ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ_ಕಾಯಿಲೆ
ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ
right|thumb|ಚದುರಂಗದಾಟ ಅಥವಾ ನಿಯತವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಂಥ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ADಯ ಒಂದು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಾತ್ಮಕ ಬಾಂಧವ್ಯವು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ, ADಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರಕ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ADಯ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಅಥವಾ ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತಾದ ಜಾಗತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಅನೇಕವೇಳೆ ಅಸಮಂಜಸವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಮಾರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಬಾಂಧವ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿವೆ; ಆಹಾರಕ್ರಮ, ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳದ ಅಪಾಯ, ಔಷಧೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅಥವಾ ಇತರರ ನಡುವೆ ನಡೆಸುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ADಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರೆಡೆಗಿನ ಒಂದು ಸಮುದಾಯದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಇವು ಇಂಥ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ADಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶಗಳು ನೆರವಾಗಬಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದನ್ನು ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಷ್ಟೇ ಹೊರಗೆಡವಲಿದೆ. ಹೈಪರ್‌ ಕೊಲೆಸ್ಟೆರೊಲೆಮಿಯಾ, ಅಧಿಕ ರಕ್ತದೊತ್ತಡ, ಮಧುಮೇಹ, ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದಂಥ ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳು ADಯ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಹರಿವಿನ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಕೊಲೆಸ್ಟೆರಾಲ್‌‌ ತಗ್ಗಿಸುವ ಔಷಧಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಟಾಟಿನ್‌‌ಗಳು ಕಾಯಿಲೆಯ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿಗಳು, ಬ್ರೆಡ್ಡು, ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಆಲಿವ್‌‌ ಎಣ್ಣೆ, ಮೀನು, ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಮದ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಆಹಾರಕ್ರಮವೊಂದರ ಅಂಗಭಾಗಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಹರಿವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಇದರ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಹೃದಯರಕ್ತನಾಳದ ಪರಿಣಾಮವು, ಅದು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಮದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಲಘು ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹದವರಿತ ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗೆ ಮದ್ಯವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಮದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ADಗೆ ಈಡಾಗುವ ಅಪಾಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ತಗ್ಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ದೊರೆತಿರುವ ಪುರಾವೆಯು ಸೀಮಿತ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ. C ಜೀವಸತ್ವ, E ಜೀವಸತ್ವ , ಅಥವಾ B12 ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಫೋಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲವನ್ನು ADಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಕಾರಕಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕಾರಕಗಳಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಜೀವಸತ್ವಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಅವಲೋಕನಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮೇಲಾಗಿ, E ಜೀವಸತ್ವವು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಆರೋಗ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫೋಲಿಕ್‌ ಆಮ್ಲ (B9) ಮತ್ತು ಇತರ B ಜೀವಸತ್ವಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಕ್ಷೀಣತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡಿವೆ. ಒಂದು ಒಮೆಗಾ 3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲವಾಗಿರುವ ಡೋಕೋಸಹೆಕ್ಸೇನೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಕ್ಷೀಣತೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ADಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಒಂದು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್‌ ಆಗಿರದ ಉರಿಯೂತ-ನಿರೋಧಕ ಔಷಧಗಳ (ನಾನ್‌-ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡಲ್‌ ಆಂಟಿಇ-ಇನ್‌ಫ್ಲಮೇಟರಿ ಡ್ರಗ್‌‌-NSAIDಗಳು) ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಬಳಕೆಯು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರನಾಳೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕೂಡಾ, ಅಮಿಲಾಯ್ಡ್‌‌ ದದ್ದುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉರಿಯೂತವನ್ನು NSAIDಗಳು ತಗ್ಗಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂಬ ಎಣಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಉಪಶಾಮಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಕುರಿತು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅದೇವೇಳೆಗೆ ತಡೆಯುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಮಸಾಲೆಯ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥವಾದ ಅರಿಶಿನದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಕರ್ಕ್ಯಮಿನ್ ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ಉರಿಯೂತ-ನಿರೋಧಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಇಲಿಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮಿದುಳು ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. ಹಾರ್ಮೋನ್‌ ಬದಲಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಯೇ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತಾದರೂ, ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಜಿಂಕೊ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಸಮಂಜಸವಾದ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವುದರ ಪ್ರಕಾರ, ADಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಇದು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. 21-ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಸಲಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ನಡುವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ 3–5 ಲೋಟಗಳಷ್ಟು ಕಾಫಿ ಕುಡಿಯುವವರು, ನಂತರದ-ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ ಈಡಾಗುವ ಅಪಾಯವು 65%ನಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಓದುವುದು, ಫಲಕದ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುವುದು, ಪದಬಂಧದ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ನಿಯತವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು- ಹೀಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಈಡಾಗುವ ಅಪಾಯವು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಮೀಸಲು ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ನರವ್ಯೂಹದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆಯ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುವ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಮೀಸಲೊಂದನ್ನು ಅವು ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ADಯ ರೋಗದ ಸಹಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ನಂತರದ ಅವಧಿಪೂರ್ವ ಸಾವಿಗೆ ಅದು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. AD ಸಮಸ್ಯೆಯ ಒಂದು ತಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಪಾಯದೊಂದಿಗೆ ಶಾರೀರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯೂ ಸಹ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಲೋಹಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಲ್ಯೂಮೀನಿಯಂನಂಥ ಲೋಹವನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸುವುದು ಅಥವಾ ದ್ರಾವಕಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಪರಿಸರೀಯ ಅಂಶಗಳು ADಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಅಪಾಯವು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆಲವೊಂದರ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ADಯ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಈ ಪರಿಸರೀಯ ಅಂಶಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಆವರ್ತನದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಆಲ್‌ಝೈಮರ್‌‌ನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ, ಈ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಂದುವರಿದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲೋಕನಕಾರರು ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಧೂಮಪಾನವು ADಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಇಡೀ ಶರೀರದ ಗುರುತುಕಾರಕಗಳು ತಡವಾಗಿ-ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ADಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.