cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
1956ರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನೆಲಾಂಗ್ ಬಂದರಿನ ತಟದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸಿಡ್ನಿ ಆಪೆರ ಹೌಸ್ ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆ ಕಟ್ಟಡದ ರಚನಾಕಲೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ. ಡೇನಿಷ್ ಶಿಲ್ಪಜ್ಞ ಉಟ್ಜಾನ್ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಣವನ್ನು ಲಾಟರಿಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಕ್ಯಾನ್ಬೆರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ದಿ ಅಕೆಡಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂಬ ಗೋಳಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾಗಿದೆ. ಅದರ ತಳಭಾಗದ ಸುತ್ತಳತೆ 47.54ಮೀ. ಆ ಗುಮ್ಮಟದ ಮೇಲು ಹೊದಿಕೆ ಪುರ್ತ ತಾಮ್ರದ ತಗಡಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಸಿಡ್ನಿ ಬಂದರಿನ ಸೇತುವೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಕಮಾನಿನ ಅಳತೆ 503 ಮೀ, ಎತ್ತರ 139 ಮೀ. ಉದ್ದ 1,149 ಮೀ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದುದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಮೇಲೆಯೇ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಆದಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಧವಾದ ಬರೆವಣಿಗೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹೋದರೂ ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವರದೇ ಆದ ಒಂದು ಸಾಹಿತ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ, ಅದ್ಭುತ, ಪ್ರೇಮ, ಈಷೆರ್ಯ, ಹಬ್ಬ ಹುಣ್ಣಿಮೆ, ಬೇಟೆ ಮುಂತಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕಥೆ, ವಿನೋದ ಕಥೆ, ಗೀತೆಗಳು, ಹಾಡುಹಬ್ಬಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಬಾಯಿಂದ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದು ಬಾಯಲ್ಲೇ ನಿಂತ ಹಲವು ಕಥೆ ಮತ್ತು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರವಾದಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಕ ಕಥೆಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಸೃಷ್ಟ್ಯಾತ್ಮಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದು 1788ರಿಂದ ಎನ್ನಬಹುದು. 1788ರಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು 4 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1788-1850, 1850-1910, 1910-40, 1940 ರಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನದು. ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನೋಡುವಂತೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನೂ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಂಥದು. ಎರಡನೆಯದು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಪಂಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಂಥದು. ಈ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕೊಡುಗೆ ಸಾಕಷ್ಟಿದೆ. ಹೆನ್ರಿ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸನ್, ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ಸುಸನ್ನ ಪ್ರಿಚರ್ಡ್, ಪ್ರೆಟ್ರಿಕ್ ವೈಟ್ ಮೊದಲಾದವರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಗದ್ಯ ಲೇಖಕರು. ಪದ್ಯಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವರು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಬ್ರೆನಾವ್, ಜೇಮ್ಸ್ ಮೆಕಾಲೆ, ನೀತ್ ಸ್ಲೆಸ್ಸಾರ್ ಮತ್ತು ಆರ್. ಫಿಟ್ಜೆರಲ್ಡ್ ಮೊದಲಾದವರು. ಆರಂಭದ ಸಾಹಿತ್ಯವೆಲ್ಲ ಬೋಧನೆ, ಸಾಹಸ, ಅದ್ಭುತಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಾಹಸದ ಕಥೆಗಳೇ ಆಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಲು ಈ ತೆರನಾದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಗೀತೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದುವು. 1819ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಜನಜೀವನದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಆಗಿದೆ.
19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಅಲ್ಲಿಯ ಚಿನ್ನದ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ತೊಡಗಿದಾಗ ಅನೇಕ ಸಾಹಸಮಯ ಕಥೆಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾದುವು. ಅನಂತರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾರಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ನಡೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಕಥೆ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬರತೊಡಗಿದುವು. ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ, ತತ್ತ್ವಚರಿತ್ರೆ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೇಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿ ಲೇಖಕರ ಒಂದು ತಂಡವೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿ ಸುಖಜೀವನದ ನಾನಾ ಮುಖಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದೇ ಆಯಿತು. ಅನಂತರ ಸಾಕಷ್ಟು ನವ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. 1967ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. 1900ರಿಂದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿನಂತೆಯೇ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಬುಲೆಟಿನ್ (ಸ್ಥಾಪನೆ 1880) ಎಂಬ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ಅಂದಿನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕವನಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಲು ಸಹಕರಿಸಿತು. ಅಂದಿನ ಹಳ್ಳಿಗಾಡು ಜೀವನದ ನೈಜಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರುವ ಮತ್ತು ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಕಥೆಗಳು ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಜನರ ಕೈ ಸೇರಿದವು. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
?? ವರ್ಗ:ಒಷ್ಯಾನಿಯದ ದೇಶಗಳು
ಇರುಳು ಹಗಲು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಜಿರಾಫೆ
ಜಿರಾಫೆಯು (ಜಿರಾಫಾ ಕ್ಯಾಮೆಲ್ ಪಾರ್ಡಲೈಸ್  ) ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಗೊರಸುಳ್ಳ ಸಸ್ತನಿಯಾಗಿದೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂತಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮೆಲಕುಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು, ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೆಸರನ್ನು ಹೋಲುವ ಕ್ಯಾಮೆಲ್‌ಪಾರ್ಡ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರ ಕ್ರಮವಲ್ಲದ ಪಟ್ಟೆಗಳ ಬಣ್ಣವು ತಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಕರಡಿಯ ಸೂಚಕದ ಸಾಂಕೇತಿಕ ರೂಪವಾದ ಚಿರತೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಯ ಸರಾಸರಿ ಮಾಸ್ ೮೩೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳು(೧,೮೦೦ಎಲ್‌ಬಿ) ಇದ್ದಾಗ ವಯಸ್ಕ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಯ 1200 kgಸರಿಸುಮಾರು ಮಾಸ್ ೧,೨೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂನಷ್ಟಿದ್ದು (೨,೬೦೦ಎಲ್‌ಬಿ)ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ೪.೩ ಮೀಟರ್‌ಗಳು (೧೪ ಅಡಿ)ಯಿಂದ ೫.೨ ಮೀಟರ್‌ಗಳು (೧೭ಅಡಿ)4.3 mಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ5.2 m, ಅದಾಗ್ಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಯ ೬ ಮೀಟರ್‌ಗಳಿದ್ದು (೨೦ಅಡಿ)ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ6 m.
ಜಿರಾಫೆಯು ಸಮ-ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಗೊರಸುಳ್ಳ ಜಿಂಕೆ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನಂತೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಂಶವಾಗಿದ್ದು. ಜಿರಾಫೆಡೆಯನ್ನು ಜಿರಾಫೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಇದರ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧವು, ಓಕಾಪಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಚಾಡ್ ನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹವ್ಯಾಸದಂತೆ ಸವನ್ನಾಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಅಥವಾ, ಕಾಡುಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದಾಗ ಅದು ಸಸ್ಯಗಾವಲುಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಆದ್ಯತೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಜಾಲಿ ಕುಲದ ಅಕೇಷ ಮರಗಳಿರುವ ಕಡೆ. ಅವು ದೊರೆತಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತವೆ, ಇದರಿಂದ ಇವು ಒಣಪ್ರದೇಶ, ಮರುಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೂ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯದೇ ವಾಸಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಕಸನ
ಜಿರಾಫೆಯು ಮಾತ್ರ ಸಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಾದ್ಯವಿರುವ ಜಿರಾಫಿಡೇ, ಒಕಾಪೀಯೊಂದಿಗೆ. ನ್ಯೂಮರಿಸ್ ಇತರೆ ಸಜೀವಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ಪರಿವಾರವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿದೆ. ಜೀರಾಫೆಗಳು ೩ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು (೯.೮ ಅಡಿ) ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು3 m ಯೂರೋಪ್ ಸಸ್ತನಿಯಂತೆ ಎರಳೆ ಯಿರುವ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ೩೦-೫೦ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಂದೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಹಾಗೆ ಕ್ಲೈಮಾಕೋಸೆರಸ್, ಇನ್ನೂ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ದೊಡ್ಡ ಜಿಂಕೆ ಕವಲಿನ ಕೊಂಬು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೊದಲು ಗೋಚರಿಸಿದ್ದು ಹಿಂದಿನ ಮಯೋಸಿಸ್ ಪೂರ್ವಾರಂಭದಲ್ಲಿ. ನಂತರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಜೆನೆರಾ ಪಾಲೆಟ್ರಾಗಸ್ ಮತ್ತು ಸಮೊಥೇರಿಯಮ್, ಇದು ಹಿಂದಿನ ಮಧ್ಯ- ಮಯೋಸಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವೆರಡೂ ಉದ್ದದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವರು ಸರಳವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು, ಯಾವುದೇ ಪರಂಪರೆಯಿಲ್ಲದೆ ಆಧುನಿಕ ಜಿರಾಫೆಗಳು, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ಕೊರಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. thumb|ಆಫ್ರಿಕದ ಮಯೊಸಿನ್ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಹೋಲಿಕೆ: ಪ್ಯಾಲಿಯೊಟ್ರೇಗಸ್ (ಮೇಲಿನ ಎರಡು) ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮೆಕೊಸೆರಸ್ (ಎರಡು ಕೆಳಗೆ) ವೇಟ್ ಲಿಯೋಸೆನ್ ಅವರಿಂದ, ವಿವಿಧ ಜಿರಾಫಿಡ್ಸ್ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದುವರೆಗೂ ಮಾತ್ರ ಎರಡು ಸಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀನಿಯಸ್ ಜಿರಾಫೆ ಪ್ಲಯೋಸಿನ್ ಪರ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಉದ್ದ-ಕೊರಳಿನ ಸಜೀವಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಂತೆ ಜಿರಾಫಾ ಜುಮಾಯೈ, ಆದರೆ ಇಂದು ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅಲಾನ್ ಟರ್ನರ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಇವಾವ್‌ವಿಂಗ್ ಈಡನ್ ನಲ್ಲಿ, ಈ ಜಿರಾಫೆ ಮೊದಲನೆಯ ಹಿರಿಯ ಜಿರಾಫೆಯಾಗಿದ್ದು ಕಪ್ಪು ಕಲೆಯ ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮುಂಚೆ ಇದ್ದಂತಹ ಮಾದರಿಯು ಇಂದು ಸಹಾ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಸಸ್ತನಿಯು, ಜಿರಾಫಾ ಕ್ಯಾಮೆಲೊಪಾರಾಡಲೈಸ್, ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ಲೇಸ್ಟಸೀನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗಿತ್ತು.
ಉದ್ದ ಕೊರಳಿನ ಜಿರಾಫೆಯ ವಿಷಯವು ತುಂಬಾ ವಿಕಸನವಾಗಿರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉನ್ನತ ಕಥೆಯಿರುವಂತೆ ಜಿರಾಫೆಯು ಸಸ್ಯಹಾರಿ ಜೀವಿಯಾಗಿದ್ದು ಇತರೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶದ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಯುಗದಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಪರ್ಯಾಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿ ಉದ್ದವಾದ ಕೊರಳಿನ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಲೈಂಗಿಕ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು, ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು "ಕೊರಳಿನ" ಕಾಂಟೆಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದು (ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ) ಪ್ರದಾನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇಯಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮತ್ತು ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳ ಕೊರಳು ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಿದ್ಧಆಂತವು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಡೇಟಾವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪಣತೊಟ್ಟಿದೆ, ಉದ್ದವಾಗಿರುವ ಜಿರಾಫೆಯ ಕೊರಳಿನ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಚಿಂತಕರು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಜಾತಿಗಳು
ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಗುರುತು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಉಪಜಾತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೆಲವು ಈ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಜೀವಿಗಳ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಉಪಜಾತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ: thumb|ಜಿ. ಸಿ. ತುದಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನರೀತಿಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪಲ್‌ಸ್ಕಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಾರ್ಡೋಪೋನ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಟಿಮ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಕುರಿತು ಏಕ ಉಪಜೀವಿಗಳಂತೆ; ನುಬಿಯಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು ರಾಥ್‌ಚೈಲ್ಡ್ ಜಿರಾಫೆ, ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲೋನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಜಿರಾಫೆಗಳು. ಮುಂದಿನ, ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕುರಿತು ಏಕೈಕವಾದ ಮಾಸಾಯಿ ಜಿರಾಫೆ ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಸಂತತಿಗಳು ಉಪಜಾತಿಗಳು. ವಿಭಿನ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇತರೆ ನಾಲ್ಕು ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ - ಕೇಪ್ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ.ಸಿ. ಕ್ಯಾಪೆನ್‌ಸಿಸ್, ಲ್ಯಾಡೋ ಜಿರಾಫೆ (''ಜಿ.ಸಿ. ಕೊಟ್ಟಾನಿ, ಕಾಂಗೋ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ.ಸಿ. ಕೊಂಗಾನಿಸಿಸ್  ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ವಾಲ್ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ.ಸಿ. ವಾರ್ಡಿ'' ) - ಆದರೆ ಇವು ಯಾವುವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಆದರೂ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಸಂತತಿಗಳು ಬಂದಿಯಾದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಕರೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಅವು ಉಪನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂತತಿಗಳಾಗಿವೆ, ಜೆನೆಟಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಜಾತಿಗಳ ಮರುಉತ್ಪಾದಕತೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಂಧಿಯಾಗಿಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಯಾವುದೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಲ್ಲ, ಬೆಟ್ಟಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಅನ್ಯೂನ್ಯತೆಗೆ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಲಾಗದ ತೊಂದರೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ನಿಜವಾಗಿ, ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ ಎರಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಸಂತತಿಗಳು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ - ಜಾಲಬಂಧವಾಗಿರುವ ಉತ್ತರ ಕೀನ್ಯಾದ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ. ಕ್ಯಾಮೆಲೋಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ರೆಟಿಕ್ಯುಲಾ ), ಮತ್ತು ಮಸಾಯ್ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ.ಸಿ. ದಕ್ಷಿಣ ಕೀನ್ಯಾದ ಟಿಪ್ಪಲ್‌ಸ್ಕ್ರಿಚ್ಚಿ ) - ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಜೆನೆಟಿಕಲಿ ೦.೧೩ ಮತ್ತು ೧.೬೨ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳು, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಡ್ರಿಫ್ಟ್‌ನಿಂದ ನ್ಯಾಯವಿದ್ದು ಮತ್ತು ಮಿಟೋಚಾನ್‌ಡ್ರಿಲ್ ಡಿಎನ್‌ಎ.
ಹಲವು ಹನ್ನೊಂದು ಅಗೋಚರ ಜಾತಿಗಳಂತಹ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ತೊಡಕುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಜಾತಿಗಳು ಬಿಬಿಸಿ ವಾರ್ತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಡೇವಿಡ್ ಬ್ರೌನ್‌ ಅವರಿಂದ ಸಾರಾಂಶಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ: "ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಜಿರಾಫೆಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಜೀವಿಗಳು ಅಡಚಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಜಿರಾಫೆಗಳು ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ" ಕೆಲವು ಈ ಸಂತತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಮಾತ್ರ ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ನೂರುಗಳು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ."
ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ
thumb|ಒಕ್ಲಾಹೊಮಾದ ಒಕ್ಲಾಹೊಮಾ ನಗರದ ಆಸ್ಟಿಯಾಲಜಿಯು ಜಿರಾಫೆಯ ಅಸ್ತಿಪಂಜರವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿರಿಸಿದೆ. ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು 5.5 mಉದ್ದದ ಚೂಪಾದ ಕೊಂಬುಗಳವರೆಗೂ, ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ800 and 1930 kg. ಹೆಣ್ಣುಗಳು 4 and 4.5 mಉದ್ದದ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಭಾರದ ನಡುವೆ550 and 1180 kg. ಅದರ ಹೊರ ಚರ್ಮವು ಕಂದು ಕಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟೆಗಳು ತೆಳುವಾದ ಕೂದಲಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಜಿರಾಫೆಯು ಅಸಮಾನ್ಯವಾದ ಹೊರ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಂಧನದ ಜೀವನ ೨೫ ವರ್ಷಗಳಿರುವಾಗ ಕಾಡು ಜಿರಾಫೆಯ ಜೀವನಾವಧಿಯು ೧೩ ವರ್ಷಗಳು
ಕೋಡುಗಳು
ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳ ಕೋಡುಗಳು, ಅದಾಗ್ಯೂ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೋಡುಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಕೋಡುಗಳು ಮೃದುವಾದ ಎಲುಬುಗಳಿಂದ ರಚನೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಸಿಕಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ರೀತಿ ಕಾಣುವ ಕೋಡುಗಳ ಮಾದರಿಯು ಜಿರಾಫೆಯ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಕೋಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಾದ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳ ಕೋಡುಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ - ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗಂಡುಗಳು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅದರ ಮಿದುಳಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಕೆಲವು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂರು ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಜೆದಾಪು
ಜಿರಾಫೆಗಳು ಸೊಣಕಲಾದ ಉದ್ದವಾದ ಮುಂಗಾಲುಗಳನ್ನು ಇರುತ್ತದೆ, ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳ ಕಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ೧೦% ಉದ್ದವಾದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತೆ., ಮತ್ತು ೬೫ ಕಿಮೀ/ಗಂಟೆ‌ಗೆ (೩೭ಎನ್‌ಬಿಎಸ್‌ಪಿಎಂ/ಗಂ) ವೇಗವಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಂತ ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಕಾಲಿನ ಉದ್ದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಡಕಾಲು ಬಲಕಾಲಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುವ (ಅನುಸರಣೆಯು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾದ) ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲುಗಳು ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ದಾಟುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ, ಸಿಂಹಗಳು ಉದ್ದಾವಗಿರುವ ಇದರ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ನೂಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿರಾಫೆಗಳು ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ ಶಿಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯು ಇದರ ಕಾಲಿನ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಒದೆತದಿಂದ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಕ ಜಿರಾಫೆಯು ಸರಿಯಾದ-ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒದ್ದರೆ ಸಿಂಹಗಳ ತಲೆಬರುಡೆ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳು ಮುರಿಯುತ್ತವೆ. ಸಿಂಹವೊಂದು ಮಾತ್ರ ವಯಸ್ಕ ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ಭಯಂಕರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೊರಳು
ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಅದರ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ದಾಡುತ್ತವೆ, ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕಾಳಗ, ಅನಿವಾರ್ಯ ಯುದ್ಧಗಳು, ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತೇ ಉಪರಿಸುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಯು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದವಾದ ಕೊರಳು, ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ತಲೆಯು ಕೊರಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಜಿರಾಫೆಯು ಕೊರಳಿನ ತುದಿಯವರೆಗೂ, ರಭಸವಾಗಿ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೂಡಾ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಆಗ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುದ್ದಾಡುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳ ಯುಟ್ರಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗಾಗೀ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊರಳು ಬಹುಶಃ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ.
ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
thumb|ಕುಡಿಯಲು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಬಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದು ಜಿರಾಫೆಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ೧೦ ಕೆಜಿ (೨೨ ಎಲ್‌ಬಿ) ವರೆಗೆ ತೂಗಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ೬೦ ಸೆ.ಮೀ. ವರೆಗೆ ಉದ್ದ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಜಿರಾಫೆಯ ಹೃದಯವು ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರದ ಸಸ್ತನಿಯ ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ಮೆದುಳಿಗೆ ಹರಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊರಳಿನ ಮೇಲ್ಭಾದಲ್ಲಿ, ರೇಟ್ ಮಿರಾಬೈಲ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಕಠಿಣ ಒತ್ತಡ-ನಿಗಧಿಪಡಿಸುವಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಜಿರಾಫೆಯ ಕುಡಿಯಲು ತನ್ನ ಕೊರಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಬಗ್ಗಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ (ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುತ್ತಿರುವ ದ್ರವದ ಭಾರದಿಂದಾಗಿ). ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ರೀತಿಯ ಒತ್ತಡವನ್ನು ರಕ್ತವು ಕ್ಯಾಪಿಲರಿ ಗೋಡೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊರಬರುವಂತೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಜಿರಾಫೆಗಳು, ತನ್ನ ಮಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಿಗಿಯಾದ ದಟ್ಟವಾದ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಈ ಮೂಲಕ ಪೈಲಟ್‌ನ ಜಿ-ಸೂಟ್‌ನಂತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಒತ್ತಡವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ನಡವಳಿಕೆ
thumb|upright|ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಡು (ಎತ್ತು) ಮತ್ತು ಮಗು (ಮರಿ)
ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು
ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಒಂದು ಡಜನ್‌ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟೇ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಯುವ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು "ಬ್ಯಾಚಲರ್ " ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೀವಿಸಲು ಒಲವು ತೋರುತ್ತವೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ವಯಸ್ಸಾದ ಗಂಡುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಜೀವಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಇತರೆ ಜಿರಾಫೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಗಳು ೧೫% ರಷ್ಟು ತನ್ನ ಸಮಯವನ್ನು ತುಂಬಾ ಹತ್ತಿರವಾದ ಜಿರಾಫೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಲ ಕಳೆದರೆ ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪೊದೆಯಲ್ಲಿನ ಇತರೆ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಬೆರೆಯುತ್ತವೆ. ಅದರ ಜೊತೆಗಾರಿಕೆಯು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಬಹು ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. thumb|left|150px|ನಮೀಬಿಯಾದಲ್ಲಿ ಎಟೋಶಾದಲ್ಲಿನ ಚುಡೋಪ್‌ನ ವಾಟರ್‌ಹೋಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಟಿಂಗ್ ಅಂಗೋಲಿಯನ್ ಜಿರಾಫೆಸ್ (ಜಿ.ಸಿ ಅಂಗೊಲೆನ್ಸಿಸ್)
ಮರುಉತ್ಪಾದನೆ
ಜಿರಾಫೆಯ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯು ೪೦೦ ರಿಂದ ೪೬೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದರ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಮರಿಯು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವಳಿಗಳು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಅದರ ತಾಯಿಯು ನಿಂತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗರ್ಭ ಚೀಲವು ಮರಿಯು ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಸುಮಾರು ೧.೮ ಮೀ (೬ ಅಡಿ) ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ.
ಜನಿಸಿದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗಳು ಸುತ್ತಲೂ ಓಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ವಾರ ಕಳೆದ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೊದಲ ಎರಡು ವಾರಗಳು ಅವುಗಳು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಕಾವಲಿನೊಂದಿಗೆ ಮಲಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಚಿಕ್ಕ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಸಿಂಹಗಳು, ಚಿರತೆಗಳು, ಕತ್ತೆಕಿರುಬಗಳು, ಮತ್ತು ಕಾಡು ನಾಯಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಬಹುದು. ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಚುಕ್ಕೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ೨೫ ರಿಂದ ೫೦% ಜಿರಾಫೆಯ ಮರಿಗಳು ವಯಸ್ಕ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದಾಗಿದೆ; ಕಾಡಿನಲ್ಲಿನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ೨೦ ಮತ್ತು ೨೫ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ೨೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬದುಕಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೆಕ್ಕಿಂಗ್
thumb|ಎರಡು ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳ ನೆಕ್ಕಿಂಗ್
ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ನೆಕ್ಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ, ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋರಾಟವಾಗಿದೆ. ಹೋರಾಟಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾರಿ ಕಡಿಮೆ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ಜಿರಾಫೆಯು ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಶರಣಾಗುತ್ತದೆ. ಕುತ್ತಿಗೆ ಉದ್ದವಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಮತ್ತು ಕುತ್ತಿಗೆ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರವಿದ್ದಷ್ಟೂ, ಹೊಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಿರುತ್ತದೆ. ನೆಕ್ಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಿರುವ ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳ ಬಳಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕುತ್ತಿಗೆ ಉದ್ದವು ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಒಂದು ಗುಣಲಬ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ನೆಕ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಿಯೆ ಎಂದರೆ, ಎರಡು ಗಂಡುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಮುದ್ದಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಓಲೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಮೌಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೈಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳ ನಡುವೆ ಆ ರೀತಿಯ ವರ್ತನೆಯು ಭಿನ್ನಲಿಂಗೀಯ ಜೋಡಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ೯೪% ವರೆಗೆ ಎರಡು ಗಂಡುಗಳ ನಡುವೆ ಈ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆ. ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ೩೦ ಮತ್ತು ೭೫% ನಡುವಿನ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೋರಾಟವಲ್ಲದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಯೊಂದಿಗೆ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇವಲ ೧% ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆ ಈ ರೀತಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರಾಭ್ಯಾಸ
thumb|ಆಹಾರ ತಿನ್ನಲು ಜಿರಾಫೆ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಚಾಚುತ್ತಿರುವುದು ಮರಗಳ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆ ತನ್ನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹುಡುಕಾಡುತ್ತದೆ, ಜೆನೆರಾ ಅಕಾಸಿಯಾ ಕೊಮಿಫೋರಾ  ಮತ್ತು ಟರ್ಮಿನೇಲಿಯಾ  ಮರಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಹಣ್ಣಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಜಿರಾಫೆಯ ಆಹಾರಾಭ್ಯಾಸವು ಮರದ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ನಾಲಿಗೆ ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾರದಲ್ಲಿನ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಅಕಾಸಿಯಾಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಕಾಸಿಯಾ ಎರಿಯೊಲೊಬಾ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾದ ನಾಲಿಗೆ ಮತ್ತು ತುಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಇದರಿಂದ ಗಿಡಗಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಕೊಂಬುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯು ದಿನವೂ [63] ರಷ್ಟು ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು 65 lbತಿನ್ನುತ್ತದೆ, ಆದರೆ [64] ರಲ್ಲಿಯೆ ಬದುಕಬಹುದಾಗಿದೆ15 lb. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇವು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಜಿರಾಫೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಿನ್ನುವು ಎಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯ ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ತೇವಾಂಶದ ವಾತಾವರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಹಾರವು ಹೇರಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜಿರಾಫೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಒಣಹವೆ ವಾತಾವರಣದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಹಸಿರು ಮರಗಳ ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳತ್ತ ಸುಳಿದಾಡುತ್ತವೆ. ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಮೊದಲಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಗಿಯುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ನುಂಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಅರ್ಧ ಜೀರ್ಣವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಅದರ ಕೊರಳಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮತ್ತೆ ಮೆಲ್ಲಲು ನಂತರ ಬಾಯಿಗೆ ತಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಾಯಿತುಂಬಾ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿರಾಫೆಯು ತನ್ನ ಉದ್ದವಾದ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಕೀಟಗಳು ಬಂದರೂ ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಸುಮಾರು 45 cm).
