cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕುಮಠೆ
ಬೆಳೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ.
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘವಿದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಿದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕಮಲಾ ಎಮ್. ಎಸ್.
ಹೆಸರು
ಕಮಲಾ ಎಂ. ಎಸ್. ಬಾಲು
ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ
ಬಿ.ಎಸ್ ಸಿ. [ಆನರ್ಸ್]; ಎಂ.ಎಸ್ ಸಿ. [ಗಣಿತ]
ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಾಂಕ
೨೯-೧೧-೧೯೩೮
ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ
2019 UN Human Development Report (inequality-adjusted).svg ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸೂಚಕವನ್ನು (ಎಚ್‍ಡಿಐ) ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಾಲ್ಕು ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಿತಾವಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಮತ್ತು ತಲಾ ಆದಾಯ ಸೂಚಕಗಳ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಆಗಿದೆ. ಜೀವಿತಾವಧಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟ, ತಲಾವಾರು ಜಿಡಿಪಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಒಂದು ದೇಶದ ಎಚ್‍ಡಿಐ ಅಂಕ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಎಚ್‍ಡಿಐ ಅನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮಹ್ಬೂಬ್ ಉಲ್ ಹಕ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಲ್ಲರಾ ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.1 ವಿಶ್ವ ಏಡ್ಸ್ ದಿನ 2
2010ರ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವರದಿಯು ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸೂಚಕವನ್ನು (IHDI) ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಸರಳ ಎಚ್‍ಡಿಐ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆಯಾದರೂ, IHDI ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಿಜವಾದ ಮಟ್ಟ (ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು) ಎಂದು ಇದು ಹೇಳಿತು ಮತ್ತು ಎಚ್‍ಡಿಐ ಅನ್ನು ಸಂಭಾವ್ಯ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ಅಥವಾ ಅಸಮಾನತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಠ IHDI) ಎಂದು ನೋಡಬಹುದು."
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/> *
ಕುಂಬಿಕ್
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಏರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜಲಸಸ್ಯ. ಪಿಸ್ಟಿಯ ಸ್ಟ್ರಾಟಿಯೋಟಿಸ್ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮ. ಅಂತರಗಂಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ವಾಟರ್ ಲೆಟಿಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಈ ಗಿಡ ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದು. ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಕೊಂಬೆಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕೊಂಬೆಗಳು ಒಂದು ಅಂತರಗೆಣ್ಣಿನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡದ ಸಂತಾನ ವೃದ್ದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳು ಮುಖ್ಯಕಾಂಡದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹೊಸ ಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡದ ಸಂತಾನ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಆಫ್‍ಸೆಟ್‍ಗಳ ಅಬೀಜ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಂತಾನವೃದ್ದಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕುಂಬಿಕ್ ಗಿಡಗಳು ಕೊಳ, ನದಿಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿ ನೀರೇ ಕಾಣದಂತಾಗುವುದುಂಟು. ಕೆಲವೇಳೆ ದೋಣಿಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದುಂಟು. ಕುಂಬಿಕ್‍ನ ಎಲೆಗಳು ಅಗಲ ಮತ್ತು ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಆಕಾರ ಹೃದಯದಂತೆ ಅಥವಾ ಬೆಣೆಯಂತೆ. ಎಲೆಗಳು ರೆಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಮಲದ ದಳಗಳಂತೆ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂದಲುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುವುದುಂಟು. ಹೂಗೊಂಚಲು ತಾಳಗುಚ್ಚ ಮಾದರಿಯದು. ಇದು ಸುಮಾರು 1"-2" ಉದ್ದ ಇದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆಯಂತಿರುವ ಕವಚ (ಸ್ಪೇದ್) ಇದೆ. ಹೂಗಳು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪ ಪತ್ರಗಳಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು, ಗಂದುಹೂಗಳು ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಣ್ಣುಹೂಗಳು ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಪ್ರತಿ ಗಂಡುಹೂವಿನಲ್ಲಿ 2 ಕೇಸರಗಳಿದ್ದು ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೆಣ್ಣುಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಾರ್ಪೆಲಿನಿಂದಾದ ಅಂಡಾಶಯವಿದೆ. ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ದಿ ಆಫ್‍ಸೆಟ್ಟುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲವೆ ಬೀಜಗಳಿಂದಲೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕುಂಬಿಕ್ ತನ್ನ ಶೀಘ್ರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಕೊಳವನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಕೊಂಚ ಹಾನಿಕರ ಸಸ್ಯವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗುಣಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಇಲ್ಲ. ಕ್ಷಾಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಇದು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಉಷ್ಟ್ರಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೂ ಹಂದಿಗಳಿಗೂ ಮೇವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣ, ರಂಜಕ, ಎ,ಬಿ,ಸಿ, ವಿಟಮಿನ್‍ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಇದರ ಬೂದಿಯಿಂದ ಸಾಬೂನನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಬೂದಿಯನ್ನು ಬಿಳಿತೊನ್ನು, ಹುಣ್ಣು, ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ, ಇಸಬು ಮುಂತಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿ ಕೊಳ ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ಗಿಡಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಈ ಗಿಡ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಸ್ಯ ಅನುಕ್ರಮ (ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸಕ್ಸೆಷನ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅನುಕ್ರಮ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಈ ಗಿಡ ಬಹಳ ಸಹಾಯಕಾರಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳು
ಜನನ
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪೂರ್ವದ ಹೆಸರು 	ಯಲ್ಲಂಬಳಸೆ ಸುಬ್ಬರಾವ್. ಇವರು ಜನವರಿ 5, 1880 ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಅಧ್ಯಾತ್ಮಪ್ರಕಾಶ ಕಾರ್ಯಾಲಯ 1992 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನೋಂದಣಿಯಾಯಿತು, ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳ ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೈಸೂರು, ಮತ್ತೂರು (ಶಿವಮೊಗ್ಗ) ಮತ್ತು ರಾಯದುರ್ಗ (ಎ.ಪಿ) ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಚ್ಚಿದಾನಂದೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ನುಡಿಮುತ್ತುಗಳು
ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಗಂಗಾ ಪಾದೆಕಲ್
ಜನನ: ೦೧-೦೯-೧೯೪೮, ಪುತ್ತೂರು (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ) ವೃತ್ತಿ: ಲೇಖಕಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ: ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಕಾರ/ಶೈಲಿ: ಸಣ್ಣಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳು ವಿಷಯ:ಕನ್ನಡ
ಉಲ್ಲೇಖ
<Reference/>
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಜನಗಳು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ
ಶೇಂಗಾ ಹೋಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಸಿಹಿ ತಿಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬಟ್ಟು ಮಾಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಹೋಳಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಬ್ಬ,ಮದುವೆ,ಸಿಮಂತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಶೇಂಗಾ ಆಥವಾ ನೆಲಗಡಲೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಳು ಬಳಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುರಿಯಬೇಕು. ಶೇಂಗಾವನ್ನು ರುಬ್ಬಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಎಳ್ಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಎಲ್ಲವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಚಪಾತಿ ಮಾಡುವ ಹಿಟ್ಟಿನ ಹಾಗೇ ನಾದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ನಂತರ ಶೇಂಗಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಂಡೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ಗುಂಡಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಆಗ ಅದನ್ನು ಚಪಾತಿಯ ಹಾಗೇ ತವೆಯ ಮೇಲೆ ಬೇಯಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸಾಕು. ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು
ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ1, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ2, ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ6, ನಯಾಸಿನ್, ಫೋಲೆಟ್, ಪೊಟ್ಯಾಶಿಯಂ, ಸೋಡಿಯಂ, ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಲೆಸ್ಟ್ರಾಲ್, ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಒಳ್ಳೆಯ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಂಶ, ನಾರಿನ ಅಂಶ,ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್ ಅಂಶ, ಕ್ಯಾಲೋರಿಗಳು, ಸಕ್ಕರೆ ಅಂಶ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಂ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪರಸ್. ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೃದಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳನ್ನು ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳು ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹಸಿ ಕಡಲೆ ಬೀಜ ಅಥವಾ ಹುರಿದು ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಲೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನೆನೆಸಿ ಆಗಾಗ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಲಾಭಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸಂಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಗುಣ ಕಡಲೇ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಹದ ತುಂಬಾ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದ ರಕ್ತ ಸಂಚಾರ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಅಡುಗೆ
ಭೀಮಕುಂಡ
alt=The water shines blue in Bhimkund cave.|thumb ಭೀಮಕುಂಡ (ನೀಲಕುಂಡ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಎಂಬ ಈ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಲ್ಯಾಣಿಯು ಭಾರತದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸುಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಛತರ್‌ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಜನಾ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 77 ಆಗಿದೆ ಬುಂದೇಲಖಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಛತರ್‌ಪುರದ ಕಡೆಗೆ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ೭೭ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಥೇರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಗ್ರೋಹಾ ಒಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಭಾರತದ ಹರಿಯಾಣ ರಾಜ್ಯದ ಹಿಸಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಗ್ರೋಹಾದಲ್ಲಿದೆ.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಭೀಮಕುಂಡವು ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲವಾಗಿದ್ದು, ಮಹಾಭಾರತ ಕಾಲದ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಕುಂಡದಲ್ಲಿನ (ಕಲ್ಯಾಣಿ) ನೀರು ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದು, ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿರುವ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಕುಂಡವು ಒಂದು ಗುಹೆಯ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು 3 ಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಶಿವಲಿಂಗವಿದೆ. ಕೊಳವು ಆಳವಾದ ಕಡು ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಕುಂಡದ ಸುತ್ತ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ
ಹಿಸಾರ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ಜಾಲತಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಗ್ರೊಹಾದಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನಗಳು ಕ್ರಿ.ಪೂ 3 ರಿಂದ 4 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ 13 ರಿಂದ 14 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಗೋಡೆ, ದೇಗುಲ ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯೊಂದು ಭೀಮಕುಂಡವು ಪಾಂಡವರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಡುವ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಬಸವಳಿದ ದ್ರೌಪದಿ ದಾಹದಿಂದಾಗಿ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋದಳು. ಪಂಚ ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಬಲಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ ಭೀಮ, ತನ್ನ ಗದೆಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುದ್ದಿದಾಗ ನೀರು ಹೊರ ಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೊಳವು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳು
ಉತ್ಖನನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಏಳು ಸಾವಿರ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಗುಹೆಯ ಮೇಲ್ಛಾಗವು ಕುಂಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿದೆ; ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭೀಮನು ತನ್ನ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದನು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ನಾಣ್ಯಗಳು
ತಾಣದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ರೋಮನ್, ಕುಶಾನ, ಯೌಧೇಯ ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಬಳಸಲಾದ ಭಾಷೆ ಪ್ರಾಕೃತವಾಗಿದೆ.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಇನ್ನೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ವೇದ‍ಋಷಿ ನಾರದರುವಿಷ್ಣು ಸ್ತುತಿಗಾಗಿ ಗಂಧರ್ವ ಗಾನವನ್ನು (ಆಕಾಶಗೀತೆ) ಮಾಡಿದನು. ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಿಷ್ಣು ಇದೇ ಕುಂಡದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ನೀರು ಕಡುನೀಲಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಂಡದ ಆಳವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗದೆ ನಿಗೂಢವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಮುದ್ರೆಗಳು
ಅನೇಕ ಮುದ್ರೆಗಳು ಸಹ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪಿತ್ರದತ್, "ಸಾಧು ವೃಧಸ್ಯ", "ಶಾಮ್ಕರ್ ಮಲಸ್ಯ", "ಮದ್ರಸ್ಯ" ಮುಂತಾದ ಪದಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಈ ಕೊಳವನ್ನು ನೀಲಕುಂಡ (ನೀಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ) ಮತ್ತು ನಾರದ ಕುಂಡ (ಜಯ ಕೊಳ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಇತರೆ
ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅರೆ-ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಣಿಗಳು ಸಹ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.
ಭೀಮಕುಂಡ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಅಗ್ರೋಹಾ ದಿಬ್ಬ
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ವರ್ಗ:ಹರಿಯಾಣ ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ಗಾಯತ್ರಿ ರಾಮಣ್ಣ
ಸಂಗೀತ
ಕನಾ೯ಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ(ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ)ಕಿರಿಯ ದಜೆ೯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇಗ೯ಡೆ
ಹೋರಾಟ
ಕನ್ನಡ ಸಂಘಷ೯ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತಿತರ ಕನ್ನಡಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಾಡು-ನುಡಿ,ನೆಲೆ-ಜನಗಳ ಸಂಬಂಧ ನಡೆಸಿದ ಧರಣಿಗಳು,ಪ್ರತಿಭ್ಹಟನಾ ಸಭ್ಹೆ,ಮೆರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲು ೨೦೦೨ರ ನವೆಂಬರ್ ೧ರಂದು ನಡೆಸಿದ ಕಾವೇರಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಬಂಧನ. ಉಲ್ಲೇಖ
ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಧ್ವಜ
thumb|ಜರ್ಮನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನಧಿಕೃತ ಧ್ವಜದ ರೂಪಾಂತರ ಜರ್ಮನಿಯ ಧ್ವಜದ (ಜರ್ಮನ್: Flagge Deutschlands) ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಮೂರು ಸಮತಲ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತ್ರಿವರ್ಣ: ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು, ಮತ್ತು ಹಳದಿ (ಜರ್ಮನ್: Schwarz-Rot-Gold). ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವಾಗಿ ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಜರ್ಮನಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಣ್ಣಗಳ ಎರಡು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕಪ್ಪು-ಕೆಂಪು-ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು-ಬಿಳಿ-ಕೆಂಪು, ಜರ್ಮನಿಯ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ. ಜರ್ಮನಿಯ-ಜನಾಂಗೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೭೭೮ ರಲ್ಲಿ ಇಂದು ಜರ್ಮನಿಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ೧೮೪೮ ರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಸಾಧಿಸಿತು. ೧೮೪೮-೧೮೫೦ರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಫ್ರಾಂಕ್ಫರ್ಟ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ತ್ರಿವರ್ಣವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಜರ್ಮನ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವಜವೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ವಿಶ್ವ ಸಮರ I ರ ನಂತರ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವೀಮರ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ನ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ತ್ರಿವರ್ಣವನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯ ಎರಡೂ ಧ್ವಜಗಳು ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಭಜನೆಯಾದಂತೆ ತ್ರಿವರ್ಣವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೯ ರವರೆಗೂ ಈ ಎರಡು ಧ್ವಜಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ್ದವು. ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೦ ರಂದು ಪುನರೇಕೀಕರಣದ ನಂತರ, ಕಪ್ಪು-ಕೆಂಪು-ಹಳದಿಯ ತ್ರಿವರ್ಣವು ಪುನಃ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಫೆಡರಲ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಜರ್ಮನಿಯ ಧ್ವಜವಾಯಿತು.
References
ವರ್ಗ:Articles containing non-English-language text
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯಕಾವ್ಯ
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯಕಾವ್ಯ :-- ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿವೆ. ಕನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಸಾಂಗತ್ಯ ಕೃತಿ ಸು.1410ರಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಪರಾಜನ 'ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆ' ಪ್ರಥಮ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿ.
ಸಾಂಗತ್ಯ ಅಂಶಗಣ
ಸಾಂಗತ್ಯ ಅಂಶಗಣಗಳಿಂದ ಸಂಘಟಿತವಾದುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದರ ಒಂದು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಪಾದಗಳು ಒಂದು ಸಮನಾಗಿಯೂ ಎರಡು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಸಮನಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳೂ ಎರಡು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬ್ರಹ್ಮಗಣವೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ವಿ    +       ವಿ	  +    ವಿ     +   ವಿ     ಪರಮಪ | ರಂಜ್ಯೋತಿ | ಕೋಟಿಚಂ | ದ್ರಾದಿತ್ಯ ವಿ      +    ವಿ	     +  ಬ್ರ ಕಿರಣಸು | ಜ್ಞಾನ ಪ್ರ | ಕಾಶ | ವಿ   +        ವಿ      +     ವಿ      +   ವಿ ಸುರರಮ | ಕುಟಮಣಿ | ರಂಜಿತ | ಚರಣಾಬ್ದ ವಿ     +      ವಿ        +  ಬ್ರ ಶರಣಾಗು | ಪ್ರಥಮಜಿ | ನೇಶ	(ಭರತೇಶವೈಭವ)
ಸಾಂಗತ್ಯ ಹಾಡುಗಬ್ಬದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದುದು. ಆದುದರಿಂದ ಅರ್ಥ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕ್ಕಾಗಿ, ಹಾಡಿನ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಗಣದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮವೋ ರುದ್ರವೋ ಬ್ರಹ್ಮಗಣದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವೋ ರುದ್ರವೋ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬರುವುದುಂಟು. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ: ಬ್ರ	            ವಿ		   ರು	           ವಿ ಕುರುರಾ | ಯನಮೈದು | ನನಕೊಲೆಗೆ | ಧರ್ಮಜ ವಿ	         ವಿ	         ಬ್ರ ನರನಕ | ಳುಪುವತೆ | ದೊಳು | ವಿ 	              ವಿ	      ವಿ	     ವಿ ನರಪತಿ| ಯೊಡಬಟ್ಟು | ಕಳುಪಿದ | ರಾಮನ ವಿ           ವಿ	          ಬ್ರ ಪರಬಲ | ಜಲನಿದಿ | ಯೆಡೆಗೆ |(ರಾಮನಾಥಚರಿತೆ)
ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆದಿಪ್ರಾಸ ಒಂದು ಅಪರಿಹಾರ್ಯವಾದ ಅಂಶ. ಸಾಂಗತ್ಯಕಾರರೂ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಸೋಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಮಯ ಕಾಲವನರಿತು ಗೆಲಬೇಕು ವೈರಿಯ ಮುಳುಗು ಮುಗ್ಗಿದ ಕಾಲದೊಳಗೆ ನರಿ ಬಂದು ಗುಂಡಿಯ ಕೆಡೆದಾಗ ಜನಕೊಂದು ಯಿಡಬೇಕು ಕಲ್ಲೆಂಬ ಗಾದೆ (ಕುಮಾರರಾಮನಸಾಂಗತ್ಯಗಳು)
ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಛಂದಃಕಾರರು ಸಾಂಗತ್ಯದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ನಾಗವರ್ಮನ ‍ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಲ್ಲೂ ಜಯಕೀರ್ತಿಯ ಛಂದೋನುಶಾಸನದಲ್ಲೂ ಈಚಿನ ಇತರ ಕನ್ನಡ ಛಂದೋಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈಶ್ವರ ಕವಿಯ ಕವಿಜಿಹ್ವಾಬಂಧನದಲ್ಲೂ ನಂದಿಯ ನಂದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಯೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಬಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿರುವ ದೇಪರಾಜನ ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯದು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬ್ರಹ್ಮಗಣಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುಗಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಗಣ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಂಶ ಎಂದು ಅಬಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಸೊಬಗಿನ | ಸೋನೆಯ | ನೊಲಿದಾ | ಲಿಸಿ ಕೇಳೆ ಸೊಬಗಿನೀ | ಸೋನೆಯೆ | ನಿಪಂ ಪ್ರಿಯೆ ಕಬರಿಯಿಂ | ದೆಸೆವಕಂ | ಜರಿಮಾಳ | ವನವರಿ ಸಬಲೆ ನೀ | ನೆಂದ ವಿ | ಕ್ರಮನೆಂದು (ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆ)
ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಗೀತಿಕೆಯ ಎರಡು ಪದಗಳ ರೂಪಾಂತರವೆ ಸಾಂಗತ್ಯವಾಗಿ ತೋರುವುದು (ಕನ್ನಡ ಕೈಪಿಡಿ) ಎಂದೂ ಸಾಂಗತ್ಯ ತ್ರಿಪದಿಯಿಂದ ಹೊರಟ ಮಟ್ಟೆಂದೂ ತ್ರಿಪದಿಯ ಚರಣವನ್ನು ಆವೃತ್ತಿ ಮಾಡಿ ಹಾಡುವ ರೂಡಿ ಸಾಂಗತ್ಯದ ರೂಪನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿಯನ್ನು ಮಾಡಿತು (ಕನ್ನಡ ಛಂದೋವಿಕಾಸ) ಎಂದೂ ಅಬಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗೀತಿಕೆಯಿಂದಾಗಲಿ, ತ್ರಿಪದಿ ಅಥವಾ ಪಿರಿಯಕ್ಕರದಿಂದಾಗಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯ ಆವಿರ್ಭವಿಸಿತೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಅಷ್ಟು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾದಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಸಾಂಗತ್ಯ ಶುದ್ಧ ದೇಶೀಯ ಮಟ್ಟು. ಅಂಶಗಣ ಘಟಿತವಾದ ಸಾಂಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ತ್ರಿಪದಿ, ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಾಗಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದರೂ ಸಾಂಗತ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಅಂಶಗಣಘಟಿತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿದ್ದಿತೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವುಂಟು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಾಂಗತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ವಿರಚಿತ ಕಾಲಜ್ಞಾನವೇ ಪ್ರಥಮ ಕೃತಿಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಕರ್ಕಿಯವರು ಕವಿಚರಿತ್ರೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಮಳೆಯಿಲ್ಲ ಬೆಳೆಯಿಲ್ಲ ಹೊಳೆಯಿಲ್ಲ ಕೆರೆಯಿಲ್ಲ ನೆಳಲಿಲ್ಲ ಉದಕ ಮುನ್ನಿಲ್ಲ ಮೊಳೆಯಿಲ್ಲ ಸೂರ್ಯನ ಕಳೆಯಿಲ್ಲ ಗೆಲವಿಲ್ಲ ಉಳಿವಿಲ್ಲ ಆ ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ (ಕನ್ನಡ ಛಂದೋವಿಕಾಸ)
ಈ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅಂಶಗಣಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳು ಬಂದಿರುವುದು. ಪ್ರಥಮ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಕಾಲಾಜ್ಞಾನವಚನ ಬಸವೇಶ್ವರರ ಹೆಸರಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ ಕೃತಿಯಾಗಿರ ಬಹುದು. ತರುವಾಯ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಂಗತ್ಯಕಾರ ಕಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಶಿಶುಮಾಯಣ. ಆತನ ಕೃತಿಗಳು ತ್ರಿಪುರದಹನಸಾಂಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಜನಾಚರಿತ್ರೆ, ಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಗಾತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇವು ಮಿಗಿಲಾಗಿವೆ. ಅಂಜನಾಚರಿತ್ರೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
1೬ನೆಯ ಶತಮಾನ
16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದವು. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೂರನೆಯ ಮಂಗರಸನ ನೇಮಿಜಿನೇಶ ಸಂಗತಿ, ಪ್ರಭಂಜನಚರಿತೆ, ಶ್ರೀಪಾಲ ಚರಿತೆಗಳು, ನಂಜುಂಡನ ರಾಮನಾಥಚರಿತೆ, ಕನಕದಾಸರ ಮೋಹನತರಂಗಿಣಿ, ರತ್ನಾಕರವರ್ಣಿಯ ಭರತೇಶವೈಭವ, ರಾಮರಸ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ, ಬೊಂಬೆಯ ಲಕ್ಕ, ಹಲಗ,ಪಾಯಣ್ಣ ವತ್ರಿ(೧೬೦೦) ಸಮ್ಯಕ್ತ್ವಕೌಮುದಿ, ಓದುವಗಿರಿಯ ಇವರ ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳು ಹೆಸರಿಸತಕ್ಕವು. ಈ ಶತಮಾನದ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃತಿ ಕಿಕ್ಕೇರಿಯಾರಾಧ್ಯ ನಂಜುಂಡ ವಿರಚಿತ ಭೈರವೇಶ್ವರಕಾವ್ಯ. ಇದು ಛಂದಸ್ಸಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ. ಇದರ ಸಂಪಾದಕರು ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಷಟ್ಪದಿಯೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿಪದ್ಯವನ್ನೂ ಆರು ಪಾದಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಅಬಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯದ ಒಂದು ಎರಡು ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಐದನೆಯ ಪಾದಗಳು ಶರಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲೂ ಮೂರು ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಪಾದಗಳು ಕುಸುಮಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲೂ ರಚಿತವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪದ್ಯದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾದಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಕಾವ್ಯದ ಛಂದಸ್ಸು ಸಾಂಗತ್ಯ, ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಪದ್ಯದಲ್ಲೂ ಖಂಡ ಪ್ರಾಸವಿರುವುದೇ ಈ ಭ್ರಾಂತಿಗೆ ಕಾರಣ. ಈ ರೀತಿ ಖಂಡಪ್ರಾಸವನ್ನು ಒಳಕೊಂಡಿರುವ ಕೃತಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
17ನೆಯ ಶತಮಾನ
17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತು ಸಾಂಗತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಶಾಂತಿಕೀರ್ತಿ ಮುನಿ-ಪುರದೇವ ಚರಿತೆ ಸಾಂಗತ್ಯ.ಸಂಖ್ಯಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಶತಮಾನದ ಕೃತಿಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾವ್ಯಗುಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಪಂಚಬಾಣನ ಭುಜಬಲಿಚರಿತೆ, ಶಾಂತಮಲ್ಲನ ಅನುಭವಮುದ್ರೆ, ಶೇಷಕವಿಯ ರುಕ್ಮಾಂಗದ ಚರಿತೆ, ತಿರುಮಲಾರ್ಯನ ಕರ್ಣವೃತ್ತಾಂತ ಕಥೆ, ಚಿಕುಪಾಧ್ಯಾಯನ ಯಾದವಗಿರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ, ಪಶ್ಚಿಮರಂಗ ಮಹಾತ್ಮೆ, ರಂಗಧಾಮಸ್ತುತಿ ಸಾಂಗತ್ಯ, ರಂಗಧಾಮ ಪುರುಷ ವಿರಹ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಚಿತ್ರಶತಕ ಸಾಂಗತ್ಯ, ರಂಗನಾಯಕ ರಂಗನಾಯಕೀ ಸ್ತುತಿ ಸಾಂಗತ್ಯ, ನೇಮಿವ್ರತಿಯ ಸುವಿಚಾರಚರಿತೆ, ಧರಣಿಪಂಡಿತನ ಬಿಜ್ಜಳರಾಯಚರಿತೆ, ಚದುರ ಚಂದ್ರಮನ ಕಾರ್ಕಳದ ಗೋಮ್ಮಟೇಶ್ವರಚರಿತೆ, ಪದ್ಮನಾಭನ ಪದ್ಮಾವತೀ ಚರಿತೆ, ಜಿನದತ್ತರಾಯನ ಚರಿತೆ, ಬಸವಕವಿಯ ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯಚರಿತೆ, ಚೆನ್ನಮಲ್ಲೇಶನ ದೀಪದ ಕಲಿಯರ ಕಾವ್ಯ, ಸಿದ್ಧಕವಿಯ ಸಿರುಮನ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಚಾಮಯ್ಯನ ದೇವರಾಜೇಂದ್ರಸಾಂಗತ್ಯ ಇವು ಹೆಸರಿಸತಕ್ಕವು. ಗೋವಿಂದ ವೈದ್ಯನ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜವಿಜಯ ಒಂದು ಅಪೂರ್ವಕೃತಿ. ಈ ಕವಿ ವೀರರಸ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗೆ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಶತಮಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಸಾಂಗತ್ಯರಚನೆಗೆ ತೊಡಗಿದ್ದು. ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂಚಿಯ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ ಒಂದು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿ. ಶೃಂಗಾರಮ್ಮ ಪದ್ಮಿನೀ ಪರಿಣಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾಳೆ.
18 ಮತ್ತು 19ನೆಯ ಶತಮಾನ
18 ಮತ್ತು 19ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಗತ್ಯದ ಬೆಳಸು ಅಷ್ಟೊಂದು ಹುಲುಸಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಹದಿನೇಳು ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳೂ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎಂಟು ಸಾಂಗತ್ಯಕೃತಿಗಳೂ ಹೊರಬಂದಿವೆ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ ಶಿಷ್ಯನ ಜೀವೇಶ್ವರ ಸಾಂಗತ್ಯ, ತತ್ತ್ವದ ಸೊಬಗಿನ ಸೋನೆ, ಗುರುಸಿದ್ದಪ್ಪನ ಮಾದೇಶ್ವರ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಚಲುವ ಕವಿಯ ಮಡಿವಾಳಯ್ಯನ ಚರಿತೆ, ದೇಪನ ದೇವಾಂಗಪುರಾಣ, ನೂರೊಂದಯ್ಯನ ಸೌಂದರಕಾವ್ಯ, ಪಾಯಣ್ಣನ ಅಹಿಂಸಾ ಚರಿತೆ, ಪದ್ಮನಾಭನ ರಾಮಚಂದ್ರಚರಿತೆ, ತರಳ ಚಲಪತಿಯ ಗಂಗೆಗೌರಿ ಸಂವಾದ -ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. 1750ರಲ್ಲಿದ್ದ ಹೆಳವನಕಟ್ಟೆ ಗಿರಿಯಮ್ಮ ಚಂದ್ರಹಾಸನ ಕಥೆ, ಉದ್ದಾಳಿಕನಕಥೆ ಮೊದಲಾದ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನೀತಿಪ್ರದವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕವಿಯಿತ್ರಿ ಚೆಲುವಾಂಬೆ ವರನಂದಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
20ನೆಯ ಶತಮಾನ
20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೂ ಸಾಂಗತ್ಯದ ರಚನೆ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಪು.ತಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್, ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರಭಟ್ಟ ಮೊದಲಾದವರು ಸಾಂಗತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಮೇಶ್ವರಭಟ್ಟರು ನೀಳವಾದ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮವೃತ್ತವನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೂ ಬಿಡಿ ಮುಕ್ತಕ ರಚನೆಗೂ ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆ ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇವರ ಸಾಂಗತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎರಡು ಸಾಂಗತ್ಯ ಪದ್ಯಗಳು:
ಸ್ಕೂಟರು ಹೆಳವನಿಗೇನುಪಯೋಗವು ಬೋಳನಿಗೇಕೆ ಬಾಚಣಿಗೆ ಅರಸಿಕನಿಗೆ ಏಕೆ ಕಾವ್ಯದ ಗಮಕವು ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರೇಕೆ ಕೆಪ್ಪನಿಗೆ (ಇಂದ್ರಚಾಪ)
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಚಂಪು, ಷಟ್ಪದಿ, ತ್ರಿಪದಿ ಮುಂತಾದ ಛದೋಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯ, ಶಾಸ್ತ್ರ ಧರ್ಮ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮೊದಲಾದ ನಿಗೂಢ ವಿಷಯಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ನಿಲುಕುವಂತೆ ಶುದ್ಧ ದೇಶೀಯ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಬರುವುದಕ್ಕೆ ವಾಹಕವಾದುದು ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸಾಂಗತ್ಯ, ಇನ್ನೊಂದು ಷಟ್ಪದಿ (ನೋಡಿ: ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಷಟ್ಪದಿ ಕಾವ್ಯಗಳು). ಕನ್ನಡ ಛಂದಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವ ಛಂದೋಪ್ರಕಾರಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಸಾಂಗತ್ಯಕ್ಕಿದೆ. ಇದು ತನ್ನ ಗೇಯತೆ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಮಕುಟಪ್ರಾಯವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. *
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ
ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರನೇ ಮಾದರಿಯ ರೇಡಿಯೊ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ರೇಡಿಯೊ ಸೇವೆಯಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಮೂಹಿಕ-ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರಕರು ಇದನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅವರು ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಗುಂಪುಗಳು. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಲು, ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮದ ಕೊಡುಗೆದಾರರು ಆಗಲು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
=ದೃಷ್ಟಿ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿ= ಆಧುನಿಕ ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳು ತಮ್ಮ ಕೇಳುಗರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳ ಮೂಲಕ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕಡೆಗೆ ಸಜ್ಜಾದ ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಹುದು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಹಲವು ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಗೀತ, ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು "ಡ್ರೈವ್-ಟೈಮ್" ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋವು ೧೦ ಪ್ರತಿಶತ ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ೯೦ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾಳಜಿ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರತಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ, ಅದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಳವಳಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಸ್ತುತಿದಾರರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
=ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು= ಸಮುದಾಯಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ರೇಡಿಯೋದಲ್ಲಿ "ಸಮುದಾಯ" ವು ಯಾವ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. "ಸಮುದಾಯ" ಅನ್ನು "ಪರ್ಯಾಯ", "ಮೂಲಭೂತ" ಅಥವಾ "ನಾಗರಿಕ" ರೇಡಿಯೊಗಳಂತಹ ಪದಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು "ಸಮುದಾಯ" ವು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಸಂವಾದಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
=ಮಾದರಿಗಳು= ಸಮುದಾಯದ ರೇಡಿಯೊಕ್ಕೆ ಎರಡು ತಾತ್ವಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೂ ಮಾದರಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರ ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ-ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸೇವೆಯ ಮಾದರಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾಗಿದೆ; ಮೂರನೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೊವು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮುದಾಯದ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. , ಇದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವೇಶ (ಅಥವಾ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ) ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಷಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ ಸ್ವತಃ ಉತ್ತಮ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾದರಿಯು ಸೇವೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸದಿದ್ದರೂ, ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿರುತ್ತವೆ.
=ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಮುದಾಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರಗಳು=
=ಉಲ್ಲೇಖ=
ಭಾರತ ಮಾತೆ
thumb| ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಭಾರತ ಮಾತೆ ( Sanskrit;भारताम्बा, 'अम्बा' ಅಂಬಾ ಎಂದರೆ 'ತಾಯಿ' ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಷನಲ್ಲಿ ಮದರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದೂ) ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮದರ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇದು ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣ ರೂಪ ಅಂದರೆ ಮಾತೃ ದೇವಿಯಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಸರಿ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಿಂಹದ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ
thumb|376x376px| [[ತಮಿಳು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ 'ವಿಜಯ'ದ ೧೯೦೯ ರ ಸಂಚಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟವು "ಭಾರತ ಮಾತಾ" (ಭಾರತ ಮಾತೆಯನ್ನು) ತನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂತತಿ ಮತ್ತು " ವಂದೇ ಮಾತರಂ " ಎಂಬ ಕೂಗಿನೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.]] ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಅಂದರೆ ಭಾರತ ದೇಶವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸುವುದು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ೧೮೫೭ ರ ಭಾರತೀಯ ದಂಗೆಯ ನಂತರ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಭಾರತ ಮಾತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ ಮೊದಲು ಭಾರತದ ಭೂಮಿಯ ಚಿತ್ರಣವೆಂದು ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರ ಚಟರ್ಜಿ ೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಆನಂದ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಬನೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ೧೯೦೫ ರ ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗ್ರಹಿಸಿದರು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ
ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಕಿರಣ್ ಚಂದ್ರ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ನಾಟಕವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೮೭೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ೧೭೭೦ರ ಬಂಗಾಳದ ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಈ ನಾಟಕವು ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಗಂಡನನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಎದುರಿಸುವದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಅರ್ಚಕರು ಅವರನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಮಾತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದಂಗೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ Unabimsa ಪುರಾಣ ಅಥವಾ ನೈಂಟೀನ್ತ್ ಪುರಾಣದ Manushi ಪತ್ರಿಕೆ ಕಥೆ ಕುರುಹುಗಳು ಮೂಲದ Bhudeb ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಮೊದಲ ೧೮೬೬ ರಲ್ಲಿ ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಬಂಕಿಂ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯರು ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ ಆನಂದಮಠ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು " ವಂದೇ ಮಾತರಂ "  ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಹಾಡಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ ರಾಜ್ ಭಾರತದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಕಾರ್ಟೊಗ್ರಾಫಿಕ್ ಆಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದಿ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಭಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜಕೀಯ ಚಿತ್ರಣವಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಿರಂಗ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಭಾರತ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶಿವಪ್ರಶಾದ ಗುಪ್ತ ಅವರು ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಭಾರತದ ನಕ್ಷೆಯ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪ್ರತಿಕಾರವಾಗಿದೆ. left|thumb| [[ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ|ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆ ]] ಬಿಪಿನ್ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಹಿಂದೂ ತಾತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಆದರ್ಶವಾದ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶವಾದಿ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು. ಇದು ಪುರಾತನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಬನೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರರು ಭರತ ಮಾತೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ಅನ್ನದ ಹೆಣಗಳು, ಮಾಲಾ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತಮಾತೆಯ ಚಿತ್ರವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ವರ್ಣಚಿತ್ರದ ಅಭಿಮಾನಿ ಸಹೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಭಾರತಮಾತೆ ಹಸಿರು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಹಿಂದೆ ನೀಲಿ ಆಕಾಶವಿದೆ, ಪಾದಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕಮಲಗಳು, ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳು ಎಂದರೆ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿ; ಬಿಳಿ ಹಾಲೋ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಶಿಕ್ಷ-ದೀಕ್ಷಾ-ಅನ್ನ-ಬಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. right|thumb|288x288px| [[ವಾರಾಣಸಿ|ವಾರಾಣಸಿಯ ಭಾರತ ಮಾತಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾದ ಭಾರತಸ ಮಾತೆಯಂತೆ ಭಾರತದ ಪರಿಹಾರ ನಕ್ಷೆ]] ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಸುಬ್ರಮಣಿಯನ್ ಭಾರತಿ ಭಾರತ ಮಾತೆಯನ್ನು ಗಂಗಾದ ನಾಡಾಗಿ ಕಂಡರು. ಅವರು ಭಾರತ ಮಾತೆಯನ್ನು ಆದಿ ಪರಾಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರು ಸಹೋದರಿ ನಿವೇದಿತಾ ಅವರ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರು ಎಂದೂ ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಹತ್ವ
thumb| ಶೌರ್ಯ ಸ್ಮಾರಕ ಭೋಪಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆ ಎವೆರಿಡೇ ನ್ಯಾಷನಲಿಸಂ: ವುಮೆನ್ ಆಫ್ ದಿ ಹಿಂದೂ ರೈಟ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಯಾಣಿ ದೇವಕಿ ಮೆನನ್ "ಭಾರತ ಮಾತೆಯಾಗಿ ಭಾರತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಆಳವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ " ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ದೇಶಭಕ್ತಿಯಲ್ಲದೇ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಹಿಂದೂಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಒಡನಾಟವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಸ್ಲಿಮರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾದವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಅವರ ದೇವರ ಏಕತೆಯಲ್ಲಿನ Tawhidನಂಬಿಕೆಯು ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಾಹನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ದೇವರಿಗೆ ದೈವತ್ವವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಮುಸ್ಲಿಮರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳು, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ರೀತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಂಗಮಾತಾ Bangamata"ತಾಯಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ" ) ಎಂದು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೂ ಇದು ದೇವತೆಯಲ್ಲ ಆದರೆ ಮಾತೃಭೂಮಿಯ ಅಮೂರ್ತ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.   alt=|left|thumb| ಭಾರತ ಮಾತಾ - ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ದೇವತೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ.  ಅಬನೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ವರ್ಣಚಿತ್ರ  'ಭಾರತ ಮಾತಾ ಕಿ ಜೈ'  ("ಭಾರತ ಮಾತೆಗೆ ಜಯ") ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಬಳಸುತ್ತದೆ . ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಮಕಾಲೀನ ಆಡುಮಾತಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ "ಭಾರತಮಾತೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರಲಿ" ಅಥವಾ "ಭಾರತಮಾತೆಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. (ಜೈ ಹಿಂದ್ ಕೂಡ ನೋಡಿ. ) ಮುಸ್ಲಿಂ-ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಹಲವಾರು ಡಜನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಘಟಕಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೂಲದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳು, ಸೇನೆ, ನೌಕಾಪಡೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ವಾಯುಪಡೆಯ ಧ್ಯೇಯ ಸ್ವಾಭೂನ ಪಕ್ಷ ("ತಾಯ್ನಾಡಿನ ವಿಂಗ್ಸ್" ) ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋಲಿಸ್‌ನ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವು ಸೇವಾ ಸೇವಾಕೊತ್ತಮ ಅಥವಾ " र्ट्सेवकोत सेवकोत्तम " ("ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಸೇವಕರು").
ವಾರಣಾಸಿ
ಭಾರತ ಮಾತಾ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಾರಣಾಸಿಯ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಕಾಶಿ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಭಾರತ್ ಮಾತೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಭಾರತದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಪರಿಹಾರ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳಾದ ಶಿವಪ್ರಸಾದ್ ಗುಪ್ತಾ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಖಾತ್ರಿಯವರ ಉಡುಗೊರೆಯಾದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು 1936 ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದರು, "ಹರಿಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮ, ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಂಥಗಳ ಜನರಿಗೆ ವಿಶ್ವ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಐಕ್ಯತೆ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ." alt=Bharat Mata at Jatiya Shaktipeeth, Kolkata|thumb| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಕ್ತಿಪೀಠದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮಾತಾ
ಹರಿದ್ವಾರ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹರಿದ್ವಾರದ ಗಂಗಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಸತ್ಯಮಿತ್ರಾನಂದ ಗಿರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು 8 ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 180 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇದನ್ನು 1983 ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮಹಡಿಗಳನ್ನು ಪೌರಾಣಿಕ ದಂತಕಥೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ದೇವತೆಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಮತ್ತು ನಾಯಕರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ
ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಹರಿಯಾಣದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮನೋಹರ್ ಲಾಲ್ ಖಟ್ಟರ್, ಭಾರತ ಮಾತೆಯ ಮುಂದಿನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು "ಜುನ ಅಖಾರ " ದ "ಭಾರತ್ ಮಾತಾ ಟ್ರಸ್ಟ್" ಗೆ ಮಹಾಭಾರತ -ಇರಾ ಜ್ಯೋತಿಸರ್ ತೀರ್ಥದ 5 ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References /> ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಸರೋಜಾ ಶ್ರೀನಾಥ್
ಸರೋಜಾ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದವರು. ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತ, ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು. ಮನೆಯವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಕಥೆ, ಹಾಡು, ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕದ ಪರಿಚವನ್ನೂ. ಹೆಸರಾಂತ ಲೇಖಕ ಮೈಸೂರರಮನೆಯ ಆಸ್ಥಾನ್ ವಿದ್ವಾನ್, ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿ,ಗಳು ಅಜ್ಜ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಹಲವಾರು ಖ್ಯಾತಸಾಹಿತಿಗಳು, ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ, ತ.ರಾ.ಸು, ಆನಂದ,ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ಓದುವ ಪರಿಪಾಠವಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಪ್ಪನವರ ರಾಮಾಯಣ ಪಾರಾಯಣ, ಸರೋಜಾರವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಗಾಢವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಸರೋಜರವರು, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿ, ಚೆನ್ನೈನ 'ಸೆಂಟ್ರೆಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್' ನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾನ್ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಗಳಿಸಿದರು.
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ
ಚೆನ್ನೈ ನಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು 'ಡ್ರಾಮೆಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಕೋರ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಗಳಿಸಿದರು.
ಮದುವೆ
೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥರೊಡನೆ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ ಹೂಡಿದರು.
ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ
ಮುಂಬಯಿಗೆ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲಸಿದರು. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳಕಾಲ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 'ಭರತ ನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ', ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಪರಾಮಾಯಣ, ಜೈನರಾಮಾಯಣ, ಕುವೆಂಪುರವರ 'ರಾಮಾಯಣ ದರ್ಶನಂ' ಬಹಳಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 'ನಲಂದಾ ನೃತ್ಯಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ'ದಲ್ಲಿ ಡಾನ್ಸ್ ಡಿಗ್ರಿ ಕೋರ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ತಯಾರುಮಾಡುವಾಗ, ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ತರಹದ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ,ಮರಾಠಿ,ತೆಲುಗು,ತಮಿಳು,ಹಿಂದಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದವು.
ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ 'ಸರೋಜಾ ಶ್ರೀನಾಥ್' ರವರು, ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಡಾ.ಸಿರಿರಾಮ ರವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ೮೦ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ನಿರಂತರ ಅಧ್ಯಯನ, ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಬರೆಯುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಗಳು,ಡಾ.ಸಿರಿರಾಮ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು 'ಕನಕಸಭಾ ಪರ್ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಆರ್ಟ್ಸ್,' ಎಂಬ ಎಂಬ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿನಡಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿವಾರ
ಡಾ. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಅಳಿಯ. ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರವೀಣೆ, ಮಗಳು ಡಾ.ಸಿರಿರಾಮ, ಮೊಮ್ಮಗಳು ಅಮರಾ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರವಿದೆ.
ಬರವಣಿಗೆ
ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ ಗೆ ಅಳವಡಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಬರೆದ ಲೇಖನ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ ಬಹಳ ಮಂದಿ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಸರೋಜಾ ಶ್ರೀನಾಥ್ ಬರೆದ ಅನೇಕ ಲೇಖನ,ಮತ್ತು ಕಥನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ,ಮಹಾಭಾರತ
ಸರೋಜಾ ಶ್ರೀನಾಥ್ ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಡಾ.ಸಿರಿರಾಮ ಜೊತೆ, ರಾಮಾಯಣ-ಮಹಾಭಾರತಗಳ ನೃತ್ಯರೂಪಕಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇಂಡೋನೇಶಿಯ ಮೊದಲಾದ ಮುಸ್ಲಿಂರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ: ಹೊರನಾಡ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಬಂಜರ್
thumb ಬಂಜರ್ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಕುಲ್ಲು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ತೀರ್ಥನ್ ಕಣಿವೆಯೂ ಬಂಜರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬಂಜರ್ ಪಟ್ಟಣವು ತೀರ್ಥನ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥನ್ ನದಿಯು ಬಂಜರ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಉಪನದಿಯಾದ ಪುಷ್ಪಭಾದ್ ಜಿಭಿ ಮೂಲಕ ಜಲೋರಿ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣವು ಈ ಎರಡೂ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿದೆ. 'ಬಂಜರ್ ಮೇಲಾ' ಬಂಜರ್ ಕಣಿವೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ. ಬಂಜರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ತೀರ್ಥನ್ ಕಣಿವೆ, ಶೃಂಗ ಋಷಿಯ ಚೆಹ್ನಿ ಕೋಟೆ, ಬಹು ಗ್ರಾಮ, ಜಿಭಿ ಕಣಿವೆ, ಬಾಲು ದೇವಸ್ಥಾನ ಇತ್ಯಾದಿ. 2020 ರಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥನ್ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಮೌಲ್ಯ ನೀಡಲಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.[4 ]
ತೀರ್ಥನ್ ಮತ್ತು ಜಿಭಿ ಕಣಿವೆಗಳು ಬಂಜರ್‌ನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ತೀರ್ಥನ್ ಕಣಿವೆಯು ಟ್ರೌಟ್ ಮೀನು ಕಣಿವೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ದೈವಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಹೆಬ್ಬಾಳಟ್ಟಿ
ಹೆಬ್ಬಾಳಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ 85% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 68% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ವು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅನೇಕ ರಾಜವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಪತನವನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸವು ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ (ಕ್ರಿ.ಪೂ ೧೨೦೦ ನಿಂದ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೨೪) ಅವಧಿಯಿಂದ ೧೪ ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ವಿವಿಧ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನ, ಚೋಳ, ಚೆರಾ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ಪಲ್ಲವ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಕಾಕತೀಯ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳದ ರಾಜವಂಶಗಳು ತಮ್ಮ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನ್ಯಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಏರಿತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿತು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮೊಘಲ್ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಒಂದು ಬುರುಜುಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿತು. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಶಕ್ತಿಗಳು ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹೊಸ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟೀಷರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಅವಲಂಬಿತ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿತು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತವನ್ನು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿ ಭಾಷಾವಾರುವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. thumb|400x400px|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಧ್ಯ ಕೃಷ್ಣ - ತುಂಗಭದ್ರ ಕಣಿವೆಯ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣಗಳು
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಕ್ರಿ.ಪೂ.೨೫೦೦ ವರೆಗೂ ಮೆಸೊಲಿಥಿಕ್ನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ಮೈಕ್ರೋಲಿತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬೦೦೦ ರಿಂದ ೩೦೦೦ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಅವಧಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೨೫೦೦ ರಿಂದ ೧೦೦೦ ವರೆಗೆ ಇತ್ತು, ನಂತರ ಕಬ್ಇಣ ಯುಗ, ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಮಾಧಿಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆದಿಚನಲ್ಲೂರ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಸಿದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಉತ್ಖನನಗಳು ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ವಲಸೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ಕೃಷ್ಣ ತುಂಗಭದ್ರ ಕಣಿವೆ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಕಬ್ಬಿಣಯುಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆದಿಚನಲ್ಲೂರ್, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿವೆ ಇವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೧೦೦೦ ಅವದಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಆರಂಭಿಕ ಶಿಲಾಶಾಸನ ಪುರಾವೆಗಳು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೫ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಕಾಣಿಸಲಾರಂಭಿಸಿವೆ, ಇದು ತಮಿಳು-ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಶಾಸನಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು
A
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಕುಂಜನ್ ನಂಬಿಯಾರ್
ಜೀವನ
ಕಾಲ ಸು. ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನ.ಕುಂಜನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಕಿಳ್ಳಿಕುರುಶ್‍ಮಂಗಲಂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಲಕ್ಕತ್ತು ಭವನದಲ್ಲಿ 1705ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಅಂಬಲಪ್ಪು ರಾಜನ ಅಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದು ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ.
ಪ್ರತಿಭೆ
ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕು ತುಳ್ಳಲ್ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿ ಮಲಯಾಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವ ಒಬ್ಬ ಕವಿ. ಚಂಪೂ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿನ ಗದ್ಯ ಕುಂಜನ್ ನಂಬಿಯಾರನೇ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಛೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ನಂಬಿಯಾರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಓಟ್ಟಂ ತುಳ್ಳಲ್ (ಕನ್ನಡದ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು) ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ವೃತ್ತಗಳು ಆ ಗದ್ಯದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೇ ಮೂಡುಬಂದುವು. ಮಲೆಯಾಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದವನೆಂದು ಕುಂಜನ್ ನಂಬಿಯಾರ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅತುಲ್ಯವಾದ ಪ್ರತಿಭಾಶಕ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಉತ್ತಮ ಕವಿಯೀತ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಬಹು ಮುಖ್ಯನಾದವ. ಈತನ ಕಾವ್ಯ ಅದ್ಯಂತವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶನಪ್ರಧಾನವಾದುದು. ಆ ವಿಮರ್ಶೆಯಾದರೋ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾಸ್ಯರಸಲಿಪ್ತವಾದುದು. ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತೀರ ಹದಗೆಟ್ಟ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಯಾರ್ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಕೇರಳದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮಲ್ಲೇ ಕಚ್ಚಾಡುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಜನಜೀವನ ಹದಗೆಟ್ಟು ಹೋಗಿತ್ತು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ನೀತಿಮಾರ್ಗ ಕುಸಿದು ಕೆಳಕ್ಕಿಳಿದಿತ್ತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಂಬಿಯಾರನ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಡಂಬನೆಯ ಹಾಸ್ಯಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ನೀರನ್ನೆರೆಯಿತು. ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಧಾಡಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪರಿಸ್ಕರಿಸಿ ಈತ ಒಂದು ಹೊಸ ಕಾವ್ಯರಚಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ನಂಬಿಯಾರ್ ತಾನೇ ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಿಂತಲೂ ಚಾರು ಕೇರಳ ಭಾಷೆಯನ್ನೇ ತಾನು ಒಲಿದಿರುವುದಾಗಿ ಈತನ ಬಣ್ಣನೆ: "ಭಟಸಮೂಹದ ನಡುವಿನೊಳಗಡಗಿರುವ ಪಡೆಯೊಡೆನೆ ತಾ ಸೇರಲು ಗಾಡಿಯಿಂದೆಸೆವ ಚಾರು ಕೇರಳ ಭಾಷೆಯೇ ಸಮುಚಿತ ಸುಂದರ; ಟಾಠಡಾಢಣ ಕಠಿಣ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಕಟಕವಿಯೇ ನಾನು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಲು ಭಟಜನರೆಂದೂ ಸಹಿಸಲಾರರು; ಕೇಳಿ ಮೆತ್ತನೆ ಹೊರಟೇ ಬಿಡುವರು." ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಂತೆ ಸುಲಲಿತವಾಗೆ ನಂಬಿಯಾರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಸುಮಾರು ಅರುವತ್ತನಾಲ್ಕು ತುಳ್ಳಲ್ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಇವಲ್ಲದೆ ಕಿಳಿಪಾಟ್ಟುಗಳ್, ಅಟ್ಟಕಥಗಳ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಾಘವೀಯಂ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯಂ, ಸೀತಾರಾಘವ ನಾಟಕಂ, ಚಂದ್ರಿಕಾವೀಥಿ, ಲೀಲಾವತಿ ವೀಥಿ-ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಯೂ ಈತನಿಂದ ಅಗಿದೆಯೆಂದು ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮರಣ
ಹುಚ್ಚುನಾಯಿ ಕಚ್ಚಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಚ್ಚುಹಿಡಿದು ನಂಬಿಯಾರ್ ಸತ್ತನೆಂದು ಹೇಳುವವರಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮಲೆಯಾಳಂ ಕವಿಗಳು
ಬಾಗೇಶ್ವರ್
ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆ ಮಂಡಳಿಯಾಗಿದೆ. ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ರಮಣೀಯ ಪರಿಸರ, ಹಿಮನದಿಗಳು, ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಾಗೇಶ್ವರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ.
ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಕುಮಾವ್ಞು ನಡುವಿನ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭೋಟಿಯಾ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಂದು ರತ್ನಗಂಬಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಗೇಶ್ವರ್‌ನ ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಸರಕುಗಳು, ಉಣ್ಣೆ, ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೊರಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಗರವು ಬಹಳ ಧಾರ್ಮಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಾಗೇಶ್ವರ್‌ವನ್ನು ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಗೋಮತಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಜು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಗೋಪುರವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯ ನಿಂತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಗುಣವಾಚಕವಾದ "ಹುಲಿ ಪ್ರಭು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಬಾಗೇಶ್ವರ್ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಗ್ರೇಶ್ವರ್‌ನ ದೇಗುಲವಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 1450 ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾವ್ಞು ರಾಜ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಂದ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ಬೈಜ್‍ನಾಥ್ ದೇವಾಲಯವು ಗೋಮತಿ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವಿಧವೆಯೊಬ್ಬಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು.
ಚಂಡಿಕಾ ದೇವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ದೇವಾಲಯವು ಬಾಗೇಶ್ವರ್‌ನಿಂದ ಅರ್ಧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. <sup class="noprint Inline-Template Template-Fact" data-ve-ignore="true" style="white-space:nowrap;">[ <span title="This claim needs references to reliable sources. (August 2020)">ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ  ]
ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯವಾದ ಶ್ರೀಹಾರು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬಾಗೇಶ್ವರ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 5 ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇದು ಬಾಗೇಶ್ವರ್‌ನಿಂದ 8 ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ. 20 ಮೀ. x 95 ಮೀ. ಅಳತೆಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆ ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ ವರ್ಗ:ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸೋಜಾ
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸೋಜಾ ರವರು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ.'ಏಕ್ ಹಜಾರೋಂ ಮೇ ಮೇರಿ ಬೆಹೆನಾ ಹೇ'ನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಕಾ ವಧೇರ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, 'ಏಕ್ ನಯೀ ಪೆಹೆಚಾನ್'ನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ,  ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಝೀ ಟಿವಿಯ 'ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್' ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ರೈನಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸೋಜಾ ರವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧,೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಡಿಸೋಜಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಾಜಿ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನ 'ಕಹೆ ನಾ ಕಹೆ' ಧಾರವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಿಂಜಲ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು .ನಂತರ 'ಕ್ಯಾ ದಿಲ್ ಮೆ ಹೇ'ನಲ್ಲಿ ತಮನ್ನಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್ ನ 'ಕಸ್ತೂರಿ'ಯಲ್ಲಿ ನವ್ನೀತ್ ಮತ್ತು 'ಕಿಸ್ ದೇಶ್ ಮೆ ಹೇ ಮೇರಾ ದಿಲ್'ನಲ್ಲಿ ವೀರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ 'ಬಾತ್ ಹಮಾರಿ ಪಕ್ಕೀ ಹೇ'ನಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.ಸೋನಿ ಟಿವಿಯ 'ಆಹಾತ್'ನಲ್ಲಿ ಕಿರು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ಏಕ್ ಹಜಾರೋಂ ಮೇ ಮೇರಿ ಬೆಹೆನಾ ಹೇ'ನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಕಾ ವಧೇರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ 'ಏಕ್ ನಯೀ ಪೆಹೆಚಾನ್'ನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿ ಪಾತ್ರ,೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ್'ನಲ್ಲಿ ರೈನಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಕಲರ್ಸ್ ಟಿವಿಯ 'ಬೇಲನ್ ವಾಲಿ ಬಹು'ನಲ್ಲಿ ರೂಪಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಅನ್ನೂ ಗೆದ್ದರು.
ಗೋಕಾಕ ಆಯೋಗ ರಚನೆಯ ಹಿನ್ನಲೆ
ಗೋಕಾಕ ಆಯೋಗವು ರಚನೆಯಾಗುವ ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿವಾದವೆದ್ದಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮದ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷು, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮರಾಠಿ ಮುಂತಾದ ಆಡುಮಾತುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತವೂ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಲಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರದಿದ್ದರೂ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಪ್ರಥಮಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ತುಂಬ ಸುಲಭವಾದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಲಿತ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಿಂತ ತುಂಬ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೆ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ತುಂಬ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ರೀತಿಯಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಇದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕಲಿಯುವುದು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾತ್ರ; ಕನ್ನಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೊದಲ ತರಗತಿಯಿಂದಲೇ, ಅಂದರೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಲಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ವರ್ಷ ಮಾತ್ರ ಕಲಿತ ಭಾಷೆಯ ಮಟ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಅದನ್ನು ಹೋಲಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ಆಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಕನ್ನಡ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬರಬರುತ್ತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಸಾಗಿತು. ಇತರ ಮಾತೃಭಾಷೆಯ ಜನರಿಗಿಂತ ನಿರಭಿಮಾನಿಗಳಾದ ಕನ್ನಡಿಗರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಓದುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಇಳಿಯತೊಡಗಿತು. ಘನತೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾದ ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿಯಂತೂ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಇದರೊಡನೆ ಕನ್ನಡದಂತಹ ಆಡು ನುಡಿಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದಲೇ ಕಿವಿಗೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲದೆ ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನೇ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯೆನ್ನುವುದು. ಇಂತಹ ಭಾಷೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಮಾತನ್ನೇ ಆಡದ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ಪರಿಪಾಠ.
ಈ ಮೇಲಿನ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಹಿರಿಯ ವಿಚಾರವಂತರು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪರವಾದಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೆ ಮೊದಲಸ್ಥಾನ ನೀಡುವುದರ ಪರವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಆಡುಭಾಷೆಗಳೊಡನೆ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕೂರುವುದು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕವೆಂಬುದನ್ನರಿತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೭೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ತೃತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಓದಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ವಿವಾದವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೂ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು. ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ಎರಡೂ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಾದವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ, ಆ ವಿಷಯವನ್ನು ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ, ಅದರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನನುಸರಿಸಿ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಸದಸ್ಯರು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.
ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳು
ಸಮಿತಿಯು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ತನ್ನ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಸರ್ಕಾರವು ಅದರ ಮುಂದೆ ಮೂರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿತು. ೧) ಸಂಸ್ಕೃತವು ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸದ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಬೇಕೆ? ೨) ಹಾಗೆ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗದೇ ಅದನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ? ೩) ತ್ರಿಭಾಷಾ ಸೂತ್ರದಂತೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಮಾಡಿ ಮಿಕ್ಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಎರಡನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ವನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೇ ಬಿಡುವುದು ಸೂಕ್ತವೇ? ಈ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಮೂರು ತಿಂಗಳೊಳಗಾಗಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಸರ್ಕಾರವು ಸಮಿತಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತು.
ಗೋಕಾಕ್ ಸಮಿತಿಯು ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಾರಮಾಡಿ (ಕೆಲವೇಳೆ ಪ್ರತಿರೋಧ ಎದುರಿಸಿ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೫೦ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಏಕೈಕ ಪ್ರಥಮಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ, ೧೦೦ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಭಾಷೆಯಗಿಯೂ ಹಾಗೂ ೫೦ ಅಂಕಗಳಿಗೆ ಮಗುದೊಂದು ಭಾಷೆಯನ್ನು ತೃತೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿಯೂ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿರಬೇಕೆಂಬ ಶಿಫಾರಸು ಮೂಡಿ ಬಂದಿತು. ಆವರೆಗೆ ತೃತೀಯ ಭಾಷೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗೋಕಾಕ್ ಸಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲ ಮೂರು ಭಾಷೆಗಳೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿತು. ಎಂಟನೆಯ ತರಗತಿಯಿಂದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ತಕ್ಕಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂರನೆಯ ತರಗತಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಒಂದು ಕಡ್ಡಾಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಸಮಿತಿ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು.
ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಗುಂಡೂರಾವ್ ಒಂದು ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತ ವರದಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ವರದಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ನಾಯಕರೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಹಲವರು ವಿಧಾನಸೌಧಕ್ಕೆ ಲಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದರು. ಓಟಿಗಾಗಿ ಏನು ಮಾಡಲೂ ಹೇಸದ ಸರ್ಕಾರವು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ವಿರೋಧಿಸಿಯಾರೆಂದು ಹೆದರಿ ವರದಿಯು ಜಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೆ ಮೌನವಹಿಸಿತು.
ಸರ್ಕಾರದ ಮೌನ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನದ ಹಿರಿಯ ಅಲೆಗಳನ್ನೇ ಏಳಿಸಿತು. ತಡಮಾಡಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಯಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದೊಡ್ಡ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಾಯತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ವರದಿಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆ-ವಿಚಾರಸಂಕಿರಣಗಳಾದವು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜನತೆ ಬೇಸತ್ತು ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು.
ಚಳವಳಿಯ ಆರಂಭ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ
ಆಣಿ
ಆಣಿ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಕಲ್ಲೊತ್ತು
thumb|ನೋವುಂಟುಮಾಡುವ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು
ಕಲ್ಲೊತ್ತು (ಆಣಿ) ಮೃತ ಚರ್ಮದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಆಕಾರದ ಗಡಸುಗಟ್ಟಿದ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆಳು ಅಥವಾ ರೋಮರಹಿತ ಚರ್ಮ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆರಳುಗಳ ಹಿಂಬದಿ ಮೇಲೆ. ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂಗೈಗಳು ಅಥವಾ ಪಾದದ ಕೆಳಭಾಗದ ದಪ್ಪನೆಯ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಚರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧದ ಒತ್ತಡದ ಬಿಂದು ಉಜ್ಜುವ ಚಲನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಅಥವಾ ಅರೆಅಂಡಾಕಾರದ ಪಥವನ್ನು ಪ್ರವಹಿಸಿದಾಗ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಒತ್ತಡದ ಬಿಂದುವಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲೊತ್ತನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ತೆಗೆಯಲಾದ ನಂತರವೂ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವ ಅಂಗಾಂಶದ ನಿರಂತರ ಉತ್ತೇಜನ ಆಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಚರ್ಮವು ಕಲ್ಲೊತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು.
ಕಲ್ಲೊತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಭಾಗ ಜವೆಯ ಬೀಜವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಅಗಲವಾದ ಎತ್ತರದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಕೆಳಭಾಗವಿರುವ ಲಾಳಿಕೆಯಂತೆ. ಅವುಗಳ ಆಕಾರದ ಕಾರಣ, ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಳದ ಅಂಗಾಂಶ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸಂವೇದನಶೀಲ ಚರ್ಮವಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿಗೊಂಡ ನರಗಳ ಕಾರಣ ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ (ಉದಾ. ಮಧುಮೇಹವಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ). ಮೃದು ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳ ಸ್ಥಳ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು ಚರ್ಮದ ಒಣ, ಚಪ್ಪಟೆ ಮೇಲ್ಮೈಗಳ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. (ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಬೆಟ್ಟುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಂಡುಬರುವ) ಮೃದು ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳು ತೇವವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಚರ್ಮವನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಇಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಕಲ್ಲೊತ್ತಿನ ಕೇಂದ್ರ ಮೃದುವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಭಿನ್ನ ರೋಗನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು, ಚರ್ಮದ ಬಾಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಬಹುದು. ಮೇಲಿನ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಅಸಹಜ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಮೂಳೆಯಂಥ ಅಸಹಜತೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಚಿತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸರಳ ರೇಡಿಯೋಚಿತ್ರ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್‍ನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲೊತ್ತುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯಗಳ ತುದಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದು ಸೇರಿವೆ. ಇದು ತಕ್ಷಣ ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲೊತ್ತು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸ್ಯಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಪ್ಪ ಬಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ದುಂಡುಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಗಟ್ಟಿ ಚರ್ಮವನ್ನು ಸವೆಸುತ್ತದೆ.