cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್
ಆರಂಭಿಕ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/eb/Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._5076_-_Pompei_-_Anfiteatro.jpg/220px-Brogi%2C_Giacomo_%281822-1881%29_-_n._5076_-_Pompei_-_Anfiteatro.jpg|left|thumb| ೧೮೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪೊಂಪೆಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್, ಇದು ಆರಂಭಿಕ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮೊದಲ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟೋರಿಯಲ್ ಆಟಗಳಿಗಾಗಿ ಫೋರಂ ರೊಮಾನಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮರದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ನಂತರ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು. ಅವನ ಹಿಸ್ಟೋರಿಯಾ ನ್ಯಾಚುರಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ಲಿನಿ ದಿ ಎಲ್ಡರ್ನಲ್ಲಿ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ೫೩ ಬಿಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಗೈಯಸ್ ಸ್ಕ್ರೈಬೋನಿಯಸ್ ಕ್ಯೂರಿಯೊ ಅವರ ಕನ್ನಡಕಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮರದ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪರಸ್ಪರ ತಿರುಗಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. . ಆದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಪದವಾದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟ್ರಮ್‌ನ ಮೂಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಪೆಕ್ಟಾಕುಲಾ ಅಥವಾ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೀನ್-ಕ್ಲೌಡ್ ಗೊಲ್ವಿನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಯಾಂಪನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಕ್ಯಾಪುವಾ, ಕ್ಯುಮೆ ಮತ್ತು ಲಿಟರ್ನಮ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಕಲ್ಲಿನ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರದ-ಹಳೆಯ ಪೊಂಪೆಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್  ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ-ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೭೦ ಬಿಸಿ ಯ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ತಿಳಿದಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಿವೆ: ಅಬೆಲ್ಲಾ, ಟೀನಮ್ ಮತ್ತು ಕೇಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವವುಗಳು ಸುಲ್ಲನ್ ಯುಗಕ್ಕೆ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೮ ರವರೆಗೆ), ಪುಟಿಯೋಲಿ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟನ್ನ ವರೆಗೆ ಇವೆ. ಸುಟ್ರಿಯಮ್, ಕಾರ್ಮೋ ಮತ್ತು ಯುಕುಬಿಯಲ್ಲಿನ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು, ಸುಮಾರು ೪೦-೩೦ ಬಿಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಯೋಕ್ ಮತ್ತು ಫೆಸ್ಟಮ್‌ನಲ್ಲಿ (ಹಂತ ೧) ಮೊದಲ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಯುಗ
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ರೋಮನ್ ನಗರ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಯಿತು. ನಾಗರಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಗಾಗಿ ನಗರಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿದಂತೆ, ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಣ ಹೆಚ್ಚಾದವು. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ೪೦೦೦೦-೬೦೦೦೦ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ಅಥವಾ ೧೦೦೦೦೦ ವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಮವಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಆಸನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪೊಡ್ರೋಮ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಮೀರಿದೆ. ಅವು ಬಹು-ಮಹಡಿಗಳ, ಆರ್ಕೇಡ್ ಮುಂಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಗಾರೆ ಹೊದಿಕೆಗಳು, ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪಗಳಿಂದ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಬೆಳೆದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ಲ್ಯಾಟಿನ್-ಮಾತನಾಡುವ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ, ಆದರೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಟೇಡಿಯಂಗಳಂತಹ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ರೋಮನೀಕರಣದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕಲ್ಟ್‌ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಖಾಸಗಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಸಾಹತುಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಂತೀಯ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ರೋಮನ್ ಪುರಸಭೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ರೋಮನ್ ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಧಾರಣ ರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ರೋಮನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಕೊನೆಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅವನತಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/08/ArlesGuibert.JPG/220px-ArlesGuibert.JPG|thumb| ಆರ್ಲೆಸ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಕೋಟೆಯ ವಸಾಹತು, ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆತ್ತನೆ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/38/El_Djem_Amphitheater_aerial_view.jpg/220px-El_Djem_Amphitheater_aerial_view.jpg|thumb| ಅರಬ್ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ [[ಟುನೀಶಿಯ|ಟುನೀಶಿಯಾದ ಎಲ್ ಜೆಮ್ನ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಕೋಟೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು]] ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ, ತಾತ್ವಿಕ ಅಸಮ್ಮತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಧರ್ಮದ ವಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ, ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅಂತಹ ಆಟಗಳನ್ನು ಅಸಹ್ಯ ಮತ್ತು ಹಣದ ವ್ಯರ್ಥವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಗ್ಲಾಡಿಯೇಟೋರಿಯಲ್ ಮುನೇರಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು,. ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕನ್ನಡಕಗಳು, ವೆನೇಶನ್ಸ್, ಆರನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಅಪರೂಪವಾಯಿತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಕಾರದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಬದಲಾಯಿಸಿತು: ಅಲ್ಲಿ ಪೇಗನ್ ರೋಮನ್ ತನ್ನನ್ನು ನಾಗರಿಕ ಮನುಷ್ಯ ಆಗಿ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಅವನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ಗೌರವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ನಾಗರಿಕನಾಗುತ್ತಾನೆ., ಒಂದು ಹೋಮೋ ಇಂಟೀರಿಯರ್, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ದಾನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಉಳಿದಿರುವ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಈಗ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಪೊಂಪೈ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Ancient_Roman_Pompeii_-_Pompeji_-_Campania_-_Italy_-_July_10th_2013_-_06.jpg/220px-Ancient_Roman_Pompeii_-_Pompeji_-_Campania_-_Italy_-_July_10th_2013_-_06.jpg|thumb| ಪೊಂಪೆಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ನ ಕೇವಿಯಾ ಪಾಂಪೆಯ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಉಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ರೋಮನ್ ನಗರವಾದ ಪೊಂಪೈನಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ೭೯ ಎಡಿ ನಲ್ಲಿ ವೆಸುವಿಯಸ್ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದು ಪೊಂಪೈ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಹರ್ಕ್ಯುಲೇನಿಯಮ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿತು. ಇದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಳಿದಿರುವ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಆಗಿದೆ.
ಫಲೇರಿಯಾ
ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಫಲೇರಿಯಾ, ಇದನ್ನು ೪೩ಎಡಿ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಇಟಲಿಯ ಪಿಸೆನಮ್ (ಈಗ ಫಾಲೆರೋನ್ ) ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಕಟ್ಟಡದ ಆಯಾಮಗಳು ೧೭೮.೮ × ೧೦೬.೨ ಮೀಟರ್, ಮತ್ತು ಇದು ದೀರ್ಘವೃತ್ತದ ಆಕಾರದ ಅರೆನಾವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಖಾಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಂಟು ಸಾಲುಗಳ ಆಸನಗಳನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ನ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೂ ಅಖಾಡವು ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇಟಾಲಿಕಾ
ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೋಮನ್ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಸೆವಿಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕಟ್ಟಡದ ಆಯಾಮಗಳು ೧೫೬.೫ ×೧೩೪ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಅರೇನಾ ಆಯಾಮಗಳು ೭೧.೨ ×೪೬.೨ ಮೀಟರ್. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೭-೧೩೮ ರ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹ್ಯಾಡ್ರಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಇಟಾಲಿಕಾ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ೨೫೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋವಿನ ಹಾಡು
ಗೋವಿನ ಹಾಡು ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಆಬಾಲವೃದ್ಧರಿಗೆಲ್ಲ ಪರಿಚಿತವೂ ಪ್ರಿಯವೂ ಆಗಿರುವ ಕಥನಕವನ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೩೭ ಪದ್ಯಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೧೪ ಮಾತ್ರ ಮೂಲವೆಂದೂ ಉಳಿದವು ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತವೆಂದೂ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮತ. ಈ ಹಾಡನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕವಿಯಾಗಲಿ ಅವನ ಕಾಲವಾಗಲಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಮೂಲ ಗೀತೆ
ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ ಮೆರೆವುದೈವತ್ತಾರು ದೇಶದಿ ಇರುವ ಕಾಳಿಂಗನೆಂಬ ಗೊಲ್ಲನು ಪರಿಯನಾನೆಂತು ಪೇಳ್ವೆನು ಉದಯಕಾಲದೊಳೆದ್ದು ಗೊಲ್ಲನು ನದಿಯ ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಮದನತಿಲಕವ ಹಣೆಯೊಳಿಟ್ಟು ಚದುರಶಿಕೆಯನು ಹಾಕಿದ
ಎಳೆಯ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕೊಳನನೂದುತ ಗೊಲ್ಲಗೌಡನು ಬಳಸಿ ನಿಂದ ತುರುಗಳನ್ನು ಬಳಿಗೆ ಕರೆದನು ಹರುಷದಿ ಗಂಗೆ ಬಾರೆ ಗೌರಿ ಬಾರೆ ತುಂಗಭದ್ರೆ ನೀನು ಬಾರೆ ಕಾಮಧೇನು ನೀನು ಬಾರೆಂದು ಪ್ರೇಮದಿಂದಲಿ ಕರೆದನು
ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯೆ ನೀನು ಬಾರೆ ಪುಣ್ಯವಾಹಿನಿ ನೀನು ಬಾರೆ ಪೂರ್ಣಗುಣಸಂಪನ್ನೆ ಬಾರೆಂದು ಪ್ರೇಮದಿಂ ಗೊಲ್ಲ ಕರೆದನು ಗೊಲ್ಲ ಕರೆದಾ ಧ್ವನಿಯು ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ಪಶುಗಳು ಬಂದುವಾಗ ಚೆಲ್ಲಿಸೂಸಿ ಪಾಲಕರೆಯಲು ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿತು ಬಿಂದಿಗೆ
ಒಡನೆದೊಡ್ಡಿಯ ಬಿಡುತ ಪಶುಗಳು ನಡೆದವಾಗಾರಣ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಡಲು ಮೇಘವು ತೆರಳುವಂದದಿ ನಡೆದವಾಗಾರಣ್ಯಕೆ ಅಟ್ಟಬೆಟ್ಟದ ಕಿಬ್ಬಿಯೊಳಗೆ ಇಟ್ಟಡೆಯಬೆಟ್ಟಾದ ನಡುವೆ ದಟ್ಟೈಸಿದಾ ಸಸಿಗಳೆಡೆಯೊಳು ಮುಟ್ಟಿ ಮೇದವು ಹುಲ್ಲನು
ಹಬ್ಬಿದಾ ಮಲೆಮದ್ಯದೊಳಗೆ ಅರ್ಭುತಾನೆಂತೆಂಬ ವ್ಯಾಘ್ರನು ಗಬ್ಬಿತನದೊಳು ಬೆಟ್ಟದಾ ಅಡಿ ಕಿಬ್ಬಿಯೊಳು ತಾನಿರುವನು ಒಡಲಿಗೇಳು ದಿವಸದಿಂದ ತಡೆದಾಹಾರವ ಬಳಲಿ ವ್ಯಾಘ್ರನು ತುಡುಕಿ ಎರೆದವ ರಭಸದಿಂದೊಗ್ಗೊಡೆದವಾಗಾ ಗೋವ್ಗಳು
ಅದರ ರಭಸಕೆ ನಿಲ್ಲನರಿಯದ ಕದುಬಿಕಮರಿಯ ಬಿದ್ದು ಪಶುಗಳು ಪದರಿತಳ್ಳಣಗೊಂಡ ಪಶುಗಳು ಚೆದರಿ ಓಡಿಹೋದವು ಕನ್ನೆಮಗನಾ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕಂದನ ನೆನೆದುಕೊಂಡು ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಎಂಬ ಪಶುವು ಚೆಂದದಿ ತಾ ಬರುತಿದೆ
ಇಂದು ಎನಗಾಹಾರ ಸಂದಿತು ಎನುತಲಾಗ ದುಷ್ಟವ್ಯಾಘ್ರನು ಬಂದು ಬಳಸಿ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತಾಗ ಪಶುವನು ಖೂಳ ಹುಲಿಯಾ ಅಡ್ಡಕಟ್ಟಿ ಬೀಳಹೊಯ್ವೆನು ನಿನ್ನನೆನುತಲಿ ಸೀಳಿಬಿಸುಡುವೆ ಬೇಗನೆನುತಾ ಪ್ರಳಯವಾಗಿಯೆ ಕೋಪಿಸೆ
ಒಂದು ಬಿನ್ನಹ ಹುಲಿಯರಾಯನೆ ಕಂದನೈದನೆ ಮನೆಯ ಒಳಗೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಿ ಮೊಲೆಯ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದು ನಾನಿಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವೆ ಹಸಿದ ವೇಳೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೊಡವೆಯ ವಶವಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೀಗ ನುಸುಳಿಹೋದರೆ ನೀನು ಬರುವೆಯ ಹಸನಾಯಿತಿಗೆಂದಿತು
ಮೂರು ಮೂರ್ತಿಗಳಾಣೆ ಬರುವೆನು ಸೂರ್ಯ-ಚಂದಮನಾಣೆ ಬರುವೆನು ಧಾರುಣಿದೇವಿಯಾಣೆ ಬರುವೆನು ಎಂದು ಭಾಷೆಯ ಮಾಡಿತು ಬರುವೆಂದು ಭಾಷೆಮಾಡಿ ತಪ್ಪೆನೆಂದಾ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯು ಒಪ್ಪಿಸಲೊಡೊಂಬುಟ್ಟು ವ್ಯಾಘ್ರನು ಅಪ್ಪಣೆಯ ತಾ ಕೊಟ್ಟಿತು
ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲದೆ ದೊಡ್ಡಿಗೆ ಬಂದು ಚೆಲ್ವ ಮಗನನು ಕಂಡು ಬೇಗ ಅಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿತು ಮೊಲೆಯನು ಕಟ್ಟಕಡೆಯಲಿ ಮೇಯದೀರು ಬೆಟ್ಟದೊತ್ತಿಗೆ ಹೋಗದೀರು ದುಷ್ಟವ್ಯಾಘ್ರಗಳುಂಟು ಅಲ್ಲಿ ನಟ್ಟನಡುವೆ ಬಾರಯ್ಯನೇ
ಕೊಂದೆನೆಂಬ ದುಷ್ಟವ್ಯಾಘ್ರಗೆ ಚೆಂದದಿಂದ ಭಾಷೆಯಿತ್ತು ಕಂದ ನಿನ್ನನು ನೋಡಿಪೋಗುವೆನೆಂದು ಬಂದೆನು ದೊಡ್ಡಿಗೆ ಅಮ್ಮನೀನು ಸಾಯಲೇಕೆ ಸುಮ್ಮನಿರು ನೀ ಎಲ್ಲರ ಹಾಗೆ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಗೆ ಪೇಳಿ ಕರುವು ಸುಮ್ಮಾವನಡಗೀ ನಿಂದಿತು
ಕೊಟ್ಟಭಾಷೆಗೆ ತಪ್ಪಲಾರೆನು ಕೆಟ್ಟಯೋಚನೆ ಮಾಡಲಾರೆನು ನಿಷ್ಟೆಯಿಂದಲಿ ಪೋಪೆನಲ್ಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಕಡೆಗಿದು ಖಂಡಿತ ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಸಕಲ ಬಳಗ ಸತ್ಯವಾಕ್ಯಕೆ ತಪ್ಪಿದರೆ ಅಚ್ಚುತ ಹರಿ ಮೆಚ್ಚನು
ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಹಾಯದಿರಿ ಹಿಂದೆ ಬಂದರೆ ಒದೆಯದಿರಿ ನಿಮ್ಮಕಂದನೆಂದು ಕಂಡಿರಿ ತಬ್ಬಲಿಯ ಕಂದೈದನೆ ತಬ್ಬಲಿಯುನೀನಾದೆ ಮಗನೆ ಹೆಬ್ಬುಲಿಯ ಬಾಯನ್ನು ಹೊಗೆವೆನು ಇಬ್ಬರಾ ಋಣ ತೀರಿತೆಂದು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತು ಕಂದನ
ಕಂದನಿಗೆ ಬುದ್ದಿ ಹೇಳಿ ಬಂದಳಾಗ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯು ಚೆಂದದಿಂದ ಪುಣ್ಯನದಿಯೊಳು ಮಿಂದು ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿತು ಗೋವು ಸ್ನಾನವ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಗವಿಯ ಬಾಗಿಲಪೊಕ್ಕು ನಿಂತು ಸಾವಕಾಶವ ಮಾಡದಂತೆ ವ್ಯಾಘ್ರರಾಯನ ಕರೆದಳು
ಖಂಡವಿದೆಕೋ ರಕ್ತವಿದೆಕೋ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಕೊಬ್ಬೂಗಳಿದೆ ಕೋ ಉಂಡು ಸಂತಸಗೊಂಡು ನೀ ಭೂಮಂಡಲದೊಳು ಬಾಳಯ್ಯನೆ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯು ಬಂದು ನುಡಿಯೆ ತನ್ನ ಮನದೊಳು ಹುಲಿಯರಾಯನು ಕನ್ನೆಯಿವಳನು ಕೊಂದುತಿಂದರೆ ಎನ್ನ ನರಹರಿ ಮೆಚ್ಚನು
ಎನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಕ್ಕ ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೊಂದು ಏನ ಪಡೆವೆನು ನಿನ್ನ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಎನ್ನ ಪ್ರಾಣವ ಬಿಡುವೆನು ಯಾಕಯ್ಯ ಹುಲಿರಾಯ ಕೇಳು ಜೋಕೆಯಿಂದಲಿ ಎನ್ನನೊಲ್ಲದೆ ನೂಕಿ ನೀನು ಸಾಯಲೇಕೆ ಬೇಕೆಂದೂ ನಾ ಬಂದೆನು
ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಮಾತ ಕೇಳಿ ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ನೀರಸುರಿಯುತ ಅನ್ಯಕಾರಿಯು ತಾನು ಎನುತಲಿ ತನ್ನ ಮನದೊಳು ಧ್ಯಾನಿಸಿ ಮೂರು ಮೂರ್ತಿಗೆ ಕೈಯ್ಯಮುಗಿದು ಸೇರಿ ಎಂಟು ದಿಕ್ಕನೋಡಿ ಹಾರಿ ಆಕಾಶಕ್ಕೆ ನೆಗೆದು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವ ಬಿಟ್ಟಿತು.
’ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ’ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ
ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಡಾ. ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ, ಬಿ. ಬಿ. ಕಾರಂತ್ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ’  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಸ್ಕರ ಚಂದಾವರ್ಕರ ಅವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ ಮೆರೆಯುತಿಹ ಕರ್ಣಾಟ ದೇಶದೊಳಿರುವ ಕಾಳಿಂಗನೆಂಬ ಗೊಲ್ಲನ ಪರಿಯನೆಂತು ಪೇಳ್ವೆನು
ಎಳೆಯ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕೊಳಲನೂದುತ ಗೊಲ್ಲ ಗೌಡನು ಬಳಸಿ ನಿಂದ ತುರುಗಳನ್ನು ಬಳಿಗೆ ಕರೆದನು ಹರುಶದಿ ಗಂಗೆ ಬಾರೆ ಗೌರಿ ಬಾರೆ ತುಂಗಭದ್ರೆ ತಾಯಿ ಬಾರೆ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ನೀನು ಬಾರೆ ಎಂದು ಗೊಲ್ಲನು ಕರೆದನು
ಗೊಲ್ಲ ಕರೆದ ದನಿಯ ಕೇಳಿ ಎಲ್ಲ ಹಸುಗಳು ಬಂದು ನಿಂದು ಚೆಲ್ಲಿ ಸೂಸಿ ಹಾಲು ಕರೆಯಲು ಅಲ್ಲಿ ತುಂಬಿತು ಬಿಂದಿಗೆ
ಸತ್ಯವೇ ಭಗವಂತನೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕತೆಯಿದು...
ಹಬ್ಬಿದಾ ಮಲೆ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ ಅರ್ಭುತಾನೆಂದೆಂಬ ವ್ಯಾಘ್ರನು ಅಬ್ಬರಿಸಿ ಹಸಿಹಸಿದು ಬೆಟ್ಟದ ಕಿಬ್ಬಿಯೊಳು ತಾನಿದ್ದನು
ಮೊರೆದು ರೋಷದಿ ಗುಡುಗುತಾ ಹುಲಿ ಗುಡುಗುಡಿಸಿ ಭೋರಿಡುತ ಚಂಗನೆ ಗುಡುಗಲೆರಗಿದ ರಭಸಕಂಜಿ ಚೆದುರಿ ಹೋದವು ಹಸುಗಳು
ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ ಎಂಬ ಹಸುವು ತನ್ನ ಕಂದನ ನೆನೆದುಕೊಂಡು ಮುನ್ನ ಹಾಲನು ಕೊಡುವೆನೆನುತ ಚೆಂದದಿ ತಾ ಬರುತಿರೆ
ಇಂದೆನಗೆ ಆಹಾರ ಸಿಕ್ಕಿತು ಎಂದು ಬೇಗನೆ ದುಷ್ಟ ವ್ಯಾಘ್ರನು ಬಂದು ಬಳಸಿ ಅಡ್ಡಗಟ್ಟಿ ನಿಂದನಾ ಹುಲಿರಾಯನು
ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ನಿನ್ನನೀಗಲೆ ಬೀಳಹೊಯ್ವೆನು ನಿನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸೀಳಿಬಿಡುವೆನು ಎನುತ ಕೋಪದಿ ಖೂಳ ವ್ಯಾಘ್ರನು ಕೂಗಲು
ಒಂದು ಬಿನ್ನಹ ಹುಲಿಯೆ ಕೇಳು ಕಂದನಿರುವನು ದೊಡ್ಡಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ನಿಮಿಷದಿ ಮೊಲೆಯ ಕೊಟ್ಟು ಬಂದು ಸೇರುವೆನಿಲ್ಲಿಗೆ
ಹಸಿದ ವೇಳೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದೊಡವೆಯ ವಶವ ಮಾಡದೆ ಬಿಡಲು ನೀನು ನುಸುಳಿ ಹೋಗುವೆ, ಮತ್ತೆ ಬರುವೆಯ ಹುಸಿಯನಾಡುವೆ ಎಂದಿತು
ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ತಾಯಿ ತಂದೆ ಸತ್ಯವೇ ನಮ್ಮ ಬಂಧು ಬಳಗ ಸತ್ಯ ವಾಕ್ಯಕೆ ತಪ್ಪಿ ನಡೆದರೆ ಮೆಚ್ಚನಾ ಪರಮಾತ್ಮನು
ಸತ್ಯವೇ ಭಗವಂತನೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕತೆಯಿದು....
ಕೊಂದು ತಿನ್ನುವೆನೆಂಬ ಹುಲಿಗೆ ಚೆಂದದಿಂದ ಭಾಷೆ ಇತ್ತು ಕಂದ ನಿನ್ನನು ನೋಡಿ ಪೋಗುವೆ ನೆಂದು ಬಂದೆನು ದೊಡ್ಡಿಗೆ
ಆರ ಮೊಲೆಯನು ಕುಡಿಯಲಮ್ಮ ಆರ ಬಳಿಯಲಿ ಮಲಗಲಮ್ಮ ಆರ ಸೇರಿ ಬದುಕಲಮ್ಮ ಆರು ನನಗೆ ಹಿತವರು
ಅಮ್ಮಗಳಿರಾ ಅಕ್ಕಗಳಿರಾ ಎನ್ನ ತಾಯೊಡ ಹುಟ್ಟುಗಳಿರಾ ಕಂದ ನಿಮ್ಮವನೆಂದು ಕಾಣಿರಿ ತಬ್ಬಲಿಯನೀ ಕರುವನು
ಮುಂದೆ ಬಂದರೆ ಹಾಯಬೇಡಿ ಹಿಂದೆ ಬಂದರೆ ಒದೆಯಬೇಡಿ ಕಂದ ನಿಮ್ಮವನೆಂದು ಕಾಣಿರಿ ತಬ್ಬಲಿಯನೀ ಕರುವನು
ತಬ್ಬಲಿಯು ನೀನಾದೆ ಮಗನೆ ಹೆಬ್ಬುಲಿಯ ಬಾಯನ್ನು ಹೊಗುವೆನು ಇಬ್ಬರಾ ಋಣ ತೀರಿತೆಂದು ತಬ್ಬಿಕೊಂಡಿತು ಕಂದನ
ಗೋವು ಕರುವನು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದು ಸಾವಕಾಶವ ಮಾಡದಂತೆ ಗವಿಯ ಬಾಗಿಲ ಸೇರಿನಿಂತು ತವಕದಲಿ ಹುಲಿಗೆಂದಿತು
ಖಂಡವಿದೆಕೊ ಮಾಂಸವಿದೆಕೊ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಬಿಸಿರಕ್ತವಿದೆಕೊ ಚಂಡವ್ಯಾಘ್ರನೆ ನೀನಿದೆಲ್ಲವ ನುಂಡು ಸಂತಸದಿಂದಿರು
ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಮಾತ ಕೇಳಿ ಕಣ್ಣನೀರನು ಸುರಿಸಿ ನೊಂದು ಕನ್ನೆಯಿವಳನು ಕೊಂದು ತಿಂದರೆ ಮೆಚ್ಚನಾ ಪರಮಾತ್ಮನು
ಎನ್ನ ಒಡಹುಟ್ಟಕ್ಕ ನೀನು ನಿನ್ನ ಕೊಂದು ಏನ ಪಡೆವೆನು ಎನ್ನುತಾ ಹುಲಿ ಹಾರಿ ನೆಗೆದು ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವ ಬಿಟ್ಟಿತು
ಸತ್ಯವೇ ಭಗವಂತನೆಂಬ ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಕತೆಯಿದು.....
ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯು ನಲಿದು ಕರುವಿಗೆ ಉಣ್ಣಿಸೀತು ಮೊಲೆಯ ಬೇಗದಿ ಚೆನ್ನಗೊಲ್ಲನ ಕರೆದು ತಾನು ಮುನ್ನ ತಾನಿಂತೆಂದಿತು
ಎನ್ನ ವಂಶದ ಗೋವ್ಗಳೊಳಗೆ ನಿನ್ನ ವಂಶದ ಗೊಲ್ಲರೊಳಗೆ ಮುನ್ನ ಪ್ರತಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯೊಳಗೆ ಚೆನ್ನ ಕೃಷ್ಣನ ಭಜಿಸಿರಿ
ಈವನು ಸೌಭಾಗ್ಯ ಸಂಪದ ಭಾವಜಾಪಿತ ಕೃಷ್ಣನು
ಕಥಾ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಹಾಡುಗಳು ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ತಾನ್ ಸೇನ್
ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾನ್‍ಸೇನ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕ. ಇವನ ಕಾಲ (ಸು. ೧೫೬೪-೧೬೪೬). ಮೊಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರ. ತಾನ್ ಸೇನ್ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಬಳಿಯ 'ಬೇಹಟ್' ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ತನ್ನಾಮಿಶ್ರ. ತಾನ್ ಸೇನ್ ಎಂಬುದು ಅವನಿಗೆ ದೊರಕಿದ ಬಿರುದು. ತಾನ್‍ಸೇನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ದ್ರುಪದ್ ಗಾಯನವನ್ನೂ, ಗೋವಿಂದ ಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತನ ಪದ್ದತಿಯ ಗಾಯನವನ್ನೂ ಕಲಿತನು. ಮುಂದೆ ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಮೇಲೆ ಇವನ ಕೀರ್ತಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡಿತು. ತಾನ್‍ಸೇನ್ ಅಪೂರ್ವ ಗಾಯಕನಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನು ರಚಿಸಿದ ಅನೇಕ ದ್ರುಪದಗಳು ಬಹುವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಇವನ ಗಾಯನ ಶೈಲಿಗೆ "ಗೌರ್ ಹರ್ ಬಾನೀ" ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇವನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ದರ್ಬಾರಿ ಕಾನಡ, ಮಿಯಾ ಮಲ್ಹಾರ್, ತಾನ್ ಸೇನ್ ಕಿ ತೋಡಿ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಕೆ ಸಾರಂಗ್ ಎಂಬ ರಾಗಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಂಗೀತ್ ಸಾರ್ ಮತ್ತು ರಾಗಮಾಲಾ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದನು. ತಾನ್‍ಸೇನನು ೧೬೪೬ ರ ಕಾಲವಾದನು. ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಅವನ ಸಮಾಧಿಯ ಸ್ಥಳವು ಸಂಗೀತಗಾರರೆಲ್ಲರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ತಾನ್ಸೆನ್ (c. ೧೪೯೩/೧೫೦೦ – ೨೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫೮೯), ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟ್ (ಲಿಟ್. 'ಮೊನಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್') ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.ಹಿಂದೂ ಗೌರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಆಧುನಿಕ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ವಯಸ್ಕ ಜೀವನವನ್ನು ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೇವಾದ ಹಿಂದೂ ರಾಜ ರಾಜಾ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅಲ್ಲಿ ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಈ ಖ್ಯಾತಿಯು ಅವರನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಅವರು ರಾಜಾ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಂದೇಶವಾಹಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಮೊಘಲ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಸೇರಲು ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿದರು. ತಾನ್ಸೇನ್‌ಗೆ ಹೋಗಲು ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ರಾಜಾ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಬರ್‌ಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ೧೬೬೨ ರಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೬೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ವೈಷ್ಣವ ಸಂಗೀತಗಾರ ತಾನ್ಸೇನ್ ಅಕ್ಬರನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಅನೇಕ ಆಸ್ಥಾನ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ವಿಷಯವಾಯಿತು.
ತಾನ್ಸೆನ್ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ದಂತಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಸತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆಯನ್ನು ಬೆರೆಸಿ, ಮತ್ತು ಈ ಕಥೆಗಳ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯು ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಬರ್ ಅವರನ್ನು ನವರತ್ನಗಳಲ್ಲಿ (ಒಂಬತ್ತು ಆಭರಣಗಳು) ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಮಿಯಾನ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿದರ. ಮಿಯಾನ್ ಅಂದರೆ ಕಲಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ.
ತಾನ್ಸೇನ್ ಒಬ್ಬ ಸಂಯೋಜಕ, ಸಂಗೀತಗಾರ ಮತ್ತು ಗಾಯಕ, ಅವರಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸಿದ ವಾದ್ಯಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅನೇಕರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಘರಾನಾ (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗಳು) ತಮ್ಮ ವಂಶಾವಳಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ತಾನ್ಸೇನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಧ್ರುಪದ್ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಮರಣೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ್ ಸ್ತೋತ್ರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಾರ ಎಂಬ ಎರಡು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಹಸನಬ್ಬ
ಹಸನಬ್ಬ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಅಪರೂಪದ ವ್ಯಕ್ತಿ. 'ಹಸನಬ್ಬ', ಮಲೆನಾಡಿನ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಮನೆಮಾಡಿ ಅಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರ ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಭುಜಕೊಟ್ಟು ಅದರಲ್ಲೇ ತೃಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಸರಳಜೀವಿ, ಪ್ರಶಂಸನೀಯರು
ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಉಜಿರೆ ಹತ್ತಿರದ ಲ್ಯಾಲ್ ಹುಟ್ಟೂರು. ಊಟಕ್ಕೂ ಕಷ್ಟವಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ತರಗತಿ ತನಕ ಓದಿದರು ತಮ್ಮ ೮ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗೆ ಶರಣುಹೊಡೆದರು. ಬಡತನದ ಬೇಗೆ, ಬಾಳೆಹೊನ್ನೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಚಿಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಲೋಟತೊಳೆಯುವ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿದರು. ೧೮ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಿಗೆ ಮರಳಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಒಂದು ಹೋಟೆಲ್ ತೆರೆದರು. ಮನೆಕಟ್ಟಿ ಸಂಸಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೋಟೆಲ್ ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಲಾರಿ ಚಾಲಕರು ಕೊಟ್ಟ ವರ್ತಮಾನದಿಂದ ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಅಪಘಾಟಗಳ ಒಂದು ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ೬೧ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಹರೆಯದ ಹಸನಬ್ಬ, ತಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹೋಟೆಲ್ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಬದಿಯಲ್ಲೇ ಮನೆ ೪೧ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಇಲ್ಲೇವಾಸ್ತವ್ಯ. ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾ ಅದರಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಕಂಡ ಗಟ್ಟಿ ವ್ಯಕ್ತಿ. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ೩-೪ ಮತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ೪೦-೫೦. ಸಾವಿರಾರು ಅವಘಡಗಳ ಕಂಡು ಅದನ್ನು ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಸಾವಿರಾರು ದಾರಿಹೋಕರಿಗೆ ನೆರವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಾವೇ ಆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯಮಾಡುವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮಮಾರುತಿ ೮೦೦ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬದುಕುಳಿದ ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ೬೧ ವರ್ಷದ ಹರೆಯದ, ಹಸನಬ್ಬ ರಿಗೆ, ಪತ್ನಿ ಮತ್ತು ೩ ಜನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು. ಮಗ, ಬದ್ರುದ್ದೀನ್ ಅಜ್ಮನ್, ಕೊನೆಯ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಕಾಂ ನಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಹಸನಬ್ಬನವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ
ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಚಾರ್ಮಡಿ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಪ್ಪ, ಮಗ, ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹಸನಬ್ಬನವರಿಗೆ ಈ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಿದಾಗ ಅವರು ತತ್ ಕ್ಷಣವೇ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ, ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಿ, ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ಮಂಗಳೂರಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ೧೧ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ನಂತರ ಹಸನಬ್ಬನವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆಗ ಹಸನಬ್ಬರ ತಾಯಿ ಮಗನಿಗೆ, "ಸಮಾಜಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಡ, ಪ್ರಾಣ ರಕ್ಷಣೆಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದ ಪುಣ್ಯದ ಕೆಲಸ ಬೇರೊಂದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹರಸಿದರಂತೆ. ತಾಯಿಯವರ ಈ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ಥಿಪಡೆದ ಹಸನಬ್ಬ ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನ ತನಕ, ಚಾರ್ಮಡಿ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡವರ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಚ್ಛಿನ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಘಾಟ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳ, ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಹಾರ ಮತ್ತು ಉಜಿರೆ ಯ ಮಧ್ಯೆ ಕಾಡುಮೇಡಿನ ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಚಾರ್ಮಾಡಿಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಶುರುವಾಗುವ ಘಾಟ್ ಸುಮಾರು ೧೧ ಹೆರ್ ಪಿನ್ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಗಮ ಘಾಟ್' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ರಸ್ತೆಗಳು ತೀರ ಕಿರಿದಾಗಿವೆ. ತಲೆ ಎತ್ತಿದರೆ ಕಾಣದಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರುವ ಭಾರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸಮೂಹ, ದೂರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಾತಗಳು, ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಅಡವಿ, ಕೇವಲ ೨೦ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾರದಷ್ಟು ಕಡಿದಾದ ತಿರುವುಗಳು, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿಟಿಜಿಟಿ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಸುರಿಯುವ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು, ಮಂಜಿನ ಮುಸುಕು, ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯೋ, ಹಗಲೋ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾರದಷ್ಟು ಕಾವಳ ಮಂಜು. ರಸ್ತೆ ವಾಹನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತವೆ.
ಅಪಘಾತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ
ಇಂತಹ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡದ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳು ಜಾರಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದರೆ, ಮಣ್ಣಿನ ಚಿಕ್ಕ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕುಸಿದು ಜರುಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಚಿಕ್ಕ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಚುಕಾರನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸುಸಂಧಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪಾತಕಿಗಳು ಎಲ್ಲೋ ಕೊಲೆಮಾಡಿದ ದೇಹಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಸೆದುಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ೨೨ ಕಿ.ಮೀ ಏರುಪೇರಿನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಭಾರಹೊತ್ತ ಟ್ರಕ್ ಗಳು ಮೇಲೇರಲಾರದೆ ಮುಗ್ಗರಿಸಿ ಬಿದ್ದೊ ಇಲ್ಲವೇ ವಾಪಸ್ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಮತ್ತೆಕೆಲವು ವಾಹನಗಳು ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕ್ ಹಿಡಿದೆ ಸಾಗಬೇಕು. ಈ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಅಣ್ಣಪ್ಪನ ಗುಡಿಬಿಟ್ಟರೆ ಜನವಸತಿ ಇರುವ ಸ್ಥಳವಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ದಾರಿಹೋಕರ ಸೇವೆಗೆ ನೆರವಾಗುವ ಆಪದ್ಭಾಂಧವನೆಂದರೆ ಹಸನಬ್ಬ
ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಹಸನಬ್ಬನವರ ವಿಳಾಸ
ಚಾರ್ಮಡಿ ಘಾಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ವಾಹನ ಚಾಲಕರ ಜೇಬಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದೇವತೆಗಳ ಫೋಟೋಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಹಸನಬ್ಬರ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ತಪ್ಪದೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ದುರ್ಗಮ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅವಘ್ಹಡಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು, ಕಾಕನಿಗೆ ಹೇಳೋಣ, ಎಂದು ಚಾರ್ಮಾಡಿ ಹಸನಬ್ಬರಿಗೆ ಕರೆಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು
ಜೆ. ದೇವಿಕಾ
ಜಯಕುಮಾರಿ ದೇವಿಕಾ ( ಮಲಯಾಳಂ  ) ಕೇರಳದ ಮಲಯಾಳಿ ಇತಿಹಾಸಕಾರ್ತಿ, ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಮರ್ಶಕಿ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞೆ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಿರುವನಂತಪುರಂನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಆರಂಭಿಕ ಕೇರಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ದ್ವಿಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಡುವೆ ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಾಫಿಲಾ, ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ವೀಕ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿ ವೈರ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬರಹಗಳು
ದೇವಿಕಾ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಬೈನರಿ ಲಿಂಗದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ನಂತರದ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ೧೯೩೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ನಡುವೆ ಗರ್ಭನಿರೋಧಕಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸದ ಮೂಲಕ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೇರಳದ ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳ ಬರಹಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನು ಹರ್ ಸೆಲ್ಫ್: ಅರ್ಲಿ ರೈಟಿಂಗ್ಸ್ ಆನ್ ಜೆಂಡರ್ ಬೈ ಮಲಯಾಳಿ ಮಹಿಳೆಯರ ೧೮೯೮-೧೯೩೮ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ನಂತರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ದೇವಿಕಾ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಸೂರದ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾಳಜಿಗಳು ಲಿಂಗಕ್ಕಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ, ಛೇದಕ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಕೆಯ ನಂತರದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಲಿಂಗ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ.
ಅವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಆಧುನಿಕ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವಾದಂ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಕುಲಸ್ತ್ರೀಯುಂ ಚಂತಪ್ಪೆನ್ನುಂ ಉಂಡಾಯತೆಂಗಿನೇ? ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಕೇರಳ ಇತಿಹಾಸದ ಪರ್ಯಾಯ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕೇರಳದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಒಳನೋಟಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಸೀರೆಯ ಡ್ರೆಸ್ ಕೋಡ್ ಮತ್ತು ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಚಲಿತವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಿ ಹಿಂದೂ ವರದಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ "ಸಿ‍ಡಿ‍ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಜೆ. ದೇವಿಕಾ, ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲಾದ ಅದೃಶ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೇಲೆ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಟೇಕ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಶಕ್ತಿಯುತ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಮೌನದ ಆಳವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಕೇರಳದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ, "ತಟಸ್ಥ" ಇತಿಹಾಸದ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಖಾತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸುಳ್ಳು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಬಲಗೊಂಡವು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅರ್ಹತೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕೇರಳದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಹೇಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಪ್ರಮುಖ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಂಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಾವ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ " . ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸವು ೨೦೦೭ ರ ಪುಸ್ತಕ ಇಂಜೆಂಡರಿಂಗ್ ಇಂಡಿವಿಜುವಲ್ಸ್: ದಿ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜ್ ಆಫ್ ರೀ-ಫಾರ್ಮಿಂಗ್ ಇನ್ ಅರ್ಲಿ ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚುರಿ ಕೇರಳಂ, ಮತ್ತು ೨೦೦೮ ರ ಪುಸ್ತಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಹೌಸ್ಹೋಲ್ಡರ್ಸ್, ಸಿಟಿಜನ್ಸ್: ಮಲಯಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಯೋಜನೆ, ೧೯೩೦-೧೯೭೦.
ಅವರು ಭಾರತದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಿಕಾ ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕೇರಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ
ಅವರು ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಮಲಯಾಳಿ ಸ್ತ್ರೀವಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಿನಿ ಎಂಬ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನಯೋಗಃ
ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸಹಸ್ರೇಷು ಕಶ್ಚಿದ್ಯತತಿ ಸಿದ್ಧಯೇ । ಯತತಾಮಪಿ ಸಿದ್ಧಾನಾಂ ಕಶ್ಚಿನ್ಮಾಂ ವೇತ್ತಿ ತತ್ತ್ವತಃ ।।೩।। ಎಷ್ಟೋ ಸಾವಿರಜನರಲ್ಲಿ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬನು ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಿದ್ಧರಲ್ಲಿ ಯಾವನೋ ಒಬ್ಬನು ನನ್ನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಭೂಮಿರಾಪೋನಲೋ ವಾಯುಃ ಖಂ ಮನೋ ಬುದ್ಧಿರೇವ ಚ । ಅಹಂಕಾರ ಇತೀಯಂ ಮೇ ಭಿನ್ನಾ ಪ್ರಕೃತಿರಷ್ಟಧಾ ।।೪।। ಪೃಥ್ವಿ, ಆಪ್, ಅಗ್ನಿ, ವಾಯು, ಆಕಾಶ - ಈ ಪಂಚಭೂತಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮತನ್ಮಾತ್ರೆಗಳು ಐದು, ಮನಃಕಾರಣವಾದ ಅಹಂಕಾರ, ಅಹಂಕಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಬುದ್ಧಿಯೆಂಬ ಮಕತ್ತತ್ತ್ವ, ಅಹಂಕಾರವೆಂಬ ಅವಿದ್ಯೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವ್ಯಕ್ತ ಹೀಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿಯು ಎಂದರೆ ಮಾಯಾಶಕ್ತಿಯು ಎಂಟು ವಿಧವಾಗಿದೆ.
ಅಪರೇಯಮಿತಸ್ತ್ವನ್ಯಾಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ವಿದ್ಧಿಮೇ ಪರಾಮ್ । ಜೀವಭೂತಾಂ ಮಹಾಬಾಹೋ ಯಯೇದಂ ಧಾರ್ಯತೇ ಜಗತ್ ।।೫।। ಮಹಾಬಾಹು, ಈ ಎಂಟು ವಿಧವಾದದ್ದು ಅಪರಾ(ಕೀಳು) ಪ್ರಕೃತಿ. ಇದಿಲ್ಲದೇ ನನ್ನ ಪರಾ(ಉತ್ತಮ) ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊ. ಅದು ಜೀವ ಎನಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಧರಿಸಿದೆ.
ಏತದ್ಯೋನೀನಿ ಭೂತಾನಿ ಸರ್ವಾಣೀತ್ಯುಪಧಾರಯ । ಅಹಂ ಕೃತ್ಸ್ನಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭವಃ ಪ್ರಲಯಸ್ತಥಾ ।।೬।। ನನ್ನ ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ಸಕಲಭೂತಗಳೂ ಆಗಿವೆಯೆಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಾನು ಸಮಸ್ತ ಜಗತ್ತಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರಳಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಮತ್ತಃ ಪರತರಂ ನಾನ್ಯತ್ಕಿಂಚಿದಸ್ತಿ ಧನಂಜಯ । ಮಯಿ ಸರ್ವಮಿದಂ ಪ್ರೋತಂ ಸೂತ್ರೇ ಮಣಿಗಣಾ ಇವ ।।೭।। ಅರ್ಜುನ, ನನಗಿಂತಲೂ ಬೇರೆಯಾದ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರಣವು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ದಾರದಲ್ಲಿ ಮಣಿಗಳ ಗುಂಪು ಅನುಸ್ಯೂತವಾಗಿರುವಂತೆ ಸಮಗ್ರವೂ ನನ್ನಲ್ಲಿ ಪೂಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ರಸೋಹಮಪ್ಸು ಕೌಂತೇಯ ಪ್ರಭಾಸ್ಮಿ ಶಶಿಸೂರ್ಯಯೋಃ । ಪ್ರಣವಃ ಸರ್ವವೇದೇಷು ಶಬ್ದಃ ಖೇ ಪೌರುಷಂ ನೃಷು ।।೮।। ಕೌಂತೇಯ, ಜಲದಲ್ಲಿ ರಸವು ನಾನು, ಅಂತೆಯೇ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭೆಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಣವ ನಾನು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದವೂ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಪೌರುಷವೂ ನಾನೇ.
ಪುಣ್ಯೋ ಗಂಧಃ ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಚ ತೆಜಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ವಿಭಾವಸೌ । ಜೀವನಂ ಸರ್ವಭೂತೇಷು ತಪಶ್ಚಾಸ್ಮಿ ತಪಸ್ವಿಷು ।।೯।। ಪೃಥಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಗಂಧವೂ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ. ಸರ್ವಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಶಕ್ತಿಯು ನಾನೇ. ತಪಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ನಾನೇ.
ಬೀಜಂ ಮಾಂ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ವಿದ್ಧಿ ಪಾರ್ಥ ಸನಾತನಮ್ । ಬುದ್ಧಿರ್ಬುದ್ಧಿಮತಾಮಸ್ಮಿ ತೇಜಸ್ತೇಜಸ್ವಿನಾಮಹಮ್ ।।೧೦।। ಪಾರ್ಥ, ಸರ್ವಭೂತಗಳಿಗೂ ನಾನು ಸನಾತನವಾದ ಬೀಜವೆಂದು ತಿಳಿ. ಬುದ್ದಿವಂತರಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಿಯೂ ತೇಜಸ್ವಿಗಳಲ್ಲಿ ತೇಜಸ್ಸೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ.
ಬಲಂ ಬಲವತಾಂ ಚಾಹಂ ಕಾಮರಾಗವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಧರ್ಮಾವಿರುದ್ಧೋ ಭೂತೇಷು ಕಾಮೋಸ್ಮಿ ಭರತರ್ಷಭ ।।೧೧।। ಬಲವಂತರಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಮರಾಗವರ್ಜಿತವಾದ(ದೇಹಧಾರಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ) ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಲ್ಲದ ಕಾಮವಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಯೇ ಚೈವ ಸಾತ್ವಿಕಾ ಭಾವಾ ರಾಜಸಾಸ್ತಾಮಸಾಶ್ಚ ಯೇ । ಮತ್ತ ಏವೇತಿ ತಾನ್ವಿದ್ಧಿ ನ ತ್ವಹಂ ತೇಷು ತೇ ಮಯಿ ।।೧೨।। ಅಲ್ಲದೆ ವಿವೇಕಾದಿಸಾತ್ವಿಕಾಭಾವಗಳೂ ಲೋಭಾದಿರಾಜಸಭಾವಗಳೂ ಪ್ರಮಾದಾದಿ ತಾಮಸಭಾವಗಳೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆಯೆಂದು ತಿಳಿ. ಆದರೆ ನಾನು ಅವುಗಳ ವಶದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಅವು ನನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಸಾರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಆ ಭಾವಗಳಿಗೆ ವಶರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರಿಭಿರ್ಗುಣಮಯೈರ್ಭಾವೈರೇಭಿಃ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಮೋಹಿತಂ ನಾಭಿಜಾನಾತಿ ಮಾಮೇಭ್ಯಃ ಪರಮವ್ಯಯಮ್ ।।೧೩।। ಗುಣಮಯವಾದ ಈ ಸಾತ್ವಿಕಾದಿಭಾವಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತೆಲ್ಲವೂ ಮೋಹಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಭಾವಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತನೂ ವ್ಯಯಗಳೆಂಬ ವಿಕಾರಗಳಿಂದ ರಹಿತನೂ ಆದ ನನ್ನನ್ನು ಈ ಜಗತ್ತು ಗುರುತಿಸದೆ ಹೋಗಿದೆ.
ದೈವೀ ಹ್ಯೇಷಾ ಗುಣಮಯೀ ಮಮ ಮಾಯಾ ದುರತ್ಯಯಾ । ಮಾಮೇವ ಯೇ ಪ್ರೆಪದ್ಯಂತೇ ಮಾಯಾಮೇತಾಂ ತರಂತಿ ತೇ ।।೧೪।।
ನ ಮಾಂ ದುಷ್ಕೃತಿನೋ ಮೂಢಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯಂತೇ ನರಾಧಮಾಃ । ಮಾಯಯಾಪಹೃತಜ್ಞಾನಾ ಆಸುರಂ ಭಾವಮಾಶ್ರಿತಾಃ ।।೧೫।।
ಚತುರ್ವಿಧಾ ಭಜಂತೇ ಮಾಂ ಜನಾಃ ಸುಕೃತಿನೋರ್ಜುನ । ಆರ್ತೋ ಜಿಜ್ಞಾಸುರರ್ಥಾರ್ಥೀ ಜ್ಞಾನೀ ಚ ಭರತರ್ಷಭ ।।೧೬।।
ತೇಷಾಂ ಜ್ಞಾನೀ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತ ಏಕಭಕ್ತಿರ್ವಿಶಿಷ್ಯತೇ । ಪ್ರಿಯೋ ಹಿ ಜ್ಞಾನಿನೋತ್ಯರ್ಥಮಹಂ ಸ ಚ ಮಮ ಪ್ರಿಯಃ ।।೧೭।।
ಕಾಮೈಸ್ತೈಸ್ತೈರ್ಹೃತಜ್ಞಾನಾಃ ಪ್ರಪದ್ಯಂತೇನ್ಯದೇವತಾಃ । ತಂ ತಂ ನಿಯಮಮಾಸ್ಥಾಯ ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ನಿಯತಾಃ ಸ್ವಯಾ ।।೨೦।। ವರ್ಗ: ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಯೇ ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇತರ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.thumbnail|right|ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅನುಭೋಗ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಅನುಭೋಗಿಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಅಂಶವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಉದ್ಯಮಿಯು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ ಅವನು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಎಷ್ಟು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಸ್ತುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಎಂತಹುದಿರಬೇಕು, ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕು ಎಂಬ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಪಂಚವು ತುಂಬಾ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ಯಮಿಯು ಹಲವು ರೀತಿಗಳ ಆನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಪ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಮಂ‍‍ಜಸವಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಕೊಂಡು, ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಉದ್ಯಮ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ, ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮೇರೆಗೆ, ಉದ್ಯಮ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೇಲಿರುವ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವು ಮನದಟ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲ್ಬರ್ಗ್, ಫಾರ್ಬಷ್ ಮತ್ತು ವ್ಹಿಟೀಕರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಉದ್ಯಮಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಣಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದೆ". ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಸೆಲಿಗ್‌ಮನ್ ರವರು ಹೇಳುವಂತೆ, "ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳವಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಾವಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಯೋಗದೊಡನೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಂಯೋಜನೆಯೇ ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ".
ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳು
thumbnail|right|ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ರೇಖಾ ನಕ್ಷೆ ೧. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಇಡೀ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದಲ್ಲ. ೨. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಅಂದರೆ ಅದು ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಭಾವನಾರೂಪದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೩. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುದಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅದರ ವಸ್ತು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ೪. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಆದರ್ಶ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳ್ಳಿಸುವ ಬಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹೇಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಇದು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾವಿ ಯೋಜನೆಯು ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ೫. ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಹ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ೬. ಆರ್ಥಿಕವಲ್ಲದ ಅಂಶಗಳೂ ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ಅನುಭೋಗಿಯ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉದ್ಯಮ ಚಟವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳ ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನವನ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾನವಿಕ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಅಂಶಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ೭. ಉದ್ಯಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಹ ಸಮಗ್ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟೀಯ ಆದಾಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಣಕಾಸು, ಅಂತರರಾಷ್ಟೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ, ಉದ್ಯಮ ಚಕ್ರಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸರಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳು ಸಮಗ್ರ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದು ಉದ್ಯಮ ನಿರ್ಣಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯ ಹಿನ್ನಲೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ತತ್ವಗಳು
ಯಾವುದೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಕೆಲವೊಂದು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ 'ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮಗಳು'(Laws of Returns) ಇಲ್ಲವೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ತತ್ವಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ 'ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದ ನಿಯಮ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಒಂದನೆಯದು, ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು, ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಎರಡನೆಯದು, ಎಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಮೊದಲನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಯಾವ ರೀತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ 'ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನನುಸರಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ನಿಯಮಕ್ಕೆ 'ಉದ್ಯಮ ಗಾತ್ರಾನುಸಾರ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮ'ವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು, ಇವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ರಚಿಸಿದವರು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ "ಬದಲಾಗುವ ಪರಿಮಾಣಗಳ ನಿಯಮ"(Law of Variable Proportions) ಎಂದು ಕರೆದವರು ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನರು. ಮೊದಲು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನರು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡೋಣ. ಆನಂತರ, ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನರು ನಿರೂಪಿಸಿದ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡೋಣ.
ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮಗಳು
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉತ್ಪಾದಕರು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು, ಉಳಿದವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಈ ನಿಯಮಗಳು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಉತ್ಪಾದಕನು ಇತರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೆ ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ಸಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಇನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ೧. ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು, ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ, ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋದರು, ಅಧಿಕವಾಗುವ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಅಂದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವು ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಫಲವು ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ, "ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೨. ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು, ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ, ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು(ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿಫಲವು) ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ "ಏರಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೩. ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಟ್ಟು, ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ, ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವು ಸಮಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ, "ಸ್ಥಿರ ಪ್ರತಿಫಲ ನಿಯಮ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಸ್ತುವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಯಾವುದೊಂದು ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮವನ್ನವಲಂಭಿಸುತ್ತದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದರು. ಈ ನಿಯಮದಲ್ಲಿ "ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲದ ನಿಯಮ"ವು ಬಹಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ಬೆಲೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಇಲ್ಲವೆ ಮೌಲ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ಅದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯು ಅದರ ಬೇಡಿಕೆ-ಪೂರೈಕೆಗಳನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಬೇಡಿಕೆಯ ನಿಯಮ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಯ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದೇವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳು ಅದರ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಗದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಈಗ ನಾವು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವನ್ನು ಆಭ್ಯಸಿಸುವ ಮೊದಲು, ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ಪರಿಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಾವು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. thumbnail|right|ಬೆಲೆ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಡಾ. ಮಾರ್ಷಲ್‌ರಿಗಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದರ ಬಗೆಗೆ ಒಮ್ಮತವಿದ್ದಿಲ್ಲ. ಬೆಲೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಡಾ.ಮಾರ್ಷಲ್ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಬೆಲೆನಿರ್ಧಾರದ ಬಗೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಬೆಲೆಯು ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಕೇವಲ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದಾಗಲಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗದು. ಅದು ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆಯ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳು ಸಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆಯೆಂದು ಡಾ.ಮಾರ್ಷಲ್‌ರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳು ಒಂದು ಕತ್ತರಿಯ ಎರಡು ಅಲಗುಗಳಿದ್ದಂತೆ. ಒಂದು ಕಾಗದವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಕತ್ತರಿಯ ಎರಡು ಆಲಗುಗಳು ಎಷ್ಟು ಅವಶ್ಯಕವೋ, ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಲ ಬೇಡಿಕೆಯು ಪೂರೈಕೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಸಲ ಪೂರೈಕೆಯು ಬೇಡಿಕೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಲೆಯು ಕೇವಲ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಇಲ್ಲವೆ ಪೂರೈಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುವದು ತಪ್ಪು. ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಡುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಪಾತ್ರವೂ ಮಹತ್ವದಾಗಿದೆ.ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಅರ್ಥ. ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲು ಅಂಚಿನ ವೆಚ್ಚ (Marginal Cost) ಮತ್ತು ಅಂಚಿನ ಆದಾಯ (Marginal Revenue)ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ
thumbnail|right|ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಉತ್ಪಾದಕ ಅಥವಾ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಾರಾಟಗಾರನಾಗಿದ್ದು ವಸ್ತುವಿನ ಪೂರ್ಣ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯೇ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ, ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾರುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಮಾರುವವನಿರುತ್ತಾನೆ. ತನಗಿಷ್ಟಬಂದಂತೆ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡಲು ಮತ್ತು ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅವನಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರವಿರುತ್ತದೆ.ರಾಬರ್ಟ್ ಟ್ರಪಿನ್ ಎಂಬ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ಪ್ರಕಾರ, "ಯಾವ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತಾನು ಮಾರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ". ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಪೈಪೋಟಿಯೇ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾಮ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ತೀರಾ,ಸಮೀಪದ ಬದಲಿ ವಸ್ತುಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
thumbnail|left|ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರೇಖಾನಕ್ಷೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ಕೆಳಕಂಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ೧. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಉತ್ಪಾದಕ ಅಥವಾ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಇರಬೇಕು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಲವು ಉದ್ಯಮಗಳು ಸೇರಿ ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನ, ನೀಡಿಕೆ, ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಯಂತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ೨. ವಸ್ತುವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಹತೋಟಿ ಸ್ವಾಮ್ಯವ್ಯಕ್ತಿ ಯೊಬ್ಬನಿಗೇ ಇರುತ್ತದೆ.ಅವನು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಬಹುದು,ಇಲ್ಲವೇ ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಕಡಿಮೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ೩. ಸ್ವಾಮ್ಯವ್ಯಕ್ತಿಯು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಅಥವಾ ಮಾರುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಬದಲಿ ವಸ್ತುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ಯಾವ ಬೆಲೆಗಾರರು ಅವನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೇ ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ೪. ತಾನು ಮಾರುವು ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡುವ ಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ೫. ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆ ಒಂದೇ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಸ್ವಾಮ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತ ಪೈಪೋಟಿ
thumbnail|right|ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತ ಪೈಪೋಟಿಯ ರೇಖಾನಕ್ಷೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧ ಏಕಸ್ಯಾಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಬಗೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆವು, ಇವೆರಡೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಅಸಂಭವವೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಎಂದರೆ ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ. ಇದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಶುದ್ಧ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ನಡುವೆ ಬರುವ, ಅವೆರಡರ ಮಿಶ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸನ್ನಿವೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ಎಂಬುದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಿಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವಿವಿಧ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತ ಪೈಪೋಟಿ ಬಹುಜನಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜನಸ್ವಾಮ್ಯ. thumbnail|right|ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತ ಪೈಪೋಟಿಯ ರೇಖಾನಕ್ಷೆ ೧೯೩೩ಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಯಾವ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಚರ್ಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿದ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸನ್ನಿವೇಶವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕನಾಮಿಕ್ಸ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಜೋನ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್(Economics of Imperfect Competition) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಪಕ ಇ.ಎಚ್ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್ (Theory of Monopolistic Competition) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಈ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳು ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಸಫಲವಾದವು. ಸ್ವಾಮ್ಯಯುಕ್ತ ಪೈಪೋಟಿ ಎಂಬುದು ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಷ್ಟೆ. ಇದು ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪೈಪೋಟಿಯ ಮಿಶ್ರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತೆ ಪೈಪೋಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೋಷಗಳ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ವಾಸ್ತವ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಯಾವತ್ತೂ ಸತ್ಯವಾಗಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿಸದಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಚೇಂಬರ್ಲಿನ್ "ಸ್ವಾಮ್ಯಯುತ ಪೈಪೋಟಿ" ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನೂ, ಜೋನ್ ರಾಬಿನ್ ಸನ್ "ಅಪರಿಪೂರ್ಣ ಪೈಪೋಟಿ" ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಮುಗ್ದಮಾನವ
ಮುಗ್ಧಮಾನವ, ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಲಲಿತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ ೧೯೭೭ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಜಯಭಾಸ್ಕರ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀನಾಥ್, ಅಂಬರೀಶ್ ಮತ್ತು ಶುಭ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನ
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಸಿವಿಲ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌) ವು ವೃತ್ತಿಪರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಿಸ್ತು ಬದ್ದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಎನಿಸಿದೆ.ಇದು ವಿನ್ಯಾಸ,ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಾತಾವರಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ,ಅಂದರೆ ಸೇತುವೆಗಳು,ರಸ್ತೆಗಳು,ಕಾಲುವೆ-ನಾಲೆಗಳು,ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನಂತರ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸೂತ್ರವಾಗಿದೆ.ಮಿಲಿಟರಿ-ರಹಿತ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹಲವಾರು ಉಪ-ಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.ಪರಿಸರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್, ಭೌಗೋಳಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್,ರಚನಾತ್ಮಕ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ,ಸಾರಿಗೆ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್,ಪುರಸಭೆ ಅಥವಾ ನಗರೀಕರಣದ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್,ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ,ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್,ಕರಾವಳಿ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್, ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಎಲ್ಲಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ:ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮುನ್ಸಿಪಾಲ್ಟಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಫೆಡರಲ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ವರೆಗೆ,ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗೃಹಮಾಲಿಕರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಂಪೆನಿಗಳ ವರೆಗಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ಬಾಹು ಚಾಚಿದೆ.
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸ
ಮಾನವನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನವು ಬದುಕಿನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನವು 4000 ಮತ್ತು 2000BC ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ತ್ ಮತ್ತು ಮೆಸ್ ಪೊಟಮಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ನಂತರ ಮಾನವರು ಅಲೆದಾಟ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆಶ್ರಯ ತಾಣಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆಯ ಅಗತ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಆವರ್ತನದ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಜಲಸಂಚಾರದ ಡೋಣಿ ಮತ್ತು ನಾವಿಕತೆಯು ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡಿತು. ಈಜಿಪ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು ಮೊದಲ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿತು. ಇನ್ನುಳಿದ ಪುರಾತನ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವೆಂದರೆ,ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ನ ಇಕ್ತಿನೋಸ್ ಜನಾಂಗದವರಿಂದ (447-438 BC)ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಪಾರ್ಥೆನನ್(ಅಥೆನಾ ದೇವತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣ),ರೊಮನ್ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳಿಂದ ಅಪ್ಪಿಯನ್ ಮಾರ್ಗ(ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಯ) ನಿರ್ಮಾಣಗಳು. ಅವಧಿ (c.312 BC) ಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಶಿಹ್ ಹೌಂಗ್ ತಿ ಯವರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಜನರಲ್ ಮೆಂಗ್ ತೆಯಿನ್ ಗ್ರೇಟ್ ವಾಲ್ ಆಫ್ ಚೀನಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. (c. 220 BC)ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ದ ಧರ್ಮದ ಸ್ತೂಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.ಅದರಲ್ಲಿ ಜಿತವಾನರಮಯ ಮತ್ತು ಅನುರಾಧಾಪುರದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಾವರಿ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ರೊಮನ್ ರು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಕಟ್ಟಡ ರಚನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ,ತಡೆಗೋಡೆಗಳ ರಚನೆ,ಬಂದರುಗಳು,ಸೇತುವೆಗಳು,ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ವರೆಗೂ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನಡುವಿನ ಸ್ಫಷ್ಟ ಅಂತರ ಗೊತ್ತಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಅಭಿಯಂತರ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುತಜ್ಞ ಪದಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ಏರುಪೇರಿನ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಅದೂ ಅಲ್ಲದೇ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾದ ಪರಿಸ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸ್ವಯಂ-ಘೋಷಿತ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರರೆಂದರೆ ಜಾನ್ ಸ್ಮಿಟಾನ,ಈತ ಎಡ್ಡಿಸ್ಟೋನ್ ಲೈಟ್ ಹೌಸನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇಸವಿ1771ರಲ್ಲಿ ಸ್ಮಿಲ್ಟಾನ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆತನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಸ್ಮಿಟಾನಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ,ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ವೃತ್ತಿಪರರ ಗುಂಪೊಂದು ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಊಟದ ಔತಣ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಭೆಗಳು ನಡೆದ ಪುರಾವೆಗಳಿದ್ದರೂ,ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕು.
ಇಸವಿ 1818ರಲ್ಲಿ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.1820ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂಜಿನೀಯರ್(ಅಭಿಯಂತರ)ಥಾಮಸ್ ಟೆಲ್ಫೊರ್ಡ್ ಅದರ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1828ರಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶದ ಸನ್ನದನ್ನು ಪಡೆದು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಸನ್ನದು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು.
"the art of directing the great sources of power in nature for the use and convenience of man, as the means of production and of traffic in states, both for external and internal trade, as applied in the construction of roads, bridges, aqueducts, canals, river navigation and docks for internal intercourse and exchange, and in the construction of ports, harbours, moles, breakwaters and lighthouses, and in the art of navigation by artificial power for the purposes of commerce, and in the construction and application of machinery, and in the drainage of cities and towns."
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1819ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಅಲ್ಡನ್ ಪಾರ್ಟ್ರಿಜೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ, ನಾರ್ವಿಚ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಲಾಯಿತು.. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಪದವಿಯನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರೆನ್ಸೆಲೇರ್ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ 1835 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿತು. ಮೊದಲ ಇಂತಹ ಪದವಿಯನ್ನು ನೊರಾ ಸ್ಟ್ಯಾಂಟೊನ್ ಬ್ಲ್ಯಾಚ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಗೆ ಕೊರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯವು 1905ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಿತು.
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವಾಸ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣಗಳನ್ನು ಕಸಬುದಾರಿಕೆಯ ಕಲಾಗಾರರು,ಅಂದರೆ ಕಲ್ಲುಕುಟಿಕರು(ವಡ್ಡರು) ಮತ್ತು ಬಡಗಿ ಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಿಸುವವರ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇಂತಹ ಎಂಜಿನೀಯರಗಳ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡು ಬಂತು. ಮೂಲ ಜ್ಞಾನವು ವಿಶೇಷ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣುತಿತ್ತು.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಪ್ರಗತಿಗಳ ದುರಾಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತಿತ್ತು. ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಗಳು,ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮರುಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.ಗಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾದವುಗಳು ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೊದಲ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಗಣಿತದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು 3ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರ್ಕಿಮಿಡಿಸ್ ನ ತತ್ವಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.ಪುನ:ಶ್ಚೇತನದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನಾವು ಆರ್ಕಿಮಿಡಿಸ್ ನ ಸ್ಕ್ರಿವ್ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಗುಪ್ತಾ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಜ್ಞ 7ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದು-ಅರೆಬಿಕ್ ಮೂಲದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಅಂಕಗಣಿತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಪರವಾನಿಗೆ
ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪದವಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸುಮಾರು ಮೂರರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಚ್ಲರ್ ಆಫ್ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಇದನ್ನು ಬ್ಯಾಚ್ಲರ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಎಂದು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದ ಪಠ್ಯಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ,ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ,ಯೋಜನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ,ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಅಳವಡಿಕೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನವು ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಉಪನಿಯಮ-ನಿಭಂದನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪದವಿಯ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಗಾಗಿ (BEng/BSc)ಓದುತ್ತಿರುವ ಯಶಸ್ವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು(MEng/MSc)ನೀಡಿ ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯುವೃತ್ತಿಪರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಕೂಡಾ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ನಂತರ ಹೊಸ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.(ಕಾರ್ಯಾನುಭವ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಾ ನಿಯಮಗಳು) ಹೀಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಆಗುತ್ತಾನೆ.(ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ,ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ),ಚಾರಟರ್ಡ್ ಎಂಜಿನೀಯರೆಂದು(ಬಹುತೇಕ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ಥ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ),ಚಾರಟರ್ಡ್ ವೃತ್ತಿಪರ ಎಂಜನೀಯರ್ (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ,ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ,ಅಥವಾ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ (ಬಹುತೇಕ ಯುರೊಪಿಯನ್ ಯುನಿಯನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಪರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯನ್ನು ಮೆರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಮಾಣಿಕರಣದ ಅನುಕೂಲಗಳು ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ". ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲಿ"ಪರವಾನಿಗೆ ಪಡೆದ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಮಾತ್ರ ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವುದು,ರುಜು ಮತ್ತು ಮುದ್ರೆ ಹಾಕುವುದು,ನಂತರ ತನ್ನ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮುಂದೆ ಸಮ್ಮತಿಗೆ ಕಳಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ರುಜು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ." ಕ್ವೆಬೆಕ್ಸ್ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಕಾನೂನಿನಂತೆ ಈ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ವಿಧಿಸಿದ ಶಾಸನಬದ್ದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಶಾಸನಬದ್ದ ವಿಧಿ-ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನೀಯರರಿಗೆ ಪರವಾನಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದು ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನೀತಿ-ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಬದ್ದರಾಗಿರಬೇಕಲ್ಲದೇ ಯಾವದೇ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ನುಣಿಚಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆನ್ನುವ ನಿಭಂದನೆಯೂ ಇದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆಲವು ಆಚಾರ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಕುರಿತ ಅಂತಹ ಕಾನೂನು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಕರಾರು-ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳ ಕಾರ್ಯ ವಿಫಲಗೊಂಡರೆ ಆತ ಅಥವಾ ಆಕೆ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ನಿರ್ಲಕ್ಷದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಉದ್ಭವಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಎಂಜಿನೀಯರನ ಕೆಲಸ ಹಲವಾರು ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಆತ ಪೂರೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಕಟ್ಟಡದ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾನೂನುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉಪನಿಯಮ ಅಥವಾ ನಿಭಂದನೆಗಳು
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನವು ಈ ದೊಡ್ಡ ಜಗತ್ತಿನ, ಒಟ್ಟು ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಅಥವಾ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸರ್ವೆಯರಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ನಿಗದಿತ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ಕಾರ್ಯಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.ವಿನ್ಯಾಸ,ಶ್ರೇಣಿಕರಣ,ಒಳಚರಂಡಿ,ಪಾದಚಾರಿ ಮಾರ್ಗ,ನೀರು ಪೂರೈಕೆ,ಕೊಳಚೆ-ಒಳಚರಂಡಿ ಸೇವೆ,ವಿದ್ಯುತ್ತ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಗಳ ಪೂರೈಕೆ,ಮತ್ತು ಭೂವಿಭಜನೆಯಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಹುತೇಕ ಸಮಯವನ್ನು ಯೋಜನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭೇಟಿ,ಸಮೂದಾಯದ ಒಟ್ಟಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನುನಿವೇಶನಾ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದರ ಶಾಖೆಯೆಂದರೆ ಭೂಬಳಕೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು ಕೂಡಾ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.ರಾಚನಿಕ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ,ಪರಿಸರ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್,ಸಾರಿಗೆ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವಸತಿ,ವಾಣಿಜ್ಯ,ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಮತ್ತು ತೆರನಾದ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಇದರಲ್ಲಿದೆ.
ಕರಾವಳಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್
ಕರಾವಳಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗವು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಕಾವಲು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.ಅಂದರೆ ಪ್ರವಾಹ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಭೂಕೊರೆತ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ವಿಜ್ಞಾನದ ತತ್ವಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಕರಾವಳಿ ರಕ್ಷಣೆ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪದವಾಗಿದ್ದು ಈಗ ಅದನ್ನು ಕರಾವಳಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪದವೆನಿಸಿದೆ.ಭೂಸವಕಳಿ ಹಾಗು ಕರಾವಳಿ ಭೂಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದೆ.