cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲಾಚರಿತ್ರೆ
ಕಲಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಚಿತ್ರಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ College of Fine Arts, ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು;ಬೆಂಗಳೂರು; ಕಲಾಮಂದಿರ, ಬೆಂಗಳೂರು; ಕೆನ್ ಕಲಾಶಾಲೆ, ಬೆಂಗಳೂರು; ಚೇತನ ಲಲಿತಕಲಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೆಂಗಳೂರು; ದಿ ಐಡಿಯಲ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಗುಲಬರ್ಗ; ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಆಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ವಿಜ್ಯುಯಲ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ CAVA, ಮೈಸೂರು; ದಾವಣಗೆರೆ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ದಾವಣಗೆರೆ; ಹಾಲಭಾವಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್, ಧಾರವಾಡ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರೋತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆ
೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಕಲಾವಿದರು ಸೇರಿ ಆರಂಭಿಸಿದ (("ವಿ ಫೋರ್")) ('ನಾವು ನಾಲ್ವರು' --ಆರ್.ಎಂ.ಹಡಪದ್, ಪೀಟರ್ ಲೂಯಿಸ್, ಮನೋಳಿ, ಜಿ.ವೈ.ಹುಬ್ಳೀಕರ್) ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೊದಲ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆಧುನಿಕ ಕಲಾಚಳುವಳಿ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಗುರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದೆ ಆರ್.ಎಂ.ಹಡಪದ್ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಕೆನ್ ಕಲಾಶಾಲೆಯನ್ನು ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕೆನ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ಕಲಾಶಾಲೆ ಎಂದೂ ಗುರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲಾಮಂದಿರವು ಸುಮಾರು ಎಂಟು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಅ.ನ.ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಎಂಬ ಕಲಾವಿದರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶಾಲೆಯದು. 'ಕಲಾ' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಾಮಂದಿರವು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಕೆನ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಡಾ.ಆ.ಲ.ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರು 'ಕಲಾ ವಿಕಾಸ' ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಕಾಲ ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ರೂಪು ಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ದೃಶ್ಯಕಲೆಯು ಇಂದು ಸಮಗ್ರ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಆಯಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ಯಾಲರಿಗಳ, ಅಕಾಡೆಮಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಕಲಾವಿದರಿಂದಲೇ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಒಕ್ಕೂಟಗಳು, ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹೊಸ ಬಗೆಯ, ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕಳೆದ ಒಂದು ದಶಕದಿಂದ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಬಾರ್ ಒನ್ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (Bangalore Art Residency One), ನಂಬರ್ ವನ್ ಶಾಂತಿರಸ್ತೆ (No.1Shanthiroad) ಮುಂತಾದುವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಧಿಯ ಹೊರಗೂ ಕಲಾಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆ.
ಬಾಹ್ಯಾ ಕೊಂಡಿಗಳು
೧. http://www.1shanthiroad.com
೨. http://www.bar1.org
೩. http://www.anilkumarha.com
೪. http://www.belakindi.com
ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿ
೧. http://www.anilkumarha.com
೨. http://www.anilkumarha.com
೩. http://www.surekha.info
೪. http://kn.wikipedia.org/wiki/ಎನ್. ಮರಿಶಾಮಾಚಾರ್
೫. http://www.anilkumarha.com
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಮೊಸರು
thumb|ನೀರು ಬಸಿದ ಗಟ್ಟಿ ಮೊಸರು ಮೊಸರು ಹಾಲನ್ನು ರೆನಿಟ್ (ಕರುಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಿಣ್ವಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ) ಅಥವಾ ನಿಂಬೆರಸ ಅಥವಾ ವಿನಿಗರ್‌ನಂತಹ ಒಂದು ಆಮ್ಲೀಯ ಖಾದ್ಯ ಪದಾರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸಿ ನಂತರ (ಹ್ವೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ದ್ರವ ಭಾಗವನ್ನು ಬಸಿದು ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕ್ಷೀರೋತ್ಪನ್ನ. ಹುಳಿಯಾಗಲು ಬಿಟ್ಟ ಹಾಲು (ಹಸಿ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಅಥವಾ ಮಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಪಾಶ್ಚೀಕರಿಸಿದ ಹಾಲು) ಸಹ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಮೊಸರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಹಾಲಿನ ಕೆನೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿದ ಆಮ್ಲೀಯತೆಯು ಹಾಲಿನ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳು (ಕೇಸೀನ್) ಘನರಾಶಿಯಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಲು "ಮೊಸರಾಗುತ್ತದೆ".
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್
ರಿಚರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ (ಮಾರ್ಚ್ 16, 1953 ಜನನ) ಅಮೆರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉಚಿತ ಯುನಿಕ್ಸ್-ತರಹದ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (Unix-like operating system) ರಚಿಸಲು ಗ್ನು(GNU)ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಗ್ನು ಯೋಜನೆಯ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿ ಚಾಲನೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1983ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ ( Free Software Foundation) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೊಸರು
ಆರೋಗ್ಯ
ದಿನಕ್ಕೆ 250-600 ಗ್ರಾಂ ಮೊಸರು ತಿಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಜೀವಮಾನ ಪೂರ್ತಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತನಾಗಿ, ಉತ್ಸಾಹಭರಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಮುದುಕಕಾಗುವುದನ್ನೂ ನಿಧಾನಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತದ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ತಗ್ಗಿಸುವುದು, ಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಕ್ತನಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ದೃಢವಾಗಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕದ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಧಮನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೋಗ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡ ವೊಂದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು. ಇವರು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೊಸರನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಜನರ ಆಯಸ್ಸೂ ದೀರ್ಘ ಎಂದೂ ತಂಡ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವರ್ಗ:ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನ
ರಿಚರ್ಡ್ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್
ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಕಾಪಿಲೆಫ್ಟ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಅತಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರವಾನಗಿ,ಗ್ನು(GNU) ಜನರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್, ಹಲವಾರು ಕಾಪಿಲೆಫ್ಟ್ ಪರವಾನಗಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.1990ರ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್, ತಂತ್ರಾಂಶ,ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪೇಟೆಂಟುಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಕಾನೂನು ವಿಪರೀತ ವಿಸ್ತರಣೆ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಮೂಲ ಈಮ್ಯಾಕ್(Emacs) ಸೇರಿದಂತೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಕಾಯಿಗಳ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ,ಗ್ನು ಕಂಪೈಲರ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್,ಗ್ನೂ ದೋಷಸೂಚಕ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ತಂತ್ರಾಂಶ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು.ಅವರು 1989 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಫಾರ್ ಫ್ರೀಡಂ ಲೀಗ್ ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು
ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ರವರು ಡೇನಿಯಲ್ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಆಲಿಸ್ ಲಿಪ್ಪ್ಮನ್ ಗೆ 1953 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಐಬಿಎಂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಸೆಂಟರ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಅನುಭವ. ಅವರನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಫೊರ್ಟ್ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಉಳಿದ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು APL ಪಠ್ಯ ಸಂಪಾದಕ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಕಾಲವನ್ನು PL / I ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಭಾಷೆ ಮೇಲೆ IBM System/360ಗಾಗಿ ಪ್ರಿಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಬರೆಯುವಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು.
MIT ಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಗೆರಾಲ್ಡ್ ಜೇ ಸುಸ್ಮನ್ ಜೊತೆ ಅವಲಂಬಿತ-ನಿರ್ದೇಶನದ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಎಂಬ AI ಸತ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೇಪರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಪೇಪರ್ ನಿರ್ಬಂಧವು ತೃಪ್ತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆ ಕುರಿತಾದ ಆರಂಭಿಕ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. 2003 ರಂತೆ, ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಸುಸ್ಮನ್ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ತಂತ್ರ ಇನ್ನೂ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ರೂಪ ನಿರ್ಬಂಧವು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ತಂತ್ರ,ಹುಡುಕಾಟದ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗಶಃ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ನಂತರ ಮರುಬಳಕೆಗಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಂಐಟಿ AI ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕರ್ ಆಗಿ, ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಟೆಕೊ, Emacs ಮತ್ತು ಲಿಸ್ಪ್ ಯಂತ್ರ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಾಂಶ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಬಂಡವಾಳದ ಲ್ಯಾಬ್, ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಉತ್ಸಾಹಿ ವಿಮರ್ಶಕರಾದರು. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ಗೆ(LCS) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ MIT ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ 1977 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುಪ್ತಪದವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ, ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಅಸಂಕೇತೀಕರಿಸು ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡು ಮತ್ತು ಮರು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು, ಬದಲಿಗೆ ಖಾಲಿ ಸರಣಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಡಿಕೋಡ್ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅನಾಮಧೇಯ ಪ್ರವೇಶ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾಸ್ವರ್ಡ್ಗಳನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿತು ಆದರೂ ಬಳಕೆದಾರರ 20% ರಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ. ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ನಂತರ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತನ್ನ ಪ್ರಚಾರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಗ್ನು ಯೋಜನೆ
ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1983 ರಲ್ಲಿ ಗ್ನು ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಅರ್ಪಾನೆಟ್ ಮೇಲಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಯೂಸ್ನೆಟ್ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. 1985 ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಗ್ನೂ ಮ್ಯಾನಿಫೆಸ್ಟೋ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಉಚಿತ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಯುನಿಕ್ಸ್ ಸಹವರ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು. ಹೆಸರು ಗ್ನೂ ಒಂದು ರಿಕರ್ಸಿವ್ ಪ್ರಥಮಾಕ್ಷರ "ಗ್ನೂ ಯುನಿಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ." ಇದಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಲಾಭರಹಿತ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮರ್ಸ್ ನೌಕರಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮೂಲಭೂತ ಒದಗಿಸಲು ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ 501 (ಸಿ) (3) ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆ  ಎಫ್ ಎಸ್ ಎಫ್ ನ nonsalaried ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಕಾಪಿಲೆಫ್ಟ್ ಆಗಿದೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಮುಕ್ತ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಮರುವಿತರಣೆಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.
ಮೊದಲ ಗ್ನೂ Emacs ಜನರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಅನುಷ್ಠಾನ, ಮತ್ತು 1989 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ-ಸ್ವತಂತ್ರ GNU ಜನರಲ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ (GPL) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಆಗ, ಹೆಚ್ಚು ಗ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಒಂದು ಪಠ್ಯ ಸಂಪಾದಕ (Emacs), ಕಂಪೈಲರ್ (GCC),ದೋಷಸೂಚಕವು (GDB), ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ automator (gmake) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಅಗತ್ಯ ಉಪಕರಣಗಳು ಕೊಡುಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾದವು.ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಒಂದು ಕರ್ನಲ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1990 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ನೂ ಯೋಜನೆಯ ಸದಸ್ಯರು ಗ್ನೂ ಹರ್ಡ್ ಎಂಬ ಕರ್ನಲ್ ಪ್ರಾರಂಭಸಿದರು,ಇದು ಇನ್ನೂ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯ ಮುಕ್ತಾಯ ಮಟ್ಟದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
1991 ರಲ್ಲಿ, ಲಿನಸ್ ಟೋರ್ವಾಲ್ಡ್ಸ್ ಒಂದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, Linux ಕರ್ನಲ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಗ್ನೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಉಪಕರಣಗಳು ಬಳಸಿದರು. ಗ್ನೂ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರನ್ ಉಪಕರಣಕ್ಕೂ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು;ಬಹಳಷ್ಟು ಮೂಲಗಳು ಹೀಗೆ ರಚನೆಯಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಲಿನಕ್ಸ್ ಹೆಸರು ಬಳಸಿದರು.ಇದು ಮುಕ್ತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಹೆಸರಿಸುವ ವಿವಾದ.ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಗ್ನೂ ಬಳಸದೇ ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಗ್ನೂ ಯೋಜನೆಯ ಮೌಲ್ಯ disparages ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಮತ್ತು ಗ್ನೂ ಯೋಜನೆಯ ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಒಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆಯ ಹಾರ್ಮ್ಸ್ ವಾದಿಸಿದರು.
ಹ್ಯಾಕರ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಹೆಸರು POSIXಮತ್ತು Emacs ಸಂಪಾದಕ ಸೇರಿವೆ. ಯುನಿಕ್ಸ್ ಗಣಕಗಳಲ್ಲಿ, ಗ್ನೂ Emacs ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಸಿತು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಪಾದಕ VI, ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಒಂದು ಸಂಪಾದಕ ಯುದ್ಧ ಅಂದು. 1992 ಸುಮಾರಿಗೆ, Emacs ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸ Lucid Inc ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವವರ ಸ್ಟಾಲ್ಮನ್ ಘರ್ಷಣೆಗೊಳಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ XEmacs ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಂತ್ರಾಂಶ ಕವಲೊಡೆಯಿತು.
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞರು
ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ
ವಿಜಯ್‌ ಸ್ಯಾಮುಯಲ್‌ ಹಜಾರೆ  (ಜನನ: 1915ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 11ರಂದು; ನಿಧನ: 2004ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 18ರಂದು) ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು. 1951ರಿಂದ 1953ರ ತನಕ, ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಭಾರತ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಆಡಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದು ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ತನ್ನ 25ನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿತು. 1951-52ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ‌ ವಿರುದ್ಧ ಚೆನ್ನೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಎಂಟು ರನ್‌ಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು. ಇದು ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ನಾಯಕತ್ವದ ಏಕೈಕ ಗೆಲುವಾಗಿತ್ತು. ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ರಾಜ ಆರನೆಯ ಜಾರ್ಜ್‌ ನಿಧನರಾದದ್ದು ಈ ಪಂದ್ಯದ ನೆನಪಿನ ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಸಾಂಗ್ಲಿಯ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೆರಿಯನ್‌ ಮಿಷನ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಕಿರಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಗೆಯಿಟ್ಟು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವದನ್ನು ಅವರ ತಾಯಿ ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸರಳ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಅನುದಿನವೂ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ಫಲವಾಗಿ, ಅವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮೆಲ್ಲಾ ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಏಸುಕ್ರಿಸ್ತನೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
'ನಾನು ನನ್ನ ವಿನಮ್ರ ಆರಂಭದ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರೆ' ಎಂದು ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ಹೇಳಿದ್ದುಂಟು. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಗೆ ಅವರ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯೇ ಅಡ್ಡಿ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಜಿಂಕಾನ ತಂಡದ ಪರ ಆಡಲು ಅವರನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಆಮಂತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತಂತೆ. ಈ ಆಮಂತ್ರಣವು ಬಹಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಜಿಂಕಾನ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದ ಯಾವುದೇ ಆಟಗಾರ ಮುಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡದ ಪರ ಆಡುವುದು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, 'ನಾನು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದವನು' ಎಂದು ವಿಜಯ್ ಈ ಆಮಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. (ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಆ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು). ಇತರೆ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಿಗೂ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಬೇಕು ಎಂದು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಡಿ ಮೆಲ್ಲೊ ನಿರ್ಣಯಿಸಿದಾಗ, ವಿಜಯ್‌ ನಿಲುವಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ಕೆಥೊಲಿಕ್‌ ಜಿಂಕಾನ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ ಆಗಿದ್ದ ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ, ಬಲಗೈ ಮಧ್ಯಮ ವೇಗದ ಬೌಲರ್‌ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು. ಬಹಳ ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯದ ಸ್ವಭಾವದವರು ಎಂದು ವಿಸ್ಡೆನ್ ‌ 1952ರಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಅವರು ಸಹಜ ನಾಯಕರಾಗಿರದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವರ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್‌ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತ್ತು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಊಹಿಸಲಾಯಿತು. ‌ 'ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ದುರಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು' ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಎನ್ನಲಾದ ವಿಜಯ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಹೇಳಿದ್ದರು.
ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆಯವರ ಬೌಲಿಂಗ್‌ ದಾಖಲೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳು ವಷ್ಟು ವಿಜೃಂಭಿಸಲಿಲ್ಲ. ಟೆಸ್ಟ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 20 ವಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, 24.61 ಬೌಲಿಂಗ್‌ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ 595 ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ವಿಕೆಟ್‌ ಗಳಿಸಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ತಂಡದ ಮೇರು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಬ್ರ್ಯಾಡ್ಮನ್‌ರನ್ನು ಮೂರು ಬಾರಿ ಔಟ್‌ ಮಾಡಿದ್ದು ಅವರ ಬೌಲಿಂಗ್‌ ದಾಖಲೆಯ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಂತರ್ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಹಜಾರೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಬರೊಡಾ ತಂಡಗಳ ಪರ ಆಡಿದರು.
ಇವರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡವು ಸೇರಿವೆ:
ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರ, ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ಕೆಲ ಕಾಲ ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಆಯ್ಕೆ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ ಟ್ರೊಫಿ ಅಂತರ-ವಲಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರುಳಿನ ಅರ್ಬುದರೋಗದಿಂದ (ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌) ಉಂಟಾದ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದ ವಿಜಯ್‌ ಹಜಾರೆ, 2004ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 18ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ಜಸು ಪಟೇಲ್‌, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಲು ಮೊದಲ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಟೆಸ್ಟ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ತಂಡದ ನಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ರು ವರ್ಗ:ಬರೋಡಾ ನಗರದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ XI ತಂಡದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಜನರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು ವರ್ಗ:ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಗುದನಾಳದ ಅರ್ಬುದರೋಗದಿಂದ ಸಾವುಗಳು ವರ್ಗ:1915ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:2004ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ನಿಧನಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ನೆಕ್ಸಸ್ 5
ನೆಕ್ಸಸ್ 5
ಜನರಲ್
ವರ್ಗ:ಸಂಪರ್ಕ
ಚರಣ್ ರಾಜ್ (ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ)
'ಎಂ. ಆರ್.ಚರಣ್ ರಾಜ್' ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಮತ್ತು ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೀರ್ಜಿಂಬೆ (2016) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಲ್ಲಿ ಪೆರುಂಬವೂರ್ ಜಿ. ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಮತ್ತು ನೀಶಿಯಾ ಮಜೋಲಿ ಜೊತೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ನಿಂದ ಪಿಯಾನೋದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ರಿಕಿ ಕೇಜ್ ಮತ್ತು ವೌಟರ್ ಕೆಲ್ಲರ್ಮನ್ ರ ೨೦೧೫ರ ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಆಲ್ಬಂ ವಿಂಡ್ಸ್ ಆಫ಼್ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಚರಣ್ ಅವರ ಗಾಯನವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಕೆಲಸವು 2014 ರಲ್ಲಿ ಹರಿವು ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಢೋಕ್ಳಾ
thumb ಢೋಕ್ಳಾ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‍ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಖಾದ್ಯ ಪದಾರ್ಥ. ಅದನ್ನು ಅಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನ ಮಿಶ್ರಣದ ಹುದುಗಿಸಿದ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಢೋಕ್ಳಾವನ್ನು ತಿಂಡಿಗೆ, ಊಟದ ಮುಖ್ಯಭಾಗವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ದಾಂಡಿಯಾ
thumb ದಾಂಡಿಯಾ ಅಥವಾ ರಾಸ್ ಅಥವಾ ದಾಂಡಿಯಾ ರಾಸ್ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‍ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ರೂಪ. ಇದು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೋಳಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ರಾಧೆಯರ ಲೀಲೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಬಾದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವರಾತ್ರಿ ಸಂಜೆಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನೃತ್ಯಗಳು
ಕಾಮದೇವ
thumb ಮಾರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾಮದೇವನು ಮಾನವ ಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಬಯಕೆಯ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ. ಮನ್ಮಥ, ಅತನು,ಮದನ, ರತಿಕಾಂತ, ಕುಸುಮಶರ ಅಥವಾ ಕಾಮ ಅವನ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳು. ಕಾಮದೇವನು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಶ್ರೀಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ಕೃಷ್ಣನ ಮಗನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ಕಾಮದೇವನ ಅವತಾರನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳು ಇವನು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಶಿವನ ಮೂರನೇ ಕಣ್ಣಿನ ಅಗ್ನಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಇವನ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಲೇಖ ಎಂಬ ಗಂಧರ್ವ ಕನ್ಯೆಯಿಂದ ಪುನರ್ ಹುಟ್ಟು ಪಡೆದ. ಇವನ ಪತ್ನಿಯೇ ರತಿ.. ( ಕಮಲಭೂಪನ ಮಗಳು). ಇವರಿಬ್ಬರ ವಿವಾಹ ಗತ ಜನ್ಮದಲ್ಲೇ ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕೌಂಡ್ಲಿಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸ ಅಡ್ಡಿಯಾದ..‌ಇವನನ್ನು ದ್ರೌಪದಿಯೊಬ್ಬಳೆ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಕೊಂದಳು...
ಪನೀರ್
ಗಿಣ್ಣು
ಪನೀರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ತಾಜಾ ಗಿಣ್ಣು. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಛೇನಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಬಿಸಿ ಹಾಲನ್ನು ನಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನ ರಸ, ವಿನಿಗರ್, ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರ ಆಮ್ಲಗಳಿಂದ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ತಾಜಾ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿಸಿದ, ಕರಗದಿರುವ ಫ಼ಾರ್ಮರ್ ಚೀಸ್ ಅಥವಾ ಕರ್ಡ್ ಚೀಸ್.
ವರ್ಗ:ಕ್ಷೀರೋತ್ಪನ್ನಗಳು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಜೀವನೋಪಾಯ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನೋಪಾಯ ಎಂದರೆ ಅವನ ಜೀವನದ ಮೂಲಭೂತ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು (ಆಹಾರ, ನೀರು, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ) ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧನ. ಜೀವನೋಪಾಯ ಪದವನ್ನು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಘನತೆಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮನೆಯವರ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೀರು, ಆಹಾರ, ಮೇವು, ಔಷಧಿ, ಆಶ್ರಯ, ಬಟ್ಟೆಬರೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು (ಮಾನವ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಬಂಧಿ ಎರಡೂ ಬಗೆಯ) ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಮೂಹವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಮೀನುಗಾರನ ಜೀವನೋಪಾಯವು ಮೀನುಗಳ ಲಭ್ಯತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಇವು ಬಹಳ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿದ್ದವೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಬಡತನದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ, ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರದಂತಹ ಬಡತನದ ಇತರ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಪಾರಿಸರಿಕವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನೋಪಾಯ ಮಾಡುವ ಬಡವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅಥವಾ ವರ್ಧಿಸುವ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಈಗ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬಡತನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸುಸಂಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಸಂಯೋಜಿತ ವಿಧಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮರ್ಥನೀಯ ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮೇಲಿನ ಬ್ರಂಟ್‍ಲಂಡ್ ಆಯೋಗವು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿತು.
ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ "ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಕುಟುಂಬ, ಅಥವಾ ಇತರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಮೂಹಗಳ ಮೇಲಿರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ. ಇದು ಮಾಹಿತಿ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಹಕ್ಕುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಉಪಕರಣಗಳು, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಇತರ ಭೌತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು." ಜೀವನೋಪಾಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥನೀಯತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಡತನ
ಎ.ಎ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
'''ಎ.ಎ. ಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್''' (೧೮೯೨-೧೯೫೩) ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಗಣಿತಜ್ಞ. ಕೇರಳದಲ್ಲಿಜನಿಸಿದ ಇವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪಡೆದು ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾದ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಇವರು ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಹೆಸರಾಂತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ ಎ.ಕೆ.ರಾಮಾನುಜನ್ ರವರು ಇವರ ಸುಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್
ಜಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ (ಫೆ ೨೪, ೧೯೪೩ - ನ ೨೯ ೨೦೦೧) ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಬೀಟಲ್ಸ್ ಸಂಗೀತ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಅಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ 'ಗಿಟಾರಿಸ್ಟ್', 'ಗೀತ ರಚನಕಾರ', ಮತ್ತು 'ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು'. ಬೀಟಲ್ಸ್ ನ ಖ್ಯಾತಿಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ ಇವರು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ದೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಅವರು ಭಾರತ ಸಂಗೀತಗಾರ ರವಿ ಶಂಕರ್‍ರವರ ಸಹಾಯದಿಂದ, 'ಲೈವ್ ಏಡ್' ನಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶನಲ್ಲಿ ೧೯೭೧ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ, ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ಕ್ ಹಾರ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡ್‍ಮೇಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೊದಲು ಬೀಟಲ್ಸ್ 'ಆಪಲ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು.
ಭ್ರಮೆ
ಭ್ರಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಶಬ್ದದ ವಿಶಾಲಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಚೋದನೆ ಇಲ್ಲದೇ ಆಗುವ ಅನುಭವ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ನಿಖರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದರೆ, "ಭ್ರಮೆ ಎಂದರೆ ಎಚ್ಚರವಾದ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆಗುವ ಅನುಭವ. ಈ ಅನುಭವವು ಸ್ಫುಟತೆ, ಸಾಕಾರತೆ, ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಚಿತ್ತಗೋಚರ ದೇಶ(space-ಸ್ಪೇಸ್‌)ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ನಿಜ ಅನುಭವದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ " ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಎರಡನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಿತ ಇತರ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ, ಕನಸು, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ; ಇಲ್ಲ್ಯೂಶನ್ (ಭ್ರಮೆ), ಇದು ವಿಕೃತ  ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ಕೊಂಡ ನಿಜ ಅನುಭವ; ಇಮೇಜರಿ (ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರತಿಮೆ), ಇದು ನಿಜಾನುಭವವನ್ನು ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಜೊತೆಗೆ  ಸ್ವಂತದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳುಭ್ರಮೆ, ಇದು ನಿಜ ಅನುಭವವನ್ನು ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸ್ವಂತದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಭ್ರಮೆಗಳು "ಭ್ರಾಂತಿಯ (delusional) ಅನುಭವ"ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾದವು. "ಭ್ರಾಂತಿಯ (delusional) ಅನುಭವ"ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡ ಯಥಾರ್ಥ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು  (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತಿರೇಕದ) ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭ್ರಮೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಇಂದ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು — ದೃಷ್ಟಿ, ಧ್ವನಿ, ವಾಸನೆ, ರುಚಿ, ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ, ಸ್ವಶಾರೀರಕ, ಸಂತುಲಿತಗ್ರಾಹಕ, ನೋವು, ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಕ್ರೋನೋಸೆಪ್ಟಿವ್.
ಭ್ರಮೆಯ ಸೌಮ್ಯ ರೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಯಾವುದೇ ಇಂದ್ರಿಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗೌಣ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು, ಅಥವಾ ಕೀರಲು ಶಬ್ದಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದು. ಸಂಶಯಗ್ರಸ್ತತೆಯ ವಿಧದ ದ್ವಂದ್ವವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಇವು ಉದಾರವಾಗಿರಬಹುದು (ರೋಗಿಗೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವಂತಹುವು) ಅಥವಾ ರೋಗಿಯನ್ನು ನಿಂದಿಸುವ ಮಾತ್ಸರ್ಯದವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಮಾತ್ಸರ್ಯ ವಿಧದ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜನರು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗೆ. ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳ ಹಾಗೆ, ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆಗಳ ಮೂಲವೂ ತನ್ನ ಬೆನ್ನಹಿಂದೆ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ತಮ್ಮನ್ನು ಯಾರೋ ದುರುದ್ದೇಶಪೂರಿತವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೇ ಅವರಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ರೋಗಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೇ ಅನುಭವಿಸುವುದೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲ.
ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಪ್ನೊಪಾಂಪಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳು ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಹಿಪ್ನೊಪಾಂಪಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳು ಎಚ್ಚರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಭ್ರಮೆಗಳು ಡ್ರಗ್‌ನ ಬಳಕೆಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿದೆ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಡಿಲಿರಿಯಂಟ್‌ಗಳು), ನಿದ್ರಾ ಹೀನತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ನರ ದೌರ್ಬಲ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಡಿಲೀರಿಯಂ‌ ಟ್ರೆಮೆನ್ಸ್‌.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಬಹುದು. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆಯೂ ಸಂಭವಿಸಿ ಬಹು-ಇಂದ್ರಿಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
ದೃಷ್ಟಿ
ಭ್ರಮೆ ಎಂದಾಗ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಬಗೆಗೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಸಮನ್ವಯವಾಗದ ದೃಶ್ಯ ಗ್ರಹಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ - ಮನೋದೈಹಿಕತೆಯ (ಮೆದುಳಿನ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ), ಮನೋಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ (ನರವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ), ಮತ್ತು ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ (ಉದಾ. ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಒಳಗೇ ನುಗ್ಗುವ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಗಳು). ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಡೆಮೆನ್‌ಷಿಯಾ, ಮೈಗ್ರೇನ್‌ನವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ    ಕಾರಣ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಏನಾದರೂ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಇರಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಧ್ವನಿ
ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಮೂರು ಧ್ವನಿಗಳು ಕೇಳಿಸುವ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ ಅಥವಾ ಹುಚ್ಚು ಮುಂತಾದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ರೋಗನಿಧಾನಮಾಡುವಾಗ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ವಾಸಿಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಳ್ಳವರಿಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಬಹುದು. ಅಜೈವಿಕ ಮೂಲದ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಶಯಗ್ರಸ್ತ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣ ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸತ್ಯದ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ-ಯಾರೋ ತಮ್ಮನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ದಿಟ್ಟಿಸಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ತಲೆ ಸಿಡಿತ ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಾನ ಮುಂತಾದವು ಇತರ ರೀತಿಯ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು. ಇವು ನಿದ್ರಾ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ತಮಗೆ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಹಾಡುಗಳು ಕೇಳಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಲಿಸುವುದರಿಂದ ಹೀಗೆ ಆಗಬಹುದು. ಮೆದುಳು ಕಾಂಡದ ಮೇಲಾದ ಗಾಯಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ); ಟ್ಯೂಮರ್‌ಗಳು, ಮೆದುಳುಜ್ವರ, ಅಥವಾ ಬಾವುಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಕಿವಿ ಕೇಳಿಸದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಅಪಸ್ಮಾರವೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕನಸುಗಳ ಜಾಗೃತ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಸನೆ
ವಾಸನೆ ಭ್ರಮೆಯೆಂದರೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಲಕ್ಷಣ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಾಸನೆಗಳೆಂದರೆ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾಂಸ, ವಾಂತಿ, ಮೂತ್ರ, ಮಲ, ಹೊಗೆ ಮುಂತಾದ ದುರ್ವಾಸನೆಗಳು. ವಾಸನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನರ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ಜಖಂ‌ ಆಗುವುದರಿಂದಲೂ ಇದು ಬರಬಹುದು. ಅಂಟು ಜಾಡ್ಯ, ಮೆದುಳಿನ ಟ್ಯೂಮರ್‌, ಟ್ರಾಮ, ಶಸ್ರ್ತಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ವಿಷಗಳು ಅಥವಾ ಡ್ರಗ್‌ಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದು. ವಾಸನೆ ಭ್ರಮೆ ವಾಸನೆ ತೊಗಟೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಅಪಸ್ಮಾರದಿಂದಲೂ ಬರಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಾರಣಗ್ಳು ಇರಬಹುದು. ವಾಸನೆ ಭ್ರಮೆಯು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆ ವಾಸನೆ ಭ್ರಮೆಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದುದು, ಇಲ್ಲಿ ವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಬೇರೆಯದೇ ವಾಸನೆಯೆಂದು ಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ
ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೋಕೇನ್‌ ಅಥವಾ ಆಂಫೆಟಮೈನ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಹುಳಗಳು ಓಡಾಡಿದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ (ಫಾರ್ಮಿಕೇಷನ್‌).
ಕಾರಣ
ಭ್ರಮೆಗಳು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆ
ಈ ಭ್ರಮೆಗಳು ಇನ್ನೇನು ನಿದ್ದೆಗೆ ಜಾರುವಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯ ಎನಿಸುವಂತೆ ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಭ್ರಮೆಗಳು ಕೆಲವಾರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಿಂದ ಕೆಲವು ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ಚಿತ್ರಗಳ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಇವನ್ನು ಹಗಲು-ನಿದ್ದೆಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೆದುಳುಕಾಂಡದ ಅಸ್ವಸ್ಥೆಯಿಂದಲೂ ಆಗಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಬಹಳ ವಿರಳ.
ವೃಂತೀಯ ಭ್ರಮಾಲಕ್ಷಣ
ವೃಂತೀಯ ಎಂದರೆ ವೃಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಎಂದು, ಇದು ಮೆದುಳು ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ponsನಿಂದಲೂ ಪಾನ್ಸ್‌ನ ಕಡೆಗೂ ಹರಿಯುವ ನರತಂತು. ಈ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳಂತೆ ನಿದ್ದೆ ಬರುವ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಭ್ರಮಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಿಪ್ನಾಗೋಗಿಕ್ ಭ್ರಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಒಳನೋಟವು ಪಕ್ಕಾ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅವು ಬಹು-ಇಂದ್ರಿಯ ಗೋಚರವಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ವಿರಳ.
ಡಿಲೀರಿಯಂ‌ ಟ್ರೆಮೆನ್ಸ್‌
ಇದು ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಗೂಢವಾದ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುವ ಭ್ರಮೆ ಎಂದರೆ ಡಿಲೀರಿಯಂ‌ ಟ್ರೆಮೆನ್ಸ್‌. ಇದು ಬಹು ಇಂದ್ರಿಯ ಗೋಚರವೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಡಿಲೀರಿಯಂ‌ ಟ್ರೆಮೆನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕುಪಿತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂದಿಗ್ಧರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೋಗದ ಅಂತ್ಯದ ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ. ಈ ವಿಕೃತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಒಳನೋಟವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತೀವ್ರ ಕಣ್ಣು ಚಲನಾ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಾಭಂಗವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕೋಮಾ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಕೋಮಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಗುಣಮುಖರಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕೋಮ ಎರಡು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಖಿನ್ನತೆಯೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಭ್ರಮಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಳನೋಟವು ಪರಿಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಏಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ ಗಾಯಗಳು ಮೈಗ್ರೇನ್‌ ಕೋಮಾ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬಾನೆಟ್‌ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಅಂಧ ರೋಗಿಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಮೆಗಳಿಗೆ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌ ಬಾನೆಟ್‌ ಸಹಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಗಳು ಮರೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕಣ್ಣನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ-ತೆಗೆದು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂವಲಂಬಿತವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಈ ದೀರ್ಘ ಭ್ರಮೆಗಳು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ತಾವು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವ್ಯಾಧಿ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಆಫ್ತಮೊಪ್ಯಾಥಿಕ್ ಹ್ಯಾಲುಸಿನೇಶನ್ಸ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರ
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದೃಶ್ಯ ಭ್ರಮೆಯು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು ಒಂದೇ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯ-ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೃಶ್ಯ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಇತರ ಅಪಸ್ಮಾರದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಇರಬಹುದು. ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಸ್ವಲ್ಪ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಭ್ರಮೆಯ ಒಳನೋಟ ಪಕ್ಕಾ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಪಸ್ಮಾರವು ಹಿಂಭಾಗದ ಟೆಂಪರೋಪೆರೈಟಲ್‌ಗೆ ಆಗುವ ಗಾಯದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಡ್ರಗ್‌ನಿಂದಾದ ಭ್ರಮೆ
ಸೈಕೋಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭ್ರಮೆಗಳು.
ರೋಗ-ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಭ್ರಮೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅನೇಕ ವಾದಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮನೋಕ್ರಿಯಾ (ಫ್ರೂಡಿಯನ್‌) ವಾದಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯ ಬಯಕೆಗಳು, ವಿಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ ವಾದಗಳು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಮೆದುಳಿನ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು (ಕಡೆಯ ಪಕ್ಷ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು)                                               ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ನರವಾಹಕಗಳಾದ ಗ್ಲೂಟಮೇಟ್‌ ಮತ್ತು ಡೋಪಮೈನ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು (ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು) ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ರೂಡಿಯನ್‌ನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸತ್ಯಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಜೈವಿಕ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಭೌತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಫ್ರೂಡಿಯನ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಭ್ರಮೆಯ ಮೂಲದ ಬಗೆಗೆ ವಿಚಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಮೆಟಾಜ್ಞಾನ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಾಗುವ ಏರುಪೇರಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇವು ನಮ್ಮದೇ ಆಂತರಿಕ ಮನಃಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಶಯಗಳು, ನೆನಪುಗಳು, ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳು). ಮಾಹಿತಿಯ ಆಂತರಿಕ (ಸ್ವ-ಪ್ರೇರಿತ) ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗ (ಪ್ರಚೋದನೆ) ಮೂಲಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೆಟಾಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು ವಿಫಲವಾದಲ್ಲಿ ಭ್ರಮಾತ್ಮಕ ಅನುಭವಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣೆ (ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ) ಭ್ರಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಭ್ರಮೆಗಳು. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಗ್ರಾಹ್ಯಕತೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು (ಅಂದರೆ, ಭ್ರಮೆಯನ್ನು) ಸೃಷ್ಟಿಸುವಂತಹ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಅಥವಾ ಬಲವಾದ ಗ್ರಹಿಸುವ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳು.
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಭ್ರಮೆಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯೇ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಥವಾ ಮ್ಳನೋವೈದ್ಯರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು. ಆ ವೈದ್ಯರ ಅಧ್ಯಯನ-ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಂದುಂಟಾಗುವ ಭ್ರಮೆಗಳಿಗೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭ್ರಮಾಜನಕ ಡ್ರಗ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು, ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಜೀವನ ನಡೆಸುವುದು, ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುವುದು - ಇವುಗಳಿಂದ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಭ್ರಮೆಯ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಭ್ರಮೆಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರಬೇಕು.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಶಾಸ್ತ್ರ
1895 ರಷ್ಟು ಹಳೆಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10% ಜನ        ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದರು. 1996-1999ರಲ್ಲಿ 13,000 ಜನರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡಾವಾರು ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 39% ಜನರು ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿತು. 27% ಜನ ಹಗಲಿನ ಭ್ರಮೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಹುತೇಕ ರೋಗ ಅಥವಾ ಡ್ರಗ್‌ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಈ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ರುಚಿ ಭ್ರಮೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
]]
ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿದ ಭ್ರಮೆ ]] ಕನಸು]]
ಫೊಲೀ ಎ ಡ್ಯೂಕ್]] ]] ವಿವೇಕಿಯ ಭ್ರಮೆಗಳು ]]
ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಕನಸು]] ಚಿತ್ತಭ್ರಾಂತಿ ಕಣ್ಣಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು]] ಕೃತಕ ವಾಸ್ತವ]] ಮನೋವ್ಯಾಧಿ]]
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಂಚನೆ: ಭ್ರಮೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ. ಲಂಡನ್: ಕ್ರೂಮ್‌ ಹೆಲ್ಮ್. ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ 0-674-44301-2 ಅಲೆಮನ್ ಎ, ಲ್ಯಾರೊರಿ ಎಫ್ (2008). ಭ್ರಮೆಗಳು: ಐಡಿಯೊಸಿನ್‌ಕ್ರೆಟಿಕ್ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕೂಟ (ಎಪಿಎ). ISBN 1-59474-023-2
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭ್ರಮಾಕಾರಕ, ಒಡಗೂಡದಿರುವ ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ ಭ್ರಮೆ ವರ್ಗ:ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂವೇದನೆ, ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿ, ಭಾವೋದ್ವೇಗಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಆನ್ ಬಿಗೆಲೊ
೮೨ ವರ್ಷಗಳ 'ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮಾಲೆ' ಯಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕಿಗೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಆಸ್ಕರ್ ಸನ್ಮಾನ ದೊರೆತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು. ನೂರನೆಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾದಿನದ ಆಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ೫೮ ವರ್ಷ ಹರೆಯದ ಖ್ಯಾಥರೀನ್ ಬಿಗೆಲೊ, ಈ ವರ್ಷದ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರ ’ದ ಹರ್ಟ್ ಲಾಕರ್,’ ಗಾಗಿ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪಡೆದು ಒಂದು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
'ದ ಹರ್ಟ್ ಲಾಕರ್ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಸಾರ'
ಅಮೆರಿಕ ಇರಾಕ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಬಾಂಬ್ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ದಳದ ಕುರಿತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ. ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸುಲಭವಲ್ಲದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತೆರೆಯೆಮೇಲೆ ತರುವ ಸಾಹಸ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ೭ ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಝರ್ಝರಿತವಾಗಿದ್ದ ಇರಾಕ್ ದೇಶದ ಶೋಚನೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರಿಗೆ ತೋರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೃದಯಗಳನ್ನು ಗಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಾದ ಕೆಲವು ವಿಪರ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವುದು ಹೀಗಿವೆ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿತರಕರು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೯ ರ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ತೆರೆಕಂಡ'ದ ಹರ್ಟ್ ಲಾಕರ್,’ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹಾಸಿಲ್ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಂದು ವರ್ಗದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅದನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಒಂದು ಘಟನೆ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಆನ್ ಬಿಗೆಲೊರ ಮಾಜಿ ಪತಿ, ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರೂನ್,ರ ಅವತಾರ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಆಸ್ಕರ್ ನ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಏರ್ಪಟ್ಟ ತೀವ್ರವಾದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ,ಅವತಾರ್, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವೆಚ್ಚಮಾಡಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಭ್ರಮೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುತ್ತಾ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಚಿತ್ರ, ಆದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಜಯಲಭಿಸಿದ್ದು ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ರವರ ಚಿತ್ರದ ನೈಜತೆಗೆ, ವಾಸ್ತವಶೈಲಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ.
ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಪಥ
ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ರ ತಂದೆ ಬಣ್ಣದ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಮ್ಯಾನೇಜರ್, ತಾಯಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕಿ. ಇವರ ಏಕೈಕ ಪ್ರೀತಿಯಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ೧೯೫೧ ರ ನವೆಂಬರ್, ೨೭ ರಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕ್ಯಾಥರಿನ್ ಚಿತ್ರಕಲಾಸಕ್ತೆಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೨೦ ರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ’ವಿಟ್ನೀ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನ ಸ್ಕಾಲರ್ಶಿಪ್ ಗಳಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಅವರದು. ಮುಂದೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಇನ್ಸ್ ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ದುಡಿದರು.ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ರವರ ಚೊಚ್ಚಲ ಚಿತ್ರ, ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ನಿಮಿಸಿದ ’ ದ ಸೆಟ್ ಅಪ್’ ಕೇವಲ ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಿರುಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಮುಂದಿನ ಕೊಡುಗೆ, ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ, ’ ದ ಲವ್ ಲೆಸ್’ ಸಹನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿತ್ರ. ಇದರ ಬಳಿಕ ತಾವೇ ಸ್ವಂತ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದರು.
ಪತಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರ
೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಡೇಸ್’ ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಅವರ ಮಾಜಿ ಪತಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ರದ್ಧಾಗಿದ್ದವು.
ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಛಾಪುತಂದರು
ಅವರ ಆವರೆಗಿನ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಲನಾತ್ಮಕೆತೆ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಬ್ಬರಗಳಿಂದ ದೂರಸರಿದು ದೂರನಿಂತ ' ದ ವೈಟ್ ಆಫ್ ವಾಟರ್' (೨೦೦೦) ಅವರ ವೃತ್ತಿಬದುಕಿನಲ್ಲೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿತವಾದ ಚಿತ್ರ. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಕೆ-೧೯ ಮತ್ತು ದ ವಿಡೋ ಮೇಕರ್, ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ವಿಮರ್ಶಕರ ಮಿಶ್ರಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. ಗಮನಾರ್ಹ.ಒಂದೆರಡು ಟೆಲಿವಿಶನ್ ದಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ವೀಡಿಯೊ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿ ಯಾಗಿಯೂ ಹೆಸರುಮಾಡಿದ ಅನುಭವಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ, ಆಫ್ರಿಕದ ಉನ್ನತ ಶಿಖರ,ಕಿಲಿಮಂಜಿರೊ ಪರ್ವತ ವನ್ನು ಎರಿದ ಧೀರ ಮಹಿಳೆಯಲ್ಲೊಬ್ಬರು.
ಈಗಾಲೇ ಹೆಸರುಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸವಾಲು
'ಟೈಟಾನಿಕ್' ಎಂಬ ಅತ್ಯಂತ ಸೊಗಸಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ದುಂಧುಭಿ ಬಾರಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಈಬಾರಿಯೂ ಅವತಾರ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪುನರ್-ನಿರ್ಮಿಸುವರೆಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಸುಳ್ಳಾಗಿಸಿದ್ದು. ಅವತಾರ್ ಶ್ರೇಷ್ಟ ದೃಷ್ಯ ಪರಿಣಾಮ, ಉತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು, ಕಲಾನಿರ್ದೇಶ  ನ ಗಳಿಂದ, ಕೇವಲ ೩ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ.
Television
Homicide: Life on the Street (1993-99) TV series Episodes: "Fallen Heroes" Parts 1 & 2, "Lines of Fire" Wild Palms (1993) TV series Episode
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಲವಾರು ಇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಕಿರುಪ್ರಯತ್ನ ಈ ಲೇಖನದ್ದಾಗಿದೆ.
ದೇವರಾಯನ ದುರ್ಗದ ಕುಂಭಿ ನರಸಿಂಹ
ದೇವರಾಯನದುರ್ಗ ತುಮಕೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 14 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾರಸಿಂಹ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಆನೆ ಬಿದ್ದಸರಿ (ಆನೆ ಬಿದ್ದ ಝರಿ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಊರಿತ್ತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ ದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಕರಿಗಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. 1696ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಒಡೆಯರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಇದಕ್ಕೆ ದೇವರಾಯನದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಮಲ್ಲಪಟ್ಟಣ ಎಂದೂ ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ದೇವರಾಯನ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರು ದುರ್ಗಾನರಸಿಂಹ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುಂಬಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕಾಲದ ಕೋಟೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಊರಿನ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಕುಂಭಿಬೆಟ್ಟವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಬಿಲ್ಲಿನ ದೋಣೆ, ಸೀತಾದೇವಿ ಕೊಳ ಹಾಗೂ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರು ತಪವನ್ನಾಚರಿಸಿದ ಗುಹೆ ಇದೆ. ಈ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಸೀತೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಬಂಗ್ಲೆ ಇರುವ ಬಂಗ್ಲೆ ಬೆಟ್ಟ ನೋಡಬಹುದು.
ಪುರಾಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಇಲ್ಲಿ ತಪವನ್ನಾಚರಿಸಿದಾಗ, ವಿಷ್ಣು ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದನಂತೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಕುಂಭಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದರಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ವಿಷ್ಣು ಕುಂಬಿ ನರಸಿಂಹ ಎಂದೂ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತರು ಯೋಗಾನರಸಿಂಹ, ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ ಎಂದೂ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಖನಾಸಿ, ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹತೀರ್ಥ, ಪಾದ ತೀರ್ಥ, ಪರಾಶರತೀರ್ಥ ಇದೆ. ದಾಸಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರಂದರದಾಸರು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಕರಿಗಿರಿ ನರಸಿಂಹ ಭಕ್ತರ ದಂತಿಸಿಂಹ ಪರಿಪಾಲಿಸು ಮೊರೆಹೊಕ್ಕೆನು ನಾನು ವರದಪುರಂದರ ವಿಠಲ ಎಂದು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಂಪೆ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ
ಕ್ರಿ.ಶ. 1336ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 18 (ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ರೀತ್ಯ ಶಾಲಿವಾಹನ ಶಕೆ 1257ಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುವ ಧಾತೃ ಸಂವತ್ಸರದ ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ಸಪ್ತಮಿ) ಇತಿಹಾಸ ಮರೆಯಲಾರದ ಒಂದು ಸುದಿನ. ಪವಿತ್ರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಜಯನಗರ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ದಿನ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಂಹಾಸನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನಾಚಾರ್ಯ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಶ್ರೀವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ (ಹರಿಹರ) ಹಕ್ಕ -ಬುಕ್ಕರು ಕಟ್ಟಿದ ವಿಜಯನಗರ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟದೊಂದು ಸಂಸ್ಥಾನ, ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನೇ ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ಅನತಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಬೃಹತ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಕೃಷ್ಣಾನದಿಯಿಂದ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯವರೆಗೂ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಈ ಕನ್ನಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ೧೫೬೫ರಲ್ಲಿ.
ಪರಿಚಯ
೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆದ ಈ ಕನ್ನಡ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಮುತ್ತು, ರತ್ನ, ವಜ್ರ, ವೈಢೂರ್ಯಗಳನ್ನು ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಹಾಕಿ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನೆಲೆಯಿದೆ, ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಂಟಿದೆ. ಹಂಪೆಗೆ ಸರಿಸಮವಾದ ಮತ್ತಾವುದೇ ಪ್ರದೇಶ ಭಾರತದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯೂ ಇದಕ್ಕಿದೆ. ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯರು ‍ಯಾರೋ ಉತ್ಪೇಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಭಿಮಾನದಿಂದ ಹೇಳಿದ ನುಡಿಗಳಲ್ಲ. ಇದು ವಿದೇಶೀ ಯಾತ್ರಿಕರು ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಶಂಸೆ. ಇಂಥ ಸುಂದರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದಂಥ ಆಕ್ರಮಣ ಮತ್ತಾವ ನಗರಿಯ ಮೇಲೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದರೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯ ಮಾತಾಗಲಾರದು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆಘಾತಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇಂದಿಗೂ ಹಂಪೆ ಚಿತ್ರಕಾರರಿಗೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯ ತಾಣವಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸ ಅಧ್ಯಯನಿಗಳಿಗೆ ಆಕರ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ವೈಭವ -ದುರವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹಂಪೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಉದಾಹರಣೆ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವೇನೋ?
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ
೫೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮುಸಲ್ಮಾನ ದೊರೆಗಳ ಹಾಗೂ ಆಂತರಿಕ ಸಂಕುಚಿತವಾದಿಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಹಾಳಾದ ಹಂಪೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಗ್ರನಾಗದೆ ಶಾಂತನಾಗಿ ನಿಂತ ಉಗ್ರನರಸಿಂಹ, ನಿಸ್ತೇಜವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತ ಲಿಂಗ, ಛಿದ್ರ ಛಿದ್ರವಾದ ಶಿಲಾಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಇನ್ನೂ ದಾಳಿಗೆ ಮೂಕಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಪಂಪಾ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತ ಈ ಸುಂದರ ತಾಣ ಹಂಪೆ. ಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ, ಇತಿಹಾಸದ ಮೆಲುಕಾಗಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಈ ನಾಡಿಗೆ ಶ್ರೀರಾಮನೂ ಬಂದಿದ್ದನೆನ್ನುತ್ತದೆ ಪುರಾಣ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಿಷ್ಕಿಂದೆಯೇ ಇಂದಿನ ಆನೆಗೊಂದಿ, ಇಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀರಾಮದೂತ ಹನುಮ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ. ಕನ್ನಡ ನಾಡದೇವಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ಇರುವುದೂ ಈ ಊರಿನಲ್ಲೇ. ಹಂಪೆ ದ್ವಾದಶ ಭಾಸ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಗೋಕರ್ಣ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ನಾಲ್ಕು ರಾಜ ಮನೆತನಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಈ ನಾಡು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ರಾಯರಾಯರ ಗಂಡ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಇಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿರುವ ಹಂಪೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲೇ ಬೇಕಾದ ಹತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಹರಿವ ತುಂಗಭದ್ರಾನದಿ, ಗಜಗಾತ್ರವಿರುವ ಸಾಸಿವೆ ಕಾಳು ಗಣಪ, ಕೃಷ್ಣ ದೇಗುಲ, ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರಾದ ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್, ಲಾಂಗ್‌ಹರ್ಸ್ಟ್‌ರಿಂದ ಮುಕ್ತಕಂಠದಿಂದ ಹೊಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ವಿಜಯವಿಠ್ಠಲ ಮಂದಿರ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ನೀರೂರಿಸುವ ಭಗ್ನಗೊಂಡು ದುರಸ್ತಿಯಾದ ಉಗ್ರ ನರಸಿಂಹ, ಬಟವಿ ಲಿಂಗ, ಉದ್ಯಾನ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ, ಅಕ್ಕ ತಂಗಿ ಗುಂಡು, ಅಂತಃಪುರವಾಸಿಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಮಲಮಹಲ್ ಎಂಬ ಈಜುಕೊಳ, ಹಂಪಿಯ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇಗುಲದ ಎದುರು ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವ ಬಜಾರು ರಸ್ತೆ, ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಂದರ ಮಂಟಪ, ಅರಸನ ತುಲಾಭಾರ, ಕೋದಂಡರಾಮ, ವರಾಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾತಂಗಪರ್ವತ, ಅಚ್ಚುತರಾಯ ದೇವಾಲಯ, ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ವೈಭವದ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ದೇಗುಲ, ಗಾಣಿಗಿತ್ತಿ ದೇಗುಲ, ಕಾವಲು ಗೋಪುರ, ಹಜಾರಿರಾಮ ಮಂದಿರ, ಗಜಶಾಲೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ತೇರು ಹಾಗೂ ಮಹಾನವಮಿ ದಿಬ್ಬ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಟ್ಟವನ್ನೇರಿದರೆ ಸಂಜೆಯ ವೇಳೆ ಕಾಣಸಿಗುವ ಸುಂದರ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಮಾನ.
ಸೋಮನಾಥಪುರ
ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈ ಮುಗಿದು ಒಳಗೆ ಬಾ ಯಾತ್ರಿಕನೆ ಶಿಲೆಯಲ್ಲವೀ ಗುಡಿಯು ಕಲೆಯ ಬಲೆಯು....ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಕುವೆಂಪು ತಮ್ಮ ಭಾವಪೂರ್ಣ ಕವನದ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಕಲೆಗಳ ತವರು, ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಬೀಡು, ಬೇಲೂರು, ಹಳೆಬೀಡು, ಸೋಮನಾಥಪುರಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಕುವೆಂಪು ಹೇಳಿದಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರವಾಸಿಗನೂ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಕಲಾತ್ಮಕತೆಗೆ ತಲೆ ಬಾಗಿಯೇ ಬಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಇಂಥ ಒಂದು ಕಲಾಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ತಾಣ ಮೈಸೂರಿಗೆ 38 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಮನಾಥಪುರ. ಪ್ರಶಾಂತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಿಲ್ಪಕಲಾವೈಭವದ ದೇಗುಲವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಆಗುವ ಸಂತೋಷ ಅಪರಿಮಿತ. ಹಲ್ಲುಹಾಸಿನ ನಡುವೆ ಸಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಮೆಟ್ಟಿಲೇರುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಹೊಸದೊಂದು ಶಿಲ್ಪಕಲಾಲೋಕವೇ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೀವಕಳೆಯಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಶಿಲ್ಪವೈಭವವನ್ನು ಕಂಡಾಗ ರೋಮಾಂಚನವಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಲ್ಪಿಯ ಜಾಣ್ಮೆ, ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ ಕೌಶಲಕ್ಕೆ ಶಿರಬಾಗುತ್ತದೆ. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥಪುರ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಚತುರ್ವೇದಿಮಂಗಲ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿಪ್ರಸನ್ನ ಸೋಮನಾಥಪುರ ಎಂಬುದು ಇದರ ಪೂರ್ವ ಹೆಸರು. ಇಲ್ಲಿರುವ 7 ಶಾಸನಗಳು ಈ ಅಪೂರ್ವ ದೇವಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಕಲೆಗೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯೆಗೆ ಆಗರವಾಗಿದ್ದ ಈ ಊರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಹೊಯ್ಸಳರ ದೊರೆ ಮುಮ್ಮಡಿ ನರಸಿಂಹನ ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿದ್ದ ಸೋಮನಾಥ 1258ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಸೋಮನಾಥಪುರವೆಂದು ಕರೆದ. ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಹರಿಯುವ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಾಲಯ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ.
ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವೈಭವ
ವಿಶಾಲವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ದೇಗುಲ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಜಗತಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನೇ ಆನೆಗಳು ಹೊತ್ತಿವೆಯೇನೋ ಎಂದು ಭಾಸವಾಗುವಂತೆ ಸುಂದರ ಗಜಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣ ಭಿತ್ತಿಗಳ ಏಳಂಗುಲದ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣ, ಭಾಗವತ, ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಆನೆ, ಅಶ್ವಾರೋಹಿಗಳು, ಲತೆ, ಮಕರ, ಹಂಸಗಳಿವೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾರಸಿಂಹ, ಮನ್ಮಥ, ಇಂದ್ರ, ಸರಸ್ವತಿ, ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ಮೊದಲಾದ ಸುಂದರವಾದ 194 ದೊಡ್ಡ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಮಲ್ಲಿತಮ್ಮ, ಚೌಡಯ್ಯ, ಬಾಲಯ್ಯ, ಮಸಣಿತಮ್ಮ, ಲೋಹಿತ ಮೊದಲಾದ ಹೆಸರುಗಳಿದ್ದು, ಇವರೆ ಇವನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ್ದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೋಮನಾಥಪುರದ ದೇವಾಲಯದ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಶಿಖರಪ್ರಾಯವಾಗಿರುವುದು ಮೂರು ಶಿಖರಗಳೇ. ಹೀಗಾಗೇ ಇದನ್ನು ತ್ರಿಕುಟಾಚಲವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನಾರು ಕೋಣಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಶಿಖರಗಳು ದೇವಾಲಯ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು ನೂರ್ಮಡಿಗೊಳಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಮುಖಮಂಟಪ, ನವರಂಗ, ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಖನಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಮಧ್ಯದ ಭುನವೇಶ್ವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ಅದರ ಮೇಲೆ 32 ತೊಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಮಾನು, ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೂಗಾಡುವ ರೀತಿಯ ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗು ಮನಮೋಹಕ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳಿದ್ದು, ಉತ್ತರ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ದನ ದಕ್ಷಿಣ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವಿಗ್ರಹ ಇದೆ. ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಯಾವ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇಲ್ಲ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಗ್ರಹ ಇತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪಕಲಾಮಯ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ತಾಂಡವ ಗಣಪತಿಯ ಶಿಲ್ಪ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು. ಕೇಶವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಇದೊಂದು ಅಪೂರ್ವ ಮಾದರಿ.
ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇಗುಲ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಸೆರಗಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಾವಳಿಯ ರಮಣೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆಡುಂಬೋಲವೇ ಉಡುಪಿ. ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 58 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಉಡುಪಿ ಈಗ ಜಿಲ್ಲಾಕೇಂದ್ರ. ಪ್ರಗತಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣ. ಉಡುಪಿ ಇಂದು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾದದ್ದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರದಿಂದ. ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನವೂ, ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ ಆದ ಈ ದೇಗಲುದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮ ಹಿಂದು ಮುಂದಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತನಾದ ಕಡಗೋಲು ಕೃಷ್ಣನ ಸೊಬಗನ್ನು ಸವಿಯುವುದೇ ಒಂದು ಆನಂದ.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಭಾರತದ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳಗಳ ಪೈಕಿ ಉಡುಪಿಯೂ ಒಂದು. ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಉಡುಪಿ, ಕನಕದಾಸರಿಂದಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ದರ್ಶನಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಮುಖ್ಯದ್ವಾರದ ಬದಲಿದೆ, ಹಿಂಬದಿಯ ಪುಟ್ಟ ನವರಂದ್ರದ ಕಿಟಕಿಯ ಮೂಲಕ ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಸೊಬಗನ್ನು ಕಣ್ಮು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಅಮಿತಾನಂದ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಿಟಕಿಗೆ ನವರಂಗ ಕಿಟಕಿ, ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳುಂಟು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 425 ಕಿ. ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ರುವ ಉಡುಪಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪಾದಧೂಳಿನಿಂದ ಪುನೀತವಾದ ಉಡುಪಿ, ವೇದ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಕ್ಷಣಕೇಂದ್ರವೂ ಹೌದು. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಸುತ್ತ ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಾಂಗಣವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೀರ್ಘ ಸುತ್ತು ಹಾಕಿದೆವೆಂದರೆ ನಮಗೆ ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳ ದರ್ಶನವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಾಂಗಣ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ ಭಕ್ತರ - ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತುಸು ದೂರದಲ್ಲೇ ಪವಿತ್ರ ಮಧ್ವ ಸರೋವರ ಇದೆ.
ಪರಿಚಯ
ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಅನಂತೇಸ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಮಂದಿರ. ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ಹಾಗೂ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನವಾದ ದೇಗುಲಗಳಾಗಿವೆ. ಪರಶುರಾಮರ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ರಾಜ ರಾಮಭೋಜ ಇಲ್ಲಿ ಅನಂತೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಮೊದಲು ಅನಂತೇಶ್ವರ, ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕವೇ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವುದು.
ಐತಿಹ್ಯ
ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ದ್ವಾರಕಾನಗರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ, ಉಡುಪಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಂದಿರಮೂಲಮೂರ್ತಿ ಪವಿತ್ರ ಗೋಪಿ ಚಂದನದಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ನಾವಿಕರೊಬ್ಬರು ಚಂದನಲೇಪಿತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೂ ಇದ್ದ ಇಡೀ ಚಂದನದ ಗುಡ್ಡೆಯನ್ನು ತನ್ನ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯ ಕಡೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೀಕರ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಆತನ ಹಡಗು ಸಿಲುಕಿತು. ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಿಳಿದ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಮಲ್ಪೆಯ ಬಳಿ ದೋಣಿ ದಡ ಮುಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ನಾವಿಕ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಏನು ಬೇಕು ಕೇಳಿ ಎಂದಾಗ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಚಂದನಲೇಪಿತ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆನಂತರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಲ ಜಲದಲ್ಲಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯ ರೀತ್ಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿತು. ಇದನ್ನು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅರಿತ ಆಚಾರ್ಯರು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ತಂದು ೧೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ದಿನ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಆಚಾರ್ಯರು ಭಕ್ತರು ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೊಡಗಿನ ತಲಕಾವೇರಿ
ಕಾವೇರಿ ನೀ ಹರಿಯುವ ನದಿಯಲ್ಲ.. ಶೃಂಗಾರ ಲಹರಿ... ಎಂಬ ಕವಿಯ ಸಾಲುಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಜೀವನದಿ ಕಾವೇರಿ ತಲಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ತನಕ ಕಾವೇರಿಯ ಚೆಲುವು ಶೃಂಗಾರ ಲಹರಿಯೇ. ಅಬ್ಬಿಯ ಅಂದಕ್ಕೆ, ಬೃಂದಾವನದ ಚೆಲುವಿಗೆ, ಶಿವನಸಮುದ್ರದ ಭರಚುಕ್ಕಿ, ಗಗನಚುಕ್ಕಿಯ ಸಂಭ್ರಮಕ್ಕೆ, ಹೊಗೆನಕಲ್ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕಾವೇರಿಯ ಈ ಓಟದ ಬಗ್ಗೆ ಉದ್ಗ್ರಂಥವನ್ನೇ ಬರೆಯಬಹುದು.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಕಾವೇರಿ ಹುಟ್ಟುವುದು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಡಿಕೇರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ. ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಜೀವನದಿ ಕಾವೇರಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಬಗ್ಗೆ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಥೆ ಇದೆ. ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಕವೇರರಾಜ ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ. ಬ್ರಹ್ಮ ಕವೇರನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ತನ್ನ ಸಾಕು ಮಗಳಾದ ಲೋಪಾಮುದ್ರೆಯನ್ನೇ ಮಗಳಾಗಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ. ಕವೇರ ಪುತ್ರಿಯಾದ ಲೋಪಮುದ್ರೆ ಅಂದಿನಿಂದ ಕಾವೇರಿಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಳು.
ಪುರಾಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕಾವೇರಿ ತನ್ನ ಸಾಕು ತಂದೆ ಕವೇರನಿಗೆ ಮೋಕ್ಷ ದೊರಕಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ತಾನು ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮತ್ತು ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುಂತೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಬ್ರಹ್ಮನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದಳು. ಬ್ರಹ್ಮ ತಥಾಸ್ತು ಎಂದ. ದೈವೇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಕಾವೇರಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹಾಮುನಿಗಳನ್ನು ವರಿಸಿದಳು. ನದಿಯಾಗಿ ಹರಿಯಬೇಕೆಂಬ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು. ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಕಾವೇರಿಯನ್ನು ನೀರಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ತಮ್ಮ ಕಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿದರು. ಒಂದು ದಿನ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಮಂಡಲ ಗಾಳಿಗೆ ಉರುಳಿ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾವೇರಿ  ತೀರ್ಥಕುಂಡಿಗೆಗೆ ಜಿಗಿದು ಅಲ್ಲಿಂದ ನದಿಯಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸಿದಳು. ಈ ಪವಿತ್ರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ತಲಕಾವೇರಿ ಎಂಬ ನಾಮಧೇಯ. ಇಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ. ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹಾಮುನಿಗಳು ಈ ಲಿಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂಬುದು ಪ್ರತೀತಿ.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ತಲಕಾವೇರಿಯ ಈ ದೇಗುಲಗಳ ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಉಗಮವಾಗುವ ಚಚ್ಚೌಕದ ಚಿಕ್ಕ ಕೊಳವಿದೆ. ಅದರ ಮುಂದೆ ಸ್ನಾನಘಟ್ಟ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಾವೇರಿ ಹುಟ್ಟುವುದು. ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕುಂಡಿಗೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತುಲಾಸಂಕ್ರಮಣದ ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ದಿನ ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ತೀರ್ಥೋದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ತುಲಾ ಮಾಸದ ಸಂಕ್ರಮಣದಿಂದ ವೃಶ್ಚಿಕ ಮಾಸದ ಸಂಕ್ರಮದವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನ, ಕೊಡಗು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಕುಂಡಿಗೆಯ ತೀರ್ಥ ಕುಡಿದು, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಥಳ, ಜೀವ ನದಿ ಹುಟ್ಟುವ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ರಮ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಶೀತ ಮಾರುತಗಳಿಂದ, ಶೀತಹವೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಸ್ಥಳ ರಮಣೀಯ. ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯ ಶಿಖರವೇರಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಆಕಾಶಶುಭ್ರವಾಗಿರುವ ಬೆಟ್ಟದಪುರದ ನೋಟ ಮನೋಹರ. ಇಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ, ಹಾವಿನಂತೆ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳನ್ನೂ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದ ರುದ್ರರಮಣೀಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಸಿರಿಯನ್ನೂ ಕಣ್ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಬ್ಬಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಆನಂದಿಸಬಹುದು.
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ : ಇತಿಹಾಸ
ಅಂಗಜ
ಅಂಗಜ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದು:
ಉಪಚುನಾವಣೆ ಫಲಿತಾಂಶ-16-9-2014
ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಸಿಂಗನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯ
ಸಿಂಗನಲ್ಲೂರು ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ವರನಟ ನಟಸಾರ್ವಭೌಮ ಡಾ:ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ತಂದೆಯವರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಢ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರಾಗಿದ್ದರು. ತುಂಬಾ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಿದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಮಗ ಮುತ್ತುರಾಜ ಚಿತ್ರನಟನಾಗಲಿ ಎಂದು ಆಶಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಪೇಕ್ಷೆ ಅಭಿಲಾಶೆಯಂತೆ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಮುತ್ತುರಾಜ್ ಡಾ: ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಆಗಿ ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ಮಣಿಯಾದರು.
ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ಕೋರಮಂಗಲ
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಶ್ರೀರಾಮ ಶಂಕರ ಅಭಯಂಕರ
ಶ್ರೀರಾಮ ಶಂಕರ ಅಭಯಂಕರ - (ಜನನ - ೧೯೩೦) ಸಿಂಗ್ಯುಲಾರಿಟಿ ಥಿಯರಿ ಯ ಮೇಲಿನ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಪುರ್ಡ್ಯು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಅಧ್ಹ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೇರಿಕದ ಖ್ಯಾತ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಡಾಕ್ಟ್ರರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಕೆ. ಜಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್‌
ಕೊನಕುಪ್ಪಕಾಟಿಲ್ ಗೋಪಿನಾಥನ್ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ (കൊനകുപ്പക്കാട്ടില്‍ ഗോപിനാഥന്‍ ബാലകൃഷ്ണന്‍, ಜನನ. 12 ಮೇ 1945) ಭಾರತದ ಮೂವತ್ತೇಳನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು. '''ಕೆ. ಜಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್''' ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕೆ. ಜಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಪುಲಯ ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ನ ವೈಕೊಮ್ ಬಳಿಯ ಥಲಯೊಪರಂಬುನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಅವರ ತಂದೆಯವರು ವೈಕೊಮ್ ಮುನ್ಸಿಫ್ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಗಿದ್ದರು ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಥಲಯೊಪರಾಂಬುನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ವೈಕೊಮ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಆನಂತರ, ಎರ್ನಾಕುಲಂನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್‌ಸಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜು, ಎರ್ನಾಕುಲಂನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಲ್. ಪದವಿಯನ್ನು 1971ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ವೈಕೊಮ್‌ನ ಮುನ್ಸಿಫ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಕುಟುಂಬ ಜೀವನ
ಕೆ. ಜಿ. ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಲಾ ಎಂಬುವವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಹಾಗೂ ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರಿದ್ದಾರೆ ಅವರು ಕೆ.ಜಿ.ಸೋನಿ ಮತ್ತು ರಾಣಿ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನಿಲುವುಗಳು
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ರೈಟ್‌ ಟು ಇನ್ಫಾರ್ಮೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ ನಿಯಮಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊರತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಸಿಜೆಐ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಆರ್‌ಟಿಐ ಆಕ್ಟ್‌ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯಡಿ ತರುವಂತಹ ತೀರ್ಪನ್ನು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು. ರೈಟ್ ಟು ಪ್ರೈವೆಸಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಟಿಐ ಆಕ್ಟ್‌ನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾದೀಶರಾದ ಕೆ.ಜಿ.ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರು ಬಲವಂತಕ್ಕಾಗಿ ಏನೂ ಮಾಡಬೇಕಿಲ್ಲ, ದೋಷಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವುದು ಇದೆಲ್ಲವೂ ಅವರ ಇಷ್ಟದಂತೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ವಕೀಲರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕು ಹೋರಾಟಗಾರರು ಕೆಲವು ಮೀಸಲಾತಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿದರು. ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಾಲಕೃಷ್ಣನ್ ಅವರು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಶ್ಲೀಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿರೋಧವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ನಿಲುವುಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಕೂಡಾ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಸುಯೊ ಮೊಟು ದೂರಿನಂತೆ ಎನ್‌ಎಚ್‌ಆರ್‌ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು, ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾದ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂಡೋಸಲ್ಫಾನ್ ಬಳಸಿದ್ದು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದುರುಪಯೋಗ ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟರು ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದವರಿಗೆ ಒಂದು ಸೂಪರ್ ಸ್ಪೆಶಾಲಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾಹಿದ್
ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಶಾಹಿದ್ (೧೯೬೯ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.)ಅವರು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಉತ್ಸಾಹಪೂರ್ಣ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಚೆಂಡನ್ನು ಉರುಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಅದ್ಭುತ ಕೌಶಲದೊಂದಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಎದುರಾಳಿಯಿಂದಲಾದರೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇವರು ಮಾಸ್ಕೋನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯೮೦ ರ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ(ಆಟಗಳಲ್ಲಿ) ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಭಾರತ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೮೫ - ೮೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಾಕಿ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಡ್ರಿಬ್ಲರ್(ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಉರುಳಿಸುತ್ತಾ ಹೋಗುವ) ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ಶಾಹಿದ್ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಇನ್ ಸೈಡ್-ಎಡಭಾಗದ(ಮೈದಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿರುವ ಎಡಭಾಗದ ಮುಂಚೂಣಿ ಆಟಗಾರ) ಆಗಿದ್ದರು. ಲೆಫ್ಟ್-ಔಟ್ ಜಾಫರ್ ಇಕ್ಚೆಂಡು ರವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ವೇಗದ ಗೋಲ್ ಗಳು ಬಹುಪಾಲು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಅಣಕುಗೊಳಿಸುವಂತಿದ್ದವು. ಇವರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೯೭೯ ರ ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಇವರಿಗೆ ೧೯೮೦ - ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಅವರು ನಿವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ೧೯ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಿರಿಯರ ಹಾಕಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಿರಿಯರ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದವಧಿಯೊಳಗೆ, ಅವರು ಭಾರತದ ಹಿರಿಯರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥರಾದರು. ಈ ತಂಡವು ಕರಾಚಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಕಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ, ಕೌಲಾಲಂಪುರ್ ಅಂಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತ್ತು.