cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನಮಸ್ತೇ ಮೇಡಮ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್
thumb|ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್
ಗ್ರೆಗರ್ ಜೋಹಾನ್ ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ೧೮೬೫-೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಮೂರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮರು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ಈ ಮೂರು ತತ್ವಹಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿವಾದ ಶೃಷ್ಠಿ ಮಾಡಿತು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ, ಥಾಮಸ್ಸ್ ಮಾರ್ಗನ್ ರವರು, ಮೆಂಡೆಲೆಯನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು, ಬೊವೆರಿ ಸುಟ್ಟನ್ ರವರ ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ್ತಕ್ಕೆ ಒಟುಗೂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮೂರು ವಿಙ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಾದಿಯ "ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬ ಜನಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಫಿಷರ್ ರವರು, "ಜೆನಿಟಿಕಲ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ನವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವು: "ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಸೆಲೆಕ್ಷನ್" ಎಂಬ ಜೈವಿಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಕಾಸನದ ಮೇಲೆ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. "ಪಾಪುಲೇಷನ್ ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ" ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಗ್ರೆಗರ್ ಜೋಹಾನ್ ಮೆಂಡೆಲ್ ರಾವರಿಂದ "ಲಾಸ್ ಆಫ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಉತ್ಪತಿಕೊಂಡವು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಬೈರಾಗಿಯಾಗಿ, ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ಕ್ರಿಸ್ತ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೈಸಂ ಸ್ಯಾಟಿವಂ(ಉದ್ಯಾನ ಬಟಾನಿ ಗಿಡ) ಎಂಬ ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಕರೀಕರಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೮೫೬ ರಿ೦ದ ೧೮೬೩ ವರೆಗೂ, ಮೆಂಡೆಲ್ ಪೈಸಂ ಸ್ಯಾಟಿವಂ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದಿದ್ದುಂಟು. ಈ ಪ್ರಯೋಗಳ ಮೂಲಕ ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ಎರಡು ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮನವೊಲ್ಲಿಸಿದರು. ಇವೆರೆಡು ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು "ಮೆಂಡೆಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆರಿಡಿಟಿ" ಅಥವಾ "ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್" ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ವನ್ನು, ಎರಡು ಭಾಗ ಕಾಗದ ಮೇಲೆ ಬರೆದುದ್ದುಂಟು. ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ೮ ಫ್ರೆಬ್ರವರಿ, ೧೮೬೫ ಮತ್ತು ೮ ಮಾರ್ಚ್, ೧೮೬೫ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರನೋದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಓದಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ೧೮೬೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂರು ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಿಙ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಹ್ಯೂಗೊ: ದಿ ವ್ರೈಸ್, ಕಾರ್ಲ್ ಕೋರ್ರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎರಿಚ್ ವಾನ್ ಸ್ಚೆಮಾರ್ಕ ರವರು, ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಫಿಷರ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಲ್ಡನ್ ರವರು ಸೇರಿ, ಮೆಂಡೆಲ್ ತೀರ್ಪುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಣಿತ ಸಂಭವನೀಯತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿಙ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಪೈಸಂ ಸಟಿವಂ ಗಿಡದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಬೀಜ (ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು), ಹೂವು (ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ನೇರಳೆ), ಗಿಡದ ಎತ್ತರ (ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದ್ದು), ತೊಗಟೆ (ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು). thumb
ಮಿಯಾಸಿಸ್
ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದ ಡಿ.ಎನ್.ಎ ವಿಭಾಗಕೊಂಡಾಗ, ನಾಲ್ಕು ಗ್ಯಾಮೀಟ್ಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಿಯಾಸಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳಾದ ವರ್ಣತಂತು ಇರುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾಮೀಟ್ಗಳು ಮಿಯಾಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ, ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಣತಂತು ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹ್ಯಾಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಗ್ಯಾಮೀಟ್ಗಳು: ಮೊಟ್ಟೆ (ಎಘ್) ಮತ್ತು ವೀರ್ಯ (ಸ್ಪರ್ಮ್) ಶೃಷ್ಠಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಂದು ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಜೋಡಿ ಶೃಷ್ಠಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಜೋಡಿಯ ಮುಂದೆ ಒಂದು ಜೀವಿಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡುತ್ತದೆ. ಈ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಜೋಡಿಯನ್ನು "ಜೀವಾಣು" ಎಂದು ಕರೆಯಾಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಾಣು ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದು ನಕಲು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಎರಡೂ ಪೋಷಕರಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜೀನ್ಗಳನ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು 'ಆಲೀಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಷ್ಕರದಿಂದ ಬಂದ ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಅಥವಾ ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲುಗಳ ಪ್ರತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆವಿಷ್ಕರಣ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಫಿನೋಟೈಪ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಗಳು ಡಿಪ್ಲಾಯ್ಡ್ ಜೀವಿಗಳು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀನ್ಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಆಲೀಲುಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರ ಮೂರು ತ್ತತ್ವಗಳು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
thumb
ಲಾ ಆಫ್ ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್
ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಸ್ವರೂಪ ತನ್ನ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗುಣಲಕ್ಷನ (ಟ್ರೈಟ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಆಲೀಲನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು 'ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಆಲಿಲುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ (ಆಫ್‌ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್) ಒಂದು ಆಲೀಲಿನ ಫಿನೋಟೈಪ್ ಕಾಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಒಂದು ಪೋಷಕದಲ್ಲಿ (ಮೂಲದಲ್ಲಿ) ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಆಲೀಲಿನ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಪೋಷ್ಕದಲ್ಲಿ ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲಿನ ಎರಡು ಪ್ರತಿಗಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಜಿನೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸಂತತಿಯು ಪಡೆದುಕೊಳುತ್ತದೆ. ಸಂತತಿಯು ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಫಿನೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ". ಇದು ಮೆಂಡೆಲ್ ಮೊದಲನೆಯ ಲಾ, 'ದಿ ಲಾ ಆಫ್ ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್'.
ಲಾ ಆಫ್ ಸೆಗ್ರಿಗೇಶನ್
ಒಂದು ಪೋಷಕರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನ್‌ಗೆ, ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಆಲಿಲುಗಳು ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. "ಮಿಯಾಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಆಲಿಲುಗಳು ಬೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ". ಇದು ಮೆಂಡೆಲ್ ಎರಡನೆಯ ಲಾ, 'ಲಾ ಆಫ್ ಸೇಗ್ರಿಗೇಶನ್'. ನಿರ್ದಿಷ್ಟಾವಾಗಿ, ಮಿಯಾಸಿಸ್‌ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಎರಡನೇಯ ಜೀವಕೋಶ್ ವಿಭಾಗವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಆಲೀಲುಗಳು ಬೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಾ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಅಸಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್
ಎರಡನೆಯ ಜೀವಕೋಶದ ವಿಭಾಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಆಲೀಲಿನ ಜೋಡಿ ಎರಡು ಮರಿ ಜೀವಕೋಶಿಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೋಡಿಯ ಬೇರ್ಪಡೆವು, ಇನ್ನೊಂದು ಆಲೀಲಿನ ಜೋಡಿಯ ಬೇರ್ಪಡೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ". ಇದು ಮೆಂಡೆಲ್ ಮೂರನೆಯ ಲಾ, 'ಲಾ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಅಸ್ಸಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್'. ಒಂದು ಜೀನಿನಿಂದ ಅನ್ನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಇನ್ನೊಂದು ಜೀನಿನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಗುಣಲಕ್ಷಗಳಿಂದ ವಿವಿಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಮಿಯಾಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಜೀನ್‌ಗಳು ಎರಡು ಮರಿ ಜಿವಕೋಶಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಟ್ರೈಟ್ಸ್
೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಬೈರಾಗಿಯಾದ ಗ್ರೆಗರ್ ಜೋಹಾನ್ ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ಪೈಸಂ ಸ್ಯಾಟಿವಂ ಗಿಡದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಙ್ಞಾನವನ್ನು 'ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಟ್ರೈಟ್ಸ್' ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳು, ಒಂದು ಆಲೀಲನ್ನು ತಂದೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಲೀಲನ್ನು ತಾಯಿಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಆಲೀಲುಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮಕ್ಕಳ ಫಿನೋಟೈಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೂದಲು, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕಣ್ಣುಗಳಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ದೈಹಿಕ ತೋರಿಕೆಯನ್ನು 'ಫಿನೋಟೈಪ್' ಎಂದು ಕರಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮಗು, ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಫಿನೋಟೈಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಥವ ಎರಡು ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮಗು, ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಫಿನೋಟೈಪವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್
ಸಂತತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಫಿನೊಟೈಪುಗಳನ್ನು ಗುರಿತಿಸುವ ಒಂದು ನಕ್ಷೆಯನ್ನು 'ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಸ್ವ್ಕೇರ್' ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲೆನೆಯ ಪೋಷಕವನ್ನು ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಮೇಲಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋಷಕರ ಎರಡು ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೆನೇಯ ಪೋಷಕವನ್ನು ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸಿನ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೋಷಕರ ಒಂದು ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಆಲಿಲ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಂಡೆಲ್ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದ ಪೈಸಂ ಸ್ಯಾಟಿವಂ ಪೋಷಕರ ಗಿಡದ ಫಿನೋಟೈಪ್ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಷಕರ ಗಿಡದ ಫಿನೋಟೈಪ್ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಪೋಷಕರ ಗಿಡದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪೋಷಕರ ಗಿಡಗಳು, ತಮ್ಮ ಒಂದು ಆಲೀಲನ್ನು ಸಂತತಿಗೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಸಂತತಿಯ ಆಲೀಲುಗಳನ್ನು ಈ ನಾಲ್ಕು ಚಿಕ್ಕ ಬಾಕ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂತತಿಯು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡೆಲ್ ರವರು ಋಜುವಾತು ಮಾಡಿತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
thumb|ಪುನ್ನೆಟ್ಟ್ ಬಾಕ್ಸ್
ನಾನ್ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಟ್ರೈಟ್ಸ್
ಒಂದು ಜೀನಿನಿಂದ ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಮತ್ತು ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಆಲಲೀಲುಗಳು ಸಂತತಿಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ನಾನ್ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂದಲಿನ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಎತ್ತರವು ಬಹುಪೂರ್ವಿಕ (ಪಾಲಿಜೆನಿಕ್) ಟ್ರೈಟ್ಸಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಈ ಪಾಲಿಜಿನಿಕ್ ಟ್ರೈಟ್ಸಗಳನ್ನು ನಾನ್ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ: ಈ ಪಾಲಿಜೆನಿಕ್ ಟ್ರೈಟ್ಸಗಳ ಆಲೀಲುಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಫಿನೋಟೈಫಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಡಾಮಿನೆಂಟ್ ಅಥವಾ ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್ ಅಲೀಲುಗಳಿಲ್ಲದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು 'ಕೋ ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ರೀತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಹಳನ್ನು ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸಗಳು ಒಂದಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜೀನ್ಗಳ ಮಾದರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು: ಕಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ, ಕೂದಲಿನ ಬಣ್ಣ, ರಕ್ತ ಗುಂಪಿನ ಇನ್ಹೆರಿಟೆಂನ್ಸ್, ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿ (ಡಾಮಿನೆಂಟ್) ಅಥವಾ ನಿಯಕ್ತವಾದ (ರಿಸಿಸ್ಸಿವ್) ಕಿವಿಯ ಹಾಲೆಗಾಳು, ಮಾರ್ಟನ್ಸ್ ಟೋ, ಫಿನೈಲಥಿಯೋಕಾರ್ಬಮೈಡ್ (ಡಾಮಿನೆಂಟ್) ರುಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನೋಡುವುದು. ಗಿಡಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಒಬ್ಬರಿಗಿಂತ ಇನೊಬ್ಬರು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಕಕ್ಕೆ, ಈ ಮೆಂಡೆಲಿಯನ್ ಇನ್ಹೆರಿಟೆನ್ಸ್ ಒಂದು ಕಾರಣ.
ಈ ದಿಲ್ ಹೇಳಿದೆ ನೀ ಬೇಕಂತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಈ ದಿಲ್ ಹೇಳಿದೆ ನೀ ಬೇಕಂತ 2014 ರ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಣಯ ಕಥೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಟಿ.ಎಮ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಯಿ ಕೃಷ್ಣ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಧರ ಎಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವಿನಾಶ್ ದಿವಾಕರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಶ್ರುತಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ
ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಸತೀಶ್ ಆರ್ಯನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಡುಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಎಸ್. ಶ್ರೀಧರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ತಪತಿ
ತಪತಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ದೇವತೆ. ತಪತಿ ಸೂರ್ಯನ(ಸೂರ್ಯದೇವರ) ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಛಾಯ ದೇವಿಯ ಮಗಳು. ತಪತಿ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವುದು", "ಬಿಸಿ", "ಸುಡುವುದು" ಎಂದರ್ಥ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಸ್ವಯಂ-ಶಿಸ್ತು ಹೊಂದಿರುವ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಪಂಚಗಳಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಅವಳಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಿಲ್ಲ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪತಿಗೆ ಸರಿ ಸಮಾನಾದವರು ಯಾರು ಇಲ್ಲ.
ದಂತಕಥೆಗಳು
ತಪತಿಯನ್ನು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ  ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂವರಣ ಪತ್ನಿಯಾದ ತಪತಿಯು ಕುರು (ಕುರು ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಕುರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪಕ) ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಶ್ರೀಮದ್-ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಪ್ರಕಾರ ತಪತಿಯ ಮನೆಯು ತಪತಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ.
ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಹೋದ ರಾಜ ಸಂವರಣನು ತಪತಿಯನ್ನು ನೋಡಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ರಾಜನು ತಪತಿಯ ಮುಂದೆ ಮದುವೆಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದನು.ತಪತಿಯು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಾಗಿ ಸೂರ್ಯದೇವನ ಬಳಿ ಹೋಗಲು ಹೇಳಿದಳು. ಆದಾದ ನಂತರ ರಾಜನು ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ವಸಿಷ್ಠ ಋಷಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಾಜನು ಸೂರ್ಯದೇವನ ಬಳಿ ಹೋದನು. ನಂತರ ವಸಿಷ್ಠ ಸಂವರಣ ಮತ್ತು ತಪತಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಸೂರ್ಯದೇವ ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಸಿದನು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
https://www.indiaforums.com/forum/topic/4898166
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು
ಅಂಬಾಟಿ ರಾಯಡು
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಾಯಡು ಅವರು ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೩, ೧೯೮೫ರಂದು ಗುಂಟೂರ್, ಆಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಂಬಾಟಿ ರಾಯಡು ಅವರ ತಂದೆ ಇವರನ್ನು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಹೈದೆರಾಬಾದ್‍ನ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ವಿಜಯ ಪೌಲ್ ಅವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಕೋಚ್ 'ಎ' ಡಿವಿಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಡಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ೧೯ರ ವಯ್ಯೋಮಿತಿಯ ಭಾರತೀಯ ತಂಡದ ಪರವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಾಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ೧೭೭ ರನ್ ಕಲೆಹಾಕಿದ್ದರು.
ಐಪಿಎಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮಾರ್ಚ್ ೧೩, ೨೦೧೦ರಂದು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ್ ರಾಯಲ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡದಿಂದ ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ನ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ೩೩ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ರನ್ ಬಾರಿಸಿದರು. ಈ ಅರ್ಧ ಶತಕದಲ್ಲಿ ೨ ಸಿಕ್ಸರ್ ಹಾಗು ೬ ಬೌಂಡರಿಗಳನ್ನ ಬಾರಿಸಿದರು. ಐಪಿಎಲ್‍ನಲ್ಲಿ ೨೪೧೬ ರನ್‍ಗಳನ್ನ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಜುಲೈ ೨೪, ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ಹರಾರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೬೩ರನ್ ಬಾರಿಸಿ ಅಜೇಯರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೦೭, ೨೦೧೪ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಏಕೈಕ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ ಆಸೋಸಿಯೇಶನ್
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಬೃಹತ್ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಸಿಸ್ಟೆಂ). 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ಮಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉಗಿಯಂತ್ರದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಕಾಸದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನಂತರದ ಫಟ್ಟವಿದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್. ಅಸ್ಸಿರಿಯ ಮತ್ತು ಫಿನಿಷಿಯಗಳಲ್ಲಿಯ ಬಟ್ಟೆಯ ಉತ್ಪಾದನ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದು ಕುಟುಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪಾದನ ವಿಧಾನವನ್ನು ದಾಟಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. 18ನೆಯ ಶತಮಾತಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ ಯೂರೋಪಿನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ದೊರೆಗಳೂ ಶ್ರೀಮಂತರೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ್ದುಂಟು. ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲಿನ ರೇಷ್ಮೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ 14ನೆಯ ಲೂಯಿಯ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾಜಿನ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು, ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್‍ಬರ್ಟ್ ಅವಧಿಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು-ಇವು ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮಾನವನ ಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಿತವ್ಯಯ ಸಾಧಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜಲಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ಪಾದನೆ ನಡೆಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ, ಬೊಲೋನದಲ್ಲಿ ನೂಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗದದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಜಲಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಿತವಾದ ಶಕ್ತಿಸಾಧನಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ದೊಡ್ಡವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದು ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮೇಲೆ ಬಳಸುವುದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ವಿಶಿಷ್ಟಾರ್ಥದಲ್ಲಿ.
ಕುಟುಂಬ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಇದ್ದ ಕುಟುಂಬ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಂತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಥ ಪದಾರ್ಥ ಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ಬೇಕು-ಎಂಬುದನ್ನು ಇವರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವರು ವರ್ತಕರು. ಅವರೇ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಸರಕನ್ನು ಅವರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವಶ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣವು; ಅವು ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಯುವುಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪದಾರ್ಥವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದಾಗ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಿಸ್ತರಿಸತೊಡಗಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಒದಗಿ ಬಂತು. ಜಲಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಉಗಿಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೂ ನಡೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದಾಗ ಈ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ನಡೆಸುವುದಕ್ಕೂ ಇವಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೊದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಇವಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಬಂಡವಾಳವೂ ಅಗಾಧವೇ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಂತ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ತಂತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಇದ್ದುದ ವರ್ತಕರಲ್ಲಿ. ಅವರೇ ಕಾರ್ಖಾನೆವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕರು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಂತಮ್ಮ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಬದಲು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಗದಿಯಾದ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ್ದು ಅವರ ಮಾಲೀಕನ ಸ್ವತ್ತು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೊದಗಿಸುವವನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವನೂ ಅವನೇ. ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೂಲಿ ದೊರಕಲಾರಂಭವಾಯಿತು. ಉತ್ಪಾದನೆ ಸ್ವಂತ ಅನುಭೋಗಕ್ಕಾಗಿಯಲ್ಲ, ವಿಶಾಲವಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ, ಸಮಾನ ಗುಣಗಳುಳ್ಳ ಸರಕುಗಳ ಭೂರಿ ಉತ್ಪಾದನೆ, ನಾನಾ ಹಂತಗಳಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಕಾರ್ಯದ ವಿಂಗಡಣೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಯಂತ್ರದ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯದ ಸಾಧನೆ-ಇವು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲತಮ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ನಡೆದುವು.
ಕಾರ್ಖಾನೆ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಕ್ರಮೇಣ ಹಬ್ಬಿದ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದುವು. ನಿರ್ಜೀವಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಈ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಬರಾಯಿ-ಇವು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇತರ ಕಾರಣಗಳು ಇದರಿಂದ ಹೊಸ ನಗರಗಳು ಬೆಳೆದುವು.ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮೂಲತಃಭೂರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರಮಾನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಭೂಮಿಯನ್ನೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದ ರೈತರನ್ನೂ ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ತಂತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನೂ ಅದು ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಿದರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ಇದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಾನವ ತಾನು ಕಂಡರಿಯದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಅವುಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇಂದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚುವ ಆಶೆಯಿದ್ದರೆ ಅದು ಈ ಉತ್ಪಾದನ ಕ್ರಮದಿಂದಲೇ. ಒಂದೇ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸುಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ರಮ ಕೈಕೊಂಡರು. ಉತ್ಪಾದನ ಕಾರ್ಯ ಅಕುಂಠಿತವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿಯೂ ಸಾರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಮಿಕ-ಮಾಲೀಕ ಸೌಹಾರ್ದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದು ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕ್ರಾಂತಿ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿವಿಧ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಇದು ಪೂರಕವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೃಷಿರಂಗ, ಸಾರಿಗೆ ರಂಗ, ವಾಣಿಜ್ಯ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯ ಕ್ರಾಂತಿಗೂ ಇದು ಪೋಷಕವಾಯಿತು. ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದುದರಿಂದ ಕೃಷಿರಂಗದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಬಂದವು. ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭೂರಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳ ಜನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆಹಾರಪದಾರ್ಥಗಳ ಅಧಿಕೋತ್ಪಾದನೆಯ ಆವಶ್ಯಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಕೂಡ ಒಂದು ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ದೂರ ದೂರ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದುದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಫಲವಾಗಿ ಇಡೀ ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲೇ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾದುವು. 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಜಾಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ಚಿಂತಕರು ನಿರಾಶಾವಾದದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಕಡೆ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ಕೃಷಿರಂಗದಲ್ಲಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ದಾರಿಯನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುಗಮ ಮಾಡಿತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಪುರುಷರಂತೆ ಸ್ತ್ರೀಯರೂ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವುಂಟಾಯಿತು. ಜೀವನಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳಾದುವು.
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕವರ್ಗ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳವರ್ಗ ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನ ಹಿತಾಶಕ್ತಿಗಳೆಂಬಂತೆ ಇವುಗಳ ನಡುವಣ ಅಂತರ ಬೆಳೆಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಘಟಕದ ಯಜಮಾನನೂ ಕಾರ್ಮಿಕನಾಗಿ ತನ್ನ ಅಧೀನರೊಡನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅವರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವೆಂದೇ ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದ್ದ. ಆದರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬೃಹದ್ರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಯಿತು. ಮಾಲೀಕ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಎಲ್ಲ ಸಾಧನ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ತನ್ನ ದೇಹಶ್ರಮವನ್ನು ಮಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ವರ್ಗಹೋರಾಟ ತೀವ್ರವಾದ್ದು ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೇ. ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶೋಷಣೆ ಮೇರೆ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅವರ ಕೆಲಸದ ವೇಳೆಗೆ ಮಿತಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಂಗಸರು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಅತಿಯಾಗಿ ದುಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ತನಗೆ ತೋರಿದಂತೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕುಂಟೆಂಬ ತತ್ತ್ವದ ಅತಿರೇಕದ ಅನ್ವಯದಿಂದಾಗಿ ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಕಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತ್ತು. ನಿರುದ್ಯೋಗ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಯಂತ್ರಶಕ್ತಿ ಮಾನವಶ್ರಮವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಗತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೇನೋ ಎನ್ನುವ ಶಂಕೆ ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಡಿತು. ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಬಂದ ಈ ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆಯನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಿ, ಕಾನೂನುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮ
ಉತ್ಪಾದನೆ ಸುತ್ತುಬಳಸಿನದಾದ್ದು ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮ. ಪದಾರ್ಥದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಕ್ಕೂ ಅದು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಅನುಭೋಗಿಯ ಕೈ ಸೇರುವುದಕ್ಕೂ ನಡುವಣ ಕಾಲಾವಧಿ ಬಲು ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತ ಬಂತು. ಪೂರ್ವಯೋಜನೆಯಿಲ್ಲದ ಉತ್ಪಾದನ ಕಾರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಬರಾಯಿಗಳ ಸಮತೋಲ ತಪ್ಪಿ ಆರ್ಥಿಕತೆಯೇ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳುಂಟು, ಬೆಲೆಗಳ ಕುಸಿತ, ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಗಳು ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸಿದುವು. ಆದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದೋಷವೆನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಉತ್ಪಾದನ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯದಿದ್ದುದರ ದ್ಯೋತಕವೆನ್ನಬೇಕು.ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಎಲ್ಲ ಘಟ್ಟಗಳೂ ಒಂದೇ ಕಡೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಒಂದೇ ಸೂರಿನ ಕೆಳಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಂದು ಇಂಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹ ತೀವ್ರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಈಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಿವಿಧ ಘಟ್ಟಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಿತವ್ಯಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇಡೀ ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಒಂದು ಅಂಗ. ತನ್ನ ಪಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾಗಿ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಬಳಿಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಹ ಬಹಳ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸ್ವಯಂಕ್ರೀಯ ಯಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆ, ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಆದರ್ಶರೂಪದ ಸಂಘಟನೆ-ಇವು ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು.ಕಾರ್ಖಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸರ್ವದಾ ಪರಿವರ್ತನ ಸ್ವರೂಪವುಳ್ಳದ್ದು. ಉತ್ಪಾದನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒದಗಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸಹೊಸ ಉಪಜ್ಞೆಗಳೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳೂ ಅದರ ಈ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೂಡಗಿ
ಕೂಡಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.ವಿಳೈದೆಲೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಲುವೆ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಮುಳವಾಡ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ
ಇದು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಉಷ್ಣ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು  ಎನ್.ಟಿ.ಪಿ.ಸಿ.ಯು ೧೫,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೊಡಿದೆ. ೨೪೦೦ ಮೆಗಾ ವ್ಯಾಟ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವಿಜಯಪುರ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕುಚ್ಚು ಮೀನು
ಕುಚ್ಚು ಮೀನು ಹಾವಿನ ತಲೆಯಂತಹ ತಲೆ ಇರುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಮೀನು. ಇದಕೆ ಮರಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಓಫಿಯೋಸೆಫಾಲಿq ಅಥವಾ ಚಾನಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಓಫಿಯೊಸೆಫಾಲಸ್ ಸ್ಟ್ರೈಯೇಟಸ್ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರಿನ ಮೀನು.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಕುಚ್ಚು ಮೀನು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾ,ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿದ್ದರೆ,ಕೆಲವು ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದಕ್ಕೆ ಹಾವಿನ ತಲೆಯಂಥ ತಲೆಯಿದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಓಫಿಯೊಸೆಫಾಲಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು (ಓಯೊಸ್ ಎಂದರೆ ಹಾವು, ಸೆಫಾಲಸ್ ಎಂದರೆ ತಲೆ), ಈ ಮೀನಿನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕುಹರಗಳಿದ್ದು ಅವು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಂತೆಯೇ ನೇರವಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಮೀನು ನೀರಿನ ಹೊರಗೂ ಬಹಳ ಕಾಲ ಜೀವಂತವಾಗಿರಬಲ್ಲುದು. ಕುಚ್ಚುಮೀನಿನ ದೇಹ ನೀಳವಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಬೆನ್ನುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂದು, ಪಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾಸಲು ಬಿಳಿ. ಪಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಚ್ಚೆಗಳೂ ಇವೆ. ದೇಹದುದ್ದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಪಕ್ಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪಾರ್ಶ್ವರೇಖೆ ಇದೆ. ಈ ರೇಖೆ ಬೆನ್ನಿನ ಈಉ ರೆಕ್ಕೆಯ 12ನೆಯ ರೆಕ್ಕೆಕಡ್ಡಿಯ (ರೇ) ಬಳಿ ಕೊಂಚ ಡೊಂಕಾಗಿದೆ. ತಲೆ ಅಗಲ, ಅದರ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹುರುಪೆಗಳಿವೆ. ಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡದು. ನಾಲ್ಕು ಕಿರುಗಳೂ ಅಗಲವಾದ ಕಿವಿರುರಂಧ್ರಗಳೂ ಇವೆ.
ವಾಸ
ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಕುಚ್ಚುಮೀನು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಜೊಂಡು ಬೆಳೆದ ಕೆರೆ, ಕುಂಟೆ ಮತ್ತು ಹೊಂಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ರುಚಿಯಾದ ಮೀನೆಂದು ಪರಿUಣಿಸಲ್ಪಟಿರುವ ಇವನ್ನು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಉಂಟು. ಸ್ವಜಾತಿಯ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಪ್ ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳು, ಕಪ್ಪೆ ಸೀಗಡಿ, ಕೀಟಗಳು ಮುಂತಾದವು ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ.
ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಕುಚ್ಚುಮೀನಿನ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೂಲಕ, ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲುವ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ. ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದಾದರೂ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಡೆದು ಮರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮರಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಾಯಿಮೀನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು 2"-3" ಉದ್ದ ಬೆಳೆದಾಗ ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಕಿತ್ತಳೆಗೆಂಪು. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಅಡಿ ಉದ್ದವಾದಾಗ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಉಪಯೋಗ
ಅತಿರುಚಿಯಾದ ಆಹಾರ ಮೀನಾದ ಕುಚ್ಚುಮೀನಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆಯೂ ಅಧಿಕ, ಇದರ ಬೆಲೆಯೂ ಹೆಚ್ಚು, ಇದನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಲೆ, ದಾವಣಿಗಾಳ, ಕುಚ್ಚು ಉರಲು ಮತ್ತು ಇರ್ಗುಳಿ (ಪ್ಲಂe ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್) ಮುಂತಾದವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
ಕಟಕ್
ಕಟಕ್ : ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ನಗರ; ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಹಾನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಶಾಖೆಯಾದ ಕಟ್ಜೋರಿ ಕವಲೊಡೆಯುವಲ್ಲಿ, ಕೋಲ್ಕೊತದ ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ೩೫೨ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರತೀರದಿಂದ 72 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಟಕ್ ನಗರವಿದೆ.ಇದು ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಂದಿನ ರಾಜಧಾನಿಯೂ ಹೌದು. ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 2೦º-26’ ಮತ್ತು ಪುರ್ವರೇಖಾಂಶ 85º-56' ಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆಗ್ನೇಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಒಂದು ನಿಲ್ದಾಣ. ಚೆನ್ನೈ-ಹೌರಾ ರೈಲು ಮಾರ್ಗವೂ ಕೋಲ್ಕೊತ - ಚೆನ್ನೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯೂ ಇದರ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ.ಕಟಕ್ ಮತ್ತು ಭುವನೇಶ್ವರವನ್ನು ಅವಳಿ ನಗರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ೧೬.೮ಲಕ್ಷದಷ್ಟಿದೆ. ಇವುಗಳು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ವರ್ಗೀಕರಣದಂತೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥರದ ನಗರಗಳಾಗಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕಟಕ್ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವನು ಮೂರನೆಯ ಅನಂಗಭೀಮದೇವ (1211-38), ಬಾರಾಬತಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇವನೇ ಕಟ್ಟಿಸಿದ, ಮಹಾನದಿ ಮತ್ತು ಕಟ್ಜೋರಿಗಳ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ನಗರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇವುಗಳ ದಂಡೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಲ್ಕಟ್ಟಣೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದವನೂ ಈತನೇ ಇರಬಹುದು. ಮುಕುಂದದೇವನ(1559-68) ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಾರಾಬತಿ ಕೋಟೆ ಒಂಬತ್ತು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ರಚನೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. 1568ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ಘನರು ಕಟಕ್ ನಗರವನ್ನಾಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಆಕ್ರಮಣದೊಂದಿಗೆ ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯೂ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. 1590ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊಗಲರೂ ೧೭೫೧ರಲ್ಲಿ ಮರಾಠರೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮರಾಠರನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಇದನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು 1803ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಒರಿಸ್ಸದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ಕಟಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿವೆ. ಲಾಲ್ಬಾಗ್ ಅರಮನೆ (1633), ಜಾಮೀ ಮಸೀದಿ (1690), ಕದಾಂ ರಸೂಲ್ (1715) ಇವುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅಮರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಖ್ಯ, ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌ ಚರ್ಚ್, ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಇವು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು.
ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಕಟಕ್ ಉತ್ಕಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರ. ರ್ಯಾವೆನ್ಷಾ ಕಾಲೇಜ್, ಕ್ರೈಸ್ಟ್‌ ಕಾಲೇಜ್, ಸ್ವೀವರ್ಟ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜ್, ಶೈಲಬಾಲಾ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜ್, ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಭಂಜ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜ್, ರಾಧಾನಾಥ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇವು ಉತ್ಕಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಕ್ಕಿ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಒರಿಸ್ಸದ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯವಿರುವುದು ಈ ನಗರದಲ್ಲೇ.
ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
ಕಟಕ್ ಅನೇಕ ಗುಡಿಸಲು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ. ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರಪು ಚಿತ್ರ ಕಲೆಯೂ ಕೊಂಬಿನ ಕುಶಲ ಕಲೆಯೂ ಮುಖ್ಯ. ಜವಳಿ ಗಿರಣಿಯೂ ಕಾಗದ, ಉಕ್ಕಿನ ಕೊಳವೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೂ ಆಧುನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳೂ, ಒರಿಸ್ಸದ ನಾನಾಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದಿರುವ ಕಟಕ್ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಒಡಿಶಾ ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಸ್ಥಾನ
thumb|ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಿಯ ಮಂದಿರ
ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಿಯನ್ನು, ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಮಾತಾ, ಹಿಂಗುಳಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ನಾನಿ ಮಂದಿರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ, ಬಲೂಚಿಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಲಸ್ಬೆಲ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯ ಹಿಂಗೋಳ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯ ಅಥವ ದೇವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಿಯ ದೇಗುಲ ೫೧ ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಹಲವಾರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಹಾಗು ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕುಲದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕಥೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದ, ಬಲೂಚಿಸ್ಥಾನ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಆಗುವ ಲ್ಯರಿ ತೆಹ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನುವ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಮಾತ ಗುಹಾಲಯವಿದೆ.ಈ ಗುಹಾಲಯವೂ ಕರಾಚೀಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೫೦ ಕಿ.ಮೀ.,ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅರೆಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ೧೨ ಮೈಲಿ,ಹಾಗು ಇಂಡಸ್ನಾ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೮೦ ಮೈಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಣಲ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಖೀರ್ ಥಾರ್ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಅಂತ್ಯದಿಂದ,ಮಕ್ರಾನ್ ಮರುಭೂಮಿ ಅಗಲಕ್ಕು,ಹಿಂಗೋಳ್ ನದಿಯ ಸುತ್ತಲು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ.ಈ ಸ್ಥಳವು ಹಿಂಗೋಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ:ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಕುಮಾರಿ ಸತಿದೇವಿ, ತನ್ನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಲೆಂದು ಕೋಪದಿಂದ ಅವನು ಸಂಘಟಿಸಿದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯಾಗಕ್ಕೆ ಮಗಳು,ಅಳಿಯನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಿಲ್ಲ.ಪ್ರಜಾಪತಿ ಕರೆಯದಿದ್ದರೂ ಸತಿದೇವಿ ಆ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಿವನಿಗೆ ಹೊರಿಸಿದ ಅಪವಾದವನ್ನು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಶಿವ ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಯಾಗಶಾಲವನ್ನು ದ್ವಂಸಮಾಡುತ್ತಾನೆ.ಆದರೂ ಶಿವನು ಸತಿ ವಿಯೋಗದುಃಖವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಅವಳ ಮೃತದೇಹದೊಡನೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನೇ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ.ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ಜಗದ್ರಕ್ಷಣಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮರೆತುಹೋಗುವನು. ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರದಿಂದ ಆ ದೇಹವನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡಿ ಶಿವನನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯೋನ್ಮುಖನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಸತಿದೇವಿಯ ಶರೀರಭಾಗಗಳು ಬಿದ್ದಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಶಕ್ತಿಪೀಠಗಳಾಗಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ,ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಂತ್ರಸಾಧಕರಿಗೆ ಆರಾದನೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.ಸತಿದೇವಿಯ ಶಿರಾಭಾಗವು(ತಲೆಭಾಗವು) ಈ ಹಿಂಗೋಳ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಸೂರ್ಯವಂಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ರಾಜನಿಗೆ ಹಿಂಗೋಳನು ,ಸುಂದರನು ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇವರು ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು,ಋಷಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸಿ ಹಿಂಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.ಆ ರಾಜಕುಮಾರನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನ ಆಜ್ಞೆಯಿಂದ ಗಣಪತಿಯು ಸುಂದರನನ್ನು ಸಂಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದ ಹಿಂಗೋಳನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತೀಕಾರವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಜನರು ಭಯದಿಂದ ಪರಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು(ದೇವಿಯನ್ನು) ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತಾರೆ.ದೇವಿಯು ಹಿಂಗೋಳನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾ ಈ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತ್ರಿಶೂಲದಿಂದ ಆತನನ್ನು ಸಂಹಾರಿಸುತ್ತಾಳೆ.ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಮುನ್ನ ಹಿಂಗೋಳನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ವರದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ಆತನ ಹೆಸರಿಂದ ಹಿಂಗೋಳಾ ದೇವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಪರಶುರಾಮನು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ೧೨ ಮಂದಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕಿ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಅವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದು ನಂಬಿಸಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತಾರೆ.ಆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಸಂತತಿಯ ನಂತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯರಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಷತ್ರಿಯರ ಕುಲದೇವತೆ ಹಿಂಗೋಳಾ ದೇವಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದಧೀಚಿ ಮಹರ್ಷಿ ರತ್ನಸೇನ ಎನ್ನುವ ಸಿಂಧು ದೇಶದ ರಾಜನಿಗೆ ಪರಶುರಾಮನ ಹಿಡಿತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಆಶ್ರಯ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ದಧೀಚಿ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿರದ ಸಮಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಪರಶುರಾಮನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ರತ್ನಸೇನನನ್ನು ಸಂಹಾರಿಸುತ್ತಾನೆ.ರತ್ನಸೇನನ ಕುಮಾರರನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ.ಬದುಕುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜನಸೇನನು ಸಿಂಧು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಹೋಗಿ ಪರಿಪಾಲನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಪರಶುರಾಮನು ಆತನನ್ನು ಸಂಹಾರಿಸಲು ಹೋದಾಗ ದಧೀಚಿ ಮಹರ್ಷಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಿಂಗುಳಾ ದೇವಿಯ ಮಂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬದುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ದೇವಿ ಜಯಸೇನನನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಸಂಹಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸು ಎಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಹತ್ವ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದ ನಂತರವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ನಿಲುವಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಬದುಕುಳಿದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ಸ್ಥಳಿಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗು ಆ ದೇವಲಯವನ್ನು "ನಾನಿ ಕಿ ಮಂದಿರ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತರೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಕೊಡುಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ,ಸಾಂಬ್ರಾಣಿ,ಮೊಂಬತ್ತಿ ಹಾಗು ಸಿರಿಣಿ ಎಂಬ ಸಿಹಿಕಾದ್ಯವನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂಗುಳಾ ಎಂದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಸ ಸಿಂಧೂರ. ಈ ಸಿಂಧೂರವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದವರು ಹಾವು ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಷದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಮಹತ್ವವಾದ ಶಕ್ತಿ ಹಿಂಗುಳಾಅ ದೇವಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ಜನರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ.ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಸರಿನ "ನಾನಿ"ಯ ಸಂಕ್ಷೇಪಣೆ "ನಾನೈಯಾ" ಎಂಬ ಪುರಾತನ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ದೇವಾಲಯ
ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು "ಮಹಾಲ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದವು ಅರಬ್ಬಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಅರಮನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.ಯಕ್ಷರು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಗುಹೆಯ ಗೋಡೆಗಳು ಹಾಗು ಛಾವಣಿಯು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹಾಗು ಅಮೂಲ್ಯ ಸಿರೆಗಳಿಂದ ಲೇಪನಗೊಂಡಿದೆ.
ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಮಾತೆಯೆಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲ್ಲಿಗೆ ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ, ಅದರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು ಹಿಂಗುಳಾ. ಇದರಿಂದ ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ದೊರಕಲು ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಸುಮಾರು ೫೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ.ಗುಹೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವಾದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಪುಣ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.ಇದು ಕೆಂಪು ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದಿಂದ ಆವರಿಸಿಗೊಂಡಿದೆ.ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಂಬೆಗಾಲಾಕುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ದೇವರ ದರ್ಶಣ ಪಡೆದು ಮತ್ತೊಂದು ದ್ವರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ.ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಅವರು ಆಕಾಶಗಂಗೆಯನ್ನು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂಗುಳಾ ದೇವಿಯ ಪೀಠಗಳು
ಹಿಂಗುಳ ದೇವಿಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಪೀಠವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೇವತೆ ಮೀಸಲಿರುವ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಾಗು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.ಮುಖ್ಯವಾದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಂದು ಭಾರತದ ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ೧೪ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ತಲ್ಚೇರ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ವಿದರ್ಭ ಪ್ರದೇಶದ ನಳ ರಾಜನು ಹಿಂಗುಳ ದೇವಿಯ ಪರಮ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು.ಪುರಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜನು ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿದರ್ಭಕ್ಕೆ ಬಂದು, ಸ್ವಾಮಿ ಜಗನ್ನಾಥನೆಗೆ ಮಹಾಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಪಾಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ದೇವಿ ಹಿಂಗುಳವನ್ನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ನಳ ರಾಜನ ಬಳಿ ಈ ವಿಷಯವನು ಹೇಳಿ, ಅಗ್ನಿಯಾಗಿ ದೇವಿ ಹಿಂಗುಳವನ್ನು ಪಡೆಯುವನು.ಆನಂತರ ಹಿಂಗುಳಾ ದೇವಿಯು ಅಗ್ನಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ಸುತ್ತಾಮುತ್ತವಿರುವ ಇತರ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು
ಗಣೇಶ ದೇವ, ಮಾತಾ ಕಾಳಿ, ಗುರುಗೊರಾಖನಾಥ ಡೋಣಿ, ಬ್ರಾಹಮ್ ಕುದ್, ತೀರ್ ಕುಂದ್,ಗುರುನಾನಕ್ ಖಾರಾವ್,ರಾಮ್ ಜರೋಖಾ ಬೇತಕ್, ಛೋರಾಸಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅನೀಲ್ ಕುಂದ್, ಚಂದ್ರ ಗೂಪ, ಖಾರಿ ನದಿ ಮತ್ತು ಅಘೋರ ಪೂಜಾ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಧ್ಯಮ
ಹಿಂಗ್ಲಾಜ್ ದೇವಿಯ ಆಲಯವನ್ನು ಕಥಾನಂಶವಾಗಿ, ಟಿ.ಗೋಪಿಚಂದ್ ಕಥಾನಾಯಕನಾಗಿ ಸಾಹಸಂ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಯೇಲೇಟಿ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿದೆ. ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತ ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಹಿಂದೂಗಳ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಕಥಾನಾಯಕ, ತನ್ನ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಕನಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಕಾಲಜ್ಞಾನ ವಚನಗಳು
ತ್ರಿಕಾಲ ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಶಿವಶರಣರೇ ಮೊದಲಾದವರು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಹಾಡಿದ ವಚನಗಳಿವು. ಇಂಥದೇ ವಿಷಯ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ದಾಸರ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಕಾಲಜ್ಞಾನವೊಂದು ಸಿದ್ಧಿ. ಪತಂಜಲಿ ಋಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಗದರ್ಶನದ ವಿಭೂತಿ ಪಾದದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಲದ ಜ್ಞಾನ
ಧರ್ಮ, ಲಕ್ಷಣ, ಅವಸ್ಥಾ-ಈ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯಮ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಕಾಲದ ಜ್ಞಾನವಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರ ಮತ. ಅಂಥ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭರತಖಂಡದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ದೇಶಗಳನ್ನು ಕುರಿತು, ಅಲ್ಲಿಯ ದೊರೆ ಮತ್ತು ಪಾಳೆಯಗಾರರ ದೆಸೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಆಗಬಹುದಾದ ಕಷ್ಟನಷ್ಟಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕಾಲಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ವಿಶದಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಜ್ಞಾನ ವಚನಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿರುವ ಶರಣರೆಲ್ಲ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈಚಿನವರು. ಅನಂತರ ಬಂದವರು ಪದ, ಪದ್ಯ, ಲಾವಣಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನವರನ್ನು ಅನುಕರಣೆ ಮಾಡಿ ಕಾಲಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ತೊಂದರೆಗಳು; ಜಾತಿ, ನೀತಿ, ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಜನ ಅನೀತಿವಂತರಾಗುವುದು; ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಲಿಯುಗದ ಮಹಿಮೆಯ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳು ಈ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಈ ವಚನಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಮಹತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾದುವು. ಅಂದಿನ ವೀರಶೈವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಇವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಕರ್ಣಾಟಕ ಇತಿಹಾಸದ ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. ಕಳಚೂರ್ಯರು, ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜರು, ಬಿಜಾಪುರದ ಬಾದಶಹರು, ಮರಾಠರು, ಮೊಗಲರು ಇಕ್ಕೇರಿ ಅರಸರು ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಇವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾಲಜ್ಞಾನದ ಎಷ್ಟೋ ಸಂಗತಿಗಳು ಸತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ ಎನ್ನಲಿಕ್ಕೆ ಒಂದೆರಡು ವಚನಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ರಥವ ನಡೆಸುವ ಯಂತ್ರ, ಕಥೆಯ ಪೇಳುವ ಯಂತ್ರ
ಪಥಿಕ ಜನರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಯಂತ್ರ
ಬಲವಾದ ರಥವು-ಗಗನದೊಳು ನಡೆಯುವ
ಫಲವನೇನೆಂಬ ನಂಜೇಶ.ಇಂಥ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಬಸವೇಶ, ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣ, ಪ್ರಭುದೇವರು, ಕಲ್ಯಾಣಮ್ಮ, ಕೂಗಿನಮಾರಿತಂದೆ, ಘಟ್ಟಿವಾಳಯ್ಯ, ರುದ್ರಮುನಿತಂದೆ, ಸಿದ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ, ನೀಲಮ್ಮ, ಎಮ್ಮೆ ಬಸವಣ್ಣ, ಕರಸ್ಥಲದ ನಾಗಲಿಂಗಯ್ಯ, ನಂಜೇಶ ಮುಂತಾದ ಶರಣರು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ವಚನಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಭುದೇವರದು ಎನ್ನಲಾದ ಒಂದು ವಚನದ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು
ಪಂಚಾಶತ್ ಕೋಟಿ ಭೂಮಂಡಲದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿಗೆ ಕೈಲಾಸಮಪ್ಪ ಶ್ರೀ ಶೈಲದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವರ ಮೂಡಲ ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚೀತು. ಮನುಷ್ಯರ ರಕ್ತಬಿದ್ದೀತು. ಸುರೆಯ ಗಡಿಗೆ ಮಾರೀತು. ವೇಶ್ಯೆಯರ ಗುಡಿಸಲು ಕಟ್ಟೀತು. ಅಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಕಾರಂಗಳಾದಾವು. ಎಪ್ಪತ್ತೇಳು ದುರ್ಗದವರು ಅಪವರ್ಗವಾದಾರು. ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಕೆಟ್ಟು ಮೂವತ್ತೆರಡು ಕೊಟ್ಟವಾದಾವು. ಮನ್ಮಥಕೊಂಡ ಹೂಳೀತು. ತುರುಕರ ಬಲವೆದ್ದೀತು. ಶಂಭು ತ್ರಿಪುರಾಂತಕ ದೇವರ ಮುಂದಣ ಅನುಭವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕಪಿಲೆಯ ಬಾಣಸವ ಮಾಡ್ಯಾರು. ನಂದಿ ಕುಂಭ ಮುರಿದಾರು. ಅಲ್ಲಿ ಗೋರಿಯನಿಕ್ಕಿ ಲಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ತೊಂಬತ್ತಾರು ಸಾವಿರ ಕುದುರೆ ಕುಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಮಡಿದೀತು. ಆ ಬಲ ಆರಾದೀತು. ಆರು ಮೂರಾದೀತು. ಮೂರು ಎರಡಾದೀತು. ಎರಡು ಒಂದಾದೀತು, ಒಂದು ರಾಮೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ನಡೆದೀತು. ಆ ಬಲ ಉತ್ತರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಳಿದೀತು. ಶಿವಸಮಯ ಕೆಟ್ಟೀತು. ಹಿರಿಯರ ಹಿರಿಯತನವಳಿದೀತು. ಭಕ್ತರು ಜಂಗಮದ ಕೈಸೇವೆಯ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಾರು. ನಿಜಭಕ್ತಿಯ ಮರೆತಾರು. ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯ ಭಕ್ತಿಯ ಮಾಡ್ಯಾರು. ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಿಟ್ಟಾರು. ಅನೇಕ ನೇಮಂಗಳಂ ಮಾಡ್ಯಾರು. ಪ್ರಸಾದವಂ ಮರೆತಾರು. ವಂಚನೆ, ಪಂತಿ ಭೇದವ ಮಾಡ್ಯಾರು. ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರ ಮರೆತಾರು. ಕುಲದ ಹಿರಿಯರ ಪೂಜೆಯ ಮಾಡ್ಯಾರು. ಜಂಗಮರ ನಿಂದ್ಯವಂ ಮಾಡ್ಯಾರು. ಮತ್ತೆ ಜಂಗಮದ ಪ್ರಸಾದವಂ ಕೊಂಡಾರು. ಭಸಿತ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಯಂ ತೊಟ್ಟಾರು. ವಿಷಯಂಗಳೊಳಗೆ ಮುಳುಗಾಡ್ಯಾರು. ಹದಿನೆಂಟು ಜಾತಿ ಒಂದಾಗಿ ಉಂಡಾರು. ಕುಲಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡ್ಯಾರು. ಅನೃತವ ನುಡಿದಾರು. ಅನೃತಕ್ಕೆ ಗುದ್ದಾಡ್ಯಾರು'. ಪೂರ್ಣ ಕಾವಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ಭಸ್ಮಲೇಪನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಕೈಯಲೊಂದು ಶುಭ್ರ ಲಾಟೀನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕಾಲಜ್ಞಾನ ವಚನಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಬರುವ ಜಂಗಮರನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ನೋಡಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ದೃಶ್ಯ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲೂ ಆಗಾಗ ಇಂಥವರನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಟಕಟೆ
ಕಟಕಟೆ : ಮೆಟ್ಟಲುಸಾಲಿನ ಒಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ, ಉಪ್ಪರಿಗೆ, ಮೊಗಸಾಲೆಯ (ಬಾಲ್ಕನಿ) ಹೊರಾಂಗಣ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೋಸ್ಕರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ರಚನೆ (ಬ್ಯಾಲಸ್ಟ್ರೇಡ್). ಇದನ್ನೇ ಕಿಟಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಿಗಳ ಬದಲು ಅಳವಡಿಸಿದಾಗ ಕಟಾಂಜನ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಸರಳರೇಖೆಯಲ್ಲೋ ತುಂಡಾದ ರೇಖೆಯಲ್ಲೋ ವಕ್ರರೇಖೆಯಲ್ಲೋ ಸಾಗುವ ಒಂದು ಜೊತೆ ಚೌಕಟ್ಟು, ಇವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬಂಧಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಅಡ್ಡಕಂಬಗಳು (ಬ್ಯಾಲುಸ್ಟರ್ಸ್‌)-ಇವಿಷ್ಟು ಕಟಕಟೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಗಗಳು. ಚೌಕಟ್ಟಿನ ತಳಭಾಗದ ಹೆಸರು ಆಧಾರಪಟ್ಟಿ. ಮಿಕ್ಕಂತೆ ಕಟಕಟೆ ಕಟಾಂಜನಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಹಾಗೂ ಮಾಲೀಕನ ಅಭಿರುಚಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ಆಕಾರ, ಅಲಂಕರಣಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕಟಕಟೆಯನ್ನು ಕಲ್ಲುಚಪ್ಪಡಿ, ಮರ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಕಾಂಕ್ರೀಟು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಪ್ರಬಲಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಇವುಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಲ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಚಚ್ಚೌಕ ಗಾತ್ರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬಿಗಳಿಂದ ಕಟಕಟೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲೂ ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಕಟಕಟೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗ ನುಣುಪು ಮತ್ತು ಗುಂಡಗಿದ್ದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಸೌಕರ್ಯವಿದೆ. ಕಟಕಟೆಯ ಎತ್ತರ 0.75ಮೀ-0.91ಮೀ ಮೆಟ್ಟಲು ಹತ್ತುವವರಿಗೆ ಅಂತಸ್ತಿನ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಊರುಗೋಲಿನಂತಿದ್ದು ಸಾಗುವವರು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳದಂತೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕಟೆಕಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕರಣಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದರಿಂದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸೌಂದರ್ಯದ ಒಪ್ಪ ದೊರೆಯುವುದು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಐಸೋಮರ್
ಎರಡು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಣುಸೂತ್ರ (Chemical formula) ಒಂದೇ ಇದ್ದು ಅವುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವಿಕೆ. ಇಂಥ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಐಸೊಮರ್‍ ಅಥವಾ ಸಮಾಂಗಿಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಇತಿಹಾಸ
ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತದಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ-ಅಂದರೆ ಸಂಯುಕ್ತದ ಸಂಯೋಜನೆ (ಕಾಂಪೊಸಿಷನ್) ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದೆಂದು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಅಣು ತೂಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅಸಿಟೆಲೀನ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಜೀನ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಅದೇ ಧಾತುಗಳು (ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್) ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ (ಕಾರ್ಬನ್ನಿನ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನಿನ ಒಂದು ಪರಮಾಣು) ಇದೆ. ಎರಡಕ್ಕೂ ಮೂಲಸೂತ್ರ (ಎಂಪಿರಿಕಲ್ ಫಾರ್ಮುಲ) ಒಂದೇ, CH. ಈ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಯುಕ್ತದ ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣು ಇದ್ದುದೇ ಆದರೆ ಅಣುತೂಕ ೧೩ ಆಗಿರಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಸಿಟಿಲೀನ್ ಅಣುತೂಕ 26; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಅಣುಸೂತ್ರ C2H2. ಬೆಂಜೀನ್ ಅಣುತೂಕ 78; ಆದ್ದರಿಂದ ಅದರ ಅಣುಸೂತ್ರ C6H6. ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವ ಈ ಅಣುಸೂತ್ರವೇ ಸಂಯುಕ್ತದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬಹುಕಾಲ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಭಾವನೆಯನ್ನೂ ಕೈಬಿಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಣುಸೂತ್ರಗಳು ಒಂದೇ ಇದ್ದರೂ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಅಣುಸೂತ್ರವಿರುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಆರ್ಗಾನಕ್ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಐಸೊಮೆರಿಸಂ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆತು ಅದರ ಆಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಬಂದಿದೆ. ಐಸೋಮರ್‍ಗಳ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಗೆಯ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದಷ್ಟೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಎದ್ದುಕಾಣಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಐಸೊಮೆರಿಸಂಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಐಸೊಮೆರಿಸಂಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: 1. ರಚನೀಯ ಐಸೊಮೆರಿಸಂ (ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಐಸೊಮೆರಿಸಂ), 2. ಸ್ಟೀರಿಯೊ ಐಸೊಮೆರಿಸಂ. ಐಸೊಮರ್‍ಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ರಚನೀಯ ಐಸೊಮೆರಿಸಂ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಚನೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಅಣುವಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ಪರಮಾಣುಗಳು, ಪರಮಾಣುಪುಂಜಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಂಧಗಳು ಇವುಗಳ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ರಚನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಈಥೈಲ್ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಡೈಮೀಥೈಲ್ ಈಥರ್‍ಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಕನಕಚಂದ್ರ
ಕನಕಚಂದ್ರ : ಒಬ್ಬ ಜೈನಯತಿ. ಕಾಲ ಸು. 1300. ಕೊಂಡ ಕುಂದಾಚಾರ್ಯನ ಮೋಕ್ಷಪ್ರಾಭೃತ ಅಥವಾ ಸಹಜಾತಪ್ರಕಾಶ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇವನೊಬ್ಬ ಕವಿಯೂ ಇರಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಇವನ ಯಾವ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾವ್ಯಗಳೂ ಇದುವರೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈತ ಬರೆದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಗ್ರಂಥ ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಜೈನಮಠದ ಪುಸ್ತಕಭಂಡಾರದಲ್ಲಿದೆ.
ಟ್ರಿನಿಟಿ (ಪರಮಾಣು ಪರೀಕ್ಷೆ)
ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಆಸ್ಫೋಟನದ ಸಂಕೇತನಾಮ ಟ್ರಿನಿಟಿ. ಇದನ್ನು ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಜುಲೈ ೧೬, ೧೯೪೫ ರಂದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೫:೨೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು. ಅಮೇರಿಕಾಎಎಫ್ ಅಲಾಮೊಗಾರ್ಡೊ ಬಾಂಬಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗುನ್ನೇರಿ ರೇಂಜ್ (ಈಗ ವೈಟ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಮಿಸ್ಸೈಲ್ ರೇಂಜ್ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ) ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಸಾಕೊರೊ, ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೩೫ ಮೈಲುಗಳು (೫೬ ಕಿ.ಮೀ.) ಜೋರ್ನಡಾ ಡೆಲ್ ಮುರ್ಟೊ ಮರುಭೂಮಿನಲ್ಲಿ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಒಂದು ಉನ್ಮಾದದ ಭಯವು ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಂಬೊ ಎಂಬ ಸ್ಟೀಲ್ ಧಾರಕ ಹಡಗಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಅದನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಜಂಬೊ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮೇ ೭, ೧೯೪೫ ರಂದು ಒಂದು ಪೂರ್ವಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ಐಸೋಟೋಪ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಫೋಟಕವಾದ ೧೦೮ ಕಿರು ಟನ್ಗಳು (೯೬ ಟನ್ಗಳು; ೯೮ ಟಿ) ಸ್ಫೋಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಗ್ಯಾಜೆಟ್ನ ಆಸ್ಫೋಟನವು ಸುಮಾರು ೨೨ ಕಿಲೋಟನ್ನಷ್ಟು ಟಿಎನ್ಟಿ (೯೨ ಟಿಜೆ) ನ ಸ್ಫೋಟಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. ವೀಕ್ಷಕರು ವಾನ್ನೆವರ್ ಬುಷ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಚಾಡ್ವಿಕ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಕೊನಂಟ್, ಥಾಮಸ್ ಫಾರೆಲ್, ಎನ್ರಿಕೊ ಫೆರ್ಮಿ, ರಿಚರ್ಡ್ ಫೆಯಿನ್ಮನ್, ಲೆಸ್ಲಿ ಗ್ರೋವ್ಸ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಒಪೆನ್ಹೈಮರ್, ಜೆಫ್ರಿ ಟೇಲರ್, ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಟೋಲ್ಮನ್ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಪರೀಕ್ಷಾ ತಾಣವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಪುರಿ ಗಾಂಧಿಧಾಮ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್
ಪುರಿ-ಗಾಂಧಿಧಾಮ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್, ಪುರಿ, ಒಡಿಶಾ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿಧಾಮ, ಗುಜರಾತ್ ನಡುವೆ ಸೂಪರ್ ಫಾಸ್ಟ್ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಂದು ರೈಲು. 2011 ರೈಲು ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 14 ನವೆಂಬರ್ ರಂದು ಸೇವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು .ಈ ರೈಲು ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪುರಿಯನ್ನು 16.15 ತಲುಪುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ 19.50ಗೆ ರೈಲು ಪಿರುಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ ಗಾಂಧಿಧಾಮವನ್ನು 15.20 ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರಯಾಣ ಒದಗಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ ಒಂದು ಹೊಸ ವಾರದ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಈ ರೈಲು ಪುರಿಇಂದ ಹೊರತು ಗಾಂಧಿದಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಉಧ್ಗಾಟನೆಯ ದಿನ ಇದು ಗಾಂಧಿಧಾಮದಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 8 2014 ರಂದು ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಪುರಿ ಇನ್ ಡಾ ಈ ರೈಲು ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಘಾಂಧಿಧಾಮ-ಪುರಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ರೈಲು ಗಾಂಧಿದಾಮಾವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ 19.30 ಗಂಟೆಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟು ಪುರಿಯನ್ನು  19.44 ಗಂಟೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ವಿರುಧ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಪುರಿ-ಗಾಂಧಿಧಾಮ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ 0905ಹ್ರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪುರಿ ಇಂದ ಹೊರಡುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸೋಮವಾರ 0930ಹ್ರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಧಾಮ ತಲುಪುತ್ತದೆ.
ಎಳೆತ
ಗಾಂಧಿಧಾಮದಿಂದ ಅಹ್ಮೇದಾಬಾದ್ಗೆ, ಒಂದು ವಾತ್ವ ಆಧಾರಿತ ಡಬ್ಲುಡಿಎಮ್-3ಆ ರೈಲನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ ಅದಾದ ನಂತರ ವಡೋದರ ಆಧಾರಿತ ವಪ್-4ಎ ರಾಯ್ಪುರ ರವರೆಗೆ ರೈಲು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ ತದನಂತರ ಒಂದು ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಮೂಲದ ಡಬ್ಲುಡಿಎಮ್-3ಆ ಇಂಜಿನ್ ಪುರಿ ರವರೆಗೆ ರೈಲು ಚಲನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೈಲುಗಳು
ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು (ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್) ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಂದು ನೌಕೆ ಅಥವಾ ವಾಹನದ ಚಲನೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಭೂನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮುದ್ರ ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ವಾಯು ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ.
ಎಲ್ಲ ನೌಕಾಯಾನ ತಂತ್ರಗಳು ಪರಿಚಿತ ಸ್ಥಳಗಳು ಅಥವಾ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೌಕಾಯಾನಕಾರನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಗತಿ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಕೌಶಲ ಅಥವಾ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಓರಿಯಂಟಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪಾದಚಾರಿ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಐರೋಪ್ಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಏಳು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಲೆಗಳ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ತೆರೆದ ಸಾಗರದಾದ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಸಮುದ್ರಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಾಲಿನೇಷ್ಯನ್ ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಾಯಶಃ ತೆರೆದ ಸಾಗರ ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ರೂಪವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳ ಬದಲಾಗಿ ಸ್ಮರಣಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪಾಲಿನೇಷಿಯನ್ನರು ಒಂದು ದ್ವೀಪದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಚಲನೆ, ಹವಾಮಾನ, ಕೆಲವು ವನ್ಯಜೀವಿ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ಸ್ಥಾನ, ಅಥವಾ ಅಲೆಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಾವಿಕನ ಖಮಾಪಕದಂತಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಕಡಲ ನೌಕಾಯಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಭೂ ಖಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಹೆಲೆನಿಸ್ಟಿಕ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀ ಸ್ವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವಾದರೂ, ಕಡಲ ಖಮಾಪಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಯೆಂದರೆ 1295ರದ್ದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾದ ಮಯಾರ್ಕನ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಮೋನ್ ಲಲ್‍ನದ್ದು. ಈ ನೌಕಾಯಾನ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಶೋಧನಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಶೋಧನೆಗಳ ವೇಳೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಯಾನಕಾರರು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರ ಖಮಾಪಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಬಳಸುವುದರ ಬಗೆಗಿನ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ವಿವರಣೆಯು 1551ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನಿ ಮೆಲ್ವಿನ್ ಮೆಲ್ ಪ್ರೋಸ್ ಸೆಸ್ಪೆದೆಸ್‍ನ ಆರ್ಟೆ ಡಿ ನವೆಗಾರ್ (ನೌಕಾಯಾನದ ಕಲೆ) ಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಪಿರಮಿಡ್‍ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಆರ್ಕಿಪೆಂಡ್ಯುಲಮ್‍ನ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
ಖಮಾಪಕ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಸೂಚಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತೆರೆದ ಸಮುದ್ರಗಳ ನೌಕಾಯಾನವು 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶೋಧನೆಯ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. 1418 ರಿಂದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿಯ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 1488 ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ತೊಲೊಮೆವ್ ಡಿಯಾಸ್ ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. 1492 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ದೊರೆಗಳು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್‍ನ ಪಶ್ಚಿಮದ ನೌಕಾಯಾನಕ್ಕೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವನು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ದಾಟಿ ಇಂಡೀಸ್ ತಲುಪಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಶೋಧನೆಯಾಯಿತು. 1498 ರಲ್ಲಿ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮಾ ನೇತೃತ್ವದ ಒಂದು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನೌಕಾಯಾನವು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸುತ್ತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ಭಾರತವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ಇದರಿಂದ ಏಷ್ಯಾದೊಂದಿಗೆ ನೇರ ವ್ಯಾಪಾರ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ 1512 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೈಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಚೀನಾ ತಲುಪಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ
ಲೀಲಾವತಿ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯ ಅವರು ಯಕ್ಷಗಾನ ರಂಗದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಭಾಗವತರು. ಇವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಮಧೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೭ನೇ ಮೇ ೨೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಹಿರಿಯ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾದಕ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಡಿತ್ತಾಯರ ಪತ್ನಿ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಲೀಲಾವತಿ ಅವರು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದದ್ದು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಮುಳ್ಳೇರಿಯ ಸಮೀಪದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ತಾಯಿ ತವರೂರು ಮಧೂರಿನ ಪಡುಕಕ್ಕೆಪ್ಪಾಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸೋದರಮಾವನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಸೋದರಮಾವ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಮಧೂರು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ದೇವನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು. ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆಯಲು ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಧುರವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು ಪಿಟೀಲು ವಾದಕ ಪದ್ಮನಾಭ ಸರಳಾಯರ ಬಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರಿಗೆ ೨೩ ವರ್ಷವಿರುವಾಗ ತೆಂಕುತಿಟ್ಟಿನ ಚೆಂಡೆ-ಮದ್ದಳೆಯ ಕಲಾವಿದ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸುಳ್ಯದ ಕಡಬಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಅವಿನಾಶ್ ಹಾಗೂ ಗುರುಪ್ರಸಾದ್.
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಲೀಲಾವತಿ ಅವರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಪತಿ ಹರಿನಾರಾಯಣರಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಬಾರದೇಕೆ ಎಂದು ಅನಿಸಿತು. ಪತಿಯ ಮಾತು ಕೇಳಿ ಲೀಲಾ ಪ್ರಸಂಗವೊಂದರ ಕೃತಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಭಾಗ ತೆರೆದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಡಬದ ಸುತ್ತಲಿನ ಶಾಲಾ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ಮದುವೆ, ಉಪನಯನ, ಇತರ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ತಾಳಮದ್ದಲೆಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.‘ಸೆಟ್ ಮೇಳ’ಗಳ ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಅರುವ ನಾರಾಯಣ ಶೆಟ್ಟಿ ‘ಆಳದಂಗಡಿ ಮೇಳ’ ಕಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಪತಿ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಬೈಪಾಡಿತ್ತಾಯರು ಚೆಂಡೆ-ತಾಳಮದ್ದಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೀಲಾವತಿಯವರು ಭಾಗವತಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರ ಒಡನಾಟ ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಕಾಳಿಂಗ ನಾವುಡ, ಎಂ.ಎಲ್. ಸಾಮಗ, ಪಾತಾಳ ವೆಂಕಟರಮಣ ಭಟ್, ಈಶ್ವರ ಭಟ್, ಶೇಣಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಭಟ್, ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ, ಬಣ್ಣದ ಮಾಲಿಂಗ, ಪ್ರಭಾಕರ ಜೋಷಿ, ಬಲಿಪ ನಾರಾಯಣ ಭಾಗವತರು, ಕಡತೋಕ ಭಾಗವತರು, ನೆಡ್ಲೆ ನರಸಿಂಹ ಭಟ್, ಇತರ ಮುಮ್ಮೇಳ ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಮೇಳ ಕಲಾವಿದರ ಒಡನಾಟ ಲೀಲಾ ಅವರ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಸಹಕಾರವಾಯಿತು.
ಮೇಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಂಗಗಳು
ಲೀಲಾವತಿ ಅವರು ಕುಂಬಳೆ, ಬಪ್ಪನಾಡು, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ತಲಕಳ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವತಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು. ಪರಕೆದ ಪಿಂಗಾರ, ದೇವಿಮಹಾತ್ಮೆ, ದಕ್ಷಯಜ್ಞ, ಕರ್ಣಪರ್ವ, ಸುಧನ್ವ ಮೋಕ್ಷ, ವಜ್ರಕೋಗಿಲೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಾಡಿದ ಪದ್ಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಆಳದಂಗಡಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಅವರು ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವತರು. ತೆಂಕು, ಬಡಗು ಶೈಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ
thumb|ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನ್ನೊಂದಿಗೆ ಜೈವುರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಮುಸ್ತಫಿಜುರ್ ರಹಮಾನವರು ೬ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೫ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮುಸ್ತಫಿಜ್,ಫಿಜ್,ಕಟ್ಟರ್ ಮಾಸ್ಟರ್.ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಾರ.ಅವರು ಎಡಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲರಾಗಿದ್ದು,ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ಚೊಚ್ಚಲ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್(೧೩) ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಅವರು ಟೆಸ್ಟ್ ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನದ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ  ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಪಂದ್ಯಶ್ರೇಷ್ಠ' ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲಿಗ.ಅವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎಂ.ಆರ್.ಎಫ಼್ ಪೇಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು.ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗೆ ಪಾದ್ಯಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಹಮಾನವರು ಖುಲ್ನಾ ವಿಭಾಗದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಶಕ್ತಿಖಿರ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.ಅಬುಲ್ ಖಾಸಿಮ್ ಗಾಸಿ ಹಾಗು ಮಹ್ಮುದಾ ಖಾತುನವರ ಆರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಮಗನೇ ರಹಮಾನವರು.ಅವರ ತಂದೆ ಕ್ರಿಕೆಟಿನ ಉತ್ಸಾಹಿ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ಅಣ್ಣನಾದ ಮೊಕ್ಲೇಶುರ್ ರಹಮಾನ್ ಇವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮನೆಯಿಂದ ನಲವತ್ತು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಹೋಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕ್ರಿಕೆಟಿನಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕುತ್ತು ಬಂತು.ತಮ್ಮ ಬೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವ ಮೊದಲು ಟೆನ್ನಿಸ್ ಚೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಆಗಿ ಆಡಿದರು.ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವೇಗಿ ಮೊಹಮದ್ ಅಮಿರವರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಯುವ ಮತ್ತು ದೇಶೀ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ರಹಮಾನವರು ವೇಗದ ಬೌಲರುಗಳ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಢಾಕಾದ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಬಂದರು.ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ,ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರುನಗರದಲ್ಲಿ ಅಂಡರ್ ೧೭ರ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.ಅವರು ವೇಗದ ಬೌಲರ್ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಪಾಯವಾದರು.ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಕೆಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಮುಖಾಂತರ ಯು.ಎ.ಇ,೧೯ ವರ್ಷದೊಳಗಿನವರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.ರಹಮಾನವರು ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಿ-ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಎರಡೂ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್
೨೦೧೬ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಐ.ಪಿ.ಎಲ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ರಹಮಾನವರನ್ನು ಸನ್ರೈರ್ಸ್ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್ ಸಿದ್ಧಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೬ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೭ ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಸನ್ರೈರ್ಸ್ ಹೈದ್ರಾಬಾದಿಗೆ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.ಅವರು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲನೆ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಆಟಗಾರವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ 'ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆಟಗಾರ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್
ರಹಮಾನವರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡುವ ಮುನ್ನ,೨೦೧೫ರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ್ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗಿನಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ಡೈನಾಮೈಟ್ಸ್ ಪರ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೪ ವಿಕೆಟುಗಳು ಹಾಗು ೧೦ ಕ್ಯಾಚ್ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ನಾಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ಟಿ-೨೦ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಾಂಡಿನ ಸಸೆಕ್ಸ್ ತಂಡದವರು,ಟಿ-೨೦ ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಸಲುವಾಗಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಟಗಾರನಾದ ರಹಮಾನ್ ತಮ್ಮ ತಂಡಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.