cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ದಾಮೋದರ ಮೌಜೊ
ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ
ಜೂನ್ 2018 ರಲ್ಲಿ, ಮೌಜೊ ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆ ಇತ್ತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆ- ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗೌರಿ ಲಂಕೇಶ್ ಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಪೊಲೀಸ್‌ನ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡ (ಎಸ್‌ಐಟಿ)ವು ಮೌಜೋ ಅವರಿಗೆ ಜೀವ ಬೆದರಿಕೆಯ ಕುರಿತು ಗೋವಾ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದಾಗ ಈ ಸಂಗತಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆ ಸನಾತನ್ ಸಂಸ್ಥಾದಿಂದ ಬೆದರಿಕೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಆ ಸಂಘಟನೆಯು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ.
ಈ ಬೆದರಿಕೆಯ ನಂತರ, ಅವರಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೌಜೊ ಅವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರು ಒಗ್ಗೂಡಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸನಾತನನ್ ಸಂಸ್ಥಾ ಅನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದರು.
" ತಿಷ್ಟಾವ್ನಿ" ಬಿಡುಗಡೆ :2020
ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ, COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಮೌಜೊ ಅವರು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸೆಷನ್ ಮೂಲಕ "ತಿಷ್ಟಾವ್ನಿ " ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಮೌಜೊ ಅವರ ಮೊದಲ ವರ್ಚುವಲ್ ಪುಸ್ತಕಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಥೆಗಳು ಗೋವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿವೆ. "ಝೇಲ್ ವಿಟಲ್ಟಾನಾ" (ಐಸ್ ಕರಗಿದಂತೆ) ಕಥೆಯು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. "ಸುಂದರ್ಕಯೇಚೋ ಉಪಾಸಕ" (ಸೌಂದರ್ಯೋಪಾಸಕ) ಎಂಬ ಕಥೆಯು, ಸೌಂದರ್ಯದ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭ್ರಮೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದು  ಮುಂಬೈನ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಮಾಜವು  ಈ ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಿರು ಕಾದಂಬರಿ
ಗ್ಯಾಥಾನ್ 1971
ಝಗ್ರಾನ್ನ 1975
ರುಮಾದ್ ಫುಲ್ 1989
ಭುರ್ಗಿಂ ಮ್ಹುಗೆಲಿಂ ತಿಂ 2001
ಸಪನ್ ಮೋಗಿ 2014
ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಸೂದ್ 1975
ಕಾರ್ಮೆಲಿನ್ 1981
ಸುನಾಮಿ ಸೈಮನ್ 2009
ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಏಕ್ ಆಶಿಲ್ಲೊ ಬಾಬುಲೊ 1976
ಕಾಣಿ ಎಕಾ ಖೊಮ್ಸಾಚಿ 1977
ಚಿತ್ತರಂಗಿ 1995
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು
ಓಶೆ ಘೋಡ್ಲೆ ಶೆಣೈ ಗೊಯೆಂಬಾಬ್ 2003
ಉಂಚ್ ಹ್ಯಾವ್ಸ್ ಉಂಚ್ ಮ್ಯಾಥೆಮ್ 2003
ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಭಾಯ್ ಮೌಜೊ' (2014) ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಂದ್ರನೀಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅವರು ಬರಹಗಾರನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅನುವಾದಗಳು
ದಾಮೋದರ್ ಮೌಜೊ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾರ್ಮೆಲಿನ್ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಸ್ಸಾಮಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಮೈಥಿಲಿ, ನೇಪಾಳಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಮರಾಠಿ, ಸಿಂಧಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಸುನಾಮಿ ಸೈಮನ್ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಪೋನಿಟೇಲ್ ಬುಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ದೀಸ್ ಆರ್ ಮೈ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಕಥಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ತೆರೇಸಾ ಅವರ ಮ್ಯಾನ್ ಆಂಡ್ ಗೋವಾಸ್ ಅದರ್ ಸ್ಟೋರೀಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಾ ಪಬ್ಲಿಕೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರೆ, ರುಮಾದ್‌ಫುಲ್ ಅನ್ನು ಮಿರಾಜ್ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಂಡರ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ ಟ್ರೀ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ಶಾಂತತೆರ್ಚೆ ಘಾನ್ ಎಂದು ಮರಾಠಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
1973 ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷಾ ಮಂಡಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಗಂಥೋನ್‌ಗೆ
1973 ಗೋವಾ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಗಂಥೋನ್‌ಗೆ
1976 ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಷಾ ಮಂಡಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಝಾಗ್ರಣ್ಣಗೆ
1977 ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಷಾ ಮಂಡಲ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಾಟಕ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ನಿಲ್ಲೆಂ ನಿಲ್ಲೆಂ ಸೊವ್ಣೆ ಏಕ್ ಗೆ
1978 ಗೋವಾ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಕನ್ನಿ ಏಕಾ ಖೋಮ್ಸಾಚಿಗೆ
1983 ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಕಾರ್ಮೆಲಿಮ್ ಗೆ
1997 ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಶಿಟೂ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
1998 ರ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಮಿಂಗುಯೆಲ್ಸ್ ಕಿನ್ ಗೆ
2003 ಜನಗಂಗಾ ಪುರಸ್ಕಾರ್ - ಭುರ್ಗಿಂ ಮ್ಹುಗೆಲಿಂ ತಿಂ ಗೆ
2005 ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅಲೀಶಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕತೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
2006 ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಾಗಿ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಬಹುಮಾನ.
ಗೋವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ 2007 ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
2011 ರ ವಿಶ್ವ ಕೊಂಕಣಿ ಕೇಂದ್ರದ ವಿಮಲಾ ವಿ ಪೈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ - ಸುನಾಮಿ ಸೈಮನ್ ಗೆ
2013 ರ ಗೋವಾ ಅಚೀವರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದಿ ನವಹಿಂದ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿವಾ ಗೋವಾದಿಂದ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಓ ಮರಿಯಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ 2014 ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
2016 ರ ಪೋದರ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ರಾಪೋದರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್, ಮುಂಬೈ ಕೊಟ್ಟಿತು
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ದಾಮೋದರ್ ಮೌಜೊ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿ ಶೈಲಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಗೋವಾದ ಮಜೋರ್ಡಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ರೂಪಾಲಿ, ಮೇಘನಾ ಮತ್ತು ಸೋಬಿತಾ ಎಂಬ ಮೂವರು ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ರೂಪಾಲಿ ಮೌಜೊ ಕೀರ್ತಾನಿ ಅವರು ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು ಇದುವರೆಗೆ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡ ಕರ್ನಾಟಕದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ)
ಮೌಜೋ ಅವರು ಜಿ.ಎನ್.ದೇವಿ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಂ.ಕಲಬುರ್ಗಿ ಮೊದಲಾದವರೊಡನೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಬುರ್ಗಿ ಅವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ "ವಚನ ಸಂಪುಟ"ವನ್ನು ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಜಿ.ಎನ್.ದೇವಿ ಅವರ ಜತೆ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೪೪ ಜನನ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಗಮನಶ್ರಮ
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಐದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಮಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧಿ ನು   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೨ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೨ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ 'ಷಡ್ಜ, ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ,ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಚತುಶೃತಿ ಧೈವತಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾಧ''.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿದ್ದು, ಹಂಸನಂದಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರುರಚಿಸಿದ ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮೇಮುದಮ್ ಮತ್ತು "ಏಕಾಮ್ರನಾಥ ಭಜೇಹಮ್" ಎರಡು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು.
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಗಮನಶ್ರಮ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ಝಂಕಾರವರ್ಧಿನಿ ಮತ್ತು ರತ್ನಾಂಗಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಸಲಾರ್ ಭಾಗ 1 - ಕದನ ವಿರಾಮ ( ಸಲಾರ್) ಮುಂಬರುವ ಭಾರತೀಯ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಶಾಂತ್ ನೀಲ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಂಬಾಳೆ ಫಿಲಂಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ಕಿರಗಂದೂರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್, ಶ್ರುತಿ ಹಾಸನ್, ತಿನ್ನು ಆನಂದ್, ಈಶ್ವರಿ ರಾವ್, ಜಗಪತಿ ಬಾಬು, ಶ್ರೀಯಾ ರೆಡ್ಡಿ, ಮತ್ತು ರಾಮಚಂದ್ರರಾಜು ಇದ್ದಾರೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ತೆಲಂಗಾಣದ ಗೋದಾವರಿಖಾನಿ ಬಳಿ ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದೊಂದಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಭುವನ್ ಗೌಡ ಅವರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ.
ಇದು 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಚಿತ್ರವು ಅದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಾಂತ್ ನೀಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾಸ್ ನಡುವಿನ ಮೊದಲ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಮತ್ತು ನೀಲ್ ಅವರ ಮೊದಲ ತೆಲುಗು ಸಾಹಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಭಾಸ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: "ನನ್ನ ಪಾತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ನಾನು ಮೊದಲು ಮಾಡಿಲ್ಲ." ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಈ ಚಿತ್ರವು ನೀಲ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ ಉಗ್ರಂನ ರಿಮೇಕ್ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಲಾರ್ ರಿಮೇಕ್ ಅಲ್ಲ ಆದರೆ ಪ್ರಭಾಸ್ಗಾಗಿ ಬರೆದ ಮೂಲ ಕಥೆ ಎಂದು ನೀಲ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಚಿತ್ರವು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ 16 ಜನವರಿ 2021 ರಂದು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ರವಿ ಬಸ್ರೂರ್ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಭುವನ್ ಗೌಡ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಿದೆ.
ಬಿತ್ತರಿಸುವುದು
ನಟಿ ಶ್ರುತಿ ಹಾಸನ್ ಅವರು ಜನವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಕನ್ನಡದ ನಟ ಮಧು ಗುರುಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಟಿ ಈಶ್ವರಿ ರಾವ್ ಅವರು ಸಲಾರ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜಗಪತಿ ಬಾಬು ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು, ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾಜಮಾನಾರ್ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಬಿತ್ತರಿಸುವುದು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಮಲಯಾಳಂ ನಟ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸುಕುಮಾರನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಭಾಸ್ ತಮ್ಮ ರಾಧೆ ಶ್ಯಾಮ್ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಸಲಾರ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ ಅವರು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು ಆದರೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಪೃಥಿವಿರಾಜ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಪೊಲೀಸ್ ಪೊಲೀಸ್ (2010) ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ 12 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಶ್ರೀಯಾ ರೆಡ್ಡಿ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 29 ಜನವರಿ 2021 ರಂದು ತೆಲಂಗಾಣದ ಗೋದಾವರಿಖಾನಿ ನಗರದ ಬಳಿಯ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಫೆಬ್ರವರಿ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಚಿತ್ರದ ಎರಡನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಲ್ಲಿ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 30% ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಭಾಸ್ ಅವರ ರಾಧೆ ಶ್ಯಾಮ್ (2022) ಮತ್ತು ನೀಲ್ ಅವರ ಕೆಜಿಎಫ್: ಅಧ್ಯಾಯ 2 (2022) ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರಭಾಸ್ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲು ಮುರಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು, ಇದು ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಿತು. ಜೂನ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸ್ ಮತ್ತು ಹಾಸನ್ ಸೆಟ್‌ಗೆ ಸೇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ತಂಡವು ಸಮುದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 20 ನಿಮಿಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಸಲಾರ್‌ನ ತಯಾರಕರು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ಸೆಂಟ್ರಿಕ್ ಥೀಮ್ (ಡಿಸಿಟಿ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಚಿತ್ರದ ಬೆಳಕಿನ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಗಾಢವಾದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಸಲಾರ್ ಭಾಗ 1 - ಕದನ ವಿರಾಮವು ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಆವೃತ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ 28 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2023 ರಂದು ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಲಾರ್ - ಭಾಗ 1
ವಿತರಣೆ
ಯುವಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್ಸ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತೆಲಂಗಾಣ ವಿತರಣಾ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಆರ್‌ಜಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಸ್. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೋಕ್ಷ ಮೂವೀಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಂಗಿರಾ ಸಿನಿಮಾಸ್ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುವುದು.
ತೆಗ್ಗಿಹಳ್ಳಿ
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ
ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ([ ಸಿಂಧಿ : ڪملا ڪيسواڻي], ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ - ೯ ಮೇ ೨೦೦೯) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕಮಲಾ ಅವರು ೨೭ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೩೪ ರಂದು ಕರಾಚಿ, ಸಿಂಧ್, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಈಗಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರು ಸುಕ್ಕೂರಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಗೋಬಿಂದ್ ರಾಮ್ ಮದ್ನಾನಿ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಆಪರೇಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ಅವರು ಸುಕ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತವನ್ನು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ ಆಕೆಗೆ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ. ಇತರ ಹಿಂದೂ ಸಿಂಧಿಗಳಂತೆ, ಅವರು ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಜೋಧ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಬಿಕಾನೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಅವರು ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೈಪುರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರು ಶಾಲಾ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿ
ಅವರು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಮ್ಮ ಗಾಯನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹೇರಾ ಅಥವಾ ಲಾಡಾ ಎಂಬ ಅನೇಕ ಮದುವೆ ಹಾಡುಗಳು, ಸೂಫಿ ಕಲಾಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಂಧಿ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಿಸ್ ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ವಾಯ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಮದುವೆ ಆರತಕ್ಷತೆಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಟಿವಿ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳ ಹಲವಾರು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ ಸಿ.ಅರ್ಜುನ್ ಅವರು ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿಯನ್ನು ಸಿಂಧಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೆಳಗಿನ ಸಿಂಧಿ ಭಾಷೆಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು:
ನಿಧನ
ಕಮಲಾ ಕೇಸ್ವಾನಿ ೯ ಮೇ ೨೦೦೯ ರಂದು ಭಾರತದ ಜೈಪುರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳು
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಲಾಬಲ
ದಿನಾಂಕ : ೪-೯-೨೦೧೩ :
ಚುನಾವಣೆ ನಂತರ -ಮೈತ್ರಿಕೋಟ- ಬಲಾಬಲ
ದಿ.೧೩-೬-೨೦೧೬-ಪ್ರಜಾವಾಣಿ;ರಾಜ್ಯಸಭೆ:ಏರಿದ ಎನ್'ಡಿಎ. ಬಲ
ಟಾಕಳಿ
ಟಾಕಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಗಳು
೨೦೧೬ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚುನಾಔಣಾ ಫಲಿತಾಂಶ
ದಿ.೧೧-೬-೨೦೧೬:ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು: ಒಟ್ಟು ಚಲಾವಣೆಯಾದ ಮತ 224:
ನೋಡಿ
ಲೋಕಸಭೆ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಟಾಕಳಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ಪೊರಾಯತು ಲೀಲಾ (ಪಿ ಲೀಲಾ) ಅಥವಾ ಲೀಲಾ (19 ಮೇ 1934 - 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005) ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಭಾಷೆಯಾದ ಸಿಂಹಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ 5,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾದ ವಿ ದಕ್ಷಿಣಮೂರ್ತಿ., ಎಂ.ಎಸ್.ಬಾಬುರಾಜ್, ಜಿ.ದೇವರಾಜನ್, ಘಂಟಸಾಲಾ, ಎಂ.ಎಸ್.ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಇಳೆಯರಾಜ, ಕೆ.ರಾಘವನ್, ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ್ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಾದ ಕೆ.ಜೆ.ಯೆಸುದಾಸ್ ಮತ್ತು ಘಂಟಲಾಸಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಹಯೋಗದ ವ್ಯಾಪಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳ ಮಧುರ ಮತ್ತು ಸುಮಧುರ ಧ್ವನಿಗೆ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಗಾನಮಣಿ ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಅವರಿಗೆ 2006 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5000 ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಳೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಾಡಿದರು. ಅವರ ಹಾಡುಗಳು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವಳು ತಾನೇ ಹೆಸರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಎಂ.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಎಂ.ಎಲ್. ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ - ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ದೈತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದುದನ್ನು ಅವರು ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ
ಲೀಲಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಗುರು ಸಂಗೀತಗಾರ ಟಿವಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ತಿರಿಬುವನ ಮಣಿಭಾಗವಧರ್. ನಂತರ ಅವಳು ಪಥಮಡೈ ಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯರ್, ಮರುತುವಕುಡಿ ರಾಜಗೋಪಾಲ ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ರಾಮ ಭಾಗವತರ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತಳು. ಲೀಲಾ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರ್ ಮತ್ತು ವಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಯವರಿಂದಲೂ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ ರಾಮಭಾಗವಧರ್ ಅವರು ಮೆನನ್ ಅವರ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಎರ್ನಾಕುಲಂಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯಲು ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲೀಲಾ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಂತೆ ತಂದೆಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಮಗಳನ್ನು ನಿಪುಣ ಗಾಯಕಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದು ಮೆನನ್‌ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೆನನ್ ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು 1944 ರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸ್ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಅವರು ಮೈಲಾಪುರದ ವಡಕ್ಕಂಚೇರಿ ರಾಮಬಾಗವಥರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 10 ವರ್ಷದ ಲೀಲಾ ಗುರುಕುಲ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಲೀಲಾ ಮುಂಜಾನೆ ಸಾಧಕ (ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ) ಮಾಡುವದನ್ನು ಅವಳ ತಂದೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾಗೆ ಗಾಯಕರಾದ .ಅರಿಯಾಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಎಸ್ ರಾಮನಾಥನ್, ಜಿಎನ್ ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್, ಚೆಂಬೈ ಮತ್ತು ಇತರರ ಸಂಗೀತ ಕೇಳಲು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಈ 'ಕೆಲ್ವಿ ಜ್ಞಾನಂ' (ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು) ಉತ್ತಮ-ಶ್ರುತಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಲೀಲಾ ಹೇಳಿದರು. 1946 ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಅನೇಕ ಸಂಗೀತ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಹಾಡಿದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ
ಕೊಲಂಬಿಯಾ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಸ್ತ್ರೀ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಗಣಬತಿರಾಮ ಅಯ್ಯರ್ ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಅವಳನ್ನು ಅವರ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಅವಳು ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗ ಆಕೆಗೆ ತಮಿಳು ಅಥವಾ ತೆಲುಗು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಳು ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ಹಾಡನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಗೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಪ್ಲೇಬ್ಯಾಕ್ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಬೋಧಕರನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತಳು.
ಅವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುವ ಮೊದಲ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ ಆದರೆ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಮನವೊಲಿಸಲಾಯಿತು. ಕಂಗನಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವಳು ಕೇವಲ 13 ವರ್ಷದವಳಿದ್ದಾಗ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಹಾಡು ಶ್ರೀ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ... ಹಾಡಿದ್ದಳು. ಸಿ.ಎಚ್. ಪದ್ಮನಾಭಶಾಸ್ತ್ರಿ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಗಾಗಿ ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಕಂಗನಂಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆಯಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.
1948 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಲಾ ಗಾಗಿ ಪಾದುಕಾ ಪೂನ್‌ಕುಯಿಲೆ ಹಾಡಿದರು, ಆದರೂ 1938 ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬಾಲನ್, ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ಮಲಯಾಳಂ "ಟಾಕಿ". ಸೇಲಂನ ಮಾಡರ್ನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ಗಾಗಿ ಬಾಲನ್ ಅವರನ್ನು ಟಿ.ಆರ್.ಸುಂದರಾಮ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಎಸ್.ನೋಟಾನಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಮುಖರ್ಜಿ ಎನ್‌ಐಎಫ್‌ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು, ಅವರ ಪೋಷಕರು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಪ್ರವೇಶ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
1949 ರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು: ಮನದೇಶಂ, ಕೀಲು ಗುರ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ಗುಣಸುಂದರಿ ಕಥಾ.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಈ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ, ನವದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಸೀಮಿತ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಹ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ
thumb|ಸಬಿಯಾಸಾಚಿಯ ಡಿಸೈನರ್ ಲೆಹೆಂಗಾ ೧೯೯೯ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಮಸೂಚಕ ಲೇಬಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದು ಮೂರು ಜನರ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಫೆಮಿನಾ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಯುವ ಡಿಸೈನರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಇದು ಸಾಲಿಸ್ಬರಿ ಮೂಲದ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಿ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಜಾರ್ಜಿನಾ ವಾನ್ ಎಟ್ಜ್ಡಾರ್ಫ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ಗಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಿತು. ಆಲೋಚನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರು ಇಂಡಿಯಾ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಇದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸೈನರ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟಿ ನೇಹಾ ಧುಪಿಯಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಫ್ರಿಡಾ ಕಹ್ಲೋಳಾಗಿ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಶರತ್ಕಾಲ-ವಿಂಟರ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಫಿನಾಲೆಗೆ ಡಿಸೈನರ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡೆಲ್‌ಗಳು ಫ್ರಿಡಾ ಕಹ್ಲೋ-ಎಸ್ಕ್ಯೂ ಗುಲಾಬಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ ರಾಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದರು ಹೆಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ತಂತಿ-ರಿಮ್ಡ್ ಕನ್ನಡಕ.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಶಾವುಕಾರು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಘಂಟಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಲೀಲಾ ಅವರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಮಧುರವನ್ನು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ವೃತ್ತಿ
ಅಮೆಜಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೌಚರ್ ವೀಕ್ (ಎ.ಐ.ಸಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ) ನಲ್ಲಿ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಅವರ ಶರತ್ಕಾಲ ವಿಂಟರ್ ೨೦೧೫ ಸಂಗ್ರಹವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಐಷಾರಾಮಿ ಪಾದರಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಲೌಬೌಟಿನ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗವಾಗಿತ್ತು. ೮೦ ಜೋಡಿ ಬೂಟುಗಳು, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಕಸೂತಿಯಿಂದ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ಕೈಯಿಂದ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೀಕ್ವಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೌಬೌಟಿನ್ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸಹಿಯನ್ನು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಹೀಲ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಆಸಿಡ್ ಡೈಡ್ ಬರ್ನ್ಡ್ ಜರ್ಡೋಜಿ ಮತ್ತು ವಿಂಟೇಜ್ ಪಾರ್ಸಿ ಗಾರಾ ಬಳಸಿ ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಕಸೂತಿಯ ಸಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಸೂತಿ ಮಾಡಲು.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
ಚಿತ್ರ ಮಿಸ್ಸಮ್ಮಾ (ತಮಿಳಿನ ಮಿಸಿಯಮ್ಮ), ಎಸ್ ರಾಜೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಸಂಗೀತ ಎಎಮ್ ರಾಜಾ, ಪಿ ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಪಿ ಸುಶೀಲ ಧ್ವನಿಗಳು ಸೇರಿ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ಒಂದು  ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅನುಭವ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು "ಮಾನವ ಕೈಯ ವೈಯಕ್ತಿಕಗೊಳಿಸಿದ ಅಪೂರ್ಣತೆ". ಮರುಭೂಮಿಗಳು, ಜಿಪ್ಸಿಗಳು, ವೇಶ್ಯೆಯರು, ಪುರಾತನ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅವರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಈ ವಿನ್ಯಾಸಕನಿಗೆ "ಬಟ್ಟೆ ಕೇವಲ ಒಬ್ಬರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು" ಎಂದು ನಂಬುವವರಿಗೆ ಆಜೀವ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿವರ, ಶೈಲಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಳನ, ರೋಮಾಂಚಕ ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾಚ್-ವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ. ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು "ಭಾರತೀಯ ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೈಲಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
ವಿಜಯಾ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ 1957 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಆರನೇ ಚಿತ್ರ, ಮಾಯಾಬಜಾರ್ (ಕೆ.ವಿ.ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ದೇಶನ) ನಿಜವಾದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ' ವಿವಾಹ ಭೋಜನಮ್ಮು ( ಕಲ್ಯಾಣ ಸಮೈಯಾಲ್ ಸಥಮ್) ' ಹಾಡು ಇನ್ನೂ ಸಮಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಅವರು 'ಮಾಯಾ ಬಜಾರ್'ನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಸಂಯೋಜಕರು ಒಂದು ಹಾಡಿನ 28 ಟೇಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರು ಐದನೇ ಟೇಕ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಅವರು ಹೆಣೆದ ಮದುವೆಯ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡಿಸೈನರ್ ತನ್ನ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊನೆಟ್ ಮತ್ತು ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಟಿಸ್ಸೆ ಅವರಂತಹ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸ್ಟ್‌ಗಳ ಬಣ್ಣಗಳಂತಹ ಕಲೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
ಅವರು 1968 ರಲ್ಲಿ 'ಚಿನ್ನಾರಿ ಪಾಪಾಲು ' (ತೆಲುಗು) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ವಿನ್ಯಾಸ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಆಧುನಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜವಳಿಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ಸಿಲೂಯೆಟ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಧಾನಗಳಾದ ಬಂದಾನಿ, ಗೊಟವರ್ಕ್, ಬ್ಲಾಕ್ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್, ಹ್ಯಾಂಡ್ ಡೈಯಿಂಗ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಧುವಿನ ಉಡುಗೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ತೆಲುಗು ಸಿನೆಮಾ
ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಲೀಲಾ ಸಾಧಿಸಿದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಲವ ಕುಶ (1963) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸದೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಪಿ.ಸುಶೀಲಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಂಟು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು.
ಸಬಿಯಾಸಾಚಿ ಮುಖರ್ಜಿ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಎಂಟಿವಿ ಲೈಕ್ರಾ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಸ ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಕರಿಗಾಗಿ ಸೊಸೈಟಿ ಅಚೀವರ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಮಿಲನ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ವೀಕ್ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಇವರುಏಷ್ಯಾ ಇಂಕ್ (ಸಿಂಗಾಪುರ ಮೂಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ನಿಯತಕಾಲಿಕ) ವತಿಯಿಂದ ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಹತ್ತು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಪಿ. ಲೀಲಾ
ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು
ಮೇಲ್ಪತ್ತೂರ್ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟತಿರಿ ಗುರುವಾಯುರಪ್ಪನ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿದ ನಾರಾಯಣೀಯಮ್ ಒಂದು ಅಮರವಾದ ಶ್ಲೋಕಗಳು.
ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಾಸ್ವಂ ಅವರು ನಾರಾಯಣೀಯಮ್ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಹೊರ ತರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಎಂಎಸ್, ಎಂಎಲ್ವಿ ಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತಗಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವಾಸ್ವಂ ಲೀಲಾ ಅವರನ್ನು ನಾರಾಯಣ್ಯಂ ಹಾಡಲು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. "ನಾನು ಗೌರವವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ನಾರಾಯಣೀಯಂ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು ..." ಲೀಲಾ ಹೇಳಿದರು.
ಲೀಲಾ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೃತಿ ಜ್ಞಾನಪ್ಪಾನ. ಜ್ಣಾನಪಾನವನ್ನು ಮಳೆಯಾಳಿಗಳ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಈ ತಾತ್ವಿಕ ಕವಿತೆಯ ಭಾವಪೂರ್ಣ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಮಲಯಾಳಂ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾಗಶಃ ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಫಿ
ಇದು ಪಿ ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿ.
ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಮಲಯಾಳಂ ಹಾಡುಗಳ ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ನಮೂದು: ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಲೀಲಾನ್ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ಆದರೆ ಮದುವೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಲೀಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಘು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಲೀಲಾ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಕಾಲೋನಿ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಮೌಂಟ್ (ಪರಂಗಿಮಲೈ) ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವಳ ಪ್ರಪಂಚವು ಅವಳ ಸಂಗೀತ, ಅವಳ ಪೂಜಾ ಕೊಠಡಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂದೆಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಗಾಯಕಿ ಲೀಲಾ ಅವರ ಹಿಂದೆ ವಿಕೆಮೆನನ್ ಇದ್ದರು. ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ "ನಾನು ನಿಮ್ಮ ಮುಂದೆ ನಿಂತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದಾಗಿ; ಅವನು ನನಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಕೀರ್ತಿ, ಸಂಪತ್ತು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅವರು ನನಗೆ ನೀಡಿದರು. ಅವನಿಲ್ಲದೆ, ನಾನು ನಾನಲ್ಲ. " ಲೀಲಾ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಿದಳು, ತನ್ನ ಮೃದುವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಮೋಡಿ ಮಾಡಿದಳು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ
ಲೀಲಾ ಕಡಲ್‍ಪಾಲನ್ ಚಿತ್ರದ ಉಜ್ಜಾಯಿನಿಯಿಲೆ ಗಾಯಿಕಾ ಎಂಬ ಹಾಡಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದರು. .
1992 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜೆ.ಜಯಲಲಿತಾ ಅವರು ಕಲೈಮಾಮನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಆಕೆಗೆ ನೀಡಿದ ಹೆಮ್ಮೆ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
2003 ರಲ್ಲಿ, 'ನಾರಾಯಣ್ಯಂ', 'ಜ್ಞಾನಪ್ಪನ' ಮತ್ತು 'ಹರಿನಮಕೀರ್ಥನಂ' ಅನ್ನು ಹರಡುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಬಾಲಸಂಸ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಪುರಾಸ್ಕರಂ ಅನ್ನು ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
2006 ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಲೀಲಾ ಅವರಿಗೆ ಗಾನಮಣಿ, ಗಾನಕೋಕಿಲಾ, ಕಲಾರತ್ನಂ ಮತ್ತು ಗಾನವರ್ಷಿಣಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮ್ಯೂಸಿಷಿಯನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.
. ಆಕೆಗೆ ಕಮುಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು
.ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ
. ಕೆಜೆ ಯೇಸುದಾಸ್ ಅವರಿಂದ ಗಂಧರ್ವ ಸಂಧ್ಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
. ಸ್ವಾತಿರತ್ನ ಅವಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇವರಿಂದ
ಭಾರ್ ಎ ಐ ಕಲಾನಾ
ನಿಧನ
ಪಿ. ಲೀಲಾ 31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2005 ರಂದು 3:40 IST ರಂದು ಚೆನ್ನೈನ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ತನ್ನ ಮನೆಯ ಸ್ನಾನಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ನ್ಯುಮೋನಿಯಾದಿಂದ ಆಕೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಹಠಾತ್ತನೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ಅದೇ ದಿನ ಬೆಸೆಂಟ್ ನೆಗರ ಶವಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ರಾಜ್ಯ ಗೌರವಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೫ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ
ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ ೧೧-೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಒಂದು ದೇಗುಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಮಂದಿರ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಮುಂಡರಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಡಂಬಳ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಶಿವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಕುಳಿತಿರುವ ಬೃಹತ್ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಡಂಬಳದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವಂತೆ ಡಂಬಳದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೫೯ರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಡಂಬಳದಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಉಪಸ್ಥಿತವಿದ್ದ ಜಿನಾಲಯವೊಂದಕ್ಕೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಮೊದಲನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದತ್ತಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದರೆ, ೧೦೯೫ರ ಶಾಸನವೊಂದರಂತೆ ಹದಿನಾರು ಜನ ವರ್ತಕರು ಬೌದ್ಧ ದೇವತೆ ತಾರಾದೇವಿಯ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿರುವುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆ ದೇಗುಲವಾಗಲೀ, ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರವಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಜಿನಾಲಯಗಳಾಗಲೀ ಅವುಗಳ ಅವಶೇಷವಾಗಲೀ ಇಂದು ಡಂಬಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಡಂಬಳ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಸವಾಡಿನಾಡು ಎಂದು ಹೆಸರಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಧರ್ಮಪುರ, ಧರ್ಮೋಳ, ಧರ್ಮವೊಳಲ್ ಎಂದೆಲ್ಲ ಹೆಸರು ಈ ಡಂಬಳಕ್ಕೆ ಇತ್ತೆಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತ್ರಿಭುವನಮಲ್ಲನೆಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇನಾನಾಯಕನಾಗಿರಬಹುದಾದ, ರೆಬ್ಬರಸ ಮತ್ತು ಬಾವಿಕಬ್ಬೆಯರ ಮಗ ಅಜ್ಜಯಅಥವಾ ಅಜ್ಜಪ್ಪ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಅಜ್ಜಮೇಶ್ವರ ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಹೆಸರಿತ್ತು.
ರಚನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿ ನಿಂತಿದ್ದು, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತೆ ಎರಡು ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇಗುಲದ ಇಡೀ ಹೊರಮೈಯನ್ನು ನಕ್ಷತ್ರವು ಆವರಿಸಿರುವಂತೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೩೨ ಕೋನ(ಮುಖ)ಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಪದ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
ಗರ್ಭಗೃಹ, ಅರ್ಧಮಂಟಪ, ನವರಂಗ, ಚೌಕಾಕಾರದ ಮುಖಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಶಿಖರದವರೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಟ್ಟು ೨೪ ಕೋನ(ಮುಖ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರದ ೨೪ ಮುಖಗಳು ಶಿಖರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸದೆ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಂತಿರುವುದು ಮತ್ತು ಶಿಖರದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿರುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಶಿಖರದ ಸುಕನಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಕೀರ್ತಿಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಎರಡು ಹಂತದ ಪಾಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಶಿವನ ಸ್ವಯಂಭೂ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಅಂತರಾಳದ ದ್ವಾರಬಂಧದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರಶಿಲೆ, ದ್ವಾರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಯ ಸುರುಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಯಕ್ಷರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಮುಖಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ನಂದಿಯ ಏಕಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಕಪ್ಪುಶಿಲಾ ನಂದಿಯ ಈ ವಿಗ್ರಹದ ಕೊರಳಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ದೇಗುಲದ ಒಟ್ಟು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ತಲುಪುವ ದಾರಿ
ಗದಗವು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೩೮೫ ಕಿ.ಮೀ., ಉಡುಪಿಯಿಂದ ೩೫೨ ಕಿ.ಮೀ, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೪೦೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನೆಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಗದಗಕ್ಕೆ ಸರಕಾರಿ ಬಸ್ಸಿನ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಗದಗ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಡಂಬಳಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೨.೫ ಕಿ.ಮೀ ಇದ್ದು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಸ್ಸುಗಳು ಗದಗದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಲೋ
ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಆಲ್ಬಾ  (ಬಿಳಿ ವಿಲೋ ) ಎಂಬುದು ವಿಲೋದ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಳಿಯ ಛಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರವಾಗಿದೆ. ಇದು 10 ರಿಂದ 30 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು, ಅಲ್ಲದೇ 1 ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದಷ್ಟು ಇದರ ಕಾಂಡ ಹರಡಿದ್ದು, ಅಡ್ಡದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಕಿರೀಟದಂತೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆ ಬೂದು- ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಹಳೆಯ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಬಿರುಕು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಉಪಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಗುರು ಬೂದು- ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಹಸಿರು-ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಅದರಲ್ಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅದರ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿರುವ ನುಣುಪಾದ ಬಿಳಿರೋಮದಿಂದಾಗಿ ಬಹುಪಾಲು ಇತರ ವಿಲೋಗಳಿಗಿಂತ ಬಿಳಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಅವುಗಳು 5 ರಿಂದ 10 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು, 0.5 ರಿಂದ 1.5 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಅಗಲವಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳನ್ನು ಏಕ ಲಿಂಗ ಪುಷ್ಪಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಿಂದಾಗಿ ಪರಾಗಾಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಗೊಂಚಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಿನ್ನಲಿಂಗಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು 4–5 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದರೆ, ಹೆಣ್ಣು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು 3–4 ಸೆಂಟಿ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ, ಹಣ್ಣು ಪಕ್ವವಾದಂತೆ ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅರಳಿದಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾದ (4 ಮಿಲಿ ಮೀಟರ್) ಅನೇಕ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ಕೋಶಗಳು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳ ಪ್ರಸಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ
left|thumb|ಸುತ್ತಲಿರುವ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಸು ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಪರ್ಣಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮರ ಬಿಳಿ ವಿಲೋಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇತರ ಮರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಬರ್ನೇರಿಯಾ ಸಾಲಿಸಿಸ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜಲಚಿಹ್ನೆ ರೋಗ ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಕಾಲ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ.( 'ಜಲಚಿಹ್ನೆ' ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಜಲಚಿಹ್ನೆಯ ರೋಗವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳು. ಎರ್ವಿನಿಯಾ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಸ್ ). ಅಲ್ಲದೇ ಮಾರ್ಸೊನಿನ ಸಾಲಿಸಿಕೋಲಾ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಲೋ ಅನಾತ್ರ ಅಕ್ನೋಸ್ (ಕ್ಯಾಂಕರ್)ನಂತಹ ರೋಗದಿಂದಲು ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗಿರುತ್ತದೆ. ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಪೂಜಾ ಸಾಧನಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವಂತಹ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ರೋಗಗಳು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕ್ರ್ಯಾಕ್ ವಿಲೋ ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಫ್ರಾಗಿಲೀಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯನ್ನು ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್× ರುಬೆನ್ಸ್ ಸ್ಚರಾಂಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ಮರ ವು ಒರಟಾಗಿ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಶಿಥಲಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆದು ಕೊಳ್ಳುವ ಕನಿಷ್ಠ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬುಡದ ವರೆಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಬೋಳು ಮರಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು (ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಯ ವಿಲೋ ಮರ) ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮರದಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾದ ಇದ್ದಿಲು, ಕೋವಿ ಮದ್ದಿನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಚರ್ಮ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳು
ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೃಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರತಳಿಗಳನ್ನು ವನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ: ' (ಗೋಲ್ಡನ್ ವಿಲೋ ; ಸಮಾನಾರ್ಥಕ. ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಆಲ್ಬಾ ವಾರ್. ವಿಟೆಲೀನಾ (L.) ಸ್ಟೋಕ್ಸ್) ಇದು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುವ ಕೃಷಿ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಚಿಗುರಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ ಮೊದಲು ಒಂದು- ಎರಡು ವರ್ಷ ಬಂಗಾರದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಉತ್ತಮ ಬಣ್ಣದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಚಿಗುರಿನ ಕುಡಿ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ 2- 3 ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬುಡದ ವರೆಗೆ ಕತ್ತರಿಸಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು, 'ಬ್ರಿಟ್ಜೆನ್ಸೀಸ್', 'ಕಾರ್ಡಿನಲ್', ಮತ್ತು 'ಚೆರ್ಮೆನ್ಸಿನಾ' ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಗಾಢವಾದ ಕಿತ್ತಳೆ- ಕೆಂಪು ಚಿಗುರಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳು
thumb|right|120px|ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಆಲ್ಬಾ ಟಿಂಚರ್ ಹಿಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ 5 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೋವು ವೇದನೆ ಮತ್ತು ಜ್ವರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ ವಿಲೋ ತೊಗಟೆಯ ಸಾರ ತೆಗೆದು ಮಾಡಲಾದ ಕಹಿ ಪುಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ರೋಗ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಸಮರ್, ಮತ್ತು ಅಸಿರಿಯಾ ದಿಂದ ದೊರೆತ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್ಶಿರ್ ನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಪೂಜ್ಯ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಸ್ಟೋನ್, ರವರು 1763 ರಲ್ಲಿ ವಿಲೋ ತೊಗಟೆ ಜ್ವರವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಿಂಚರ್ ಅನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಈತೈಲ್ ಆಲ್ಕಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ನೆನೆಸಿ ಮಿದುಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆಯಿಂದ ತೆಗೆದ ಸಾರವನ್ನು ಮೊದಲು ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಸ್ಯಾಲಿಸಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು 1828 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಔಷಧಿಕಾರ ಹೆನ್ರಿ ಲೆರಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯನ್ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಫ್ಯಾಲೆ ಪಿರಿಯಾ, ಎಂಬುವವರು ಇದರ ಕ್ರಿಸ್ಟಲಿನ್ ಭಾಗವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಇವರು ಅದರ ಶುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆಸ್ಪರಿನ್ ನಂತಹ ಸ್ಯಾಲಿಸಿಕ್ ಆಮ್ಲವು, ಸ್ಯಾಲಿಸಿನ್ ನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ಯಾಲಿಕ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಅರ್ಮೇನಿಯಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ
thumb| ಚಿಕ್ಕ ವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ (ಸುಮಾರು 1805) ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ (cika/cikka vīrarājendra ) (ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಸೇರಿದಂತೆ), ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೊಡಗು (ಕೂರ್ಗ್) ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ, ಆದರೆ ಇದು ಅವನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಹೆಸರೂ ಆಗಿತ್ತು; ಇಬ್ಬರೂ ಕೊಡಗಿನ ಆಡಳಿತಗಾರರು. ಅವನ ತಂದೆ ಲಿಂಗ ರಾಜೇಂದ್ರ.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಧೀನ
alt=Nalknad Palace, Kodagu, India|thumb| ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಶರಣಾಗುವ ಮುನ್ನ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ನಾಲ್ಕ್ನಾಡ್ ಅರಮನೆ, ಕೊಡಗು 24 ಏಪ್ರಿಲ್ 1834 ಇಸವಿಯಂದು, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅವರನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿ, ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದರು. ಅವನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮುಖ್ಯ ಕಮಿಷನರ್ ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಲು ತನ್ನ ನೆಚ್ಚಿನ ಮಗಳು ಗೌರಮ್ಮಳೊಂದಿಗೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಅವನು ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದನು. thumb| [[ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಗೌರಮ್ಮ|ಗೌರಮ್ಮ, ನಂತರ ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರನ ಮಗಳು ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಗೌರಮ್ಮ ಆಗುತ್ತಾಳೆ, ರಾಣಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಈಕೆಯನ್ನು ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ದತ್ತು ಪಡೆದರು.]] ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜನು 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಾರ್ಷಿಕ £12,000 ಭತ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು. ತನ್ನ ಮಗಳಾದ ಮುದ್ದಮ ಮಸ್ಸಮತ್(ಗಂಗಾ ಮಹಾರಾಣಿ)ಳನ್ನು, ಮೂರನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಜಂಗ್ ಬಹಾದೂರ್ ರಾಣಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1850 ರಂದು ಬನಾರಸ್ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುವನು. ಅವರು ಯುಕ್ಸಿನ್ ಸಮುದ್ರದ ಮೂಲಕ 12 ಮೇ 1852 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದ ಅವನು,ಅವನ ಮಗಳಾದ ಮೇಜರ್ ಡ್ರಮ್ಮಂಡ್ ಹಾಗೂ ಆತನ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದನು. ಕತ್ತಲಾದ ನಂತರ ಅವರು ರಾಡ್ಲಿ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಮರುದಿನ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ರಾಜಾ ತನ್ನ ಜಾತಿಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದರೂ ಅವನ ಆರು ಸೇವಕರು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಹಿಂದೆ ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವವರು ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಟೇಬಲ್‌ಗಳ ಕೆಳಗೆ ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಲಂಡನ್ ತಲುಪಿದಾಗ, ಕೂರ್ಗ್‌ನ ಎಸ್ಕ್ಸ್ ರಾಜ ಲಂಡನ್ ತಲುಪಿದಾಗ, ಹಲವಾರು ಮನವಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. 18 ನವೆಂಬರ್ 1853 ರಂದು ಲಂಡನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಜನರಲ್ ಅಬರ್‌ಕ್ರೋಂಬಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕೂರ್ಗ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲಿಸ್‌ಗೆ 1799 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೇ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 1830 ರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ವಿರುದ್ಧ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋದ ತಮ್ಮ ಸೋದರ ಬಾವ ಚೆನ್ನ ಬಸವ ಅವರ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ರಾಜೇಂದ್ರ ಅವರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೊಂದ ಚೆನ್ನ ಬಸವನನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದ್ದರು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಚೆನ್ನ ಬಸವ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಮಲಬಾರ್‌ನಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸಂದೇಶವಾಹಕನನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಂಧಿಸಿದರು. ಆತನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದಿದ್ದಾಗ, ಕಂಪನಿಯು ಅರಮನೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು (£160,000 ಮೌಲ್ಯದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳಿಕೊಂಡ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು). ಅವರು ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ 14 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು £180,000 ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ನಂತರ ಅವರು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲು ಹೋದರು:
ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವು ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು ಮತ್ತು 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1859 ರಂದು ತಮ್ಮ ನಿವಾಸವಾದ 20, ಕ್ಲಿಫ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾಸ್, ವಾರ್ವಿಕ್ ರಸ್ತೆ, ಮೈದಾ ಹಿಲ್ ವೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಕೆನ್ಸಾಲ್ ಗ್ರೀನ್ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಕಾದಂಬರಿ
ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು ಆ ಅರಸನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಿಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ವಿಷಯದ ಸಮತೋಲಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ಯಾವುದೇ ಸಂದೇಶ ನೀಡುವ ಪುಸ್ತಕವಲ್ಲ. ಇದು ಒಬ್ಬ ನಾಯಕ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು 19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಕೊಡಗು ಪರಿಸರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಬಾಲ್ಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಬಸವ(ಕುಂಟ)ನೆಂಬ ಒಬ್ಬನೇ ಆಪ್ತನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಂದು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ತಂಗಿಯ ನವಜಾತ ಶಿಶುವನ್ನು (ಅವನ ಸಹೋದರಿ ದೇವಮ್ಮಾಜಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಬಾವ ಚೆನ್ನ ಬಸವ) ಕೋಪದಿಂದ ಕೊಂದಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಂಬಲವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನಾಡ್ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನು ಬಸವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನ ಮೇಲೆ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುತ್ತಾನೆ. (ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕೊಡಗಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಕುಂಟ ಬಸವ ಅಪರಿಚಿತರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು) ಚಿಕ್ಕ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಾಳಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 1834 ರಲ್ಲಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನು. ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರು 1983 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಈ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅಂತಿಮರಾಜ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು 1992 ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ, ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ರಾಜನನ್ನು "ದೆವ್ವದ ಅವತಾರ" ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ವೀರಶೈವ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಕೊಡವರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಹಿಂಪಡೆಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಪ್ರತಿಬಿಂಬವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭರವಸೆಗಳ ಕುರಿತು ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಲು, ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ..
ಇತಿಹಾಸ
ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕಚೇರಿಯ ರಿಯಲ್ ಸಮಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಡ್ಯಾಶ್ಬೋರ್ಡ್ ರಿಯಲ್ ಟೈಮ್ ಆಡಳಿತ ಸೊಸೈಟಿ (RTGS) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇ ಪ್ರಗತಿ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ, ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಐ.ಒ.ಟಿ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲಕ ನೈಜ ಸಮಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಡ್ಯಾಶ್‌ಬೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡೇಟಾವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಇ-ಆಡಳಿತ ಉಪಕ್ರಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರದ 33 ಇಲಾಖೆಗಳು ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ ನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ 7 ಮಾರ್ಚ್ 2017 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾರದರ್ಶಕ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಮತ್ತು ಜನಸ್ನೇಹಿ ಸರ್ಕಾರ ಎಂಬ ನಮ್ಮ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಾವು ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ದೇಶದಾದ್ಯಂತದ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ಅಥವಾ ಶಾಮಲಾಂಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೫ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಶಾಮಲಮ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಹತ್ತನೆಯ ದಿಸಿ ಚಕ್ರದ ಒಂದನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ದಿಸಿ-ಪಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರಿ ಗಿ ಮಿ ಪ ಧ ನ   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೨ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೧ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೧ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೨ ಸ
ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ. 'ಷಡ್ಜ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭ,ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ,ಪ್ರತಿಮಧ್ಯಮ,ಪಂಚಮ,ಶುದ್ಧ ಧೈವತಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನಿಷಾಧ''.
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು
ಗ್ರಹಭೇದಮ್ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಶ್ಯಾಮಲಾಂಗಿ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ರಾಗಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳು ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ಮತ್ತು ಗಾನಮೂರ್ತಿ
ಅಡಾನ (ರಾಗ)
ಅಡಾನವು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದುಸ್ಥಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಡಾನ ಕಾನಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅಡಾನವು ಅದರ ಚಲನ್‌ನಲ್ಲಿ ದರ್ಬಾರಿಗಿಂತ ನೇರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವಾಗ ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡಾದಲ್ಲಿ ವಿಲಂಬಿತ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ದ್ರತ್ ಲಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ವೇಗವಾದ ಸ್ವರಸಂಚಾರಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗದ ಹರಿವು ಮಧುಮದ್ ಸಾರಂಗ / ಮೇಘ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವಾದಿ ಸ್ವರವೆಂದರೆ ರಾಗದ ಸಾರಂಗ ಲಹರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಶುದ್ಧ ನಿಷಾದ.
ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ
ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಮ ಪ ನಿ ಪ ಮ ಪ ನಿ ಸ, ಸ ರಿ ಗ ಮ ಪ ನಿ ಪ ಸ ಅವರೋಹಣ : ಸ ದ ನಿ ಪ ಗ ಮ ರಿ ಸ
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು
ಅರ್ಧ ಮಂದ್ರದ ಗಾ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾನಡಾ ಪದಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಗ ಮ ರಿ ಸ. ಅರ್ಧ ಮಂದ್ರದ ಧಾ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಮೇಲೆ ಎಂದಿಗೂ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನೆಗಳು ಮೇಲಿನ ಟೆಟ್ರಾಕಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿವೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ ದ ಸುತ್ತಲೂ. ಈ ರಾಗದ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಅದಾನವು ಕಾನಡ ರಾಗ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಸಮಯ (ಸಮಯ)
ತಡರಾತ್ರಿ (12am-3am)
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಅಡಾನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅಡಾನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಡಾನವು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಾಗವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಆಗಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಗಗಳಾದ ಮಲ್ಹಾರ್ ಮತ್ತು ಕಾನಡಾದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇವಾರದ ರಾಗಮಾಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ತಪಸ್ವಿ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋಮನಾಥನು ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವರು ಕಾಮ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವರ ಅಡಾನವು ಇಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಗಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
(ಹೆಚ್ಚಿನ) ನಮೂದುಗಳು ಕಾರಣ:
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಇನ್ಫೋಬಾಕ್ಸ್ ರಾಗ
{{documentation|content = {{Infobox raga }}
See also
}}
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ೫೪ನೆಯ ರಾಗ.ಈ ರಾಗವನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ವಂಶವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಚಕ್ರದ ಆರನೆಯ ರಾಗ.ಇದರ ನೆನೆಪಿನ ಹೆಸರು ಬ್ರಹ್ಮ-ಷಾ ನೆನಪಿನ ನುಡಿಕಟ್ಟು:ಸ ರ ಗು ಮಿ ಪ ಧು ನು   ಇದರ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳೂ ಇದ್ದು ಅದು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ ರಿ೧ ಗ೩ ಮ೨ ಪ ದ೩ ನಿ೩ ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ೩ ದ೩ ಪ ಮ೨ ಗ೩ ರಿ೧ ಸ
ನೂರಾನ್ ಸಹೋದರಿಯರು
ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ನೂರಾನ್ ಸಹೋದರಿಯರು - ಜ್ಯೋತಿ ನೂರಾನ್ ಮತ್ತು ಸುಲ್ತಾನಾ ನೂರಾನ್ - ಭಾರತದ ಜಲಂಧರ್‌ನ ಸೂಫಿ ಗಾಯನದ ಜೋಡಿಗಳು. ಅವರು ಶಾಮ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಘರಾನಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತಿದ್ದರು.
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ
ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ಈ ರಾಗಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳಿವೆ.
ನೂರಾನ್ ಸಹೋದರಿಯರು
ಈ ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅವರ ತಂದೆ ಉಸ್ತಾದ್ ಗುಲ್ಶನ್ ಮಿರ್ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಉಸ್ತಾದ್ ಗುಲ್ಶನ್ ಮಿರ್ ಅವರು ಬೀಬಿ ನೂರಾನ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ ಸೂಫಿ ಗಾಯಕ ಸ್ವರ್ಣ್ ನೂರಾನ್ ಅವರ ಮಗ. ಉಸ್ತಾದ್ ಗುಲ್ಶನ್ ಮಿರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವು ಕಷ್ಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿ
ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನೆಗಳು
ವಿಶ್ವಾಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ.
ನೂರಾನ್ ಸಹೋದರಿಯರು
ಸುಲ್ತಾನಾ ನೂರಾನ್‍ಗೆ ಏಳು ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ ನೂರಾನ್‍ಗೆ ಐದು ವರ್ಷವಾಗಿದ್ದಾಗ, ತಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದ್ದ ಬುಲ್ಲೆಹ್ ಶಾ ಕಲಾಂ ಅವರ 'ಕುಲ್ಲಿ ವಿಚೋನ್ ನಿ ಯಾರ್ ಲಬ್ ಲೈ' ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ ಗುಲ್ಶನ್ ಮಿರ್ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನಂತರ ಉಸ್ತಾದ್ ಗುಲ್ಶನ್ ಮಿರ್ ಅವರು ಇತರ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಬಹುದೇ ಎಂದು ಸುಲ್ತಾನಾ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ತಬಲಾ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನೊಂದಿಗೆ ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನಾ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಯವರು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ತಪ್ಪುತ್ತಿರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೆನಡಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಮಹಲ್ ಅವರು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಹೋದರಿಯರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಕೋದರ್‌ನ ಬಾಬಾ ಮುರಾದ್ ಶಾ ದರ್ಗಾದಲ್ಲಿ ಈ ಸಹೋದರಿಯರು ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಅವರು ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು. ಅವರ ಅಲ್ಲಾ ಹೂ ಹಾಡು ಯೂಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಯತ್ತು. ಅದರ ನಂತರ, ಮೇ ಯಾರ್ ದ ದಿವಾನಾ" ಮತ್ತು ಪಟಾಖಾ ಗುಡ್ಡಿ'' ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಹಾಡಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ
ಅವರು ಹರ್ಪಾಲ್ ತಿವಾನಾ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ (ಹೆಚ್.ಟಿ.ಸಿ.ಪಿ.ಎಯಲ್ಲಿ) ದಿವಂಗತ ಗಝಲ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಜಗಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ೭೨ ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲ, ಪಂಜಾಬ್‌ದ ಭಾರತೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಭಾರತದ ಎಮ್‍ಟಿವಿ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಹಂಟ್ ಸರಣಿಯ ಎಮ್‍ಟಿವಿ ಸೌಂಡ್ ಟ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ "ಟುಂಗ್ ಟುಂಗ್" ಹಾಡಿನಿಂದ, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಎಮ್‍ಟಿವಿ ಅನ್‌ಪ್ಲಗ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೋಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಿಂದ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೋಕ್ ಫೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ದಿ ಸ್ಕೈ ಈಸ್ ಪಿಂಕ್‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ 'ಫಾರ್ ಆಯಿಶಾ' ಎಂಬ ಹಾಡಿಗಾಗಿ ಅವರು ಮೆಂಬ(ಎಮ್.ಇ.ಎಮ್.ಬಿ.ಎ) ಮತ್ತು ಇವಾನ್ ಗಿಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು.
ಬಾಲಿವುಡ್
ಅವರು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎ ಆರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೈವೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಟಖಾ ಗುಡ್ಡಿ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಸುಲ್ತಾನ್, ಮಿರ್ಜ್ಯಾ, ದಂಗಲ್, ಜಬ್ ಹ್ಯಾರಿ ಮೀಟ್ ಸೇಜಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ್.