cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಪರ್ಷಿಯ
ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಕಲಾತ್ಮಕ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯ ನೇಯ್ಗೆ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲರು, ಪರ್ಷಿಯಕ್ಕೆ ಧಾಳಿ ಇಟ್ಟಾಗ, ನೇಕಾರರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಲಭ್ಯವಾಗದೆ ಈ ಉದ್ಯಮ ಇಳಿಮುಖವಾಯಿತು. ತೈಮೂರ್‍ಲಂಗನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ನೇಯುವವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದುದರಿಂದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸಿತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ಚರಿತ್ರೆ
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ  ೧೮೩೭ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಮೊದಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೂಡುಬಿದ್ರಿ, ಅಲಂಗಾರು, ಪಾಲಡ್ಕಾ, ವೇಣೂರು, ಶಿರ್ತಾಡಿ, ಸಿದ್ಧಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಜನಗಳೆಲ್ಲ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿ ೧೮೫೦ ಇಸವಿಯಿಂದ ಈಗಿನವರೆಗೂ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಟ್ಟ ಇಗರ್ಜಿಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು,ವಸ್ತುಗಳು ನೋಡಲಿಕ್ಕೆ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಮೂಡುಬಿದ್ರಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಇಗರ್ಜಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯನ್ನು ಮೂಡುಬಿದ್ರಿಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಪರ್ಷಿಯ
ತೈಮೂರನ ಅನಂತರ ಬಂದ ಷರೋಕ್‍ನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಈ ಕಲೆ ಮತ್ತೆ ಜೀವಪಡೆದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ಮೊದಲಿನ ರಚನೆ
ಮೊದಲು ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿ ಹುಲ್ಲಿನ ಮನೆಯಾಗಿತ್ತು. ೧೮೮೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾಗಿರುವ ಲೋರೆನ್ಸ್ ಡಿಸೋಜಾರವರು ಇಗರ್ಜಿಯನ್ನು ಅಂಚಿನ ಮನೆಯಾನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಅಂಚನ್ನು ತರಲಿಕ್ಕೆ ನಾರಾವಿ ಕಾಡಿನಿಂದ ತಂದದ್ದು ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ. ಅದರೆ ಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಮರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ತರಲು ಕಷ್ಟ ಆಗುವುದರಿಂದ, ಮರವನ್ನು ನಾರಾವಿಯಿಂದ ಹರಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ, ತಾಕೊಡೆ ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಫಾಲ್ಗುಣಿ ನದಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತಾಕೊಡೆಯ ಜನರು ಅದನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೆಗೆದರು ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗೊಂಡಿದೆ.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ತುರ್ಕಿ
16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ತುರ್ಕಿಯನ್ನರು, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನೇಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಹಸುರು ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ಮೂರು ಇಗರ್ಜಿಯ ಅಮ್ಮ
ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯಿಂದ ಶಿರ್ತಾಡಿ (೧೯೨೮), ವೇಣೂರು (೧೯೩೭) ಮತ್ತು [http://www.catholictime.com/...moodbidri.../515-histor.. ಗಂಟಾಲ್‌ಕಟ್ಟೆ] (೧೯೮೮) ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಗರ್ಜಿ ಆಗಿ ಜನನಗೊಂಡಿತು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ತುರ್ಕಿ
17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತುರ್ಕಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಅನುಭವದಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸಮಾದರಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನೇಯ್ಗೆಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಟ್ರಾನ್ಸಿಲ್‍ವಾನಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಈ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುಂದರವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣವನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಕ್ಷಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಕೂಡ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಟರ್ಕಿಬರ್ಡ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ಶಿರ್ತಾಡಿ ಇಗರ್ಜಿ
೧೮೩೭ ರಿಂದ ೧೯೩೮ ರವರೆಗೆ ಶಿರ್ತಾಡಿ ಬಲಿಪೂಜೆಯ ಠಾಣೆ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯ ಅಧೀನವಾಗಿತ್ತು.೧೯೨೮ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಶಿರ್ತಾಡಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಗರ್ಜಿ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೩೮ ತನಕ ಶಿರ್ತಾಡಿ ಇಗರ್ಜಿಗೆ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಇರಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ೧೯೩೮ ತನಕ ತಾಕೊಡೆಯ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ಶಿರ್ತಾಡಿಯ ಜನರಿಗೆ ಅತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ತುರ್ಕಿ
18 ಮತ್ತು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನರಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿ ದಿನನಿತ್ಯದ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸುಂದರ ವಿನ್ಯಾಸದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳನ್ನು ತುರ್ಕಿಯಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ವೇಣೂರು ಇಗರ್ಜಿ
ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿ ದೂರ ಇರುವುದರಿಂದ ವೇಣೂರಿನ ಜನರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೆ|ಫಾ| ಎ.ಪಿಯಾದಾದೆ ಡಿಸೋಜಾ ಇವರು ವೇಣೂರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಗರ್ಜಿ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ತಾಕೊಡೆಯ ಲಾಯಿಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಜೊತೆಗೆ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ವೇಣೂರು ಇಗರ್ಜಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೧ ವರ್ಷ ನಿರಂತರ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ ೧೯೩೭ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ವೇಣೂರು ಇಗರ್ಜಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಗರ್ಜಿ ಆಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಕಾಕಸಸ್
ಇವರ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಇವರಲ್ಲಿ ಭಾವನಾರೂಪದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಈ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದುದು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್. ಇದರವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆಯೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿತ್ತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ಗಂಟಾಲ್‌ಕಟ್ಟೆ ಇಗರ್ಜಿ
೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟಾಲ್‌ಕಟ್ಟೆ ಇಗರ್ಜಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ತಾಕೊಡೆಯ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾದ ರೆ|ಫಾ| ಸ್ಟೇನಿ ಲೋಬೊ ಇವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಂಗ್ಳುರ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಗಿನ ಬಿಷಭ್‌ರಾಗಿರುವ ಬಾಜಿಲ್ ಎಸ್. ಡಿಸೋಜಾರವರು ಪೌಂಡೆಶನ್ ಕಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಮೂರು ವರ್ಷ ಅಂದರೆ ೨ ಮೇ ೧೯೮೩ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟಾಲ್‌ಕಟ್ಟೆ ಇಗರ್ಜಿಯು ಉದ್ಗಾಟನೆಗೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ೫ ವರ್ಷ ನಂತರ ಅಂದರೆ ೧೯೮೮ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಟಾಲ್‌ಕಟ್ಟೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇಗರ್ಜಿ ಆಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಈಜಿಪ್ಟ್
ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನವರು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಡಮಾಸ್ಕಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳನ್ನು ಮ್ಯಾಮ್‍ಲುಕ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಣ್ಣಗಳು ಕೆಂಪು, ಹಳದಿ, ಹಸುರು ಮತ್ತು ತಿಳಿನೀಲಿ.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ತಾಕೊಡೆ ಶಿಲುಬೆಯ ಮಾರ್ಗ
೧೯೨೧ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ತಾಕೊಡೆಯ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾದ ರೆ|ಫಾ| ಕೆಜೆಟನ್ ಡಿಸಿಲ್ವಾರವರು 'ಕರಿಂಜೆ ಪರ್ವತ'ದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಶಿಲುಬೆಯ ಪರ್ವತ ಎಂದು ಹೆಸರು ಇಟ್ಟರು. ೧೯೭೦ ಇಸವಿಯಿಂದ ಈಸ್ಟರ್ ಹಬ್ಬದ ಮೊದಲನೇಯ ಅಧಿತ್ಯವಾರ ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಈ ಶಿಲುಬೆಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಶಿಲುಬೆಯ ಹಾದಿ (ಯೇಸುವಿನ ಕಷ್ಟದ ಮಾರ್ಗದ ವಿವರಣೆ) ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೨ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ೬೦ ಫೀಟಿನ ಕೊಂಕ್ರಿಟಿಕರಣದ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಚೀನ
ಚೀನೀಯರು ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಸು ದಾರಗಳಿಗೆ ಇವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಹತ್ತಿಯ ದಾರವನ್ನು. ಇವರು ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನೇಯ್ದಮೇಲೆ ಕತ್ತರಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೂ, ಗಿಡ, ಮರ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಬ್ಬುಚಿತ್ರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ತೆಳುಬಣ್ಣವನ್ನು. ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ, ಕೇಸರಿ, ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಸರ್ವೇಸಾಧಾರಣ. ಆದರೆ ಕೆಂಪು, ಕಂದು ಮತ್ತು ಹಸುರು ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ವಿರಳವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರಮನೆಯ ಕಂಬಗಳ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನೇಯ್ಗೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದು ಚೀನೀಯರ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷ. ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾದ ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಬಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವರಿದಾಗ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರುವಂತೆ ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದುರಲ್ಲಿ ಇವರ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಬಗೆಯ ನೇಯ್ಗೆ ವಿಧಾನ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯ ಶಾಲೆಗಳು
ತಾಕೊಡೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಜನರು ಓದು ಬರಹ ಬರಲ್ಲಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಯಲ್ಲಿಕ್ಕೆ ೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ತಾಕೊಡೆಯಾ ಸಂತ ಜೋಸೆಫ್ ಆಶ್ರಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು. ಹೊಸಬೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದ ಮಕ್ಕಳು ಕಾಲು ದಾರಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಶಾಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ನೂರು ವರ್ಷದಿಂದ ಈ ಶಾಲೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿತುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಸ್ಪೇನ್
ಸ್ಪೇನ್‍ನಲ್ಲಿಯೂ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯಿತ್ತು. ಇವರು ಸಮೀಪದ ಇಸ್ಲಾಂ ದೇಶದವರ ಗಂಟುಕಟ್ಟಿನ ಮಾದರಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ರೂಪರಚನೆ ಬದಲಾಯಿತು. ಪೂರ್ವಿಕರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಟಿನ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಸಾಧಾರಣ ನೇಯ್ಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯ ಶಾಲೆಗಳು
ತಾಕೊಡೆಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಓದು ಬರಹ ಬರಲ್ಲಿಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಯಲ್ಲಿಕ್ಕೆ ಊರಿನಲ್ಲೇ ದೊರಕಬೇಕೆಂದು ಆಗಿನ ಧರ್ಮಗುರುಗಳಾದ ರೆ|ಫಾ| ಸ್ಟೇನಿ ಬಿ. ಲೋಬೊ ಮತ್ತು ಇಗರ್ಜಿಯ ಜನರು ೯ ಜೂನ್ ೧೯೮೧ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಗದೆ ಇರುವ ಕಾರಣ ಇಗರ್ಜಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೪ ಮೇ ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಉದ್ಗಾಟನೆಗೊಂಡಿತು.
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಫ್ರಾನ್ಸ್
ಫ್ರಾನ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಗಂಟಿನ ನೆರವಿನಿಂದಲೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೀಮಂತರ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದಿಮೆ ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದು ಅರಿತ ಬಳಿಕ ಸ್ಯಾವೊನೀರಿಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ತಯಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಸುಂದರ, ಬಾಳಿಕೆ ಬರುವ, ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 14ನೆಯ ಲೂಯಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೋಬೆಲಿಯನ್ ಎಂಬ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇಂದಿಗೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಭುಸನ್ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ತುಂಬ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು.
ಪವಿತ್ರ ಶಿಲುಬೆಯ ಇಗರ್ಜಿ ತಾಕೊಡೆ
ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು
೯ ನೇ ಮತ್ತು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯ ಜನರು ಅತ್ಮೀಕಾ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಧರ್ಮಗುರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೩೭ ರಿಂದ ೧೮೫೦ ತನಕ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಹೆಸರು ಇಗರ್ಜಿಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ೧೮೫೦ ಇಸವಿಯ ನಂತರ ತಾಕೊಡೆ ಇಗರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುವ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಹೆಸರು ಹೀಗಿವೆ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚರ್ಚುಗಳು
ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ
ಇಲ್ಲಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಅಂತಹ ವಿಶೇಷತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೈಮಗ್ಗದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಲಾತ್ಮಕ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾಸುವುದಕ್ಕೂ ಸುಂದರ ರeóÁಯಿಯಾಗಿಯೂ ಮೇಲಿನ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದು ತುರ್ಕಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನೇ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಮತ್ತು ಐರಿಷ್ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ರಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಂದವಾದ ದಾರಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದು ಗಂಟಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೈಸ್ತರಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೇಯ್ದು ಮದುವೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್
ಪೂರ್ವಯುರೋಪಿನ ನೇಕಾರರು ಕೂಡ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯ ವಿಧಾನವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳನ್ನು ಮಸೂವಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಪೋಲೆಂಡ್, ಉಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಜನಪದ ವಿನ್ಯಾಸದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಸಾಧಾರಣ ನೇಯ್ಗೆಯಿಂದ ಬಣ್ಣಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಾದ ಬಾಲ್ಕನ್ನರು ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೊಮೇನಿಯ ಸರ್ಕಾರದ ಉತ್ತೇಜನದಿಂದ ಜನಪದ ವಿನ್ಯಾಸದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು.
ಯುರೋಪಿನ ಜನಪದ ರತ್ನಗಂಬಳಿ
ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಜನಪದ ವಿನ್ಯಾಸದ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿಯ ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಹಳ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಇವರು ತಯಾರಿಸಿದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾಸುವುದಕ್ಕೂ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ಕವಚವಾಗಿಯೂ ಹಾಸಿಗೆ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಉಡುಪಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ ಹಿತಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ನೇಯ್ಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಚ್ಚಾಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಈ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೀಣದೆಸೆಗೆ ಬಂತು. ಆದರೆ ಸುಂದರವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಜನಪದಶೈಲಿಯ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪುನಃ 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು (ಅಮೆರಿಕನ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು) ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜನಪದಶೈಲಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಕರಕುಶಲ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾಸುವುದಕ್ಕೂ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕುರಿಯ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ನೇಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅರಿವಾದ ಮೇಲೆ, ಇವರಲ್ಲಿ ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಈ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಿಯ ಜೊತೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ನಾರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರುಗಳ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಣಿಗೆ, ನಿಟ್ಟಿಂಗ್, ಕ್ರೋಷ ಕೆಲಸದೊಡನೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಚದುರಾಕಾರದ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಹೊಲಿದು, ಕಸೂತಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರಿಂದ ಸಿದ್ಧಗೊಂಡ ಈ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದುವು. ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಗುಚ್ಚ, ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಲನೆಯವಿನ್ಯಾಸ ಬಲು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿದ್ದುವು. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಗಂಟಿನ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸರಳವಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮಿಲ್‍ವಾಕೀಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಮಗ್ಗಗಳಿಂದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು ತಯಾರಾದ ಬಳಿಕ 1700ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಮಗ್ಗಗಳಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೇಯ್ಗೆ ಕೊನೆಕೊಂಡಿತು.
ಭಾರತ
13ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯ ವಿಚಾರ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೊಗಲರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಳಿಕವೇ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಈ ಸುಂದರ ಕರಕುಶಲ ಕಲೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿತು.
ಸುಂದರ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ, ನಯ ನಾಜೂಕಿನ ರತ್ನಗಂಬಳಿ ಕಲೆ ಮೊಗಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಹುಮಾಯೂನ್ ಪರ್ಷಿಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಜರ ಆಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಗೃಹಾಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಹೊಸ ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಪಡಿಸಲು ಪರ್ಷಿಯದಿಂದ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಬರ್ ದೊರೆ ಇವರನ್ನು ಆಸ್ಥಾನ ಕಲಾವಿದರೆಂದು ಗೌರವಿಸಿದ. ಈತ ಅರಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇವರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ. ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಇವರು ನೆಲೆಸುವಂತೆ ವಸತಿ, ವೇತನಗಳ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1630ರಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲೂ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯವರು ಇದ್ದರು. ಮೊಗಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಅಲಂಕಾರ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಜಯಪುರ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್‍ನ ಹೆಸರಾಂತ ಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೂ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದರಿಂದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ನೇಯ್ಗೆಯನ್ನು ಆಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಇದರಿಂದ ತಯಾರಿಕೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತು.
ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಬಂದವರು, ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲಸಿದ ಮೇಲೆ, ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಬೇಡಿಕೆ ಕುಗ್ಗುತ್ತ ಹೋಯಿತು. 1851ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸುಂದರವಿನ್ಯಾಸದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಪರದೇಶದ ರಾಜರುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರಿಂದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತೆ ಬಂತು. ಹಾಗಾಗಿ 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಈ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆ ಉನ್ನತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಂಬಳಿಯ ಗೃಹಕೈಗಾರಿಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು. ಶ್ರೀನಗರ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಅಮೃತಸರ, ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೇಯ್ಗೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉತ್ತಮಮಟ್ಟದ ಕಚ್ಚಾಪದಾರ್ಥಗಳು, ನವ್ಯರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ, ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ತಯಾರಾಗುವ ಭಾರತದ ರತ್ನಗಂಬಳಿಗೆ ಹೊರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಸಜ್ಜುಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ
ಮುನ್ನುಡಿ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲೆ 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ'. ಮಾರಿ ಉತ್ಸವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕುಣಿತ ಮಾರಿಯ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಜೀವಂತ ಹಿಡಿದು ಹೊತ್ತು ತಂದು ಬಲಿ ಕೊಡುವ ಸಂಕೇತವೆಂಬಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನ ಪರಿಸರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೇ ಕಂಡು ಬರುವುದರಿಂದ ಈ ಮಾತಿಗೆ ಪುಷ್ಠಿ ದೊರಕುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಹುತೇಕ ಪುರುಷರು ಯಾವುದೇ ಭೇದವಿಲ್ಲದೆ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಆಕೃತಿ ತಯಾರಿಕೆ
ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ'ಯ ಆಕೃತಿ. ಇದು ಸುಮಾರು ೨೦ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ದರ್ಬೆಯಿಂದ ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಹಂದರ. ಬಿದಿರಿನ ದರ್ಬೆಯನ್ನು ಕಮಾನಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಸಿ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಆಕಾರ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ ತಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲಗಳನ್ನು ಸಹ ಆರೇಳು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ತೆಳು ಬಿದಿರಿನ ದರ್ಬೆಯಿಂದಲೇ ತಯಾರಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಟ್ಟೆ ಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ತಲೆಯು ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಾದದ್ದೇ. ಕೊಂಬು, ನಾಲಿಗೆ, ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವಂತೆ ಇದರ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬಣ್ಣಗಳು
ಕೊಂಬುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಾಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಗಳಿಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವೇ. ಮುಖದ ಭಾಗಕ್ಕೇ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಬಳಿದಿದ್ದರೆ, ಬಿದಿರಿನ ಹಂದರದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕರಿ ಕಂಬಳಿ ಹೊದಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಆಕೃತಿಗೆ ಕಾಲುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕುಣಿತದ ಬಗೆ
ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಕುಣಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಎರಡು ಬಿದಿರಿನ ಬೊಂಬುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಕಡೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಂದರದೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿಂತುಕೊಂಡು 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆಯ' ಕಿವಿ ಮತ್ತು ನಾಲಿಗೆಗಳನ್ನು ಆಡಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಸಡಿಲಾವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಗ ತಾನೇ ತಂದ ಹಸಿರು ಬಿದಿರೇ ಈ ಆಕೃತಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೃತಿ ತಯಾರಕರೂ ಅನುಭವಸ್ಥರೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಮಾರೀ ಹಬ್ಬದ ದಿನದಂದು ಮಾರಿ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಿಗಳೆಲ್ಲ ಮುಗಿದ ನಂತರ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ರಂಗದ ಕುಣಿತ, ವೀರ ಮಕ್ಕಳ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಆಗುತ್ತಿದಂತೆ ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡಿನ ಕುಣಿತದ ಆರಂಭ. ಬಿದಿರಿನ ಹಂದರ ಹೊತ್ತವರಿಂದ ಡೋಲು ಮತ್ತು ತಮಟೆ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿತ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಆಕೃತಿಯ ಮುಂದೆ ಸೋಲಿಗರ ವೇಷದವರು ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಗು - ಹರ್ಷಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ. ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಕೇತವು ಹೌದು. ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದಮನ ಮಾಡಿದ ಹಿಗ್ಗಿನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಡಿತ ಮತ್ತು 'ಕಾಡೆಮ್ಮೆ ಕುಣಿತ'.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ
thumb|ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯೊ ಮೆಲ್ಲೋನಿ (1798 - 1854) ಇಟಲಿಯ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಜನನ 11 - 4 - 1798.
ಜೀವನ, ಸಾಧನೆಗಳು
ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಬಗೆಗಿನ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೇ ಸಾಕಷ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅಗೋಚರ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಮೇಧಾವಿ. ಇಟಲಿಯ ಪಾರ್ಮ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು 1824 ರಿಂದ 1831ರ ತನಕ ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. 1831ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಫಲ ಕ್ರಾಂತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಈತ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ 1839ರ ತನಕ ನಿರುದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಿಸಿ ಆರಿದ ತರುವಾಯ ತಾಯಿನಾಡಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ 1848ರ ತನಕ ನೇಪಲ್ಸ್ ನಗರದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ನಿಗಮದ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಹವಾ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ.
ವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಈತನ ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು, ಗೋಚರ ಬೆಳಕು ಹಾಗೂ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ನಡುವಣ ಸಾದೃಶ್ಯ ಹಾಗೂ ವೈದೃಶ್ಯ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆಯೇ ಹರ್ಷೆಲ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ ಆವಶ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಗಿತವಾಗಿತ್ತು. 1830ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಷ್ಣವಿದ್ಯುತ್ ಕೋಶಶ್ರೇಣಿ (ಥರ್ಮೋಪೈಲ್) ಸಹಾಯದಿಂದ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಪ್ರಮಾಣದ ಉಷ್ಣವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕರಣದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಇದನ್ನು ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಇದರಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಾಯಿತು (1846). ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು ಪ್ರತಿಫಲನ, ವಕ್ರೀಭವನ, ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮುಂತಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನಂತೆಯೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಮೆಲ್ಲೋನಿ ತನ್ನ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಅನಂತರ ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಚರ ಬೆಳಕುಗಳ ನಡುವಣ ಭೇದ ಕೇವಲ ಅಲೆಯುದ್ದಗಳದ್ದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕಲ್ಲುಪ್ಪು ಅತಿರಕ್ತ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಈತ, ಕಲ್ಲುಪ್ಪಿನಿಂದ ಮಸೂರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ.
ಯಂಗ್, ಫ್ರೆಸ್ನಲ್ ಮುಂತಾದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಕು ಎಂಬುದು ಈಥರ್ ಎಂಬ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ, ತೇಜೋವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದುವ ಅಡ್ಡಅಲೆಗಳೆಂದೂ (ಟ್ರಾನ್ಸ್ವರ್ಸ್ ವೇವ್ಸ್) ಉಷ್ಣದ ಕಿರಣಗಳು ಈ ತರಂಗಗಳ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ವಸ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಉಷ್ಣ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಭಾಗಶಃ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಒಂದೇ ಶಕ್ತಿಯ ಭಿನ್ನ ತರಂಗ ಶ್ರೇಣಿಗಳೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳಿಗೂ ಅಷ್ಟೇ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಮೇಲಿನ ತರ್ಕವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿದವು.
ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯ ಮೊದಲ ದಿವಸಗಳಿಂದಲೂ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಉಷ್ಣ ಕಿರಣಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಈತರ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ ಹೊಂದುವ ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವೆಂದೂ ಆದರೆ ಅದರ ಸ್ಪಂದನ ಬೆಳಕಿನ ಅಲೆಗಳ ರೀತಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಮೆಲ್ಲೋನಿ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಗೂ ಅದರ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಗೂ (ಬೆಳಕಿನ) ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಉಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ದೃಢೀಕರಿಸಿದ. ಉಷ್ಣಕಿರಣಗಳ ಧ್ರುವೀಕರಣ ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿಯ ರೀತಿ ಗೋಚರ ಬೆಳಕಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನ - ಇದು ಆತ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮತ್ತೊಂದು ಫಲಿತಾಂಶ. ಇವಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಸ್ತು ಪ್ರಸರಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ನುಣುಪನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತದೆಂದು ಸಹ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರುಪಾಯಿ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಏಷ್ಯನ್ ತಿಂಗಳು ೨೦೨೧ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ (   / ALA-LC : Rūpiyah ; ಚಿಹ್ನೆ : ₨ ; ಕೋಡ್ : PKR ) 1948 ರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಧಿಕೃತ ಕರೆನ್ಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಅಂದರೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1971 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ ಅಮಾನತುಗೊಂಡ ನಂತರ ಕಾಗದದ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿಯು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಫಿಯೆಟ್ ಹಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ರೆಟ್ಟನ್ ವುಡ್ಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪತನದ ಮೊದಲು ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿರೋ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ಚಿನ್ನಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾವಿರಗಳಲ್ಲಿ ಎಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷ (100,000); ಕೋಟಿ (ಹತ್ತು-ಮಿಲಿಯನ್); ಅರಬ್ (ಶತಕೋಟಿ); ಖರಾಬ್ (ಟ್ರಿಲಿಯನ್ಗಳು).
ಇತಿಹಾಸ
right|thumb|240x240px| ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯ, 1947 ರ ಮೊದಲು ಬಹವಾಲ್ಪುರ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. right|thumb|240x240px| 1947 ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಬಹವಾಲ್‌ಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದ ಚಿನ್ನದಿಂದ ಮಾಡಿದ ರೂಪಾಯಿ ನಾಣ್ಯ. right|thumb|269x269px| 1947 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಟೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮುದ್ರೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕರೆನ್ಸಿಯಾದ "ರೂಪಿಯ" ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ "ರೂಪ್ಯ" ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಕೆತ್ತಿದ ಬೆಳ್ಳಿ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ನಾಣ್ಯ". .1540 ರಿಂದ 1545 CE ವರೆಗೆ ಶೇರ್ ಶಾ ಸೂರಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ರೂಪಾಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
1947 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್ ವಿಸರ್ಜನೆಯ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು "ಪಾಕಿಸ್ತಾನ" ಎಂದು ಸರಳವಾಗಿ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿತು. ಹೊಸ ನಾಣ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ನೋಟುಗಳನ್ನು 1948 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಯಂತೆ ಇದನ್ನು ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಪೈಸೆಗಳ ಅಥವಾ ೧೨ ಪೈಗಳ 16 ಆಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು 1 ಜನವರಿ 1961 ರಂದು ದಶಮಾಂಶೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು 100 ಪೈಸೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪೈಸೆ (ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ಪೈಸೆಯ ಏಕವಚನ ಪೈಸಾ ) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1994 ರಿಂದ ಪೈಸೆ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ನಾಣ್ಯಗಳು
₨.1/- ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು 1979 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1998 ರಲ್ಲಿ ₨.2/- ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ ₨.5/- ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಪೈಸೆಗಳ ಮುದ್ರಣ ಸ್ಥಗಿತ
2 ಪೈಸೆ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು 1976 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು. 1 ಪೈಸೆ ನಾಣ್ಯಗಳು 1979 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು. 5, 10, 25 ಮತ್ತು 50 ಪೈಸೆಗಳೆಲ್ಲವೂ 1996 ರಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದವು. ಪೈಸಾ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ನಾಣ್ಯಗಳು 2013 ರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ₨.1/- ನಾಣ್ಯವೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನಾಣ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಣ್ಯಗಳು
₨.2/- ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳು ಬಾದಶಾಹಿ ಮಸೀದಿಯ ಮೇಲೆ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ₨.1/- ಮತ್ತು ₨.2/- ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು 2007 ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
15 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ₨.5/- ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ತೂಕದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು ತಾಮ್ರ-ನಿಕಲ್-ಸತುವು ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2016 ರಲ್ಲಿ ₨.10/- ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಚಲಾವಣೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
2019 ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀ ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರ 550 ನೇ ಜನ್ಮದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಮತ್ತು ಕರ್ತಾರ್‌ಪುರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹೊಸ ಗುರುದ್ವಾರವನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ₨.50/- ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
ನೋಟುಗಳು
1 ಏಪ್ರಿಲ್ 1948 ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸರ್ಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸೋ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಲ್ಲದೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಳಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಾಸಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯಾ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ನೋಟುಗಳು ಭಾರತೀಯ ನೋಟು ಫಲಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ GOVERNMENT OF PAKISTAN ಮತ್ತು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ "ಹುಕುಮಾತ್-ಎ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್" ಪದಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೀರುಗುರುತು(water mark) ಪ್ರದೇಶ ಇದೆ. ಈ ನೋಟುಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಹಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ.
ಸರ್ಕಾರಿ ಟಂಕಸಾಲೆಯಿಂದ ₨.1/-, ₨.5/-, ₨.10/- ಮತ್ತು ₨.100/- ಮುಖಬೆಲೆಯ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮುದ್ರಣ 1948 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರವು 1980 ರ ದಶಕದವರೆಗೆ 1 ₨  ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತ್ತು. ಆದರೆ 1953 ರಲ್ಲಿ ₨.2/-, ₨.5/-, ₨.10/- ಮತ್ತು ₨.100/- ನೋಟುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದಾಗ ಮತ್ತೊಂದು ನೋಟು-ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೆಲವು ₨.2/- ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಯಿತು. ₨.50/- ನೋಟುಗಳನ್ನು 1957 ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ಜೊತೆಗೆ ₨.2/- ನೋಟುಗಳನ್ನು 1985 ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1986 ರಲ್ಲಿ, ₨.500/- ನೋಟುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ₨.1,000/-. ₨.2/- ಮತ್ತು ₨.5/- ನೋಟುಗಳನ್ನು 1998 ಮತ್ತು 2002 ರಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 2005 ರಲ್ಲಿ ₨.20/- ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ 2006 ರಲ್ಲಿ ₨.5,000/-. 1971 ರವರೆಗೆ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನೋಟುಗಳು ದ್ವಿಭಾಷಾವಾಗಿದ್ದು, ಉರ್ದು ಪಠ್ಯದ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು (ಅಲ್ಲಿ ಕರೆನ್ಸಿಯನ್ನು ರೂಪಾಯಿ ಬದಲಿಗೆ ಟಾಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು), ಏಕೆಂದರೆ ಬಂಗಾಳಿ ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ (ಈಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ) ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
₨.1/- ಮತ್ತು ₨.2/- ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೋಟುಗಳು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅಲಿ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ನೋಟುಗಳ ಹಿಮ್ಮುಖ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಉರ್ದು ಪಠ್ಯವೆಂದರೆ ಪ್ರವಾದಿ ಹದೀಸ್‌ನ ಉರ್ದು ಅನುವಾದ, "ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಹುಡುಕುವುದು ಆರಾಧನೆಯ ಕ್ರಿಯೆ." ಅದು (ಹಸೂಲ್-ಎ-ರಿಜ್ಕ್-ಎ-ಹಲಾಲ್ ಇಬಾದತ್ ಹೈ).
ನೋಟುಗಳು ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ದೊಡ್ಡ ಪಂಗಡಗಳು ಚಿಕ್ಕದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬಹು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಪಂಗಡವು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುವ ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ನೋಟುಗಳು ಭದ್ರತಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಾಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಜಿನ್ನಾ ಅವರ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಣ್ಣ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಅರ್ಧಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ನೋಟಿನಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಥ್ರೆಡ್‌ಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. thumb| ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಒಂದೇ ದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾಳಿ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೊಸ ನೋಟುಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಹೊಸ, ಹೆಚ್ಚು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ನೋಟುಗಳಿಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ.
ಹಜ್ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ನೋಟುಗಳು
1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಕ್ಕೆ ಹೋಗೋ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಹಜ್ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಸರಳ ವಿನಿಮಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಯಾತ್ರಿಕರ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನೋಟುಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತರ ವಿನಿಮಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಅನಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಈ ವಿನಿಮಯ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಈ "ಹಜ್ ನೋಟುಗಳನ್ನು" ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಮೇ 1950 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಹಜ್ ನೋಟುಗಳ ಬಳಕೆ 1978 ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಹಜ್ ನೋಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಉಳಿದ ನೋಟುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟಾಕ್ ನಾಶವಾಯಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನೋಟ್ ಡೀಲರ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅನೇಕ ನೋಟುಗಳು ಸಂಗ್ರಾಹಕರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು.
ವಿನಿಮಯ ದರ
1982 ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಜಿಯಾ-ಉಲ್-ಹಕ್ ಸರ್ಕಾರವು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಫ್ಲೋಟ್‌ಗೆ ಬದಲಾಗುವವರೆಗೆ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, 1982-83 ಮತ್ತು 1987-88 ರ ನಡುವೆ ರೂಪಾಯಿಯು 38.5% ರಷ್ಟು ಅಪಮೌಲ್ಯಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಆಮದು ವೆಚ್ಚವು ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ದೊಡ್ಡ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯು ಡಾಲರ್ ವಿರುದ್ಧ ರೂಪಾಯಿಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ರೂಪಾಯಿಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಡಾಲರ್ ವಿರುದ್ಧ ಕುಸಿಯಿತು. ನಂತರ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ದೇಶದ ರಫ್ತು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಡ್ಡಿದರಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿನಿಮಯ ದರವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿತು.
2008 ಅನ್ನು ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ರೂಪಾಯಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿ ವರ್ಷ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು: ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007 ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ 2008 ರ ನಡುವೆ ಅದು ತನ್ನ ಮೌಲ್ಯದ 23% ನಷ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು US ಡಾಲರ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 79.2 ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದೆ. ಈ ಸವಕಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ 2002 ರ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಉತ್ಕರ್ಷದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಬೃಹತ್ ಚಾಲ್ತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಖಾತೆಗಳ ಕೊರತೆ. NWFP ಮತ್ತು FATA ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವದಿಂದಾಗಿ, ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಯು ಕುಸಿಯಲಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪಾವತಿಯ ಸಮತೋಲನದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡವು; ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು US$ 2 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ದುರಂತವಾಗಿ ಕುಸಿಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2011 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ವಿದೇಶೀ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲುಗಳು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು $17 ಶತಕೋಟಿಯ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು. ಆ US$17 ಶತಕೋಟಿಯಲ್ಲಿ, US$10 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದಿದ್ದು, ಅದರ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
ಆಫ್ರಿಕದ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಚರಿತ್ರೆ
ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಅಥವಾ ಭೌಗೋಳಿಕ ತಡೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಿಸ್ತಾರ ಪ್ರದೇಶ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಹವೆ ಕಾರಣ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಹಿತಕರವಾದ ಹವಾಗುಣ ಕ್ರಮೇಣ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರೂಕ್ಷವಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಹನೀಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ನೈಲ್ ನದಿ ಉತ್ತರದ ಮರಳುಗಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಬದಲಾಯಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹವಾಗುಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಅಲ್ಲಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಮತ್ತು ಆದಿಮಾನವನ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಗಳನ್ನರಿಯಲು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಆದಿಮಾನವನ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮಾನವನ ಉಗಮವನ್ನು ಅವನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಪರಿಶೋಧನೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅವನ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ವಿಕಾಸದ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು.
ಆಯುಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನಕಲೆ
ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಆಯುಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನಕಲೆ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಬೆಳೆದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಯೂರೋಪು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತೆಂಬ ವಾದ ಸರಿಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಆಯುಧಗಳು ಏಕರೀತಿಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದೇ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದುವೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಹವಾಗುಣ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಂಗಾಡು ರೀತಿಯದಾಗುತ್ತ ಬಂದುದರಿಂದ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧ್ಯಾತ್ಮಕ ಶೋಧನೆಗಳು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಆಫ್ರಿಕ ಮುಖ್ಯ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಉಳಿದರೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕಾರಂಭ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅನಂತರ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬದಲಾವಣೆಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕತೆಯ ಜಾಡು ಹಿಡಿಯಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ, ಅದರಲ್ಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದೇಶ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳ ನೆಲೆವೀಡಾಯಿತು. ಆಫ್ರಿಕದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ನಿಧಾನವಾಗಿಯಾದರೂ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಬೆಳೆದುವು.
ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಉಗಮ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಈವರೆಗಿನ ನಂಬಿಕೆಯಂತೆ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಉಗಮವಾಗಿರಲಾರದೆಂದೂ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲತಕ್ಕದೆಂದೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವಾದವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಲು (ಆಸ್ಟ್ರಲೋಪಿಥಿಕಸ್) ಎಂಬ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಆದಿಮಾನವನ ಮತ್ತು ಅವನಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದಿನದಾದ ಪ್ರೋಕಾನ್ಸಲ್ ಆಫ್ರಿಕಾನಸ್ ಬಗೆಯ ಚತುಷ್ಪಾದಿ ಕಿರು ಮಂಗಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಅಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ. ಮುಂದಿನ ಹಂತವಾದ ಅಟ್ಲಾಂತ್ರೋಪಸ್ ಮಾರಿಟಾನಿಕಸ್ ಜಾತಿಯ ಮಾನವ ಏಷ್ಯದ ಜಾವ ಮತ್ತು ಪೀಕಿಂಗ್ ಬಳಿ ದೊರಕಿ ಮಂಗ_ಮಾನವ (ಪಿತಿಕ್ಯಾಂತ್ರೋಪಸ್ ಎರೆಕ್ಟಸ್) ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವ. ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಜನರನ್ನು (ಪ್ರೋಟೊ-ಅಸ್ಟ್ರಲಾಯಿಡ್) ಮತ್ತು ಹೋಮೋ-ಸೇಪಿಯನ್ (ಆಧುನಿಕ ಮಾನವನ ವರ್ಗ) ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ಮಾನವಾವಶೇಷಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಪ್ರೋಟೊ-ಆಸ್ಟ್ರಲಾಯಿಡ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದುದಾದರೂ ರೊಡೀಷಿಯ ಮಾನವನ ಅವಶೇಷಗಳು ಹೋಮೋ-ಸೇಪಿಯನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಇವಲ್ಲದೆ ಕನಮ್, ಕಂಜೆರ, ಫ್ಲಾರಿಸ್‍ಬದ್‍ಗಳೋ ಮಾನವನ ಅವಶೇಷಗಳು ಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೂ ಬಾಸ್ಕಾಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಗ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗಕ್ಕೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೋಟೊ-ಆಸ್ಟ್ರಲಾಯಿಡ್ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಬಾಸ್ಕಾಪ್ ಮತ್ತು ಬುಷ್ಮನಾಯಿಡ್ ಗುಂಪುಗಳ ವಿಕಾಸವಾಯಿತು.
ಉಂಡೆಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳ ಕಾಲ
(ಪೆಬ್ಬಲ್ ಟೂಲ್ಸ್ ಏಜ್). ಆಫ್ರಿಕದ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಪರಿಶೀಲನೆ ಪೂರ್ವಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಪುರಾತನವಾದ ನದಿ-ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಗುಂಡಾದ ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮುಖ ಅಥವಾ ದ್ವಿಮುಖವಾಗಿ ಸೀಳಿ ಚೂಪಾದ ಮೊನೆಯುಳ್ಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕ¥sóÀೂವನ್ (ಕ¥sóÀೂನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು) ಮತ್ತು ಓಲ್ಡೋವನ್ (ಓಲ್ಡು ಕಮರಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಂಡುಬಂದದ್ದು) ಎಂದು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕ¥sóÀೂವನ್ ಆಯುಧಗಳು ಬಹುಶಃ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತವಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳೆಂದು ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಓಲ್ಡೋವನ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮಾನವನಿರ್ಮಿತವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಆಯುಧೋಪಕರಣಗಳು ತಾಂಗನೀಕ ಪ್ರದೇಶದ ಓಲ್ಡುವೆ ಕಮರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ಪುರಾತನ ಭೂಪದರಗಳಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಪುರಾತನವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಶೋದನೆಗೆ ಓಲ್ಡುವೆ ಕಮರಿಯ ಶೋಧನೆ ಬಹಳ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕ್ರಮಾಗತ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಡು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಯುಧಗಳು. ಅನಂತರದ ಕೈಕೊಡಲಿಗಳ ಹಂತ ಹಂತವಾದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಆಧಾರಗಳು ದೊರಕುವುದು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಮಕಾಲೀನ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದು ಮಾನವನ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಖಚಿತ ಆಧಾರಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಉಗಾಂಡ, ಕೆನ್ಯಾ, ಆಲ್ಜೀರಿಯ, ರೊಡೀಷಿಯ, ಅಂಗೋಲ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ವಾಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಕಾಲದ ಆಯುಧಗಳೂ ಅವಶೇಷಗಳೂ ದೊರಕಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ದೊರಕುವ ಈ ಗುಂಡುಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳ ನಿರ್ಮಾಪಕರೇ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮಾನವ ಕೈಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಯೂರೋಪು ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಒಯ್ದಿರಬೇಕು. ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಪ್ರಭಾವ ಯೂರೋಪು ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡಗಳಿಗೆ (ದಕ್ಷಿಣಭಾರತದವರೆಗೂ) ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಮಾನವರು ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲೇ ಹಲವು ಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗ
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಬೆವಿಲಿಯನ್ (ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಬಳಿಯ ಅಬೆವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು) ಮತ್ತು ಅವುಲಿಯನ್ ಹಂತದ ಕೈಕೊಡಲಿ ಮತ್ತಿತರ ಆಯುಧಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಓಲ್ಡುವೆ ಕಮರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಉಪಯೋಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯುಧಗಳ ಆಕೃತಿ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿವೆ. ಯೂರೋಪಿನ ಲೆವಾಲ್ಡಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕಲ್ಲುಚೆಕ್ಕೆಗಳ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರಗಳು ಓಲ್ಡುವೆ ಕಮರಿ, ವಾಲ್‍ನದೀ ಕಣಿವೆ, ರೊಡೀಷಿಯ, ಕಾಂಗೊ, ಕೆನ್ಯ, ಉಗಾಂಡ, ಮೊರಾಕೊ ಟ್ಯುನೀಷಿಯ ಮತ್ತು ನೈಲ್‍ನದಿ ಕಣಿವೆ-ಮುಂತಾದುವು. ಕಲ್ಲಿನ ಆಯುಧಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ಮರದ ಆಯುಧಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಮಧ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವುದರಿಂದ ಆಗಿನ ಮತ್ತು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ವಸತಿಗಳ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 52,000) ವಿಷಯವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಶಿಲಾಯುಗ
ಹಳೆಯ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಯುಧ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ, ಪರಿಷ್ಕøತವಾಗಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯುಧಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಮಧ್ಯಶಿಲಾಯುಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಫೌರೇಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಗೋವನ್, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಲ್‍ಬೇ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಯನ್, ಇಷಂಗಿಯನ್, ಲುಪೆಂಬಾನ್ ಮತ್ತು ಪಿಟೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಟೇರಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದುವು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕೈಕೊಡಲಿ, ಬಾಚಿಗಳ (ಕ್ಲೀವರ್ಸ್) ಜೊತೆಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ತೆಳುವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಚೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹೆರೆಯುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಈಟಿ, ಭರ್ಜಿಗಳ ಚೂಪು ಮೊನೆಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಯುಧಗಳೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ಕೈಕೊಡಲಿಗಳು ಸಣ್ಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೌಶಲದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಾನವ ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣದಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ಈತನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಕಲಿತುಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಬದಲು ಸಂಯುಕ್ತಾಯುಧಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಆಫ್ರಿಕದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 40,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವು) ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಅಂತ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗ
ಮೇಲಿನ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗದ ಆಯುಧಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ರೀತಿ ಮುಂದುವರಿದರೂ ಅಂತ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶಿಲಾಯುಧಗಳು (ಮೈಕ್ರೋಲಿಕ್ಸ್) ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದುವು. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾಯುಧಗಳು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವು. ಆದರೆ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹಳೆಯವಾಗಿದ್ದು ಕ್ರಿ.ಶ. 15-16 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದುವು. ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಯುಗದ ಅಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಗೆ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 10,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆತನವನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಆಯುಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೆರೆಯುವ ಆಯುಧಗಳು, ಮೊನಚಾದ ಆಯುಧಗಳು, ಮುಕ್ಕೋಣಗಳು, ಸುಧಾರಿತವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಮಾನವ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು ಬಾಣಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಆ ಹೊಸ ವಿಧಾನದಿಂದ ಅವನ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲವುಂಟಾಗಿ ಅವನ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಉತ್ತಮಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ, ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಿಸಿರುವ, ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ ಈ ಸುಧಾರಿತ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಉಳಿದು ಅವನ್ನು ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿಯುತ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅಂತ್ಯ ಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿತ್‍ಫೀಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಟನ್, ಪಶ್ಚಿಮ, ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಷಿಟೋಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ನಚಿಕುಫಾನ್, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಯನ್ ಮತ್ತು ಓರಾನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 5,000ದಲ್ಲೇ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ
ಸುಮಾರು ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಈಜಿಪ್ಟಿಗೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಕ್ರಮೇಣ ಹರಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಈ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಮಾಹಿತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಆಫ್ರಿಕದ ಒಳಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಹಿಂದುಳಿದ ಜನ ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನಯ ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೊಡಲಿಗಳೂ ಕೈಬಾಚಿಗಳೂ ಸುತ್ತಿಗೆಗಳೂ ಅಗೆಯುವ ಕೋಲಿಗೆ ಭಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಂಧ್ರ ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾನಂತರ ಒರಟಾದ ಮಡಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ಸುಧಾರಿತ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಎಲಿಮೆಂಟಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಚೂಪಗಲುಳ್ಳ ಆಯುಧಗಳೂ ಉತ್ತಮ ಮಡಿಕೆಗಳೂ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ರೀತಿಯ ಕಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಗುಂಬನ್ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಹಾಗೂ eóÉೂೀರೋ ನದೀಗುಹೆಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳು ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದುವು. eóÉೂೀರೋನದೀ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಇಂಗಾಲ-14ರ ವಿಧಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 960ರದ್ದೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನ ಕಾಕಸಾಡ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವರೆಂದೂ ಅವರಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರಾಯಿಡ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಇರಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮಣಿಗಳೂ ಕೊರೆದ ಮರದ ಪಾತ್ರೆಗಳೂ ಅರೆಯುವ ಕಲ್ಲುಗಳೂ ಮೂಳೆಯ ಪದಕಗಳೂ ಸೂಜಿಗಳೂ ಹೆಣಿಗೆಬುಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಕುಶಲಕಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ಸೈರನೈಕ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4000ದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಫಯೂಂ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾಯುಧಗಳೂ ಹೊಳೆಯುವ ಅಲಂಕಾರಶೂನ್ಯ ಮಡಿಕೆಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಆಡುಕುರಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಸಾಕತೊಡಗಿದ್ದರು. ಈ ನೂತನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ಣಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಹಳ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಹೆ ಮತ್ತು ಗುಹಾಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರ ಗುಂಪು ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ ಸೂಚ್ಯರೂಪೀಕರಣವೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲೂ ನೈಲ್ ನದೀದಂಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಪೂರ್ವದ ಉಗಾಂಡ, ಟಾಂಗನೀಕ, ರೊಡೀಷಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಏಕವರ್ಣ, ದ್ವಿವರ್ಣ ಮತ್ತು ಬಹುವರ್ಣ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಉನ್ನತಿಯ ಶಿಖಿರವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಯುಧಗಳ ಕಾಲ
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ್ದು ಬಹು ತೊಡಕಿನ ಸಮಸ್ಯೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಒಂದನೆಯ ಸಹಸ್ರಾಬ್ಧ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಯೋಗ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬಂದಿರಬಹುದಾದರೂ ಆಫ್ರಿಕ ಜನ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವವರೆಗೂ ಶಿಲಾಯುಗ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗೀನ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಸೈರನೈಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತೇಜಿನವರು ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತಂದರು. ಆ ಕಾಲದಲೇ ಗ್ರೀಕರು ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ನ್ಯೂಬಿಯ ಇಥಿಯೋಪಿಯಗಳಿಗೆ ಹಬ್ಬಿರಬಹುದು. ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ತಡವಾಗಿ ಅಂದರೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 16-17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಿಂದಲೇ ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ಮುಂದುವರಿದ ಪಂಗಡಗಳವರು ಆಡು, ಕುರಿ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಖನಿಜಗಳ ಅಗೆತ, ವ್ಯಾಪಾರ, ವನಜನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಜೇನು, ದಂತ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು ಕೀಳ್ಮಟ್ಟದ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರಾದಿಯಾದ ಯೂರೋಪ್ ಜನಾಂಗಗಳು ಬರುವವರೆಗೂ ಅರಬ್ಬೀಯರ ಕೈವಶವಾಗಿದ್ದ ಈ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮ ಅನಂತರ ಯೂರೋಪಿಯನರ ವಶವಾಗಿ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆಫ್ರಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕದ ಕಲೆ
ಪಾಣಾರಾಟ
ಪಾಣಾರಾಟ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಭೂತಾರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ. ಹಾಡು, ಕುಣಿತ, ವೇಷಭೂಷಣ, ಪ್ರಾಣಿಬಲಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಇದು ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತಾರಾಧನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮದ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕೋಲ ಡಕ್ಕೆಬಲಿಗಳ ರೂಪದ ಆರಾಧನೆ ಜರುಗುವುದಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಣಾರ ನಡೆಸುವ ಕೋಲ ಗುಡ ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿಗಳ ಮತಾಚಾರ ಸಂಕಿರ್ಣವನ್ನು ಪಾಣಾರಾಟವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಣಾರಾಟ ಏಳು ದಿನ ನಡೆಯುವುದುಂಟು. ಇಲ್ಲಿನ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಪಾಣಾರ ಜನಾಂಗದವರು ಆಚರಣೆ ನಡೆಸಬೇಕೋ ಎಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ನಡೆಸಬೇಕೋ ಖಚಿತವಾದ ನಿಲುಮೆ ಇಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ರೂಢಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.
ಆಚರಣೆ
ಗ್ರಾಮದ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಜಾತ್ರೆಯ ರೂಪದ ಪಾಣಾರಾಟ ಮೂರರಿಂದ ಎಂಟು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ದೈವಗಳಿಗೆ - ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಆಚರಣೆ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಾಣಾರಾಟ ನಡೆಯುವುದು ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಗರಡಿಗಳನ್ನುಳಿದು ತುಳುನಾಡಿನ ಭೂತಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭೂತಗಳ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೈವದ ಮಂಚ, ಖಡ್ಗ, ಮುಖವಾಡಗಳೇ ದೈವದ ಊರುಗಳಿಂದ ಜನ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಣಾರಾಟದ ದಿನ ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಗುಡಿಯ ಎದುರಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಚೊಕ್ಕಗೊಳಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕ ದೈವದ ಊರುಗಳನ್ನು ಸೇವಂತಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಾರದ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ ಕಲಶವಿರಿಸಿ ಪೂಜೆಗೆ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಯಾ ದೈವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಾತ್ರಿ ಇರುವುದುಂಟು ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬೇರೆಡೆಯಿಂದ ಪಾತ್ರಿಯನ್ನು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಗೆಜ್ಜೆ, ಚಲ್ಲಣ, ತೊಟ್ಟ ಪಾತ್ರಿಗೆ ಸಿಂಗಾರದ ಹೂಕೊಟ್ಟು ತೀರ್ಥಜಲವನ್ನು ಕೈಗೆ ಎರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಿ ದೈವ ಮೈದುಂಬಿ ಥರಥರ ನಡುಗುತ್ತಾನೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ಈ ಕ್ರೀಯೆ ನಡೆವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಬಾಗಿಲ ಬಳಿ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಪಾಣಾರ ಜನಾಂಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಂತು ತೆಂಬರೆ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ರೂಪದ ತುಳು ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆ ಮಹಿಳೆಯರು ದೈವದ ಅರ್ಚಕರು ಹಾಗೂ ಮಡಿವಾಳರಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೈವದ ಮನೆಯೆದುರು ಯಕ್ಷಗಾನದ ರಂಗಸ್ಥಳದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಚೌಕದ ಒಂದಿಷ್ಟು ಜಾಗ ಬಿಟ್ಟು ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಗುಡಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸಹಚರರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮಹಿಳಾ ವರ್ಗ ಆಸೀನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಯಾ ದೈವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದ ಪಟ್ಟ ಹತ್ತಾರು ದೈವಗಳಿಗೆ ಕೋಲ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಉಪಚಾರ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ದೈವಸ್ಥಾನ ಒಳಗಿನಿಂದ ಪಾತ್ರಿ ಅಬ್ಬರದ ವಾದ್ಯದ ನುಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಥರಥರ ನಡುಗುತ್ತಾ ಹೊರ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ, ಚೌಕಿಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಂದು ಪಾತ್ರಿಯ ಎದುರು ಗುಡಿಯೊಳಗೆ ದೈವಕ್ಕೆ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೋಲವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಆಯಾ ಗುಡಿಯೋಳಗೆ ಆವಾಸವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಾರು ದೈವಕ್ಕೆ ಕೈಮುಗಿದು ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಮೊದಲು ಕೋಲವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಆಯಾ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಸವಾಗಿರುವ ಹತ್ತಾರು ದೈವಗಳಿಗೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಕೋಲ ಆಚರಣೆ ಜರಗುತ್ತದೆ. ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮನು ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಪಾತ್ರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿರುವವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮುಂದೆ ಉಪಚಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ದೈವ ಯಾವುದೆಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕರೆದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೈಮುಗಿದು ನಿಂತ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮನಲ್ಲಿ ಆವೇಶ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ವರೂಪದ ವೇಷಭೂಷಣವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಿತ್ಯ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಪಾಣನಲ್ಲಿ ಪಂಜುರ್ಲಿ, ಬೊಬ್ಬರ್ಯ, ಕಲ್ಕುಡ ಮುಂತಾದ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳು ಮೈದುಂಬಿದಾಗ ಆತ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಯಜಮಾನನು ನಮ್ಗೆ ತುಳು ಬತ್ತಿಲ್ಲೇ ಇದ್ ಬಡ್ಗ್ ದೇಶ ಕನ್ನಡದಂಗೇ ನೀನ್ ನಮ್ಗೆ ನುಡಿ ಕೊಡ್ಕ್ ಎಂದು ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಭಾಷ ಮಾಧ್ಯಮ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮ ಕುಣಿದು ಮುಂದೆ ಪೂಜಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ಪಾತ್ರಿಯ ಜೊತೆ ತನ್ನ ಹುಟ್ಟು ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ತನಗೆ ನೀಡಲಾದ ಉಪಚಾರದಿಂದಾದ ಸಂತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ದೈವಾವೇಶವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಂಡಲ ಬರೆದು ಡಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಇಲ್ಲದ ಕಡೆ ಈ ಕೋಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಅರ್ಧನಾರಿ ವೇಷ ತೊಟ್ಟು ಪಾಣ ಢಕ್ಕೆಯ ನುಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಆಯಾ ದೈವದ ಹುಟ್ಟು ಹೊಗಳಿಕೆ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಕುರಿತ ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ದೈವದೊಳಗೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮೈದುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ದೈವವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಪುನಃ ವಾಲಗದ ಅಬ್ಬರದ ನಡುವೆ ಇನ್ನೊಂದು ದೈವವನ್ನು ಮೈದುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೊರಬಂದಾಗ ಪಾಣ ದೈವ ಮಾಧ್ಯಮ ನಡೆಸುವ ಕೋಲಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ದೈವಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿ ಉಪಚಾರ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ ಹಳೆಯಮ್ಮನಂತಹ ಹೆಣ್ಣು ದೈವಗಳ ಕೋಲವಾದ ಬಳಿಕ ಆ ದೈವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಪಾತ್ರಿಗೆ ನೂರಾರು ಹೆಂಗಸರು ಸೇವಂತಿಗೆ ಹೂವಿನ ಹಾರ ಹಾಕಿ ತಾವು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಾದ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ
ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಚರಣೆ. ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ ಎಂದರೆ ನಾಗಮಂಡಲದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ ಎಂದು ಅನೇಕರು ತಿಳಿದಿರುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ದೈವದ ಗುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಯ್ಗುಳಿ, ಚಿಕ್ಕು, ಹಳಿಯಮ್ಮ ಮುಂತಾದ ದೈವಗಳಿಗೆ ಢಕ್ಕೆ ನುಡಿಸಿ ಹೊಗಳಿಕೆ ಹಾಡಿ ಕುಣಿದು ಪಾಣರು ನಡೆಸುವ ಉಪಚಾರವೇ ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿ. ಸ್ವಾಮಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೈವ. ಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿಗಳಿರುವಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಹುತ್ತ ಬೆಳೆದಿರುತ್ತದೆ. ದೈವಾವೇಶಗೊಂಡ ದರ್ಶನ ಪಾತ್ರಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಯಜಮಾನನ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ತಾನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ದೈವಕ್ಕೆ ಮಂಡ್ಲಬೋಗ ನೀಡಲು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾರದ ಎಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ದನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಿ ಯಾವ ದೈವದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯೋ ಆ ದೈವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪಾಣ ಹಾಡತೊಡಗುತ್ತಾನೆ.
ಕೊಡ್ನೀರು
ಢಕ್ಕೆ ಬಲಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಡ್ನೀರು ಅನ್ನೋ ಒಂದು ನಿಧಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ದೈವದ ಹತ್ತಿರ ಇರಿಸಿದ ಕಲಶಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ಸಾಗಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ದೈವ ಅಥವಾ ಯಜಮಾನನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಹೋಗುವಾಗ ಪಾಣಾರ ಒಳಗೆ ಢಕ್ಕೆ ತೆಂಬರೆ ನುಡಿಸುತ್ತಾ ದೈವಗಳ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟು ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಈ ನೀರಿನಿಂದ ಮೀಯಿಸಿ ತಾವು ಶುದ್ಧವೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ಆರಾಧನಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಡುವೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುವುದುಂಟು. ಪಾಣಾರಾಟದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಮ್ಮು, ಜ್ವರ, ಬೆನ್ನು ನೋವು ಮುಂತಾದ ಕಾಯಿಲೆ ತಗಣೆ, ಇಲಿ, ಮಂಗ, ಹಂದಿಕೋಲ, ತಗಣೆಕೋಲ ಮುಂತಾದ ಹರಕೆಯ ರೂಪದ ಆಚರಣೆಗಳು ಜರಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ: ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ
ಭಾರತದ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಧ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ  ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ತಂಡವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು  ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು  ವಿಶ್ವ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಬಿಸಿಸಿ) ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ -20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಭಾರತ 2012 ರಲ್ಲಿ ಟಿ -20 ವಿಶ್ವಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು. 2018 ರಲ್ಲಿ ಏಕದಿನ ಅಂಧರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದೆ. ..
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ಗಿರಿಜಾಕಲ್ಯಾಣ
thumb|ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ
ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಶಿವಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವಾರ (ಜ. 14) ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದಂತೆ ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.ಶಿವಶಕ್ತಿಯರ ಆರಾಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಶಿವಗಂಗೆ,ವೀರಶೈವ, ವೀರವೈಷ್ಣವ, ಜೈನ, ಬೌದ್ಧರ, ಶಕ್ತಿವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ, ಅದ್ವೈತ ಶಕ್ತಿ, ವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಸಮನ್ವಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದು. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 4.547 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಪರ್ವದಿನ ಕುಂಭಿ ಮೇಲಿನ ತೀರ್ಥಕಂಬದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಗಂಗೋತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಗಂಗೆಯಿಂದಲೇ ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶಿವಗಂಗೆಯ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಧಾರಾ ಮಹೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯಾದರೆ, ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಪಾಣಿಬಟ್ಟಲಿನ ಮೇಲಿನ ಲಿಂಗವೇ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ. ಇದು ಉದ್ಭವ ಲಿಂಗವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ತುಪ್ಪದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರೆ ಬೆಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಚಾರಣಪ್ರಿಯರು ತುಪ್ಪ ತಂದು ಗಾಂಗಾಧರೇಶ್ವರನಿಗೆ ಆ ತುಪ್ಪದಿಂದಲೇ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿ ಬೆಣ್ಣೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವಲಿಂಗದ ಎದುರು ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಖಜಾನೆಯ ಗುಹೆಯಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿ–ಪಕ್ಷಿ, ಹೂಲತೆಗಳ ಸುಂದರವಾದ ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗಾರೇಕಚ್ಚಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ಏಕಶಿಲಾ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಹಜಾರ, ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪ, ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆಯರ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ನವಗ್ರಹ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದೇ ಒಂದು ಭಾಗ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತೀರ್ಥ
ಒಳಕಲ್ಲು ತೀರ್ಥ: ಏಕಶಿಲಾ ಗುಹಾಂತರ ಮಲೆಯ ವೀರಭದ್ರ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಬದಿಯ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಳಕಲ್ಲು ತೀರ್ಥವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಒಳಕಲ್ಲು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ತೀರ್ಥ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಪುಣ್ಯಶಾಲಿಗಳಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಆದರೆ, ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ಅಲೆಗಳು ಮೇಲೆ ಬಂದಾಗ ಕೈಹಾಕಿದವರಿಗೆ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತದೆಂಬುದು ವಾಸ್ತವ.
ನೂರೆಂಟು ಶಿವಲಿಂಗ: ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ತೀರ್ಥ. ಅದರ ಸುತ್ತ ನೂರೆಂಟು ಶಿವಲಿಂಗಗಳು. ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಕಮಲ ತೀರ್ಥ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಶೃಂಗೇರಿ ಶಾರದಾ ಪೀಠ ಮತ್ತು ವಹ್ನಿ ಕುಲದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮೀ ಪೀಠವಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ರಾಚೋಟಿ ವೀರಭದ್ರಾಲಯದ ಎತ್ತರದ ಗಂಟೆ ಕಂಬ, ಹರಕೆ ಗಣಪ, ಪಾತಾಳಗಂಗೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ. ಇದೇ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದೇವತೆ ಹೊನ್ನಾದೇವಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಹೊನ್ನಮ್ಮಗವಿ ಮಠ, ಅದೋಗುಹಾ ಮಠ, ಪಾತಾಳಗಂಗೆ, ಶಂಕರ ತೀರ್ಥಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು 68,000 ತೀರ್ಥಗಳು ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಅಷ್ಟಾಷಷ್ಠಿಸಹಸ್ರ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಿರಿಜಾ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಹೋತ್ಸವದ ಕುರುಹಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ದಿನ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರನ ಕಲ್ಯಾಣೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಮದಭಾವಿ
ಮದಭಾವಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ, ಶ್ರೀ ಅಮೋಘಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.indo Japan friend acidemi school madhabhavi
ವರ್ಗ:ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಆಡಮ್ ಜೊಯೆಲ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್
ಆಡಮ್ ಜೊಯೆಲ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅಮೆರಿಕದ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಕಾರಿ. ಅವರು ಅಪ್ಸ್ಟೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ (ಸಿಇಒ).
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ರವರು ಓವೆಗೊ ,ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಬೆಳೆದರು. ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ಯಾರ್ಡ್‌ ನಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನ ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಇಬ್ಬರು ಆರಂಭಿಕ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೇಡಿಪಾತ್ರೆಗಳ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ನಂತರ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದ ಜೇಡಿಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ೧೯೮೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೬೦ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ,ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಓವೆಗೊ ಫ್ರೀ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಬ್ರೂಕ್ವಿಲ್ಲೆಯ ಲಾಂಗ್ ಐಲೆಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ ಪೋಸ್ಟ್ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಹ್ಯಾಟನ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ, ಹಿರ್ಷ್ಲ್ ಮತ್ತು ಆಡ್ಲರ್ ಫೋಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್ ವಿಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫೋಕ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನದ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
೧೯೯೭ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಓವೆಗೊ, ನ್ಯೂರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟಿಯೊಗಾ ಕೌಂಟಿಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅಪ್ಸ್ಟೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಓಟಿಸ್ವಿಲ್ಲೆ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಿಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂಟು ತಿಂಗಳ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ,ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅಪ್ಸ್ಟೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಬೆನ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸನ್, ಇಂಕ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕಂಪೆನಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡನು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ $ ೨೨೫೦೦೦ ಗೆ ಪೀಟರ್ ಮ್ಯಾಟ್ಲೊರಿಂದ ನ್ಯೂರ್ಯಾಕ್‌ ಯ ಸೊಲ್ವೇಯಲ್ಲಿ ೧೧-ಎಕರೆ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ಯಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಸ್ಟೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಟಿಯೊಗಾ ಕೌಂಟಿಯ ವ್ಯವಹಾರದ ವರ್ಷದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
೨೦೧೬ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಅವರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅಪ್ಸ್ಟೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮರುಬಳಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ವೈಟ್ಟ್ಸ್ಮ್ಯಾನ್ ಪ್ಲಾಟ್ಟ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ ಲೀಡರ್ಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಎ.ಎಮ್.ಎಂ ಸ್ಕ್ರ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕಿಮ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಅವರು ಸ್ಕೇನಾಟೆಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಕ್ರೆಬ್ಸ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು. ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ೨೦೧೪ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮರು-ತೆರೆಯಿತು.
ಲೋಕೋಪಕಾರ
ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಲೋಕೋಪಕಾರದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ  ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ದ ಕ್ಲಬ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ೧೬ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನ ಲಾಭದ $ ೩೬೦೦೦ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ದಾನ ಮಾಡಿದರು.
೧೯೯೮ ರಿಂದ, ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತನ್ನ ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಜೇಡಿಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಬಾನಿಯ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂಗೆ ದಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
೨೦೧೯ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಸೈಟ್ರಕ್ಯೂಜ್ ಕಿತ್ತಳೆ ಡ್ಯೂಕ್ ಬ್ಲೂ ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪುರುಷರ ಕಾಲೇಜು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸೋಶಿಯಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ,೧೪ ರಂದು ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ $ ೧೭೫೦೦೦ ಗೆ ಒವೆಗೋ, ಬಿಂಗ್ಹ್ಯಾಟನ್, ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಎಂಡಿಕಾಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾಲಕಿಯರ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಕ್ಲಬ್ಬ್‌ಗಳಿಗೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಕಿಮ್ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ೨೦೦೦ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ, ಅಪ್ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಷ್ರೆಡ್ಡಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ವೀಟ್ಸ್‌ಮ್ಯಾನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಡೀಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ತೊರೆದಳು. ಜೂನ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಕೇನಾಟೆಲೆಸ್, ನ್ಯೂರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.
ಸಿದ್ದಾಪುರ ಕೆ
ಸಿದ್ದಾಪುರ ಕೆ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.