ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್_ಗ್ರಹಾಂ_ಬೆಲ್‌
ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
ವಾಕ್‌ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್‌ಗೆ ಇದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವನ ತಂದೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ೧೮೬೩ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಅನನ್ಯವಾದ ಯಂತ್ರಮಾನವನನ್ನು ತೋರಿಸಲು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಆತ ಕರೆದುಕೊಂಡುಹೋದ. ಬ್ಯಾರನ್‌ ವೋಲ್ಫ್‌ಗ್ಯಾಂಗ್‌ ವಾನ್‌ ಕೆಂಪೆಲೀನ್‌‌‌ ಮುಂಚೆಯೇ ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸರ್‌ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ ವೀಟ್‌‌ಸ್ಟೋನ್‌ ಈ ಯಂತ್ರಮಾನವನನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ "ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮನುಷ್ಯ" ಮಾನವ ಧ್ವನಿಯೊಂದನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದ. ಸದರಿ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಅಲೆಕ್‌ ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದ ವಾನ್‌ ಕೆಂಪೆಲೀನ್‌ನ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನು ಅವನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರಯಾಸಕರವಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿರಿಯ ಸೋದರ ಮೆಲ್‌ವಿಲ್ಲೆ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತದ ಯಂತ್ರಮಾನವನ ತಲೆಭಾಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀವವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಳೆದಿದ್ದ ಅವರ ತಂದೆಯು, ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಪೂರೈಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣಪಾವತಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಹುಡುಗರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಒಂದು "ದೊಡ್ಡ ಬಹುಮಾನ"ವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಲೋಭನೆಯನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ. ಅವನ ಸೋದರನು ಗಂಟಲು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆ, ಒಂದು ನಿಜವಾದ ತಲೆಬುರುಡೆಯನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲೆಕ್‌ ನಿಭಾಯಿಸಿದ. ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದಾಗಿ, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಂತಿರುವ ಒಂದು ತಲೆಯು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಪದಗಳನ್ನಾದರೂ "ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲ" ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು. "ತುಟಿಗಳನ್ನು" ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆ ಹುಡುಗರು ಹೊಂದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ತಿದಿಯು ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿದಾಗ, ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ "ಮಾಮಾ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿ, ಬೆಲ್‌ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮನೆಯವರಲ್ಲಿ ಅದು ಹರ್ಷೋತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಯಂತ್ರಮಾನವನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಬೆಲ್‌, ಕುಟುಂಬದ ಸ್ಕೈ ತಳಿಯ ನಾಯಿಯಾದ "ಟ್ರೌವೆ"ಯನ್ನು ಒಂದು ಜೀವಂತ ಪ್ರಯೋಗಪಶುವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗುರ್ರೆನ್ನುತ್ತಿರುವಂತೆ ನಾಯಿಗೆ ಅವನು ಕಲಿಸಿದ ನಂತರ, ನಾಯಿಯ ಬಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಸಮೀಪಿಸಿದ ಅಲೆಕ್‌ ಅದರ ತುಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ಧ್ವನಿ ತಂತುಗಳನ್ನು ಕೈನಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಿ, "ಔ ಆಹ್‌ ಊ ಗಾ ಮಾ ಮಾ" ಎಂಬಂಥ ಒಂದು ಒರಟಾದ-ಧ್ವನಿಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ನೋಡಲು ಬಂದಿದ್ದವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ನಂತರ, ಅವನ ನಾಯಿಯು "ಹೌ ಆರ್‌ ಯೂ ಗ್ರಾಂಡ್‌ ಮಾ?" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದರು. ಅವನ ತಮಾಷೆಯ ಸ್ವಭಾವದ ಅತೀವ ಸೂಚಕವಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ತಾವೊಂದು "ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರುವ ನಾಯಿ"ಯನ್ನು ಕಂಡೆವೆಂದು ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಮಾಡಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು." ಆದಾಗ್ಯೂ, ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಪರೀಕ್ಷೆ ಇಳಿದ ಈ ಆರಂಭಿಕ ಸಾಹಸಗಳು, ಅನುರಣನವನ್ನು ಒಳಹೊಕ್ಕು ವಿಚಾರಮಾಡಲು ಶ್ರುತಿ ಕವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿಯ ಪ್ರಸರಣದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೆಲ್‌ಗೆ ದಾರಿತೋರಿಸಿದವು. ತನ್ನ ೧೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ತಾನು ಕೈಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯದ ಕುರಿತಾಗಿ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬರೆದ ಆತ, ಅದನ್ನು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಎಲ್ಲಿಸ್‌ ಎಂಬ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟ (ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈತ ಪಿಗ್ಮಾಲಿಯನ್‌‌‌ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಹೆನ್ರಿ ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್‌‌ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ). ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಉತ್ತರಿಸಿದ ಎಲ್ಲಿಸ್‌, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕೃತಿಯನ್ನು ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದವು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಇದೇ ಥರದ ಶ್ರುತಿ ಕವೆಯಂಥ ಒಂದು "ವಿಚಿತ್ರ-ಸಾಧನ"ದ ನೆರವಿನಿಂದ ಸ್ವರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ್ದ ಹರ್ಮನ್‌ ವಾನ್‌ ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋಲ್ಟ್ಜ್‌‌ನಿಂದ ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲ ಕೆಲಸವು ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಕೈಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಉತ್ಸಾಹಗೆಡಿಸಿಕೊಂಡ ಆತ, ಜರ್ಮನ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ಸೆನ್ಸೇಷನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಟೋನ್‌ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿ ಮಗ್ನನಾದ. ಮೂಲ ಜರ್ಮನ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ಮಾಡಿದ ಹಾದಿತಪ್ಪಿದ ತಪ್ಪುಅನುವಾದದ ನೆರವಿನಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಲೆಕ್‌, ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌‌ ಎನ್ನುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಯ ಸಂವಹನೆಯ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಭವಿಷ್ಯದ ಕೆಲಸದ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನವೊಂದನ್ನು ಆಗ ಮಾಡಿದ. ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಹೀಗಿತ್ತು: "ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚೇನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ನನಗೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದೇನೆಂದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಸ್ವರ ಧ್ವನಿಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಬಲ್ಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಗಳೂ ಸಹ ಹುಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಮಾತನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲೂ ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ", ಮತ್ತು ಆತ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ: "ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋಟ್ಜ್‌‌ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೆ ... ಮತ್ತು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ನನ್ನ ಅಜ್ಞಾನವೇ ನನ್ನ ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಾನು ತಿಳಿದಿದ್ದೆ.  ಇದೊಂದು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಪ್ರಮಾದವಾಗಿತ್ತು ...  ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಓದಲು ನನಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ನನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸದೆಯೇ ಇರಬಹುದಾಗಿತ್ತು!" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ.