cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪರಿಸರದ ನೀತಿನಿಯಮಗಳು
ಮಾನವಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ವಿಜ್ಞಾನ
ಮಾನವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನೀತಿನಿಯಮಗಳ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತಹ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ಪ್ರಮೇಯಗಳು ಏನನ್ನೂ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೋ ಎಂಬ ಸತ್ಯಾಂಶವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ; ಮಾನವರು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಸತ್ಯಸ್ಥಿತಿಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಅವೂಗಳ ಉಪಯೋಗತ್ವದ ನೋಟದಿಂದ ತಪ್ಪಾಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟಲು ನಾವು ಉದ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರೂಚ್ ಸ್ಪಿನೊಜ ವಾದಿಸಿದರು. ನಾವು ಪಕ್ಷಪಾತವಿಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಕಡೆ ನೋಡಿದರೆ ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಲ್ಲವೆಂದು ಸ್ಪಿನೊಜ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಅಂತೆಯೇ, ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಅಥವಾ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ, ನರಭಕ್ಷಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ಧರ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸತ್ಯಸ್ಥಿತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ಚಿತ್ರಣವಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಯಥಾದೃಶ್ಯ ನೋಟದಿಂದ ನಾವು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಕ್ತರಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೆಂಬ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.
ಪೀಟರ್ ವರ್ದಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮಧ್ಯೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡನು. ಬಲವಾದ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಸರಣಿಯು ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನವರು ಸತ್ಯಸ್ಥಿತಿಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಆ ರೀತಿ ಯೋಚಿಸುವುದು ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಿದೆ. ಬಲಹೀನ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ಶಾಸ್ತ್ರವು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾನವನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಸತ್ಯಸ್ಥಿತಿಯು ಮಾತ್ರ ಅರ್ಥ ವಿವರಿಸಬಹುದು, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾನವರು ಅವು ಕಂಡಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಅದರ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದಂತಹ ಪರಿಸರದ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಎನ್ನುವ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮುಖಾಂತರ ಸನ್ನಿವೇಶದ ನೀತಿನಿಯಮಗಳ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯದ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬ್ರ್ಯಾನ್ ನೊರ್ಟನ್ ರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಲೋಕನವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ರಕ್ಷಕರು ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಲ್ಲದೆಯಿರುವ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸನ್ನಿವೇಶದ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕತೆಯು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ, ಬಲವಾದ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬಲಹೀನ - ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಮಾನವ ಕೇಂದ್ರವಾಗುಳ್ಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ  ಮಧ್ಯೆ ನಾರ್ಟನ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಮಾನವರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಶ್ವದಿಂದ ಹೊಂದಬಹುದಾದ ಸಾಧನದ ಮೌಲ್ಯಗಳ ವಿವಿಧತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಪವಾಗಿ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದನ್ನು ಕೇವಲ ಎರಡನೆಯದು ಮಾತ್ರ ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ಥಾನಮಾನ
೧೯೭೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಒಂದು ವಿಷಯವು ಪರಿಸರದ ನೀತಿನಿಯಮಗಳಾದವು. ೧೯೮೦ ರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿರುವ ಆಲೋಚಕರ ಸಾಕಷ್ಟು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ತಂಡದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ನೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣದೊಳಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು.
ಕೇವಲ ೧೯೯೦ ರ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಕೊಲೆರಡೊ ರಾಜ್ಯ, ಮೊಂಟನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೌಲಿಂಗ್ ಗ್ರೀನ್ ರಾಜ್ಯ, ಹಾಗೂ ನಾರ್ತ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಎಂಡಿನ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನ ಶುಮೆಚರ್ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಈಗ ವೇದಾಂತ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂಎಸ್ ಸಿ ಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರದ ನೀತಿನಿಯಮಗಳು/ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯ ಸಹಿತ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಿಲಾಖೆಯು ನಾರ್ತ ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರದ ಧರ್ಮಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ/ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಸಹಿತ ಪಿಹೆಚ್ ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರಿಸರದ ನೀತಿತತ್ವಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಬಂಧದ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ
ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆ ಪ್ರಕಾರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ೭ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ಮಧುಬನಿ ಕಲೆ
ಮಧುಬನಿಕಲೆ ಅಥವ ಮಿಥಿಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರ್ಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರ್ ರಜ್ಯದ ಮಿಥಿಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರು ನೆಪಾಲಿನ ತೆರಾಯಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಲೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದ. ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವರ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಬೆರಳುಗಳು, ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು, ಕುಂಚ, ಮುಳ್ಳು-ಪೆನ್ನುಗಳು, ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿ ಪೊಟ್ನತ್ದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕರ್ಶಕವಾದ ರೇಖಾಗಣಿತದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೂಡಿರುವ ಕಲೆಯಾಗಿ ತೊರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಆಚರಣೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬ ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರಗಲಿವೆ, ಅದು ಹೊಲಿ, ಕಾಳಿ ಪೂಜೆ,ಸೂರ್ಯ ಶಸ್ತಿ, ಅಥವ ಹುಟ್ಟ ಹಬ್ಬವಿರಬಹುದು ಸಂಗತಿಯಾಗಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರವಿದೆ.
ಉಗಮ
ಮಧುಬನಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಅಥವಾ ಮಿಥಿಲಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ (ಮಧುಬನಿ ವಾಚ್ಯಾರ್ಥ ಅರ್ಥವು ಜೇನು ಅರಣ್ಯಗಳು) ಮೂಲಗಳು ಪ್ರಾಚೀನತೆ ಮತ್ತು ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋದಗಿದೆ.ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಧುಬನಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ದರ್ಭಾಂಗ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳ ಮಹಿಳೆಯರು ಮಡುತಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮುಂಚೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸುಣ್ಣ ಹಾಕಿರುವ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗುಡಿಸಲುಗಳ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈಗ ಅವರು ಬಟ್ಟೆ, ಕರಕುಶಲ ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್ ಮೇಲೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರ ಮಾಡಲು ಅಕ್ಕಿಯ ಗಂಜಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಧುಬನಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಒಂದು ಸಾಂದ್ರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಿಥಿಲ ಕೌಶಲವನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿ ದೆ. ಈ ಕಲೆಯ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಗೆ ಅಸ್ಕರವಾದ್ ಜಿ.ಐ (Geographical Indication) ಸ್ಥಾನಮಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆಯಾಮವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಣ್ಣ್ಗಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾವಿಮಣ್ಣು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೀಪದ ಮಸಿ ಬಣ್ಣ ,ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ, ಕಂದು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪನ್ನು  ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಡನಾಟವನ್ನು ಅಥವ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆಗಳ್ನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಸ್ತುಗಳಾಅದ ಸೂರ್ಯ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ನಂತಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗಿಡಗಳು ಜೊತೆಗೆ ರಾಯಲ್ ಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮದುವೆ ಮುಂತಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಘಟನೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಜಾಗವನ್ನು ಖಾಲಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ ; ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. Kohbar ಘರಿನ(ಹೊಸತಾಗಿ ಮದುವೆಯಾದ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿ ಪರಸ್ಪರ ನೋಡುವ ಕೋಣೆ) ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತೋಷದ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈಚಿತ್ರಕಲೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬರುವ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು
ಭಾರತದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮಧುಬನಿ ಬಳಿ ಇರುವ ಜಿತ್ಬರ್ಪುರ್ ಗ್ರಾಮದ, ಜಗ್ದಮ್ಬ ದೇವಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದಾಗ ಮಧುಬನಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ, 1970 ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯಿತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು, ಮಹಾಸುನ್ದ್ರಿ ದೇವಿ,ಸೀತಾ ದೇವಿ, ಗೋದಾವರಿ ದತ್, ಭಾರ್ತಿ ದಯಾಳ್ ಮತ್ತು ಬುವಾ ದೇವಿ ಕೂಡ ​​ಈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮತಿ ಭಾರತಿ ದಯಾಳ್ ೨೦೦೧ ವರ್ಷದ AIFAC ರಿಂದ ಮಿಲೇನಿಯಮ್ ಕಲೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಅಗ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಐವತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ವರ್ಷಗಳ ಮತ್ತು ಮಿಥಿಲಾ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಚಿತ್ರಕಲೆ "ಎಟರ್ನಲ್ ಸಂಗೀತ" ನಲ್ಲಿ ಕಲಾಂಕರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ. .ಶ್ರೀಮತಿ ಭಾರತಿ ದಯಾಳ್ ಕೂಡ ಬಿಹಾರದ ೧೦೦ ವರ್ಷ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಹಬ್ಬಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶಿಷ್ಟ್ ಬಿಹಾರಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮನ್ನಣೆ ಇದೆ.ಅವರು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ, ಮಧುಬನಿ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸಾಧಾರಣ ಕೆಲಸಕ್ಕಗಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಂದಿಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
https://en.wikipedia.org/wiki/Madhubani_art
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ನೇತ್ರಾಣಿ ದ್ವೀಪ
ಪಾರಿವಾಳ ದ್ವೀಪ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೇತ್ರಾಣಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಒಂದು ದ್ವೀಪ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕರಾವಳಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುರುಡೇಶ್ವರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾರಿವಾಳಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಾಡು ಮೇಕೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಗೋವಾ, ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರಗಳಿಂದ ದ್ವೀಪವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಶಸ್ತವಾದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಕೂಬಾ ಡೈವಿಂಗ್ ನಡೆಸುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ನೇತ್ರಾಣಿಯು ಹವಳದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದ್ದು ಊದುಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಮತ್ತು ಧುಮುಕುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹವಳಗಳು, ಚಿಟ್ಟೆ ಮೀನು, ಬಂದೂಕು ಮೀನು, ಗಿಳಿ ಮೀನು, ಹಾವು ಮೀನು ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿ ಮೀನುಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಧುಮುಕುಗಾರರು ಓರ್ಕಾ ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿರುವ ವರದಿ ಇದೆ.
ಚೂಪಾದ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿದಾದ ಕಮರಿಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಗಳು ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹತ್ತದೇ, ಧುಮುಕುವ ಮತ್ತು ಊದುಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ವೃತ್ತಿನಿರತ ಧುಮುಕುಗಾರರಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದೆ.
ನೇತ್ರಾಣಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವೀಪವು ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯಿಂದ ಗುರಿ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಖಾಲಿ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ನೇತ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ನೇತ್ರಾಣಿಗೆ ತೆರಳಲು ತಹಶೀಲ್ದಾರರ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನೇತ್ರಾಣಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದು ಸಮಂಜಸವಲ್ಲ.
ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿ. ಸಮುದ್ರವು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧವಾಗುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ವಿಹಾರ ಧಾಮವು ಜೂನ್-ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಊದು ಗೊಳವೆ ಹಾಕಿ ಈಜುವ ಮತ್ತು ಧುಮುಕುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಟ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಳು ಅದ್ಭುತಗಳು
ರಾಜೇಶ್
thumb|ರಾಜೇಶ್
'''ಡಾ. ರಾಜೇಶ್''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫, ೧೯೩೫ ೧೯-೨-೨೦೨೨) ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ನಟ. ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಉದಯ ಕುಮಾರ್, ಕಲ್ಯಾಣ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿ ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಛಾಪನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದವರು.
ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬೇಡಿ
ಹಾಡಗಳು
{| class="wikitable" ! ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ ! ಹಾಡು ! ಗಾಯಕರು
ರಾಜೇಶ್
ಜೀವನ
ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫, ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದ ರಾಜೇಶ್ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಬೆರಳಚ್ಚುಗಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬೇಡಿ
ಹಾಡಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಜೇಶ್
ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸೆಳೆತ
ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಅವರಿಗೆ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಸೆಳೆತ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾದ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್, ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಅಂತಹ ಕಲಾವಿದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬು ಅಭಿಮಾನ. ಹೀಗಾಗಿ ಮನೆಯವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಸುದರ್ಶನ್ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸತೊಡಗಿದರು.
ಮುಂದೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ 'ಶಕ್ತಿ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿ'ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಜೇಶ್ ನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳನ್ನಾಡಿದರು.
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ರಾಜೇಶರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೂ ಕರೆದು ತಂದಿತು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಹುಣಸೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ವಿದ್ಯಾಸಾಗರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದ ರಾಜೇಶ್ ಅವರನ್ನು 'ವೀರ ಸಂಕಲ್ಪ' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಿ. ಎಸ್. ನಾರಾಯಣ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಸಿ.ವಿ. ಶಿವಶಂಕರ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ನಮ್ಮ ಊರು’ ಚಿತ್ರ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ರಾಜೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದಿತು. ಹೀಗೆ ಸಾಗಿದ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ೧೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಯಕ ಪ್ರದಾನ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ನಮ್ಮ ಊರು’, ‘ಗಂಗೆ ಗೌರಿ’, ‘ಸತೀ ಸುಕನ್ಯ’, ಬೆಳುವಲದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ’, ‘ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು’, ‘ಬೃಂದಾವನ’, ‘ಬೋರೆ ಗೌಡ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ’, ‘ಮರೆಯದ ದೀಪಾವಳಿ’, 'ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ', ‘ಕಾವೇರಿ’, ‘ದೇವರ ಗುಡಿ’, ‘ಬದುಕು ಬಂಗಾರವಾಯ್ತು’, ‘ಸೊಸೆ ತಂದ ಸೌಭಾಗ್ಯ’, 'ಮುಗಿಯದ ಕಥೆ', 'ಬಿಡುಗಡೆ', 'ದೇವರದುಡ್ಡು', ‘ಕಲಿಯುಗ’, 'ಪಿತಾಮಹ'  ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶರು  ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ನಾಯಕನಾಗದೆ, ನಾಯಕನ ಅಥವಾ ನಾಯಕಿಯ ಅಣ್ಣನಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದಾಗ ಸಹಾ ಅದು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. 'ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ', 'ದೇವರಗುಡಿ', 'ಬದುಕು ಬಂಗಾರವಾಯ್ತು' ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸದಿದ್ದರೂ  ಬಹಳ ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿಯುತ್ತಾರೆ. 'ಕರ್ಣ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಅವರ ಗಾಂಭೀರ್ಯ ಕೂಡಾ ಬಹಳ ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವಂತದ್ದು. ಪಾತ್ರವೇ ತಾನಾಗಿ ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಂತಹ ನಟನೊಬ್ಬನ ಪ್ರಧಾನ ಗುಣಗಳಿವು.
ರಾಜೇಶ್ ಅವರ ಭಾಷಾ ಉಚ್ಚಾರ, ಭಾವಾಭಿನಯ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದ್ದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರು. ‘ಬೆಳುವಲದ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಬೆವರ ಹನಿ ಬಿದ್ದಾಗ’, ‘ನಾನೇ ಎಂಬ ಭಾವ ನಾಶವಾಯಿತೋ’, ‘ರವಿವರ್ಮನ ಕುಂಚದ ಕಲೆ’, ‘ಈ ದೇಶ ಚೆನ್ನ ಈ ಮಣ್ಣು ಚಿನ್ನ’, ‘ಕಂಗಳು ವಂದನೆ ಹೇಳಿವೆ’ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ತಟ್ಟನೆ ರಾಜೇಶ್ ಕಣ್ಮುಂದೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ.
ಕಲಾತಪಸ್ವಿ
ರಾಜೇಶ್ ಪುತ್ರಿ ಆಶಾರಾಣಿ ನಟ ಅರ್ಜುನ್ ಸರ್ಜಾ ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ ರಾಜೇಶ್ ಮೊಮ್ಮಗಳು ಕೂಡ ಚಿತ್ರನಟಿ ರಾಜೇಶ್ ದೂರದರ್ಶನದ ರೈಲು ಜೀವಿ ಇದೇ ಮೊದಲಾದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವ
ರಾಜೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಅರಸಿ ಬಂದಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಶಿಖರ ಪ್ರಾಯದಂತೆ  ಧಾರವಾಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ರಾಜೇಶ್ ಅವರಿಗೆ  ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವವನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ವರ್ಗ: ಚಲನಚಿತ್ರ ನಾಯಕನಟರು ವರ್ಗ: ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:೧೯೩೫ ಜನನ
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ (ಪ್ರದೇಶ)
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆ ಪ್ರಕಾರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ೫ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/Revolutionary%2C_Damodar_Hari_Chapekar.jpg/220px-Revolutionary%2C_Damodar_Hari_Chapekar.jpg|thumb| ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ದಾಮೋದರ ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/33/Revolutionary%2C_Balkrishna_Chapekar.jpg/220px-Revolutionary%2C_Balkrishna_Chapekar.jpg|thumb| ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಚಾಪೇಕರ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Revolutionary%2C_Vasudeo_Chapekar.jpg/220px-Revolutionary%2C_Vasudeo_Chapekar.jpg|thumb| ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ವಾಸುದೇವ ಚಾಪೇಕರ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Chaphekar_Brother%27s.jpg/220px-Chaphekar_Brother%27s.jpg|thumb| ಪುಣೆಯ ಚಿಂಚ್‌ವಾಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರ ಪ್ರತಿಮೆ ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು: ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ (೨೫ ಜೂನ್ ೧೮೬೯ - ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೯೮), ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ (೧೮೭೩ - ೧೨ ಮೇ ೧೮೯೯, ಬಾಪುರರಾವ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ (೧೮೮೦ - ೮ ಮೇ ೧೮೯೯). ಪುಣೆಯ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಕಮಿಷನರ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಸಿ ರಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅವರು ನೇಮಿಸಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರಿಂದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡರು. ಮಹದೇವ ವಿನಾಯಕ್ ರಾನಡೆ ಕೂಡ ಈ ಹತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b3/Revolutionary_Mahadev_Ranade.jpg/220px-Revolutionary_Mahadev_Ranade.jpg|thumb| ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಮಹಾದೇವ ರಾನಡೆ ಸಹೋದರರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪುಣೆ ನಗರದ ಚಿಂಚ್‌ವಾಡ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕುಗ್ರಾಮವಾದ ಚಾಪಾಗೆ ಸೇರಿದವರು. ೧೮೯೬-೯೭ರಲ್ಲಿ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಭಾರತವನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರ್ಕಾರವು ವಿಶೇಷ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅವರ ಕಮಿಷನರ್ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿ ವಾಲ್ಟರ್ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರಾಂಡ್. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಪಡೆಗಳನ್ನು ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಲು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆದೇಶದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ರಾಂಡ್ ೮೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದನು - ಇವರು ಖಾಸಗಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ, ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು (ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಹೊರಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಿಬಿರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ನಗರದಿಂದ ಸಂಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪುಣೆಯ ಜನರು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ದೂರುಗಳನ್ನು ರಾಂಡ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ, ಪುಣೆಯ ಜನರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಲು, ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು ೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭ ರಂದು ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಅವರನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದರು.
೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭ ರಂದು, ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ವಜ್ರಮಹೋತ್ಸವದಂದು, ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆಯೆರ್ಸ್ಟ್ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು, ಆಯರ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಮತ್ತು ರಾಂಡ್ ಅವರು ಗಾಯಗಳಿಂದ ಜುಲೈ ೩ ರಂದು. ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರು ( ಮಹಾದೇವ್ ರಾನಡೆ ಮತ್ತು ಶಾಥೆ [ಮೊದಲ ಹೆಸರು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ]) ವಿವಿಧ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಇಬ್ಬರು ಮಾಹಿತಿದಾರರ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ ಆರೋಪ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲಾ ಮೂವರು ಸಹೋದರರನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಒಬ್ಬ ಸಹಚರನೊಂದಿಗೆ ಅದೇ ರೀತಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಬ್ಬನೊಂದಿಗೂ ಹಾಗೇ ವ್ಯವಹರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಶಾಲಾ ಬಾಲಕನಿಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಕುಟುಂಬದ ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/Residence_of_Chafekar_brothers_at_Chinchwad%2C_Pune.jpg/220px-Residence_of_Chafekar_brothers_at_Chinchwad%2C_Pune.jpg|thumb| ಚಿಂಚವಾಡ ಗಾಂವ್ ನಲ್ಲಿ ಚಾಪೇಕರ್ ವಾಸ ದಾಮೋದರ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಾಸುದೇವ ಚಾಪೇಕರ್ ಅವರು ಚಿಂಚ್‌ವಾಡ್‌ನಿಂದ ಬಂದವರು. ನಂತರ ಈಗಿನ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂದಿನ ಪೇಶ್ವೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪುಣೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವಹಳ್ಳಿಯಾಯಿತು. ಹಿರಿಯ ದಾಮೋದರ್, ೧೮೬೯ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಸಹೋದರರ ಅಜ್ಜ, ವಿನಾಯಕ್ ಚಾಪೇಕರ್, ಸಹೋದರರ ಪೋಷಕರು, ದ್ವಾರಕಾ ಮತ್ತು ಹರಿ ಮತ್ತು ಆರು ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ, ಇಬ್ಬರು ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಮತ್ತು ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರು ಅಜ್ಜಿಯರು. ದಾಮೋದರನ ಜನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿತ್ತು, ಮೊದಲು ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವಹಿವಾಟು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿನಾಯಕ್ ಚಾಪೇಕರ್ ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋಭಾವ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಅನೇಕ ವಿಫಲ ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ಯಮಗಳಿಂದ ಕುಟುಂಬವು ಕ್ರಮೇಣ ಬಡತನಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರ ಹರಿಯು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕುಟುಂಬವು ಇಬ್ಬರು ಸೇವಕರು ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಂಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಶಿಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿತು. ದಾಮೋದರ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಕನ ಮರಣವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಈ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಫಲವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಗೆ ಏರಿತು ಎಂದು ದಾಮೋದರ್ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ - ಗಂಗೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುವ, ಅದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ, ದಾನ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವ ಅವಕಾಶಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಅಜ್ಜನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹರಿ ಕೀರ್ತನಕಾರನ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅವನ ಜಾತಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ವಿನಾಯಕ ಹರಿ ಅವರ ಸಹೋದರರು ಸಹ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ತೊರೆದರು, ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು, ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ವಿನಾಯಕ್ ಚಾಪೇಕರ್ ಕೂಡ ಆಗಿನ ಮರಾಠಾ ರಾಜಧಾನಿಗಳಾದ ಇಂದೋರ್ ಮತ್ತು ಧಾರ್‌ಗೆ ಮನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಲ್ಬೋಧ್ ಮತ್ತು ಮೋದಿ ಹಸ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ತರುವಾಯ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಉಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಡ್ಡೆ ಹೊಂದಿದರು. ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಸಹ ಬಡತನವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಾರಿಟಿ ಅಡಿಗೆಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ತಾವೇ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c2/Hari_Vinayak_Chapekar%2C_the_father_of_the_revolutionary%2C_Chapekar_brothers.jpg/220px-Hari_Vinayak_Chapekar%2C_the_father_of_the_revolutionary%2C_Chapekar_brothers.jpg|thumb| ಹರಿ ವಿನಾಯಕ ಚಾಪೇಕರ್, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯ ತಂದೆ, ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಹದಿನಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಷಿಪ್ರಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ದಹನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹರಿ ವಿನಾಯಕ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಆಗ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪಾವತಿಸಲು ತುಂಬಾ ಬಡವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹರಿ ಚಾಪೇಕರ್ ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಸಾಯುವಾಗ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಹರಿಯ ಬಡತನವು ಅವನ ಹೆತ್ತವರು ಸತ್ತಾಗ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹರಿ ವಿನಾಯಕ್ ಅವರ ಸಹೋದರರು ಸಹ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದರು, ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು.
ತಮ್ಮ ಕೀರ್ತನಕಾರ ತಂದೆಯ ಬಳಿ ಬೆಳೆದವರು
ಹರಿ ವಿನಾಯಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನುತಾವೇ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೀರ್ತನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಮ್ಮಂತೆ ಮಾಡಲು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು.
ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರು. ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರು ಸ್ವಲ್ಪ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು, ಆದರೆ "ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರ ಜೊತೆ, ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು, ಪ್ರಯಾಣಿಸುವುದು, ಮಹಾನ್ ರಾಜಕುಮಾರರ ದರ್ಬಾರ್ಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಭೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು" ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಕೆಲವು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ", ಎಂದು ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ . ಹರಿ ವಿನಾಯಕ್, ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರ ತಂದೆ, ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಕಥೆಯನ್ನು, ಅನುವಾದಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೮೯೭ ರ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್
ಪುಣೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸೇನಾ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಗಮನಾರ್ಹ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೈನಿಕರು, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಕಾಲರಾ, ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್, ಸ್ಮಾಲ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಆವರ್ತಕ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ದುರಹಂಕಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಈ ಆರೋಗ್ಯ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೮೯೭ ರಲ್ಲಿ, ನಗರದಲ್ಲಿ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೭ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ರೂಢಿಗಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು (೬೫೭ ಸಾವುಗಳು ಅಥವಾ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೦.೬%), ಮತ್ತು ನಗರದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಓಡಿಹೋಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸೇವೆಗಳ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂಸಿ ರಾಂಡ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅವರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಕರೆತಂದರು. ಅವರು ಬಳಸಿದ ಭಾರೀ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಜನರ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬಲವಂತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿತ ಜನರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಅಗೆಯುವುದು, ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಬ್ಯಾಸಿಲಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಗ್ ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು ಮನೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗುವವರೆಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ಲೇಗ್‌ನಿಂದ ಬಲಿಯಾದ ಶಂಕಿತ ಶವಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಶೇಷ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸಮಿತಿಯು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದೇಶಗಳ ಅವಿಧೇಯತೆಯು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯವು ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೧೯ ರಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಒಟ್ಟು ಅಂದಾಜು ಪ್ಲೇಗ್ ಮರಣವು ೨೦೯೧ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಕ್ರಮಗಳು ಆಳವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ನಾಯಕ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ಕೇಸರಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಿಡಿಕಾರಿದರು. ೧೮೯೭ ರ ಜೂನ್ ೨೨ ರಂದು ರಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರಿಂದ ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಸಮಾಧಾನವು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಈ ಹತ್ಯೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ನೀತಿಗಳ ಮರು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದು ೧೯೦೬ ರಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಲಸಿಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ತಿಲಕ್ ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕ್ರಮಗಳ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ
ಪುಣೆ ಪ್ಲೇಗ್‌ನ ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, "ಪ್ಲೇಗ್ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೃಪ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯ ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅವಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ದೂರನ್ನು ತಮಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ"ಎಂದು ರಾಂಡ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ,. ಪ್ಲೇಗ್ ಡ್ಯೂಟಿಯಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಕಟ ನಿಗಾ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜನರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಗಣನೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ಲೇಗ್‌ಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಬರಿಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಶಿಬಿರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಪನಂಬಿಕೆ; ಮುಂದೆ, ಮನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಶವಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶೋಧಕ ತಂಡಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸುತ್ತಲೂ ಹೋಗುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಮಿಷನರಿ, ರೆವ್. ರಾಬರ್ಟ್ ಪಿ. ವೈಲ್ಡರ್, ಸಮಕಾಲೀನ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇ ಲೇಖನವು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬನಿಯಾಗಳು ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಿರಾಣಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಧಾನ್ಯದಿಂದ ಪ್ಲೇಗ್ ಉಂಟಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತರರು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಟಾರ್ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ರಾಣಿಯ ಶಾಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು.
ಮೇಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಖಾತೆಗಳು, ಇತರವುಗಳಲ್ಲಿ, ನರಸಿಂಹ ಚಿಂತಾಮನ್ ಕೇಳ್ಕರ್ ಅವರು ಮಿಲಿಟರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕವು ಮನೆ ಹುಡುಕಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಬಲವಂತದ ಅಂಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ದಡ್ಡತನವು ಜನರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು. ಪುನಾ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸೈನಿಕರನ್ನು ರಸ್ತಾ ಪೇತ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಥಳಿಸಲಾಯಿತು. "[ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು] ಅಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಅವಿವೇಕದ ಮೂಲಕ, ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕೋತಿ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ, ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬೆದರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮುಗ್ಧ ಜನರನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ, ಅವರನ್ನು ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಸಮರ್ಥನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜೇಬಿಗಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತ್ಯಾದಿ. "
ಅವರ ನಿಕಟವರ್ತಿ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: “ ಮೆಜೆಸ್ಟಿ ರಾಣಿ, ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪರಿಷತ್ತು, ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಭಾರತದ ಜನರ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಬಾರದು. . . . [ಟಿ] ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಆದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನವನ್ನು ರಾಂಡ್‌ನಂತಹ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ, ದಡ್ಡ ಮತ್ತು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ವಹಿಸಬಾರದು.
ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಸೈನಿಕರು ಪುಣೆಯ "ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಾರೆ" ಭಾರತೀಯರ ಭಾಷೆ, ಪದ್ಧತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಗೋಖಲೆ ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ರಾಂಡ್‌ನ ಮೇಲಿನ-ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಿರೋಧಾಭಾಸದಲ್ಲಿ - ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರ ಅತ್ಯಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವರದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಅವಮಾನದಿಂದ ಬದುಕುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವು ಪುಣೆ ಪ್ಲೇಗ್ ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ೧೮೯೭ ರಲ್ಲಿ ಪೂನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಿತ್ತು. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು, ಶ್ರೀ ರಾಂಡ್ ಎಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಿದರು.
ರಾಂಡ್ ಶೂಟಿಂಗ್
೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭ ರಂದು, ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ವಜ್ರ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ಅವರು ಜೂಬಿಲಿ ಆಚರಣೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಣಿಯ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಹೋದರರಾದ ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ ಅವರು ಗಣೇಶ್‌ಖಿಂದ್ ರಸ್ತೆಯ ಹಳದಿ ಬಂಗಲೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಿಸ್ತೂಲ್‌ನಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರು. ಅವರು ಗಣೇಶ್‌ಖಿಂದ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದರು. ರಾಂಡ್‌ನ ಗಾಡಿ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವರು ನೋಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರು ಖಚಿತವಾಗದೆ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಜೆ ೭:೦೦- ೭:೩೦ ಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗಿದನು ಮತ್ತು ಕತ್ತಲೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರು ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ದೀಪೋತ್ಸವಗಳು ಇದ್ದವು. ಅವರು ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗದಂತೆ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬಂಗಲೆಯ ಬಳಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೋರಿಯ ಕೆಳಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ, ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭವನದ ಗೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಂಡ್‌ನ ಗಾಡಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ೧೦ - ೧೫ ಹೆಜ್ಜೆ ಓಡಿತು. ಗಾಡಿ ಹಳದಿ ಬಂಗಲೆಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ದಾಮೋದರನು ದೂರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡನು ಮತ್ತು "ಗೊಂಡ್ಯಾ ಅಲಾ ರೇ" ಎಂದು ಕರೆದನು. ಇದು ಬಾಲಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ದಾಮೋದರ ಹರಿ ಗಾಡಿಯ ಫ್ಲಾಪ್ ಅನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ, ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಸುಮಾರು ದೂರದಿಂದ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು. ರಾಂಡ್ ಬದುಕುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರೂ ರಾಂಡ್‌ಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮೂಲತಃ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ ಹಿಂದೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ರಾಂಡ್‌ನ ಗಾಡಿ ಹೊರಳಿತು, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಪರಸ್ಪರ ಪಿಸುಗುಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನದಿಂದ., ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅವರಲ್ಲೊಬ್ಬನ ತಲೆಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ. ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆಯರ್ಸ್ಟ್, ಕೆಳಗಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಂಡ್‌ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಬೆಂಗಾವಲು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಿಧನರಾದರು. ರಾಂಡ್ ಅವರನ್ನು ಸ್ಯಾಸೂನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು, ೩ ಜುಲೈ ೧೮೯೭ ರಂದು ವಾವರ ಗಾಯ ತೀವ್ರವಾಯಿತು.
