cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹಳೆಪೈಕ
ಧರ್ಮ
ಇವರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದವರಾಗಿದ್ದು, ರಾಮಾನುಜರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪತಿ ವೆಂಕಟರಮಣ ಹಾಗೂ ಅವನ ಭಂಟ ಹನುಮಂತ ಈ ಜನಾಂಗದ ಮುಖ್ಯ ಆರಾಧ್ಯಧೈವಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ, ಇವರು ರಾಮಾನುಜರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರಾವ ಕಾರಣಗಳು ಇಲ್ಲ. ಉತ್ತರಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಶೂದ್ರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಈ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಮಾನುಜರ ವೈಷ್ನವ ಪಂತವನ್ನು ಹಳೆಪೈಕರು ತಂದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದಕಿಂತ ರಾಮಾನುಜ ಪಂತವೇ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಮದಾಗಿ ಬಂದು ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ತಾತಾಚಾರಿ ಎಂಬುವುವನು ನಾಮದಾರಿ ಜನಾಂಗದ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಹಾಗೆಯೇ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ತಾನದ, ಸಾಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ತಿರುಕೋಲಮ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಲೋಕಾಚಾರಿಯು ತ್ರಿನಾಮಧಾರಿಗಳ ಗುರು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಗುಂಪಿನವರು ಈ ಇಬ್ಬರೂ ಗುರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಮದಾರಿಯಾದವನು, ಮುದ್ರೆ ಒತ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ಹೊಸಪೇಟೆ ಅಯ್ಯನವರಿಂದ ತೀರ್ಥ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ತ್ರಿನಾಮಧಾರಿಯಾಗಬಹುದು.
ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಹಳೆಪೈಕದವರು ಗುರು ಆನೆಗುಂದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಅವನು ಅಗಾಗ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಬೇಟಿ ಕೊಟ್ಟು, ವಿಭೂತಿಯನ್ನು  ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಕೆನರಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಹಳೆಪೈಕರನ್ನು, ಸಿದ್ಧಾಪುರ ಬಳಿ ಇರುವ ಬೆಲ್ಹಳ್ಳಿ(BELLHALI) ಮಠದ ತ್ರಿನಾಮಧಾರಿಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಇವರು ಗುರು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಮಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಸ್ವಾಮಿಯು ಆನೆಗುಂದಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅದೀನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಹಳೆಪೈಕರು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಶೂದ್ರರಂತೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳಾದ ಮಾಸ್ತಿ, ಜಟಗಾ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಸರ, ದೀಪಾವಳಿ ಹಾಗೂ ಚೌತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಅಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ತ್ರಿನಾಮಧಾರಿ ವೈಷ್ಣವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರೆ ಕೆನರಾದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಗೌರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರನ್ನು ತೀರ್ಥ ಕೊಡುವವರು ಅಥವಾ ಅಯ್ಯಗಳೆಂದು ಕರಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಸಾಕ್ಲಾಪುರಿ(SAKLAPURI) ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರಾರೂ ಇವರಿಗೆ ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹವ್ಯಕ ಹಾಗೂ ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಈ ಜನಾಂಗದವರನ್ನು ಮೈಮುಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದರಿಂದ, ನೊಂದು ಇವರನ್ನು ಪುರೋಹಿತರಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಶವಸಂಸ್ಕಾರ
ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಿಡಿಬುನಿಂದ ಸತ್ತವರನ್ನು ಹೂಳುತ್ತಾರೆ.ಹೆಣವನ್ನು ಮುಖ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಸಿ ಮಲಗಿಸಿ ಸುಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹೂಳುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣವನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಮೂರನೇ ದಿವಸ ಬೂದಿಯನ್ನು ತಂದು ಹೊಳೆಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ತ್ರಿನಾಮದಾರಿಗಳು ಸತ್ತ ಪೂರ್ವಜರಿಗಾಗಿ ಮಹಾಲಯ ಅಮವಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾದ್ರಪದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರಾದ್ಧ್ಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಮದಾರಿಗಳು ಮಹಾಲಯ ಅಮವಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶ್ರಾದ್ಧ್ಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ದುರ್ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರಿಗೆ ವಿಷೇಶವಾದ ಶ್ರಾದ್ಧವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋನಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಚಂದಾವರ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗೇಣಿ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ಗೇಣಿದಾರರು ಈ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಭೂಮಿಯಿಲ್ಲದ ಕ್ರಷಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಕೂಡಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ.ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮರ ಹಾಗೂ ಲೋಹದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿಪುಣರಾದವರಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಟೆ ಇವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮೊಲ, ಜಿಂಕೆ, ಕಾಡುಕುರಿ, ಹಂದಿ, ಕಡವೆ ಹಾಗೂ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೋನಳ್ಳಿಯ ಹಳೆಪೈಕರು ಯಾವುದೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.ಇವರ ಯಾವ ಉದ್ಯೋಗವು ಇವರನ್ನು ಇತರ ಜನಾಂಗದವರಿಗಿಂತ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿಲ್ಲ.
ಇವರು ತಿನ್ನುವ ಮಾಂಸ ಹಕ್ಕಿಯ ಮಾಂಸ, ಕುರಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಮೀನು(ಬಂಗ್ಡೆ) ತೋರಿ, ಶೆಟ್ಳಿ, ತೋರ, ಮಡ್ಬಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮೊಲ, ಆಮೆ, ಕಡವೆ ಹಾಗೂ ಜಿಂಕೆ. ಇವರು ತಿನ್ನದೇ ಇರುವ ಮಾಂಸ ಮಂಗ, ದನ, ಮೊಸಳೆ, ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಅಳಿಲು, ಇಲಿ ಹಾಗೂ ಕೀಟಗಳು. ಬ್ರಾಂಡಿಗಳನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ಡಂಡಾಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ (ವೆಸ್ಟ್)
ಇದು ಟೊರಾಂಟೋನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ. ನಗರ ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಈ ವೀಧಿ,ಟೊರಾಂಟೋನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾ ದೇಶ
ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶಬ್ದ
ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶಬ್ದವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೇಡಿಯೊ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಿಂಚಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ, ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ಮಿಂಚುಗಳಿವೆ, ಅಂದರೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಮಿಂಚಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳಿವೆ.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/93/Atmosphericnoise.PNG/400px-Atmosphericnoise.PNG|right|thumb|400x400px| ಸಿಸಿಐಆರ್ ೩೨೨ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶಬ್ದ ಸಂಬಂಧ. ಇದು ಕೋಷ್ಟಕಗಳು ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಋತುಮಾನ ಮತ್ತು ದಿನದ ಸಮಯದ ಪ್ರಕಾರ ಶಬ್ದದ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ೧ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಕ್ಷೆ ಶಬ್ದದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಇತರ ಆವರ್ತನಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರುತಿಸಿದ ಸಾಲುಗಳು ೧ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ೧೦ ಡೆಸಿಬಲ್ ಏರಿಕೆಗಳಷ್ಟು ಅಂತರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/19/Janksy_Karl_radio_telescope.jpg/210px-Janksy_Karl_radio_telescope.jpg|left|thumb|210x210px| ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯ ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶಕದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ, ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೇಡಿಯೋ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ.38.43166°N, -79.81625°W ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ, ಎಟಿ & ಟಿ ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಗಳು ತನ್ನ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ರೇಡಿಯೋ ದೂರವಾಣಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದದ ಮೂಲಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಕಾರ್ಲ್ ಜಾನ್ಸ್ಕಿ ಎಂಬ ೨೨ ವರ್ಷದ ಸಂಶೋಧಕರು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ೧೯೩೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ೧೪.೬ ಮೀಟರ್ ತರಂಗಾಂತರದ ರೇಡಿಯೋ ಆಂಟೆನಾವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಶಬ್ದವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಹೋಲ್ಮ್ಡೆಲ್‍ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯು ರೇಡಿಯೊ ಶಬ್ದದ ಮೂರು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲ (ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲವಾದ) ಮೂಲವೆಂದರೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಡುಗುಗಳು. ಎರಡನೆಯ ಮೂಲವು ಹೆಚ್ಚು ದೂರದ ಗುಡುಗುಗಳ ದುರ್ಬಲ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಮೂರನೆಯ ಮೂಲವು ಇನ್ನೂ ದುರ್ಬಲವಾದ ಶಬ್ದವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಕ್ಷೀರಪಥದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಶಬ್ದವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಅವರನ್ನು ರೇಡಿಯೋ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು.
೧೯೫೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಟಿ. ವಿ ಪ್ರಸಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿಡಿಲು ಮತ್ತು ಗುಡುಗುಗಳ ಪ್ರಭಾವದ ಗಣಿತದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಎಸ್. ವಿ. ಸಿ. ಅಯ್ಯ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಮಿಂಚು
ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶಬ್ದವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೇಡಿಯೊ ಶಬ್ದವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಗುಡುಗು ಸಹಿತ ಮಿಂಚಿನ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೋಡದಿಂದ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮಿಂಚಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮೋಡದಿಂದ ಮೋಡದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮಿಂಚಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೩.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಮಿಂಚುಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸುಮಾರು ೪೦ ಮಿಂಚುಗಳು.
ಮಿಂಚು ವಿಶಾಲ-ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಶಬ್ದ ಶಕ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ, ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶಬ್ದವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಶಬ್ದವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆ
೧೯೬೦ ರಿಂದ ೧೯೮೦ ರವರೆಗೆ, ವಾತಾವರಣದ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಸಿಸಿಐಆರ್ ವರದಿ ೩೨೨ ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಸಿಐಆರ್ ೩೨೨, ೧ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ಶಬ್ದದ ಅಂಕಿ Fa ನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ದಿನದ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುವ ಕಾಲೋಚಿತ ವಿಶ್ವ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಚಾರ್ಟ್‌ಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಸೆಟ್ ೧ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ Fa ಅನ್ನು ಇತರ ಆವರ್ತನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಸಿಸಿಐಆರ್ ವರದಿ ೩೨೨ ಅನ್ನು ಐಟಿಯು ಪಿ.೩೭೨ ಪ್ರಕಟಣೆಯಿಂದ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
2019 ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು
ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಡಲು, ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮೇ-ಜೂನ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲುವೆ. ಚುನಾವಣೆಗಳು ಅಸ್ಸಾಮದಿಂದ ೨ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ತಮಿಳನಾಡುನಿಂದ ೬ ಸದಸ್ಯರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ನಡೆಯಲಿವೆ.
ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳು
ಖಾಲಿ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತುಂಬಲು, ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive=""> http://164.100.47.5/newmembers/SrchRetListonMnth.aspx
ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆ ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ .
ಜಿಬೂಟಿ
ಜಿಬೂಟಿ (ಅರಾಬಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ جيبوتي ), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಜಿಬೂಟಿ ಗಣರಾಜ್ಯವೆಂದು ಕರೆಲ್ಪಡುವ ಈ ನಾಡು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಏಡನ್ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಜಿಬೂಟಿಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎರಿಟ್ರಿಯ; ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಇಥಿಯೋಪಿಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಸೋಮಾಲಿಯ ದೇಶಗಳಿವೆ. ಜಿಬೂಟಿಯ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ತೀರದಿಂದ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ಆಚೆಗೆ ಅರೇಬಿಯ ಜಂಬೂದ್ವೀಪವಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಮುಲ್ಲರ್
thumb|right|ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮುಲ್ಲರ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ಮುಲ್ಲರ್ (ದಿಸೆಂಬರ್ ೬,೧೮೨೩-ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೮,೧೯೦೦)ಜರ್ಮನಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು.ಇವರು ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತು ಭಾರತದ ವೇದಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪಾಶ್ವಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು.ಇವರ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ India, What can it Teach Us? (1883) ,Six Systems of Hindu Philosophy (1899) ಮುಂತಾದವುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು. ಇವರು ಎಸ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೆಜನ ನೀಡಿದರು.
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರ್
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್‍ಫೋರ್ಡ್
ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ರವರು (೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೮೭೧ - ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೩೭) ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹನೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ಇವರು ಪರಮಾಣುವಿನ ಮೂಲಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ರುದರ್ ಫೋರ್ಡ್ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು ೧೮೭೧ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೩೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ರವರು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ನೆಲ್ಸನ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು.೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಫೆಲೋ ಅಫ್ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಇವರಿಗೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಇವನ ಆರಂಭದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಲಯಗಳು ‘ಉಚ್ಚ ಆವೃತ್ತಿ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಾಂತೀಕರಣ’ (1894, ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಐರನ್ ಬೈ ಹೈ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜಸ್) ಮತ್ತು ‘ಕಾಂತೀಯ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ’ (1896, ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ವಿಸ್ಕಾಸಿಟಿ). ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಪಡೆದು ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ಜಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಗಳಿಸಿದ (1895). ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯಶಸ್ವೀ ನಿಸ್ತಂತು ಪ್ರೇಷಣೆ (ವೈರ್‌ಲೆಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಶನ್) ಸಾಧಿಸಿದ-3.2 ಕಿಮೀಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರಕ್ಕೆ. ಜೆ.ಜೆ. ತಾಮ್ಸನ್‌ನ (1856-1940) ಭವ್ಯ ಧುರೀಣತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಈತ ಯುರೇನಿಯಮ್ ಸೂಸುವ ವಿಕಿರಣದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಗಳಿರುವುದನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಈ ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಲ್ಫಾ ಕಿರಣಗಳಿದ್ದು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಬೀಟಾ ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಮ ತರಂಗಗಳು ಎಂದು ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಕರೆದರು. ಆಲ್ಫಾ ಕಿರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಅದರ ಬಹಳಷ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಇರುತ್ತದೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಮುಂದೆ ಮಾಕ್‌ಗಿಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಕೆನಡ ದೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ (1898). ಅಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಸಾಡಿ (1877-1965) ಎಂಬ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಜೊತೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೈದು ಯುರೇನಿಯಮ್ ವಿತರಿಸುವ ಅತಿ ತೀವ್ರ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಪರಮಾಣವಿಕ ವಿಘಟನೆ ಕುರಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಂಡಿಸಿದ. 1907ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರಿಗೆ ಬಂದ. ಇಲ್ಲಿ ಈತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಮೂಲಕ ಆಲ್ಫಕಣಗಳು ಎರಡು ಮಡಿ ಅಯಾನೀಕೃತ ಹೀಲಿಯಮ್ ಅಯಾನುಗಳೆಂದು ರುಜುವಾತಿಸಿದ. ಈ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಈತ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಣಿಸಿ ನೋಡಿದ್ದ! ಇದರ ಸಲುವಾಗಿ ಈತ ಜರ್ಮನ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ ಗೀಗರ್ (1882-1945) ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸತೊಂದು ಸಾಧನವನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸಿದ.
ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಪರಮಾಣು ಬಗೆಗಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿತು: ಪರಮಾಣುವೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಶ್ವ, ಇದರ ರಾಶಿ ಪೂರ್ತಿ ಬೀಜದಲ್ಲೇ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ‘ಗ್ರಹ’ಗಳು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪರಮಾಣುವೊಂದು ಅತಿ ಸಂಕೋಚಿತ ಸೌರವ್ಯೂಹ. ಈ ಚಿಂತನೆಗೆ ಈತನ ಯುವ ಸಹಾಯಕ ನೀಲ್ಸ್ ಬೋರ್ (1882-1962) ಸಕಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (ಕ್ವಾಂಟಮ್ ತಿಯರಿ) ಅನ್ವಯಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಮೈದಳೆಯಿತು ರುದರ್ಫರ್ಡ್-ಬೋರ್ ಪರಮಾಣು ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ (1914-18) ಈತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾದಳದ ಸಲುವಾಗಿ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮೀ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ತಂತ್ರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ.
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ನೈಟ್ರೊಜನನ್ನು ಆಲ್ಫ ಕಣಗಳ ಸತತ ತಾಡನೆಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಅದು (ನೈಟ್ರೊಜನ್) ಪರಮಾಣವಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನ ಒಂದು ಬೀಜ ವಿಮೋಚಿತವಾಗುವುದೆಂಬ ತಥ್ಯವನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ (1919). ಅದೇ ವರ್ಷ ಇವನಿಗೆ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ಜಿನಲ್ಲಿ ಆ ಮೊದಲು ತಾಮ್ಸನ್ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಶ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ ದೊರೆಯಿತು. ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಕಣದ ಅಸ್ತಿತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವೇಗದಿಂದ ಮುನ್ನಡಿಸಿದ (1920). ಇವನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಚಾಡ್‌ವಿಕ್ (1891-1974) ನ್ಯೂಟ್ರಾನಿನ ಭೌತಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ (1932). ಈತ 1925-30ರ ತನಕ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ.
ಸಾಧನೆಗಳು
ರುದರ್‌ಫೋರ್ಡ್ ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ ವಸ್ತುಗಳ ಕುರಿತು ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಪರಮಾಣುಗಳು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕಿಲ್ಲ, ಅವು ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾರನ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಹಾಸಣಗಿ
ಪಂ. ಗಣಪತಿ ಭಟ್ ಹಾಸಣಗಿ ಯವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಇವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾಸಣಗಿ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ನೈಜೀರಿಯ
ನೈಜೀರಿಯ (ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೈಜೀರಿಯ ಒಕ್ಕೂಟ ಗಣರಾಜ್ಯ) ೩೬ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಕ್ಕೂಟ. ನೈಜೀರಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ದೇಶ. ಇದರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬೆನಿನ್; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಾಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರೂನ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೈಜರ್ ದೇಶಗಳಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದ ಅಂಗವಾದ ಗಿನಿ ಕೊಲ್ಲಿಯು ಇರುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಅಬೂಜ.
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಠೇಕುವಾ
thumb
ಠೇಕುವಾ (ಠೋಕ್ವಾ ಅಥವಾ ಠೇಕರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಒಂದು ಒಣ ಸಿಹಿತಿನಿಸಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಹಾರ, ಝಾರ್ಖಂಡ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (ಪೂರ್ವಾಂಚಲ) ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ತೆರಾಯಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಛಠ್ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಠೇಕುವಾ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾದ ಪೂಜ್ಯ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಿಹಿ ತಿನಿಸಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಠೇಕುವಾದ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳೆಂದರೆ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟು, ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಕ್ಕರೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಏಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಬರುವವರೆಗೆ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ವನಸ್ಪತಿ ತೈಲದಲ್ಲಿ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು ತಣ್ಣಗಾದ ನಂತರ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂರಕ್ಷಕ ವಸ್ತುವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ದಿನ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬಹುದು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಅಗಸನಪುರ
ಅಗಸನಪುರ ಇದು ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲೋಕ್ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಸುಮಾರು ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವರ ವಕ್ಕಲುಗಳಿದ್ದಾರೆ...ಊರಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಕ್ವಾರೆ ಇದ್ದು ತುಂಬಾನೆ ಜನಕ್ಕೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿದೆ....ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬಾಗಿದ್ದು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಊರಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ....ಹಾಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವ ಕರಿಭಂಟನ ಕಾಳಗದ ಕರಿಭoಟ ಮತ್ತು ರಾಕಾಸಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದ್ದು ಗಾಣಿಗ (ಶಿವಜ್ಯೋತಿಪಣ) ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವ ಇರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಂಚಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಊರ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ ಇದೆ. ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಕಾಂಗರೂವಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಇಲಿ.
ಚಲನೆ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿಗಳು ಎರಡು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ೬ ಆಡಿಗಳ ಅಂತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮ ೯ ಆಡಿಯವರೇಗೂ ಜಿಗಿಯಬಲ್ಲವು and reportedly up to 9 feet (2.75 m) .ಇದರ ವೇಗ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೧೦ ಆಡಿಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಜಿಗಿತದ ನಡುವೆ ಚುರುಕಾಗಿ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಿಸಬಲ್ಲುದು .ಇದರ ಈ ಗುಣ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಿಸ್ತೇಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಗುಣ ಇದನ್ನು ತನ್ನ ವೈರಿಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ವಾಸ
ಕಾಂಗರೂ ಇಲಿಗಳು ಬಿಲ ತೋಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಜೌಗು ಅಥವಾ ಅರೆಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ .ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ಪೊದೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತವೆ.ಇವುಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸು ತ್ತವೆ .ಬಿಲದ ಒಳಗೆ ಹಲವಾರು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ .ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೂರಾರು ಬಿಲಗಳ ವಸಾಹತುಗಳೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.. .
ಆಹಾರ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಳುಗಳು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಿಗುರು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು, ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ .ಕೆನ್ನೆಯ ಪಕ್ಕ ಇರುವ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಪಂಜಾಬ್ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ
ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೯-೨೦ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಮೊದಲ ಪ್ರಕರಣವು ಮಾರ್ಚ್ ೯, ೨೦೨೦ ರಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೨೦ರ ವರದಿಯಂತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೨ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ೧೮ ಚೇತರಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ೧೫೧ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
ಟೈಮ್ ಲೈನ್
ಮಾರ್ಚ್ ಏಪ್ರಿಲ್
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಲೇಖನಗಳು
ಎಂ. ಎ. ಹೆಗಡೆ
ಪ್ರೊ.ಎಂ.ಎ.ಹೆಗಡೆಯವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಗ್ರಂಥಕರ್ತರು, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು,ಹಾಗೂ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರು.
ಜೀವನ ವಿವರ
-
ಹವ್ಯಾಸ :
--- ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಎ. ಹೆಗಡೆ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ ನಾಡಿನ ಕೆಲವೇ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಇವರ ಪ್ರಿಯವಾದ ಹವ್ಯಾಸ. ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ವೇಷಧಾರಿ, ತಾಳಮದ್ದಲೆಯ ಅರ್ಥಧಾರಿ, ಸಂಶೋಧಕ, ವಿಮರ್ಶಕ, ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗ ಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು, ಸೀತಾ ವಿಯೋಗ, ತ್ರಿಶಂಕು ಚರಿತ್ರೆ, ರಾಜಾಕರಂಧಮ, ಮುಂತಾದ ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿವೆ. 2013ರ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಂಟನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಯಕ್ಷಗಾನ-ಬಯಲಾಟ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಗೌರವ ಇವರಿಗೆ ಸಂದಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಈಕೆಳಗಿನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ :
ನೋಡಿ :
ಆಧಾರ / ಉಲ್ಲೇಖ :ಪರಮಾನಂದ ಸುಧಾ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಪೀಠಿಕೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯ : ಉದಯ ಪ್ರಕಾಶನ 984 11ನೇ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆ 3ನೇ ವಿಭಾಗ ಬೆಂಗಳೂರು-560 010 ; ದೂರವಾಣಿ :080-23389142 ವರ್ಗ:ವೇದಾಂತ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು.
ಕುಬ್ಜಾ
ಕುಬ್ಜಾ ಮಥುರಾದ ಪೌರಾಣಿಕ ಗೂನುಬೆನ್ನಿನ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಸುಂದರವಾಗಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಸುದಾಮನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಣ್ಣ ಬಲರಾಮನು ಮಥುರಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದು ರಾಜ ಕಂಸನ ಯುವ ಗೂನುಬೆನ್ನಿನ ಸೇವಕಿ ಕುಬ್ಜಾಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಲೇಪನಗಳ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದ್ದಳು. ಕೃಷ್ಣ ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೇಪನವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಗಿದ ತ್ರಿವಕ್ರ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಮೋಡಿಯಿಂದ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಳಾದ ಅವಳು ರಾಜನಿಗೆ ತಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಲೇಪನವನ್ನು ಅವನಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಸಂತಸಗೊಂಡ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಅವಳ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಗಲ್ಲದ ಕೆಳಗೆ ತನ್ನ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಬೆರಳನ್ನು ಇರಿಸಿ ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅವಳ ದೇಹವನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಬ್ಜಾ ತನ್ನ ರಕ್ಷಕನ ಬಯಕೆಯಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲಿನ ಉಡುಪನ್ನು ಎಳೆದು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೃಷ್ಣನು ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭೇಟಿಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ನಂತರ ಅವಳ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರದಾಸ್ ಅವರ ಕವನವು ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುವ ಉಲ್ಲೇಖದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನವು ದೇವರ ಉಳಿಸುವ ಕೃಪೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಭೇದಭಾವ ಮಾಡದ ಮತ್ತು ಕೆಳವರ್ಗದ ಸೇವಕಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಕಂಸನನ್ನು ವಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ವಾಗ್ದಾನದಂತೆ ಉದ್ಧವನೊಡನೆ ಕುಬ್ಜಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕುಬ್ಜ ತನ್ನ ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಕುಬ್ಜಳು ಕೃಷ್ಣನಿಗಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಕೃಷ್ಣನು ಒಳಗಿನ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜಳ ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ವಿಶ್ರಮಿಸಿದನು. ಅವನನ್ನು ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡರೆ ಕುಬ್ಜನ ಆಸೆ ಈಡೇರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಇರಲು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಉದ್ಧವನ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹೊರಟುಹೋದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರೈಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಸೂರದಾಸರು ಕುಬ್ಜ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಎರಡನೇ ಭೇಟಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕುಬ್ಜಳ ಭಾಗ್ಯವು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವಳ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅವನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕುಬ್ಜಳ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಕುಬ್ಜವು ಶೂರ್ಪನಖಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದೆ. ಶೂರ್ಪನಕೆಯ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಅವಳ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ಜನಾಗಿ, ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆಯು ಈಡೇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು (ರಾಮನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ಪತಿಯಾಗಿ (ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ) ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಗದ ನಂತರ ಅವಳು ಗೋಲೋಕವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗೋಪಾಲಕಿಯಾದಳು.
ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕೃತಿಗಳು ಕುಬ್ಜಳ ಮನೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಭೇಟಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಕುಬ್ಜಾಳ ಕಥೆಯು ೨೦೧೯ ರ ಬಾಲ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ನಾಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯ ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ
ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯ
ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೫೬ ರವರೆಗೆ ಈಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ಸ್ವರೂಪವಾದ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದವರು. ಅವರ ದೂರದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸೌಧದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನೆನೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಮುತ್ಸದ್ದಿಯೂ, ಧೀಮಂತ ರಾಜಕಾರಣಿಯೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರು ಆಗಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ(ಈಗಿನ ರಾಮನಗರ), ರಾಮನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಲಕ್ಕಪ್ಪನಪಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಪೂನಾ ಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಎಲ್. ಎಲ್. ಬಿ. ಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ಬಾರ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸತತ ಯಶಸ್ವೀ ವೃತ್ತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ಕಾಲೇಜುದಿನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಚುರುಕುತನವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಹೋರಾಟಕ್ಕಿಳಿದು ಅದಮ್ಯಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣಾಮನೋಭಾವವನ್ನು ಮೆರೆದರು. ಈ ಹೋರಾಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಏಳು ಬಾರಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದರು
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರದ ದಿನಗಳು
ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟದ ನಂತರ ಭಾರತವು ೧೯೪೭ ರ ಅಗಸ್ಟ್ ೧೫ ರಂದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಅದಾಗಲೇ ಸುವಿಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತರಾಯರನ್ನು ಒಮ್ಮತದಿಂದ 'ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ'ರನ್ನಾಗಿ ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಆರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನನವರು ಎರಡನೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಜನರ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ರಾಜಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಿಲ್ಲದ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿ ರಾಜ್ಯದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕೆ ದುಡಿದರು. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಭವ್ಯ ವಿಧಾನಸೌಧ ಕಟ್ಟಡವೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕಚೇರಿಯ ಕಟ್ಟಡವಿದು. ಇದರ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಪೂರ್ಣತಃ ಅವರದೇ. ಈ 'ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆ'ಯು 'ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿ'ಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರುರವರು 'ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ನೋಡಿ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧನಾದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣದ ಹೋರಾಟಗಾರ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣವು ಅವರ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹಾನ್ ಸಾಧನೆ. ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರಾಜ್ಯವಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಭಾಷೆಯಾಧಾರಿತ ರಾಜ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ 'ಮೈಸೂರು ವಿಧಾಯಕಸಭೆ'ಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣವು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿದೆ.
ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ
೧೯೬೨, ೧೯೬೭ ಅನದ ೧೯೭೧ರ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿ
ಅವರು ೧೯೭೧ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವನ್ನು ಸೇರಿ ರೈಲು ಇಲಾಖೆಗೆ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯಾದರು<ref="ಕೆಂಗಲ್"/>. 'ಭಾರತೀಯ ರೇಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲೇ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೀಡಿ ಸಾಧನೆ ಮೆರೆದರು'. ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗಗಳ ಜೀವನ ಸುಧಾರಣೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಯುವಜನತೆಯ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ವಾರ್ತಾ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನವರ ಕುರಿತು ತಯ್ಯಾರಾದ ಕಿರು ಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೦೮ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೮೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ಕಡಲುಕೋಳಿ ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್
ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು, ಡಿಯೊಮೆಡೈಡೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ದೊಡ್ಡ, ಕಡಲುಹಕ್ಕಿಗಳಾದ ಇವು ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್‌ಸ್(ಟ್ಯೂಬ್‌ನೋಸ್‌ಸ್‌)ಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಡ್ಸ್ , ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌-ಪೆಟ್ರಲ್(ಬಿರುಗಾಳಿ ಹಕ್ಕಿ) ಗಳು ಮತ್ತು ಡೈವಿಂಗ್-ಪೆಟ್ರಲ್‌ ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಅವು ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಅವಶೇಷಗಳು ಅವು ಒಮ್ಮೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈಗ ಆಗೀಗ ಬರುವ ಸಂಚಾರಿ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ 21 ಜಾತಿಗಳನ್ನು IUCN ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 19 ಜಾತಿಗಳು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಇವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆಲ್ಲ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಮೊಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡುಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು, ಮರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ; ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ; ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ; ಮತ್ತು ದೂರದವರೆಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ; ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಎದುರಾಗಿದೆ. ದೀರ್ಘದೂರದವರೆಗೆ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವೊಡ್ಡುತ್ತಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮರಿಗಳ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗಾಳಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗುವುದರಿಂದ, ಹುಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು, ಮುಳುಗುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲ ಗುರುತಿಸಿದ ಭಾಗೀದಾರರು ಸೇರಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬೈಕ್ಯಾಚ್‌ ಅಂದರೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದ ಮೀನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ನಿರುದ್ದೇಶವಾಗಿ ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಿದೆ.
ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ
ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ೪ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ 13ರಿಂದ 24 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.(ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. 21 ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ). ನಾಲ್ಕು ಕುಲಗಳೆಂದರೆ,
ಈ ನಾಲ್ಕು ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಸಹೋದರಿ ವರ್ಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಮೊಲ್ಲಿಮಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗುಂಪಿನ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವು ತುಂಬ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಸಿಬ್ಲೆ-ಅಲ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವು ಕಡಲುಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ರೆಕ್ಕೆಯಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರು ಅವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಸಿಕೊನಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ, ಯೂರೋಪ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಪಕ್ಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಘವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ವಂಶವಾಹಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದರೆ ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ, ಕಾಲುಗಳು, ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುಟುಂಬದೊಳಗೆ ಯಾವ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಎನ್ನುವುದು ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕುಲ ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ ದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅವನ್ನು ರೈಚೆನ್‌ಬಕ್‌ ನಾಲ್ಕು ಭಿನ್ನ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ 1852ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದನು. ನಂತರ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಪುನಹ ವಿಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ, 1965ರ ವೇಳೆಗೆ ಒಟ್ಟು 12 ಬೇರೆಬೇರೆ ಕುಲಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿತ್ತು(ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಲವೂ ಎಂಟಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರಲಿಲ್ಲ). ಅವೆಂದರೆ(ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ, ಫೋಬಸ್ಟ್ರಿಯ , ಥ್ಯಾಲಸ್ಸರ್ಕೆ , ಪೋಬೆಟ್ರಿಯ , ತ್ಯಾಲಸ್ಸಗೆರನ್ , ಡಿಯೊಮೆಡೆಲ್ಲ, ನೀಲ್‌ಬಟ್ರಸ್, ರೊಥೊನಿಯ, ಜ್ಯುಲಿಯೆಟಟ, ಗ್ಯಾಲಪಗೊರ್ನಿಸ್, ಲೇಸನೊರ್ನಿಸ್, ಮತ್ತು ಪೆಂಥಿರೆನಿಯ).
1965ರ ವೇಳೆಗೆ, ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಪುನಾ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗ ಇವನ್ನು ಎರಡು ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವೆಂದರೆ ಪೊಬೆಟ್ರಿಯ(ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರೈಡ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುಸಮೀಪದ ಹೋಲಿಕೆ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ಪ್ರಿಮಿಟಿವ್ ಅಥವಾ ಆದಿರೂಪದವು' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಮತ್ತು ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ(ಇನ್ನುಳಿದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು). ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೂ,(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಮಕರಣ/ಹೆಸರಿಡುವಿಕೆ) ವರ್ಗೀಕರಣವು 1866ರ ಎಲ್ಲಿಯಟ್ ಕೌಸ್‌ನ ಆಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತದ ಅದ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಗಮನವನ್ನೇ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಕೌಸ್‌ನ ಕೆಲವು ಸಲಹೆಗಳನ್ನೇ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. thumb|right|250px|4 ಕಡಲುಕೋಳಿ ಕುಲದ ಪೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ನನ್‌ ಇತರರನ್ನು ಆಧರಿಸಿ. 1996.ಅಮೆರಿಕನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿಯ(1996) ಗ್ಯಾರಿ ನನ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಬೇರೆ ಸಂಶೋಧಕರು ಎಲ್ಲ 14 ಸ್ವೀಕೃತ ಜಾತಿಗಳ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದು, ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮಾನೋಪೈಲೆಟಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವೆರು ಎರಡು ಹಳೆಯ ಕುಲಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪುನಾಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಪೊಬಸ್ಟ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಲಿವಾಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಥ್ಯಾಲಸ್ಸರ್ಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ ಹೆಸರನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಫೊಬೆಟ್ರಿಯ ಕುಲದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಕ್ಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಂಘ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಂಘಗಳು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳನ್ನು ನನ್‌ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಕುಲಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಲಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಹಮತವಿದ್ದರೂ, ಕಡಲಕೋಳಿಗಳ ಜಾತಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಮತವಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಸುಮಾರು 80 ಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸಂಶೋದಕರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಮರಿ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ.
ಕಡಲುಕೋಳಿ ಕುಲಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ರಾಬರ್ಟ್‌‌ಸನ್ ಮತ್ತು ನನ್ 1998ರಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿದ್ದ 14 ಜಾತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ 24 ಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು, ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವು ಅನೇಕ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಉಪಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾತಿಗಳಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿಸಿದೆ. ಈ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು, ಪ್ರತಿ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ, ಸಹ ಸಂಶೋಧಕರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ(ಪೀರ್‌ ರಿವ್ಯೂ) ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಆಗಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಗೆಳೆದಿವೆ; 2004ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವೊಂದು ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಲ್ ಡಿಎನ್‌ಎ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೋಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಗಳು ಆಂಟಿಪೋಡೆನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವೆಂಬ ರಾಬರ್ಟಸನ್ ಮತ್ತು ನನ್‌ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಗಿಬ್ಸನ್‌‌ನ ಕಡಲುಕೋಳಿ, ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ ಗಿಬ್ಸೊನಿ ಯು, ಅದು ಆಂಟಿಪೋಡೆನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, 21 ಜಾತಿಗಳ ಮದ್ಯಂತರ ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು IUCNದಿಂದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧಕರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಹಲ್ಲುರಿಕ್ ಮತ್ತು ವಿಂಕ್ ಅವರು ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 13ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಯನ್ನು ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವಂತೆಯೂ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ, ಈ ವಿಚಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಸಹಮತವಿದೆ. thumb|left|ಮಿಡ್‌ವೇ ಅಟಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹಕ್ಕಿಗಳು, 1958 ಸಿಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್‌ಕ್ವಿಸ್ಟ್ ಅವರ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕುಟುಂಬದ ವಿಕಾಸದ ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಒಲಿಗೊಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ(35–30 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ಗಳ ರೇಡಿಯೇಶನ್‌ ಅನ್ನು ಅಂದರೆ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಸರಿಕ ಹಾಗೂ ಫೀನೋಟೈಪಿಕ್ ವಿಕಾಸವಾಗುವುದನ್ನು, ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಈ ಗುಂಪು ಮೊದಲೇ ಹುಟ್ಟಿರಬಹುದಾದರೂ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಟಿಟ್ಟೊಸ್ಟೋನಿಕ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಕಡಲುಹಕ್ಕಿಯು ನಂತರದ ಕ್ರಟೇಶಿಯಸ್ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.(70 mya). ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಪೆಟ್ರಲ್‌ಗಳು ಬಿರುಗಾಳಿ--ಪೆಟ್ರಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಪುರಾತನ ವಂಶದಿಂದ ಶಾಖೆಯೊಡೆದಿವೆ ಮತ್ತು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಡ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಡೈವಿಂಗ್ ಪೆಟ್ರಲ್‌ಗಳು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಮಾಲಿಕ್ಯುಲರ್ ಪುರಾವೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಮೊದಲಿನ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ಇಯೋಸೀನ್‌ ನಿಂದ ಒಲಿಗೋಸೀನ್‌ ಬಂಡೆಗಳವರೆಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಯಾವುವೂ ಬದುಕಿರುವ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಿಲ್ಲ. ಮುರುನ್‌ಕಸ್(ಉಜ್ಬೆಕಿಸ್ತಾನದ )ಮಧ್ಯ ಇಯೋಸೀನ್, ಮನು(ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್ ನ) ಆರಂಭಿಕ ಒಲಿಗೋಸೀನ್, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರೊಲಿನಾದ ನಂತರದ ವಿವವರಿಸಲಾಗದ ಒಲಿಗೋಸೀನ್‌ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ ಇವೆ. ಕೊನೆಯದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಇರುವ ಹಕ್ಕಿ ಎಂದರೆ ಪ್ಲೊಟೊರ್ನಿಸ್, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಪೆಟ್ರಲ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಎಂದು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ನ ಮಧ್ಯ ಮಯೋಸೀನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ಈಗಿನಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಆಧುನಿಕ ಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆ ಆಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಫೊಬಸ್ಟ್ರಿಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಕಾ ಮತ್ತು ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ ಮಿಲ್ಲೆರಿ ಗಳಿಂದ ರುಜುವಾತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಶಾರ್ಕ್‌ಟೂತ್ ಹಿಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮದ್ಯ-ಮಯೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯ ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಮದ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯು 15mya ಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇವು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕಡಲಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಲ್ಲಿವಾಕ್‌ಗಳ ಮಧ್ಯದ ವಿಭಜನೆಯು 10 myaಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳೇ ಇಲ್ಲ. ಕಿರುಬಾಲದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಕಾಲನಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಬರ್ಮುಡಾ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಬಹುತೇಕ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಫೊಬಸ್ಟ್ರಿಯ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ(ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು); ಒಂದು, ಫೊಬೆಸ್ಟ್ರಿಯ ಆಂಗ್ಲಿಕವು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಒಮ್ಮುಖ ವಿಕಾಸ ದಿಂದಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಲು ಮತ್ತು ಪಾದದ ಮೂಳೆಗಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸ್ಯುಡೊಟೂತ್ ಹಕ್ಕಿ(ಪೆಲಗೊರ್ನಿತಿಡೆಯಿ)ಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮಗೊಂಡ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯವು ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮನು ಇಂತಹದೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಬಹುದು. ಫೆಮುರ್ ಎಂಬ ಬೃಹತ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಯು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ಲೆಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಕಕೆಗವ್‌ದಲ್ಲಿರುವ(ಜಪಾನ್‌) ಡೈನಿಚಿ ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಕೂಡ ಕೊನೆಯ ಸ್ಯೂಡೋಟೂತ್ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬದುಕಿರುವ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಕುಲದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಜಾತಿಗಳ ಕುರಿತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ, ದತ್ತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕುಲ(ಜಿನಸ್) ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಆಕೃತಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಹಾರಾಟ
upright|thumb| ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್, ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕಪ್ಪು-ಪಾದದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ನಡೆಯಬಲ್ಲವು. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ದೊಡ್ಡದರಿಂದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಅವು ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕೊಕ್ಕು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು, ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಅಂಚನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲಿನ ದವಡೆಯ ಮೂಳೆಯು ದೊಡ್ಡ ಹುಕ್‌ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದೆ. ಈ ಕೊಕ್ಕು ಅನೇಕ ಕೊಂಬಿನಾಕಾರದ ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು 'ಕೊಳವೆ(ಟ್ಯೂಬ್‌)'ಗಳು, ಮೂಗಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದು, ವರ್ಗೀಕರಣದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ಬರಲು ಇದೇ ಕಾರಣ. ಎಲ್ಲ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಕೊಕ್ಕಿನ ಪಾರ್ಶ್ವದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇವೆ, ಇನ್ನುಳಿದ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಕೊಕ್ಕಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಈ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ಇದು ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಗಳ ಹಾಗೆ ಅವು ಈ ಘ್ರಾಣಸಂಬಂಧಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕಾಲಿಗೆ ಹಿಂದಿನ ಬೆರಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೂರು ಮುಂಭಾಗದ ಕಾಲು ಬೆರಳುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಲಪೊರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಕಾಲುಗಳು ತುಂಬ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್-ಪೆಟ್ರಲ್‌ ಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೂ ನಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ.
ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು, ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಗಳು ಸಮುದ್ರದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ಲವಣದ ಅಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಕೊಕ್ಕಿನ ತಳದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂಗಿನ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಶೇ.5ರಷ್ಟು ಲವಣ ಅಥವಾ ಸಲೈನ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಮೂಗಿನಿಂದ ಒಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಲವಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದರ ನಿಶ್ಚಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಏನು ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ವಯಸ್ಕ ಗರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಗಾಢವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಒಳಗೆ ಬಿಳಿಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಲ್‌ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳ ತುದಿ ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಇರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಯಲ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಂಡು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಬಳಿ ಗಾಢ ಕಂದುಬಣ್ಣವಿರುವ ಆಂಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳ ವರೆಗೆ ಹಲವು ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಮೊಲ್ಲಿಮಾಕ್ ಗಳ ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ಕಣ್ಣಿನ ಬಳಿ ಕಲೆಗಳು ಅಥವಾ ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂದು ಅಥವಾ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ, ಹೀಗೆ ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೂರು ಕಡಲುಕೋಳಿ ಜಾತಿಗಳು, ಕಪ್ಪು-ಕಾಲಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಮತ್ತು ಎರಡುಕಂದುಬಣ್ಣದ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಾಢ ಕಂದುಬಣ್ಣವಿರುತ್ತವೆ(ಅಥವಾ ಹಗುರು ಬೆನ್ನಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಂತೆ ಗಾಢ ಬೂದು ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತವೆ). ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಬಲಿಯಲು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
thumb|left|ಮೇಲೇರಲು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪಟಪಟನೆ ಬಡಿಯುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅದು ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಈ ಮೇಲೆ ಹಾರುವ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಊಹೆ ಮಾಡುವ ಹವಾಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ; ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧ ದಲ್ಲಿರುವ ಕಡಲುಕೋಳಿ ದಕ್ಷಿಣದ ತಮ್ಮ ಕಾಲನಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾರುವಾಗ ದಕ್ಷಿಣಾವರ್ತ(ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯ) ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಾಮಾವರ್ತವಾಗಿ(ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ) ಹಾರುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಈ ಬಗೆಯ ಬದುಕಿನ ಶೈಲಿಗೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಹಾರುವಾಗ ಅವುಗಳ ಹೃದಯಬಡಿತದ ದರವು ಅವುಗಳು ವಿರಮಿಸುವಾಗ ಇರುವ ಮೂಲ ಅಥವಾ ಬೇಸಲ್ ಹೃದಯಬಡಿತದ ದರಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮೀಪವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದಕ್ಷತೆಯು ಹೇಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದರೆ ದೂರ ಸಾಗುವಾಗ ತುಂಬ ಶಕ್ತಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅಂಶವು ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವುದು ಅಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಅವು ಆಹಾರದ ಮೂಲವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯುವುದು, ಮೇಲೇರುವುದು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು, ಇದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದೂರ-ಪ್ರಯಾಣವು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಯಶಸ್ವೀ ದೂರ ಸಾಗುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಆಹಾರಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಶೋಧಕಹಕ್ಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಅಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಶಕ್ತಿಯುತ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕಡಲಕೋಳಿಗಳ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ರೆಕ್ಕೆಯಾಡಿಸುತ್ತ ಹಾರಲು ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಇದೆ. ಶಾಂತ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ವಿರಮಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಗಾಳಿ ಜೋರಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಹಾರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಫ್ಲಾಪ್-ಗ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹಾರಾಟದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಈ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲೆಕೆಳಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತ ಮೇಲೆ ಏರಬಲ್ಲವು. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಹೀಗೆ ಮೇಲೆ ಏರಲು ಆರಂಭಿಸುವಾಗ, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾಳಿಯಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಲು ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಓಡುತ್ತವೆ.
ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
thumb|left|200px|ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕದಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರುವುದು ಎಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು, ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹವಾಯ್‌ನಿಂದ ಜಪಾನ್‌ವರೆಗೆ, ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಲೆಯಾಕಾರದ(ವೇವ್ಡ್) ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ಗ್ಯಾಲಪಗೊಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಮಾಡಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹಾರಲಿಕ್ಕೆ ಅಧಿಕ ಗಾಳಿಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು; ಹೀಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ರೆಕ್ಕೆಬಡಿಯುತ್ತ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಅವು ಅಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರಶಾಂತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹಾರುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರುವುದು ಎಂದರೆ, ಅಲೆಗಳ(ವೇವ್ಡ್) ಕಡಲುಕೋಳಿ, ಇದು ಸಮಭಾಜಕದ ಬಳಿಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಗ್ಯಾಲಪಗೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹಮ್‌ಬೋಲ್ಟ್ ಕರೆಂಟ್‌ನ ಶಾಂತ ನೀರಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಗಾಳಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲರಿಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
upright|thumb|right|ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಅಪಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತವೆ.ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಏಕೆ ನಿರ್ನಾಮಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಂಟರ್‌ಗ್ಲೇಸಿಯಲ್ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದಾಗಿ ಕಿರು ಬಾಲದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಕಾಲನಿಯನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಬರ್ಮುಡಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಉತ್ತರದ ಜಾತಿಗಳು ಆಗೀಗ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಂದ ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಇದ್ದು, ಹೊರಹೋಗಿರಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹೊರಗೆಹೋದ ಕಪ್ಪು-ಹಣೆಯ ಕಡಲುಕೋಳಿಯು, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ನ ಗನ್ನೆಟ್ ಕಾಲನಿಗಳಿಗೆ ಮರಿಹಾಕುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಮರಳಿಬಂದಿವೆ.
ಉಪಗ್ರಹ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಬಳಕೆಯು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಆಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ರೀತಿಯ ಕುರಿತು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿವೆ. ಅವು ವಾರ್ಷಿಕವಲಸೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಮರಿಹಾಕಿದ ನಂತರ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚದುರುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ, ಪರಿಧ್ರುವ ಅಥವಾ ಧ್ರುವ ಸಮೀಪದ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಇದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಎರಡು ಸಂಬಂಧಿತ ಜಾತಿಗಳಾದ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೂದುತಲೆಯ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ನೆಲೆದಾಣ ಶೋಧದ ಹೋಲಿಕೆಯು ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ಬೆಲ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಬೂದುತಲೆಯ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಪೆಲಗಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅಲೆಮಾರಿ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಕೂಡ ಬೇತಿಮೆಟ್ರಿ ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರದ ತಳಭಾಗದ ನೀರಿನಾಳವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸಿವೆ. ಅವು 1000 ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ(3281 ಅಡಿ)ಆಳವಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಆಹಾರ ಹುಡುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷೆಗಳು ಕೂಡ ಇದನ್ನೇ ತೋರಿಸಿವೆ. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಒಬ್ಬರು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "ಕಡಲಕೋಳಿಗಳು 'ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ಫಲಕವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಂತೆ 1000 ಮೀಟರ್‌ ಕಡಿಮೆ ಆಳದ ನೀರಿಗೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ' ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ ಎರಡು ಲಿಂಗದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಭಿನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಗಫ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಹಾಕುವ ಟ್ರಿಸ್ಟನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಗಫ್‌‌ನ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಿದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.
ಆಹಾರ ಕ್ರಮ
thumb|left|ಹಗುರು-ಬೆನ್ನಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಡೈವ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 12 ಮೀಟರ್‌ಗೂ ಆಳಕ್ಕೆ ಡೈವ್ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಡಾಟಾಲಾಗರ್ಸ್‌‌ಗಳ ಬಳಕೆಯು(ಇದು ಫೀಡಿಂಗ್‌ನ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ) ಕಡಲುಕೋಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಗಲಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ವಾಂತಿಮಾಡಿದ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ ಕೊಕ್ಕುಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಅವು ತಿಂದಿರುವ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ ಗಳು ಜೀವಂತ ತಿನ್ನಲು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡವು ಮತ್ತು ಕಡಲಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲಾರದ ಹಾಗೆ ಮಧ್ಯ-ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಯವು, ಅಂದರೆ,ವಾಂಡರಿಂಗ್/ಅಲೆಮಾರಿ ಕಡಲುಕೋಳಿ )ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳಳಿಗೆ ಸತ್ತು, ಕೊಳೆತ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌‌ಗಳು ಆಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸತ್ತ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳ ಮೂಲವು ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ; ಕೆಲವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಯೂ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರಿಹಾಕಿದಾಗ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌-ತಿನ್ನುವ ವೇಲ್‌‌ಗಳು,(ಸ್ಪರ್ಮ್‌ ವೇಲ್‌‌ಗಳು, ಪೈಲಟ್ ವೇಲ್‌‌ ಗಳು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬಾಟಲ್‌ನೋಸ್ ವೇಲ್‌‌ ಗಳು) ನಂತರ ವಾಂತಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಜಾತಿಗಳ ಆಹಾರಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು-ಕಂದು ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ಅಥವಾ ಬೂದು-ತಲೆಯ ಕಡಲುಕೋಳಿ, ಸಣ್ಣ ಜಾತಿಗಳ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ಗಳು ಸತ್ತ ನಂತರ ಮುಳುಗುವ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ಬಳಸುವುದು ಇವುಗಳ ಆಹಾರ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೊತೆಗೆ ಅಲೆಯ(ವೇವ್ಡ್) ಕಡಲುಕೋಳಿಯು ಕ್ಲೆಪ್ಟೊಪ್ಯಾರಸೈಟಿಸಮ್‌ ಅಂದರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂಚುಹಾಕಿ ಕಬಳಿಸುವುದನ್ನು ರೂಢಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಬೂಬಿ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿ, ಅವುಗಳ ಆಹಾರವನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದೇ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಈಜಿ, ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ಡೈವ್‌ ಮಾಡುವ ಗರಿಷ್ಠ ಆಳವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಕ್ಯಾಪಿಲರಿ ಡೆಪ್ತ್‌ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಎಂಬ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.(ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಪುನಾ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಸಾಧನವು ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ ವಾಂಡರಿಂಗ್/ಅಲೆಮಾರಿ ಕಡಲುಕೋಳಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ ಡೈವ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಒಂದು ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ ಡೈವ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಹಗುರು-ಬೆನ್ನಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು, ಸರಾಸರಿ 5ಮೀ.ನಷ್ಟು ಆಳಕ್ಕೆ ಡೈವ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 12.5 ಮೀ. ಆಳಕ್ಕೂ ಡೈವ್ ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುವುದು ಮತ್ತು ಡೈವ್ ಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಗಾಳಿಯಿಂದ ರಭಸದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುವಂತೆ ಡೈವಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮರಿಹಾಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನರ್ತಿಸುವುದು
thumb|right|ವಾಂಡರಿಂಗ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಕಲೋನಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಬಳ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚದುರಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಡಾನ್ಸ್ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಒಂದು ಜೋಡಿ.|306.989x306.989px ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಗುಂಪಾಗಿ(ಕಾಲೋನಿ) ಇರುತ್ತವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೂರದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಮಾಡುತ್ತವೆ; ದೊಡ್ಡ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲನಿಗಳು ಭೂಚಾಚುಗಳಿಂದ(ಹೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ) ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹಲವಾರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾ:, ಡನ್‌ಡೈನ್, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಒಟಗೊ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲನಿಗಳು. ಅನೇಕ ಬುಲ್ಲರ್‌ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು-ಕಾಲಿನ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ತೆರೆದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಗೂಡುಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಕಾಲನಿಗಳು ತುಂಬ ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವೆಡೆ ದೂರದೂರಕ್ಕೆ, ಅಂತರ ಬಹಳವಿರುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೂಡುಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊಲ್ಲಿವಾಕ್‌ಗಳ(ಫಾಕಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪ ಗಳ ಕಪ್ಪು-ಹಣೆಯ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಕಾಲನಿಗಳು ಪ್ರತಿ 100 m²ಗೆ ಸುಮಾರು 70 ಗೂಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ) ಕಾಲನಿಗಳು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ದೂರದದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾದ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಕಾಲನಿಗಳು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಸಸ್ತನಿ ಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ತುಂಬ ಫಿಲೊಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಲಕ್ಷಣದವು, ಅಂದರೆ ಅವು ಮರಿಹಾಕಲು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಕಾಲನಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮರಿಹಾಕಲು ತಮ್ಮಮೂಲಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಎಷ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ಲೇಸನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ವಾಸದ ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅವು ಮರಿಹಾಕಲು ಬರುವ ಮೂಲ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಇರುವ ದೂರ 22 ಮೀಟರ್(22 m) ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.
upright|thumb|left|ಲೇಸನ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಡಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಕಾಶದತ್ತ-ನೋಡುವುದು(ಸ್ಕೈ-ಪಾಯಿಟಿಂಗ್) ಒಂದು ರೂಢಮಾದರಿಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿ ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರೌಢತೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಹುಟ್ಟಿದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರೌಢತೆ ಗಳಿಸಿದ ನಂತರವೂ, ಅವು ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮರಿಹಾಕಲು ಆರಂಭಿಸುವುದಿಲ್ಲ.(ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು 10 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ ಮರಿಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ). ಮರಿಹಾಕದ ಎಳೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮರಿಹಾಕುವುದನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕಾಲನಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮರಿಹಾಕುವುದು, ಸಲಹುವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ಠು 'ನೃತ್ಯ' ಮಾಡುವುದನ್ನು ರೂಢಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಡಲಕೋಳಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಕಾಲನಿಗೆ ಮರಳಿ ಬರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೂಢಮಾದರಿಯ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರೂಢಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬೇರೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಆ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು "ಓದಲು" ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ತಪ್ಪು ಮಾಡಿ,ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಟ್ರಯಲ್ ಮತ್ತು ಎರರ್ ವಿಧಾನದ ಕಲಿಕೆಯ ಒಂದು ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಎಳೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಾಕ್ಯರಚನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಳೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ವಯಸ್ಸಾದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಹುಬೇಗನೆ ಕರಗತ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು.
ಈ ವರ್ತನೆಗಳ ಸಂಚಯವು ವಿವಿಧ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಇವು ಗರಿಗಳನ್ನು ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಅಂದಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೋರಿಸುವುದು, ಕರೆಯುವುದು, ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಕ್ಲಕ್‌ ಕ್ಲಕ್ ಎನ್ನುವುದು, ದಿಟ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಇಂತಹ ಎಲ್ಲ ವರ್ತನೆಗಳ(ಸ್ಕೈ-ಕಾಲ್‌ ಹಾಗೆ)ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ಮೊದಲು ಕಾಲನಿಗಳಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದಾಗ ಅದು ಅನೇಕ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಡನೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ಹೀಗೆ ಒಡನಾಡುವ ಬೇರೆ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ, ಕೊನೆ ಒಂದು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಜೊತೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಆ ಒಂದು ಜೊತೆಗೇ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಗಾತಿ ಬಂಧ ರೂಪುಗೊಂಡ ನಂತರ, ಅದು ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಹಲವು ಬಗೆಯ ನರ್ತನಗಳನ್ನು ಅವು ಮತ್ತೆಂದೂ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಸ್ತೃತ ಮತ್ತು ಶ್ರಮದಾಯಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ತಮಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲೆಂದು. ಏಕೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಮರಿಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು ಅವಕ್ಕೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ವಿನಿಯೋಜನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಜಾತಿಗಳು ಕೂಡ ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ವರ್ಷ ಬಿಟ್ಟು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು(ಅಲೆಮಾರಿ(ವಾಂಡರಿಂಗ್) ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳಂತೆ) ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟು ಹಾರುವವರೆಗೆ ಪೋಷಿಸಲು ಒಂದು ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಮರಿಮಾಡುವ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ಅರೆದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ(ಸಬ್‌ಎಲೆಪ್ಟಿಕಲ್) ಕೆಂಪು ಕಂದು ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಬೆಳ್ಳಗಿರುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಿಂದರೆ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಒಡೆದುಹೋದರೆ, ಆ ವರ್ಷ ಮರಿಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು 200–510 ಗ್ರಾಂ. ತೂಕ ಇರುತ್ತವೆ(7.1–18 ಔನ್ಸ್)200 to(-). ಒಂದು ಜೋಡಿ ಕಡಲುಹಕ್ಕಿಗಳು "ವಿಚ್ಛೇದನ"ಗೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಮರಿಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ವಿಫಲಗೊಂಡಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
thumb|ವಾಯವ್ಯ ಹವಾಯ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಮಾನ್ಯುಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಮರಿ, ಮಿಡ್‌ವೇ ಅಟಾಲ್. ಎಲ್ಲ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಹುಲ್ಲು, ಪೊದೆಗಳು, ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯದ ಇದ್ದಿಲು, ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕೆಲವು ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಗರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ,ದೊಡ್ಡ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಜಾತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ವೇವ್‌ಡ್ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಗಳು ಗೂಡುಗಳನ್ನೇ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಂಗಾತಿಜೋಡಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಕೂಡ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 50 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಕೂಡ,(160 ಅಡಿ ಅಥವಾ 50 m)ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ, ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಕಡಲುಕೋಳಿ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪೋಷಕರಿಬ್ಬರೂ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಲಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವುಕೊಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿ ಒಂದು ದಿನದಿಂದ ಮೂರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ, ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಹಕ್ಕಿಯ ಕೆಲಸ ಎಂಬಂತೆ ಕಾವು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು 70ರಿಂದ 80 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾವು ಕೊಡುತ್ತವೆ.(ದೊಡ್ಡ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಇನ್ನೂ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಇದು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾವು ಕೊಡುವ ದಿನಗಳಾಗಿವೆ. ಅದು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾವು ಕೊಡುವಾಗ ಕಡಲಕೋಳಿಗಳು ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ದೇಹತೂಕದ ಸುಮಾರು 83 ಗ್ರಾಂ.ನಷ್ಟು(2.9 ಔನ್ಸ್)83 g ತೂಕವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬಂದ ನಂತರ, ಮರಿಯನ್ನು ಮೂರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಪೋಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅರೆ-ಪೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತ, ಪಾಲಿಸುತ್ತ, ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅದು ಸ್ವ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಶಾಖನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುವವರೆಗೆ ಪೋಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಬ್ಬರಾದ ನಂತರ ಇಬ್ಬೊಬ್ಬರಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ, ಮರಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪ ತಿನ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಪೋಷಿಸುವ ಅವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಮರಿಗೆ ನಿಯಮಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಪೋಷಕರು ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಪೋಷಕರು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಒಮ್ಮೆ ಕಿರು ಶೋಧ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ದೀರ್ಘ ಶೋಧ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದೇಹತೂಕದ ಶೇ, 12ರಷ್ಟು ಆಹಾರವನ್ನು(ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 600 ಗ್ರಾಂ.(21 ಔನ್ಸ್‌)600 g ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆಹಾರವು ತಾಜಾ ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌, ಮೀನು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಲ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಬೇಟೆಯ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವದಕ್ಕಿಂತ ಸುಲಭವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಹಗುರವಾದ, ಶಕ್ತಿ-ಭರಿತವಾದ ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳಿರುವ ಸ್ಟಮಕ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಮೂಗಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಾವು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಜೀವಿಯ ಜೀರ್ಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳಿಂದ, ಪ್ರೊವೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಅವುಗಳಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬೂಷ್ಟು ಹತ್ತಿದಂತಹ ವಾಸನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
thumb|left|ಮರಿಗಳು ಶಾಖನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುವವರೆಗೆ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿ ಮರಿಗಳು ರೆಕ್ಕೆ ಬಲಿತು ಹಾರುವಂತಾಗಲು ಬಹಳ ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗ್ರೇಟ್ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳುಗಳು 280 ದಿನಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಸಣ್ಣ ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳೂ ಕೂಡ ಸುಮಾರು 140ರಿಂದ 170 ದಿನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಕಡಲುಹಕ್ಕಿಗಳಂತೆ, ಕಡಲುಕೋಳಿ ಮರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ತೂಕವನ್ನು ಗಳಿಸಬಹುದು. ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಪೂರ್ಣ ಬಲಿಯುವಾಗ ಈ ಸಂಚಿತ ತೂಕವನ್ನು ದೇಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ(ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು). ಪೋಷಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರಷ್ಟೇ ದೇಹತೂಕವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಪೋಷಣೆಗೊಂಡ ಶೇ. 15ರಿಂದ ಶೇ. 65ರಷ್ಟು ಮರಿಗಳು ನಂತರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತವೆ. ತಾವೇ ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಂದ ನಂತರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯದ ಕೋಳಿಮರಿಗಳು, ಗೂಡಿಗೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಈ ಮರಿಗಳು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದವು ಎಂಬ ಅರಿವು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಚದುರಿದ ಚಿಕ್ಕಮರಿಗಳ ಕುರಿತ ಅಧ್ಯಯನವು ಎಳೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜನ್ಮಜಾತ ವಲಸೆ ಗುಣ, ವಂಶವಾಹಿ ಸಂಕೇತವಿರುವ ನೇವಿಗೇಶನ್ ಮಾರ್ಗವು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊರಟಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್(ಕಡಲುಕೋಳಿ ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅರೇಬಿಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅಲ್-ಕಾಡಸ್ ಅಥವಾ ಅಲ್-ಗಟ್ಟಾಸ್(ಅಂದರೆ ಪೆಲಿಕನ್; ಅಕ್ಷರಶಃ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, "ಡೈವ್ ಮಾಡುವ ಜೀವಿ" ಎಂದು), ಅಲ್‌ಕಟ್ರಜ್ ನಿಂದ("ಉಕ್ಕಿನ ಕೈಕವಚ")ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಅದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಸಾಗಿದೆ. ಅದು ಜೈಲಿನ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರಿನ ಅಲ್‌ಕಟ್ರಜ್ ಮೂಲವೂ ಹೌದು. ಅಲ್‌ಕಟ್ರಜ್ ಎಂಬ ಪದವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ದೊಡ್ಡ ಕಡಲಹಕ್ಕಿ, ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಬರ್ಡ್‌ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಇಡಿ ಗಮನಿಸಿದೆ; }ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್(ಕಡಲುಕೋಳಿ) ಎಂಬ ಪದವು ಪ್ರಾಯಶಃ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌‌ ನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಅಲ್ಬಸ್ ಎಂದರೆ "ಬಿಳಿ" ಎಂದು, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಫ್ರಗೇಟ್‌ಬರ್ಡ್‌ಗಳು ಕಪ್ಪಗಿರುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಈ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಬಳಸುವ ಪದ,ಅಲ್‌ಬಟ್ರಾಜ್, ಇದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ }ಆಲ್ಬಟ್ರಾಸ್‌‌ನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ.
ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೂನಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಅಥವಾ ಗೂನೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌‌ ನಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಹೀಗೆ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೊಲ್ಲಿವಾಕ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಅದು ಮಲ್ಲೆ-ಮಗ್ಗೆ, ಎನ್ನುವುದರ ತಪ್ಪು ರೂಪ, ಮಲ್ಲೆ-ಮಗ್ಗೆ ಎನ್ನುವುದು ದಕ್ಷಿಣದ ಫುಲ್ಮರ್ ಗೆ ಹಳೆಯ ಡಚ್‌ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಕಡಲುಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಡಿಯೊಮೆಡಿಯ ಎಂಬ, ಹೆಸರನ್ನು ಇಟ್ಟಿದ್ದು, ಲಿನ್ನೆಯಸ್ , ಇದಕ್ಕೆ ಆತ ಗ್ರೀಕ್‌ ಯೋಧ ಡಿಯೋಮೆಡಸ್ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿದ ಪುರಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಪ್ರೊಸೆಲ್ಲರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ನಿನಲ್ಲಿಪ್ರೊಸೆಲ್ಲ ಎಂದರೆ ನೇರಳೆ ಗಾಳಿ ಅಥವಾ ಬಿರುಗಾಳಿ ಎಂದು.