ನಿದ್ರೆ
ಜಿರಾಫೆಯು ಯಾವುದೇ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ೨೪ ಗಂಟೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಇರುತ್ತದೆ, ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ೧.೯ ಗಂಟೆಗಳು.
ಸಂವಹನ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸನ್ನೆ ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲದೆ, ಜಿರಾಫೆಗಳು ಹಲವು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಓಲೈಸುವ ಗಂಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜೋರಾಗಿ ಕೆಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಜಿರಾಫೆಗಳು ತನ್ನ ಮರಿಗಳನ್ನು ಕೂಗುವ ಅಥವಾ ಅರಚುವ ಮೂಲಕ ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಅರಚುತ್ತವೆ, ಮೂ, ಅಥವಾ ಮಿಯ್ ಗುಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಿರಾಫೆಗಳು ಗುರುಗುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಗುಟುರುಹಾಕುತ್ತವೆ, ಹಿಸ್ ಎನ್ನುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಕೊಳಲಿನ ಶಬ್ದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಣಿಯು ಇನ್‌ಫ್ರಾಶಬ್ದದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಂವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣೆ
thumb|ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಲೇಕ್ ನಕುರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿನ ಒಂದೇ ಜಿರಾಫೆ. ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವಾಗಿ, ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಕ್ಕೂಟ (ಐಯುಸಿಎನ್) ಪ್ರಕಾರ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು "ಅತ್ಯಲ್ಪ ಆಸಕ್ತಿ" ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಉಪಪ್ರಭೇದವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾ ಅಥವಾ ನೈಜೀರಿಯಾದ ಜಿರಾಫೆ (ಜಿ.ಸಿ. ಪೆರಾಲ್ಟಾ ), ವನ್ನು ಆಪತ್ತಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಅದರ ಬಾಲಗಳು, ಚರ್ಮ, ಮತ್ತು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲಗಳನ್ನು ಅದೃಷ್ಟದ ರಕ್ಷೆಯಂತೆ, ದಾರ ಮತ್ತು ಫ್ಲೈಸ್ವ್ಯಾಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಿರಾಫೆಗಳಿಗೆ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ನಾಶವು ಸಹ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸಹೇಲ್ ಮರಗಳನ್ನು ಉರುವಲಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಹಾದಿ ಮಾಡಲು ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಜಿರಾಫೆಗಳು ತಲೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಮರಗಳಿಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳು ಜಾನುವಾರುಗಳ ಮೇವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮಾಲೀಕತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಗೇಮ್ ರಾಂಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳ (ಅಂದರೆ ಬೋರ್-ಆಲ್ಗಿ ಜಿರಾಫೆ ಅಭಯಾರಣ್ಯ) ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ಇದು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಿತ ಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಜಿರಾಫೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೧೧೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೧೫೦,೦೦೦ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೀನ್ಯಾ (೪೫,೦೦೦), ತಾಂನ್ಜೇನಿಯಾ (೩೦,೦೦೦), ಮತ್ತು ಬೋಟ್ಸ್‌ವಾನಾ (೧೨,೦೦೦), ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರೇರಣೆ
ವಿಕಸನದಲ್ಲಿನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಾಮಾರ್ಕ್‌ನ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ. ಎತ್ತರವಾದ ಮರಗಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಜಿರಾಫೆಯ ಪೂರ್ವಜರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದರಿಂದ ಜಿರಾಫೆಗಳ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊರಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿತು ಎಂದು ಲಾಮಾರ್ಕ್ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ-ಪ್ರಸರಣ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ಮಾದರಿಯ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕವಚದ ವಿಧಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
thumb|upright|ಮಿಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಚೀನಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಬಂದ ಜಿರಾಫೆಯ ಪೇಂಟಿಂಗ್.
೧೪೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸೊಮಾಲಿಯಾದಿಂದ ಚೀನಾಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದ ಜಿರಾಫೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪೇಂಟಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಪೇಂಟಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ಮಿಂಗ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಯು ಪೌರಾಣಿಕ ಖಿಲಿನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಹೆಸರಿನ (ಕಿರಿನ್ ) ಅನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಲವಾಗಿ ಜಪಾನ್, ಥಾಯ್‌ವಾನ್, ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಮೆಡಿಸಿ ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ೧೪೮೬ ರಲ್ಲಿ ಲೊರೆನ್ಜೋ ಡಿ ಮೆಡಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಜಿರಾಫೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಬರುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರೇರೇಪಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಈಗಲೂ ಜೀವಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದರೆ ಜಿರಾಫೆಯಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಿರಾಫೆ ಎಂದರೆ ಝರಾಫಾ, ಇದನ್ನು ೧೮೦೦ ಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ಗೆ ತರಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮೆನಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಜೆ.ಎಂ. ಲೆಡ್‌ಗರ್ಡ್ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಜಿರಾಫೆ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ. ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ಚೆಕಸ್ಲೋವೇಕಿಯಾ) ೪೯ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಬಲಿ ಮಾಡಲಾದ ನೈಜ ಘಟನೆಯನ್ನು ಕೆಲಸವು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಾದಂಬರಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಿರಾಫೆಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:
ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಿರಾಫೆಗಳು ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಕಾಂಗೊ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ನಮೀಬಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಈಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಸೂಡಾನ್‌ನ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಝಾಂಬಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಅಂಗೋಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಕೀನ್ಯಾದ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ತಾಂನ್ಜೇನಿಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಕೋಟಿ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮಾದರಿಯ ಸಸ್ತನಿ ಪಂಗಡ ವರ್ಗ:ಅರೇಬಿಕ್ ಲೋನ್‌ವರ್ಡ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಡೆಡ್ ಸೀ
right|thumb|ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ( ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಲವಣದ ಸಮುದ್ರ, ಅರಾಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದಾದ ಸಮುದ್ರವನ್ನು 'ಡೆಡ್ ಸೀ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್‍‍ ಮತ್ತು ಜೋರ್ಡಾನ್‍‍ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ಲವಣ ಸರೋವರ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೪೨೨ ಮೀಟರ್ ಕೆಳಗೆ ಇರುವ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ತೀರಗಳು ಭೂಮಿಯ ನೆಲಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರವು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಉಪ್ಪಿನ ಸರೋವರಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವುಳ್ಳದ್ದಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಲವಣಯುಕ್ತ ಜಲಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೩೩.೭ ಶೇಕಡಾ ಲವಣಗಳಿವೆ. ಇದು ಸಾಗರಗಳ ನೀರಿಗಿಂತ ೮.೬ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಉಪ್ಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರ ಇಷ್ಟು ಲವಣಯುಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅದರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಈ ಜಲಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಮೃತಸಮುದ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಆಕರ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರ
ಜೊತೆಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಲವಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದರ ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಮುಳುಗಲಾರರು. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರವು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದು. ಇದರ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತ ಸಮಯ ಕಳೆಯುವುದು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೊಂದು ಮೋಜು. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಉದ್ದ ೬೭ ಕಿ.ಮೀ. ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಗಲ ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ಜೋರ್ಡಾನ್ ಬಿರುಕು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೃತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಒಳಹರಿವು ಜೋರ್ಡಾನ್ ನದಿ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಲವಣಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿ ಬಿಕರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜೋರ್ಡಾನ್ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿತವುಂಟಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮೃತ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಹೊರಹರಿವು ಇಲ್ಲದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿರುವ ಲವಣಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇದರ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುವುವು. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಲವಣದ ಅಂಶ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾಗಿದ್ದು ಮೃತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಅಗಣನೀಯ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಚಿತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ಬಂಡೆಯ ಕಲ್ಲುಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಉಗಿಯುವಿಕೆ. ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಬಲಯುತ ಲವಣಗಳು ಅಡಿಯ ನೆಲದ ಬಂಡೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ತುಣುಕುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆಸೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ದೈವದತ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ
thumb|right|ಮೃತ ಸಮುದ್ರದ ದಡದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತಿರುವ ಉಪ್ಪು. thumb|right|250px|ಮೃತ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸಿ. thumb|right|250px|ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಮೃತ ಸಮುದ್ರ. thumb|left|250px|ಜಗತ್ತಿನ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಅತಿ ತಗ್ಗಿನ ಸ್ಥಾನ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ವಸಂತ ಪೂರ್ಣಿಮ
ವಸಂತ ಪೂರ್ಣಿಮ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ
ನೀಲಂ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ೧೯೭೭ - ೧೯೮೨ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಭಾರತದ ಆರನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು, ಇವರು ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಭಾರತದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇವರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಲ್ಲೂರು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಗಣಿ ಖಾತೆಯ ಸಚಿವರಾದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ. ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ನೌಕಾ ಸಾರಿಗೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. .
1969 ರಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ  ಡಾ.ಜಾಕೀರ್ ಹುಸೇನರ  ಸಾವಿನ ನಂತರ  ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿಯವರನ್ನು  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಾಗ, ಸದ್ಯ ಇರುವ ಹುದ್ದೆಯ ಲಾಭ  ಪಡೆಯಬಾರದೆಂದು  ತಮ್ಮ ಲೋಕಸಭಾ ಸಭಾಪತಿ ಪದವಿಗೆ  ಚುನಾವಣೆಯ ಮೊದಲೇ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ, ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ತನ್ನ ಮಾತಿನಂತೆ ನಡೆಯದ ತುಂಬಾ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನೋಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿದು, ಪಕ್ಷದ ಮತದಾರರನ್ನು  ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮತ  ಹಾಕುವಂತೆ ಕೇಳುವ ಬದಲು, ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ನಿಲುವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಇದರ ಅರ್ಥ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವಿ.ವಿ.ಗಿರಿ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ  ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂಜೀವ ರೆಡ್ಡಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿ  ತಮ್ಮ   ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ  ಮರಳಿ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಉದ್ಯೋಗವಾದ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು.
ಅವರು ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ  ಮರಳಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನಂದ್ಯಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕ ಸಭೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಕೈಕ  ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸರ್ವಾನುಮತ ದಿಂದ ೨೬ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೭ ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರನ್ನು ಈವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಲೋಕಸಭೆ ಕಂಡ  ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಪೀಕರ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅವರು ಜುಲೈ ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೂ ಭಾರತದ ಈವರೆಗಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಏಕೈಕ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯೂ ಹೌದು.
ಅವರು ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿ
ಮೋಹನ್ ಮಾರ್ನಾಡ್
ಮೋಹನ್ ಮಾರ್ನಾಡ್, ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಒಬ್ಬ ನಟ, ನಾಟಕ ಕರ್ತ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹಾಗೂ ಸಂಘಟಕ. ರಂಗಭೂಮಿ, ಟೆಲಿವಿಶನ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮೋಹನ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾರ್ನಾಡ್ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ, ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿಶೆಟ್ಟಿ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರನಾಗಿ ೧೯೬೪, ಫೆಬ್ರವರಿ, ೨೧ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೬ ನೆಯ ತರಗತಿಯ ಬಳಿಕ ಮುಂಬಯಿ ಶಹರಿಗೆ ಬಂದು, ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಅಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಂಟಿನ್, ಹೋಟೆಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು. ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ವೀಟಿ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಶನ್ ನ ಬಝಾರ್ ಗೇಟ್ ಬಳಿ, ಫ್ರೀ ನೈಟ್ ಕನ್ನಡ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಭವನ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್, ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ ಪದವಿಪಡೆದರು. ನಂತರ ಉದ್ಯೋಗ ಸೇರಿದ ಮೇಲೆಯೂ ನಾಟಕದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದ್ದರು. ಕಲಾಜಗತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರಿ, ಪ್ರಧಾನ ನಟರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು.
ಬರೆದ ನಾಟಕಗಳು
ಮಿಲನ (ಕನ್ನಡ), ಯಮಲೋಕೊಡು ಪೆಲಿಟಿಕ್ಸ್, ಕಕುಂಮಮ, ಕಲುವೆರೆಕುಂಟು,ಮಡಿಮಲ್ಪುನಾಯೆ (ತುಳು), ಬಲ್ಪುನ ಕುಲಾಗಿ ಡಪ್ಪುನಕುಲಾ,
ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕಗಳು
ವರ್ಷ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲೇ 'ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯ ಪರಿಚಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ 'ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಕನ್ನಡಿಗ' ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸೆ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಾಟಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿ ಅನುಭವಿ, ಟೀ.ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲೂ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಬ್ರದರ್ಸ್, ಝೀಟೀವಿ, ಪಂಡಿತ ಫಿಲ್ ಚಕ್ಕರ್,ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೯೫ ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಗರದ ೪೦ ಜನ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು 'ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್' ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ನಿರ್ದೇಶನ
ನಾಟಕಗಳು : ದೆವ್ವದಮನೆ, ನಾವಿಲ್ಲ, ರಾಗ,ಬಿಡುಗಡೆ, ಕಕುಂದಮ, ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್, ೪೦ ರ ನಲುಗು. ಜಾಹಿರಾತುಗಳು ೬. ೧೩ ಎಪಿಸೋಡಿನ ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿ 'ಕಥಾಧಾರೆ'ಗೆ,ಸಂಭಾಷಣೆ, ನಟನೆ, ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. 'ಸ್ವಾಮೀ ಸ್ವಾಮೀ', ಕನ್ನಡ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನಟನೆ, ಸಂಗೀತ ರಚನೆ ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿ ಧಾರಾವಾಹಿ, 'ಚಾಣಕ್ಯ', 'ಫಿಲ್ಮ್ ಚಕ್ಕರ್', 'ಕಮಾಂಡರ್' ನಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರನಿರ್ವಹಣೆ. ಹೆಸರಾಂತ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಎಮ್.ಎಸ್.ಸತ್ಯುರವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ 'ಜ್ಞಾನ ಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಪಡೆದ ತಗಳಿ ಶಿವಶಂಕರ್ ಪಿಳ್ಳೈ ರವರ 'ಕಯರ್' ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಸಹನಿರ್ದೇಶನ, (Thakazhi Sivasankara Pillai (17 April 1912 – 10 April 1999) ಮತ್ತು ಇಟ್ಟುನಾಣು ಪಾತ್ರ,ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾರ್ನಾಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಮೋಹನ್ ಮಾರ್ನಾಡ್ ರವರು, ಮುಂಬಯಿನ ಅಂಬಾನಿ ಮಾಲಕತ್ವದ 'ಮುದ್ರಾ ಜಾಹಿರಾತು ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಹಿರಾತುಗಳಿಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಕಾಪಿರೈಟ್, ಮತ್ತು ಕಂಠದಾನವನ್ನೂ ಮಾಡಿ ಅನುಭವಗಳಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ "ಮಾರ್ನಾಡ್ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್" ಎಂಬ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಜಾಹಿರಾತು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಲವಾರು ಭಾಷೆಗಳ ಜಾಹಿರಾತುಗಳ ಚಿತ್ರೀಕಣಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ
ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ,'Fast and Furious' ನ್ನು 'ವೇಗ ಮತ್ತು ಉದ್ವೇಗ' 'Vega Mattu Udwega-8' (VU-8) ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಠದಾನ ಮಾಡಿದ ಅರುಶಾ, ಸುವರ್ಣ,ಶಿವರಾಜ್ ಸುವರ್ಣ ಮೊದಲಾದವರುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಮಾರ್ನಾಡರೂ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿವಾರ
ಮುಂಬಯಿಯ ಬಾಂದ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಮೋಹನ ಮಾರ್ನಾಡ್ ರವರಿಗೆ ಸೀಮಾ ಮಾರ್ನಾಡ್ ಎಂಬ ಪತ್ನಿ, ಹಾಗೂ ಮಾನವಿ ಮಾರ್ನಾಡ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಾಳೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ: ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ಐಸೋಟೋಪುಗಳು
ಐಸೋಟೋಪುಗಳು ಒಂದೇ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ (ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಧಾತು ಆಗಿರುವ) ಆದರೆ ದ್ರವ್ಯಮಾನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ಮಾಸ್ ನಂಬರ್) ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡುಗಳು (ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು). ಒಂದೇ ಧಾತುವಿನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಾದ ಐಸೊಟೋಪುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಧಾತುವಾದರೂ ಧಾತುವಿನ ಪರಮಾಣುವಿನ ಒಳರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ಧಾತುರೂಪಗಳಿವು. ಧಾತುಗಳ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಇವು ಒಂದೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಸಮಸ್ತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲೂ ಸು. ೧೦೪ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾತುಗಳ (ಎಂದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪರಮಾಣುಗಳು) ಇವೆ; ಆದರೆ ಇಂಥ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಧಾತುಗಳ ಸು. ೧೩೦೦ ಐಸೊಟೋಪುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಚನೆ
ಪರಮಾಣು ಎಂದರೆ ತನ್ನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಕಣಗಳನ್ನು ಒತ್ತಟ್ಟಿಗೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಕೂಡಿಸಿರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಗಡೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳೆಂಬ ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಸು. 10:13 ಸೆಂಮೀ ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳುದಾದರೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸು. 10:8 ಸೆಂಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಕಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸಿನ ಸುತ್ತಲೂ ವೇಗವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿವೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ 1.6021x1019 ಕೂಲಾಂಬಿನಷ್ಟಿದ್ದು ಇದರ ಭಾರ 9.1091x1031 ಕಿಗ್ರಾಂ ಇರುವುದು. ನ್ಯೂಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಂಶವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಭಾರ 1.6748x1027 ಕಿಗ್ರಾಂ ಪ್ರೋಟಾನಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನಲ್ಲಿದ್ದಷ್ಟೆ ವಿದ್ಯುತ್ತು ಇದ್ದು ಇದರ ಭಾರ 1.6725x1027 ಕಿಗ್ರಾಂ ಪರಮಾಣುವೊಂದರ ಭಾರ ಪ್ರೋಟಾನ್ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳಿಂದ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ತೂಕ ಅತ್ಯಲ್ಪ.
ಆವಿಷ್ಕಾರ
ಐಸೊಟೋಪುಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರ : ಜೆ.ಜೆ. ಥಾಮ್ಸನ್ 1913ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಸ್ಮರಿಸಬೇಕು. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಧಾತುವಿನ ಧನ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾದ ಹಾಗೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲೂ ಏಕಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ವರ್ತಿಸುವ ಸ್ಥಾಯಿ ವಿದ್ಯುಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲ ಅಯಾನುಗಳಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಸಮಾನವಿದ್ದ ನಿಮಿತ್ತ ಇವುಗಳ ಭಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಬರಿದು ಇವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ಯರಾಬೊಲಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದ. ಈ ಊಹೆ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರಪಟ್ಟಿತು-ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಧಾತುವನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ತುಂಬಿಸಿದ ನಳಿಗೆಯೊಳಗಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಧಾತುವಿನ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಎರಡು ಪ್ಯರಾಬೊಲಗಳು ಕಂಡುಬಂದುವು. ಮುಂದೆ ನಿಯಾನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ನಳಿಗೆಯೊಳಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಾಗಲೂ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಂಟಾಯಿತು. ಗುಣಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ e ಸಮಾನವಿರುತ್ತ ಪರಮಾಣು ಭಾರಗಳು 20 ಮತ್ತು 22ರಂತಿರಬೇಕು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಐಸೊಟೋಪುಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಮೊತ್ತಮೊದಲಿನ ಯಶಸ್ವೀಪ್ರಯೋಗ. ಒಂದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಐಸೊಟೋಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಇತರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವರು ಎಫ್. ಡಬ್ಲ್ಯು. ಆಸ್ಟನ್, ಡೆಂಪ್ಸ್ಟರ್, ಬೈನ್ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಹಾಗೂ ನೀರ್. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಧಾತುಗಳ ಅಯಾನುಗಳ ಚೂಪಾದ ಕಂಬಿಯೊಂದನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಬಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ವೇಗಕ್ಕೇ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಮುಂದೆ ಇವು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ದಾಟುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟನ್ನಿನ ದ್ರವ್ಯಮಾನರೋಹಿತಲೇಖಕದಲ್ಲಿ (ಮಾಸ್ ಸ್ಟೆಕ್ಟ್ರೋಗ್ರಾಫ್) ಒಂದೇ ಭಾರದ ಕಣಗಳು (ಇವುಗಳ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ) ಒಂದೆಡೆ ಬಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾದ ಫೋಟೋಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಎರಗುವುವು. ಪ್ರತ್ಯೇಕಭಾರದ ಕಣಗಳು ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಭಾರದ ಕಣಗಳು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಎಂಬಂತೆ ಬಂದೆರಗುವ ಕಾರಣ ಮೂಲ ಕಂಬಿಯಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳು ತಂತಮ್ಮ ದ್ರವ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚದರಿಹೋಗುವುವು (ಸ್ಕ್ಯಾಟರ್) ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವುವು. ಇವುಗಳ ಭಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು.
ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ಐಸೋಟೋಪುಗಳು
ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ 104 ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಧಾತುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪರಮಾಣುಸಂಖ್ಯೆ 83ರ ಅನಂತರದ ಧಾತುಗಳು ವಿಕಿರಣಶೀಲವಾಗಿರುವು ದರಿಂದ ಅಸ್ಥಿರಗಳು. ಇವು ಅನವರತವೂ ಕಣಗಳನ್ನೊ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನೊ (ರೇಡಿಯೇಷನ್) ಕಕ್ಕುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ 83 ಇಲ್ಲವೇ 82 ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಧಾತುಗಳ ಐಸೊಟೋಪುಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ ಎಂದ ಬಳಿಕ 104 ಧಾತುಗಳ ಸುಮಾರು 1,300 ಐಸೊಟೋಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಸ್ಥಿರ ಐಸೊಟೋಪುಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಭಾವನೆ ಮೊದಲಲ್ಲೇ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಹೀಗೆಯೇ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನಿನಿಂದ ಬಿಸ್ಮತ್ ತನಕ (1ಊ ನಿಂದ 83 ಃe ತನಕ) 270ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ಸ್ಥಿರ ಐಸೊಟೋಪುಗಳು ದೊರೆತವು. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇಂಥ ಸ್ವಯಂವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಲ್ಲದ (ನಾನ್ರೇಡಿಯೊಆಕ್ಟಿವ್) ಧಾತುಗಳ ಕೆಲವು ಐಸೊಟೋಪುಗಳು ಸಹ ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ
ಉದಾಹರಣೆ
ಒಂದು ಧಾತುವನ್ನು ಸಂಕೇತದಿಂದ ಬರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿ Z ಇದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ. ಇಷ್ಟೇ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಕೇಂದ್ರೇತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಈ ಧಾತುವಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೆಸರು ಧಾತುವಿನ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸಿನಲ್ಲಿ ಓ ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳಿದ್ದರೆ ಆಗ Z+ಓ ಪರಮಾಣುವಿನ ಭಾರ ಂ ಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂಬುದರ ಭಾರ 4, ಸಂಖ್ಯೆ 2, ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2, ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 2.
ಯುರೇನಿಯಮ್
ಯುರೇನಿಯಮ್ ಎಂಬುದರ ಭಾರ 238: ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 92, ನ್ಯೂಟ್ರಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 146. ಐಸೊಟೋಪುಗಳಿರಬಹುದೆಂಬ ಅನುಮಾನದ ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಪ್ರೋಟಾನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಎಂದ ಬಳಿಕ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಕೂಡ ಭಾರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಪ್ರೋಟಾನಿನಷ್ಟೇ ಇರುವ ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ಧಾತುಗಳ ಪರಮಾಣುಭಾರಗಳೂ ಪುರ್ಣಾಂಕಗಳೇ ಆಗಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರೌಟನ ಭಾವನೆ ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಪರಮಾಣುಭಾರನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಸೀಸದ ರೂಪ
ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಭಾರ 35.453, ತಾಮ್ರದ ಪರಮಾಣುಭಾರ 63.54, ಸತುವಿನ ಪರಮಾಣು ಭಾರ 65.38. ಇವೇಕೆ ಹೀಗೆ ಭಿನ್ನಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಕುತೂಹಲದಾಯಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಯುರೇನಿಯಮ್, ಆಕ್ಟೀನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ಧಾತುಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು (ರೇಡಿಯೋ ಆಕ್ಟಿವಿಟಿ ) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯಮ್ ಉ, ಆಕ್ಟೀನಿಯಮ್ ಆ ಮತ್ತು ಥೋರಿಯಮ್ ಆ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಇವೆಲ್ಲ ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 82 ಉಳ್ಳವು. ಇವನ್ನು ಪರಮಾಣುಸಂಖ್ಯೆ 82 ಇರುವ ಸೀಸದಿಂದ (Pb) ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾರೆವು. ಚುಟುಕಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಸೀಸದ ರೂಪಗಳೇ. ಇವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರೋಟಾನುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸಿನಲ್ಲಿ 82 ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೇತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 82 ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ; ಇವು ಸೀಸದ ಐಸೊಟೋಪುಗಳೇ ಎಂದು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಸಾಡ್ಡಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಇವು ಐಸೊಟೋಪುಗಳೆಂದು ಅವನು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನಲ್ಲದೆ ವಿವಿಧ ಐಸೊಟೋಪುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸೀಸದ ಪರಮಾಣು ಭಾರ 207.21 ಎಂದೂ ಸಾರಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ Z ಒಂದೇ ಇರುವ ಆದರೆ ಓನ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಕಾರಣ ಭಾರ ಂ(=Z+ಓ) ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವ ಧಾತುವಿನ ರೂಪಗಳೇ ಅದರ ಐಸೊಟೋಪುಗಳು. ಕೆಲವೇ ನಿದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಅಣು_ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಮೆಕ್ಕಿಕಟ್ಟೆ
ಮೆಕ್ಕೆಕಟ್ಟೆ ಸಿರಿ, ಶ್ರೀನಂದಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಅರಾಧನೆಯ ಸ್ಥಳ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಶಿರಿಯಾರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಥಳ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ 28ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಬಾರಕೂರಿನಿಂದ 8 ಕಿಮೀ ಉತ್ತರಕ್ಕಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಷ್ಠಶಿಲ್ಪಗಳ ಅಪೂರ್ವ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. 60 ಸೆಂ ಮೀ ನಿಂದ 600 ಸೆಂಮೀ ಎತ್ತರದ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣರೂಪಗಳ ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವಗಳ 170 ಮರದ ಉರುಗಳಿವೆ. ಉರುಗಳೆಂದರೆ ಅವು ದೈವಿಸ್ವರೂಪಿ ಬೊಂಬೆಗಳು, ಇವು ಮರದ ಮೂರ್ತಿಗಳು. ಉರುಗಳು ಎಂದು ಕೆರೆಯುವ ಈ ಕಾಷ್ಠಶಿಲ್ಪಗಳು ನೋಡುವವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭಯಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಬಿಗುನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟಗೆ ನಿಂತಂತಿದ್ದು ಮೆಕ್ಕೆಕಟ್ಟೆ ಉರು ನಿಂತ ಹಾಗೆ ಎಂಬ ರೂಢಿಮಾತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆ ನಂದಿಕೇಶ್ವರ. ಮಿಕ್ಕವೆಲ್ಲ ಶಿವಗಣಗಳು.
ಉರುಗಳ ರೂಪ
ಮೈತುಂಬಾ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು. ದಪ್ಪ ಮೀಸೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿ. ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಲೆ ಇದ್ದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಜಿನುಗುತ್ತಿರುವ ರುಂಡ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋವಿಯಂತಹ ವಸ್ತು, ಕತ್ತಿ, ಚೂರಿಯಂತಹ ಆಯುಧಗಳೂ ಇವೆ. ಸಿಖ್ ಉಡುಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಮರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ಸಿಂಹ, ಹೋರಿಯಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೋರೆಹಲ್ಲು, ಜನಿವಾರ, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡನಾಮ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಮೂರ್ತಿಗಳ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರೀಟ ಕಂಡುಬಂದರೆ ಇನ್ನು ಕೆಲವಲ್ಲಿ ಟೋಪಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮೂರ್ತಿಗಳು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣದ ಅಂಗವಸ್ತ್ರ ಉಟ್ಟಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬಿಟ್ಟ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಮೀಸೆ. ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕ್ರೂರತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮರಿಯಾ ಮೈ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮೆಕ್ಕಿಕಟ್ಟೆ
ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ
ಸ್ಥಳಪುರಾಣದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವಂತೆ ಇದು ಹಿಂದೆ ಜಂಬುಕೇಶ್ವರ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಕೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೇ ಮುಂದೆ ಮೆಕ್ಕೆಕಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಮೆಕ್ಕಿಕಟ್ಟೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಜಂಬೂರಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಶಿವದೇವಾಲಯವಿದೆ.
ಗೆಂಡ ಸೇವೆ
ಇಲ್ಲಿನ ಗೆಂಡಸೇವೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇನ್ನೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ವಿಶ್ವಕರ್ಮರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಗೆಂಡಸೇವೆಯು ಭಕ್ತರ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಂತಾನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಗೆಂಡ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವರ ದರ್ಶನವು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವರಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಗಳು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುದು ಭಕ್ತರ ನಂಬಿಕೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಪ್ರತಿಫಲ
ಪ್ರತಿಫಲ ಚಿತ್ರವು ೧೨-೫-೧೯೮೯ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಧನಂಜಯರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಸ್.ಕುಮಾರ್‌ರವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥ್ರವರು ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲಿ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧರವರು ನಾಯಕಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ
thumb ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ದುರ್ಗೆಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬ. ಅದು ಮಹಾಲಯ, ಷಷ್ಠಿ, ಮಹಾ ಸಪ್ತಮಿ, ಮಹಾ ಅಷ್ಟಮಿ, ಮಹಾ ನವಮಿ, ಮತ್ತು ವಿಜಯದಶಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲ ಆರು ದಿನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದುರ್ಗಾ ಪೂಜಾ ಆಚರಣೆಗಳ ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಪಂಚಾಂಗದ ಪ್ರಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಎರಡುವಾರಗಳನ್ನು ದೇವಿ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು
ಜನ್ಮ ಜನ್ಮದ ಅನುಬಂಧ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆರನ್ಮುಲ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಆರನ್ಮುಲ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮವಾದ ಆರನ್ಮುಲಾ ಬಳಿ ಇರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ( ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿ) ಎಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ಕೃಷ್ಣ ದೇವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಇದು " ದಿವ್ಯ ದೇಶಮ್ "ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಆಳ್ವಾರ್ ಸಂತರಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷ್ಣುವಿನ ೧೦೮ ದೇವಾಲಯಗಳು.
ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕೇರಳದ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಚೆಂಗನ್ನೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಐದು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಮಹಾಭಾರತದ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಐದು ಪಾಂಡವರು ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ; ಆರನ್ಮುಲವನ್ನು ಪಾಂಡವ ರಾಜಕುಮಾರ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ತಿರುವಾಭರಣಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪವಿತ್ರ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಪಂದಳಂನಿಂದ ಶಬರಿಮಲೆಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರನ್ಮುಲ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಅಯ್ಯಪ್ಪನ ಚಿನ್ನದ ವಸ್ತ್ರವಾದ ಥಂಕಾ ಅಂಕಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಅಂತ್ಯದ ಮಂಡಲ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಶಬರಿಮಲೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೪ ರಿಂದ ೧೧:೦೦ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೫ ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೮ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ದಂತಕಥೆ
ಆರನ್ಮುಲ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕೇರಳದ ಚೆಂಗನ್ನೂರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಐದು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತದ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಂಡವ ರಾಜಕುಮಾರರು ಪರೀಕ್ಷಿತನನ್ನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ರಾಜನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಪಂಬಾ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೃಷ್ಣನ ಟ್ಯೂಟಲರಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ; ಯುಧಿಷ್ಠಿರನಿಂದ ತ್ರಿಚಿಟ್ಟಾಟ್ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ, ಭೀಮನಿಂದ ಪುಲಿಯೂರು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ, ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಆರನ್ಮುಲ, ನಕುಲನಿಂದ ತಿರುವನವಂದೂರು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಸಹದೇವನಿಗೆ ತ್ರಿಕೋಡಿತಾನಂ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ. ಕರ್ಣನನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂದ ಪಾಪವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ನಿಶ್ಶಸ್ತ್ರ ಶತ್ರುವನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಧರ್ಮದ ವಿರುದ್ಧ ಅರ್ಜುನನು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ, ವಿಷ್ಣುವು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಅವನಿಂದ ಮಧು-ಕೈಟಭ ರಾಕ್ಷಸರು ವೇದಗಳನ್ನು ಕದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬಿದಿರಿನ ಆರು ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ "ಅರನ್ಮುಲ" (ಬಿದಿರಿನ ಆರು ತುಂಡುಗಳು) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯಿದೆ, ಇದು ಏಳು ಬಿದಿರಿನ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೆಪ್ಪದಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಪಂಬಾ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ೨ ಕಿಮೀ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು "ಮುಳವೂರು ಕಡವು" ಎಂದರೆ "ಬಿದಿರು ಕಂಬ ಕಳಚಿದ ನದಿಯ ದಂಡೆ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರ ಕುಟುಂಬದ ವಂಶಸ್ಥರು ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತರ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಸ್ಥಳವು ನದಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಅರಿನ್-ವಿಲ್ಲೈ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೌರವ ರಾಜಕುಮಾರ ದುರ್ಯೋಧನನು ಪಾಂಡವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದನು. ದುರ್ಯೋಧನನ ಈ ಅಪಹಾಸ್ಯವು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿತು. ಭೀಷ್ಮ ಮರುದಿನ ಎಷ್ಟು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನೆಂದರೆ, ಅರ್ಜುನನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಯುಧವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನೇ ಮುರಿಯಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನದಂದು, ಭೀಷ್ಮನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೌರವರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು, ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ಉಪಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವನ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ಭೀಷ್ಮನು ಅರ್ಜುನನ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಕಾಶ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅಪ್ರತಿಮನಾಗಿದ್ದನು. ಭೀಷ್ಮನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಬಾಣಗಳ ನಂತರದ ಬಾಣಗಳು ಅರ್ಜುನನ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅವನ ರಕ್ಷಾಕವಚವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಅವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಧನುಸ್ಸಿನ ದಾರವಾದ ಗಾಂಡೀವ ಛಿದ್ರವಾಯಿತು. ಅರ್ಜುನನ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಹಾರಿ, ಭೀಷ್ಮನ ಕಡೆಗೆ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ತನ್ನ ಡಿಸ್ಕಸ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಭೀಷ್ಮನು ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶರಣಾದನು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅರ್ಜುನನು ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಂತೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಂಡನು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಈ ಚಿತ್ರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಕಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಯುದ್ಧದ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಭಕ್ತರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುರಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಟ್ಟಾ ಭಕ್ತ ಭೀಷ್ಮನು ಮಾಡಿದ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದನು.
ವಿಶ್ವರೂಪದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುವ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವೈಕಂ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಶಬರಿಮಲೆಯಂತಹ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ "ಅನ್ನದಾನ ಪ್ರಭು" (ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಭಗವಂತ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರನ್ಮುಲ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅನ್ನಪ್ರಾಶನವನ್ನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಡತನದ ನೋವು ಎಂದಿಗೂ ಬಾಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಆರನ್ಮುಲ ಕನ್ನಡಿಯೂ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ರಾಜನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಪರೂಪದ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಿರೀಟವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನು ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಸೀಸದ ಅಪರೂಪದ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು. ಮೆಟಲ್ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಇದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ.
ಅರನ್ಮುಲಾ ದೇವಾಲಯ ಉತ್ಸವ
ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವು ಮಕರ ಮಾಸದ ಅಠಂ ನಕ್ಷತ್ರದಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ನಂತರ ತಿರುವೋಣಂ ದಿನದಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗರುಡ ವಾಹನಂ ಏಳುನೆಲ್ಲಿಪ್ಪು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಯು ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವದ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಅಂಚಂ ಪುರಪ್ಪಡು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವರನ್ನು ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ 33 ಮಿಲಿಯನ್ ದೇವತೆಗಳು (ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅಂಶಗಳು) ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ವಾಹನವಾದ ಗರುಡನ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4f/Kerala_boatrace.jpg/350px-Kerala_boatrace.jpg|right|thumb|350x350px| ಅರನ್ಮುಲ ಉತ್ರಟ್ಟತಿ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಮಹಾಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಂಡವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಅರ್ಜುನನು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವರು ಪಂಬಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಬಡ ಕೆಳಜಾತಿಯ ಹಿಂದೂ ಅವನಿಗೆ ಆರು ಬಿದಿರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ತೆಪ್ಪದೊಂದಿಗೆ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು. ಬಡ ಹಿಂದೂಗಳ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಆರನ್ಮುಲಾ ಬೋಟ್ ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಪಂಬಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಅಡಿ ೩೦ ಮೀಟರ್ ಹಾವು ದೋಣಿಗಳು ಓಟವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಚುಕ್ಕಾಣಿದಾರರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ೧೦೦ ರೋವರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೨೫ ಗಾಯಕರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ದೋಣಿಗಳು ಸಂಗೀತದ ಲಯಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಜಲಕ್ರೀಡೆಯ ನಂತರ, ಅರನ್ಮುಲಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹಬ್ಬವಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೋಣಿ ಓಟದ ಉತ್ಸವವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಬ್ಬವು ೧೯೭೮ ರವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು, ಆದರೆ ೨೦೦೦ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಲಯಾಳಂ ತಿಂಗಳ ಮೀನಂ ಒಂದು ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಆರನ್ಮುಲ ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯನ್ನು ಗರುಡ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಭವ್ಯವಾದ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಪಾ ನದಿಯ ದಡಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿರದ ಪುನ್ನಂಥೋಡೆ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಭಗವತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಆರಟ್ಟು ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹಬ್ಬವೆಂದರೆ ಮಲಯಾಳಂ ತಿಂಗಳ ಧನುಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ಖಾಂಡವನದಹನಂ. ಈ ಹಬ್ಬಕ್ಕಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಣಗಿದ ಗಿಡ, ಎಲೆ, ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕಾಡಿನ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೀಪೋತ್ಸವವು ಮಹಾಭಾರತದ ಖಾಂಡವನದ ಬೆಂಕಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಅರನ್ಮುಲಾ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ನೆಡುಂಪ್ರಯಾರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮನೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ತಿರುವೋಣಂ ಉಪವಾಸದ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಪ್ರತಿದಿನ ಒಬ್ಬ ಯಾತ್ರಿಕನಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಅವನ ಭಕ್ತಿಗೆ ಸಂತಸಗೊಂಡ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯು ಅವನಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡನು ಮತ್ತು ಅವನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಔತಣವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಉಣಬಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೋಣಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ನಂತರ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ಈ ದೇವಾಲಯವು ೭ನೇ-೯ನೇ ಶತಮಾನದ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತ, ನಮ್ಮಾಳ್ವಾರ್ ಅವರ ಒಂದು ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಲಯೀರ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದಿವ್ಯದೇಶಂ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ೧೦೮ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತಿರುಮಂಗೈ ಆಳ್ವಾರರು ೨೮೪೩-೫೩ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹನ್ನೊಂದು ಪಾಶುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೆರುಮಾಳ್‌ನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತುಲಾಭಾರ, ವಸ್ತುವನ್ನು ತೂಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಾನ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಇಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ವನ್ನಿ ಮರವು ಔಷಧೀಯ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವನ್ನಿ ಮರದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತುಲಾಭಾರದಲ್ಲಿ ತುಲಾಭಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈತಿಭ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ವೇದಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಬ್ರಹ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಜುನನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ
ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೪ ರಿಂದ ೧೧:೦೦ ರವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ೫ ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೮ ರವರೆಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರದ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ದೇವಸ್ವಂ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶಬರಿಮಲೆ ಅಯ್ಯಪನ್ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಚಿನ್ನದ ಉಡುಪನ್ನು ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಶಬರಿಮಲೆ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಂಡಳಿಯು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನ್ಯಾಯ ನೀತಿ ಧರ್ಮ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಚುಕ್ಕಿ ಚಂದ್ರಮ
ಚುಕ್ಕಿಚಂದ್ರಮ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳಿಗೆ ಇದು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ವೇಗವು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಸರಕುಗಳಲ್ಲಿ 40 ಶೇಕಡಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ದಟ್ಟಣೆಯ 75 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಬಜೆಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ನಿತಿನ್ ಗಡ್ಕರಿ ಅವರು ಮೇ 2014 ರಿಂದ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಜುಲೈ 1962 ರಲ್ಲಿ, ಸಂವಹನ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ :
ಇಲಾಖೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಕೆಲಸ
ಯುದ್ಧ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳು, ರೈಲ್ವೆ ಆದ್ಯತೆ, ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಾರಿಗೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಡಿತರ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದಕ ಅನಿಲಗಳ ಬಳಕೆ ಸೇರಿದೆ. ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಯುದ್ಧದ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆಗೆ ಹಡಗುಗಳ ಬೇಡಿಕೆ, ಕರಾವಳಿ ಹಡಗುಗಳ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ನಂತರ, ರಫ್ತು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಾವಣೆ
== ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ==
ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಧೀನ ಕಚೇರಿಗಳು, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು, ಸ್ವಾಯತ್ತ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಮಾಹಿತಿ  :
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಚೇರಿ
=== ರಸ್ತೆಗಳ ಇಲಾಖೆ === ರಸ್ತೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು:
ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆ
ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು:
ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಸ್ತೆ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣ ಉದ್ದ 48,85,000 ಕಿ.ಮೀ.ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಭಾರತದ ರಸ್ತೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು 40 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 11 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಾ ರಸ್ತೆಗಳ ಉದ್ದವು 14 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಸುಸಜ್ಜಿತ ರಸ್ತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದ ಸಣ್ಣ ಸ್ಥಳಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ರಸ್ತೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರಸ್ತೆ ನಿಧಿಯಡಿ 2013-14ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ₹ 19,423.4 ಕೋಟಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರದ ಉಪಕ್ರಮ
ರಸ್ತೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಭೂ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸೇತುವೆಗಳು, ಟೋಲ್ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನ ಸುರಂಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು 100% ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 40 ಐಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ 10 ವರ್ಷಗಳ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರದೇಶದ ದೂರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಚಿವಾಲಯವು 'ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ವೇಗವರ್ಧಿತ ರಸ್ತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'ವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್ 2012-13ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವಾಲಯವು 16% ಹಂಚಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ಡೆಡಿಕೇಟೆಡ್ ಫ್ರೈಟ್ ಕಾರಿಡಾರ್' ಯೋಜನೆಯ ಪೂರ್ವ ಹಂತದ ಮೊದಲ ಹಂತದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ 95 ಮಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ ಸಾಲವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ್ ಮಂತ್ರಿ ಗ್ರಾಮ ಸಡಕ್ ಯೋಜನೆ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ ಸರಕಾರ)
ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಆಗಾಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಜ್ವಾಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಜ್ವಾಲ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ ಸರಕಾರ)
ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನೂ ಸಚಿವಾಲಯ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.