ದ್ರಾವಿಡ್ ಸಹೋದರರು ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿ ಮೇರೆಗೆ ದಾಮೋದರ್ ಹರಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ೮ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೯೭ ರಂದು ದಾಮೋದರ್ ಹರಿ ದಾಖಲಿಸಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ಲೇಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಹುಡುಕುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸೈನಿಕರು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು ಮುಂತಾದ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಚಾಪೇಕರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ ೩೦೨ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಿ, ೧೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೯೮ ರಂದು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ ತಲೆಮರೆಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ೧೮೯೯ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ನೇಹಿತನಿಂದ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು. ಪೊಲೀಸ್ ಮಾಹಿತಿದಾರರು: ದ್ರಾವಿಡ್ ಸಹೋದರರನ್ನು ವಾಸುದೇವ ಹರಿ, ಮಹದೇವ್ ವಿನಾಯಕ್ ರಾನಡೆ ಮತ್ತು ಖಂಡೋ ವಿಷ್ಣು ಸಾಠೆ ಅವರು ಹೊರಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಅದೇ ಸಂಜೆ ೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೯ ರಂದು ಪೊಲೀಸ್ ಮುಖ್ಯ ಪೇದೆ ರಾಮ ಪಾಂಡು ಅವರನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಬಳಿಕ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಚಾಪೇಕರ್ ಸಹೋದರರಾದ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ, ವಾಸುದೇವ ಹರಿ ಮತ್ತು ರಾನಡೆ ಅವರಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು, ವಾಸುದೇವ್ ಹರಿ: ೮ ಮೇ ೧೮೯೯, ಮಹಾದೇವ ವಿನಾಯಕ್ ರಾನಡೆ: ೧೦ ಮೇ ೧೮೯೯, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಹರಿ : ೧೨ ಮೇ ೧೮೯೯. ಸಾಠೆ, ಬಾಲಾಪರಾಧಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರಿಗೆ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಘಟನೆಯ ಕವರೇಜ್
೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮೯೭ ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನವು ದಾಮೋದರ್ ಚಾಪೇಕರ್ ಡೆಕ್ಕನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ೨೮, ಆಯರ್ಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ರಾಂಡ್ ಸ್ಲೇಯರ್‌ಗಳ ಬಂಧನವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಡೆಕ್ಕನಿ ಎಂಬುದು ದಾಮೋದರನ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ಹಾಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವನನ್ನು ವಕೀಲ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ದಿನಾಂಕ ೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೮೯೭, ಘಟನೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ದಾಮೋದರ್ ಚಾಪೇಕರ್ ಅವರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಕೀಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಲೇಖನವು ದಾಮೋದರ್‌ಗೆ ಶಿಮ್ಲಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಲೇಖನಗಳು ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾಳ ಪ್ರತಿಮೆಯ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಯನ್ನು ದಾಮೋದರ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ೨ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೮ ರಂದು, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ದಾಮೋದರನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ೧೩ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೯೯ ರ ಸಿಡ್ನಿ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್, ಪೂನಾ ಪ್ಲೇಗ್ ಕಮಿಷನರ್ ಮತ್ತು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಆಯರ್ಸ್ಟ್ ಅವರನ್ನು ಗುಂಡಿಕ್ಕಿ ಕೊಂದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ ದಾಮೋದರ್ ಹರಿಯ ಸಹೋದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದನೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಪೂನಾದ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ್ ಸಹೋದರರ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಶೂಟಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಾಪೇಕರ್ ಅವರು ದ್ರಾವಿಡರನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಾನಡೆ ಎಂಬ ಸಹಚರನನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಾಪೇಕರ್ ಮತ್ತು ರಾನಡೆಯ ಬಂಧನವನ್ನು ಸಹ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
೧೯೭೯ ರ ಭಾರತೀಯ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ, ೨೨ ಜೂನ್ ೧೮೯೭, ಹತ್ಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳು, ಕೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಾಪೇಕರ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ) ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರರ ಕುರಿತಾದ ಭಾರತೀಯ ವೆಬ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿ ಗೊಂಡ್ಯಾ ಅಲಾ ರೇ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಝೀ೫ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಸ. ಸ. ಮಾಳವಾಡ
ಜೀವನ
ಸ. ಸ ಮಾಳವಾಡರು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೆಣಸಗಿಯಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೪, ೧೯೧೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಸಂಗನ ಬಸಪ್ಪನವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಕಾಳಮ್ಮನವರು.
ಮಾಳವಾಡರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಗೋವನ ಕೊಪ್ಪ, ಗುಳೇದಗುಡ್ಡ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ, ವಿಜಾಪುರಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅವರು ಎಂ. ಎ ಪದವೀಧರರಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಕಾಲ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೊಡುಗೆ
ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ, ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆವಿಗೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮಾಳವಾಡರು  ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಯು.ಜಿ.ಸಿ. ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕ ರಚನಾ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಿಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
‘ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ-ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದರ್ಶನ’ ಮಾಳವಾಡರ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕೃತಿ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾಲೋಚನೆ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಪಂಚ, ಹರಿಹರನ ರಗಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ದರ್ಶನ, ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಚಿತ್ರಣ, ಕವೀಂದ್ರ ರವೀಂದ್ರರು, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗಮ, ಷಡಕ್ಷರಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ದೃಷ್ಟಿ, ಹರಿಹರ-ರಾಘವಾಂಕರು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಮರ್ಶಾ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಮಾಳವಾಡರ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಗದ್ಯಮಾಲೆ, ರಾಘವಾಂಕ ಚರಿತ್ರೆ, ಶ್ರೀ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನ ಸಂಗ್ರಹ, ಕಾವ್ಯ ಪದ ಮಂಜರಿ ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕಾಲವಾಹಿನಿ, ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ನಾಲ್ಕು ಭಾಷಣಗಳು, ಸುವಿಚಾರ ಸಂಗಮ ಮುಂತಾದವು ಮಾಳವಾಡರ ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹಗಳು. ಪಯಣದ ಕತೆ, ಸಂಚಾರ ಸಂಗಮ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳು. ಸ್ವಾದಿ ಅರಸು ಮನೆತನ, ಉತ್ತಂಗಿ ಚನ್ನಪ್ಪ, ಮಧುರ ಚೆನ್ನ, ಬಸವಣ್ಣನವರು, ನಾಗ ಮಹಾಶಯ, ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫರು ಮುಂತಾದವು ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು. ಹಳ್ಳಿಯ ಹುಡುಗ, ದಾರಿ ಸಾಗಿದೆ ಅವರ ಆತ್ಮಕೃತಿಗಳು. ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ ವ್ಯಾಸಂಗ. ಹೀಗೆ ಅವರು 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮಾಳವಾಡರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ದೆಸೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮಂಗ ಮಠ ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ಮಾಳವಾಡರ ಪತ್ನಿ ಶಾಂತಾದೇವಿ ಮಾಳವಾಡ ಅವರು ಸಹಾ ಕನ್ನಡ ನಾಡು, ನುಡಿ, ಭಾಷೆ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಸ. ಸ. ಮಾಳವಾಡರಿಗೆ ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.
ವಿದಾಯ
ಪ್ರೊ. ಮಾಳವಾಡರು ಆಗಸ್ಟ್ ೩೦, ೧೯೮೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರರು.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವರ್ಗ: ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಪರಿಚಯ
ಈ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತೀನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಲಾಭಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ಪೂರೈಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ, ಆದುದರಿಂದ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಹಣಹೂಡಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದರೆ, ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ತಾನು ಪಡೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಅದರ ತತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು. ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ. ಏಕೆಂದರೆ, ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಗಾದರು ಅದಕ್ಕೆ ಬರುವ ಸೀಮಿತ ಹಣವನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅರಿವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉನ್ನತ ಆಡಳಿತಮಂಡಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟದ್ದು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಊಹಿಸಿ ನಂತರ ಈ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಂಚಬಹುದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಯೋಜನೆಯು ಧೀರ್ಘಾವಧಿ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪಾವಧಿಗಳಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಧ್ಯೇಯಗಳು
ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ, ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಲಾಭಗರಿಷ್ಟೀಕರಣ ಹಾಗು ಸಂಪತ್ತುಗರಿಷ್ಟೀಕರಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು.
ಲಾಭಗರಿಷ್ಟೀಕರಣ
ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಇದನ್ನು ಲಾಭಗರಿಷ್ಟೀಕರಣ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉದ್ಯಮವಾದರು ಅದರ ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಪತ್ತುಗರಿಷ್ಟೀಕರಣ
ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಷೇರುದಾರರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಶ್ರಮಪಡುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಪತ್ತುಗರಿಷ್ಟೀಕರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವುದು
ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ತನ್ನ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಬಂಡವಾಳದ ಅತ್ಯಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಇದು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ವೆಚ್ಚ, ಲಾಭ, ಹಾಗು ಉದ್ಯಮದ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅಂದಾಜು ಆ ಉದ್ಯಮದ ಲಾಭವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂತಿರಬೇಕು.
ಬಂಡವಾಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಿರ್ಣಯ
ಬಂಡವಾಳ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ನಂತರ ಮುಂದೆ ಅದರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಹಾಗು ಧೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಾಲಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಹೊರಗಿನಿಂದ ತರಿಸಬೇಕೆ ಬೇಡವೇ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಮೂಲ ಹಣದ ಆಯ್ಕೆ
ಮತ್ತಷ್ಟು ಹಣವೇನಾದರು ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಉದ್ಯಮದ ಮುಂದಿರುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ಈ ಮೇಲಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಉದ್ಯಮದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹಣ ಹೂಡುವುದು
ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ಹಾಗು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಲಾಭತರುವ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡು ಹಣಹೂಡತಕ್ಕದ್ದು.
ಹಣದ ಬಳಕೆ
ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದಾದ ಹಣದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೂಲಿ ಹಾಗು ಸಂಬಳಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದು, ನೀರು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ವೆಚ್ಚ ಹೀಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳು.
ಹಣಕಾಸಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಒಂದು ಉದ್ಯಮದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಯೋಜನೆ, ಸಂಗ್ರಹ, ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲದೆ ಅದರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೂ ಸಹ ಗಮನ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಪಾತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಹಣಕಾಸು ಮುಂದಾಲೋಚನೆ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಲಾಭ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು.
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾ
(೧, ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೩೦ - ೧೪, ಎಪ್ರಿಲ್, ೨೦೧೩) ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಯಶಸ್ವಿ ಭಾರತೀಯ ಬಹು-ಕೈಗಾರಿಕಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ,'ಆರ್.ಪಿ.ಜ಼ಿ.ಸಮೂಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಕ ಚೇರ್ಮನ್ ಎಮಿರಿಟಸ್,' ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾ', 'ಕೇಶವ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ'ರವರ ಹಿರಿಯ ಮಗನಾಗಿ 'ಸನ್.೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿಜನಿಸಿದರು.ಗೋಯೆಂಕಾರವರ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು. ಈ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಜನ, 'ಉದ್ಯಮ ಖರೀದಿ ನಿಪುಣ' ಎಂದು ಕರೆದರು. 'ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾ', ಕೊಲ್ಕೊತ್ತಾ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಅಜ್ಜ,'ಸರ್.ಬದರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ', ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ 'ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದ,(ಇಂದಿನ'ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ) 'ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಛೇರ್ಮನ್' ಆಗಿ ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರು, 'ಜಗದೀಶ್ ಪ್ರಸಾದ್' ಮತ್ತು 'ಗೌರಿ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ','ಕೇಶವ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ' ರವರ ಮರಣಾನಂತರ ಅವರ ಕಂಪೆನಿಗಳ 'ಕಾರೋಭಾರ್' ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.'ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾ 'ಎಂದು ಗೆಳೆಯರಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ 'ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ',ಸನ್.೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ 'ಆರ್.ಪಿ.ಜ಼ಿ.ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಸೆಸ್' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ಅತಿ ಪುರಾತನ 'ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ 'ಇತಿಹಾಸ ವಿಷಯ' ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಅಮೇರಿಕಾದ 'ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿ.ವಿ' ಯಲ್ಲಿ 'ಮ್ಯಾನೆಜ್ಮೆಂಟ್ ಪದವಿ' ಗಳಿಸಿದರು. 'ಫಿಕ್ಕಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾರವರು, ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿ, 'ಜ್ಯೋತಿ ಬಸು'ರವರ ನಿಕಟವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸನ್. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ 'ಆರ್.ಪಿ.ಜಿ.ಎಂಟರ್ ಪ್ರೈಸೆಸ್' ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಫಿಲಿಪ್ಸ್ ಕಾರ್ಬನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ಏಶಿಯನ್ ಕೇಬಲ್ಸ್ 'ಅಗರ್ ಪಾರಾ ಜ್ಯೂಟ್ ಮಿಲ್ಸ್', ಮತ್ತು 'ಮರ್ಫಿ-ಇಂಡಿಯಾ' ಸೇರಿವೆ. ಈ ಉದ್ಯಮಗಳ ವ್ಯವಹಾರ ಧನ, ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಇರುವ ಮತ್ತಿತರ ಕಂಪೆನಿಗಳು, 'ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಿ.ಇ.ಎಸ್.ಸಿ', 'ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ-ಸಾರೆಗಮ', ಮತ್ತು 'ಸಿಯೆಟ್ ಟೈರ್ಸ್' ಮೊದಲಾದವುಗಳು.
ನಿಧನ
೮೩ ವರ್ಷದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ. 'ರಾಮ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಗೋಯೆಂಕಾ', ಕೆಲಕಾಲ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ನರಳಿದರು. ಸನ್.೨೦೧೩ ರ, ಏಪ್ರಿಲ್, ೧೪ ರ,ರವಿವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆರ್.ಪಿ.ಗೋಯೆಂಕಾ, 'ಹರ್ಷವರ್ಧನ್', 'ಸಂಜೀವ್' ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು, ಮತ್ತು 'ಪತ್ನಿ ಸುಶೀಲಾ'ರವರನ್ನು ಅಗಲಿ ತೆರಳಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಗ : ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಉದ್ಯಮಿ
ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್
ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಆಟವನ್ನು ಮೂಲತಹ ಅಮೆರಿಕ ನಾಡಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗಿದ್ದು ಈಗಲು ಸಹ ಇದನ್ನು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಎಂಬ ಆಟವನ್ನು ಆಡುವ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಬ್ಬರ್ ಚೆಂಡು ಹಾಗು ಉದ್ದವಾದ ಹಿಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಲನ್ನು ಬಳಿಸಲಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು " ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿ " ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಟವನ್ನು ಯಾವ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಟವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೋಹಾಕ್ ಎಂಬ ಭಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವನ್ನು " ಟೀವಾರಥೊನ್ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುರುಶರ ಆಟ ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಂಪರ್ಕದ ಅವಕಾಶ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಪುರುಶರ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ರಕ್ಶಣಾತ್ಮಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಶಿರಸ್ತ್ರಾಣ ಹಾಗು ತೋಲಳು ಬಂಧಗಳ ಬಳಕೆ ಪುರುಶರ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇತರ್ ಆಟಗಾರರ ಮ್ಯೈ ಮುಟ್ಟುವುದು ನಿಶಿದ್ಡ. ಆಟದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವಿರೋಧ ತಂಡದ ಗುರಿಗಂಬದೊಳಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು. ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗು ತಂಡದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
೧೧೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಜನರು ಈ ಆಟವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಊಹೆ ಇದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಎಂಬ ಆಟ ನೆಲೆಯೂರಿತ್ತು. ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ಆಟವನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದವರು ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಮಿಶಿನರಿಗಳು. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಈಗಿನವರೆಗು ಬಹಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಕೆನಡಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮೊದಲ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಶ್ಟು ಉದ್ದವಾದ ಮ್ಯೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ಥದ ವರೆಗೂ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಟವು ಯುದ್ಧದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು ಸ್ರುಶ್ಟಿಕರ್ತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬುಡಕಟ್ಟ್ಟಿನವರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬಹಳಾ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ತಮ್ಮದೇಯಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವನೆ ಹಾಗು ಯುದ್ಧದ ಚೇತನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಾಗು ತಮ್ಮ ಜನರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗು ವೈಭವಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲೂ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಆಟ ಆಡುವುದರ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಕೆನಡಾ ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಗಳ ನಡುವೆ ಪಂದ್ಯಗಳೂ ಸಹ ಶುರುವಾದವು. ೧೯೦೪ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗು ೧೯೦೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಆಟ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು. ೧೯೨೮ ಹಾಗು ೧೯೩೨ ನೇ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಡೆಯುವ ಮುನ್ನ ಒಣ್ದು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ನದಡೆಸಿ ಯಾವ ತಂಡ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಆ ತಂಡ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಪಂದ್ಯ ನಡೆದಾಗ " ಜಾನ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ಬ್ಲು ಜೇಸ್" ಅಥವ " ಬಾಲ್ಟಿಮೊರ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ " ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೦೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕೇವಲ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಆದರೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಪಸರಿಸಿತು.
ಮಹಿಳೆಯರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್
ಮಹಿಳೆಯರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಹಾಗು ಪುರುಶರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ನ ನಡುವೆ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು ಹಾಗು ಆಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟ ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಬಳಾಕೆಯಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಇನ್ನಿತರ ಯಾವುದೇ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಳಕೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರುಶರ ಆಟದಲ್ಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಆಟವಾಡಿದ್ದು ಸ್ಕಾಟ್ಲಾಂಡ್ ನಾಡಿನ ಸಂತ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ.ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವನ್ನು ಆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನೌ ನೋಡಿ ತಮ್ಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ರೀಡಾ ತಂಡ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಶಾಲೆಯದಾಗಿತ್ತು.೧೯೨೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಶರು ಹಾಗು ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ನಿಯಮಗಳೂ ಸಹ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದವು, ಇಶ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ರಕ್ಶಣಾತ್ಮಕ ಉಪಕರಣದ ಬಳಕೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರ ಆಟದ ಪ್ರತಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ೧೨ ಜನ ಆಟಗಾರರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೪ ಜನ ' ಡಿಫ಼ೆನ್ಸ್ ' ಆಟಗಾರರು, ೩ ಜನ ಕ್ಶೇತ್ರ ರಕ್ಶಣೆಗಾರರು , ೪ ಜನ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿ ಗುರಿ ತಲುಪಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗೋಲ್ ಕೀಪರ್. ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರರು ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲೇಬೇಕೆಂಬ ಅಪ್ಪಣೆಯಿದೆ. ಗುರಿಯ ಸುತ್ತ ಒಂದು ವೃತ್ತವಿದ್ದು ಅದರೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರತಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವಹಾಗಿಲ್ಲ. ಮಹಿಳೆಯರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಾಲ್ಲೂ ಸಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೂರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಾದ ಜರ್ಮನಿ ಹಾಗು ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲೂ ಕೂಡ ೨೧ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಹೊಸ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೯೩ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು, ೨೦೦೩ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾ ಕೂಡ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತು. ೨೦೦೫ ರ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಗೆದ್ದ ದೇಶ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ,೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ. ಮುಂದಿನ ಬಾರಿಯ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ೨೦೧೭ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಮೈದಾನದ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್
ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೈದಾನದ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಟ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಂಡದಲ್ಲೂ ಹತ್ತು ಜನ ಆಟಗಾರರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಜನ ಮಧ್ಯ ಆಟಗಾರರು, ಮೂರು ರಕ್ಶಣೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಗೋಲ್ಕೀಪರ್ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆಟಗಾರನೂ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿ (ಕ್ರೊಸ್ಸ್) ಹಿಡಿದು ಚಂಡನ್ನು ವಿರೋಧ ತಂಡದ ಗೋಲ್ ಅತ್ತ ಸಾಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಇಂಚರಿಂದ(೧ ಮೀಟರ್) ೪೨ ಇಂಚರಷ್ಟು (೧.೧ ಮೀಟರ್) ಉದ್ದ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಆಟಗಾರರು ಅಥವಾ ಆಕ್ರಮಣ ಆಟಗಾರರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತರೆ. ದೊಡ್ಡ ಕ್ರೊಸ್ ಕಡ್ಡಿ ಯನ್ನು, ತಂಡದ ನಾಲ್ಕು ಆಟಗಾರರು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇದು ೫೨ ಇಂಚರಿಂದ (೧.೩ ಮೀಟರ್) ಸುಮಾರು ೭೨ ಇಂಚರಷ್ಟು ( ೧.೮ ಮೀಟರ್ ) ಉದ್ದ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವವರು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಆಟಗಾರರು ಹಿಡಿದು ಆಟಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿಯ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಅಳತೆ ೬.೫ ಇಂಚು (೦.೭೫ ಮೇಟರ್) ಇರುತ್ತದೆ.ಕಾಲೆಜು ಮಟ್ಟದ ಆಟಗಾರರ ಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿಯು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ೩ ಇಂಚು ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯ ಮಟ್ಟಿನ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಕಡ್ಡಿಯ ಅಳತೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಚ್ಂಡು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಡ್ಡಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಬೇಕು. ತಂಡದ ಗೋಲ್ ಕೇಪರ್ ನ ಬಳಿ ಇರುವಂತಹ ಕಡ್ಡಿ ೪೦ ಇಂಚರಿಂದ (೧ ಮೇಟರ್) ೭೨ ಇಂಚರಷ್ಟು (೧.೮ ಮೀಟರ್) ಉದ್ದ ಇದ್ದು ಅದರ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ೧೨ ಇಂಚು (೦.೩ ಮೀಟರ್) ಅಗಲ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇರೆ ಆಟಗಾರರ ಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಕಡ್ಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿದ್ದು ಆಹ್ರಮಣ ಆಟಾಗಾರರು ಚಂಡನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಟದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಯಾರ್ಡ್ಸ್ (೧೦೦ ಮೀಟರ್) ಉದ್ದವಿದ್ದು ೬೦ ಯಾರ್ಡ್ಸ್ (೫೫ ಮೀಟರ್) ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ. ಗೋಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಗಳು ೬ ಅಡಿ ಉದ್ದ(೧.೮ ಮೀಟರ್) ಮತ್ತು ೬ ಅಡಿ ಅಗಲವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೋಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಒಂದು ವ್ರುತ್ತಾಕಾರದ ಗೆರೆಯೊಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಸದ ಅಳತೆ ೧೮ ಅಡಿ (೫.೫ ಮೀಟರ್). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸುತ್ತ "ತಡೆಹಿಡಿಯುವ ಬಾಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಕಾರದ ಗೆರೆ ಹಾಕಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಚಂಡು ಗೋಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ಆಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮುಖಾ ಮುಖಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತರೆ. ಈ ಮುಖಾ ಮುಖಿಯ ನಡುವೆ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕಡ್ಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಸಮತಲವಾಗಿ ಚಂಡಿನ ಪಕ್ಕ ಇಟ್ಟು, ಕಡ್ಡಿಯು ಮಧ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗೆರೆಯತ್ತ ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖಾ ಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಆಟಾಗಾರರು ಚಂಡನ್ನು ವಷ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ತಂಡದ ಆಟಾಗಾರರಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಆಟಗಾರರು ತಡೆ ಹಿಡಿಯುವ ಗೆರೆಯನ್ನು ದಾಟುವಹಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವ ಆಟಗಾರನಾದರು ಚಂಡನ್ನು ಮಧ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ ಅಥವಾ ಚಂಡು ಆಟಗಾರರು ಹೊಡೆದ ಮೇಲೆ ತಡೆ ಹಿಡಿಯುವ ಗೆರೆ ದಾಟಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣಾ ಆಟಾಗಾರರು ಗೆರೆ ದಾಟಬಹುದು. ಆಟಗಾರರು ಚಂಡನ್ನು ಹೊಡೆದಾಗ ಅದು ಆಟದ ಕ್ಷೇತ್ರದ್ದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದರೆ, ಚಂಡನ್ನು ವಿರೋಧ ತಂಡಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಆಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತರೆ.
ಆಟದ ನಡುವೆ ತಂಡಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು "ಆನ್ ದ ಫ಼ೈ" ಬದಲಾವಣೆ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಟಗಾರರ ಬದಲಾವಣೆಯು ಗೊತ್ತುಪದಿಸಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಟವಾಡುವಾಗ ಬಹುತೇಕ ಪೆನಾಲ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧಿ ಆಟಗಾರನನ್ನು ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಯೆರಡೂ ತಂಡಗಳ ಬೆಂಚುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧಿ ಆಟಗಾರನ ತಂಡವು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯವರೆಗೂ ಆ ಆಟಗಾರನಿಲ್ಲದೆ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೊಗ ಬೇಕು. ಈ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಟದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪೆನಾಲ್ಟಿಗಳು ತಪ್ಪಾಟದ ಆಟಗಾರನ ವಿರೋಧ ತಂಡವು ಗೋಲ್ ಹೊಡೆದ ಮೇಲೆ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಟೆನ್ಕ್ಕಿಕಲ್ ಫೌಲ್ ಗಳಾದ ಒಫ಼್ ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಚಂಡು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ೩೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳಶ್ಟು ಆಟಗಾರನ ನಿಲಂಬನಕ್ಕೆ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಫ಼ೌಲ್ ಗಳಿಗೆ ೧ ನಿಮಿಶದ ಪೆನಾಲ್ಟಿಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಂಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಟದ ತೀವ್ರತೆಗೆ ೩ ನಿಮಿಶದ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಕೂಡ ಸಿಗಬಹುದು. ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಆಡುತ್ತಿರುವ ತಂಡವನ್ನು "ಮ್ಯಾನ್ ಡೌನ್" ಎಂದು ಹಾಗು ಬೆರೇ ತಂಡವನ್ನು "ಮ್ಯಾನ್ ಅಪ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಾಗ, ತಂಡವು ಹಲವಾರು ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಆಟದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸಿ ಆಕ್ರಮಣ ಹಾಗು ರಕ್ಷಣಾ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುದುಕುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೭ ಜನರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಟಗಾರರು (೩ ಮಧ್ಯ ಆಟಗಾರರು/ ೩ ರಕ್ಷಣಕಾರರು/ ೧ ಗೋಲ್ ಕೀಪರ್) ಇದ್ದು ಅಥವಾ ೬ ಜನ ಆಟಗಾರರು ಒಂದೇ ತಂಡದವರಾಗಿದ್ದು (೩ ಆಕ್ರಮಣ ಆಟಗಾರರು/ ೩ ಮಧ್ಯ ಆಟಗಾರರು) ಆಕ್ರಮಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಒಫ಼್ ಸೈಡ್ ಫೌಲ್ ಯನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ೩೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ವಲಯಗಳು ಮಧ್ಯ ಕ್ಷೆತ್ರದ ಗೆರೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ೧೯೦೪ ಹಾಗು ೧೯೦೮ ಸಮ್ಮರ್ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪದಕ ಗಳಿಸುವಂತಹ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅದು ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶ ಕ್ರೀಡೆಗಯಾಗಿ ೧೯೨೮, ೧೯೨೮ ಮತ್ತು ೧೯೪೮ ಸಮ್ಮರ್ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಯಾಗಿತ್ತು. ಪುರುಷರ ವೃತ್ತಿಪರ ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ  ಮೈದಾನದ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಆಟದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ತಂಡಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಗಳು ೬೦ ಸೆಕೆಂಡ್ ಗಳ "ಶಾಟ್ ಕ್ಲಾಕ್" ಮತ್ತು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪರಿಧಿಯಿಂದ ಗೋಲ್ ಹೊಡೆದರೆ ೨ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಇಎಸ್ ಪ್ ಎನ್ ಚಾನೆಲ್ ಮೇಜರ್ ಲೀಗ್ ಲಕ್ರೊಸ್ಸ್ ವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿ ಅದರೊಂದಿಗೆ ೧೦ ವರ್ಷದ ದೂರದರ್ಷನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖನ
https://en.wikipedia.org/wiki/Lacrosse
ವರ್ಗ:ಆಟಗಳು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳುಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಲಾಭವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆದಿರುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಒಂದು. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಖಾಸಗೀ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟೇನೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲದ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಾಧಾರಣಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಪದ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಹುರೂಪದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದರೆ ಇದನ್ನು ದೇಶೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಎಂದೂ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು ಮೂರು ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು: 1. ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುವಾಗಿರಬಹುದು. 2. ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯರಹದಾರಿಗಳ (ಪೇಟೆಂಟ್ ಲೈಸೆನ್ಸ) ಮುಖಾಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳವಾಗಿರಬಹುದು. 3. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಪೈಪೋಟಿದಾರರನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿರಬಹುದು.
ಪ್ರಾರಂಭ
ಕಾರ್ಟೆಲ್ಗಳು ಆರಂಭವಾದುದು 1870ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ. ಜರ್ಮನಿ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳ ತವರು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇವು ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು ಅನಂತರ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೂ ಹರಡಿದುವು.
ವಿಧಗಳು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ : 1. ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ : ಇವು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೇರಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಲಾಭಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಮಾವಧಿಗೊಳಿಸಲು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಂಥವು. 2. ಕಡ್ಡಾಯ : ಇವು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಇಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. 1934 ರ ಅನಂತರ ಜರ್ಮನಿ, ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಾಗಿದ್ದುವು.
ಅಗತ್ಯತೆ
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು. ಯುದ್ಧಕಾಲದ ಅಧಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಆದ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ತೊಡಕುಗಳು, 1930ರ ದಶಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತ - ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾದುವು. ಕಾರಣಗಳೇನೇ ಇರಲಿ, ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಉದ್ದೇಶ ಒಂದೇ. ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಲಾಭಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಮಾವಧಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸುವುದು: ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವುಳ್ಳ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಉದ್ದೇಶಿಸುವಂತೆ ಪೈಪೋಟಿ ಇರುವಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ಇಳಿದು ಲಾಭಗಳಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಇವು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ತಂತ್ರಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ವಿರೋಧ
ಈ ತಂತ್ರಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿದುದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳ ಸ್ವಚ್ಛಂದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿತ್ತು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೊತ್ತ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ವಿರೂಪವೂ ಆಯಿತು. ಉತ್ಪಾದನಾ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಬರುವುದು ತಪ್ಪಿತು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ಗುರಿಯಾದುವು. ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಾದಕ್ಕೆ ಹಲವರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಅವುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಅವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಬೆಲೆ ಸಮರವನ್ನೂ ಘಾತುಕ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನೂ ತಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಬಾರದೆಂಬ ವಾದವೂ ಹುಟ್ಟಿತು. ಈ ಎರಡು ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳೊಡನೆ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಗಬೇಕೆಂಬ ಮಧ್ಯಮಾರ್ಗ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಅನೇಕರ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು. ಅತಿ ಪೈಪೋಟಿ ಇಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಎಷ್ಟು ಆವಶ್ಯಕವೊ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಪೈಪೋಟಿಯಾದರೂ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಆವಶ್ಯಕ. ಅಂದಮೇಲೆ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಬದಲು ಕೆಲವು ಹತೋಟಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಅವು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹವಾನಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವಂಥ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಟೆಲ್ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಟೆಲ್ಲುಗಳು ನಿರಾತಂಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡುವುವೆಂದೂ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಇಡಬೇಕೆಂಬುದೂ ಸರ್ವವಿದಿತವಾಯಿತು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿ
ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಪೂರಿತ ಕಣಗಳ (ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ) ವೃತ್ತಾಕಾರದ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಆಯಸ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇವು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಪೂರಿತ ಕಣಗಳಾಗಿವೆ. ಭೂಮಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಸಮನಾಗಿ ಆವರಿಸಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಒತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಮೂರರಷ್ಟು ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಚಾಪ್‌ಮನ್‌-ಫೆರಾರೊ ಕ್ಯಾವಿಟಿ ಎನ್ನುವ ಕುಳಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಪೂರಿತ ಕಣಗಳು ರಚಿಸುವ ಬಾಹ್ಯ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣದ ಆಂತರಿಕ ಪಟ್ಟಿ ಎಂದು ಎರಡು ವಿವಿಧ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಇತರ ಆಲ್ಫ ಕಣಗಳಂತಹ ಇತರ ಬಿಂದು(ನೂಕ್ಲಿಯೈ)ಗಳನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಧ್ರುವದ ಅರುಣೋದಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಣಗಳು ಮೇಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿದೀಪಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಆವಿಷ್ಕಾರ
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗದ ಮೊದಲು ವಿದ್ಯುತ್‌ಪೂರಿತ ಕಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದವರು ಕ್ರಿಸ್ಟೈನ್ ಬಿರ್ಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಟಾರ್ಮರ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಲಾಸ್ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫಿಲೊಸ್. ಪಟ್ಟಿಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ ೧ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ ೩ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ೧೯೫೮ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡಾ.ಜೇಮ್ಸ್ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್‌ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಯೋವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾದ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ ೪, ಪಯೋನಿಯರ್ ೩ ಮತ್ತು ಲೂನಾ ೧ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಮುಂಬರುವ ನಾಸಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿ ಚಂಡಮಾರುತ ಅಧ್ಯಯನಗಳು (ಆರ್‌ಬಿಎಸ್‌ಪಿ),ಮುಂದುವರೆದವು ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ (ಊಹಿಸುವಷ್ಟು) ಹೇಗೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಮತ್ತು ಅಯಾನುಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅಥವಾ ಸೌರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸೌರ ಮಾರುತದಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತಾರೆ.
ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವಂತಹ ಕಾಂತೀಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಗ್ರಹ ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾನ್ ಅಲೆನ್ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿಗಳುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ಇಂತಹ ವಿಕಿರಣ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ವೋಯೇಜರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು (ವೋಯೇಜರ್ ೨ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಯುರೆನಸ್ ಮತ್ತು ನೆಫ್ಚೂನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಮಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.