cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ
ಜನನ
ವಾಣಿಯವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಒಂದು ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಲೂರಿನ ಇಡಂಗು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೪೫ರ ನವೆಂಬರ್ ೩೦ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ವಾಣಿಯವರ ತಾಯಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ, ರಂಗ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರ ಶಿಷ್ಯೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ತಮ್ಮ ಐದನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಕಡಲೂರು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯಂಗಾರರ ಬಳಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ದೇಶಿಕಾಚಾರ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ,ಸರಾಗವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಟನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ದನಿ ಪ್ರಸರವಾಗಿತ್ತು. ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ೩ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಇವರಿಗೆ ಕೇವಲ ಹತ್ತು ವರ್ಷ. ವಾಣಿಯವರದು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ.ಚಿತ್ರರಚನೆ ಜೊತೆಗೆ ಓದಿನಲ್ಲೂ ಮುಂದು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ
ಇಂಡೋ-ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಛೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜಯರಾಂ ಅವರೊಡನೆ ನಡೆದ ವಿವಾಹ ಇವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ತಿರುವು ತಂದಿತು. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿದರು. ಸ್ವತಃ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಜಯರಾಂ ಪತ್ನಿಯ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ನೀರೆರೆದರು.ಪಟಿಯಾಲಾ ಘರಾಣಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ರೆಹಮಾನ್ ಬಳಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು.ಇಲ್ಲಿ ಇವರ ಕಂಠಸಿರಿಗೆ ಮಾರುಹೋದ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಸಂತ ದೇಸಾಯಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರ ’ಅಮ್ಮ ತಾಯಿ ಗೋಡೆ’ಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ಗಾಯನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹೃಷಿಕೇಶ್ ಮುಖರ್ಜಿ ತಮ್ಮ ’ಗುಡ್ಡಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿಸಿದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ "ಬೋಲ್‌ರೇ ಪಪ್ಪಿ ಹರಾ.." ಹಾಡು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಲನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿ ೯೦ರ ದಶಕದ ಆದಿಯವರೆಗೂ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾಗದ ನೂರಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಾಡಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ’ಛಲಗಾರ’ ತೆರೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ.ಕೌಬಾಯ್ ಕುಳ್ಳ, ಕೆಸರಿನ ಕಮಲ, ಉಪಾಸನೆ, ಶುಭಮಂಗಳ, ದೀಪ, ಅಪರಿಚಿತ, ಕಸ್ತೂರಿ ವಿಜಯ, ಚಿರಂಜೀವಿ, ಬೆಸುಗೆ, ಬಿಳೀ ಹೆಂಡ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿಜಯಭಾಸ್ಕರ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕಡೆಯ ಚಿತ್ರ ನೀಲಾ (೨೦೦೧), ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿರುವ ಸುಮಾರು ೮೫೦ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಒಟ್ಟಾರೆ ೧೨ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೮೮೦೦ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು
ವಾಣಿ ಜಯರಾಂ ಗಝಲ್, ಭಜನ್, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನದಲ್ಲೂ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಮಲಯಾಳಂ, ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. 'ಪಂಡಿತ್ ಬ್ರಿಜ್ ಮಹಾರಾಜ್'‌ರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ,ಗೀತ ಗೋವಿಂದವನ್ನು ಕಥಕ್‌ಗೆ ಅಳವಡಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಾಧನೆ. ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಇವರು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ 'ಸಂಗೀತ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ' ವರ್ಷವಿಡೀ 'ರಸಗ್ರಹಣ ಶಿಬಿರ' ಮತ್ತು 'ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ'ಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಶಿಬಿರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗಿಗಳ ನೋವು ನಿವಾರಿಸುವ ಕುರಿತು ಶಿಬಿರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/music/I-do-not-abuse-my-voice-Vani-Jairam/articleshow/47456393.cms
https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/tamil/vani-jayaram-moved-to-tears-over-pleasant-surprise-in-sa-re-ga-ma-pa/articleshow/63242829.cms
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು ಭಾರತದ ವಿಜಯವಾಡ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಐದು ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿವೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಕಣ್ಣ ಮಾದಣ್ಣ ಗುಹೆಗಳ ನಂತರ ಸುಮಾರು ೭ ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಕಲಾಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಕ್ಕಣ್ಣ ಮಾದಣ್ಣ ಗುಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಗುಹೆ ೧ ರಿಂದ ೫ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್‍ನ ಗುಹೆ ೨ ಮಿಕ್ಕ ನಾಲ್ಕು ಗುಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಳ
ಗುಹೆ ೩, ೪ ಮತ್ತು ೫ ಅನ್ನು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗುಹೆ ೩ ಮತ್ತು ೪ ಬೆಟ್ಟದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಗುಹೆ ೫ ಅದೇ ಬೆಟ್ಟದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಗುಹೆ ೨ ಈ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಹೆ ೧ ಗುಹೆ ೨ ರಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೧೫೦ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದದ್ದು ಗುಹೆ ೨. ಈ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬ ಎರಡು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಗುಹೆಗಳ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸರಳತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅವುಗಳನ್ನು ೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನ್ಸ್ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗುಹೆ ೨ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸರಳವಾದ ಗುಹೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಮತ್ತು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
೧ನೇ ಗುಹೆಯು ಎರಡು ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಚೌಕಸ್ತಂಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಸರಳವಾದ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರತಿ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಮೇಲೆ ಮುಂಭಾಗವು ಒಂದು ಹಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ತಂಭಗಳು ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಭೂತ-ಗಣ ಅಲಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರದಿಂದ ಆರೋಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಪೋಟಾದ ಹೊರಭಾಗವು ಚಾವಣಿಯೊಳಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಳಾಂಗಣವು ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚದರ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೂರು ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಮುಖ-ಮಂಟಪ (ಪ್ರವೇಶ ಮಂಟಪ), ಮಹಾ-ಮಂಟಪ (ಮುಖ್ಯ ಕೂಟದ ಸಭಾಂಗಣ) ಮತ್ತು ಅರ್ಧ-ಮಂಡಪ (ಭಕ್ತಿಯ ಸಭಾಂಗಣ). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಂಟಪವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಜನ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಗಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಸ ಮಾಲವಾಹಕರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕ ಗರ್ಭಗೃಹವು ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಫಾಕ್ಸ್-ಜಗತಿಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ. ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶೈವ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. ಅವರ ಸೊಗಸಾದ ಕಟಿ-ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಇದು ಸುಮಾರು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ವಿವರವು ಪಲ್ಲವ ಮತ್ತು ಪಾಂಡ್ಯನ ರಾಕ್-ಕಟ್ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ಜುಬಾಲ ದೇವಿ
ಪರಿಚಯ
ಸರ್ಜುಬಾಲಾ ದೇವಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಬಾಕ್ಸರ್. ಮಣಿಪುರದವರಾದ ಇವರು 2016 ರ ರಿಯೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಯೂತ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವುಮೆನ್ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬಾಕ್ಸರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಇವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಮೇರಿ ಕೋಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು
ವಿವರಣೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a9/Mogalrajapuram_Cave_II_outer_artwork.jpg/280px-Mogalrajapuram_Cave_II_outer_artwork.jpg|left|thumb| ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆ ೨ ಬಾಹ್ಯ ಕಲಾಕೃತಿ ಗುಹೆ ೨ ವಿಜಯವಾಡದ ಶಿವಾಲಯದ ಬೆಟ್ಟದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ೫ ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮುಂಭಾಗದ ಅಂಕಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸುಮಾರು ೯ ಮೀಟರ್ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗವು ಎರಡು ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಚೌಕಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡು ಚೌಕಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಆಯತಾಕಾರದ ಮಂಟಪವಿದೆ.
ಮುಂಭಾಗವು ಎರಡು ದ್ವಾರಪಾಲಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ (ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ). ಅವರು ತ್ರಿಭಂಗ-ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎರಡೂ ಶೈವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಎರಡು ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ ಅವುಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಚದರ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಮೂರು ಗವಾಸ್ಕಾಗಳು ಮುಂಭಾಗದ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತವೆ. ನಾಸಿಕ ಕುಡುಗಳು, ವ್ಯಾಲಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ-ದ್ವಜ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿರುವ ಎಂಟಾಬ್ಲೇಚರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವ ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಗೂಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಬೆಸೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಸ್ತಂಭ ತೋರಣದ ಒಳಗೆ ಶಿಲಾಮುಖದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಂಡವ ಶಿವ (ನೃತ್ಯ ಶಿವ) ಇದೆ. ಇದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಮೂರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು - ಡಮರು, ಪರಶು ಮತ್ತು ತ್ರಿಶೂಲ. ಈ ನೃತ್ಯ ಶಿವ ಮತ್ತು ನಾಗ (ಹಾವು) ನ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದು ಒಡಿಶಾ-ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಒಡಿಶಾದ ಶಿಲ್ಪಿಯೊಬ್ಬರು ಕೆತ್ತಿರಬಹುದು. ನಟರಾಜನ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶೈಲಿಯು ನಂತರದ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸುಕನಾಸಿ ಅಥವಾ ಚಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪರಿಹಾರವಾಗಿದೆ.
ಸರ್ಜುಬಾಲ ದೇವಿ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ: ಸರ್ಜುಬಾಲಾ ದೇವಿ ರಾಜೇನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಥೋಯಿಬಿ ದೇವಿ ದಂಪತಿಯ ರೈತರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೇರಿಕೋಮ್ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ಅವರು 2005 ರಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಗರದ ಇಂಫಾಲ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಜ್ಯೂನಿಯರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ಮೊದಲು 2006 ಮತ್ತು 2008 ರ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಜೂನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದರು. 2011 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಗೆದ್ದರು. 2011 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 11 ನೇ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಸರ್ಜುಬಾಲಾ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ಫೈನಲ್ ನಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಚಾಂಗ್ ಯುವಾನ್ ವಿರುದ್ದ ಜಯಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು
ವಿವರಣೆ
ಮುಂಭಾಗದ ಸ್ತಂಭಗಳು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ವೈಷ್ಣವ ಕಲಾಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಷಡುರಾಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಒಂದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂತನಿ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕುವಲಯಾಪಿಡ ಆನೆ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯದು ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಳಿಯ-ದಮನ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭಾರತದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಂತೆ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲು ಒಂದೇ ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪೂಜ್ಯಭಾವದಿಂದ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಒಳಗೆ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಆದರೂ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಕೆಲವು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಸಾಕು. ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಹಿಂದೂ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿವೆ - ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು. ಮಧ್ಯ ಗರ್ಭಗೃಹವು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಏಕಶಿಲೆಯ ಲಿಂಗ-ಪೀಠದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಸರ್ಜುಬಾಲ ದೇವಿ
ಸಾಧನೆಗಳು
ಸರ್ಜುಬಾಲಾ ದೇವಿಯವರು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಬಾಕ್ಸರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ. ೨೦೦೬ ಉಪ ಜೂನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೮ ಉಪ ಜೂನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ೨೦೦೯ ಜೂನಿಯರ್ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ
ನವನಿಧಿ
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಪುರಾಣದಂತೆ ಪದ್ಮಿನೀ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಧಿದೇವತೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ವಾಗಿರುವ ಪದ್ಮ ಮಹಾಪದ್ಮ ಮಕರ ಕಚ್ಛಪ ಮುಕುಂದ ನೀಲ ನಂದ ಶಂಖ ಎಂಬ ಈ ಎಂಟೂ ನಿಧಿಗಳು.
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು
ವಿವರಣೆ
ಗುಹೆ ೩ ಮತ್ತು ೪ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಒಂದು ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ. ಇವೆರಡೂ ಗುಹೆಗಳು ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಎರಡು ಚೌಕಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಂಭಾಗವನ್ನು ಮತ್ತು ಚೌಕಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವೆರಡರಲ್ಲಿ ಗುಹೆ ೩ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಗುಹೆ ೩ರ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪದ ಕುರುಹುಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಆದರೂ ಅದನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಹೆ ೪ ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಚೌಕಾಕಾರದ ಪೀಠವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪದ್ಮ-ಪೀಠದೊಂದಿಗೆ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
೩ ಮತ್ತು ೪ನೇ ಗುಹೆಯು ಒಂದೇ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿದೆ ಅದೇ ಬೆಟ್ಟದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೫ನೇ ಗುಹೆಯೂ ಇದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೨೬.೫ ಅಡಿಯಿಂದ ೫.೫ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ೭.೫ ಅಡಿಗಳ ಮೂರು ಚೌಕಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಅವು ಬಹುತೇಕ ಘನವಾಗಿದೆ). ಚೌಕಸ್ತಂಭಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಫ್ರೈಜ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಗುಹೆಯ ನೆಲವನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸುರಿದ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟರ್ನ ತೆಳುವಾದ ಪದರದಿಂದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನವನಿಧಿ
ಪದ್ಮ ಎಂಬುದು ಸಾತ್ತ್ವಿಕನಿಧಿ. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷ ಇರುವವ ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ತಾಮ್ರಗಳ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿ ಸತ್ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಛತ್ರ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳು ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಈ ನಿಧಿ ಅನುವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಪದ್ಮವೂ ಸಾತ್ತ್ವಿಕನಿಧಿಯೇ. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷ ಇರುವವ ಸಾತ್ತ್ವಿಕನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮರಾಗಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಚ್ಛೀಲರಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಾನಲ್ಲದೆ ಸಹಾಯದ್ರವ್ಯವನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶೀಲವಂತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಿಧಿ ಮುಂದಿನ ಏಳು ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೂ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ನಡೆದು ಬರುತ್ತದೆ.
ಮಕರ ಎಂಬ ನಿಧಿ ತಾಮಸಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷ ಇರುವವ ತಮೋಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಶೀಲವಂತನಾಗಿದ್ದು ರಾಜರಿಗೆ ಮಿತ್ರನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕತ್ತಿ ಬಾಣ ಮೊದಲಾದ ಶಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಗಳ ಕ್ರಯ ವಿಕ್ರಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಶೂರರಿಗೆ ಹಣ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ನಿಧಿ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅನುವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳ್ಳರಿಂದಾಗಲೀ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಲೀ ಈತನ ಸಂಪತ್ತು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಕುಂದ ಎಂಬ ನಿಧಿ ರಜೋಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು. ಇದರ ದೃಷ್ಟಿ ಇರುವವ ರಜೋಗುಣ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ವೀಣೆ ಕೊಳಲು ಮೃದಂಗ ಮೊದಲಾದ ಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿಲಾಷೆ ಉಳ್ಳವನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗೀತಗಾರರು ವಂದಿಮಾಗಧ ಸೂತ ವಿಟ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದವರಿಗೆ ಹೇರಳವಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನಲ್ಲದೆ ತಾನೂ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕುಲಟೆಯರಲ್ಲಿ ಅನುರಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸಂಪತ್ತು ಅವನೊಡನೆಯೇ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ನೀಲ ಎಂಬ ನಿಧಿಯೂ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ರಜೋಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷವುಳ್ಳವ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ರಜೋಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷವುಳ್ಳವ ಸತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ರಜೋಗುಣ ಪ್ರಧಾನನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಸ್ನೇಹಪರನಲ್ಲ. ಈತನ ಪ್ರೀತಿ ಸಹಜವೂ ಸ್ಥಿರವೂ ಆದುದಲ್ಲ. ಹತ್ತಿಬಟ್ಟೆ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಫಲಪುಷ್ಪಗಳನ್ನೂ ಮುತ್ತು ವಿದ್ರುಮ ಶಂಖ ಮೊದಲಾದ ಬಿಳಿಯ ವರ್ಣದ ರತ್ನಗಳನ್ನೂ ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿಲಾಷೆ. ಕೆರೆ ಆರಾಮ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುವುದು ವೃಕ್ಷಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಈತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯ. ಗಂಧ ಪುಷ್ಪಾದಿಗಳನ್ನು ಉಪಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೂರು ತಲೆಮಾರಿನವರೆಗೆ ಈ ಸಂಪತ್ತು ಅನುವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಂಖ ಎಂಬ ನಿಧಿ ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಟಾಕ್ಷ ಇರುವವನಿಗೆ ರಜಸ್ತಮೋಗುಣಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ಈತ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಭೋಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಳಸಿದ ಅನ್ನವನ್ನೂ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊಳಕುಬಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಹಿತರು ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡದೆ ಸರ್ವಕಾಲದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲೇ ನಿರತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ನಿಧಿದೇವತೆಗಳ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿರುವ ಗುಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಮೂರು ನಿಧಿದೇವತೆಗಳ ಕಟಾಕ್ಷವಿದ್ದರೆ ಆ ಎಲ್ಲದರ ಗುಣಗಳೂ ಅವನಲ್ಲಿ ಅವಿರ್ಭವಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಶ್ರೀತತ್ತ್ವನಿಧಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿನ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನೂ ಆಯಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿರುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಿಧಿ ಎಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿನಿಧಿ ವಿಷ್ಣುನಿಧಿ ಶಿವನಿಧಿ ಬ್ರಹ್ಮನಿಧಿ ವೈಷ್ಣವನಿಧಿ ಶೈವನಿಧಿ ಆಗಮನಿಧಿ, ಕೌತುಕನಿಧಿ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ನಿಧಿಗಳಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮೊಗಲ್‍ರಾಜಪುರಮ್ ಗುಹೆಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಸರ್ಜುಬಾಲ ದೇವಿ
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ನವಸಾಗರ
thumb|ನವಸಾಗರದ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು
ನವಸಾಗರ (ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್) NH4Cl ಎಂಬ ಸೂತ್ರದ ಒಂದು ಅಜೈವಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಿಳಿ ಸ್ಫಟಿಕದಂತಹ ಲವಣವಾಗಿದ್ದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳವಾಗಿ ಕರಗುತ್ತದೆ. ನವಸಾಗರದ ದ್ರಾವಣಗಳು ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ದೊರೆಯುವ ಖನಿಜವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಗುಡ್ಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಅನಿಲಗಳ ಘನೀಕರಣದಿಂದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಕಂಡಿಗಳ ಸುತ್ತ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಸಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಧಗಳ ಅತಿಮಧುರದಲ್ಲಿ ಸುವಾಸನೆಯ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಗುಜರಾತ್ ಕದನ
1848-49ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎರಡನೆಯ ಸಿಖ್-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಕದನ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸಿಕ್ಖರು ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರನ್ನು ಪಂಜಾಬಿನಿಂದ ಹೊಡೆದೋಡಿಸುವ ಪಣತೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಹ್ಯೂಗಾಫನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೈನ್ಯ ಚೀನಾಬ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಸಿಕ್ಖರ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಸಿಕ್ಖರು ಚಿಲಿಯನ್ವಾಲ ಬಳಿ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿ ಭೀಕರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರೂ ಅಪಾರ ಸಾವು ನೋವು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದರು.
ಈ ನಷ್ಟದ ಸುದ್ದಿ ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಮುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಹ್ಯೂ ಗಾಫನೇ ಜವಾಬ್ದಾರನೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವನ ಬದಲು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ನೇಪಿಯರನನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಆತ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೊದಲೇ ಗಾಫ್ ಸಿಕ್ಖರನ್ನೂ ಅವರ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದ ಆಫ್ಘನರನ್ನೂ ಚೀನಾಬ್ ನದಿಯ ಬಳಿಯ ಗುಜರಾತ್ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ. ಚಿಲಿಯನ್ವಾಲ ಕದನದ ಅನಂತರ ಸಿಕ್ಖರು ಆಘ್ಘನ್ ಸೇನೆಯೊಡನೆ ಗುಜರಾತಿನ ಬಳಿ ತಂಗಿದ್ದರು.
ಕದನ
ಗುಜರಾತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50,000 ಸಿಕ್ಖರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾಪತಿ ಗಾಫ್ ಮೊದಲು ಗುಜರಾತಿನ ಪೂರ್ಣ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಸಿಕ್ಖರ ಸೇನಾ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಗುರ್ತಿಸಿಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಕಡೆಯ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಸಿಕ್ಖರ ಬತೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ತಬ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಅನಂತರ ಸಿಕ್ಖರನ್ನು ಸೆದೆಬಡಿಯಲು ಕಾಲಾಳು ಪಡೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ. ಗಾಫನ ಚಾಕಚಕ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ ಧೃತಿಗೆಟ್ಟ ಸಿಕ್ಖರನ್ನು ಝೀಲಂ ನದಿ ಯವರೆಗೂ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸದೆಬಡಿದ. ಸಿಕ್ಖರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧೈರ್ಯಸಾಹಸಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರ ಕಡೆ ದಕ್ಷ ನಾಯಕತ್ವ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದು ಸೋಲಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಯಾವ ಸೇನೆಯೂ ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೋರಾಡಲಾರದು. ನಾಯಕತ್ವದ ಅಷ್ಟೊಂದು ಕೊರತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರಲಾರದು ಎಂದು ಮಾಲಿಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಡೆ ಕೇವಲ 69 ಸೈನಿಕರು ಸತ್ತು, 670 ಸೈನಿಕರು ಗಾಯಗೊಂಡರು.
ಗುಜರಾತ್ ಕದನದ ಅನಂತರ, 1849ರ ಮಾರ್ಚ್ 12ರಂದು, ಷೇರ್ಸಿಂಗ್, ಫತ್ತರ್ಸಿಂಗ್ ಮೊದಲಾದ ಸಿಖ್ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ಯೋಧರು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಶರಣಾಗತರಾದರು. ದೋಸ್ತ್‌ ಮಹಮ್ಮದನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಆಫ್ಘನರನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಖೈಬರ್ ಕಣಿವೆಯ ಕಡೆಗೆ ಓಡಿಸಿದರು. ಪಂಜಾಬು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು 1849ರ ಮಾರ್ಚ್ 30ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಹತ್ವ
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ಕದನ ಸ್ಮರಣೀಯವೆಂದೂ ಆ ಸಂದರ್ಭದ ಮಹತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಆ ಸಮರದ ಅಂತ್ಯ ಈ ಎರಡು ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡಬೇಕೆಂದು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿ ಹೇಳಿದ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಗುಜರಾತಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಸಿಂಧೂ ಬಯಲಿನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು. ಲೋಥಾಲ್, ರಂಗಪುರ, ರೋಜ್ಡಿ, ಸುರ್ಕೋಟಡ್ ಮುಂತಾದವು ಇದರ ನೆಲೆಗಳು. (ನೋಡಿ- ಗುಜರಾತಿನ ಇತಿಹಾಸ) ಅನಂತರಕಾಲದ ವಾಸ್ತುವಿನ ಉಲ್ಲೇಖವೆಂದರೆ ರುದ್ರದಾಮನನ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ, ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಸುದರ್ಶನ ಸರೋವರ (ನೋಡಿ- ಗುಜರಾತಿನ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು). ಆದರೆ ಈ ಸರೋವರದ ಒಡ್ಡು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಯಾವುವೂ ಈಗ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಜೈನ ವಿಹಾರ ಮತ್ತು ಚೈತ್ಯಗಳು ಜುನಾಗಢ, ತಲಾಜಾ ಮತ್ತು ಧಾಂಕಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಜುನಾಗಢದಲ್ಲಿಯ ಭಾವೆ ಪ್ಯಾರಾ ಮಠದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಚೈತ್ಯವಿಹಾರಗಳ ಮೂರು ಸಾಲುಗಳುಂಟು. ಚೈತ್ಯದ್ದು ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕೃತಿ. ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚತುರ್ಭುಜಾಕಾರದ ಕೋಣೆಗಳು. ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಕಂಬಗಳುಳ್ಳ ಹೊರಾಂಗಣಗಳುಂಟು. ಎರಡರಲ್ಲಿ ಚೈತ್ಯಾಕಾರದ ಗವಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲೊಂದರಲ್ಲಿ ಜೈನಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತಗಳಾದ ಸ್ವಸ್ತಿಕ, ಭದ್ರಾಸನ, ನಂದಿಪಾದ, ಜೋಡಿಮೀನು, ಕಲಶ ಇವುಗಳ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿವೆ. ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕೃತಿಯ ಚೈತ್ಯ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 2 ನೆಯ ಶತಮಾನದ್ದಿರಬಹುದು. ಉಳಿದವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರ.ಶ. 200-300ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಯಾವ ವಿಧವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳೂ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಸ್ಕಂದ ಗುಪ್ತನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಚಕ್ರಪಾಲಿತ ಗಿರ್ನಾರಿ ನಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದನೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ದಾಮೋದರ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅವಶೇಷಗಳಿರಬಹುದು.
ಗುಪ್ತರ ಅನಂತರ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದವರೆಗೆ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಯಾಗುತ್ತ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಶೈಲಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯ ಪೂರ್ವದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗೊಪ್, ವಿಸಾವಾದ, ಬಿಲೇಸ್ವರ್, ಸುತ್ರಪಾದ, ಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕದ್ವಾರದಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಗೊಪ್ದಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯ ಹಳೆಯದು ಮತ್ತು ಬಲು ಸರಳವಾದ್ದು. ಇದು ಎರಡು ಪ್ರಾಕಾರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ, ಸಮಬಾಹುವಿನ ಗರ್ಭಗೃಹವುಳ್ಳ ದೇವಾಲಯ. ಶಿಖರ ತ್ರಿತಲವಾಗಿದೆ. ಕದ್ವಾರದಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯ ಉದ್ದವಾದ ಕೋಣೆಯಾಗಿದೆ; ಪ್ರಾಕಾರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಾಕಾರದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇದರ ದ್ವಾರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಗಿನ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಗೆ-ಯಮುನೆಯರ ಮೇಲೆ ಅಡ್ಡಜಂತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು, ಗಣಪತಿಗಳ ಮೂರ್ತಿ ಗಳಿವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಚಂದ್ರನ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಸಾಲು ಇದೆ.
ಇದೇ ಕಾಲದ ಕಿಂದರ್ಖೇಡ್, ಸೋನ್ ಕನ್ಸಾರೀ ಮತ್ತು ಪಾಸ್ತರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶಿಖರದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದಂಥವು.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಲಕ್ಷಣದ ಮೇರೆಗೆ ವಿಸಾವಾದ -ಥಾನ್ ಮತ್ತು ಕದ್ವಾನ್-ಪಾಸ್ತಾರ್ ಎಂದು ಎರಡು ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು.
ಕ್ರಮೇಣ, ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿತು. ಈ ಕಾಲದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೋಟೆಗಳು, ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳು, ಸರೋವರಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು, ತೋರಣಗಳೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕಾರಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಕೋಟೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಹಾಳಾಗಿ ಈಗ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದಿಬ್ಬಗಳಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ದಾಭೋಯಿಕೋಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಾಯಶಃ ಜಯಸಿಂಹ ಸಿದ್ಧರಾಜ ಮತ್ತು ಅವನ ಹಿಂದಿನವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ವಾಘಲಾರಾಜನಾದ ವಿಸಾಲಿ ದೇವನ (1244-61) ಕಾಲದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ವಸ್ತುಪಾಲಚರಿತ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದ ಪ್ರಕಾರ ವಸ್ತುಪಾಲನ ಸಹೋದರನಾದ ತೇಜಪಾಲ ಮತ್ತು ವಾಘೇಲದ ರಾಜ ವೀರಧವಲನ ಮಂತ್ರಿ ಈ ನಗರದ ಪ್ರಾಕಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಈಗ ಇದರ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳಲ್ಲಿಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲುಗಳು ಉಳಿದಿವೆ. ವಡೋದರದ ಕೋಟೆಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲಿನ ಕಂಬಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದಲೂ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಂದಲೂ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಝಿಂಜೂವಾದ, ಗುಮ್ಲಿ, ಜುನಾಗಢಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥ ಕೋಟೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ.
ಮಹಾರಾಣಿ ಮಯಣಲ್ಲದೇವಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ (1,100), ವಿರಂಗಾಮಿನಲ್ಲಿಯ ಮಾನಸರ್ ಸರೋವರ ಪ್ರಾಯಶಃ ಶಂಖಾಕೃತಿಯದು; ಇಳಿಯಲು ಹಾಗೂ ಮೇಲೇರಲು ಹಲವು ದಾರಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು. ಘಾಟಿನಲ್ಲಿ ಈಗ ಸುಮಾರು 357 ಸಣ್ಣ ಶೈವ ವೈಷ್ಣವ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಮೊದಲು 520 ಗುಡಿಗಳಿದ್ದವು. ಮೊಧೇರದಲ್ಲಿಯ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದ ರಾಮಕುಂಡದ (ಸು. 11 ನೆಯ ಶತಮಾನ) ನೀರಿನ ಮಟ್ಟದ ತನಕ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲೂ ಅಗಲವಾದ ಸ್ಥಳ ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲೂ ಹಂತಹಂತದ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದೊಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಯುಂಟು. ಅನ್ಹಿಲ್ವಾಡದ ರಾಣಿ ಬಾವಿ, ಬಾರೋತ್ ಬಾವಿಗಳು, ವಾಯಡದಲ್ಲಿಯ ಬಾವಿ, ವಧ್ವಾನ್ದ ಮಾಧವ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಬಾವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾಂಡಲ್ಪುರದ ಬಾವಿಗಳು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ.
ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲಿನ ಗುಂಪಿನ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೂನಕ್, ಸಂಡೆರ್, ರುಹಾವಿ, ದಿಲ್ಮಾಲ್, ಕಸರ್, ಧಿನೋಜ್, ಮಾಮೊಡ ಮತ್ತು ಕಾಠಿಯಾವಾಡದ ಪರಬಾದಿ, ಚೌಬಾರಿಗಳಲ್ಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಣ್ಣವಾಗಿವೆ. ಮೊಧೇರ, ರುದ್ರಮಾಲ್ (ಉತ್ತರ ಗುಜರಾತ್), ಥಾನ್, ಸೋಮನಾಥ್ ಬಳಿಯ ಭೀಮನಾಥ್ ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯ-ಇವು ದೊಡ್ಡವಾಗಿವೆ. ಮೊಧೇರ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 1026ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯಕುಂಡ ಅಥವಾ ರಾಮಕುಂಡ, ಸಭಾ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗೂಢ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಸಭಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ 52 ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯುವಕ-ಯುವತಿಯರಲ್ಲಿಯ ಸಹಜ ಕಾಮೋನ್ಮಾದದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಗರ್ಭದಾರಣೆ, ಹುಟ್ಟು ಮೊದಲಾದ ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸಾವಿನವರೆಗೆ ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಲಯದ ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವುದು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಸೋಮನಾಥದ ಶಿವದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಗುಮ್ಲಿ ಸೆಜಕ್ಪುರದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ತಾರಿಂಗ, ಸರೋತ್ರ, ಆಖು, ಗಿರ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಂಜಯದಲ್ಲಿಯ ಜೈನದೇವಾಲಯಗಳದು ಅವುಗಳ ವಾಸ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಗುಂಪು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೇಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿ.ಸೋಮಶೇಖರ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಅಂಬರೀಶ್, ಪ್ರಭಾಕರ್, ಭವ್ಯ, ಸುಧಾಚಂದ್ರನ್, ವಜ್ರಮುನಿ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಹಂಸಲೇಖ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕರು ಹೆಚ್.ಜಿ.ರಾಜು.ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯಕರು ಎಸ್.ಪಿ.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ. ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು
ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಕೆನರಾಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಂತಹ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ, ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವೆನಿಸಿರುವ ಕೆನರಾ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಮಹನೀಯರು ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ (ನವೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೮೫೨ - ಜುಲೈ ೨೫,೧೯೦೯).
ಜೀವನ
ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೯, ೧೮೫೨ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿಯ ಮುಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮುನ್ಸೀಫ್ ಕೋರ್ಟ್ ವಕೀಲರಾದ ಉಪೇಂದ್ರ ಪೈ ಅವರು. ಮಂಗಳೂರಿನ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿ ಎಫ್.ಎ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ಮದ್ರಾಸಿಗೆ ತೆರಳಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಜಸ್ಟೀಸ್ ಹಾಲೋವೇ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಅವರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ಸಹೃದಯ ವಕೀಲರು
೧೮೭೬ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ನಿಧನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮಗೆ ಹಣಕಾಸು ಬರದಿದ್ದರೂ ಚಿಂತೆಯಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆದಷ್ಟೂ ಕೋರ್ಟಿನ ಹೊರಗೇ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆ
೧೮೯೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಶಿಕ್ಷಕರು ಶಾಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅದಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ೧೮೯೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೆನರಾ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ತೆರೆದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಗೆಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ವಾತಾವರಣವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶಾಲೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಎನಿಸಿದೆ. ಮುಂದೆ ಕೆನರಾ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯೆ ನೀಡುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದೆ.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ್ದ ನಿಸ್ತೇಜದ ವಾತಾವರಣ ಕಂಡಾಗ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರಿಗೆ ಕಂಡ ದಾರಿ ‘ಉಳಿತಾಯ’. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಓದು-ಬರಹ ಬೇಕು ಎಂಬ ತಾಯಿಯರು ಪ್ರತಿ ದಿನ ‘ಹಿಡಿ ಅಕ್ಕಿ ಉಳಿಸಿ’ ಎಂದು ಪೈ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಶಾಲೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಾಗ ಇದೇ ಉಳಿತಾಯದ ಚಿಂತನೆ ಅವರಿಂದ ‘ಹಿಂದೂ ಪರ್ಮನೆಂಟ್ ಫಂಡ್’ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು. ಇದೇ ಮುಂದೆ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎನಿಸಿತು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣವಾದಾಗ ಅದು ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. “ಉತ್ತಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂಬುದು ಸಮಾಜದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮೇಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ” ಎಂಬುದು ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯ. ಲಾಭ ಗಳಿಕೆಗಿಂತ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಹಣ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವತ್ತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಕಾಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ್ನೂ ಬ್ರಿಟನ್‌ ರಾಣಿ ಆಡಳಿತ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಗ ಇದ್ದುದು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮದ್ರಾಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಶಾಖೆಯೊಂದೇ. ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಇದ್ದ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಕಾರಕೂನ ಮತ್ತು ಜವಾನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ನೇಮಕಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲೂ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರತ್ತ ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು ವಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಡ್ಡಿ ಮಾತ್ರ ವಿಪರೀತ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟದ ದುಡಿಮೆ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿಡಲು ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಡಿಪಾಟಲು, ಸಂಕಷ್ಟದ ವೇಳೆ ಸಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪರಿ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರನ್ನು ಚಿಂತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣದಿಂದಲೇ ನಿಧಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಉಳಿತಾಯ- ಸಾಲ ಬೇಡಿಕೆ ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸುವಂತೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಣೆ ಮೂಡಿತು. ಇದು ಅಂದು ಮೂಡಿದ ‘ಕೆನರಾ ಹಿಂದೂ ಪರ್ಮನೆಂಟ್‌ ಫಂಡ್‌’ ಮತ್ತು ಇಂದು ಬೆಳೆದು ಹೆಮ್ಮರವಾಗಿರುವ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆರಂಭದ ಮಹತ್ವದ ಬೀಜ ಮೊಳಕೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಉಗಮಕ್ಕಾಗಿ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ಅಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿನ ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಊರೂರು ಸುತ್ತಿ ತಲಾ ೫೦ರೂ. ಬೆಲೆಯ ೨ ಸಾವಿರ ಷೇರುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾರಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ‘ಕೆನರಾ ಪರ್ಮನೆಂಟ್‌ ಫಂಡ್‌’ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಪೈಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಅಂದು ಆರಂಭಗೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಎಂಬ ವಟವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ಬ್ಯಾಂಕು ನೂರ ಐದು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಇಂದು ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಮಹತ್ವದ ಕಾಯಕವನ್ನು ಸಾರುತ್ತಿವೆ.
ವಿದಾಯ
ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಪೈ ಅವರು ೨೫ ಜುಲೈ ೧೯೦೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಮ್ಮ 57ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು, ಹಗಲಿರುಳು ಜನತೆಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವರನ್ನು ಅಮರರನ್ನಾಗಿಸಿವೆ.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು
ಗುಜರಾತ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ
ಗುಜರಾತ್ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ - 1920ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆ. ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶಿಸ್ತಿನ ಯುವಜರನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆದರ್ಶದಂತೆ ನಾಡಿನ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯಬಲ್ಲ ದಕ್ಷರೂ ಶೀಲಸಂಪನ್ನರೂ ಪ್ರಾಜ್ಞರೂ ಸುಶಿಕ್ಷಿತರೂ ಆದ ಯುವಜನರನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಈ ವಿದ್ಯಾಪೀಠದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ.
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಹಿಂಸೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯವರೂ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ನಿವಾರಣೆ, ನೂಲುವುದು, ನೇಯುವುದು, ಗ್ರಾಮಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಶ್ರಮದಾನ, ಮಾತೃಭಾಷೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ, ಧರ್ಮಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ದೈಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂತಾದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
1932ರಲ್ಲಿ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿತು. 1935ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರೂ ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ 1942ರಲ್ಲಿದನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಆಮೇಲೆ 1945ರಲ್ಲಿದು ಪುನಃಚೇತನಗೊಂಡಿತು. 1947ರಲ್ಲಿ ಇದರ ವತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹದೇವದೇಸಾಯ್ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಕಾಲೇಜು ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1963ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟು ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವುಳ್ಳ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಪದವಿ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರವಿತ್ತು, ಪರಿಗಣಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಜೀವಪರ್ಯಂತ ಇದರ ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ ಬಾಬು ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರು ಕುಲಪತಿಗಳಾದರು. ಅನಂತರ ಇದರ ಕುಲಪತಿ ಮುರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ.
ಪಠ್ಯಕ್ರಮ
1930ರವರೆಗೆ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿ, ಮರಾಠಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಡಾಲಜಿ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು. ಔಷಧನಿರ್ಮಾಣಶಾಸ್ತ್ರ. ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ. ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ವಾಣಿಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಂತಾದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಪದವಿಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. 1947ರ ಅನಂತರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಗಾಂಧೀತತ್ತ್ವ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಈ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಗುಜರಾತಿ.
ಏಕ ಘಟಕ ವಸತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವ ಅಂಗೀಕೃತ ಕಾಲೇಜುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಪದವೀಧರರು ಗುಜರಾತಿನ 200 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುವ ಆಶ್ರಮಪಾಠಶಾಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಶುವಿಹಾರದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳ ಎಲ್ಲ ಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. 1970ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಸುವರ್ಣಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬೆಂಡೆಬೀಜ ಎಣ್ಣೆ
ಬೆಂಡೆ (ಅಬೆಲ್‍ಮಾಸ್ಕಸ್ ಎಸ್ಕ್ಯುಲೆಂಟಸ್ ಮಾಂಕ್) ಮ್ಯಾಲೊ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ. ಅದನ್ನು ಅದರ ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹಸಿರು ಬೀಜ ಕೋಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಹತ್ವ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. . ಬೆಂಡೆಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ, ಈಥಿಯೋಪಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲಗಳದ್ದೆನ್ನುವ ಬೆಂಬಲಿಗರಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಂಡೆಗಿಡ-ಬೀಜ
ಇದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ.೦೯-೨.೦ಮೀಟರುಗಳ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೊಂಬೆಗಳಿವೆ. ಪತ್ರ/ಎಲೆಗಳು ಹಸ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ .ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ, ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ, ಕಾಯಿ ಮೇಲೆ ಕೇಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಎಳೆಯ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಡಿಗೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೂವುಗಳು ಹಳದಿಬಣ್ಣ (ಮಂಜಾಗಿ) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ ೧೦-೨೫ ಸೆಂ. ಮೀ (೪-೧೦ ಅಂಗುಲ)ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿ ಮೇಲೆ ಕೇಶದಂತನುನುಪಾದ ಪದಾರ್ಥೈಗಳಿರುತ್ತದೆ(ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಕಾಯಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಕಾಯಿಯ ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗ ದಪ್ಪಗಿದ್ದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿ, ಕೋಚುಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪುವರ್ಣದ ಬೀಜಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೀಜವನ್ನು ಕಾಫಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಣಗಿಸಿದ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ೧೬-೧೭% ಎಣ್ಣೆ, ೧೮-೧೯% ಪ್ರೋಟೀನ್,೨೧% ನಾರು (fiber) ಪದಾರ್ಥಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಬೆಂಡೆ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಇದ್ದುದನ್ನು ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಜಮೈಸನ್(jamieson)ಮತ್ತು ಬಾಗ್ ಮಾನ್(Baugman)ಕಂಡು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವ ವಿಧಾನ
ಬೆಂಡೆ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ೨೦% ಪ್ರತಿ ಶತಕ್ಕಿಂತ ಎಣ್ಣೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು ಎಣ್ಣೆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಆಗುವದಿಲ್ಲ. ಬೆಂಡೆ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಎಕ್ಸುಟ್ರಾಕ್ಷನು ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆ ಅರಿಸಿನ ಮತ್ತು ಹಸುರು ವರ್ಣಗಳ ಮೇಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ .ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಫೆನೋಫೈಟಿನ್(phenophitin) ಎಣ್ಣೆಗೆ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಎಣ್ಣೆ ಆಲ್ಫಾ,ಗಾಮಾ ಟೊಕೋಫೆರೊಲುಗಳನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಬೆಂಡೆ ಎಣ್ಣೆ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಎಣ್ಣೆ ಗುಣ,ಲಕ್ಷಣಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಹೆಚ್.ಡಿ.ದೇವೇಗೌಡ
'''ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡ''' (ಹರದನಹಳ್ಳಿ ದೊಡ್ಡೇಗೌಡ ದೇವೇಗೌಡ) ಅವರು ಭಾರತದ ೧೨ ನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು. 'ಮಣ್ಣಿನ ಮಗ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿರುವ ದೇವೇಗೌಡರು ರೈತಪರ ಕಾಳಜಿ ಉಳ್ಳವರು.
ಜೀವನ
ದೇವೇಗೌಡರು ಮೇ ೧೮, ೧೯೩೩ ರಂದು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳೆನರಸಿಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹರದನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ, ದೇವೇಗೌಡ ಅವರು ಹಾಸನ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಿರೇಹಳ್ಳಿಯ ಚೆನ್ನಮ್ಮ ಅವರನ್ನು 1954ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಎಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳೂ, ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಎಚ್.ಡಿ. ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಎಚ್.ಡಿ. ರೇವಣ್ಣ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಖ್ಯಾತ ಹೃದ್ರೋಗ ತಜ್ಞ ಡಾ. ಸಿ.ಎನ್. ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ದೇವೇಗೌಡರ ಅಳಿಯ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಯವರನ್ನು ಮಿತ್ರರನ್ನಾಗಿಸಿ ಕೊಂಡರು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ
೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ೧೯೬೨ ರವರೆಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದು ನಂತರ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಂತು ವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.
ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಹೊಳೆನರಸೀಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ೧೯೭೨ ರಿಂದ ೧೯೭೬ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ನವೆಂಬರ್ ೧೯೭೬ ರಿಂದ ೧೯೭೭ ರ ವರೆಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ ವಿರೋಧಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೫-೭೬ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ದೇವೇಗೌಡರು ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಖಾತೆಗಳ ಸಚಿವರಾದರು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ಖಾತೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣ ಮಂಜೂರು ಮಾಡದೆ ಇದ್ದುದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು.
ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ
ಇದರ ನಂತರ ಜನತಾ ದಳಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ದೇವೇಗೌಡರು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ೧೪ ನೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ
೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್ (ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೊರತು ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಂದು ಸಂಘ) ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ, ದೇವೇಗೌಡರು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ 11 ನೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದರು. ಅವರು 1 ಜೂನ್ 1996 ರಂದು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು 1997 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 21 ರವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಫ್ರಂಟ್‌ನ ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಕಮಿಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಯ ಕೀರ್ತಿ ಅವರು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತ್ಯತೀತ ಜನತಾ ದಳದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೩೩ ಜನನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೋಕ ಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ಕೆ.ಜೆ.ಜೇಸುದಾಸ್
thumb|ಕೆ.ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್ '''ಡಾ. ಕಾಟ್ಟಶೇರಿ ಜೋಸೆಫ್ ಯೇಶುದಾಸ್ ''' (: കാട്ടാശേരി ജോസഫ് യേശുദാസ്)(ಜನನ: ೧೦ ಜನವರಿ, ೧೯೪೦) ಅವರು ಭಾರತದ ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು. ಯೇಸುದಾಸ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರು.
ಜನನ, ಜೀವನ
ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ಜನನ. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಬಾಗವತರ ಶಿಷ್ಯರು. ಇವರು ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನಲೆಗಾಯಕರಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಲೆಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ,ತಮಿಳು,ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಮಂತ ಕಂಠದ ಗಾಯಕರಾಗಿರುವ ಇವರು, ಭಾರತದ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗು ಸಂಗೀತಭ್ಯಾಸ
ನಂತರ ಇವರು ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಚೆಂಬೈ ವೈದ್ಯನಾಥ ಭಾಗವತರು ಅವರ ಬಳಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಮರಣದಿಂದ ಈ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಂತಿತು.
ಯೇಶುದಾಸ್ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಕೆಲವು ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳು
- ಕೆ.ಜೆ.ಯೇಶುದಾಸ್ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಪ್ರಥಮ ಗೀತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚಿತ್ರ ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್‍ರಿಗೆ ಯೇಸುದಾಸ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ ನೀಡಿದ ಏಕೈಕ ಚಿತ್ರ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕಾರರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಗುಜರಾತಿನ ಶಾಸನಗಳು, ನಾಣ್ಯಗಳು
ಶಾಸನಗಳು
ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. ಸು. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಪ್ರ.ಶ. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೌರ್ಯ, ಕ್ಷತ್ರಪ, ಗುಪ್ತ, ತ್ರೈಕೂಟಕ, ಗೂರ್ಜರ, ಚಾಳುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ವಲ್ಲಭಿ, ಮೈತ್ರಕ, ಸೋಲಂಕಿ ಮತ್ತು ವಾಘೇಲದ ಚಾಳುಕ್ಯ ಮುಂತಾದ ರಾಜವಂಶದವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತೆಂಬುದೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ವಂಶಾವಳಿಯೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಷಯಗಳೂ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತ ಸುಮಾರು 300 ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದಿವೆ.
ಅಶೋಕ ಪ್ರಾಣಿಹತ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದು, ಮಾರ್ಗಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಿಡ ಮರಗಳನ್ನು ನೆಡಿಸಿದ್ದು, ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿಸಿದ್ದು, ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರಕ್ಕೂ ನ್ಯಾಯ ಪರಿಪಾಲನೆಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ನೀತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಧರ್ಮಾಂಧತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಧರ್ಮಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದು-ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳು ಗಿರ್ನಾರ್ನಲ್ಲಿ ದೊರೆತ, ಅಶೋಕ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ 14 ಕಲ್ಲುಬಂಡೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿವೆ. ತರುವಾಯದ ಕ್ಷತ್ರಪರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವೆಂದರೆ ಜುನಾಗಢದ ರುದ್ರದಾಮನ ಶಾಸನ. ಭೀಕರ ಮಳೆಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸುದರ್ಶನ ಸರೋವರದ ಕಟ್ಟೆ ಒಡೆದು ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಲಸಾಧ್ಯವೆನ್ನುವಂಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದಾಗ ಕ್ಷತ್ರಪರುದ್ರದಾಮನ್ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಸುವಿಶಾಖನಿಂದ (ಕುಲೇಪನ ಮಗ) ಮತ್ತೆ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ವೈಶ್ಯ ಪುಪ್ಯಗುಪ್ತ ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದೂ ಅನಂತರ ಅಶೋಕಮೌರ್ಯನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ತುಶಾಷ್ಪ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದನೆಂದೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತ ಈ ಸರೋವರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿಸಿದನೆಂಬುದೂ ಇವರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಚಕ್ರಪಾಲಿತ ಒಂದು ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂಬುದೂ ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಸ್ಕಂದಗುಪ್ತನ ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಗೂರ್ಜರ ವಂಶದ ಮುಮ್ಮಡಿ ಜಯಭಟನ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಶಕವರ್ಷ 456) ಅವನ ವಂಶಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸಮಿಪದ್ರಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿಯ ಭೂಮಿದಾನದ ವಿಷಯ ಇವೆ. ನವಸರಿತದ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶ್ರ್ಯಾಶ್ರಯ ಶೀಲಾದಿತ್ಯನ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಶ.ವ. 421) ಆ ರಾಜನ ವಂಶಾವಳಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಆಸಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮ ದಾನಮಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಸೂರತ್ ಸಮೀಪದ ಅಂತ್ರೋಳಿ-ಚ್ಚರೋಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಇಮ್ಮಡಿ ಕಕ್ಕನ ತಾಮ್ರಶಾಸನದಲ್ಲಿ(ಶ.ವ. 679) ಇವನ ಗ್ರಾಮದಾನದ ವಿಷಯ ಹೇಳುವಾಗ ಇವನ ವಂಶಾವಳಿ ಇದೆ. ಮೌಂಟ್ ಅಬುದಲ್ಲಿಯ ವಿಮಲದೇವಸ್ಥಾನ ಚಾಳುಕ್ಯ (ಸೋಲಂಕಿ) ವಂಶದ ಒಂದನೆಯ ಭೀಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತೆಂದು ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನ (ಶ.ವ. 1119) ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ವಂಶದ ಜಯಸಿಂಹ ಮಾಳವದ ಯಶೋವರ್ಮನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದನೆಂದೂ ಅವಂತಿಮಂಡಳ ಅವನ ಅಧೀನವಾಗಿತ್ತೆಂದೂ ಉಜ್ಜಯನಿಯ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ (ಪ್ರ.ಶ. 1195). ವಡನಗರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ (ಶ.ವ. 1208) ಮೂಲರಾಜನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಚಾಮುಂಡ, ವಲ್ಲಭ ಮತ್ತು ದುರ್ಲಭರಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚಾಳುಕ್ಯ ರಾಜರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಈ ವಂಶದ ಕುಮಾರಪಾಲ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಕುಮಾರಪಾಲನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡ ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಪ್ರಭಾಸ್ ಪಾಟನ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ 850) ಇದೆ. ಈಗ ಸಿಂತ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ (ಪೋರ್ಚುಗಲ್), ಸೋಮನಾಥದಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ (ಶ.ವ. 1342) ತ್ರಿಪುರಾಂತಕನೆಂಬ ಲಾಕುಳಿಶ ಪಾಶುಪತ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಸೋಮನಾಥ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕೊಡಮಾಡಿದ ದತ್ತಿಯ ವಿಷಯವಿದೆ.
ವಲ್ಲಭಿಯಿಂದ ಆಳಿದ ಮೈತ್ರಕರ ಶಾಸನಗಳು ಸುಮಾರು 110 ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 90ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳು. ಮೈತ್ರಕರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಾಜಮುದ್ರೆಯ ಮೇಲಿನ ಚಿಹ್ನೆ ಕುಳಿತಿರುವ ನಂದಿಯದು. ಇದರ ಕೆಳಗೆ ಶ್ರೀ ಭಟ್ಟಾಕಃ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಮನೆತನದ ಮೂಲಪುರುಷನಾದ ಭಟ್ಟಾರ್ಕನ ಅಂಕಿತ. ಅನಂತರ ಆಳಿದ ಎಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನೇ ಬಳಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಪ್ರಾಚೀನತಮ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನ ಭಾವನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಮೋದ್ರ - ಮೊಹೊತದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ. ಗುಪ್ತವಲ್ಲಭೀ 183ನೆಯ ಸಂವತ್ಸರದ (ಪ್ರ.ಶ. 502) ದ್ರೋಣಸಿಂಹನದು. ಹಸ್ತವಪ್ರ ಆಹಾರದಲ್ಲಿಯ ಭಗವತೀ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ತ್ರಿಸಂಗಮಕ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ದತ್ತಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದು ಶಾಸನ ವಿಷಯ. ಶಾಸನವನ್ನು ಅರಸನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖಕ ಷಷ್ಟಿದತ್ತನ ಮಗ ಕುಮಾರಿಲ ಕ್ಷತ್ರಿಕ. ಇದು ದ್ರೋಣಸಿಂಹನ ಏಕೈಕ ಶಾಸನ.
ಒಂದನೆಯ ಧ್ರುವಸೇನನ 15 ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕರ ಲೇಖಕ ಕಿಕ್ಕುಕ; ಹದಿನೈದನೆಯದರ ಲೇಖಕ ಭದ್ರ. ಇಮ್ಮಡಿ ಧರಸೇನನ ಹನ್ನೆರಡು ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಅತನಿಗೆ ಮೊದಲು ಆಳಿದ ಗುಹಸೇನನ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿ ಸ್ಕಂದಭುಟ್ಟ. ಅಂತೆಯೇ ಶೀಲಾದಿತ್ಯನ 9 ಶಾಸನಗಳ, ಖರಗ್ರಹನ 2 ಶಾಸನಗಳ, ಮುಮ್ಮಡಿ ಧರಸೇನನ 1 ಶಾಸನದ, ಇಮ್ಮಡಿ ಧ್ರುವಸೇನನ 3 ಶಾಸನಗಳ ಲೇಖಕ ವತ್ರಭಟ್ಟಿ. ಇವರ ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳಾದ ಕಾಳಿದಾಸ ಮುಂತಾದವರ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೆಲ್ಲ ಭಗ್ನಗೊಂಡ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಯಾವ ಒಂದು ಶಾಸನವೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹಲವರ ಹೆಸರುಗಳ ಅಥವಾ ತಥಾಗತನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವಲ್ಲದೆ ಇವರ ಶಾಸನಗಳಿರುವ ಮುದ್ರೆಗಳೂ ಹಲವಾರು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಯೇ ಧಮ್ಮ ಹೇತು ಪ್ರಭವಾ ಎಂದು ಆರಂಭವಾಗುವ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 1.3 ಸೆಂ.ಮೀ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವ ಮುದ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶೀಲಾದಿತ್ಯನೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ನಾಣ್ಯಗಳು
ಗುಜರಾತಿನ ನಾಣ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಇಂಡೋ - ಗ್ರೀಕರ ಕಾಲದಿಂದ ತ್ರೈಕೂಟಕರವರೆಗೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಳಕೆ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜನ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಂದಿರುವುದು.
ತ್ರೈಕೂಟಕರ ಅನಂತರ ಬಂದ ರಾಜರ ನಾಣ್ಯಗಳು, ವಲ್ಲಭಿಯ ಮೈತ್ರಕರವು ಹೊರತು, ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಮೈತ್ರಕರು ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿಸಿದರು ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳ್ಳಿಯವಾಗಿರದೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲೇಪನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವರ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಚ್ಚಾದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 15 ಸೆಂಮೀ ಸುತ್ತಳತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು 29 ಗ್ರೇನ್ ತೂಕದವಾಗಿವೆ. ನಾಣ್ಯದ ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಸರ ಬಲಮುಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲದ ಚಿಹ್ನೆಯಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಹವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಓದಲು ಅನೇಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿರುವರಾದರೂ, ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ತೊಡಕುಗಳೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಉಂಟಾಗಿವೆ. ಭಟಾರ್ಕ ಎಂಬಷ್ಟನ್ನು ಮಾತ್ರ ಎಲ್ಲರೂ ಓದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಾಣ್ಯಗಳು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನಂತರದ ಗುಪ್ತರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದುವು. ಆವುಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಳಿದ ಸುಲ್ತಾನರ ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಇವನ್ನು ಮೊದಲು ಅಚ್ಚು ಹಾಕಿಸಿದವನು 1ನೆಯ ಅಹಮದ್ ಷಹ. ಸುಲ್ತಾನರ ನಾಣ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ತಾಮ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಕ ಹೊಯ್ದಂಥವು. ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಅಪರೂಪ. ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಅಹಮದ್ನಗರ (ಇದರ್), ಮುಸ್ತಫಾಬಾದ್ (ಗಿರಿನಗರ), ಮಹಮದಾಬಾದ್ (ಚಂಪಾನೇರ್) ಮತ್ತು ಖಾನ್ಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಟಂಕಸಾಲೆಗಳಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳ ಸೂಚನೆ ಇರದೆ ಕೇವಲ ಷಹರ್ ಇ ಮುಕರ್ರಮ್ ಎಂದಿದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಹೆಸರನ್ನು ಚೌಕಾಕಾರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಟಂಕಸಾಲೆಯ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಷಹರ್ ಇ ಮುಕರ್ರಮ್ ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ ಸುಲ್ತಾನ, ಅಲ್ ಅಜ಼ಮ್ ಎಂಬ ಇವರ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಇವರ ಧರ್ಮಸೂಚಕವಾದ ಅಬು ಅಲ್ ಮುಹಮ್ಮದ್, ಅಬುಲ್ಫತ್, ಅಲ್ ಮುತಸ್ಸಿಮ್ ಬೆ ಅಲ್ಲಾಹ್ ಅಲ್ ರಹ್ಮಾನ್ ಎಂಬ ಮತೀಯ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಷಹನ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಯಗಳ ಛಾಯೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದರೆ ಇವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿರುವ ನಾಣ್ಯಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶದ ಮೂಲಪುರುಷನಿಂದಾರಂಭಿಸಿ, ಆಳುತ್ತಿರುವ ಸುಲ್ತಾನನವರೆಗಿನ ರಾಜವಂಶಾವಳಿ ಇದೆ. 1ನೆಯ ಅಹಮದ್, 1ನೆಯ ಮಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಬಹದೂರ್ ಷಹ-ಇವರ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು.
ಮುಮ್ಮಡಿ ಮಹಮದ್ ಮತ್ತು ಇಮ್ಮಡಿ ಮುಜ಼ಫರರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳು 185 ಗ್ರೇನ್ ತೂಕದವು. ಮೊದಲ ಅರಸರ ನಾಣ್ಯಗಳು 176-180 ಗ್ರೇನ್ ತೂಗುತ್ತವೆ. ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳು 163-176 ಗ್ರೇನ್, ಅರ್ಧನಾಣ್ಯಗಳು 88 ಗ್ರೇನ್, ಕಾಲು ನಾಣ್ಯಗಳು 44 ಗ್ರೇನ್ ತೂಕದವಾಗಿವೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ಮಹಮದ್ 229 ಗ್ರೇನ್ ತೂಕದ ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಹಾಕಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅವನ ನಾಣ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 148 ಗ್ರೇನ್ ತೂಕದವುಗಳಾಗಿದ್ದುವು.
ಅನ್ಹಿಲ್ವಾಡದ ಚಾಳುಕ್ಯರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ವೈಭವದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಆಳಿದರೂ ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳೊಂದೂ ಸಿಗದಿರುವುದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್
ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ೧.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಸದಸ್ಯರು ವಿಶ್ವದ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಿಷಪ್ ಮರಳು ಪೋಪ್ ಎಂದು ರೋಮ್ನ ಬಿಷಪ್ ನೇತೃತ್ವದ ಇದೆ. ಚರ್ಚ್ ಇದು ಒಂದು ನಿಜ ಎಂದು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಕ್ರಮಾನುಗತ ಚರ್ಚ್ ದೈವೀ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಸುವಾರ್ತೆಗಳ ಪ್ರಿನ್ಸ್, ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ, ಚರ್ಚ್ ಪರಮೋಚ್ಛ ಅಧಿಕಾರವು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ತನ್ನ ಬಿಷಪ್ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಅಪೊಸ್ತಲರು ಎಂದು ಬೋಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಮ್ನ ಬಿಷಪ್ ಎಂದು. ಚರ್ಚ್ ನಂಬಿಕೆ ನಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಇದು ದೋಷಾತೀತ ಎಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚ್ ಒಳಗೆ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ಗಳಲ್ಲಿ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆರ್ಡಿನಾರಿಯ್ತೆಸ್ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಕ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ವಿವಿಧ ಇವೆ. ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಟ್ರಿನಿಟೇರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಯಾಮ ಚಾರಿಟಿ ನೀಡುವ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಹರಡುವುದು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಬಹುದು. ಅದರ ಕೋರ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅಥಾನಶಿಯನ್ ದಿ ನೈಸೀನ್, ಮತ್ತು ಟ್ರೈಡೆಂಟೈನ್ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಪೂಜೆ ಯೂಕರಿಸ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮಾಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಭುಭೋಜನ, ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಆಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ಒಂದು ಸಕಾರಣವಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ ಪಾದ್ರಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು ಮಾಡಿದಾಗ ಮಾಸ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಬ್ರೆಡ್ ಹಾಗೂ ವೈನ್ ಕ್ರಿಸ್ತನ ದೇಹದ ಮತ್ತು ರಕ್ತ, ಸತ್ವ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಎಂಬ ಬದಲಾವಣೆ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಚರ್ಚ್ನ ಸದಸ್ಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯೂಕರಿಸ್ಟ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟೈಜ್. ಇದು ವಿಶೇಷ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಯೇಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ತಾಯಿ, ವರ್ಜಿನ್ ಮೇರಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮರಿಯನ್ ಅನುಭವ ಬೋಧನೆಗಳು ಪಾಪದ ಇಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ ತನ್ನ ಪರಿಶುದ್ಧ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಷನ್ ಹೆವೆನ್ ದೇವರ ಮಾತೃ, ತನ್ನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕನ್ಯತ್ವ ಮತ್ತುತನ್ನ ದೈಹಿಕ ಅಸಂಪ್ಷನ್ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ ತನ್ನ ಐಹಿಕ ಜೀವನದ. ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು ಕಳಪೆ ಮತ್ತು ಕರುಣೆಯ ಕಾರ್ಪೊರಲ್ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಬೆಂಬಲ ಮಹತ್ವ. ಈ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಶಾಲೆಗಳು, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಯ, ಹಾಗೆಯೇ ಸಹಾಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎಂದು ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್ ರಿಲೀಫ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಟಾಸ್ ಎಂಬ ಪದವು, ಕಳಪೆ, ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಧರ್ಮಾರ್ಥ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಬೋಧನೆ ಸುವಾರ್ತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕರುಣೆ.ದಿ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಸ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪೈಕಿ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ನಾಗರೀಕತೆಯ, ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕ ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದೆ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಹತ್ವ. ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ಯುರೋಪ್ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕೀಕೃತ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬದಲಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೋಪ್ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಚರ್ಚ್ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ದೀಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕ ನಿಂದನೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ತನ್ನದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಫಾರ್.
ಹೆಸರು
ಪದ "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್" "ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ" ಮತ್ತು ಮೊದಲ ೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಚರ್ಚ್ ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬರ್ಥದ ಗ್ರೀಕ್ ಪದ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಯೋಸ್ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪದವನ್ನು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಯೋಸ್ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಒಂದು ಸಂಕೋಚನದ "ಇಡೀ ಪ್ರಕಾರ" ಅಂದರೆ ನುಡಿಗಟ್ಟು. "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್" ಮೊದಲ ಸುಮಾರು ೧೧೦ ಬರೆದ ಸೇಂಟ್ ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೇಚ್ಟ್ಚೆಟೀಕ್ಲ್ ಡಿಸ್ಕೋರ್ಸಸ್ ಯೆರೂಸಲೇಮಿನ ಸೇಂಟ್ ಸಿರಿಲ್, "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್" ಸಹ ಚರ್ಚ್ ತಮ್ಮನ್ನು ಕರೆ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೦೫೪ ರ ಈಸ್ಟ್ ವೆಸ್ಟ್ ಷಿಸ್ಮ್, ನೋಡಿ ಸಂಪರ್ಕ ಉಳಿದರು ಎಂದು ಚರ್ಚ್ ರಿಂದ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಸುಧಾರಣೆಯ ನಂತರ ರೋಮ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಸ್ವತಃ ಕರೆ, ಚರ್ಚ್ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ವಿವಿಧ ಪಂಗಡಗಳು ಸ್ವತಃ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪದವನ್ನು ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಹೆಸರು "ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್" ಅಧಿಕೃತ ಚರ್ಚ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದನಾಮವನ್ನು. ಇದು ಎರಡನೇ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹಿ ಪೋಪ್ ಪಾಲ್ ೫ ಬಳಸಿದ ಪದ. ಗ್ಯೂ, ಚರ್ಚ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಹೋಲಿ ಸೀ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಪಿಸ್ಕೋಪಲ್ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು ಎರಡೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನೋಡಿ. ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು ಪೋಪ್ ಪಯಸ್ ‍ಏ‍‍‍‌‌ಕ್ಸ್ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ, ಸಹ ರೋಮ್ ಚರ್ಚ್ ಪೂರ್ಣ ಕಮ್ಯುನಿಯನ್ ಅಲ್ಲ ಇತರ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪದ "ರೋಮನ್" ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಪವಿತ್ರ ಆರ್ಡರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ನೇತೃತ್ವ. ವಿವಿಧ ಬಿಷಪ್ ಮತ್ತು ಪಾದ್ರಿ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ,; ಪೌರೋಹಿತ್ಯ, ಸ್ಥಳೀಯ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಬಿಷಪ್ ಸೇವೆ ಮಾಡುವವರು; ಮೂರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಒಂದು ಡಯೋಸಿಸ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂತದಗವರ್ನರು ಎಂಬ ದಾರಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಪಾದ್ರಿವರ್ಗದ ಮಟ್ಟದ, ಬಿಶಪ್, ಇವೆ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಚಿವ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪೋಪ್ ಎಂಬ ರೋಮ್ ಬಿಷಪ್, ಇಡೀ ಚರ್ಚ್ ಇದೆ ಪ್ರಮುಖ. ಸ್ಥಳೀಯ ಬಿಷಪ್ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಷಯದ ಆದರೂ ಡಿಯೊಸೆಸನ್ ರಚನೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಚರ್ಚ್ ಒಳಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಪೋಪ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಷಯದ ಮಾತ್ರ ಅಧಿಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪುರುಷ ಅಥವಾ ಸ್ತ್ರೀ ಸದಸ್ಯರು ಎರಡೂ ಮುಕ್ತ ಇರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಸದಸ್ಯರು ಆರಾಧನೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವಾಗಲು ಲೇ. ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ೨೩ (ಸುಯಿ ಯುರಿಸ್) ಸ್ವಾಯತ್ತ ಚರ್ಚುಗಳ ನಡುವೆ, ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳು ಬದಲಿಗೆ ನಂಬಿಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಬಿಂಬಿಸಲು ಇದು "ವಿಧಿಗಳನ್ನು",. ಪೂರ್ವ ನಿಯಮಗಳು ಸಂಹಿತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಎಂಬ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಚರ್ಚುಗಳು, ಆದರೆ "ವಿಧಿಯಾಗಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿನ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ, ನಂಬಿಕೆ ದೇಶ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಚರ್ಚ್ ಸುಯಿ ಯುರಿಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜನರು, ಇತಿಹಾಸ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ" ಪದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗೆ ಪಿತ್ರಾರ್ಜಿತ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳು ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿ, ಆದರೆ ಇತರ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಚರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಜ ಬೋಧನೆ
ಆದ್ಯತೆಯ ಜೀಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬೋಧನೆಗಳು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆ ದಿ ಕಾರ್ಪೊರಲ್ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕರುಣೆ, ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಬಡ ಮತ್ತು ನರಳುತ್ತಿರುವ. ಚರ್ಚ್ ಬೋಧನೆ ಕರೆಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳು ಮೇಲೆ ಭಾರೀ ಒತ್ತು ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗಾಸ್ಪೆಲ್ ಬಡವರ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾನನ್ ಲಾ ಎಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸಹ ಕಳಪೆ ನೆರವಾಗಲು, ಲಾರ್ಡ್ ನಿಯಮ ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಬರಲಾಗಿದೆ." ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ವಿಶ್ವದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯ ವರ್ಕರ್ಸ್ ಗ್ರಾಮದ ನೆರವಿಗೆ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್ ನ ಪಾಂಟಿಫಿಕಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಚರ್ಚ್ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ೨೬% ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮಹಿಳೆಯರು ವಿಶ್ವ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ಕ್ಲಿನಿಕ್ಗಳು, ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳು, ಔಷಧಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಕುಷ್ಠರೋಗ ಆ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಂತಹ ಮರ್ಸಿ, ಲಿಟ್ಲ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ದಿ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಎಂದು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿ, ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸೇವೆಗಳು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ ಬಡವರ, ಚಾರಿಟಿ ದಿ ಮಿಷನರೀಸ್, ಸೇಕ್ರೆಡ್ ಹಾರ್ಟ್, ಬ್ಲೆಸ್ಡ್ ಸಾಕ್ರಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಡಿ ಪಾಲ್.ದಿ ಚರ್ಚ್ ಚಾರಿಟಿ ಆಫ್ ದಿ ಡಾಟರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜೋಸೆಫ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೆರವು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತೊಡಗಿರುವುದು ಇಂತಹ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಎಂದು ರಿಲೀಫ್ ಸರ್ವೀಸಸ್, ಕ್ಯಾರಿಟಾಸ್ ಎಂಬ ಪದವು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್, ನೀಡ್ ಚರ್ಚ್ ನೆರವು, ಇಂತಹ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಡೆ ಪೌಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸಮುದಾಯ ನೆರವು ಗುಂಪುಗಳು ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸಮರ್ಥನಾ ಗುಂಪುಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಸ್ತುಮತ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ ಪೀಠಿಕೆ: ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯು ಅಗತ್ಯ. ಅಂತೆಯೇ ರಾಜ್ಯ ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕೊಂಡು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾಣವು ನೇರವಾಗಿ ಕೆಳಹಂತದಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಸಾದ್ಯ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯು ಈಗ ರುಢಿಗೆ ಬಂದಿದೆ ಇದೊಂದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಆವಿಷ್ಕಾರವೂ ಆಗಿದ್ದು ತನ್ನದೆ ಆದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಾತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ: ೧೯೬೮ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಭೋಪಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಡ ವ್ಯಾಸಂಗವೊಂದು ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೀರ್ಘ ಅನುಭವದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ”ಎಂ.ಬಿ.ಬುಚ್” ರವರು ಇದನ್ನು ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ”ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಸಮೂಹವೇ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆ”
೨. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.
೪. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯು ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧. ಶಾಲಾ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತರುವುದು.
೨. ಶಾಲೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯೋಗ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಗುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು.
೪. ತನಗೆ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಎಲ್ಲ ಭೌತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಸದ್ವನಿಯೋಗಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಶಿಕ್ಷಣಿಕ ವಯವಸ್ಥೆಯು ತನ್ನೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಕ್ತ ನಿಯತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಆಗುವಂತಹ ಸರ್ವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು.
೫.ಶಾಲೆಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭೋಧನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತರುವಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸುವುದು.
೬. ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಸಂಘಟನೆ ಮಾಡುವುದು.
೭. ಶಿಕ್ಷಣವು ಒಂದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಧಿತಗೊಳಿಸುವುದು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು:'''
೧. ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿರಬೇಕು.
೩. ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು.
೪. ಶಾಲೆಯ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು.
೫. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಿರದೆ ವಿಕೇಂದ್ರೀ ಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾ ಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಸಂವಹನ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
೬. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
೭. ನಮ್ಯತೆಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
೮.ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿವಿಧ ವರ್ಷಗಳ ಯೋಜನೆಯ ಜಯಾ ಪಜಯಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯ ಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ:
೧. ಶಾಲಾಸ್ಥವರ ಸುಧಾರಣೆ: ಶುಧ್ದವಾದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಶೌಚಾಲಯ, ಉಪಹಾರ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವುದು, ಪಾಠೋಪಕರಣಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆಕರ್ಷಕ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸ, ಆಟೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಟದ ಬಯಲು.
೨. ಭೋಧನಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆ: ಭೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆ, ಕ್ರಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಿನಿಮೆಯ, ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸ ಮಾಲಿಕ, ವೃತ್ತಿ ನಿರತ ತರಬೇತಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಕಳಿಸುವುದು. ಪುನಶ್ಚೇತನ ಶಿಬಿರಗಳ ಮತ್ತು ರಜಾ ತರಬೇತಿಗಳು
೩. ಸಹಪಠ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು: ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟ ರಚನೆ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪ್ರವಾಸ, ವನ ಭೋಜನಕೂಟ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಡೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಹಂತಗಳು
೧. ವರ್ತಮಾನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು.
೩. ಸುಧಾರಣೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು.
೪. ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಮಾಡುವುದು.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಒಳಗೂಂಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:
೧. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ವರ್ಗವಿಂಗಡಣೆ.
೨. ಭೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಡುವದು, ವಿಷಯಗಳು ವಿತರಣೆ.
೩. ವೇಳಾ ಪತ್ರಿಕೆಯ ತಯಾರಿಕೆ.
೪. ಸಹಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯೇತರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸುವುದು.
೫. ವಾರದ ಪರೀಕ್ಷಣಗಳು, ಮಾಸಿಕ ಪರಿಕ್ಷೆಗಳು, ಪೂರ್ವತಯಾರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದು.
೬. ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವುದು.
೮. ದಾಖಲಾತಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ.
ಗುಜರಾತ್ ಸಮಾಚಾರ್
ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅಹಮದಾಬಾದಿನಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿರುವ ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷಾಪತ್ರಿಕೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಾರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇದು ಗುಜರಾತಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು. ಲೋಕ ಪ್ರಕಾಶನ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಸಂಸ್ಥೆ 1932ರಲ್ಲಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧೋರಣೆಯುಳ್ಳ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕ ಶಾಂತಿಲಾಲ ಎ.ಶಹಾ. ಶ್ರೇಯಾಂಸ ಎಸ್. ಶಹಾ ಸಂಪಾದಕರು. ಅಗ್ರಲೇಖನ, ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಲೇಖನಗಳು ಇವು ನಿತ್ಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಭಾನುವಾರದ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಲೇಖನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಅಲ್ಲದೆ ವಡೋದರ, ಸೂರತ್, ರಾಜ್ಕೋಟ್, ಭಾವನಗರ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಿಂದಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅವಿನಾಶ್ (ನಟ)
ಅವಿನಾಶ್ ಹೆಸರಾಂತ ನಟ. ಕನ್ನಡ ,ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಳಂದೂರುನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು
ಅವಳೇ ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ
ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ - ಸಿ.ಡಿ/ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ
ಮನಸಿದು ಹಕ್ಕಿಯ ಗೂಡು ಇದರೊಳಗಡೆ ಏನಿದೆ ನೋಡು ಮೀಸೆ ಹೊತ್ತ ಗಂಡಸಿಗೆ ಡಿಮ್ಯಾಂಡಪ್ಪೊ ಡಿಮ್ಯಾಂಡು ನೀನು ಹತ್ತಿರ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಏನು ಚೆಂದವೋ ಹೇ ಹುಡುಗಿ ನಗುತ ನೋಡು ಸ್ವಲ್ಪ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಶತದಿನೋತ್ಸವದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