cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಕ್ರೂರ
ಸೋಮನಾಥ ಕವಿ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೦೦) - ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ರೂರ ಚರಿತ್ರೆ ಕೃತಿಯನ್ನು  ಈತ ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅಕ್ರೂರನ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಮಿತ್ರನಾದ ಯಾದವ. ಯದುವಂಶದ ಶ್ವಫಲ್ಕನ ಮಗ. ತಾಯಿ ಗಾಂದಿನಿ, ಕಂಸನ ಅಷ್ಟಮಂತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಆಹುಕನ ಮಗಳಾದ ಭುತನುವನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ಕಂಸನ ಅಪ್ಪಣೆಯಂತೆ ಬಲರಾಮ ಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಮಧುರೆಗೆ ಕರೆತರುವಾಗ ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವನಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ದಿವ್ಯರೂಪವನ್ನು ತೋರಿದ. ದ್ರೌಪದೀ ಸ್ವಯಂವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನೂ ಹೋಗಿದ್ದ. ಪಾಂಡವರು ಅಜ್ಞಾತವಾಸ ಮುಗಿಸಿ ಉಪಪ್ಲಾವ್ಯ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದ. ಈತನಿಗೆ ಬಭ್ರು ಎಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಪರಮ ಭಾಗವತರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಈತನನ್ನು ಕುರಿತ ಸೋಮನಾಥಕೃತ ಅಕ್ರೂರ ಚರಿತೆ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಷಟ್ಪದಿ ಕಾವ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಪ್ಪು
ಕಪ್ಪು ಅನ್ನುವುದು ವಸ್ತುಗಳ ಬಣ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಕಾಣುವ ರೋಹಿತದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ಬೆಳಕಿನ ಆ ರೀತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವುಸಲ ಕಪ್ಪು "ವರ್ಣರಹಿತ", ಅಥವಾ ಬಣ್ಣರಹಿತ, ಬಣ್ಣಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ರಿಯೆಯೆಂದೆಲ್ಲಾ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರೂ, ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ "ಕಪ್ಪು ಬೆಕ್ಕು" ಅಥವಾ "ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ" ಎಂದು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಾಗ ಇದನ್ನು ಬಣ್ಣವೆಂದೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು.
ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಬೆಳಕು
thumb|ರಾತ್ರಿಸಮಯ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಬೆಳಕು ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತಲುಪದೆ ಇದ್ದಾಗ ದೃಷ್ಟಿಯ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಕಪ್ಪನ್ನು ಸ್ಪಸ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು. (ಇದು ಬಿಳಿಯದೊಂದಿಗೆ ವಿರುದ್ಧತೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಬಣ್ಣಗಳ ಬೆಳಕಿನ ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಭಾವನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ವಿಧಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯ ಗ್ರಂತಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಪಾಸು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಬದಲು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು "ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ". ಎಷ್ಟಾದರೂ, ಎಲಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸಾಮುದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನೇಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ರಿಯೆ ಯಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವೇ, ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ. ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದಾಗ, ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಬೆಳಕನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು "ಕಪ್ಪು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು.
ಇದು ಕಪ್ಪಿಗೆ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಆದರೆ ಪೂರಕವಾದ ಎರಡು ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬಣ್ಣಗಳ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯೆ ಕಪ್ಪು, ಅಥವಾ ಇದು ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕ ಸಂಯುಕ್ತಕ್ರಿಯೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸಹ ನೋಡಿ
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಆಕೃತಿಯು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ತಮವಾದುದು, ಆದರೆ ಐನ್ಸ್ಟೆನ್‌ ಸಂಶೋಧನೆಯ ತತ್ವದ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿದಾಗ, ಇದು ಉತ್ತಮ ಹೊರಸೂಸಕವು ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಿಂದ, ತಂಪಾಗಿಡುವ ಉತ್ತಮ ರೇಡಿಯೇಟಿವ್ ಕೂಲಿಂಗ್‌‌‍ಯಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಹಚ್ಚುವುದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು, ಅತಿಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲು ಇದು ಕಪ್ಪಾಗಿರುವುದು (ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ) ಬಹಳಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದರು.
ಮೂಲರೂಪದ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ದೂರದ ಅತಿ ನೇರಳೆ ಬೆಳಕನ್ನು "ಕಪ್ಪು ಬೆಳಕೆಂದು" ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಕಾರಣ, ಅದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಅನೇಕ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜನವರಿ 16, 2008ರಂದು, ಟ್ರೊಯ್, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್’ಗಳ ರೆನ್ಸೆಲಯೆರ್ ಪೊಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಇಸ್ಟಿಟುಟ್‌ನ ಸಂಶೋಧಕರು ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪಾದ ಪದಾರ್ಥ ರಚನೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಪದಾರ್ಥವು, ತುದಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಗಾಲದ ನ್ಯಾನೊಟ್ಯೂಬ್‌ನಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದ, ಬೆಳಕಿನ .045 ಶೇಕಡವನ್ನಷ್ಟೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕತ್ತಲೆಗೆ ಈಗಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನಕ್ಕಿಂತಲು 30 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಕಪ್ಪಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಿಂತ 3 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸೊಲಾರ್ ಪ್ಯಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪದಾರ್ಥವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ಯತಾದರ್ಶಕವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟರು.
ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ಒಳಬರುವ ಬಹುತೇಕ ಬೆಳಕು ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಸಮನಾಗಿ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅಂತಹ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಬೆಳಕು(ಕಾಣುವ ರೋಹಿತದಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತದ ವಿಕಿರಣ) ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಳಕಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಇತರ ಆಕಾರಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಖವಾಗಿ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಕಪ್ಪು ಮಾಲ್ಮೈಗಳು ಉಷ್ಣ ಸಂಗ್ರಹಕಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ, ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಶಾಖವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುವುದು (ಸೌರ ಉಷ್ಣ ಸಂಗ್ರಹಕವನ್ನು ನೋಡಿ).
ಉಪಯೋಗ, ಲಾಂಛನತೆ, ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಭಾವನೆಗಳು
thumb|right|ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಬೆಕ್ಕು
ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರತೆ
ಕಪ್ಪನ್ನು ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರತೆಯ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. thumb|left|upright|ಗೋತ್ ಉಡುಗೆ
ಸಿದ್ಧಾಂತ
thumb|right|ಅನಾರ್ಚಿಸ್ಟ್ ಬಾವುಟ
ಭಾವನೆಗಳು
ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಟೋಪಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಗುಪ್ತವಾಗಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತದಾನ ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಬಿಳಿ ಚೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚೆಂಡು ಸಿಕ್ಕರೂ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನಿಗೆ "ಕಪ್ಪು ಚೆಂಡು ಹಾಕಿದವರಾರು" ಎಂದು ಎಂದಿಗೂ ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳು
ಕಪ್ಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಕಪ್ಪು, ಚಾರ್‌ಕೋಲ್ ಕಪ್ಪು, ಕಡುಕಪ್ಪುವರ್ಣ, ದಂತದ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಗೋಮೇದಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಣ್ಣ ವರ್ಗ:ಶೂನ್ಯ ವರ್ಗ:ಮಾತನಾಡುವ ಲೇಖನಗಳು
ಅಪರಂಜಿ
ಅಪರಂಜಿ, ಒಂದು ನಾಮಪದ
ದೇವಸೇನಾ
ದೇವಸೇನಾ ( தேவசேனா) ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ. ಯುದ್ಧ ದೇವರು ಕಾರ್ತಿಕೇಯ (ಮುರುಗನ್) ನ ಪತ್ನಿ. ಆಕೆಯನ್ನು ತಮಿಳು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಯಾನೈ, ದೈವಾನೈ ಮತ್ತು ದೈವಯಾನೈ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ತೇವನೈ ಅಥವಾ ತೇವಯನೈ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ದೇವಸೇನಾ ದೇವತೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹೆಸರು "ದೇವರ ಸೈನ್ಯ" ಎಂದರ್ಥ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ, ಅವಳ ಪತಿಯನ್ನು ದೇವಸೇನಾಪತಿ ("ದೇವಸೇನಾ ನಾಯಕ") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸೇನಾಪತಿ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವು ಶ್ಲೇಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಧಿಪತಿ ಎಂದು ಸಹ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇಂದ್ರನ ದೈವಿಕ ಆನೆಯಾದ ಐರಾವತದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದ ಕಾರಣ ಅವಳನ್ನು ದೈವನೈ ಅಥವಾ ದೈವಯಾನೈ ( ತಮಿಳು, ಅಕ್ಷರಶಃ "ಆಕಾಶದ ಆನೆ" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ), ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಂತಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿ ಮತ್ತು ಅವಿವಾಹಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ದೇವಯಾನೈ (ದೇವಸೇನಾ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಪತ್ನಿಯರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ದೇವಸೇನೆಯು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಶಚಿ ದೇವಿಯ ಮಗಳು. ದೇವಸೇನಾ ಇಂದ್ರನ ದತ್ತುಪುತ್ರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಾರತ
ಮಹಾಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಪುಸ್ತಕವು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ದೇವಸನಾಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಸೇನ ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಸೇನ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ರಾಕ್ಷಸರ ಸೈನ್ಯ") ಪ್ರಜಾಪತಿ ದಕ್ಷನ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು. ಒಮ್ಮೆ, ಸಹೋದರಿಯರು ಮಾನಸ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿ ವಿರಾಮವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಸುರ (ರಾಕ್ಷಸ) ಕೇಶಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಅವರನ್ನು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವಸೇನಾ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅದಕ್ಕೆ ದೈತ್ಯಸೇನ ಒಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ದೇವತೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಆದರ್ಶ ದೇವಸೇನಾಪತಿಯನ್ನು (ದೇವರ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಧಿಪತಿ) ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಇಂದ್ರನು ದೇವಸೇನಾ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಇಂದ್ರನು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವಸೇನೆಯು ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ದೇವತೆಗಳು, ರಾಕ್ಷಸರು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಗಂಡನನ್ನು ( ಪತಿ ) ಹುಡುಕುವಂತೆ ಇಂದ್ರನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಇಂದ್ರನು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಗ ದೇವಸೇನಾಪತಿ, ದೇವಸೇನೆಯ ಪತಿ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಲು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಅದರಂತೆ, ಅಗ್ನಿಯು ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದದುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ದೇವರುಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ಅನೇಕ ಶೋಷಣೆಗಳ ನಂತರ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಸೈನ್ಯದ ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರನಿಂದ ದೇವಸೇನಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪಠ್ಯದ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ತಂದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾದ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೇವಸೇನಾ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಸಹಾಯದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವಸೇನಾಳನ್ನು ಷಷ್ಠಿ, ಶ್ರೀ- ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಕುಹು- ಸಿನಿವಾಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಂದ ಪುರಾಣಂ
thumb| ಇಂದ್ರ (ಮಧ್ಯ) ದೇವಸೇನೆಯನ್ನು (ಎಡ) ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗೆ ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ತಮಿಳು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ದೇವಸೇನಾ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿಷ್ಣು, ಅಮೃತವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಲ್ಲಿ ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರ ಅವತಾರಗಳೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಮುರುಗನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಳಿಯನಂತೆ, ಅವಳ ಪತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಗ್ರಂಥದ ತಮಿಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣ ಮತ್ತು ಕಂದ ಪುರಾಣಂ (ಸಂಸ್ಕೃತ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿ) ಮುರುಗನ್‌ಗೆ ಇಬ್ಬರು ಕನ್ಯೆಯರ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇಬ್ಬರು ಕನ್ಯೆಯರು ದೇವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ವಿಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಕ್ಕ ದೇವಸೇನಾಳು ಅಮೃತವಲ್ಲಿಯಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡ ಇಂದ್ರನು ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮಗಳಾಗಿ ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಸುರರ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮುರುಗನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮುರುಗನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ತಿರುತ್ತಣಿ ಮುರುಗನ್ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ತಿರುಟ್ಟಣಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯು ದಂಪತಿಗಳು ದೇವರುಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾದ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಿ ಸುಂದರವಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಜನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಿಂದ ದತ್ತು ಪಡೆದಳು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಮುರುಗನ್ ವಲ್ಲಿಯ ಕೈಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವಳನ್ನು ತಿರುಟ್ಟಣಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ. ತಿರುತ್ತಣಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೇವಸೇನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮೂವರು ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಾಮರಸ್ಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಅಂತ್ಯವು ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ದೇವಾಲಯವಿರುವ ಕತರಗಾಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮದುವೆಯ ನಂತರ ವಲ್ಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ದೇವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ದೇವಯಾನೈ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿಯನ್ನು ಕತರಗಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಗಮ
ದೇವಸೇನಾ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ ನಡುವಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಂತೆ, ತಮಿಳು ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾಗವಾದ ಪರಿಪಾತಲ್ ಸಂಘರ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ದೇವಯಾನೈನ ರಾಜ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿಯ ಬೇಟೆಗಾರ ಕುಲದ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಂತರದವರು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಫೋಕ್ ಎಕಲ್ (ಜಾನಪದ ಕವಿತೆ, ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಸಹ-ಪತ್ನಿಯರ ನಡುವಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಗಳದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ - ದೇವಯಾನಿಯು ವಲ್ಲಿಯ ಅಕ್ಕ, ವಲ್ಲಿಯು ದೇವಯಾನಿಯ ವಿವಾಹದ ಮೊದಲು ಮುರುಗನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಮೊದಲು ಅಕ್ಕನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕುಪಿತಳಾದ ದೇವಯಾನಿಯು ವಲ್ಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಲೆಂದು ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ವಲ್ಲಿಯು ಬೇಟೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಜನಿಸಿದಾಗ ಶಾಪವು ನೆರವೇರುತ್ತದೆ. ಜಯಂತಿಪುರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ವಿವರಗಳು, ದೇವಸೇನಾ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿಯು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನನ್ನು ಆದಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಅಪಹಾಸ್ಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ವಲ್ಲಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜನಿಸುವಂತೆ ದೇವರು ಖಂಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ತಿರುಮುರುಗಟ್ರುಪದೈ ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ಪರಿಶುದ್ಧ ಪತ್ನಿ ದೇವಯಾನೈ ಜೊತೆಗೂಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳ (ಋಷಿಗಳು) ಮೆರವಣಿಗೆಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾನವ ಪುರಾಣ
ಮಾನವ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಹಕ್ರಿಸ್ತಶಕ್ಮ ಸಾವರ್ಣಿ ಮನುವಿನ ತಂದೆ ಉಪಸಲೋಕ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯ ಮತ್ತು ದೇವಸೇನಾರ ಮಗ.
ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ
right|thumb| ಮುರುಗನ್ ದೇವಯಾನಿ (ಬಲ) ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ (ಎಡ). ದೇವಯಾನಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೇನಾಪತಿ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಮಾರೂಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ. ಅವಳು ಆರು ತಲೆ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು ತೋಳುಗಳ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಎಡ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನ ಒಂದು ತೋಳು ಅವಳ ಸೊಂಟವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ. ಅವರ ಮದುವೆಯ ಸ್ಥಳವಾದ ತಿರುಪ್ಪರಂಕುಂರಂನಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಣಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ, ಅನೇಕ ದಕ್ಷಿಣ-ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಮುರುಗನ್ ಒಬ್ಬ ಸಂಗಾತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಿತ್ರಿಸಿದಾಗ, ವಲ್ಲಿಯು ದೇವಸೇನಾಗಿಂತ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಮುರುಗನ್ ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿಯರಿಬ್ಬರೂ ನಿಂತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಸೇನಾಳನ್ನು ಅವನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಹಳದಿ, ಅವಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಿರೀಟ, ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು, ಸರ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಕಮಲವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾಳೆ, ಅವಳ ಬಲಗೈ ಕೆಳಗೆ ನೇತಾಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ
thumb|300x300px| [[ಯೌಧೇಯ ನಾಣ್ಯ, ಕುಶಾನ ನಾಣ್ಯಗಳ ಅನುಕರಣೆ, ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೩ನೇ-೪ನೇ ಶತಮಾನ . ಮುಖಭಾಗ : ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ತಲೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಿ ( ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯಲ್ಲಿ "ಎರಡು") ಇರುವ ಈಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಕೆಳಗಿನ ಬಲಕ್ಕೆ ನವಿಲು, ಯೌಧೇಯ ಗಣಸ್ಯ ಜಯ ("ಯೌಧೇಯ ಜನರಿಗೆ ವಿಜಯ") ಸುತ್ತಲೂ. ಹಿಮ್ಮುಖ : ಎಡಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ದೇವಸೇನೆ, ಕೈ ಎತ್ತಿ, ಎಡಕ್ಕೆ ಹೂವಿನ ಹೂದಾನಿ, ಬಲಕ್ಕೆ ತಲೆಕೆಳಗಾದ ನಂದಿಪದ . ]] ಇಬ್ಬರು ಸಂಗಾತಿಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಮುರುಗನ್‌ನ ದ್ವಂದ್ವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸ್ವರ್ಗ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ದೇವರು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಸೇನಾ, ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಪತ್ನಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು. ವಲ್ಲಿಯನ್ನು ಮುರುಗನ್ ಗೆದ್ದರು, ಇದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ನಿಯರು ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಮಗ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ಮದುವೆಗಳಿಂದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅಳಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆತ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ( ಆತ್ಮನ್ ), ಅವರ ಪತಿ ( ಪತಿ, ನಾಯಕ) ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವಸೇನೆಯ ವಿವಾಹವು ವೈಷ್ಣವ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವು (ದೇವಸೇನಾ) ದೇವರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅವಳು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅರ್ಹತೆಯಿಂದ ದೇವರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಶೈವ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ದೇವರು ಆತ್ಮಕ್ಕೆ (ವಲ್ಲಿ) ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಓಲೈಸುತ್ತಾನೆ. ಪರಿಪಾಟಲು ಮುರುಗನ್‌ಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ತಮಿಳು ಪ್ಯಾನೆಜಿರಿಕ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಅವನನ್ನು ಇಬ್ಬರು ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸುವ ದೇವರು ಎಂದು ಹೊಗಳುತ್ತದೆ, ದೇವಸೇನಾ - ಇಂದ್ರ ನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ವಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾರನ ಮಗಳು. ಮುರುಗನ್ ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯರು ಸಹ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ದೇವಸೇನಾ ಸ್ವರ್ಗದ ಮಗಳು, ವಲ್ಲಿ ಭೂಲೋಕದ ಕನ್ಯೆ.
ಪೂಜೆ
ಮಧುರೈ ಸಮೀಪದ ತಿರುಪ್ಪರಂಕುಂರಂನಲ್ಲಿರುವ ತಿರುಪ್ಪರಂಕುಂರಂ ಮುರುಗನ್ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮುರುಗನ್ ಮತ್ತು ದೇವಯಾನೈಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅವಳು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದಳು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಬ್ಬದ ಪ್ರತೀಕ ತನ್ನ ದೈವಿಕ ಸಂಗಾತಿಯ ಹತ್ತಿರ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾನೈಮಲೈನಲ್ಲಿರುವ ಲತಾಂಕೋವಿಲ್ ದೇವಾಲಯವು ದೈವಿಕ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಆರಂಭಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ತಂದೆ
ತಂದೆ, ಒಂದು ನಾಮಪದ
೧) ತಂದೆ, ಜನಕ, ಪಿತೃ, ಅಪ್ಪ ೨) ಮೂಲಪುರುಷ, ಮೊದಲಿಗ, ನಿರ್ಮಾತೃ, ಪೂರ್ವಜ
ಬೆಹ್ರಾಂಮ್ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್
”Behram Contractor’
(೧೯೩೦-೨೦೦೧) "ಬಿಝಿ ಬೀ"  (Busybee),  ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಓದುಗರು ಕರೆಯುವ, ’ಬೆಹ್ರಾಮ್ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್, ರವರದು, ಭಾರತದ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರು. ’ಬೆಹ್ರಾಮ್ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್, ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ-ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರತರುವ ಮೊದಲು,    Free Press Journal, Times of India (Bombay), and Midday  ಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರಾಗಿ ಡುಡಿದಿದ್ದರು. ಅವರದೇ ಸ್ವಂತ ಪತ್ರಿಕೆ 'The Afternoon Dispatch and Courier ,'  (ಈಗ, ’ The  Afternoo”)  ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ’ಬೆಹ್ರಾಮ್ ಕಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್, ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ,  ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಮೇಲೂ,  ’ಬಿಝೀ ಬೀ’,  ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. Times of India and the Midday ,ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕತ್ವದ ಜೊತೆಗೆ, 'ರಂಡ್ ಅಂಡ್ ಎಬೌಟ್,'  ” (’Round and About’ ) ಅಂದಿನ ಮುಂಬಯಿನ  ಓದುಗರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯ, ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಅಂಕಣವಾಗಿತ್ತು.
"Eating Out" ಅಂಕಣ,ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು
ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಅನೇಕ, ಹೋಟೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ರುಚಿಕರ ತಿಂಡಿ-ತಿನಸುಗಳು, ವಿಶೇಷ ವ್ಯಂಜನಗಳು, ಅವನ್ನು ಬಡಿಸುವ ಸೇವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಮಾಹಿತಿಗಳು, ಅವರ "Eating Out" ಕಾಲಂ, ನ ಓದುಗರಿಗೆ,  ಪರ್ಯಟಿಕರಿಗಲ್ಲದೆ, ಸದಾ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಭುಂಜಿಸಲು  ಅರಸುತ್ತಾ ಅಲೆಯುವ ಒಂದು ತಿಂಡಿಪೋತ-ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಮುದಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು
ಅಂಧಕಾರಯುಗ
ಅಂಧಕಾರಯುಗ : ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಲಿನ ದೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಸು. ೫ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ (೫ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ) ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆದ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರದ ೫ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲವನ್ನು (೫೦೦-೧೦೦೦) ಅಂಧಕಾರಯುಗವೆಂದು (ಡಾರ್ಕ್ ಏಜಸ್) ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ರೋಮನರ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಯುರೋಪಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೊದಲು ಬೆಳೆದದ್ದು ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ; ಗ್ರೀಸಿನ ಪತನಾನಂತರ ರೋಮನರು ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವೈಭವ, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಸುಖಲೋಲುಪತೆಗಳಿಂದ ಬಲಗುಂದಿದ್ದ ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಕ್ಕೆ ಅನಾಗರಿಕರಾದರೂ ಬಲಿಷ್ಠರಾದ ಹೊರಜನರು ನುಗ್ಗಿದರು; ಅವರ ಧಾಳಿಯನ್ನೆದುರಿಸಲಾರದೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ಜನರು ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ, ದೇಶೀಯರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು, ಬಾಳಿದ ನಾಲ್ಕೈದು ಶತಮಾನಗಳನ್ನು ಅಂಧಕಾರ ಯುಗವೆಂದು ಕೆಲವು ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಉಚಿತವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ರೋಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಳಿಯಿತೇನೋ ಎನ್ನುವಂತಿತ್ತು, ನಿಜ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಜನರಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿದ್ದ ಯಾವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯೂ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ನಾಶ ಹೊಂದಲಾರದು. ಅದು ಕೆಲವು ಕಾಲ ಕಾಂತಿಮಾಲಿನ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಅಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಬಂದು, ಅದನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿತು. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ, ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು-ಇವೆಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಳಿಯಲವಕಾಶಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ ಆ ಯುಗ ಮುಂದೆ ಬಂದ ಮಧ್ಯಯುಗಕ್ಕೆ ಸುಭದ್ರ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿತು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಚರಿತ್ರಕಾರರು ಆ ಕಾಲವನ್ನು ಪೂರ್ವಮಧ್ಯಯುಗ (ಅರ್ಲಿ ಮಿಡ್ಲ್ ಏಜಸ್) ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದೊಳಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಆ ಹೊಸ ಜನರು ಆ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಡಳಿತವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಡಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಆಡಳಿತವಿರಲೇ ಇಲ್ಲ. ೮೦೦ರಿಂದ ೮೧೪ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಚಾರ್ಲಮಾನ್ನ (ಚಾರಲ್ಸ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪು ಕ್ರಮವಾದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೆಟ್ಟು, ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಜನರ ಪ್ರಯಾಣ ನಿಂತಿತು. ಗುಂಪುಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಯಿತು; ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕಲಹಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿದುವು. ಗ್ರೀಕರ ಕಾಲದಿಂದ ಬಂದು, ರೋಮನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಲಲಿತಕಲೆಗಳು ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದವು. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ ಒಡೆದು ಫ್ರೆಂಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮುಂತಾದ ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ, ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದುವು ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಆಗಿನ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬರೆಹಗಾರರು ಸಿಸಿರೊ, ವರ್ಜಿಲ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರೌಢಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರೇ ಹೊರತು ಸ್ವಂತ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇಂಥ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಂಡ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರ ನೆನಪು ಅಳಿಯುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದ ಆ ಅನಾಗರಿಕ ಜನರ ಮೇಲೂ ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತ್ತು. ಅವರೂ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ರೋಮನರ ಆಡಳಿತಕ್ರಮ, ನ್ಯಾಯವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಜನರಲ್ಲಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು; ಅಂಥ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವೇ ಸಮರ್ಥ ರಾಜರ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲೇ ಚಾರ್ಲಮಾನ್ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ. ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯದ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆ, ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ರೋಮ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ-ಇವುಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲೇ ಉಳಿದುವು; ಆದರೆ ಅವು ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಡಿ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುವ ಕಾಲ ಇನ್ನೂ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ೭ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮುಸ್ಲಿಮರೂ ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಪೋಷಿಸಿದರು.
ರೋಮನ್ನರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಅನಾಗರಿಕರಾದರೂ ಬಲಿಷ್ಠರು ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಆದ ಜನರು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ರೋಮನರ ಇಳಿಗತಿ ಮೊದಲಾದಂದಿನಿಂದ (ಪ್ರ.ಶ. ೩ ಶತಮಾನ) ಅವರ ಹಾವಳಿ ಹೆಚ್ಚಿತು. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಕೆಲವರು ನೆಲೆಸಿದ್ದರು; ಕೆಲವರು ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ಸೇರಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು ಜರ್ಮನರು. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಂಗೋಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೂಣರು ನೂಕತೊಡಗಿದುದರಿಂದ ಇವರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಲೇಬೇಕಾಯಿತು. ವಿಸಿಗಾತರು, ಆಸ್ಟ್ರೊಗಾತರು (ಗಾತ್ ಎಂಬ ಜನರ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪುರ್ವ ಶಾಖೆಗಳು) ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು, ವಿಸಿಗಾತರ ಮುಖಂಡನಾಗಿದ್ದ ಅಲರಿಕ್ ಎಂಬವನು ೪೧೦ರಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ನಗರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ. ಆಸ್ಟ್ರೊಗಾತರ ತಂಡವೊಂದು ೪೭೦ರಲ್ಲಿ ರೋಂ ನಗರಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿತು; ಅದರ ಮುಖಂಡನಾದ ಥಿಯಾಡರಿಕ್ ಎಂಬವನು ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ದೊರೆಯಾಗಿ ನಿಂತ. ವ್ಯಾಂಡಲರೆಂಬ ಜನರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸ್ಪೇನ್ ಕಡೆ ನುಗ್ಗಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ದೇಶಗಳಿಗೂ ನುಗ್ಗಿದರು. ಆಗಲೇ ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿದ್ದ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹೂಣರ ಹಾವಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಯಿತು. ಶಲಭಸದೃಶರಾದ ಇವರಿಗೆ ಮಾನವೀಯತೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೋದೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕೊಲೆ, ಕೊಳ್ಳೆ, ಲೂಟಿ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಗಾಡು ಮಾಡಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲದೆ ಬರ್ಗಂಡಿಯನ್ನರು, ಲಾಂಬಾರ್ಡರು ಮುಂತಾದ ಜರ್ಮನ್ ಶಾಖೆಗಳೂ ಧಾಳಿ ನಡೆಸಿದುವು; ಆದರೆ ಇವರು ಧಾಳಿ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆನಿಂತರು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬರ್ಗಂಡಿ ಲಾಂಬರ್ಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದುವು. ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನರು ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ನೆಲೆಸಿತು; ಇದರ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾದ ಆಂಗ್ಲರು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಬಂದಿದೆ. ಫ್ರಾಂಕರು ಎಂಬ ಜನರೂ ಜರ್ಮನರ ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಖೆ. ಇವರು ಮಾತ್ರ ಗಾಲ್ನಲ್ಲೇ ನಿಂತು ಈಗಿನ ಫ್ರಾನ್‍ಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ಇವರು ನೆಲೆಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕ್ರೈಸ್ತಮತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಭದ್ರತೆ, ಮಾನ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಲ್ಲೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಚಾರ್ಲಮಾನ್ನ ವಿಷಯ ಹಿಂದೆಯೇ ಬಂದಿದೆ.
ಹೀಗೆ ೪, ೫, ೬ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರ ಜನಾಂಗಗಳ ಧಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕುಸಿದು, ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯಗಳು ಏರ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಪರಕೀಯರ ಧಾಳಿ ಇಲ್ಲಿಗೇ ಮುಗಿಯಲಿಲ್ಲ. ೯ ಮತ್ತು ೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದ ಸ್ಕಾಂಡಿನೇವಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ನಾರ್ಸ್ಮೆನ್ ಎಂಬ ಜನರು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದುದನ್ನೆಲ್ಲ ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗತೊಡಗಿದರು. ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪಿನ ತೀರಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಧಾಳಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಜನರು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಇವರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆ ನೆಲೆಸಲಿಲ್ಲ. ಏಳನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಧಾಳಿ ಹೀಗಿರಲಿಲ್ಲ. ೭ನೆಯ ಶತಮಾನ ಮುಗಿಯುವುದರೊಳಗೆ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ತೀರಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿದ್ದರು; ಮುಂದಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪೇನಿಗೂ ನುಗ್ಗಿದರು. ಸಿಸಿಲಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಇಟಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಧಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಬಾಸ್ಪೊರಸ್ ಜಲಸಂಧಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಆಗ್ನೇಯ ಯುರೋಪನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾರೆಂಬ ಭಯ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಯಿತು.
ರೋಮನ್ನರ ಪತನ
ನಾನಾ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ, ನಾನಾ ಮಟ್ಟದ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಹೊರಜನರು ಈ ರೀತಿ ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿದ್ದ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಈ ಗೊಂದಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಮುಂದಿನ ಗತಿಯೇನು ಎಂಬುದು ತಿಳಿಯದಂತಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಈ ಗಲಿಬಿಲಿಯಲ್ಲೇ ಯುರೋಪಿನ ನಾನಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉಗಮವಾಯಿತು; ಈ ರಾಜರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷರೂ ಸಮರ್ಥರೂ ಆದ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಚಾರ್ಲಮಾನ್ನಂಥ ದೊರೆಗಳು ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನವನ್ನೂ ಮಾಡಿದರು; ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಮಹಾಶಯನಂಥವರು ಸುಭದ್ರವಾದ ಪ್ರಗತಿಪರ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ ಯಾವ ರೀತಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. 10ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕಳೆಯುವ ಕಾಲಕ್ಕೆ, ಯುರೋಪಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗತೊಡಗಿತು. ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು; ಸ್ಪೇನಿನ ಬಹುಭಾಗ, ಸಿಸಿಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದುವು; ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮೀಯರಲ್ಲಿ, ರೋಮಿನ ಪೋಪನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕರು, ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ನ (ಬೈಜಾ಼ಂಟಿಯಂ) ಧರ್ಮಗುರುವಿನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಪೂರ್ವಕ್ರೈಸ್ತ (ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಚರ್ಚ್) ಧರ್ಮೀಯರು ಎಂದು ಎರಡು ಶಾಖೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದುವು; ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಮಾಜ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇರ್ಪಟ್ಟು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆ ಅಹನ್ಯಹನಿ ಕಾಲಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತಪ್ಪಿತು.
ಫಾಹ್ರೆನ್ಹೈಟ್
ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಉಷ್ಣತೆಯ ಮಾಪನ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದ್ದು 1724ರಲ್ಲಿ   ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೇನಿಯಲ್ ಗೇಬ್ರಿಯಲ್ ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ (1686-1736),  ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಅವನ  ಹೆಸರನ್ನೇ ಈ  ತಾಪಮಾನ ಮಾನದಂಡಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನೀರು  ಘನೀಕರಿಸುವ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು  32 ಡಿಗ್ರಿ ಎಂದೂ, ನೀರಿನ ಕುದಿಯವ ಬಿಂದುವನ್ನು 212 ಡಿಗ್ರಿ ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾಗಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್  ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು  20 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವಿನ ನಂತರದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಕೆನಡಾ ದೇಶವು ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೆಲ್ಷಿಯಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಪೂರಕ ಪ್ರಮಾಣ ಎಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಫ್ಯಾರನ್ಹೀಟ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು °F ಎಂಬ ಸಂಕೇತದಿಂದಲೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ °ಫ್ಯಾ. ಎಂದೂ ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ದಂಡಯಾತ್ರೆ
ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಘಟ್ಟವಾಗಿ ಕೈಗೊಂಡ ಸೇನಾಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಯಾ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಅಥವಾ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯುದ್ಧನೀತಿಯ (ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಟಜಿ) ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (ಕೇಂಪೇನ್). ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಸೇನಾ ಮುನ್ನಡೆಗೂ ಈ ಹೆಸರುಂಟು. ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾನಾಯಕತ್ವದ ಅಧೀನವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಉಪನಾಯಕತ್ವಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯುಕ್ತವಾಗಿರಬಹುದು. ಆಗ ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮಹಾನಾಯಕತ್ವ ವಿಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಕಾಣುತ್ತ ಒಟ್ಟೂ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗೆ ಒಂದು ಗುರಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ ಮಹಾಶಯ : ಶಕ್ತಿಪರಾಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಪ್ರತಿಮ ವೀರ ; ಸಮರತಂತ್ರದಲ್ಲೂ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲೂ ಪ್ರಚಂಡ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ. ಅವನ ಹೆಸರು ಲೋಕವನ್ನು ನಡುಗಿಸಿತು. ಯಾವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಸೋಲದೆ ವಿಜಯ ವೀರನಾದ. 16ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇನಾನಾಯಕನಾಗಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ (ಕ್ರಿ. ಪೂ. 339). ಕ್ರಿ. ಪೂ. 335 ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯಾದಿಂದ ಬಲು ಶಿಸ್ತಿನ ಸೈನ್ಯದ ಸಮೇತ ಹೊರಟು ಬಾಲ್ಕನ್ಸುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಅನೇಕ ಪರ್ವತ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಡಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಗೀಟೀ ಜನರ ವಸಾಹತನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿರಿಯನರನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ.
ದಂಗೆಕೋರರಾದ ಥೀಬಾ ಜನರನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಚಕಿತಗೊಳಿಸಿ ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಏಷ್ಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಏಷ್ಯ ಮೇನರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಎಲ್ಲ ಗ್ರೀಕ್ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೂ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರಿಗೆ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದ ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರಭುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಜಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿದ. ಅನೇಕ ಊರುಗಳ ಬಂಧವಿಮೋಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರನಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಆಗದಂತೆ ಪರ್ಷಿಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಡರಿಯಸ್ ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪರ್ವತ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾವಣೆ ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ. ಇಸ್ಸಸಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರಿ ಕದನದಲ್ಲಿ ಡರಿಯಸ್ ಸೋತು ಓಡಿಹೋದ. ಡರಿಯಸ್ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಕೊಡಲೊಪ್ಪಿದ. ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಇಡೀ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಟೈರ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಆರು ತಿಂಗಳು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಘಿನೀಷಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿದ. ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಹೋರಾಡಿ ಗಾಜಾ, ಸಿರಿಯಾ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೈನುಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು ಗೆದ್ದು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 331). ಪರ್ಷಿಯದೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ನರ ಕರಾವಳಿ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ಮುರಿದ.
ಮೆಸೊಪೋಟಾಮಿಯವನ್ನು ಹಾಯ್ದು ಟೈಗ್ರಿಸ್ ನದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಜಿನಿವಾಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಬಹು ಸೈನ್ಯದೊಡನಿದ್ದ ಡರಿಯಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಓಡಿಸಿದ. ದಕ್ಷಿಣದ ನಾಡುಗಳೆಲ್ಲವನ್ನು ಹಿಡಿದ. ಸುಸಾದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ರಾಜರು ಶೇಖರಿಸಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಅಗಾಧ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹಿಡಿದ. ಇರಾನಿನ ತಪ್ಪಲಿಗೆ ಹತ್ತಿ ಡರಿಯಸನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ, ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಂತು ನಿಂತ ಪರ್ವತವಂಶದವರನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ. ಪರ್ಷಿಯದ ಪರ್ಸಿಪೋಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಪರಿಮಿತ ಐಶ್ವರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದ. ಎಕ್‍ಬಟಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಡರಿಯಸನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಅವನು ತನ್ನವರಿಂದ ಇರಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡ. ಪರ್ಷಿಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಲು ತೆರಳಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದವರನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ. ಹಿಂದೂಕುಷ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ದಾಟಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಡರಿಯಸನ ಮಗ ಬಾಸಸ್ ರಾಜನನ್ನು ಆಕ್ಸಸ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಬೊಖಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಹಿಡಿದ. ಅನೇಕ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ. ಗಡಿನಾಡಿನ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದಾಳಿಮಾಡಿದ. ಅನೇಕ ರಾಜರ ದುರ್ಗಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ.
ಕಾಂದಹಾರ್, ಕಾಬೂಲ್, ಕಂದರಗಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಕ್ರೂರಿಗಳಾದ ಅನೇಕ ಗಿರಿವಂಶದವರ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನೂ ಗೋಡೆಯಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ವತಗ್ರಾಮಗಳನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಸಿಂಧೂನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಾತದ ಶಿಖರದ ಮೇಲಿದ್ದ, ಯಾರೂ ಜಯಿಸಲಾಗದಿದ್ದ, ಆಯೋರ್ನಸ್ ಎಂಬ ಊರನ್ನು ಹಿಡಿದ. ಸಿಂಧೂನದಿಗೆ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಪಂಜಾಬನ್ನು ತಲಪಿದ. ತುಂಬು ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಜೀಲಮ್ ನದಿಯನ್ನು ಭಾರಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ದಾಟಿ, ಆಚೆ ದಡದಲ್ಲಿ 200 ಆನೆಗಳು, ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯಗಳೊಡನೆ ಎದುರಿಸಲು ಕಾದಿದ್ದ ಪೋರಸ್ ರಾಜನನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮಿತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ರಾವಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಚಿಕ್ಕ ಊರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲ್ಲೆ ಮಾಡಿ, ಬೀಯಾಸ್ ನದಿಗೆ ಹೋದ. ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ. ಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಶತ್ರುಗಳ ಊರಿನ ಗೋಡೆಯಿಂದಲೇ ಒಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ದಂಗುಮಾಡಿದ. ಸಿಂಧೂನದಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಕಡೆ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ. ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋದ. ಭೀಕರ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕೆ, ನೀರಡಿಕೆ, ಮರಳುಗಳಿಂದ ಪಾಡುಪಟ್ಟು ಬ್ಯಾಬಿಲಾನಿಗೆ ಹೋದ. ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಲು ರಾಯಭಾರಿಗಳು ದೂರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಬಂದರು. ಬ್ಯಾಬಿಲಾನ್-ಈಜಿಪ್ಟುಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸಂಧಿಸಲು ಹವಣಿಸಿದ. 1000 ಹಡಗುಗಳು ನಿಲ್ಲಲು ರೇವನ್ನು ಅಗೆಸಿದ. 33ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 323) ಬ್ಯಾಬಿಲಾನಿನಲ್ಲಿ ಜ್ವರದಿಂದ ಕಾಲವಾದ.
ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ : ಇವನು ಕಾರ್ಥೇಜಿನ ಜನರಲ್. ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾನು ರೋಮನರ ಬದ್ಧದ್ವೇಷಿಯಾಗಿರುವೆನೆಂದು ತಂದೆಗೆ ವಚನ ನೀಡಿದ. ಇಪ್ಪತ್ತೈದನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯೂ ಸ್ಪೇನಿನ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯೂ ಆದ. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 220ರಲ್ಲಿ ಹೋಲ್‍ಕಾಡಸನ ವಿರುದ್ದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ವೆಕ್ಕಾಯಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಕಾರ್ಪಂಟನಿಯನ್ನು ಟೇಗಸ್ ನದಿಯ ಬಳಿ ಸೋಲಿಸಿದ. ಸ್ಯಾಗಂಟಮ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಎಂಟು ತಿಂಗಳು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ರೋಮನರ ವಿರುದ್ಧ ಬಲು ಭೀಕರವಾದ ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪೋ ನದಿಯ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಿಬಿರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ರೋಮನರ ದ್ವೇಷಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಗಾಲ್ ಜನರನ್ನು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಇಟಲಿಯನ್ನು ಮುತ್ತುವ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೂಡಿದ. ತಾನು ಇಟಲಿಯ ಕಡೆ ಹೋಗುವೆನೆಂದು ರೋಮನರಿಗೆ ಸಂಶಯ ಬಾರದಂತೆಯೂ ಅವರು ಯುದ್ಧಸನ್ನಾಹವನ್ನು ಮಾಡದಂತೆಯೂ ಆಲ್ಸ್ಫ್ ಪರ್ವತದಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಅದನ್ನು ಕೂಡಲೇ ದಾಟದೆ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರೊಡನೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳು ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ರೋಮನ್ ಕಾನ್ಸಲ್ ಸಿಪಿಯೋ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯದೊಡನೆ ಸಮುದ್ರಮಾರ್ಗವಾಗಿ ರ್ಹೋನ್ ನದಿಯ ಮುಖಜಭೂಮಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆ ಬಳಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಆಗಲೇ ಹೋಗಿದ್ದನೆಂದು ಅರಿತ. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲನಿಗೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಯುದ್ದಮಾಡಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿಪಿಯೋಗೆ ತಪ್ಪುದಾರಿತೋರಿಸಲು ಈ ಯುದ್ದತಂತ್ರವನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದ ಅಷ್ಟೆ. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ಯಾವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅತ್ತಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ, ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತದ ಯಾವ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಇಟಲಿಗೆ ಇಳಿಯಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಸಿಪಿಯೋಗೆ ತಿಳಿಯದೇ ಅವನು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸ್ಪೇನಿನಲ್ಲಿ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಿದ. ತನ್ನ ದೇಶವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಪೋ ನದಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಲು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ರೋಮನರನ್ನು ತನ್ನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತದ ಜೆಸೆವ್ರೆ ಕಣಿವೆಯಿಂದ ಇಟಲಿಗೆ ಇಳಿದು ಸುಸಾ ಕಂದರಕ್ಕೆ ಹೋದ. ರೋಮನರನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಪೋ ನದಿಯ ಕಡೆ ಬಲು ವೇಗದಿಂದ ಹೊರಟು ಸಿಪಿಯೋ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲೇ ಅಲ್ಲಿ ತಲುಪಿದ. ಅವನ ಯುದ್ಧಚಾತುರ್ಯ ಎಷ್ಟೆಂದರೆ ಈ ಮುನ್ನೋಟವನ್ನು ರೋಮನರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಸಿನೋ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ವಿಜಯವೀರನಾದ. ಪೋ ನದಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮೇಲೆ ದಾಟಿ ಟ್ರಬಿಯಾ ನದಿಯ ಎಡದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಠಾಣ್ಯ ಹೂಡಿದ. ನಾಲ್ಕು ರೋಮನ್ ಸೇನೆಗಳು ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಹ್ಯಾನಿಬಾಲನನ್ನು ಮುತ್ತಿದವು. ಅವನು ಪರಮಕೌಶಲದಿಂದ ಟ್ರೆಬಿಯಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ. ರೋಮನರು ಇಡೀ ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು.
ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ರೋಮನರ ರಕ್ಷಣಾಸೈನ್ಯದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಆಪಿನೈನ ಪರ್ವತವನ್ನು ದಾಟಿ ಎಟ್ರೂರಿಯಾವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿದ. ಕಾನ್ಸಲ್ ಸರ್ವಿಯಸನ ಸೇನೆಯನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಮುತ್ತಿ ನಾಶಮಾಡಿದ. ಏಡ್ರಿಯಾಟಿಕಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಆಪ್ಯೂಲಿಯಾ ವರೆಗೂ ಕೊಳ್ಳೆ ಮಾಡಿ ಕ್ಯಾಪೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ಹಾಯ್ದು ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರಾಂತವನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿದ. ತನ್ನನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೊಂಚುಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭಾರಿ ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಅದ್ಭುತ ಸೈನ್ಯವ್ಯೂಹ, ಯುಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಸದೆಬಡಿದು ಪಾರಾದ. ಏಕಾಏಕಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಕ್ಯಾನೀ ಎಂಬ ರೋಮನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ದವಸ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಫಿಡಸ್ ನದಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದ. ರೋಮನರ ಬಹು ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯಗಳೆರಡು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದವು. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲ್ ಕಾಲ್ಬಲವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಅಶ್ವಬಲವನ್ನು ಎರಡು ಪಾಶ್ರ್ವಗಳಲ್ಲೂ ಇಟ್ಟ ಮತ್ತೆರಡು ಮಗ್ಗಲುಗಳಲ್ಲೂ ಲಿಬಿಯನ್ ಪದಾತಿಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಅವರು ಯುದ್ಧಮಾಡದೆ ಸುಮ್ಮನಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ರೋಮನರು ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ ಅದು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಎರಡು ಮಗ್ಗಲುಗಳಲ್ಲೂ ಸುಮ್ಮನೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಲಿಬಿಯನ್ ಪದಾತಿಗಳು ರೋಮನರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದರು. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲನ ಇನ್ನೊಂದು ಅಶ್ವದಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದು ವೃತ್ತವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಮಾಡಿತು. ರೋಮನ್ ಸೈನ್ಯಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಹ್ಯಾನಿಬಾಲನ ಈ ಯುದ್ದವ್ಯೂಹ ಅತ್ಯಾಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದದ್ದು ; ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದದ್ದು. ಇದಾದಬಳಿಕ ಅವನು ಅನೇಕ ರೋಮನ್ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣಿಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ.
ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್: ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಮಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದವರನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 81). ಜರ್ಮನರು ಗಾಲನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದ. 368,000 ಹೆಲ್‍ವೆಟ್ಟಿ ಜನಾಂಗದವರು ಸ್ವಿಟ್ಜೆರ್ಲೆಂಡಿನಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಕರಾವಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಲೋಸ್ಕರ ರೋಮನ್ ರಾಜ್ಯಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಪಯಣಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಮುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸೀಸóರ್ ಸಣ್ಣ ಸೈನ್ಯದೊಡನೆ ಜೀನಿವಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರ್ಹೋ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಎಡದಂಡೆಯನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ. ಶತ್ರುಗಳು ಬಲದಂಡೆಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಇಟಲಿಗೆ ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ದಾಟಿಲಿಯಾನ್ಸ್ ಬಳಿ ಹೋದಾಗ ಹೆಲ್ವೆಟ್ಟಿಯವರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಪಾಲು ಸ್ವೋನ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸೀಸóರ್ ಅವರ ಹಿಂಭಾಗದವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ, ತನ್ನ ಸೈನ್ಯ 24 ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಬಿಬ್ರಾಕ್ಟದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ ಓಡಿಸಿದ. ಜರ್ಮನರು ಹಿಂಡುಹಿಂಡಾಗಿ ರ್ಹೈನ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸೀಸóರ್ ಬಲು ತ್ವರೆಯಿಂದ ಮುನ್ನಡೆದು ಜರ್ಮನರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ರೋಮ್‍ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬರುವವರಿದ್ದ ನಾನಾ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿಗಳನ್ನು ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಮಾರಿದ. ಇಡೀ ಗಾಲ್ ರೋಮನರ ಅಧಿಪತ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟ್ಟಾನಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆಹಾಕಿ ಶತ್ರುಗಳ ಪ್ರಬಲ ನೌಕಾದಳವನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಬಲುಬೇಗ ತಾನೇ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ. ರ್ಹೈನ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಫ್ಲಾನ್‍ಡರ್ಸನ್ನು ಮುತ್ತಿದ. ಜರ್ಮನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ರ್ಹೈನ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಎರಡು ಲೀಜûನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬ್ರಿಟನಿಗೆ ಹೋದ. ಈಜಿಪ್ಟ್ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶತ್ರು ಪಾಂಪೆಯನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಅಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹೋದ. ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು ಜಯಿಸಿ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಸಿಪಿಯೋನ ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಸ್ಪೇನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪಾಂಪೆಯ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ.
ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ
ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ ಪ್ರಾಕೃತದ ಒಂದು ಉಪಭಾಷೆ. ಮಗಧ ದೇಶದ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ಮಾಗಧೀ ಉಪಭಾಷೆಗೆ ಸಮೀಪದ್ದಾಗಿದೆ. ಬುದ್ಧ ಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದಂತೆ, ಮಹಾವೀರ ತೀರ್ಥಂಕರ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ವಾರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಉಪದೇಶ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯುಂಟು. ಜೈನಾಗಮಗ್ರಂಥಗಳ ಭಾಷೆ ಕ್ರಮೇಣ ತುಸು ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲೇ ಲಿಖಿತವಾಗಿದ್ದಿತೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಕ್ಕೆ ಯಾವ ತೊಂದರೆಯೂ ಇಲ್ಲ. ಮಾಗಧಿಯಂತೆ ಅಕಾರಾಂತ ಶಬ್ದಗಳ ಪ್ರಥಮಾವಿಭಕ್ತಿಯ ಏಕವಚನ ಏಕಾರದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪುಲ್ಲಿಂಗನಾಮಗಳ ಸಪ್ತಮೀ ವಿಭಕ್ತಿ ಏಕವಚನ ರೂಪುದೇವಂಸಿ-ಈ ರೀತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಕಕಾರ ಗಕಾರವಾದದ್ದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಈ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ರಕಾರವು ಲಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಮಾಗಧಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ಕೆಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಸದ್ಯದ ಜೈನಾಗಮದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಯಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಸುಮಾರು 45 ಗ್ರಂಥಗಳು ಅರ್ಧಮಾಗಧೀಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವುಗಳ ವಿವರ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: 11 ಅಂಗಗಳು, 12 ಉಪಾಂಗಗಳು, 6 ಛೇದಸೂತ್ರಗಳು, 4 ಮೂಲಸೂತ್ರಗಳು, 10 ಪ್ರಕೀರ್ಣಕಗಳು ಮತ್ತು ನುದಿಯಾದಿ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳು. ಇವೆಲ್ಲ ಒಂದೇ ಕಾಲದವಲ್ಲ. ಆಚಾರಾಂಗ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರಕೃತಾಂಗ ಇವುಗಳ ಪ್ರಥಮ ಶ್ರುತಸ್ಕಂಧಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ವಾಗಿದ್ದು, ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯ ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅರ್ವಾಚೀನ ಅಂಶಗಳು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಹೋಗಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಶಕ್ತಶಕದ ಪುರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳ ಅಂತಿಮ ಸ್ವರೂಪ 5ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ್ದು. ಸಂಸ್ಕೃತನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿರುವ ಅರ್ಧಮಾಗಧೀ ಭಾಷೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆ.
ದಂಡಯಾತ್ರೆ
ಚಂಗೇಸ್ ಖಾನ್ : ಲಗಾಮಿಲ್ಲದೆ ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಸವಾರಿ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಪ್ರವೀಣನಾಗಿದ್ದ. ರಾವುತರೊಡನೆ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲು ದೂರ ಬಿರುಗಾಳಿಯಂತೆ ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವನನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಲು ಯಾವ ಶತ್ರುಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನ ಹೆಸರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಡುಗಿಸಿತು. ಯಾವ ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ಸೋಲದೆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಪ್ರಾಂತಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಶಾಂತಸಾಗರದಿಂದ ಟೈಗ್ರಿಸ್ ನದಿಯವರೆಗೂ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಬಹುಕಠಿಣ ಚಳಿ, ಸೆಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆ, ಕುದುರೆಸವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪರಿಣತಿ, ಯುಕ್ತಿ, ಅಪೂರ್ವ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗುಣಗಳಿಂದ ಮುಂಗೋಲಿಯಾದ ಇತರ ಪಂಗಡಗಳ ನಾಯಕರೂ ಅವನ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇಡೀ ಮುಂಗೋಲಿಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಪಂಗಡದವರನ್ನೂ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದಿಂದ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿದ. ಟಾರ್ಟರರನ್ನು ಜಯಿಸಿ ತನ್ನ ಬುಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ ಪಳಗಿಸಿದ. ಕೆರೇಯ್ಟ್‍ರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವರ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಕರಾಕೊರಮನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅನಾಗರಿಕ, ಒರಟು ಜನರನ್ನು ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಣ, ಶಿಸ್ತು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥ ಸೈನಿಕರಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಅವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ದಂಡನಾಯಕನಾದ.
ಕ್ರಿ. ಶ. 1213ರಿಂದ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಲ್ಲೇ ನಿರತನಾಗಿದ್ದ. ಎಲ್ಲಿ ಹೋದರೂ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಅಜೇಯವಾಗಿರುವಂತೆ ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ. ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಕುದುರೆ ಸವಾರರೊಂದಿಗೆ ಚೀನ ದೇಶವನ್ನು ಮುತ್ತಿ ಪೀಕಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಉತ್ತರ ಚೀನ ಮತ್ತು ಮುಂಚೂರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಿನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿ ಉತ್ತರ ಚೀನವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಚೀನೀಯರ ಸಮರತಂತ್ರ, ಆಡಳಿತ, ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ. ಕೋರಿಯಾವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿದ. ಕ್ಯಾರಜಮ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯವನ್ನೂ ಬೊಖಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ. ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಸಾಮರ್‍ಕ್ವಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜನರ ಪೈಕಿ 50,000 ಮಂದಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದರು. ಹೆರಾತ್, ಬಾಲ್ಕ್, ಮತ್ತು ಇತರ ಅನೇಕ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಮಾಡಿದ. ಮಧ್ಯಏಷ್ಯದ ಮರಳುಕಾಡು, ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಪ್ರಯಾಸದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಭಾರತವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಹಾರೈಸಿ ಸಿಂಧೂನದಿಯವರೆಗೂ ಹೋದ. ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಸುಲ್ತಾನರ ದೇಶದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಾವಳಿಮಾಡಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಕೊಲೆಮಾಡಿದ. ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಲೂಟಿಮಾಡಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಜಲಾಲುದ್ದೀನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋದ. ರಾಜಕುಮಾರ ಬೆಟ್ಟದ ತುತ್ತತುದಿಗೇರಿ ಪ್ರಪಾತದಲ್ಲಿ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಿಂಧೂ ನದಿಗೆ ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸಿ ಕುದುರೆಯೊಂದಿಗೆ ಧುಮುಕಿ ಆಚೆ ದಡಕ್ಕೆ ಪಾರಾದ. ಚಂಗೇಸ್‍ಖಾನ್ ಇರಾನ್, ಏಷ್ಯ, ಮೈನರುಗಳಲ್ಲಿ ಲೂಟಿ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಪ್ರಬಲರಾಗಿದ್ದ ಖೃರಾಜಮ್ ಷಾಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಅರ್ಧ ಯುರೋಪನ್ನು ಹಿಡಿದು ರಷ್ಯದ ಡಾನ್ ನದಿಯ ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದು ರಷ್ಯದ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಡ್ನೀಪರ್ ನದಿಯ ಕಡೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದ. ಕೀವ್ ಪಟ್ಟಣದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಡ್ಯೂಕನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದ. ಕಾಕಸ್ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನರನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣ ರಷ್ಯದ ಸ್ಲಾವ್ ಜನರನ್ನೂ ಕೊಲೆಮಾಡಿದ. ಒಂದೊಂದು ಪಟ್ಟಣವನ್ನೂ ಜಯಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಜನರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಸೇನೆಗೆ ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಸೈನ್ಯಗಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಪೋಟಕದಂತೆ ಭೂಕಂಪನದ ರಭಸದಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದವರನ್ನೆಲ್ಲ ಆಹುತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು.
ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ಮಾರ್ಲ್‍ಬರೊ : ಸೆಡ್ಬ್‍ಮೂರ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1685) ಬಹಳ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ. ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲೂ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಜಯಶಾಲಿಯಾದ. 1702 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಹಾಲೆಂಡ್, ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಸೇನೆಯ ಪ್ರಧಾನ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಅನೇಕ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ. ಬಾನ್ ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ. ಫ್ರೆಂಚರು ಬವೇರಿಯದ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ವಿಯನ್ನಾವನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಡಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮಾರ್ಲ್‍ಬರೋ ಯುದ್ದತಂತ್ರದಿಂದ ತಾನು ಬೇರೆ ಕಡೆ ಹೋಗುವಂತೆ ನಟಿಸಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಬವೇರಿಯಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು. ಡಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಬಳಿ ನಡೆದ ಬ್ಲೆನ್‍ಹಿಮ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. 30,000 ಮಂದಿ ಫ್ರೆಂಚರೂ ಬವೇರಿಯನ್ನರೂ ಮಡಿದರು ಅಥವಾ ಗಾಯಗೊಂಡರು. 11,000 ಮಂದಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಶರಣಾಗತರಾದರು. ಮಾರ್ಲ್‍ಬರೋ ಬವೇರಿಯವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ರಾಮಲೀಸ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1706) ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಆಂಟ್‍ವರ್ಪ್, ಆಸ್ಟೆನ್‍ಡ್, ಮೆನಿನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ. 1708 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಪ್ಯಾರಿಸಿಗೆ ಹೋಗುವುದರಲ್ಲಿದ್ದ ಲಿಲ್ಲೆ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಟೂರ್ನೆ, ಮಾಲ್‍ಪ್ಲಾಕ್ವೆಟುಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಈ ದಂಡೆಯಾತ್ರೆ ಯುಟ್ರೆಕ್ಟ್ ಒಪ್ಪಂದದ ವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು.
ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಬೋನಾಪಾರ್ಟ್ : ಇಟಲಿಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (1796) ಪ್ಯಾರಿಸಿನಿಂದ ಹೊರಟು ಇಟಲಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಅವನು ಲೋಡಿ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ್ದು ಪ್ರಚಂಡ ಸಾಹಸ. ಒಂದೇ ದಿವಸದಲ್ಲಿ ಅವನ ಹೆಸರು ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿತು. ಮಿಲಾನ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ವಿಜಯವೀರನಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ. ಇಟಲಿಯ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲೂ ಈಜಿಪ್ಟ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ. 1798ರಲ್ಲಿ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾಕ್ಕೆ ದಂಡಿನೊಡನೆ ಹೋಗಿ ಕೈರೊವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಮೂರು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು ಜಯಿಸಿದ. ಸಿರಿಯಾವನ್ನು ಗೆದ್ದ. ಆಲ್ಫ್ಸ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇಂಟ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಣಿವೆಯ ಮೂಲಕ ದಾಟಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿದ. 1800ರ ಮೆರೊಂಗೋ ಗೆಲುವಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಟಲಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ತನ್ನ ತಮ್ಮ ಜೋಸೆಫ್‍ನನ್ನು ನೇಪಲ್ಸಿನ ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟರ್‍ಲಿಟ್ಸ್ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯದವರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದ. ರಷ್ಯನ್ನರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿದ. ಅವನ ತಮ್ಮ ಲೂಯಿಯನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನ ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದ. ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಲು ಹಂಚಿಕೆ ಹೂಡಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆಹಾಕಲು ಟ್ರಫಾಲ್ಗರ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (1805) ನೌಕಾಪಡೆಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದ; ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನೌಕಾಸೇನಾಪತಿ ನೆಲ್ಸನ್ನನಿಂದ ಟ್ರಫಾಲ್ಗರಿನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ.
ಪ್ರಷ್ಯನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಹಾಶಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಷ್ಯನ್ ಸೇನೆಯನ್ನು ಜೆನಾದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ (1806). ಕೆಲವು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ. ಪೋಲೆಂಡ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜಯಶೀಲನಾದ. 1809 ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಕಡೆ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲವು ಪಡೆದ. ಇಪ್ಪತ್ತು ಜನಾಂಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿಸಿದ ಬಹು ಭಾರಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಷ್ಯನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (1812) ರಷ್ಯಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ. ರಷ್ಯನ್ನರು ಮಾಸ್ಕೊಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿದರು. ಅವನ ಸೇನೆ ಮಾಸ್ಕೊದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ ಶರತ್ಕಾಲದ ಚಳಿ, ಹಿಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಂಯೋಗದ ಸೈನ್ಯಗಳಿಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೂ ನಡೆದ ಪೆನಿನ್‍ಸುಲಾರ್ ಯುದ್ಧ (1808-1814) ಅನೇಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು - ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಸರ್ ಜಾನ್ ಮೂರನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಸ್ಪೇನಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಸರ್ ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಇತ್ಯಾದಿ; ಅನೇಕ ಜನರಲ್‍ಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದರು.
ಜರ್ಮನ್ನರ ವಿಮೋಚನ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗಗಳ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಜಯಶೀಲನಾದ. ಅವನು ಡ್ರೆಸ್‍ಡನ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಮುನ್ನಡೆ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು. 1815 ರಲ್ಲಿ ಅವನು ಎಲ್ಬಾದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಅವನು ವಾಟರ್ಲೂ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ (1815) ನಡೆದ ವಾಟರ್ಲೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಡ್ಯೂಕ್ ಆಫ್ ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್ನನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿಗೆ ಓಡಿಹೋದ. ಮಿತ್ರಸೈನ್ಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕಾದಾಡಲು ಸರಿಯಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ.
ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (1914-18) : ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳಿದ್ದವು ; ಡಾರ್ಡನಲ್ಸ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ. ಸಾಲೋನಿಕಾ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಜರ್ಮನ್ನರ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಗಡಿಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಫೆಸಿಫಿಕ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಎಮ್‍ಡನ್ ಹಡಗಿನ ಸಾಹಸ ಕೃತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿ. ಅನೇಕ ಕಾಳಗಗಳು ನಡೆದವು; ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ಮುತ್ತಿಗೆ, ಲೀಜ್ ಕೋಟೆಯ ಮುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಆ ಪಟ್ಟಣದ ಆಕ್ರಮಣ, ಲೋರೇನಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರ ಯುದ್ಧ, ಪೂರ್ವಪ್ರಷ್ಯಾದ ಮುತ್ತಿಗೆ, ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ. ರುಮೇನಿಯದಲ್ಲಿ ಗೆಲವು, ಬಾಗ್‍ದಾದ್ ಮತ್ತು ಗೊರಿಜಿಯಾಗಳ ಸ್ವಾಧೀನತೆ, ಜೆರೂಸಲಮ್ಮಿನ ಸ್ವಾಧೀನತೆ, ವಾಯುಯುದ್ಧ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ, ಬಲ್ಗೇರಿಯ, ತುರ್ಕಿ, ಆಸ್ಟಿಯಾಗಳ ಅಧಃಪತನ, ಜಟ್‍ಲೆಂಡ್ ಯುದ್ಧ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (1939-45) : ಇದರಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳೂ ಯುದ್ಧಗಳೂ ನಡೆದವು ; ಪೋಲೆಂಡಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ನಾರ್ವೆಯ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕದ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕದ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಬಾಲ್ಕನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು, ಕ್ರೀಟ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ರಷ್ಯನ್ ದಂಡಯಾತ್ರೆ, ಜಪಾನಿನ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೀರೆ
ಹೀರೆಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಅದರ ಬಲಿಯದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲ್ಯುಫಾ ಅಕ್ಯುಟಾಂಗುಲ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದದ ಈ ಬಳ್ಳಿಯು ಕುಕರ್‌ಬಿಟೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಣ್ಣು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಏಣುಗೆರೆಗಳಿರುವ ಸೌತೆಕಾಯಿ ಅಥವಾ ಜ಼ುಕೀನಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ
ಇದನ್ನು ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಿಬ್ಬರ್‌ಗಾರ್ಡ್, ವೆಜಿಟೇಬಲ್‌ಸ್ಪಾಂಜ್, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಿ ಟೊರೈ, ಜಿಂಗಾ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೀರೆಕಾಯಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿವರ
ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಈ ಸಸ್ಯ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಬಳ್ಳಿ. ಏಷ್ಯದ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಬಲಿತ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಪಂಜುಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀರೆಕಾಯಿ ತರಕಾರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುವ ತಂತುಮಯ ಪದಾರ್ಥವು ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಸುವ ಅರಿವೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದ ಸ್ಪಂಜಿನ ಬದಲಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ (ಆರ್ ಎಸ್ ಎಸ್) ಭಾರತದ ಹಾಗು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ದ ಸ್ವಯಂಸೇವಿ ಸಂಘಟನೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭, 1925ರ ವಿಜಯದಶಮಿಯ ದಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ಡಾ. ಕೇಶವ ಬಲಿರಾಂ ಹೆಡಗೆವಾರ್ ಈ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದ ಬಲಪಂಥೀಯ ಸಂಘಟನೆಯೆಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಭಾರತದ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಗುರಿಯನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸಂಘ ಪರಿವಾರ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಆರು ವರ್ಷ ಭಾರತದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖ ಎಂದು ಹಲವರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸರಸಂಘಚಾಲಕರು
ಈ ಸಂಘಟನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಸರಸಂಘಚಾಲಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಈಗಿನವರೆಗಿನ ಸರಸಂಘಚಾಲಕರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಶಾಖಾ
ಈ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಶಾಖೆ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಬರುತ್ತದೆ. ಆರ್.ಎಸ್.ಎಸ್. (ರಾ.ಸ್ವ.ಸಂ.) ನ ಸಂಘಟಾತ್ಮಕ ಕಾರ್ಯವು ಶಾಖೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶಾಖೆಗಳು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಒಂದು ಘಂಟೆ ಕಾಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಯಲು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೬೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಖೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. .
ರಾ.ಸ್ವ.ಸಂ.ನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂ ಸೇವಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಾಗು ವಿಕಸನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೈಹಿಕ ಸದೃಢತೆಗಾಗಿ ಯೋಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವದಲ್ಲದೆ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ಸಮುದಾಯ ಜೀವನ, ದೇಶಭಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಇನ್ನಿತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅಪಾಯಕರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವದು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿಯಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತರಭೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಖೆ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಗ್ರಾಮ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಹಾಗು ಅಭಿವೃದ್ಡಿ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವಂತೆ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರನ್ನು ಸಂಘವು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಕರ/ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಘ ಪರಿವಾರ ವರ್ಗ:ಸಂಘಟನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಅಮಾನುಷ
ಅಮಾನುಷ, ಒಂದುಗುಣವಾಚಕ
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ (ಬೆಂಗಾಲಿ: শিলিগুড়ি) ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜಧಾನಿ ಜಲಪಾಇಗುಡ಼ಿಯೊಂದಿಗೆ "ಅವಳಿ ನಗರಗಳನ್ನು" ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನಗರವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಲಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ, ಚಹಾ ತೋಟಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಬಂಗಾಳದ ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಬೃಹತ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಪ್ಲಾನೆಟೋರಿಯಂ ಮತ್ತು ಡೈನೋಸಾರ್ ಟೈರನೊಸಾರಸ್ ರೆಕ್ಸ್‌ನ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಎಲೆಗಳಿರುವ ಸೂರ್ಯ ಸೇನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಇದೆ, ಇದನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಬೃಹತ್, ಬಿಳಿ-ಗುಮ್ಮಟದ ಇಸ್ಕಾನ್ ದೇವಾಲಯ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲುಗಾಡ಼ಾ ಮಠವು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಬೌದ್ಧ ದೇಗುಲವಾಗಿದೆ. "ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಮೂರು Ts - ಚಹಾ-tea, ಮರದ-timber ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ-tourism ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಮಹಾನಂದಾ ನದಿ ಮತ್ತು ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಕೋಲ್ಕಾತಾ ಮತ್ತು ಆಸಾನ್ಸೋಲ್ನಂತರ ಸಿಲಿಗುರಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಗರ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇದೆ. ಇದು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಚೀನಾ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್. ಇದು ಈಶಾನ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಇತಿಹಾಸ
ಶೈಲೇನ್ ದೇಬ್ನಾಥ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ" ಎಂದರೆ ಬೆಣಚುಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳ(ಶಿಲಾಗಳ) ರಾಶಿ. 19 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ಶಿಲ್ಚಗುಡ಼ಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಆಗ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆವರಿಸುವ ದಟ್ಟವಾದ ದೋಲ್ಕಾ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿ ಗ್ರಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 1788 ರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ನಂತರ ಕಿರಾತಿ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಲೆಪ್ಚಾಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಬಂದರು.
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ದಾಹ್, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಫಾನ್ಸಿದೇಓವಾದಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಮಹಾನಂದಾನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ನದಿ ಬಂದರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ನದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಭೂತಾನೀಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಮೀಸ್ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ತರಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸ
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ಈಗ ಶಕ್ತಿಗಢ಼್, ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗ, ಮಹಾನನ್ದಾನದಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್-ನೇಪಾಳ ನಡುವೆ 1815 ರಲ್ಲಿ ಸುಗೌಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಇದು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಣೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. 1815 ರಿಂದ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಣ್ಣ ನಗರವಾಗಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. 1865 ರಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಚಹಾ ತೋಟಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಡುಆರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸುಲಭ ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು 1880 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಡಾರ್ಜಿಲಿಂಗ್‌ಗೆ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಟಿಕೆ ರೈಲನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದು 1907 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಗೆ ಉಪ-ವಿಭಾಗದ ಪಟ್ಟಣ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
1947 ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ (ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿದಾಗ "ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಕಾರಿಡಾರ್" ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಸಿಕ್ಕಿಂ ನಂತರ 1975 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಲಸಿಗರು ಉತ್ತಮ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಬಂದರು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನಂತರ 1950 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, 1951 ರಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಮಾಡಿದ (1949) ಮೀಟರ್ ಗೇಜ್ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ 1961 ರಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್ ಗೇಜ್ ನ್ಯೂ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಯಿತು.
ಪ್ರಚಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಈಗ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಗುವಾಹಟಿಯ ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾಗಿದೆ. 1971-1981 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವು 57.8% ಆಗಿತ್ತು, ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಸಿಲಿಗುರಿಯು 1981 ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು. 1981-1991 ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ದರದ 46.83% ಅನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ನಾಥು ಲಾ ಪಾಸ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸಿದೆ. ನಂತರ 1994 ರಲ್ಲಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯನ್ನು ಪುರಸಭೆಯಿಂದ ಬೃಹತ್ಮಹಾನಗರ ಪುರನಿಗಮ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನಗರಗಳ ನಾಗರಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಈಗ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ 2 ನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಎಂಬ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಸ್ಥಳ
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಪೂರ್ವ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ 26.71°N, 88.43°W. ನಗರದ ಈ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಕಾರಿಡಾರ್‌ನೊಳಗೆ 260 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೋಳಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಉಪವಿಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶವು 835.557 ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು. ನಗರವು ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ
ಯ ಜೀವನಾಡಿ, ಮಹಾನಂದಾ ನದಿಯು ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ ತೀಸ್ತಾ ನದಿಯು ನಗರದಿಂದ ಅಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಸರಾಸರಿ 122 ಮೀಟರ್ (400 Feet) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ಟೆರೈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮಣ್ಣು ಮರಳು ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅಂದರೆ ಮರಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರಿನ ಅನುಪಾತವು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೋಷ ರೇಖೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಭೂಕಂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಉಪವಿಭಾಗವು ಹಿಮಾಲಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಉತ್ತರ ದಿನಾಜ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಜಲ್ಪಾಇಗುಡ಼ಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಮ್ಪೋಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳ ದೇಶದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನಗರದ ಹವಾಮಾನ
ಕೊಪ್ಪೆನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಆರ್ದ್ರ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನ (Cwa) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆ, ತಂಪಾದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ತಾಪಮಾನ
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ತಾಪಮಾನವು 23.7 °C ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ತಾಪಮಾನವು ಕನಿಷ್ಠ 18-22 °C ನಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ 26-32 °C ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ತಿಂಗಳು, ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು 28.5 °C ಆಗಿದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 35 ° C ಮೀರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಚಳಿಗಾಲದ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು 20-24 °C, ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 6-9 °C ಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಜನವರಿಯು 16.1 °C ಸರಾಸರಿ ತಾಪಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ತಂಪಾದ ತಿಂಗಳು. ಚಳಿಗಾಲದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 5 ° C ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಅತ್ಯಧಿಕ ತಾಪಮಾನವು 41.7 °C ಆಗಿದೆ, ಇದು 15 ಏಪ್ರಿಲ್ 1952 ರಂದು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, 8 ಜನವರಿ 2018 ರಂದು ಪಾದರಸವು 1.9 °C ಗೆ ಕುಸಿದಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯು ವರ್ಷಕ್ಕೆ 3340 ಮಿಮೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯ ಸುಮಾರು 80% ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಡುವೆ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಅಥವಾ ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನುಭವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಜೂನ್, ಜುಲೈ, ಆಗಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್. ಜುಲೈ ಅತ್ಯಂತ ತೇವವಾದ ತಿಂಗಳು (804 ಮಿಮೀ) ಮತ್ತು ಜನವರಿ ಅತ್ಯಂತ ಶುಷ್ಕ ತಿಂಗಳು (12 ಮಿಮೀ). ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯ ದಿನಗಳು 27 ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು 1 ಆಗಿದೆ. ವರ್ಷವಿಡೀ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಯುಎ/ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ (ಸಿಲಿಗುರಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಮತ್ತು ಡಾಬ್ಗ್ರಾಮ್ ಪುರಸಭೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 701,489 ಆಗಿದ್ದರೆ, ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 5,13,264 ಆಗಿದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರುಷರು 51.44% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು 48.55% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಪುರಸಭೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ವರ್ಗದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಾಲುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 8.84% ಮತ್ತು 1.25%. ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ 87.64%. ಸಿಲಿಗುರಿಯಲ್ಲಿ 154 ಅಧಿಸೂಚಿತ ಮತ್ತು 31 ಅಧಿಸೂಚಿತವಲ್ಲದ ಕೊಳೆಗೇರಿಗಳಿವೆ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ 22% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ನಗರ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿ ಉಪವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.
2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 60.88% ಜನರು ಬಂಗಾಳಿ, 25.24% ಹಿಂದಿ, 4.66% ನೇಪಾಳಿ, 2.39% ಭೋಜ್‌ಪುರಿ, 1.58% ಮಾರ್ವಾಡಿ ಮತ್ತು 1.24% ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬೆಂಗಾಲಿಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಷಾವಾರು ಗುಂಪನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಬಿಹಾರಿಗಳು, ಮಾರ್ವಾಡಿಗಳು, ಪಂಜಾಬಿಗಳು, ನೇಪಾಳಿಗಳು, ಒಡಿಯಾಗಳು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು. 2001 ರ ಪ್ರಬಂಧದ ಪ್ರಕಾರ, ಬಂಗಾಳಿ ಭಾಷಿಕರು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಶೇಕಡಾ 64.25% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 2001 ರಲ್ಲಿ 30 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 11.71% ರಿಂದ 98.96% ರ ನಡುವೆ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ನಾಗರಿಕ ಆಡಳಿತ
ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅನ್ನು 1949 ರಲ್ಲಿ 8 ವಾರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 1932 ರ ಬಂಗಾಳ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾಯಿದೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪುರಸಭೆಯ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಉಪವಿಭಾಗಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೌನ್ಸಿಲರ್, ಥಾಣೆ ಪುರಸಭೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯಲ್ಲಿ 'ಆಯುಕ್ತರು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟರು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. 1956 ರಲ್ಲಿ ಕಾಯಿದೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ, 3/4 ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಚುನಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಉಳಿದವರನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿಲಿಗುಡ಼ಿಯ ಮೊದಲ ಚುನಾಯಿತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ಜಗದೀಶ್ಚಂದ್ರ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ.