cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಾಡೆ
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ರವೆ
ರವೆ (ಸೆಮಲೀನ) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು  ಗೋಧಿಯ  ಸಾಮಾನ್ಯ ನುಣುಪಿನ ಹಿಟ್ಟಾಗಿದ್ದು,  ಇದನ್ನು  ಪಾಸ್ತ ತಯಾರಿಸಲು ಹಾಗು  ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಸಿರಿಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪುಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರು
ಸೆಮಲೀನ ಎಂಬ ಪದವು  "ಸೆಮೊಲಾ"  ಎಂಬ ಇಟಲಿಯನ್ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸೆಮೊಲಾ ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಿಮಿಲಾ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, "ಹಿಟ್ಟು"  ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ನ σεμῖδαλις (ಸೆಮಿಡಲಿಸ್) ನಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದ್ದು, "ಹೊಟ್ಟು ಕಳೆದ ಧಾನ್ಯ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಪದವು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ- ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಗಿರದೆ, ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಧಾತು smd  ನಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆದ ಪದವಾಗಿದೆ -  ಗ್ರೈಂಡ್(ಪುಡಿಮಾಡು) ಎಂಬುದು ಗ್ರೋಟ್ಸ್ ಆಗಿದೆ(ಹಿಟ್ಟು ಮಾಡು) (سميد samīd, ). ಮೂಲ ಧಾತುವನ್ನು ಅರೇಬಿಕ್ ,ಅರ್ಮೈಕ್ ಮತ್ತು ಅಕೇಡಿಯನ್ ನಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಗೋಧಿಯನ್ನು ಹಿಟ್ಟಾಗಿಸುವ ಆಧುನಿಕ ಬೀಸುವಿಕೆಯು, ಕೊರೆದು ಮಾಡಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ರೋಲರ್ (ಸುರುಳಿಸುತ್ತುವ ಸಾಧನ)ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ರೋಲರ್ ಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯದ ಸ್ಥಳ ಗೋಧಿ ಬೀಜಗಳ ಅಗಲಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿರಬೇಕು. ಗೋಧಿಯನ್ನು, ಬೀಸುವ ಯಂತ್ರದೊಳಗೆ ಹಾಕಿದಂತೆ ರೋಲರ್ ಗಳು   ಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು  ಬೀಜವನ್ನು ಉದುರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಿಷ್ಟವನ್ನು (ಅಥವಾ ಬೀಜಫೋಷಕ) ಒರಟಾದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಸೀಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಜರಡಿಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕಣಗಳನ್ನು  ಹೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸೆಮಲೀನವಾಗಿದೆ. ಅನಂತರ ಸೆಮಲೀನವನ್ನು ಹಿಟ್ಟಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೊಟ್ಟು ಮತ್ತು  ಪಿಷ್ಟದಿಂದ ಬೀಜ ಪೋಷಕವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಬೀಜಫೋಷಕಗಳನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಂತೆಯು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬೀಜ ಫೋಷಕದ ಒಳಗಿನ ಭಾಗವು  ಹೊರಗಿನ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವಿಧಗಳು
ಸೆಮಲೀನವನ್ನು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಧಿ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೂಸ್ ಕೂಸ್ ನಂತಹ ಒಣ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 2 ಭಾಗಗಳ ಸೆಮಲೀನವನ್ನು 1 ಭಾಗದ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒರಟಾಗಿರದೇ ಮೆದುವಾಗಿರುವ ಗೋಧಿಯ ವಿಧಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವ ಹಿಟ್ಟು ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಹೆಸರು ಹಿಟ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಸೆಮಲೀನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಕೇವಲ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿ ಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಮೃದುವಾದ ಗೋಧಿಯ ವಿಧಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಮಿದುವಿಲ್ಲದ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಫರೈನ (ಹಿಟ್ಟು)  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ  ವಾಣಿಜ್ಯ ನಾಮ, ಕ್ರೀಮ್ ಆಫ್ ವೀಟ್  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನಿ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ಹಂಗೇರಿ, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ, ಸರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು Grieß ("ಗ್ರಿಟ್ಸ್"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವಾಗಿದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇgrießknödel ಅನ್ನು ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸೂಪ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ನೀರು ಅಥವಾ ಹಾಲಿನಿಂದಲು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಬೆಳಗ್ಗಿನ ತಿಂಡಿ "Grießkoch" ಅನ್ನು ಮಾಡಲು ಚಾಕ್ಲೆಟ್ ನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣಗಳು ಒರಟಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ 0.25 ಮತ್ತು 0.75 ರ ನಡುವಿನ  ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ಇದು ಮೃದುವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೆತ್ತಗಿನ ಅಂಬಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಟ್ಟು ವಾಯವ್ಯ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಡೆಸರ್ಟ್ (ಸಿಹಿತಿಂಡಿ) ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಸೆಮಲೀನ ಪುಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೆನಿಲಾ ರುಚಿಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು  ಜ್ಯಾಮ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸೇವಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವೀಡನ್, ಎಸ್ಟೊನಿಯ, ಫಿನ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್, ಲಿತುಆನಿಯ, ಲ್ಯಾಟಿವಿಯಾ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗಿನ ಅಂಬಲಿಯಂತೆ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಹಾಲಿನೊಂದಿದೆ ಸೇವಿಸಲು  ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು mannagrynsgröt ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ  ಬಿಲ್ಬರಿ ಹಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ  blåbärsgröt ಯಂತೆ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ಹ್ಯಾರಿಸ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಸ್ ಬೋಸಾ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಮೊರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಡೆಸರ್ಟ್ (ಸಿಹಿತಿಂಡಿ)ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು ಕುರಿತು ಮತಷ್ಟು ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ಗೋಧಿಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಇತರ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಕೂಡ ಸೆಮಲೀನ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ., ಅಕ್ಕಿಯ ಸೆಮಲೀನ, ಅಥವಾ  ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳದ ಸೆಮಲೀನ (U.S. ನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಗ್ರಿಟ್ಸ್ (ಓಟ್ಸ್ ತರಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೆಮಲೀನವನ್ನು ರವೆ ದೋಸೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿಟ್ಟು ಅನ್ನು ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸುಜಿ ಹಲ್ವಾ  ದಂತಹ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರೀಸ್ ("ಹ್ಯಾಲ್ವಸ್"), ಸಿಪ್ರಸ್ ("ಹ್ಯಾಲೊವಸ್" ಅಥವಾ "ಹೆಲ್ವಾ"), ಟರ್ಕಿ ("ಹೆಲ್ವಾ"), ಇರಾನ್ ("ಹಲ್ವಾ"), ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ("ಹಲ್ವಾ"), ಮತ್ತು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ("ಹಲ್ವಾ") ಜನಪ್ರಿಯ ಡೆಸರ್ಟ್ ಅನ್ನು, ಸಕ್ಕರೆ, ಬೆಣ್ಣೆ, ಹಾಲು ಮತ್ತು  ಪೈನ್ ಕಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿ  ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ  ಸೆಮಲೀನದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ಯಾಸ್ ಬೌಸ (ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾ ದ ಹ್ಯಾರಿಸ ) ವನ್ನು ಸೆಮಲೀನದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶವಸಂಸ್ಕಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಯೆಂಬಂತೆ ಸೇವಿಸಲು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿಯ ಸೆಮಲೀನದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ಕೂಸ್ ಕೂಸ್ ಖಾದ್ಯವನ್ನ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೋಳದ ಭಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಸುಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಂಟದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸೆಮಲೀನವನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಡ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಳಿನ ಗೋಧಿಯ ಸೆಮಲೀನದ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಟ್ಟಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆರಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರಸ್ಟ್ (ಹೆಕ್ಕಳಿಕೆ) ರುಚಿಯನ್ನು ನೀಡಲೆಂದು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಕದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಅಲ್ಗೇರಿಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಇರಾಕಿ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಲೆಬನೀಸ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಲಿಬ್ಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಮೊರಾಕನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೆನಿಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಸಿರಿಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಟುನಿಸಿಯನ್ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿ
ಧರ್ಮವತಿ
ಧರ್ಮವತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೯ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಧಾಮಾವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರಾಗವು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧಿ ನು   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ''.ಇದು ೨೩ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಗೌರಿಮನೋಹರಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಧುವಂತಿ, ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ, ರಂಜನಿ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಧರ್ಮವತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ೨ ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಚಕ್ರವಾಕ ಮತ್ತು ಕೋಸಲ
ದೀಪಾ ಶಶೀಂದ್ರನ್
thumb|ದೀಪಾ ಶಶೀಂದ್ರನ್ ದೀಪಾ ಶಶೀಂದ್ರನ್ ( ಮಲಯಾಳಂ; ಜನನ ೩ ಜುಲೈ ೧೯೭೪ ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದೆ ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿ ತಜ್ಞೆ ಮಂಜು ಭಾರ್ಗವಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆ. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಕೂಚಿಪುಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಕಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ಕಲಾ ಕ್ಯೂರೇಟರ್, ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪರಂಪರಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಶೀಂದ್ರನರವರು ತಮ್ಮ ೫ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಉಷಾ ದಾತಾರ್ ಮತ್ತು '''ಡಾ. ಸಾವಿತ್ರಿ ರಾಮಯ್ಯ''' ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇವರು ೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೂಚಿಪುಡಿ ತಜ್ಞರಾದ ಶ್ರೀಮತಿ ಮಂಜು ಭಾರ್ಗವಿ ಅವರ ಬಳಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಅವರ ಬಳಿ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಮುಂದೆ ಗುರುವಾದ ವೆಂಪಟಿ ರವಿಶಂಕರ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪರಂಪರಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ
ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಈ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನೃತ್ಯ ತಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ನೃತ್ಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉತ್ಸವಗಳು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುರುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ಸಮಿತಿಯು ಆಕೆಯ ನೃತ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಆ ರಾಜ್ಯದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನವು ಹೂಸ್ಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ದೋಹಾ, ದುಬೈ ಮತ್ತು ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಬಹ್ರೇನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಶಶೀಂದ್ರನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೇಳವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿತು.
ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಅಧಿಕೃತ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೂಲ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಶಿವಲೀಲಾ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞಂ, ಜಯದೇವ ದಶಾವತಾರಮ್, ಅಗ್ನಿಜ್ಯೋತ್ಸ್ನ, ಪಂಚನಾಯಕರು, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ ವೈಭವಂ, ನಾಧಿ, ನಂದನಂ ಚರಿತಂ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತ, ಯುರೋಪ್, ಯುಎಸ್ಎ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ, ಯುಎಇ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ನಾಟ್ಯವೇದಂ, ನಾಟ್ಯ ಪರಂಪರಾ ಉತ್ಸವ, ಗುರು ವಂದನಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಕೆಫೆ ಸರಣಿಯಂತಹ ನವೀನ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಯುವರಂಗದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಾವಿದೆ, ಕಟಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಶಿರೋಮಣಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಾರ ಪದ್ಮಶ್ರೀ-ಶೋಭಾ ನಾಯ್ಡು ಅವರಿಂದ ಸತ್ಯಭಾಮಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗಾರ್ಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಾಧಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಫಿಲಾಂತ್ರೊಪಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ನನ್ಮಾ ಕೇರಳದಿಂದ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ದೂರದರ್ಶನದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದೆ, ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉತ್ಸವಗಳ ಎಂಪನೆಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ನೃತ್ಯಕಲಾಪರಿಷತ್‌ನ ಸಹ-ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸದಸ್ಯೆ, ಅಲಯನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಂಗಾಮಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸದಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ರೇವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೃತ್ಯದ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಿಜಿಡಿ ಜೊತೆಗೆ ಕಾನೂನು ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕರ್ಮ ಕ್ರಿಯೇಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಟಾರ್ಟ್‌ಅಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೈಸ್‌ವಾಟರ್‌ಹೌಸ್ ಕೂಪರ್ಸ್, ಸ್ಯಾಮ್‌ಸಂಗ್, ಎಂಐಎಸ್‌ಎಸ್, ಸುಬೆಕ್ಸ್, ಸಾಸ್ಕೆನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕಂಪನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವರು ರೋಟೇರಿಯನ್ ಆಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪರಂಪರಾ ಫೌಂಡೇಶನ್
ದೀಪಾ ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪರಂಪರಾ ಫೌಂಡೇಶನ್, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಲಾಭರಹಿತ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಗತಿಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅದರ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯು ರೂಪಿಸಿದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇತರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಈಗ ಕೇರಳದ ಕ್ಯಾಲಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕೈತಪ್ರಮ್ ದಾಮೋದರನ್ ನಂಬೂತಿರಿ ಅವರ ಸ್ವಾತಿ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಟರ್ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅನೇಕ ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಕೂಚಿಪುಡಿ ಪರಂಪರಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ "ಕೂಚಿಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವ" ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಾಟ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯ ಗುರುಗಳಂತಹ ಖ್ಯಾತ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಾವಿದರು ಸೇರಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ರಾಣಿ ದ್ರೌಪದಿಯ ಬಗ್ಗೆ "ಅಗ್ನಿಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ" ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಅದರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಮಾಣವು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಗೆ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ಹೊಸ ಪಾತ್ರದ ಹೊಸತನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಕಿರಿಯ ಸದಸ್ಯೆ, ಬಾಲ ಪ್ರತಿಭೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾ, ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೧೪ ರ ಹಾಜರಾತಿ ಪುಸ್ತಕ "ತೆಲುಗು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು" ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಶಿಶ್ ಮೋಹನ್ ಖೋಕರ್ ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಆನಂದ ಶಂಕರ್ ಜಯಂತ್ ಅವರು ಅತಿಥಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಟ್ಯ ವೇದಂ ವಾರ್ಷಿಕ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ - ೨೦೧೨
ದೀಪಾ ಶಶೀಂದ್ರನ್ ಅವರು ಮೇ ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ರಂದು ಮೇ ೧೮ ಮತ್ತು ೧೯ ರಂದು ನಾಟ್ಯವೇದಂ ವಾರ್ಷಿಕ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ ೨೦೧೨ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಗುರು ಮಂಜು ಭಾರ್ಗವಿ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ನಾಟ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಉತ್ಸವ - ೨೦೧೪ ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ
ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಕಲೆಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ನಾಟ್ಯ ಪರಂಪರೆ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಕೂಚಿಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ದೈವತ್ವ" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೨೪-೨೫ ಮೇ ೨೦೧೪ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೭೪ ಜನನ ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್
thumb|ಕುವೇತ್‍ನಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೈಲ ಸಂಸ್ಕರಣಾಗಾರ
ಇತಿಹಾಸ
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಹಾಗೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದು ಗತಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತ. ಪೂರ್ವ. 380 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಯೂಫ್ರೆಟಿಸ್ ಕೊಳ್ಳದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ್ದ ಸುಮೇರಿಯನ್ನರು, ಅಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಅಭಾವವಿದ್ದುದರಿಂದ, ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲಗೆ ಸಂದುಗಳನ್ನು ಜಲಬಂಧಗೊಳಿಸಲು ಡಾಂಬರಿನಿಂದ ಗಿಟ್ಟ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ರಸ್ತೆಗೆ ಹಾಸಲು ಕೂಡ ಅವರು ಡಾಂಬರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಮಮ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಡಾಂಬರಿನ ಲೇಪ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಹಳೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮೋಸೆಸನ ತಾಯಿ ಆತನನ್ನು ತೊಟ್ಟಿಲಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿ ನೈಲ್ ನದಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಿಟ್ಟಳಂತೆ; ಆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನ ಒಳಕ್ಕೆ ನೀರು ಜಿನುಗದಂತೆ, ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಡಾಂಬರನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗಿತ್ತಂತೆ. ನೆಬುಚಾಂದ್ನ ಅರಸ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನ್ ನಗರದ ಬೀದಿಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಲು ಡಾಂಬರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆತ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗುಡಿ ಈಗಲೂ ಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅದರ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾಸಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿಗಳು ಡಾಂಬರಿನ ಸಂಧಿಲೇಪದಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇರಾಕಿನ ಉರ್ ಮತ್ತು ಇರಾನಿನ ಸುಸಾದಲ್ಲಿ ಭೂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟುಮೆನನ್ನು ಮರಳು ಮತ್ತು ಎಳೆಯಂಥ ಪದಾರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ವ್ಯಾಪಕ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ - ಅಂದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟುವುದು, ಕಾಲುವೆ ತೋಡುವುದು, ಕೆರೆ ಕೊಳಗಳ ಬದಿಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ-ಗಾರೆಯಂತೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆ ದಿನಗಳಂದು ಯೂಪ್ರೆಟಿಸ್ ನದಿ ದಂಡೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಹಿಟ್, ಮೆಸಪೋಟೇಮಿಯ ಮತ್ತು ಆಸುಪಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದಿಂದ ಒಸರುತ್ತಿದ್ದ ಎಣ್ಣೆಯಂಥ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದು ಡೆಡ್ ಸೀ (ಮೃತ ಸಮುದ್ರ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ ಕಡಲಿನ ಅಂದಿನ ಹೆಸರು ಅಸ್ಫಾಲ್ಟಿಕ್ ಸೀ (ಡಾಂಬರ ಕಡಲು). ಅದರ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ರವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನ ಮುದ್ದೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ತೇಲಿಬಂದು ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದೇ ಆ ಕಡಲಿಗೆ ಅಂದು ಆ ಹೆಸರು.
ಚೀನ ಮತ್ತು ಬರ್ಮ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 200 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನ ಬಾವಿಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾನವ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಕೇವಲ ನೂರೈವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚಿಗೆ ಮಾತ್ರ. ಮೊದಮೊದಲು ಅಶುದ್ಧ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಅಂಶಿಕ ಬಾಷ್ಟೀಭವನ ಮಾಡಿ ದೀಪ ಉರಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಗಚ್ಚೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಉದ್ಯಮ ಇಂದು ಆಗಾಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ದೈತ್ಯ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸಬಲ್ಲ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಭಾರೀ ಉದ್ಯಮ ಆಗಿದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಮೂಲ
ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಧಾತುಗಳ ಮೂಲ ರಚನೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಯಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ;
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಘಟನೆ ಹಾಗೂ ಗುಣಧರ್ಮ
____________________________________________________________________				ಹೆಸರು				ದೊರಕಿಸಬಹುದಾದ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ____________________________________________________________________ 2000ಅ ವರೆಗೆ ಕುದಿಯುವ 		ಗ್ಯಾಸೊಲೀನ್			ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಈಥರ್, ಅಂಶ				ಅಥವಾ				ನ್ಯಾಪ್ಥಾ ವಿಲೀನಕಾರಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್			ಪೆಟ್ರೋಲ್ ____________________________________________________________________ 1850-3450ಅ ವರೆಗೆ		ನಡು ಬಟ್ಟಿ			ಸೀಮೆ ಎಣ್ಣೆ, ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆ, ಕುದಿಯುವ							ಜೆಟ್ ರಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ತಿರುಬಾನಿ ಅಂಶ								ಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಇಂಧನಗಳು ____________________________________________________________________ 3450-5400 ಅ ವರೆಗೆ		ವಿಶಾಲ				ಮೇಣ, ಗಚ್ಚೆಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಕುದಿಯುವ ಅಂಶ			ಕುದಿಬಿಂದು			ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಛೇದನಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟಿ				ಬೇಕಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ಮಾಲು ____________________________________________________________________				ಉಳಿಕೆ ಎಣ್ಣೆ				ಡಾಂಬರು ____________________________________________________________________
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಹಾಗೂ ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದು ದೊರಕುವುದು ಮಾತ್ರ ಕೆಲವೇ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶಗಳು ನೂರಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಇದ್ದರೂ 1970 ರ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 80% ಭಾಗವನ್ನು ಕೇವಲ ಎಂಟು ದೇಶಗಳೇ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದುವು. ಸದ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸುಮಾರು 250 ಕೋಟಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಸದೇ ಇರುವ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ 8,800 ಕೋಟಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 25% ರಷ್ಟು ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕುವೈತ್, ಇರಾನ್ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ 26% ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ರಷ್ಯ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಪ್ರಮಾಣ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 12% ಮತ್ತು 7% ಇವೆ. ಲಿಬ್ಯಾ, ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟುಗಳು, ಚೀನ, ವೆನಿಜ್ವೇಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ 12% ರಷ್ಟು ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಇದ್ದು ಪ್ರತಿ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣ 2%-4% ಇರುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಜೀರಿಯ, ನೈಜೀರಿಯ, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯ, ಕೆನಡ, ನಾರ್ವೇ ದೇಶಗಳು ತಲಾ 1% ರಷ್ಟು ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಪಡೆದಿವೆ. ಕ್ವೇಟಾರ್, ಎಕ್ವಡಾರ್, ಓನಾನ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ ಹಾಗೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೀಸಲ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಪ್ರಮಾಣ 1% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ಗಣನೀಯ ಎಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಉಳಿದ 100 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಪ್ರಮಾಣ 4.5%. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚಾ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂ ಆಯುಲ್ ಕಂಪನಿ, ಬರ್ಮಾ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಸಹ ವ್ಯವಹಾರಿಗಳು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಆದರೆ, ಇದು ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. 1949-60 ರ ತನಕ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ವ್ಯಾಕೂಮ್ ಆಯಿಲ್ ಕಂಪನಿಯವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಂಪನಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ ಅನಂತರ ಇಂಡೋಸ್ಟ್ಯಾನ್‍ವ್ಯಾಕ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ದೊರಕಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾಗದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ (1956-61) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಎಣ್ಣೆಯ ಶೋಧನೆ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣ ಹಾಗೂ ಸರಬರಾಜುಗಳಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಂದಿನಿಂದಲೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದ್ದು ಇಂಥ ಎಣ್ಣೆಯ ಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದು ಈ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು 1963ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಎಂಬ ಒಂದು ಸಚಿವ ಶಾಖೆಯನ್ನೇ ತೆರೆಯಿತು. ಕಚ್ಚಾ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಮುಂಬಯಿಯಿಂದ 160 ಕಿ. ಮೀ. ದೂರ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಹೈ ಎಂಬ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಸೀನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಯೂ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮನ್ನು ಶೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 1964ರ ತರುವಾಯ ಹೊಸ ತೈಲ ನಿಧಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಹತಾಶವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಾಂಬೆ ಹೈ ಒಂದು ಆಶಾಕಿರಣವಾಗಿದೆ. ದಿವಸವೊಂದರ 4,000 ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಕೊಡುವ (1978) ಈ ರಚನೆಯಿಂದ 1982ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 1.3 ಕೋಟಿ ಟನ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈಗ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 2.2 ಕೋಟಿ ಟನ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ 18 ಲಕ್ಷ ಟನ್ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಯಿಲ್ ಅಂಡ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಗ್ಯಾಸ್ ಕಮಿಷನ್ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ 1980ರ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಬೇಡಿಕೆ 3.2-3.6 ಕೋಟಿ ಟನ್ನಿಗೆ ಏರಬಹುದು ಮತ್ತು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಪೂರೈಸಬಹುದು ಎಂದು ಆಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉದ್ಧರಣೆ
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ರೂಪುಗೊಂಡು ಬಳಿಕ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ ಅಥವಾ ಬಾವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಹೇಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದೆ. ಭೂಮ್ಯಂತರ್ಗತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉದ್ಧರಣೆ (ಎಕ್ಸ್‍ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್ ಆಫ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್) ಎನ್ನುವರು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು : ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಆಂಶಿಕಾಸವನ:
ಪೆಟ್ರೋಲ್			.... 250-1500 ಅ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ				.... 1500-2300 ಅ ಡೀಸೆಲ್ ಎಣ್ಣೆ			.... 2300-3400ಅ ಇಂಧನ ಎಣ್ಣೆ			.... 3400ಅ ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು
ಆಣವಿಕ ರಚನೆ ಬದಲಾವಣೆ:
ಆದರೆ, ಇದು ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಯ ಒಳಗೆ ಹೋಗುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಗೆ ತೂರಿಬರುವ ಬಿಸಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಸಂದಿಸಿ ಆವಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತೈಲಿ ಆವಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆರೆತು ವಿಭಜನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಆದ ಇಂಗಾಲ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಮೇಲೆ ಮೆತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕ್ರಿಯೆ ಮಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂಥ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಾ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಯ ಅಡಿಯಿಂದ ತೆಗೆದು ಪುನರುತ್ಪಾದಕಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪುನರುತ್ಪಾದಕದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಕ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯ ಸತತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ಆವಿ ಕ್ರಿಯಾಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಪಗಾಮಿ ವಿಯೋಜಕಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪಗಾಮಿ ವಿಯೋಜಕಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದಿಂದ ಆವಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಂಶಿಕ ಬಟ್ಟೀಕರಣದ ಗೋಪುರಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಐಸೊಮೆರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮರೀಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಆಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ (ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ), ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆ, ಫ್ಯೂಯೆಲ್ ಎಣ್ಣೆ, ಕೀಲೆಣ್ಣೆ, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಮೇಣಗಳು, ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್, ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಕೋಕ್, ನ್ಯಾಫ್ಥಾಗಳು, ಅನಿಲಗಳು, ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕಗಳು.
ಪೆಟ್ರೋಲ್: ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯಿಂದ ಜ್ವಲನಪ್ರೇರಿತ ಅಂತರ್ದಹನ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಇಂಧನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಂಶಿಕಾಸವನ ಮಾಡಿದಾಗಿ ಸುಮಾರು 40-2000ಅ ಉಷ್ಣತಾ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುವ ಬುಟ್ಟಿಯೇ ಪೆಟ್ರೋಲ್. ಇದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಮೋಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಭಾರ ತೈಲಗಳ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ದೊರೆತ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಹಾಗೂ ಪರಿಷ್ಕರಣದಿಂದ ದೊರೆತ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳಿವು. ಯುಕ್ತ, ಬಾಷ್ಪ ಗುಣ, ಅಧಿಕ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ಒದೆತ ನಿರೋಧಕ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ, ತಂಪು ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಂಜಿನನ್ನು ಚಾಲೂ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ. ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಇಂಥ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಅಂಶ ಹಾಗೂ ಗೋಂದಿನಂಥ ವಸ್ತುವಿನ ಅಂಶ ಕಡಿಮೆ ಇರಬೇಕು.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಗೆ ಯುಕ್ತ ಬಾಷ್ಪಗುಣ ಇರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಅಷ್ಟೂ ಬಾಷ್ಟವಾಗದೇ ಕನಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಾಷ್ಟವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಜ್ವಲನವನ್ನೂ ಕೊಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಂಜಿನಿನಲ್ಲಿ ಇಂಧನಜ್ಜಲನವೂ ಯುಕ್ತ ದರದಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಒದೆತ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಒದೆತದಿಂದ ಎಂಜಿನ್ ಕಾದು ಅದರ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಕಾದ ಎಂಜಿನ್ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗುವ ಸಂಭವವೂ ಉಂಟು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ಒದೆತ ನಿರೋಧಕತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಟ್ರೊಲಿನಲ್ಲಿ ಒದೆತ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಟೆಟ್ರ ಈಥೈಲು ಲೆಡ್ ಎಂಬ ಸಂಯುಕ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ಒದೆತ ನಿರೋಧಕ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ 0.2-07 ಮಿಲಿ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಸೀಸ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಣೆ ಆಗುವುದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಥಿಲೀನ್ ಡೈಬ್ರೋಮೈಡನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಸುವ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಒದೆತ ನಿರೋಧಕಗಳೆಂದರೆ ಟೆಟ್ರ ಮೀಥೈಲೆ ಲೆಡ್, ಟರ್ಶಿಯರಿ ಬ್ಯೂಟೈಲ್ ಅಸೆಟೇಟ್, ಮೀಥೈಲ್ ಸೈಕ್ಲೋಪಿಂಟಡೈಯೀನಿಲ್ ಮ್ಯಾಂಗನಿಸ್, ತಂಪು ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಚಾಲೂ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗಲೆಂದು ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಬ್ಯೂಟೇನನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಅಸ್ಥಿರ ಘಟಕಗಳು ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಮೆರೀಕರಿಸಿ ಗೋಂದಿನಂಥ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಇಂಥ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಾಷ್ಪವಾಗಿ ಹೋದ ಬಳಿಕ ಎಂಜಿನ್ನಿನ ಕಾರ್ಬೊರೇಟರ್ ಕವಾಟಗಳು ಮುಂತಾದ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಗೋಂದು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿ ಯಾಂತ್ರಿಕ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಗೋಂದು ಆಗದಂತಿರಲು ಬಳಸುವ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕಗಳೆಂದರೆ 2.6-ಡೈಟರ್ಶಿಯರಿಬ್ಯುಟೈಲ್-4-ಮೀಥೈಲ್ ಫೀನಾಲ್ ಮತ್ತು 2.6-ಡೈಮೀಥೈಲ್-6-ಟರ್ಶಿಮರಿ ಬ್ಯುಟೈಲ್ ಫೀನಾಲ್. ಗೋಂದಿನಂಥ ವಸ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಲು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ತಾಮ್ರ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶಗಳು. ಪೆಟ್ರೋಲಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಲೋಹದ ಹೌದುಗಳ ಹಾಗೂ ಕೊಳವೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಲೋಹದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅಂಶಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಂದೇ ಹೀಗಾಗದಿರಲೆಂದು ಓ-ಓ1-ಡೈಸಾಲ್ಸಿಲಿಡೀನ್-1-2 ಡೈ ಅಮೈನೊ ಪ್ರೊಪೇನಿನಂಥ ಲೋಹ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಕಾರಕಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಲೇಪವಾಗುವ ಗೋಂದನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಜಕಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಇವೂ ಅಲ್ಲದೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಜಂಗು ನಿರೋಧಕಗಳೆಂದು ಅಮೊನಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೊನೇಟ್ ಮತ್ತು ತೈಲಾಮ್ಲಗಳ ಅಮೈನುಗಳನ್ನೂ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಸೇರುವ ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿಯ ತೇವ ತಂಪಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬರ್ಫ್ ಆಗದಿರಲೆಂದು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಫೀಭವನನಿರೋಧಕಗಳೆಂದು ಪಾಲಿಮೆರೀಯ ಪ್ರೋಪೈಲ್, ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಗ್ಲೈಕೋಲ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಮೈಡುಗಳನ್ನೂ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೋಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ನಮೂನೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅದನ್ನು ನೀಲಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ಹಳದಿ ಮುಂತಾದ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುತ್ತಾರೆ. ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ಸೀಸಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಇವೆಯೊ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ಇವು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬಣ್ಣಗಳೆಂದರೆ -ಠಿ-ಡೈ ಮೀಥೈಲ್ ಅಮೀನೋ ಆeóÉೂಬೆನ್‍ಜೀóನ್ (ಹಳದಿ), 1.4-ಡೈಆಲ್ಕೈಲ್ ಮೀನೊಆ್ಯಂಥ್ರಾಕ್ವಿನೋನ್ (ನೀಲಿ) ಮತ್ತು ಬೆನ್‍ಜೀನ್ ಆeóÉೂ-2-ನ್ಯಾಫ್ಥಾಲ್ (ಕಿತ್ತಳೆ), ಈ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು 1000bbಟ ಗೆ 0.18 - 2.16 ಪೌಂಡು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಮೋಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ; ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಶ್ರೇಣಿ, ಪ್ರೀಮಿಯಮ್ ಶ್ರೇಣಿ, ರೆಗ್ಯುಲರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 86-94ರ ವರೆಗೆ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರೀಮಿಯಮ್ ಶ್ರೇಣಿಯದು 92-100ರ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ವಾಯುಮಾನ (ಏವಿಯೇಷನ್) ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಲಿಮೆರೀಯ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆತ ನ್ಯಾಫ್ಥಾಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಐಸೊಪೆಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೈಲೇಟುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಈ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೇಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ ವಾಯುಮಾನ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ಕೇವಲ ಐಸೊಪೆಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೈಲೇಟುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಯುಮಾನ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅದರಲ್ಲಿ 1 ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲಿಗೆ 1 ಮಿಲೀನಷ್ಟು ಟೆಟಿಈಥೈಲ್ ಲೆಡ್ಡನ್ನು ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾರಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕ ಮತ್ತು ಜಂಗುನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿದರೂ ಬರ್ಫಿಭವನ ನಿರೋಧಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬೆರೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಯುಮಾನ ಪೆಟ್ರೋಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಚಿಕ್ಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 80-98; ದೊಡ್ಡ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 100-135; ಮಿಲಿಟೆರಿ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಬಲು ದೂರ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸುವ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 115-145.
ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲೆಣ್ಣೆ: ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಂಶಿಕಾಸವನ ಮಾಡಿದಾಗ ಪೆಟ್ರೋಲಿನ ತರುವಾಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವ ಬಟ್ಟೆಯೇ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ (1750-3250ಅ). ಇದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆ ಉಂಟು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು. ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಬೆಳಕಿಗಾಗಿ. ಈಗ ಅದನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಟರ್, ಜೆಟ್ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಟರ್ಬೊ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಒಳ್ಳೆಯ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ ಹಾಗೂ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಇರಕೂಡದು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕೆಟ್ಟ ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಕಾಡಿಗೆಯುಳ್ಳ ಜ್ವಾಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ದ್ರವ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಅಥವಾ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಸಾರೀಕರಿಸಿ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ದ್ರಾವಕವಾಗಿಯೂ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ತಲಪದ ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆಯೇ ಬೆಳಕಿನ ಸೆಲೆ.
ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆ: ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಇಂಧನ. ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಭಾರ ತೈಲವನ್ನು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದಾಗ 2500-5000ಅ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ಭಾಗವಿದು. ಇದನ್ನು ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ, ಹಾಗೆ ದೊರೆತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಭಜನ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪೆಟ್ರೋಲನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಕೂಡ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಎಂಜಿನ್ನಿನಂತೆ ಅಂತರ್ದಹನ ಎಂಜಿನ್. ಆದರೆ, ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನಿಗೆ ಜ್ವಲನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿಯ ಸಲಕರಣೆ ಬೇಡ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕಿಡಿ ಒದಗಿಸಬಹುದಾದ ಉಷ್ಣ ಇಲ್ಲಿ ವಾಯು ಸಂಕೋಚನದಿಂದ ಒದಗುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇಂಧನ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾದ ಮಂದಜ್ವಲನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಅದರ ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು. ಇದು ಇಂಧನದ ಜ್ವಲನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದ ಅಳತೆ. ಅಂದರೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಉರುಳೆಯಲ್ಲಿ ತುಂತುರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಎಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ವತಃ ಜ್ವಲನ ಹೊಂದಿ ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುವ ಸಂಖ್ಯೆ. ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೀಟೇನಿಗೆ (ಅ16ಊ34-ಟಿ-ಹೆಕ್ಸಡೀಕೇನ್, ಆಕ್ಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಒಂದು ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್) ಒಳ್ಳೆಯ ಜ್ವಲನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಮೊಗಮ್ಮಾಗಿ ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 100 ಕೊಡಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಅತಿ ಮಂದವಾಗಿ ಉರಿಯುವ -ಮೀಥೈಲ್ ನ್ಯಾಪ್ತಲೀನಿಗೆ 0 ಸೀಟೀನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 25 ಇರುವ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆ ಅಂದರೆ ಅದರ ಜ್ವಲನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ 25% ಸೀಟೀನ್ ಹಾಗೂ 75% -ಮೀಥೈಲ್ ನ್ಯಾಫ್ತಲೀನ್ ಇರುವ ಮಿಶ್ರಣದ ಜ್ವಲನ ಸಾಮಥ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಮುಖ್ಯ ಉಪಯೋಗ ಬಸ್ಸು, ಲಾರಿ, ರೇಲ್ವೆ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 45-50 ಸಾವಕಾಶಗತಿ ಇರುವ ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ 25-40 ಇರುವ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಒಳ್ಳೆಯ ಇಂಧನವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸಂಸ್ಕರಣ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮೆರೀಯ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳೂ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ. ಸೀಟೇನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅದರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೈಲ್ ನೈಟ್ರೇಟ್, ಕಾರ್ಬಮೇಟ್ ಮತ್ತು ಪೆರಾಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಆಗ ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡಿಗೆ ಲೇಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿದ್ದರೆ ಬೇಗನೆ ಜ್ವಲನ ಹೊಂದಿ ಸ್ವಚ್ಚವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಉಷ್ಣ ಕಡಿಮೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನೂ ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದರ ಶ್ಯಾನತೆ. ಡೀಸಲ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ತೈಲರೇಚಕ ಅವಶ್ಯ. ಇದರಿಂದ ಇಂಧನವನ್ನು ಜೀಕಳಿಸುವ ಬಲ. ಇಂಧನವನ್ನು ತುಂತುರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಹನಿಗಳ ಗಾತ್ರ. ರೇಚಕದಲ್ಲಿ ಸೋರುವುದು__ಇವೆಲ್ಲ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಯ ಶ್ಯಾನತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆ: ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಬಾಯಿಲರಿನಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಯಿಲರಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಉಗಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಇಂಧನದಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆ, ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಭಜನೆ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಬಟ್ಟಿಗಳ ಆಂಶಿಕ ಆಸವನ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವ ಉಳಿಕೆ ಎಣ್ಣೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವುದರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆತ ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೂ ಬೆರೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿಡಲು, ಜ್ವಾಲಕಗಳನ್ನು ಉರಿಸಲು ಮುಂತಾದ ಗೃಹೋಪಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಉಳಿಕೆ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇಚ್ಛಿತ ಶ್ಯಾನತೆಯ ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರೆ (4%) ಅದು ಸಲ್ಫರ್ ಟ್ರೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಕೊರೆತ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಫ್ಯೂಯಲ್ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ 1% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು: ಒಳ್ಳೆಯ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗೆ ಇರಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣಗಳಿವು : ಯುಕ್ತ ಶ್ಯಾನತೆ ಇರಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕು, ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಹೊಂದಬಾರದು. ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆ ಇಂಥ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ಯುಕ್ತ ಮೂಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ 100-1500ರ ವರೆಗೆ ಅಣುತೂಕವಿರುವ ವಿವಿಧ ಶ್ಯಾನತೆಯ ದ್ರವ ವಸ್ತುಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಘಟಕಗಳೆಂದರೆ ಮೇಣರಹಿತ ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಮತ್ತು ಏಕಚಕ್ರೀಯ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಈ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಆಂಶಿಕಾಸವನ ಮಾಡಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ, ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಆಂಶಿಕಾಸವನದ ಗೋಪುರದ ಕೆಳಗೆ ಉಳಿಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪುನಃ ಕಡಿಮೆ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದರೆ ಇಚ್ಛಿತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಶ್ಯಾನತೆ ಹಾಗು ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ದೊರೆತ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಮಚಕ್ರೀಯ (ಹೆಟಿರೊಸೈಕ್ಲಿಕ್) ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹಾಗೂ ಬಹುಚಕ್ರೀಯ (ಪಾಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್) ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಇವುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ ಮಾಡಲು ದ್ರವ ಸಲ್ಫರ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಫೀನಾಲ್ ಅಥವಾ ಫುರಫುರಾಲುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಾರೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಮೇಣಗಳನ್ನು ಸ್ಪಟಿಕೀಕರಣದಿಂದಲೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಂಥ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದರ ಶ್ಯಾನತೆ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಕಡಿಮೆ ಶ್ಯಾನತೆಯುಳ್ಳ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು, ಉಚ್ಚತರ ಉಷ್ಣವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಯೂ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ, ಯಂತ್ರಗಳ ಕೀಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಶ್ಯಾನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಬೇಗನೆ ಬಾಷ್ಪವಾಗದಿರುವ ಕೀಲೆಣ್ಣೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣತೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯ ಶ್ಯಾನತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಆಗದಿರಲೆಂದು ಹಗುರವಾದ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಕಾರಕಗಳೆಂದು ಪಾಲಿಬ್ಯುಟೇನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮೀಥೆಕ್ರಿಲೇಟುಗಳನ್ನು ಬೆರಸುತ್ತಾರೆ. ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ದ್ರವನಬಿಂದು ಉನ್ನತ ಮೇಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೂ ನಿಮ್ನ ದ್ರವನಬಿಂದು ಮೇಣಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಉಳಿದು ಕೀಲೆಣ್ಣೆಯ ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಂಥ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲೂ ಕೀಲೆಣ್ಣೆ ಅದರ ದ್ರವರೂಪವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಮೆಟಾಲಿಕ್ ಸಾಬೂನುಗಳು, ಆಲ್ಕೈಲ್ ನ್ಯಾಫ್ತಲೀನುಗಳು, ಪಾಲಿಮೀಥೈಕ್ರಲೇಟ್ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್, ಸೋಡಿಯಮ್, ಲೀಥಿಯಮ್ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಸಾಬೂನಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ಗ್ರೀಸ್ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಕೀಲೆಣ್ಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲಿ ಎಥಿಲೀನ್ ಹಾಗೂ ಸಿಲಿಕಾಗಳಂಥ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿಯೂ ಗ್ರೀಸನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಮೇಣಗಳು: ಇವು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಪರಿಚಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಮೇಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳುಂಟು; ಪ್ಯಾರಾಫಿನ್ ಮೇಣ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಫಟಿಕಾಕೃತಿಯ ಮೇಣ, ಪೆಟ್ರೊಲ್ಯಾಟಮ್. ಪ್ಯಾರಾಫಿನ್ ಮೇಣ ದೊಡ್ಡ ಸೂಜಿ ಆಕಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ ತಟ್ಟೆ ಆಕಾರದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 20 ರಿಂದ 30 ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ 360 ರಿಂದ 420ರ ವರಗೆ ಅಣುತೂಕ ಇರುವ ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸ್ಫಟಿಕಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಎರಡನೆಯ ತರಹದ ಮೇಣದಲ್ಲಿ 40 ರಿಂದ 50 ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ 580 ರಿಂದ 700ರ ವರೆಗೆ ಅನುತೂಕವುಳ್ಳ ಆಲ್ಕೈಲ್ ನ್ಯಾಫ್ತೀನಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮೇರಿಯ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ಯಾಟಮ್ಮಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಜೆಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಹಾಗೂ ಘನ ಎರಡೂ ರೂಪದ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಕಲಿಲ ವಸ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳು ಘನ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಣ್ಣ ಹನಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಮೇಣಗಳನ್ನು ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದು ಮೇಣಬತ್ತಿಯ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ. ಕಾಗದದ ಉದ್ದಿಮೆ ಈ ಮೇಣಗಳನ್ನು ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾರಾಫಿನ್ ಮೇಣಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ, ವಾಸನೆ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅದು ನೀರಿನ ಆವಿಯಿಂದ ಅಬಾಧಿತ. ಆದ್ದರಿಂದ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಪುಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಾಗದ, ಇಂಗಾಲ ಕಾಗದ, ಜಲನಿರೋಧಕ ಕ್ಯಾನ್‍ವಾಸ್ ಬಟ್ಟೆ ಇವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ಯಾರಾಫಿನ್ ಮೇಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿ, ಬಣ್ಣದ ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಪಾಲಿಶ್ ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡ್‍ಬೋರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಕಾಗದಗಳಲ್ಲಿಯ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತುಂಬುವಲ್ಲಿಯೂ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಬಹಳ. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಜೆಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸವರಿದಾಗ ನೋವು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಔಷಧ ಸಾಮಗ್ರಿ ಉದ್ದಿಮೆ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರ ಸಾಧನ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಬೂನಿನ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ತೈಲಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಮೇಣಗಳ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್: ಇದಕ್ಕೆ ಆಸ್ಫಾಲ್ಟಿಕ್ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯ ಆಂಶಿಕಾಸವನಾ ನಂತರ ಉಳಿಯುವ ಉಳಿಕೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದಾಗ ಉಳಿಯುವ ವಸ್ತುವೇ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್. ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಉಗಿ ಹಾಯಿಸಿ ಬಾಷ್ಪೀಭವಿಸಬಲ್ಲ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆತ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಒಂದು ಅಸ್ಪಟಿಕ ವಸ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಾಲ್ಟಿನ್, ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾಯಿಡುಗಳು ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ರೆಸಿನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹರಿಯುವಷ್ಟು ತೆಳ್ಳಗಾದ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಬಿರುಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ನಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಛೇದನಬಿಂದು (ಪೆನೆಟ್ರೇಷನ್ ಪಾಯಿಂಟ್). ಮೃದುಬಿಂದು (ಸಾಫ್ಟನಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಮತ್ತು ಶ್ಯಾನತೆ ಇವುಗಳ ಮೇಲಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದತ್ತ ಛೇದನ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೃದು ಬಿಂದು ಇರುವ ಅಥವಾ ದತ್ತ ಮೃದುಬಿಂದುವಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಛೇದನ ಬಿಂದು ಇರುವ ಬಿಟ್ಯಮೆನ್ನನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಛೇದನಬಿಂದುವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾದರೆ ಮೊನಚಾದ ತುದಿಯಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕಾರದ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಅದರ ಮೇಲೆ 770ಅ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ 100 ಗ್ರಾಮ್ ಭಾರವನ್ನು 5 ಸೆಕೆಂಡ್ ತನಕ ಇಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಮಿ.ಮೀ. ಆಳವನ್ನು ಛೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಆ ಸೂಜಿ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್ನನ್ನು ಸೇರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾನವ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಮೊತ್ತಮೊದಲನೆಯ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಉತ್ಪನ್ನವೇ ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್. ರಸ್ತೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದರ ಬಳಕೆ. ಛಾವಣೆ ಹಾಕಲು, ಜಲ ನಿರೋಧಕ ಕಾಗದ ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆಗಳು ಸೋರದಂತೆ ಮಾಡಲು ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯುದುಪಕರಣಗಳ ಅವಾಹಕದಂತೆ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್-ಕೋಕ್: ಇದು ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಭಜನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಉಪೋತ್ಪನ್ನ. ಇದನ್ನು ಅತಿ ಶುದ್ಧ ಇಂಗಾಲದ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ನೂಲಿನಂತಿರುವ ಘನ ವಸ್ತುವಿದು. ಸುಟ್ಟಾಗ ಉಳಿಯುವ ಬೂದಿ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಗಂಧಕಾಂಶ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಕೋಕನ್ನು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಾಪ ಕುಲುಮೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಇಂಗಾಲದ ವಿದ್ಯುದ್ರವಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್, ಘರ್ಷಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಗ್ರಾಫೈಟನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಉಪಯೋಗ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಉಂಟು.
ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳು: ಇವುಗಳಿಗೆ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳು ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಲೀನಕಾರಿಗಳು ಎಂದೂ ಹೆಸರುಂಟು. ಇವು ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಮಿಶ್ರಣಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರ ಭೌತ ಅಥವಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲ. ಲೀನಕಾರಿ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೌರಿಬ್ಯುಟೆನಾಲ್ ಎಂಬ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಲೀನಕಾರಿ ಗುಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು 45 ಕೌರಿಬ್ಯುಟೆನಾಲ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳನ್ನು ಆಲಿಫ್ಯಾಟಿಕ್ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳೆಂದು 98 ಇರುವವನ್ನು ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳೆಂದೂ ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯದ ಲೀನಕಾರಿ ಗುಣ ಇರುವ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ನ್ಯಾಪ್ಥಾಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸಿದಾಗ 1200ಅ ವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬಟ್ಟಿಗೆ ಹಗುರ ನ್ಯಾಪ್ಥಾ ಎಂತೂ 1200ಅ ಯಿಂದ 2120ಅ ವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಬಟ್ಟಿಗೆ ಭಾರವಾದ ನ್ಯಾಪ್ಥಾ ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಭಾರ ನ್ಯಾಪ್ಥಾದಲ್ಲಿ ಬೆನ್‍ಜೀನ್, ಟೋಲ್ವೀನ್, ಕ್ಸೈಲೀನ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕೈಲ್ ಬೆನ್‍ಜೀನುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಷ್ಕರಣದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಬಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಯುಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಯೂ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಿಲಗಳು : ಸಂಸ್ಕರಣ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪೋತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಇಂಗಾಲದ ಪರಿಮಾಣುಗಳುಳ್ಳ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸಲು ಬೇಕಾದ ಇಂಧನದಂತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹ ಇವನ್ನು ಮೂಲವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಇವುಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ತರ ಉಪಯೋಗವೆಂದರೆ ಇವನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಿ ಉರುಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉರುವಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಇಂಥ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ದ್ರವೀಕರಿಸಿದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ ಅನಿಲ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ದ್ರವೀಕರಿಸಿದ ತೆಳು ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಟೇನ್, ಪ್ರೋಪೇನ್ ಮತ್ತು ಇವುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣ, ದಕ್ಷತೆ, ಸ್ವಚ್ಚತೆ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಉರುವಲಿಗೆ ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಬೇಡಿಕೆ ಉಂಟು.
ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕಗಳು : ಕಚ್ಚಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾದರೆ ಈ ರೀತಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನ. ಈ ತೆರನಾದ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯವೆಂದರೆ ಐಸೊಫ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್. ಇದನ್ನು 1918ರಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪೋತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ದೊರೆತ ಪ್ರೊಪಿಲೀನಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್. ಬ್ಯುಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಹಾಗೂ ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಮೊದಲು ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಉಪಯೋಗ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಸಾವಿರಾರು ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು. ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಕಡಿಮೆ. ಇಂಗಾಲ, ಗಂಧಕ, ಅಮೊನಿಯ ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು. ಸಂಸ್ಕರಣ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪೈಕಿ ಪೆಟ್ರೊರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಇಂಗಾಲದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನುಗಳುಳ್ಳ ಅನಿಲ ಬೆನ್‍ಜೀನ್, ಟೋಲ್ವಿನ್, ಕ್ಸೈಲೀನ್, ಭಾರ ಆರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಮೇಣ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಅನಿಲಗಳು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರೋಪಿಲೀನ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯುಟಿಲೀನುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣೀಯ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣೀಯ ಪರಿಷ್ಕರಣದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಪಿಲೀನಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ ಐಸೊಪ್ರೋಪೈಲ್ ಈಥರ್, ಐಸೊಪ್ರೋಪೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಕ್ಯುಮೀನ್ ಪ್ರೋಪಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಐಸೊಪ್ರೀನ್, ಡೈಕ್ಲೋರೊಪ್ರೋಪೀನ್, ಪ್ರೊಪಿಲೀನಿನ ಟೆಟ್ರಾಮರ್, ಎಕ್ರೊಲಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಪ್ರೊಪಿಲೀನ್. ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯುಟಿಲೀನಿನಿಂದ ಬ್ಯುಟಾಡೈಯೀನ್, ದ್ವಿತೀಯಕ ಬ್ಯುಟೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಲಿಮೆರಿಯ ಬ್ಯುಟಿಲೀನಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವಗಳೆಂದರೆ ಠಿ-ತೃತೀಯ ಬ್ಯುಟೈಲ್ ಫೀನಾಲ್, ಠಿ- ತೃತೀಯಕ ಬ್ಯುಟೈಲ್, ಟೋಲ್ವೀನ್, ಡೈಐಸೊಬ್ಯುಟಿಲೀನ್, ಪಾಲಿಐಸೊಬ್ಯುಟಿಲೀನ್, ಬ್ಯುಟೈಲ್ ರಬ್ಬರ್, ಡೈಟರ್ಶಿಯರಿ ಬ್ಯುಟೈಲ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಪಾಲಿಎಥಿಲೀನ್, ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಎಥಿಲೀನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಮೂಲ ವಸ್ತುವಾದ ಎಥಿಲೀನ್ ಅನಿಲ ಅತಿ ಮುಖ್ಯ ಪೆಟ್ರೋರಾಸಾಯನಿಕ. ಇದನ್ನು ಈಥೇನ್, ಪ್ರೋಪೇನ್ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್ಮಿನ ದ್ರವ ಘಟಕಗಳ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೆನ್‍ಜಿûೀನ್, ಟೋಲ್ವಿನ್ ಮುಂತಾದ ಅರೊಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ದ್ರವಘಟಕದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ನ್ಯಾಪ್ಥಾ ಹಾಗೂ ಡೀಸಲ್ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಾತ್ಮಕ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಪ್ರಮುಖವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿವು:
1 ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಲೀನಕಾರಿಗಳು: ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್, ಕೀಟೋನುಗಳು, ಎಸ್ಟರುಗಳು, ಈಥರುಗಳು, ವಿಶಿಷ್ಟ ಕುದಿಬಿಂದು ಇರುವ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಸ್ಪಿರಿಟುಗಳು. 2 ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮಾರ್ಜಕಗಳು: ಆಲ್ಕೈಲ್ ಎರೈಲ್ ಸಲ್ಫೊನೇಟುಗಳು, ಆಲ್ಕೈಲ್ ಸಲ್ಫೇಟುಗಳು, ನಾನಾಯಾನಿಕ್ ಮಾರ್ಜಕಗಳು. 3 ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರೆಸಿನ್ನುಗಳು: ಪಾಲಿಎಥಿಲೀನ್, ಪಾಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೀನ್, ಪಾಲಿ ಸ್ಟೈರೀನ್, ವೈನೈಲ್ ರೆಸಿನ್ನುಗಳು, ಈಪಾಕ್ಸಿ ರೆಸಿನ್ನುಗಳು ಮತ್ತು ಫೀನಾಲಿಕ್ ಹಾಗೂ ಯೂರಿಯಾ ರೆಸಿನ್ನುಗಳು. 4 ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು: ಆಲ್ಡ್ರೀನ್, ಡಿಎಡ್ರಿನ್, ಎಂಡ್ರಿನ್, ನೆಮಾಗಾನ್ ಮುಂತಾದುವು. 5 ಗೊಬ್ಬರಗಳು: ಅಮೋನಿಯ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೊಜನ್‍ಯುಕ್ತ ಗೊಬ್ಬರಗಳು 6 ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಬ್ಬರುಗಳು: ಎಸ್.ಬಿ. ರಬ್ಬರ್, ಬ್ಯುಟೈಲ್ ರಬ್ಬರ್ ಪಾಲಿಐಸೊಪ್ರಿನ್, ಪಾಲಿಬ್ಯುಟಾಡೈಯೀನ್ 7 ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ನೂಲುಗಳು ಅಥವಾ ಕೃತಕ ಎಳೆಗಳು: ನೈಲಾನ್, ಟೆರಿಲೀನ್, ಆಕ್ರಿಲಿಕ್ ನೂಲುಗಳು, ಪಾಲಿಯಸ್ಟರ್ ನೂಲುಗಳು. 8 ಮಿಶ್ರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು: ಗ್ಲಿಸರಾಲ್, ಗ್ಲೈಕಾಲ್, ಗ್ಲೈಕಾಲ್ ಅಮೈನುಗಳು, ಈಥರುಗಳು.
ಮತದಾನ ಯಂತ್ರ
ಮತದಾನ ಯಂತ್ರವು ಮತಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಯಂತ್ರ. ಮೊದಲಿನ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಮತದಾನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮತಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಟಿಸ್ಟರಿಂದ ಬಂತು. ೧೮೭೫ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಪ್ರಾಟ್ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮತಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಒಂದು ಒತ್ತು ಗುಂಡಿಯಂತೆ, ಒತ್ತು ಗುಂಡಿಗಳ ವ್ಯೂಹವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೮೧ ರಲ್ಲಿ, ಆ್ಯಂಥನಿ ಬೆರಾನೆಕ್ ಅಮೇರಿಕದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಮೊದಲ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕುಪತ್ರ ಪಡೆದನು.
ಮತದಾನ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ದಸ್ತಾವೇಜು ಆಧಾರಿತ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ದಸ್ತಾವೇಜು ಇಲ್ಲದ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ತೂತು ಕೊರೆದ ಕಾರ್ಡ್ ದಸ್ತಾವೇಜು ಆಧಾರಿತ ಮತ ಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಬಗೆ. ಎರಡನೇ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೇರ ದಾಖಲೆ ಮತಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬಗೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದವರೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಮತಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲು ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ನೇರ ದಾಖಲೆ ಮತಚಲಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಎರಡನೇ ಬಗೆ ನೇರ ದಾಖಲೆ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಮತಚಲಾವಣೆ ಯಂತ್ರ.
thumb|ಭಾರತದ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರ ಈ ಯಂತ್ರವು ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಾಧನದ ಮೂಲಕ ಮತಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್-ದೃಕ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮತದಾರನು ಕ್ರಿಯಾಮುಖವಾಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮತದಾರನ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕ್ರಮವಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಮರಣ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದು ಮತದಾನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪಟ್ಟಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಸ್ಮರಣ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಮತದಾನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಕಾಂತಾಮಣಿ
ಕಾಂತಾಮಣಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೧ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕುಂತಳಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. .
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನ   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ''.ಇದು ೨೫ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಮಾರರಂಜನಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕಾಂತಾಮಣಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಮಾನವತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ನೀತಿಮತಿ
ನೀತಿಮತಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ 60ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ನಿಶಾಧಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. .
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಶಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧು ನು   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಷಟ್‍ಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ''.ಇದು ೨೪ನೆಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ವರುಣಪ್ರಿಯಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಸನಾದ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ನೀತಿಮತಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ನೀತಿಮತಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಗಾಂಗೇಯಭೂಷಿಣಿ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ರಿಷಭಪ್ರಿಯ
ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೬೨ ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರತಿಪ್ರಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. .
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ರುದ್ರ ಚಕ್ರದ ಎರಡನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ರುದ್ರ-ಶ್ರೀ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗು ಮಿ ಪ ಧ ನಿ   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೨ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೨ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೨ ಸ
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ರಿಷಭಪ್ರಿಯ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಕೋಕಿಲಪ್ರಿಯ ಎಂಬ ಒಂದು ರಾಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ
ಜನರಲ್ ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ (ಜನನ - ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೬೦) ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ೨೭ನೇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಜೊತೆಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫, ೨೦೨೧ರಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳ ಪ್ರಭಾರಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧, ೨೦೨೦ರಂದು ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ಅವರಿಂದ ಭೂ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಹುದ್ದೆಗೆ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ೪೦ನೇ ವೈಸ್ ಚೀಫ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮಿ ಸ್ಟಾಫ್ (VCOAS), ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕಮಾಂಡ್‌ನ ಜನರಲ್ ಆಫೀಸರ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ (GOC-in-C) ಮತ್ತು ಸೇನಾ ತರಬೇತಿ ಕಮಾಂಡ್ ನ ಜನರಲ್ ಆಫೀಸರ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್-ಇನ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
thumb| ತೂಗು ಸೇತುವೆ thumb| ಹಳೆಯ ಸೇತುವೆ thumb| ಬಿದಿರಿನ ಉದ್ಯಾನವನದ ಒಳಗೆ thumb| ನಿಸರ್ಗಧಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ [[ನಾಮ್‌ಡ್ರೊಲಿಂಗ್ ಮಠ|ನಾಮಡ್ರೋಲಿಂಗ್ ಮಠ]] ಕಾವೇರಿ ನಿಸರ್ಗಧಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಶಾಲನಗರದ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರಿಂದ ದ್ವೀಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಡೆಲ್ಟಾ ಆಗಿದೆ.
ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮನೋಜ್ ನರವಾಣೆಯವರು ಮೂಲತಃ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯವರಾಗಿದ್ದು, ಇವರ ತಂದೆ ಮುಕುಂದ ನರವಾಣೆ ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಿವೃತ್ತರಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವರು ವಾಯುಸೇನೆಯ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಸುಧಾ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಉಧ್ಘೋಶಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಜನರಲ್ ನರವಾಣೆಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಂರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪುಣೆಯ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರಬೋಧಿನಿ ಪ್ರಶಾಲಾದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಬಳಿಕ ಪುಣೆಯ ಸೈನಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ನ ಬಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಚೆನ್ನೈಯ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ  ರಕ್ಷಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಬಳಿಕ ಇಂದೋರ್ ನ ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ರಕ್ಷಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಹಾರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಫಿಲ್. ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ರಕ್ಷಣಾ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪಟಿಯಾಲಾದ ಪಂಜಾಬ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ಪಿ.ಎಚ್ಡಿ. ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು, ವೆಲ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ರಕ್ಷಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೋಹ್ವ್ ನ ಆರ್ಮಿ ವಾರ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಪೂರ್ವ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸೈನಿಕ ಜೀವನ
೧೯೮೦, ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಲೈಟ್ ಪದಾತಿ ದಳದ ಏಳನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಗೆ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೈಫಲ್ಸ್ ನ ಎರದನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್ ಹಾಗೂ ೧೦೬, ಪದಾತಿ ದಳದ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಕೋಹೀಮಾದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಫಲ್ಸ್ ನ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಂತರಿಕ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ಜೊತೆಗೆ ಶಾಂತಿ ಪಾಲನಾ ಪಡೆಯು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ "ಆಪೇಷನ್ ಪವನ್" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಡಿಸಂಬರ್ ೩೧, ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಜನರಲ್ ಬಿಪಿನ್ ರಾವತ್ ರವರಿಂದ ಭೂಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ೨೦೨೧, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫ ರಿಂದ ಸೇನಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಪ್ರಬಾರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
ಸ್ಥಳ
ಇದು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮಡಿಕೇರಿಯಿಂದ 30 km ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕುಶಾಲನಗರದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು 3 km ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ 95 km  ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ  167 km  ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ  ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ
ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ನರವಾಣೆಯವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆಯವರಾಗಿದ್ದು, ಇವರ ಪತ್ನಿ ವೀಣಾ ನರವಾಣೆ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ನಿ ವೀಣಾ ಆರ್ಮಿ ವೈವ್ಸ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜನರಲ್ ನರವಾಣೆಯವರು ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಯೋಗ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
ಸ್ಥಳ
ಇದು 64 acre  ದ್ವೀಪ,  ದಟ್ಟವಾದ ಬಿದಿರಿನ ತೋಪುಗಳು,  ಸೊಂಪಾದ ಎಲೆಗಳ ಶ್ರೀಗಂಧ ಮತ್ತು ತೇಗದ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ತೂಗು ಸೇತುವೆಯ ಮೂಲಕ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಜಿಂಕೆಗಳು, ಮೊಲಗಳು, ನವಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಆಟದ ಮೈದಾನ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಡೇರಿಯಂ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮನೋಜ್ ಮುಕುಂದ್ ನರವಾಣೆ
ಪ್ರಶಂಸೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಕಗಳು
ಜನರಲ್ ನರವಾಣೆಯವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಶೌರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನಿಸರ್ಗಧಾಮ
ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವವರಿಗೆ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಬೋಟಿಂಗ್ ಇತರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ನಡೆಸುವ ಅತಿಥಿ ಗೃಹ ಮತ್ತು ಟ್ರೀಟಾಪ್ ಬಿದಿರು ಕುಟೀರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
1947-1948 ರ ಇಂಡೋ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧ
ಯುದ್ಧವನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯ ಪಡೆಗಳು  ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಫ್ರಾಂಟಿಯರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಗಡಿನಾಡು ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ಹೋರಾಡಿದವು. 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1947 ರಂದು ರಾಜ್ಯವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಪಡೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಶ್ರೀನಗರಕ್ಕೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಾಂಡಿಂಗ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪಡೆಗಳ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಂತರ 1948 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಮುಂಚೂಣಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಗಟ್ಟಿಯಾದವು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಔಪಚಾರಿಕ ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು 1 ಜನವರಿ 1949 ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು