ಭೌಗೋಳಿಕ_ನಕ್ಷೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಪೂ.500ರಲ್ಲಿ ಮಿಲೆಟಸ್ ನಗರದ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೆಕ್ಟಾಸ್ ಭೂಮಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿದ್ದು ಸಾಗರಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶ ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದೂ ತೋರಿಸುವ ಭೂಪಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದ. ಕ್ರಿ.ಪೂ.600ರಲ್ಲಿ ಮಿಲೆಟಸ್‍ನ ಅನಾಕ್ಸಿಮ್ಯಾಂಡರ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಭೂಪಟ ರಚಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಹೆರೊಡೋಟಸ್ ನವೀಕರಿಸಿದ. ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೆ ಭೂಮಿ ಗೋಳಾಕಾರವಾಗಿದೆಯೆಂಬ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಪೈಥಾಗೊರಸ್ ಪಂಥೀಯರು ಹರಡಿದಂತೆ ಖಗೋಳತಜ್ಞರು ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ ನಿಯಮಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹುಡುಕತೊಡಗಿದರು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎರಟೋಸ್ತನೀಸ್ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಅಕ್ಷಾಂಶ ರೇಖಾಂಶ ಉಳ್ಳ ಪ್ರಪಂಚದ ಭೂಪಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಹಿಪೊಕ್ರಸ್ ನವೀಕರಿಸಿ 360(ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಭೂಪಟ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಹಾಕಿದ. ಮುಂದೆ ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಟಾಲಮಿ ತನ್ನ ಭೂಪಟರಚನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಕ್ಲಾಡಿಯಸ್ ಟಾಲಮಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ಭೂಪಟರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವನ್ನೇರಿತು. ಈತ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಟು ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಬರೆದ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭೂಪಟಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಭೂಪಟವನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ.400ರಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹಲವಾರು ಶತಮಾನ ಪರ್ಯಂತ ಭೂಪಟ ರಚನಾಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಭೂಪಟಗಳ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಕಾರ್ಯಮಾತ್ರ ಚುರುಕಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತೇ ವಿನಾ ಭೂಪಟಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಭೂಪಟಗಳಲ್ಲೂ ಜೆರುಸಲೇಮ್ ಮದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಪ್ಯಾಲಸ್ಟೈನ್ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಟಾಲಮಿಯ ಬರೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಅರಬರು ಈತನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅರಬ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದರು. ಅರಬ್ ಲೇಖಕರಾದ ವಸೂಧಿ ಇದ್ರಿಸಿ ಮೊದಲಾದವರು ಟಾಲಮಿ ರಚಿಸಿದ ಭೂಪಟದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಪಟದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅರಬ್ ನಾವಿಕರಿಂದ ದೊರೆತ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದ್ರಿಸಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಭೂಪಟವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಎಲ್ಲ ಭೂಪಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರುವಂತೆ ಇವನ ಭೂಪಟದಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣದ ದಿಕ್ಕು ಭೂಪಟದ ಮೇಲ್ಛಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅರಬರು ಭೂ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಚಿಹ್ನೆ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಷ್ಟಾದಾಗ್ಯೂ ಭೂಪಟರಚನಾಸಮಸ್ಯೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿದಿರಲಿಲ್ಲ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಭೂಪಟಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗತೊಡಗಿದುವು. ಇವು ನಾವಿಕರ ದಿಕ್ಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಸಮುದ್ರಪಟಗಳು. ಇವನ್ನು ಪೋರ್ಟೊಲಾನ್ (ನಾವಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಬರೆಹ) ಸಮುದ್ರಪಟಗಳೆಂದು ಬರೆದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದಿಂದಲೂ ದ್ವೀಪ ನದಿಗಳನ್ನು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಿಂದಲೂ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಗೋಳಾಕೃತಿಯನ್ನೂ ರೇಖಾಂಶ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಕಡೆಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಹೆಸರಾಂತ ಭೂಪಟರಚನಾಕಾರವಾದ ಕ್ಯಾಟಲಾನ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಭೂಪಟವನ್ನು ತನ್ನ ಭೂಪಟ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಆ ತನಕವೂ ಇದ್ದ ಪ್ರಪಂಚದ ಆಕಾರ ಭಾವನೆಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಹೊಸರೀತಿಯ ಭೂಪಟಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಅಂದಿನ ಯೂರೋಪ್ ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತಗೊಂಡಿತೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಪಟಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿ ಬಹಳ ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡು ಭೂಪಟ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅನೇಕ ಪಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ಆಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭೂಪಟಗಳಲ್ಲಿಯ ದೋಷಪರಿಹರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲೆ ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥದ ಮುದ್ರಣದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಪಟಗಳನ್ನು ತಾಮ್ರ ಪಟಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಲೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ ಭೂಪಟಗಳೊಡನೆ ಮುದ್ರಣವಾಯಿತು. ಇವು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣವಾದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಭೂಪಟಗಳೆನಿಸಿದುವು. ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಪಟ ಮರುಮುದ್ರಣಕಾರ್ಯ ಹೊಸ ಭೂಪಟಗಳ ರಚನೆಗೆ ನವ ಚೇತನ ನೀಡಿತು. ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಭೂಪಟ ರಚನಾಕಾರರು ಟಾಲಮಿಯ ಭೂಪಟವನ್ನು ಪ್ರತಿಲಿಪಿ ಮಾಡದೆ ಅದನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾದರು. ನವೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ವೈe್ಞÁನಿಕ ರೀತಿಯ ಭೂಪಟ ರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಬುನಾದಿಯಾಯಿತು.