cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿ
ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿಯು (ಸ್ಪರ್ಶವೇದಿ, ಪರುಷ) ಪಾದರಸದಂತಹ ಕ್ಷುದ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನ ಅಥವಾ ಬೆಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಬದಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ರಸವಿದ್ಯಾ ವಸ್ತು. ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧರಸವೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನವಯೌವನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅಮರತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿತ್ತು; ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೆ, ರಸವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅರಸಲಾದ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿಯು ರಸವಿದ್ಯೆಯ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಕೇತವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ, ಜ್ಞಾನೋದಯ, ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಸುಖವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಗ್ನಮ್ ಓಪಸ್ (ಮಹಾ ಕಾರ್ಯ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಗಣೇಶರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ನಾಗ ರಾಜನ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಮಕರದ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಅದ್ಭುತ ರತ್ನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಯೋಗ ವಾಸಿಷ್ಠವು ಸ್ಪರ್ಶಮಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೌರಾಣಿಕ ವಸ್ತುಗಳು
ಅಫೀಮು
ಅಫೀಮು ಗಸಗಸೆ ಗಿಡದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಣಗಿಸಿದ ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರ. ಅಫೀಮು ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೧೨ರಷ್ಟು ನೋವು ನಿವಾರಕ ಕ್ಷಾರಾಭ ಮಾರ್ಫ಼ೀನ್‍ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಔಷಧೀಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಬ್ರೌನ್ ಶುಗರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಓಪಿಯಾಯ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರವು ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಓಪಿಯೇಟ್‍ಗಳಾದ ಕೋಡೀನ್ ಮತ್ತು ಥೆಬೇಯ್ನ್, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಪವೆರಿನ್ ಹಾಗೂ ನೋಸ್ಕೆಪೈನ್‍ನಂತಹ ನೋವುನಿವಾರಕವಲ್ಲದ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಕ್ವ ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಕೆರೆದು ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಶ್ರಮಿಕ ಪ್ರಧಾನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಸ್ಯಕ್ಷೀರವು ಜಿನುಗಿ ಒಣಗಿದಾಗ ಅಂಟಂಟಾಗಿರುವ ಹಳದಿ ಶೇಷ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಂತರ ಹೆರೆದು ನಿರ್ಜಲೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಫೀಮಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಗಸಗಸೆ ಗಿಡದ ಆಯ್ದ ತಳಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಫ಼ನ್ಯಾಂಥರೀನ್ ಕ್ಷಾರಾಭಗಳಾದ ಮಾರ್ಫೀನ್, ಕೋಡೀನ್, ಥೆಬೇಯ್ನ್‌ಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ರಮ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ, ಅಫೀಮಿನಿಂದ ಮಾರ್ಫೀನನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಒಟ್ಟು ತೂಕ ಶೇಕಡ ೮೮ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ಬ್ರೌನ್ ಶುಗರ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಎರಡರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆಯಾದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲು ಸುಲಭವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಫೀಮಿನ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೮ರ ವೇಳೆಗೆ, ಅಫೀಮನ್ನು ರೈತರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ರೈತರು ೦.೧ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಗಸಗಸೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ೫೬ ಕೆ.ಜಿ ಯಷ್ಟು ಕಲಬೆರಕೆಯಿಲ್ಲದ ಕಚ್ಚಾ ಅಫೀಮು ಪೇಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬೇಕು. ಪಡೆದ ಅಫೀಮು ಪೇಸ್ಟಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಜಿಗೆ ಸುಮಾರು ೧೫೦೦ ರೂಪಾಯಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗಿಡದ ಬೀಜಕೋಶಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಯೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಸೆ ಮೀರಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಫೀಮನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಅಫೀಮಿನ ಪೇಸ್ಟನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಫೀಮಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ೬೦ ಕೆಜಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಆದಿನಾಥ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿ, ಬಜಿಲಕೇರಿ
ಸ್ಥಳ
ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಬಂದರದ ಬಳಿ ಇರುವ ಬಜಿಲಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಜೈನ ಬಸದಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಮೇಗಿನನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೀತಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಉಳ್ಳಾಲ ಬಸ್ತಿಯಿಂದ ೧೨ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಶ್ರೀ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬಸದಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿ ೧೯೩೩ನೇ ಇಸವಿ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಪ್ರಥಮ ವಾರದಲ್ಲಿ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣ ಪೂರ್ವಕ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಮಹನೀಯರು ಶ್ರೀ ಕಟೇಮಾರ್ ರಘುಚಂದ್ರ ಬಳ್ಳಾಲ್ ಅವರು. ಆದರೆ ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೪೦೦-೧೪೫೫ ರವರೆಗೆ ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಒಂದನೇ ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪ ಅರಸ ಬೆಂಗರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿಯು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ.
ದೈವ
ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಮ ನಂದೀಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಶ್ರುತಸ್ಕಂಧ, ಸ್ಪಟಿಕದ ಸಿದ್ಧರ ಬಿಂಬ ಮತ್ತು ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಇತರ ಜಿನಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಶುಕನಾಸಿಯ ಎದುರಿನ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಬಲಗಡೆ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಮೂರ್ತಿ, ಜಿನವಾಣಿ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದು, ದಿನವೂ ಪೂಜೆ ಆರತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಭಗವಾನ್ ಶಾಂತಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮೂರ್ತಿ ಸಹ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಸ್ಕಂದ ಸಹಿತವಾಗಿ ಆನೇಕ ಪೂಜಾ ಜಿನಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗವಾಗಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ
ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪರ್ಯಂಕಾಸನದ ರ್ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಸುಮಾರು ಮೂರುವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಗೆ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ, ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾದತಳದಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟೋರುಗ ಮೂರ್ತಿಯಿರುವ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹರಕೆಯ ಮಂಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ ಹೂವಿನ ಪೂಜೆಯು ಶೋಡಶೋಪ ಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಜಲಾಭಿಷೇಕವು ನಡೆದು ಮಹಾಮಂಗಳಾರತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ೫೪ ಕಲಶ, ೧೦೮ ಕಲಶ, ೫೦೮ ಕಲಶಗಳ ಅಭಿಷೇಕವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನೋಂಪಿಗಳು, ಆರಾಧನೆಗಳು, ಗತಿ ಅಭಿಷೇಕಗಳು, ವಾರ್ಷಿಕ ವರ್ಧಂತಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಅಘ್ರ್ಯೋತ್ಸವ, ದಶಲಕ್ಷಣ ಪೂಜೆ, ಷೋಡಶ ಭಾವನಾ ಪೂಜೆ, ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ, ಜಿನಧರ್ಮ ಕಾವ್ಯವಾಚನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದಿನದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೊತ್ತು ಪೂಜೆ ನೈವೇದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಿತ್ಯಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಳಾಂಗಣ ಪ್ರಾಂಗಣ
ಶುಕನಾಸಿಯ ಎದುರಿನ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಬಲಗಡೆ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ, ಮೇಗಿನ ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶೀತಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೀಠದ ತಳದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ ಯಕ್ಷನ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದ ಎಡಗಡೆ ಜಿನವಾಣಿ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದು, ಬಸದಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲಂತಸ್ತು ಹಾಗೂ ಸಭಾಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೋಪುರ ಭವನವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ದೈವವಿದೆ. ಮಾಘ ಆಷ್ಠಾಹ್ನಿಕ ಪೌರ್ಣಮಿಯಂದು ವರ್ಷಾಂಕಿತ ಪೂಜೆ, ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ ಇಂತಹ ಪರ್ವದಿನಗಳ ಅಭಿಷೇಕ ಪೂಜಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶೋತೃ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಆಸೀನರಾಗಲು ಗೋಪುರ ತಳಭವನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಪ್ರಮಾಣದ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ನಮಸ್ಕಾರ ಮಂಟಪದ ಗೋಡಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಶ್ಲೋಕ ಪಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಫಲಕಗಳಿವೆ.
ಹೊರಾಂಗಣ ಪ್ರಾಂಗಣ
ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗಪುಷ್ಪ ಮರದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ, ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲವೂ ಇದೆ, ಇದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಸದಿಯ ಉಪಯೋಗದ ತೀರ್ಥಬಾವಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಇವರಿಗೂ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು ೧೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮುರಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಕಾರ ಗೋಡೆ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನ
thumb|ವರ್ಜೀನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನ. ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನವು (ಹಸಲೆ) ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಲೋವರ್‌ನಂತಹ ಇತರ ತಾಳಿಕೆಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾದ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂಪ್ರದೇಶ. ಇವುಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲುಗತ್ತರಿ (ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು) ಬಳಸಿ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಪಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ಹುಲ್ಲಿನ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಕಳೆ ಮತ್ತು ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಅದರ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಗುರಿಹೊಂದಿದ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ (ಉದಾ. ನೀರೆರೆಯುವುದು), ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಎತ್ತರವನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಮನೆಗಳು, ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‍ಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಕಚೇರಿಗಳ ಸುತ್ತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ನಗರ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಕೂಡ ದೊಡ್ಡ ಹುಲ್ಲುಮೈದಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹುಲ್ಲುಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಶತಾವರಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಭೇದ)
right|thumb|ಹೂವುಗಳ ನಿಕಟ ದರ್ಶನ ಶತಾವರಿ ಲಿಲಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸರ್ವಋತು ಗಿಡ. ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ರೆಸಿಮೋಸಸ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ನಾಮ. ಶತಮೂಲಿ, ಮುಕ್ಕುಲ, ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಹಾಗೂ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಬಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ರೆಸಿಮೋಸಿಸ್, ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ಅಡೆಸ್ಕಾಡರ್ಸ್, ಆಸ್ಪರೇಗಸ್ ಪೆಸಿನೇಟಿಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಶತಾವರೀ ಬೇರುಗಳಿಗೆ ಕೊಳವೆ ಆಕಾರವಿದೆ. ಬಣ್ಣ ಬೂದು. ಬೇರುಗಳ ಉದ್ದ 15-45 ಸೆಂಮೀ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ "ಹಲವು ಮಕ್ಕಳ ತಾಯಿಬೇರು" ಹಾಗೂ ಆಷಾಢಿ ಬೇರು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಬೇರು, ಎಲೆ, ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪರ್‌ಜಿನ್, ಆಲ್ಬ್ಯುಮಿನ್, ಲೋಳೆಸರ, ಸೆಲ್ಯೂಲೋಸ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಬೇರುಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕರೀನ್ ಇದೆ. ಗಿಡದಲ್ಲಿ ರಾಳಸಕ್ಕರೆ, ಗೋಂದು, ಆಲ್ಬ್ಯುಮಿನ್, ಕ್ಲೋರೈಡ್, ಅಸಿಟೇಟ್, ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌ಗಳು, ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಟೆರೋಸಿನ್ ಇವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆ, ತೊಗಟೆ, ಹೂ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯುಳ್ಳ ಆವಿಶೀಲ ತೈಲವೂ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಸಾರತೈಲವೂ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತಾವರಿನ್ ಎಂಬ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವುಳ್ಳ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೀರವರ್ಧಕ, ಉಪಶಮನಕಾರಿ, ತಂಪುಕಾರಿ, ಸುಖರೇಚಕಕಾರಿ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಬೇರು ಪುಡಿಯನ್ನು ಕಷಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲೇಹ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವಿಭೀಷಣ
ವಿಭೀಷಣ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಲಂಕೆಯ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಲಂಕೆಯ ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ. ರಾಕ್ಷಸನಾದರೂ, ವಿಭೀಷಣನು ಉದಾತ್ತ ಗುಣದವನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದ ರಾವಣನಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ಅವಳ ಪತಿ ರಾಮನಿಗೆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೂಡಲೇ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ಅವನ ಸಹೋದರ ಅವನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳದಿದ್ದಾಗ, ವಿಭೀಷಣನು ರಾಮನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ನಂತರ, ರಾಮನು ರಾವಣನನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ರಾಮನು ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
ವಿಭೀಷಣನು ಸಾತ್ವಿಕ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ, ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಮಯವನ್ನು ದೇವರ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ವರವನ್ನು ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದನು. ತನಗೆ ಕೇವಲ ಭಗವಂತನ ಚರಣಕಮಲದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಸ್ಥಿರವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ವಿಭೀಷಣನು ಹೇಳಿದನು. ತನಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಭಗವಂತನ ಚರಣದಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ದರ್ಶನ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂದು ಅವನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ನೆರವೇರಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ತನ್ನ ಎಲ್ಲ ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾದನು ಮತ್ತು ಅವತಾರನಾದ ರಾಮನನ್ನು ಸೇರಿದನು.
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಎರ್ಮಾಳು
ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಸ್ಥಳ
ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಸದಿಯು ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು ತೆಂಕ ಎರ್ಮಾಳು ಗ್ರಾಮದ ಎರ್ಮಾಳಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಬಳಿ ಎರ್ಮಾಳು ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಾಪು ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪಡುಬಿದ್ರಿ ಮುನಿವೃತ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು 4 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ಎರ್ಮಾಳು ಬೀಡಿನವರು ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಕರು ಈ ಬಸದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ 66ರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಎರ್ಮಾಳು ಬಸದಿ ಕುಟುಂಬದವರು ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಎರ್ಮಾಳು ಬೀಡಿನ ಪೂರ್ವಿಕರು ಸುಮಾರು ೭೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯೂ ಪಸ್ತುತ ಬಸದಿಯ ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು ರತ್ನದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಹಡಗಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಲ್ಲು ಇತ್ತು. ಅದನ್ನು ಎತ್ತಲು ಹೋದಾಗ ಜೈನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮೂರ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಸದಿಯ ಸುಮಾರು ೩ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ವಾಸವಿಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಸದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಸಮಕಾಲೀನವೆನ್ನಬಹುದು. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಶ್ಯಾಮ ಯಕ್ಷ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನೀ ಯಕ್ಷಿ, ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ, ಅನಂತನಾಥ ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮಾನಸ್ತಂಭ ಇಲ್ಲ.
ವಿಶೇಷತೆ
ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜಾ ಸಮಯವನ್ನು ವಾಲಗದವರು ವಾಲಗ ಊದಲು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬಸದಿಯ ಅಧಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಏರಲು ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ೨ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂದುವರಿದು ಹೋದಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗಂಧ ಕುಟಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಇದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನೀ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವರಿಗೆ ಪಾಯಸ ಪೂಜೆ ಇದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಶೇಷತೆ
ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ನಾಯಕನ ಬಿಂಬವು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಅಂದಾಜು ಎತ್ತರ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ದಿನವೂ ಸ್ವಾಮಿ ಚಂದ್ರನಾಥನಿಗೆ ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಿಂಬಕ್ಕೆ ವಜ್ರಲೇಪನವಾಗಿಲ್ಲ. ಯುಗಾದಿ, ನಾಗಪಂಚಮಿ, ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರ, ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಬಲ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ನಾಗ ದೇವರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆಯಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸ್ವಚ್ಛತೆ
ಸ್ವಚ್ಛತೆ (ನೈರ್ಮಲ್ಯ) ಶಬ್ದವು ರೋಗಾಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊಳೆಯಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಅಮೂರ್ತ ಸ್ಥಿತಿ, ಮತ್ತು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಹಾಗೂ ಕಾಪಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಎರಡನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಹಲವುವೇಳೆ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆಯು ಒಂದು ಒಳ್ಳೆ ಗುಣವಾಗಿದೆ, ಮುಂದಿನ ಸೂಕ್ತಿಯಿಂದ ಇದು ಸೂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ: "ಸ್ವಚ್ಛತೆಯು ದೈವಭಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದು", ಮತ್ತು ಇದು ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದಂತಹ ಇತರ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಕಾಪಾಡುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಸಮೂಹದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವಲ್ಲಿ, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಶುದ್ಧತೆಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳಿಂದ ದೈಹಿಕ, ನೈತಿಕ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ. ಶುದ್ಧತೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣವಾದರೆ, ಸ್ವಚ್ಛತೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸದ್ಗುಣಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಚಿಂಗಾರಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಚಿಂಗಾರಿ, ಇದು 2012 ರ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ದರ್ಶನ್, ಭಾವನಾ (ಕನ್ನಡ ನಟಿ) ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಕಾಮಯ್ಯ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎ.ಹರ್ಷ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿ.ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಚಿಂಗಾರಾ ಎಂದು ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಬಿ. ಮಹದೇವು inr 85000000 ) ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2008 ರ ಫ್ರೆಂಚ್ - ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಟೇಕನ್ ಮತ್ತು 2007 ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಟ್ರೇಡ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರಾಂಶ
ಚಿತ್ರವು ಸೂಪರ್ ಕಾಪ್ ಸಿಸಿಬಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಧನುಷ್ (ದರ್ಶನ್) ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ, ಅವರು ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗಲಿರುವ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪಹರಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ತನ್ನ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೊರಟಾಗ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಚಲನಚಿತ್ರವು 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2012 ರಂದು 180+ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿಂಗಾರಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು, ಚಿಂಗಾರಿಯು ಕನ್ನಡೇತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಚಿಂಗಾರಿ ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹರ್ಷ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎ. ಸುದೀಪ್ ಅವರು 2 ಜನವರಿ 2012 ರಂದು ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಕವಿರಾಜ್, ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಅವರು 5 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಮರ್ಶೆ
ರೆಡಿಫ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 3 ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ವೇಣು ಅವರ ಕ್ಯಾಮೆರಾವರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಹೊಗಳಿ ದರ್ಶನ್ ಮತ್ತು ದೀಪಿಕಾ ಕಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿತು. CNN IBN ಅದಕ್ಕೆ 3 ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಹೇಳೀತು "ದರ್ಶನ್ ಅವರ ಸೊಗಸಾದ ನೋಟ, ಹಾಸ್ಯಮಯ ನಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಸಿರು ಬಿಗಿಹಿಡಿಸುವ ಆಕ್ಷನ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪರದೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಾಜರಿಯಿಂದ ಇಡೀ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ."
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್ ಗಳಿಕೆ
ವಿತರಕ ಪ್ರಸಾದ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ಮೊದಲ ವಾರದ ಒಟ್ಟು ಕಲೆಕ್ಷನ್ 6 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ದಾಟಿದೆ. . ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ ವಿತರಕರ ಪಾಲು ಸುಮಾರು   5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. 10 ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ 50 ದಿನ ಪೂರೈಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಶಿವೇಶ್ವರ ದೊಡ್ಡಮನಿ
ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಭಾವಗೀತೆ, ತ್ರಿಪದಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಖರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಭಾವಜೀವಿ, ಕವಿ, ಪರೋಪಕಾರವೇ ಪ್ರಮುಖ ಗುಣದ ಶಿವಬಸಪ್ಪನವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಧಾರವಾಡದ ನವಲೂರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಈಶ್ವರಪ್ಪ ನೇಕಾರರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ತಾಯಿ ಚೆನ್ನವೀರಮ್ಮ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಶಿವ ಹಾಗೂ ತಂದೆಯ ಹೆಸರಿನ ಈಶ್ವರ ಸೇರಿಸಿ ಶಿವೇಶ್ವರರಾದರು.
ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಓದಿದ್ದು ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ. ಕಡು ಬಡತನದಿಂದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವಿಲ್ಲದೆ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗದೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಮೊದಲು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು ಧಾರವಾಡದ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾರಕೂನರಾಗಿ. ನಂತರ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಆಂಗ್ಲೋ-ಉರ್ದು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತರಾಗಿ, ಧಾರವಾಡದ ಸರಕಾರದ ರೇಷನಿಂಗ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಯುಮರೇಟರಾಗಿ- ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು.
ಅಷ್ಟೊಂದು ದೃಢವಾದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದೆ ಸದಾ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಕಣ್ಣಿನ ತೊಂದರೆಗೂ ಮೂಲಕಾರಣವಾಯಿತು
ಎಳೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ತಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬೀಸುವ, ಕುಟ್ಟುವ, ನೇಯುವಾಗಿನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಮನಸೋತು ಬರೆದಿಡುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳಸಿಕೊಂಡು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ನವಲೂರು, ರಾಯಪುರ, ಉಣಕಲ್ಲು ಮುಂತಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸುತ್ತಿ ಗರತಿಯರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬರೆದು ಕಳುಹಿಸತೊಡಗಿದರು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಚೆನ್ನವೀರಕಣವಿಯವರ ಪರಿಚಯದಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಚಿಗುರೊಡೆಯತೊಡಗಿತು. ಧಾರವಾಡದ ಉಳವಿ ಬಸಪ್ಪನ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಜೋನ್ ಎಂಬುವರ ಬಂಗಲೆಯ ಒಂದು ಕೋಣೆ ಚೆನ್ನವೀರಕಣವಿಯವರ ವಾಸಸ್ಥಾನ ವಾಗಿದ್ದು ‘ಚೆಂಬೆಳಕು’ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದು ಚೆಂಬೆಳಕಿನ ಕವಿಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳ ತೊಡಗಿದ್ದರು.
ಓದು, ಚರ್ಚೆ, ವಿಮರ್ಶೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಕಾವ್ಯಾನುಭವ ಮಂಟಪ ಶಿವೇಶ್ವರರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಯಿತು. ಮಗ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲಬಾರದೆಂದು ತಾಯಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೊಟ್ಟಿ, ಪಲ್ಲೆ, ಚಟ್ನಿ, ಮೊಸರನ್ನ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರ ಹೊಟ್ಟೆ ತುಂಬಿಸುತ್ತಿತ್ತು
ಕವಿತೆಗಳು
ಅಂದಿನ ಕವಿಗಳು ದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕೋಮುದ್ವೇಷದ, ಹಬ್ಬಿದ ದಳ್ಳುರಿಯ, ಬತ್ತಿಹೋದ ಮಾನವೀಯತೆಯ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಿವೇಶ್ವರರ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ಬಡತನದ ಸ್ವಾನುಭವ, ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಅನ್ಯಾಯ, ಅಸಮತೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರಡುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಣವಂತರ ಶೋಷಣೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನಕಾರ ಶಿವೇಶ್ವರರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ ಕವಿತೆಗಳು ಹರಿಯತೊಡಗಿದವು.
ಹಣತರುವ ನೌಕರಿ ತೊರೆದು ಪತ್ರಿಕೋಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿ ನಿರಂಜನರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದ ‘ಜನಶಕ್ತಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ದುಡಿಯತೊಡಗಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯ ಮುನ್ನಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪೊಲೀಸರ ಕಣ್ಣು ಬಿದ್ದು ಭೂಗತರಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ದೈಹಿಕ ಅಶಕ್ತತೆ, ಕಣ್ಣುಬೇನೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಹಗಲಿರಳೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ‍್ಯಾನಂತರ ಎಡಪಂಥೀಯ ಚಳುವಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟುಬಿದ್ದು ಪತ್ರಿಕೆಯು ನಿಂತುಹೋಗಿ ನಿರಂಜನರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ಪ್ರಜಾಮತ ಪತ್ರಿಕಾ ಬಳಗ ಸೇರಿದರು.
ಶಿವೇಶ್ವರರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ತೋರಿದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನೇ ಪದ್ಯ ರಚನೆ, ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಕ್ತವಾದ ಭಾವಲಹರಿಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೩೨ ಸಾನೆಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ಜಿ.ಪಿ. ರಾಜರತ್ನಂ ರವರು ಬರೆದ ‘ಎಂಡ್ಕುಡ್ಕ ರತ್ನ’ ದಂತೆ ‘ಗಾಂಜ್ಬಡ್ಕನ’ ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು ನಲವತ್ತು ರಚನೆಗಳಿವೆ. ಮತ್ತು ತರಿಸುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಎಳೆದಾಗ ಉನ್ಮಾದ ಉಂಟಾದಾಗ ಹೊರಡುವ ಪದಗಳು
ಎಂದು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ೩೨ ತ್ರಿಪದಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಥೆಗಳು
ಕೆಲ ಲೇಖನಗಳು, ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಮಾ’ (ಸಣ್ಣ ಕಥೆ) ಯಾದರೆ, ‘ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಗೋಡೆ’ ಅನುವಾದಿತ ಕಥೆ. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ನಿರಂಜನರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ವಿಶ್ವಕಥಾಕೋಶದಲ್ಲಿ ‘ರಾಜಮಾ’ ಕಥೆಯೂ ಸೇರಿದೆ.
ಹಾರಕ
thumb
ಹಾರಕವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾದ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಧಾನ್ಯ, ಜೊತೆಗೆ, ಫ಼ಿಲಿಪೀನ್ಸ್, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಾ, ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್, ಥಾಯ್ಲಂಡ್, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ಼್ರಿಕಾದಲ್ಲೂ (ಇದು ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು) ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (ಇಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಮೂಲವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇದು ಬರವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ, ವಿಪರೀತ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬೆಳೆಗಳು ಬದುಕುಳಿಯಲಾಗದಿರುವ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಕಷ್ಟವಾದ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯಬಲ್ಲದು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ೪೫೦-೯೦೦ ಕೆ.ಜಿ. ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಹಾರಕವು ಆಫ಼್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಇತರೆಡೆಯ ಜೀವನಾಧಾರ ರೈತರಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಹಾರಕವನ್ನು ಹಿಟ್ಟಾಗಿ ಬೀಸಿ ಕಡುಬಿನಂಥ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಫ಼್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಕ್ಕಿಯಂತೆ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದನಗಳು, ಆಡುಗಳು, ಹಂದಿಗಳು, ಕುರಿಗಳು, ಮತ್ತು ಸಾಕುಕೋಳಿ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿ ಮೇವಾಗಿಯೂ ಒಳ್ಳೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive=""> ವರ್ಗ:ಕಿರುಧಾನ್ಯಗಳು
ದೃಷ್ಟಾಂತ
ದ್ರಷ್ಟಾಂತ (illustration) ಇದು ಒಂದು ದೃಶ್ಯೀಕರಣದ ವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ರೇಖಾಚಿತ್ರ, ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಇನ್ನೀತರ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಿಳಿವಳಿಕೆಮೂಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಚಾರಗಳಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಥೆ, ಕವನ ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಲು) ದೃಶ್ಯೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಗುಹಾಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಹುದಾಗಿದೆ. ಮುದ್ರಣಾ ಯಂತ್ರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅವರು ಬರಹಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
೧೫ನೇ ಶತಮಾದನದಿಂದ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ
೧೫ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮರದ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು ದೊರಕುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ೧೬ನೇ ಮತ್ತು ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಚ್ಚು ಕಲೆಯು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ರಚನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದವು. ಈ ಸಮಯದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ವಿಲಿಯಮ್‌ ಬ್ಲೇಕ್‌‍ನದ್ದು. ಈತ ತನ್ನ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚಣದ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ.
೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ
ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಾನ್‌ ಲೀಚ್, ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರುಕ್ ಶಾಂಕ್, ಡಿಕನ್ಸ್‌ನ ಪುಸ್ತಕಗಳ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರ ಹ್ಯಾಬ್ಲೊ ನೈಟ್‌ ಬ್ರೌನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊನೊರ್ ಡೌಮೀರ್‌ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇದೇ ಕಲಾವಿದರು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ನೇರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ಪಾತ್ರಗಳ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಅಥವಾ ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವಂತಹ ವ್ಯಂಗ್ಯಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ರಚನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು.
ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಪಂಚ್‌ ೧೮೪೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಮೊದಲು ಕ್ರಕ್‌ಶಾಂಕ್‌ನ ಕಾಮಿಕ್ ಅಲ್ಮನಾಕ್‌ನಿಂದ (೧೮೨೭-೧೮೪೦) ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕಾಮಿಕ್ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಾರರಾದ ಸರ್ ಜಾನ್ ಟೆನಿಯಲ್, ದಾಲ್‌ಜೈಲ್ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜಸ್ ಡ್ಯೂ ಮೌರಿಯರ್‌ರನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಜನಪ್ರಿಯ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ವ್ಯಂಗ್ಯಭಾವಚಿತ್ರಗಳ ಅವಲಂಬನೆಯಿಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ವಿವರಣೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತೋರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಲಾವಿದರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಫೈನ್-ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದು ಆದರೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ದ್ರಂಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದರು. ಪಂಚ್‌ ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಇತರ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಾರ್ಸಿ ಭಾಷೆಯ ಲೆ ವೊಲ್ಯೂರ್ ಮುಂತಾದವು ಉತ್ತಮವಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ಉತ್ತಮವಾದ ಬರಹದಷ್ಟೇ ಮಾರಾಟ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು.
ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ
ಅಮೇರಿಕಾದ "ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಸುವರ್ಣ ಯುಗ"ವು ೧೮೮೦ರಿಂದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು. (ಆದರೂ ಸುವರ್ಣ ಯುಗದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದರು.)           ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೆ ಯುರೋಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಉತ್ತಮ ಪ್ರಸಾರದ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಮತ್ತು ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಬಳಸುವ ಪ್ರಖರ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಮುದ್ರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಾರರ ಗುಂಪು ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಅಮೇರಿಕಾದ ಆ ಸಮಯದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಂಷ್ಟಾಂತಗಳು
ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಷಯವನ್ನು ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವಮೂಲಕ ಹೇಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಒಂದು ವಿಷಯ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಯುತವಾಗಿ ದೃಶ್ಯೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವವರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕೇತರ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಅಂದರೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಚಿತ್ರವು ಆಯಾಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಾಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಮನಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಇದು "ಒಂದು ಯಂತ್ರ, ವಸ್ತು ಏನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ನೋಡುಗರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆ
ಇವತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತಗಳ ಮೂಲ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಕಲೆಹಾಕುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಮ್ಯಾಗಜಿನ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾದವುಗಳು ಇವೆ.
ದೃಶ್ಯೀಕರಣ ಕಲೆಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮಯದವರೆಗೆ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಗಾರರನ್ನು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗೇಮ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಉಳಿದ ಎರಡು ಕಲೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಂತವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ಕೋರಿಯಾ, ಜಪಾನ್, ಹಾಂಕ್‌ಕಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್‌ಎ‌ಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಇವು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಉತ್ತಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್‌ಗಳ ಮೂಲ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲೆಯ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುವಂತವಾದವು. ನಾರ್ಮನ್‌ ರಾಕ್‌ವೆಲ್‌ನ ಕಲಾಕೃತಿಯು ಈ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಬ್ರೆಕಿಂಗ್‌ ಹೋಮ್‌ ಟೈಸ್‌ ಎಂಬ್ ದ್ರಷ್ಟಾಂತ ಕಲಾಕೃತಿಯು ಸೋದ್‌ಬೀ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ 15.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‌ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ದ ಕಲಾವಿದರಾದ ಗಿಲ್‌ ಎಲಿಗ್ರೆನ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಬರ್ಟೊ ವರ್ಗಾಸ್ ಕೂಡ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಪಡೆದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಎಲೆಗ್ರಿನ್‌ನ ಹಲವಾರು ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ 100,000 ಯುಎಸ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟವಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ.
ಶ್ರೇಯಾಂಸನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ
ಶೀತಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಕರ್ಮದಿಂದ ಸಂತೃಪ್ತರಾದವರಿಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಶೀತಲನಾಗಿರುವವನು ಶೀತಲ ತೀರ್ಥಂಕರನು ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಜನನ
ಪುಷ್ಪದಂತ ತೀರ್ಥಂಕರನು ಮುಕ್ತನಾಗಿ ಒಂಭತ್ತು ಕೋಟಿ ಸಾಗರೋಪಮ ಕಾಲವು ಕಳೆದು, ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟಾದಾಗ ಅವತರಿಸಿದನು. ಕಾಲಲಬ್ಧಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಆತನ ಚೇತನ ಪುಷ್ಕರಾರ್ಧದ್ವೀಪದ ಸೀತಾ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ವತ್ಸದೇಶದ ಸುಸೀಮಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಗುಲ್ಮರಾಜನಾಗಿ ಜನಿಸಿತು.
ವೈರಾಗ್ಯ
ಒಂದು ವಸಂತ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅನವರತವೂ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ ಆ ಮಾಸ ಕಳೆದುಹೋದುದನ್ನು ಕಂಡು ವೈರಾಗ್ಯ ಉದಿಸಿತು.ಚಂದನನೆಂಬ ಮಗನಿಗೆ ರಾಜ್ಯವಿತ್ತು, ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದನು.
ಶೀತಲನ ಜೀವನ
ಸಮಾಧಿ ಮರಣದಿಂದ ಸತ್ತ ಈ ರಾಜನು ಆರಣಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೇವೇಂದ್ರನಾಗಿ ಜನಿಸಿ, ಜೀವಿತಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವರ್ಷದ ಮಲಯ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಭದ್ರಪುರದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಕ್ಷ್ವಾಕ್ಷು ವಂಶದ ದೃಢರಥರಾಜನ ಮಡದಿ ಸುನಂದೆಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಚೈತ್ರ ಬಹುಳ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಪೂರ್ವಾಷಾಢ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಮಾಘ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಯ ವಿಶ್ವಯೋಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ದೇವೇಂದ್ರ ಜನ್ಮಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿ ಶೀತಲನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು. ಈತನು ಒಂಭತ್ತು ಲಕ್ಷ ಪೂರ್ವಾಯುಷ್ಯಯುಳ್ಳವನು. ಯುವಕನಾದಾಗ ತೊಂಭತ್ತು ಧನಸ್ಸುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದನು.
ಶೀತಲನ ವೈರಾಗ್ಯ
ರಾಜನಾದ ಶೀತಲನು ಒಮ್ಮೆ ಮೋಡವೊಂದು ಕರಗಿ ಹೋದುದನ್ನು ಕಂಡು ವೈರಾಗ್ಯಪರನಾದನು. ದೇವತೆಗಳು ಆತನ ಪರಿನಿಷ್ಕ್ರಮಣ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರು.
ವೈರಾಗ್ಯ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಮೋಕ್ಷ
ಮಾಘ ಕೃಷ್ಣ ದ್ವಾದಶಿ ಪೂರ್ವಾಷಾಢ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತನಿಗೆ ಮನಃಪರ್ಯಯಜ್ಞಾನ ಉದಿಸಿತು. ಅರಿಷ್ಟನಗರದ ಪುನರ್ವಸು ರಾಜನಿಂದ ಆಹಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಮೂರು ವರ್ಷ ಛದ್ಮಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದುಪುಷ್ಯ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ದಶಿಯ ಪೂರ್ವಾಷಾಢ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇವಲಜ್ಞಾನಿಯಾದನು. ಸ್ವಾಮಿಯು ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸಿ, ಜ್ಞಾನವರ್ಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸಮ್ಮೇದರ್ಪತದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಆಶ್ವೀಜ ಶುಕ್ಲ ಅಷ್ಟಮಿಯ ದಿನ ಪೂರ್ವಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದನು. ಎಂಭತ್ತೊಂದು ಜನ ಗಣಧರರು ಆತನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆತನ ಲಾಂಛನ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷ, ಯಕ್ಷ-ಯಕ್ಷಿಯರು, ಬ್ರಹ್ಮ- ಮಾನವೀ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ
thumb|ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೭೫ರಲ್ಲಿ ವಾಕಾಟಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಅಂದಾಜು ವಿಸ್ತಾರ
ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶ ಕ್ರಿ.ಶ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಖ್ಖನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಒಂದು ರಾಜವಂಶ. ಇವರ ರಾಜ್ಯವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಚುಗಳು ಹಾಗು ಗುಜರಾತ್‍ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿವರೆಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಛತ್ತೀಸ್‍ಗಢ್‍ನ ಅಂಚುಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇವರು ದಖ್ಖನದಲ್ಲಿ ಸಾತವಾಹನರ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಗುಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನರಾಗಿದ್ದರು.
ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶವು ಒಂದು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರಾಜವಂಶವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಂಶದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾದ ವಿಂಧ್ಯಶಕ್ತಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೫೦ - ೨೭೦) ಬಗ್ಗೆ ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಇವನ ಮಗ ಮೊದಲನೇ ಪ್ರವರಸೇನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲನೇ ಪ್ರವರಸೇನನ ನಂತರ ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶವು ನಾಲ್ಕು ಶಾಖೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಗೊಂಡಿತು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ. ತಿಳಿದಿರುವ ಶಾಖೆಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರವರಪುರ-ನಂದೀವರ್ಧನ ಶಾಖೆ ಮತ್ತು ವತ್ಸಗುಲ್ಮ ಶಾಖೆಗಳು. ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವಾಕಾಟಕ ಅರಸ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಅವರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶಕ ಕ್ಷತ್ರಪರಿಂದ ಗುಜರಾತನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡನು. ದಖ್ಖನದಲ್ಲಿ ವಾಕಾಟಕ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
ವಾಕಾಟಕರು ಕಲೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಇವರ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪರಂಪರೆಯಾಗಿವೆ. ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳ (ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆ ತಾಣ) ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಚೈತ್ಯಗಳನ್ನು ವಾಕಾಟಕ ಸಾಮ್ರಾಟ ಹರಿಶೇಣನ ಪೋಷಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು.
ವಿಂಧ್ಯಶಕ್ತಿ (೨೫೦-೨೭೦) ಈ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ. ಇವನ ಹೆಸರು ವಿಂಧ್ಯಾ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ರಾಜವಂಶ ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ವಿಂಧ್ಯಶಕ್ತಿಯ ಬಹುತೇಕ ಎನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಜಂತಾದ ಹದಿನಾರನೇ ಗುಹೆಯ ಅಭಿಲೇಖದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ವಾಕಾಟಕ ಕುಟುಂಬದ ಧ್ವಜ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದ್ವಿಜನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಾಡಿ ಇವನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಇವನು ದೊಡ್ಡ ಅಶ್ವದಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಎಂದು ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇವನ ಹೆಸರ ಹಿಂದೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಬಿರುದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇವನು ೯೬ ವರ್ಷಗಳು ಆಳಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್
ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Total quality management (TQM) )ಎಂದರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಲು ಶಾಶ್ವತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಂಘಿಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳಿಂದ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನು 'ಟೀಕ್ಯುಎಂ' ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಟೀಕ್ಯುಎಂ ಐಎಸ್ಓ-9000, ಲೀನ್ ಮ್ಯಾನುಪ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ೬-ಸಿಗ್ಮ ಗಳಿಂದ ಮೂಲೆಗುಂಪಾಗುವ ಮೊದಲು ೧೯೮೦ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು.
ಚರಿತ್ರೆ
ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಶಬ್ದದ ಮೂಲವು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವುದು. . ಅದು ಬಹು ಆವೃತ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅರ್ಮಂಡ್ ವಿ. ಫಿಗೆನಬಾಮ್(Armand V. Feigenbaum)ನ ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್(Total Quality Control (OCLC 299383303)) ಮತ್ತು  ಕವೊರು ಇಶಿಕವಾವ(Kaoru Ishikawa)ನ ವಾಟ್ ಈಸ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಕಂಟ್ರೋಲ್?ದಿ ಜಪಾನಿಸ್ ವೇ(What Is Total Quality Control?The Japanese Way (OCLC 11467749))ಗಳಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿರುವುದು. ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯವು ಡಿಪಾರ್ಟಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಟ್ರೇಡ್ ಆಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ನ ತನ್ನ 1983ರ "ನ್ಯಾಶನಲ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್(National Quality Campaign)"ನಲ್ಲಿ ಬಹುಶಃ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ 1985ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾವಲ್ ಏರ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ ಕಮ್ಯಾಂಡ್(National Quality Campaign)ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Total quality management (TQM) ) ನೌಕಾದಳದಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹರಡಿ, ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಉಂಟಾದವು.
"ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಣಮಟ್ಟವು(total quality)" ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಸುಧಾರಣಾ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನಲ್ಲದೆ, ಪೂರೈಕೆದಾರರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳವಿಕೆಯು ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ, ಜಪಾನಿನಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪುನರ್ವಶವಲ್ಲದೆ, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೇಳುವಾಗ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇರಲು, ಖಾಸಗಿ ವಲಯವು ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Total quality management (TQM) ) ತತ್ವಗಳ ವಿರುದ್ದ ಗುಂಪುಗೂಡಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮೊರೆಹೋಗುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಟೋಟಲ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (Total quality management (TQM) ) ಅಂದರೆ ಎನೆಂದು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆಯೆಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಒಮ್ಮತವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನೌಕಾದಳದ ಮೂಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಟಿಕ್ಯು‍ಎಮ್(TQM) ಎನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದು, ಸುಮಾರಾಗಿ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ನೌಕಾದಳವು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
೧೯೯೨ರ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣ
೧೯೯೨ರ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣವು ಹರ್ಷದ್ ಶಾಂತಿಲಾಲ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಬಾಂಬೆ ಷೇರು ವಿನಿಮಯದಲ್ಲಿ, ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಶಲತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಗರಣವು ಭಾರತದ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಡ್ಡಿ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಹತ್ತು ದಶಲಕ್ಷ ಯು.ಎಸ್.ಡಿ ವಂಚಿಸಿದೆ.
ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಕಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವುದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಬೆಲೆಯ ೪೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಷೇರು ವಿನಿಯೊಗದಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾ ಬಳಸಿದ ತಂತ್ರಗಳು. ಹಗರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಷೇರು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಆದಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮೋಸದಿಂದ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಹಗರಣವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿದುಹೋಯಿತು. ಅದೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಈಗ ಅನುಪಯುಕ್ತ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು.
ಅವಲೋಕನ
ಈ ಹಗರಣವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣವಾಗಿದ್ದು ಅಂದಾಜು ರೂ. ೫೦೦೦ ಕೋಟಿ. ಈ ಹಗರಣವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಶೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಬಳಸಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಷೇರು ವಂಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಗರಣದ ಮುಖ್ಯ ಅಪರಾಧಿ ಷೇರು ಮತ್ತು ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ದಲ್ಲಾಳಿ ಹರ್ಷದ್ ಮೆಹ್ತಾ. ಈ ಹಗರಣವು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಂತರ್ಗತ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪರಿಚಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಧಾರಿತ ಷೇರು ವಹಿವಾಟುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ವಿವಿಧ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭದ್ರತಾ ವಂಚನೆಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ೧೯೯೨ರ ಹಗರಣವು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾ ಮಾಡಿದ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಂಚನೆಯಾಗಿದ್ದು,ಇದು ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಕುಸಿದಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರಿತು. ಹಗರಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ಅವರು ೧ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಂಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಬೆ ಷೇರು ವಿನಿಮಯಾದಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಶತಕೋಟಿ ವಂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಷೇರುಗಳ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯವು ಭಾರತದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಜೆಟ್ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಭ್ರಷ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ನಕಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೆಹ್ತಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದಿಂದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಗರಣವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೆಹ್ತಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೂಲಕ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಏರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು.
ಈ ಹಗರಣದಿಂದ ಅನೇಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅನುಭವಿಸಿದ ನಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಕುಸಿತವು ಸೇರಿದೆ. ರೂ .೧೦೦೦ ನಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಸೂಚ್ಯಂಕ ೪೫೦೦ ರಿಂದ ೨೫೦೦ ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು
೧೯೯೨ರ ಹಗರಣವು ಮೆಹ್ತಾ ಜೊತೆ ಶಾಮೀಲಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನುಒಳಗೊಂಡ ಶತಕೋಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನುಎತ್ತಿತು. ಮಾಂಟೆಕ್ ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ (ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ) ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉನ್ನತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸ್ಟಾಂಪ್ ಪೇಪರ್ ಹಗರಣ
೯೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಈಕ್ವಿಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಲಾಭವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ಥಿರ ಬಡ್ಡಿ ಬಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಪಾತವನ್ನು (ಮಿತಿ) ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಈ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮೆಹ್ತಾರವರು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹಿಂಡಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಹಣವನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಿದರು. ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಖಾತೆಗೆ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದಾಗ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬ್ರೋಕರ್ ಮೂಲಕ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮೆಹ್ತಾ ಈ ಹಣವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು, ಕೆಲವು ಷೇರುಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ( ಎಸಿಸಿ, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋಕಾನ್ ನಂತಹ) ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ, ಆದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದಿದನ್ನು ತನಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿದನು.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಶೀದಿ ಹಗರಣ
ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಶೀದಿ (ಬಿಆರ್). ಸಿದ್ಧ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ, ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳ ಮಾರಾಟಗಾರ ಹಾಗು ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ ಬಿಆರ್ ನೀಡಿದರು. ಬಿಆರ್ ಮಾರಾಟದ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ರಶೀದಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಖರೀದಿದಾರರು ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾವತಿಸಿದ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ನಂತರ ಮೆಹ್ತಾಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ನಕಲಿ ಬಿಆರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ನಕಲಿ ಬಿಆರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮೆಹ್ತಾಗೆ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದು ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಊಹಿಸಿದರು. ಅವರು ACC ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆಯನ್ನು ₹೨೦೦ ರಿಂದ ₹೯,೦೦೦ ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅದು ೪,೪೦೦% ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಲಾಭವನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಟ ಮಡಿದನು. ಅವನು ಷೇರು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲ ದಿನವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕುಸಿದ ದಿನವಾಗಿತ್ತು.
ರೆಡಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಡೀಲ್ ಹಗರಣ
ರೆಡಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಡೀಲ್ ಎಂದರೆ ಒಂದೇ ಬ್ಯಾಂಕು ಎರಡು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವುದು. ಒಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ, ಅದು ದಲ್ಲಾಳಿ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದಲ್ಲಾಳಿ ಬೇರೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಹೋಗಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಮೆಹ್ತಾ ಬಹಳ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ದಲ್ಲಾಳಿ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಬದಲಾಗಿ ಆತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಣ ಬಯಸಿದಾಗ, ಅವನು ಇನ್ನೊಂದು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದನು. ಹಾಗೇ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದನು. ಮೆಹ್ತಾ ರೆಡಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಡೀಲ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಶೀದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದರು. ೧೯೯೨ರ ಹಗರಣದ ನಂತರ ಜಾನಕಿರಾಮನ್ ಸಮಿತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಸೀದಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಿದರು.
ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮೆಹ್ತಾ ನಕಲಿ ಬಿಆರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬಿಆರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬೇಕಾದರೂ ರಸೀದಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಎರಡೂ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಪರವಾಗಿ ಚೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಖಾತೆಯಾದ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಖಾತೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು BOK ಮತ್ತು MCB ಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದವು ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಧನಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. ಬಿಆರ್ ಹಗರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೆಹ್ತಾ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಸಿಸಿಯ ಬೆಲೆಯನ್ನು ₹೨೦೦ ರಿಂದ ₹೯೦೦೦ ಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ೪೪೦೦% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವು ಇತರ ಹಲವು ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಿದಾಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳು ಏರಿಕೆಯಾಗುವವರೆಗೂ ಇದು ಮುಂದುವರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ಸುಳಿವು ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಂಚನೆ ಬಹಿರಂಗವಾದ ನಂತರ, ಬಹಳಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಯಾವುದೇ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಬಿಆರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡವು (ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ₹೪,೦೦೦ ಕೋಟಿಗಳಷ್ಟು). ಮೆಹ್ತಾಗೆ ಚೆಕ್ ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ಜನರು ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದರೆ ಆತ ಆರೋಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.
ಹಗರಣದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತ
ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಾಗ ಈ ಹಗರಣವು 1992 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೆಹ್ತಾ ಹೂಡಿಕೆಯು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಮತ್ತು ಅವರ ಷೇರುಗಳು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಎಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಮೆಹ್ತಾಗೆ ಸಾಲ ನೀಡಿದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನೂರಾರು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಸಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟವು. ಷೇರು ಮಾರಾಟದ ಉನ್ಮಾದದ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಂಚನೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳು ೪೦% ಇಳಿದವು   ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಷೇರುಗಳು ೭೨% ಕುಸಿದವು. ಕರಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸುಮಾರು ೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಮಾನ್ಯತೆ, ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕನ್ವಿಕ್ಷನ್
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಮೆಹ್ತಾ ಹಾಗು ಅವರ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಇಂಟರ್-ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಹಿವಾಟಿನಿಂದ ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಮಿಯಂನಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು.ಇದು ಬಿಎಸ್ಇ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡಾಗ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಆ ಸಂದರ್ಭವು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ ಆತನ ಮೇಲೆ ೭೨ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಅಪರಾಧಗಳ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆತನ ವಿರುದ್ಧ ೬೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿವಿಲ್ ಆಕ್ಷನ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ನಷ್ಟ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಣೆಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಆತನನ್ನು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸಿಬಿಐ ೯ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ ರಂದು ನಕಲಿ ಷೇರು ವರ್ಗಾವಣೆ ನಮೂನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು ೯೦ ಕಂಪನಿಗಳ ೨.೮ ಮಿಲಿಯನ್(₹೨೫೦ ಕೋಟಿಗಳಲ್ಲಿ) ಷೇರುಗಳನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸಿತು.
ಮೆಹ್ತಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಬಂದರು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಗುರುವಾಗಿ ತಮ್ಮದೇ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆತನನ್ನು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಹಾಗೇ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ₹೨೫,೦೦೦ ದಂಡವನ್ನು ವಿಧಿಸಿತು. ೧೪ ಜನವರಿ ೨೦೦೩ ರಂದು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 2–1 ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ದೃಡಪಡಿಸಿತು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ.ಎನ್ ಅಗರವಾಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅರಿಜಿತ್ ಪಸಾಯತ್ ಅವರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂಬಿ ಶಾ ಅವರನ್ನು  ದೋಷವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಲಂಚ ಪಾವತಿಯ ಆರೋಪ
ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಹಗರಣ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಪಿವಿ ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ₹೧೦ ಮಿಲಿಯನ್. ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಪರಿಣಾಮಗಳು
ತಕ್ಷಣದ ಪರಿಣಾಮವು ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತವಾಗಿದ್ದು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐನೊಂದಿಗೆ ಭದ್ರತಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ₹೨,೫೦೦ ಶತಕೋಟಿ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ₹೩೫ ಶತಕೋಟಿ ಷೇರುಗಳನ್ನುಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಇದು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೋಸದ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಸಲಾಗಿರುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಆಪಾದಿತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಫೇರ್ ಗ್ರೋತ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (FFSL) ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ABFSL) ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಶೀದಿ ಹಗರಣದ ಸುದ್ದಿಯ ನಂತರ ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಈ ಹಗರಣವು ಪಿ.ಚಿದಂಬರಂ ಅವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಮೆಹ್ತಾಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಶೆಲ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಮೆಹ್ತಾ ಅವರನ್ನು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ₹೪೯.೯೯ ಬಿಲಿಯನ್ (USD $ ೭೪೦ ದಶಲಕ್ಷ) ಮೌಲ್ಯದ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಪರಾಧಿಸಿದೆ ಹಾಗೆ ವಿವಿಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ
ನಂತರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ಮೊದಲ ಸುಧಾರಣೆ ಎಂದರೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (NSE) ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ನಂತರ ರಾಹುಲ್ ಬಜಾಜ್ ಅವರಿಂದ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಐಐ ಕೋಡ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಐಐ ಕೋಡ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕುಮಾರ್ ಮಂಗಳಂ ಬಿರ್ಲಾ ಮತ್ತು ಎನ್ ಆರ್ ನಾರಾಯಣ ಮೂರ್ತಿ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತು. ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೆಬಿ) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಹಗರಣಗಳನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಸೆಬಿ NSE ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಇಕ್ವಿಟಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂಸತ್ತಿನ ಹತ್ತು ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ತತ್ವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮೂಲಕ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಪರಿಚಯವು ಸ್ಟಾಕ್ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಬಾಂಬೆಗೆ (ಈಗ, ಮುಂಬೈ) ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ತೆರೆಯಿತು.
ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
೧೯೯೨ರ ಹಗರಣವು ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು; ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ ಸುಮಾರು ೪೦% ಅಥವಾ ₹ ೧,೦೦೦ ಬಿಲಿಯನ್ ಕುಸಿಯಿಸಿತು. ಇದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪುನರ್ರಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮೊದಲ ರಚನಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯು ಮೋಸದ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಮನ್ವಯಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಸೀದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ಜನರಲ್ ಲೆಡ್ಜರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮಾಡಿದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು.
ಜಾನಕಿರಾಮನ್ ಸಮಿತಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಭಾರತದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಫಾರಸು ಸೀಮಿತ ಸಿದ್ಧ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ರೆಡಿ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಡೀಲ್‌ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳ ರಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಪೋರ್ಟ್ಫೋಲಿಯೊಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಡಿಟ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಬಾದಾಮಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಬಾದಾಮಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆ-೨೩) ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಬೀಳಗಿ, ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಹುನಗುಂದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಬಾದಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
೧೯೯೨ರ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹಗರಣ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="0">
ಬಾದಾಮಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ
ಬಾದಾಮಿಯ ಮೂಲ ಹೆಸರು ವಾತಾಪಿ. ೬ರಿಂದ ೮ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನಾಗಪಟ್ಟಣಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ತಿರುಚೆನ್ಕಟ್ಟನ್‌ಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರಾಪಥೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹದ ಮೂಲ ಬಾದಾಮಿ ಎಂಬುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ಪಲ್ಲವರು ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರು ಚಾಲುಕ್ಯರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಾದಾಮಿಯ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣಗೈದ ಪಲ್ಲವರು ಅಲ್ಲಿನ ಗಣಪತಿ ಮಂದಿರದ ಗಣಪತಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ಹೊತ್ತೊಯ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖ್ಯಾತ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ರಚಿಸಿರುವ ವಾತಾಪಿ ಗಣಪತಿಮ್ ಭಜೇಹಮ್ ಕೃತಿಯೂ ಸಹ ಇದೇ ಗಣಪತಿಯ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸ
ಬಾದಾಮಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸಲ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದದ್ದು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ. ಆಗ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಂಬಯಿ-ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೫೧ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ವೆಂಕನಗೌಡ ಹನಮಂತಗೌಡ ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಗೆದ್ದರು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿಯ ಪ್ರಥಮ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೫೭ರಿಂದ ೨೦೧೮ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಎರಡು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಗೆಲ್ಲುವುದು ಬಾದಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ. ಒಟ್ಟು ೧೦ ಬಾರಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು (೧೯೫೭, ೧೯೬೨, ೧೯೭೨, ೧೯೭೮, ೧೯೮೩, ೧೯೯೪, ೧೯೯೯, ೨೦೧೩, ೨೦೧೮ ಮತ್ತು ೨೦೨೩) ೨ ಬಾರಿ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ತಲಾ ೧ ಬಾರಿ ಪಕ್ಷೇತರ, ಜನತಾಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಜನತಾದಳದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ ಬಿ ಚಿಮ್ಮನಕಟ್ಟಿ ಅವರು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ೬ ಬಾರಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಬಂದ ಶಾಸಕರು.
ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು
ಬಾದಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ೨,೧೯,೭೮೬
ಜಾತಿವಾರು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ
ಬಾದಾಮಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕುರುಬ ಮತಗಳದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದೆ. ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯದ ಶಾಸಕ ಬಿ ಬಿ ಚಿಮ್ಮನಕಟ್ಟಿ ಅವರು ೬ ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿದರ್ಶನ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕುರುಬರಲ್ಲದೆ ಲಿಂಗಾಯಿತ ಮತಗಳೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದಿರುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹಾಲುಮತದ ಮತದಾರರು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಎನಿಸುವ ಸಮುದಾಯವಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಎಸ್ ಸಿ, ಎಸ್ ಟಿ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಸಮುದಾಯದ ಮತದಾರರು ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.
ಮುಷ್ಟಿ
ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನ
ಮುಷ್ಟಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಅಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಏಕೆಂದರೆ "ಬಹುತೇಕ ಪ್ರೈಮೇಟ್ ಕೈಗಳ ಅಂಗೈ ಹಾಗೂ ಬೆರಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರುತ್ತದೆ", ಆದರೆ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive=""> ವರ್ಗ:ಕೈ ಸನ್ನೆಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಲಿಟ್ಮಸ್
ಇತಿಹಾಸ
ಇದು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೦೦ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪಾನಿಶ್ ರಸಜ್ಞ 'ಅಮಾಲ್ಡಸ್ ಡಿ ವಿಲ್ಲಾ ನೋವಾ'ರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಗಳು
ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಲೈಕೆನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಂತಹ ಲೈಕೆನ್ ತಳಿಗಳೆಂದರೆ Roccella tinctoria (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ), Roccella fuciformis (ಅಂಗೋಲಾ ಮತ್ತು ಮಡಗಾಸ್ಕರ್, Roccella pygmaea (ಅಲ್ಜೀರಿಯಾ), Roccella phycopsis, Lecanora tartarea (ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್), Variolaria dealbata, Ochrolechia parella, Parmotrema tinctorum, ಮತ್ತು Parmelia. ಸದ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಗಳು Roccella montagnei (ಮೊಝಾಂಬಿಕ್) ಮತ್ತು Dendrographa leucophoea (ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ)
ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿವರ
ಲಿಟ್ಮಸ್ ಮಿಶ್ರಣವು ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ಬಗೆಯ ಬಣ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ CAS ಸಂಖ್ಯೆ 1393-92-6. ಇದರಲ್ಲಿನ ಬಹುಪಾಲು ಅದರಂತದ್ದೇ ಆದ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಿಶ್ರಣ ಆರ್ಸೆನ್ ತರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಟ್ಮಸ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ೩೩೦೦ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಟ್ಮಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ erythrolitmin (ಅಥವಾ erythrolein), azolitmin, spaniolitmin, leucoorcein, and leucazolitmin. Azolitmin. ಇವು ಬಹುತೇಕ ಲಿಟ್ಮಸ್‍ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೇ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ
ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ದುರ್ಬಲ ಡಿಪ್ರೋಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ವಸ್ತುವಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಾಗ, ಜಲಜನಕದ ಅಯಾನುಗಳು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತವೆ. ಲಿಟ್ಮಸ್ಸಿನ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಧಾತುವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ (ಆಲ್ಕಲೈನ್) ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವು ನೀಲಿಯಾಗಲು ಇದೇ ಕಾರಣ.
ಬಳಕೆಗಳು
ಒಂದು ದ್ರವದ ಆಮ್ಲೀಯತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಬಹುದಾದ ಅನಿಲಗಳ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಅನಿಲವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ನಂತರ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದದ ಬಣ್ಣ ನೀಲಿಯಾಗಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಅಮೋನಿಯ ಅನಿಲವು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಗುಣ ಹೊಂದಿದ್ದು ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವನ್ನು ನೀಲಿಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಲಿಟ್ಮಸ್ (pH ಸೂಚಕ) 4.5 ⇌ 8.3
pH 4.5 ಕೆಳಗೆ - ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ pH 8.3 ಮೇಲೆ - ನೀಲಿ ಬಣ್ಣ
ಆಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವು ಕೆಂಪಾಗಿಯೂ, ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿಯೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯು pH ಶ್ರೇಣಿ 25 °C (77 °F) ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ೪.೫ - ೮.೩ ಪರಿಮಿತಿಗಳೊಳಗಿರುತ್ತದೆ. ತಟಸ್ಥ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದದ ಬಣ್ಣ ನೇರಳೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲಿಟ್ಮಸ್ ಅನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪವಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು ಇದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಆಮ್ಲ-ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇತರ ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಕೂಡ ಲಿಟ್ಮಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅನಿಲವು ನೀಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವನ್ನು ಬಿಳಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬ್ಲೀಚಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಹೈಪೊಕ್ಲೋರೈಟ್ ಅನಿಲವು ಕಾರಣ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲಿಟ್ಮಸ್ ಕಾಗದವು ಸೂಚಕದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಬಲ್ಲದಂತದ್ದಲ್ಲ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಖಡ್ಗಮೃಗ
ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳ ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯಗಳ ಮೂಲವಾಸಿಯಾದ ಒಂದು ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ಸಸ್ತನಿ. ಘೇಂಡಾಮೃಗ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ಮ್ಯಾಮೇಲಿಯ ವರ್ಗದ ಪೆರಿಸೊಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ ಗಣದಲ್ಲಿನ ರೈನೊಸೆರಾಟಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆರಳುಗಳುಳ್ಳ ಗೊರಸುಗಳು ಮತ್ತು ಮೂತಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಕೊಂಬುಗಳಿರುವುದು ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಪೆರಿಸೊಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕುದುರೆ, ಝೀಬ್ರಾ, ಟಾಪಿರ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಇದು. ಇವಕ್ಕೂ ಖಡ್ಗಮೃಗಕ್ಕೂ ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆರಳುಗಳ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮ್ಯವಿದೆ.
ಪ್ರಬೇಧಗಳು
ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 4 ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ 5 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕದ (ಉಗಾಂಡ, ಕಾಂಗೊ, ಜೂಲೂ ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೀನ್ಯ) ಸವಾಸ ಹುಲ್ಲುಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಟ್ಟ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಡೈಸೆರಾಸ್ ಬೈಕಾರ್ನಿಸ್ (ಕರಿ ಖಡ್ಗಮೃಗ) ಮತ್ತು ಸೆರಟೊತೀರಿಯಂ ಸೈಮಸ್ (ಬಿಳಿ ಖಡ್ಗಮೃಗ) ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಭಾರತದ ಅಸ್ಸಾಮಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ರೈನಾಸರಾಸ್ ಯೂನಿಕಾರ್ನಿಸ್ ಪ್ರಭೇದವೂ, ಜಾವದಲ್ಲಿ ರೈನಾಸರಾಸ್ ಸೋಂಡೇಕಸ್ ಪ್ರಭೇದವೂ ಸುಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಡೈಡರ್ಮೊಸೆರಾಸ್ (ಡೈಸೆರಾರೈನಸ್) ಸುಮಾತ್ರೆನ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಭೇದವೂ ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತವೆ.