cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚಿಂತಾಮಣಿ
ರಾಜಕೀಯ
K M Krishna Reddy is the first person to become minister government karnataka from this constiuncy
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿಗೆ ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಪಿಂಗಾಣಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು. ಕನ್ನಂಪಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯಿಂದ ನಗರಕ್ಕೆ ನೀರು ಸರಬರಾಜಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿಂತಾಮಣಿ ಚಿನ್ನ-ಬೆಳ್ಳಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ’ಬೂರಗಮಾಕಲಹಳ್ಳಿ’ ಯಲ್ಲಿ ’ದೊರಶೆಟ್ಟಿ ಎಕ್ಕೇರಿ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ನಗರದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಅಂಜನಾದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ’ವರದಾಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ಗುಡಿ' ಯಿದೆ. ನಗರದೊಳಗೆ, ರಾಘವೇಂದ್ರ, ಹರಿಹರೇಶ್ವರ, ನಗರೇಶ್ವರ, ನಾಗನಾಥೇಶ್ವರ, ಸಹನೇಶ್ವರ, ಕನ್ನಿಕಾಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಗಣಪತಿ, ಕಾಳಿಕಾಂಬ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ’ಆಝಾದ್ ಚೌಕ' ದ ಹರಿಹರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ವಿಶಾಲ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಝಾದ್ ಚೌಕದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ-ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
’ಆಲಂಬಗಿರಿ’
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ ೮ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಲಂಬಗಿರಿ ವೆಂಕಟಾರಮಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ನವರಂಗ, ಆಯತಾಕಾರದ ಮುಖಮಂಟಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚೌಕಾಕಾರದ ವಿಜಯನಗರ ಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ. ಚೈತ್ರ ಹುಣಿಮೆಯಂದು, ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ. ಮರಾಠ ನಾಯಕರು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕೈವಾರ
ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಕಚಕ್ರಪುರವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕೈವಾರ, ಅರಗಿನ ಮನೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾಂಡವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಇಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ 'ಚಿದಂಬಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟ' ದ ಮೇಲೆ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಬಕಾಸುರನನ್ನು ಭೀಮಸೇನನು ಕೊಂದು, ಅವನ ಶವವನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ಗುಹೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಈ ಮೇಲೆ ಒಸರುವ ಮಣ್ಣಿನ ರಾಡಿಯನ್ನು ಬಕಾಸುರನ ಕೀವು-ರಕ್ತವೆಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೈವಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮರ ನಾರಾಯಣ, ಧರ್ಮರಾಯ, ಭೀಮೇಶ್ವರ, ಅರ್ಜುನೇಶ್ವರ, ನಕುಲೇಶ್ವರ, ಸಹದೇವೇಶ್ವರ ದೆವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೈವಾರದ ನಾರಾಯಣೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಈಗಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೈವಾರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವೆ. ’ಕಾಲಜ್ಞಾನ ಬರೆದ,ಯೋಗಿನಾರೇಯಣ, ತೆಲುಗು ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಸಂತರು ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು.
’ಮಹಾ ಕೈಲಾಸಗಿರಿ’
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ ೬ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗುಹಾಂತರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದು. ’ಅಂಬಾಜಿದುರ್ಗ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ’ ಯ ಒಂದು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕೊರೆದು, ಒಂದು ಇಟ್ಟ್ಟ್ಫಿಗೆಯನ್ನೂ ಬಳಸದೇ ಕೈಲಾಸಗಿರಿ ಗುಹಾಲಯ ದೇವಸ್ಥಾನ’ ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ’ಚತುರ್ಮುಖ ಶಿವ’, ’ಪಾರ್ವತಿ’ ಮತ್ತು ’ಗಣೇಶ’ ನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ’ಜಟಾಧಾರಿ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ’ ಕೆತ್ತುವ ಕಾರ್ಯ, ಮಾಜಿ ಸಚಿವ, ’ಚೌಡರೆಡ್ಡಿ ಕುಟುಂಬ’ ದವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯೊಡನೆ, ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಹಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಜನರಿಗೆ ಕೈಲಾಸಗಿರಿ ಒಂದು ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದ ತಾಣ.
ಮುರುಗಮಲ್ಲಾ
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ ೧೧ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ ’ಮರುಗಮಲ್ಲಾ’. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ದರ್ಗಾ ’ಫಲಿಶಾವಾಲಿಯ ಮುರುಗಮಲ್ಲಾ ದರ್ಗಾ’ ಇಲ್ಲಿದೆ. ’ವಾರ್ಷಿಕ ಉರುಸ್’ ಸಾವಿರಾರು ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳಿಗೆ ಅವರ ಮನೋಕಾಮನೆಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ, ರೋಗ-ರುಜಿನಗಳನ್ನೂ ’ಪೀರ್ ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲ’ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹಿಂದೂ-ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಭಾವೈಕ್ಯತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿನ ’ದರ್ಗಾ’. ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ, ೬೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನ ಕೋಟೆ ಬೆಟ್ಟದಮೇಲಿದೆ. ಕೋಟೆ ಗಾಳಿ-ಮಳೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ ಶಿಥಿಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಿವಲಿಂಗವಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿದೆ.
’ಯಗವ ಕೋಟೆ’
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ, ’ಬಟ್ಲಹಳ್ಳಿ’ ಗೆ ಹೋಗುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ೧೫ ಕಿ. ಮೀ ದೂರ ಸಾಗಿದರೆ, ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ’ವೀರನಾರಾಯಣ ಮಂದಿರ’ ವಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ, ’ವಿಷ್ಣುಪಾದಗಳಿವೆ’. ಇದರ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲೇ ಮುತ್ತಿನ ಕೊಳ ವೆಂಬ, ವಿಶಾಲ ಕೊಳವೂಂದು ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ’ವೀರ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ಬ್ರಹ್ಮ ರಥೋತ್ಸವ’ ಇಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ.
’ಗರುಡಮಾರಲಹಳ್ಳಿ’
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ ೧೮ ಕಿ. ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ’ಭೈರವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ’ ವು, 'ಸೀತೆಬೆಟ್ಟ' ದಂತೆಯೇ ’ವೊರಸು ಒಕ್ಕಲಿಗರು,’ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಳ ಪ್ರಾಕಾರವಿದ್ದು, ಹಲವು ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ’ಏರು ಬಯ್ಯಮ್ಮ’ ಎಂಬ ಕನ್ಯಾ ಪೂಜಾ-ಗುಡಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಇದು ’ಶಕ್ತಿದೇವತೆ’ ಯೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದರಂತೆಯೇ ’ಇರಗರು ಎಂಬ ಬಾಲಕರ ಗುಡಿ,’ ಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮಾನವಾತೀತ ಶಕ್ತಿಗಳ ಆರಾಧನೆಯ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ.
'ಕೆಂಪೆಗೌಡ ಕೋಟೆ’
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಿಂದ ನೈರುತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೋದರೆ, ೧೨ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ, ’ಕೆಂಪೇಗೌಡ,’ ನಿರ್ಮಿಸಿದ, ಕೈವಾರ ಕೋಟೆಯಿದೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ ೪,೨೨೭ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ’ಮಹಾಭಾರತ’ ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಸಹೋದರ ’ಭೀಮಸೇನ’ ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಡಲಾಗಿತ್ತೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ’ತಪಸ್ ಗಿರಿ’ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬೆಟ್ಟದಮೇಲೆ ಪುಷ್ಕರಣಿ, ದೇವಾಲಯ, ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಶಿಥಿಲ-ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
ಗ್ರಾಮಗಳು
ಚಿಂತಾಮಣಿ ತಾಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳ ಪಟ್ಟಿ:
ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೋಕುಗಳು
ಪೀಲೂ
ಪಿಲೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಗ. ಇದು ಕಾಫಿ ಥಾಟ್ ಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ರಾತ್ರಿಯ ಎರಡನೆ ಪ್ರಹರದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಖಯಾಲ್ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
Pilu
ಅಪ್ಪೆ ಹುಳಿ
ಅಪ್ಪೆ ಹುಳಿ ಅಥವಾ ನೀರ್ಗೊಜ್ಜು (ನೀರು ಗೊಜ್ಜು) ಅಥವಾ ಸಾಂಬ್ರಾಣಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವ್ಯಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಸಾರಿನಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾಗಿದ್ದು ಕುಡಿಯಲು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅಪ್ಪೆಕಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಾವಿನಕಾಯಿಯಿಂದ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಅಪ್ಪೆಹುಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಅಪ್ಪೆಕಾಯಿ ಅಲ್ಲದೆ, ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಬಿಂಬಳಕಾಯಿ, ಕಂಚಿಕಾಯಿಯಿಂದ ಕೂಡ ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಅಥವಾ ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವರ್ಗ:ಹವ್ಯಕರ ಅಡುಗೆಗಳು
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ಇತಿಹಾಸ
ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕಾ ಸ್ಥಳ ಸಿಂದಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಲೇವಾಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ದೇವಣಗಾಂವ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ.
ಕಡ್ಲೇವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಲಿಂಗ ಅಥವ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕದಂಬ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಬಾಣಲಿಂಗವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರು ಅರ್ಧ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಂದೆ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮುಖಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ, ಕಾಳಭೈರವ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ, ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳ ಸುಂದರ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇವು ನೋಡುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನಾಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮದನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳಿದ್ದು ಹಂಸಗಳ ಸಾಲು, ಆನೆಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲತೆ, ಬಳ್ಳಿಗಳ ಅಲಂಕಾರವಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯು ಹಂಪಿಯ ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 5000 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 2600 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 2400 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ಇಂದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ, ನಿರವಯವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೀವರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ, ಪಾಲಿಮರ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ಬೆಳೆಯಲು ಈ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆನ್ವಯಿಕತೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯತೆಗಳೇ ಕಾರಣ. ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯೇನಲ್ಲ. ಅವರುಗಳ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳೋಣ. 1)   ಸುಶ್ರುತ - ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಈಚೆಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾದ ‘ಸುರೂಪಿಕಾ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ’ ಅಂದರೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರ್ಜರಿಯನ್ನು ಎರಡೂವರೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಭಾರತದ ಆಯುರ್ವೇದಾಚಾರ್ಯ ಸುಶ್ರುತನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಸುಶ್ರುತನು ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ‘ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆ’ ಇಂದಿಗೂ ಮಹತ್ವದ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನು ಜರುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನೂರಾರು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು, ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಮದ್ದುಗಳು, 101 ಉಪಕರಣಗಳ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆಗಳಿವೆ.
2)  ಚರಕ - ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಭಾರತೀಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಚರಕ ಮಹರ್ಷಿ ಆಯುರ್ವೇದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಚರಕ ಮಹರ್ಷಿಯು ಆಯುರ್ವೇದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ‘ಚರಕ ಸಂಹಿತೆ’ಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ 125 ಬಗೆಯ ಜ್ವರಗಳು, ಪಿತ್ತಕಾಮಾಲೆ, ಮಧುಮೇಹ, ಕ್ಷಯ, ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಮೈಲಿ ಬೇನೆಯಂತಹ ನೂರಾರು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು 600 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಖನಿಜಮೂಲ ಔಷಧಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿವೆ.
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ಬೆಳೆ
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
3)  ಪ್ರಫುಲ್ಲಚಂದ್ರ ರೇ - 1896ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಫುಲ್ಲಚಂದ್ರ ರೇ ಅವರು ಮರ್ಕ್ಯುರಸ್ ನೈಟ್ರೈಟನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ ರೇ ಅವರು ಇತರ  ನೈಟ್ರೈಟುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವರನ್ನು ‘ನೈಟ್ರೈಟುಗಳ ಪ್ರಭು’ ಎಂದೇ ಕರೆದರು. 1901ರಲ್ಲಿ ‘ಬೆಂಗಾಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಅಂಡ್ ಫಾರ್ಮಸ್ಯುಟಿಕಲ್ ವರ್ಕ್ಸ್’ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಪಾರ ದೇಶಪ್ರೇಮವಿದ್ದ ರೇ ಅವರು ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರ ಸಾಧನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಕೈಗೊಂಡು ‘ಹಿಂದೂ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳ ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅವರು  ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1920 ರಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಸೈನ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 1924 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಪ್ರಫುಲ್ಲಚಂದ್ರ ರೇ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ತರುಣ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
4)  ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್ - ಚಂದ್ರಶೇಖರ ವೆಂಕಟರಾಮನ್ ಅವರು ವಿವಿಧ ದ್ರವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿನ ಚದರುವಿಕೆ ಹೇಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ 1930 ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅಣುರಚನೆ (molecular structure) ಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅದು ಅತಿ ಮುಖ್ಯವೆಂಬುದು ಈಗ ತಿಳಿದಿದೆ.  ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಫಲವಾಗಿ ಒಂದು ದಶಕದ ಒಳಗೆ ಸುಮಾರು 2000 ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ನೆರವಾಯಿತು.
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
5) ಡಾ. ಹರಗೋಬಿಂದ್ ಖೊರಾನ - ಭಾರತ ಸಂಜಾತ ಖೊರಾನ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರಂತೆಯೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಮತ್ತು ನೀರೆನ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಡಿಎನ್‌ಎ ದಲ್ಲಿರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರು. ಈ ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಕೇತ ಭಾಷೆಯ (Genetic code) ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಖೊರಾನ ಪ್ರಮುಖರು. ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕೃತಕ ಜೀನನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಎನ್‌ಎನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ರಿಪ್ಲೆಟ್ ಸಂಕೇತ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರೋಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. 1968ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕಕ್ಕೆ ಭಾಜನರಾದರು ಮತ್ತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಗೌರವವೂ ಇವರಿಗೆ ಸಂದಿದೆ.
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೊಡುಗೆ
7) ಯಲ್ಲಪ್ರಗಡ ಸುಬ್ಬರಾವ್ - ಯಲ್ಲಪ್ರಗಡ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜರುಗಿಸಿದರು. ಸೈರಸ್ ಫಿಸ್ಕ್ ಎಂಬುವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅದುವರೆಗೆ ಬಿಡಿಸಲಾರದ ಕಗ್ಗಂಟಾಗಿದ್ದ ಸ್ನಾಯು-ಸಂಕುಚನ ಕ್ರಿಯಾಕಾರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಫಿಸ್ಕ್-ಸುಬ್ಬರಾವ್ ವಿಧಾನವೆಂದು ಹೆಸರಾದ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಫೊ-ಕ್ರಿಯಾಟಿನಿನ್ ಪಾತ್ರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಅವರಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದರೂ, ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಅವರು ವಂಚಿತರಾದರು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಭೇದಿ ಮತ್ತು ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಫೋಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಆನೆಕಾಲು ರೋಗಕ್ಕೆ ‘ಹೆಟ್ರಾಜಾನ್’ ಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ‘ಬಿ’ ಜೀವಸತ್ವದ ಗುಂಪಿನ ಬಹುಪಾಲು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅವರ ತಂಡದವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಅಲ್ಲದೆ ‘ಅರಿಯೋಮೈಸಿನ್’ ಎಂಬ ಜೀವಿನಿರೋಧಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದವರು ಇವರ ತಂಡವೇ. ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಟೆಟ್ರಸೈಕ್ಲಿನ್ ಅರಿಯೋಮೈಸಿನ್‌ನ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪ. 8)  ಜಗದೀಶ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ - ‘ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಕವಿ’ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಜಗದೀಶ ಚಂದ್ರಬೋಸ್ ಅವರು ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ, ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ತು, ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳಂತಹ ಹಲವು ಉತ್ತೇಜನಕಾರಕ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಸಸ್ಯದ ಆಯಾ ಭಾಗಗಳು ಹೇಗೆ ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುವವು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಲನ ವಲನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ‘ಕ್ರೆಸೋಗ್ರಾಫ್’ ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. 1923 ರಲ್ಲಿ ಪಲ್ಸೇಷನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು (Pulsation Theory) ಮಂಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಸಸ್ಯಗಳು ಎಂತಹ ಜೀವಿಗಳೆಂಬುದನ್ನು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಲೋಹ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಪದಾರ್ಥಗಳು (ಕಬ್ಬಿಣ, ತವರ ಮುಂತಾದವು) ನಿರ್ಜೀವ ವಸ್ತುಗಳು. ಆದರೆ ಅವು ಉಷ್ಣ, ವಿದ್ಯುತ್ತು, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ‘ಉದ್ರೇಕ’ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. 9) ಸಿ.ಕೆ. ಪಟೇಲ್ ಸಿ.ಕೆ. ಪಟೇಲ್, ಇವರು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಲೇಸರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಇದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೂರದೆಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಕಡ್ಲೇವಾಡ
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸ
ದೂರ:
ವಿಜಾಪುರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕಾ ಸ್ಥಳ ಸಿಂದಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಡ್ಲೇವಾಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಊರು ದೇವಣಗಾಂವ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಭೀಮಾನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ.
ಕಡ್ಲೇವಾಡದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೂ ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗರ್ಭಗೃಹವು ನಕ್ಷತ್ರ ಆಕಾರದ ತಳವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಕದಂಬ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವು ಬಿದ್ದಿದೆ. ಒಳಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಣಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಬಾಣಲಿಂಗವಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನವರಂಗದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿರು ಅರ್ಧ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಇದರ ಮುಂದೆ ಎರಡು ವಿಶಾಲವಾದ ಮುಖಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ, ಕಾಳಭೈರವ, ಶಿವ, ವಿಷ್ಣು, ನಾರಾಯಣ, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ, ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಮೊದಲಾದ ದೇವ-ದೇವತೆಗಳ ಸುಂದರ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇವು ನೋಡುಗನ ಮನಸ್ಸನ್ನಾಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮದನಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ತಳಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳಿದ್ದು ಹಂಸಗಳ ಸಾಲು, ಆನೆಗಳ ಸಾಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲತೆ, ಬಳ್ಳಿಗಳ ಅಲಂಕಾರವಿರುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯು ಹಂಪಿಯ ಹಜಾರ ರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಚಹ್ನಾಂದ ಗಾಯೆನ್
ಚಹ್ನಾಂದ ಗಾಯೆನ್ ರವರು ೯ ಜುಲೈ೧೯೭೯-೨೦ಮೇ೨೦೧೪ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಬಂಗಾಳಿ ಪರ್ವತಾರೋಹಿ, ಸಮರ ಕಲಾವಿದ, ಪರಿಶೋಧಕ ಆತ್ಮ ರಕ್ಷಣೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ. ಮೇ ೧೮,೨೦೧೩೦ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ೭ಗಂಟೆಗೆ ಎವರೆಸ್ಟ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಏರಿದ ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಾಗರಿಕ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ  ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ  ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಎಬಿಪಿ ಆನಂದ(೮ ಆಗಸ್ಟ್,೨೦೧೩) ಅವರಿಂದ ಸೆರಾ ಬಂಗಾಲಿ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ" ಸೆರಾ ಆವಿಶ್ಕರ್" ಎಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಚಹ್ನಾಂದ ಗಾಯೆನ್ ಹೌರಾ ಮೂಲದ ಬಂಗಾಳಿ ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವಳ ತಾಯಿ ಜಯಾಗಯೆನ್ ,ಹವ್ಯಾಸ ಚಾರಣಿಗರಿಂದ ಸ್ಛೂರ್ತಿ ಪಡೆದಳು ಅವರು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ಲೋರೇಶನ್ (೧೯೯೮ ) ನಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ರಾಕ್ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ತರಬೇತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಭಿನ್ನ ಸಣ್ಣ ಚಾರಣ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲದೆ ಅವರು ಪರ್ವತಾರೋಣದ ಅನೇಕ ಸಂಬಂಧಿತ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು.ಅವರು  ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ದಿ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್  ಎಕ್ಸ್ ಪ್ಲೋರೇಷನ್ಸ್  ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಸುಸುನಿಬಯಾ ಹಿಲ್ಸಾ ಬಂಕುರಾ ಡಬ್ಲ್ಯೂಬಿಯಲದ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ರಾಕ್ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ಬೇಸಿಕ್ ಕೋರ್ಸ್ ಗೆ ಸೇರಿದರು ನಂತರ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಕೋರ್ಸ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಗೋರಬಜಾರ್ ಬಹರಂಪುರ್ ಟೌನ್ ಕ್ಲಬ್ ,ಡಬ್ಲ್ಯೂಭ ಆಯೋಜಿಸಿತು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಚ್ಎಂಐ೯ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ) ನಿಂದ ಮೂಲಭೂತ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ತರಬೇತಿ ಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿತ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ತರಬೇತಿ ಕೋರ್ಸನೊಂದಿಗೆ  ಪೂರ್ಣಗೂಳಿಸಿದರು ಅವರು ನೆಹರು ಇನ್ಸ್ ಟ್ಯೂಟ್  ಆಫ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಣದಿಂದ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಆಲ್ಪೈನ್ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್  ಕ್ಯಾಂಪ್ ೨೦೦೭ಗೆ ಹಾಜರಾದರು.ಅವರು ಎಚ್ಎಂಐನಿಂದ ಎಂಒಐ ಮೂಲಕ ಪರ್ವತಾರೋಹಣ ಬೋಧಕರಾಗಳು ಆಳವಾದ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದರು ಅವರು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ನೇಚರ್ ಮತ್ತು ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸಾಹಸ ಚಾರಣ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು
ಸಾಧನೆಗಳು
ರಾಷ್ಟೀಯ ಕೆಡೆಟ್ ಆಗಿ ಅವರು ಎನ್ ಸಿ ಸಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಿಕ್ಕಿಂ ಚಾರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೌಂಟ್ ಫ್ಲೂಟ್ ಅನ್ನು ಕರೆದರು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ,ಅವರು ಮೌಂಟ್ ಯೋಗಿನ್ ೧ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಯೋಗಿನ್೩ ಎರಡರ ಶೃಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಇದು ಮಹಿಳೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ಗೊಂಗೊಟ್ರಿಯಲ್ಲಿಅವರುಮುಂದಿನದಂಡಯಾತ್ರೆ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿತ್ತು.ಅವರು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ೧೭ಐಎಂಎಸ್ ಪೂರ್ವವಲಯ ಕ್ರೀಡಾ ಕ್ಲೈಂಬಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಣಿರಾಂಗ್ ಪರ್ವತದ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿದರು.
೨೦೧೩ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಶೃಂಗಸಭೆ
ಅವರು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮೌಂಟ್ ಲೋಂಟ್ಸ್ಯಯನ್ನು ಕರೆದರು ಇದು ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು
ಪೂರಿಯ ಧನಾಶ್ರೀ
'ಪೂರಿಯ ಧನಾಶ್ರೀ' ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ರಾಗ.ಇದು ಪೂರ್ವಿ ಥಾಟ್‍ಗೆ ಸೇರಿದೆ."ಪೂರ್ವಿ ಧನಾಶ್ರೀ" ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಮಾನ ರಾಗ ಕಾಮವರ್ಧಿನಿ.ಮಂಗಳಾಚರಣೆ,ಶುಭ ಸಂದೇಶ,ಭಕ್ತಿ,ಶಾಂತಿ ಮುಂತಾದ ರಸಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ. ಇದು ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲ್ಪಡುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ರಾಗಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
ಈ ರಾಗವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಕೆ. ಎಸ್. ಭವಾನಿ ಶಂಕರ್
'''ಕೆ. ಎಸ್. ಭವಾನಿ ಶಂಕರ್''' (ಜನನ ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೬೫), ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮೃದಂಗ ವಾದಕ, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ. ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಯನ ಸಮಾಜದಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜೊತೆಗಾರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರು ಗಾಯನ ಸಮಾಜದಿಂದ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ "ಮೃದಂಗ ಚತುರ" ಬಿರುದು ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಅನುದಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಯು.ಕೆ ಹೊರಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಂಕರ್ ಅವರು ಭಾರತದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಶ್ರೀ ಗುರು ಕೆ. ಶಿವ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಪದ್ಮಾವತಿ ಎಸ್. ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಳೆಪೇಟೆಯ ಚಿಕ್ಲಾಲ್‌ಬಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಬಿಎಸ್‌ಸಿ ಕೋರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ. ಅವರ ಮೃದಂಗ ತರಬೇತಿಯು ಶ್ರೀ ಆರ್. ಶ್ರೀವಾಸನ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಂ. ವಾಸುದೇವ್ ರಾವ್ ಮತ್ತು ದಂತಕಥೆ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಡಾ. ಉಮಯಾಳಪುರಂ ಕೆ ಶಿವರಾಮನ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ವೃತ್ತಿ
ಭವಾನಿ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳು. ಅವರು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿನಿಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನರ್ತಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆರು ಕಲಾವಿದರ ತಂಡವಾದ ತ್ರಿಭಾಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುಕೆಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೃದಂಗ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತೂರ್ ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಗೆ ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ತಾಳವಾದ್ಯಗಾರರಾಗಿ ತನಗಾಗಿ ಒಂದು ಗೂಡನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಭವಾನಿ ಅವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಾಸಿವ್ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಪಾಪ್ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಎಮ್.ಟಿ.ವಿ ಮತ್ತು ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ ಯ ಮೂಲಕ ಆಲ್ಬಮ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆನಂದಿಸಿತು.
ಭವಾನಿ ಅವರು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳ ಕಂಪನಿಯಾದ ಸಮುದ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಡ್ರೀಮ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಲೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಡ್ರಮ್ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ರಿದಮ್ ಡಿವೈನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಾಳವಾದ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಹಬ್ಬಗಳು
• ರಿದಮ್ ಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ 99, ಯುಕೆ
• ವುಮಾಡ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಯುಕೆ
• ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ, ಚೆನ್ನೈ
• ಗ್ಲಾಸ್ಟನ್‌ಬರಿ ಉತ್ಸವ, ಯುಕೆ
• ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಸ್ಯಾಲಿಸ್‌ಬರಿ ಥಿಯೇಟರ್, ಯುಕೆ
• ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಯುಕೆ
• ಲಂಡನ್ ಜಾಝ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಯುಕೆ
• ನಾರ್ವಿಚ್ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ, ಯುಕೆ
• ಡಾರ್ಟಿಂಗ್ಟನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ಯುಕೆ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಶಂಕರ್ ಅವರು ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕಿ ತನುಜಾ ಮೋಹನನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗ ಸಚಿನ್ ಶಂಕರ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ ನೈಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಬರಹ (ತಂತ್ರಾಂಶ)
thumb|350px|ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಗುರುತು
ಬರಹ - ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಕಡತಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಪದ ಸಂಸ್ಕಾರಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ತಂತ್ರಾಂಶ. ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದವರು ಶೇಷಾದ್ರಿ ವಾಸು. ಬರಹದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿ ಜನಬಳಕೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ ೧ ಜನವರಿ ೧೯೯೮. ಬರಹದ ಅತ್ಯಂತ ನವೀನ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದರೆ ಬರಹ ೧೦.೦. ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಲಿಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳು ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆವೃತ್ತಿ ಉಚಿತವಾಗಿದ್ದು ಹಲವು ಪರಿಕರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹಣಪಾವತಿಸಿ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಬರಹ ವಿಂಡೋಸ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಬರಹದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿದ ಕಡತಗಳು ಯೂನಿಕೋಡ್ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಂಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ತೆರೆಯಬಹುದು (ಉದಾ: ಯುನಿಕ್ಸ್, ಏ.ಐ.ಎಕ್ಸ್).
ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಇತರ ಪರಿಕರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕಗಳು
ಬರಹ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪಯುಕ್ತ ಪರಿಕರಗಳಾದ ಬರಹ ಐ ಎಂ ಇ, ಬರಹ ಪ್ಯಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೂಲ್ಸ್ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವನ್ನು ಯುನಿಕೋಡ್, ಆಸ್ಕಿ ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಕಗಳಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಸೋಮ ಬಿಸ್ವಾಸ್
ವೃತ್ತಿ
ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಏರಿದ ೨೦೦೨ರ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬುಸನ್,  ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ. ೨೦೦೬ರ ದೋಹಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರಿಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಆ ಹಾಪ್ಟಾಥ್ಲಾನ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೧೦ ಮೀ ಹರ್ಡಾಲ್ಸ್ ೨೦೦ ಮೀ ಮತ್ತು ೮೦೦ ಮೀ. ಬಿಸ್ವಾಸ್ ಕುಂತಲ್ ರೈ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ವಿದೇಶಿ ತರಬೇತುದಾರರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ (ನಟ)
ಡಾ. ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಕನ್ನಡದ ಚಿತ್ರನಟ. ಡಾ. ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್‍ಅವರ ಹಿರಿಯಪುತ್ರ. ಶಿವಣ್ಣ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳು ೧೦೦ ದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ ಬಿರುದು ಪಡೆದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದ್ದು.
ಜನನ
ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ೧೯೬೨ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಡಾ. ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಡಾ. ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಮಗನಿಗೆ ಶಿವಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಿ ಎಂದು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರ ಙ್ನಾಪಕಾರ್ಥವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಮಗನಿಗೆ ಇಟ್ಟರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಯಮಗಳನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ಕ್ರೀಡಾಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು.
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ೧೯೮೬ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಆನಂದ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಚಿ. ಉದಯಶಂಕರ್ ಪುತ್ರ ಚಿ. ಗುರುದತ್, ನಟಿ ಸುಧಾರಾಣಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವೂ ಆನಂದ್ ಆಗಿತ್ತು. ತನ್ನನ್ನೂ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ನಡುಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಬುದ್ದಿ ಕಲಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ನಟನೆಗೆ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪಡೆದರು.ಮುಂದಿನ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳು (ರಥಸಪ್ತಮಿ ಮತ್ತು ಮನಮೆಚ್ಚಿದ ಹುಡುಗಿ) ಶತದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡವು.. ಅಭಿನಯದ ಮೊದಲ ಮೂರೂ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಶತದಿನೋತ್ಸವದ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದದ್ದರಿಂದ 'ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಹೀರೋ' ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ರಣರಂಗ ಚಿತ್ರ ಕೂಡಾ ಶತದಿನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.೧೯೯೨ರಿಂದ ೧೯೯೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಸತತವಾಗಿ ಸೋಲು ಕಂಡವು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಉಪೇಂದ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಓಂ ಚಿತ್ರ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ರಿಗೆ ಭಿನ್ನ ಇಮೇಜ್ ನೀಡಿತು. ಭೂಗತ ಪಾತಕಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಸತ್ಯ ಬದುಕನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಆ ಚಿತ್ರ ಜನಮನ್ನಣೆ, ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಕೀರ್ತಿ ತಂದಿತು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಜನುಮದ ಜೋಡಿ ಮತ್ತು ನಮ್ಮೂರ ಮಂದಾರ ಹೂವೆ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು ಹಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ರಿಗೆ ಅಗ್ರ ಸ್ಥಾನದತ್ತ ತಂದೊಯ್ದಿತು. ಆ ರೀತಿಯ ಗೆಲುವನ್ನು ಕಾಣಲು, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಎಕೆ ೪೭ ಚಿತ್ರದವರೆಗೆ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಸಜ್ಜನಿಕೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ತಾದಾತ್ಮ್ಯತೆಯಿಂದ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರುಗಳಿಗೆ ಮಿನಿಮಂ ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಹೀರೋ ಆದರು. ರೊಮಾಂಟಿಕ್ ಪಾತ್ರಗಳ ರಮೇಶ್, ಭಿನ್ನತೆಯ ಉಪೇಂದ್ರ, ಆವೇಶಭರಿತ ಪೋಲೀಸ್ ಪಾತ್ರಗಳ ಸಾಯಿಕುಮಾರ್ ಹೀಗೆ ಹಲವು ನಟರುಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಶಿವರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್, ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇಮೇಜ್ ನ ಹಂಗು ಇಲ್ಲದೆ, ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸದಾ ಮುಂದಾಗುಗಿತ್ತಿದ್ದ ಶಿವರಾಜ್, ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬರಗೂರು ರಾಮಚಂದ್ರಪ್ಪನವರ ಹಗಲುವೇಷ, ಪ್ರೇಂರ ಜೋಗಿ, ಹೀಗೆ ಹಲವು ಹೊಸ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಉಳಿದರು. ರವಿಚಂದ್ರನ್, ರಮೇಶ್ ಮತ್ತು ಉಪೇಂದ್ರ ಶಿವರಾಜ್ ರ ನೆಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯರು.
ಗಾಯನ
ಇವರು ಆಸೆಗೊಬ್ಬ ಮೀಸೆಗೊಬ್ಬ, ಮೋಡದ ಮರೆಯಲ್ಲಿ, ಅಂಡಮಾನ್, ಸಾರ್ವಭೌಮ ಅಭಯಹಸ್ತ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯನ ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಪುತ್ರಿಯ ಹೆಸರು ನಿವೇದಿತಾ. ಈಕೆ, ಅಂಡಮಾನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಈ ಹೃದಯ ನಿನಗಾಗಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಟರು ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು
ಬೆಳಗುತ್ತಿ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ
thumb|right|250px|ಬೆಳಗುತ್ತಿ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ thumb|right|250px|ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥ
ಬೆಳಗುತ್ತಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳಗುತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ನಡುವಣ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಕೃತಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರಶಾಂತ ತಾಣ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ನೀರಿನ ಕುಂಡ- "ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥವು" ಎಲ್ಲ ಋತುಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದ ನೈರ್ಮಲ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಇದರ ನೀರನ್ನು ಕೊಡದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬೇರೆಡೆ ಸ್ನಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಷ್ಟೂ ಅದು ಭರ್ತಿಯಾಗಿ ತುಂಬಿ ತುಳುಕದಂತಿರುವುದೇ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ ವಾಗಿದೆ. ಈ ತೀರ್ಥಕುಂಡಕ್ಕೆ ಶೋಭೆಯೆನಿಸುವಂತಹ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಆ ಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಮೊಸಳೆ, ಮೊಸಳೆಯ ಮೇಲೇ ಗಂಗೆ ನೀರಿನ ಕಲಶ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿರುವ ಭಂಗಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಝರಿಯಂತೆ ಹರಿದು ತುಂಬುವ ಈ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದರೆ, ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗಾನದಿ ಸ್ನಾನಮಾಡಿದಷ್ಟೇ ಪುಣ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಲಿಂಗರೂಪಿಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ತೀರ್ಥ ರಾಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ನೆರವೇರಿದಾಗ ಹರಕೆ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನೊಪ್ಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಗುಡಿಯೂ ಇದೆ.
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ ಯಾದವ್
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ರವರು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೇ ಖಾತೆಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಬೆಳಗುತ್ತಿ ತೀರ್ಥರಾಮೇಶ್ವರ
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಗಾಸಿಪಿಯಮ್
thumb|ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್ thumb|ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹರ್ಬೇಸಿಯಮ್
ವಿವಿಧ ಜಾತಿಗಳು
ಜ಼ೂನಿ ಮಾನವರು ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹರ್ಬೇಸಿಯಮ್ ಎಂಬ ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ತಳಿಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿಯ ತಂತುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧಾರಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸೆದು ಹಗ್ಗವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್, ಇದು ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಹತ್ತಿ, ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಹತ್ತಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ೯೫ ಪ್ರತಿಶತ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಳಿಗೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್, ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾ, ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾ ತವರಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ೯೦ ಪ್ರತಿಶತ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಹತ್ತಿ ಈ ತಳಿಯದ್ದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಟೀಹ್ವಾಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಹತ್ತಿಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ೩,೫೦೦ ಬಿ.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಸಾಕ್ಷವೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೊದಲು ಸಿಕ್ಕ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಸ್ಯಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಧದ ಧೀರ್ಘ ಪ್ರಧಾನ ಹತ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಧವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಧಾನ ಹತ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಧೀರ್ಘ ಪ್ರಧಾನ ಹತ್ತಿಯ ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ... ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹಿರ್ಸುಟಮ್, ಮತ್ತು ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಹರ್ಬೇಸಿಯಮ್, ತಳಿಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿ ಬೀಜದ ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗಾಸಿಪಿಯಮ್ ಆರ್ಬೋರಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರದ ಹತ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಹತ್ತಿಯು ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಉಷ್ಣವಲಯ ಮತ್ತು ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹರಪ್ಪ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸಿಂಧೂ ತಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗಿತ್ತು, ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಅವರು ಈ ಜಾತಿಯ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಜವಳಿ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಈ ಜಾತಿಯ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಮೀರೋ ನಾಗರಿಕತೆಯವರು ಬೆಳೆಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿಧವನ್ನು ೧೭೫೩ ರಲ್ಲಿ ಲಿನೆಯಸ್ ರವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ಲಾಂಟೆರಿಯಮ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಇವರು ಹೋಲೋ ಟೈಪ್ ಅನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಈಗ ಲಿನೇಯನ್ ಶುಷ್ಕವನ್ನು ಸ್ವೀಡಿಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಮ್ ಆಪ್ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಹತ್ತಿ ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸದ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಜನರಿಗೆ ಜವಳಿ ಉದ್ದಿಮೆ, ಸ್ಪೋಟಕ, ಎಣ್ಣೆ, ಹಸು ಆಹಾರ, ಟೂತ್ಪೇಸ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಈ ಹತ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೂಬ್ಬರಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರರ ಶೋಷಣೆಯಿಂದ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಅದರ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳಾದ ನೈಲಾನ್,ಉಣ್ಣೆ, ಲಿನೆನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಾನವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರವಾಯಿತು. ಹತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಕೈಗಾರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರವನ್ನೇ ವಹಿಸಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷರ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ತಡೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಂತರ್ಯುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೮ ಹಾಗು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ದೇಶವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಹತ್ತಿ ನೇಕಾರರನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ಬಳಪಡಿಸಿತು. ಬೇರೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳನ್ನು ಹತ್ತಿಯ ಬೆಳೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ *
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್
ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಯಾದವ್ರವರು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಹಮೀರ್
ಹಮೀರ್ ಇದು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ದ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್ ನಲ್ಲಿದೆ.ಇದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಹಮೀರ್ ರಾಗದಿಂದ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಕ್ತಿರಸ,ವೀರ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗಾರ ರಸ ಪ್ರಧಾನ ರಾಗ.ರಾತ್ರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲು ಪ್ರಶಸ್ತ.
ರಾಗ ಉಗಮ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವ ಮೇವಾರ್ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಹಮೀರ್.ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಿಶ್ರರಾಗಗಳಿವೆ. ಹಮೀರ್ ಬಹಾರ್ ಮತ್ತು ಹಮೀರ್ ಕಲ್ಯಾಣಿ.
ರಾಗಾಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
ಈ ರಾಗದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು
ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್
ವಜೀರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (19 ಏಪ್ರಿಲ್ 1780 - 15 ಮೇ 1817) ನಾಲ್ಕನೆಯವರು 21 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1797 ರಿಂದ 21 ಜನವರಿ 1798 ರವರೆಗೆ ಔಧ್ ನವಾಬ್ ವಜೀರ್, ಮತ್ತು ಅಸಫ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಅವರ ದತ್ತುಪುತ್ರ.
ಜೀವನ
left|thumb| ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಡೇವಿಸ್ ಮನೆ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ (14 ಜನವರಿ 1799) ಅವರು ಅಸಫ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಅವರ ದತ್ತುಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಿಗೆ ಮಗನಿರಲಿಲ್ಲ.ಅವನು ತನ್ನ ಸಹೋದರಿಯ ಮಗನಾದ ಹುಡುಗನನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. 13 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ಲಕ್ನೋದಲ್ಲಿ £300,000 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1797 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಾಡಿಗೆ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ( ಮುಸ್ನೂಡ್ ) ಏರಿದರು. ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸದ್ರೋಹಿ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. ಸರ್ ಜಾನ್ ಶೋರ್ (1751-1834) ನಂತರ 12 ಬೆಟಾಲಿಯನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಸಾದತ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ II ಅವರನ್ನು ಬದಲಿಸಿದರು. 14 ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನಿವಾಸಿ ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಚೆರ್ರಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದರು ಜನವರಿ 1799 ರ ಉಪಹಾರದ ಆಹ್ವಾನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರದ ವಾದದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ತನ್ನ ಸೇಬರ್‌ನಿಂದ ಚೆರ್ರಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಡೆತವನ್ನು ಹೊಡೆದನು, ನಂತರ ಕಾವಲುಗಾರರು ನಿವಾಸಿ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಇಬ್ಬರು ಯುರೋಪಿಯನ್ನರನ್ನು ಕೊಂದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬನಾರಸ್‌ನ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಡೇವಿಸ್ ಅವರ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಹೊರಟರು, ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವವರೆಗೂ ಪೈಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಂಬಂಧವು ಬನಾರಸ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.
ತರುವಾಯ, ಅಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾವಿರ ಜನರ ಬಂಡಾಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ಎರ್ಸ್ಕಿನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಪಡೆ ಬನಾರಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 21 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ "ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಿತು". ಅಲಿಯು ಅಜಂಗಢಕ್ಕೆ ನಂತರ ರಜಪೂತಾನದ ಬುಟ್ವಾಲ್‌ಗೆ ಓಡಿಹೋದನು, ಅಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಜೈಪುರದ ರಾಜನು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದನು. ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ರಾಜನು ಅಲಿಯನ್ನು ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ಸಂಕೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಬಾರದು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಅಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1799 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶರಣಾದರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕಠಿಣ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು: ಅಲಿ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು - 17 ವರ್ಷಗಳನ್ನು - ಬಂಗಾಳ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಫೋರ್ಟ್ ವಿಲಿಯಂನಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರನ್ನು ಕಾಸಿ ಬಘಾನ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಭಾಗಮಂಡಲ
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ನದಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ಎದುರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇದು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಕಾವೇರಿಗೆ ಎರಡು ಉಪನದಿಗಳು ಬಂದು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ; ಕನ್ನಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನದಿಯಾದ ಸುಜ್ಯೋತಿ ಇವೇ ಆ ಎರಡು ನದಿಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದು ನದಿ ಸಂಗಮಸ್ಥಾನವಾಗಿ (ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೂಡಲ ಅಥವಾ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ ) ಇದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾವೇರಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವಾದ ತಲಕಾವೇರಿಯೆಡೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ನಾನಮಾಡಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ಕುರಿತಾದ ಕರ್ಮಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳ 17ನೇ ಅಥವಾ 18ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಬರುವ ತುಲಾ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್‌‌ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ಭಗಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಅದು ಸುಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಭಗಂಡೇಶ್ವರ (ಈಶ್ವರ), ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಗಣಪತಿ ದೇವರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಭಗಂಡೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಲೇ ಭಾಗಮಂಡಲ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಕೇರಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಈ ಶೈಲಿಯು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಹೋಲುವಂತಿದೆ.
ಭಾಗಮಂಡಲವು ಮಡಿಕೇರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸುಮಾರು 33 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಮಡಿಕೇರಿ, ವಿರಾಜಪೇಟೆಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಕೇರಳದಲ್ಲಿನ ಸನಿಹದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಭಾಗಮಂಡಲದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಡಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಇಗ್ಗುತಪ್ಪ ದೇವರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಕೊಡವರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ತಾಯಿನಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಚಿನ್ನತ್ತಪ್ಪ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅಯ್ಯನಗೇರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ; ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸದರಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿನಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ದೇವಾಲಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರುವರಿ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಉತ್ಸವವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ "ಬಂಗಾರದ ಕೊಳಲನ್ನು" ಹೊರಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾಗಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೇಲಿನಿಂದ ಕಣ್ಣುಹಾಯಿಸಿ ನೋಡುವಂತಿರುವ ಥಾವೂರ್‌‌ ಪರ್ವತವು ಒಂದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ. ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಪಟ್ಟಿ ಪರ್ವತವು ಇದರ ಅವಳಿ ಶಿಖರ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಶಿಖರಗಳು ಶೋಲಾ ಅರಣ್ಯಶ್ರೇಣಿಯ ಸಮ್ಮೋಹನಗೊಳಿಸುವ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಬಯಸುವ ಯಾರಿಗೇ ಆದರೂ ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಚಾರಣ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
1.
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕಾವೇರಿ ನದಿ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ
ಬಿಲ್ಲು ಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟು. ಇವರ ಜನನ ೨ ಜೂನ್ ೧೯೮೦ ಬಾರಾನಗರ್, ಉತ್ತರ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ. ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮಹಿಳಾ ಬಿಲ್ಲು ಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಶೋಕ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಬಳಿಯ ಬಾರಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾರಾನಗರದ ರಾಜ್ ಕುಮಾರಿ ಸ್ಮಾರಕ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿದರು. ಎಂಟನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಾರಾನಗರ್ ಆರ್ಚರಿ ಕ್ಲಬ್ ಗೆ ಸೇರಿದರು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯೂತ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧರ್ಶನವಾಯಿತು. ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಬಾರಾನಗರ್ ಆರ್ಚರಿ ಕ್ಲಬ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ೯ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡಿಗೊದ ಯೂತ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ಈ ಮುಖೇನ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆ ತಂಡದ ನಿಯಮಿತ ಸದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ೨೦೦೪ರ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆ ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೬೪೨. ಒಂದು ೭೨ ಬಾಣದ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ೧೩ ನೇ ಮಹಿಳೆಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
೧೮ ಬಾಣಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಡೊಲಾ ೧೪೧-೧೩೧ ರಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಮಹಿಳೆಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ೫೨ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ೫೩ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಡೋಲಾ ೮ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೨೦ ನೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ೨ ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಢಾ ಕೂಟ, ೩ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್, ೧೦ ಏಷ್ಯನ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪಿಕ್ಸ್, ೨ ಎಸ್ಎಎಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೮ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೮ ಕಂಚಿನ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಡೋವರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೆಟೆಕ್ಸನ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಬಿಲ್ಲುಗಾರಿಕೆಯ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮರುಕಳಿಸುವ ಪ್ರಶ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ತಮ್ಮ ವೃತಿಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತವನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಅವರು ವಿಶ್ವಕಪ್ ಫೈನಲ್ ಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ಪಂದ್ಯವು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ದುಬೈನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿತು.
೨೦೧೦ ದೆಹಲಿ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್
೨೦೧೦ ದೆಹಲಿಯ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರ ತಂಡ ರಿಕರ್ವ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ದೀಪಿಕಾ ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ ಬೊಂಬಯಾಲದೇವಿ ರಿಕರ್ವ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ ಈವೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಂಚಿನ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಡೋಲಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಕಾರ್ಪೋರೇಟರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಮೇಧದೀಪ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಮತ್ತು ಡಯಾನ್ ಎಂಬ ಮಗನ ತಾಯಿ. ಆಕೆಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಕೂಡ ಬಿಲ್ಲುಗಾರ. ಅವಳು ಗಾಯಕರಾದ ಶಾನ್ ಮತ್ತು ಸಾಗರಿಕಾ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರ
ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಜಾನಪದ ರಂಗಕಲೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರವು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಕು.ಶಿ.ಹರಿದಾಸ ಭಟ್ಟರ ದೂರದರ್ಶಿತ್ವದಿಂದ, ಅಮೇರಿಕದ ಫೋರ್ಡ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಧನದ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಜಾನಪದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ದೃಕ್ ಶ್ರವಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ದಾಖಲು ಮಾಡುವುದು, ದಾಖಲಿಸಿದ್ದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಅಧ್ಯಯನಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಪರಾಮರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು, ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಾಶನ ಮಾಡುವುದು, ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾನಪದ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ  ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ  ತಜ್ಞರನ್ನು ತರಬೇತಿಗೊಳಿಸುವುದು, ತಜ್ಞರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೆರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಉತ್ತಮ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ  ಅನುಕೂಲವೊದಗಿಸುವುದು - ಮೊದಲಾದ ಘನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು.
ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು:
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎನ್ ಸಿ ಸಿ ಭಾಗ ೧
೧೯೯೨-೧೯೯೩
ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಪೊಲೀಸರು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ `ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇಫ್ಟಿ’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ೭೦ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಮ್ಯುನೈಸೇಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.
೧೯೯೬-೧೯೯೭
ಕನಕಪುರದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಟಿ.ಸಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಆರ್ಮಿ ಆಫೀಸರ್ ಆಗಿ ಶ್ರೀಯುತ ರಂಜಿತ್ ಬಂಗೇರ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಕ್ಯಾಂಪ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳು `ಸೆಕ್ಷನ್ ಇನ್ ಅಟ್ಯಾಕ್’ ಅನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
೧೯೯೭-೧೯೯೮
ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕೆ.ಸಿ. ಪ್ರೇಮಕುಮಾರ್‍ರವರು ದೈವಾಧೀನರಾದರು. ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೆಡೆಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎನ್‍ಕೌಂಟರ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದರು.
೧೯೯೮-೧೯೯೯
ಕುಮಾರಿ ಗಾಯತ್ರಿ ಹಟೀಲ್ ಕೆ. ಅವರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಪೆರೇಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
೧೯೯೯-೨೦೦೦
ಜೆ.ಯು.ಓ. ಅಭಿಲಾಷ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೫ ಜನರ ತಂಡ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ಅಂತರವನ್ನು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರಪಂಚ, ಹಸಿರಿನ ಸಿರಿ ಹಾಗೂ ಸಮಗ್ರತೆಯ ಧ್ಯೇಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಧಾನ ಸೌಧದ ಬಳಿ ಏರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಟ್ ಎಂ.ಎಂ. ಅಲಿ ಅವರು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳು ನಂದಿಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಟ್ರೆಕ್ಕಿಂಗ್‍ಗೆ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಆನರಿಗೆ `ಆಪರೇಷನ್ ವಿಜಯ್’ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮೂಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಎಸ್.ಇ.ಓ. ಅಭಿಲಾಷ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಹಾಗೂ ಜೆ.ಯು.ಓ. ಸತ್ಯಪ್ರಸಾದ್ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
೨೦೦೦-೨೦೦೧
ಕಂಪನಿಯನ್ನು `ಓಪನ್ ಯೂನಿಟ್’ ಆಗಿ ೩೨ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ವೇಕೆಂನ್ಸಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಎಸ್.ಎಮ್. ಗಣಪತಿ ಹಾಗೂ ಸಿ.ಎಸ್.ಎಮ್. ನಿತಿನ್ ಉಮೇಶ್ ಅವರು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳಿಗಾಗಿ ಸಿ.ಎಸ್.ಯು.ಓ. ಬೇಬಿ ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಿ.ಜೆ.ಯು.ಓ. ರಾಕೇರ್ಶ ಜಾರ್ಜ್ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
೨೦೦೧-೨೦೦೨
ಅಭಿಲಾಷ್ ವರ್ಗೀಸ್ ಅವರು ಓ.ಟಿ.ಎ. ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಎಸ್.ಯು.ಓ. ಬಿನು ಮತ್ತು ಜೆ.ಯು.ಓ. ಚೇತನ್ ದೇವಯ್ಯ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
೨೦೦೩-೨೦೦೪
ಸೀನಿಯರ್ ವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ೧೦೫ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಕಿತು. ಜೆ.ಯು.ಓ. ಸಂದೀಪ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಸಿ.ಎಸ್.ಎಂ. ಮೋಹನ್ ಆರ್., ಸಿ.ಎಸ್.ಎಂ. ನಾಗೇಂದ್ರ ಎನ್. ಅವರು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪೆರೇಡ್‍ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಎಸ್.ಯು.ಓ. ಸ್ವಾತಿ ನಾರಾಯಣ ಅವರು ಇಂಡೋ-ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವೈ.ಇ.ಪಿ. ಹಾಗೂ ಜೆ.ಯು.ಓ. ಸುಚೇತ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ್ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಜೆ.ಯು.ಓ. ಸಂದೀಪ್ ಹೆಗ್ಡೆ, ಎಸ್.ಯು.ಓ. ಸ್ವಾತಿ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
೨೦೦೫-೨೦೦೬
ಜೆ.ಯು.ಓ. ಶರೂನ್ ಗ್ರೆವಾಲ್, ಸಿ.ಎಸ್.ಎಂ. ಶುಭ್ರ ಜಿ. ಆಚಾರ್ಯ, ಸಿ.ಎಸ್.ಎಮ್. ರಾಕೇಶ್ ನಾಯಕ್ ಅವರು ಆರ್.ಡಿ. (ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ) ಪೆರೇಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಡೋ-ಸಿಂಗಪೂರ್‍ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುವ-ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ (ಯೂತ್ ಎಕ್ಸ್‍ಚೇಂಜ್) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೆ.ಯು.ಓ. ಶರೂನ್ ಗ್ರೆವಾಲ್, ಸಿ.ಎಸ್.ಎಂ. ರಾಕೇಶ್ ನಾಯರ್ ಮತ್ತು ಸಿ.ಎಸ್.ಎಮ್. ಅಭಿಷೇಕ್ ಕೆ.ಆರ್. ಅವರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಲಾನ್ಸ್ ಕಾರ್ಪೋರಲ್ ಅಖಿಲಾ ವಿ. ಅವರು 2006 ರಲ್ಲಿ ತಾಲ್-ಸೈನಿಕ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‍ಗೆ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಎಸ್.ಡಬ್ಲ್ಯು. ಆಗಿ ಆಬ್ಸ್‍ಕಲ್ ಕೋರ್ಸ್ ಕಾಂಪಿಟೇಶನ್‍ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫-೨೦೦೬ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಡಬ್ಲ್ಯು.ಓ.ಟಿ.ಎ. ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಎಸ್.ಎಸ್.ಬಿ. ಟ್ರೈನಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಂಪ್, ಎನ್.ಐ.ಸಿ. ಜಮ್‍ನಗರ್, ಎನ್.ಐ.ಸಿ. ಅಂಡಮಾನ್, ಎನ.ಐ.ಸಿ. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ, ಎನ್.ಐ.ಸಿ. ಕುಫ್ರೀ, ನೀಲಗಿರಿ ಟ್ರೆಕ್, ಎಂ.ಇ.ಜಿ. ಆರ್ಮಿ ಅಟ್ಯಾಚ್‍ಮೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಂಪ್, ಶಿಖರಾರೋಹಣ, ಓ.ಟಿ.ಎ. ಅಟ್ಯಾಚ್‍ಮೆಂಟ್ ಕ್ಯಾಂಪ್, ಆರ್.ಸಿ.ಇಟಿ.ಸಿ. ಗ್ವಾಲಿಯರ್.
೨೦೦೭-೨೦೦೮
೭ ಕೆಡೆಟ್‍ಗಳು '೨' ಕಾಯ್‍ನಿಂದ ಆರ್.ಡಿ. ಪೆರೇಡ್‍ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಎಸ್.ಯು.ಓ. ಅನುಷ ಆರ್. ಮತ್ತು ಜೆ.ಯು.ಓ. ಗ್ಲೆನ್ ಎನ್. ಎಬೆನ್ಸಾರ್ ಅವರು `ಯೂತ್ ಎಕ್ಸ್‍ಚೇಂಜ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.ಈ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಇತರೆ ಕ್ಯಾಂಪ್‍ಗಳು ಪ್ಯಾರಾ ಜಂಪ್ ಕ್ಯಾಂಪ್, ಗುಜರಾಜ್ ಟ್ರೆಕ್, ಎನ್.ಐ.ಸಿ. ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮಾಲ್‍ವಂಕರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪುರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ರೈಲುಹಳಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ. ಉಪನಗರ ರೈಲಿನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಯು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ನಿಗಮ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
೪೦೫ ಕಿಲೋಮೀಟರನಷ್ಟು ಹಳಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು: ಹಂತ ೧ ಹಂತ ೨ ಹಂತ ೩
ಇತಿಹಾಸ
೧೯೬೩ - ಹಿಂದುಸ್ತಾನ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ನಿಯಮಿತದ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ನಗರದಿಂದ ವಿಮಾನಪುರ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದ್ದಿತು.
೧೯೮೩– ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಯ ತಂಡ ೫೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದದ ಮೂರು ಪ್ರಯಾಣಿಕ ವರ್ತುಲ ರೈಲು ಹಳಿಗಳನ್ನು ೨೫ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೧೯೮೮ – ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬ ವರದಿಯನ್ನು ರೈಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿತು.
೧೯೯೩ – ದಕ್ಷಿಣ ರೈಲ್ವೆಯ ೧೯೮೩ ಯ ಶಿಫಾರಸಿನಂತ ತ್ವರಿತ ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆಯ ವರ್ತುಲ ರೈಲು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ  ಸರಕಾರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೯೮ – ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ಸೇವೆಗೆ ರೈಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸರ್ವೇ ಕಾರಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
೨೦೦೩ – ಸ್ಥಳೀಯ ರೈಲು ಸೇವೆಯ ಸರ್ವೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ರೈಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
೨೦೦೭ –  ರೈಟ್ಸ್  ಸರ್ವೇ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಿಟಿಟಿಪಿ೨೦೦೭ರ ಭಾಗವಾಗಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕ ರೈಲು ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂದು ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜನವರಿ ೨೦೦೮ – ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಎರಡು ಡೀಸಲ್ ಯಂತ್ರ ಬಹು ಘಟಕ (ಡೆಮು) ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲು ಹಣಕಾಸಿನ ನೆರವು ನೀಡಲು ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ.
ನವೆಂಬರ ೨೦೦೯ – ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಭೂಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ರೈಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಕ್ಕೆ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
right|thumb|A kokum tree soon to be ready for harvest thumb|ಕೋಕಂ ಹಣ್ಣುಗಳ ಒಣಗಿಸಿದ ಸಿಪ್ಪೆ thumb|The vessel on the left contains syrup which is obtained from the vessel containing kokum rinds, on the right. The syrup is used to make kokum sherbet. ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು, ಕೋಕಂ ಅಥವಾ ಪುನರ್ಪುಳಿ ಬೆಳೆಯು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ನೆಡುತೋಪು ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಅಪ್ರಧಾನ ಹಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸಾಂಬಾರು ಬೆಳೆ. ಇದರ ಉಗಮ ಸ್ಥಾನ ಭಾರತ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗಾರ್ಸಿನಿಯಾ ಇಂಡಿಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಇದು ಗಟ್ಟಿಫೆರೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ೧೦-೧೫ ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಗಡಸು ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಬಾಗಿರುವ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಇತಿಹಾಸ
೧೪ ಡಿಸೆಂಬರ ೨೦೦೯ –  ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯು ಆನೇಕಲ್/ದೇವನಹಳ್ಳಿ, ಕೆಂಗೇರಿಗೆ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಭೂಸಾರಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಮುರುವನ ಹುಳಿ, ಮೂರ್ಗಿನಹುಳಿ ಮರ, ಬಿರಿಂಡ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳು. ಉಪಾಗಿ (ಮಂತುಳ್ಳಿ), ಮಂಗೊಸ್ಟೀನ್, ದೇವನಹುಳಿ, ದೇವಗರಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಮರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಇದು ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಗಾರ್ಸೀನಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ವೈನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಂಕಣ ಸೀಮೆಯಲ್ಲೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ನೀಲಗಿರಿ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಡಿಸೆಂಬರ ೨೦೦೯ –  ರಾಜ್ಯದ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರಾದ ಕೆ ಹೆಚ್ ಮುನಿಯಪ್ಪನವರು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಉಪನಗರ ರೈಲಿನಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮರ ಇದು; ಸುಮಾರು 10 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು 2-4 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಚೆಂಡುಗಳಂತಿವೆ. ಮಾಗಿದಾಗ ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣ ತಳೆಯುತ್ತವೆ. ಒಳಗೆ ರಸಭರಿತ ತಿರುಳೂ 5-8 ಬೀಜಗಳೂ ಇವೆ. ಹಣ್ಣಿಗೆ ಸುವಾಸನಾಯುಕ್ತ ಸ್ವಾದವೂ ಸಿಹಿಮಿಶ್ರಿತ ಹುಳಿ ರುಚಿಯೂ ಉಂಟು. ಹಣ್ಣಿನ ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ತಿರುಳಿನ ರಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ನೆನೆಯಿಕ್ಕಿ ತೆಗೆದು ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ ಕೋಕಮ್ ಎಂಬ ಹುಳಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೇ. 10 ಮ್ಯಾಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಕೊಂಚ ಮೊತ್ತದ ಸಿಟ್ರಿಕ್ ಅಥವಾ ಟಾರ್ಟಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಇದೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಫೆಬ್ರವರಿ –  ಬೆಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣದ ಶಾಸಕರಾದ ಹೆಚ್ ಎನ್  ಅನಂತ ಕುಮಾರ್ ರವರು ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
೩ ಮಾರ್ಚ ೨೦೧೦ –  ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು ರೈಲ್ವೆ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ  ಶೇಕಡ ೫೦ರ ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನಗರ ರೈಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದು ಪತ್ರ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಉಪಯೋಗ
ಮೂರ್ಗಿನಹುಳಿಹಣ್ಣಿನ ಬೀಜದಿಂದ ಕೋಕಮ್ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹದು. ಖಾದ್ಯಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ಈ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಸೇವಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಇದು ಶಕ್ತಿವರ್ಧಕ, ತಂಪುಕಾರಕ, ಪ್ರತಿಬಂಧಕವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಲಾಮಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೈ, ತುಟಿ ಬಿರುಕುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ. ಬೆಣ್ಣೆ ತೆಗೆದಮೇಲೆ ಉಳಿಯುವ ಹಿಂಡಿ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಮಾರ್ಚ ೨೦೧೩ - "ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಯಮಿತ" ಸಂಸ್ಥೆ ನೊಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಉಪಯೋಗ
ಹಣ್ಣು ಜಂತುನಾಶಕ, ಹೃದಯೋತ್ತೇಜಕವಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಆಮಶಂಕೆಗಳಿಗೂ ಔಷಧಿಯಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಪಿತ್ತಹರ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಇತಿಹಾಸ
೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್, ೨೦೧೩ - ಯಶವಂತಪುರ ಮತ್ತು ನೆಲಮಂಗಲದ ನಡುವೆ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಕೃಷಿ
ಪುನರ್ಪುಳಿ ಮರ ನವೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಹೂವು ಬಿಟ್ಟು ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳು ಕೊಯ್ಲಿಗೆ ಸಿದ್ದವಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಮರ ೩೦-೫೦ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ ಹಣ್ಣು ನೀಡಬಲ್ಲದು. ದುಂಡಾದ ಮಾಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು ೨.೫-೩.೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದು ದಟ್ಟ ಕೆಂಪು/ನೇರಳೆಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ೩-೮ ದೊಡ್ಡ ಬೀಜಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೋಕಂನಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಮರಗಳಿದ್ದು ಗಂಡು ಮರದಲ್ಲಿ ಕಾಯಿ ಕಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಬೀಜದ ಸಸಿಗಳಿಂದ ತೋಟ ಮಾಡಿದರೆ ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಗಂಡು ಮರಗಳು ಅಗತ್ಯ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಸಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೋಕಂನಲ್ಲಿ ಬೀಜದಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ ಬೇರುಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಗಿಡಗಳಿಂದ ತಂದ ೯ ತಿಂಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಸಿಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮೆದುಕಾಂಡಕಸಿ ಮಾಡಿ ಕಸಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು ಕಸಿಕಟ್ಟಲು ಸೂಕ್ತ ಕಾಲ. ಒಂದು ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ೬ ಮೀ. x ೬ ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ೧೧೦-೧೧೫ ಕಸಿ ಗಿಡಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈಲುಗಳು
ಮಿಂಚು (ವಿದ್ಯುತ್) ಬಂಡಿಗಳು: ಡೀಸಲ್ ಬಂಡಿಗಳು:
ಮುರುಗಲ ಹಣ್ಣು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆಂಗಳೂರು ಉಪನಗರ ರೈಲು ಸೇವೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮೂಹಿಕ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಸಾರಿಗೆ
ಕಾಡ್ಯನಾಟ
ಕಾಡ್ಯನಾಟ: ಉಡುಪಿ ಹಾಗೂ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕನ್ನಡ ಮಾತಾನಾಡುವ ತಿರುಳ್ಗನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶವಲ್ಲದೆ ಗಡಿಯ ತುಳು ಭಾಷಾ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಡ್ಯನ ಮನೆಗಳಿವೆ. ಹುಲ್ಲು ಹೊದಿಕೆ ಹೊದ್ದು ಇರತಕ್ಕ ಮೇರರ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಾಡ್ಯನ ಮನೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೇರರು ತಮ್ಮ ಕೂಡುಕಟ್ಟಿನ ಕಾಡ್ಯನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ರಾತ್ರಿ ನಾಲ್ಕು ಹಗಲು ನಡೆಸುವ ನಾಗಾರಾಧನೆಯೇ ಕಾಡ್ಯನಾಟ.
ಸಂಗ್ರಾಮ
೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರವಿಚಂದ್ರನ್‍ರವರು ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಭವ್ಯ‍ರವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನೀನೆ ಬರಿ ನೀನೆ
ನೀನೆ ಬರಿ ನೀನೆ , ಹಾಡುಗಾರ ಸೋನು ನಿಗಮ್ರವರ ಕನ್ನಡ ಏಕಾಂಗಿ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ, ಇದು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಅಶೋಕ್ ಖೇಣಿ ಹಾಗು ಸಂಗೀತ ಮನೋ ಮೂರ್ತಿಯವರದು. ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಕ್ಯಾತ ಗೀತರಚನಕಾರ, ಜಯಂತ್ ಕೈಕಿಣಿಯವರದು. ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಸೋನು ನಿಗಮ್ ಹಾಗು ಬೆಂಗಳೂರುನ, ಮಾಧುರಿ  ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮೈಸೂರು, ಮಡಿಕೆರೆ, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕಾವೇರಿ ಹಾಗು ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೯ ರ ಅಲ್ಬಮ್ಸ್ ಗಳು
ಗರ್ತಿಗೆರೆ ರಾಘಣ್ಣ
ಗರ್ತಿಗೆರೆ ರಾಘಣ್ಣ ಒಬ್ಬ ಖ್ಯಾತ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ. ಇವರ ಪೂರ್ತಿ ಹೆಸರು ಹೊಸನಗರ ನಾಗಪ್ಪ ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್. ಇವರ ಹುಟ್ಟೂರು ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ನಾವುಂದದ ಸಮೀಪದ ಬಡಕೆರೆ ಗ್ರಾಮ. ಇವರ ತಂದೆ ನಾಗಪ್ಪಯ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕಮ್ಮ. ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ನವೆಂಬರ್ ೨, ೧೯೩೬ರಂದು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಭಜನೆ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಚಕ್ರಕೋಡಿ ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು. ನಂತರ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಹರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ರಾಘಣ್ಣನವರು ತುಂಬ ಪರಿಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಗೆ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ದಿಗ್ಗಜ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ ಮೊದಲಾದವರು ರಾಘಣ್ಣನವರ ರಾಗಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸನ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ
ಸ್ವಾಮಿ ಜಾರ್ಜ್ ಡಿಸೋಜಾ
ಇವರ ಊರು ಶಿವಮೊಗ್ಗ. ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಕನಾರ್ಟಕ ತಾರೆ ಮತ್ತು ನವಜ್ಯೋತಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ.
ಗೀತಾ ಝುಸ್ತಿ
ಗೀತಾ ಝುಸ್ತಿ ರವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨, ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಟ್ರಕ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಆಥ್ಲೀಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ೮೦೦ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ೧೫೦೦ ಮೀಟರ್ ಓಟಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಷ್ಯಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ
೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ೮೦೦ ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ಹಾಗೂ ೧೯೮೨ ಎರಡರಲ್ಲೂ ೧೫೦೦ಮೀಟರ್ ಓಟದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. .೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವಾಗಿ, ಇತರ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳ ಪರವಾಗಿ ಇವರು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇವರ ಸಾಧನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತುಪದ್ಮಶ್ರೀ   ನೀಡಲಾಗಿದೆ.