cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಉಂಡೆತರಾಯ
ಕುರುಬ ಸಂರಕ್ಷಕ
ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅವರು ಚಾರಣ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ಉಂಡೆತರಾಯ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನರು ಮೊದಲು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಅವರು "ನಾಯಕ" ಮತ್ತು "ಡೊಂಬರ" ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಂತೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಕುರುಬ ಜಲಧಿ ಬಪ್ಪರಾಯ ನಿಗೆ ನೀಡಿದ ವಾಗ್ದಾನದಂತೆ ಸಮುದಾಯವು ಅವನ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಜಲಧಿ ಬಪ್ಪರಾಯನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರತೀಕವಾದ ಉಣ್ಣೆಯ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ನೇಯಲು ಬಳಸುವ ಕುಂಚ(ಸೂಜಿ)ವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದನು. ಅವನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಉಂಡೆತರಾಯನು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕುಂಚಿಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಅಂದರೆ ಕುಂಚವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು. ನಂತರ ಉಂಡೆತರಾಯನು ತನ್ನ ಬದುಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಗಳನ್ನು ಜಲಧಿ ಬಪ್ಪರಾಯನಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಹೊಸ ಸಮುದಾಯದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದನು.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಕಂಚನಾಳ
ಕಂಚನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಕತ್ರಾಳ
ಕತ್ರಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಕಲಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕಲಜ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಮೇಯವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ ಮತ್ತು ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಕಲಜನ್ಯ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅವಿಕಲಜನ್ಯ) ಗಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ವಿಕಲಜನ್ಯವು ಮತ್ತೊಂದು ಚರಕ್ಷರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಚರಾಕ್ಷರದ ಮೌಲ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜವು ಒಂದು ಫಲನದ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು x-ಅಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಮಧ್ಯಂತರ [a,b] ಮೇಲೆ ಇರುವ ನಿವ್ವಳ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. f ಫಲನದ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅವಿಕಲಜನ್ಯ) ಮತ್ತೊಂದು ಫಲನ f ಆಗಿದ್ದು ಇದರ ವಿಕಲಜನ್ಯವು ಮೊದಲ ಫಲನ f ‌ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೊದಲ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವು f(x) ಫಲನವು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ
ಇದರರ್ಥ [a,b] ಮಧ್ಯಂತರದ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜವು b ನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಅವಿಕಲಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು a ನಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾದ ಅವಿಕಲಜನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ ಮತ್ತು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅನುಕಲಜ (ಅವಿಕಲಜನ್ಯ) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಎರಡನೇ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವು f  ಫಲನವು ನಿರಂತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಆಗ
ಇದರರ್ಥ f ಫಲನದ ಅನುಕಲಜ ವಿಕಲಜನ್ಯವು ಮಧ್ಯಂತರ [a,x] ಮೇಲೆ ಚರಾಕ್ಷರ t ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ x ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ f ಫಲನಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಕಲಜನ್ಯ ಮತ್ತು ಅನುಕಲಜವನ್ನು ವಿಲೋಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂದರ್ಭ
ವರ್ಗ:ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಗಣಿತದ ಪ್ರಮೇಯಗಳು
ಮನೆ ಸೇವಕ
ಮನೆ ಸೇವಕ ಅಥವಾ ಮನೆಗೆಲಸದವ(ಳು) ಉದ್ಯೋಗದಾತನ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಮನೆ ಸೇವಕರು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕಾಗಿ, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಅವಲಂಬಿತರಿಗೆ ಆರೈಕೆ ಒದಗಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮನೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಂತಹ ಮನೆಗೆಲಸದ ವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಗೃಹ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು ಅಡುಗೆ, ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡುವುದು, ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಆಹಾರ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಮನೆ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂತಹ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಯಾವಾಗಲೂ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರಮ ಉಳಿತಾಯ ಸಾಧನಗಳ ಆಗಮನದ ಮುಂಚೆ ಅದು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು.
ಕೆಲವು ಮನೆಗೆಲಸದವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗದಾತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸೇವಕರ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ, ಅಗತ್ಯವಾದರೂ ಮನೆಗೆಲಸ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಕಡೆಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆಲಸದವರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾನೂನು ಕಾರ್ಯಗತವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ಅದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಮನೆಗೆಲಸವನ್ನು ಕಳಪೆಯಾಗಿ ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆಲಸದವರು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಗಂಭೀರ ನಿಂದನೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಅನೇಕ ಮನೆಗೆಲಸದವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಹಲವುವೇಳೆ ಸ್ವಂತದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರಾದರೂ, ಅವರ ನಿವಾಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೋಣೆಗಳಷ್ಟು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಅಡುಗೆ ಮನೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೆಲಮಾಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮೇಲಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗೆಲಸದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ಅವರು ಉದ್ಯೋಗದಾತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ತಮ್ಮ ಸಂಬಳಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಇರಲು ಕೋಣೆ, ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆದಾಯಗಳ ನಡುವಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಂತರ, ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣ, ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ನಗರ ಕುಟುಂಬವು ಕೂಡ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯದ ಮನೆಗೆಲಸದವರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲದು. ಚೀನಾ, ಭಾರತ, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ಮತ್ತು ಇತರ ಜನನಿಬಿಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮನೆಗೆಲಸದವರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು, ನಗರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯೋಗಗಳು
ಕಪನಿಂಬರಗಿ
ಕಪನಿಂಬರಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ನೈಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ
ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದೂರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದಾದ ನಿರಂತರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿದೆ (ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಅನಂತ ದಶಮಾಂಶ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮಾಣ). ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ನೈಜ್ಯ' ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವನ್ನು 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೆನೆ ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅವರು ಬಹುಪದೋಕ್ತಿಗಳ ನೈಜ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೂಲಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೂರ್ಣಾಂಕ -5 ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ 4/3, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ \sqrt{2} (1.41421356..., 2 ರ ವರ್ಗಮೂಲ, ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಬೀಜಗಣಿತ ಸಂಖ್ಯೆ). ಅಭಾಗಲಬ್ಧಗಳೊಳಗೆ π (3.14159265...) ನಂತಹ ನೈಜ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೂರವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಮಯ, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, ಶಕ್ತಿ, ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳಂತಹ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪನ್ನು R ಅಥವಾ \mathbb{R} ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ವಾಸ್ತವಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾ ರೇಖೆ ಅಥವಾ ನೈಜ ರೇಖೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಅನಂತ ಉದ್ದದ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಂದುಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಬಿಂದುಗಳು ಸಮಾನ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವುದೇ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 8.632 ರಂತಹ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅನಂತ ದಶಮಾಂಶ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸತತ ಅಂಕಿಯನ್ನು ಹಿಂದಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಜ ರೇಖೆಯನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಮತಲದ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಈ ವಿವರಣೆಗಳು ಶುದ್ಧ ಗಣಿತದ ಆಧುನಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿಲ್ಲ. ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸೂಕ್ತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರ-ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಉತ್ತಮವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬ ಅರಿವು-19 ನೇ ಶತಮಾನದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಕ್ಸಿಯೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಡೆಡೆಕಿಂಡ್-ಸಂಪೂರ್ಣ ಆದೇಶ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ (\mathbb{R} ; + ; · ; <)ಒಂದು ಸಮಾನತೆಯ ವರೆಗೆ, ಆದರೆ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ರಚನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕೌಚಿ ಅನುಕ್ರಮಗಳ (ಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ), ಡೆಡೆಕಿಂಡ್ ಕಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಅನಂತ ದಶಮಾಂಶ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳ ಸಮಾನತೆಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ಘೋಷಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅಂಕಗಣಿತದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮದ ಸಂಬಂಧಕ್ಕಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಆಕ್ಸಿಯೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣ ಎಣಿಸಲಾಗದು, ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣ ಎರಡೂ ಅನಂತ ಗಣಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳವರೆಗೆ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣನ ಕಾರ್ಡಿನಾಲಿಟಿ, \mathfrak c ಇಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರತೆಯ ಕಾರ್ಡಿನಾಲಿಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಕಾರ್ಡಿನಾಲಿಟಿಗಿಂತ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ (\aleph_0, 'aleph-nought' ಇಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ).
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಡಿನಾಲಿಟಿಯೊಂದಿಗೆ ನೈಜತೆಯ ಉಪವಿಭಾಗವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ \aleph_0 ಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ \mathfrak c ಕ್ಕಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ನಿರಂತರ ಕಲ್ಪನೆ (CH) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಅಡಿಪಾಯವಾದ ಝೆರ್ಮೆಲೊ-ಫ್ರೇಂಕೆಲ್ ಸೆಟ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ತತ್ವ (ZFC) ಸೇರಿದಂತೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲತತ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ZFC ಯ ಕೆಲವು ಮಾದರಿಗಳು CH ಅನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಇತರರು ಅದನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು 1000 BC ಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನವರು ಸರಳ ಭಿನ್ನರಾಶಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು; ವೈದಿಕ "ಶುಲ್ಬ ಸೂತ್ರಗಳು"("ಸ್ವರಗಳ ನಿಯಮಗಳು") ಸಿ. 600 BC ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೊದಲ "ಬಳಕೆ" ಏನಾಗಿರಬಹುದು. ಅಭಾಗಲಬ್ಧತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾನವ (c. 750-690 BC) ನಂತಹ ಆರಂಭಿಕ ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು, ಅವರು 2 ಮತ್ತು 61 ನಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ವರ್ಗಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು.[4] ಸುಮಾರು 500 BC ಯಲ್ಲಿ, ಪೈಥಾಗರಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಗ್ರೀಕ್ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ 2 ರ ವರ್ಗಮೂಲದ ಅಭಾಗಲಬ್ಧತೆ.
16 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸೈಮನ್ ಸ್ಟೀವಿನ್ ಆಧುನಿಕ ದಶಮಾಂಶ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಭಾಗಲಬ್ಧ ಮತ್ತು ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಡೆಸ್ಕಾರ್ಟೆಸ್ ಬಹುಪದದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು "ನೈಜ" ಪದವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಅವುಗಳನ್ನು "ಕಾಲ್ಪನಿಕ" ಪದಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದರು.
18 ಮತ್ತು 19 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಭಾಗಲಬ್ಧ ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳು ನಡೆದವು. ಜೋಹಾನ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್ (1761) π ಭಾಗಲಬ್ಧವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ದೋಷಪೂರಿತ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು; ಆಡ್ರಿಯನ್-ಮೇರಿ ಲೆಜೆಂಡ್ರೆ (1794) ಆ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು,[8] ಮತ್ತು π ಒಂದು ಭಾಗಲಬ್ಧ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಗಮೂಲವಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು.[9] ಪಾವೊಲೊ ರುಫಿನಿ (1799) ಮತ್ತು ನೀಲ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಅಬೆಲ್ (1842) ಇಬ್ಬರೂ ಅಬೆಲ್-ರುಫಿನಿ ಪ್ರಮೇಯದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು: ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ವಿಂಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮೀಕರಣಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಕಗಣಿತದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೂತ್ರದಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಎವಾರಿಸ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲೋಯಿಸ್ (1832) ನೀಡಿದ ಸಮೀಕರಣವನ್ನು ರಾಡಿಕಲ್‌ಗಳಿಂದ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು, ಇದು ಗ್ಯಾಲೋಯಿಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜೋಸೆಫ್ ಲಿಯೋವಿಲ್ಲೆ (1840) e ಅಥವಾ e2 ಒಂದು ಪೂರ್ಣಾಂಕದ ವರ್ಗ ಸಮೀಕರಣದ ಮೂಲವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು; ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಂಟರ್ (1873) ಈ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸರಳಗೊಳಿಸಿದರು.[10] ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹರ್ಮೈಟ್ (1873) ಮೊದಲು e ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್ ವಾನ್ ಲಿಂಡೆಮನ್ (1882), π ಅತೀಂದ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು. ಲಿಂಡೆಮನ್‌ನ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ವೈರ್‌ಸ್ಟ್ರಾಸ್ (1885), ಡೇವಿಡ್ ಹಿಲ್ಬರ್ಟ್ (1893) ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಹರ್ವಿಟ್ಜ್[11] ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಗೋರ್ಡಾನ್‌ರಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.[12]
18 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಣವನ್ನು ಕಠಿಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ ಬಳಸಿತು. ಮೊದಲ ಕಠಿಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು 1871 ರಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಂಟರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1874 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ನೈಜ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣ ಲೆಕ್ಕಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಗಣಿತ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗಣ ಲೆಕ್ಕಿಸಬಹುದಷ್ಟು ಅನಂತವಾಗಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕವಾದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಅವರ ಮೊದಲ ವಿಧಾನವು ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕರ್ಣೀಯ ವಾದವಲ್ಲ, ಇದನ್ನು ಅವರು 1891 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ಕ್ಯಾಂಟರ್‌ನ ಮೊದಲ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ಡಾರ್ಟರ್ (ನೀರು ಕಾಗೆ)
ಡಾರ್ಟರ್  ಅಥವಾ ಸ್ನೇಕ್ ಬರ್ಡ್  (snakebirds) ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆನ್‌ಹಿಂಜಿಡೆ  ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉಷ್ಣವಲಯಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ನೀರುಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 4 ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಅತಿ ವಿರಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಐಯುಸಿಎನ್ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿದೆ. ‘ಸ್ನೇಕ್ ಬರ್ಡ್’ (snakebird) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸೂಚಿಸದೇ ಈ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರುವ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತೆಳುವಾದ ಉದ್ದನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಇದ್ದು, ಈ ಕುತ್ತಿಗೆಯು ಹಾವಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುವಾಗ ಇವುಗಳ ದೇಹವು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದು, ಕುತ್ತಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಹಾವಿನ ರೀತಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಇವು ಜೋಡಿಯಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ತಿರುಗಿದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಬಂಧಿಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಡಾರ್ಟರ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಪಕ್ಷಿಯ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಹಾಗೂ ಚೂಪನೆಯ ಕೊಕ್ಕಿನಿಂದ ಹೆಕ್ಕಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕಾದ ಡಾರ್ಟರ್ (ಎ.ಆನ್‌ಹಿಂಗಾ) ಅನ್ನು  ಆನ್‌ಹಿಂಗಾ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನೀರು ಕೋಳಿ ("water turkey") ಎಂದು ಉತ್ತರ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಅಮೆರಿಕಾ ಡಾರ್ಟರ್ ವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಡು ಕೋಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳು ಭಾರಿ ದೊಡ್ಡ, ಉದ್ದ ಬಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಪ್ಪು ಹಕ್ಕಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಭೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ.
ಅನ್ಹಿಂಗಾ ಇದು Tupi ajíŋa  ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ (ಇದನ್ನು ಅವಿಂಗಾ ಅಥವಾ áyinga  or ayingá ) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ಸ್ಥಳೀಯ ಪುರಾಣ ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಮಾಡುವ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಕಾಡಿನ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ‘ದೆವ್ವದ ಹಕ್ಕಿ’ ಎಂದೂ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು anhingá or ಅನ್ಹಿಂಗಾ  ಅನ್ಹಿಂಗಾ  ಅತವಾ ಅನ್ಹಂಗಾ  ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಟುಪಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ Língua Geral ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೊದಲು ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು 1818ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌‍ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವದ ಡಾರ್ಟರ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಗ ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕವಾಗಿ  ಅನ್ಹಿಂಗಾ  ಎಂದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
thumb|left|ನೀರು ಕಾಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಕುಳಿತಿರುವ ಹ್ಯಾಬಿಟಸ್ ಚಿತ್ರ. thumb|left|ಹೆಣ್ಣು ಅಮೆರಿಕದ ನೀರು ಕಾಗೆ (A. ಅಂಹಿಂಗ) ಹಾರಲು ಏರುತ್ತಿರುವುದು thumb|left|ಆಸ್ಟ್ರಾಲಾಸಿಯನ್ ನೀರುಕಾಗೆ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆನ್‌ಹಿಂಗಾಡೆಯು ದೊಡ್ಡ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಲಿಂಗ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದು ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಯ80 to 100 cm ಮೂಲಕ ಕ್ರಮಿಸಿ ದೂರವನ್ನು ಮತ್ತು120 cm ತೂಕವನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತವೆ.1050 to 1350 g ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಮಬ್ಬು ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಣ್ಣನೆಯ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಲ್ಲಬಲ್ಲ ಜುಟ್ಟನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಿಂದ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕೊಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮಬ್ಬಾದ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉದ್ದ ಹೆಗಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೇಲಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬುಡದ ಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವತ್ತವೆ. ಇದರ ಕೊಕ್ಕಿನ ತುದಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಚೂಪಾಗಿ ಗರಗಸದಂತೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಡೆಸ್ಮೊಗ್ನಾಥಸ್ ಪ್ಯಾಲೆಟ್ ಇದ್ದು ಯಾವುದೇ ಮೂಗಿನ ಹೊರಳೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಡಾರ್ಟರ್ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಲಪೊರೆಯುಳ್ಳ ಪಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾಲು ಸಣ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ದೇಹದ ಹಿಂದೆ ಕಾಲುಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಡಾರ್ಟರ್‌ನ ಕೂಗಿನಲ್ಲಿ ಲಟಲಟ ಸದ್ದು ಮಾಡುವುದು ರೆಂಬೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಸದ್ದು ಮಾಡುವುದೂ ಕೂಡ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವು ಕರ್ಕಶವಾಗಿ ಕೂಗುವ,ಗುರುಗುಟ್ಟುವ,ಮತ್ತು ಲಟಪಟ ಸದ್ದು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಬಾರಿ ಕಾಕಾ  ಎಂದು ಕೂಗುವ ಮೂಲಕ ನಿಟ್ಟುಸಿರು ಬಿಡುವ ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಹಿಸ್‌ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಮೂಲಕ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಗೂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮರಿಗಳು ಕ್ವಾ ಕ್ವಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಿ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
thumb|left|ನೀರು ಕಾಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈಜುವಾಗ ಅವುಗಳ ದೇಹ ಮುಳುಗಿರುತ್ತದೆ.ಅವುಗಳ ಉದ್ದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು ಅವುಗಳ "ಸ್ನೆಕ್‍ಬರ್ಡ್ಸ್" ಹೆಸರಿಗೆ ಮೂಲ. thumb|left|ಆಸ್ಟ್ರಾಲಾಸಿಯನ್ ಹೆಣ್ಣು ನೀರುಕಾಗೆ, ಅಂಹಿಂಗ (ಮೆಲಾನೊಗ್ಯಾಸ್ಟರ್) ನೊವೆಹೋಲನ್‌ಡೈ, ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು.|alt= thumb|right|ಪೌರಾತ್ಯ ದೇಶದ ನೀರುಕಾಗೆಗಳ ವಾಸವಾಗುವ ನೆಲಸೆ ಕಲೆಟುಂಕರ (ಕೇರಳ, ಭಾರತ) thumb|ಗಂಡು ಅಮೇರಿಕಾ ನೀರು ಕಾಗೆ (ಎ.ಅನ್ಲಿಂಗಾ)|alt= ಡಾರ್ಟರ್ಸ್‌ ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉಪ ಉಷ್ಣವಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಸುತ್ತಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ವಸಾಹತು ಇರುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ದವಾದ ನೀರಿನ  ಸರೋವರಗಳ, ನದಿಗಳ,ಜವುಗು ಭೂಮಿಯ,  ಹೂಳು ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ನದಿಮುಖಗಳಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಗ್ಗಾದ ಮರುಳು ದಿಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯ ಲಗೂನ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗ್ರೂವ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ತಂಪಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಲಸೆಹೋಗುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವು ಹಾರಾಡುವ ವೈಷಿಷ್ಠ್ಯವೆಂದರೆ ಅವು ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವು ಯಾವಾಗಲು ಹಾರಾಡುವಾಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅವು ವೇಗದ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಆಗಾಗ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಿಮಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪೆಲಿಕನ್‌(ತನ್ನ ರಕ್ತವನ್ನೇ ಊಡಿ ಮರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಮೀನುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗಂಟಲು ಚೀಲವುಳ್ಳ ನೀರುಹಕ್ಕಿ)ಯಂತೆಯೇ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿರುವತ್ತ ತಮ್ಮ ಒಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ-ಕೆಲವೊಂದು ವೇಳೆ ನೂರಾರು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಜೊತೆ ಸೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕರೆಗಳು, ಕ್ರೌಂಚ, ಅಥವಾ ಉದ್ದಕಾಲಿನ ನೀರುಹಕ್ಕಿಗಳ ಜೊತೆ ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ಅವು ತಮ್ಮ ಗೂಡಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತುಂಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದಿಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಅದರ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಹತ್ತಿರದ ಗೂಡಿನ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಜೋಡಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉಳಿದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗೂಡಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದರೆ ತನ್ನ ಉದ್ದನೆಯ ಕತ್ತು ಮತ್ತು ಚುಂಚಿನಿಂದ ತಿವಿಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ದೇಶದ ಡಾರ್ಟರ್‌ (ಮೆಲೆನೊಗಾಸ್ಟಾರ್‌ ಸೆನ್ಸು ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೋ) ಗಳನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಾನವನ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶ (ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ)ದಿಂದ ಇವುಗಳ ಸಂತತಿಯು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಸಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಡಾರ್ಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬಹಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವು ಇತರ ಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಆಕಾರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡ ಆಕಾರದ ಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಇವು ತನ್ನ ಮುಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಚಾಚಿ ಗಂಭಿರ ನಡಿಗೆಯನ್ನು ನಡೆಯುತ್ತಾ ತನ್ನ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಹೊಂಚು ಹಾಕುತ್ತವೆ.ನಂತರ ಅವು ತಮ್ಮ ಚೂಪಾದ ಚುಂಚಿನಿಂದ ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಅಡಿಪದರವು 5-7ರಷ್ಟು ಉಬ್ಬಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ ಯಾಂತ್ರಿವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು ತಮ್ಮ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಚಲನೆಗೆ ಸಹಕರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚುಂಚನ್ನು ಈಟಿಯನ್ನು ಎಸೆದಂತೆ ಬೀಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದನಂತರ ಅವು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾ ನೀರು ಕಾಗೆಯಂತೆಯೇ ಬೇಟೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ತಿನ್ನುತ್ತಾ ಆಸ್ವಾದಿಸುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಹೊಂದಾಗ ತಮ್ಮ ಗರಿಗಳು ಒದ್ದೆಯಾಗಿ ಅಂದ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವು ವಿಶೇಷ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನೀರಲ್ಲಿ ಈಜಿದ ನಂತರ ಅವು ತಮ್ಮ ಗರಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿಕೊಂಡು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಡಾರ್ಟರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪರಭಕ್ಷಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ರಾವನ್‌ (ಕೊರ್ವಸ್‌ ಕೊರೊನೊಯ್ಡ್ ) ಮತ್ತು ಹೌಸ್‌ ಕ್ರೋ (ಕೋರ್ವಸ್‌ ಸ್ಪೆಲ್ಡನ್ಸ್‌) ಗಳಂತೆ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿ ಒಂದು ಬೆರಳನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಬೇಟೆಗಾರ ಪಕ್ಷಿಗಳಾದ ಮಾರ್ಶ ಹ್ಯಾರಿಯರ್ಸ್‌ (ಸರ್ಕಸ್‌ ಎರುಜಿನೊಸ್‌ ಕೊಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್‌) ಅಥವಾ ಪಲ್ಲಾಸದ ಮೀನು-ಹದ್ದು (ಹೆಲಿಯಾಯಿಟಸ್‌ ಲಿಕೊರಿಪಸ್‌) ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಪರಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೊಕೊಡೈಲಸ್‌ ಕ್ರೊಕೊಡೈಲ್‌ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮಾಂಸಹಾರಿಗಳು ಡಾರ್ಟರ್‌ಗಿಂತ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದನ್ನು ಬಲ್ಲವುಗಳಾಗಿವೆ. ಡಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಉದ್ದನೆಯ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಚೂಪಾದ ಚುಂಚು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮಾಮಲ್ಸ್‌ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ತಾವು ಇದ್ದಲೇ ಬೇಟೆಗಾಗಿ ಕಾಯದೇ ಬೇಟೆಯಿರುವಲ್ಲಿ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ.
ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಸಾಹತು ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೇ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಅವು ನೀರು ಕಾಗೆಗಳು ಅಥವಾ ಕ್ರೌಂಚ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಡಾರ್ಟೆರ್ಸ್‌ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಏಕ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅವು ವಿಧವಿಧದ ಬಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ತಮ್ಮ ಎರಡೂ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು (ಅಗಲಕ್ಕೆ ಚಾಚದೇ) ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಾಚುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಚುಂಚನ್ನು ಬಾಗಿಸುವುದು ಲಟ್ಟನೆ ಮುರಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಂಗಾತಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚುಂಚುಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಿಕ್ಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕಮಾನು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಒಂದು ಸಂಗಾತಿಯು ಗೂಡಿಗೆ ಬಂದರೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರನಡೆದರೆ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಏಕರೀತಿಯ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ ಹೇಗೆಂದರೆ ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಯು ಪ್ರಣಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಮಾಡಿದಂತಹ ಆಕಾರಗಳನ್ನೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡೂ ಸಹ ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯು ಕಾಲಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿದೆ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾರ್ಚ್‌/ಎಪ್ರಿಲ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ), ಉಳಿದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಮರದ ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಹೆಣ್ಣು ಪಕ್ಷಿಗೆ ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಯು ಗೂಡಿನ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ತಂದೊದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಗೂಡು ಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಮೂರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವು ತಮ್ಮ ಮೈಥುನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಮಂಕಾದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಎರಡರಿಂದ ಆರು (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 4ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು)ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು 24–48 ಗಂಟೆಗಳೊಳಗೆ ಇಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಾವು ಕೊಡುವ ಸಮಯವು 25 ರಿಂದ 30 ದಿನಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮೊದಲು ಇಟ್ಟ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಒಡೆದು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಅವು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಗಲವಾದ ಕಾಲನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಕೂಡ ಅವುಗಳ ಸಂಬಂದಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಂತೆ ಹಲವಾರು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದು ಹೊರಬರುವ ಮರಿಯು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ನರಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ದೊಡ್ಡ ಮರಿಗಳು ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಂತೆ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ಸಣ್ಣ ಮರಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಣ್ಣವಿರುವಾಗ ಅರ್ಧ ಜೀರ್ಣವಾದ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದ ನಂತರ ಅವುಗಳಿಗೆ ಗಟ್ಟಿ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಸಣ್ಣ ಮರಿಯನ್ನು ಅದು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಸಮರ್ಥವಾಗುವ ವರೆಗೆ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ವಾರಗಳ ವರೆಗೆ ಸಲಹಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಪರಿಪಕ್ವತೆಗೆ ಸುಮಾರು 2 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಸರಾಸರಿ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಬದುಕಬಲ್ಲವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬದುಕಿದ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಹದಿನಾರು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಡಾರ್ಟರ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ಜನರ ಪ್ರಕಾರ ಇವು ತುಂಬ ರುಚಿಕರವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಿಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನೂ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾಂಸಾಹಾರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿವೆ(ಸ್ಥಳಿಯ ಬಾತುಕೋಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಇತರ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಾದ ನೀರುಕಾಗೆ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ ಬಾತುಕೋಳಿಗಳಂತೆ ಇವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಡಾರ್ಟರ್‌ನ ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗೂಡಿನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಂದು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಸಾಕಣೆಗಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ. ಆಸ್ಸಾಮ್‌ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬೇಸ್ತರು ಅವುಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲೂ ಸಹ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದರಿಂದ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ನಿಷ್ಪತ್ತಿ ಭಾಷಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅನ್ಹಿಂಗಾದ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಗುವ ವಿವರಣೆಗಳು ಈ ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದಂತೆ ಇದ್ದು ಟೂಪಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾರ್ಟರ್‌ ಕೆಟ್ಟ ಸಂಕೇತಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳ ರಾಜನೆಂಬ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ್ದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ವಿಕಸನ
right|thumb|ಚೋಬ್‌ ನದಿಯ, ಬೊಟ್ಸ್‌ವಾನಾದ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ನೀರು ಕಾಗೆ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕುಟುಂಬವು ತನ್ನ ವಂಶ ಸಾಲಿಗೆ ಸೇರುವ ಉದ್ದ ನೆತ್ತಿಯ ಹದ್ದು, ಕಡಲು ನೀರು ಕಾಗೆಗಳ ಕುಟುಂಬ ಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಕಪ್ಪು ಕಡಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ನೀರು ಹದ್ದುಗಳ ದೇಹ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳ ಅಸ್ತಿಗಳು ಈ ನೀರುಕಾಗೆ ಹದ್ದುಗಳಿಗೆ ತೀರಾ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಆ ಪಕ್ಷಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಇವುಗಳ ಸಹೋದರ ವರ್ಗವೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹದ್ದುಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೊದಮೊದಲು ನೀರುಕಾಗೆ ಅಥವಾ ಕಡಲು ಹದ್ದುಗಳದ್ದೆಂದೇ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಲೇಖಕರು ನೀರುಕಾಗೆ ಹಕ್ಕಿ ಗಳನ್ನು ಫಾಲಾಕ್ರೊಕೊರಾಸಿಡೇ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಡಲು ಹದ್ದುಗಳ ಉಪಕುಟುಂಬವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಇಂದಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ದಢೂತಿ ಕಡಲು ಕಾಗೆಗಳ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗಿಯೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅನ್‌ಹಿಂಗಿಡೇ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ವಂಶ ಕುಟುಂಬವಾದ ಫಾಲಾಕ್ರೊಕೊರಾಸಿಡೇಯೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಂಗಾಂಗ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಜೀವವಿಕಾಸ ವಿಜ್ಞಾನವು, ಸ್ಥೂಲ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ಗುಣಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ನಡುವಳಿಕೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನೀರುಕಾಗೆ ಹದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಡಲು ಹದ್ದುಗಳು ಬಾಹ್ಯಗೋಚರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾನೆಟ್ ಗುಂಪಿನ ಹದ್ದುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಿಂಪ್ಲೆಸಿಯೊಮಾರ್ಪಿಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಿಗೇಟ್‌ಬರ್ಡ್, ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ಬರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಪೆಲಿಕಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಿಂಪಲ್‌ಸಿಯೋಮೋರ್ಪಿಸ್,ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಕಡಲು ಹಕ್ಕಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹದ್ದುಗಳು, ನೀರು ಗಿಡುಗ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಕ್ಷಿಣಿಸಿವೆ. ಕಡಲು ಹದ್ದುಗಳಂತೆ, ಆದರೆ ಇತರ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನೀರುಕಾಗೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜಿಹ್ವಾಸ್ಥಿಯನ್ನು ಬಾಯಿಯ ಒಳಚರ್ಮವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತೋರಿಕೆಗೆ ಕಾಣುವ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ನೀರುಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕಡಲು ಹದ್ದುಗಳ ಸಂಗಾತಿಗಳ ಸಂಯೋಗವು ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆಯೋ ಅಥವಾ ಇವೆರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೇರೇಬೇರೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನ ಹೊಂದಿದವೋ ಎಂಬುದು ಇದುವರೆಗೆ ಸ್ಪಸ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಗಂಡು ಪಕ್ಷಿಯ ಎತ್ತಿದ ರೆಕ್ಕೆಯು ಸೂಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಡಲು ಹದ್ದು ಮತ್ತು ನೀರು ಕಾಗೆಗಳಂತೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ಯಾನಟ್ ಮತ್ತು ಬೂಬಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನೀರುಕಾಗೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಣಿಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಭಾಗಿಸಿದಾಗ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆ ಬೀಸುವ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ವಿಧಾನವು ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಆಗಾಗ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಹೊರಚಾಚಿದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ದೇಹದ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಬಹುಶಃ ನೀರುಕಾಗೆಗಳ ಅಟಾಪೊಮೊರ್ಪಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಇತರ ಸೂಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದಿಢೀರನೆ ಹಾರಲು ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು.
ಉಳಿದಿರುವ ಪ್ರಭೇದಗಳು
ನೀರುಕಾಗೆಗಳ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಅನ್ಹಿಂಗಾ   ಜಾತಿಯ ಉಪಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಎಲ್ಲಾ ಕುಲಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಗಾಗ ಮೆಲಾನೋಗಾಸ್ಟರ್‌  ಸಮೂಹದ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಹೆಸರಿಸಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಮೆರಿಕನ್ ನೀರುಕಾಗೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಉಪಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಳಿಸಿಹೋದ ಮಾರಿಶಸ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನೀರುಕಾಗೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅವುಗಳ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಅನ್ಹಿಂಗಾ ನಾನಾ  ಮತ್ತು ಅನ್ಹಿಂಗಾ ಪಾರ್ವಾ ಗಳೆಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಅಸ್ಥಿಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಉದ್ದ ಬಾಲದ ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಮೈಕ್ರೊಕಾರ್ಬೊ/ಫಾಲಾಕ್ರೊಕೊರಾಕ್ಸ್ ಆಫ್ರಿಕಾನಸ್  ಮತ್ತು ಲಿಟ್ಲ್ ಪೀಡ್ ಕಾರ್ಮೊರಾಂಟ್, ಎಂ/ಪಿ ಮೆಲಾನೊಲ್ಯೂಕಸ್  ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗಿಯೂ ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಈಗ ಮಡ್‌ಗಾಸ್ಕರ್‍ ಭೂಭಾಗಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಉದ್ದ ಬಾಲದ ನೀರುಕಾಗೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವುಗಳು ಅಳಿದುಹೋಗಿರುವ ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವ ಮೈಕ್ರೋಕಾರ್ಬೋ ಆಫ್ರಿಕಾನಸ್ ನಾನಸ್  ಆಥವಾ ಇರಾನಿ ಭಾಷೆಯಂತೆ ಫಲಾಕ್ರೋಕೋರಸ್ ನಾನಸ್  ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಸ್  ಎಂದರೆ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಕುಬ್ಜ ಎಂದರ್ಥ. ಅಳಿದುಹೋದ ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸೆನ್ "ಅನ್ಹಿಂಗಾ ಲ್ಯಾಟಿಸೆಪ್ಸ್ " ವರ್ಗವು ಅಸ್ಟ್ರಾಲಾಸಿಯನ್ ನೀರುಕಾಗೆಗಳ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಭೇದವಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳು ಬಹುಶಃ ಕಳೆದ ಹಿಮಯುಗದ ಪಲೆಯೋ ಉಪಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಗಳು
thumb|ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಸ್ನಾಯು ಹಾಗೂ ಮಾಂಸಖಂಡ ಅನ್ಹಿಂಗಿಡೇ ಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಿದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಪುರಾವೆಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಫಲಾಕ್ರೋಕೋರಸಿಫೋರ್ಮ್‌ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಂತರದ ತರುವಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ತಿ ಈಸಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಹೆಚ್ಚು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ದಪ್ಪನೆಯ ಕಪ್ಪು ಕಡಲ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಹುಶಃ ಪಲೆಯೋಸಿನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಗ್ಯಾನೆಟ್‌ಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು 40 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಮಧ್ಯ ಈಸಿಯನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಕಡಲ ಹದ್ದುಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ನೀರುಕಾಗೆಗಳ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಂಶಾವಳಿಯು 50-40 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೂರ್ವ ಮಿಯೋಸಿನ್ ಯುಗದ ಅನ್ಹಿಂಗಿಡೇ ಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಹಲವು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ನೀರುಕಾಗೆಗಳು ಇದೀಗ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ನೀರುಕಾಗೆಗಳಂತೆಯೇ ಇದ್ದಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು. ಅದರಂತೆಯೇ ಇಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಿರುವ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಈ ಕುಟುಂಬವು ಅಲ್ಲೇ ಜನ್ಮ ತಾಳಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ವಂಶ ಪರಂಪರೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿನಾಶ ಹೊಂದಿದವು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಯುಗದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದಂತೆ ಹಾರಲಾಗದ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡವು. ಅವುಗಳ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅನುಮಾನಕ್ಕೀಡಾದವು ಆದರೆ ಇದು ಬದುಕುಳಿದಿರುವ, ಅದರಂತೆಯೇ ಹೋಲುವ ಮಾಕ್ರಾನ್ಹಿಂಗಾ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು "ಅನ್ಹಿಂಗಾ" ಪ್ರಭೇದ ವೆಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿತ್ತು.
ಪೂರ್ವಕಾಲದ ಅನ್ಹಿಂಗಾ ಪ್ರಭೇದದ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಯುರೋಪ್‌ನ ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಒಳಗೊಂಡು ಮಿಯೋಸಿನ್‌ನ ತೇವಾಂಶ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಈಗ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹವಾಗುಣದಲ್ಲೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದು. ಅವುಗಳ ಗಣನೀಯವಾದ ತಾಕತ್ತು ಮತ್ತು ಖಂಡಗಳ ಪೂರ್ತಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಸಣ್ಣ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಕೂಡಾ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜೀವಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವು ಇವುಗಳ ಸಂತತಿಯು ಸಮಭಾಜಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಕಿರಿಯ ವಂಶಾವಳಿಯು ಅಮೇರಿಕಾದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹಾಡ್ಲೆ ವಂಶವಾಹಿನಿಯು ಇವುಗಳು ಬೆಳೆದು ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು.
ಪ್ರೊಟೊಪ್ಲೋಟಸ್, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ಯಾಲಿಯೋಜಿನೆ ಫಾಲಾಕ್ರೊಕೊರಾಸಿಫಾರ್ಮ್- ಸುಮಾತ್ರಾ , ಇಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದ ನೀರುಕಾಗೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದೇನೆ ಇದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಅದರ ಮೂಲ ಕುಟುಂಬ (ಪ್ರೊಟೊಪ್ಲೊಟಿಡೆ) ಮತ್ತು ಬಾಸಲ್‌ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವನ್ನು ನೀರುಕಾಗೆಯ ಅತೀ ಸಮೀಪದ ಸಹವರ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ವಾತಾಪಿ ಕದನ
ಕಾರಣಗಳು
ಸುಮಾರು 617-18 ರಲ್ಲಿ, ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯು ಪಲ್ಲವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೆಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ರಾಜ ಮಹೇಂದ್ರವರ್ಮನ್  ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಚೋಳ ಸಾಮ್ಯಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಾಗಿದನು. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ ಅವಮಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ ಪಲ್ಲವರು ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿದಾಳಿಯ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು.
ಡಾರ್ಟರ್ (ನೀರು ಕಾಗೆ)
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅನ್ಹಿಂಗಿಡೇ ವರ್ಗ:ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು‌ ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು‌ ವರ್ಗ:ಬಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪಕ್ಷಿಗಳು‌ ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವಾತಾಪಿ ಕದನ
ಘಟನೆಗಳು
642 ರಲ್ಲಿ, ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದನೇ ನರಸಿಂಹವರ್ಮನ್  ಪರಂಜ್ಯೋತಿಯ ಎಂಬ ಸೇನಾನಾಯಕನ  ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಪಲ್ಲವ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯುದ್ದದ ಮೂಲಕ ಪಲ್ಲವರು ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ವಾತಾಪಿಯನ್ನು 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (642-654) ಆಳಿದರು.
ಒಂದನೇ ಪರಮೇಶ್ವರವರ್ಮನ ಕುರಂ ಫಲಕಗಳು ಯುದ್ಧವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ
Narasimhavarman... who wrote the syllables of (the word) vijaya, as on a plate, on Pulikesin's back, which was caused to be visible in the battles of Pariyala, Manmangala, Suramara, etc., and who destroyed Vatapi, just as the pitcher born (Agastya) (destroyed the demon) Vatapi
ಉದಯಚಂದ್ರಮಂಗಲಂ ಫಲಕಗಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತವೆ
Narasimhavarman, the equal of Agastya, the crushed of Vatapi, who frequently conquered Vallabharaja at Periyar-Bhumanimangala, Shuramara and other places.
ವೇಲುರ್ಪಾಳ್ಯಂ ಫಲಕಗಳ ಪ್ರಕಾರ
ಪರಿಣಾಮ
ಒಂದನೆ ನರಸಿಂಹವರ್ಮನ್ ತನ್ನ ವಿಜಯದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ವಾತಾಪಿಯಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಅವರು "ವಾತಾಪಿ-ಕೊಂಡನ್" ಅಥವಾ "ವಾತಾಪಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವನು" ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ವಾತಾಪಿಯ ತೆಗ್ಗಿನ-ಈರಪ್ಪ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ವಿಜಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೆತ್ತಿದನು. ಪರಂಜೋತಿಯು ವಾತಾಪೈಯಿಂದ ಪಲ್ಲವ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧದ ಕೊಳ್ಳೆಯ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಂದನು, ಅದರಲ್ಲಿ ವಾತಾಪಿ ಗಣಪತಿ ಎಂಬ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ  ಗಣೇಶ (ಗಣಪತಿ) ಮೂರ್ತಿ ಕೂಡಾ ಸೇರಿತ್ತು. ಈ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಆತನು ತನ್ನ ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಕಲ್ಕಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ತಮಿಳು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಶಿವಗಾಮಿಯಿನ್ ಸಪಥಂನಲ್ಲಿನ ವಾತಾಪಿ ಕದನವು ಅಂತಿಮ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ಪುಲಕೇಶಿಯು ಪಲ್ಲವ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್ ಪ್ರಂಜೋತಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಪುಲ್ಲಲೂರ್ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಒಂದನೇ ಮಹೇಂದ್ರವರ್ಮನ್  ಎದುರಿಸಿದ ಸೋಲಿಗೆ ಪ್ರತೀಕಾರ. ಮತ್ತು ಶಿವಗಾಮಿಯ ಸೇಡಿನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ
ಹನಿ
thumb|ನಲ್ಲಿಯಿಂದ ಕೆಳಬೀಳುತ್ತಿರುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಹನಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಹುತೇಕ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿಂದ ಬಂಧಿತವಾದ ದ್ರವದ ಚಿಕ್ಕ ತುಣುಕು. ದ್ರವವು ಒಂದು ನಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಮೇಲ್ಮೈ ಗಡಿರೇಖೆಯ ಕೆಳತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದಾಗ ಹನಿಯು ರೂಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು ತೂಗುಹನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೂಗಾಡುವ ಹನಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹನಿಗಳು ಬಾಷ್ಪದ ಘನೀಕರಣ ಅಥವಾ ದ್ರವದ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿಯ ಪರಮಾಣೀಕರಣದಿಂದ ಕೂಡ ರೂಪಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ದ್ರವವು ಮೇಲ್ಮೈ ಎಳೆತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಕಾರಣ ದ್ರವದಿಂದ ಹನಿಗಳ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಒಂದು ಸರಳ ಬಗೆಯೆಂದರೆ ಸಣ್ಣ ವ್ಯಾಸದ ಲಂಬ ನಳಿಕೆಯ ಕೆಳತುದಿಯಿಂದ ದ್ರವವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದು. ದ್ರವದ ಮೇಲ್ಮೈ ಎಳೆತದ ಕಾರಣ ದ್ರವವು ನಳಿಕೆಯಿಂದ ತೂಗಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ತೂಗುಹನಿಯು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹನಿಯು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ ಅದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರದೆ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಳಬೀಳುವ ದ್ರವ ಕೂಡ ಮೇಲ್ಮೈ ಎಳೆತದಿಂದ ಒಟ್ಟು ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹನಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ರವ್ಯ
ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿ
right|thumb| ರಾಮ ವರ್ಮ ಅವರ ಕಛೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಭೆ ಸೇರುವುದೇ ಕಛೇರಿ. ಇದನ್ನು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ವಾನ್‌ಗಳ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಗೀತ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಕಛೇರಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದಾದರೆ "ಕಛೇರಿ" ಎಂಬ ಪದವು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಗಾಯಕ ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ (1890-1967) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಕಛೇರಿ (ಸಂಗೀತ) ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ, ಎಂ.ಎಲ್.ವಸಂತಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ಕಛೇರಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. 1998ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಭಾರತರತ್ನವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ ಎಂಎಸ್ ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ (1916 – 2004) ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಅವರು ಕೇವಲ 15 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮೊದಲ ಕಛೇರಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಲನವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಇತಿಹಾಸ
right|thumb| [[ಡಿ. ಕೆ. ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್|ಡಿ.ಕೆ.ಪಟ್ಟಮ್ಮಾಳ್ ಅವರಿಂದ ಕಛೇರಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ]] ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕಛೇರಿ ಪದದ ಮೂಲ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ "ಕಛೇರಿ" ಎಂಬ ಪದವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಿದ ಈ ಪದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ, ಜನರು ಸೇರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ತಂಜಾವೂರು ಅಂದರೆ ಈಗಿನ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ (1670 – 1800) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಾಜರ ದರ್ಬಾರ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಥವಾ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿರದೆ, ಸಭಾಂಗಣವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜರು ನೆರೆದಿರುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ಜನರು ರಾಜನ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ "ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು" ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ರಾಜರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಾನತೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ತೀರ್ಮಾನ ಅಥವಾ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಯುವ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಛೇರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಳೆದ ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಆಯ್ದ ಕೂಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ರೂಪುರೇಷೆ
1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅರಿಯಕುಡಿ ರಾಮಾನುಜ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್‌ರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಛೇರಿಯ ಆಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪವು ಹಿಂದಿನ ಗುರುಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ತ್ಯಾಗರಾಜರು, ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಸಮೃದ್ಧ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅಭಿರುಚಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಕಂಠ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಯಕನ ಆಯ್ಕೆಯು ಅತ್ಯಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಛೇರಿಯು ಆರ್ಥಿಕ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಮನರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಹ ಪೂರೈಸಿದೆ. ಕಛೇರಿಯ ಅವಧಿಯನ್ನು ಮದ್ರಾಸಿನ ಸಂಗೀತ ಅಕಾಡೆಮಿಯು 3 ಗಂಟೆಗಳೆಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯು ವರ್ಣಂನೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಂಪರಾಗತ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳು (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು) ಮತ್ತು ರಾಗಗಳು (ಮಧುರಗಳು) ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅನುಕ್ರಮವು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಚಿತ್ತವನ್ನು ಅನುಗೊಳಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಕನು ಸರಾಗವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡುಗಳು ಪಲ್ಲವಿ (ಹಾಡಿನ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಸಾಲುಗಳು) ಮೂಲಕ ಸಮತೋಲಿತ ಲಯದೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದ ಅಲಾಪನಾ ಎಂಬ ಮಧುರ ವಿಸ್ತೃತ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಪೀಠಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಕಛೇರಿಯು ಪದಂ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ), ಜಾವಳಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಷಯಗಳುಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. right|thumb| ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಗಾಯನ ಕಛೇರಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಕಛೇರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಯನ ಸಂಗೀತವಾಗಿದೆ. ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿನ ವಾತಾವರಣವು "ಸಂಯಮದಿಂದ ಮತ್ತು ಘನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ". ಆದರೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಕಛೇರಿಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ "ಮೆಹ್ಫಿಲ್ " ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ "ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕೈಬಿಡುವಿಕೆ" ಇದೆ. ಈ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಕಛೇರಿಗಳು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಗಾಯನ ಸಂಗೀತದ ಈ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಸಂಗೀತಗಾರರು, ವೈಣಿಕರು, ವಾದ್ಯಗಾರರು, ಪಿಟೀಲು, ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕಾರದವರು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಛೇರಿ ಸಂಗೀತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ, ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ನಿಧಾನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೆ, ಕಛೇರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, "ಕನಕರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಾಡಿನೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ವಿವರವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಳಿವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ರೂಪಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಹತ್ತು ರಾಗಗಳು ಅಥವಾ ಮಧುರಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೊಂದು ಸವಾಲು ಒಡ್ಡಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಯಾವ ರಾಗವು ಯಾವ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸಂಗೀತಗಾರನ ಸಂಗೀತ ಕೌಶಲ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಹ್ಯಾರಲ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಟ್ ಕ್ರೇನ್
ಹ್ಯಾರಲ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಟ್ ಕ್ರೇನ್ (1899-1932). ಅಮೆರಿಕದ ಕವಿ. thumb|right
ಬದುಕು
ಒಹಾಯೊದ ಗಾರೆಟ್ಸ್ ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಈತನ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಕ್ಲೀವ್‍ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದುದರಿಂದ ಈತನೂ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಈತನ ತಂದೆ ಮಿಠಾಯಿ ಅಂಗಡಿಯ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಕೆಲ ಸಮಯದ ಅನಂತರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ದಾಂಪತ್ಯ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದುದರಿಂದ ಕ್ರೇನ್ ಅನಾಥನಾದ. ಕೇವಲ 13ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆಯತೊಡಗಿದ. ತನ್ನ 17ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ತಂದೆಯ ನೆಲಸು ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ. ಅನಂತರ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಗಳ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ನಿರತನಾದ. ಆ ಮೇಲೆ ಕ್ಲೀವ್‍ಲೆಂಡನ 'ಪ್ಲೇನ್ ಡೀಲರ್‍ನ ಸುದ್ದಿಗಾರನಾದ. 1931ರಲ್ಲಿ ಗುಗೆನ್‍ಹೈಮ್‍ನ ಫೆಲೊ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗೆ ತೆರಳಿದ. ಆ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಕ್ರೇನ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಅತಿಯಾದ ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಸೊರಗಿಹೋಗಿದ್ದ. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಜುಗುಪ್ಸೆಗೊಂಡ ಈತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಿಂದ ಹಾರಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಖಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಈತನ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ವೈಟ್ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ (1926) ಮತ್ತು ದಿ ಬ್ರಿಜ್ (1930) ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು. ದಿ ಬ್ರಿಜ್ ಅಮೆರಿಕನರ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ವಿಚಾರಾತ್ಮಕ ದೀರ್ಘಕವನ. 1933ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಪೊಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು 1952ರಲ್ಲಿ ಲೆಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕ್ರೇನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಆಧುನಿಕ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅಗ್ರಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ಬಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯದು.
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಕವಿಗಳು
ಯುರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಯುರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು-ಫಿನ್ನೊಉಗ್ರಿಕ್ ಭಾಷಾ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬ. ಈ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‍ನಿಂದ ಏಷ್ಯದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದವರೆಗಿನ ವಿಶಾಲ ಭೂಭಾಗದಲ್ಲಿ-ತುರ್ಕಿ, ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಸೈಬೀರಿಯ, ಸೈಪ್ರಸ್, ಚೀನ, ರಷ್ಯ, ಮಂಚೂರಿಯ, ಮಂಗೋಲಿಯ, ಹಂಗೇರಿ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಫಿನ್ಲೆಂಡ್, ನಾವೇ, ಎಸ್ಟೋನಿಯ-ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸುಮಾರು 12 ಕೋಟಿ ಜನರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಯೂರಲ್-ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವೆಂಬ ಹೆಸರು ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಖಂಡಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಯೂರಲ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಜನರು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ತಾವು ಈಗ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಲಸೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಈ ಎರಡು ಭಾಷಾಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಯೂರಲ್-ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಎಂಬ ಒಂದೇ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬವನ್ನಾಗಿ ಹಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇವೆರಡೂ ಯುರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷಾಗುಂಪುಗಳಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳು ಯೂರಲ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಪರ್ವತಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಯುರಾಲಿಕ್ ಭಾಷಾವರ್ಗ
ಇದು ಸುಮಾರು 2 ಕೋಟಿ ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ವರ್ಗದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಫಿನ್ನೊಉಗ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಮೊಯೆಡ್ ಭಾಷಾವರ್ಗ ಎಂದು ಎರಡು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಫಿನ್ನೊಉಗ್ರಿಕ್ ಭಾಷಾವರ್ಗ
ಈ ಭಾಷಾವರ್ಗವನ್ನು ಫಿನ್ನಿಕ್, ಪರ್ಮಿಯನ್ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳೆಂದು ಮೂರು ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಈ ವರ್ಗದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು 2 ಕೋಟಿ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಫಿನ್ನಿಕ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಷ್ ಅಥವಾ ಸುವೊಮಿ, ಕರೇಲಿಯನ್, ವೋಟಿಷ್, ಎಸ್ಟೋನಿಯನ್, ಲಿವೋನಿಯನ್, ಚೆರ್ಮಿಸ್ಸಿಕ್, ಮಾಡ್ರ್ವಿನಿಕ್, ಲೆಪ್ವಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ; ಉಗ್ರಿಕ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಸ್ತ್ಯಾಕ್, ವೊಗುಲ್, ಮೆಗ್ಯಾರ್ ಅಥವಾ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಮೊಯೆಡ್ ಭಾಷಾವರ್ಗ
ಈ ಭಾಷಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯುರಾಕಿ, ತಾವ್ಗಿ, ಯೆನಿಸ್ಸಿ ಸಮೊಯೆಡ್, ಪೂರ್ವ ಸಮೊಯೆಡ್ ಮತ್ತು ಕಮಾಸ್ಸಿನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಫಿನ್ನಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯುರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಯುರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಭಾಷೆಗಳೆಂದು ಕೆಲವರು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಭಾಷಾ ವರ್ಗ ಸುಮಾರು 28,600 ಭಾಷಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೈಬೀರಿಯದ ವಾಯುವ್ಯ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷಾವರ್ಗ
ಈ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತುರ್ಕಿಭಾಷೆಗಳು, ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಂಚುಭಾಷೆಗಳು ಎಂದು ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 40ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಸುಮಾರು10 ಕೋಟಿಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು
ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪೂರ್ವ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು, ಪಶ್ವಿಮ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ತುರ್ಕಿಭಾಷೆಗಳು ಎಂದು ನಾಲ್ಕು ಉಪವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಅ) ಪೂರ್ವ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು : ಇದರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಟಾಯ್ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು, ಬರಾಬ, ಅಬಕಾನ್ ಸೊಯೋನಿ, ಕಾರಗಸ್ಸಿ, ಉಯಿಗುರ್ ಮತ್ತು ಕೋಕ್ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಇ) ದಕ್ಷಿಣ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು : ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಓಸ್‍ಮನ್ಲಿ ಅಥವಾ ತುರ್ಕಿಷ್, ತುರ್ಕೊಮನ್, ಅಜರ್‍ಬೈಜಾನ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನತೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಉಪಭಾಷೆಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಈ) ಮಧ್ಯ ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳು : ಕಷ್‍ಘರ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು, ಯಾರ್ಕಂಡ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು, ತಾರಾನಿ ಸರ್ತಿಷ್ ಮತ್ತು ಉಜ್‍ಬೆಕ್ ಅಥವಾ ಒಸ್‍ಬೆಗ್ ಇವು ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಭಾಷೆಗಳು.
ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಯಾಕುತ್, ಕಾಲ್‍ಮುಖ್ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಂಗೋಲ್ ಆಫ್‍ಘನ್ ಮಂಗೋಲ್, ಬುರ್ಯಾತ್ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಮಂಗೋಲ್ ಭಾಷೆಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವು ರಷ್ಯ, ಮಂಚೂರಿಯ, ಸೈಬೀರಿಯ, ಚೀನ, ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಮಂಗೋಲಿಯ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇರಾನಿಯನ್ ಉಪ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರು ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಂಚು ಭಾಷೆಗಳು
ಈ ಭಾಷಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂಚು ಮತ್ತು ತುಂಗುಸ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ರಷ್ಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗ, ಸೈಬೀರಿಯ, ಮಂಚೂರಿಯ, ಚೀನ, ಕೊರಿಯ, ಜಪಾನ್, ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಸುಮಾರು 28 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಈ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ಯಾರಾಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಪ್ರತ್ಯಯ ಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರಾನುರೂಪತೆ - ಇವು ಈ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಈ ಎರಡು ಅಂಶಗಳೇ ಈ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಯೂರಲ್ - ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯಯ ಪ್ರಧಾನವಾದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು, ಆದಿಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಬಹುತೇಕ ಕಡಿಮೆ. ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚುವುದರ ಮೂಲಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಯೋಗಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೂಪಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಷಿಕ ಅಂಶಗಳು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಹಚ್ಚಬಹುದಾದ ಅವಕಾಶ ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇವು ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಪದಗಳಿಗೆ ಹತ್ತುವ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯದ ಸ್ವರ ಆ ಪದದ ಧಾತುವಿನ ಸ್ವರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ರೂಪಗಳನ್ನು ತುರ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾ: ಎವ್(ಮನೆ) ಎವ್‍ದೆ(ಮನೆಯಲ್ಲಿ) ಮಸ(ಮೇಜು) ಮಸದ(ಮೇಜಿನಲ್ಲಿ). ಹೀಗಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಎರಡೆರಡು ರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ಹಾಗೂ ನಪುಂಸಕ ಲಿಂಗಸೂಚಕ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ ಸರ್ವನಾಮವಾಚಕಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಅವನು, ಅವಳು ಎಂಬ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತೆಯೇ ಏಕವಚನ ಮತ್ತು ಬಹುವಚನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ -ಮೂಲ ಪದಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿವಾಚಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳು, ಸಂಬಂಧ ಸೂಚಕ ಶಬ್ದಗಳು (ತಂದೆ, ತಾಯಿ ಇತ್ಯಾದಿ), ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ, ವೃತ್ತಿಸೂಚಕ ಶಬ್ದಗಳು - ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದಸಮೂಹವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಮೂಲ ಶಬ್ದಕೋಶ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಯೂರಲ್-ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಒಂದೇ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಇನ್ನೊಂದು ಪುರಾವೆಯಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಅನ್ಯಭಾಷೆಯ ಶಬ್ದಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶಹಾಜಿ ಭೋಸಲೆ
ಶಹಾಜಿ ಭೋಸಲೆ (c. 1594-1664) 17 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಿಲಿಟರಿ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಹಮದ್‌ನಗರ ಸುಲ್ತಾನರು, ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರು ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಭೋಂಸ್ಲೆ ವಂಶದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ತನ್ನ ತಂದೆ ಮಾಲೋಜಿಯಿಂದ ಶಹಾಜಿ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಸುಪೆ ಜಾಗೀರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಮೊಘಲ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೊಘಲ್ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹಜಹಾನ್‌ಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತನ್ನ ಜಾಗೀರಿನಿಂದ ವಂಚಿತನಾದ ನಂತರ, ಅವರು 1632 ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರಿಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಸುಪೆ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದರು. 1638 ರಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪೇಗೌಡ III ರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಜಾಪುರದ ಆಕ್ರಮಣದ ನಂತರ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜಾಗೀರ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಮುಖ್ಯ ಸೇನಾಪತಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದರು.
ಗೊರಿಲ್ಲಾ ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ, ಅವರು ಭೋಸಲೆ ಮನೆತನವನ್ನು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ತಂದರು. ಅವರು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಶಿವಾಜಿಯ ತಂದೆ. ಮುಂದೆ, ತಂಜಾವುರು, ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ಮತ್ತು ಸತಾರಾ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಶಾಹಾಜಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಆಳಿದರು.