ ಊಹೆಗೆ ಪೋಷಕವಾಗಿದೆ. ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚೀನದಲ್ಲಿ 10-13ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ತಂಗುತ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಹಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅರಸರ ಕೆಲವು ಭಾವಲಿಪಿಶಾಸನಗಳು 11-13ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳವಾಗಿವೆ.
ನದೀಮುಖ
ಅನೇಕ ನದೀಮುಖಗಳ ತೀರಗಳು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ ಇವೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ೬೦ ಶೇಕಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ನದೀಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ನದಿಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ, ಅರಣ್ಯನಾಶದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗುವ ಶೇಖರಣೆ, ಅತಿ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಕಳಪೆ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು; ಅತಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ; ಬರಿದಾಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೌಗುಭೂಮಿಗಳ ತುಂಬಿಸುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಅತಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವಿಕೆ; ಕೊಚ್ಚೆ ಪ್ರವೇಶ್ಯಗಳಿಂದ ಸೇರುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು (ಉದಾ. ಭಾರ ಲೋಹಗಳು, ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್‍ಗಳು); ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಥವಾ ನೀರನು ಬೆರೆಡೆ ತಿರುಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಡ್ಡುಗಳು ಅಥವಾ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸವೆತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಚೀನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನ
ಚೀನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಗ್ರಂಥವೊಂದರಲ್ಲಿ ಚೀನದ 400 ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ.ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿರಿಯದ ಬಿಬ್ಲೋಸ್ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳದು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 1500-1300ರ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಲಿಪಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಫಿನಿಷಿಯನ್ ಎಂದೂ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಅವುಗಳ ಧ್ವನಿರೂಪಕ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಆದಕಾರಣ ಈ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಉಚ್ಛಾರಾಂಶದ (ಸಿಲ್ಯಾಬಿಕ್) ಲಿಪಿಯೆನ್ನಬೇಕೆಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿರುವ ಸಾಂಕೇತಿಕಾಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಕ್ರೀಟ್, ಸೈಪ್ರಸ್, ಕೇನನ್, ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕಾಕ್ಷರಗಳಿಗೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೋಲಿಕೆಗಳಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ವಿಷಯ. ಸೈಪ್ರಸಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸು.200 ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಗ್ರೀಕ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 6-2ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರ ಮೊದಲಿನ ಭಾವಲಿಪಿ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು.ಸು. 2100 ರಿಂದ 1200ರ ವರೆಗಿನವಾಗಿದೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪರಿಣಾಮ
ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದೈನಂದಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು 11 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರ ವೇಳೆಗೆ 4,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿವೆ; ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಂತೆ ಟೋಕಿಯೊ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವಂತಹ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಗಾಗಿ ಸಂಘಟಕರು ಚರ್ಚಿಸಿದರು  ಟೋಕಿಯೊ, ಚಿಬಾ ಮತ್ತು ಸೈಟಮಾ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂತರ ಧೃಡಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ 19 ರಂದು ರಾಜ್ಯ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12 2021 ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಶಿಜುಕಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಎಂದು ಅವಕಾಶ ಇದರಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ನದೀಮುಖ
ನದೀಮುಖಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಕತೆಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ನದೀಮುಖಗಳು ಅನೇಕ ಮೀನಿನ ನರ್ಸರಿಗಳಿಗೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಉದಾ. ಸ್ಯಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸೀ ಟ್ರೌಟ್.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪರಿಣಾಮ
2021 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು, ಟೋಕಿಯೊ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಯ ಡೆಲಿವರಿ ಆಫೀಸರ್ ಹಿಡೆಮಾಸಾ ನಕಮುರಾ ಅವರು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಬಯೋಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೋವಿಡ್ -19 ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು, ಆದರೆ ಟೋಕಿಯೊ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ, ಮತ್ತು "ಇದು ಸಮಯದ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂವಹನವನ್ನು ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆಯೆ ಎಂದು ನಾವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು." ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನಿಯೋಗದ ಪೌಲಾ ಟೆಸೊರಿಯೊರೊ ಟೋಕಿಯೋ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ಐಪಿಸಿ "ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಶಾಸನ
ಪ್ರಾಚೀನ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 6-3ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶಾಸನಗಳ ಬೆಣೆಯಾಕಾರದ ಲಿಪಿ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಲಿಪಿಯೂ ಹೌದು; ಧ್ವನಿನಿರೂಪಕ ವರ್ಣಮಾಲೆಯೂ ಹೌದು. ಈ ಲಿಪಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿ ಮೂಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪರ್ಷಿಯದ ಪರ್ಸೆಪೊಲಿಸ್ ನಗರದ ಅದ್ಭುತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಲಿಪಿಯ ಬಂಗಾರದ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಹಾಗೂ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಫಲಕಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಂಬು ಕಾಗದದ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಈ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತ ಬಂತು.ಧ್ವನಿನಿರೂಪಕ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆದ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅರೇಬಿಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ, ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಸಿಮಿಟಿಕ್ ಶಾಸನಗಳೇ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಅರೇಬಿಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷೆ, ಲಿಪಿ-ಇವುಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪುರ್ತಿ ಈ ಶಾಸನಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನೂರಾರು ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಸುಂದರ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಸಬೀಯನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವಂಥವಾಗಿವೆ. ಉತ್ತರ ಅರೇಬಿಯದ ವಾಯವ್ಯ ಸಿರಿಯ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ ಜಾರ್ಡನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಸು. 1,800 ದಕ್ಷಿಣ ಸಿಮಿಟಿಕ್ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 500 ರಿಂದ ಪ್ರ.ಶ. ಸು. 400ರ ವರೆಗಿನವಾಗಿವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಪರಿಣಾಮ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಂದು, ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಬಬಲ್ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ಕೋವಿಡ್ -19 ಪ್ರಕರಣಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸತತ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಐಪಿಸಿ ಟೋಕಿಯೊ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ಲಾಘಿಸಿತು, ವಕ್ತಾರರು "ಹಿಂದೆ ಹೋದ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣ ಕಳೆದ ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಿದ್ದನ್ನು ತಲುಪಿಸುವ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅದ್ಭುತವಾಗಿವೆ. "
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಕೇನನೈಟ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆಗಳೂ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆ
ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಈಗ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್ ಇರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೇನನೈಟ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆಗಳೂ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಷೆಗಳೂ ವಾಯವ್ಯ ಸಿಮಿಟಿಕ್ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇನನೈಟ್ ಶಾಖೆಯ ಹಿಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ನಡೆದುಹೋದ ಯುದ್ಧ್ದಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳು ನಾಶಗೊಂಡಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ, ದೊರೆತಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ,ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲಿಪಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಹೀಬ್ರೂ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಗೆಜೆ಼ರ್ ಪಂಚಾಂಗ. ಇದರ ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉತ್ತರ ಸಿಮಿಟಿಕ್ ಶಾಸನಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಜೂಡಿಯ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 700ರ ಸಿಲೋಂ ಶಾಸನ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದದ್ದು. ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನಿನ ಬರೆಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹಲವು ತೂಕದ ಬಟ್ಟುಗಳೂ ಅಳತೆಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೇನನೈಟ್ ಶಾಖೆಯ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಾದ ಮೋಬೈಟ್, ಅಮೋನೈಟ್ ಮತ್ತು ಎಡೋಮೈಟ್ ಭಾಷೆ ಲಿಪಿಗಳ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 9-7ನೆಯ ಶತಮಾನದವಾಗಿವೆ. ಬಿಬ್ಲೋಸ್ ಜನಾಂಗದವರ ಫಿನಿಷಿಯಿನ್ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮೇಲೆ ಬಂದಿದೆ. ಅನಂತರಕಾಲದ ಫಿನಿಷಿಯದ ಶಾಸನಗಳು ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸೈಪ್ರಸ್, ಗ್ರೀಸ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಮಾಲ್ಪ, ಸಿಸಿಲಿ, ಸಾರ್ಡೀನಿಯ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಸ್ಪೇನ್ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿವೆ. ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಫಿನಿಷಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳಿಗಿರುವ ಸ್ಥಾನ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇ
ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇ ಮಾರ್ಗದ ವಿವರಗಳನ್ನು 21 ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಟೋಕ್ ಮ್ಯಾಂಡೆವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯ ಜ್ವಾಲೆಯ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು 13 ಮತ್ತು 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2020 ರ ನಡುವೆ ಜಪಾನ್‌ನ 47 ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 43 ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿ ಬೆಳಗಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳು ನಡೆದವು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 18 ರಿಂದ 21 ರವರೆಗೆ ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದ 21 ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಚರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜ್ವಾಲೆಯ ಬೆಳಕಿನ ಹಬ್ಬಗಳ ಜ್ವಾಲೆಯನ್ನು ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು. ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇ ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇ ಹಾದುಹೋಗುವ ಸ್ಥಳಗಳು 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಟಾರ್ಚ್ ರಿಲೇಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ.
ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಜ್ವಾಲೆಗಳಿಗೆ ಟಾರ್ಚ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಫುಕುಶಿಮಾದಲ್ಲಿನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಸತಿಗಳಿಂದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 10,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಳಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನೋಡಲು ಸಂಘಟಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ನಬತೇಯನ್ ಜನಾಂಗ
ಉತ್ತರ ಅರೇಬಿಯ, ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಜಾರ್ಡನ್ ಮತ್ತು ಸಿನಾಯ್ಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದ ನಬತೇಯನ್ ಜನಾಂಗದವರದು ಅರಾಬಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 2-ಪ್ರ.ಶ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಶಾಸನಗಳು ಆರಮೇಯಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯಲ್ಲೂ ಈಜಿಯನ್ ದ್ವೀಪವಾದ ಕೋಸ್ನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ನಬತೇಯನ್ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ರೋಮನ್ ಲಿಪಿ
ಇಂದಿನ ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿ. 7-8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ ಅನಂತರ, ಅರಬರು ಕೈಗೊಂಡ ವಿಜಯ ಪ್ರಯಾಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಂದು ಭಾರತದಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾಷೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹರಡಿದ ಅರಾಬಿಕ್ ಲಿಪಿ ಇಂದು ಪರ್ಷಿಯ, ಬಾಲ್ಕನ್ ದ್ವೀಪ ಕಲ್ಪ, ಆಗ್ನೇಯ ರಷ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮ, ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕದ ಬಹುಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಲಿಪಿಯ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಸುಳುಹುಗಳು ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಸಿರಿಯದ ನಬತೇಯನರ 324ರ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಅರಾಬಿಕ್ ಲಿಪಿಯ ಪುರ್ಣ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುವ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಶಾಸನ 512ರದಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಗ್ರೀಕ್-ಸಿರಿಯಕ್-ಅರಾನೊಲ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಆರಮೇಯಿಕ್ನಂತೆಯೇ ಅರಾಬಿಕ್ ಲಿಪಿಯೂ ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ ಬರೆಯುವಂಥದು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೂಫಿಕ್ ಹಾಗೂ ನಸ್ಖಿ ಲಿಪಿಗಳು ಅರಾಬಿಕ್ನ ಎರಡು ಮಾದರಿಗಳೇ ಆಗಿದ್ದು, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಹುಟ್ಟಿದ ಇತರ ಅನೇಕ ಲಿಪಿಗಳ ಮೂಲಲಿಪಿಗಳಾಗಿವೆ.ಸಿರಿಯದ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಪಾಲ್ಮೈರದ ಅರಬರ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 1-ಪ್ರ.ಶ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಶಾಸನಗಳು ಆರಮೇಯಿಕ್ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಪಾಲ್ಮೈರೀನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಂಥ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಹಂಗರಿ, ಇಟಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ದೂರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಹೊಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ಜನವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಐಪಿಸಿ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬಿಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಂಪ್ಯೂಟಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಪವರ್ ಹಾಕಿ, ಪವರ್‌ಚೇರ್ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್, ಮತ್ತು ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಬಿಡ್ ಮಾಡಿದ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. 3x3 ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್ (ಗಾಲಿಕುರ್ಚಿ ಮತ್ತು ID ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ), ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ಮ್ಯಾಚ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಹು-ಹಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಸಿರಿಯಕ್ ಲಿಪಿ
ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ ಸಿರಿಯಕ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುವ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದವರ ಸಮಾಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಗಳು 1ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಚೀನಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆಸ್ಟೋರಿಯನ್ ಚರ್ಚಿನ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕರು ಸಿರಿಯಕ್ ಲಿಪಿಯದೇ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾದ ನೆಸ್ಟೋರಿಯನ್ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 781ರ ನೆಸ್ಟೋರಿಯನ್-ಚೀನಿ ದ್ವಿಭಾಷಾ ಶಾಸನವೊಂದೂ ಸೇರಿದೆ.13-14ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಅನೇಕ ನೆಸ್ಟೋರಿಯನ್ ಶ್ಮಶಾನಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಸೈಬೀರಿಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನೆಸ್ಟೋರಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದವರೂ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯದ ನಿವಾಸಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಮ್ಯಾಂಡೇಯನ್ ಜನಾಂಗದವರ 7-8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅವನ್ನು ಸೀಸದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣ ಬೋಗುಣಿಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ. ಭಾಷೆ ಆರಮೇಯಿಕ್, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಹಾಗೂ ಅರಾಬಿಕ್ಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಹೊಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
