cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಟೇಲರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ತನ್ನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಜನರು ಪಡೆಯಲು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರತಿ ಘಟಕವನ್ನು ಪರಿಶೀಲನೆ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ, ಟೇಲರ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಅಂಶಗಳು ಬಲ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ.
ಟೆಯ್ಲರ್ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಶತಮಾನದ ತಿರುವಿನಲ್ಲಿ ಸರಳ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣಗೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ faired ಮಾಡಿಲ್ಲ. ತತ್ತ್ವ "ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೊದಲ, ಎರಡನೇ ಜನರು" ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ, ಕೆಲಸ ಅಸಮಾಧಾನ, ಕೆಲಸಗಾರಿಕೆ ಹೆಮ್ಮೆ ನಷ್ಟ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವ ಪೂರ್ವಾರ್ಜಿತ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಬಳಿ ನಾಪತ್ತೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ವೆಬರ್ (1947) ಟೇಲರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಿ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತು. ಗಮನ ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೇಲೆ. ವೆಬರ್ ಅಧಿಕಾರಿಶಾಹಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಧಿಕಾರದ ಒಂದು ಕ್ರಮಾನುಗತ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಣಿತಿ ವಿಭಜನೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. ನಿಯಮಗಳ ಒಂದು ಔಪಚಾರಿಕ ಸೆಟ್ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ವಿಮೆ ಕ್ರಮಾನುಗತ ರಚನೆ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ವೆಬರ್ ಸಹ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ನಡವಳಿಕೆ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ನೋಡಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಪರಸ್ಪರ, ಒಂದು ಜಾಲಬಂಧ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ತತ್ವ (ಅಂದರೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು) ಮೂನಿ ಮತ್ತು Reiley (1931) 1930 ರಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಒತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಿರ್ವಹಣಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೆಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೇಲೆ.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ರಿಜಿಡ್ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಆಗಿತ್ತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಕೊರತೆ ಇದು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸ ಜನರ ಪ್ರೇರಣೆ ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಎಂದು.
ನಿಯೋಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಥಿಯರಿ
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ಸವಾಲು ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಒಂದು ಹಾಥಾರ್ನೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ (ಮೇಯೊ, 1933) ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 1920 ರ ಮೇಯೊ ಮತ್ತು Roethlisberger ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಕೆಲಸ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮ್ಯಾನಿಪುಲೇಟ್ (ಉದಾ, ಬೆಳಕಿನ ತೀವ್ರತೆ), ಅವರು ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸ್ನೇಹಿ ಮತ್ತು nonthreatening ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರರು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸ್ವತಃ ಸಾಕಾಗಿತ್ತು. (1986) URI ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ "ನರಹುಲಿ" ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಏನು ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ - ಸುಮಾರು ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒಂದು ನರಹುಲಿ ದೂರ ಹೋಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. "ಗೋಜಲನ್ನು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ: ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕ್ರಿಯೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ" (URI ಗಳನ್ನು, 1986, ಪು 225.).
ಅವರು ಹಾಥಾರ್ನೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು "ಸೀಮಿತ ವಿವೇಚನಾಶೀಲತೆಯ" ಒಂದು ಮಾದರಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಾಗ (1945) ಸೈಮನ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಗಮನಕ್ಕೆ ಊಹಿಸಲಸಾಧ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಮನ್ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಆಗಿತ್ತು. ಸರಳೀಕರಣ, ಪರಿಮಾಣ, ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತರ್ಕ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಿಧಾನಗಳು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಟೇಲರ್, ವೆಬರ್, ಬರ್ನಾರ್ಡ್, ಮೇಯೊ, Roethlisberger, ಮತ್ತು ಸೈಮನ್ ನಿರ್ವಹಣೆ ಗುರಿ ಸಮತೋಲನ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ನಂಬಿಕೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಒತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪರಿಸರ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಮೇಲೆ.
ಆಕಸ್ಮಿಕ ಥಿಯರಿ
ಇದು ಸಮತೋಲನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಕಾರಣ ಏನೋ ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಸಂಘರ್ಷ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ, ಆದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದು ಸಂಘರ್ಷ ವೀಕ್ಷಿಸಲು.
ಚಾಂಡ್ಲರ್ (1962) ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವನ್ನು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿಕಸನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಾಗಿತ್ತು - ರೂಪ ಕಾರ್ಯ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಚಾಂಡ್ಲರ್ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನಿಸ್ಸಂದೇಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು, ಭಾಗಲಬ್ಧ ಅನುಕ್ರಮ, ಮತ್ತು ರೇಖೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಆಗಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಪರಿಸರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾರ್ಯ ಆಗಿತ್ತು.
ಲಾರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾರ್ಶ್ (1969) ಸಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹೇಗೆ ಅಧ್ಯಯನ. ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡೊಮೇನ್ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ನೀಡುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಮಾಡಲು ಉಚಿತ ಎಂದು.
ಸಿಸ್ಟಂಸ್ ಥಿಯರಿ
ಇದು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಅದಾಗ್ಯೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮೂಲತಃ 1928 ರಲ್ಲಿ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವೊನ್ Bertalanffy ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ (ನೀನೊಬ್ಬ ಮತ್ತು ರೋಸೆನ್, 1972, 1981 ಸ್ಕಾಟ್). ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಡಿಪಾಯ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಎಂದು, ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇರಿಯಬಲ್ ಬದಲಾವಣೆ ಅನೇಕರು ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಆಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ, ತೆರೆದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಪರಿಸರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಎಂದು ಅವರು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿ.
(1990) ಸೆಂಜ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಚಿಂತಿಸುವ ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ:
ನಮ್ಮ ಕ್ರಮಗಳು ನಮ್ಮ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಕಾರ ಹೇಗೆ ಅರ್ಥ. ನನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯದ ಬೇರೊಬ್ಬರು ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ನನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊರಗಿನ ಶಕ್ತಿಗಳ ದಾಖಲಿಸಿದವರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ, ಏಕೆ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿ ನಡೆಸಬೇಕು? ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಿಂದೆ ಪೀಠಿಕೆಯಾಯಿತು ಹೇಗೋ ನನ್ನ ಭವಿಷ್ಯದ ಆಕಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಯೋಚನೆ ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ನಾವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ರಿಯಾಲಿಟಿ ರಚಿಸಬಹುದು ಎಂದು ವಿಶ್ವಾಸ ನೀಡುವ, ನಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತುತ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಆಕಾರ ಹೇಗೆ ನಮಗೆ ನೋಡಿ ಸಹಾಯ.
ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಥೀಮ್ ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಅಸ್ಥಿರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಆಶಯವಿದೆ. ಒಂದು ವೇರಿಯಬಲ್ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು, ಮತ್ತು ವೇರಿಯಬಲ್ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಮ್ಮ ಗ್ರಹಿಕೆಗೆ ಅಗಾಧ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ವಿರುದ್ಧ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾದ ಒಂದು ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಕಷ್ಟ ಅಥವಾ ಕಠಿಣವಾಗುತ್ತದೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು.
ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರ
ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳು
ಹಣ ಕೊಡದೆ ಪುಕ್ಕಟೆ ಸಿಕ್ಕುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದುದನ್ನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ (ಎಕನಾಮಿಕ್ ಗೂಡ್ಸ್). ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಸಿಗುವ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಗಾಳಿ, ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲು, ಬೆಳಕು ಇತ್ಯಾದಿ. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವಿಭಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಸಾಧಾರಣ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಜೊತೆಗೆ ನೀರು ಇವೆಲ್ಲ ಪುಕ್ಕಟೆ ಸಿಗುವ ಸರಕುಗಳೇ ನಿಜ. ಆದರೆ ಕೊಳಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನೀರು, ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ನಾವೇ ಪುಕ್ಕಟೆಕೊಳ್ಳುವ ಗಾಳಿ-ಇವು ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಾಗಾದಾಗ ಅವಕ್ಕೆ ಹಣದಬೆಲೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಪುಕ್ಕಟೆವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹಣದಬೆಲೆ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಅವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳು ಮಾತ್ರ ಈ ಪರಿಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತವೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳು ವಸ್ತು, ಸೇವೆ-ಹೀಗೆ ಎರಡು ರೂಪದಲ್ಲೂ ಇರಬಹುದು. ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕಿನ ಪತ್ರ, ಬಂಧಪತ್ರ, ಕರಾರುಪತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಪರೋಕ್ಷ ಸರಕುಗಳೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಸರ್ಕಾರ ಮೊದಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುವ ಸಲಹೆ, ಸೇವೆಗಳು ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಅವಕ್ಕೆ ಜನ ತೆರಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣ ತೆತ್ತಿರುತ್ತಾರಾದ ಕಾರಣ ಅಂಥವೂ ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ವಸ್ತುರೂಪವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಂಪತ್ತು ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಎರಡು ಬಗೆ : ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಸರಕು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸರಕು. ಅನುಭೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೇರ ಭೋಗಕ್ಕೆ ಒದಗುವುವು ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಸರಕುಗಳಾಗು ತ್ತವೆ. ಅಂಥ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಕರು ಬಳಸುವುದೇ ಉತ್ಪಾದಕರ ಸರಕುಗಳು. ಸರಕು ಯಾರ ಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದ್ದಿಲು, ಬಟ್ಟೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಎರಡೂ ಬಗೆಯವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ದರೆ ಅನುಭೋಗಿಯ ಸರಕುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲೋ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲೋ ಇದ್ದರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸರಕುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ರಸ್ತೆ
'''ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ರಸ್ತೆ''' ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಾಜಿನಗರ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಸ್ತೆ. ಇದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟ ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ರಸ್ತೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣದ ಆರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವಾಹನಗಳು ಈ ರಸ್ತೆಯ ಮುಖಾಂತರವೇ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲ್ಲಿ ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್‍‍ರವರ ಸ್ಮಾರಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಜನಜಂಗುಳಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ರಸ್ತೆಯು ರಾಜಾಜಿನಗರ ಎಂಟ್ರನ್ಸ್ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ರಾಜರಾಜೇಶ್ವರಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂದಿರ, ನವರಂಗ್ ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರ, ವಿವೇಕಾನಂದ ಕಾಲೇಜು, ಓರಿಯನ್ ಮಾಲ್ ಮುಖಾಂತರ ಸಾಗಿ ರಾಣಿ ಚೆನ್ನಮ್ಮನು ಫಿರ್ಂಗಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಂತಿರುವ ಪ್ರತಿಮೆ ಇರುವ ವೃತ್ತವನ್ನು ಸೇರುವುದು. ಅಕ್ಷಾಂಶ ೧೨೦ ೫೯' ೦೦", ರೇಖಾಂಶ ೭೭° ೩೩′ ೩೭″ ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ಅಕ್ಷಾಂಶ ೧೩೦ ೦೦' ೪೫", ರೇಖಾಂಶ ೭೭° ೩೩′ ೧೬″ ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಉದ್ದ ೩.೫೦ ಕಿಮೀ
ಸಂಕಷ್ಟ ಕರ ಗಣಪತಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಸಂಕಷ್ಟ ಕರ ಗಣಪತಿ 2018 ರ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅರ್ಜುನ್ ಕುಮಾರ್ ಎಸ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಡೈನಾಮೈಟ್ ಫಿಲಂಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಫೈಜಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಬಾಬು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಿಕಿತ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ಗೊರಾಡಿಯಾ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, ಮಂಜುನಾಥ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಮಂದೀಪ್ ರೈ, ನಾಗಭೂಷಣ, ಚಂದು ಬಿ ಗೌಡ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ರಿತ್ವಿಕ್ ಮುರಳೀಧರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಉದಯ್ ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಸಂಕಲನವನ್ನು ವಿಜೇತ್ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಧು ಕುಮಾರ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು 22 ಜೂನ್ 2017 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 27 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ರಿಮೇಕ್ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂತೆ, ಇದರ ಹಿಂದಿ ರಿಮೇಕ್ ಬಾಯೆನ್ ಹಾತ್ ಕಾ ಖೇಲ್ ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಗಣಪತಿ ಎಂಬಾತ ವಿಆರ್‌ಎಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆ ತಂದೆ ಮಗನ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ  ಆತಂಕ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಬಿಎ ಪದವೀಧರರಾಗಿರುವ ಗಣಪತಿ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ತೊರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಗಣಪತಿಯ ಸ್ನೇಹಿತ ತನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಹುಡುಕಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಗಣಪತಿಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶನ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಎಂಬಿಎ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ಸಹಪಾಠಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಗಣಪತಿಯನ್ನು ತಪಾಸಣೆಗೊಳಪಡಿಸಿದ ವೈದ್ಯರು ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಉದ್ವಿಗ್ನಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವನ ಉದ್ವೇಗದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಶ್ರುತಿ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಿಂದಲೂ ಆಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಪೋಸ್ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಘು ವಾರ್ಡ್‌ನೊಳಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಗಣಪತಿಗೆ ಅವಳ ಮದುವೆಯು ರಘುನೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಅವನ ಎಡಗೈಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಲಕ್ಷಣ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಗಣಪತಿ ಶೃತಿಗೆ ತನ್ನ ಕಛೇರಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಪರಸ್ಪರರ ನಡುವೆ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಗಣಪತಿಯು ರಾಜಕಾರಣಿಯೊಬ್ಬರ ಮೇಲೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಗೂಂಡಾಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ಕಚೇರಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಕೆಲಸದಿಂದ ವಜಾಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಅನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದ ಸಂಗತಿ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಶ್ರುತಿ ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶ್ರುತಿಗೂ ಗಣಪತಿಯ ಎಡಗೈ ಸಮಸ್ಯೆ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಶ್ರುತಿಯ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಭಾವುಕನಾಗಿ ಬೇಸರಗೊಂಡ ಗಣಪತಿ, ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರುತಿಯ ತಂದೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಕ್ಯೂನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಸರದಿ ಬಂದಾಗ ಅವನು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಿ ಅವಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಅವನ ಎಡಗೈ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಅವಳ ಕೈಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅವನನ್ನು ನೋಡಿ ಖುಷಿ ಪಟ್ಟ ಶ್ರುತಿ, ಎಲ್ಲ ಅತಿಥಿಗಳ ಮುಂದೆ ಅವನನ್ನು ತಬ್ಬಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ನಾಟಕೀಯ ಘಟನೆ ಇಡೀ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಣಪತಿ ಅವಳನ್ನು ಮರೆತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾಮಿಕ್ ಪ್ರಕಾಶನ ಕಂಪನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಟೂನಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರುತಿಯ ತಂದೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ವರನನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಗಣಪತಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ರಿಥ್ವಿಕ್ ಮುರಳೀಧರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಮರ್ಶೆಗಳು
ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು 5 ರಲ್ಲಿ 3.5 ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದೆ: "ಹೋಗಿ, ಸಂಕಷ್ಟ ಕರ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಇದು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ಬಾರಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೋನಸ್ ಆಗಿದೆ". ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು 5 ರಲ್ಲಿ 3.5 ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಾಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿದೆ: "ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಅರ್ಜುನ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಂಕಷ್ಟ ಕರ ಗಣಪತಿ, ಒಂದು ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾಮಿಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದು, ಮನರಂಜನಾ ಅಂಶವನ್ನು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ." . ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 5 ರಲ್ಲಿ 3 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಖೈರತಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣ
ಖೈರತಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋದ ರೆಡ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, ಖೈರ್ತಾಬಾದ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಇಂಜಿನಿಯರ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಪ್ರಸಾದ್ಸ್ ಐ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಸ್ತೆ, ತರಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ರಾಜಭವನ ರಸ್ತೆ, ಆಡಳಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
ರಚನೆ
ಖೈರತಾಬಾದ್ ಎಲಿವೇಟೆಡ್ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣವು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮೆಟ್ರೋದ ರೆಡ್ ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿದೆ.
ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು, ಎಲಿವೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಎಸ್ಕಲೇಟರ್‌ಗಳು ರಸ್ತೆ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಲಭ ಮತ್ತು ಆರಾಮದಾಯಕ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲಿವೇಟರ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಕಲಚೇತನರು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರು ಸೇರಿದಂತೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ತೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲು
thumb|300px|right|ಜಲಪಾತದ ನೋಟ thumb|300px|right|ಜಲಪಾತದ ಬಳಿ ಇರುವ ಮುನೇಶ್ವರಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿ
ಬೆಂಗಳೂರು - ಕನಕಪುರ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಒಳಗೆ ಇರುವ ಒದು ಸ್ಥಳ ತೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲು. ಇದು ತೊಟ್ಟಿಕಲ್ಲು ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಟಿ.ಕೆ. ಜಲಪಾತವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟದ ಸ್ವರ್ಣಮುಖಿ ಕಾನನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಸ್ವರ್ಣಮುಖಿ ಜಲಪಾತ'ವೆಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ತುಂಗಾ
ತುಂಗಾ ನದಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ನದಿ.
ತುಂಗಾ ನದಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ವರಾಹ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗಾ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 147 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದವರೆಗೆ ಹರಿದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಗಮಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದು ಮುಂದೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ.
ತುಂಗಾ ನದಿ ಸಿಹಿನೀರಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. "ತುಂಗಾ ಪಾನಂ ಗಂಗಾ ಸ್ನಾನಂ" ಎಂಬ ಗಾದೆಯೇ ಇದೆ!
ತುಂಗಾ ನದಿಗೆ ಗಾಜನೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಭದ್ರಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗೆ ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ತುಂಗಾ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಶೃಂಗೇರಿ. ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ತುಂಗಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು.
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ರೇಖಾ
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖಾ ಒಬ್ಬರು. ಎಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಪಾತ್ರವೇ ಇರಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ನಿಷ್ಟೆಯ ಕಲಾವಿದೆ. ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10, 1954ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ.
ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದ ರೇಖಾ ಮುಂದೆ ನಾಯಕ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದು ‘ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಡಿ 999’ ಎಂಬ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಜೊತೆಗಿನ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ. ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ವರೆಗೆ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಮರ್ ಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ರೇಖಾ, ಮುಂದೆ ಮೂಡಿಬಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಜನಮನವನ್ನು ಸೂರೆಗೊಂಡರು.
ಹೃಷೀಕೇಶ್ ಮುಖರ್ಜಿಯವರ ‘ಖೂಬ್ ಸೂರತ್’, ‘ಮುಖ್ಖದ್ದರ್ ಕಾ ಸಿಕಂದರ್’, ‘ಖೂನ್ ಭರಿ ಮಾಂಗ್’, ‘ಖಿಲಾಡಿಯೋಂ ಕಾ ಖಿಲಾಡಿ’ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫಿಲಂ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟರೆ, ‘ಉಮ್ರಾವ್ ಜಾನ್’ ಚಿತ್ರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ತಂದಿತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಚೆಗೆ ಕೂಡಾ ರೇಖಾ ಅವರು ‘ಘರ್’, ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್ ಅವರ ‘ಕಲಿಯುಗ್’, ಗೋವಿಂದ ನಿಹಲಾನಿ ಅವರ ‘ವಿಜೇತಾ’, ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರ ‘ಉತ್ಸವ್’, ಗುಲ್ಜಾರ್ ಅವರ ‘ಇಜಾಸತ್’ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಜ್ಞ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಸುಮಾರು 180 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ರೇಖಾ, ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಸೀರೆಯುಟ್ಟು ಸುಕೋಮಲವಾದ ಅಂಗ ಸೌಷ್ಟವದಿಂದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ‘ಯೋಗ’ದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸತತ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ರೇಖಾ ಅವರ ‘ಯೋಗ ಮತ್ತು ದೇಹವೆಂಬ ದೇಗುಲ’ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಾ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿದೆ.
ಚಿತ್ರರಂಗವೆಂಬ ಬೂದಿಮುಚ್ಚಿದ ಕೆಂಡದಲ್ಲಿ ಬದುಕು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಥಿತವಾದದ್ದು, ಅದೂ ನಟಿಯರಿಗೆ ಎಂಬುದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿರುದ್ಧದ ಅಲೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಧನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ ರೇಖಾ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹರು. ಅವರ ಬದುಕು ಸುಗಮವಾಗಿ ಸಾಗಲಿ ಎಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತಾ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬದ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳೋಣ.
ಜನನ
ರೇಖಾ ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೪ ರಂದು ತಮಿಳು ನಟ ಜೆಮಿನಿ ಗಣೇಶನ್ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ನಟಿ ಪುಷ್ಪವಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ರೇಖಾಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ, ಒಬ್ಬ ಅಣ್ಣ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಐದು ಅಕ್ಕ-ತಂಗಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ರೇಖಾ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಯೆರ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ಗೆ ಹಾಜರಾದರು. 13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು. ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇವರು ಯಾವುದೇ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ತೊಂದರೆಗೀಡಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಅವರನ್ನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ರೇಖಾ ದೆಹಲಿ ಮೂಲದ ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮುಖೇಶ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ರೇಖಾ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮುಂಬೈನ ತನ್ನ ಬಾಂದ್ರಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ಬೆಳಗಲಿ
ಬೆಳಗಲಿ  ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಕವಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರನ್ನನ ಹುಟ್ಟೂರು.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 3೦,೦೦೦ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ೧೮೦೦೦ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೨೦೦೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಗುರು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಬಿ ವ್ಹಿ ವ್ಹಿ ಎಸ್ ಫ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಸಿದ್ದಾರೂಢ ಸರಕಾರಿ ಫ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಬಿ ವ್ಹಿ ವ್ಹಿ ಎಸ್ ಕಲಾ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಾಗಲಕೋಟ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಂಗ್ನಿಹೆಸ್ಸೊ
ಗಂಗ್ನಿಹೆಸ್ಸೊ - ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ "ದಹೊಮಿಯ ಹನ್ನೆರಡು ರಾಜರು" ಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವ. ಇವನ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಸುಮಾರು ೧೬೨೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರಬಹುದು. ಇವನ ಲಾಂಛನಗಳು ಒಂದು ಗಂಗ್ನಿಹೆಸ್ಸೊ ಪಕ್ಷಿ (ಈ ಪಕ್ಷಿ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು), ಒಂದು ಡೋಲು, ಹಾಗೂ ಎಸೆಯುವ/ಶಿಕಾರಿ ಮಾಡುವ ಕೋಲುಗಳು. ಇವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ರಾಜನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವನು ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಡಾಕೊಡೊನೊ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸಲಹೆಗಳ ಶಕ್ತಿಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಡಾಕೊಡೊನೊ ತನ್ನ ಜೀವನಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ.
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಕ್ರೂಜ್
ಪೆನೆಲೊಪ್‌‍ ಕ್ರೂಜ್‌ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಕ್ರೂಜ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌ಚೀಸ್‌ (ಜನನ:ಏಪ್ರಿಲ್‌ 28, 1974) ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ದೇಶದ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಮೌನ್‌‌, ಜಮೌನ್‌ ದಿ ಗರ್ಲ್ ಆಫ್ ಯುವರ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಎಪೊಕ್  ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಹಲವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಟಿ ಎಂಬ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ಹಲವಾರು ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಬ್ಲೊವ್, ವೆನಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೈ ,ವಿಕ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಹಾಗೂ ನೈನ್‌  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಾಯಶಃ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪೆಡ್ರೊ ಅಲ್ಮೊಡೊವರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬ್ರೊಕನ್‌ ಎಂಬ್ರೆಸಿಸ್‌ , ವೊಲ್ವೆರ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಮೈ ಮದರ್  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ರೂಜ್ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಗೊಯಾಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎರಡು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಕೀ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೊಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಕ್ಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ  ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ನ ಮೊದಲ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಜೊಸೆ ಫೆರ್ರೆರ್, ರಿಟಾ ಮೊರೆನೊ, ಬೆನಿಸಿಯೋ ಡೆಲ್ ಟೊರೊ (ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕಾ, ಆಂಟೋನಿ ಕ್ವಿನ್‌‍ (ಮೆಕ್ಸಿಕೋ), ಮತ್ತು ಫೆಲೋ ಸ್ಪನಿಯಾರ್ಡ್ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಅಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ಗೆದ್ದ ಆರನೇ ಹಿಸ್ಪಾನಿಕ್ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಪೆನೆಲೊಪ್‌ ಕ್ರೂಜ್‌ ಸ್ಯಾನ್‌‍ಚೀಸ್ ಅವರು ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸಕಿ ಹಾಗೂ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕಿ ಯನ್‌ಕಾರ್ನಾ ಸ್ಯಾನ್‌‍ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಆಟೊ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಡ್ಯೂರಾಡೋ ಕ್ರೂಜ್‌ ಎಂಬ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌ ಸಮುದಾಯದ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗಳಾಗಿ ಸ್ಪೇನ್‌ದೇಶದ ಅಲ್ಲ್ಕೋಬೆಂದಾಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ]] ಇವರು ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಅಂದರೆ ಅಂಬೆಗಾಲಿಡುವಾಗಲೇ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ(ಟಿವಿ) ಬರುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅಥವಾ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬರುವಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಅದರಂತೆಯೇ ತಮ್ಮ ಮನೆಯವರ ಮುಂದೆ ನಟಿಸಿ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಅವರನ್ನು ರಂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರೂಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ಪೇನ್‌‍ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಲಿತಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಲೆ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತು, ನಂತರ ಅವರ ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನೃತ್ಯಗಾರರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಇವರು ಏಂಜಿಲಾ ಗಾರ್ರೈಡೊ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಬ್ಯಾಲೆಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ರೌಲ್ ಕಬಾಲೆರೋ ಅವರೊಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಜಾಜ್ಜ್ (ಅಮೇರಿಕಾದ ನೀಗ್ರೋಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದ ನೃತ್ಯಗೀತ) ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು, ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್‌‍ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನಾ ರೊಟಾ (ಜುವಾನ್ ಡೈಗೊ ಬೊಟ್ಟೋ ತಾಯಿ) ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಹದಿನೈದನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂನ್ನೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ವೃತ್ತಿಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕರೆ ಬರಲಾರಂಭವಾಯಿತು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಕ್ರೂಜ್‌ರವರು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಸಿಂಥ್‌ಪೊಪ್ ತಂಡ ಮೆಕನೋದ "ಲಾ ಫುಯರ್ಜಾ ಡೆಲ್‌ ಡೆಸ್ಟಿನೋ" ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಇವರು ನಂತರ ಈ ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನಾದ ನಕೋ ಕನೊ, ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಯುವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಲಾ ಕ್ವೀಂಟಾ ಮರ್ಚ ದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಇವರು ಸೆರೀಯೆ(ಸೆರೈ) ರೋಸ್  ಎಂಬ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಕುರುಡ ವೇಶ್ಯೆಯಾಗಿ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯುವ ಶ್ರೀಮಂತ ಸ್ತ್ರೀಯೊಬ್ಬಳು ಶ್ರೀಮಂತ ಪುರುಷನ ಸೋಗುಹಾಕಿಕೊಂಡು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು 1994ರಲ್ಲಿ ನಾಕೋ ಕ್ಯಾನೋಸ್‌‍ನ "ಎಲ್ ವಾಲ್ಟ್ಜ್‌‍ ದೇ ಲಾಸ್ ಲೋಕೋಸ್" ಎಂಬ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಜಮೌನ್‌ ಜಮೌನ್‌ ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್‌  ಕ್ರೂಜ್‌ರವರ ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಬೆಲ್ಲೆ ಎಪೋಕ್‌ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿವಾಗ ಇವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೊಫಿಯಾ ಪನಾಂಗಿಯಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಡೂರ್ದೊ ನೊರೈಗಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಲೆಜಂಡ್ರೊ ಅಮೆನಬರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಒಪನ್ ಯುವರ್ ಐಸ್  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ನಂತರ 1999ರಲ್ಲಿ ಪೆಡ್ರೋ ಅಲ್‌ಮೋಡೋವರ್‌‌‍ರವರ ಆಲ್ ಅಬೌಟ್ ಮೈ ಮದರ್  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವೂ ಕೂಡ ವಿದೇಶಿ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ ಮಾಟ್ಟ್ ಡಾಮನ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಆಲ್ ದಿ ಪ್ರೆಟ್ಟಿ ಹಾರ್ಸಸ್‌‍ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
2000ನೇ ವರ್ಷದ ಆರಂಭವು ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರವಾಣಿಜ್ಯಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸು ದೊರಕಿದ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. 2001ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರು ಓಪನ್‌ ಯುವರ್ ಐಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್‌ ವೆನಿಲ್ಲಾ ಸ್ಕೈ  ಎಂಬ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. 2004ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್ ಯೂರೋಪಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಡೋಂಟ್ ಮೂವ್‌‍ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲು, ಇಟಾಲಿಯನ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು (ಈ ಮೊದಲೇ ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್,ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಮಾತಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು)   ಇವರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನವಾದಂತಹ ಇಟಲಿಯ ಡೇವಿಡ್‌ ಡಿ ಡೊನಾಟೆಲೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
2006ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಡಿಡಾಸ್ ಚಿತ್ರದದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾ ಹಯೆಕ್‌‌ರವರ ಜೊತೆ ಸಹನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಕ್ರೂಜ್, ಪೆಡ್ರೊ ಅಲ್‌ಮೋಡೋವರ್ ಅವರ ವೋಲ್ವರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ತುಂಬಾ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. 2006ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನೆ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಐವರು ಸಹ ಕಲಾವಿದರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಪರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್‌‍ ಪ್ರಶಸ್ತಿ[[, BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ]] ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಕೂಡ ನಾಮಾಂಕಿತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಅವಳನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ನಟಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದವು.
thumb|left|81ನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌. ಅದೇ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಮೂಲದ ಪ್ಯಾಶನ್‌ ಸರಣಿ ಮಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಗೋಗಾಗಿ, ಪೆನೆಲೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸೋದರಿ ಮೋನಿಕಾ 25 ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಯಿತು. ಜುಲೈ 7, 2007ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌ರವರು ಲೈವ್ ಅರ್ಥ್‌‌ನ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು 2007ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೌಮೆ ದೆ ಲೈಗುವ್ನಾ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ ಇವರ ಸಹೋದರನ ಮೊದಲ ಸಿಂಗಲ್‌ ವಿಡಿಯೋ "ಕೋಸಾಸ್ ಕ್ಯು ಕಾನ್ಟಾರ್‌‌"ನಲ್ಲಿ ಗೆಳತಿ ಮಿಯಾ ಮೇಸ್ಟ್ರೋ ಮತ್ತು ಸಹೋದರಿ ಮೋನಿಕಾಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಕ್ರೂಜ್‌ ಈ ಮೊದಲು ಫ್ಯಾಷನ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ತೀವೃ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇವರು ಲೋರಿಯಲ್‌ ಮತ್ತು ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ’ಟೆಲಿಸ್ಕೊಪಿಕ್‌’ ಹೆಸರಿನ ಕಾಡಿಗೆಗೆ ಇವರು ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೈನ್ ದೇಶದವರಾದ ಇಸಾಬೆಲ್ ಕೊಕ್ಸೆಟ್‌ರ ಚಿತ್ರ ಎಲಜಿ ಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಅವರು ಸರ್ ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್‌ಲೆ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ಆ ಸಿನೆಮಾದಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಫಿಲಿಪ್ ರೋಥ್‌ರ ದ ಡೈಯಿಂಗ್ ಆ‍ಯ್‌ನಿಮಲ್‌ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಆಕೆ ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತರಾದರು. ನಂತರ ಅದೇ ವರ್ಷ, ಆಕೆ ವುಡಿ ಅಲೆನ್‌ರ ವಿಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮರಿಯಾ ಎಲೆನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಚಂಚಲೆಯಾದ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್‌ರ ಮಾಜಿ-ಪತ್ನಿಯ ಪಾತ್ರ ಅದಾಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿಮರ್ಶಾ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಅವರ ಗೆಳೆಯ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್ ನೊ ಕಂಟ್ರಿ ಫಾರ್ ಓಲ್ಡ್ ಮೆನ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರೂಜ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್‌ ನಟಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಲಾವಿದರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಈಕೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯವರು ಆದರೆ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್‌ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರು. ರಾಬರ್ಟ್‌ ಡೆ ನಿರೊ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ರಿಡ್‌ ಬರ್ಗ್‌ಮನ್‌ರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್ ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಈಕೆಯೂ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದಾಳೆ. ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು BAFTA ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ರಿವ್ಯೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ವಿಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಸರ್ಕಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಉತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆದರು.
ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಅವರು ಪೆಡ್ರೊ ಆಲ್ಮೊಡೊವರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೊಕನ್ ಎಂಬ್ರಾಸಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನವೆಂಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಂಗೀತದ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಆಗಿದ್ದ ’ನೈನ್‌’ ನ ಸಿನೆಮಾ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರೆ ಆಸ್ಕರ್ ವಿಜೇತರಾದ ಸೊಫಿಯಾ ಲೊರೆನ್, ಜುದಿ ಡೆಂಚಿ, ಡೆನಿಯಲ್ ಡೇ-ಲೇವಿಸ್, ನಿಕೊಲ್ ಕಿಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಮಾರಿಯಾನ್ ಕೊಟಿಲ್ಯಾರ್ಡ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರಿಗೆ ಎಡ್ಯುರ್ಡೊ ಎಂಬ ಸಹೋದರನಿದ್ದು, ಆತ ಗಾಯಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮೊನಿಕಾ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿಯನ್ನು ಇವರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು 2000ದಿಂದ ಸಸ್ಯಹಾರಿಯಾಗಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ನಾಲ್ಕೂ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಸಮಾಜ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. 1997ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಎರ‍ಡು ತಿಂಗಳು ಉಗಾಂಡಾದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆದರೂ, ಈಗ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾಮ್ ಕ್ರುಸ್‌‍ನೊಂದಿಗೆ ವೆನಿಲಾ ಸ್ಕೈ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಮೂರು-ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಜನವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಅದು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ರೂಸ್‌‍ ಹಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಸೈಂಟಾಲಜಿ ಧರ್ಮದ ಚರ್ಚ್ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಕ್ರೂಸ್‌‍, ಕ್ರೂಜ್‌‌ ಅವರನ್ನು ಚರ್ಚ್‌ಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸಿದ್ದ ಎಂಬ ಊಹಾಪೋಹಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ಫೆಬ್ರುವರಿ 2005ರಲ್ಲಿನ ಸಹರಾ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ನಂತರ ಅವರು ನಟ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಮಿಕ್‌ನಾಯ್ ಜೊತೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪೀಪಲ್ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಜಂಟಿಯಾಗಿ "ತಾವು ದಂಪತಿಗಳಾಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು "ತಾವು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಅನೋನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಾವು ಬೇರ್ಪಡುವುದೇ ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. 2007ರಿಂದ ಅವರು ನಟ ಜೇವಿಯರ್ ಬರ್ಡೆಮ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು; ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜಾಮನ್, ಜಾಮನ್, ಲೈವ್ ಫ್ಲೆಶ್ ಮತ್ತು 2008ರ ವಿಕಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿನಾ ಬಾರ್ಸಿಲೊನಾ  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂಜ್‌, ತಾನು ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಇಚ್ಚಿಸಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ತನಗೆ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. "ಹೌದು, ನಾನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಬಯಸಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದು ಕ್ರೂಜ್‌ ಅವರು ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೇರಿ ಕ್ಲೈರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಏಪ್ರಿಲ್ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. "ನನಗೆ ನನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳು ಬೇಕು ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ನನ್ನ ಜೀವನ ಸಾರ್ಥಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಧ್ಯ ನನಗಿದೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದರು.
ಇತರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
thumb|right|upright|15ನೇ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಇಮ್ಯಾಜಿನ್ ಪೌಂಡೇಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
NAACP ಇಮೇಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಒಂಡಾಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1974ರ ಜನನಗಳು ವರ್ಗ:ಈಗಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಡ್ರಿಲೆನಿಯಾನ್ ಜನರು ವರ್ಗ:BAFTA ವಿಜೇತರು (ಜನರು) ವರ್ಗ:ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು ವರ್ಗ:ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವವರು ವರ್ಗ:ಸ್ಪ್ಯಾನೀಷ್ ಸಸ್ಯಹಾರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಗೊಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಗೊಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಅಶ್ವಕುಟುಂಬ
ಈಕ್ವಿಡೇ ಅಥವಾ ಅಶ್ವಕುಟುಂಬ ಪೆರಿಸೊಡ್ಯಾಕ್ಟಿಲ ವರ್ಗದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ; ಪರ್ಯಾಯನಾಮ ಅಶ್ವಕುಟುಂಬ. ಗೊರಸಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಾಗಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಕುದುರೆಗಳು, ಕತ್ತೆಗಳು, ಜೀಬ್ರಗಳು, ಅನೆಗರ್‍ಗಳು (ಕಾಡುಕತ್ತೆ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು) ಅಶ್ವಕುಂಟುಬದ ಸದಸ್ಯರು. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಕುದುರೆ, ಕತ್ತೆ ಮುಂತಾದ ಸದಸ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಕಾಸದ ವಿವಿಧ ಸೋಪಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಕುದುರೆಗಳ ಅತಿಸಮೀಪ ಪೂರ್ವಜರ ಹೆಸರು ಪೇಲಿಯೊಥೀರಸ್. ಇವು ಸುಮಾರು 35 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌರವಂಶಿಗಳಾದುವು. ಟೆಟಾಸೋಥಿರಸ್ ಮತ್ತು ಚಾಲಿಕೊಥೀರಸ್ ಕುದುರೆಯ ಇನ್ನೆರಡು ಗತವಂಶೀ ಬಂಧುಗಳು. ಇನ್ನಾವ ಸ್ತನಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ದೊರೆತಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಕುದುರೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಲಭಿಸಿವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 50ದ. ಲ. ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಕುದುರೆಯ ವಿಕಾಸರೇಖೆಯನ್ನು ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ಎಳೆಯಬಹುದು.
ಆಧುನಿಕ ಅಶ್ವಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಆರು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರತಳೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇದು ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಕೃತಕ ತಳಿಸಂಕರದಿಂದ ಜನಿಸುವ ಮರಿಗಳು ಬಂಜೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಭೇದದ ಲಕ್ಷಣವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದುದು ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ.
ಅಶ್ವ ವಿಕಾಸ
ವೈಙ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಶ್ವಗಳ ವಿಕಾಸದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಿಯಲಾಗಿದೆ. ವಂಶವೃಕ್ಷ ಕಾಂಡೈಲಾಥ್ರ್ರ ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ತನಿಗಳ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಗುಂಪು ಇಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಜಾತಿಯ ಗೊರಸು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆದಿಜೀವಿ. ಸೀನೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 60-65 ದ. ಲ. ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೈರಕೋಥಿರಿಯಂ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವಿಸಿತ್ತು. ಇಯೊಹಿಪಸ್ ಎಂದೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದೇ ಆದಿಹಯ. ಇದರ ಮುಂದಿನ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬೆರಳುಗಳೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳೂ ಇದ್ದುವು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದರ ನಾನಾ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಇದರ ಎತ್ತರ 2'. ಇದು ಇಂದಿನ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಮೂತಿ ಉದ್ದವಿರಲಿಲ್ಲ; ತಲೆಬುರುಡೆ ಕಾಂಡೈಲಾಥ್ರ್ರದ ತಲೆ ಬುರುಡೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಕಣ್ಣಿನ ಗೂಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕನಿಷ್ಠ ದರ್ಜೆಯ ಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇದರಲ್ಲಿಯೂ 44 ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದುವು (ಇಂದಿರುವ ಗಂಡು ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ 40 ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ 36 ಹಲ್ಲುಗಳಿವೆ). ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಶೃಂಗಗಳು ಬಹಳ ಕೆಳದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಗಿಡಗಳ ಎಲೆಬಳ್ಳಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಅಶ್ವಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಹುಲ್ಲು. ಆದರೆ ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಮ್ಮಿಗೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಅರೆಯಲು ಯುಕ್ತವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬೆನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಅಶ್ವಗಳ ಬೆನ್ನಿನಂತೆ ನೆಟ್ಟಗಿರದೆ ಕಮಾನಿನಂತೆ ಬಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲುಗಳು ಉದ್ದವಾಗುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುವು. ಮಿದುಳು ಅತಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂದಿನ ಜಿಂಕೆಗಳಂತೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರಬೇಕು.
ವಿಕಾಸ
ಒಂದೇ ಬೆರಳು ಉಳಿದಿದೆ : ಇದು ನಡು ಎಂದರೆ ಮೂರನೆಯ ಬೆರಳು : ಉಳಿದ ಬೆರಳುಗಳು ನಶಿಸಿಹೋಗಿವೆ; ಸ್ಪ್ಲಿಂಕ್ಟ್ ಮೂಳೆಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬೆರಳುಗಳ ಹಸ್ತದ ಮೂಳೇಗಳು ಮಂಡಿಯ ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ; ಇನ್ನುಳಿದ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ, ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಹಾಗೂ ಹಸ್ತದ ಮೂಳೆಗಳು ಮಂಡಿಯ ಭಾಗಕ್ಕೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ; ಮೂರನೆಯ ಬೆರಳಿನ ಹಸ್ತದ ಮೂಳೆ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲೂ ಉದ್ದವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ರೇಡಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ನ ಮೂಳೆಗಳು ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿವೆ; ಮೂರನೆಯ ಬೆರಳು ಅಗಲವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಗೊರಸಿದೆ. ಈ ಬೆರಳಿನ ತುದಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಊರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ತಲೆಯ ಬುರುಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ಗೂಡಿದೆ; ಕಣ್ಣಿನ ಗೂಡು ಮೂಳೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ; ಕಣ್ಣಿನ ಗೂಡಿನ ಮುಂಭಾಗ ಉದ್ದವಾಗಿ ಮೂತಿಯಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಕುದುರೆಯ ಆಹಾರ ಹುಲ್ಲು. ಇದನ್ನು ಮೇಯಲು ಅಗಿಯಲು ಮತ್ತು ಅರೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ದವಡೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಮೊನೆಯಾದ ಶೃಂಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಶೃಂಗಕ್ಕೂ ಮತ್ತೊಂದು ಶೃಂಗಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯೆ ಸಿಮೆಂಟಿನಂಥ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ವಸ್ತುವಿದೆ. ಇದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕುದುರೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಗಿಯಬಲ್ಲುದು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಾಂದಿ ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ಸಂತತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬಂದ ಓರೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಮತ್ತು ಎಪಿಹಿಪ್ಪಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಇವು ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ಜೀವಿಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದುವು. ಇವುಗಳ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೆನ್ನಿನ ಬಾಗು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಮುಂದಿನ ಸಂತತಿಯ ಹೆಸರು ಮೀಸೊಹಿಪ್ಪಸ್. ಇದರ ಮುಂಗಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳಿದ್ದುವು. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಬೆರಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಶಿಸಿಹೋಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮುಂದವಡೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ದವಡೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳಂತೆಯೇ ಆಗಿದ್ದುವು. ಬೆನ್ನು ನೆಟ್ಟಗಾಗಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಡಕೋಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಹಲ್ಲಿನ ಶೃಂಗಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಇದು ಕೂಡ ಎಲೆ, ಬಳ್ಳಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೇ ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಮೀಸೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಆಲಿಗೊಸೀನ್ ಕಾಲದ (25-40 ದ. ಲ. ವ. ಪ್ರಾಚೀನ) ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿತ್ತು.
ವಾಸಸ್ಥಾನ
ಅಶ್ವವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ತವರುಮನೆ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಶ್ವ ವಿಕಾಸವನ್ನು ನೇರವಿಕಾಸ (ಅರ್ಥೋಜೆನೆಸಿಸ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ ಜೀವಿಯಿಂದಲೇ ಇಂದಿನ ಅಶ್ವಗಳು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಕಾಸ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಪಟ್ಟು ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ನಿಜವಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದಲ್ಲೇನೋ ಅಶ್ವಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೈರಕೋಥೀರಿಯಂ, ಓರೊಹಿಪ್ಪಸ್, ಎಪಿಹಿಪ್ಪಸ್ ಇಸೊಹಿಪ್ಪಸ್, ಮಯೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಜೀವಿಗಳು ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಈ ಜೀವಿಗಳು 25 ದ. ಲ. ವರ್ಷಗಳ ಅಶ್ವವಿಕಾಸವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮಯೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಜೀವಿಯಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಅಶ್ವವಿಕಾಸ ಚರಿತ್ರೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮಯೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಜೀವಿ ಆಲಿಗೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದರ ಕಾಲು, ಹಲ್ಲುಗಳು, ಶರೀರದ ಗಾತ್ರ ಎಲ್ಲವೂ ಕೂಡ ಮಿಸೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಜೀವಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಮಯೊಹಿಪ್ಪಸ್ ಜೀವಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಎರಡು ಉಪಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಉಪಕುಟುಂಬವನ್ನು ಆಂಕಿಥೀರಿನೆ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಉಪಕುಟುಂಬವನ್ನು ಈಕ್ವಿನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈಕ್ವಿನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಜಾಶ್ವಗಳಿವೆ. ಆಂಕಿಥೀರುಗಳು ಎಲೆಬಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಮೇಯುತ್ತ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು; ಇವುಗಳ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳು ನಶಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದುವು. ಆಮೇಲೆ ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದುವು. ಆಂಕಿಥೀರಿಯಂ ಹೈಪೊಹಿಪ್ಪಸ್, ಮೆಗಾಹಿಪ್ಪಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಕುಟುಂಬದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಪ್ಲಿಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದ (1-11 ದ. ಲ. ವ. ಪ್ರಾಚೀನ) ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವು ನಶಿಸಿಹೋದುವು.
ರೂಪಾಂತರ
ಸಾಕು ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿವಿಧ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಈಕ್ವಸ್ ಕಬಾಲಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಇದು ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಇಂದು ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಭೇದವೆಂದರೆ ಪ್ರಜೆವಾಕ್ಸಿಕ್. ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಕುದುರೆ. ಇದರ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಟ್ಟಗಿರುವ ರೋಮಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕುದುರೆಗಳು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಇದರ ತಳಿ ಹೊರ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ನಶಿಸಿಹೋಗಿ ಮೃಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಟಾರ್ಪಾನ್ ಎಂಬ ಕಾಡುಕುದುರೆಯೂ ಇಂದು ಕಾಣಬರುತ್ತಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಕಾಡು ಕುದುರೆಗಳ ತಳಿ ಮಿಶ್ರಣಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂದಿರುವ ಎಲ್ಲ ಆಧುನಿಕ ಕುದುರೆಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಿವೆ.
ಅನೆಗರ್ : ಇದಕ್ಕೆ ಈಕ್ವಸ್ ಹೆಮಿಯೋನಸ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದ. ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳುಳ್ಳ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬೆಳೆದಿರುವ ಕತ್ತೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಿರುವ ರೋಮಗಳ ಸಾಲನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಚೀನ, ಏಷ್ಯ, ಪ್ಯಾಲಿಸ್ಟ್ಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಿಂದೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಈ ಪ್ರಭೇದ ಅವಸಾನ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಕತ್ತೆ : ಆಧುನಿಕ ಕತ್ತೆಗಳ ಪೂರ್ವಜರ ಹೆಸರು ಕಾಡುಕತ್ತೆಗಳು. ಈಕ್ವಸ್ ಅಸಿನಸ್ ಎಂದು ಇದರ ವೈe್ಞÁನಿಕ ನಾಮ. ಚಿಕ್ಕ ಶರೀರ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಿರುವ ರೋಮಗಳ ಸಾಲು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಖಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗಿದೆ. (ನೋಡಿ- ಕತ್ತೆ)
ಜೀಬ್ರಾಗಳು : ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನುಳಿದಿರುವ ಅಶ್ವಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಬದುಕಿ ಉಳಿದಿರುವವು ಜೀಬ್ರಾಗಳು ಮಾತ್ರ. ಇವುಗಳ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಪಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಒಡಲಮೇಲೆ ಕರಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳಿವೆ ಅಥವಾ ಕರಿಯೊಡಲ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳಿವೆ; ಜೀಬ್ರಾಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಹಲವಾರು. ಬಹುಪಾಲು ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿವೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಹಾವಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇವೂ ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತಿವೆ. (ನೋಡಿ- ಕುದುರೆ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಸಂಪ್ರದಾಯ ವರ್ಗ:ನಾಗರೀಕತೆ
ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಓಲ್ಡ್ ಮಾಂಕ್ 2022 ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಎಂಜಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. MG ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಅದಿತಿ ಪ್ರಭುದೇವ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಪಾನೀಯ ಬ್ರಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಹಳೆ ಸನ್ಯಾಸಿ" ಎಂದರ್ಥ. ಹಿರಿಯ ನಟ ರಾಜೇಶ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರವು 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶಕರು ನಿರ್ದೇಶನ, ಹಾಸ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನಾರದನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಣಿಯರ ನಡುವೆ ಜಗಳವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಉದ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಪ್ರೀತಿಸುವವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು. ನಾರದನು ಈಗ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಅರೇಂಜ್ಡ್ ಮ್ಯಾರೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿಡುವ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ತಂದೆ ವಿಲನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಿಯತಮೆಯನ್ನು ಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಾಗ, ಅನೇಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿವೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಕೋವಿಡ್ -19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ನಂತರದ 100% ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹೊಸ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಶ್ರೀನಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರವು 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 2022 ರಂದು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೮೫೪ – ಮೇ ೧೭, ೧೯೩೪) ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ‘ಸ್ವಾಮಿ ದೇವನೆ ಲೋಕಪಾಲನೆ ಗೀತೆ’ ನಾಡಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಾಗಿದೆ.
ಜೀವನ
“ಸ್ವಾಮಿ ದೇವನೆ ಲೋಕ ಪಾಲನೆ ತೇ ನಮೋಸ್ತು ನಮೋಸ್ತುತೆ” ಎಂಬ ಗೀತೆ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡು. ಈ ಗೀತೆಯ ರಚನೆಕಾರರು ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು. ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ಮನೆತನದ ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರದ ಸೋಸಲೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦, ೧೮೫೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಮೊದಲಿನ ಹೆಸರು ವೆಂಕಟಸುಬ್ಬುಶರ್ಮ. ತಂದೆ ಸೋಸಲೆ ಗರಳಪುರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸುಬ್ಬಮ್ಮನವರು.
ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪಾರಂಗತ
ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ನೆರವೇರಿತು. ನಂತರ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ವೇ|| ಪೆರಿಯಾಸ್ವಾಮಿ ತಿರುಮಲಾಚಾರ್ಯನರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕರಣ, ತರ್ಕ, ಅಲಂಕಾರಾದಿ ಶಾಸ್ತ್ರಾಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಂತೆ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ವಿಶೇಷ ಪರಿಣತಿಯಿತ್ತು.
ರಾಜಗುರು
ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ತಿರುಮಲಾಚಾರ್ಯಂರೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಸದ್ವಿದ್ಯಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಜಗನ್ಮೋಹನ ಮುದ್ರಾಕ್ಷರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥ ಪರಿಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೮೮೯ರಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಭಾಷೋಜ್ಜೀವಿನೀ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತರ ಹುದ್ದೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೮೯೪ರಿಂದ ೧೯೦೧ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಗುರುಗಳ ಪಟ್ಟ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿತ್ತು.
ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪುನಃಶ್ಚೇತನ
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಸಂಘವೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ದುಡಿದು ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಾಟಕ ಕಲೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು.
ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ
ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಹಲವಾರು ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಮಾಯಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ನಳಚರಿತ್ರೆ, ಪ್ರತಾಪಸಿಂಹ ಚರಿತ್ರೆ, ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ನಾಟಕ ಮುಂತಾದುವು ಸೇರಿವೆ. ಅವರ ಷಟ್ಪದಿ ಕಾವ್ಯಗಳು-ಶೇಷರಾಮಾಯಣಂ, ಉತ್ತರ ರಾಮಾಯಣದ ರಾಮಾಶ್ವಮೇಧ, ದಮಯಂತಿ ಚರಿತ್ರೆ ಮುಂತಾದವು. ಚಂಪೂಕಾವ್ಯಗಳು-ರಾಜಭಕ್ತಿ ಲಹರಿ, ಯಕ್ಷಪ್ರಶ್ನೆ, ಮಹಿಶೂರ ಮಹಾರಾಜ ಚರಿತಂ ಮುಂತಾದವು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಚಂಪೂಕಾವ್ಯಗಳು-ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕಂ, ಕೃಷ್ಣಾಂಬ ಪರಿಣಯಂ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು-ಶ್ರೀಮನ್ಮಹಾರಾಜಾಶೀರ್ವಾದ ಪಂಚರತ್ನಂ, ಶ್ರೀಮದ್ಯುವರಾಜಾಶೀರ್ವಾದ ಪಂಚರತ್ನಂ. ಗ್ರಂಥ ಪರಿಷ್ಕರಣ-ಕರ್ನಾಟಕ ಶಬ್ದಾನುಸಾರ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾದಂಬರೀ, ನಾಗರಸನ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರಾಯ ವಾಣೀವಿಲಾಸ ವಚನಭಾರತ, ಚಂಪೂರಾಮಾಯಣ (ಯುದ್ಧಕಾಂಡ), ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭೂಪಾಲೀಯಂ (ಅಲಂಕಾರ ಗ್ರಂಥ) ಮುಂತಾದುವು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಜ್ಞಾನ ಸುಂದರಿ ಎಂಬ ವಿದುಷಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕವಿತಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಶ್ರೀಮನ್ ಮಹಾರಾಜರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ ಮಹಾವಿದ್ವಾನ್ (೧೯೦೫), ಕವಿತಿಲಕ (೧೯೧೨) ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದರು.
ವಿದಾಯ
ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಘನವೇತ್ತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮೇ ೧೭, ೧೯೩೪ರ ವರ್ಷಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ತಮ್ಮ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ಮೂಲಕ ಅವರು ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಜರಾಮರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
’ಸ್ವಾಮಿ ದೇವನೆ ಲೋಕ ಪಾಲನೆ’ ಗೀತೆ
ಸೋಸಲೆ ಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪಸಿದ್ಧ ಗೀತೆ 'ಸ್ವಾಮಿ ದೇವನೆ ಲೋಕ ಪಾಲನೆ'
ಸ್ವಾಮಿದೇವನೆ ಲೋಕಪಾಲನೆ ತೇ ನಮೋಸ್ತು ನಮೋಸ್ತುತೇ
ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ನೋಡು ನಮ್ಮನು ತೇ ನಮೋಸ್ತು ನಮೋಸ್ತುತೇ
ನೇಮಿಸೆಮ್ಮೊಳು ಧರ್ಮಕಾರ್ಯವ ತೇ ನಮೋಸ್ತು ನಮೋಸ್ತುತೇ
ದೇವ ದೇವನೆ ಹಸ್ತ ಪಾದಗಳಿಂದಲೂ ಮನದಿಂದಲೂ
ನಾವು ಮಾಡಿದ ಪಾಪವೆಲ್ಲವ ಹೋಗಲಾಡಿಸು ಬೇಗನೆ
ಕಾವರಿಲ್ಲವು ನಿನ್ನ ಬಿಟ್ಟರೆ ಸೂರ್ಯನೇ ಜಗದೀಶನೇ
ಜೀವಕೋಟಿಯು ನಿನ್ನ ಈ ಬೆಳಕಿಂದ ಜೀವಿಪುದಲ್ಲವೆ
ರಾತ್ರೆನಿದ್ದೆಯ ಗೈವ ಕಾಲದಿ ನೀನೆ ನಮ್ಮನು ಕಾದೆಯೈ
ಮಿತ್ರನೆಂಬುವ ನಾಮಧೇಯವು ಸತ್ಯವಾಯಿತು ನಿನ್ನೊಳು
ಸ್ತೋತ್ರ ಮಾಡುವ ಹಾಗೆ ನಿನ್ನನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳ್ ದನಿಗೈವವೈ
ಚಿತ್ರಭಾನುವೆ ನೋಡಿ ನಿನ್ನನದೆಲ್ಲಿ ಪೋದುದೊ ಕತ್ತಲೆ
ಉತ್ತಮೋತ್ತಮ ನಿನ್ನ ಪಾದದ ಭಕ್ತಿಯೇ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲವೇ
ವಿತ್ತವೆಂಬುದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿಹ ದೀಪದಂದದಿ ಚಂಚಲ
ಚಿತ್ತವಂ ನಮಗಿತ್ತು ರಕ್ಷಿಸು ಪದ್ಮನಾಭ ಸುರೇಶನೇ
ಆಡುವಾಗಲು ನಾವು ಭೋಜನ ಮಾಡುವಾಗಲು ಸರ್ವದಾ
ನೋಡಿ ನೀ ದಯದಿಂದ ನಮ್ಮನು ಪಾಲಿಸೈ ಭಗವಂತನೇ
ಬೇಡಿಕೊಂಬೆವು ನಮ್ಮ ದೇಹಕೆ ಸೌಖ್ಯವಂ ಬಲ ಪುಷ್ಟಿಯಂ
ನೀಡು ನಿನ್ನಯ ಪಾದಭಕ್ತಿಯನೆಂದಿಗೂ ಬಿಡಲಾರೆವು
ನಿನ್ನ ದರ್ಶನಗೈವ ನೇತ್ರದ ಜನ್ಮ ಸಾರ್ಥಕವಲ್ಲವೇ
ನಿನ್ನ ಪೂಜಿಪ ಹಸ್ತವೇ ಬಲುದೊಡ್ಡದಲ್ಲವೆ ದೇವನೇ
ನಿನ್ನ ನಾಮವ ಪೇಳ್ವ ನಾಲಗೆ ಧನ್ಯವಲ್ಲವೆ ಸರ್ವದಾ
ನಿನ್ನ ಜಾನಿಪ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿಯೆ ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲವೆ ಲೋಕದಿ
ನೀನೆ ತಾಯಿಯು ನೀನೆ ತಂದೆಯು ನೀನೆ ನಮ್ಮೊಡನಾಡಿಯೂ
ನೀನೆ ಬಂಧುವು ನೀನೆ ಭಾಗ್ಯವು ನೀನೆ ವಿದ್ಯೆಯು ಬುದ್ಧಿಯೂ
ನೀನು ಪಾಲಿಸದಿದ್ದರೆಮ್ಮನು ಬೇರೆ ಪಾಲಿಪರಿಲ್ಲಲೈ
ದೀನಪಾಲನೆ ನಿನ್ನ ಧೀನದೊಳಿರ್ಪನಮ್ಮನು ಪಾಲಿಸೈ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಯಮಗ್ನಿಯಲ್ಲಿಯು ಬಾನಿನಲ್ಲಿಯು ನೀನಿಹೆ
ರಾಮನೂ ನರಸಿಂಹನೂ ಪರಮಾತ್ಮ ಕೃಷ್ಣನು ನೀನೆಯೇ
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೮೫೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೩೪
ನಾಗರದಿಣ್ಣಿ
ನಾಗರದಿಣ್ಣಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಸಂಜೀವಿನಿ
ಮೂಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಕೋಫಿ ಅನ್ನಾನ್
ಕೋಫಿ ಅಟ್ಟಾ ಅನ್ನನ್ (8 ಏಪ್ರಿಲ್ 1938 - 18 ಆಗಸ್ಟ್ 2018) ಜನವರಿ 1997 ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006 ರವರೆಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಏಳನೇ ಪ್ರಧಾನ-ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಘಾನಾದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕರಾಗಿದ್ದರು.ಯುಎನ್ 2001 ರ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದವರು. ಅವರು ಕೋಫಿ ಅನ್ನಾನ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಕುಮಾಸಿ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅನ್ನಾನ್ ಮ್ಯಾಕೇಲೆಸ್ಟರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಗ್ರಾಜ್ಯುಯೇಟ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಜಿನೀವಾದಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಎಂಐಟಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ.1962 ರಲ್ಲಿ ಅನ್ನಾನ್ ಯುಎನ್ ಸೇರಿದರು, ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜಿನೀವಾ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 1992 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996 ರ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಅಂಡರ್-ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಯುಎನ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಆಗಿ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಆಗಿ 13 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1996 ರಂದು ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಭೆಯಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು, ಯುಎನ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ಆಫೀಸನ್ನು ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.2001 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಮರು ಚುನಾಯಿತರಾದರು. 1 ಜನವರಿ 2007 ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವ ಬಾನ್ ಕಿ-ಮೂನ್ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ-ಜನರಲ್ ಪದವಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೧೮ ನಿಧನ
ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮಾ
ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಹಿಂದೂಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗುರು ಪೂರ್ಣಿಮೆ ಎಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನದಂದು, ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರು ತಮ್ಮ ಗುರುವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ಗುರು ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಬೇರೆ ದಿನಗಳಿಗಿಂತ ಸಾವಿರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುರು ಅನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಗು ಮತ್ತು ರು ಅನ್ನುವ ಮೂಲ ಪದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗು ಅಂದರೆ ಅಂಧಕಾರ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನ. ರು ಅಂದರೆ ಕಳೆಯುವ ಅಥವಾ ದೂರ ಮಾಡುವ ಎಂದರ್ಥ. ಅದಕ್ಕೆ ಗುರು ಅಂದರೆ ಅಂಧಕಾರ ಅಥವಾ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವವರು ಎಂದರ್ಥ. ಬಹುತೇಕ ಜನರು ಗುರುವನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗುರುಪೂರ್ಣಿಮೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಅಲ್ಲದೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರ ವೃಂದದಲ್ಲೂ ಮಹತ್ವ ಇದೆ. ಈ ದಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವೃಂದದವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಭಾವಿ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ
ಇದೇ ದಿನ ಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ತೃರಾದ ವೇದವ್ಯಾಸರು, ಪರಾಶರ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನ ಮಗಳಾದ ಸತ್ಯವತಿಗೆ ಜನ್ಮಿಸಿದರು. ವೇದವ್ಯಾಸರು ತಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ವೈದಿಕ ಋಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಯಜ್ಞ ಯಾಗಾದಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ ಮತ್ತು ಅಥರ್ವವೇದ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಸುಮಂತು, ವೈಶಂಪಾಯನ, ಜೈಮಿನಿ ಹಾಗೂ ಪೈಲರಿಗೆ ಬೋಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ವೈದಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸೇವೆಮಾಡಿದರು. ಈ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ವ್ಯಾಸ (ವ್ಯಾಸ = ಸಂಪಾದಿಸು, ವಿಭಾಗಿಸು) ಎಂಬ ಗೌರವ ನಾಮ ದೊರೆಯಿತು.