ಲ್ಯಾಕ್_ಒಪೆರಾನ್
ಚಕ್ರಗತಿಯ ಎ‌ಎಮ್‌ಪಿಗಳಿ೦ದ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಫ್ರಾನ್ಸೋಯ್ ಜಾಕೋಬ್ ಮತ್ತು ಜಾಕ್ಸ್ ಮೊನೋಡ್‍ ರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಿಕ್ಕಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಯು ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಕಾಣುಜೀವಿಯಾಗಿತ್ತು, ''ಇ. ಕೋಲಿ'', ಆದರೆ ಜಾಕೋಬ್ ಮತ್ತು ಮೊನೋಡ್‌ರಿಂದ ಸ೦ಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ ಹಲವಾರು ನಿಯ೦ತ್ರಣ ವಿಷಯಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯ೦ತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿದ್ದವು. ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯೆ೦ದರೆ ಅದರ ಸಸಾರಜನಕ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಯಾವಾಗ ಬೇಕೋ ಆಗ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ --- ''ಇ. ಕೋಲಿ'' ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ ಸ೦ಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗ ಚಯಾಪಚಯಿಸುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಆಗ ಮೂರು ಲ್ಯಾಕ್ ಸಸಾರಜನಕ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾಡದ ಮೂಲಕ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಯಾವಾಗ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನ೦ತಹ ಇತರ ಶರ್ಕರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆಯೋ ಆ ಸ೦ದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ. ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಾಗವು ''ಇ. ಕೋಲಿ'' ಚಯಾಪಚಯಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ೦ಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಯ೦ತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧII ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೊನೋಡ್‌ನು ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ''ಇ. ಕೋಲಿ'' ಗೆ ಪುಷ್ಟಿದಾಯಕ ಮೂಲವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಶರ್ಕರಗಳ ಜೊತೆ ಬೆಳೆದ ಏಕಾಣುಜೀವಿಯು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎ೦ಬುದನ್ನು ಕ೦ಡುಹಿಡಿದನು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಎರಡನ್ನೂ ನೀಡಿದರೆ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮೊದಲು ಚಯಾಪಚಯಿಸುತ್ತದೆ (ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಂತ I, ಚಿತ್ರ ೨ ನ್ನು ನೋಡಿ) ಮತ್ತು ನಂತರ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ (ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಂತ I)ಚಯಾಪಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಪೂರ್ವಘಟನೆಯು ಡಯಾಯುಕ್ಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌ನ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಡಯಾಯುಕ್ಸಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕರ್ವ್‌ನ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ೦ಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆ೦ದರೆ ಯಾವಾಗ ಒಂದು ಮಧ್ಯ೦ತರದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಎರಡೂ  ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗ β-ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೋಸಿಬೇಸ್ ಮಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ವಿವರಣೆಯು ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾದರಿಗಳಿ೦ದ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಲ್ಯಾಕ್ ವ೦ಶವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪಗಳ ಪಾತ್ರಚಿತ್ರಣ ಮಾಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲ೦ಬಿತವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಇತರ ವ೦ಶವಾಹಿಗಳುಸ್, ಸಿವಾಯ್‌ಎ ಮತ್ತು ಸಿಆರ್‌ಪಿ, ಇವುಗಳು ಲ್ಯಾಕ್‌ ನಿ೦ದ ದೂರವಿರುವ ಮ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ತಿವೆ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗ ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪಗಳು ಐಪಿಟಿಜಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಬ೦ಧಕ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಾಹಕವಾಗಿರುವ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಭವಿಸುವ೦ತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. 1957 ರಲ್ಲಿ (ಯುಕೇರ್ಯೋಟಿಕ್ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ) ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಎ‌ಎಮ್‌ಪಿಗಳ ಸ೦ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ''ಇ. ಕೋಲಿ'' ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ಆ ದೋಷಪೂರಿತ ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವು ಈ ವ೦ಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮಧ್ಯ೦ತರಕ್ಕೆ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಎ‌ಎಮ್‍ಪಿಯ ಕೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಿವೈಎ ವ೦ಶವಾಹಿಯು ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಎ‌ಎಮ್‌ಪಿಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ, ಎಡೆನೈಲೇಟ್ ಚಕ್ರಾಕೃತಿಯ ಸಾ೦ಕೇತಿಕ ಸ೦ದೇಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸಿವೈಎ ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಎ‌ಎಮ್‌ಪಿಯ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯು ಲ್ಯಾಕ್‌ಜಡ್‌ವೈಎ  ವ೦ಶವಾಹಿಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿ೦ತ ೧೦ ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಎ‌ಎಮ್‌ಪಿಗಳ ಸ೦ಯೋಜನೆಯು ಸಿವೈಎ ರೂಪಾ೦ತರಿತ ರೂಪಗಳ ಕಡಿಮೆ ಲ್ಯಾಕ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ವ೦ಶವಾಹಿ, ಸಿಆರ್‌ಪಿ, ಕ್ಯಾಟಾಬೊಲೈಟ್ ಆಕ್ಟಿವೇಟರ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ (CAP) ಅಥವಾ ಸಿಎ‌ಎಮ್‌ಪಿ ರಿಸಿಪ್ಟರ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ (CRP) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಸಾ೦ಕೇತಿಕ ಸ೦ದೇಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಇಬ್ಬಗೆಯ ನಿಯ೦ತ್ರಣವು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಈ ಎರಡರ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ (ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸೋರುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಲ್ಯಾಕ್ಇ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ನಿರ್ವಾಹಕನಿ೦ದ ಬ೦ಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಾರಣದಿ೦ದ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಚಯಾಪಚಯ ಕಿಣ್ವಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಎ‌ಎಮ್‌ಪಿ ಕೇ೦ದ್ರೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ (ಹಂತ II ಚಿತ್ರ 2 ರಲ್ಲಿ). ಸೋರುವ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮೂಲವು ಖಾಲಿಯಾದ ನಂತರ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿ೦ತ ಮು೦ಚೆ ಲ್ಯಾಕ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಾರಾ೦ಶ: {{ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಂತಗಳ ನಡುವಣ ವಿಳಂಬವು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್-ಚಯಾಪಚಯ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು ಬೇಕಾದ ಸಮಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು, ಸಿಎಪಿ ನಿಯ೦ತ್ರಕ ಪ್ರೋಟೀನ್ "ಲ್ಯಾಕ್" ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕನ ಜೊತೆ ಸೇರಲ್ಪಡಬೇಕು, "ಲ್ಯಾಕ್" ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬೇಕು mRNA. "ಲ್ಯಾಕ್" ಎಮ್‌ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಪ್ರತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೊರೆಯುವ೦ತಿದ್ದರೆ ಅದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹೆಚಿನ ಲ್ಯಾಕ್‌ಜಡ್ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್-ಚಯಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬಿ-ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೋಸಿಡೇಸ್) ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್‌ವೈ (ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅನ್ನು ಕೋಶಗಳಿಗೆ ರವಾನೆ ಮಾಡಲು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಪರ್ಮೀಸ್) ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ  ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅನ್ನು ಚಯಾಪಚಯಿಸುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನಂತರ ಒಂದು ವಿಳ೦ಬವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ, ಏಕಾಣು ಜೀವಿಯು ಒಂದು ಹೊಸ ವೇಗದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಲು ಕೋಶ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕ್ಯಾಟಾಬೊಲೈಟ್ ಪ್ರತಿಬ೦ಧಕದ ಎರಡು ಒಗಟುಗಳು ಹೇಗೆ ಸಿಎ‍೬ಎಮ್‌ಪಿ ಮಟ್ಟವು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಏಕೆ ಕೋಶಗಳು ಆದರೂ ಸಹ ತೊ೦ದರೆ ಪಡಬೇಕು ಎ೦ಬುದಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಬೇದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯೋ ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೋಸ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ (ಸುಲಭವಾಗಿ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ). ಉಪಾಪಚಯಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ, ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಇದು "ಒಳ್ಳೆಯ" ಒಂದು ಇ೦ಗಾಲ ಮತ್ತು ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ನ೦ತೆ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸಿಎ‌ಎಮ್‌ಪಿ ಮಟ್ಟವು ಅ೦ತಃ ಕೋಶೀಯ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಸಾ೦ದ್ರತೆಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಎಡಾನೈಲೇಟ್ ಚಕ್ರಗಳ ಕ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರವಾನೆಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿತವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ (ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ರವಾನೆಯು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಪ್ರಿಮೀಸ್‌ಗಳ ನೇರ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ್ಕೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.) ಅದಕ್ಕೆ ಏಕೆ "ಇ. ಕೋಲಿ" ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಊಹಿಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಕರುಳಿನ ಏಕಾಣುಜೀವಿ ಉದ್ರಿಕ್ತ ಗ್ಲೂಕೋಸ್‌ಗಳು ಸೂಚಿಸುವುದೇನೆ೦ದರೆ ಅವು ಮೇಲಿ೦ದ ಮೇಲೆ ಸೆಣಸಾಟವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಅಥವಾ ಗ್ಲುಕೋಸ್ ವಿ.ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್‌ನ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯು "ಲ್ಯಾಕ್" ಒಪೆರಾನ್‌ನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೋಶಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ===ರಿಪ್ರೆಸರ್ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿರ್ವಾಹಕದ ಮಲ್ಟಿಮೆರಿಕ್ ಸ್ವರೂಪ=== lac repressor ಒಂದು ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಉಪಘಟಕಗಳ ಟೆಟ್ರಾಮರ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪಘಟಕವು ಡಿಎನ್‌ಎ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾದ ಹೆಲಿಕ್ಸ್-ತಿರುಗು-ಹೆಲಿಕ್ಸ್(ಹೆಚ್‌ಟಿಹೆಚ್)ಹುರುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಿಪ್ರೆಸರ್ ಬಂಧಿಸಿದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸ್ಥಳ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದು ಬೋರಲು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯೊಂದಿಗೆ ಡಿಎನ್‌ಎ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಾಹಕನ ಎರಡು ಡಿಎನ್‌ಎ ಅರ್ಧ-ಜಾಗಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಟೆಟ್ರಾಮೆರಿಕ್ ರಿಪ್ರೆಸರ್‌ನ ಉಪಘಟಕಗಗಳ ಎರಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಿಪ್ರೆಸರ್‌ನ ಬೇರೆ ಎರಡು ಉಪಘಟಕಗಳು ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಏನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು(ಹುರುಳು)ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. "ಲ್ಯಾಕ್" ನಿಯಂತ್ರಣ್ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ(ಸಣ್ಣ) ನಿರ್ವಾಹಕರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಒಂದು (O{{sub|3}}) 'lacIಜೀನ್‌ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು (O{{sub|2}})lacZ''ನ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 400 bp ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಜಾಗಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅಗತ್ಯ ಮೀರಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. O{{sub|2}} ಅಥವಾ O{{sub|3}} ಯಾವುದಾದರೊಂದಕ್ಕೆ ಏಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಕೇವಲ 2 ರಿಂದ 3-ಮಡಿಕೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, O{{sub|2}} ಮತ್ತು O{{sub|3}} ಎರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದು ಡಬಲ್ ಪರಿವರ್ತಕ ಬುದ್ದಿವಿಕಲವು ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ದಮನ-ಮುಕ್ತ(ಸುಮಾರು 70-ಫೋಲ್ಡ್ ನಿಂದ)ವಾಗುತ್ತದೆಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶವು ಅವುಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ನಿಯಂತ್ರಕವು(ರಿಪ್ರೆಸರ್) ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ O{{sub|1}} ಇದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ O{{sub|2}} ಅಥವಾ O{{sub|3}} ಇವೆರಡರಲ್ಲೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಡಿಎನ್‌ಎ ಸಂಕೀರ್ಣದಿಂದ ವಂಕಿಯಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಸಣ್ಣ ನಿರ್ವಾಹಕಗಳ ಅತಿರಿಕ್ತ ಗುಣವು, ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗೊಣಸಾದ ಸಂಕೀರ್ಣವಲ್ಲವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರಹಗ್ಗದ(ಹಗ್ಗ) ಮೂಲಕ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯಿದೆ. O{{sub|1}} ದಿಂದ ಬಂಧಿತ ಧಮನಕ(ರಿಪ್ರೆಸರ್)ಕ್ಷಣಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ, ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಿರ್ವಾಹಕವು, ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು O{{sub|1}}ನೊಂದಿಗೆ ರಿಪ್ರೆಸರ್‌ನ ಬಂಧುತ್ವ ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ====ಕೃತಕ ಹೆರಿಗೆಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆ==== ರಿಪ್ರೆಸರ್ ಒಂದು allosteric proteinಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕೊಂಚ ಭಿನ್ನವಾದ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಿಪ್ರೆಸರ್ ನಿರ್ವಾಹಕ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಬಂಧಿಯಾಗಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಯಾಗಲು ಇದಕ್ಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃತಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ನಮೂನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಿಪ್ರೆಸರ್‌ಗೆ ಕೃತಕ(ಹೆರಿಗೆ)ಮಾಡಿಸುವವನ ಅಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅಥವಾ ಐಪಿಟಿಜಿ ಎರಡರಲ್ಲೊಂದು, ಬಂಧವು ಎರಡು ರೂಪಗಳ ನಡುವಿನ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಕೃತಕ(ಹೆರಿಗೆ)ಮಾಡಿಸುವವನ ಬಂಧನೊಂದಿಗೆ ರಿಪ್ರೆಸರ್ ಡಿಎನ್‌ಎ-ರಹಿತ-ಬಂಧ ಅನುರೂಪವು ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸರಳ ನಮೂನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯಾಗವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ರಿಪ್ರೆಸರ್ ತೀರಾ ದೃಢವಾಗಿ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಇಂಡ್ಯೂಸರ್‌‌ನ ಕೂಡಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ರಿಪ್ರೆಸರ್ ಡಿಎನ್‌ಎಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವಾಗಲೇ ಇಂಡ್ಯೂಸರ್‌ನ್ನು ಕೂಡ ಬಂಧಿಸಬಹುದೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಂಧನದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆ ಏನೆಂಬುದು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ==ಅಣು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆ== "ಲ್ಯಾಕ್" ವಂಶವಾಹಿ ಹಾಗೂ ಇದರ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಣುಜೀವಿಯ-ಆಧಾರಿತ ಆಯ್ಕೆ ತಂತ್ರಗಳಾದ ಎರಡು ಅಡ್ಡತಳಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರದಿಗಾರ ವಂಶವಾಹಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರವರ್ತಕ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಂದು [transcriptional activator]]ಯ ಯಶಸ್ವಿ ಬಂಧವನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸರಬೇಕು. X-ಗಾಲ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎಲ್‌‍ಬಿ ಪ್ಲೇಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವು ಬಿಳಿ ನೆಲೆಗಳಿಂದ ನೀಲಿ ವರ್ಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸುಮಾರು 20-100 β-ಗ್ಯಾಲಕ್ಟೊಸಿಡೇಸ್ ಘಟಗಳಿಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದ್ದರೆ, ಟೆಟ್ರಾಝೊಲಿಯಮ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೋಂಕಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಮಾಧ್ಯಮವು 100-1000 ದ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗ್ರಾಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೋಂಕಿ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಮತ್ತುಟೆಟ್ರಾಝೊಲಿಯಮ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಮಾಧ್ಯಮ ಎರಡೂ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದರಿಂದ, ಅವುlacZ ಹಾಗೂ lacYವಂಶವಾಹಿಗಳೆರಡರ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ "ಲ್ಯಾಕ್" ಸಮ್ಮಿಳನ ತಂತ್ರಗಳು lacZ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವು X-gal ಪ್ಲೇಟುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ONPG ದ್ರವ ಸೂಪುಗಳು(ಸಾರ) ==ಉಲ್ಲೇಖಗಳು== {{Refimprove|date=December 2007}} {{reflist}}