cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಾನ್ ಗೋವರ್
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಗೋವರನ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿವರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಈತ ಕೆಂಟ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಹಳ್ಳಿಯ ವತನದಾರನೋ ವರ್ತಕನೋ ಆಗಿ ಬದುಕು ನಡೆಸಿದ್ದಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಈಚಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಕೂಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಬಾಳಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಧರ್ಮಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಉದಾರವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ವಿರಾಗಿಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಎಪ್ಪತ್ತರ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅಗ್ನೆಸ್ ಗ್ರೌಂಡೊಲ್ಫ್‌ ಎಂಬುವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ. ಅನಂತರ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕುರುಡನಾಗಿ, ಅದಾದ ಏಳು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ ಗತಿಸಿದ. ಮುಂಚೆಯೇ ಒಂದು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ, ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಾದದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಮದುವೆ ಎಂಬ ಊಹೆಯೂ ಇದೆ.
ಚಾಸರ್ ಮತ್ತು ಗೋವರ್ ತುಂಬ ಸ್ನೇಹದಿಂದಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಚಾಸರ್ ಒಮ್ಮೆ ಪರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನಿಯಮಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಚಾಸರ್ ತನ್ನ ಟ್ರಾಯಿಲಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸಿಡೆ ಎಂಬ ಕಥೆಯ ಮುಮ್ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಗೋವರ್ನನ್ನು ನೀತಿಶಾಲಿ ಗೋವರ್ ಎಂದು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವರ್ತಕನ ಕಥೆಯ ಮುದುಕ ಜನವರಿ ಗೋವರ್‌ನ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರವೆಂತಲೂ ಕೊಂಚ ಕಾಲ ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮನಸ್ತಾಪ ಉಂಟಾಗಿದ್ದಿತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಸಾಕ್ಷಿಯೆಂತಲೂ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಇದೆ. ಇದು ಪಾಕ್ಷಿಕ ಕಲ್ಪನೆ. ಸಲಿಗೆಯ ವಿನೋದ ಒಂದುಂಟೆಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ನೀತಿಶಾಲಿ ಎಂಬ ಪದ ಗೋವರನ ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈತನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಮೂರು - ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯ ವಾಕ್ಸ್‌ ಕ್ಲೆಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ (10,000 ಸಾಲು), ಫ್ರೆಂಚ್‍ನ ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲಂ ಮೆಡಿಟ್ಯಾಂಟಿಸ್ (20,000 ಸಾಲು) ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ನ ಕನ್ಫೆಸಿಯೋ ಅಮ್ಯಾಂಟಿಸ್ (34,000 ಸಾಲು). ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳು ಅನುಪಲಬ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಈತನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕೃತಿ 1895 ರಲ್ಲಿ ಕೇಂಬ್ರಿಜ್‍ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮತಧರ್ಮದ ಭಾಷೆ, ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆ-ಮೂರರಲ್ಲೂ ಈತ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಆಗ ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‍ಗೆ ಆದ್ಯ ಸ್ಥಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೂರರಲ್ಲೂ ಈತ ನೀತಿಬೋಧಕ ಕಿರುಗವನಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಲ್ಯಾಟಿನಿನ ರಚನೆಗಳು ಬಹಳಮಟ್ಟಿಗೆ, ಎರಡನೆಯ ರಿಚರ್ಡನ ಆಳಿಕೆಯ ಅಸಂತುಷ್ಟಿ, 1381ರ ರೈತ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬರಲಿದೆಯೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದ್ದ, ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹೆನ್ರಿಯ ಕಾಲದ, ಸುಖದಿನದ ವರ್ಣನೆಗಳಾಗಿವೆ.ಫ್ರೆಂಚ್‍ನಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕೃತಿ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಗಳುವ ಗಂಭೀರ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ.
ಇವನ ಕನ್ಫೆಸಿಯೊ ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೃಹತ್ಕೃತಿ ಕೂಡ. ಇವನ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹತ್ಕೃತಿ ಕೂಡ. ದೊರೆ ಎರಡನೆಯ ರಿಚರ್ಡನ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿಯಬರುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯದ ಮುಮ್ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, ಎಂದಿನಂತೆ ಕಾಲ ಕೆಟ್ಟಿತು, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪಾಪ ತುಂಬಿತು, ಮುಂತಾಗಿ ಗೋಳಾಡಿ, ಸದ್ಯಕ್ಕಾದರೂ ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆಹ್ಲಾದಕರವಾದ ಪ್ರೇಮದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬರೋಣವೆಂದು ಸಾರಿ ಕವಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ವಸಂತ ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಯಾವುದೋ ವನಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಪ್ರೇಮದೇವತೆಗಳಾದ ಕ್ಯುಪಿಡ್ ಮತ್ತು ವೀನಸ್ ಎದುರಾದರಂತೆ. ಕ್ಯುಪಿಡ್ ಸುಮ್ಮನೆ ಹೊರಟು ಹೋಗಬೇಕೆಂದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಆರಾಧಕನನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮನಸ್ಸಾಗದ ವೀನಸ್ ಇವನನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸಿ ಆತ್ಮನಿವೇದನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾರ್ಜನೆಗೋಸ್ಕರ ಇವನನ್ನು ಜೀನಿಯಸ್ ಬಳಿಗೆ ಕಳಿಸಿದಳಂತೆ. ಆಗ ಜೀನಿಯಸ್ ಇವನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಉಪದೇಶದ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕಥೆಗಳೇ ಇದರ ತಿರುಳು. ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಕವಿ ಓವಿಡ್ ಆಧಾರ. ಉಳಿದವು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದಂಥವು. ದಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಕಾನ್ಸ್ಟೆನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ದಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಫ್ಲಾರೆಂಟ್ ಚಾಸರನಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಶಃ ದಿ ಟೇಲ್ ಆಫ್ ಸಮನರ್ (ನ್ಯಾಯಗಾರನ ಕಥೆ) ಮತ್ತು ದಿ ವೈಫ್ ಆಫ್ ಬಾತ್ಸ್‌ ಟೇಲ್ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವನು ಕಥನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಸರನ ಸಮಕ್ಕೆ ಹಾಗಿರಲಿ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೂ ಬರಲಾರ. ಇಲ್ಲಿನ ಟೈರ್ ನಗರದ ಅಪೋಲೋನಿಯಸ್ ಮುಂದೆ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಪೆರಿಕ್ಲೀಸ್ಗೆ ವಸ್ತುವನ್ನೊದಗಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ
ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಸ್ತುಗಳು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಭೂಮಿಯಂತಹ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಗ್ರಹದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವದನ್ನು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಕಕ್ಷೀಯ ಅಂತರಿಕ್ಷನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತಿರುವ ಗಗನನೌಕೆಗಳು ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹಾದು, ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ (ಏರೋಡೈನಾಮಿಕ್ ಹೀಟಿಂಗ್) ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಕ್ರಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಅಂತರಿಕ್ಷನೌಕೆಗಳ ಅತಿವೇಗದ ವಾತಾವರಣದ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅತ್ಯುನ್ನತ ತಂತ್ರಙ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆಯ ತಂತ್ರಙ್ಞಾನವು ಶೀತಲಯುದ್ಧದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯೆಟ್ ರಶಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುಧ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಕ್ಷಿಪಣಿ ಮತ್ತು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳ ತಂತ್ರಙ್ಞಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವು.ನಂತರ ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಈ ತಂತ್ರಙ್ಞಾನಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಬೃಹತ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡವು. ಇದರಿಂದ ವಾತಾವರಣದ ಮರುಪ್ರವೇಶಿಸುವಿಕೆ ತಂತ್ರಙ್ಞಾನವು ವಿಕಾಸಹೊಂದಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಇಟಗಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50 ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಲುವೆ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಮುಳವಾಡ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಿಜಾಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ
ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಎಂದರೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹುಡುಗ-ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಳು ಒಪ್ಪಿ ಮದುವೆ ಮಾಡುವುದು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ೧೮ ಹಾಗೂ ಹುಡುಗರಿಗೆ ೨೧ ವರ್ಷವೆಂದು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ಜೂಡಾಯಿಸಂನಲ್ಲಿ
ಜೂಡಾಯಿಸಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ಸಾಧ್ಯ, ಕಾರಣ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮದುವೆಯಾಗಬಲ್ಲ ವಯಸ್ಸು. ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್ (ಅಕ್ಷರಶ:, ೩ ವರ್ಷದಿಂದ ೧೨ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನ ದವರೆಗೂ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದಾದರು [ಒಂದು] ಚಿಕ್ಕ  ) ಮಗು;  ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್  ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವಳ ತಂದೆಯ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಮತ್ತು ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ತಂದೆ ಅವಳು ಒಪ್ಪಲಿ ಬಿಡಲಿ ಅವಳಿಗೊಂದು ಮದುವೆ ಏರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. . ತಲ್ಮುಡ್ ಪ್ರಕಾರ, ಮದುವೆ ಏನಾದರೂ ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಗಂಡನ ಸಾವಿನಿಂದಲೋ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದರೆ ಮುಂದೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಐಚ್ಛಿಕವಾದದ್ದು; ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್ ಗೆ ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಹಕ್ಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. . ತಂದೆ ಮರಣವನಪ್ಪಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲೋ ಕಳೆದು ಹೋಗಿದ್ದರೆ  ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್ ಳ ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರು ಅವಳಿಗೊಂದು ಮದುವೆ ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ತಾಯಿಯಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೇ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಇಂಥ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್ ಗೆ ಅದು ಮೊದಲನೇ ಮದುವೆ ಆಗಿದ್ದರೂ ಅದನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಎಂದೂ ಹಕ್ಕಿರುತ್ತಿತ್ತು. .
ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್ ಳು ತನ್ನ ಮದುವೆಯನ್ನು ರದ್ದು ಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೀಬ್ರೂವಿನಲ್ಲಿ ಮೀಉನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ (ಅಕ್ಷರಶ: ಒಪ್ಪದಿರುವುದು /ನಿರಾಕರಣೆ /ಪ್ರತಿಭಟನೆ  ಎಂದು ಅರ್ಥ), ನಿಜ ರದ್ದತಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ವಿಚ್ಛೇದನಕ್ಕಲ್ಲ; ವಿಚ್ಛೇದನದ ದಾಖಲೆ (ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ) ಅಷ್ಟೇನೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ , ಮತ್ತು ಕೆಟಾನ್ನಾಹ್  ಈ ರೀತಿ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಅದನ್ನು ಕಾನೂನು ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದಿತಳು ಎನ್ನುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ಮೀಉನ್ ಅನ್ನು ರಾಬಿನಿಕ ಬರಹಗಾರರು ಕೆಟ್ಟ ಅಭಿರುಚಿಯಿಂದ  ಕಂಡರು ತಾಲ್ಮುಡ್‌ ನಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ; ಯೆಹೂದಿ ಮತದ ಆರಂಭದ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಶಮಾಯ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮದುವೆ ರದ್ದು ಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದು ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ (ಎರೂಸಿನ್ ) ಆದರೆ ಒಮ್ಮೆ ಮದುವೆ  (ನಿಸ್ಸೂಇನ್ ) ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ರದ್ಧತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತ್ತು.
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ದೈಹಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸುನ್ನಿ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗಳಿಗೆ ವಿವಾಹ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಲು ತಂದೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ವಯಸ್ಸನ್ನು (ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಾಹದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು) ವಧು, ವರ ಮತ್ತು ವಧುವಿನ ಪೋಷಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಲ, ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಅನುಗಣವಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯರಲ್ಲಿ ಋತುಸ್ರಾವ ಆರಂಭವಾಗುವ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚು ಕಮ್ಮಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಕರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ದಾಂಪತ್ಯದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಯಸ್ಸು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಲ್ಲ. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರರ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗುವ ಹದೀಸ್‌ಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಮುಹಮ್ಮದ್ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಪತ್ನಿ ಆಯಿಶರನ್ನು ಸುಮಾರು ಆರು ಅಥವಾ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಯಿಶಳೊಡನೆ ದಾಂಪತ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮುಫ್ತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಲಿ ಗೊಮಾ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೇಖಕರು ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮೀ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಯಿಶರ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಯಿಶ ತನ್ನ ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರು ಎಂದು ಇತರ ಪುರಾವೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮದಂತೆ, ಸಂಭಾವ್ಯ ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯಿರುವ ಕಾರಣ ಎಳೆಯ ಹುಡುಗಿಯರೊಡನೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮೀ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹುಡುಗಿಯ ದೈಹಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಾದಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಮಹಿಳಾ ತಜ್ಞ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕು. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೯೧೭ ರ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕಾನೂನಿನ ಕ್ರೋಡೀಕರಣವು, ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೧೨ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ೯ ವಯಸ್ಸನ್ನು ವಿವಾಹ ಪ್ರಾಯವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಸಂಭೋಗ ಮಾಡಲು (ದಾಂಪತ್ಯ ಆರಂಭಿಸಲು) ಹುಡುಗರಿಗೆ ೧೮ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ೧೭ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾದರೆ ಮಾತ್ರ ೧೮ ಮತ್ತು ೧೭ ವಯಸ್ಸಿನ ಕೆಳಗಿನ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರ ದಾಂಪತ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ-ಆಧಾರಿತ ಶಾಸನವು ವಿವಾಹದ ವಯಸ್ಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಹುಡುಗರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು ೧೫ ಅಥವಾ ೧೬ ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ೧೩ ರಿಂದ ೧೬ ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿವೆ. 2019 ರಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮದುವೆಯ ವಯಸ್ಸನ್ನು 18 ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು.
೨೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವೇಳೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳ ಕಾನೂನುಗಳು ೧೮ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ, ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಪೋಷಕರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಮೊದಲು ಮದುವೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿವಾಹವನ್ನು ಇನ್ನೂ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಇತರರಲ್ಲಿ, ನೋಂದಾಯಿತ ನಾಗರಿಕ ವಿವಾಹವು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ
ಚೈಳ್ಡ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ರಿಸ್ಟ್ರೇಂಟ್ ಆಕ್ಟ್, 1929 ಅನ್ನು ವಿಭಜನೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಗಂಡಿಗೆ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಇಪ್ಪತೊಂದು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ಆಗಿರಲೇಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮದುವೆ ಮಾಡುವ ಎರಡೂ ಕಡೆಯವರು ಈ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿ ಬರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂಬ ವದ್ಧಂತಿ ಇದೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ
ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದ ಕಾಯಿದೆ ಇದಾಗ್ಯೂ, ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹದ ಪದ್ಧತಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಣಿ ಮತ್ತು ವಾಟಾ ಸಟ್ಟಾ ಮತ್ತು ಸ್ವರ ಮುಂತಾದ ಆಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮದುವೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿ ಗಂಡಿಗೆ 18 ವರ್ಷವಿದ್ದರೆ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ 16 ವರ್ಷವಿರುತ್ತದೆ.
ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ
ಕಿಂಗ್ಡ್ಂ ಆಫ್ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದ ಗುಂಪುಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ.. ಸೌದಿ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗದವರು ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೆ 9 ವರ್ಷಕ್ಕೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ ಎಂದು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗಗಳ ಇಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ..ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಎಂಟು ವರ್ಷದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ..
ಕೆನಡಾ
ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಗಂಡಿಗಾಗಲಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು 18 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿರಬೇಕು ಇಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರಬೇಕು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮದಾತರ ಒಪ್ಪಿಗೆಯು ಇರಲೇ ಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣಿಗೆ 16 ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಗ ಮದುವೆ ಆಗಬಹುದು ಆದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. . ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಆದವರ ಸರಾಸರಿ ವಯಸ್ಸು 33 ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
2007ರಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ವಾರ್ರೆನ್ ಜೆಫ್ಸ್ ಅನ್ನು 14-ವರ್ಷದ ಬಾಲಕಿಗೂ 19 ವರ್ಷದ ಬಾಲಕನಿಗೂ ಮದುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಶಾಸನವಿಹಿತ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಶಾಮೀಲುದಾರ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಆಡಳಿತವು ಯಾರ್ನಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಜೀಯಾನ್ ರಾಂಚ್ ನಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಸಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಆಡಳಿತವು ರಾಂಚ್‌ನಿಂದ 468 ಮಕ್ಕಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸರಕಾರದ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. FLDS ಈ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಆರೋಪಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದು ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಕಾರ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು.
ಪ್ರಚಲಿತ ಪದ್ಧತಿ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30, 2008ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪೊಲೀಸರು ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಇಟ್ಟು ಇಬ್ಬರು ಸಂಘಟಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಹಗೀರನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ ಕರಾಚಿ ಬಳಿಯ ನಜೀಮಾಬಾದ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವನ್ನು ಏಳು ವರ್ಷದ ಗಂಡು ಹುಡುಗನಿಗೆ ಮದುವೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮದುವೆಯ ವಿವಿಧ ಶೈಲಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಯ ವರ್ಗ:ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಮದುವೆ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ
ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ, ಪವಿತ್ರವೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ, ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 110 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಂಗಳೂರು ರಾ.ಹೆ.75 ರಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬೆಳ್ಳೂರು ಕ್ರಾಸ್‍ಗೆ ತಲುಪಿದರೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು 08 ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ತುಮಕೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳೂರಿಗೆ 2 ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಚುಂಚನಹಳ್ಳಿಯೆಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಾಮವು ಚುಂಚನಗಿರಿಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಕಲ್ಲು-ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಗಿರಿಯು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಸುಮಾರು 3221 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಹಸಿರು ಕಾನನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ರಮಣೀಯವೂ, ಪ್ರಶಾಂತವೂ ಆದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪರಶಿವನ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದಿತೆಂದು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನು ಇಲ್ಲಿಯ ಅಧಿದೇವತೆ. ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರನು ಇಲ್ಲಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲಕನು. ಮಠವು ಒಂದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದು ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರವನ್ನು ಆಕಾಶಭೈರವ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಹೊಂಡವನ್ನು ಬಿಂದುಸರೋವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಭೈರವನ ವಾಹನವಾದ ಶ್ವಾನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಎಡೆಯೂರಿನ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಶ್ರೀ ರಾಮಕ್ಷೇತ್ರ, ಮೇಲುಕೋಟೆ ಚೆಲುವರಾಯಸ್ವಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಹಾಲ್ತಿಯ ಪರಶುರಾಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಚುಂಚನಗಿರಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ, ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವೂ, ಪವಿತ್ರವೂ ಆದ ಮಹಾ ಧರ್ಮಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 2000 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗಿರಿಯು ಮಯೂರಗಳ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು, ’ಮಯೂರವನ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಸಿದ್ಧರು, ಸಂತರು, ಸಾಧುಗಳು, ಋಷಿಗಳು, ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡಿ ಜೀವನದ ಪರಮ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಸಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಶ್ರೀ ಪೀಠವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುದು ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ಈ ಪೀಠದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಆ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
ಶ್ರೀ ಮಠಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಎಡಗಡೆಗೆ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಕಾಲಭೈರವನ ಬಗೆಗಿರುವ ಕತೆ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ-ರಾಕ್ಷಸ ಸಂಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು ಮೋಹಿನಿಯ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ, ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವಾದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಧಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ಆದರೆ ಶಿವನು ಮೋಹಿನಿಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ವ್ಯಾಮೋಹಗೊಂಡನು. ಶಿವನ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾದ ಮೋಹಿನಿಯು ಶಿವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಧರಿಸಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಅಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವರ ಶಕ್ತಿಗೆ ಅಕಾಲ ಭೈರವನೆಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಮುಂದೆ ಇವನೇ ಕಾಲಭೈರವನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿ ಶಿವನ ದ್ವಾರಪಾಲಕನಾದನು. ಪಾರ್ವತಿಯ ಮಕ್ಕಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅನ್ನದಾತರಾದ ಒಕ್ಕಲಿಗರಿಗೆ ಆರಾಧ್ಯದೇವನಾಗು ಎಂಬ ಶಿವಾಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕಾಲಭೈರವನು ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಭೈರವನ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತರು ಹಾಡಿರುವ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಸಹ ಭೈರವನ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಗಿಲು ಭೈರವನನ್ನು ’ಅನ್ನದಾನಿ ಭೈರವ’ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ’ಬೆಟ್ಟದ ಭೈರವ’, ’ಕಾಲಭೈರವ’ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಾತಿ, ಮತ, ಭೇದಗಳಿಲ್ಲದೆ ಎಲ್ಲರೂ ಭೈರವನ ಒಕ್ಕಲಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಭೈರವನು ಕುಲದೈವ ಹಾಗೂ ಮನೆದೇವರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸುವನು. ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಶ್ರೀಶ್ರೀ ಡಾ|| ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಿರಿಮೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಬೃಹತ್ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ೮೫ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಯುಗಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದಾಗಿದೆ. ದಿನಾಂಕ 22-08-1993ರಂದು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಶ್ರೀಶ್ರೀ  ಡಾ|| ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರ ಅಮೃತ ಹಸ್ತದಿಂದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡು 2008ರಲ್ಲಿ ಪರಮಪೂಜ್ಯ  ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀಶ್ರೀಶ್ರೀ  ಡಾ|| ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರ ಅಮೃತ ಹಸ್ತದಿಂದ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೊಂಡಿತು. ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ 975 ಅಡಿ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ-ದಕ್ಷಿಣ ೧೭೫ ಅಡಿಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ನೂತನ ದೇವಾಲಯವು ಸುಂದರವಾದ ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೂರು ಗೋಪುರಗಳು ಐವತ್ತೇಳು ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಪೂರ್ವದಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಗೋಪುರವು 100 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇಡೀ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡ ಕೆತ್ತನೆ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರಗಳು ಚೋಳರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿವೆ. 172 ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕಂಬಗಳನ್ನೊಂದಿರುವ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೦.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕೃಷ್ಣ ಶಿಲೆಯ ಆಕರ್ಷಕ ಅಷ್ಟ ಭೈರವ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೪.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ೬೪ ಅಷ್ಟಾಷ್ಟ ಭೈರವ ವಿಗ್ರಹಗಳಿದ್ದು, ನೋಡುಗರ ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸರಪಳಿಗಳು, ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮೊನಚಾಗಿ ಕೆತ್ತಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿನೂತನವಾಗಿ ಬಿಂದು ಸರೋವರ, ಪುಷ್ಕರಣಿ ಹಾಗೂ ತಾವರೆ ಕೊಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಬಾರಿ ಬಂಡೆಗಳಿಗೂ ಸಹ ಮೂರ್ತ ರೂಪ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. 23 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಏಕಶಿಲಾ ನಾಗಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಕೆತ್ತಿಸಲಾಗಿರುವುದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹದ ಕೆತ್ತನೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ.
ಕಂಬದಮ್ಮ
ಗಿರಿಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲನ್ನು ದಾಟಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಭಕ್ತಾದಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವವಳು ಗಿರಿಯ ಶಕ್ತಿದೇವತೆ ’ಕಂಬದಮ್ಮ. ಆದಿಶಕ್ತಿಯೇ ಸ್ಥಂಭರೂಪಳಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸ್ಥಳ ಮಹಾತ್ಮೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದು. ಆದಿಶಕ್ತಿಯು ಸ್ಥಂಭರೂಪಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಆಕೆಯನ್ನು ’ಕಂಬದಮ್ಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆದು, ಹರಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ ವಾದ್ಯ-ತಮಟೆಗಳ ಸಮೇತ ಶುಚಿರ್ಭೂತರಾಗಿ ದೇವಿಗೆ ಹೊಸ ಸೀರೆಯನ್ನು ಉಡಿಸಿ, ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತ ಆರಾಸುವ ದೃಶ್ಯವಂತೂ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ.
ಶ್ರೀ ಜ್ವಾಲಾಪೀಠ
ಶಿವನು ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಕುಳಿತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳ ಅವನ ತೇಜಸ್ಸಿನ ಅಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪೀಠವು ’ಜ್ವಾಲಾಪೀಠ’ (ಅಗ್ನಿಪೀಠ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಕ್ತರು ’ಉರಿಗದ್ದುಗೆ’ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈಶ್ವರನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮೊದಲನೆಯದಾದುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ’ಆದಿ ಚುಂಚನಗಿರಿ ಪೀಠ’ವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈಶ್ವರನು ಈ ಪೀಠವನ್ನು ಸಿದ್ಧಯೋಗಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಾಗ ತಾನೇ ಸ್ವತಃ ಇದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪೀಠವು ತನ್ನ ತೇಜೋ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಇದು ಅಗ್ನಿಮಯವಾದುದಾಗಿದೆ. ಆ ಪೀಠಸ್ಥರಾದವರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವರು ಜನ್ಮ ಪಡೆದುದಕ್ಕೆ ಸಾಫಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಯೋಗ ನಿಷ್ಠೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಅಗ್ನಿಪೀಠವನ್ನು ಯಾವನು ಸ್ಪರ್ಶ ಮಾಡುತ್ತಾನೋ ಅವನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಭಸ್ಮೀಭೂತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವರು ಸಕಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗದ್ದುಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರೂಢವಾಗಿರುವ ಗುರುಗಳ ದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಕೈಲಾಸದಲ್ಲಿ ಪರಶಿವನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದಷ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾ ಪೀಠವನ್ನು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ನವರಾತ್ರಿಯಂದು, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಥೋತ್ಸವದ ದಿವಸದಂದು ಏರುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಆಸ್ತಿಕ ಭಕ್ತಮಹಾಶಯರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಪುಣ್ಯಭಾಜನರಾಗುವರು.
ಬಿಂದು ಸರೋವರ
ಶ್ರೀ ಮಠದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನ ಸಮೀಪ ಬಿಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ಕಂಬದಮ್ಮ ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಯಾದರೆ ಇದು ಗಂಗಾದೇವಿಯ ಪ್ರತಿನಿ. ಸರೋವರವು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ, ಆಳವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದು ಸೋಪಾನಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ, ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಗಿಡಮರ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿ ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಜಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಗಂಗಾಬಿಂದುವು ಈ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಹೋದ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ ’ಬಿಂದು ಸರೋವರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಗಂಗಾದೇವಿಯನ್ನು ಅರ್ಚಿಸಿದರೂ ಸಾಕು, ಸಕಲ ರೋಗಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಭಕ್ತರ ಮನದಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದೆ. ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕೆ ಈ ಸರೋವರದಿಂದಲೇ ಜಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವರು. ಯಾತ್ರಿಕರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಇದರ ಜಲವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ದೇವಋಷಿ ಪಿತೃತರ್ಪಣ ಮಾಡಿ,ದಕ್ಷಿಣೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪರಶಿವನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವವರು ಸಮಸ್ತ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗಿ, ಪರಿಶುದ್ಧರಾಗಿ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುವರು. ಈ ಮಹಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅತಿಶಯ ಪುಣ್ಯದಾಯಕವಾಗಿ, ಕಾಶಿಗಿಂತಲೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದೆಂದು ಪುರಾಣ ಪುಣ್ಯ ಕಥೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಕತ್ತಲೆ ಸೋಮೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ
ಪಂಚಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವು ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರಶಾಂತವಾದ ಹಾಗೂ ಕತ್ತಲೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಕತ್ತಲೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು  ದರ್ಶನ ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ದೀಪದ ಸಹಾಯ ಬೇಕೇಬೇಕು.
ಶ್ರೀ ಗವಿಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ
ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಡಿನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗವಿಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಸಹಜವಾದ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಲಿಂಗಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವವನಾದ್ದರಿಂದ ಗವಿಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಲಿಂಗದ ಪಕ್ಕ ಶಿವನ ವಾಹನವಾದ ನಂದಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಸುವ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕೆ.ಜಿ. ಗಾತ್ರದ ಬಸವನ ವಿಗ್ರಹವೊಂದು ಇದೆ. ಈ ಬಸವಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಎತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬರುವರು. ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ’ಕಲ್ಲು ಸೇವೆ’ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯುವರು.
ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದ ಆರಣಿಯ ಪಾಳೇಗಾರರ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಕಥೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದೆ ಆರಣಿ ಎಂಬ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಸಂಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಆ ಪಾಳೆಯಗಾರನಿಗೆ ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ಮಕ್ಕಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಅವನು ಗಂಡು ಸಂತಾನವಾದರೆ ಗಿಣ್ಣಿಲ್ಲದ ಬಿದಿರಿನಲ್ಲಿ ತೊಟ್ಟಿಲು ಮಾಡಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಹರಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಅಂತಹ ಬಿದಿರು ಚುಂಚನಗಿರಿಯಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದು, ಬಿದಿರನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಮೇದರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಮೇದರು ಬಿದಿರನ್ನು ಕಡಿಯಲು ಪ್ರಾಣವುಳ್ಳವರನ್ನು ಹನನ ಮಾಡಿದಂತೆ ರಕ್ತವು ಚಿಮ್ಮಿತು. ಮೇದರು ಭಯಭ್ರಾಂತರಾದರು. ಆಗ ಒಂದು ಅಶರೀರವಾಣಿಯು ಕೇಳಿ ಬಂತು. ’ನಾನು ಈಶ್ವರನು- ಚುಂಚನಕಟ್ಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟು, ಚುಂಚ-ಕಂಚರೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಅವರನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಈ ಬಿದಿರಿನ ನೆಳಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವೆನು.’ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಪಾಳೆಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ಒಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಿ, ಮೇದರು ಹಿಂದುರುಗಿ ನೋಡದೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಮೇದರು ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡಿ ರಕ್ತಕಾರಿ ಸತ್ತರು. ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸೋಪಾನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಆ ಮೇದರ ತಲೆಗಳಂತಿರುವ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದು ಮೇದರ ಮಂಟಪವೆಂದೂ, ಮೇದರು ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡಿ ಅದರ ಮೇಲಿಂದ ಬಿದ್ದ ಬಂಡೆಯು ಮೇದರ ಕಲ್ಲು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನು ಸ್ವಯಂಭೂವಾಗಿ ಬಿದಿರಿನ ನೆಳಲಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನೆಂಬುದರ ಗುರುತಾಗಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಬಿದಿರಿನ ತೊಟ್ಟಿಲನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಕೂಗು ಬಂಡೆ
ಗಿರಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಾ ’ಕಣಿವೆ ಹನುಮ’ನಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವ ಕಾಲುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ’ಮೇದರ ಗುಡ್ಡ’ (ತೊಳಗಿನ ಕಿಬ್ಬ) ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದರೆ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯು ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ದೂರದ ಬಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡು ಯಾರೋ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮರುಧ್ವನಿ ಕೊಡುವಂತೆ ಬರುವ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೂಗುಬಂಡೆಯ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದರೆ ಬೇಲದಕೆರೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದ ಬಳಿ ಹೆಡೆ ಎತ್ತಿದ ಸರ್ಪದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ’ನಾಗರಕಲ್ಲು ಇದೆ. ಇದನ್ನು ನೋಡಿದವರಿಗೆ ಬಂಡೆ ಈ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಿತು ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋದರೆ ’ಸಪ್ಪೆ ಸ್ವಾಮಿ ಗುಹೆ’ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸಾಧು ಸಪ್ಪೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ವಾಸವಾಗಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿ
ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಜ್ವಾಲಾಪೀಠದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಜಗದಂಬೆ ಪಾರ್ವತಿಯು ಶ್ರೀ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ, ಈಕೆಯ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಮಠಕ್ಕೆ ಗುರುದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಬರುವ ಸಮಸ್ತ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೂ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಹಸ್ರಾರು ಮಂದಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ ನಿತ್ಯ ಅನ್ನದಾಸೋಹವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಮಠಕ್ಕೆ ’ಅನ್ನದಾನಿ ಮಠ’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿಯ ಮಹತ್ವವೂ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಸವಗಳು
ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಪೀಠಾಕಾರಿಗಳಾದ ಸಿದ್ಧಯೋಗಿಯ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ, ಭೈರವೇಶ್ವರ, ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿ ಮೊದಲಾದ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಶೈವಾಗಮಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತವಾಗಿ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ, ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವ, ಮಾಸೋತ್ಸವ, ವರ್ಷೋತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಈಗಿನ ಪೀಠಾಪತಿಗಳು ಶಿವರಾತ್ರಿ, ವಿಜಯದಶಮಿ, ಕಾಮನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಪೂಜಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವರು. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ವಿಶೇಷವಾದ ಅಭಿಷೇಕ, ಸಹಸ್ರ ನಾಮ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುವುವು. ಮಹಾನವಮಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ರಥೋತ್ಸವದಂದು ಪೀಠಾಪತಿಗಳು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು, ಮಂಗಳ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಕಿರೀಟ ಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ದಿವ್ಯ ವಸ್ತ್ರ ಪೀತಾಂಬರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತರಾಗಿ, ಸಮಸ್ತ ಬಿರುದು ಬಾವಲಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ಪೀಠಾರೋಹಣ ಮಾಡಿ ಭಕ್ತ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ದರ್ಶನ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣ ಮಾಡುವರು. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಗಾಗಿಯೂ, ಜಾತ್ರಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಥಾರೋಹಣ ಪೂಜೆಗಾಗಿಯೂ ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಮಹಾಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಪಾಲಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಜಯಂ ಗೈಯುತ್ತಾರೆ.
ರಥೋತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ, ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆ, ನವರಾತ್ರಿ, ಕಾರ್ತೀಕ ದೀಪಾರಾಧನ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ತಿಲಕಪ್ರಾಯವಾಗಿ ಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಕಾಲಭೈರವೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ಜರಗುವುದು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಫಾಲ್ಗುಣ ಶುದ್ಧ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಅಂದರೆ ಕಾಮನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ  ನಗಾರಿ, ಭೇರಿತಾಡನ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯ ಘೋಷಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವಯುತವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಎಂದೂ ಗುರುವ ಕಾಣಲಿಲ್ಲಾ, ಗುರುವಿನ ಪಾದ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ ; ಎಂದು ಹಾಡಿ ಹರಸುತ್ತಾ ರಥವು ಹರಿದು ಬರುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಎಂಟು ದಿವಸಗಳು ನಡೆಯುವ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳದ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತೇರೊಪ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಮನೆಮಂದಿ ಸಮೇತ ಆಗಮಿಸಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿಯ ತೇರು ಮುಂಜಾನೆ ೪ ಗಂಟೆಗೆ ಹರಿಯಲು ಕಾರಣ ಹೇಳುವ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯೊಂದಿದೆ. ಭೈರವ ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಭಾವನಾದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬರಲು ತಿರುಪತಿಗೆ ಹೋದನು. ಕುಶಲೋಪರಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಭಾವನ ಜೊತೆ ಪಗಡೆಯಾಡಿ, ಸೋತ ಭೈರವ, ತಿಮ್ಮಪ್ಪನಿಂದ ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ. ಇದರಿಂದ ಕುಪಿತನಾದ ಭೈರವ ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಹೇಗೊ ಪಾರಾಗಿ, ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ತೇರನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದ. ಬೆಳಗಿನಲ್ಲಿ ಬಂದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಭಾವಮೈದುನನಾದ ಭೈರವನೊಡನೆ ಬೆರೆಯದೆ, ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಬಂದ ನೆಂಟನಂತೆ ತೇರೊಪ್ಪತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಬಂದ ದಾರಿಗೆ ಸುಂಕವಿಲ್ಲದಂತೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ. ರಥೋತ್ಸವದಂದು ಚುಂಚನಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡವರು, ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳೂ ಸಹ ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಭಕ್ತರು ಕೋಲಾಟ, ಸೋಬಾನೆ ಪದಗಳು, ತಮಟೆ ಪದಗಳು, ನಂದಿಕೋಲು ಕುಣಿತ, ಕೀಲುಕುದುರೆ ನೃತ್ಯ, ಬಾಣಬಿರುಸುಗಳ ವೈಭವಗಳೊಡನೆ ರಾತ್ರಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೂವಿನ ಪಾಲಕಿಯಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರುಗಳು ಆಗಮಿಸಿ, ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಹಾಲಿನಂತೆ ಚೆಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಹರಕೆಯನ್ನರ್ಪಿಸಿ, ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ತೇರನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿರುವಂತೆ ಶ್ರೀ ಆದಿಚುಂಚನಗಿರಿ ಪೀಠವು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದುದು ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ. ಪರಮೇಶ್ವರನೇ ಈ ಪೀಠದ ಸ್ಥಾಪಕನು. ಈ ಮಠದ ಗುರುಪರಂಪರೆಯು ಸುದೀರ್ಘವಾದುದು. ಇದುವರೆಗೆ ೭೧ ಧರ್ಮ ಗುರುಗಳು ಪೀಠಾಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಠವು ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಕೈಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಜನಾಂಗದ ಭಕ್ತರೆಲ್ಲರೂ ಸೇರಿ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವಪುರ ಸಮೀಪದ ದರಸಗುಪ್ಪೆ ಗ್ರಾಮದ ಗುರು ರಾಮಯ್ಯ ಅವರನ್ನು, ಭಕ್ತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳೆಂಬ ನಾಮಧೇಯವನ್ನಿತ್ತು, ಸಿದ್ಧ ಸಿಂಹಾಸನದ ಪೀಠಾಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಹಾರಾಜರು ಅಂಗೀಕಾರವನ್ನಿತ್ತರು. ಇವರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಸಿ, ಶಿವೈಕ್ಯರಾದರು. 1967ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉತ್ತರಾಕಾರಿಗಳಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ, ಸಾಧು ಶ್ರೇಷ್ಠರೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿದರು. ಇವರು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪುರೋಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನ ಹರಿಸಿ, ಶ್ರೀ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಉಚಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಲಯಗಳನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇವರ ನಂತರ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನಂದನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಪೀಠಾಕಾರಿಗಳಾದರು. ಇವರು ವೃದ್ಧರಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ, ಈಗಾಗಲೇ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದ   ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ, ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ, ಸೌಮ್ಯ ಸ್ವಭಾವ, ಆತ್ಮಚಿಂತನೆ, ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಠಾಕಾರಿಗಳೆಂದು ಉಯಿಲನ್ನು ಬರೆದಿಟ್ಟು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಶಿವೈಕ್ಯರಾದರು. ತರುವಾಯ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥಮಹಾ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಿದ್ಧ ಸಿಂಹಾಸನಾಶರಾದರು. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುವರ್ಣಯುಗ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಪ್ರೇಮ ಸಂಗಮ
ಪ್ರೇಮ ಸಂಗಮ - ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೧ ಜೂನ್ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಭಾರ್ಗವರವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನಂಜುಂಡ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕ್ರಾಮನ್ ರೇಖೆ
ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ (೬೨.೧ ಮೈಲು)ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಕ್ರಾಮನ್ ರೇಖೆಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಫೆಡೆರೇಷನ್ ಏರೋನಟಿಕೇ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಾಲೇ(FAI) ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಯಾನ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನದ ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣ ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ
ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ (ಗೇಮ್ ಶೋ)
ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ ಎಂಬುದು ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಿರೂಪಕಿ ಅನುಪಮಾ ಚೋಪ್ರಾ ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪ್ಯಾನಿಯನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಂದು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ ಎಂಬುದು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ೧೦ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಂದು ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಮುಂದಿನ ಸೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಕ್ವೆಲಿನ್ ಫರ್ನಾಂಡೀಸ್, ತಾಪ್ಸೀ ಪನ್ನು, ಸಾರಾ ಅಲಿ ಖಾನ್, ಅನನ್ಯಾ ಪಾಂಡೆ, ಮುಂತಾದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಅವಲೋಕನ
ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್ ಒಂದು ಸಂವಾದಾತ್ಮಕ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಗೇಮ್ ಶೋ ಆಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೦-೧೨ ನಿಮಿಷಗಳು. ಪ್ರತಿ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿ ಅತಿಥಿಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಅದೇ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಸೆಲೆಬ್ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಆಡಲು ಒಂದು ವಾರ ಸಮಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸು
ಅನುಪಮಾ ಚೋಪ್ರಾ ವಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ವೀಡಿಯೊಗೆ ನೇರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳು ಅವನ/ಅವಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸೂಪರ್ ಫ್ಯಾನ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿದಿರುವ ತಮ್ಮ ಬಗ್ಗೆ ೧೦ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನಿಯಮಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ (ಬೇಟೆಗಾರ)
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ "ಜಿಮ" ಕಾರ್ಬೆಟ್ (೨೫ ಜುಲೈ೧೮೭೫ ನೈನಿತಾಲ್,ಭಾರತ-೧೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೫ ನೆಯೆರಿ ಕೀನ್ಯಾ);ಇವರೊಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೇಟೆಗಾರ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು.ನರ-ಭಕ್ಷಕ ದೊಡ್ಡ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಿಸ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕರೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಗಾಗ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಯಾಕೆಂದರೆ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಖಂಡ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರ ಪ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಎರವಾದ ನರ-ಭಕ್ಷಕ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಘರವಾಲ್ ಮತ್ತು ಕುಮಾನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉಪಟಳವಿತ್ತು. ಇಂತಹ ನರ-ಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ವಧಿಸುವ ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ಕುಮಾನ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.ಹಲವರು ಅವರನ್ನು ಸಾಧು  (ಸಂತ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಓರ್ವ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ;ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿ ನಂತರ ಮ್ಯಾನ್-ಈಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಮಾನ್, ಜಂಗಲ್ ಲೊರೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು;ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಳ ವಿವರ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು ಅದರಿಂದಾದ ಟೀಕೆ-ಸಂತಸ-ಉತ್ಸಾಹಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ಯಶಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ವನ್ಯಜೀವಿ ವರ್ಗವು ನಿರ್ನಾಮವಾಗುವುದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಕಾರ್ಬೆಟ್ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಕುಮಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ದಿ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಗೆ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಮೂಲತಃ ಐರಿಶ್ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಹಿಮಾಲಯಗಳ ಪರ್ವತದಡಿಯಲ್ಲಿನ ನೈನಿತಾಲ್ ಪಟ್ಟಣವು ಕುಮಾನ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿದೆ.ಇದು ಆಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಿಸ್ ಗೆ ಸೇರಿತ್ತು.(ಸದ್ಯ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ.) ಜಿಮ್ ೧೩ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯ ಮಗುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.ವಿಲಿಯಮ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫರ್ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಜೇನ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು. ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಗಳು ೧೮೬೨ ರಲ್ಲಿ ನೈನಿತಾಲ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದರು.ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫರ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಈ ನಗರದ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕವಾದಾಗ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬವು ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು.ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾಲಾಧುಂಗಿ ಬಳಿ 'ಅರುಂಡೇಲ್' ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿ ಕುಟೀರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ನಂತರ ಅದನ್ನೇ ಛೋಟಿ ಹಲ್ದವಾನಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬೆಟ್ಸ್ ವಿಲೇಜ್  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅವರ ತಂದೆಯ ನಿಧನಾನಂತರ ಜಿಮ್ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದರು;ಹೀಗಾಗಿ ಅವರ ಹಿರಿಯಣ್ಣ ಟಾಮ್ ನೈನಿತಾಲ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಜಿಮ್ ತನ್ನ ಕಾಲಾಧುಂಗಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಿಂದಾಗಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ,ಯಾವ ಪಕ್ಷಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವುಗಳ ಧ್ವನಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮೇಲೆಯೇ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವರ ನಿರಂತರ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಾಟಗಳು,ಈ ಅನುಭವ ನೀಡಿದ್ದವು. ಬರಬರುತ್ತಾ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಅನ್ವೇಷಕ ಮತ್ತು ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ವೋಕ್ ಒಪನಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ತಮ್ಮ ಓದು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ನಂತರ ಈ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಮಿತ್ ಕಾಲೇಜ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಡೈಯೊಸೆಸೆ ಬಾಯ್ಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಎಂದೂ (ಮುಂದೆ ಅದನ್ನೇ ಶೆರ್ವುಡ್ ಕಾಲೇಜ್ )ಎಂದು ನೈನಿತಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಾಲಿಡುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಶಾಲಾಭ್ಯಾಸ ಬಿಟ್ಟು ಬೆಂಗಾಲ್ ಅಂಡ್ ನಾರ್ತ್ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪಡೆದರು.ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಮಾನಕಪುರದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಪರೀಕ್ಷಕನೆಂದು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯ ಮೊಕ್ಮೆಹ್ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಶಿಪ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಸರಕು ಸಾಗಣೆಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ನರಭಕ್ಷಕ ಹುಲಿಗಳ ಬೇಟೆಗಾರ
ಇನ್ನುಳಿದ ನರ-ಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದರೆ ತಲ್ಲಾ-ದೆಸ್ ನರ-ಭಕ್ಷಕ,ಮೋಹನ್ ನರ-ಭಕ್ಷಕ,ಥಕ್ ನರ-ಭಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಚೌಗಢ್ ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
ಮೃತಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳು,ತಲೆ ಬುರುಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ನರ-ಭಕ್ಷಕಗಳು ಒಂದಿಲ್ಲ ಒಂದು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮುಳ್ಳು ಹಂದಿಯೊಂದಿಗಿನ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದೊಳಗೆ ಆಳ ಗಾಯಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಬಂದೂಕಿನಿಂದಾದ ಹಳೆ ಗಾಯಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮಾಯದೇ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದು ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಥಕ್ ನರ-ಭಕ್ಷಕ ಹೆಣ್ಣುಹುಲಿಯ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಎರಡು ಬಂದೂಕಿನಿಂದಾಗ ಹಳೆಯ ಗಾಯಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು.ಅದರ ಭುಜದಲ್ಲಾದ ಒಂದು ಗಾಯವು ನಂಜಾಗಿ ಕೀವುಗಟ್ಟಿತ್ತು.ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹೆಣ್ಣುಹುಲಿಯು ನರ-ಭಕ್ಷಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಈ ನಂಜು ವಿಪರೀತವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾನ್ ಈಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಮಾನ್ , ನ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, "'ನರ-ಭಕ್ಷಕವಾದ ಈ ಹುಲಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಬಂದೂಕು ಹಾರಿಸಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಗುಂಡು ತಗುಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿರಬಹುದು; ಮತ್ತು ಮಾಯಲು ಸರಿಯಾದ ಕಾಳಜಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ,ಅಥವಾ ಆ ಹುಲಿಯು, ಮುಳ್ಳು ಹಂದಿಯೊಂದನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಕೋಪದಲ್ಲಿ ಗಾಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.'" ಆಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಿಗೆ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದೆಂದರೆ ಷೋಕಿಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು 'ಕ್ರೀಡೆ'ಯ ವಿಚಾರವೆನಿಸಿತ್ತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು ೧೯೦೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಲವು ನರಭಕ್ಷಕಗಳು ಹಠಾತ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕೂಡ ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ.
ಬೇಟೆಗಾರ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದು
ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ೧೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾವೊಂದನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು.ಅವರ ಮಿತ್ರ ಎಫ್.ಡಬ್ಲು ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಅವರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದು, ಈ ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು ದಾಖಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಜಂಗಲ್ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಕಟವಾದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದೆ.ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಬೇಕಾದುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಸವಾಲಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ.ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಾಣಿ ವರ್ಗವು ತುಂಬಾ ಸಂಕೋಚ ಮತ್ತು ನಾಚಿಕೆ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಇದನನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಕ್ಯಾಮರಾ ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದಿನೇ ದಿನೇ ಅವರ ಒಲವು ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಿರತೆಗಳೆಡೆಗೆ ವಾಲತೊಡಗಿದಾಗ ಅವರು ಅವುಗಳ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಹಾಕಲಾರಂಭಿಸಿದರು.ಅವು ನರಭಕ್ಷಕಗಳಾದರೆ ಅಥವಾ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿ,ಪಶುಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎನಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮುಂದಾದರು. ಬ್ಯಾಚಲರ್ ಆಫ್ ಪೌಲಗಢ್ ವನ್ನು ಕೊಂದಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ವಿಷಾದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರು, ಹುಲಿಗಳ ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ವಿನಾಶದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗು ವನ್ಯ ಜೀವಿಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಿಜರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ಗೇಮ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಉತ್ತ್ತೇಜಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಆಲ್-ಇಂಡಿಯಾ ಕಾನ್ ಫೆರೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಿಜರ್ವೇಶನ್ ಆಫ್ ವೈಲ್ಡ್ ಲೈಫ್  ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದರು. ಅವರು ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯು ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕುಮಾನ್ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.ಆಗ ಅದೇ ಹೆಯಲಿ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್, ಆಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಲಾರ್ಡ್ ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್ ಹೆಯಲಿ ಅವರ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಉದ್ಯಾನಕ್ಕೆ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಈ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪರ್ವ
ಆಗ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಮ್ಯಾಗೀ ಕೀನ್ಯಾ ದ ನೆಯರಿಗೆ ತೆರಳಿದರು.ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಅವರು ಬರೆಹವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು;ಹುಲಿ,ಚಿರತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆಯಾಗಿ ಅದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೇಟೆಗಾರಿಕೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಟ್ರೀ ಟಾಪ್ಸ್ ಹೊಟೆಲ್ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ತಂಗುತ್ತಿದ್ದರು.ದೊಡ್ಡ ಮರವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಅವರ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು.ಅದೇ ಜಾಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಎಲೆಜೆಬೆತ್ ಫೆಬ್ರವರಿ ೫-೬,೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ,ಅಂದರೆ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್  VI ಅವರ ಮರಣಾನಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು.ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಆ ಹೊಟೆಲ್ ನ ಸಂದರ್ಶಕರ ನೊಂದಣಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾರೆ:
"ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಯುವತಿಯೊಬ್ಬಳು ಮರವೇರಿದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಮಹಾರಾಣಿಯೊಬ್ಬಳ ಸಾಹಸ ಕೂಡ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ.ಮರುದಿನವೇ ಅದೇ ಯುವರಾಣಿ ಅದೇ ಮರದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದಿದ್ದು-ಓ ದೇವರೆ ಆಕೆಗೆ ನಿನ್ನ ಆಶೀರ್ವಾದವಿರಲಿ."
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ ಪುಸ್ತಕ, ಟ್ರೀ ಟಾಪ್ಸ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.ಅವರನ್ನು ನೆಯೆರೆಯ ಸೇಂಟ್.ಪೀಟರ್ಸ್ ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಚರ್ಚ್ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಕೊಡುಗೆ
ಕಾಲಾಧುಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರ ವಾಸದ ಮನೆ, ಛೋಟಿ ಹಲ್ದವಾನಿಯನ್ನು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಡುಕೊಂಡ 221 acreಗ್ರಾಮವು ಚೌಪಾಲಿ  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸಭಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ; ಇದು ಇನ್ನೂ ತನ್ನ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.ಅಲ್ಲಿರುವ ಮೋತಿ ಹೌಸ್,ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಮೋತಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ.ಅದಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ವಾಲ್,ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಡು ಮೃಗಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸುತ್ತಲೂ ಬೇಲಿ ಬೆಳಸಲಾಗಿತ್ತು.ಗ್ರಾಮದ ಸುತ್ತಲೂ ಈ ತೆರನಾದ ಸುಮಾರು 4.5 miಉದ್ದವಾದ ಗೋಡೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರ ಮ್ಯಾನ್-ಈಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕುಮಾನ್ ಕೃತಿಯು ಭಾರತ,ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.ಅಮೆರಿಕಾದ ಬುಕ್-ಆಫ್-ದಿ-ಮಂತ್ ಕ್ಲಬ್ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಾರ ಅದರ ಒಟ್ಟು ೨೫೦.೦೦೦ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟ ಕಂಡಿವೆ. ಅದು ನಂತರ ೨೭ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿತು. ಅವರ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಜಂಗಲ್ ಲೊರೆ ಯನ್ನು ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಉತ್ತರಖಂಡ್ ದಲ್ಲಿರುವ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ನ್ನು ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವರು ೧೯೩೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹುಲಿಗಳ ಉಳಿದ ಐದು ಉಪಪ್ರವರ್ಗಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ, ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ:ಪಂಥೆರಾ ಟಿಗ್ರಿಸ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ಟಿ ,ಇಂಡೊ ಚೈನೀಸ್ ಹುಲಿಯನ್ನು ಸಹ ಕಾರ್ಬೆಟ್ಸ್ ಟೈಗರ್  ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರಿಯ ಸಮಾಧಿಗಳು ಬಹುದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದವು.ಸುಮಾರು ೧೯೯೪ ಮತ್ತು ೨೦೦೨ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೆರ್ರಿ ಎ.ಜಲೀಲ್ ಅವುಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ನವೀಕರಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ಮುಂದಾದರು.
ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ
BBC ವಾಹಿನಿಯು, ಫೆಡೆರಿಕ್ ಟ್ರೆವೆಸ್ ಅವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್-ಈಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ನಾಟಕರೂಪದ ಟೀವಿ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಕಿರು ತೆರೆಗೆ ತಂದಿತು.ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಟ್ರೆವೆಸ್ ಅದರಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರಗಳ IMAX ಮೂವಿ ಮೂಲಕ ಇಂಡಿಯಾ: ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೈಗರ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರ ಪುಸ್ತಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೊಫರ್ ಹೆಯೆದಹ್ಲ್ ಜಿಮ್ ಕಾರ್ಬೆಟ್ ಅವರ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ದಿ ಮ್ಯಾನ್-ಈಟಿಂಗ್ ಲಿಯೊಪರ್ಡ್ ಆಫ್ ರುದ್ರಪ್ರಯಾಗ ಕೃತಿ ಆಧಾರಿತ ಟೀವಿ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಸನ್ ಫ್ಲೆಮಿಂಗ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:1875ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:1955ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದವರು ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಂಟರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಚುರಾಲಿಸ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ನೈನಿತಾಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಂಜರ್ವೇಶನಿಸ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಂಜರ್ವೇಶನಿಸ್ಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟ್ಸಿಶ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಮಿ ಆಫಿಸರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಪರಿಸರ
ಆತ್ಮ ಬಂಧನ
ಆತ್ಮ ಬಂಧನ - ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮೇಘ ಮಂದಾರ
ಮೇಘಮಂದಾರ - ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆನೆಗಳ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ
ಆನೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ೫ ಕೆಜಿಯಷ್ಟು(೧೧ ಪೌಂಡು) ತೂಕವಿರುವ ಆನೆಯ ಮಿದುಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಆನೆಗಳಿಗಿಂತ ಇಪ್ಪತ್ತು-ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ದೇಹ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳ ಮಿದುಳುಗಳು ಆನೆಗಳ ಮಿದುಳುಗಳಿಗಿಂತ ಕೇವಲ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆನೆಯ ಮಿದುಳು ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮಿದುಳಿನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ - ಉದಾ, ಆನೆಯ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರವು ಮಾನವನ ಮಿದುಳಿನಷ್ಟೇ ನರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಅಭಿಗಾಮಿ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ದುಃಖ, ಕಲಿಕೆ, ತಾಯಿಯಲ್ಲದ ಪೋಷಣೆ, ಅನುಕರಣೆ, ಕಲೆ, ಆಟ, ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆ, ಪರೋಪಕಾರ ಬುದ್ಧಿ, ಸಾಧನಗಳ ಬಳಕೆ, ಅನುಕಂಪ, ಸಹಕಾರ, ಸ್ವ-ಜಾಗೃತಿ, ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಭಾಷೆ. ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜೀವಿಗಳು ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು   ಮತ್ತು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆನೆಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾನವರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ನೈತಿಕವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆನೆಗಳು "ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ"ಯೆಂದು ಒಮ್ಮೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರ
ಆನೆಗಳು (ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಎರಡೂ) ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುರುಳಿಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ನಿಯೊಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಈ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಾನವರು, ಕಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಡಾಲ್ಫಿನ್ ಜಾತಿಗಳೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾದ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾದ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿದೆ: ಇಕಿಡ್ನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಿದುಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರವು ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳ ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರದ ಗಾತ್ರವು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ ಜೀವಿಗಳ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಲಕರಣೆಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯ ಅರಿವಿನ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಕಪಿಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಆನೆಯ ಮಿದುಳು ಮಾನವರು, ಪ್ರೈಮೇಟ್‌‌ಗಳು ಅಥವಾ ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಿರಲ್ ಮಾದರಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆನೆಯ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರವು ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುವ, ಮಾನವರಷ್ಟೇ ಮಿದುಳಿನ ಹೊರಪದರದ ನರಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ನರಕೋಶ ಸಂಗಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆನೆಗಳ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯು ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯಷ್ಟೇ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 'ಆನೆಗಳು ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳಷ್ಟೇ ಬುದ್ಧಿಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ' ಎಂದು ABC ಸೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ೨೦೧೧ರ ದಶಕದ ಲೇಖನವೊಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಮಿದುಳಿನ ಇತರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಆನೆಗಳು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ಅನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಲಿಂಬಿಕ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮಿದುಳು ರಚನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಾನವರು, ಪ್ರೈಮೇಟ್‌‌ಗಳು ಅಥವಾ ತಿಮಿವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆನೆಯ ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮಿದುಳಿನ ಕೇಂದ್ರ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ೦.೭%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ೦.೫%ನಷ್ಟು, ರಿಸ್ಸೊನ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೦.೧% ನಷ್ಟು ಮತ್ತು ಸೀಸೆ ಮೂತಿಯ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೦.೦೫%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆನೆಗಳು ಹಿಂದೆ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆಘಾತದ ನಂತರದ ಒತ್ತಡ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು (PTSD) ಅನುಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳ ಎನ್ಸೆಫಲೈಸೇಶನ್ ಕೋಶನ್ (EQ) ೧.೧೩ರಿಂದ ೨.೩೬ವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟು EQ ಸರಾಸರಿಯು ೧.೮೮ ಆಗಿದೆ, ಏಷ್ಯನ್ ಆನೆಗಳು ೨.೧೪ನಷ್ಟು ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಳು ೧.೬೭ನಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. . ಮರ-ಇಲಿಯು ಹೆಚ್ಚು EQ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ EQ ಅಥವಾ ದೇಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧವುಳ್ಳ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರವು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಸೂಕ್ತ ಮಾಪನವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿವಾದವಿದೆ.
ಜನನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರವು ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ
ಮಾನವರಂತೆ, ಆನೆಗಳೂ ಸಹ ಬೆಳೆದಂತೆ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಹೇಗೆ ಬದುಕಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆನೆಗಳು ಅವುಗಳ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲು ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಹು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜನನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಮಿದುಳಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವ ಒಂದು ತುಲನಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವಿಯೊಂದು ಸಣ್ಣದಿರುವಾಗ ಎಷ್ಟು ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಹುಟ್ಟುವಾಗ, ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರದ ೯೦%ನಷ್ಟಿರುವ ಮಿದುಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮಾನವರು ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಪೂರ್ತಿ ಬೆಳೆದ ಮಿದುಳಿನ ಗಾತ್ರದ ೨೮%ನಷ್ಟು, ಸೀಸೆ-ಮೂತಿಯ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ೪೨.೫%ನಷ್ಟು, ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳು ೫೪%ನಷ್ಟು ಮತ್ತು ಆನೆಗಳು ೩೫%ನಷ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವರ್ತನೆಯು ಸಹಜ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ, ಜೀವನದಾದ್ಯಂತ ಕಲಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹಜ-ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕಲಿಸಿದ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ತಾಯಿ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಿನ್ನಿಸುವುದು, ಹೇಗೆ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಆನೆಗಳ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳ ಜ್ಞಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮುಮ್ಮಿದುಳು ಕಪೋಲ ಪಾಲಿಗಳು ಮಾನವರಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿವೆ.
ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ನರಕೋಶಗಳು
ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಬುದ್ಧಿವಂತ ವರ್ತನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ನರಕೋಶಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮಾನವರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಪಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನನ್ಯವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ನರಕೋಶಗಳು ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಳ ಮಿದುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ನರಕೋಶಗಳು ಗೂನ್ನುಬೆನ್ನಿನ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು, ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು, ಹಿಂಸ್ರ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು, ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು, ಸೀಸೆ-ಮೂತಿಯ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು, ರಿಸ್ಸೋದ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳ ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರ ಮಿದುಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಹೋಲಿಕೆಯು ಅಭಿಗಾಮಿ ವಿಕಾಸ ವಿಷಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಆನೆಗಳ ಜೀವನ ಕ್ರಮ
ಆನೆಗಳು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟ ಜೀವನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕೇವಲ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳ ವರ್ತನೆ-ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸಿಂತಿಯಾ ಮೋಸ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಳ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ನೆನೆಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಆನೆಗಳನ್ನು ಕಳ್ಳ ಬೇಟೆಗಾರರು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಇವರನ್ನು ಉಳಿದ ಆನೆಗಳು ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಆನೆ ಸತ್ತರೂ, ಟೀನಾ ಹೆಸರಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಆನೆಯು ಬದುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದುದರಿಂದ ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಟ್ರಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಟೆರೆಶಿಯಾ (ಟೀನಾ ಹೆಸರಿನ ಆನೆಯ ತಾಯಿ) ಟೀನಾದ ಎರಡೂ ಬದಿಗೆ ಸರಿದು, ಅದಕ್ಕೆ ಮೇಲೇಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಟೀನಾ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು, ಸತ್ತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಟ್ರಿಸ್ಟಾ ಮತ್ತು ಟೆರೆಶಿಯಾ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗದೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲೆತ್ತಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಅದನ್ನು ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳ್ಳಿರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅದರ ದೇಹವು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದುದರಿಂದ ಮತ್ತೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕುಟುಂಬದ ಆನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಅವು ಟೀನಾದ ಬಾಯಿಗೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಟೆರೆಶಿಯಾ ಅದರ ದಂತಗಳನ್ನು ಟೀನಾದ ತಲೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಹಾಕಿ, ಅದನ್ನು ಎತ್ತಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ಒಂದು ದಂತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳು ಟೀನಾವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವು ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಬದಲಿಗೆ, ಅವು ಅದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಕುತ್ತವೆ. ಅವು ಟೀನಾದ ದೇಹದ ಹತ್ತಿರ ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಒಂದೊಂದೇ ಆನೆಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋಗಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಟೆರೆಶಿಯಾವು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾತೃಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳ ಕುಟುಂಬವೊಂದು ಮತ್ತೊಂದರ ಸಾವಿನಿಂದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಾಯಿ) ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಂತಿಯಾ ಮೋಸ್ ನೋಡಿದ ಒಂದು ತಾಯಿ ಆನೆಯು ಅದರ ಮರಿಯು ಸತ್ತ ನಂತರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚುರುಕಿಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತದೆ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟಾಪ್ಸೆಲ್ ೧೬೫೮ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಕಟಣೆ ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಫೋರ್-ಫೂಟೆಡ್ ಬೀಸ್ಟ್ಸ್ ‌ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ - "ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೃಗಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಯಂತೆ ಸರ್ವಶಕ್ತ ದೇವರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟದ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾಣಿಯು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. " ಆನೆಗಳು ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಂಡ್ರೇಕ್ಅನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಬಸಿರಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಆತ ಅದೇ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, ಇವೆರಡೂ ನಿಜವಲ್ಲ. ಆನೆಗಳು ಅವುಗಳ ಸಹಕರಿಸುವ ಕೌಶಲಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಚಿಂಪಾಂಜಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿವೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆನೆಗಳ ಪರೋಪಕಾರಬುದ್ಧಿ
ಆನೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರೋಪಕಾರಿಬುದ್ಧಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ಮಾನವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಾವುತನ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಆನೆಯೊಂದು ಲಾರಿಯಿಂದ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿಸಿ, ಮೊದಲೇ ತೋಡಿದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆನೆಯು ಒಂದು ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ದಿಮ್ಮಿಯನ್ನು ಇರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಅಡಚಣೆಗೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ತಿಳಿಯಲು ಮಾವುತನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೋಡಿದಾಗ, ಆ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಾಯಿಯೊಂದು ಮಲಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಾಯಿಯು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೋದ ನಂತರವೇ ಆನೆಯು ದಿಮ್ಮಿಯನ್ನು ಆ ಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಸಿತು. ಆನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾದರೂ (ಉದಾ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ) ಮಾನವರಿಗೆ ಕೇಡುಂಟುಮಾಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತವೆಂದು ಸಿಂತಿಯಾ ಮೋಸ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕುಕಿ ಗ್ಯಾಲ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಲೈಕಿಪಿಯಾ ರಾಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊಲಿನ್ ಫ್ರ್ಯಾನ್ಕೋಂಬೆ ಹೇಳಿದ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನು ಜೋಯ್ಸೆ ಪೂಲ್ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಕಾಯುವವನು ತನ್ನ ಒಂಟೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಆತ ಆನೆಗಳ ಹಿಂಡೊಂದನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಿ ಆನೆಯು ಆತನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ದಂತದಿಂದ ಆತನನ್ನು ತಿವಿದು, ಆತನ ಒಂದು ಕಾಲನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆ ಆತನು ಹಿಂದಿರುಗದಿದ್ದಾಗ ಆತನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಲಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶೋಧನ ಗುಂಪನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗುಂಪು ಆತನನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದಾಗ, ಒಂದು ಆನೆಯು ಆತನನ್ನು ಕಾವಲು ಕಾಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅದು ಅವರ ಲಾರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಅದರೆಡೆಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದು, ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಜಾನುವಾರು ಕಾಯುವವನಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಆ ಆನೆಯು ಅದರ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಆತನನ್ನು ಮರದ ನೆರಳಿಗೆ ಕರೆತಂದಿತ್ತೆಂದು ಆತ ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಆನೆಯು ಆ ದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಅವನಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಸವರುತ್ತಿತ್ತು.
ಸ್ವ-ಔಷಧೀಕರಣ
ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆರಿಗೆ ಮಾಡಿಸುವ ಬೊರಾಗಿನೇಸಿಯೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಮರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಸ್ವ-ಔಷಧೀಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೀನ್ಯಾದ ಜನರೂ ಸಹ ಈ ಮರವನ್ನು ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಆಟ
ಜಾಯ್ಸೆ ಪೂಲ್ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಾಡಿನ ಆನೆಗಳು ಆಡುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಮತ್ತು ಇತರರ ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಆಡುತ್ತವೆ. ಆನೆಗಳು ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು, ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಕಾರಂಜಿಯಂತೆ ಆ ನೀರನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸುತ್ತವೆ.