cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವೇಗ
ಸ್ತಿರ ವೇಗ ಮತ್ತು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ
ಒಂದು ವಸ್ತುವು ಸ್ತಿರ ಜವದೊಂದಿಗೆ, ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸ್ತಿರ ವೇಗದಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ಅದರ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷ ಶೂನ್ಯ (೦) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ತಿರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತಿರ ಜವದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವು ಒಂದು ಸರಳ ನೇರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಸರಾಸರಿ ವೇಗ
: ಸಣ್ಣ ಸಮಯದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, t_1 -t_0 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಆ ಕೂಡಲೇ ಸಂಭವಿಸುವಂತಹ ವೇಗವು (ಆ ಕ್ಷಣದ ವೇಗವು):,
ಅ ಕ್ಷಣದ ವೇಗ
ಇಲ್ಲಿ ವೇಗವನ್ನು
v
ಎಂದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವನ್ನು
x
ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಆ ಕ್ಷಣದ ವೇಗ(v)ವನ್ನು ಸಮಯ
t
, ಅಲ್ಲಿ:
ಸರಾಸರಿ ವೇಗ ಯವಾಗಲೂ ಸರಾಸರಿ ಜವಕ್ಕೆ ಸಮ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದೂರವು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಾಗ, ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟದ ಪರಿಮಾಣ(ಅಳತೆ) ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆಗಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ ದಿಕ್ಕಿ ಸಹ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ, ಜವವು ಯಾವಾಗಲೂ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಜಾಸ್ತಿ ಅಥವಾ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವೇಗದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಇತರ ಪರಿಮಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಾರಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
"ಮಾರ್ಕೆಟ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದ "ಮಾರ್ಕಟಸ್" ಎಂಬ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ "ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡು" ಎಂದು. ಈ "ಮಾರ್ಕೆಟ್" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಮಾರ್ಕೆಟ್" ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೆಂದರೆ ಮಾರುವವರು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳವವರು ಪರಸ್ಪರ ಭೇಟಿಯಾಗಿ,ಮಾರುವುದು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳವ ಸ್ಥಳ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಅನುಸಾರ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು.ಅವು
ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಸ್ಥಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು
ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ
ಅವಧಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವು
ವ್ಯವಹಾರದ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ
ವಹಿವಾಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅವು
ವಹಿವಾಟಿನ ಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ
ವಹಿವಾಟಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅವು
ನಿಯಂತ್ರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ
ನಿಯಂತ್ರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅವು
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಚಾಂ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಚಾಂ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಶೈಲಿ
ಕಾರ್ಕಳದ ಹದಿನೆಂಟು ಬಸದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂಭತ್ತು ಬಸದಿಗಳನ್ನು ನಾವು ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಚಾಂ ಬಸದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವಂತಹ ಈ ಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಸದಿಗಳಿದ್ದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಬಸದಿಯೂ ಸಹ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು ಕಾಂತಾವರ ಕುಟುಂಬದವರು.
ಮಾರ್ಗ
ಕಾರ್ಕಳದಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದು ಕುಂಟಡಿ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯ ಒಳಗೆ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ. ನಮಗೆ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಯಾರು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು, ಎಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರೆಂಬುದು ಹಾಗೂ ಈ ಮನೆಯವರು ಈಗ ಎಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮೂರನೇ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಶ್ರೀ ಶಂಭವನಾಥರಿಗೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಆದಿನಾಥ ಮೂರ್ತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಶಿಲೆಯ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಬಸದಿಯ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಮಾನಸ್ತಂಭವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಹೂವಿನ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಬಸದಿಯ ಎಡ-ಬಲ ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವ ನಂದಿ ಮುನಿ ಮಹಾರಾಜರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಚಾತುರ್ಮಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಯಾವುದೇ ಮುನಿ ವಾಸದ ಕೊಠಡಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಸದಿಯ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದು ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಯರ ವಿಗ್ರಹ ಮುಂತಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಎದುರಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಲಿ, ಅವರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳಾಗಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮಚಕ್ರದ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಎಡ ಬಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಅಧೋಮುಖ ಕಮಲದ ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿAದ ಕೂಡಿದ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜಯ ಘಂಟೆ ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದುವರಿದು ತೀರ್ಥಂಕರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿ ಇಲ್ಲ. ಇದರ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಗೃಹಭಂಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋಮುಖ ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿಯಕ್ಷಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜಿನಬಿಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಣಿಗೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬಿಂಬದ ಸುತ್ತಲೂ ಉಳಿದ ೨೩ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಚಿಕ್ಕ ಪದ್ಮಾಸನ್ಥ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ದಿನವೂ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬಕೆ ವಜ್ರಲೇಪನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಶ್ರಾವಣ ಹುಣ್ಣಿಮೆ ಮುಂತಾದ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆರಾಧನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಹಬ್ಬಗಳು, ನೋಂಪು ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ದಶಲಕ್ಷಣ ಪರ್ವ, ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಬಸದಿಯ ಬಲ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರಕಲ್ಲನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರದ ಜನರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದು, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಘಡಗಳು ಆಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಜನರಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಸದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಬಾವಿಯ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಳೆಯ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ದೊರಕಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನಾವು ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಬಲಿಕಲ್ಲುಗಳು, ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳು ಇವೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುರುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಕಚೇರಿ ಇಲ್ಲ.
ಮನಸ ದೇವಿ
ಮಾನಸ ದೇವಿ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಾವಿನ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಫಲವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಸಮೃದ್ದಿಗಾಗಿ.ಮನಸಾ ಅಸ್ಟಿಕಾಳ ತಾಯಿ, ವಾಸುಕಿ ಅವರ ಸಹೋದರಿ, ನಾಗಾಸ್ನ ರಾಜ (ಹಾವುಗಳು) ಮತ್ತು ಋತುವಿನ ಜಗತ್ಕರ (ಜರಟ್ಕರು) ಪತ್ನಿ. ಅವಳು ವಿಶಾಹಾರ (ವಿಷದ ವಿಧ್ವಂಸಕ), ನಿತ್ಯ (ಶಾಶ್ವತ) ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣಗಳ ರಾಜ ವಾಸುಕಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಅಸ್ತಿಕಳ ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವಳ ತಂದೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪತಿಯಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವಳ ಕೆಟ್ಟ ಉದ್ವೇಗ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಲತಾಯಿ, ಚಂಡಿ (ಶಿವಳ ಹೆಂಡತಿ, ಇದನ್ನು ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಸನ್ನಿವೇಶ) .ಗಾಸ್ (ಹಾವುಗಳು) ಮತ್ತು ಋತುವಿನ ಜಗತ್ಕರ (ಜರಟ್ಕರು) ಪತ್ನಿ. ಅವಳು ವಿಶಾಹಾರ (ವಿಷದ ವಿಧ್ವಂಸಕ), ನಿತ್ಯ (ಶಾಶ್ವತ) ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಋಷಿ ಕಶ್ಯಪವನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಶಿವನಲ್ಲ, ಆದರೂ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಅವಳ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.ಮನಸಾಳನ್ನು ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದಯೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಜನರಿಗೆ ಕಠಿಣವಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಮಿಶ್ರ ಪಿತಾಮಹದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದೇವತೆಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಮನಸ್ಸಾ ಅವರ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದೇವಿಯೆಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೃಢಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದೃಢವಾದ ಮಾನವ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪಡೆಯುವು ಮೂಲಗಳು ಮೂಲತಃ ಆದಿವಾಸಿ (ಬುಡಕಟ್ಟು) ದೇವತೆಯಾದ ಮನಸವನ್ನು ಹಿಂದೂ ಕೆಳ ಜಾತಿ ಗುಂಪುಗಳು ಪೂಜಿಸಿದ ಪ್ಯಾಂಥೆಯೊನ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು [ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಗಳ ತಾಯಿಯ ತಾಯಿಯಾದ ಕಶ್ಯಪ ಮತ್ತು ಕಡ್ರೂ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಅವಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ವಿಷವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಶಿವನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು "ವಿಷದ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವವನು" ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪುರಾಣಗಳು ಅವಳನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸಿದವು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಿತು ಮತ್ತು ಹರಡಿತು, ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಮಹಾಭಾರತ
ಮಹಾಭಾರತವು ಮಾನಸಳ ಮದುವೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಋಷಿ ಜಗದತ್ ಕಠಿಣ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಮದುವೆಯಿಂದ ದೂರವಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ಅವರು ಮರದ ಮೇಲಿಂದ ನೇಣು ಹಾಕಿದ ಪುರುಷರ ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಬಂದರು. ಈ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡದ ಕಾರಣ ದುಃಖಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು.
ಪುರಾಣಗಳು
ಪುರಾಣಗಳು ಅವರ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮೊದಲ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ. ಕಶ್ಯಪನು ಅವಳ ತಂದೆ, ಶಿವನನ್ನು ಮಂಗಲ್ವಿಯಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ, ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ, ಕಶ್ಯಪ ದೇವಿಯು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು. ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರು ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವಳನ್ನು ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿದನು. ಮನಸಾಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಿದಳು, ಮಂತ್ರಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಳು ಪಠಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮಾನಸನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ದೇವರು ಹೇಳಿದ ಶಿವನನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದನು. ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ದೈವಿಕ ಸಿದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ, ಆರಾಧನಾ ಆರಾಧನೆ ಮಾಡಿ ಅವಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ಮಂಗಲಕ್ಷ್ಯ
ಮಂಗಲವಾಸಿಗಳು ೧೩ ನೇ ಮತ್ತು ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಮನಸಾಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಭಕ್ತಿ ಪಯಣರಾಗಿದ್ದರು. ಬೈಜಾ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ಮನಸಾ ವಿಜಯ ೧೪೯೫ ಬರೆದಾಸ್ ಪಿಪಿಲೈ ಅವರ ಮನಸಾ ಮಂಗಲ್ಕವಿ ದೇವಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಾರನಾದ ನೆಟೊ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನಸಾ ಭಕ್ತರನ್ನು ನೋಡಲು ಭೂಮಿಗೆ ಇಳಿಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜನರಿಂದ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮನಸಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದವರ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಡಳಿತಗಾರ ಹಸನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಜೀವನದಿಂದ ಜನರನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು, ಆದರೆ ಚಂದ್ ಸದಾಗಾರ್ನನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಮಾನಸ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಥವಾ ಸರಸ್ವತಿಯಂತಹ ದೇವತೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ಅವರು ಚಂದ್ ಸಾದಗರ್ ಅವರ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಮನಸಾಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಬಾರದೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಭಯ ಮತ್ತು ಅಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಮನಸಾ ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಆರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದರು.
ಪೂಜೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಚಿತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮರದ ಒಂದು ಶಾಖೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾವು ಚಿತ್ರವನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಮಾನಸನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾವು ಕಚ್ಚುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಡುಬು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಮರಿಗಳಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅವಳು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಾನಸವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ನಾಗ ಪೂಂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಶ್ರಾವಣ ಹಿಂದೂ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ (ಜುಲೈ-ಆಗಸ್ಟ್) ಹಾವಿನ ಆರಾಧನೆಯ ಹಬ್ಬ. ಬಂಗಾಳಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ದಿನ ವೇಗದ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾವಿನ ರಂಧ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲು ನೀಡುತ್ತವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮುಕ್ಕಮಾಲದಲ್ಲಿರುವ ದೇವತೆ ಮನಸಾ ದೇವಿ ದೇವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
https://en.wikipedia.org/wiki/Manasa#Worship https://en.wikipedia.org/wiki/Manasa#Mangalkavyas
ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ
ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ (ಸಿಂಹಳ: දර්ගා නගරය, ತಮಿಳು: தர்கா நகரம்) ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕಲುತಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಧರ್ಗ ಪಟ್ಟಣ ಅಲುಥ್ಗಾಮಾ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿ ಪಟ್ಟಣ ಬೆಂಟಾಟಾಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಜನರನ್ನು ಸೇರಿ  ೨೦೫೪೦  ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಸಿನಾವತ ೭೬೫-ಎ ಮತ್ತು ವೆಲಿಪಿಟಿಯ ೭೬೮-ಎ ಸೇರಿದಂತೆ)
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
thumb|ಅಲುಥ್ಗಮ ಕಂದೆ ವಿಹಾರ
ಟೀರೋಫೋರಿಡೀ
thumb ಟೀರೋಫೋರಿಡೀ -ಲೆಪಿಡಾಪ್ಪರ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪತಂಗಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗರಿಗಳಂತೆ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿರುವುದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಗರಿಪತಂಗಗಳು (ಪ್ಲೂಮ್ ಮಾತ್ಸ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇವು ತುಂಬ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ, ತೆಳುದೇಹದ ಕೀಟಗಳು. ಮೈ ಬಣ್ಣ ಬೂದಿ ಇಲ್ಲವೆ ಕಂದು. ಒಂದು ಜೊತೆ ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಜೊತೆ ಹಿಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಉಂಟು. ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿಯೂ ಹಿಂದಿನವು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿಯೂ ಸೀಳಿಕೊಂಡಿವೆ. ಕಾಲುಗಳು ಬಲು ಉದ್ದವಾಗಿವೆ. ಮೊಣಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಮುಳ್ಳುಗಳಿವೆ (ಸ್ಪರ್ಸ್). ಡಿಂಬಗಳ ಉದರಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಾಲುಗಳು ಬಲು ಉದ್ದ. ಅಲ್ಲದೆ ಡಿಂಬಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಆನುಷಂಗಿಕ ಬಿರುಗೂದಲುಗಳಿವೆ. ಡಿಂಬಗಳು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಗಿಡಗಳ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಲ ಅಪಾರ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುವು. ಉದಾಹರಣೆ: ಟೀರೋಫೋರಸ್ ಪೆರಿಸ್ಕಲಿಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲಸ್-ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗಿಡಕ್ಕೂ ಹತ್ತುವ ಎಕ್ಸೆಲಾಸ್ಟಿಸ್ ಅಟಮೋಸ ಮತ್ತು ಸ್ಫೀನಾರ್ಕಿಸ್ ಕ್ಯಾಫರ್-ಸೋರೆಕಾಯಿಗೂ ಎರಗುವ ಪತಂಗಗಳು.
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಂಪೂರ
ರಾಂಪೂರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಕಾಲುವೆ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಮುಳವಾಡ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ರಾಮ್ ಕಲಿ
ರಾಮ್ ಕಲಿ  ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗ. ಇದು ಭೈರವ್ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.ಈ ರಾಗವು ಮಧುರ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಭಾವವನ್ನು ಸ್ಪುರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಹೋಮೋ ನಲೇದಿ
ಹೋಮೋ ನಲೇದಿಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆಯು:ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಮೂಲದ ಹುಡುಕಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕೋಟ್ಯಂತರ ವರ್ಷಗಳಾಗಿವೆ. ಮನುಷ್ಯ ಹೇಗೆ ರೂಪ ತಳೆದ ಎಂಬುದು ಕೊನೆ ಇಲ್ಲದ ಕುತೂಹಲ. ಈ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 15 ದೇಹಗಳ ಮೂಳೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈವರೆಗೂ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದ ವಿಕಸನ ತತ್ವಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಜೋಹಾನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ಬಳಿಯ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಮೂಳೆಗಳು ಆದಿಮಾನವನ ಪೂರ್ವಜರದ್ದೆನ್ನಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 'ಹೋಮೋ ನಲೇದಿ' ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಟ್ ವಾಟರ್ಸ್ ರಂಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಪ್ರೋಫೆಸರ್ ಲೀ ಬರ್ಗರ್ ಈ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನು ಗುರುವಾರ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೋಹಾನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‍ನಿಂದ ಸುಮಾರು 50 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟೆಕರ್ ಫೋಂಟೀನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಟರ್ ಕ್ರನ್ಸ್ ನ ಗುಹೆಗಳ ಆಳದೊಳಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಮೂಳೆ ತುಂಡುಗಳು ಹೆಕ್ಕಿರುವ ಲೀ ಬರ್ಗರ್, ಅವು ಮಹಿಳೆಯರು, ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳ ತಲೆಬುರುಡೆ ಹಾಗೂ ಎಲುಬುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟು ರಾಶಿ ಅವಶೇಷಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 1500 ಮೂಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 15 ಮನುಷ್ಯರ ದೇಹರಚನೆ ಆಗಬಹುದಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಜೀವಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಅವರು ಇವು ಇನ್ಯಾವುದೋ ಪ್ರಾಣಿಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಗಳಲ್ಲ ಎಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಮೂಳೆಗಳು ಅಷ್ಟೊಂದು ಆಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವನ್ನೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನರಭಕ್ಷಕ ಮೃಗಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಹೈನಾಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆಲದಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿ ಸತ್ತಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಯೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲಿಕೆ 1960ರಲ್ಲಿ ಜೇನ್ ಗುಡಾಲ್ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳೇ ಮಾನವನ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೋಮೋ ನಲೇದಿ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನುಷ್ಯನ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೆದುಳು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಿಂತಲೂ ಕೊಂಚ ದೊಡ್ಡದಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅವುಗಳ ವಯಸ್ಸು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದು ಕನಿಷ್ಠ 25 ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೋಮೋ ನಲೇದಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಕಾರಣ ಈ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಮನುಷ್ಯನ ಪೂರ್ವಜರರೆಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿನ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೋಮೋ ಎಂಬ ಪದ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಬ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳು ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದ ನಲೇದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ನಲೇದಿ ಅಂದರೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸೆಸೊಥೊ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂದರ್ಥ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೋಮೋ ನಲೇದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಲೀ ಬರ್ಗರ್ ವಿವರಣೆ.
ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಿಕೆ
೨೦೧೩ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರೈಸಿಂಗ್ ಸ್ಟಾರ್ ಗವಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ದಿನಲೇದಿ ಕೋಣೆಯ ಯುಡಬ್ಲು ೧೦೧ ನಿವೇಶನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಸಕ್ತರು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದರು. ಇವುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಆಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಾಚೀನಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೀ ರೋಗರ್ಸ್ ಬರ್ಗರ್‌ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲಾಯಿತು. ನಂವೆಬರ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೧೫೫೦ ಮೂಳೆಗಳ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ತುಂಡುಗಳು ಪತ್ತೆಯಾದವು. ದಿನಲೇದಿ ಕೋಣೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ಚದರ ಮೀಟರ್‌ನ ಉತ್ಖನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೨೫೦ ಮೂಳೆಗಳ ತುಂಡುಗಳು ದೊರೆತವು. ಇನ್ನುಳಿದ ಭಾಗದ ಉತ್ಖನನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ನೀಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮಾನವನ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಪತ್ತೆಯಾದುದರ ಬಗೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜೊಹೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್, ೧೦ ೩೦೧೫ರ ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು.
ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ
ಭೌತಿಕ ಗುಣಗಳು ಇದುವರೆಗೂ ಹೋಮಿನಿನ್‌ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥೆಕಸ್ ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದದ ಗುಣಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಕಂಡುಬಂತು. ಅಸ್ತಿಪಂಜರಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಇದು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ನ (ಹೊಮಿನಿನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಉಪಬುಡಕಟ್ಟು. ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್ ಕುಲವಲ್ಲದೆ ಕೇನ್ಯಾಂತ್ರೋಪಸ್, ಆರ್ಡಿಪಿಥಿಕಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಂತ್ರೋಪಸ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ಪೂರ್ವಜ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಹೊಮಿನಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪಡೆದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ವಯಸ್ಕ ಗಂಡಿನ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಸೆಂಮೀ (೫ ಅಡಿ) ಮತ್ತು ತೂಕ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿಲೊಗ್ರಾಂ (೧೦೦ ಪೌಂಡ್) ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಹೆಣ್ಣಿನ ತೂಕ ಮತ್ತು ಎತ್ತರ ತುಸು ಕಡಿಮೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಆಧುನಿಕ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದವರ ಹೆಣ್ಣುಗಂಡಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆಯೇ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಸ್ತಿಪಂಜರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅದು ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಎರಡು ಕಾಲಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ದ್ವಿಪಾದಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೊಂಟದ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಮತ್ತು ವಸ್ತಿಕುಹರದ ಅಗಲವಾಗುವ ಭಾಗವು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೈ, ಕಾಲು ಮತ್ತು ಕಣಕಾಲು (ಆಂಕಲ್) ಹೆಚ್ಚು ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಹೋಮೋ ನಲೇದಿಯ ಕೈಗಳು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರ ಬಲ್ಲವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಮೂಳೆಗಳು ಮಾನವನ ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಹೆಬ್ಬೆರಳು, ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅಂಗೈನ ಮೂಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನವನವಂತಿದ್ದರೆ ಬೆರಳುಗಳು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿಂದತೆ ಹತ್ತಲು ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ಬಾಗಿವೆ. ಭುಜಗಳ ಆಕಾರ ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿದಂತೆ ಇದೆ. ಬೆನ್ನೆಲುಬು ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೋಮೋ ಕುಲದ ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸಿನ್ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೋಲಿದರೆ, ಪಕ್ಕೆಲುಬಗಳ ಗೂಡು ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್ ಆಫರೇನ್ಸಿಸ್‌ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಕೈ ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್‌ನ್ನು ಹೋಲುವ ಭುಜ ಮತ್ತು ಬೆರಳುಗಳು ಇದ್ದರೆ ಅಂಗೈ ಮತ್ತು ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮಾನವರದನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಮೇಲಿನ ಭಾಗವು ಇತರ ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದದ ಸದಸ್ಯದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವಾನರ ರೀತಿಯದು ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕು ತಲೆಬುರಡೆಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು ಎರಡು ಗಂಡಿನವು ಮತ್ತು ಎರಡು ಹೆಣ್ಣಿನವು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡಿನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಒಳ ಅಳತೆ ೫೬೦ ಘನ ಸೆಂಮೀಗಳಾಗಿದ್ದು ಹೆಣ್ಣಿನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಒಳ ಅಳತೆ ೪೬೫ ಘನ ಸೆಂಮೀ ಇದೆ. ಇದು ಮಾನವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಅಳತೆಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು. ಹೋಮೋ ಎರಕ್ಟಸ್ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಅಳತೆ ಸುಮಾರು ೯೦೦ ಘನ ಸೆಂಮೀ. ಹೋ. ನಲೇದಿಯ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಘನ ಅಳತೆಯು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದರ ತೆಳು ಲಕ್ಷಣ, ಗಂಡಸ್ಥಳದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಲೆಯ ಕಪಾಲ ಉಬ್ಬುವಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬುರುಡೆಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕುಳಿಗಳು ಕಣ್ಣಿನ ಹಿಂದೆ ಸಣ್ಣವಾಗದಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಹೋಮೋಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ದವಡೆಯ ಮೂಳೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ ಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಸಣ್ಣವು ಮತ್ತು ಆಹಾರವು ಹೆಚ್ಚು ಅಗಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲ್ಲುಗಳು ಸಣ್ಣವು ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಮೂರನೆಯ ದವಡೆಯ (ಅರೆಯುವ) ಹಲ್ಲು ಮೋಲಾರ್, ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಸಿನ್‌ ಗಳಲ್ಲಿದಂತೆ, ಉಳಿದವಕ್ಕಿಂತ ತುಸು ದೊಡ್ಡದು. ಹೋ. ನಲೇದಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಸ್ತಿಪಂಜರದ ರಚನೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅದನ್ನು ಅಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್‌ ಪ್ರಭೇದದ ಬದಲು ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದೆ. ಹೋ. ನಲೇದಿ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವು ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದದ ಹುಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಬಹುಶ ಸಂಕರಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಪ್ರಭೇದವು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಿಕಾಸವಾಗಿರ ಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾಲನಿರ್ಣಯ
ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಮೂರು ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಕಾಲಮಾನ ಕೊಡದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲನಿರ್ಣಯದ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊರೆಹೋಗಲು ನಿರ್ದರಿಸಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯದಲ್ಲಿ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ನಾಶವಾಗುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ತಂಡವು ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸ ಬೇಕು ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು. ರೇಡಿಯೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯವು ೫೦೦೦೦ ವರುಷಗಳಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಕಾಲಮಾನ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಭೂಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಗವಿಯು ಮೂರು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಪುರಾತನವಾದುದಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ರಂತೆ ಐದು ಭಿನ್ನ ತಂತ್ರಗಳ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಏಳು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೂಳೆಗಳು ಗವಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದವು ಅಥವಾ ಆಳವಲ್ಲದ ಪ್ಲೊಸ್ಟೋನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಗಷ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೂಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ೨೦೧೬ರಂತೆ ತಂಡವು ಪ್ಲೊಸ್ಟೋನ್‌ಗಳ ನಿವೇಶನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯ ತಂತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ಇರುವ ಸಂಚಯದ ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬರ್ಗರ್ ಹೋ. ನಲೇದಿಯ ಅಂಗರಚನೆಯು ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ೨.೫ ರಿಂದ ೨.೮ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದ ಮೂಳೆಗಳ ಕಾಲಮಾನ ಇದಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದಿರ ಬಹುದು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಟ್‌ವಾಟರ್‌ಸ್ರಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಫ್ರಾಂಸಿಸ್ ಥಾಕೆರೆ ಹೋ. ರುಡಾಲ್ಫೆನ್ಸಿಸ್, ಹೋ. ಎರಕ್ಟಸ್ ಮತ್ತು ಹೋ. ಹೆಬಿಲಿಸ್ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸುಮಾರು ಕಾಲಮಾನ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧.೫, ೨.೮ ಮತ್ತು ೧.೮ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಎಂಬುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೋ. ನಲೇದಿ ೨ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ (±೦.೫ ದವ) ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು
ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಕುಲ ಹೋಮೋನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ನಲೇದಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇತರ ತಜ್ಞರು ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಿಮ್ ಡಿ. ವೈಟ್ ಕಾಲಮಾನ ನಿರ್ಣಯವಾಗದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚವರಿಯಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸದೆ ಇದರ ಮಹತ್ವವು ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಿಕ್‌ ಪಾಟ್ಸ್ ಈ ಪಳಿಯುಳಿಯ ವಯಸ್ಸು ತಿಳಿಯದೆ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಇದರ ಮಹತ್ವ ಅರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾರ್ಜ್ ವಾಶಿಂಗ್‌ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಾಚೀನಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಬರ್ನಾಡ್ ವುಡ್ ಹೋ. ನಲೇದಿ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಹೋಮೋ ರೆಲಿಕ್ಟ್ (ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದು ಬದಲಾಗದ ಜೀವಿ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾದ ಇಂಡೋನೇಶಿಯದ ಪ್ಲೋರ್ಸ್ ದ್ವೀಪದ ಸಣ್ಣ ಮೆದುಳಿನ ಹೋಮೋ ಪ್ಲೋರೆಸಿಯೆನ್ಸಿಸ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದೂ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಉಳಿದ ರೆಲಿಕ್ಟ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ಒಟ್ಟಾರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ವಯೋಮಾನಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಮಿನಿನ್ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಿರಿವಂತ ಸಂಗ್ರಹವಿದು. ಸೀಮ ಡೆ ಲಾಸ್ ಹ್ಯೂಸಾಸ್ (ಸ್ಪೇನ್‌ನ), ನಂತರದ ನಿಯಾಂಡ್ರತಲ್ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿದರೆ ಅಸ್ತಿಪಂಜರದ ಅಂಶಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಯೋಮಾನದ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಣೆನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಉತ್ಖನನಗಳು ಬಹಳ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ.
ಪೆನ್ನ್‌ಸಿಲ್ವಾನಿಯದ ಪಿಟ್ಸಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿಕಾಸ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾಪ್ರೆಯೆ ಹೆಚ್. ಸ್ಕ್‌ವರ್ಟಜ್ ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಗದಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಜಾನ್‌ಸನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತಾಚರಣೆಯ (ರಿಚುಯಲ್) ಹೂಳುವಿಕೆ ಮಿದುಳಿನ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ (೪೫೦ ಘನ ಸೆಂಮೀ) ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ರಿಚುಯಲ್‌ಗಳ ಇರುವಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ
ದೇಹದ ಇರುಸುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಊಹನ
ಸಾವಿನ ಸಮಯದ ಹತ್ತಿರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಗವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಇರಿಸಿದ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಊಹನವನ್ನು (ಹೈಪೋತೀಸಿಸ್) ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ತಂಡದ ಸದಸ್ಯನಾದ ವಿಸ್‌ಕೊನ್‌ಸಿನ್-ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜಾನ್ ಡಿ. ಹಾಕ್ಸ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಳೆಗಳೂ ಒಂದು ಗೂಬೆಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಹೋಮಿನಿಡ್‌ನವು. ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಕುರುಹುಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಹೋಮೋ ಪ್ರಬೇದವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಪೇರಿಸುವ ಯಾವ ಪರಭಕ್ಷಕವೂ ಇಲ್ಲ. ಮೂಳೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಪೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಗಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಗವಿಯೊಳಗೆ ಬಿದ್ದ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನೀರು ಹರಿದು ಮೂಳೆಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆ ಇಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಊಹನವೆಂದರೆ ಈ ದೇಹಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರಭೇದದ ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಉದ್ಧೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದವು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಹಾಕ್ಸ್.
ಡಿರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರ ಪ್ರಕಾರ "ಟರ್ಶಿಯರಿ ಮತ್ತು ಮೀಸೊಜೋಯಿಕ್‌ನ ಕಶೇರುಕ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ನಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ (…) ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಗ್ರಹವು ಮಹಾವಿನಾಶದ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ (…) ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ಸೆಪಿಯನ್ಸ್ಗಳಲ್ಲದ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ, ಮಹಾನಾಶದ ಬಗೆಗಿನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಗ್ರಹವು ಉದ್ದೇಶ ಪೂರ್ವಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಇರುಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೂಳುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ." ದೇಹಗಳನ್ನು ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಲು ಯಾವುದೇ ಮಹಾನಾಶ ಕಾರಣವಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ದೇಹಗಳನ್ನು ಉದ್ಧೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ಟೋನಿ ಬ್ರೂಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಂ ಜಂಗರ್ಸ್ ಹೋ. ನಲೇದಿ ಹೋಮೋ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಎಂದು ಮತ್ತು ದೇಹಗಳನ್ನು ಉದ್ಧೇಶ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಇರಿಸಿದ್ದು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು “ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ವರ್ತನೆ” ಎಂದು ವಾದಿಸುವ ಬಗೆಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. “ತಮ್ಮದೇ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೀವಿಯು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತ ಕೊಳೆಯುವದಕ್ಕಿಂತ ರಂದ್ರ ಹಾಕುವುದು ಲೇಸು” ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಮೂಳೆಗಳಿರುವ ಕೋಣೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಸರಳ ದಾರಿಯೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಊಹೆಯೊಂದುನ್ನು ಅವರು ಮುಂದಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಿಸೂರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರೊಪೆಸರ್ ಕರೋಲ್ ವಾರ್ಡ್ ಉದ್ಧೇಶ ಪೂರ್ವಕ ಹೂಳುವಿಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಅನಾಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ “ಗವಿಯೊಳಗೆ ಹೋಗುವುದು ಅಷ್ಟು ಕಷ್ಟವೇ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಅಜ್ಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉದ್ದನೆಯ ಕತ್ತಲೆಯ ಗವಿಗೆ ಹೇಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀರ?”
ಆಚರಣೆ ಊಹನ
ಬರ್ಗರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು “ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಆಚರಣೆ (ರಿಚುಯಲ್) ವರ್ತನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇಹಗಳನ್ನು ಗವಿಯಲ್ಲಿರಿಸುವುದು ರಿಚುಯಲ್ ವರ್ತನೆ ಎಂತಲೂ ಹಾಗೂ ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತೆಂತಲೂ ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ. “ರಿಚುಯಲ್” ಎಂದರ ಇಲ್ಲಿ ಉದ್ಧೇಶ ಪೂರ್ವಕ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಮಾಡುವ ಆಚರಣೆ (ದೇಹಗಳನ್ನು ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು) ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಮತಾಚರಣೆ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರಿಚುಯಲ್ ವರ್ತನೆ ಹೋಮೋ ಸೆಪೆಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹೋಮೋ ನಿಯಾಂಡರ್ತಲೆನ್ಸಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೀರ ಪ್ರಾಚೀನ ಖಚಿತವಾದ ನಿಯಾಂಡರ್ತಲ್ ಹೂಳುವಿಕೆ ೧,೦೦,೦೦೦ ವರುಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನ.
ರಿಕ್ ಪಾಟ್ಸ್ ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ:
ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಡಿರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು (೨೦೧೫) ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
ವಿಲಿಯಂ ಜಂಗರ್ಸ್ ಈ ಊಹನದ ಬಗೆಗೆ ಇಂತಹುದೇ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಬರಹಗಾರ ಮೈಕಲ್ ಶೆರ್ಮರ್ ಜನಾಂಗನಾಶ, ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಲಿಯನ್ನು ಸಹ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಜಾನ್ ಡಿ. ಹಾಕ್ಸ್ ಈ ದೇಹಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಸೆಯ ಸಾವಿನ ಗುರುತುಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪದ್ಧತಿಗಳು
ಪ್ರಾಗ್ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಟಿಮ್ ವೈಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫ್ ಜೊಲ್ಲಿಕೊಫರ್ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಳಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಪಡೆಯಲೋಸುಗ ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಂಡುಹಿಡಿದುದನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಮುಂಚೆ ವಿವರವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯರಿಂದ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಲೀ ಬರ್ಗರ್ ಈ ಅಪಾಧನೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಖನನದ ಮುಕ್ತತೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪ್ರಕಟನೆ ಹಾಗೂ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯ ಬಗೆಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯುತ್ತಾ ಯುಕ್ತ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ವಿಕಾಸ ವರ್ಗ:ವಿಕಸನ ವರ್ಗ:ಜೀವವಿಕಾಸಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬಸದಿ
ಸ್ಥಳ
ಕಾರ್ಕಳದ ಶ್ರೀ ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಪ್ರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಈ ಚಿಕ್ಕ ಬಸದಿ ಇದೆ.
ಆರಾಧನೆಯ ದ್ವೆವ
ಇಲ್ಲಿಆರಾಧಿಸಲ್ಪಡುವ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ.
ಶಿಲವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಕರಿಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪದ್ಮಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಮಿ ನಿಂತುಕೊಡಿದ್ದು ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿದೇವಿ ಮತ್ತು ಧರಣೇಂದ್ರ ಯಕ್ಷರು ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುವ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಸ್ವಾಮಿಯತಲೆಯ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಏಳು ಹೆಡೆಗಳ ನಾಗಫಣವಿದೆ. ಸುಮಾರು ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇರುವ ಈ ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವಳಿಯು ಅಭೇದ್ಯವಾಗಿ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಾದ ಮಕರ ತೋರಣದ ಅಲಂಕಾರವಿದೆ. ನಾಗಫಣದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಕೀರ್ತಿ ಮುಖವಿದೆ. ಪ್ರಸನ್ನ ಮುಖಮುದ್ರೆಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಚೆಂದವನ್ನು ಈ ಅಲಂಕೃತ ಪ್ರಭಾವಳಿಯು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಮಬದಂತಹ ರಚನೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಈ ಜಿನಬಿಂಬವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಒಳ ವಿನ್ಯಾಸ
ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಶಿಲೆಯ ಅಧೋಮುಖ ಕಮಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗರ್ಭಗೃಹದೊಳಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾವುದೇ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗೃಹದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರುವಾಗ ಸಿಗುವ ಶಿಲೆಯ ದ್ವಾರ ಬಂಧವು ಹಲವಾರು ಅಲಂಕೃತ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನೊಳ ಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಒಂದು ಪರ್ಯಂಕಾಸನದ ಜಿನಬಿಂಬದ ಕೆತ್ತನೆ ಇದೆ. ಎದುರಿನ ಜಗಲಿಯ ಕಂಬಗಳು ಪಟ್ಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸುವಂತಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಬೋದಿಗೆಗಳಿದ್ಚು ಅವು ಶಿಲೆಯ ಮೇಲ್ಛಾವಣೀಯನ್ನು ಒಳಗಡೆ ಅಧೋಮುಕ ಕಮಲಗಳಿದ್ದು ಇವು ಈ ಭಾಗದ ಗೋಪುರವನ್ನುಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವೀರ ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತ
ಮುನ್ನುಡಿ
ಜಾನಪದ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕುಣಿತ 'ವೀರ ಮಕ್ಕಳ ಕಣಿತ'. ಇದನ್ನು ಮಾರಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಅಥವಾ ಕೊಂಡದ ಹಬ್ಬದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮೇಲು ಸಕ್ಕರೆ ಶೆಟ್ಟರು ಅಥವಾ ನಾಯಕರ ಮತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿದು. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ಮಾರುದೇವತೆಗೆ ಶಾಂತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೊಸ್ಕರ ಈ ಕುಣಿತ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಕಲಾವಿದರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕೊಂಡದ ಹಬ್ಬ ಅಥವಾ ಕೊಂಡದ ಹಬ್ಬ ಬರುವುದು ಉಗಾದಿ ಹಬ್ಬದ ಹಿಂದಿನ ಅಥವಾ ಮಾರನೆಯ ತಿಂಗಳ ಬೇಸಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ವೀರ ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತವು ರಂಗದ ಕುಣಿತ, ಸುಗ್ಗಿಯ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಮಾರಿ ಕುಣಿತಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸೆರುವ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಕುಣಿತದ ನಿಯಮ
ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಕಣಿಯುವ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನರು ಬೇಕಾದರು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದು. ಇತಂಹ ವರಸೆಗೆ ಇಷ್ಟೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆಯೇ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕುಣಿಯಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಚಕ್ರಾದಿ ಬಳೆಯ ಬಡಿತ, ಅಂದರೆ ಗಸ್ತು(ಗತ್ತು), ಬದಲಾವಣೆಯಾದಂತೆ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಕೊಂಡದ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ವೀರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬೇರೆ ಊರಿನಿಂದ ವೀಳ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಕರೆಯಿಸಿ ಕುಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶನಿವಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕುಣಿತ ಬುಧುವಾರದವರೆಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. 'ಕೊಂಡ'ದ ಸೌದೆಯನ್ನು ಊರ ಒಳಗಡೆ ತರುವಾಗ ಕೊಂಬು ಕಹಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ತರುತ್ತಾರೆ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು ಮನೆ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರೆ, ಗಂಡಸರು ಕೊಂಡದ ಸೌದೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಆಳ, ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಅಗಲ, ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಗುಂಡಿ ತೆಗೆದು ಕೊಂಡ ಸಿದ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಕೆಲವು ಕಡೆ ಗುಣಿ ತೆಗೆಯದೆ ಹಾಗೆಯೇ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ೨೪ ಅಡಿ ಉದ್ದ ೪ ಅಡಿ ಅಗಲವಾಗಿ ಕೊಂಡದ ಸೌದೆಯನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಪದ್ದಿತಿಯಿದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಂದ ಬಂದ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರು ಸಹ ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಊರಿನ ಕೆರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮೆರೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರು, ಗಂಟಸರಾದಿಯಾಗಿ ಪಂಜಿನ ಸಹಿತ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಸಂಜೆ ಊರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವಾಗ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಎಲ್ಲರೂ ಕೊಂಡು (ಕೆಂಡ) ಹಾಯುವುದು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕೊಂಡ ಹಾಯುವವರು ಹಿಂದಿನ ದಿನದಿಂದಲೂ ಉಪವಾಸವಿರಬೇಕು. ಕೊಂಡ ಹಾಯ್ದ ಮೇಲೆ ಪೂಜೆ ಮುಗಿಸಿ ಊಟ ಪೂರೈಸಿ ಕೊಂಡು ವೀರ ಮಕ್ಕಳು ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅರ್ಧ ರಾತ್ರಿಯ ವರೆಗೂ ಕುಣಿಯುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ.
ಹಾಡುಗಳು
ಕುಣಿತದ ಜೊಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹಾಡುಗಳೂ ಹಾಸು ಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಪದಗಳು ಲಯಬದ್ದವಾಗಿ ಗೇಯ ಗುಣವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕುಣಿತ ಒಂದೊಂದು ವರಸೆ ಆದನಂತರವೂ ಚಕ್ರಾದಿ ಬಳೆಯ ವಾದ್ಯಗಾರ ಅಥವಾ ಕುಣಿಯುವ ವೀರ ಮಕ್ಕಳು ಯಾರಾದರು ಒಬ್ಬರು, ಹೆಣ್ಣುದೇವರ ಮೇಲಾಗಲಿ ಗಂಡು ಮೇಲಾಗಲಿ ಪದ ಹೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಅನಂತರ ಉಳಿದವರು ಅದರ ಸೊಲ್ಲನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ವೀರಮಕ್ಕಳು ಚಕ್ರಾದಿ ಬಳೆಯ ಬಡಿತಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ನಡುವಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಕೈಯನ್ನು ಹಿಂದೆ, ಮುಂದೆ ಮೇಲೆಕ್ಕೆ ಚಾಚುತ್ತಾರೆ. ವರೆಸೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಾಗ ಅಥವಾ ಕುಣಿತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಾಗ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ 'ಹೋ' ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಹೆಣ್ಣು ದೇವರುಗಳು ಮೇಲೆ ಹಾಡು ಹೇಳುವಾಗ ಲಯಬದ್ದವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಪಿಗೆ ಹೂವಿನ ಸರವೋ
ಮಾರಮ್ಮನಿಗೆ ತಂಪೊತ್ತಿನೋಲಗವೋ
ಎಂದು ಮಾರಮ್ಮನನ್ನು ಓಲೈಸದೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಒಲೈಸುವಾಗ ಆಯಾ ದೇವರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೀರಮಕ್ಕಳು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ 'ಪವಾಡ'ವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹೊಳೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ 'ಮೀಸಲು ನೀರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುವಾಗ ಅವರಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದಿಬ್ಬರು ಈ 'ಪವಾಡ' ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಎರಡ್ಹೆಜ್ಜೆ, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹೀಗೆ ೩೨ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಕುಣಿತದವರೆಗೆ ನಾನಾ ವರಗಳಿವೆ. ಚಕ್ರಾದಿ ಬಳೆ ಗತ್ತಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ 'ಕಾಲಂಗ' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಖಾತೆ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಹಾಗು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವಿವಾಹದಂತಹ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗಲು, ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುವ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಬೇಟಿ ಬಚಾವೋ, ಬೇಟಿ ಪಡಾವೋ ಆಂದೋಲನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆ ತಯಾರು ಮಾಡಿ  ಜನವರಿ ೨೨ ೨೦೧೫ ರಂದು ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಸದ್ಯ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಹಣಕ್ಕೆ ೮.೬% ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು ತೆರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಕನ್ಯಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಹೊಂದಿರುವ ಪಾಲಕರು ಸೂಕ್ತ ಧಾಖಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಬಹುದು.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ನೋಟ
೨೦೧೫ ರ ಜನವರಿ ೨೨ ರಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹರಿಯಾಣದ ಪಾಣಿಪತ್ ನಲ್ಲಿ ಲೋಕಾರ್ಪಣೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಯಾವುದೇ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಅಂಗೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಡ್ಡಿಯ ದರ ಶೇ.೯.೧ ರಷ್ಟಿತ್ತು ನಂತರ ಶೇ.೯.೨ ಆಯಿತು. ಆಯಾದ್ರೆ ೨೦೧೬ -೧೭ ಆರ್ಥಿಕ ವರ್ಷದಿಂದ ಬಡ್ಡಿಯು ೮.೬% ದರದಲ್ಲಿದೆ.
ಹೆಣ್ಣು ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ತುಂಬುವ ವರೆಗೆ ಯಾವಾಗ ಬೇಕಾದರೂ ಸುಕನ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಬಹುದು. ಒಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಅವಳಿ ಜವಳಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಾದ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ಮಗುವಿಗೂ ಒಂದು ಖಾತೆ ಹೊಂದಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ತೆರೆಯಲಾದ ಖಾತೆಯನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಯಾವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗಾದರೂ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಖಾತೆ ತೆರೆದ ನಂತರ ಪೋಷಕರು ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖಾತೆಗೆ ತುಂಬಬೇಕು. ಗರಿಷ್ಠ ರೂ.೧,೫೦,೦೦೦ ಗಳನ್ನು ಖಾತೆಗೆ ತುಂಬಬಹುದು. ಕನಿಷ್ಠ ೧೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ತುಂಬಿದರೆ ಅಥವಾ ಆ ವರ್ಷ ಖಾತೆಗೆ ಹಣವೇ ತುಂಬದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರೂ.೫೦ ದಂಡವನ್ನಾಗಿ ಪಾವತಿಸಬೇಕು.
ಎರವಿಪುರಂ
ಎರಾವಿಪುರಂ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಕೊಲ್ಲಮ್ ನಗರದ ನೆರೆಹೊರೆಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಂ ಸಿಟಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ನ ೬ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದ ಇತರೆ ವಲಯಗಳು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯ-I, ಮಧ್ಯ ವಲಯ-II, ಶಕ್ತಿಕುಲಂಗರ, ಕಿಲಿಕೊಲ್ಲೂರ್ ಮತ್ತು ವಡಕೆವೀಲಾ.
ಸ್ಥಳ
ಎರಾವಿಪುರಂ ಪಟ್ಟಣವು ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇತರ ಸಮೀಪದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಕೊಟ್ಟಿಯಾಮ್, ಮಯ್ಯನಾಡ್, ಪರವಾರು ಇತ್ಯಾದಿ. ಪ್ಯಾರಾವುರ್ ಎರಾವಿಪುರಂನಿಂದ ೧೯ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಾವಿಪುರಮ್ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣವು ಸಮೀಪದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದ್ದು, ಕೊಲ್ಲಂ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ೩ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಟೀಯೆರ್ - ಡೆಲ್ - ಫುಯೇಗೋ
ಭೌತ ಲಕ್ಷಣ
ಈಸ್ ಲ ಗ್ರಾಂಡೀಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ಭೂಯುಗದಷ್ಟು, ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಮುರುಕಲುಗುಪ್ಪೆಗಳು ಹರಡಿವೆ. ಹಿಮದ ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ಇನೂಟೀಲ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ನದಿಗಳು ಈ ಬಯಲಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಹಾಗೂ ಮಜೆಲನ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ತೀರಗಳೂ ತೀರ ತಗ್ಗು. ಇಲ್ಲಿಯ ಹಲವು ಶಿಖರಗಳು 7,000'ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ನೀರ್ಗಲ್ಲ ನದಿಗಳಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಶಿಖರಗಳು ಸೆರ್ಮಿಯೆಂಡೊ (7,333') ಹಾಗೂ ಡಾರ್ವಿನ್ (7,005'). ಮಜೆಲನ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಡಿದಾದ ಪ್ರಪಾತಗಳೂ ಕಡಲ ಚಾಚುಗಳೂ ಇವೆ. ಹಾರ್ನ್ ಭೂಶಿರವೇ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ತುತ್ತುತುದಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ 60 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಡ್ಯೇಗೋ ರಾಮೀರೆeóï ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮವಿದೆ.
ವಾಯುಗುಣ
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಅಧಿಕ. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲ ತಾಪವಿಲ್ಲ. ಜುಲೈ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ 11° ಸೆ. (52° ಫ್ಯಾ.). ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತರವುಂಟು. ಡೆಸೋಲೇಷಸ್ ದ್ವೀಪದ ಬಾಯೀಯ ಫಿಲಿಕ್ಸ್ ಬಳಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆ 200", ಆರ್ಜೆಂಟೀನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ರೀಯೊ ಗ್ರಾಂಡ್ ಬಳಿ ಕೇವಲ 20". ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು : ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಚಿ ಮತ್ತು ಗಿಡ್ಡಮರಗಳೂ ಫಲವತ್ತಾದ ದಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇನೂಟಿಲ್ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೀಜ್ ಮರಗಳೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾಡೂ ಇವೆ. ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ವಾನಾಕೊ, ಟುಕು-ಟುಕು ಮೊದಲಾದ ತುಪ್ಪುಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಕಡಲಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಮೀನುಗಳೂ ಸೀಲ್, ನೀರು ನಾಯಿ (ಓಟರ್) ಮೊದಲಾದ ಜಲಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಕಡಲ ಪಕ್ಷಿಗಳೂ ಉಂಟು.
ಇತಿಹಾಸ
1520ರಲ್ಲಿ ಫರ್ಡಿನ್ಯಾಂಡ್ ಮಜಿಲನ್ ಈ ದ್ವಿಪಸ್ತೋಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಅವನ ಹಡಗು ಹೊಕ್ಕ ಜಲಸಂಧಿಗೆ ಮಜೆಲನ್ ಜಲಸಂಧಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಈ ಭಾಗವನ್ನು ಅವನು ಬೆಂಕಿಯ ನಾಡು ಎಂದು ಕರೆದ. 1578ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡ್ರೇಕ್ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದ. ಜಾಕ್ವೆಸ್‍ಲೆ ಮೇರ್ ಮತ್ತು ವಿಲೆಂ ಷೌಟೆನ್ ಎಂಬ ಡಚ್ ನಾವಿಕರು ದಕ್ಷಿಣ ಭೂಶಿರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅದಕ್ಕೆ ಹಾರ್ನ್ ಭೂಶಿರವೆಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು (1616). ಈ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮದ ಸುತ್ತ ಮೊದಲು ಯಾನ ಮಾಡಿದವರು ಗಾರ್ಸೀಯ ಮತ್ತು ಗೊಂಜಾಲೊ ಸಹೋದರರು. ಇವರ ತರುವಾಯ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಈ ದ್ವೀಪಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪರಿಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ. 1826 ಹಾಗೂ 1836ರ ನಡುವೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಬರ್ಟ್ ಫಿಟ್ಜೆರಾಯ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ ಪಾರ್ಕರ್ ಕಿಂಗ್ ದೀರ್ಘ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರ ಬೀಗಲ್ ನಾವೆಯಲ್ಲಿ ಯಾನ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಆಗ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನನೂ ಇದ್ದ. ಈ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೂ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಕೊಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳೇ ಈಗಲೂ ಇವೆ. ಚಿಲಿ ದೇಶ ವಿವರವಾದ ನೌಕಾ-ಪರಿಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರೂ ಕಡಲಪಟಗಳು ಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಟ್ಜೆರಾಯ್ ಇವರ ಮೂಲ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿವೆ. 1880ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕುರಿಸಾಕಣೆಗಾಗಿ ಯೂರೋಪಿನ ಜನರೂ ಚಿಲಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಜೆಂಟೀನ ದೇಶದವರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. 1890ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾನ್ವೇಷಕರ ನೂಕುನುಗ್ಗುಲು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇವುಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಈ ದ್ವಿಪಸ್ತೋಮ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಂಟೀನಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು. ಮಜೆಲನ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಅಂಚಿನ ಪೊರ್ವೆನಿರ್ ಎಂಬುದು ಚಿಲಿ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಯಿತು ; ಬೀಗಲ್ ನಾಲೆಯ ಅಂಚಿನ ಊಸ್ವೇಯ ಎಂಬುದು ಆರ್ಜೆಂಟಿನ ಭಾಗದ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತಮತವನ್ನು ಹರಡಿದರು. ಚಿಲಿ 1929ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಂಟೀನ 1955ರಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ಸೇರಿದ ದ್ವೀಪ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಈಗಿನ ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿದುವು.
ಜನ
ಟೀಯೆರ-ಡೆಲ್-ಫೂಯೇಗೋ ದ್ವೀಪದ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಓನ ಹಾಗೂ ಯಹಗಾನ್ ಇಂಡಿಯನರು. ಓನ ಬಣದವರ ವಾಸ ಈಸ್ ಲ ಗ್ರಾಂಡೀ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರಭಾಗದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ; ಗ್ವಾನಾಕೊ ಮೊದಲಾದ ತುಪ್ಪುಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಯೆ ಇವರ ಕಸಬು. ಯಹಗಾನ್ ಬಣದವರ ವಾಸಬೀಗಲ್ ನಾಲೆಯ ಅಂಚು ಹಾಗೂ ಕಿರುದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ; ಅವರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಚಿಪ್ಪುಮೀನು, ಸೀಲ್, ನೀರುನಾಯಿ ಮೊದಲಾದ ಕಡಲಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೀಟಿಯಿಂದ. ಅಲಕಲುಫ್ ಬಣದ ಒಂದು ತಂಡು ಮಜೆಲನ್ ಜಲಸಂಧಿಯ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ವಾಯವ್ಯ ನಾಲೆಗಳ ಕಡೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿತು. ಯೂರೋಪ್ ಜನರ ವಲಸೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ತಂದು ಹರಡಿದ ರೋಗರುಜಿನಗಳಿಂದ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಾಶಹೊಂದಿದರು. ಈಗ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರ ಕಡಿಮೆ. ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ. ಕುರಿ ಸಾಕುವ ಜನ ನವರಿನೊ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕುರಿಸಾಕಣೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಗಳು. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕುರಿಸಾಕಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿವೆ; ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. 1938 ಮತ್ತು 1957ರಲ್ಲಿ ಈ ಭೂಮಿಗಳ ಕೆಲವು ಗೇಣಿ ಕರಾರುಗಳು ಮುಕ್ತಾಯವಾದುವು. ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಜನರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಯಿತು. ಚಿಲಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 1945ರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಬೀಗಲ್ ನಾಲೆಯ ಹಾಗೂ ಮಜೆಲನ್ ಸಂಧಿಯ ಅಂಚಿನ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಊಸ್ವೇಯ ಮತ್ತು ಪೊರ್ವೆನಿರ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು ಸಂವೇಷ್ಟನ ಉದ್ಯಮವಿದೆ. ದ್ವೀಪಗಳ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ತುಪ್ಪುಳು ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ತುಪ್ಪುಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕುರಿಮಾಂಸ ಡಬ್ಬೀಕರಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ರೀಯೋಗ್ರಂಡಿ ನಗರದಲ್ಲಿವೆ.
ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ
ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮದಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲ. ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿಲ್ಲ. ಚಿಲಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಜೆಂಟೀನ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರೀಯೊ ಗಲೆಗೋಸ್ ಹಾಗೂ ಪುಂಟ ಅರೆನಾಸ್ ನಗರಗಳಿಂದ ವಿಮಾನಗಳು ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮದಲ್ಲಿ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ. ಪೋರ್ವೆನಿರ್ ನಿಂದ ಪುಂಟ ಅರೆನಾಸ್ ರೇವಿಗೆ ವೇಳಾಬದ್ಧವಾಗಿ ಹಡಗುಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ನವರಿನೋ ಮತ್ತು ಊಸ್ವೇಯ ರೇವೂಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಹಡಗುಗಳು ಬರುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ತೋನಶ್ಯಾಳ
ತೋನಶ್ಯಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು
ದುರ್ಗಾ (ರಾಗ )
ದುರ್ಗಾ  ವು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ದ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ಈ ರಾಗ ಬಿಲಾವಲ್ಥಾಟ್ ನಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆ
ಈ ರಾಗವು ಔಡವ್ -ಔಡವ್ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದೆ.ಅಂದರೆ ಇದರ ಆರೋಹಣ ಅವರೋಹಣ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ೫ ಸ್ವರಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳಾಗಿವೆ. ಗಾಂಧಾರ ಮತ್ತು ನಿಷಾದ ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಪುರ್ವಾಂಗ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗವಾಗಿದ.
ಥಾಟ್ : ಬಿಲಾವಲ್
ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ ಮ ಪ ಧ ಸ.
ಅವರೋಹಣ : ಸ ಧ ಪ ಮ ರಿ ಸ.
ಪಕಾದ್ : ರಿ ಮ ಪ ಧ, ಮ ರಿ.
ವಾದಿ ಸ್ವರ ಧ ,ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ ರಿ.
ಸಮಯ
ಇದು ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೇ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರುರಾಯ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಗುರುರಾಯ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಪೀಠಿಕೆ
ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಸದಿಯೆಂದರೆ ಹಲ್ಲರ ಅಥವಾ ಅಮ್ಮನವರ ಬಸದಿ. ಇದರ ಎಡಬದಿಗೆ ಶ್ರೀ ಗುರುರಾಯರ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇದು ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು, ಕಡಬ ಗ್ರಾಮದ ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ. ಇದರ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಸದಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು. ಬಸದಿಯ ಒಳಭಾಗ ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದ್ದು ಮಾಡು ಹಂಚಿನ ಹೊದಿಕೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಿವಿಧಾನ
ಈ ಬಸದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ಯಕ್ಷಿಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಮಾನಸ್ತಂಭ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಇದರ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯ, ಮುನಿಗಳ ಮುನಿವಾಸ ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಕೋಣೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ಇದರ ಎದುರಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಗೊಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಮಂಟಪ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಚ್ಚಿಗೆ ಸಹ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಯಘಂಟೆ, ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಕೃತಿಗಳು, ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು, ಡಿಸೈನ್ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳೇನು ಇಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಮಂಟಪ ಎಂಬುದೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಘಂಟಾ ಮಂಟಪ ಎನ್ನುವುದು ಇದೆ. ಗಂಧ ಕುಟಿ ಇಲ್ಲ. ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಗಣಧರಪಾದ, ಶ್ರುತ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಇತ್ಯಾದಿ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಸಹ ಇಲ್ಲ. ಅದರೆ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ ಯಕ್ಷಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ, ವಿಧಿ ವಿಧಾನ, ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಮಾತೆ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿಗೆ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ನಿಶಿಧಿ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ನಿಶಿಧಿ ಬಸದಿ, ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಹಿರಿಯಂಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಿಶಿಧಿ ಬಸದಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಾರ್ಗ
ಇದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ತಲುಪಲು ಆನೆಕೆರೆ ಬಳಿಯ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಯಿಂದ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ರಸ್ತೆ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕು.
ವಾಸ್ತು
ಇಲ್ಲಿ ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಎದುರು ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೇಮಿನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ವರ್ಧಮಾನ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಎದುರಿಗೆ ಗುರು ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕಬಸದಿಯಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಮುರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿಗೆ ಹೆಂಚನ್ನು ಹಾಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಂಟಪವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಶಿಲಾಫಲಕದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಾಗೂ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳ ಜೈನ ಮಠದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೬೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಸದಿಯ ಒಳಗೆ ನಾಗಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದ್ದು ಅದು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಟುಫ್
ಟುಫ್- ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ನೇರ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿದ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿನ ಬೂದಿ ಮತ್ತು 4ಮಿಮೀ ಗಿಂತಲೂ ಕಿರಿಯ ಗಾತ್ರದ ತುಣುಕುಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೈದಳೆದ ಪದಾರ್ಥ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಫೋಟನೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಾರಸ ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲದೆ ನಾನಾ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದ ಘನವಸ್ತುಗಳೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಇವು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಾಗಿ ಮೈದಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಚೂರುಗಲ್ಲಿನ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರು. ಟುಫ್ ಕೂಡ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಜ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಘನವಸ್ತುಗಳು
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಉಚ್ಚಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಘನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರಾನುಸಾರವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು :
ಬ್ಲಾಕ್ಸ್
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿದ್ವಾರ ಅಥವಾ ಶಂಕುವಿನ ಬಿರಿತದಿಂದ ಉಂಟಾದ 32 ಮಿಮೀ ಗಿಂತ ಅಧಿಕ ವ್ಯಾಸದ ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಗುಂಡುಗಳೆಂದು (ಬ್ಲಾಕ್ಸ್) ಹೆಸರು.
ಬಾಂಬುಗಳು
ವಾಯು ಮಂಡಲದೊಳಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಲಾರಸದ ಘನೀಭವನದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅದೇ ಗಾತ್ರದ ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಬಾಂಬುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.
ಲ್ಯಾಪಿಲ್ಲಿಗಳು
ವ್ಯಾಸವ್ಯಾಪ್ತಿ 32-4 ಮಿಮೀ ಇರುವ ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಲ್ಯಾಪಿಲ್ಲಿಗಳೆಂದು ಹೆಸರು.
ಬೂದಿ
ವ್ಯಾಸವ್ಯಾಪ್ತಿ 4-0.5 ಮಿಮೀ ಇರುವ ಘನವಸ್ತುಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೂದಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. (0.5 ಮಿಮೀ ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯಾಸದ ಘನವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ದೂಳು ಎಂದು ಹೆಸರು. )
ಈ ಘನವಸ್ತುಗಳಿಂದಾದ ಶಿಲೆಗಳು
ಈ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಸಂಘಟಿಸಿ ಶಿಲೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಗುಂಡುಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಲೆಗೆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಜ ಬ್ರಿಕ್ಷಿಯ, ಬಾಂಬುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಲೆಗೆ ಆಗ್ಲಾಮರೇಟ್, ಲ್ಯಾಪಿಲ್ಲಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಲೆಗೆ ಲ್ಯಾಪಿಲ್ಲಿ ಟುಫ್, ಬೂದಿ ಮತ್ತು ದೂಳಿನ ಶಿಲೀಕರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಲೆಗೆ ಟುಫ್ ಎಂದು ಹೆಸರು, ಟುಫ್‍ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗಾಜು ಟುಫ್, ಸ್ಫಟಿಕ ಟುಫ್, ಶಿಲಾ ಟುಫ್‍ಗಳೆಂಬ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಕೆಲವು ಸಾರಿ ನೇರವಾಗಿ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಸಂಚಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಮೊದಲು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೂ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸಂಚಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಂಚಯನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಜೇಡಿ, ಮೆಕ್ಕಲು ಮರಳು ಮತ್ತು ನೋರಜುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಥ ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಟುಫೇಷನ್ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಟುಫ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿವೆ. ಭೂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಕ್ರಿಯೆಯಿಲ್ಲದ ಕಾಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಅಂದವೇಲೆ ಟುಫ್ ಶಿಲಾನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ನಿರ್ಜೀವಿ ಕಲ್ಪದಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಜೀವಿಕಲ್ಪದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲ ಶಿಲಾಸ್ತೋಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಬಹು ಪುರಾತನ ಟುಫ್‍ಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸ್ಪಂಜು ರಚನೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಗುರುತಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶೆಂಝೌ–11 (ಚೀನಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ)
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ ವರ್ಗ:ಚೀನಾ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಹುಳಿ
thumb ಹುಳಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ, ಅದರ ರುಚಿ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಹುಣಸೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಬ್ರಾತ್ಅನ್ನು (ತರಕಾರಿ ಬೇಯಿಸಲಾದ ನೀರು) ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಬೇಳೆ ಆಧಾರಿತ ತರಕಾರಿ ಸ್ಟ್ಯೂ (ಭಕ್ಷ್ಯ) ಅಥವಾ ಚೌಡರ್. ಹುಳಿಯನ್ನು ಈ ಮುಂದೆ ತಿಳಿಸಲಾದ ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ - ಬೆಂಡೆ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೂಲಂಗಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಟೊಮೇಟೊ, ಬದನೆ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ. ಹುಳಿ ಪುಡಿಯು ಹುರಿದ ಬೇಳೆಗಳು, ಒಣ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು, ಮೆಂತ್ಯದ ಬೀಜಗಳು, ಧನಿಯಾ ಬೀಜಗಳು, ಇಂಗು, ಕರಿಬೇವು ಜೊತೆಗೆ ಜೀರಿಗೆ, ಕರಿಮೆಣಸು, ತುರಿದ ಕೊಬ್ಬರಿ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಒರಟಾದ ಪುಡಿ.ಮಜ್ಜಿಗೆ ಹುಳಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ತಿನಿಸು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶುಭ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಚಂಚಲಾ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಚಂಚಲಾ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಎಂ.ಆರ್. ನಾಗಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಸುಬ್ಬಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ ದಂಪತಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೪೭ರ ಜುಲೈ೬ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಚಂಚಲಾ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತಗಳ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವರು.
ಜೀವನ
ಮಂಗಳೂರಿನ ಸುರತ್ಕಲ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿಧ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಿವಿಲ್ ವಿಭಾಗದ ಹೆಚ್.ಆರ್.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಸುರತ್ಕಲ್ ನ ಪರಿಸರ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ನೆಹಿತರು, ಹಸಿರು ತುಂಬಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು,ಚಂಚಲಾ ರವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಯಿತು. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅಂದಿನ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು,ಕವನ, ವೈಚಾರಿಕ ಲೇಖನ,ಹಾಸ್ಯ ಬರಹಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಬಂದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿದೆ.
ಆಸಕ್ತಿ
ನಾಟಕ ಹಾಗು ಸಂಗೀತ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಮ್.ದಾಸ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ
ನಾರ್ಕೋಸ್
alt=ನಾರ್ಕೋಸ್|thumb|267x267px|ನಾರ್ಕೋಸ್ alt=ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾ|thumb|ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೊಬಾರ್ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾ ನಾರ್ಕೊಸ್  ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ  ವೆಬ್-ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಧಾರಾವಾಹಿ. ಕ್ರಿಸ್ ಬ್ರಾಂಕಾಟೊ, ಕಾರ್ಲೋ ಬರ್ನಾರ್ಡ್, ಮತ್ತು ಡೌಗ್ ಮಿರೊ ಇದರ ರಚನಾಕಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು.
ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವ ಇದು,ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಡ್ರಗ್ ಕಿಂಗ್ಪಿನ್ ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್ ನ ನಿಜ ಜೀವನ ಆಧಾರಿತ ಧಾರಾವಾಹಿ  .ಇದು 28 ಆಗಸ್ಟ್ 2015 ರಂದು ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು
ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವರ್ಗ
ಪಾಬ್ಲೊ ಎಸ್ಕೋಬಾರ್ ಆಗಿ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಮೊರಾ ಜೇವಿಯರ್ ಪೆನಾ ಆಗಿ ಪೆಡ್ರೊ ಪ್ಯಾಸ್ಕಲ್ ಸ್ಟೀವ್ ಮರ್ಫಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಯ್ಡ್ ಹಾಲ್ಬ್ರೂಕ್
ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ
ಮೈಲುತುತ್ತ
ಮೈಲುತುತ್ತ (ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್) CuSO <sub id="mwCw">4 (H2O)x (x ೦ ಇಂದ ೫ ರವರೆಗಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು) ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೂತ್ರದ ಅಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್ (x = 5) ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟ್ (CuSO4·5H2O) ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಲಾದ ಲವಣವಾಗಿದ್ದು, ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಾಖವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ಜಲವಿಹೀನ ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಬಿಳಿ ಪುಡಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಪೆಂಟಾಹೈಡ್ರೇಟನ್ನು ಶಿಲೀಂಧ್ರನಾಶಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ (CuSO4) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ (Ca(OH)2) ಸಸ್ಪೆಂಷನ್ನಾಗಿರುವ ಬಾರ್ಡೋ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಮೆಲನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆರಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಶಿಲಿಂಧ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಪರ್ ಸಲ್ಫೇಟ್‍ನ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣ ಮತ್ತು ನೀರೂಡಿಸಿದ ಸುಣ್ಣದ ಸಸ್ಪೆಂಷನ್ನನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಇದನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="0"> ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು