cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಚೆಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವಾಲಯವು 9-10ನೇ ಶತಮಾನದ ನೊಳಂಬರ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು, ದೇಗುಲಗಳ ಹೊರ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪೈಲಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ರಂಧ್ರವಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕಲ್ಲಿನ ಕಿಟಕಿಗಳು , ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಶಿವನ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ಗುಡಿಯ ಉತ್ತರ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಗಾ ಮಹಿಷದ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ. ಪಿರಮಿಡ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಶಿಖರಗೋಪುರಗಳು ಎರಡೂ ಪ್ರಮುಖ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮುಖ ದೇಗುಲವು ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿರುವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಮಿಚೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ, 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇಗುಲಗಳ ನಡುವೆ ಸೊಗಸಾದ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಬೂದು-ಹಸಿರು ಗ್ರಾನೈಟ್ ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಂಬಗಳು ಪರಿವಾರದ ದಾಸಿಯರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮಿಚೆಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸಿದಂತೆ ವಿಜಯನಗರ ಆಡಳಿತದ ನಂತರದ  ಯಲಹಂಕ ರಾಜವಂಶದ ಗೌಡರ ಆಳಿಕೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ "ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ" ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ  ನಡುವೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. . ಚಿಕ್ಕ ದೇಗುಲವು ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಮೂಲ ದೇಗುಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಇದೆ. ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇಗುಲಗಳ ಮುಂದೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಂಬದ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. thumb|ಕಲ್ಯಾಣಿ (ಪುಷ್ಕರ್ಣಿ) - ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ thumb|ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟ ಶಿವನ "ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ" ಮತ್ತು "ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ" ರೂಪಗಳು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಶಿವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಾದ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಯೌವನಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. "ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ" ದೇಗುಲವು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವನ ವಿವಾಹದ ಮೂರನೇ ಹಂತವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ನವವಿವಾಹಿತರು ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಬರುತ್ತ್ತಾರೆ. ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಯೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ "ತ್ಯಾಗದ" ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಯಾವುದೇ ಉತ್ಸವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಕನಾಸಿ  ಮತ್ತು ನವರಂಗ ಅಥವಾ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಗುಲಿ ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ರಂದ್ರಗಳಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಗುಲವು ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹಕ್ಕೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿರುವ ನಂದಿ ಇರುವ ನಂದಿಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಕೀರ್ಣದ ಹೊರಭಾಗದ ಗೋಡೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕಾರವು ದೇವಿಗೆ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ದೇಗುಲಗಳ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಾಳಿ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನವರಂಗ ಮಂಟಪ ಇರುವ ಎರಡನೇ ಆವರಣವಿದೆ. ಈ ಆವರಣದ ಆಚೆ ದೇವಾಲಯದ ಕೊಳ  ಕಲ್ಯಾಣಿ ಅಥವಾ ಪುಷ್ಕರಣಿ ಇದೆ),  ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ "ಶೃಂಗೇರಿ ತೀರ್ಥ" (ಪಿನಾಕಿನಿ ನದಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಮೂಲ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ದೀಪಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಬಈನ್
ಅರ್ಬೈನ್ ( الأربعين        ), ಚೆಹೆಲೋಮ್ ( ಪರ್ಷಿಯನ್  , "ನಲವತ್ತನೇ ದಿನ") ಅಶುರಾ ದಿನದ ನಲವತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಶಿಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಹರಮ್ ತಿಂಗಳ 10 ನೇ ದಿನದಂದು ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ ಅಲ್-ಹುಸೇನ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲಿ ಅವರ ಹುತಾತ್ಮತೆಯನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಮಾಮ್ ಹುಸೇನ್ ಇಬ್ನ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ 71 ಸಹಚರರು 61 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕರ್ಬಲಾ ಕದನದಲ್ಲಿ ಯಾಜಿದ್ ರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಉಬೈದ್ ಅಲ್ಲಾ ಇಬ್ನ್ ಜಿಯಾದ್ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು.
ಅರ್ಬೈನ್ ಅಥವಾ ನಲವತ್ತು ದಿನಗಳು ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರ ಮರಣದ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೋಕವಾಗಿದೆ. ಅರ್ಬೈನ್ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಾರ್ಷಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಇರಾಕ್‌ನ ಕರ್ಬಲಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ 61 AH ವರ್ಷದಿಂದ (10 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 680) ಕರ್ಬಲಾ ಕದನದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಅರ್ಬೀನ್ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಬೀರ್ ಇಬ್ನ್ ಅಬ್ದಲ್ಲಾ, ಸಹಬಾಹ್ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಅರ್ಬೈನ್ ಯಾತ್ರಿಕ ಹುಸೇನ್ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಂತಹ ಮೊದಲ ಸಭೆ ನಡೆಯಿತು. ಅವರ ದುರ್ಬಲತೆ ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯ ಕುರುಡುತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಅತಿಯಾ ಇಬ್ನ್ ಸಾದ್ ಜೊತೆಗಿದ್ದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಭೇಟಿಯು ಮುಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಉಳಿದಿರುವ ಮಹಿಳಾ ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ಹುಸೇನ್ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ, ಇಮಾಮ್ ಅಲಿ ಇಬ್ನ್ ಹುಸೇನ್ ಝೈನ್ ಅಲ್-ಅಬಿದಿನ್ (ಜೈನ್-ಉಲ್-ಅಬಿದೀನ್ ಎಂದು ಸಹ ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಅವರು ಡಮಾಸ್ಕಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಥಮ ಯಾಜಿದ್, ಉಮಯ್ಯದ್ ಖಲೀಫ್.
ಜೈನ್ ಅಲ್-ಅಬಿದಿನ್ ಕರ್ಬಲಾ ಕದನದಿಂದ ಬದುಕುಳಿದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಆರಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಏಕಾಂತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ಉಮಯ್ಯದ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೇಟ್ ಸೆಟ್ ಮಾಡಿದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾದ ಕಣ್ಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವನ ಮುಂದೆ ನೀರು ಹಾಕಿದಾಗ ಅವನು ಅಳುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ದಿನ ಒಬ್ಬ ಸೇವಕ ಅವನಿಗೆ, 'ಓ ಅಲ್ಲಾಹನ ಸಂದೇಶವಾಹಕರ ಪುತ್ರನೇ! ನಿನ್ನ ದುಃಖವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯವಲ್ಲವೇ?' ಅವರು ಉತ್ತರಿಸಿದರು, 'ಅಯ್ಯೋ! ಪ್ರವಾದಿ ಯಾಕೋಬನಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾಹನು ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. ನಿರಂತರ ಅಳುವುದರಿಂದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು ಬೆಳ್ಳಗಾಯಿತು, ದುಃಖದಿಂದ ಅವನ ತಲೆ ಬೂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಬೆನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ ಮಗ ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದರೂ. ಆದರೆ ನನ್ನ ತಂದೆ, ನನ್ನ ಸಹೋದರ, ನನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಹದಿನೇಳು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನನ್ನ ಸುತ್ತಲೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನು ನೋಡಿದೆ. ನನ್ನ ದುಃಖ ಹೇಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು?'
ಅರ್ಬಈನ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕೆಲವು ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದು ಸದ್ದಾಂ ಹುಸೇನ್, (ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಯಾಗಿ ಆಳಿದ ಸುನ್ನಿ) ಇರಾಕ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾಗ. ಸದ್ದಾಂ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಇರಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಬೀನ್ ಅನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. 2003 ರ ಇರಾಕ್ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ, ಏಪ್ರಿಲ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ವಾರ್ಷಿಕ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ
ಇರಾಕ್‌ನ ಕರ್ಬಲಾ ನಗರವು ಹಲವಾರು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 2016 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ "17 ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು 20 ಮಿಲಿಯನ್ ನಡುವೆ" ಯಾತ್ರಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಬೈನ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಮಿಲಿಯನ್ ವಿದೇಶಿಯರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಇರಾನಿಯನ್ನರು.
ಅರ್ಬಈನ್ ಸತತವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಶಾಂತಿಯುತ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಅರ್ಬಾಯಿನ್ ದಿನದಂದು ಕರ್ಬಲಾದ ಇಮಾಮ್ ಹೊಸೈನ್ ಪವಿತ್ರ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಕರ್ಬಲಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಯಾತ್ರಿಕರು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು 500 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಯಾ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಇರಾಕ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರವಾದ ಬಾಸ್ರಾದಿಂದ ಕರ್ಬಲಾವರೆಗೆ ಕಿಮೀ. ) ಇದನ್ನು ಇರಾಕಿ ಯಾತ್ರಿಕರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದು ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ವಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇರಾನ್‌ನಂತಹ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರಲು ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜನಸಂದಣಿಯು ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳವರೆಗೆ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
2008 ರಲ್ಲಿ, ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ವೀಕ್ಷಕರು ಅರ್ಬೈನ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಕರ್ಬಲಾದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದರು. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಬಿಸಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಸ್ ಟಿವಿ ಪ್ರಕಾರ, ಹತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಕರ್ಬಾಲಾವನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದಾರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇರಾನ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2013 ರಲ್ಲಿ, 40 ದೇಶಗಳಿಂದ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಬೈನ್‌ಗೆ ಬಂದರು. 2013ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ಬಲಾದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಆರಾಧಕರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 20 ಶಿಯಾ ಯಾತ್ರಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು 2014 ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಷಿಯಾ ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಧರ್ಮಭ್ರಷ್ಟರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಇರಾಕ್ ಮತ್ತು ಲೆವಂಟ್ (ಐಎಸ್‌ಐಎಲ್) ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ನಜಾಫ್‌ನಿಂದ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ 55 ಮೈಲಿ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನೇಕರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. 2015 ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ 17 ಮಿಲಿಯನ್ ಯಾತ್ರಿಕರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ನಿವೃತ್ತರ ದಿನ
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ಅನ್ನು 'ನಿವೃತ್ತರ ದಿನ' ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
೧೯೭೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ರ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತರಾದವರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಉದಾರೀಕೃತ ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಆ ದಿನಾಂಕದ ಹಿಂದೆ ನಿವೃತ್ತರಾದವರಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯದೇ ಹೋಯಿತು. ಇಂಥವರಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಆಜ್ಞೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್‌ ನಲ್ಲಿ  ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟರು. ೧೯೮೨ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟಿನ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ವೈ.ವಿ. ಚಂದ್ರಾಚೂಡ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರ ಪರವಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು  ನೀಡಿದರು. `ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನವೆಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ಔದಾರ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುವ ದಯಾಭಿಕ್ಷೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸರ್ಕಾರ ನೌಕರನೂ ಯಾವುದೇ ತಾರತಮ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಪಿಂಚಣಿ ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಹ. ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ ನಿವೃತ್ತಿ ನೌಕರನ ಹಕ್ಕು' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ೧೯೭೯ರ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧ರ ನಂತರ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದವರಿಗೆ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಿಂದೆ ನಿವೃತ್ತರಾದವರಿಗೂ ಉದಾರೀಕೃತ ನಿವೃತ್ತಿ ವೇತನ ಪದ್ಧತಿಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ತೀರ್ಪು ಹೊರಬಿದ್ದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ ರ ಆ ದಿನವನ್ನು ಈಗ `ನಿವೃತ್ತರ ದಿನ'ವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ದಿನಾಚರಣೆಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ತನ್ನ ಸಾವಿರದ ಮುನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಭಾಷಾಂತರಗಳಿಂದ ಪುಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷಾಂತರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಕೃತಗಳಿಂದ, ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗಳು ಬಂದಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಲ್ಲ ಭಾಷಾಂತರವೆಂದು ಹೇಳುವುದುಂಟು. ಇದು ಪುರ್ಣ ಸತ್ಯವಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಪ್ರಾಕೃತಗಳಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ಬಹು ಸ್ಥೂಲವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಗಳೆನ್ನ ಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವರು ಪ್ರತಿಭೆ, ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಳವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ಎನ್ನುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹಿಂದಿನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಬರಿಯ ಭಾಷಾಂತರಗಳೆನ್ನದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಪ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸರ ಭಾರತಗಳನ್ನು ಒಂದರ್ಥದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗಳೆನ್ನಬಹುದಾದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾವ್ಯಗಳೇ. ಇಂದು ಭಾಷಾಂತರವೆಂದರೆ ಯಾವ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಖಚಿತವಾದ ಕಲ್ಪನೆಯಿದೆಯೋ ಅದು ಹಿಂದಿನವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷಾಂತರಿಸುವುದು ಅವರ ಉದ್ದೇಶವಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಭಾಷಾಂತರದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಪುಲವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ರೂಪಾಂತರ, ಭಾವಾನುವಾದ, ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ, ವಿಸ್ತಾರಾನುವಾದ, ನಿಕಟಾನುವಾದ ಮುಂತಾದ ಬಗೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿದರ್ಶನಗಳಿವೆ. ನಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕವಿಗಳು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಆಕರವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ತಮ್ಮನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ವರ್ಣನಾವಸರದಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಅನುವಾದಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಅಂಶತಃ ಭಾಷಾಂತರಗಳಾಗಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ
ನಿಯತವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಟ ಭಾಷಾಂತರಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡುವುದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲೇ. ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೆಲವು ಭಾಷಾಂತರ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ನೋಡಬಹುದು. ದಂಡಿಯ ಕಾವ್ಯಾದರ್ಶವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಪದ್ಯವೇ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಜನ್ನನ ಯಶೋಧರಚರಿತೆ ಕಾವ್ಯವೆಲ್ಲ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ವಾದಿರಾಜನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಯಶೋಧರ ಚರಿತದ ನಿಕಟಾನುವಾದವಾಗಿದೆ.
ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷಾಂತರಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಋಣಿಯಾಗಿದೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಮಡುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತ ನೀರಾಗಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ 19-20ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಭಾಷಾಂತರಗಳದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದಾದ ಭಾಷಾಂತರಗಳದು. ವಿಲಿಯಂ ಕೇರಿಯ ಬೈಬಲಿನ ಭಾಷಾಂತರ 1829ರಲ್ಲೇ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇದೇ ಹೊಸಗನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅನುವಾದವಾದ ಗದ್ಯಗ್ರಂಥ.
ನಾಟಕಗಳು
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಭಾಷಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳು ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಮೊದಲು ಸಿಕ್ಕುವ ನಾಟಕ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಸಿಂಗರಾರ್ಯನ ಮಿತ್ರವಿಂದಾಗೋವಿಂದ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತ ರತ್ನಾವಳಿಯ ಅನುವಾದ. ಮುಂದೆ 19-20ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳೆಲ್ಲ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಬಸವಪ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಶಾಕುಂತಲ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ, ರತ್ನಾವಳಿ, ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆ ಮತ್ತು ಚಂಡಕೌಶಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರ ಶಾಕುಂತಲದ ಅನುವಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವೆನಿಸಿದೆ. ಅವರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೆ ಚುರಮುರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು ಶಾಕುಂತಲವನ್ನು ಹಾಡಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಬಿ.ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನವರು ಅದನ್ನು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದರು. ಧೋಂಡೊ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಿಲರು ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆ, ಮಾಲವಿಕಾಗ್ನಿ ಮಿತ್ರ, ಮೃಚ್ಫಕಟಿಕ, ವೇಣೀಸಂಹಾರ ಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಳಸಿಂಗಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸ್ವಪ್ನ ವಾಸವದತ್ತ, ಪಂಚರಾತ್ರಗಳು, ಮೈಸೂರು ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಮಾನಾಟಕ, ನಂಜನಗೂಡು ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಮೃಚ್ಫಕಟಿಕ, ಅನಂತನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ನಾಗಾನಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ವೇಣೀಸಂಹಾರವನ್ನು ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ ಜಯರಾಯಾ ಚಾರ್ಯರೂ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಭಾಷಾಂತರಗಳೂ ಕಂದವೃತ್ತಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಹೊಸಗನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ಕಾಳಿದಾಸ, ಭಾಸರ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಕೆ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಪ್ರತಿಮಾನಾಟಕ, ಉತ್ತರಾಮಚರಿತೆ, ಯಜ್ಞಫಲ, ಆಶ್ಚರ್ಯ ಚೂಡಾಮಣಿಗಳನ್ನೂ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಭಾಸನ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾ ಯೌಗಂಧರಾಯಣ ನಾಟಕ, ಸ್ವಪ್ನವಾಸವದತ್ತ ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀಯವರ ರಾಕ್ಷಸನ ಮುದ್ರಿಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸದ ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಅವರಿಂದ ಸ್ವಪ್ನವಾಸವದತ್ತ, ಪ್ರತಿಜ್ಞಾಯೌಗಂಧರಾಯಣ, ರತ್ನಾವಳಿ, ನಾಗಾನಂದ, ವೇಣೀಸಂಹಾರಗಳು ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದವರಲ್ಲಿ "ಎಂ.ಎಲ್. ಶ್ರೀಕಂಠೇಶಗೌಡರು" ಮೊದಲಿಗರು. ಅವರು ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್, ಎ ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್‌ ಡ್ರೀಮ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರದೇವ, ಪ್ರಮೀಳಾರ್ಜುನೀಯ ಎಂದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಚುರಮುರಿಯವರು ಒಥೆಲೊ ನಾಟಕವನ್ನು ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್ ನಾಟಕ ಎಂದೂ ಸಿ.ಆನಂದರಾಯರು ರೋಮಿಯೊ ಅಂಡ್ ಜೂಲಿಯಟ್ ನಾಟಕವನ್ನು ರಾಮವರ್ಮ ಲೀಲಾವತಿ ಎಂದೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್ ನಾಟಕವನ್ನು ಡಿ.ವಿ.ಜಿ.ಯವರು ಸೊಗಸಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಬಿರುಗಾಳಿ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ನಾಟಕಗಳ ರೂಪಾಂತರಗಳು. ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳು ಮಾಸ್ತಿಯವರಿಂದಲೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಕೆ.ಎಸ್.ಭಗವಾನ್ ಅವರಿಂದ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್, ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್, ಒಥೆಲೋಗಳು ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾನ ಪಿಗ್ಮೇಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮೇಜರ್ ಬಾರ್ಬರಾಗಳನ್ನು ವಿ.ಸೀ.ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಪಾರಸಿಕರು, ಅಂತಿಗೊನೆ, ಏಜಾಕ್ಸ್‌, ದೊರೆ ಈಡಿಪಸ್, ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಬದ್ಧಪ್ರಮಿತ್ಯೂಸ್, ಮೀಡಿಯಾ ಇವುಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿರುವವರು ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ., ಕೆ.ವಿ.ರಾಘವಾಚಾರ್, ಸುಜನಾ, .ವಿ.ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರೀ ಮತ್ತು ಕೆ.ಎಸ್.ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ. ಇಬ್ಸನ್ನನ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಎಸ್.ಜಿ.ಶಾಸ್ತ್ರೀ, ಅಡಿಗ, ಶ್ರೀರಂಗರು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಲಿಯರನ ಎರಡು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗಯಟೆಯ ಫೌಸ್ಟ್‌ ನಾಟಕದ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗ ಪು.ತಿ.ನ.ಅವರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಪಿ.ಲಂಕೇಶರ ‘ದೊರೆ ಈಡಿಪಸ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಗೊನೆ’ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮರ್ಥ ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥ. ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಎ.ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್‌ ಡ್ರೀಮ್ ನಾಟಕವನ್ನು ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಮುವಿನ ಎರಡು ನಾಟಕಗಳನ್ನು (ಕಾಲಿಗುಲ; ತಪ್ಪಿದ ಎಳೆ) ಡಿ.ಎ.ಶಂಕರ್, ಅ.ರಾ.ಮಿತ್ರ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾವ್ಯ, ಕವಿತೆಗಳು
ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕವಿತೆ ಭಾಷಾಂತರಗಳಿಂದಲೇ ಮೊದಲಾಯಿತು. 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಜರ್ಮನ್ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮಿಷನರಿಗಳು ಕವಿತೆಗಳನ್ನೂ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಈ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅನುವಾದಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಿಯಂಗಡಿ ನಾರಾಯಣರಾಯ, ಎಸ್.ಜಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯ, ಜಯರಾಯಾಚಾರ್ಯ, ಪಂಜೆ ಮಂಗೇಶರಾಯ, ಗೋವಿಂದ ಪೈ,
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನರು ಮುಖ್ಯರು. 1921ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶ್ರೀಯವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತಗಳು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲುಗಲ್ಲು. ಅದು ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಲಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಯುಗಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ದೇವಕೇತು (ಹೌಂಡ್ ಆಫ್ ಹೆವನ್), ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿಯ ಕಿಂದರಿಜೋಗಿ, ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪನವರ ಸೊಹ್ರಾಬ್-ರುಸ್ತುಂ, ಅಡಿಗರ ಹುಲ್ಲಿನ ದಳಗಳು (ಲೀವ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಗ್ರಾಸ್) ಇತ್ಯಾದಿ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಇಲಿಯಡ್ ಮತ್ತು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಹಾಗೂ ಜಿ.ಎ.ರೆಡ್ಡಿಯವರಿಂದ ಗದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಿವೆ. ಏಟ್ಸ್‌ ಕವಿಯ 50 ಕವನಗಳನ್ನು ಎನ್.ಎಸ್.ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ ಅನುವಾದಿಸಿ ಚಿನ್ನದ ಹಕ್ಕಿ ಎಂಬ ಸಂಕಲನವನ್ನು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ವೆರಿಯರ್ ಎಲ್ವಿನ್ರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಡಿನ ಹಾಡುಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಯವರು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕೆಲವು ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ವಚನ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಕಥಾಮೃತ ಇವು ಗಣ್ಯವಾದ ಕೃತಿಗಳು. ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಹಾಭಾರತ ಸಂಪುಟಗಳು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಕೌಶಿಕರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಸರಳಾನುವಾದಗಳು.
ಎನ್.ರಂಗನಾಥಶರ್ಮರು. ಶ್ರೀಮದ್ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣಮ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚುರಮುರಿಯವರಿಂದ ಬಾಣನ ಕಾದಂಬರಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟರು ಗೀತಗೋವಿಂದ, ಗಾಥಾಸಪ್ತಶತಿ, ಅಮರಶತಕ, ಭರ್ತೃಹರಿಶತಕ, ಬುದ್ಧಚರಿತಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವಘೂೕಷನ ಬುದ್ಧಚರಿತೆ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರನಂದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಲ್.ಬಸವರಾಜು ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಮೇಘದೂತದ ಅನುವಾದ ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾಗಿದೆ. ಎಂ.ಜಿ.ನಂಜುಂಡಾರಾಧ್ಯರು ಶಿಶುಪಾಲವಧವನ್ನು, ಕಡವ ಶಂಭುಶರ್ಮರು ಸೌಂದರನಂದವನ್ನು, ವೈ.ನಾಗೇಶಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ರಘುವಂಶವನ್ನು, ಅಮ್ಮೆಂಬಳ ಶಂಕರನಾರಾಯಣರು ಕುಮಾರಸಂಭವವನ್ನು, ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಯವರು ಯಶೋಧರಚರಿತೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಲಹರಿಗಳನ್ನು, ಮೇವುಂಡಿ ಮಲ್ಲಾರಿ ಯವರು ಶಿವಾನಂದಲಹರಿಯನ್ನು, ಕೆ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಕಿರಾತಾರ್ಜುನೀಯದ ಕೆಲವು ಸರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀ.ಯವರ ಬಿಡಿಮುತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸುಭಾಷಿತಗಳ ಚೆಲುವಾದ ಭಾಷಾಂತರ.
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಹೊರೇಸನ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ ಎನ್.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರಿಂದ, ಷೆಲ್ಲಿಯ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಪೊಯಟ್ರಿ (ಕಾವ್ಯಸಮರ್ಥನೆ) ಸಿ.ಮಹದೇವಪ್ಪನವರಿಂದ ಹಡ್ಸನ್, ಅಬರ್ಕ್ರಾಂಬಿ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ. ಅವರಿಂದ, ಎಲಿಯಟ್ಟನ ಕೆಲವು ಬರೆಹಗಳು ಆರ್.ನಾಗರಾಜ ಮತ್ತು ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ ಅವರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಲಂಕಾರಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಕೆ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರೂ ಧನಂಜಯನ ದಶರೂಪಕವನ್ನು ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರೂ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬುದ್ದಣ್ಣಹಿಂಗಮಿರೆ ಅವರು ಪುಷ್ಕಿನ್ ಕವಿತೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 41 ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾ.ಬಾಲೂರಾಯರು ಆ್ಯನ್ನಾ ಆದ್ಮತೋವ ಎಂಬ ಕವಯಿತ್ರಿಯ ನೂರು ಕವನಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಕಥೆಕಾದಂಬರಿಗಳ ರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವು ಭಾಷಾಂತರಗಳಿವೆ. ರೆ.ವೆಗಲ್ ಮಾಡಿದ ಪಿಲ್ಗ್ರಿಮ್ಸ್‌ ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ ಗ್ರಂಥದ ಭಾಷಾಂತರ ಯಾತ್ರಿಕನ ಸಂಚಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 1847ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸುದೀರ್ಘ ಕಥೆ ಅಥವಾ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲನೆಯದು. ಬಿ.ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯರು ಬಂಗಾಲಿಯಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದ ಮತ್ತು ಗಳಗನಾಥರು ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಕಮಲ ಕುಮಾರಿ ಯನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ತಳಹದಿ ಹಾಕಿದುವು. ದೇವದಾಸಿ ಜೀವನ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಮರಾಠಿಯ ಜೋಗವ್ವವನ್ನು ಶಾ.ಮಂ.ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯರು ಬಂಕಿಮಚಂದ್ರರನ್ನೂ ಗಳಗನಾಥರು ಹರಿನಾರಾಯಣ ಆಪ್ಟೆಯವರನ್ನೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದರು.
ಈಚೆಗೆ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಅನೇಕ ಕಥೆಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ವಾಲ್ಟರ್ ಸ್ಕಾಟ್ ನ ಕೆನಿಲ್ವರ್ತ್ಅನ್ನು ನಾಗೇಗೌಡರು, ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ನನ ಡಾ.ಜೆಕಿಲ್ ಅಂಡ್ ಮಿ.ಹೈಡನ್ನು ಆನಂದರು (ಪುರುಷಾಮೃಗ), ಚಾರಲ್ಸ್‌ ಡಿಕನ್ಸ್‌ನ ಡೇವಿಡ್ ಕಾಪರ್ಫೀಲ್ಡನ್ನು ಎ.ಪಿ.ಸುಬ್ಬಯ್ಯನವರು, ಜೇನ್ ಆಸ್ಟೆನ್ನಳ ಪ್ರೈಡ್ ಅಂಡ್ ಪ್ರಿಜುಡಿಸ್ ಅನ್ನು ದೇಜಗೌ ಅವರು (ಹಮ್ಮು-ಬಿಮ್ಮು), ಜಾರ್ಜ್ ಎಲಿಯಟ್ಟಳ ಸೈಲಾಸ್ ಮಾರ್ನರನ್ನು ಎಂ.ರಾಮರಾಯರು, ರೈಡರ್ ಹಗಾರ್ಡನಷಿ ಅನ್ನು ಎ.ಮೈಲಾರಿರಾಯರು (ಆಷಾ) ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಥೋರೋನ ವಾಲ್ಡನ್ ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ, ಹೆಮಿಂಗ್ವೇಯ ಓಲ್ಡ್‌ ಮ್ಯಾನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಸೀ, ಪಂಕಜ ಅವರಿಂದ (ಗೆದ್ದು ಸೋತವನು), ಹಾಥಾರ್ನನ ಹೌಸ್ ಆಫ್ ಸೆವನ್ ಗೇಬಲ್ಸ್‌ ಎಂ.ವಿ.ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ (ಏಳು ಇಪ್ಪಾರಿನ ಮನೆ) ಕನ್ನಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಥಾಮಸ್ ಹಾರ್ಡಿಯ ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್ಬ್ರಿಡ್ಜನ್ನು ಆನಂದರಾಯರು ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ (ಏರಿಳಿತ). ಇದೇ ಲೇಖಕನ ಎರಡು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ದಿ ನೇಟೀವ್ ಮತ್ತು ಟೆಸ್ ಆಫ್ ದ ಡಿ ಅರ್ಬರ್ ವಿಲೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ವಿ.ನಾಗರಾಜರಾವ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಕಾಮುವಿನ ದಿ ಔಟ್ ಸೈಡರ್ (ಅನ್ಯ) ಡಿ.ಎ.ಶಂಕರ್ ಅವರಿಂದ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಅವರೇ ಮುಲ್ಕ್‌ ರಾಜ್ ಆನಂದರ ಅನ್ಟಚಬಲ್ಸ್‌ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್, ಮಾಳಗಾಂವಕರ್ ಮೊದಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕರ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾಯರು ಅನೇಕ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಯೋಧನ ಪುನರಾಗಮನ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಣ್ಣಕಥೆಗಳು ಎಂಬೆರಡು ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ. ಅವರ ಹನ್ನೊಂದು ಹೊರಗಿನ ಕತೆಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಎರಿಕ್ ಪ್ರಾಮ್ನ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೃತಿಯನ್ನು ‘ಪ್ರೀತಿಸುವುದೆಂದರೆ’ ಎಂದು ಕೆ.ವಿ.ನಾರಾಯಣ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಕ್ಕಿಳಿದಿವೆ. ವಿಕ್ಟರ್ ಹ್ಯೂಗೋವಿನ ಲೆ ಮಿಸರಬಲ್ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಎ.ಪಿ.ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಮತ್ತು ನಾ.ಕಸ್ತೂರಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡ್ಯೂಮಾನ ತ್ರೀ ಮಸ್ಕೆಟೀರ್ಸನ್ನು ಮಾಧವ ಬಾಳಿಗರು, ವಾಲ್ಟೇರನ ಕ್ಯಾಂಡಿಡ್ ಅನ್ನು ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಿಯೊ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ಅವರ ರಷ್ಯನ್ ಕಾದಂಬರಿ ರಿಸರಕ್ಷನ್ ದೇಜಗೌ ಅವರಿಂದ ಪುನರುತ್ಥಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಲಬಿಸಿದೆ. ಅದೇ ಸಾಹಿತಿಯ ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಮರ ಮತ್ತು ಶಾಂತಿ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಿದ ದೇಜಗೌ ಅವರೇ ಅನ್ನ ಕರೇನಿನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ನ ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪನವರೂ ಅಲೆಕ್ಸಿ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ ಅವರ ಆರ್ಡಿಯಲನ್ನು ಆನಂದರೂ ಗಾರ್ಕಿಯ ಆತ್ಮಕಥೆಯನ್ನು ನಿರಂಜನರೂ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗೊರೂರು, ಮ.ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತಿ, ತ.ರಾ.ಸು., ಅನಕೃ ಮೊದಲಾದವರು ರಷ್ಯನ್ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ. ಅವರು ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ನ ಕಲೆ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಬಂಧಗಳು
ಎಸ್.ವಿ.ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಎಂ.ರಾಮರಾವ್ ಮತ್ತು ರಾಮಚಂದ್ರಯ್ಯನವರು ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ಲೇಟೋವಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪನವರಿಂದ, ಮ್ಯಾಕಿಯವೆಲ್ಲಿಯ ರಾಜನೀತಿ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ. ಎಚ್.ಎಲ್.ನಾಗೇಗೌಡರ ಪ್ರವಾಸಿ ಕಂಡ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಪುಟಗಳು ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುವಾದ. ಲೂಯಿ ಪಿಶರ್, ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಬನ್ಯನ್ ಮೊದಲಾದವರು ಬರೆದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳೂ ಕೆಲವು ಆತ್ಮಕಥೆಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಗಾಂಧೀ, ನೆಹರು, ವಿವೇಕಾನಂದ, ಅರವಿಂದ, ಟಾಗೂರ್, ಕೃಷ್ಣಾ ಹಥೀಸಿಂಗ್, ರಾಜಾಜಿ ಮೊದಲಾದ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ ಮತ್ತು ಗಾಂದಿsೕಭವನಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನೂ ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆಹ, ಭಾಷಣಗಳನ್ನೂ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ತಂದಿವೆ. ಆನಂದರು ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ನ ಆತ್ಮಕಥೆಯ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೆಹರು ಅವರ ಡಿಸ್ಕವರಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾರತದರ್ಶನ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರಸಲ್ನ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ಆನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಸಮಾಜದ ಮೇಲೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಗ್ರಂಥಗಳು
ನೂರಾರು ವಿಜ್ಞಾನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವನ್ನು ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು, ಜನಪ್ರಿಯ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಎಂದು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1969ರ ವರೆಗೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿರುವ ಅನುವಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಮೊದಲಿನ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಿಗೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. ಈಗ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಮೊದಲ ಅನುವಾದಿತ ಗ್ರಂಥದ ಹೆಸರು ಅಂಕಗಣಿತವು (ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದವರು ಚನ್ನಬಸಪ್ಪಾ ಬಸಲಿಂಗಪ್ಪಾ ಧಾರವಾಡಕರ, 1873). 1969ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದಗಳು ಬರತೊಡಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಬೋಧನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಲು ಈ ಬಗೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳ ಅನುವಾದ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯ ಬಹು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಜರುಗುತ್ತಿದ್ದು ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳೆಲ್ಲವುಗಳ ಅನುವಾದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ
ಹಿಂದಿ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಬಂಗಾಲಿ, ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು, ಪಂಜಾಬಿ ಮುಂತಾದ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನಿತ್ತಿವೆ. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗಳು ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಹಿಂದಿಯಿಂದ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ, ಆಂಸೂ ಮುಂತಾದ ಕಾವ್ಯಗಳೂ ಪ್ರೇಮಚಂದ್, ಯಶಪಾಲ್, ವೃಂದಾವನಲಾಲವರ್ಮ, ಹಜಾರಿಪ್ರಸಾದ್ದ್ವಿವೇದಿ, ದೇವಕಿನಂದನ ಖತ್ರಿ, ಜಯಶಂಕರ ಪ್ರಸಾದ್, ಮೊದಲಾದವರ ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿ ನಾಟಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳೂ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ.
ದ.ಕೃ.ಭಾರದ್ವಾಜ, ಗುರುನಾಥ ಜೋಶಿ, ಕುಮುದಪ್ರಿಯ, ಎಂ.ಎಸ್.ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ, ಮೇ.ರಾಜೇಶ್ವರಯ್ಯ, ಪ್ರಧಾನ್ ಗುರುದತ್ತ, ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಲಿಯಿಂದ ಶರಚ್ಚಂದ್ರ, ಟಾಗೂರ್ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅಹೋಬಲ ಶಂಕರ, ಎಚ್.ಕೆ.ವೇದವ್ಯಾಸಾಚಾರ್ಯ, ಶಂಕರಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ, ಎಚ್.ವಿ.ಸಾವಿತ್ರಮ್ಮ ಮೊದಲಾದವರು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಾಗೂರರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಟಿ.ಎಸ್.ವೆಂಕಣ್ಣಯ್ಯ ಮತ್ತು ಎ.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರಿಂದ ಅನುವಾದಿತ ವಾಗಿವೆ. ತಮಿಳಿನಿಂದ ಮತ್ತೂರು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪ, ಕೆ.ಸಂಪದ್ಗಿರಿರಾವ್ ಮೊದಲಾದವರೂ ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಕೆ.ವೆಂಕಟರಾಮಪ್ಪ, ಕೋ.ಚೆನ್ನಬಸಪ್ಪ, ವೀರಭದ್ರ, ಆರ್.ವಿ.ಎಸ್.ಸುಂದರಂ ಮೊದಲಾದವರೂ ಮಲಯಾಳಂನಿಂದ ನಾ.ಕಸ್ತೂರಿ, ಕರುಣಾಕರನ್, ಬಿ.ಕೆ.ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಮೊದಲಾದವರೂ ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಬಾಲಚಂದ್ರ ಘಾಣೇಕರ, ವಿ.ಎಂ.ಇನಾಂದಾರ್, ಸರಸ್ವತಿಗಜಾನನರಿಸಬೂಡ ಶಾ.ಮಂ.ಕೃಷ್ಣರಾಯ, ಮೊದಲಾದವರೂ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿಯ bsÁಯಾದಾತಾರ್ರ ಸ್ತ್ರೀ ಪುರುಷ ಕೃತಿ ಸರಸ್ವತಿಯವರಿಂದ ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಕವಿ ರೂಮಿಯನ 64 ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಡಿ.ಆರ್.ನಾಗರಾಜ್ರವರು ವಸಂತಸ್ಮೃತಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿಯ ನಿರ್ಮಲ್ವರ್ಮಾ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ವೇದಿನ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆ ದಿನಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ (ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ). ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್, ಗೀತೆ, ಪುರಾಣ, ರಾಮಾಯಣ, ಭಾರತಾದಿಗಳೂ ಹಲವಾರು ಶಾಸ್ತ್ರಕೃತಿಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೇದರತ್ನಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ 34 ಸಂಪುಟಗಳು ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿವೆ. ಎಚ್.ಪಿ.ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರು ಋಗ್ವೇದ ಸಂಹಿತೆ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಟಿಳಕರ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ವೆಂಕಟೇಶ ಬೀಮರಾವ್ ಆಲೂರ ಮತ್ತು ವಿ.ಎಸ್.ಕೆರೂರು ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಷಾಂತರ ಪ್ರಕಾರ ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನ, ಮಾನವಿಕ, ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಭಾಷಾಂತರಕ್ಕೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಕೆ.ಎಂ.ಜಾರ್ಜ್ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ ಕಂಪ್ಯಾರಿಟಿವ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಸಂಪುಟಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇವನ್ನು ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿ ಹೊರತರಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದ ಲಾಂಜಿನಸ್ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಔನ್ನತ್ಯ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯರವರು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ವೆಲ್ರ ನೈನ್ಟೀನ್ ಎಯ್ಟಿಫೋರ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಎಚ್.ಎಚ್.ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಗೌಡರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ (1984).
ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಯದೇವ ಕವಿಯ ಗೀತಗೋವಿಂದ ಕೃತಿ ಬಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿಯವರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಬಿ.ಗೋಪಾಲರಾವ್ ಅವರು ಕಾಳಿದಾಸ ಭಾಸಾದಿಗಳ ವಿವಿಧ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವ್ಯಾಖ್ಯೆ ಸಹಿತ ಅನುವಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಳಿದಾಸ ವಿರಚಿತ ಕುಮಾರ ಸಂಭವ ಮಹಾಕಾವ್ಯ (1999) ಅಂತಹವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕಲ್ಹಣನ ರಾಜತರಂಗಿಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಪಾಜೆ ಬೀಮಭಟ್ಟರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ (1994).
ಶೇಷ ನವರತ್ನರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು ಎಂಬ ಸಂಪುಟಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ದ್ವೈತ ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುರೇಂದ್ರನಾಥ್ ದಾಸಗುಪ್ತರ ಆಂಗ್ಲ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆರ್.ಜಿ.ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗ್ಲಿಷೇತರ ಐರೋಪ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವಿವಿಧ ಭಾಷಾಂತರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಕೆ.ಎಲ್.ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣರಾವ್ರವರು ತೊಲ್ಸ್ತೋಯ್ ನೀಳ್ಗತೆಗಳು ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಮಹಾಕವಿ ಟಾಲ್ಸ್ಟಾಯ್ರವರ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ರೀಡ್ರ ಟೆನ್ ಡೇಸ್ ದಟ್ ಷುಕ್ ದ ವಲ್ರ್ಡ್‌ ಎಂಬ ರಷ್ಯದ ಕ್ರಾಂತಿ ಕುರಿತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಎಚ್.ಎಸ್.ಹರಿಶಂಕರ ಅವರು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ.ವಿ.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಷ್ಯಾದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಆಯ್ದ ಕಥೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಶ್ಶರ್ರ ಕೃತಿಯನ್ನು ವಾಯ್ಜೆಕ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.) ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅನುವಾದಕರ ಗಮನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆಳೆದಿದೆ. ದುರ್ಗಾಭಾಗವತರ ವ್ಯಾಸಪರ್ವ ಕೃತಿ ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರಿಂದ ತರ್ಜುಮೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅಶೋಕ ಪ್ರಭಾಕರರ ಮರಾಠಿ ಕೃತಿ ಕ್ಷಿತಿಜ ಅಂಕೋಲಾರಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ರಘುನಾಥ ಬಿಡೆಯವರ ಮರಾಠಿಯ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶಾಪ ಮತ್ತು ವರ (ಅನು. ಸರಸ್ವತಿ ಗಜಾನನ ರಿಸಬೂಡ), ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ ಸಂಭವ (ಅನು. ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಕುಲಕರ್ಣಿ) ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಅಶೋಕ ನೀಲಗಾರರು ಶಿವಾಜಿ ಸಾವಂತರ ಮರಾಠಿ ಕೃತಿ ಮೃತ್ಯುಂಜಯವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನರೇಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಸಿಂಘರ ಪಂಜಾಬಿ ಮೂಲದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯಿಂದ ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಗೆ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪಿ.ಶಶಿಕಲಾ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ ಅವರಿಂದ ಮರಾಠಿಯ ಮಹಾನಂದ ಕಾದಂಬರಿ ಮಾನು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ಭಾಷೆಯ ಶರಣಕುಮಾರ ಲಿಂಬಾಳೆಯವರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಸಂತಾನ ಎಂದು ದು.ನಿಂ.ಬೆಳಗಲಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣಗಾಯಕ್ವಾಡರ. ಉಚಲ್ಯಾ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಇವರೇ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೇಮಚಂದರ ನಿರ್ಮಲಾ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆಯನ್ನು ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರು ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಒರಿಯ ಮೂಲದ ನಿಶ್ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಎಂಬ ಸೀತಾಕಾಂತ ಮಹಾಪಾತ್ರರ ಒಂದು ಕೃತಿ ಸಿ.ಪಿ.ಕೆ.ಯವರಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಹೀಗೆ ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಬಂಗಾಲಿ, ಮರಾಠಿ ಮೊದಲಾದ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ.
ಮರಾಠಿಯ ಹರಿನಾರಾಯಣ ಆಪ್ಟೆಯವರ ಯಾರು ಲಕ್ಷಿಸುವರು? ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ (ಲೀಲಾ ಕಾರಂತ ಮತ್ತು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ), ಗುಜರಾತಿಯ ಕುಂದನಿಕಾ ಕಪಾಡಿಯಾ ಅವರ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆಚೆ ಆಕಾಶ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ (ಎಸ್.ಕೆ.ರಮಾದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಲಿಂಗರಾಜು) ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಮಲಯಾಳಂ ಮೂಲದ ಪಿ.ಕೆ.ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ರಚಿಸಿರುವ ‘ನಾನಿನ್ನು ನಿದ್ರಿಸುವೆ’ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕರು ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕರ್. ಅಸ್ಸಾಮಿ ಮೂಲದ ಬೀರೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ರಚಿಸಿದ ಜನತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೆ.ಪುಟ್ಟರಾಜು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿ.ಶಿವರಾಮಮೂರ್ತಿಯವರ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಗಾಲಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕರು ಎಚ್.ಕೆ.ರಂಗನಾಥ್. ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂದಿsಯವರ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಎಂದರೇನು ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕರು ಎನ್.ಬಾಲಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ. ಬಸವರಾಜ ಪುರಾಣಿಕರು ಕೆಲವು ಉರ್ದು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಠಾಣಿ ಪಟ್ನಾಯಕ್ರ ‘ಒರಿಯಾ ಕಥೆಗಳು’ ಎಸ್.ವಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ರಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಎ.ಎಂ.ರಾವಲ್ರ ಗುಜರಾತಿ ‘ಏಕಾಂಕಗಳು’ ಪ್ರೇಮಾಕಾರಂತರಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಎಂ.ಟಿ.ವಾಸುದೇವನ್ ನಾಯರ್ರ ಮಲಯಾಳಂ ಕೃತಿ ‘ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮನೆ’ ಬಿ.ಕೆ.ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರಿಂದ ಅನುವಾದವಾಗಿದೆ. ಹರಭಜನ್ಸಿಂಗ್ರ ಪಂಜಾಬಿ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರೀಶ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರರ ಹಿಂದಿ ಏಕಾಂಕ ಕೃತಿ ಎಸ್.ಬಿ.ಕೊಡದರಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಆರ್.ಕೆ.ನಾರಾಯಣ್ರ ‘ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಎಚ್.ವೈ.ಶಾರದಾಪ್ರಸಾದ್ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರ ಹದಿಮೂರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಆಯ್ದ ಕಥೆಗಳು ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಎಸ್.ಕೆ.ರಮಾದೇವಮ್ಮ ಕನ್ನಡೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಅನೇಕ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಬಿ.ರಾಮರಾಜರ ‘ಆಂಧ್ರ ಜಾನಪದ’ (ಆರ್ವಿಯಸ್ ಸುಂದರಂ), ಡಿ.ಆರ್.ಅಹುಜ ‘ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಜಾನಪದ’ (ಸಿ.ಪಿ.ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್) ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಶಾಂತಾ ರಂಗಾಚಾರಿಯವರ ‘ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಬರುವ ಕಥೆಗಳು’, ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆ.ವಿ.ಸುಬ್ಬಣ್ಣ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮನೋಜ್ದಾಸ್ರ, ‘ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳು’ ಎಂ.ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಡಿಗರಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ. ಲೀಲಾವತಿ ಭಾಗವತ್ರ ‘ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು’ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೀಲಾ ಜಾರ್ಜ್ರ ‘ಸತ್ಯಶೋಧನೆ’ ಜಿ.ಆರ್.ರಂಗಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರಿಂದ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.
ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಅನುವಾದಕರಲ್ಲಿ ಜ.ನಾ.ತೇಜಶ್ರೀ, ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ, ಚಿದಾನಂದ ಸಾಲಿ, ರಂಗನಾಥ ಆರನಕಟ್ಟೆ, ಸಂಯುಕ್ತಾ ಪುಲಿಗಲ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.
ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಭಾಷಾಂತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತರುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಧ್ಯಯನ ಶಿಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಇತಿಹಾಸಗಳಿಗೆ ಪುರಕವಾದ ಗಂಬಿsೕರ ಕೃತಿಗಳೂ ಭಾಷಾಂತರ ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹಿಂದೂಧರ್ಮವನ್ನು ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥಗಳಂತೆಯೇ ಜೈನ, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಗಳ ಸಂಬಂಧವಾದ ಕೃತಿಗಳು ಆಯಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳಕು ಕಾಣುತ್ತಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಎಚ್.ವಿ.ಶ್ರೀರಂಗರಾಜು ಅವರು ದೀಙ್ಞನಿಕಾಯವನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ (1984). ಬಿ.ನಂ.ಚಂದ್ರಯ್ಯನವರ ಬುದ್ಧನ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಕೃತಿ. ಕೆ.ಎಸ್.ಭಗವಾನ್ ರವರ ಬುದ್ಧ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಲ್ಮಾಕ್ರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಅನುವಾದ ಕೃತಿಯ ಮೂಲ ಲೇಖಕರು ಸ್ವಾಮಿ ಧರ್ಮತೀರ್ಥರು.
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಯುಗಯಾತ್ರೀ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂಬ ಅನುವಾದ ಸಂಪುಟಗಳು ಕಲ್ಚರಲ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕೃತಿ ಸರಣಿಯ ಅನುವಾದ; ವಿವಿಧ ಲೇಖಕರು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಿ.ವಿ.ಕಾಣೆಯವರ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಮೊದಲ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನದ ಬೆಂಗಳೂರು ಕೇಂದ್ರ ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿಸ್ಟರಿ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಪೀಪಲ್ ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಸರಣಿ ಕೃತಿಗಳ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಭವನಗಳು ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿವೆ. ನೆಹರು, ಅಂಬೇಡ್ಕರ್, ಲಾಲ್ಬಹದ್ದೂರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸರ್ವೇಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಮೊದಲಾದ ರಾಷ್ಟ್ರನಾಯಕರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಅನುವಾದದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಂತರಗಳು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದುವು. ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ಇತರ ಗಂಬೀರ ಸಾಹಿತ್ಯದತ್ತಲೂ ಮುಖ ಮಾಡಿತು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗ, ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇಂಥ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದುವು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಕಟಣಾ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿ ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಮನ ಹರಿಸಿದೆ. ಹಂಪೆಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷಾಂತರ ವಿಭಾಗವನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾದಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಅನುವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸತ್ವ ಹೆಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಲು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿವಿಧ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ಕೃತಿಗಳು ಹೊರಬರಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಕೂಡ ಭಾರತ ದೇಶ ಮತ್ತು ಜನ ಮಾಲೆ, ತರುಣ ಭಾರತೀ, ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಮಾಲೆ, ಅಂತರ ಭಾರತೀಯ ಪುಸ್ತಕಮಾಲೆ, ಜಾನಪದ ಮಾಲೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಮಾಲೆ, ನವಸಾಕ್ಷರತೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾಲೆ, ಸತತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪುಸ್ತಕ ಮಾಲೆ, ಏಷ್ಯಾ ಪೆಸಿಪಿsಕ್ ಸಹ ಪ್ರಕಾಶನ, ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿದಿ, ಸೃಜನಶೀಲ ಕಲಿಕೆ, ಹೊಸ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮೊದಲಾದ ಮಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಭಾಷಾಂತರಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬರ್ನೆಟ್ ಟೇಲರ್
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬರ್ನೆಟ್ ಟೇಲರ್, 	(1832-1917). ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ.
ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ. ಕ್ವೇಕರ್ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ತಂದೆ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಎರಕದ ವೃತ್ತಿಯವನು. ವಿದ್ಯೆಯ ಗಂಧವಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಟೇಲರ್ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಎರಕದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಮಾನವಕುಲಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರತ್ತ ತನ್ನ ಒಲವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಟೇಲರ್ ಆ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ. ಈತ ಶಾಲಾಕಾಲೇಜುಗಳ ಮೆಟ್ಟಿಲು ತುಳಿಯದೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ
ಈತ ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆಂದು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ. ಪ್ರವಾಸ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ನು ಕ್ಯೂಬದ ಹವಾನದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಆತನ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ. ಪ್ರವಾಸದ ಅನಂತರ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬರೆವಣಿಗೆಯಾದ ಅನಾಹುಆಕ್ ಅಥವಾ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ನರು (1861) ಎಂಬ ಏಕವಿಷಯ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಈತ ಬಳಸಿರುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ದಾರಿದೀಪವಾಯಿತು.
1889ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಸಂತತಿನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಸಂಖ್ಯಾಗ್ರಹಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದೆಂಬುದುದನ್ನು ಟೇಲರ್ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಸಂತತಿಗಳ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಸಂಗ್ರಹ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಂದ ವಿಷಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಸಂತತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ತಃಖ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮ್ಯಾಲಿನೋಫ್‍ಸ್ಕಿ, ರೇಮಂಡ್ ಫರ್ತ್, ಎವನ್ ಪ್ರಿಚರ್ಡ್ ಮೊದಲಾದವರು ಟೇಲರನ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದಿವಾಸಿ ಸಮಾಜಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಟೇಲರ್‍ನ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ. ಆದಿವಾಸಿ ಜನರ ಧರ್ಮ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇವನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕೊಡುಗೆ, “ಮಾನವಕುಲದ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕತೆಯ ಮುನ್ನಡೆಯ ಬಗೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ” (1865), “ಆದಿಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ” (1871)-ಇವು ಟೇಲರ್‍ನ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಗರಿಕತೆಯ ಬಗೆಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತ “ ವ್ಯಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಘನತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ, ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮಾನವನ ಒಳ್ಳೆಯತನ, ಶಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸಂತೋಷಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮಾನವಕುಲದ ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕತೆ ಆಸಕ್ತವಾದುದು” ಎಂದಿದ್ದಾನೆ, ಟೇಲರ್. ನಾಗರಿಕತೆಯ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದೆಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಟೇಲರ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಆದರೆ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉಳಿದ ಮಗ್ಗಲುಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಅವನ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಅಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಜ್ಞಾನ ಹಾಗೂ ಕಲೆಯ ಪ್ರಗತಿಯ ಬಗೆಗೆ ಅವನಿಗೆ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಆದಿಕಾಲದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಹಾಯಕ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕತೆ-ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾನವಕುಲಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪರಿಭಾವಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಸಂಕೀರ್ಣವೆನಿಸಿದ್ದು, ಮಾನವ ಸಮಾಜದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಜ್ಞಾನ, ಕಲೆ, ನಂಬಿಕೆ, ಕಲೆ, ನೀತಿ, ಕಾನೂನು, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಹಾಗೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.-ಎಂದು ಈತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಈತನು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಮಾನವನ ವಿಕಾಸದ ಹಂತಗಳೆಂದು ಕರೆದಿರುವನಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶ್ರೇಣಿ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದ್ದು, ಭವಿಷ್ಯತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸ ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದಿಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು (1881) ಬಿಟ್ಟರೆ ಟೇಲರ್ ಇತರ ಯಾವ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ರಚಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಟೇಲರ್ 1883ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ. ಅನಂತರ ಪಿಟ್-ರಿವರ್ಸ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. 1874 ಹಾಗೂ 1892ರ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ನೋಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕ್ವೆರೀಸ್ ಆನ್ ಅಂತ್ರೊಪಾಲಜಿ ಎಂಬ ಸಂಪಾದಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೇಲರ್ ಹದಿನೆಂಟು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಕಾವಿ ಕಲೆ
ಇದು ಡಾ.ಕೃಷ್ಣಾನಂದ ಕಾಮತರ ಪುಸ್ತಕ. ಇದು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮನೆ,ದೇವಾಲಯಗಳ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ರಚಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ  ಇದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಗತಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಕಲೆಯು ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಲೆ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಕನ್ನಡಿಗರ ಕರ್ಮಕಥೆ
'ಕನ್ನಡಿಗರ ಕರ್ಮಕಥೆ' ಅಥವಾ 'ವಿಜಯನಗರ ರಾಜ್ಯದ ನಾಶ' - ಇದು ಗಳಗನಾಥರು ಬರೆದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಆಗಿದ್ದು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ನಾಶ ಹೊಂದಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಗಿರದೆ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿನ  ಹರಿನಾರಾಯಣ ಆಪಟೆ ಎಂಬವರು ಬರೆದ 'ವಜ್ರಾಘಾತ' ಎಂಬ  ಕಾದಂಬರಿಯ ಕನ್ನಡ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿ  ಗಳಗನಾಥರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ 2015 ರ  ಕನ್ನಡ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಪ್ರೀತಂ ಗುಬ್ಬಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಯೋಗಿ ಜಿ. ರಾಜ್ ಅವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ್, ಅಮೂಲ್ಯ, ಮತ್ತು ನಂದಿನಿ ರೈ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ ತೆಲುಗಿನ ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್ ಚಿತ್ರ ಗುಂಡೆ ಜಾರಿ ಗಲ್ಲಂತಯ್ಯಿಂಡೆ (2013)ದ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವು 1 ಜನವರಿ 2015 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಸಾರಾಂಶ
ರಾಜ್ ಒಬ್ಬ ನಿರಾತಂಕದ ವ್ಯಕ್ತಿ,  ಅವನು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಇದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾನೆ. ಸ್ನೇಹಿತ ಸಾಧು ' ಮದುವೆಯ ಆರತಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನು ಪ್ರಿಯಾಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಪ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧುವಿನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾಧುವಿನ ಹೆಂಡತಿ ಪ್ರಿಯಾಳ ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಗಂಡನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ರಾಜ್ ಗೆ ಕೊಡುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜ್ ಮತ್ತು ಸಾಧು ನಡುವಿನ ತಪ್ಪು ಸಂವಹನವು ರಾಜ್ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ ಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಪ್ರಿಯಾ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ನಂದಿನಿಗೆ ರಾಜ್ ಯಾರೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದು ಅವನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಘಟನೆಗಳ ಸರಮಾಲೆಯ ಮೂಲಕ ಎಲ್ಲವೂ ಬಹಿರಂಗಗೊಂಡು ರಾಜ್ ನ ಗೊಂದಲ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಧ್ಯೆ, ರಾಜ್ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತ ಆನಂದನಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹುಡುಗಿಯ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಹುಡುಗಿ ಆನಂದ್‌ ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಪ್ರಿಯಾ ಆಗಿ ರುತ್ತಾಳೆ. ಹಾಸ್ಯಮಯ ಘಟನೆಗಳು ಆನಂದ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಿಯಾಳನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ, ಇದು ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಂತರ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ನಂದಿನಿ ರಾಜ್ ತನಗೆ ಮಾಡಿದ ಮೋಸ ಮತ್ತು ನೋವಿಗೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ರಾಜ್‌ನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಲೋಭಿಸಲು ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾಳೆ, ಅವನನ್ನು ಕಷ್ಟಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಮೋಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಜ್ ತನ್ನ ಬಾಸ್ ಜತೆಗೆ ಪ್ರೇಮದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ನೋವನ್ನು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲು ಈಗಾಗಲೇ ಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ರಾಜ್ ತಾನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನಂದಿನಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷಮೆಗಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಲು ಅವನು ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಓಡುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರದ ತಯಾರಿಕೆ
ಖ್ಯಾತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಪ್ರೀತಂ ಗುಬ್ಬಿ ಮತ್ತು ಹರ್ಷ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಯೋಗಿ ಜಿ. ರಾಜ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುವ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನಿರ್ದೇಶಕರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರೀಮೇಕ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಚಿತ್ರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಜನುಮಕು ಎಂದಿತ್ತು. ನಂತರ ಕ್ರೇಜಿ ಬಾಯ್ ಆಗಿ ಶೋಕಿಲಾಲ್  ಆಯಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾಯಿತು.
ಗಣೇಶ್‌ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೊದಲು, ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ನಾದಿನಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಾಜಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು, (ಮೂಲ ಚಿತ್ರವಾದಗುಂಡೆ ಜಾರಿ ಗಲ್ಲಂತಯ್ಯಿಂದೆ ದಲ್ಲಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು  ನಿತ್ಯಾ ಮೆನೆನ್ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು). ನಿರ್ದೇಶಕರು ಚೆಲುವಿನ ಚಿತ್ತಾರ ಮತ್ತು ಶ್ರಾವಣಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ್ ಜೊತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಯಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಮೂಲ ತೆಲುಗು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇಶಾ ತಲ್ವಾರ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಫ್ಯಾಷನ್ ಡಿಸೈನರ್‌ನ ಎರಡನೇ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ತೆಲುಗು ನಟಿ ನಂದಿನಿ ರೈ ಅವರನ್ನು ಪಾತ್ರವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆಸಂಗೀತ
ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನುಪ್ ರೂಬೆನ್ಸ್ ಮೂಲ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ( ಗುಂಡೆ ಜಾರಿ ಗಲ್ಲಂತಯ್ಯಿಂದೆ ) ಮತ್ತು ಈ ರಿಮೇಕ್‌ಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವು ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುದೆ. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಮತ್ತು ವಿ.ನಾಗೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಅಭಿನಯ ತರಂಗ
ಅಭಿನಯ ತರಂಗ ರಂಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಈರಣ್ಣನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಎ. ಎಸ್. ಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹನುಮಂತನಗರದಲ್ಲಿ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಈ ರಂಗಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನಾಟಕರಂಗ, ಟಿ.ವಿ.ಗೆ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರ ಕೊಡುಗೆ ದೊರೆತಿದೆ. ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ
ಒಂದ್ ಚಾನ್ಸ್ ಕೊಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಒಂದ್ ಚಾನ್ಸ್ ಕೊಡಿ - ಇದು ಸತ್ಯಮಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಡಾ ಸುನೀಲ್‌ಕುಮಾರ್ ಆರ್‌ಎಂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ 2015 ರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರವಿಶಂಕರ್ ಗೌಡ, ಪತ್ರೆ ಅಜಿತ್, ನಟ ಲಿಂಟೋ ( ಇವರಿಗೆ ಇದು ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ) ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಕ್ (2010) ನ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿತ್ತು, ಇದು ಸ್ವತಃ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಆಲ್ ದಿ ಬೆಸ್ಟ್: ಫನ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್ (2009) ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಒಂದ್ ಚಾನ್ಸ್ ಕೊಡಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ಗೋಪಿ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ತಿಂಗಳು ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ವಯನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದರಲ್ಲಿ ಎರಡೂವರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು ಮತ್ತು "ಹಾಸ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೂ, ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಕ್‌ನ ಈ ರಿಮೇಕ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ವಿಫಲವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ.
ಬಿಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ
ಬಿಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ರೂಪಿಸಿದ ರಂಗಭೂಮಿ. ಹನುಮಂತನಗರ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಇದರ ರೂವಾರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ, ನಾಟಕಕಾರ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಅಂಕಣಕಾರ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ಈರಣ್ಣನೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಎ. ಎಸ್. ಮೂರ್ತಿ.
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ಕೇರ್ಪಳ
ಕೇರ್ಪಳ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ
ಈ ಕುರಿತಾದ ಐತಿಹ್ಯಗಳು ಭಿನ್ನರೂಪಗಳು ಸಿಗುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಆಶಯ ಮಾತ್ರ ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದನಂತೆ, ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಕಷ್ಟ ನಷ್ಟಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ ಅದರ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತವಾಗಿ ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಯೋಗ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಆರೈಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಪನ್ನೆ ಬೀಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ತಾನು ತಂದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅರಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಘಟನೆಯೊಂದು ಜರಗಿತು. ಎತ್ತರವಾದ ವೃಕ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಲತೆಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿ ಸೂರ್ಯ ರಶ್ಮಿ ಕೂಡ ಬೀಳದ ದಟ್ಟಾರಣ್ಯದಿಂದಾವೃತವಾದ ಪ್ರಾಣಿ-ಪಕ್ಷಿ ಜೀವ ಸಂಕುಲದಿಂದ ರಮಣೀಯವಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುಣಲಕ್ಷದ ದನವೊಂದು ಮತ್ತು ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೊಂದು ಮಲಗಿತ್ತು. . ಅಪರೂಪವಾದುದು ದೈವ ಸಾನಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಬಲ್ಲಾಳ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಅಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿ ತಾನು ತಂದಿದ್ದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕಾರಣವಾದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದಂತೆ. ದನ ನಿಂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಿಂದಲ್ಲಿಯೇ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಾಲಾಯಿತಂತೆ. ಹುಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಜಾಗ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಹಿಂಬಾಗ. ಅದರ ಕುರುಹಾಗಿ ಕೆಂಪು ಕಲ್ಲೊಂದನ್ನು ನೆಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ ಅದು ಇತ್ತಂತೆ. ಬಲ್ಲಾಳಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ದೇಗುಲವಾದುದ್ದುರಿಂದ ಇದು ಮುಂದೆ ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನೇಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆಯಿತು.
ಹಿನ್ನಲೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಳ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಸೂರ್ತಿಲಾ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬವೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಳ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಒಂದು ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯ ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಅವಧೂತರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಪಯಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟುಹೋದರಂತೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಹೋದರಂತೆ. ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಠಕಟ್ಟ ನಿಷ್ಠೆ ಭಕ್ತಿ ಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಪೂಜಿಸುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಹೀಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವಾಗ ಯೊವುದೋ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರತಿಮೆ ಅಲ್ಲಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದ ಪನ್ನೆ ಬೀಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ಚೆನ್ನಿಗರಾಯ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಬಲತ್ಕಾರವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬೀಡಿಗೆ ತಂದನಂತೆ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಕೇರ್ಪು ಇಟ್ಟು ಎತ್ತರದಿಂದ ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿದ ಪೆನ್ನೆಬೀಡಿನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಗೌಡನೊಬ್ಬ ಬಲ್ಲಾಳನಿಗೆ ವಿಷಯ ಮುಟ್ಸಿಸಿದನಂತೆ. (ಕೇಪು ಎಂದರೆ ಗೆಣೆಗಳಿಂದಾದ ಒಂಟಿ ಬಿದಿರಿನಿಂದಾದ ಏಣಿ, ಎತ್ತರವನ್ನೇರಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಸಾಧನ. ಕೇಪು ಹತ್ತಿ ನೋಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಊರಿಗೆ ಕೇರ್ಪಳ ವೆಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತಂತೆ. ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಗುಣ ಸ್ವಬಾವದ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರದಡು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಅಪರೂಪದ ಸಂಗತಿ.
ಸ್ಥಳಗಳು
ಸುಳ್ಯದ ಹತ್ತಿರದ ಬೊಳಿಯಮಜಲು, ಬಳ್ಳಕ್ಕ , ಕಾರ್ಯರ್ತೋಡಿ ಬೈಲಿನ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಚೆನ್ನೆಮಣೆ
ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಟ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಅಳಗುಳಿ ಮನೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮನೆ ಅಂದರೆ ತುಳುವಿನ ಮಣೆ. 'ಮಣೆ' ಎಂದರೆ ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಅಡ್ಡವಾದ ವಸ್ತು.
ಐತಿಹ್ಯ
ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ತಿ ಸಾಗುವಳಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೆಯ ಮಣೆ ಯನ್ನು ಅಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ತಂದು ಚೆನ್ನೆಯಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿಸುವ ಕ್ರಮ. ಚೆನ್ನೆಯಾಟಕ್ಕೆ ಕವಡೆಕಾಯಿ, ಮಂಜೊಟ್ಟಿ ಕಾಯಿ, ಹೊಂಗಾರಕನ ಕಾಯಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರು ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯ ಬೆರೆತು ಕಲೆತು ಆಡುವುದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಅಂಥ ದಿನಗಳು ಮಾಯವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನೆಯ ಮಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ತಲಾ ಏಳರಂತೆ ಎರಡು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೪ ಗುಳಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗುಳಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಚೆನ್ನೆಬೀಜ (ಚೆನ್ನೆಕಾಯಿ)ಗಳನ್ನು ಒಂದರ ಬಳಿಕ ಒಂದರಂತೆ ಗುಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾಬಲದ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಗುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಬೀಜಗಳಿದ್ದರೆ ಆಟಗಾರ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಮೂವರು ಆಟವಾಡುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಸಾಮನ್ಯ ಕ್ರಮ. ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜನ ಆಟ (ಮೂವರ ಆಟ) ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ರಾಜನ ಆಟದಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಎರಡು ಸಾಲು ಸೇರಿದಂತೆ ನಡುವಿನ ಆರು ಗುಳಿಗಳು ಗುಲಾಮರಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಎಡ ಬಲ ಬದಿಯ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಗುಳಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಕಾಯನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆಡುವುದು. ಕೆಲವು ಆಟದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಗುಳಿಯಲ್ಲದೆ ವಿರುದ್ಧ ಗುಳಿಯ ಕಾಯಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸಿಗುವುದುಂಟು. ಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಆಟದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹ ಗುಳಿ ಬದಲಿ ಆಟದ (ಆಟಗಾರರ ಸಾಲಿನ ಕೊನೆಯ ಗುಳಿ) ಗುಳಿಯೇ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಪೆರ್ಗ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ ಎಂಬ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಚೆನ್ನೆಯಾಟವಾಡಿ ಜಗಳವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯಿಂದ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಪ್ರಾಣ ತೆಗೆಯುತ್ತಾಳೆ.ಆ ಮೇಲೆ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವಾಗಿ ಅಕ್ಕ ಬಾವಿಗೆ ಹಾರಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಮೆಲೆ ಅಬ್ಬಗ ದಾರಗ ದೈವಗಳಾಗುತ್ತರೆ. ಈ ಕಥೆ ಪಾಡ್ದನದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅವರ ಶಾಪದನುಸಾರ ಅಕ್ಕ ತಂಗಿಯರು ಚೆನ್ನೆಯಾಟ ಆಡಬಾರದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಆಟ ಸಾಗುವಳಿ ಮುಗಿದ ಆಟಿ ಸೋಣ ತಿಂಗಳಿನ ತೆನೆ ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಆಡಬಾರದೆಂಬ ನಿಯಮವಿದೆ. ಆ ಮೇಲೆ ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಟಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೆಮಣೆಯ ಜಾಗವನ್ನು ಕೇರಮ್ ಬೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಚೆಸ್ ಬೋರ್ಡ್ ಅಕ್ರಮಿಸಿವೆ.
ಆಟ ಆಡುವ ಸಮಯ
ಈ ಆಟವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ಆಡುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ ಇದಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಕೆಲ ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ ಅಂದರೆ ಈ ಅಟವನ್ನು ಆಟಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ.ಹಿರಿಯರು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದೊಡನೆ ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆಯನ್ನ ಅಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ತುಂಬಾ ಮಳೆಯ ಸಮಯ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಕಾಲಿಡಿದಷ್ಟು ಮಳೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು ಗದ್ದೆಯಕೆಲಸ ಮುಗಿದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಸಂಧರ್ಭ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ  ಚೆನ್ನೆಮಣೆ ಆಡುತ್ತಾರೆ,ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನೊಳಗೊಂಡ ತುಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ತುಳುವರು ಬತ್ತದ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಆರಾಧನಾ ಬಾವದಿಂದ ಕಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಈ ಚೆನ್ನೆಯಾಟವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.'ಸಿರಿ ' ಆರಾಧನೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಆಟವು ನೇರವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಸಿರಿ ಪಾಡ್ಡನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ 'ಅಬ್ಬಗ-ದಾರಗ' ಪಾಡ್ಡನದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೆಯಾಟದ ವಿವರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ನಂಬಿಕೆಗಳು
ಬೂಡಿನ ಬಲ್ಲಾಳ ಅರಸನು ಒಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾಣಿ ಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನೆಯಾಟಕ್ಕೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ,ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಚೆನ್ನೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗಂಡ ಬಲ್ಲಾಳನು ಸೋಲುತ್ತಾನೆ,ಮಾಣಿಯನ್ನು ನೀರು ತರುವಂತೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬಲ್ಲಾಳರು ಮಣಿ ತಿರುಗಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ,ಇದರಿಂದ ಮಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೋಪ ಬರುತ್ತದೆ,ಅವಳು ಗಂಡನನ‍್ನ ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ,ಇದರಿಂದ ಸಿಟ್ಟುಗೊಂಡ ಬಲ್ಲಾಳರು ಮಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ,ಅವಳು ಮನೆಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ,ಮತ್ತೇ ಮರಳಿ ಬಂದರು 'ಜೂಮಾದಿ' ಭೂತಕ್ಕೆ ಹರಕೆ ಹೇಳಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮಾಣಿಗಳು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ, ಹೀಗೆ ದುರಂತ ಕಥಾನಕವನ್ನು ಈ ಆಟವು ಹೊಂದಿದೆ, ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ ಈ ಆಟ ಆಡಬಾರದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ,ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಈ ಆಟವನ್ನು ಆಡಬಾರದೆಂಬ ನಿಷೇಧವು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಆಟವು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಘರ್ಷ ವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಂಥ ನಿಷೇಧಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಆಟದ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಯಮ
ಈ ಆಟವನ್ನು ಆಟಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಡಬೇಕು.ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾಗುವ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲ ದಿನ ಅಟ್ಟದಿಂದ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಆಟಿ ಹೂರಗೆ ಹಾಕುವ ದಿನ ಅಂದರೆ ಆಟಿ ತಿಂಗಳು ಮುಗಿದು ಶ್ರಾವಣದ ಮೊದಲ ದಿನ ಮಣಿಯನ್ನ ತೊಳೆದು ಅಟ್ಟಕೆ ಹಾಕಬೇಕು ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರು ಆಡುತ್ತಾರೆ ಆಟಗಾರರು ಕುಳಿತುಕೊಂಡ ವಿರುದ್ಧ ಬದಿಯಕೊಣೆಗಳು ಅವನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.೧೪ ಕೊಣೆಗಳನ್ನು ೪-೪ ಕಾಯಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿಸುತ್ತಾರೆ .ಒಬ್ಬ ಆಟಗಾರನು ತನಗೆ ಸಂಬದಿಸಿದ ಒಂದು ಕೋಣೆಯಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದರಂತೆ ಅಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಕೋಣೆಗಳಿಗೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಿಮುಗಿದ ನಂತರ ಕೊನೆಗೆ ಕಾಯಿಹಾಕಿದ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಂಚುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾಯಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಮುಗಿಯುತ್ತಾ ಕೊನೆಯ ಕಾಯಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕೋಣೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಬಳಿಕ ಕಾಯಿಯಿಲ್ಲದ ಖಾಲಿ ಕೋಣೆ ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಆಗ ಆಟಗಾರನು ಆಟ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಕೋಣಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಏಕೈಕ ಕಾಯಿಯನ್ನು 'ಜೆಪ್ಪೆ'ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .ಅಲ್ಲಿಗೆ ಅವನ ಆಟ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಅವನು ಏಕೈಕ ಕಾಯಿಯಿಂದ ಅಂದರೆ ಜೆಪ್ಪೆಯಿಂದ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೆರ್ಗ ಮತ್ತು ಬುಲೆ ಪೆರ್ಗ ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೆರ್ಗ ಎಂದರೆ ನಮ್ಮ ಅರೆ ಕನ್ನಡ ದಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಗೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಟವನ್ನ ಒಂದೇ ಮಣಿಯಲ್ಲಿ ೩ ಜನ ಕೂಡ ಆಡುತ್ತಾರೆ.ಅರಸು, ಮಂತ್ರಿ,ಪೈಕ, ಅರಸನಿಗೆ ೬ ಕೋಣಿಗಳು ಮೊದಲ ಸಾಲಿನ ೩ ಕೋಣೆ ಅಂದರೆ ಮಧ್ಯದ ಕೋಣೆಗಳು ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನ ಮೂರು ಕೋಣೆ ಒಟ್ಟು ೬ ಕೋಣೆಗಳು ಮಂತ್ರಿಗೂ ಪೈಕುಗು ೪-೪ ಕೋಣೆಗಳು. ಆಟ ಆಡಿದ ನಂತರ ಅರಸನಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಮತ್ತು ಪೈಕು ಒಂದೊಂದು ಕಾಯಿಗಳನ್ನ ಗೇಣಿ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಈ ಆಟವನ್ನ ಸೋಲು,ಗೆಲುವು ಆಗುವವರೆಗು ಆಟ ಆಡುತ್ತಾ ಹೋಗಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಆಟವು ಸೋಲು ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯ ಗೊಳ‍್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಒಟ್ಟು ೫೬ ಕಾಯಿಗಳಿರಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದು ಕಾಯಿ ತಪ್ಪಿಹೋದರೂ ಆಟ ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುದಾದರೆ ಈ ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ ಆಟವು ನಂಬಿಕೆ, ಆಚರಣೆಗಳನ್ನ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ ಆಟ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಭದಿಸಿದ ಇತರೆ ಆಚರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಚೆನ್ನೆ ಮಣೆ ಆಟದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಆಚರಣೆ
ಜಾಲ್ಸೂರು
ಸುಳ್ಯ ತಾಲೂಕು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ ಜಾಲ್ಸೂರು. ನದಿಯ ತಟದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಜಾಲ್ಸೂರಿನಿಂದ ಸೋಣಂಗೇರಿ- ಗೋಂಟಡ್ಕ ಕಾಸರಗೋಡು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ದಡದವರೆಗೆ ಜಾಲ್ಸೂರು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅನೇಕ  ಕೈಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ  ಕೂಡಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಅಡ್ಕಾರು ಶ್ರೀಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕುಕ್ಕುಂದೂರು. ಶ್ರೀ ರಾಘವೆಂದ್ರ ಭಜನಾ ಮಂದಿರ ಅಡ್ಕಾರು, ಮಾರಿಯಮ್ಮಗುಡಿ, ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ  ನಂಗಾರು, ಕಿನ್ನಿಮಾಣಿ-ಪೂಮಾಣಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಾಪಲಡ್ಕ, ಶ್ರೀ ವಿಷ್ಣುಮೂರ್ತಿ ದೈವಸ್ಥಾನ ಸೋಣಂಗೇರಿ, ಜುಮ್ಮಾ ಮಸೀದಿ ಜಾಲ್ಸೂರು ಮಾಪಲಡ್ಕ , ದರ್ಗಾ ಶರೀಫ್ ಪಂಜಿಕಲ್ಲು,
ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ. ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣದವರೆಗೆ ಜಾಲ್ಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿದೆ ,ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕಾಗಿ 'ಸುಳ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಅಡಿಕೆ, ರಬ್ಬರ್, ಕರಿಮೆಣಸು, ಬಾಳೆ ,ತೆಂಗು,ಮೊದಲಾದ ಕೃಷಿ ಇದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜಾಲ್ಸೂರಿನ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬೩೭೦.ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೧೮೫ ಹಾಗೂ ಹೆಂಗಸರ ಸಂಖ್ಯೆ೩೧೮೫ ಇದೆ.
ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
೧೪೫೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್.
ನಾಗರಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ಕಛೇರಿ, ಅ‌ಂಚೆ ಕಛೇರಿ,ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಸೊಸೈಟಿ, ಅರಣ್ಯಗೇಟು,ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗ್ರಾಮಗಳು
ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ
ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ : ತ್ರಿಶೂರಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಸವ. ಇದೊಂದು ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ವಡಕ್ಕುನ್ನಾಥನ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವು ಅದ್ಧೂರಿಯಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತಿರ್‌ಸುರ್‌ ಪೂರಂವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸ ಪೂರ್ವ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನೋಡಲು ಕೇವಲ ಕೇರಳದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖೈಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ತ್ರಿಶೂರಿನ ವಡಕ್ಕುನ್ನಾಥನ್‌ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಬಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ೧೦ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವ ಉತ್ಸವವಾಗಿದ್ದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಾದ ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಮತ್ತು ಪರಮೆಕಾವು ಬಾಗವತ ಪ್ರಮೂಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಡಕ್ಕುನಾಥನ್ ದೇವರಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಲು ದೇವತೆಗಳೂ ಸಹ ಜನರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಏನೆಂದರೆ ಪರಮೆಕಾವೂ ಮತ್ತು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ಎಂಬೂದಾಗಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾರಮೆಕಾವಿನಲ್ಲಿ ಪರಮೇಕಾವು ಭಗವತಿ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂಕಾಟ್ಟಿಕ್ಕರ-ಕಾರಮುಕ್ಕು ಭಗವತಿ, ಚೂರಕಟ್ಟುಕರ ಭಗವತಿ, ಚೆಂಪುಕಾವು ಭಗವತಿ, ಪಾನೆಮುಕ್ಕುಂಪಿಲ್ಲಿ ಸಸ್ತಾ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯಗಳು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ತಿರುವಂಬಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯಾನ್‌ಥೋಳೆ ಭಗವತಿ, ನೆಥಿಲಕಾವು ಭಗವತಿ, ಲಾಲೂರ್ ಭಗವತಿ, ಕನಿಮಂಗಲಮ್ ಸಸ್ತಾ ಎಂಬ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾವೆ. ಈ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಬ್ಬಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಉತ್ಸವವು ತುಂಬಾ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು.
ಧ್ವಜಾರೋಹಣ
ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏಳು(೭) ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣದಿಂದ ಈ ಉತ್ಸವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವು ಆ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ ನಾಡುವಿಲಾಲ್ ಮತ್ತು ನೈರನಾಲ್ ಎಂಬ ನಗರಳಲ್ಲೂ ನಡುಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಗೋಪುರವನ್ನು ತ್ರಿಶೂರ್ ಪೂರಂ ಉತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಮಾತ್ರ ತೆರೆಯಾಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದು
ಈ ಉತ್ಸವದ ಇನ್ನೂಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ ಏನೆಂದರೆ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಪಟಾಕಿಗಳನ್ನು ಜಾತ್ರೆಯ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನ ಸಿಡಿಸುವುದು. ಇದು ಒಂದು ಗೂಂಬೆಗಳ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಸ್ವರಾಜ್ ವ್ರತ್ತದಲ್ಲಿ ಸಂಜೆ 7-15ಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೈವಿವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಅಲಂಕೃತ
ಈ ಉತ್ಸವದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವೇ ಅಲಂಕೃತ ಆನೆಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ. ಇಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಒಡವೆ. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳು, ಛತ್ರ-ಚಾಮರಗಳು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಪವಿತ್ರ ಘಂಟೆಗಳು, ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಅಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಆನೆಯು ದೇವಲೋಕದ ಐರಾವತದಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡ ಆನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ತ್ರಿಶೂರು ನಗರದ 'ಚರ್ಚ್ ವಿಷನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ತ್ರಿಶೂರಿನ ಅಗ್ರಸಾಲಾ, ಹಾಗು ತಿರುವಂಬಾಡಿ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಶೋರ್ನರ್‌ ರಸ್ತೆಯ ಕೌಸ್ತುಭಂ ಹಾಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.