31 ಜನವರಿ 2015 ರಂದು, ಐಪಿಸಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಮತ್ತು ಟೇಕ್ವಾಂಡೋವನ್ನು 2020 ರ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅವರು ಫುಟ್ಬಾಲ್ 7-ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೌಕಾಯಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಸಾಕಷ್ಟು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಯ ವಿಕಾಸ
ಜರತುಷ್ಟ್ರ, ಯೆಹೂದ್ಯ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಗಳ ಮುನ್ನಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಯ ವಿಕಾಸವೂ ನಡೆದುಬಂದಿತ್ತು. ಅಶೋಕನ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿ ಆರಮೇಯಿಕ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು. 4-5ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಅನಂತರ ಬಳಕೆ ತಪ್ಪಿಹೋದ ಖರೋಷ್ಠಿ ಲಿಪಿಯ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಪುರ್ವ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಗಾಂಧಾರಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಉತ್ತರ ಪಂಜಾಬ್ ಹಾಗೂ ಪುರ್ವ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಆರಮೇಯಿಕ್ನಿಂದ ಪರ್ಷಿಯನರು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡ ಪಹ್ಲವಿ ಲಿಪಿಯ, ಪಹ್ಲವಿ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 3-ಪ್ರ.ಶ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳವು. ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಭಾಷೆಯ ಕೆಲವು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಭಾವಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುವುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾದ ಸಂಗತಿ.ರಷ್ಯದ ಇಂದಿನ ಉಜೆ಼್ಬಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸೋಗ್ಡಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರ ಸೋಗ್ಡಿಯನ್ ಲಿಪಿಯೂ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳೂ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದವು. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೆ ಏಷ್ಯದ ತ್ರಿಭಾಷಾ ಶಾಸನವೊಂದು ತುರ್ಕಿ-ಸೋಗ್ಡಿಯನ್-ಚೀನಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಸೋಗ್ಡಿಯನ್ ಶಾಸನವೊಂದು ಭಾರತದ ಲದಾಖಿನಲ್ಲೂ ದೊರತಿದೆ. ಪುರ್ವ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ವಾಯವ್ಯ ಚೀನದಲ್ಲೂ 2-9ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಸೋಗ್ಡಿಯನ್ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿದ್ದವು. 7-8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳು ಮಧ್ಯ ಸೈಬೀರಿಯ, ವಾಯವ್ಯ ಮಂಗೋಲಿಯ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಲಿಪಿ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಅಥವಾ ಕೊಕ್ ತುರ್ಕಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ಲಿಪಿ ಸೋಗ್ಡಿಯನ್ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಈ ಶಾಸನಗಳ ಭಾಷೆ ಪ್ರಾಚೀನ ತುರ್ಕಿ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಎಂದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ, ದೇಶದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಹಸ್ರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಶಾಸನಗಳೇ ಅದರ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಆಧಾರ. ಈ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಬಿಡಿ ಅಥವಾ ಬಂಡೆಕಲ್ಲುಗಳ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಕಂದು ಕಂಚು, ಮರ, ಭೂರ್ಜ ಪತ್ರ, ಸಾಚಿಪತ್ರ, ಬಟ್ಟೆ, ಚರ್ಮ, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲೂ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಸೂಚನೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಖರೋಷ್ಠಿ, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಆರಮೇಯಿಕ್ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿನ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ಲಿಪಿಗಳು ಹಾಗೂ ನೇಪಾಳ, ಟಿಬೆಟ್, ಪುರ್ವ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನ, ಮಯನ್ಮಾರ್, ಥೈಲೆಂಡ್, ಮಲೇಷಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ, ಕಾಂಬೋಡಿಯ, ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಶ್ರೀಲಂಕ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ತನಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ, ಲಿಪಿಗಳು ಅಶೋಕನ ಕಾಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟಿದವು.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು
9 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು, ವಿಶ್ವ ಡೋಪಿಂಗ್ ವಿರೋಧಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (ವಾಡಾ) ರಷ್ಯಾವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರವು 2019 ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಡಾಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿದ ಲ್ಯಾಬ್ ಡೇಟಾವನ್ನು ತಿರುಚಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದ ನಂತರ ರಷ್ಯಾದ ಡೋಪಿಂಗ್ ವಿರೋಧಿ ಏಜೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. 26 ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಂದು, ರಷ್ಯಾದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ 'RPC'.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು
ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಕೃತ, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಆರಮೇಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. 3-4ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲೂ 4ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ವೇಳೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಪ್ರಧಾನ ಶಾಸನಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಪ್ರಾಕೃತವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಭಾರತದ ಮತ್ತು ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಬರೆಯುವ ರೂಢಿ ಬಂತು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದದ್ದು ಅನಂತರ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಪೈಕಿ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮರಾಠಿ, 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತದರ ಉಪಭಾಷೆಗಳು, 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಒರಿಯ, 13-14ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಮತ್ತದರ ಉಪಭಾಷೆಗಳು, 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಅಸ್ಸಾಮಿನ ಅಹೋಂ, 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮೈಥಿಲೀ ಶಾಸನಭಾಷೆಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲವು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅವು 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟಾದರೂ ಹಳೆಯವೆಂದು ಲಿಪಿಶಾಸ್ತ್ರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡಶಾಸನಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹಲ್ಮಿಡಿ ಶಾಸನವೇ ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದದ್ದು. ತೆಲುಗುಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಶಾಸನ 6ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು. 13-14ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತುಳು ಶಾಸನಗಳು (ಐದಾರು) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಭಾರತದ ನೇರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನ ಆರಮೇಯಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಶಾಸನಗಳೂ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅವನ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಆರಮೇಯಿಕ್, ಶಾಸನಗಳೂ ನೇಪಾಲದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಅರಸನ ಪ್ರಾಕೃತ ಶಾಸನಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು
16 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವು ( ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ) ಕಾಬೂಲ್ ಅನ್ನು ತಾಲಿಬಾನ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅಫ್ಘನಿಸ್ಥಾನದ ಜಾಕಿಯಾ ಖುದಾದಾದಿ (ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ) ಮತ್ತು ಹೊಸೈನ್ ರಸೌಲಿ (ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್) ಅವರಿಗೆ ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, "ಪ್ರಮುಖ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ" ನಂತರ, ಇಬ್ಬರು ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 28 ರಂದು ಟೋಕಿಯೊಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ INSEP ನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಐಪಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಪಾರ್ಸನ್ಸ್ ಅವರು ಈ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಇತರ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸದಿರುವ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿಯನ್ನೂ ಈ ಇಬ್ಬರು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ರಸೌಲಿ ಅವರು ಪುರುಷರ 100 ಮೀ ಟಿ 47 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ 400 ಮೀ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ರಸೌಲಿ ಪುರುಷರ ಲಾಂಗ್ ಜಂಪ್ ಟಿ 47 ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ನೀವಾರೀ ಶಾಸನ
ನೇಪಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರ.ಶ. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳೂ 14-15ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ನೀವಾರೀ ಶಾಸನಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮೋನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯು ಭಾಷೆಗಳ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಥೈಲೆಂಡಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಸಯಾಮೀ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ. 5-6ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕವಿ ಶಾಸನಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರ.ಶ. 5, 8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಂಬೋಡಿಯದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಖ್ಮೆರ್ ಶಾಸನಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 5, 7ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ದಕ್ಷಿಣ ವಿಯೆಟ್ನಾಮಿನ (ಪ್ರಾಚೀನ ಚಂಪ) ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳು 4-5ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತ ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಭಾಷೆಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ ಶಾಸನ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿದ್ದುವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳು ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ. ಆ ದ್ವೀಪದ ಪ್ರಾಕೃತ, ಪಾಲಿ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದವು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದವು. ಪ್ರಾಚೀನತಮ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಶ್ರೀಲಂಕ ಶಾಸನಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 5,8ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳವು. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಚೋಳರ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ತಮಿಳು ಶಾಸನಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ. 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕದಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾಧಿಗಳ ಮೇಲೂ ಬರೆಯಲಾದವು. ಅರಬ್ಬೀ-ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದಾಗಿನಿಂದಲೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ನಾಡಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಹಮ್ಮದೀಯ ಅರಸುಮನೆತನಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟಿರುವರಾದ ಕಾರಣ, ಇತಿಹಾಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ಅರಬ್ಬೀ-ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ತ್ವವಿಲ್ಲ.
ನಾಣ್ಯಗಳು
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಮಾಡತೊಡಗಿದ್ದು ಪ್ರ.ಪು 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಅದರ ಮೊದಲು ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ವಸ್ತುಗಳ ಅದಲುಬದಲಿಯಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಹುಟ್ಟುವ ಮೊದಲು ಚಿನ್ನದ ಉಂಗುರಗಳೂ ಓಲೆಗಳೂ ಆಭರಣಗಳಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಹಣದ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಪುರೈಸುತ್ತಿದ್ದವು.ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಲಿಡಿಯದ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬ (ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಗಳಿಂದಾದ) ಇಲೆಕ್ಟ್ರಂ ಎಂಬ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ಅವರೆಯ ರೂಪದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ಗುರುತನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದಾಗ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ನಾಣ್ಯಗಳು ಹೊರಬಿದ್ದವು. ಅಂದಿನಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರಸುಮನೆತನಗಳಿಂದ, ನಗರಗಳಿಂದ, ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿರುವ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಗತಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುನಾರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಾಸನಾದಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾದರೆ, ನಾಣ್ಯಗಳು ಪೋಷಕ ಆಧಾರವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ; ಅವು ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ತಪ್ಪು ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿದ್ದುವಂಥವೂ ಹೌದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜಗತ್ತಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಜನಾಂಗಗಳು ಯುದ್ಧ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ದೂರದೂರದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡಿರಬಹುದಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು.ಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಲಿಡಿಯ ಅಯೋನಿಯ ದ್ವೀಪಗಳು, ತ್ರೋಅಸ್, ಈಲಿಸ್, ಲೆಸ್ಟೋಸ್, ಮೈಸಿಯ, ಬಿಥಿನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 7-5ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಂ ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದ ಮುಖಮುದ್ರೆಯೂ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂರು ಮುದ್ರೆಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಏಷ್ಯ ಮೈನರಿನ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಗರಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಬಂಗಾರದ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಕಂದು ಕಂಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರ, ರೋಮನರ, ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಟಾಲೆಮಿ ವಂಶದವರ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ದೊರೆತಿವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು
ಕೆಳಗಿನ 162 ತಂಡಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಅಥ್ಲೀಟ್‌ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಭೂತಾನ್, ಗ್ರೆನಡಾ, ಗಯಾನಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಪರಾಗ್ವೆ, ಮತ್ತು ಸಂತ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆನಡೈನ್ಸ್ ಎಂಬ ಆರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ನಿಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸದ ನಂತರ ಇನ್ನೆರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆಟಗಾರರು ಈ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಮರಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ: ಬಾರ್ಬಡೋಸ್ (ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅದು ತನ್ನ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್  ಆಟಗಳ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿಲ್ಲ). ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ (2008 ರಲ್ಲಿ ಬೀಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದರು) ) ಗಳೇ ಆ ಎರಡು ದೇಶಗಳು
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದವು ಪುರಾಣಗಳು. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದ್ದರೂ ಬಂಗಾರದ ಪುರಾಣಗಳು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಈ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಮುದ್ರೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ಕಾರಣ ಇವನ್ನು ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಿನ ನಾಣ್ಯಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಸೂರ್ಯ, ಆನೆ, ಹಸು, ರಥ, ಕುದುರೆ, ವೃಷಭ, ಮರ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಈ ಮುದ್ರೆಗಳು, ಪರದೇಶಗಳ ಸತ್ತೇರ್, ಡೇರಿಕ್, ದೀನಾರ ಮುಂತಾದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 2-1ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯವ್ಯ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ದೊರೆಗಳಾಗಿ ಮೆರೆದ ಇಂಡೋ-ಗ್ರೀಕ್ ಅರಸುಗಳ ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಖರೋಷ್ಠೀ ಆಲೇಖ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 3ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಭಾರತ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಗಳ ಅರಸುಗಳಾಗಿದ್ದ ಶಾತವಾಹನರ (ಬೆಳ್ಳಿ-ತಾಮ್ರಗಳ) ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಹಾಗೂ ಸೀಸದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಶಾತವಾಹನರ ಅಧೀನರಾಗಿ ಬನವಾಸಿ, ಚಂದ್ರವಳ್ಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಚುಟು ಮತ್ತು ಮಹಾರಠಿಗಳ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಉಂಟು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದೀಚೆಗಿನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಕುಷಾನರ, ಗುಪ್ತರ, ಶಕಜನಾಂಗದ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರ, ವರ್ಧಮಾನವಂಶದವರ ರಜಪುತ ಅರಸುಮನೆತನಗಳ, ಕಲ್ಯಾಣದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಳೂಕ್ಯರ, ವೇಂಗಿಯ ಪುರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯರ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲಚುರಿಗಳ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೋಳರ, ಪಾಂಡ್ಯರ, ಕೇರಳದ ಚೇರರ, ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಟರ ನಾಣ್ಯಗಳು ಬೇಕಷ್ಟು ದೊರೆತಿವೆ. ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನ ಸುಲ್ತಾನರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಆಳಿದ ಮಹಮ್ಮದೀಯ ಅರಸುಮನೆತನಗಳ ನಾಣ್ಯಗಳಂತೂ ಹೇರಳ. 1661 ರಿಂದ ಮದ್ರಾಸಿನ ಟಂಕಶಾಲೆಯಿಂದ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯವರ ಪಗೋಡ ನಾಣ್ಯಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯಗಳ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂಡೋ-ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಇಂಡೋ-ಡೇನಿಸ್, ಇಂಡೋ-ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಡೋ-ಡಚ್ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
೨೪ನೇ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ 162 ಎನ್‌ಪಿಸಿಗಳಿಂದ 4,403 ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಗಳು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸಿಗೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಏಷ್ಯದ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಮ
ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾಗಿ ಆ ದೇಶದ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅಂಥ ಉಪಕರಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲೇ ಇದ್ದವು. ಅನಂತರ ಕಾಲದ ಚೀನದ ಬಂಗಾರ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂದು ಕಂಚಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. 622ರಲ್ಲಿ ತಂಗ್ ವಂಶದವರು ಹೊರಡಿಸಿದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅವುಗಳಿಂದೀಚೆಗಿನ ಚೀನೀ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಗಳಾದವು. ಕೊರಿಯ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಹಾಗೂ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗತಕಾಲದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಚೀನಿ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಜಪಾನಿನ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಚೀನೀ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಂಥವಾಗಿದ್ದುವು. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಲೋಹನಾಣ್ಯಗಳ ಚಲಾವಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆನ್ನ ಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ 1870ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಮಾದರಿಯ ನಾಣ್ಯಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.ಪ್ರಾಚೀನ ಬರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಸವನ ಹುಳುವಿನ ಚಿಪ್ಪಿನ ಆಕಾರದ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಥೈಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಲಯಾಕಾರದ ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಶ್ರೀಲಂಕ ಅರಸುಗಳ ನಾಣ್ಯಗಳು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಚೋಳರ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದ್ದವು. 16-17ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಖಾರಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಾರಿನ್ ಎಂಬ ಬೆಳ್ಳಿ ಸರಿಗೆಯ ತುಂಡುಗಳು ನಾಣ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲಿ ಗಾಳದ ಕೊಕ್ಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕಾಗದದ ಹಣ ಚೀನದಲ್ಲಿ 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಚಲಾವಣೆಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಪದಕದ ಸಾರಾಂಶ
* ಆತಿಥೇಯ ದೇಶ (ಜಪಾನ್)
ಪೋಡಿಯಂ ಮುಕ್ತಾಯ(ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಮೂರೂ ಪದಕಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದೇಶ ಪಡೆಯುವುದು)
ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಐದು ಪೋಡಿಯಮ್ ಸ್ವೀಪ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು:
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ೧೯,ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ೧೩, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಚಿನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ೨೫ ಆಗಸ್ಟಿನಿಂದ ೧೦ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ರ ವರೆಗೆ ನಡೆಯಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೋವಿಡ್ನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ೩೬೪ ದಿನ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಮುಂಚೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದಂತಹ ವಾರದ ದಿನಗಳನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ೩೬೫ ದಿನಗಳ ಬದಲು ೩೬೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು.
ಲೋಗೋ
2020 ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನ ಲಾಂಛನಗಳನ್ನು 25 ಏಪ್ರಿಲ್ 2016 ರಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಲಾಂಛನವು ಇಂಡಿಗೊ-ಬಣ್ಣದ ಚೆಕರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ತುಂಬಿದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬೀಸಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಿನ್ಯಾಸವು "ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು" ಜಪಾನ್‌ಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹಿಂದಿನ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬದಲಿಸಿದವು. ಈ ಹಿಂದಿನ ಲಾಂಛನ ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಥೆಟ್ರೆ ಡಿ ಲೀಜ್ ಲೋಗೋವನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬ ಆರೋಪ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್
ಟೋಕಿಯೊ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕಾಗಿ ಮ್ಯಾಸ್ಕಾಟ್‌ಗಳ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಅನ್ನು 7 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 ರಂದು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಜೇತ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2018 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜೋಡಿ ಎ, ರಯೋ ತನಿಗುಚಿ ರಚಿಸಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳನ್ನು (109,041) ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ವಿಜೇತರಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಕಾನಾ ಯಾನೊ ಜೋಡಿ ಬಿ (61,423 ಮತಗಳು) ಮತ್ತು ಸಾನೆ ಅಕಿಮೊಟೊ ಜೋಡಿ ಸಿ (35,291 ಮತಗಳು) ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಸೊಮಿಟಿ ಎಂಬುದು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಚೆಕರ್ಡ್ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆಟಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಲೋಗೋ ಮತ್ತು ಚೆರ್ರಿ ಹೂವು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದು ಶಾಂತವಾದ ಆದರೆ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಮಿರಾತೋವಾ ಮತ್ತು ಸೊಮಿಟಿ ಎರಡನ್ನೂ ಸಂಘಟನಾ ಸಮಿತಿಯು 22 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು
ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು
ಜಪಾನಿನ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟರ್ ಎನ್‌ಎಚ್‌ಕೆ " ಅನಿಮೇಷನ್ x ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ : ನಿಮ್ಮ ನಾಯಕ ಯಾರು? "  ಎಂಬ  ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿರುಚಿತ್ರವೂ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅನಿಮೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಚನೆಕಾರರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ನಿಜ ಜೀವನದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ.
ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಸಾರ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಯು 2020 ರ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 4.25 ಬಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಕರ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನೋಡಬಹುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು. ಇದು 2016 ರ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಅಂದಾಜು 4.1 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಜಪಾನಿನ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟರ್ NHK 8K ಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ನೇರಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ, ಚಾನೆಲ್ 4 ರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಮೂರನೇ ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಇದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಫ್ರೀ-ಟು ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 300 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ (ಮೋರ್ 4 ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ತಂಡದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕು), 1,200 ಗಂಟೆಗಳ ಕವರೇಜ್ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಮೂಲಕ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಂಜೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮತ್ತು ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಲೆಗ್ ನೈಟ್ಲಿ. ಬ್ರಾಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಯಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ಸೂಪರ್" ಎಂಬ ಟ್ರೇಲರ್ ಅನ್ನು ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟರ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮಾನವ. "ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ 2021, ಗಮನ ಗುರಿಯಿರಿಸಿದರು" ಸತ್ಯಗಳನ್ನು "ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಅಥ್ಲೆಟ್ ಜೀವನದ, ಮತ್ತು" ಅವರು ಏನೆಂದರೆ "ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ತ್ಯಾಗ.
ತಟ್ಟು
thumb ತಟ್ಟು (ಟಾಕಣ) ಸಣ್ಣ ಜಾತಿಯ ಕುದುರೆ. ಸಂದರ್ಭವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ, ತಟ್ಟು ಸ್ಕಂಧದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂದಾಜು ಅಥವಾ ನಿಖರ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಕುದುರೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಮನೋಧರ್ಮದ ಸಣ್ಣ ಕುದುರೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ತಟ್ಟುಗಳ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ತಳಿಗಳಿವೆ. ಇತರ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ತಟ್ಟುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪ ಅಯಾಲುಗಳು, ಬಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಕೂದಲನ್ನು, ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡ್ಡ ಕಾಲುಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ಅಗಲವಾದ ಮುಂಡಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ತೂಕದ ಮೂಳೆ, ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪಗಿರುವ ಕತ್ತುಗಳು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ಹಣೆಗಳಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ತಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಸಾರ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, NBCUniversal ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಗಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್ ಕವರೇಜ್ ವಿಂಡೋಗಳನ್ನು ಫ್ರೀ-ಟು-ಏರ್ NBC ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯಿತು, ಇದು "ಟೋಕಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ಮತ್ತು ತಂಡಗಳ ನಂಬಲಾಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳನ್ನು" ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ". ಉಳಿದ ಈವೆಂಟ್ ಕವರೇಜ್ ಅನ್ನು NBCSN ಮತ್ತು ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಒಟ್ಟು 1,200 ಗಂಟೆಗಳು.
ತಟ್ಟು
ಬಹುತೇಕ ಆಧುನಿಕ ತಟ್ಟುಗಳ ಪೂರ್ವಜಗಳು ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಕುದುರೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಎಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರವನ್ನು ವಿಕಸಿಸಿಕೊಂಡವು. ಉತ್ತರ ಗೋಲಾರ್ಧದಾದ್ಯಂತ ಈ ಸಣ್ಣನೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕುದುರೆಗಳು
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಸಾರ
ಕೆನಡಾದ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಿಬಿಸಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿತು, 120 ಗಂಟೆಗಳ ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರಸಾರದೊಂದಿಗೆ, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಎಎಂಐ- ಟಿವಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.