ಜೀವಕೋಶ
ಅಂಗಕಗಳು
<ul> <li>ಬೀಜಕಣ:ಜೀವಕೋಶದ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಬೀಜಕಣವು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌‌‌ ಜೀವಕೋಶದ ಬಹಳ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಅಂಗಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ಡಿ.ಎನ್‌.ಎ ನಕಲು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಸಂಯೋಜನೆ (ಲಿಪ್ಯಂತರ) ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳ. ಬೀಜಕಣ ಗೋಲಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವರಸದಿಂದ ಬೀಜಕಣ ಪೊರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಎರಡು ಪದರಗಳ ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊದಿಕೆಯು ಜೀವಕೋಶದ ಡಿ.ಎನ್‌.ಎಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಅಣುಗಳು ಅಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡದಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಸಂಸ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡ ಬರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎನ್‌.ಎ ಲಿಪ್ಯಂತರವಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮೆಸೆಂಜರ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ (ಎಂಆರ್‌ಎನ್ಎ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಆರ್‌ಎನ್ಎಯಾಗಿ ನಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಂಆರ್‌ಎನ್ಎ ಬೀಜಕಣದ ಹೊರಬಂದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಣುವಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಬೀಜಕಣ ಬೀಜಕಣದೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ರೈಬೋಸೋಮ್‌ ಉಪಘಟಕಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎನ್‌.ಎ ಸಂಸ್ಕರಣ ಜೀವರಸದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. </li> <li>ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಗಳು ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರೇಣುಗಳು:ಇವು ಜೀವಕೋಶದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. (ಇವು ಜೀವಕೊಶದ ಪವರ್ ಹೌಸ್ ಇದ್ದಂತೆ- ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು- ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟರಿ. - ಅದೇ ಜೀವ ಎನ್ನವ ಶಕ್ತಿ- ಅವು ಮೂಲ ವಿದ್ಯುತ್-ಮೂಲ ಜೀವಶಕ್ತಿ, ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿ, ಅಗತ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.) ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಗಳು ಸ್ವತಹ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನಕಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಂಗಕಗಳು ಮತ್ತು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌‌‌ ಜೀವಕೋಶದ ಜೀವರಸದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಉಸಿರಾಟವು ಜೀವಕೋಶದ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಬಳಸಿ ಜೀವಕೋಶದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ (ಉದಾ. ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಗ್ಲುಕೊಸ್) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಫಾಸ್ಪೊರೈಲೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿ ಎಟಿಪಿ (ಅಡೆನೊಸಿನ್‌ ಟ್ರೈಪಾಸ್ಪೇಟ್) ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯಗಳು ದ್ವಿವಿದಲನದ ಮೂಲಕ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹರಿದ್ರೇಣು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಚಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರಿಸಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಅಥವಾ ಪೊಟೋಸಿಂಥೆಸಿಸ್ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು (ಶರ್ಕರಪಿಷ್ಟ) ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.li <li>ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮ ಜಾಲರಚನೆ:ಇದು ಜೀವರಸದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೇಲುವ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಗುರಿಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಅಣುಗಳ ಸಾಗಣೆಯ ಜಾಲ. ಇದು ಎರಡು ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ: ಹೊರಮೈ ಮೇಲೆ ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳು ಇರುವ (ಇವು ಜಾಲರಚನೆ ಒಳಗೆ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವಿಸುತ್ತವೆ) ಒರಟು ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮ ಜಾಲರಚನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂನ್ನು (ಸುಣ್ಣ) ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಯವಾದ ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮ ಜಾಲರಚನೆ. </li> <li>ಗಾಲ್ಜಿ ಪರಿಕರ: ಇದರ ಮೂಲಭೂತ ಕೆಲಸ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶೇಖರಿಸುವುದು.</li> <li>ಲೈಸೊಸೋಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೆರೊಕ್ಸಿಸೋಮ್‌ಗಳು: ಲೈಸೊಸೋಮ್‌ಗಳು ಜೀರ್ಣಕಾರಿ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು (ಹೈಡ್ರೊಲೇಸಸ್ ಆಮ್ಲ) ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಥವಾ ಸವಕಲು ಅಂಗಕ, ಆಹಾರ ಕಣ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ ವೈರಾಣು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳನ್ನು ಜೀರ್ಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಪೆರೊಕ್ಸಿಸೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವ ಕಿಣ್ವಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೊರೆ-ಬಂಧನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. </li> <li>ಸೆಂಟ್ರೋಸೋಮ್: ಇದು ಸೈಟೊಸ್ಕೆಲೆಟನ್‌ನನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಂಟ್ರಿಸೋಮ್‌ ಸೈಟೊಸ್ಕೆಲೆಟನ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾದ ಚಿಕ್ಕನಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮ ಜಾಲರಚನೆ ಮತ್ತು ಗಾಲ್ಜಿ ಪರಿಕರದ ಮೂಲಕ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಂಟ್ರೊಸೋಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸೆಂಟ್ರಿಯೋಲ್‌ಗಳು ಇದ್ದು ಅವು ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆರ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮೈಟಾಸಿಸ್ ಆಧಾರ ತಂತಿ (ಮೈಟಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಸಿಸ್ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವಾಗ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಆಧಾರ ತಂತಿ) ರೂಪಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸೆಂಟ್ರೊಸೋಮ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಚಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.</li> <li>ಕುಹರಗಳು: ಕುಹರಗಳು ಪೋಲು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೊರೆ ಸುತ್ತುವರೆದ ದ್ರವ ತುಂಬಿದ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೀಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚಕ ಕುಹರಗಳು ಇದ್ದು, ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ತೀರ ಹೆಚ್ಚು ನೀರಿದ್ದರೆ ಅವು ನೀರನ್ನು ಹೊರತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಹರಗಳು ಪ್ರಾಣಿ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಕುಹರಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡವಿರುತ್ತವೆ.</li> <li>ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳು: ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಕೀರ್ಣ ಆರ್‌.ಎನ್.ಎ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅಣುಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ಉಪಘಟಕಗಳಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವು ಬೀಜಕಣದ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಬಳಸಿ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳಿಂದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ತಯಾರಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ರೈಬೊಸೋಮ್‌ಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೇಲುತ್ತಿರ ಬಹುದು ಅಥವಾ ಪೊರೆಗೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡಿರಲೂ ಬಹುದು (ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋ‍ಟ್‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒರಟು ಎಂಡೊಪ್ಲಾಸ್ಮ ಜಾಲರಚನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶಭಿತ್ತಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ). </li></ul>