ಇ-ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ
ಸಂಘಟಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ
ಅಂತರಜಾಲವು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕೆಲವು ದೂರದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (ಇ-ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ)ಕ್ಕಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದ ಬಳಕೆಯು ಸೆಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳಂತಹ ಮೊಬೈಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಅಂತರಜಾಲವು "ಹಲವರಿಂದ-ಹಲವರಿಗೆ" ( ಮೆನಿ ಟೊ ಮೆನಿ) ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದ್ದು "ಕೆಲವರಿಂದ-ಹಲವರಿಗೆ", ಬಿತ್ತರಿಸುವ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು "ಕೆಲವರಿಂದ - ಕೆಲವರಿಗೆ" ಭಿತ್ತರಿಸುವ ದೂರವಾಣಿಗಳು ಅಂತರಜಾಲದಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಪ್ರಭಲವಾದ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರ ದತ್ತಾಂಶ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಪರ್ಯಾಲೋಚಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮೋಸಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಅಂತರಜಾಲವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಣಕೀಕರಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ, ಎಲ್ಲೇ ಇರಲಿ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಬೇಟಿಯಾಗಿ, ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿ, ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ "ಮನೆ-ಮನೆ" ಬೇಟಿ ಅಥವಾ ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇತರ ಪರ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಗ್ಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿಯೂ ಇದೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಕೂಡಾ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪ್ರಭಲ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿ ಯುವಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಇಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆಯ ಸರಣಿಗಳು (ಇ-ಮೈಲ್ ಚೈನ್) ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ನೇರಸಂಪರ್ಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ(ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕಂಪೈನ್)ಯ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಬ್ಲಾಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ವೆಬ್ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅದರಲ್ಲೇ ಸೇರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದು ಆ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. "ಪಾಯಿಂಟ್ ಆಂಡ್ ಕ್ಲಿಕ್" ಜಾಹೀರಾತು (ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟೀವ್ ಅಡ್ವರ್ಟೈಸಿಂಗ್ ಆನ್‌ಲೈನ್) ಕೂಡಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಂಚೆ ಅಥವಾ ದೂರದರ್ಶನ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ನಡೆಸುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ. ಅಂತರಜಾಲದಲ್ಲಿನ ಅಗ್ಗದ ಬೆಲೆಯ ಮಾಹಿತಿ ವಿನಿಮಯ, ಅಂತೆಯೇ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳು ಜನರನ್ನು ತಲುಪುವಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಭರವಸೆಯು ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕಡಿಮೆ ಆಯವ್ಯಯ (ಬಜೆಟ್) ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ರಾಜಕೀಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪರಿಸರದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಚಿಕೆಯ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಚಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಅಥವಾ ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅಂತರಜಾಲವು ಒಂದು ಸುಲಭ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳಿಂದಲೇ ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಾದ ದೂರವಾಣಿ, ದೂರದರ್ಶನ, ವಾರ್ತಾಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ರೇಡಿಯೋಗಳಿಗಿಂತ ಅಂತರಜಾಲವು ರಾಜಕೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ openforum.com.au ಎಂಬುದು. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೀಲಿಯಾದ ಲಾಭರಹಿತ ಇ-ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳನ್ನು, ಹಿರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರನ್ನು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು, ವ್ಯಾಪಾರೀ ಜನರನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ಟಾಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್‌ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಎತ್ತರದ ಬೆಲೆಯ ಪಾಲಿಸಿ ಡಿಬೇಟ್‌ನತ್ತ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ಲಾಗಿಗರನ್ನು, ವೆಬ್ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಪ್ರಭಲಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಹೊಸ ತೆರನಾದ ಸಾಧನಗಳು ಕೂಡಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಅಂತರಜಾಲವನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ತಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಗೊಳಿಸುವ ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಯೋಜನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ನಾಯಕರಿಲ್ಲದೆಯೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶವುಳ್ಳ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಬ್ಲಾಗೋಸ್ಪಿಯರ್‌ನ್ನು ಭಾರತವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ.