cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌
ಇತ್ತೀಚಿನ ಇತಿಹಾಸ
ಇಸವಿ 2005ರ ಹೊಸ ವರ್ಷಾರಂಭ ದಿನದಂದು ಮಿಕ್ಕಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಮಾರ್ಷಲ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಟೋರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಆಫ್‌ ರೋಸಸ್‌ ಪೆರೇಡ್‌ ಆಗಿದ್ದ.
ಡಿಸ್ನಿ ಆನ್‌ ಐಸ್‌ ನಾಟಕ ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ರೆಸೆಂಟ್ಸ್‌ ಪಿಕ್ಸಾರ್ಸ್‌ 'ದಿ ಇಂಕ್ರೆಡಿಬಲ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌/ ಡಿಸ್ನಿಲೆಂಡ್‌ ಅಡ್ವೆಂಚರ್‌' ನಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಸಿಂಡ್ರೊಮ್‌ನ ಪ್ರತಿರೂಪ ಯಂತ್ರಮಾನವ ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌/ ಡಿಸ್ನಿಲೆಂಡ್‌ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಥೀಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ಪೈರೇಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌' ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳದ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀಯನ್ನು ಕೆಲ ಕಾಲ ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಇಂಕ್ರೀಡಿಬಲ್‌ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ' ಸೇನೆಯು ಯಂತ್ರಮಾನವ ಸಿಂಡ್ರೊಮ್‌ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ನಡೆಸಿ, ಬಂಧಿತರನ್ನು ಲೇಸರ್‌ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಇಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಯಂತ್ರಮಾನವ ಜ್ವಾಲಾಪ್ರಕ್ಷೇಪಕವನ್ನು ಬಳಸಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಅತಿಮಾನವ ರಕ್ಷಕರನ್ನು ಸುಟ್ಟುಬಿಡುವ ವಿಫಲ ಯತ್ನವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಫ್ರೊಜೋನ್‌ ಯಂತ್ರಮಾನವ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸಿದ ನಂತರ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌/ಡಿಸ್ನಿಲೆಂಡ್‌ ರೆಸಾರ್ಟ್‌ನ ಹರ್ಷಮಯ ವಾತಾವರಣ ಮರಳುತ್ತದೆ. ಇಂಕ್ರೀಡಿಬಲ್ಸ್‌ ಸೇನಾ ಸದಸ್ಯರು ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀಯ ಹೊಸ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು
thumb|right|ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ IIನಲ್ಲಿ ರಾಜ ಮಿಕ್ಕಿ. ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ, ಮಿಕ್ಕಿಯೂ ಸಹ ಹಲವು ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೈನ್ಟೆಂಡೊ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌ ಸಿಸ್ಟೆಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್ಕೆಪೇಡ್‌ ', Mickey Mania: The Timeless Adventures of Mickey Mouse ', ಸೂಪರ್‌ ನೈನ್ಟೆಂಡೊ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌ ಸಿಸ್ಟೆಮ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಮಿಕ್ಕಿ'ಸ್‌ ಅಲ್ಟಿಮೇಟ್‌ ಚಾಲೆಂಜ್‌' ಹಾಗೂ ಡಿಸ್ನಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಕ್ವೆಸ್ಟ್‌ ', ಮೆಗಾ ಡ್ರೈವ್‌/ಜೆನೆಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಆಫ್‌ ಇಲ್ಯುಷನ್‌ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್‌ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ', ಗೇಮ್‌ ಬಾಯ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌: ಮ್ಯಾಜಿಕ್‌ ವ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ '‌ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಆಟಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು 'ಮಿಕ್ಕಿ-ಪ್ರಧಾನ' ವೀಡಿಯೊ ಆಟಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. 2000ದ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ನಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಕ್ವೆಸ್ಟ್‌ ಸರಣಿಯನ್ನು ಗೇಮ್‌ ಬಾಯ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್‌‌ ಉಪಕರಣಕ್ಕೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಯುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗಾಗಿ ನೈನ್ಟೆಂಡೊ ಗೇಮ್ಕ್ಯೂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ನಿ'ಸ್‌ ಮ್ಯಾಜಿಕಲ್‌ ಮಿರರ್‌ ಸ್ಟಾರಿಂಗ್‌ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ವೀಡಿಯೊ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಆರನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಯುಗದ ಪ್ರಥಮ ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದನು.‌  ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ‌ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಡಿಸ್ನಿ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ (ಡಿಸ್ನಿ ಕೋಟೆ)ಯ ರಾಜ ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರ ಸೊರಾಗೆ ಸಹಯೋಗಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ರಾಜ ಮಿಕ್ಕಿ, ಬೀಗದಕೈ ಆಕಾರದ, ಎಂತಹದ್ದೇ ಬೀಗವನ್ನು ತೆರೆದು ಕತ್ತಲನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಕೀಬ್ಲೇಡ್‌ ಎಂಬ ಆಯುಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಡಿಸ್ನಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕತ್ತಲಿನ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಎಪಿಕ್‌ ಮಿಕ್ಕಿ ಎಂಬ ವೀಡಿಯೊ ಆಟವು 2010ರಲ್ಲಿ ವೀ (Wii) ಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ.
ಆಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳು
ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಅತಿಥೇಯನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂರು ವಿಧಾನಗಳುಳ್ಳ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ-ಮಾತನಾಡುವ ಮಿಕ್ಕಿ ಸೇಯ್ಸ್ ' ‌' ಎಂಬ ಆಟವನ್ನು ಮಿಲ್ಟನ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಡ್ಲೇ 1989ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದರು. ಮಿಕ್ಕಿ ಇತರೆ ಆಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ ಆಫ್ ವಂಡರ್‌-ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ಟಾಕಿಂಗ್ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್ ‌ ಸಹ ಸೇರಿವೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ
ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಪಾತ್ರವು ತಾನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಇಸವಿ 1939ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿ ಪಾಯಿಂಟರ್‌ ' ಹಾಗೂ 1940ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಫ್ಯಾಂಟಸಿಯಾ ದ ದಿ ಸಾರ್ಸೆರರ್ಸ್‌ ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್‌ 'ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌‌ಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪೆ, ಕಾಕೇಷಿಯನ್‌ ವರ್ಣದ ಮುಖ ಹಾಗೂ ಪೇರು ಹಣ್ಣಿನ ಆಕಾರದ ಶರೀರವನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. 1940ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, 'ದಿ ಲಿಟ್ಲ್‌ ವರ್ಲ್‌ವಿಂಡ್‌'ನಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಪುನಃ ಬದಲಾದನು. ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಮಾರಾಟಮುದ್ರೆ ಷರಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಡೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಧರಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ತನ್ನ ಬಾಲ ಕಳಚಿ, ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಹಜವಾದ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದನು. ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಿವಿಗಳ ಆಕಾರವೂ ಬದಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈ ಬದಲಾಣೆಯು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಕಾಲದ್ದಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಷರಾಯಿಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, 'ದಿ ಪಾಯಿಂಟರ್ '‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ವಾಪಸಾದನು. 1950ರ ದಶಕದ ಅಂತಿಮ ನಾಟಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹುಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಿಕ್ಕಿಯ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತು ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಕಿವಿಗಳು. ಅವು ಡಿಸ್ನಿ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಸಹ ಆಗಿವೆ. ದುಂಡಗಿರುವ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ದುಂಡನೆಯ ಎರಡು ಕಿವಿಗಳು ಜೋಡಿಸಿರುವುದು ಮಿಕ್ಕಿಯ ಕಿವಿಗಳ ಮೂಲಭೂತ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. 1940ರ ದಶಕದ ಮಿಕ್ಕಿಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀ ಯಾವ ಕಡೆ ತಲೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಕಿವಿಗಳು ಅಷ್ಟೇ ಸಮ್ಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಎನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅರ್ಥಾತ್‌, ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀ ಎದುರು ನೋಡಿದಾಗ ಅವರ ಕಿವಿಗಳು ಅದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದು, ಎಡಕ್ಕೋ ಬಲಕ್ಕೋ ತಿರುಗಿದಾಗ ಪಾರ್ಶ್ವನೋಟ ಬೀರಿದಂತಿರುತ್ತವೆ.
ತನ್ನ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದ, ಕೀರಲು ಧ್ವನಿಯು ಮಿಕ್ಕಿಯ ಪರದೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬಹುಪಾಲು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ದಿ ಕಾರ್ನಿವಾಲ್‌ ಕಿಡ್‌ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಸ್ವತಃ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿಯವರೇ ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯ ಕುರಿತು ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. (ಕೆಲವು ಆರಂಭಿಕ ಕಿರು-ವ್ಯಂಗ್ಯಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಲಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಷ್‌ ಸಹ ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಮನ್ನಣೆಗಳಿಸದ ADR (ಧ್ವನಿದಾನ) ನೀಡಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.)  ಆದರೆ, 1946ರೊಳಗೆ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲೇ ಬಹಳ ವ್ಯಸ್ಥರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಲು ಸಮಯದ ಅಭಾವವಿತ್ತು (ಅವರು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ವಿಪರೀತ ಸಿಗರೇಟ್‌ ಸೇದುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ಅವರ ಧ್ವನಿ ಕೆಡಲು ಕಾರಣ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ). ಫನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಫ್ರೀ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಲನಚಿತ್ರ ಮಿಕ್ಕಿ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಬೀನ್‌ಸ್ಟಾಕ್‌  ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಧ್ವನಿದಾನ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿರಿಯ ಡಿಸ್ನಿ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ನಟಜಿಮ್ಮಿ ಮೆಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು. (ಅಂತಿಮ ಧ್ವನಿಪಥದಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಟ್ ಡಿಸ್ನಿ ಮತ್ತು ಜಿಮ್ಮಿ ಮೆಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ರ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನೂ ಆಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.) ಉಳಿದ ಕಿರು-ವ್ಯಂಗ್ಯಚಲನಚಿತ್ರಗಳು, ವಿವಿಧ ದೂರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಮೆಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 1970ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. 1954ರಿಂದ 1959ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳು ಹಾಗೂ 11 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 1958ರಂದು ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ 'ಡಿಸ್ನಿಲೆಂಡ್'‌ TV ಸರಣಿಯ 'ಫೋರ್ತ್‌ ಆನಿವರ್ಸರಿ ಷೋ'ನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿಯವರೆ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇಸವಿ 1983ರಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ'ಸ್‌ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌‌‌ ಕ್ಯೆರೊಲ್‌ ಮೂಲಕ ದಿವಂಗತ ವೇಯ್ನ್‌ ಅಲ್ವಿನ್‌ ಮಿಕ್‌ಮೌಸ್ ಆಗಿ ನಾಟಕವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರವೇಶದ ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾವಿನ ತನಕ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ಗೆ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಕಾಳತಾಳಿಯವಾಗಿ ಎಂಬಂತೆ, ವೇಯ್ನ್‌ ಆಲ್ವಿನ್‌, ಸದ್ಯ ಮಿನ್ನೀ ಮೌಸ್‌ಗೆ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರುಸ್ಸಿ ಟೇಯ್ಲರ್‌ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಇಸವಿ 1987ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ TV ವಿಶೇಷ ಡೌನ್‌ ಅಂಡ್‌ ಔಟ್‌ ವಿತ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಲೆಸ್ ಪರ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಮಿಕ್ಕಿಗೆ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಮುಂಚೆ ಹಾಲ್ಮಾರ್ಕ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶುಭಾಶಯ ಪತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ ಬ್ರೆಟ್‌ ಇವಾನ್‌, ಈಗ ಮಿಕ್ಕಿಯ ಹೊಸ ಧ್ವನಿ ನಿರೂಪಿಸಲು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕಿ ಆಟಿಕೆ ಹಾಗೂ ಡಿಸ್ನಿ ಕ್ರೂಯಿಸ್‌ ಲೈನ್‌ ಉತ್ತೇಜನಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ನಟನಾ ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತ್ತು. ಅದು ಡಿಸ್ನಿ ಆನ್‌ ಐಸ್‌: ಸೆಲೆಬ್ರೇಷನ್ಸ್‌! ಐಸ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಮುಂದೆ, ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಪೋರ್ಟಬಲ್‌ಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿರುವ 'ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಬರ್ತ್‌ ಬೈ ಸ್ಲೀಪ್‌ ' ಎಂಬ ವೀಡಿಯೊ ಆಟದಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ಗಾಗಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಧ್ವನಿದಾನ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಸೀರೀಸ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವರು ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ಗಾಗಿ ಧ್ವನಿದಾನ ಮಾಡುವರೆಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮ
thumb|ಜಪಾನೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಡುಪುಧಾರಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ರ ಚಿತ್ರಗಳುಳ್ಳ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರ.
ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಕುರಿತು, ಅಥವಾ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತದಾನ ವಿಧಾನದ ಅಸಮರ್ಪಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯಲು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮತದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತದಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಮತಚೀಟಿ ಅಥವಾ 'ಇವರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಹಿತವರಲ್ಲ' ಎಂಬುದನ್ನು ನಮೂದಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಂಭೀರವಲ್ಲದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಹೆಸರು ರೈಟ್-ಇನ್ ಓಟ್ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಮತ್ತು ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಇತರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪೈಕಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ ಹಾಗೂ ಬಗ್ಸ್‌ ಬನ್ನಿ ಸಹ ಉಂಟು). ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಫಲವಾಗಿ, ಇದುವರೆಗೂ ನಡೆದ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲಾ U.S. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ, ಆದರೆ ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗುವ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಮಾನವು ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡೆನ್‌ ದೇಶಗಳ ಸಂಸತ್‌ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫಿನ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸ್ವೀಡನ್ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ ಅಥವಾ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ ಪಾರ್ಟಿ ಎಂದು ಮತಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಮತದಾನ ಮಾಡುವುದುಂಟು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ 2008ರ U.S. ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಂಚನೆಯಿಂದ ಗೋಚರಿಸಿತ್ತು.
ಮಿಕ್ಕಿಯ ಹೆಸರಿನ ಹೀನಾರ್ಥಕ ಬಳಕೆ
'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ' ಎಂಬ ಉಕ್ತಿಯು 'ಸಾಧಾರಣ' ಅಥವಾ ಅಕುಶಲವಾದ' ಅಥವಾ 'ಅಲ್ಪ ಬೆಲೆಯ' ಎಂಬ ಅಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. UK ಹಾಗೂ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು 'ಅತಿ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟ' ಅಥವಾ 'ನಕಲು' ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಕಸುಬುಗಳಿಗೆ ವಿರೋಧವಿತ್ತು. ! Brake! Brake, now, you Mickey Mouse piece of shit !" 'ಕ್ವಾರೆಂಟೀನ್‌' ಎಂಬ ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ತಂಡದ ಕಳಪೆ ಉಪಕರಣಗಳಿಂದ ಜೀವಕ್ಕೇ ಅಪಾಯದ ಸ್ಥಿತಿ ತಂದಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ, "We're a real Mickey Mouse‌ operation, aren't we?" ಎಂದು ಲಿಸ್ಟರ್‌ (ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರು) ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಯಾಟ್ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ""Mickey Mouse? We ain't even Betty Boop !"
ವಿಡಂಬನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಟೀಕೆಗಳು
ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನದು ಮೂಲತಃ ಒಬ್ಬ ಅಲೆಮಾರಿ ಗಾಯಕನ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಸವಿ 1929ರಿಂದ 1930ರ ದಶಕದ ವರೆಗೂ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಬ್ಬ 'ಅಲೆಮಾರಿ ಗಾಯಕ' ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಿ, ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಸ್ಟೀಮ್‌ಬೋಟ್‌ ವಿಲ್ಲೀ ಹಾಗೂ ಮಿಕ್ಕಿ'ಸ್‌ ಮೆಲರ್‌ಡ್ರಮರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಕಪ್ಪುಚಹರೆಯುಳ್ಳವನು ಹಾಗೂ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಹ ಮುಖ-ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಈ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕನ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಅಣಕಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿತ್ತು.
ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ತನ್ನನ್ನು ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಲಾಂಛನವಲ್ಲದೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಚಿರಪರಿಚಿತ ಲಾಂಛನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಒಂದಾಗಿಸಿತು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಮಿಕ್ಕಿಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ-ವಿರೋಧಿ ವಿಡಂಬನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅಪಖ್ಯಾತಿಯ ಭೂಗತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ 'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಇನ್‌ ವಿಯೆಟ್ನಾಮ್ ‌' ಸಹ ಸೇರಿದೆ. ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಕುರಿತು ಹಲವು ವಿಡಂಬನೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಡ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲ್ ಎಲ್ಡರ್‌ ರಚಿಸಿದ ಮಿಕ್ಕಿ ರೊಡೆಂಟ್ ‌ ಎಂಬ ವಿಡಂಬನೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡಧಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ತನಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡಕ್‌ ಬಗ್ಗೆ ಅತೀವ ಮಾತ್ಸರ್ಯವುಂಟಾಗಿ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನ್ನು ಜೈಲಿನೊಳಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಡ್‌ 'ಬಿಗ್‌ ಡ್ಯಾಡಿ' ರಾಥ್‌ ವಿಕಾರವಾದ ರಾಟ್‌ ಫಿಂಕ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ದಿ ಸಿಂಪ್ಸನ್ಸ್‌ ಮೂವೀ ನಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಟ್‌ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ನ್ನು ಅಣಕಿಸಲು‌ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಬ್ರಾ ತಲೆಯ ಮೇಲಿರಿಸಿ, 'I'm the mascot of an evil corporation!' ('ನಾನು ಒಂದು ದುಷ್ಟ ಉದ್ದಿಮೆಯ ಶುಭಕಾರಿ ಸಂಕೇತ!') ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೌತ್‌ ಪಾರ್ಕ್ ‌ ಸರಣಿಯ 'ದಿ ರಿಂಗ್‌' ಎಂಬ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮಾಲೀಕನಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂಸಾನಂದದ,‌ ಕೇವಲ ದುಡ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ, ದುರಾಸೆಯುಳ್ಳವನಾಗಿ ನಿರೂಪಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಆರೊನ್‌ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್‌ರ 'ಫುಲ್‌ ಫ್ರಾಂಟಲ್‌ ನರ್ಡಿಟಿ' ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ತನ್ನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಿಂದ ಮಿರಾಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಅನ್ಲೋಡ್‌ (ತಂತ್ರಾಂಶ ಮಾಡಲು ಹತಾಶೆಯಿದಂ ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಷಾರಿಯಾ (ಇಸ್ಲಾಮ್‌ ಧಾರ್ಮಿಕ) ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇಲಿಗಳು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪೀಡೆಗಳು; ಇಲಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ 'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್'‌ ಮತ್ತು ಟಾಮ್‌ & ಜೆರಿ ಸರಣಿಯ 'ಜೆರಿ' ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ದೂಷಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಷೇಕ್‌ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ ಅಲ್‌-ಮುನಾಜಿದ್‌ 20 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಅವರು ಮಿಕ್ಕಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಫತ್ವಾ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದೂ ಉಂಟು. ಇದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿ, ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವಾದ-ಲೇವಡಿಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿರುಚಿ, ತಪ್ಪಾಗಿ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಷೇಕ್‌ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ ಅಲ್‌-ಮುನಾಜಿದ್ ಆನಂತರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣ ನೀಡಿದರು.
ಕಾರ್ಮಿಕ ವಿಚಾರಗಳು
ಜನವರಿ 1936ರಲ್ಲಿ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ ಸದಸ್ಯ ಜೂಲಿಯಸ್‌ ಹರ್ಸ್ಕೊವಿಟ್ಜ್‌ರ ಮೇಲೆ ಅಜ್ಞಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಲ್ಲೆ ನಡೆದು, ಆ ಏಟಿನಿಂದ ಅವರ ತಲೆಬುರುಡೆ ಒಡೆದಿತ್ತು. ಅವನ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕರು ಅವರಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದ್ದರಂತೆ.
ಕಾನೂನಿನ ವಿಚಾರಗಳು
thumb|right|ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಮಿಕ್ಕಿ ಕಿವಿಗಳ ಲಾಂಛನದ ಹಲವು ರೀತಿಗಳ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಸಂಕೇತ ಶೈಲಿ. ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಪಾತ್ರದ ಕುರಿತು ಕೇವಲ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಡಿಸ್ನಿ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆಯೇ, ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಸಹ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮಾಲೀಕ (ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆ) ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ಈ ಲಾಂಛನವು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಡಿಸ್ನಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ, ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಇತರೆ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಪಿರೈಟ್ ಟರ್ಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಟೆನ್‌ಷನ್ ಆಕ್ಟ್ (ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣಾ ಕಾಯಿದೆ)(ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಲಾಬ್ಬಿ ನಡೆಸಿದಕ್ಕಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ). ಹಾಗೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಿದಂತೆ, ಆರಂಭಿಕ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 2023ರ ತನಕ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೂ, ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಂದಾರ್ಥತೆ ಮತ್ತು ಅಖಚಿತತೆಯ ವಿಚಾರಗಳು ಕಾಪಿರೈಟ್ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಿಕ್ಕಿ ಪಾತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಅನೂರ್ಜಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ಅದರ ಪ್ರತಿರೂಪ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಸಾಹದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ತಮ್ಮ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಡಿಸ್ನಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಡಿಸ್ನಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1989ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಮೂರು ಶಿಶುವಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿತ್ತು. ಈ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಡಿಸ್ನಿ ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊಸ್‌ ಯುನಿವರ್ಸಲ್‌ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
ವಾಲ್ಟ್‌ ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಏರ್‌ ಪೈರೇಟ್ಸ್‌
ಆರಂಭಿಕ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಳಪಾತ್ರಗಳ ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ ಭೂಗತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನನ್ನು 'ಏರ್‌ ಪೈರೇಟ್ಸ್‌' ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು 1971ರಲ್ಲಿ 'ಏರ್‌ ಪೈರೇಡ್ಸ್‌ ಫನೀಸ್ '‌ ಎಂಬ ಕಾಮಿಕ್‌ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಡ್ಯಾನ್‌ ಒ'ನೀಲ್‌ ಮಿಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮಿನ್ನೀ ಮೌಸ್‌ ವ್ಯಕ್ತ ಲೈಂಗಿಕ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಮಾದಕವಸ್ತು ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ. ಒ'ನೀಲ್‌ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, 'ಏರ್‌ ಪೈರೇಟ್ಸ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಚಿತ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಸಿಯುವುದು, ಗಾಳಿಯನ್ನೇ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಮಾಡುವುದು, ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನೇ ಕದಿಯುವುದು... ನಾವು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಡಿಸ್ನಿ ನಮ್ಮ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.' ಪಾತ್ರದ ರೂಪ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ ವಿಕಟಾನುಕರಣವು ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿರದು ಎಂದು ತಿಳಿದ ಒ'ನೀಲ್, ಏರ್‌ ಪೈರೇಟ್ಸ್‌ ಫನೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸಲಾದ ಇಲಿಯು 'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್'‌ನಂತೇ ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಮಿಕ್ಕಿಮೌಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸ್ನಿ ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿದರು. ಅಪೀಲುಗಳ ಸರಣಿಗಳ ನಂತರ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಡಿಸ್ನಿಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿ, ಒ'ನೀಲ್‌ ಡಿಸ್ನಿಗೆ $1.9 ದಶಲಕ್ಷದ ಮೊತ್ತ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಕ್ತತೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆಯ ತೀರ್ಪು ಇಂದಿಗೂ ವಿವಾದಗ್ರಸ್ಥವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. '[ಏರ್‌ ಪೈರೇಟ್ಸ್‌ ಸಮುದಾಯವು ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದೆ' ಎಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಕಾನೂನು ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್‌ ಸ್ಯಾಮ್ಯೂಯಲ್ಸ್‌ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಸೆನ್ಸರ್‌ ಮಾಡುವುದು
ಇಸವಿ 1930ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸೆನ್ಸರ್‌ ಮಂಡಳಿಯು ಒಂದು ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಮೇಲ್ಭಾಗ ಚಪ್ದಟೆಯಾಗಿರುವ ಟೋಪಿ ಧರಿಸಿದ ಮಿಕ್ಕಿ ಜರ್ಮನರನ್ನು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ, "ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ" ಎಂದು ಮಂಡಳಿಯು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು. 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದು ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು: "'ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಇದುವರೆಗೂ ಅತಿ ದರಿದ್ರ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ ... ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಮರ್ಯಾದಸ್ಥ ಯುವಕನಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರ ಭಾವನೆಗಳು ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ಈ ಕೊಳಕು-ಕಚ್ಚಡ ಭರಿತ ಇಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವಾಹಕ ಇಲಿಯು ಇಂತಹ ಆದರ್ಶ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ... ಯಹೂದ್ಯರಿಂದ ಜನರ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯು ಇನ್ನು ತೊಲಗಲಿ! ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ಗೆ ಧಿಕ್ಕಾರ! ಸ್ವಸ್ತಿಕಾ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ!'"
ತಮ್ಮ ಕಾಮಿಕ್‌ ಮಾವುಸ್‌ IIರ ಎರಡನೆಯ ಸಂಪುಟದ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರ್ಟ್‌ ಸ್ಪೀಗಲ್ಮನ್‌ ಈ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
'ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಇಲಿಯನ್ನು ನೋಡಿದ ಮಕ್ಕಳು ಹೆದರುತ್ತಾರೆ' ಎಂದು ತಳಮಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ರೊಮಾನಿಯನ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ 1935ರಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧವಿಧಿಸಿದರು. ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಯ ದೃಢ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಾಲನೆ ಮಾಡಲು ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮಂತ್ರಾಲಯದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಇಟಲಿಯನ್‌ ಸರ್ಕಾರವು ಮಿಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಿದೇಶೀ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು 1938ರಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ವರ್ಗ:ಮಿಕ್ಕಿ ಮೌಸ್‌ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ನಿ ಕಾಮಿಕ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಡಿಸ್ನಿ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಲಾಂಛನಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹೆಗ್ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಹಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಅಜ್ಞಾತ ಕಲ್ಪಿತನಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರಾಜಕುಮಾರರು
ಬೆಳಗೆರೆ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಳಗೆರೆ ಮನೆತನದ ಕೊಡುಗೆ ಅನನ್ಯವಾದುದು. ಬೆಳಗೆರೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಆಶುಕವಿಗಳು. ಇವರ ಮಗಳು ನವೋದಯದ ಮೊದಲ ಕವಯಿತ್ರಿ ಬೆಳಗೆರೆ ಜಾನಕಮ್ಮ. ಜಾನಕಮ್ಮನವರ ತಂಗಿಯೇ ಬೆಳಗೆರೆ ಪಾರ್ವತಮ್ಮ.ಬೆಳಗೆರೆ ಪಾರ್ವತಮ್ಮನವರು ಮೂರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
FA ಕಪ್
ಡ್ರಾ ನಡೆಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಸುತ್ತಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದರ ಲೈವ್‌ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಕೊನೆಗೆ ನಡೆಯುವ ಇದನ್ನು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಲೈವ್‌‌ ಆಗಿ ಪ್ರಸಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತಿನ ಡ್ರಾ ನಡೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಗ್ರ-ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತ ತಂಡಗಳನ್ನು ಡ್ರಾಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವ ತೃತೀಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಮಕಮಲ್‌ ಬ್ಯಾಗ್‌/ಚೀಲದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಚೆಂಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಡ್ರಾ ಅನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುವುದಾದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ FIFA ವಿಧೇಯಕಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಸ್‌‌ ಧಾರಕದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮೀರದಿರಲು, ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಹಳೆಯ ಮಕಮಲ್‌ ಚೀಲದಿಂದ ಪರ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಸ್‌‌ ಧಾರಕಕ್ಕೆ ಡ್ರಾಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಹ ತಂಡಗಳು
ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತವೆಯಲ್ಲದೇ, ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮುಂದಿನ ಆರು ಹಂತಗಳ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಕೂಡಾ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ FA ಕಪ್‌‌, FA ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅಥವಾ FA ವೇಸ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ಕೂಡಾ ಅರ್ಹರಾಗಿರುತ್ತವೆ. AFC ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ನ FC ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ನಂತಹಾ ಉನ್ನತ ಲೀಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ FA ಕಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಹೊಂದಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಗ್ರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲಾಗದೇ ಇರುವುದು ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಅಪವಾದದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವೆನಿಸಿದರೂ ತಾವು FIFA ಕ್ಲಬ್‌ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ 1999–2000ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದಿದ್ದರು. ಆಂಗ್ಲ ಲೀಗ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವ ವೆಲ್ಷ್‌‌ ಕಡೆಯ ತಂಡಗಳು ಅರ್ಹರಾಗಿದ್ದವಾದರೂ, ವೇಲ್ಸ್‌ ಲೀಗ್‌‌ನ ರಚನೆಯ ನಂತರ ಇದುವರೆಗೆ ಕೇವಲ ಆರು ಅಂತಹಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಉಳಿದಿವೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿ (1927ರಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಆಂಗ್ಲವಲ್ಲದ ತಂಡ), ಸ್ವಾನ್‌ಸೀ ನಗರ/ಸಿಟಿ, ರೆಕ್ಸ್‌ಹಾಮ್‌, ಮರ್ಥಿರ್‌ ಟಿಡ್‌ಫಿಲ್‌‌, ನ್ಯೂಪೋರ್ಟ್‌ ಕೌಂಟಿ ಹಾಗೂ ಕಾಲ್ವಿನ್‌ ಬೇ. ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವೇಲ್ಸ್‌‌‌, ಐರ್‌‌ಲೆಂಡ್‌‌ ಹಾಗೂ ಸ್ಕಾಟ್‌‌‌‌‌ಲೆಂಡ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ತಂಡಗಳು ಕೂಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, 1884 ಹಾಗೂ 1885ನೇ ಇಸವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋ ಕಡೆಯ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌‌ ತಂಡವು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಿಂದ ನಿಷೇಧಕ್ಕೊಳಗಾಗುವ ಮುನ್ನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾಳು ತಂಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. 2004–05ರ ಸಾಲಿನ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ೧೯೨೧–೨೨ರ ಸಾಲಿನ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇದ್ದ ೬೫೬ ತಂಡಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ೬೬೦ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದವು. 2005–06ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇದು ೬೭೪ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ, 2006–07ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೬೮೭ ಸ್ಪರ್ಧಾಳುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದರೆ, 2007–08ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೭೩೧ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು ಹಾಗೂ 2008–09 ಹಾಗೂ 2009–10ರ ಸಾಲಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ೭೬೨ಅನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಂಗ್ಲ ದೇಶೀಯ ಕಪ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಲೀಗ್‌‌ ಕಪ್‌‌, ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಹಾಗೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ಗಳ ಕೇವಲ ೯೨ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ
೧೯೯೪–೯೫ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭದಿಂದ, FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಅನನ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಲೀಗ್‌‌ ಕಪ್‌‌ಗಳ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಹಾಗಲ್ಲದೇ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು "ದ FA ಕಪ್‌‌"ನಿಂದ ಎಂದಿಗೂ ಬದಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು "ದ FA ಕಪ್‌‌ ಸ್ನಾನ್ಸರ್ಡ್‌ ಬೈ .../ ರಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ದ FA ಕಪ್‌‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ೧೯೯೯–೨೦೦೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು "ದ AXA ಪ್ರಾಯೋಜಿತ FA ಕಪ್‌‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. E.ON ಕಂಪೆನಿಯು ೨೦೦೬ರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಾಯೋಜಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ "ದ FA ಕಪ್‌‌ ಸ್ಪಾನ್ಸರ್ಡ್‌ ಬೈ E.ON" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ ೨೦೦೬ರಿಂದ ೨೦೧೪ರವರೆಗೆ, ಅಂಬ್ರೋ ಕಂಪೆನಿಯು ಪಂದ್ಯದ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ FA ಕಪ್‌‌ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಿದೆ.
ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಿಗಳು
ಅಗ್ರ-ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರದ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಜೇತರನ್ನು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟು ನೋಡುವುದಾದರೆ, FA ಕಪ್‌‌ ಕೆಳ-ಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡಗಳು ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ "ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಿಗಳು" ಎಂದೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ನಡೆಯುವುದು ಸಾಧಾರಣವೆನಿಸಿದರೂ (ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶವಾರು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿಭಾಗದ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಕೆಳಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡವೊಂದು ಸೋಲಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ೯೯.೮೫% ಇದ್ದು, ಎರಡು -ವಿಭಾಗಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದು ೪೮.೮%ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾದರೆ ಮೂರು-ವಿಭಾಗಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ೩೯.೨೮%ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿತ್ತು, "ಬಲಿಪಶುವು" ಅಗ್ರ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ದೈತ್ಯ ಸಂಹಾರಿ ತಂಡವು ಲೀಗ್‌‌ ವಿಭಾಗಗಳ ಹೊರಗಿನ ತಂಡವಾಗಿದ್ದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ/ಸುದ್ದಿಯಾಗಲು ಅರ್ಹವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಗ್ರ-ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯನ್ನು ಮಣಿಸಿದ ಲೀಗ್‌‌-ಏತರ ತಂಡದ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕೋವೆಂಟ್ರಿ ಸಿಟಿ/ನಗರ ವಿರುದ್ಧ 1988-89ರಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟಾನ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌'ನ ವಿಜಯ. ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದ ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಗಳು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ನಡೆಯುತ್ತವೆ: ಲೀಗ್‌‌ ಪಿರಮಿಡ್‌/ಗೋಪುರಬಂಧದ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರತಿ ಕ್ಲಬ್‌ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚಿನಿಂದ-ಸ್ಮರಿಸುವ "ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರ"ದ ಒಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೆಲ ಸಣ್ಣ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು, ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೋ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಅಂತಹಾ ಗೆಲುವಿನ ನಂತರ "ಕಪ್‌‌ ವಿಶೇಷಜ್ಞ"ರೆಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಯಿಯೋವಿಲ್‌ ಟೌನ್‌‌ ತಂಡವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೀಗ್‌‌ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಎದುರು ಇತರ ಯಾವುದೇ ಲೀಗ್‌-ಏತರ ತಂಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೈತ್ಯ-ಸಂಹಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಾಚಾರವೇನೆಂದರೆ ತಂಡಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿರುವುದು. ಅಗ್ರ ವಿಭಾಗದ ಹೊರಗಿರುವಾಗಲೇ, ಕೆಲ ತಂಡಗಳು FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದರೂ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ನ ತೃತೀಯ ಮಟ್ಟದ ಯಾವುದೇ ತಂಡವು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದವರೆಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಲೀಗ್‌-ಏತರ‌ ತಂಡಗಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳ ತಂಡಗಳು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ತೃತೀಯ ಸುತ್ತನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2008-09ನೇ ಸಾಲಿನ FA ಕಪ್‌‌ನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ದಾಖಲೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂಬತ್ತು ತಂಡಗಳು ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ, ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಲೀಗ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಗಿ 1901ರ FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು, ಗೆದ್ದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಲೀಗ್‌-ಏತರ‌ ತಂಡವು ಐದನೆಯದನ್ನು ಸುತ್ತನ್ನು ದಾಟಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಿಡ್ಡರ್‌ಮಿನ್‌‌ಸ್ಟರ್‌‌ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ಸ್‌‌‌ ಮಾಡಿತ್ತು. ಚೇಸ್‌ಟೌನ್‌ ತಂಡವು ತೃತೀಯ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಅತಿ ಕೆಳ-ಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡವಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿಯು ೨೦೦೭–೦೮ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ರನ್ನರ್‌‌-ಅಪ್‌‌‌ ಆಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯವು ೫ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ರಂದು ನಡೆದರೆ ಚೇಸ್‌ಟೌನ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಲೀಗ್‌‌ ಪ್ರಥಮ ವಿಭಾಗದ ಮಿಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌‌‌ ತಂಡವು ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಿರಮಿಡ್‌/ಗೋಪುರಬಂಧದ ಎಂಟನೇ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಆಡುತ್ತಿತ್ತು.
FA ಕಪ್‌‌ ವಿಜೇತರು ಹಾಗೂ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಾರ್ಹರು
ಮೂರು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ FA ಕಪ್‌‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿವೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ವಾಂಡರರ್ಸ್‌ (೧೮೭೨, ೧೮೭೩ ಹಾಗೂ ೧೮೭೬, ೧೮೭೭, ೧೮೭೮), ಬ್ಲಾಕ್‌ಬರ್ನ್‌ ರೋವರ್ಸ್‌ (೧೮೮೪, ೧೮೮೫, ೧೮೮೬ ಹಾಗೂ ೧೮೯೦, ೧೮೯೧), ಹಾಗೂ ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ (೧೯೬೧, ೧೯೬೨ ಹಾಗೂ ೧೯೮೧, ೧೯೮೨). ಏಳು ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಲೀಗ್‌‌ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಪ್‌‌ ಡಬಲ್‌ ಆಗಿ ಗೆದ್ದಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರೆಸ್ಟನ್‌ ನಾರ್ತ್‌ ಎಂಡ್‌‌ (೧೮೮೯), ಆಸ್ಟನ್‌ ವಿಲ್ಲಾ (೧೮೯೭), ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ (೧೯೬೧), ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ (೧೯೭೧, ೧೯೯೮,೨೦೦೨), ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ (೧೯೮೬), ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ (೧೯೯೪, ೧೯೯೬, ೧೯೯೯) ಹಾಗೂ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ (೨೦೧೦). ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ತಂಡಗಳು ಸತತ ಮೂರು ಡಬಲ್ಸ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ಮೂರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಡಬಲ್‌‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು (೧೯೭೦ರ ದಶಕ, ೧೯೯೦ರ ದಶಕ, ೨೦೦೦ರ ದಶಕ) ಗೆದ್ದಿದೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌'ನ ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಡಬಲ್‌ ಗೆಲುವು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ FA ಕಪ್‌‌ ಹಾಗೂ ಲೀಗ್‌‌ ಕಪ್‌ಗಳನ್ನು ‌ಒಂದೇ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ತಮ್ಮ ಕಡೆಯ ಪ್ರಥಮ ತಂಡವಾಗಿತ್ತು, ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌ ವೆಡ್ನಸ್‌ಡೇ/ವೆನಸ್‌ಡೇ ತಂಡವನ್ನು ಎರಡೂ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨–೧ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತು. ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರೆ, ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಕೂಡಾ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೇ ಮಾಡಿತು. 1998–99ರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ 1999ರ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ ಲೀಗ್‌‌ ಕಿರೀಟವನ್ನು ತಮ್ಮ ಡಬಲ್‌ನ ಸಾಧನೆಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಐರೋಪ್ಯ ಟ್ರೆಬಲ್‌/ತ್ರಿವಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಾಧನೆ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 2000–01ರಲ್ಲಿ, ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ FA ಕಪ್‌‌, ಲೀಗ್‌‌ ಕಪ್‌‌ ಹಾಗೂ UEFA ಕಪ್‌‌ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಕಪ್‌‌ ಟ್ರೆಬಲ್‌ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌‌ ತಂಡವು FA ಕಪ್‌ಅನ್ನು ಅಂತರವಿಲ್ಲದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡ ಅಸಾಧಾರಣ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಮುಡಿಗೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದ ನಂತರ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಶ್ವಸಮರದ ಕಾರಣದಿಂದ ೧೯೪೬ರವರೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವು ನಡೆಸಲೇ ಇಲ್ಲ. FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಆಂಗ್ಲೇತರ ತಂಡವು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರವೇ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿ ತಂಡವು ಇದನ್ನು ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ ತಂಡವನ್ನು ವೆಂಬ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಾಜಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಷೆಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ನೆದುರಿಗೆ ಸೋತರಲ್ಲದೇ, ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌‌ನೆದುರು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸೋತಿದ್ದರು.
ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಹೊರಗಿನ ವಿಜೇತರು
ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ನ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, 1901ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಗೆಲುವೇ ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಹಾಟ್ಸ್‌ಪರ್‌ಅನ್ನು ಏಕೈಕ ಲೀಗ್‌-ಏತರ‌ FA ಕಪ್‌ನ ವಿಜೇತ ತಂಡವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು‌. ಅವರು ಆಗ ದಕ್ಷಿಣ ಲೀಗ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌‌ ಕೇವಲ ಎರಡು ೧೮-ತಂಡಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಹೊಂದಿತ್ತು; ಆಗಿನ ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌'ನ ವಿಜಯವನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಪಿರಮಿಡ್‌/ಗೋಪುರಬಂಧದ (ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಥಮ ಲೀಗ್‌) ತೃತೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ತಂಡವು ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. FA ಕಪ್‌‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಆಂಗ್ಲ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ಅಗ್ರ ಮಟ್ಟದ ಹೊರಗೆ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೇವಲ ಎಂಟು ತಂಡಗಳು ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನದೆಂದರೆ ವೆಸ್ಟ್‌ ಹ್ಯಾಮ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಆರ್ಸೆನಲ್‌‌ಅನ್ನು ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿತ್ತು. ೧೯೦೧ರಲ್ಲಿ ಟೋಟ್ಟೆನ್‌‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ಅನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇವೆಲ್ಲಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಳೆಯ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದವಲ್ಲದೇ, ಇನ್ಯಾವುದೇ ಇತರ ತೃತೀಯ ವಿಭಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಳ ಕ್ರಮಾಂಕದ ತಂಡವು ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯವನ್ನುತಲುಪಿಲ್ಲ. ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಅಂದಾಜೆಂದರೆ ಸುಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌, ಲೀಡ್ಸ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ತಂಡವನ್ನು ೧–೦ರ ಅಂತರದಿಂದ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ್ದು. ಲೀಡ್ಸ್‌‌ ತಂಡವು ಪ್ರಥಮ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೃತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸುಂಡರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌ ದ್ವಿತೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ದ್ವಿತೀಯ ವಿಭಾಗದ ಸೌತಾಂಪ್ಟನ್‌ ಕೂಡಾ ಪ್ರಥಮ ವಿಭಾಗದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ನೆದುರು ಅದೇ ೧–೦ರ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. FA ಕಪ್‌‌ನ ಮತ್ತುಳಿದ ಅಗ್ರೇತರ ವಿಜೇತರೆಂದರೆ ಲೀಗ್‌‌ನ ಉಪಕ್ರಮದ ನಂತರ FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಅಗ್ರೇತರ ತಂಡವಾದ ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ನಾಟ್ಸ್‌‌ ಕೌಂಟಿ; ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ವರ್‌ಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್‌ ವಾಂಡರರ್ಸ್‌ ;೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ನ್‌ಸ್ಲೇ; ಹಾಗೂ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಬ್ರಾಮ್ವಿಚ್‌ ಆಲ್ಬಿಯನ್‌ ತಂಡಗಳು. ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಬ್ರಾಮ್ವಿಚ್‌ ಆಲ್ಬಿಯನ್‌ FA ಕಪ್‌‌ಅನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಿಕೆಯನ್ನು ದ್ವಿತೀಯ ಕ್ರಮಾಂಕದಿಂದ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ ಏಕೈಕ ತಂಡವೆಂಬ ಗರಿಯನ್ನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ FA ಕಪ್‌‌ ಫೈನಲ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಹೊರಗಿನದ್ದಾಗಿರುವ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಸೆಣಸಿಲ್ಲ. ಅನನ್ಯವಾಗಿ, ೨೦೦೭–೦೮ರಲ್ಲಿ, ನಾಲ್ಕು ಸೆಮಿಫೈನಲ್‌ ತಲುಪಿದ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು (ಬಾರ್ನ್‌ಸ್ಲೇ, ಕಾರ್ಡಿಫ್‌ ನಗರ/ಸಿಟಿ ಹಾಗೂ ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಬ್ರಾಮ್ವಿಚ್‌ ಆಲ್ಬಿಯನ್‌), ಅಗ್ರ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಹೊರಗಿನವಾಗಿದ್ದು, ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ಮೌತ್‌‌ ಅದನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:FA ಕಪ್ ವರ್ಗ:1871ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಮರುಕಳಿಸಲಾದ ಘಟನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಕಪ್‌‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್‌‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ (ಸಾಕರ್‌‌) ಕಪ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್
ಫಿಜಿ ಹಿಂದಿ
ಈ ಭಾಷೆಯು ಬಹಳ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಹಿಂದಿ ಮಾತನಾಡುವ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಡಚ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾನ್ಸ್ ನಡುವೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇದು ಭಾಷೆಯ ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮತ್ತು ಫಿಜಿಯನ್ ಪದಗಳಿಂದ ಪೂರ್ವ ಹಿಂದಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು (ಭೋಜಪುರಿ ಮತ್ತು ಅವಧಿ) ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ twang ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಫಿಜಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿ ಕಾರಣ ಇತ್ತೀಚಿನ ಬಾರಿ ರಲ್ಲಿ ಫಿಜಿ ಭಾರತೀಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಫಿಜಿ ಹಿಂದಿ ವಲಸೆ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾಷೆ.
ಇತರೆ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳು
ವರ್ಗ:Indo-Aryan languages ವರ್ಗ:ಫಿಜಿ
ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ(ಧೂಮಪಾನ)
ತಂಬಾಕು ಉರಿಸಿ ಅದರ ಹೊಗೆಯ ರುಚಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಉಸಿರಿನ ಮೂಲಕ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು  ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆ ಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಕ್ರಿ.ಪೂ 5000–3000ದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು BC. ಹಲವಾರು ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಧೂಪವುರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಮುಂದೆ ಉಪಭೋಗದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗತೊಡಗಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು 1500ರ ಅಂತ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತಲುಪತೊಡಗಿತು. ಈ ವಸ್ತುವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾದರೂ ಕೂಡ ಅದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಹೋಯಿತು. ಜರ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 1920ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಈ ಚಳುವಳಿಯು ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ತಲುಪದೇ ಹೋದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಂಡು ಬಹುಬೇಗನೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. 1950ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆರೋಗ್ಯ ಪರಿಣತರು ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸತೊಡಗಿದರು. 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸುಳಿವಿನಿಂದ ಈ ರೂಢಿಯ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತಾಯಿತು. 1965ರ ನಂತರ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ ಇಲ್ಲವೇ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಲೆ ಇದೆ. ಧೂಮಪಾನವು ತಂಬಾಕನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪೈರೋಲೈಜ್ (ಅಗ್ನಿಯ ಸಂಪರ್ಕ ನೀಡುವುದು) ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಹೊರಡುವ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಉಚ್ಛ್ವಾಸದ ಮೂಲಕ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಇದರ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು ಆಲ್ವಿಯೋಲೈ ಮೂಲಕ ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸಕ್ರಿಯ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು ನರಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ ಹೃದಯ ಬಡಿತದ ವೇಗ, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಸಕ್ರಿಯತೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಡೋಪಾಮೈನ್ ಮತ್ತು ಇದಾದ ನಂತರ ಎಂಡಾರ್ಫಿನ್ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸುಮ್ಮಾನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. 2000ದ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಧೂಮಪಾನದ ರೂಢಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೆಂಗಸರಿಗಿಂತ ಗಂಡಸರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ, ಆದರೂ ವಯಸ್ಸು ಕಡಿಮೆಯಾದಂತೆಯೇ ಈ ಅಂತರವು ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಶ್ರೀಮಂತವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಬಡವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು, ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳ ಜನರು ಹೆಚ್ಚು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಹದಿಹರೆಯ ಅಥವಾ ತರುಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮೊದಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಆಹ್ಲಾದದ ಭಾವನೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದಹಾಗೇ ಉಪಸಂಹರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ
ಮೊದಲ ಬಳಕೆ
thumb|ಅಜ್‌ಟೆಕ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಔತಣಕೂಟವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದ ನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು, ಫ್ಲೋರೆಂಟೈನ್ ಕೋಡೆಕ್ಸ್, 16ನೇ ಶತಮಾನ. ಧೂಮಪಾನದ ಇತಿಹಾಸವು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 5000–3000ದಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗಿನ ದಿನಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಅನಂತರ ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಬೆಂಕಿ ತಗುಲಿದ್ದರಿಂದಲೋ ಅಥವಾ ಇದರ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಹಲವು ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿಯೋ ಇದನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ರೂಢಿಯು ಶಾಮನಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಭಾರತೀಯರು ಮತ್ತು ಚೀನೀಯರೇ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಧೂಪ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಆಚರಣೆಯು ಇಸ್ರೇಲೀಯರು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥೋಡಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಪದ್ಧತಿಯು ಬಹುಶಃ ಶಾಮನ್ಗಳ ಧೂಪಹಾಕುವ ಆಚರಣೆಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಉಪಭೋಗದ ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಭ್ರಾಮಕ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಸಮಾಧಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಆತ್ಮಗಳ ಪ್ರಪಂಚದೊಡನೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳ ಜನರು ತಂಬಾಕನ್ನು ಯಾವಾಗಲು ದೊಡ್ಡ ಗಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವ್ಯಾಪಾರವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವೊಂದನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆಗಾಗ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದರ ಧೂಮಪಾನವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನವು ಬಾಲ್ಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ತಂಬಾಕು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದೂ, ಸೇದಿ ಹೊರಬಿಡಲಾದ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯು ಮನಸ್ಸಿನ ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳೂ ಇದ್ದವು. ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಿವಿನೋವು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುನೋವುಗಳ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸವರುವ ಮುಲಾಮುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮರುಭೂಮಿಯ ಇಂಡಿಯನರಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಶೀತವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮರುಭೂಮಿಯ ಸೇಜ್ ಸಸ್ಯವಾದ Salvia Dorrii ಯ ಎಲೆಗಳ ಜತೆಗೆ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇಲ್ಲವೇ ಇಂಡಿಯನ್ ಬಾಲ್ಸಾಮ್‌ನ ಬೇರು ಅಥವಾ ಕಾಫ್ ರೂಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ Leptotaenia multifida ಜತೆಗೆ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬೆರೆಸಿದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಬರ್‌ಕ್ಯುಲೋಸಿಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಬಹಳ ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿಧಾನಗಳು
ತಂಬಾಕು ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ ಕುಟುಂಬದ ಸಸ್ಯಗಳ ತಾಜಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಟುಂಬವು ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ ಟಬಾಕಮ್ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವುದು. ನಿಕೋಟಿಯಾನಾ ರಸ್ಟಿಕಾ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿನ ನಿಕೋಟಿನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೆಲ್ಲನೆ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯುಂಟಾಗಲು ಮತ್ತು ತಂಬಾಕಿನ ಎಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್ಗಳು ನಶಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿ ಹುಲ್ಲು, ಟೀ, ಗುಲಾಬಿಯೆಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಪರಿಮಳಗಳ ರುಚಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ತಂಬಾಕನ್ನು ವ್ಯಸನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, pHನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಹೊಗೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ರುಚಿಕರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಜತೆ ಬೆರಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ 599 ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ನಿಯಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಂತರದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಬಳಕೆದಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತುಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಉಪ-ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ನೂತನ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆಯ ರೀತಿಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿವೆ:
ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ
thumb|ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ವಿಧಾನವನ್ನಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ಗ್ರ್ಯಾಫ್. ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಗರೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಆವಿರೂಪದ ಅನಿಲವನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಆಲ್ವಿಯೋಲೈ ಮೂಲಕ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ರಕ್ತಸಂಚಲನೆಗೆ ಅತಿಬೇಗನೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶ್ವಾಸಕೋಶವು ಸುಮಾರು 300 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಲ್ವಿಯೋಲೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು 70 m2(ಒಂದು ಟೆನಿಸ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಷ್ಟು)ನಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ಆವರಣದಷ್ಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಗೆಯನ್ನೂ ಸೇವನೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಕ್ಷಮವಾದ ವಿಧಾನವಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಕ್ರಿಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಳೆದುಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತವೆ. ಪೈಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಗಾರ್‌ನ ಹೊಗೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಾರಗುಣದಿಂದ ಗಂಟಲ ನಾಳ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವುದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸಿಗರೆಟ್ ಹೊಗೆ(pH 5.3)ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ತನ್ನ ಕ್ಷಾರಗುಣದಿಂದಾಗಿ(pH 8.5), ಯೂನಿಯನೈಸ್ಡ್ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಾಯಿಯ ಮ್ಯೂಕಸ್ ಮೆಂಬ್ರೇನ್ಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಿಗಾರ್ ಮತ್ತು ಪೈಪ್‌ನ ಮೂಲಕ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ನಿಕೋಟಿನ್‌ನ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಿಗರೆಟ್ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಸ್ತುಸಾರಗಳು ನರಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲಿನೆರ್ಜಿಕ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿರುವ ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್ ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್ನಿಂದ ಉದ್ರೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಸೆಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಟಿನ್ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಿಕೋಟಿನ್ ಕೂಡ ಈ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಉದ್ರೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಕೋಟಿನಿಕ್ ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕಾಲೈನ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲವು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನರ್ವಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಹಾಗೂ ಸ್ಕೆಲಿಟಲ್ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ನರ್-ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಕೂಡಿಕೆಯಾಗುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೃದಯದ ಬಡಿತ, ಸಾವಧಾನ, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವೇಗಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಕೋಟಿನ್ ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕಾಲೈನ್ ಉದ್ದೀಪನವು ನೇರವಾಗಿ ವ್ಯಸನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ನಿಕೋಟಿನ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಬಲ್ಲ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಡೋಪಾಮಿನ್‌ನ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಆಹ್ಲಾದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮರುಪಯೋಗವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ಞಾಪಕಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಕೋಟಿನ್ ಮತ್ತು ಕೊಕೇನ್ ಒಂಡೇ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸದ ನ್ಯೂರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಾದಕವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಬ್‌ಸ್ಟ್ರೇಟ್ಗಳಿವೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕನ್ನು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಕೋಟಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೂಡ ದೈಹಿಕ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಷ್ಟು ವಸ್ತುಸಾರವು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿಂದ ಜಾಸ್ತಿಮಟ್ಟದ ಮಾನಸಿಕ ಅವಲಂಬನೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅಸಿಟಾಲ್ಡಿಹೈಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಹಾರ್ಮೇನ್(ಒಂದು MAO ಇನ್‌ಹಿಬಿಟರ್)ನ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಕೋಟಿನ್ ಉತ್ತೇಜನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅಕ್ಕಂಬೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಡೋಪಾಮಿನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದು ನಿಕೋಟಿನ್ ವ್ಯಸನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಮರುಕಳಿಕೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅಕ್ಕಂಬೆನ್ಸ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಿಕೋಟಿನ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೂಡಾ ಕಡಿಮೆಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮರುಕಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಉತ್ತರ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಜನಸಾಂದ್ರತೆ
2000ನೇ ಇಸವಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಧೂಮಪಾನದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಭಾವಿಸಿಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 1.45 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹಾಗೂ 1.5ರಿಂದ 1.9 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು 2025ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವರೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಕಸ್ಮಾತ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶೇಕಡಾ 1ರಷ್ಟು ಘಟಿಸಿ ಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಶೇಕಡಾ 2ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯುಂಟಾದಲ್ಲಿ, ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2010 ಮತ್ತು 2025ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.3 ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟಿರುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಧೂಮಪಾನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಐದುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಯೋಮಾನ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಈ ಅಂತರವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಶಿಖರವನ್ನು ತಲುಪಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಆರಂಭವಾಗಿದೆ, ಅದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಲೆ ಇದೆ. 2002ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡಾ ಇಪ್ಪತ್ತರಷ್ಟು ಹದಿವಯಸ್ಸಿನ ಎಳೆಯರು (13–15) ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ 80,000ದಿಂದ 100,000 ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಹೊಸತಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ - ಇವರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟಾಗಿದೆ. ತರುಣಾವಸ್ಥೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಮುಂದಿನ 15ರಿಂದ 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. The World Health Organization (WHO) ಪ್ರಕಾರ "ಹೆಚ್ಚಿನ ರೋಗಗಳಿಂದುಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಬಡವರು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇರುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ". 1.22 ಬಿಲಿಯನ್ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರ ಪೈಕಿ, 1 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುವವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಸಮತೋಲನಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ, ತಂಬಾಕಿನ ಸೇವನೆಯು 2002ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಶೇಕಡಾ 3.4ರಂತೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ WHOವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಗುವ 58.8 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ, 5.4 ಮಿಲಿಯನ್ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 2007ರ ಪ್ರಕಾರ 4.9 ಮಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟಿದ್ದಿತು. 2002ರ ಪ್ರಕಾರ, ಶೇಕಡಾ 70ರಷ್ಟು ಸಾವುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿವೆ.
ಆರಂಭ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತರುಣಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಅಪಾಯಕರ ಹಾಗೂ ಬಂಡಾಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುವುದರಿಂದ ಇದು ಯುವಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ. ಉಚ್ಛವರ್ಗದ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜತೆಯವರು ಕೂಡ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹದಿಹರೆಯದವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜತೆಯವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದರಿಂದ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸದಂತೆ ತಡೆಯುವ ಹಿರಿಯರ, ಶಾಲೆಗಳ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಿರುವ ತಂದೆತಾಯಂದಿರ ಮಕ್ಕಳಿಗಿಂತ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ತಂದೆತಾಯಂದಿರಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ತಂದೆತಾಯಂದಿರ ಧೂಮಪಾನದ ನಿಲುಗಡೆಯಿಂದ ಹರೆಯದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಪೋಷಕರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಗದು. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಹರೆಯದ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರು ಮಾತ್ರ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ನಿಯಮ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಇರಬಹುದಾದ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿತು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಬಂಧಗಳಿದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿತು. ಹಲವಾರು ಧೂಮಪಾನ-ವಿರೋಧೀ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹದಿಹರೆಯದವರು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಜತೆಯವರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರು ಬಿಂಬಿಸುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಿತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ನೇರವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುವುದು ಹದಿಹರೆಯದವರ ಧೂಮಪಾನದ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಹದಿಹರೆಯದವರಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ಒತ್ತಡಗಳೆರಡೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಾತ್ರವು ಈ ಹಿಂದೆ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆಯೆಂದೂ, ಜತೆಯವರ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆಯೆಂದೂ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇನ್ನೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತಾದರೂ 12–13 ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕಿಯರಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳು ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು. 14–15 ವಯೋಮಾನದ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡದ ಮಾರ್ಪಾಟು ಹುಡುಗರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯರ ಧೂಮಪಾನದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿತು. ಹದಿಹರೆಯದವರ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ ಕಾರಣವೋ ಅಥವಾ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯೋ ಎಂಬುದು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳ ಒತ್ತಡ ವಿರುದ್ಧದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗುವುದೂ ಕೂಡ ನಿಜ ಎಂದು ವಾದ ಮಾಡಬಹುದು; ಎಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮೀಪವರ್ತಿಗಳು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡದಿರುವವರಾಗಿದ್ದು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವವರಾಗಿರಬಹುದು. ಹಾನ್ಸ್ ಐಸೆಂಕ್ ಮತ್ತಿತರ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೊಬ್ಬನಿಗಿರಬಹುದಾದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಧೂಮಪಾನಿಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹಿರ್ಮುಖೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಧೂಮಪಾನದೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಡವಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನೇಹಪರರೂ, ಕ್ಷಣಿಕ ಬುದ್ಧಿಯವರೂ, ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದಿರುವವರೂ, ಉದ್ದೀಪನವನ್ನು ಬಯಸುವವರೂ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳು ಜನರನ್ನು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ನಿಜವಾಗಿ ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಆಪರೆಂಟ್ ಕಂಡಿಶನಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ನಿಯಮಬದ್ಧತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಮೊದಮೊದಲ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವು ಆಹ್ಲಾದಕರ ಭಾವನೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ (ಡೋಪಾಮಿನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ) ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತ ಹೋದಹಾಗೇ ಉಪಸಂಹರಣದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ಮರುಪಯೋಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ ಪ್ರೇರಕಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯತ್ನ
ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಚಾರವಾದದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಅವರು ತಮಗೆ ಧೂಮಪಾನವು ಏಕೆ ಸಮ್ಮತವೆಂದು ತಿಳಿಸಲು ಅತಾರ್ಕಿಕವಾದ ಆದರೆ ಸಮಜಾಯಿಶಿ ನೀಡುವಂತಹ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಧೂಮಪಾನಿಯಾಗಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಎಲ್ಲರೂ ಸತ್ತೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಏನೂ ಬದಲಾಗದು ಎಂದು ತಮ್ಮ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಧೂಮಪಾನವು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಶಮನ ಮಾಡುವುದೆಂದೋ ಅಥವಾ ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆಯೆಂದೋ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ದುಮ್ಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿ ಜನರು ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ನೀಡುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ವ್ಯಸನದ ಧೂಮಪಾನ, ಆಹ್ಲಾದಕ್ಕಾಗಿ ಧೂಮಪಾನ , ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವುದು/ಆರಾಮ , ಸಾಮಾಜಿಕ ಧೂಮಪಾನ , ಉದ್ದೀಪನ , ಅಭ್ಯಾಸ/ಚಾಳಿ , ಮತ್ತು ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೈಂಗಿಕವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಧೂಮಪಾನಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು/ಆರಾಮ ನೀಡುವುದು, ಉದ್ದೀಪನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಧೂಮಪಾನ ದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಧೂಮಪಾನದ ಖಿನ್ನತೆಯ ಪರಿಣಾಮವು ಅವರಿಗೆ ಸಾಂತ್ವನ ನೀಡುತ್ತದೆಂದೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರೆ ಅದು ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದೂ ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಲಂಡನ್ನ ಪ್ರಕಾರ, "ನಿಕೋಟಿನ್ ಉದ್ದೀಪನ ಮತ್ತು ಖಿನ್ನತೆ - ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವು ಬಳಸುವವರ ಮನೋಸ್ಥಿತಿ, ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಜಾಸ್ತಿ.   ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಖಿನ್ನತೆಯುಂಟಾದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಉದ್ದೀಪನವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ." ಆದರೆ ನಿಕೋಟಿನ್ ಬಳಸುವಾಗಿನ ಮತ್ತು ಬಳಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಮಾದಕವಸ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನರಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲದಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಆಶಾವಾದದ ಪಕ್ಷಪಾತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪಕ್ಕಾ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣ ಮುಂದಾಗಬಹುದಾದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಎಂದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮುಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಂದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಹಾಗೂ ಇದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಲುವ ಅಥವಾ ಸ್ವ-ವಿನಾಶದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಂದು ತಿಳಿಯದಿರುವುದು.
ಆರೋಗ್ಯ
thumb|alt=head and torso of a male with internal organs shown and labels referring to the effexts of tobacco smoking|ತಂಬಾಕು ಧೂಮಪಾನದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು.ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೋಲ್ಡ್ ಫೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳಿಗೆ ಘಾಸಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಧೂಮಪಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯಗಳೆಂದರೆ ಹೃದಯಾಘಾತಗಳು, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಕ್ರಾನಿಕ್ ಅಬ್ಸ್‌ಟ್ರಕ್ಟಿವ್ ಪಲ್ಮನರಿ ಡಿಸೀಸ್ (COPD-ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ತೊಂದರೆ), ಎಂಫಿಸಿಮಾ, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ (ವಿಶೇಶವಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಲ್ಯಾರಿಂಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾನ್‌ಕ್ರಿಯಾಟಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್). World Health Organizationನ ಪ್ರಕಾರ ತಂಬಾಕು 2004ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5.4 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ Centers for Disease Control and Prevention ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದಾದ, ಮನುಷ್ಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಕಾಲಿಕ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸಿದ ಇಲ್ಲವೇ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ತೇಟ್ಸ್‌ನ ವಯಸ್ಕರ ಧೂಮಪಾನದ ಮಟ್ಟವು 1965ರಿಂದ 2006ರವರೆಗೆ ಶೇಕಡಾ 42ರಿಂದ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿ ಶೇಕಡಾ 20.8ರಷ್ಟು ಎಂದರೆ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟಾಗಿದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಶೇಕಡಾ 3.4ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣ
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಜನಪ್ರಿಯ ಧೂಮಪಾನಿಗಳು ಸಿಗರೆಟ್ ಮತ್ತು ಪೈಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಾನ್ ಪಾಲ್ ಸಾರ್ತ್ರೆಯ ಗಾಲೋಯ್ಸ್-ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು, ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್, ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್, ಡಗ್ಲಸ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್, ಬರ್ಟ್ರಂಡ್ ರಸೆಲ್, ಮತ್ತು ಬಿಂಗ್ ಕ್ರಾಸ್‌ಬೀ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪೈಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ವಾರ್ತಾವಾಚಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಆರ್. ಮರ್ರೋನ ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳು. ವಿಶೇಶವಾಗಿ ಲೇಖಕರು ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು; ನೋಡಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರ್ನೆಲ್‌ನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಕ್ಲೈನ್ನ ಪುಸ್ತಕ ಸಿಗರೆಟ್ಸ್ ಆರ್ ಸಬ್‌ಲೈಮ್ ಅನ್ನು 19ನೇ ಮತ್ತು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನದ ಪಾತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ನೋಡಿ. ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕ ಕರ್ಟ್ ವಾನ್‌ಗುಟ್ ತನ್ನ ಸಿಗರೆಟ್ ವ್ಯಸನದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಹ್ಯಾರಲ್ಡ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಪೈಪ್ ಸೇದುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೆ ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ತಮ್ಮ ಸಿಗಾರ್ ಸೇವನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ಕಾನನ್ ಡಾಯ್ಲ್ರ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದ ಪತ್ತೇದಾರ ಶೆರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್ ಪೈಪ್, ಸಿಗಾರ್ ಮತ್ತು ಸಿಗರೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇದುತ್ತಿದ್ದಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಕೊಕೇನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು, ಕಾರಣ, "ಲಂಡನ್‍ನ ಬೇಸರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಏನೂ ನಡೆಯದಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ಅತಿಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೆದುಳಿಗೆ ಕೆಲಸ ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ". DC Vertigoದ ಅಲನ್ ಮೂರ್ ರೂಪಿಸಿದ ಕಾಮಿಕ್ ಬುಕ್ ಪಾತ್ರವಾದ ಜಾನ್ ಕಾನ್‌ಸ್ಟಂಟೈನ್ನ ಧೂಮಪಾನದ ವ್ಯಸನವು ಎಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಕವೆಂದರೆ ಈ ಸರಣಿಯ ಪ್ರೀಚರ್ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಗಾರ್ಥ್ ಎನ್ನಿಸ್ ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೊದಲ ಕಥಾನಕವು ಜಾನ್ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಂಟೈನ್‌ಗೆ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ತಗುಲುವುದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಜೇಮ್ಸ್ ಫುಲ್ಲಿಂಗ್‌ಟನ್, ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಾಗ "ಗಡಸಾಗಿ" ಕಂಡುಬರುವ ಸಲುವಾಗಿ ಧೂಮಪಾನದ ಅತಿವ್ಯಸನಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ಪೈಪ್ನ ಜತೆಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹಲವಾರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಸೆಮಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅನಿಶಿನಾಬೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಂಬಾಕನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಈ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯು ತನ್ನೊಡನೆ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದರಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅನೈತಿಕ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಧೂಮಪಾನವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನವೇ ಕೆಲವು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಬೋಧಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು ಇದನ್ನು ಒಂದು ಅನಿತಿಕ ಚಟವೆಮ್ದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೆಯಿಂಟ್ ಮೂವ್‌ಮೆಂಟ್ನ ನೇತಾರರಾದ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಮಿಥ್, ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 1833ರಂದು ತನಗೆ ದೊರಕಿದ ಜ್ಞಾನೋದಯದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವಂತೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ "ಜ್ಞಾನದ ಮಾತುಗಳು" ಮುಂದೆ ಪವಿತ್ರ ಆದೇಶದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾದವು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಟ ಲೇಟರ್ ಡೇ ಸೇಯಿಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ತಂಬಾಕು ವರ್ಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯೆಹೋವನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಧೂಮಪಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ತಮ್ಮ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೈಬಲ್‌ನ ಆದೇಶವಾದ "clean ourselves of every defilement of flesh" (2 Corinthians 7:1) ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಯಹೂದಿ ರಬ್ಬೈ ಯಿಸ್ರೇಲ್ ಮೀರ್ ಕಾಗನ್ (1838–1933) ಧೂಮಪಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಯಹೂದಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಕಡುವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಹಾಯಿ ನಿಷ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಕೂಡ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಯಮಗಳು
ಫೆಬ್ರುವರಿ 27, 2005ರಂದು WHO Framework Convention on Tobacco Control ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. FCTCಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲನೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ತಂಬಾಕು ನಿರ್ಬಂಧ ನೀತಿಯ ಕನಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಸಿಗರೆಟ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಾಣಿಕೆಯಂತಹ ಸೀಮಾರೇಖೆಯ ಆಚೀಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ನೀಡುವುದು ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ WHO ಘೋಷಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 4 ಬಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸುಮಾರು 168 ಸಹಿ ಮಾಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನ ಇತರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಾಗಿ ಸಹಿಹಾಕಿದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೊರತರಬೇಕಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಜಾಗಗಳ ಆವೃತ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ಒಳಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಿಗರಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಿದೆ.