cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾಳಜಿ
ಹೋಟೆಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್
ಅನೇಕ ಹೋಟೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವಚ್ಛತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳು
ಫಾರ್ಮಾಸ್ಯುಟಿಕಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪರ್ಸನಲ್ ಕೇರ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್‌ಗಳ (PPCPs) ಪರಿಸರ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 1990 ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. PPCP ಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಳಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಬಳಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು PPCP ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟವು ನೀರು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು "ಆದ್ಯತೆಯ ವಸ್ತುಗಳು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. [3]
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜಲಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ PPCP ಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಷತ್ವ, ನಿರಂತರತೆ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರೈಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು   ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳಂತಹ ಇತರ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. PPCP ಗಳು ಪರಿಸರದ ನಿರಂತರ ಔಷಧೀಯ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು (EPPPs) ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿರಂತರ ಸಾವಯವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅವುಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಹಂತದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಆದಿತ್ಯ ಚೋಳ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೭೧-೯೦೭) ತಿರುಪುರಂಬಿಯಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನ ವಿಜಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. (ಆದರೆ ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಮಹೇಂದ್ರ ಪಲ್ಲವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಜ್ಞಾನ ಸಂಬಂದರ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನಿಜವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ತೇವರಂ ಕವಿತೆಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಮುಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಮಹೇಂದ್ರ ಪಲ್ಲವನ ಯುಗಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು). ಇದು ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ೫:೩೦ ರಿಂದ ೮ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ದೈನಂದಿನ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ (ಪ್ರಧಾನ ಉತ್ಸವ) ದೂರದ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆ
left|thumb|250x250px| ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗಿನ ಗುಡಿ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾದ ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾದ ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಹಿಂದೆ "ತಿರುಮರೈಕಾಡು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ವೇದಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ. ಅಪ್ಪರ್ ಮತ್ತು ತಿರುಜ್ಞಾನಸಂಬಂದರ್ ಅವರ ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಶೈವ ಅಂಗೀಕೃತ ಕೃತಿ ತೇವರಂ ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ತಿರುಮರೈಕಾಡು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೇದಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರು. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ "ವೇದಾರಣ್ಯಂ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಮತ್ತೊಂದು ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಏಳನೇ ಅವತಾರವಾದ ರಾಮನು ಇಲ್ಲಂಗೈ ರಾಜ ರಾವಣನ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳಿಂದ ವಿಮೋಚನೆಗೊಳ್ಳಲು ವೇದಾರಣ್ಯಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ರಾಮನ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ವೇದಾರಣ್ಯಂ ಬಳಿಯ ರಾಮರ್ ಪಾದಂ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ತಮಿಳು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೇದಗಳು ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿದರು.ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯರ ವಿವಾಹವನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದಲೇ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲಿಯು ತುಪ್ಪದ ದೀಪವನ್ನು ಕೆಣಕಿತು. ಹೀಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಶಿವನು ಇಲಿಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದು ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಹಾಬಲಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಆಶ್ವಾನಿಗಳಾದ ನಚಿಕೇತ ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಕೇತು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಇತಿಹಾಸ
right|thumb|250x250px| ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗಿನ ಗುಡಿ ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ವೇದಾರಣ್ಯದ ದಾಖಲಿತ ಇತಿಹಾಸವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಶಾಸನಗಳನ್ನು ೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಇಲಾಖೆ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ೧೯೦೪ ರ ೪೧೫ ರಿಂದ ೧೯೦೪ ರ ೫೦೩ ರವರೆಗೆ ಒಟ್ಟು ೮೮ ದಾಖಲಿತ ಶಾಸನಗಳಿವೆ ಶಾಸನಗಳು ಆದಿತ್ಯ ಚೋಳ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೭೧-೯೦೭ ),  ಒಂದನೇ ರಾಜರಾಜ ಚೋಳ  ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೮೫-೧೦೧೪ ), ಒಂದನೇ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೧೨-೧೦೪೪ ) ಮತ್ತು ಒಂದನೇ ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳ (  ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೭೦-೧೧೨೦ ) ರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿವಿಧ ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ತಿರುವಿಲೈಯಾದಳ್ ಪುರಾಣಂ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂತ ಪರಂಜೋತಿ ಮುನಿವರ್ ಅವರು ವೇದಾರಣ್ಯಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪರಾಂತಕ ಚೋಳನ ಕಾಲದ ಶಾಸನವೊಂದು ನಿತ್ಯ ದೀಪದ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬ ೯೦ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ವೇದಾರಣ್ಯಮ್ ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಒಂದನೇ ಕುಲೋತ್ತುಂಗ ಚೋಳನ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೭೦-೧೧೨೦ ) ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೋಳ ಪ್ರದೇಶವು ಶೈವಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಪತನದ ನಂತರ ಹಿಂದಿನ ಚೋಳ ಪ್ರದೇಶವು ಪಾಂಡ್ಯರು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ನಡುವಿನ ಅಧಿಕಾರದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿತು. ನಾಯಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನದ ಆಶ್ರಯವು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ನೆಗಾಪಟಂ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು (ಇಂದಿನ ನಾಗಪಟ್ಟಿನಂ ಜಿಲ್ಲೆ) ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೫೯ ರಲ್ಲಿ ಲಾಲಿ ( ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೭೦೨-೬೬ ) ನೇತೃತ್ವದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪಡೆಗಳು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ತಂಜೂರಿನ ರಾಜನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫ್ರೆಂಚರು ವಿಫಲವಾದ ನಂತರ ತಂಜೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದತ್ತಿ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ ಪಚ್ಚೆ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮರಗತ ಲಿಂಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಾಕಾರಗಳು (ಹೊರ ಪ್ರಾಂಗಣ) ಮತ್ತು ಎರಡು ಐದು ಹಂತದ ರಾಜ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು (ಗೇಟ್‌ವೇ ಗೋಪುರ) ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಒಳಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯದ ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾನೈಟ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವೇದಾರಣ್ಯೇಶ್ವರರ (ಶಿವ) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಣೇಶ (ಶಿವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ದೇವರು), ಮುರುಗನ್ (ಶಿವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ದೇವರು), ನಂದಿ (ಶಿವನ ಗೂಳಿ ಮತ್ತು ವಾಹನ) ಮತ್ತು ನವಗ್ರಹ (ಒಂಬತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ದೇವತೆಗಳು) ದೇವತೆಗಳ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸಭಾಂಗಣದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಇತರ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮೊದಲ ಆವರಣ ಅಥವಾ ವೇದರಣ್ಯೇಶ್ವರರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಗೋಡೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ (ಶಿವನು ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ), ದುರ್ಗಾ (ಯೋಧ-ದೇವತೆ) ಮತ್ತು ಚಂಡಿಕೇಶ್ವರರ್ (ಸಂತ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಭಕ್ತ) ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡನೇ ಆವರಣವು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಒಳಗಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ೬೩ ನಾಯನಾರ್‌ಗಳ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ರಾಮನಾಥ ಲಿಂಗ, ಷಣ್ಮುಘ, ಜ್ವರದೇವ, ಸರಸ್ವತಿ, ಶನೀಶ್ವರ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣಿ, ದುರ್ಗಾ, ನಟರಾಜ, ಭೈರವ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ನವಗ್ರಹದ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಲಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ದುರ್ಗ ಮತ್ತು ವನದುರ್ಗೆಯರ ಚಿತ್ರಗಳು ದೇವತೆಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. center|thumb|700x700px| ದೇವಾಲಯದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ right|thumb|267x267px| ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ತಿರುವರೂರಿನ ತ್ಯಾಗರಾಜರ್ ದೇವಾಲಯವು ಅಜಪ ಥನಕ್ಕೆ (ಪಠಣವಿಲ್ಲದೆ ನೃತ್ಯ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮುಚುಕುಂಟಾ ಎಂಬ ಚೋಳ ರಾಜನು ಇಂದ್ರನಿಂದ (ಆಕಾಶ ದೇವತೆ) ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗರಾಜ ಸ್ವಾಮಿಯ (ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು, ಶಿವ) ಮಲಗಿರುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದನು. ಇಂದ್ರನು ರಾಜನನ್ನು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇತರ ಆರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆದರೆ ರಾಜನು ತಿರುವರೂರಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆರಿಸಿದನು. ಇತರ ಆರು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಿರುಕ್ಕುವಲೈ, ನಾಗಪಟ್ಟಿಣಂ, ತಿರುಕರೈಲ್, ತಿರುಕೋಲಿಲಿ, ತಿರುಕ್ಕುವಲೈ ಮತ್ತು ತಿರುಮರೈಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ಥಳಗಳು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವಾಗ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ದೇವತೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತವರು). ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಪ್ತ ವಿದಂಗಂ (ಏಳು ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:
ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬೋಳಾರ ಬಾಬುರಾಯ
ಬೋಳಾರ ಬಾಬುರಾಯ: - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಲೋಕದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಕಾರವು ಆವಿಭ‌‍ವಿಸಿದ್ದು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಂದ ಎಂಬ ಮಾತು ಸ್ವೀಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ನೋವೆಲ್ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಬಾಣಭಟ್ಟನ ಅದ್ಬುತ ರಮ್ಯ ಕಥಾನಕವಾದ 'ಕಾದಂಬರಿ'ಯನ್ನು ಸಮಾನ ಪದವಾಗಿ ಬಳಸದ್ದೇ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಮೋಹಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದೇ ಬಂಗಾಳಿ, ಮರಾಠಿ ಮೊದಲಾದ ಅನುವಾದಿತ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಂದ. ಒಂದು ಯುಗ ಪಲ್ಲಟವಾಗುವ ಸಂಕ್ರಮಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆ, ನೈತಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿ, ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಕ್ಷಣ ಇತ್ಯಾದಿ ವಸ್ತು ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸ್ತ್ರೀಯರ ಹೆಸರಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಪ್ರಕಟವಾದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕೃತಿಕಾರರಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಪರ ಕಾಳಜಿಯ ಜೊತೆಗೇ ಸುಧಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಅನುಮಾನಗಳೂ ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದುವು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬೋಳಾರ ಬಾಬುರಾಯರು ಬರೆದ 'ವಾಗ್ದೇವಿ'(೧೯೦೫) ಆ ಕಾಲದ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ.
ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಬಾಬುರಾಯರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಬೋಳಾರದಲ್ಲಿ ನರಸಪ್ಪಯ್ಯನವರ ಮಗನಾಗಿ ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ಇಲ್ಲಿಯ ಮಿಷನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್. ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಲೆಕ್ಟರರ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ ವ್ರತ್ತಿ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತಹಶೀಲ್ದಾರರಾಗಿ ‍ಟೌನ್ ಮೆಜಿಸ್ಟ್ರೇಟರಾಗಿ ಕಾರ್ಕಳ, ಹೊಸದುರ್ಗ. ಉಡುಪಿ, ಪುತ್ತೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೂ ಮಂಗಳೂರಿನ ಎರಡನೇಯ ವರ್ಗದ ಬೆಂಚ್ ಮೆಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಕೋರ್ಟಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಪುರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಕೆನರಾ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಕನ್ವೆಯನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಡೈರೆಕ್ಟರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಸಮಾಜದ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವೂ, ಲೋಕಾನುಭವವೂ ಹದಗೊಂಡು 'ವಾಗ್ದೇವಿ' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ ಅಲ್ಲದೆ 'ಶಿವಲೀಲಾಮೃತ ಭಕ್ತಿಮಹಿಮೆ' ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಗ್ದೇವಿ
ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕಥಾವಸ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದ ಸತ್ಯಘಟನೆಯೊಂದರ ಹಂದರಕ್ಕೆ ರಕ್ತಮಾಂಸಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ್ದುದಾಗಿದೆ. ಕುಮುದ ಪುರ ಮಠದ ಚಂಚಲನೇತ್ರಯತಿಗಳು ಸನ್ಯಾಸಿಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ರೂಪ ಲಾವಣ್ಯಕ್ಕೆ ಮರುಳಾಗಿ ಸುರತದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಪತಿ ಅಬಾಚಾರ್ಯ ಪೆದ್ದು ಸ್ವಭಾವದವನಾದುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಿ ಆಕಂತಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಾಗ್ದೇವಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಬಂಧುಗಳಿಗೂ ಆಶ್ರಯ ದೊರಕ್ಕಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಯತಿಗಳ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗುವಿಗೆ ಮಠದ ಉತ್ತರಾದಿಕಾರದ ಪಟ್ಟವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ವಚನ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಯೌವನದ ಬೆಂಕಿಯ ಮುಂದೆ ಯತಿಗಳು ಮೇಣದಂತೆ ಕರಗುತ್ತಾರೆ. ಮಠದೊಳಗೆ ನಡೆದಯುವ ಅನಾಚಾರ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳನ್ನು ಬಯಲಿಗಿಡುವ ಭರದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಪಾತ್ರ ತೀರಾ ಕಪ್ಪಾಗಿಯೇ ಚಿತ್ರಿತವಾದುದರಿಂದ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ನಗಣ್ಯ. ಆ ಕಾಲದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಉನ್ನತಿ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ, ವಿಧವಾ ವಿವಾಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಚರ್ಚೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಾಬುರಾಯರಿಗೆ ಮಠಗಳ ಪರಿಶುದ್ಧಿಯೇ ಪ್ರಧಾನ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿ ಕಂಡಿರಬೇಕು. ಬಾಲ ಸನ್ಯಾಸದಂತಹ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ತಂದೊಡ್ಡುವ ವಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡು, ನೊಂದು, ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶೆಯನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಾಗ್ದೇವಿ ತನ್ನ ಸುಖ ಸಾಧನವಾಗಿ ಚಂಚಲನೇತ್ರ ಯತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕರನ್ನು ತನ್ನ ಬಲೆಗೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜುಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಹ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರದ ಒಂದು ಕೆಟ್ಟ ಮಾದರಿಯಷ್ಟೇ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆ ಪಾತ್ರದ ಮೂಲಕ ಮಠದ ಅಧಃಪತನದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಮಾನಸಿಕ ತುಮುಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖಕರು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಡಾ|ಯು.ಮಹೇಶ್ವರಿಯವರು ತಮ್ಮ'ಇದು ಮಾನಸಿಕ ಓದು'ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪರವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ.ಗಂಡಿನ ಪರವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ,ಅದು ಮನುಷ್ಯಪರವಾಗಿಯೂ ಇಲ್ಲ.ಅದು ಕೇವಲ ಕೆಡುಕಿನ ಪರವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ವಾಗ್ದೇವಿ ಕಾದಂಬರಿ ಸಾರುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಮಾತು ಕಾದಂಬರಿಯ ಆಶಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ.ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಗ್ದೇವಿ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ.ಚಂಚಲನೇತ್ರ ಯತಿಗಳ ನಿಧನಾನಂತರ ಅವಳ ಮಗನಿಗೆ ಮಠದ ಅಧಿಕಾರವೂ ಕೈತಪ್ಪಿ ಲೇಖಕರು ಬಯಸಿದ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುದೆಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸ್ತ್ರೀ ಪುರಾಣಗಳಾದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಾಗದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಬಾಬುರಾಯರ 'ವಾಗ್ದೇವಿ' ಮಾನವಸಹಜ ದೌರ್ಬಲ್ಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸಹಜವೆಂಬಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ.ಆದುದರಿಂದ ಬೋಳಾರ ಬಾಬುರಾಯರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಣೀಯರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು
ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಹಾಡುವಳ್ಳಿ
ಹಾಡುವಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ಭಟ್ಕಳದಿಂದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಭದ್ರವಾದ ಪ್ರಕಾರದೊಳಗಿದೆ. ಈಗ ಈ ಬಸದಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರಂತೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರು ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬೋಳಗಿ ಶಾಸನದಿಂದ ಇದು ಸ್ವಾದಿ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೪೧೪ ರಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಳ್ವೇಂದ್ರ ಮಹಾರಾಜ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ ಇದು ಹಲವಾರು ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೯೯೮-೯೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವರ್ಷೀಯ ದಿಗಂಬರ ಜೈನ ಮಹಾಸಭಾ, ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಂದೆ ಮಠದ ಪೂಜ್ಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿನಿಂದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಈಗ ಇದು ಸ್ಥಳೀಯ ಒಂದು ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಆವರಣ
ಈ ಬಸದಿಯು ಹಾಡುವಳ್ಳಿಯ ಇತರ ಬಸದಿಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮತ್ತು ಅಮ್ಮನವರ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಹಂಚಿನ ಮಾಡನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಸಾವಿರದ ಎಂಟು ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕಲಾಪೂರ್ಣವಾದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಬಿಂಬ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದ ಶಿಲೆಗಳಿವೆ. ಇದು ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇಲ್ಲ. ನಾಡಿನ ಬಹು ಆಕರ್ಷಕ ಜಿನಬಿಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಜಲಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ದಿನಗಳಾದ ನವರಾತ್ರಿ, ಯುಗಾದಿ, ನೂಲಹುಣ್ಣಿಮೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಮಹಾವೀರ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೋಕ್ಷ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲಾಕೃತಿ
ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಕಣದ ಮೇಲೆ ಭಗವಾನ್ ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರ್ಯಾಂಕಾಸನ ಶಿಲೆಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪಂಚಲೋಹದ ಜಿನಬಿಂಬವಿದ್ದು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾಸನಸ್ಥರಾದ ತ್ರಿಕಾಲ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬಿಂಬಗಳು ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಇಲ್ಲೇ ಇನ್ನೊಂದು ಪಂಚಲೋಹದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಸಹಿತ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜಿನ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಬಿಳಿ ಶಿಲೆಯ ಪರ್ಯಂಕಾಸನದ ಸುಂದರ ಜಿನಬಿಂಬಗಳಿವೆ.
ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ಜಿನಾಲಯದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಬಸದಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಒಂದು ಶಿಥಿಲವಾದ ಪೀಠವಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಂಚಿನ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿತ್ತಂತೆ. ಇದರ ಒಂದು ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಆದರೆ ಇದು ಯಾವುದೂ ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಧ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ
ಈ ಬಸದಿಗೆ ಗರ್ಭಗೃಹ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ ಹೊರಗಿನ ಜಗಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ, ಗಂಧ ಕುಟಿಯಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಜಿನಬಿಂಬಗಳಿಲ್ಲ. ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಕೆಲವು ಜಿನ ಬಿಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಬಿಂಬ ಇಲ್ಲ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಪೀಠದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಬೇಕು ಅಷ್ಟೇ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಕಛೇರಿ ಸಭಾಮಂಟಪ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಯಾವುದು ಇಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಮೂಲವಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬಸನಗೌಡ ರುದ್ರಗೌಡ ಪಾಟೀಲ
ಬಸನಗೌಡ ರುದ್ರಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು ಮಾಜಿ ಸಂಸದರು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರು.
ಜನನ
ಪಾಟೀಲರು 10ನೇ ಜನೇವರಿ 1938ರಂದು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕನಮಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ವಿಜಯಪುರದ ವಿಜಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ
ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಯುವ ಸಂಘದಿಂದ ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ.ಇದು 11 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಎಪಿಸಿ ಕಾಲೇಜು ಮೈದಾನ ಬಸವನಗುಡಿ ಬೆಂಗಳೂರು ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಜನರು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ  ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು,ನೃತ್ಯ,ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸರೋದ್ ವಾದನ ,ಮನರಂಜನೆ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಯುವ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಾಯಕರಿಗೆ ವೇದಿಕೆ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವೇಶ
ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಕಾಳಜಿ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ   11 ದಿನಗಳೂ ಮೈದಾನವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಮುಕ್ತ ವಲಯವಾಗಿರುವದರ ಜೊತೆಗೆ  ಮಂಟಪದ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಳಸಿದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೆ  ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೆರಗು ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಪದ ಕಲಾವಿದರ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ .ಪ್ರತಿದಿನ ನಡೆಯುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಲಾವಿದರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಭಾಷಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಕನ್ನಡ, ಕರಾವಳಿ ಕನ್ನಡ, ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡ, ಸಿರ್ಸಿ ಕನ್ನಡ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕನ್ನಡ- ಎಂಬ ಉಪಭಾಷಾ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ ಇವುಗಳಲ್ಲೇ ಎಷ್ಟೋ ಬಗೆಯ ಒಳ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ
ಮಂಟಪ
ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳಾದ ಮೇಲುಕೋಟೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿ, ಕೊಲ್ಲೂರು ಮೂಕಾಂಬಿಕೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಜುನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತಿತರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಟಪ ನಿರ್ವಿುಸಲಾಗಿತ್ತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ಮಾದರಿ ಮಂಟಪ ನಿರ್ವಿುಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲಂಕೃತ ಕಾಲಮ್ ಸ್ಟೈನ್ಡ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಸೀಲಿಂಗ್, ಡೆಕೊರೇಟಿವ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಗ್ರಿಲ್ಸ್ ಜತೆ ಮಂಟಪ ನಿರ್ವಿುಸಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ಕೂರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ಕನ್ನಡ
ಮೈಸೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ,ಕೋಲಾರ, ತುಮಕೂರು, ಹಾಸನ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು- ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೈಸೂರುಕನ್ನಡ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
www.bgu.co.in
ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ಕನ್ನಡ
ಮೈಸೂರು ಕನ್ನಡದ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಹಾಗೂ ಅವಿದ್ಯಾವಂತರ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಕರಣ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅವನು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವುï್ನ, ಅವ ಎಂತಲೂ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಮಾಡ್ತೇನೆ, ಮಾಡ್ತಿನಿ, ನೋಡುತ್ತೇನೆ, ನೋಡ್ತೇನೆ, ನೋಡುವ, ಮಾಡೋಣ, ಮಾಡುವ ಎಂಬ ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ ರೂಪಗಳೂ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಹಾಗೂ ಅವಿದ್ಯಾವಂತರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತಗೊಂಡು ಉಚ್ಚಾರಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಗಣೇಶ ಉತ್ಸವ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಕರಾವಳಿ ಕನ್ನಡ
ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕನ್ನಡ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಠಿ, ಮಲೆಯಾಳಂ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಬಳಸುವ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕನ್ನಡ ಒಂದು ರೀತಿಯದಾದರೆ ನಾಡವರು, ಹವ್ಯಕ, ಗೌಡ, ಕೋಟ, ಕುಂಬಾರ, ಬೈರ ಮೊದಲಾದ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನ ತಮ್ಮತಮ್ಮೊಳಗೆ ಬಳಸುವ ಕನ್ನಡ ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನದನ್ನು ಸಾಂಪರ್ಕಿಕ ಕನ್ನಡವೆಂದು ಎರಡನೆಯದನ್ನು ತಾಯಿನುಡಿ ಕನ್ನಡವೆಂದೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಕೇಳಿಸುವುದು ಸಾಂಪರ್ಕಿಕ ಕನ್ನಡ. ಇದನ್ನು ಆಡುವವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಬಳಸುವವರಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬಹುಮಂದಿ ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು, ಪುಸ್ತಕ, ಪತ್ರಿಕೆ ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಸಭೆ, ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆದಿರುವರಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಆಡುನುಡಿಗಿಂತಲೂ ಬರೆಹದ ಕನ್ನಡವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪರ್ಕಿಕ ಕನ್ನಡ ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಆಡುನುಡಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಏನು ಭೇದವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಾಜಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಸಮಾಜದವರ ಮಾತೃಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಥದ್ದು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ.
ಸಿರ್ಸಿ ಕನ್ನಡ
ಸಿರ್ಸಿ ಕನ್ನಡ ವನ್ನು ಮಲೆನಾಡಿನ ಸಿರ್ಸಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ  ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಮುಂಡಗೋಡ, ಜೊಯಿಡಾ,  ದಾಂಡೇಲಿ, ಸೊರಬ, ಹಳಿಯಾಳ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಿರ್ಸಿ ನಗರವು ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ರಾಜವಂಶ ಕದಂಬರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಿರ್ಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಳೆಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಕನ್ನಡಗಳ ಶಬ್ದವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡ
ಇದು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಭಾಷಾಪ್ರಭೇದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ, ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಭಾಷಾರೂಪಗಳು ಸಮಾವೇಶಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ, ತಾಲ್ಲೂಕು ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ, ಮತ್ತೆ ಒಳಭೇದಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳೆನ್ನಲು ಬರುವಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇತರ ಉಪಭಾಷಾ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರೂಪಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಧಾರವಾಡ ಕನ್ನಡದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದು, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಿನ್ಹಸ್ಥಾನ ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಕನ್ನಡ
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ, ಬಿದರೆ, ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಉಪಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು, ಸಂಸ್ಕೃತಗಳ ಪ್ರಭಾವ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಆಗಿದೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮರ ಆಳಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತಾದ ಕಾರಣ ಉರ್ದು ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಈ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಉಳಿದ ಕನ್ನಡದ ಉಪ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಆ ಧ್ವನಿಮಾ ಆ್ಯ ಮತ್ತು ಆ ಎಂಬ ಎರಡು ಧ್ವನಿಮಾ ಆಗಿ ರೂಪ ತಾಳಿದೆ. ಚ ಮತ್ತು ಜ ಎಂಬ ಈಷತ್ ಸ್ಪರ್ಶ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಈ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚ ಜ ಎಂಬ ತಾಲವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಎಷ್ಟೋ ವೇಳೆ ಉರ್ದುವಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಜ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಕ್ಕೆ ಬದಲು ಜ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಉದಾ: ಬೀಜ > ಬೀಜ, ಶಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡದ ವಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಗಳು ವ್ಯಂಜನಾಂತವಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆಯಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಉಪಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸೋಲಿಗ, ಬಡಗ, ಅರೆಭಾಷೆ, ಹವ್ಯಕ, ಕುರುಬ (ಕುರುಂಬ) ಇತ್ಯಾದಿ ಭಾಷೆಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಸೋಲಿಗ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ, ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಹೆಗ್ಗಡದೇವನಕೋಟೆ, ಕಾಕನಕೋಟೆ ಹಾಗೂ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಸೋಲಿಗ (ಶೋಲಿಗ) ಎಂಬ ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗದವರ ಆಡು ಭಾಷೆ.
ಸೋಲಿಗ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೋಲಿಗ ಕನ್ನಡ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಡಿs. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ, ಯಳಂದೂರು ಮತ್ತು ಚಾಮರಾಜನಗರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. ಸೋಲಿಗಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರೆ > ಕರಿ, ಮರೆ > ಮರಿ, ಬರೆ > ಬರಿ, ತೆರೆ > ತೆರಿ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಮಗು, ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಪದ ಈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕ, ಮಕ್ಕಗ ಎಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ನಾಸಿಕತ್ವ ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮಥರ್ಯ್‌ವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆವ > ಅವನು, ಬನ್ನೆ > ಬಂದೆ, ಮಾದ > ಮಾದ ಇತ್ಯಾದಿ. ಸೋಲಿಗರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಹಾಗೂ ಶಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡಕ್ಕೂ ಇರುವ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸೋಲಿಗ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶಕಟರೇಫ ಸ್ವತಂತ್ರ ವರ್ಣವಾಗಿಯೂ ವಿ ಕಾರ ಒಂದು ಧ್ವನಿಪ್ರಭೇದವಾಗಿಯೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ: 	ಸೋ. ಕನ್ನಡ 		ಶಿ. ಕನ್ನಡ ಅ¾ೆ			ಅರೆಬಂಡೆ ಮು¾Ä			ಮುರಿ ಕೆ¾Â			ಕೆರೆ ಕೋಳಿ			ಕೋಳಿ ಉ¾Ä ಉಳು		ಉಳು ಮಳೆ			ಮಳೆ ಶಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಪುಂಸಕಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಹತ್ತುವ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೋಲಿಗ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಗ ಆಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ:	ಸೋ. ಕನ್ನಡ 		ಶಿ. ಕನ್ನಡ ಮರಗ			ಮರಗಳು ಆನೆಗ			ಆನೆಗಳು ಕುರಿಗ			ಕುರಿಗಳು ಎತ್ತುಗ			ಎತ್ತುಗಳು
ಚತುರ್ಥಿವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಲ್ಲೂ ಸೋಲಿಗ ಕನ್ನಡ ಶಿಷ್ಟ ಕನ್ನಡದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ :	ಸೋ. ಕನ್ನಡ 		ಶಿ. ಕನ್ನಡ ಕಾಡಿಗ			ಕಾಡಿಗೆ ಕರುವಿಗ			ಕರುವಿಗೆ ನನಗ			ನನಗೆ ಹುಲಿಕ			ಹುಲಿಗೆ ಮನೆಕ			ಮನೆಗೆ				ಮರಕ			ಮರಕ್ಕೆ ಅದಕ			ಅದಕ್ಕೆ
ಭೂತಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯಯವಾದ ನ್ ಕನ್ನಡದ ಬೇರೆ ಯಾವ ಉಪಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಸೋಲಿಗ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಭೂತಕಾಲ ಪ್ರತ್ಯಯ ಕೇವಲ ಉತ್ತಮಪುರುಷ ಏಕವಚನ ಬಹುವಚನಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಏಕವಚನದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಸೋ. ಕನ್ನಡ 		ಶಿ. ಕನ್ನಡ ಹೋನೆ			ಹೋದೆ ಹೋನೊ		 	ಹೋದೆವು ಹೋನ		 	ಹೋದ (ಹೋದನು) ಈಗ ಸೋಲಿಗರು ಕನ್ನಡದ ಇತರ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇವರ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ. (ಕೆ.ಎಸ್.ಜಿ.)
ಬಡಗ ಭಾಷೆ
ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕÀ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಲಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಮಧುಮಲೈ ಮತ್ತು ನೀಲಗಿರಿಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಸು.ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಡಗರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವರು. ಬಡಗ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸ್ವರಧ್ವನಿಮಾಗಳು, 19 ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ ಕಾರ ಹ ಕಾರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿರುವಂತೆ ಬಡಗದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಡಗಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹಳಗನ್ನಡದ ಎಷ್ಟೋ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು, ಪದಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಕರಣ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬಡಗ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ತೀವ್ರತರವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಇದನ್ನು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯ ಅಥವಾ ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಾರ್ಜ್ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್ ಬಡಗ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹವ್ಯಕ: ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ, ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿರುವ ಹವ್ಯಕರ ಆಡುಭಾಷೆ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಆಡುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನಾಡುವ ಜನ ಹವ್ಯಕ ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಭಾಷೆಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಲಿಪಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾವರ, ಸಿರ್ಸಿ, ಸಿದ್ದಾಪುರ, ಯಲ್ಲಾಪುರ, ಕುಮಟ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಆಡುವ ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸುಳ್ಯ, ಪುತ್ತೂರು, ಮೂಡಬಿದರೆ, ಬಂಟ್ವಾಳ, ಮಂಗಳೂರು, ಉಡುಪಿ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಆಡುವ ಭಾಷೆಗೂ ತುಂಬ ಅಂತರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂತರ ಅನುನಾಸಿಕತೆ, ತಾಲವ್ಯೀಕರಣ, ಓಷ್ಟ್ಯೀಕರಣ ಇತ್ಯಾದಿ ಧ್ವನಿಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಹಾಗೆಯೇ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೆಲವು ಕಡೆ ತುಳು ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕನ್ನಡ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವೆನ್ನಬಹುದು. ಹವ್ಯಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಹೆಚ್ಚು. ಉಚ್ಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ವಿಕೃತಗೊಂಡಿವೆ; ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಂಡಿವೆ: ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಯ ಧ್ವನಿಮಾ ಆಕೃತಿಮಾ ವಾಕ್ಯರಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಪುರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡ, ಹಳಗನ್ನಡ, ನಡುಗನ್ನಡ, ಹೊಸಗನ್ನಡ ಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪುರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡ ರೂಪಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ವ್ಯಾಕರಣಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆ ನಡುಗನ್ನಡವನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಬಿsವ್ಯಾಪಕ, ವ್ಯಾವರ್ತಕ, ಪ್ರಥಮಪುರುಷ ಬಹುವಚನಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹಳಗನ್ನಡ, ನಡುಗನ್ನಡಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಇದೆ.
ಕುರುಬ
(ಕುರುಂಬ): ಕೇರಳದ ವೈನಾಡು (ಮಲಬಾರು), ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ನೀಲಗಿರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕುರುಬ ಎಂಬ ಆದಿವಾಸಿ ಜನಾಂಗದವರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕುರುಬರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಊರುಕುರುಬ,ಕಾಡುಕುರುಬ ಎಂಬ ಎರಡು ಪಂಗಡಗಳಿವೆ. ಈ ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಲವಾರು ಒಳಪಂಗಡಗಳಿವೆ. ಇವರು ಆಡುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕುರುಬಕನ್ನಡ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಸ್ವರ ಮತ್ತು ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಮಾಗಳು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕಾಡುಕುರುಬರ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಳಗನ್ನಡದ ಭಾಷಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೇಲೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದು ಕೆಲವರು ಭಾಷಾತಜ್ಞರು ಕುರುಬ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ತಮಿಳಿನ ಉಪಭಾಷೆ ಎಂದೂ ಅನುಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳು
ಬಾಬಾನಗರ
ಬಾಬಾನಗರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವಿದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಿದೆ.
ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯವಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬
ಯು.ಎಸ್.ಎ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಚುನಾವಣೆ
2016 ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು, 8, ನವೆಂಬರ್ 2016 ಮಂಗಳವಾರ, ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು 58 ನೇ ಚತುರ್ವಾರ್ಷಿಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಚುನಾವಣೆ. ಮತದಾರರು ‘ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾಯಕ’ ರನ್ನು (ಮತದಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ‘ಚುನಾವಣಾ ಕಾಲೇಜ್’ ಮೂಲಕ ಮತದಾರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವರು. ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅವಧಿಯ ಮಿತಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್) ಸಂವಿಧಾನದ ಟ್ವೆಂಟಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರವಂತೆ ಒಬ್ಭರೇ ಮೂರನೇ ಅವಧಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗುವ ಆವಕಾಶವಿಲ್ಲದೇ ಇರುವುರಿಂದ, ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಾನಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ, ಅವರು ಪುನಃ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡದಂತೆ ಈ ನಿಯಮ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ‘ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚುನಾವಣೆ’ ಮತ್ತು ಸಭೆಗಳು ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 1 ಮತ್ತು ಜೂನ್ 14, 2016 ರ ನಡುವೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆ: ಪೀಠಿಕೆ
ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಜಗತ್ತಿನ ಅತೀ ಹಳೆಯ ಒಕ್ಕೂಟರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ನಾಗರಿಕರು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ (ಫೆಡರಲ್) ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮತದಾನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂವಿಧಾನದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ, ಸರ್ಕಾರವು ಚೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸಂವಿಧಾನ ದೇಶದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ (ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರು ಫೆಡರಲ್, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಎಂಬ ಮೂರು ಹಂತದ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ (ಕೌಂಟಿ) ಮತ್ತು ಪೌರಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಡಳಿತದ ಮಧ್ಯೆ ಹಂಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನ) ನಾಗರಿಕರ ಬಹುಮತದಿಂದ ಆರಿಸಿ ಬಂದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ (ಫೆಡರಲ್) ಹಂತದಲ್ಲಿ ಜನರ ನೇರ ಆಯ್ಕೆಯ (ಅನುಪಾತದ) ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಕೆಳ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಭೆ (ಫೆಡರಲ್) ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ, ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಾಗೂ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಂಗದಿಂದ ನಾಮಾಂಕಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಜನರಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಲರಿ
ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಲರಿ ಮುಂದೆ: ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸಿಬಿಎಸ್ ನ್ಯೂಸ್ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಿಲರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಶೇ 9 ಮತಗಳ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಪರ ಶೇ 47ರಷ್ಟು ಮತ ಚಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಟ್ರಂಪ್ ಪರ ಶೇ 38ರಷ್ಟು ಮತ ಚಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಟ್ರಂಪ್ ಮುನ್ನೆಡೆ
Nov 1, 2016,
ಉಲ್ಲೇಖ
ಸರ್ಕಾರ ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ನಾಗ್ರಾಜ್ ಮಂಜುಳೆ
ನಾಗ್ರಾಜ್ ಮಂಜುಳೆ, (ಮರಾಠಿ: नागराज मंजुळे) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕ, ಲೇಖಕ, ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಕಿರು ಚಿತ್ರ 'ಪಿಸ್ತುಲ್ಯ' ಹಾಗು ಮರಾಠಿ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಸಿನೆಮಾ 'ಸೈರಾಟ್' ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಮರಾಠಿಯ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕ 'ಉನ್ಹ್ಯಾಚ್ಯ ಕಟಾವಿರುದ್ಧ'(उन्हाच्या कटाविरुध्) ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಆ ಕವಿತಾ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಭೈರುರತನ್ ದಮಾನಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪುಣೆಯ ಜ್ಯೋತಿಬಾ ಫುಲೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಅಹ್ಮದ್ ನಗರದ ಕಲಾ, ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಸಂವಹನ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಗಳಿಸಿದ ಮರಾಠಿ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ್ದು ಸೈರಾಟ್ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷ.
ಜೀವನ
ನಾಗ್ರಾಜ್ ಮಂಜುಳೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರ್ಮಾಳಾ ತಾಲೂಕಿನ ಜೇವೂರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ನಾಗರಾಜ್ ಮಂಜುಳೆ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಹದಿನೆಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದ ನಂತರ ಸತಿ-ಪತಿಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವಿರಸ ಹುಟ್ಟಿ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸಮ್ಮತಿ ದೊರೆತು ಇದೀಗ ಪತ್ನಿಯಿಂದ ದೂರವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಗ್ಯಾಲ್ವನೀಕರಣ
ಕಬ್ಬಿಣದ ಇಲ್ಲವೇ ಉಕ್ಕಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿನ ಫೆರ್ರಸ್ ತಳಕ್ಕೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ತೆಳು ಪದರವನ್ನು ಲೇಪಿಸಲು ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೆಸರು (ಗ್ಯಾಲ್ವನೈಸೇಷನ್).
ಕಾರಣ
ಗಾಳಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಲೋಹಗಳು ಕ್ಷಯಿಸುತ್ತವೆ. ಬಯಲಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಆಮ್ಲಜನಕ, ತೇವ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷವೇ ತುಕ್ಕು. ಇದು ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲ್ಮೈನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತ ಅವುಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದರೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತ ಮೇಲು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸಿ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸತುವೇ ಅತಿ ಸುಲಭದ ವಸ್ತು. ಸತುವಿನ ಕವಚದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಪದರ ಮೊದಲು ಕ್ಷಯಿಸಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವುದು. ಕರಗದೇ ಇರುವ ಕಾರ್ಬೊನೇಟಿನ ಪದರ ಲೋಹಕ್ಕೆ ತುಕ್ಕುಹಿಡಿಯದಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ಲೇಟಿಂಗ್
ಸತುವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸತುವಿನ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಲವಣಮಿಶ್ರಿತ ವಾಯು ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಹವೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಟ್ಟಣದ ವಾಯು ಭೇದಿಸುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲ ಕ್ಷಾರಗಳೆರಡೂ ಸತುವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೀಡುವ ಡಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಸತು ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹೊದಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬರೀ ಸತುವಿನ ಹೊದಿಕೆಗಿಂತ ಸತು ಮತ್ತು ನಿಕ್ಕಲುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದ ಹೊದಿಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ರಕ್ಷಾಕವಚವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಹೊದಿಕೆ ಬೇಕಾದಾಗ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪನ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ಲೇಟಿಂಗ್) ವಿಧಾನದಿಂದ ನಿಕ್ಕಲ್ ಪೊರೆಯನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಪೊರೆಗಳೂ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಭದ್ರ ಹೊರಕವಚ ಏರ್ಪಡುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಗುರುಲಿಂಗಪ್ಪ ದೇವಪ್ಪ ಪಾಟೀಲ
ಗುರುಲಿಂಗಪ್ಪ ದೇವಪ್ಪ ಪಾಟೀಲರು ಮಾಜಿ ಶಾಸಕರು, ಸಂಸದರು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರು.
ಜನನ
ಪಾಟೀಲರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ಚಿಪೋಟ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು
ಬರಟಗಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾಷೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ 85% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 68% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ.
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಡಗು(ಪತ್ರಿಕೆ)
ಕೊಡಗು- ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆ. 1921ರ ಜೂನ್ 2ರಂದು ಇದರ ಪ್ರಥಮ ಸಂಚಿಕೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಥಮ ಸಂಪಾದಕರು ಕೊಡಗಿನ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಪದ್ಯಂಡ ಬೆಳ್ಯಪ್ಪ. ಕೊಡಗಿಗೆ ರೈಲು ಇಲ್ಲವೆ ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಆಸಕ್ತಿಯ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಜನಜಾಗ್ರತಿ ಮೂಡಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು 1920ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ಕೆಲವು ಹಿರಿಯರ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಪಾಲು ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ `ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ 'ಕೊಡಗು.
ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ, ಜನತೆಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ನೀಡುವುದು.....ರಾಜಕೀಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕುವಂಥಾ ಆಡಳಿತ ತಿದ್ದುಪಾಟು, ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಮಗೆ ದೊರೆಯುವಂತೆಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದ ನಂತರ ನ್ಯಾಯ ವಿಧಾಯಕ ಸಭೆಯ ಕೆಲಸಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದು ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಪತ್ರಿಕೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಮೇಲೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ಮುದ್ರಣಾಲಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೆ ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಗತೊಡಗಿತು. 1971ರಲ್ಲಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ತುಂಬಿತು.
ತನ್ನ ಜೀವನದ ಈ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಹಲವು ಎಡರು ತೊಡರುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಅಚ್ಚ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಯಾದ ಪತ್ರಿಕೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸುಗ್ರೀವಾಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಪೋಲೀಸ್ ಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿದ್ದು ಎರಡು ಸಾರಿ. ಸಂಪಾದಕರಾದ ಬೆಳ್ಯಪ್ಪನವರನ್ನೂ ಅವರ ಅನಂತರ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಬಿ.ಡಿ.ಗಣಪತಿಯವರನ್ನೂ 1942ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುಗೋಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೂ ಪತ್ರಿಕೆ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರವೂ ತನ್ನ ಸತ್ಯನಿಷ್ಠೆಯ ಕಾರಣ ಅದು ಅನೇಕ ಎಡರುತೊಡರುಗಳ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಮುನ್ನಡೆದಿದೆ.
ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಅದರ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಬಹಳ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ. 1921ರಿಂದ ಇದುವರೆಗಿನ ಅದರ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಆಗಿದೆಯೆಂಬುದರ ಸ್ಪಷ್ಟಚಿತ್ರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆ ತರುಣ ಬರೆಹಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ಅನೇಕ ಲೇಖಕರನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ 1977ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿತು.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ
thumb ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ ಅಗಲವಾದ, ಚಪ್ಪಟೆಯಾಕಾರದ ಪಾಸ್ತಾ, ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಪಾಸ್ತಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಲಜ಼ಾನ್ಯಾ ಏಕವಚನ ಪದ, ಇದರ ಬಹುವಚನ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ, ಮತ್ತು ಇದು ನಡುವೆ ಸಾಸ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಹಾಳೆಗಳ ಹಲವು ಪದರಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ತಿನಿಸನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಪಾಸ್ತಾದ ಪದರಗಳ ನಡುವೆ ರಗು, ಬೇಶಮೆಲ್, ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಮೆಸಾನ್ ಚೀಸ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಾಸ್‍ನ ಪದರನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಹೊರಗೆ ರೀಕಾಟಾ ಅಥವಾ ಮೋಟ್ಸರೆಲ್ಲಾ ಗಿಣ್ಣು, ಟೊಮೇಟೊ ಸಾಸ್, ವಿವಿಧ ಮಾಂಸಗಳು (ಉದಾ. ರುಬ್ಬಿದ ಗೋಮಾಂಸ, ಹಂದಿಮಾಂಸ ಅಥವಾ ಕೋಳಿಮಾಂಸ), ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ತರಕಾರಿಗಳಿಂದ (ಉದಾ. ಪಾಲಕ್, ಜ಼ುಕೀನಿ, ಅಣಬೆಗಳು) ತಯಾರಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೈನ್, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಒರೆಗನೊದಿಂದ ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿಸಿದ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲಜ಼ಾನ್ಯೆಯನ್ನು ಅವನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವಿಲಕ್ಷಣತೆ
ಈ ಪದವನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳು ಅಥವಾ ಶಬ್ದಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ವಿಲಕ್ಷಣ ಸಂಕೇತಗಳು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಉದಾ. ಕತ್ತಿ ಅಂದರೆ ಯುದ್ಧದ ಅರ್ಥ ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಬೇರೆ ಯಾರಿಗೋ ಅದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಅದೇ ತತ್ವದಿಂದ, ಶಬ್ದಗಳು ಕೇವಲ ಅವಿಚಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವಲ್ಲದೇ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಲಕ್ಷಣ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಲಕ್ಷಣತೆಯು ವೈದ್ಯರು ರೋಗಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ರೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರು ಪ್ರತಿ ರೋಗವನ್ನು ಪ್ರತಿ ರೋಗಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೮೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರು ಮಾಡಿದ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಔಷಧಿ"ಯ ಆಗಮನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದಾಗ, ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಬದಲಾಗಲು ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದು ಇಂದು ಅಭ್ಯಾಸದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿ ಆಧಾರಿತ ಔಷಧಿಗೆ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಮದ್ದಿಗೆ ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪದವು ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಅಥವಾ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಔಷಧಿ/ಮದ್ದಿನ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವಿರದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊಹಿಸಲಾಗದಂಥವು, ವಿಷಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷಣದಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಳು ಆಗದಿರಬಹುದು, ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಔಷಧಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ ಹರಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು ಆದರೆ ಮರಣ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ಪದವು ಒಬ್ಬ ರೋಗಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅನನ್ಯ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಜೊತೆಗೆ ನವಜಾತತೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಹಾಗೂ ವರ್ತನವಾದದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ, ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿಸುವ ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೀತಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮಾಂಸದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಖಾದ್ಯವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೃಹವಿರಹ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಲ್ಲಿ ಹೇಸಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿಲಕ್ಷಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಭಾಷೆ
ಫ಼ಾಲೂದಾ
thumb ಫ಼ಾಲೂದಾ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಿರುವ ಒಂದು ತಂಪು ಪಾನೀಯ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಹಾಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಗುಲಾಬಿ ಸಿರಪ್, ಶ್ಯಾವಿಗೆ, ಇಸಬಗೋಲು ಅಥವಾ ಬೇಸಿಲ್ (ಸಬ್ಜಾ) ಬೀಜಗಳು, ಮರಗೆಣಸು ಮತ್ತು ಜೆಲಟಿನ್‍ನ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼ಾಲೂದಾ ಫ಼ಾಲೂದೆಯೆಂದು ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ಶಿಯನ್ ಡಿಜ಼ರ್ಟ್‍ನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಮುಘಲ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಶ್ಯಾವಿಗೆಯನ್ನು ಗೋಧಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಡೆಜ಼ರ್ಟ್‍ಗಳು
ವೈಖಾನಸ
thumb|ಋಷಿ ವಿಖನಸ ಮತ್ತು ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಶಿಷ್ಯರು ಅತ್ರಿ, ಭೃಗು, ಮರೀಚಿ ಮತ್ತು ಕಶ್ಯಪ ವೈಖಾನಸ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಧಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿ ವಿಷ್ಣು (ಮತ್ತು ಅವನ ಸಂಬಂಧಿತ ಅವತಾರಗಳನ್ನು) ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಯಜುರ್ವೇದದ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ವೈಖಾನಸ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಇದರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೈಖಾನಸ ಹೆಸರು ಈ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಮೂಲಭೂತ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಇದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಋಷಿ ವಿಖನಸನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಏಕೀಶ್ವರವಾದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ಯಾನೆಂಥೀಯಿಸ್ಟಿಕ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವೈಖಾನಸ ತತ್ತ್ವವು ಉತ್ತರ ಮೀಮಾಂಸದ ತತ್ತ್ವದ ಬದಲು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂಜೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪೂಜೆಯ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತ ರೂಪವಾದ ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ವೈಖಾನಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೀಡಿಯೋಗಳು / ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥಗಳು
ಮದ್ದೂರು ವಡೆ
right|thumb ಮದ್ದೂರು ವಡೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಂದು ಖಾರದ ಪನಿಯಾಣ ಬಗೆಯ ಲಘು ಆಹಾರ. ಈ ಖಾದ್ಯವು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ರವೆ ಮತ್ತು ಮೈದಾವನ್ನು ಚೂರು ಮಾಡಿದ ಈರುಳ್ಳಿ, ಕರಿಬೇವು, ಕೊಬ್ಬರಿ ಮತ್ತು ಇಂಗಿನೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮದ್ದೂರು ವಡೆಯು ಬೆಂಗಳೂರು- ಮೈಸೂರು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ.ಈ ಮದ್ದೂರು ವಡೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿಕರ ಮತ್ತು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮದ್ದೂರು ಕೆಫೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಮದ್ದೂರು ವಡೆಯು ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮೊದಲು ಇದರ ಬೆಲೆಯು ಐದು ರುಪಾಯಿ ಇತ್ತು ಈಗ ಇದರ ಬೆಲೆ ಹತ್ತು ರುಪಾಯಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರು, ಕೆಂಗೇರಿ, ಬಿಡದಿ,ರಾಮನಗರ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ, ಮದ್ದೂರು, ಮಂಡ್ಯ, ಪಾಂಡವಪುರ,ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ, ಮೈಸೂರು ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಮದ್ದೂರು ವಡೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಝುಂಝುನು
ಝುಂಝುನು -ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಜಿಲ್ಲೆ.
ಝಂಝುನು ಪಟ್ಟಣ
ಝಂಝುನು ಪಟ್ಟಣವು ಜಯಪುರ ನಗರಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ-ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ 90 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 32,024 (1971). ಪಟ್ಟಣದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 1,684'. ಝಂಝುನು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಕಮರುದ್ಧೀನ್ ಷಹನ ಗೋರಿಯೂ ಕನಿಷ್ಠ 1,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವೆನ್ನಲಾದ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವೂ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು. ಝಂಝುನು ಪಟ್ಟಣ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.
ಝಂಝುನು ಜಿಲ್ಲೆ
ಝಂಝುನು ಜಿಲ್ಲೆ ಉ.ಅ. 27( 50'-28( 50' ಮತ್ತು ಪೂ.ರೇ. 75(-76( ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 5.929 ಚ. ಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 9,29,230 (1971). ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಚುರು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಿತಾರ್, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಆಲ್‍ವಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೂ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯಾಣಾ ರಾಜ್ಯವೂ ಇವೆ. ಆರಾವಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಪಡುವಣ ಭಾಗದ ಸಾಧಾರಣ ಒಣ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲ ಉಸುಕಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನಡುನಡುವೆ ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳೂ ಬಂಡೆ-ಬೆಟ್ಟಗಳೂ ಮುರುಟು ಮುರುಟಾದ ಗಿಡಗಂಟೆಗಳೂ ಇವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 25 ಸೆಂ. ಮೀ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರದೇಶ 12.25 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ. ಸೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಬೇಳೆಯ ಕಾಳುಗಳು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು ಗೋದಿ, ಜವೆಗೋದಿ, ಜೋಳ, ಕಡಲೆ.
ಬೇಸಾಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲವಾದರೂ ಖನಿಜಪದಾರ್ಥಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದೊಂದು ಸಮೃದ್ಧ ಜಿಲ್ಲೆಯೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು. ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣಗಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖೇತಡಿ ತಹಶೀಲಿಯಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ 2,425 ಮೀ. ಉದ್ದ, 600 ಮೀ. ಅಗಲ ಮತ್ತು 120 ಮೀ. ಆಳದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಸು. 290 ಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟಾದರೂ ತಾಮ್ರದ ಅದುರು ಸಿಗಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ವಿಪುಲವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದುರೂ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಶಿಲೆಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಚರ್ಮದ ಕೆಲಸ, ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆ, ಉಣ್ಣೆಯ ನೇಯ್ಗೆ, ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ, ಸೀರೆಗಳಿಗೆ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಂಗಾರದ ಅಂಚು (ಗೋಟಾ) ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸ_ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುವುದು ಝಂಝುನುನ್, ಬಿಸಾವು, ನವಲಗಡ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನರು ಶೌರ್ಯಸಾಹಸಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಣ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು 4,000 ಯುವಕರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ 26 ಯೋಧರು ಪರಮವೀರಚಕ್ರ, ವೀರಚಕ್ರ, ವಿಜಯಚಕ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಝಂಝುನುನ್, (2,26,161), ಚಿಡಾವಾ (2,09,358), ಖೇತಡಿ (2,27,323) ಮತ್ತು ಉದಯಪುರವಾಟಿ (2,66,388) ಇಲ್ಲಿ 696 ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 616. ಝಂಝುನುನ್ ಅಲ್ಲದೆ ಇತರ ಪಟ್ಟಣಗಳು ನವಲಗಡ (26,565), ಪಿಲಾನಿ (20,059) [ಇದರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಿಹಾರವೂ (6,958) ಸೇರಿದೆ], ಚಿಡಾವಾ (15,241), ಉದಯಪುರವಾಟಿ (12,442), ಬಿಸಾವು (10,417), ಮುಕುಂದಗಡ (10,154), ಮಂಡಾವಾ (9,851), ಸೂರಜಗಡ (9,780), ಖೇತಡಿ (8,669), ಬಗಡ್ (6,834), ಪಿಲನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿರ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಟ್ರಸ್ಟಿನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಹಂತದವರೆಗೂ ಮಾನವಿಕ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಈ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಬಿರ್ಲಾ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದ್ದು. 1957ರಲ್ಲಿ ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಉಪಕರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ರೇಡಾರ್ ಇರುವ 57 ಕಿಮೀ. ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವೊಂದುಂಟು.
ಖಾರ್ವಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮುದಾಯ
ಕೇಸ್ ನಂ: 18/9 (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಕೇಸ್ ನಂ: 18/9 ಮಹೇಶ್ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2013 ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ, ಇದು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಜಕ್ಕು ಎನ್ನ್ 18/9 (2012) ನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರಂಜನ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಧು ಲೋಕನಾಥ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿಷೇಕ್, ಶ್ವೇತಾ ಪಂಡಿತ್ ಮತ್ತು ರಂಗಾಯಣ ರಘು ಇದ್ದಾರೆ.
ಪಾತ್ರವರ್ಗ
ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯದ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಚಿತ್ರದ ಟ್ರೈಲರ್ ಅನ್ನು 30 ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಂದು YouTube ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ 2 ವಾರಗಳ ಮೊದಲು, ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್ ಸುವರ್ಣದಿಂದ ಅದರ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ೧.೫೭ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು "ಯಾಕ್ಬೇಕಿತ್ತಪ್ಪ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್" ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಘೌಸ್ ಪೀರ್, ವಿ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಮಹೇಶ್ ರಾವ್, ವಿಕಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಶಿವ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ಏಳು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:All articles with unsourced statements ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ದಂಡಕಾರಣ್ಯ
right|thumb|300px|ಬಸ್ತರ್ ವಿಭಾಗ ಕೆಳಗಿನ ಮೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ
ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರದೇಶ. ಇದು ಛತ್ತಿಸ್‍ಗಢ್ ರಾಜ್ಯದ ಬಸ್ತರ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸರಿಸಮನಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೩೫೬೦೦ ಚದರ ಮೈಲಿ ನೆಲವನ್ನು ಆವರಿಸಿದೆ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಬುಜ್ಮಾರ್ ಗುಡ್ಡಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ತೆಲಂಗಾಣ, ಛತ್ತೀಸ್‍ಗಢ್, ಒಡಿಶಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ಅಂದರೆ ದಂಡಕ ರಾಕ್ಷಸನ ವಾಸಸ್ಥಾನ. ದಂಡಕಾರಣ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಂಥ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಒಂದು ಅರಣ್ಯದ ಹೆಸರು. ಇದು ರಾಕ್ಷಸ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಪ್ರಬಲ ಕೇಂದ್ರವಾದ ದಂಡ ರಾಜ್ಯದ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದು ರಾವಣನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಕೆಯ ವಸಾಹತು ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ರಾವಣನ ರಾಜ್ಯಪಾಲನಾದ ಖರನು ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು.
ಈ ಅರಣ್ಯವು ರಾಮ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯರ ಅನೇಕ ಸಾಹಸಗಳ ಸನ್ನಿವೇಶ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದವರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳು ವಿಂಧ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಇದನ್ನು ದಾಟಬೇಕಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳು
ಸ್ವಾಮಿ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥರು
ಮುನಿಲಾಲ್ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥರು (೧೯೮೮-೧೯೬೯) ಒಬ್ಬ ಸನ್ಯಾಸಿ, ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಯೋಗದ ಶಕ್ತಿಪಾತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನಪಡೆದ ಗುರುವೂ ಆಗಿದ್ದರು. ವಿಷ್ಣುತೀರ್ಥರು ೧೮೮೮ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ೧೫ರಂದು ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಝಜ್ಜರ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಪಂಡಿತ್ ಚೇತ್ ರಾಮ್ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸರೋಜಾ ದೇವಿ. ಚೇತ್ ರಾಮ್ ಅವರು, ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು ಸ್ಟೇಷನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ಮುನಿ ಲಾಲ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೌಲ್ವಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ಉರ್ದುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಸಂಗತಿಯಾದರೂ ಕೂಡ ಸತ್ಯ. ಅಲ್ಲಿಂದ ೨ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮುನಿಲಾಲರ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಝಜ್ಜರ್ ನಿಂದ ರಾಜಗಢಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಯಿತು. ರಾಜಗಢದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರಿಸಿದ ಮುನಿಲಾಲ್, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ, ಆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಪಾಸಾದ ಮುನಿಲಾಲ್, ಬಿಲಾಸ್ ಪುರದ(ಈಗಿನ ಚತ್ತೀಸ್ ಗಢ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪಟ್ಟಣ) ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡರು. ಈ ನಡುವೆ, ಅವರಿಗೆ ನಂದ ಕುಮಾರಿ ದೇವಿ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆ ದಂಪತಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಜನಿಸಿದರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಹಲವಾರು ಅಲೌಕಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದ ಮುನಿಲಾಲರು, ದೆಹಲಿಯ ಕಾಳ್ಕಾಜಿ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಬಂಗಾಳಿ ಸಂತರೊಬ್ಬರಿಂದ ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಳಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ತೆರಳುವ ಮುನಿಲಾಲರು ಅಲ್ಲಿ, ಸೀತಾರಾಮ್ ದಾಸ್ ಓಂಕಾರ್ ನಾಥ್ ಎಂಬ ಸಂತರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು, “ನಿನ್ನ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತುಕೋ ” ಎಂದು ಮುನಿಲಾಲರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮುನಿಲಾಲರ ಪತ್ನಿ ತೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರದ ಒಂದೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಒಳಗೆ, ತಮ್ಮ ಮಗ ಜನಾರ್ಧನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಗಳು ಯಶವತಿಯ ವಿವಾಹ ನೆರವೇರಿಸಿದ ಮುನಿಲಾಲರು, ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮುಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದ ಮುನಿಲಾಲರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದ ಹೈ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕಾಶೀನಾಥ್ ಮಿಶ್ರ, ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯೋಗಿ ಯೋಗಾನಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿ ಅವರಿಂದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೃಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿನ ಸ್ವರ್ಗಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಯೋಗಾನಂದರನ್ನು ಪತ್ರ ಮುಖೇನ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಮುನಿಲಾಲರು, ಅವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಳಿಕ ಹೃಷಿಕೇಶಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ಮುನಿಲಾಲರಿಗೆ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಪಾತ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನಂತರ ಬದರೀನಾಥ, ಕೇದಾರನಾಥ ಇತ್ಯಾದಿ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುವ ತಮ್ಮ ಇಂಗಿತವನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಯೋಗಾನಂದರ ಬಳಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು, ಮುನಿಲಾಲರನ್ನು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ವಾಮಿ ಶಂಕರ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥರ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷೋತ್ತಮ ತೀರ್ಥರು, ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದ ಮೋಹನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮುನಿಲಾಲರಿಗೆ ಸನ್ಯಾಸ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಳಿಕ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಅಭಿದಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮುನಿಲಾಲರು, ಇಂದೋರ್ ಗೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದೇವಾಸ್ ಬಳಿ ನೆಲೆಸಿದ ವಿಷ್ಣು ತೀರ್ಥರು, ನಾರಾಯಣ ಕುಟಿ ಸನ್ಯಾಸಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ.