cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಯ
ಭಾರತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ  ಮತ್ತು ಅದರ  ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ  ಕೇವಲ  ಒಂದು ಸಮಯ ವಲಯವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ (ಇದು ಎರಡು ಭೌಗೋಳಿಕ  ಸಮಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯಾದರೂ ) ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಮಾಣಿತ  ಸಮಯ (IST) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು UTC+05:30 ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಐದು ಮತ್ತು a ಸಂಘಟಿತ  ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಟೈಮ್ (UTC) ಗಿಂತ  ಅರ್ಧ  ಗಂಟೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ. ಭಾರತವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಗಲು ಉಳಿಸುವ ಸಮಯವನ್ನು ( DST ಅಥವಾ ಬೇಸಿಗೆಯ  ಸಮಯ ) ಗಮನಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಮಯ ಮತ್ತು ಆವರ್ತನ  ಮಾನದಂಡಗಳ  ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ   ಅಧಿಕೃತ  ಸಮಯದ  ಸಂಕೇತವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. IANA ಸಮಯ ವಲಯ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  ಒಂದು ವಲಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ  ಹೊಂದಿದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಏಷ್ಯಾ/ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ಸಂಕೇತವು ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಮಾನವ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ
ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಅನುವಾದಕ. ಮೂಲತಃ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರಿನವರು. ಇವರ ಕವಿತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಅಜಯ್ ವರ್ಮಾ ಅಲ್ಲೂರಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ 1996ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಅಲ್ಲುರಿ ಕೊಂಡರಾಜು, ತಾಯಿ ರಾಣಿ. ಇವರ ಮನೆ ಮಾತು ತೆಲುಗು. ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲೇ ಪೂರೈಸಿದ ಬಳಿಕ ಧಾರವಾಡದ ಜೆ.ಎಸ್.ಎಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ (ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ಹಾಗೂ ಭಾಷಾಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ಹೈದರಾಬಾದಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ (ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ) ಪದವಿಯನ್ನು, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್) ಪದವಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕಳೆದ ಎರಡು-ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಅನುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇವರು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ತೆಲುಗು ಲೇಖಕಿ ಓಲ್ಗಾ ಅವರ 'ವಿಮುಕ್ತೆ' ಕೃತಿಯ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಕುವೆಂಪು ಭಾಷಾಭಾರತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೦ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಅಗಸನಕಟ್ಟೆ ಕಥಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂಲಗಳು
https://www.bookbrahma.com/author/ajay-varma-alluri
https://mylang.in/collections/vendors?q=%e0%b2%85%e0%b2%9c%e0%b2%af%e0%b3%8d+%e0%b2%b5%e0%b2%b0%e0%b3%8d%e0%b2%ae%e0%b2%be+%e0%b2%85%e0%b2%b2%e0%b3%8d%e0%b2%b2%e0%b3%82%e0%b2%b0%e0%b2%bf
https://www.kuvempubhashabharathi.org/books/translators_single.php?transID=26
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ೭೦೦೦ ಬೌದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿದ್ದಾರೆ.ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳು, ಹೋಟೆಲ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳು ಇದನ್ನು ಮಿನಿ ಟಿಬೆಟನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ನೆಲೆಸಿರುವ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರಿಗೆ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳ. ನಿರಾಶ್ರಿತ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಧರ್ಮಶಾಲಾ. ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸ್ವರ್ಣ ದೇಗುಲವೇ (ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್) ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ಹದಿನೇಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಿಧ ದೇಗುಲಗಳು, ಧ್ಯಾನಕೇಂದ್ರ, ಸನ್ಯಾಸಿನಿಯರ ಬೌದ್ದ ವಿಹಾರ, ಬೌದ್ಧ ಬಿಕ್ಕುಗಳ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಆಸ್ಪತ್ರೆ, ಬೌದ್ಧ ವಿಹಾರದ ಸುತ್ತ 1300 ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಚಕ್ರಗಳು, 8 ಸ್ತೂಪಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇತಿವೃತ್ತ
1959 ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ರೆಡ್ ಆರ್ಮಿ ಟಿಬೆಟ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 14ನೇ ದಲಾಯಿ ಲಾಮಾ ತಮ್ಮ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅನುಯಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೇ ಆಶ್ರಯ ಬೇಡಿ ಬಂದರು. ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ನೆಹರು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಧರ್ಮಶಾಲಾದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಧರ್ಮಶಾಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಹಲವಾರು ಕಡೆ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದೆ ಅರಣ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಅವರ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲದಿಂದ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಜಮೀನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸುಮಾರು ೪೫ ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಈ ಜನರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಚಾಚೂತಪ್ಪದೆ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನೆಲೆಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ, ಹುಣಸೂರಿನ ಗುರುಪುರ, ಕೊಳ್ಳೆಗಾಲದ ಒಡೇರಪಾಳ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಮುಂಡಗೋಡದಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರ ಶಿಬಿರಗಳಿವೆ. ಟಿಬೆಟ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತ ದೇಶದ ೩೪ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ
ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ
ಈ ಸ್ವರ್ಣದೇಗುಲ ಟಿಬೆಟ್ ದೇಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಪರಮಪೂಜ್ಯ ಪನೋರ್ ರಿನ್ ಪೋಚೆಯವರು ಇದನ್ನು 1995 ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ 1999 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವ ಮಂದಿರ ಹಲವಾರು ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣ ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ಕೃಷ್ಠ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನ ಮೆರುಗು ನೀಡಿದೆ. ವಿಶಾಲ ಹಜಾರ ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಪೀಠದಿಂದಲೇ ಸುಮಾರು 60 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಶಾಕ್ಯ ಮುನಿ, ಬುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಬುದ್ಧನ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಟಿಬೆಟ್ ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಗುರು ಪದ್ಮಸಾಂಭವರ ಬೃಹತ್ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಚಿನ್ನಲೇಪಿತ ತಾಮ್ರದ ಲೋಹದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಬೆಟಿಯನ್ನರ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆ ಈ ದೇಗುಲದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದೂ, ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾನುದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರಸಲಾಗಿದೆ. ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಪದ್ಮಸಂಭವ ಬೌದ್ಧವಿಹಾರ ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೌದ್ಧ ಮಂದಿರ ಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮಂದಿರದ ಬಹುಭಾಗ ಚಿನ್ನದ ಲೇಪನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು 'ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ' /ಗೋಲ್ಡನ್ ಟೆಂಪಲ್' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಒಳಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಭಾಂಗಣ ೪೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬುದ್ಧ, ಪದ್ಮಸಂಭವ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯರ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂದಿರದ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ವರ್ಣಮಯ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಮ ಪೂಜ್ಯ ಪನೋರ್ ರಿನ್ ಪೋಚೆಯವರು ಇದನ್ನು 1995ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿ, 1999ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಆಕರ್ಷಕ, ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಪೆನೋರ್ ರಿನ್ ಪೋಚೆಯವರ ಈ ಸಾಧನೆ ಸ್ಮರಣೀಯ.
2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತು
2023 ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಕ್ವಾಲಿಫೈಯರ್‌ನ 12 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಜೂನ್ ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2023 ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು 2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗೆ ಅಂತಿಮ ಇಬ್ಬರು ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ
ನ್ಯಾಂಗ್ಡೋಪಾಲ್ರಿ ಮಂದಿರ
ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರದ ಎದುರು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 'ನ್ಯಾಂಗ್ಡೋಪಾಲ್ರಿ ಮಂದಿರ' ಎಂಬ ನೂತನ ಬೌದ್ದಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು 'ಲಾಸಾ ದೇಗುಲ' ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳ ಗೋಪುರವಿದ್ದು, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಪ್ರವರ್ಧನ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರದಂತೆ ಇಲ್ಲೂ ಸುಂದರವಾದ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತು
ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಹತಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಜಿಂಬಾಬ್ವೆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಆತಿಥೇಯರಾಗಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ
ನಂಬಿಕೆ
ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೇ ಸುತ್ತುವರಿದುಕೊಂಡು ಸುಮಾರು 1300 ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಚಕ್ರಗಳಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದರೆ ನಾವು ರೋಗ ರುಜಿನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಂಡು ಪಾವನರಾಗುತ್ತೇವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿ ಸುಂದರ ಉದ್ಯಾನವನವಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವ ನೀಡಿ ನಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ದುಃಖ ದುಮ್ಮಾನಗಳು ಮಾಯವಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಉಲ್ಲಾಸದಿಂದ ತೇಲುತ್ತದೆ.
2023 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತು
ನೈಋತ್ಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹಿಂದೆ 20 ಜೂನ್ 2023 ರಂದು ಹರಾರೆ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿ ಸಂಭವಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿಲ್ಲ.
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯ ಸ್ವರ್ಣಮಂದಿರ
ಟಿಬೆಟಿಗನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿ
ಗೆಲಾಕ್‌ ಜುಂಮ್ನೆ ಸ್ವ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅರ್ಥ ಆಗಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇವರೊಂದಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡಲು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಆದರೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಒಂದೊಂದೇ ಪದ ಕಲಿಯತೊಡಗಿದರು. ಒಬ್ಬರೇ ಇರುವಾಗ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಇವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಯಬೇಕೆನ್ನಿಸಿತು. ಇದೀಗ ಯಾವ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತಿಲ್ಲ. ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಸಿಲಬಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಗೆಲಾಕ್‌ ಜುಂಮ್ನೆ ಕಲಿತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಪುನರ್‌ವಸತಿ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನ ಕೋ ಆರ್ಡಿನೇಟರ್‌ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೌದ್ಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಹೊಸದಾಗಿ ರೂ ನಾಲ್ಕು ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 'ನಳಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ' ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ಕೇಂದ್ರದ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿದೆಡೆಗಳಿಂದ ಆಗಮಿಸುವ ಬೌದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಲುಪುವ ಬಗೆ
ಬೈಲುಕುಪ್ಪೆ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೭೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಕುಶಾಲನಗರದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಐದು ಕಿ.ಮೀ ದೂರ ಹಾಗೂ ಪಿರಿಯಾಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೧೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಎರಡು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇಗುಲಗಳು ವರ್ಗ: ನಿರಾಶ್ರಿತರ ನೆಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಟಿಬೆಟ್ ವರ್ಗ: ಧರ್ಮ
ಅಜಿತ್ ಬಾಲಚಂದ್ರ ಅಗರ್ಕರ್
(ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೭ ೪ ಜನನ)ಇವರು ೨00 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೆಹಲಿ ಡೇರ್ಡೆವಿಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಲ್ನಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ತ‍ಂಡದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ೨0೧೩ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೪0 ನೇ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂಬಯಿ ತ‍ಂಡದ ನಾಯಕತ್ವ‍ರಾಗಿದ್ದರು ತನ್ನ ಟೆಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಏಕದಿನ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಟಿ -೨0 ಚೊಚ್ಚಲ ಅವರು ಮೂರನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ ಏಕದಿನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿ ಆದರೆ ಅಜಿತ್ ಅಗರ್ಕರ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ೨00೭ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ೨೦೦೩ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್ ೧೯೯೯ ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಮೆಂಡಲನ ನಿಯಮಗಳು
thumb|right|ಮೆಂಡಲ್ ಆಧುನಿಕ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು
ಗ್ರೆಗೊರ್ ಮೆಂಡಲ್ 1851 ರಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯ ಅನುವಂಶೀಯತೆಯನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಬಟಾಣಿಗಿಡಗಳ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಮೂಲಭೂತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಇವೇ ಮೆಂಡಲನ ನಿಯಮಗಳು. ಈತ ಗತಿಸಿದ 35 ವರ್ಷಗಳ ತರುವಾಯ ಸುಮಾರು 1900ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮಗಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅರಿತು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಮೆಂಡಲನಿಗೂ ಮುಂಚೆ ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರಾದರೂ ಯಾವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೂ ಬರಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನವರೆಲ್ಲರೂ ಜೀವಿಯ ಹಲವಾರು ಗುಣವಿಶೇಷಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಲಕ್ಕೆ ಗಮನಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರಣವಾಗಿ ಜಟಿಲವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಅನುವಂಶಿಕ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಅವರಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರದು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿಹಂಗಮ ದೃಷ್ಟಿಯಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇಂಥ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಮೆಂಡಲನು ಗಮನಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಗಿಡಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿ ಒಂದು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾದ, ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರವಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಬರೆದಿಡುತ್ತಿದ್ದ.
ಬಟಾಣಿ ಗಿಡದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
ಮೆಂಡಲನು ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಗೆ ಬಟಾಣಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದು ಬೇಗ ಫಸಲು ಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡದ ಪುಷ್ಪರಚನೆ ಸ್ವಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಬೇರಾವುದೇ ಅಜ್ಞಾತ ಮೂಲದ ಪರಕೀಯ ಪರಾಗದಿಂದ ತಳಿಸಂಕರವಾಗದಂತೆ ರಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು.
ತಾಯಿಗಿಡಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಬಟಾಣಿಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಕೀಯ ಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಪಕ್ವವಾಗದ ಪುಂಕೇಸರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ ಅನಂತರ ಅದರ ಶಲಾಕಾಗ್ರದ ಮೇಲೆ ಬೇರೊಂದು ತಂದೆಗಿಡದ ಪರಾಗವನ್ನು ಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಕೃತಕ ಪರಾಗಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ ಹೂಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿನ ಯಾವ ಪರಾಗವೂ ತಲುಪದಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಗುಣಗಳಿರುವ ಪುಷ್ಪಪರಾಗವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಹಾಯಿಸಬಹುದಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎತ್ತರವಾದ ಗಿಡದ ಪರಾಗವನ್ನು ಕುಳ್ಳು ಗಿಡದ ಹೂವಿನ ಶಲಾಕಾಗ್ರದ ಮೇಲೆ ಕೃತಕವಾಗಿ ತಂದುಹಾಕಬಹುದು. ತತ್ಫಲವಾಗಿ ಪರಿಚಿತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಹೀಗೆ ನಡೆಸಿದ ಕೃತಕ ಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಯಿಂದ ಅಂಡಾಶಯಗಳು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುವು. ಈ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದಾಗ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಗಿಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ತಿರುಗಿ ಬಿತ್ತಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ಗಿಡಗಳು ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಗಿಡಗಳೆಂದೂ ಅದೇ ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಮೂರನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಗಿಡಗಳೆಂದೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಳಿಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು F1, F2, F3, F4………ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪದಸಂಕೇತದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕಮಾನ ಘಟಕ ನಿಯಮ
ತಾನು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಬಟಾಣಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು, ಗಿಡ್ಡಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡಹಾಯಿಸಿ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮೆಂಡಲ್ ಪಡೆದು ಬಿತ್ತಿದ. ಇದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಗಿಡಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮೆಂಡಲ್ ಎಣಿಸಿದಂತೆ ಮಧ್ಯಮಾವರ್ತಿ ಎತ್ತರದ ಗಿಡಗಳಾಗಿರದೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾದ ಗಿಡಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ವಕೀಯ ಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಅನಂತರ ಪಡೆದ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಶೇಕಡಾ 75ರಷ್ಟು ಗಿಡಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಶೇಕಡಾ 25ರಷ್ಷು ಗಿಡಗಳು ಕುಳ್ಳಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು. ಅಂದರೆ ಎತ್ತರವಾದ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಕುಳ್ಳಗಿಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 3:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವು. ಕುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸ್ವಕೀಯ ಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ 3ನೆಯ ಪೀಳಿಗೆ ಬೀಜದಾಗ ಎಲ್ಲ ಗಿಡಗಳು ಕುಳ್ಳಾಗಿಯೇ ಇದ್ದುವು. ಮೆಂಡಲ್ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಅನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾದ ಆಕಾರ, ಬಣ್ಣ, ರುಚಿ ಮುಂತಾದವು ಯಾವುದೊ ಒಂದು ಘಟಕದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ, ಎತ್ತರದ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಕುಳ್ಳಗಿಡಗಳೆರಡು ಬಗೆಯವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳು ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬಿತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಚದರಿ ಹೋಗಿ ತಿರುಗಿ ಒಂದೊಂದು ಘಟಕವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿದ್ದ ಘಟಕಗಳು ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇಬ್ಭಾಗ ಹೊಂದಿ ಎರಡೂ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರ ಜಾತಿಯ ಬಟಾಣಿಗಿಡವನ್ನು ಗಿಡ್ಡ ಬಟಾಣಿಗಿಡದೊಂದಿಗೆ ಅಡ್ಡಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಲಭಿಸುವ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಎತ್ತರದ ಗಿಡಗಳೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕ ಕುಳ್ಳಗಿನ ಘಟಕದೊಡನೆ ಜೊತೆಗೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕ ಪ್ರಬಲವಾದ ಘಟಕವಾದ್ದರಿಂದ ಅಪ್ರಬಲ ಘಟಕವಾದ ಕುಳ್ಳುತನವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿ, ಇದರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಗಿಡಗಳೂ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಇರುವ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೀಳಿಗೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತಿದಾಗ ಹುಟ್ಟುವ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿದ್ದ ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕವೂ ಮತ್ತು ಕುಳ್ಳುತನದ ಘಟಕವೂ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿ ಎತ್ತರದ ಗಿಡಗಳು ಮತ್ತು ಕುಳ್ಳಗಿನ ಗಿಡಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಪೀಳಿಗೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸರ್ವಸಾಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿದ ಅಥವಾ ಹಂಚಿಹೋಗುವ ನಿಯಮದಿಂದ ಜೀವಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಅಂಶ ಅಥವಾ ಘಟಕಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂತು. ಇವು ತಂದೆ ತಾಯಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಸಾಧನೆಗಳು. ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಕವಾದ ಘಟಕವನ್ನು ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದು ಗುಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ವೇದ್ಯ. ಅಂದರೆ ತಂದೆಯಿಂದ ಒಂದು ಘಟಕ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಿಂದ ಒಂದು ಘಟಕ-ಹೀಗೆ ಪಡೆದ ತಳಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಈ ಘಟಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಘಟಕ ಅಥವಾ ಜೀನಿಗಳು ಅನುವಂಶೀಯತೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಘಟಕಗಳು ಒಂದು ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಏಕಮಾನ ಘಟಕ ನಿಯಮ (ಲಾ ಆಫ್ ಯೂನಿಟ್ ಕ್ಯಾರಕ್ಟರ್).
ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ನಿಯಮ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯಲ್ಲೂ ಒಂದೊಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಒಂದೊಂದು ಘಟಕವಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಲಕ್ಷಣಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಘಟಕಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಜೋಡಿ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಂದೆಯಿಂದಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ತಾಯಿಯಿಂದಲೂ ಬಂದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಘಟಕ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಂಕುರತೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿದ್ದ ಘಟಕಗಳು ಪರಾಗ ಮತ್ತು ಅಂಡಕಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವಾಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಘಟಕವೂ ಮೂಲ ಘಟಕದಂತೆಯೇ ತನ್ನ ವ್ಯತ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ನಿಯಮ (ಲಾ ಆಫ್ ಸೆಗ್ರಿಗೇಷನ್).
ಮೆಂಡಲನು ನಡೆಸಿದ ಎತ್ತರದ ಮತ್ತು ಕುಳ್ಳಗಿನ ಬಟಾಣಿಗಿಡದ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ 'T' ಎಂಬುದು ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ಜೀನಿಯ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಇದು ಎತ್ತರತನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 't' ಎಂಬುದು ಕುಳ್ಳುತನದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ಜೀನಿಯ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ಇದು ಕುಳ್ಳುತನವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. 'T'ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ದೊಡ್ಡ ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಲಿಪಿಸಂಕೇತ. ಅದೇ 't' ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಸಣ್ಣ ಅಕ್ಷರ ಅಪ್ರಬಲವಾದ ಗುಣವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಲಿಪಿಸಂಕೇತ.
ಎತ್ತರತನವುಳ್ಳ ತಂದೆತಾಯಿಯನ್ನು TT ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಘಟಕವು ಒಂದು ತಂದೆಯಿಂದಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ತಾಯಿಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆಯೇ 'tt' ಎಂಬುದು ಕುಳ್ಳಗಿನ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಸಂಕೇತ. P ಎಂಬ ಲಿಪಿ ಪಿತೃಪೀಳಿಗೆಯ ಸಂಕೇತ.
ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ನಿಯಮ
ಈ ಪಿತೃಗಳು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಲಿಂಗಕೋಶಿಕ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಕಗಳು ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಲಿಂಗಕೋಶಿಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಾಂಕುರತೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಲಿಂಗಕೋಶಿಕಗಳು ಕೂಡಿದಾಗ T ಮತ್ತು t ಘಟಕಗಳು ಅಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಬಲಘಟಕ ಮತ್ತೊಂದು ಅಪ್ರಬಲಘಟಕ ಜೋಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಮಿಶ್ರತಳಿಯಲ್ಲಿ Tt ಎಂಬ ಘಟಕರೂಪ ಅಥವಾ ಜೀನಿರೂಪ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳನ್ನು Tt ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಈ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಿಡದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರತನದ ಒಂದು ಘಟಕ ಕುಳ್ಳುತನದ ಇನ್ನೊಂದು ಘಟಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಕೀಯಪರಾಗಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಗಂಡು, ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಣ್ಣು. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗಂಡು ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧಭಾಗ T ಘಟಕ ಅಂದರೆ ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕ ಇದ್ದರೆ ಉಳಿದ ಇನ್ನರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ t ಅಂದರೆ ಕುಳ್ಳುತನದ ಘಟಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಧ ಭಾಗ T ಘಟಕ, ಇನ್ನರ್ಧಭಾಗ t ಘಟಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಂಕುರತೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. T ಸಂಕೇತದ ಗಂಡು ಗ್ಯಾಮೀಟು T ಸಂಕೇತದ ಹೆಣ್ಣು ಗ್ಯಾಮೀಟಿನೊಡನೆ ಸೇರಿ ಎರಡನೆಯ ತಳಿಯಲ್ಲಿ TT ಘಟಕದ ಜೀವಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ: 'T' ಸೇರಿ 'Tt' ಘಟಕದ ಜೀವಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ; 't' ಸಂಕೇತದ ಗಂಡು ಗ್ಯಾಮೀಟು 'T' ಸಂಕೇತದ ಹೆಣ್ಣು ಗ್ಯಾಮೀಟಿನೊಡನೆ ಬೆರೆತು 'tT' ಘಟಕದ ಜೀವಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ; 't' ಸಂಕೇತದ ಗಂಡು ಗ್ಯಾಮೀಟು 't' ಸಂಕೇತದ ಹೆಣ್ಣು ಗ್ಯಾಮೀಟಿನೊಡನೆ ಬೆರೆತು 'tt' ಘಟಕ ಜೀವಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾಂಕುರತೆಯಿಂದ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟು. TT ಘಟಕದ ಗಿಡವು ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಎತ್ತರತನದ ಜೀನ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಇವೆ. Tt ಘಟಕದ ಎರಡು ಸಂಯೋಜಿತ ಗಿಡಗಳಿವೆಯಷ್ಟೆ. ಇವು ಕೂಡ ಎತ್ತರವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ 'T' ಎಂಬ ಎತ್ತರತನದ ಘಟಕ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕುಳ್ಳುತನದ ಘಟಕವಾದ 't' ಘಟಕವನ್ನು ಮಸಕು ಮಾಡುತ್ತದೆ. tt ಘಟಕವುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳೂ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ t ಎಂಬ ಕುಳ್ಳುತನದ ಘಟಕವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇವು ಪಡೆದಿವೆ. ಹೀಗೆ TT, Tt, tT ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧದ ಸಂಯೋಜನೆಯುಳ್ಳ ಗಿಡಗಳು ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು tt ಎಂಬ ಘಟಕದ ಗಿಡಗಳು ಕುಳ್ಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ 3:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಗಿಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ಎರಡು ಜೀವಿಗಳು ಬಾಹ್ಯನೋಟದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀನ್ ಅಥವಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಮಿಶ್ರತಳಿಯಲ್ಲಿ-Tt ಎಂಬ ಘಟಕರೂಪ ಅಥವಾ ಜೀನಿರೂಪ (Tt ಮತ್ತು tT) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಷ್ಟೆ. ಇದೇ ಆ ಜೀವಿಯ ನಿಜವಾದ ರೂಪ. ಆದರೆ ಶುದ್ಧಸಂತಾನದ ಹಾಗೂ ಮಿಶ್ರ ತಳಿಯ ಜೀವಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ (TT ಮತ್ತು Tt) ಕಾಣುವುದರಿಂದ ಜೀವಿಯ ದೃಶ್ಯರೂಪ (ಫೀನೊಟೈಪ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ತೆರನಾದ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿ ಆದ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಅಂದರೆ TT ಮತ್ತು tt ಯನ್ನು ಸಮಜಂಪತಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪ (ಹೋಮೋಜೈಗಸ್) ಎಂದೂ ಬೇರೆ ತೆರನಾದ ಘಟಕಗಳು ಸೇರಿ ಆದ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪವನ್ನು ಅಂದರೆ Tt ಘಟಕವನ್ನು ವಿಷಮ ಜಂಪತಿ ಸಂಯುಕ್ತರೂಪ (ಹೆಟರೊಜೈಗಸ್) ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಜಂಪತಿರೂಪದ ಜೀವಿಗಳು ಶುದ್ಧಸಂತಾನದ ಜೀವಿಗಳನ್ನೇ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಸಮಜಂಪತಿ ಸಂಯುಕ್ತರೂಪದ ಗಿಡಗಳು, ಸ್ವಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಯಿಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಜಂಪತಿರೂಪದ ಗಿಡದೊಡನೆ ಅಡ್ಡ ಹಾಯಿಸಿದಾಗಲೀ ತಮಗೆ ತದ್ರೂಪವಾದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ತಂದೆ ತಾಯಿಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ರಬಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮಸುಕುಮಾಡಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ನಿಯಮ (ಲಾ ಆಫ್ ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್).
ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ನಿಯಮ
ದ್ವಿಗುಣ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಎಂದರೆ ಎರಡು ಬೇರೆ ಗುಣಗಳಿರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರತಳೀಕರಣ ಮಾಡುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಂಡಲ್ ಎರಡು ಜಾತಿಯ ಬಟಾಣಿಗಿಡಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಹಾಯಿಸಿದ. ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಗಿಡದ ಬಟಾಣಿ ಬೀಜಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನೂ ಗುಂಡನೆಯ ಆಕಾರವನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದುವು. ಇನ್ನೊಂದು ಜಾತಿಯ ಗಿಡದ ಬಟಾಣಿ ಬೀಜಗಳು ಹಸುರು ಬಣ್ಣದವಾಗಿದ್ದು ಸುಕ್ಕುಸುಕ್ಕಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಮೆಂಡಲ್ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರಗಳು ಪ್ರಬಲಗುಣಗಳೆಂದೂ ಹಸುರು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸುಕ್ಕು ಅಪ್ರಬಲಗುಣಗಳೆಂದೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ YY ಎಂಬ ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ದುಂಡಗಿನ ಆಕಾರಕ್ಕೆ RR ಎಂಬ ಸಂಕೇತ. ಅದೇ ಹಸುರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ yy ಮತ್ತು ಸುಕ್ಕು ನಿರಿಗೆಗೆ rr ಎಂಬ ಸಂಕೇತಗಳು. ಪ್ರಬಲಗುಣವಿರುವ ಪಿತೃತಳಿಗಳು Y, R ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇರೆಯುವು y, r ಇರುವ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಯುಗ್ಮಗಳು Yy, Rr ಜೀನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಯುಗ್ಮಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗಿಡಗಳೆಲ್ಲ ಹಳದಿಬಣ್ಣದ ಗುಂಡುಬೀಜಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಹಳದಿಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗುಂಡಾಕಾರ ಪ್ರಬಲ ಘಟಕ ಜೋಡಿ. ಈ ಮೊದಲನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಗಿಡಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಜಂಪತಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಸ್ವಪರಾಗಾರ್ಪಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳು ಉದ್ಭವವಾದುವು. ಗಂಡಿನಲ್ಲೂ ಹೆಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ಗ್ಯಾಮೀಟುಗಳನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು: YR, Yr, yR ಮತ್ತು yr ಇವು ಸೇರಿ ಎರಡನೆಯ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುಗ್ಮಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದೃಶ್ಯರೂಪಗಳು 9 : 3 : 3 : 1 ಎಂಬ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರಿMದ ಆ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳಾದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ಜೀನಿಗಳ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮೆಂಡಲ್ ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ದ್ವಿಗುಣ ಮಿಶ್ರತಳಿ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆಯಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಘಟಕಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುವಾಗ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಘಟಕಜೋಡಿಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಂಗಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಿಂಗಡಣೆ ನಿಯಮ (ಲಾ ಆಫ್ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಅಸಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್).
ಪರಿಚರ್ಯೆ
thumb|ಒಬ್ಬಳು ದಾದಿ ಶಿಶುವಿನ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ
ಪರಿಚರ್ಯೆ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ವೃತ್ತಿ. ಇದರ ಉದ್ದೇಶ ಇವರುಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಥವಾ ಮರುಪಡೆಯುವುದು. ರೋಗಿಯ ಆರೈಕೆಯೆಡೆಗೆ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ, ತರಬೇತಿ, ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ದಾದಿಯರನ್ನು ಇತರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುಗರಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ದಾದಿಯರು ಭಿನ್ನ ಮಟ್ಟದ ಲಿಖಿತ ಸಲಹಾ ಅಧಿಕಾರದ ಅನೇಕ ಪರಿಣತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ದಾದಿಯರು ವೈದ್ಯರ ಆದೇಶ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾತ್ರವು ಆರೈಕೆ ನೀಡುಗರಾಗಿ ದಾದಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ದಾದಿಯರಿಗೆ ವಿವಿಧ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ದಾದಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣವು ಮುಂದುವರಿದ ಮತ್ತು ಪರಿಣತ ಅರ್ಹತೆಗಳತ್ತ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೀಡುಗ ಪಾತ್ರಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ.
ದಾದಿಯರು ಆರೈಕೆಯ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು, ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ರೋಗಿ, ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬ ಹಾಗೂ ಇತರ ತಂಡ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವೃತ್ತಿಯು ಜೀವನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ನಲ್ಲಿ, ಚಿಕಿತ್ಸಕ ದಾದಿ ತಜ್ಞೆಯರು ಮತ್ತು ದಾದಿ ವೃತ್ತಿಗರಂತಹ ಉನ್ನತ ಅಭ್ಯಾಸದ ದಾದಿಯರು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾದಿಯರು ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ವೈದ್ಯ ವೃತ್ತಿಯವರು ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತಜ್ಞರಂತಹ ಬಹುವಿಷಯಕ ಆರೋಗ ರಕ್ಷಣೆ ತಂಡದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ನಡೆಸುವ ರೋಗಿ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ದಾದಿಯರು ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬಿತವಾಗಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಪರಿಚರ್ಯಾ ವೃತ್ತಿಗರಾಗಿ ಎರಡೂ ರೀತಿ ಆರೈಕೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಕ್ರೀಮಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಪರಿಚರ್ಯೆಯ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕಿದಳು. ಅವಳ ನೋಟ್ಸ್ ಆನ್ ನರ್ಸಿಂಗ್ ಗ್ರಂಥ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣದ ನೈಟಿಂಗೇಲ್ ಮಾದರಿಯು ೧೮೪೦ರ ನಂತರ ಯೂರೋಪ್ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರಸರಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ವೃತ್ತಿಗಳು
ಅಕ್ಷತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಅಕ್ಷತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಯವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಅರಣ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಿಂದುಳಿದ ಜೊಹಿಡಾ ತಾಲೂಕಿನ ಹುಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಅಣಶಿಯಲ್ಲಿ  ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.ಶಿಕ್ಷಕಿ ವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಹಲವಾರು,ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ,ವಾರಪತ್ರಿಕೆ,ಪಾಕ್ಷಿಕಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಹಲವಾರು ಕೃತಿ,ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಬಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಅಕ್ಷತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಕೋಲಾ ತಾಲೂಕಿನ ಬೆಲೆಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ೦೨ ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿ
ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರಹಗಾರ್ತಿ,ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕವೀಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸ್ವ-ರಚಿತ ಕವಿತೆ ವಾಚನಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
http://m.prajavani.net/article/amp/2017_10_01/523021
http://avadhimag.com/?p=184170
ಅಡಿಗೆಬೈಲು
ಅಡಿಗೆಬೈಲು    ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪ  ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ಇದು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ 44 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೊಪ್ಪದಿಂದ 16 ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ 279 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಅಡಿಗೆಬೈಲು ಗ್ರಾಮವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮುಡಿಗರೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ನಪುಂಸಕತೆ
ನಪುಂಸಕತೆ - ವಯಸ್ಕಪುರುಷ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವಯೋಧರ್ಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂಥ ಸಂಭೋಗಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ ( ಇಂಪೊಟೆನ್ಸ್).
ಕಾರಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಯು ಎಸ್ ಓಪನ್ ಟೆನಿಸ್ --೨೦೧೭
೨೦೧೭ ರ ಕೊನೆಯ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಆದ ಯು ಎಸ್ ಓಪನ್ (ಅಮೆರಿಕಾ ಓಪನ್)ಟೆನಿಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ೧೩೭ ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೮ ರಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.
ಪಲಿತಾಂಶ
ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ :
ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನ್ ನ ರಾಫೆಲ್ ನಡಾಲ್ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆವಿನ್ ಅಂಡರ್ ಸನ್ ಅವರನ್ನು ೬-೩,೬-೩,೬-೪,ನೇರ ಸೆಟ್ ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು.ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ನ ನಲ್ಲಿ ನಡಾಲ್ ಗೆದ್ದ ಒಟ್ಟು ೧೬ ನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದು.ಯು ಎಸ್ ಓಪನ್ ನಲ್ಲಿ ೩ ನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದು.
ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ :
ಮಹಿಳಾ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸ್ಲೊಯಾನೆಸ್ಟಿಪನ್ಸ್ ಅವರು ಅಮೇರಿಕಾದವರೆ ಆದ ಮ್ಯಡಿಸನ್ ಕಿಸ್ ವಿರುದ್ಧ ೬-೩, ೬-೦ ನೇರ ಸೆಟ್ ಗಲ್ಿನಡತ೯ ಚೊಚ್ಚಲ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ :
ಪುರುಷರ ಡಬಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನೇದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಜಿನ್ ಜುಲಿಯನ್ ರೋಜರ್ ಹಾಗೂ ರೊಮೆನಿಯಾದ ಹೋರಿಯಾ ಟಿಕಾವು ಅವರು ಸ್ಪೇನ್ ನ ಫೇಲಿಷಿಯಾನೊ ಲೋಪೇಜ್ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಕ್ ಲೋಪೇಜ್ ಅವರನ್ನು ೬-೪,೬-೩ ಸೆಟ್ ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.
ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್ :
ಮಹಿಳಾ ಡಬಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಟ್ಜರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ್ನ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹಿಂಗಿಸ್ ಹಾಗೂ ಚೀನಾ ತೈಫೇಯ್ ಚಾನಯುಂಗ ಜಾನ್ ರವರು ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಲೂಸಿ ಹ್ರಾಡೆಕಾ ಮತ್ತೂ ಕ್ಯಾಥರಿನ ಸಿನಿಯಾಕೊವಾ ವಿರುದ್ಧ ೬-೩,೬-೨,ರ ನೇರ ಸೆಟ್ ಗಳಿಂದ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.
ಮಿಕ್ಸಡ್ ಡಬಲ್ಸ್ :
ಮಿಕ್ಸಡ್ ಡಬಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ ನ ಜೆಮೀ ಮರ್ರೆ ಮತ್ತುತು  ಸ್ವೀಟ್ಜ್ ರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹಿಂಗಿಸ್ ಅವರು ನ್ಯೂಜಿಲೇಂಡಿ ನ ಮೈಕೆಲ್ ವೀನಸ್ ಮತ್ತೂ ಚೀನಾ ತೈಫೇಯ ಚಾನ್ ಹಾವೋ ಚಿಂಗ್  ಅವರನ್ನು ೬-೧, ೪-೬,೧೦-೮,ರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.
ರಾಫೆಲ್ ನಡಾಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
* ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಓಪನ್ - ೨೦೦೯
* ಪ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್. -೨೦೦೫, ೨೦೦೬,೨೦೦೭,೨೦೦೮,೨೦೧೦,೨೦೧೧,೨೦೧೨,೨೦೧೩,೨೦೧೪,೨೦೧೭
* ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಓಪನ್ -೨೦೦೮,೨೦೧೦
ಮಾರ್ಸನಳ್ಳಿ
ಮಾರ್ಸನಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಂಬಿಕಾನಗರ
ಅಂಬಿಕಾನಗರ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಳಿಯಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ.ದಾಂಡೇಲಿಯಿಂದ ೧೬ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದಿಂದಲೇ ಮೊದಲಿಗೆ ಅಮಗಾ ಜಮಗಾ ಹಳ್ಳಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಈ ಸ್ಥಳ ಇಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಳಿ ನದಿ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸ್ಥಾವರ. ಕವಳೆಗುಹೆ, ಸೈಕ್ಸ್‍ಪಾಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ದಾಂಡೇಲಿ ಮೃಗಧಾಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದ ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿಮಂದಿರವಿದೆ.
ನಹುಷ
ಹೆಂಡತಿ ವಿರಜೆ. ಮಕ್ಕಳು ಯತಿ, ಆಯತಿ, ಅಯತಿ, ಯಯಾತಿ, ಸಂಯಾತಿ; ಧ್ರುವ ಎಂಬ ಆರು ಮಂದಿ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಚ್ಯವನ ಮುನಿ ಒಮ್ಮೆ ಬೆಸ್ತರ ಬಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳಲು ಈತ ಬಿಡಿಸಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಇಂದ್ರ ಪದವಿ
ಒಮ್ಮೆ ಇಂದ್ರ ತನಗೆ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾದೋಷದ ಪರಿಹಾರಾರ್ಥ ಹೋಗಿದ್ದಾಗ ಅಧಿಪತಿಯಿಲ್ಲದ ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಬಿನ್ನವಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿ, ನಹುಷನಿಗೆ ಇಂದ್ರ ಪದವಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇತ್ತ ಇಂದ್ರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಪಾಪ ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೆ ಇಂದ್ರಪದವಿಗೆ ಅರ್ಹನೆನಿಸಿದ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನ ರಾಣಿಯಾದ ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಕೂಡಬೇಕೆಂಬ ದುರಭಿಲಾಷೆ ನಹುಷನಿಗೆ ಉಂಟಾಯಿತು. ಶಚಿಯಲ್ಲಿಗೆ ದೂತರನ್ನಟ್ಟಿದಾಗ ಆಕೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಬಂದರೆ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ಸಪ್ತರ್ಷಿಗಳನ್ನೇ ವಾಹನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಹೊರಟ ನಹುಷ ಕಾಮಾಂಧನಾಗಿ ಸರ್ಪ, ಸರ್ಪ, ಬೇಗ ನಡೆ, ಬೇಗ ನಡೆ, ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ವಾಹನ ಹೊತ್ತವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ತಲೆಗೆ ಕಾಲಿನಿಂದ ಒದ್ದ. ಕೋಪೋದ್ರಿಕ್ತರಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಸರ್ಪೋಭವ ಎಂದು ಶಪಿಸಿದರು.
ಪಾಂಡವರು ವನವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಬೇಟೆಗೆಂದು ಬಂದ ಭೀಮನನ್ನು ಹೆಬ್ಬಾವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ನಹುಷ ಬಳಸಿದ. ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಭೀಮ ಅಸಮರ್ಥನಾದ; ಹಾವಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರಿಸದಾದ. ತಮ್ಮನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತ ಬಂದ ಧರ್ಮರಾಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದುದರಿಂದ ಹಾವು ಭೀಮನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿತಲ್ಲದೆ ಶಾಪದಿಂದ ವಿಮೋಚನೆ ಪಡೆಯಿತು. ಕೂಡಲೇ ಈತ ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದ.
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ ಪುರುಷ
ಮುಂಡು
thumb| ನಸ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಕೇರಳದ ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಮುಂಡು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ (ಹಳೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರದಿಂದ). 1938 ರಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಗವರ್ನಮೆಂಟ್ ರಾಯಲ್ ವಾರ್ ಎಫರ್ಟ್ಸ್ ಸೌವೆನಿರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಫೋಟೋ. thumb| ಮುಂಡುಂ ನೆರಿಯಾಟ್ಟುಂ ಧರಿಸಿರುವ [[ನಾಯರ್ ಮಹಿಳೆ, ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಅವರ ಚಿತ್ರಕಲೆ]] thumb| ಮುಂಡು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಮುಂಡು ಧರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮುಂಡು ( ಮಲಯಾಳಂ : ಮುಂಟು ; ಉಚ್ಛಾರ [ಮುಂಡು] ) ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತ ಧರಿಸುವ ಉಡುಪಾಗಿದೆ. ಇದು ಧೋತಿ ಮತ್ತು ಲುಂಗಿಯಂತಿದ್ದು   ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಹತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನೇಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಳುಪುಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣವು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದು ಖದ್ದರ್ ಮುಂಡು, ನೆರಿಯಾಟ್ಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ವಿಧದ ಮುಂಡುಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮುಂಡು ಮತ್ತು ಎರಡು ಸುತ್ತಿನದ್ದು. ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮುಂಡನ್ನು ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಎರಡು ಸುತ್ತಿನದ್ದನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮೊದಲು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಮಡಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮುಂಡು ತೆಳುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಗಂಜಿಗೆ ಅದ್ದಿ ದಪ್ಪಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷರು
''ಮುಂಡಿನ ಅಂಚು ದಪ್ಪವಾಗಿ ನೇಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಇದನ್ನು 'ಕರ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕರವನ್ನು ಬಣ್ಣ'' ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಣ್ಣದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕರ (ಮುಂಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟಿ) ಸಹ ಇದೆ. ಮದುವೆಯಂತಹ ಶುಭ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವ ಮುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಕಸೂತಿಯಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಮುಂಡು ಕಸವು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಕರ ಕಾಣುವಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮಡಿಸಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಎಡಭಾಗದ ಕರ ಶೈಲಿಯೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಮುಂಡು ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದು ಪುರುಷರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಚಿಕ್ಕ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವಂತೆ ಉಡುಪನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಮಡಚುತ್ತಾರೆ. ಇತರರೊಡನೆ ಇರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಡಿನ ಮಡಿಕೆಯು  ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ  ಸಡಿಲಗೊಂಡು  ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಅಥವಾ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹಳದಿ ಪಾಕೆಟ್‌  ಹೊಂದಿದ  ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಲ್ಕ್ರೋ  ಬೆಲ್ಟ್ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಮತ್ತು ಮುಂಡನ್ನು (ಲುಂಗಿ) ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುವ ನೆರಿಯಾಟ್ಟು ಅಥವಾ ತುಂಡನ್ನು ಹೋಲುವ 'ಮೇಲ್ಮುಂಡು' ಅಥವಾ 'ಮುಂಡು' ಮಲಯಾಳಿ ಪುರುಷರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪಾಗಿದೆ..
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕೇರಳದ ಹಿಂದೂ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಜಾತಿಗಳು) ಪುರುಷರು ಮುಂಡು ಧರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಪುರುಷರು ಶರ್ಟ್ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ ಮುಂಡು ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಡು ಧರಿಸಬೇಕು. ಕೇರಳ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರೀಯಂ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಡು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವಾಗ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುವಾಗ ಮುಂಡು ಧರಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೆಡೆ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗುರುವಾಯೂರ್ ದೇವಾಲಯ, ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದ ಕೇರಳದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಪುರುಷರು ಮುಂಡು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ ಮುಂಡು ಧರಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಕೊಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
.
ಮಹಿಳೆಯರು
ಔಪಚಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಡು ಜೊತೆಗೆ ತೊಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ)ಕೇರಳದಲ್ಲಿ, ವೇಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಕೇರಳ ಲುಂಗಿ
ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುವ ಲುಂಗಿಯನ್ನು ಕೈಲಿ ಅಥವಾ ಕೈಲಿ ಮುಂಡು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಲುಂಗಿ ಧರಿಸಲು ಬಯಸುವುದಲ್ಲದೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೇರಳದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರುಷರು ಲುಂಗಿಯನ್ನು ಮನೆಯುಡುಗೆಯಾಗಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಡುಪಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಲುಂಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಮದುವೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಕೇಸರಿ ಬಣ್ಣದ ಲುಂಗಿಗಳನ್ನು (ಕಾವಿ ಮುಂಡು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ..
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು
ಬಾಹುಬಲಿ 2:ದ ಕನ್‍ಕ್ಲೂಝ಼ನ್
' ಬಾಹುಬಲಿ ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ '
ತಾರಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಸ್, ರಾನಾ ದಗ್ಗುಬಾಟಿ, ಅನುಷ್ಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ತಮನ್ನಾ, ಸತ್ಯರಾಜ್, ರಮ್ಯಾ ಕೃಷ್ಣ ಮುಂತಾದವರಿದ್ದಾರೆ. ಎಮ್. ಎಮ್. ಕೀರವಾಣಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
[[ವರ್ಗ: ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು]
ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್
ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್  (ಹುಟ್ಟು ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೭) ೨೦೦೭ರಿಂದ ೧೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೦-೧೯೭೧,೧೯೭೭-೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೧೯೯೭-೨೦೦೨ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೫-೨೦೦೮ರ ಅವಧಿಗೆ ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಇದ್ದರು. ೨೦೦೮ರಿಂದ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಉಪ-ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುಖ್‌ಬೀರ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್‌ರನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ನೇಮಕ‌ಗೈದರು. ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳ ಪಕ್ಷದ ಮುಖಂಡರಾದ ಕಾರಣ ಗುರುದ್ವಾರ ಪ್ರಬಂಧಕ ಕಮಿಟಿಯ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾದಲ್‌ರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವವುಂಟು. ದೆಹಲಿ ಸಿಖ್ ಪ್ರಬಂಧಕ ಕಮಿಟಿಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕೂಡ ಬಾದಲ್‌ರ ಹೆಗಲ ಮೇಲಿದೆ. ೨೦೧೫ರ ಸಾಲಿನ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್‌ರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ
ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾದಲ್ ಅಬುಲ್ ಖುರಾನ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೭ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಜಾಟ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಬಾಲ್ಯದಿಂದ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. He graduated from the Forman Christian College in Lahore.
Political career
ಬಾದಲ್ ಗ್ರಾಮದ ಸರಪಂಚರಾಗಿ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಶುರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್, ಲಂಬಿ ಗ್ರಾಮದ ಬ್ಲಾಕ್ ಕಮಿಟಿಯ ಚೇರ್‌ಮನ್ ರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡರು. ೧೯೫೭ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಮರುಆಯ್ಕೆಯಾದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್ ಸಮಾಜ-ಕಲ್ಯಾಣ, ಪಂಚಾಯ್ತಿರಾಜ್, ಪಶುಸಂಗೋಪನೆ, ಜಲಚರ ಸಚಿವರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡರು. ೧೯೭೨,೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ೨೯೯೨ರ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿ ದಳ ಪಕ್ಷ ಬಹಿಷ್ಕರಿದ್ದ ಕಾರಣ ಚುನಾವಣೆಗೆ ನಿಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸಿಂಗ್, ಒಟ್ಟು ೧೦ ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗೊದ್ದಾರೆ. ಮೊರಾರ್ಜಿ ದೇಸಾಯಿ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಯ್ ಭಾಷೆ
ರಾಯ್ ಭಾಷೆಗಳು ಅಥವಾ ಕಿರಾಂತಿ ಭಾಷೆಗಳು, ನೇಪಾಳ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಯ್/ರೈ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಕುಟುಂಬ. ಪೂರ್ವ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ರೈ ಭಾಷಾ ಸಮೂಹಗಳ ವಿತರಣೆ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ನಂ. 1 : ಸೇರಿವೆ: ಬಂಟವಾ, ಚಾಮ್ಲಿಂಗ್, ಕುಲುಂಗ್, ತುಲುಂಗ್, ಅತ್ಪಹರಿಯಾ, ಡುಂಗ್ಮಾಲಿ, ಲೋಹೋರುಂಗ್, ಯಾಂಫು, ಮೇವಾಹಂಗ್, ಸಂಪಾಂಗ್, ಜೆರುಂಗ್, ಬಾಹಿಂಗ್, ತಿಲುಂಗ್, ವಾಂಬುಲೆ, ಡುಮಿ, ಪೂಮಾ, ಫಂಗ್ಡುವಾಲಿ, ಚಿಂತಾಂಗ್ ,ನಾಚಿರಿಂಗ್ ಮತ್ತು  ಕೊಯ್ಯು
ಸಹ ನೋಡಿ
ರೈ ಕೋಸ್ಟ್ ಭಾಷೆಗಳು, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದ ಮಡಂಗ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಕುಟುಂಬ, ರೈ ಭಾಷೆಗಳು ಅಥವಾ ದೇವಾಸ್ ರೈಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ
ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಧನ ಪೂರ್ಣಾಂಕವನ್ನು ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಣಲಬ್ದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.ಅಪವರ್ತನಗಳ ಅನುಕ್ರಮದ ಹೊರತಾಗಿ ಈ ನಿರೂಪಣೆ ಏಕೈಕ.ಇದು ಯೂಕ್ಲಿಡ್ಡನ ಕೊಡುಗೆ. ಹಾಗೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ "ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾವು ಹೀಗೆ ಬರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ: ಈ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ, ಒಂದೇ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ವಿಭಜನೆ n ಸಂಖ್ಯೆಯ (ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅನೇಕ) ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನಗಳು p ೧, p ೨, ... to p t ನ್ನು n ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪವರ್ತನದ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೊರತಾಗಿ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಅನನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಅಂಕಗಣಿತದ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಹೊಸ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅದಾಗ್ಯೂ ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ಹಲವು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಪವರ್ತನೀಕರಣ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳಿವೆ, ಅವು ಎಲ್ಲವು ಒಂದೇ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು.ಎಲ್ಲಾ ಅವಿಭಾಜ್ಯಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ P ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ ವರ್ಗ:ಅಂಕಿಗಳು
ಆಶಿಶ್ ನೆಹ್ರಾ
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ನೆಹ್ರಾ ೧೯೯೭/೧೯೯೮ ಇಸವಿನಲ್ಲಿ, ಹುಟ್ಟೂರು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ನೆಹ್ರಾ ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲಂಬೊ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹರಾರೆ, ಜಿಂಬಾವ್ವೆ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಏಕದಿನ ಚೊಚ್ಚಲ ೨೦೦೧ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಅವರು ೨೩. ಆರು ತನ್ನ ಜೀವನಶ್ರೇಷ್ಠ ಏಕದಿನ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕೊಂಡಿರುವ ವಿಶ್ವಕಪ್ ಇತರ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಇತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಅಂಕಗಣಿತೀಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಘಟಕ
ಅಂಕಗಣಿತೀಯ ತಾರ್ಕಿಕ ಘಟಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಘಟಕದೊಳಗಿರುವ ಮಂಡಲಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಕಗಣಿತೀಯ/ತಾರ್ಕಿಕ ಪರಿಕರ್ಮಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ALU ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಾಲಿವುಡ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ದೇಶಗಳ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ೨೧ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗವು ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸರಾಸರಿ ೯ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿ ೮ಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯಿತು. ೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಂತೂ ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿತ್ತು. ೨೦೦೦ದ ನಂತರ ಪಂಜಾಬ್ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಂಡಿತರ ಸಂಘಟಿತ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಷಂಪ್ರತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲೂ ಗಣನೀಯ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ. ೨೦೦೯ರಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ವನ್ನು ದಾಟಿದೆ.
ಪಂಜಾಬ್ ವಿಭಜನೆಯ ಪೂರ್ವದ ಚಿತ್ರರಂಗ
ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರು ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಾಹೋರ್ ಮತ್ತು ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಲಾಹೋರ್ ಸಹಜವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಲಾಹೋರನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಾ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಮುಂಬಯಿ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಾ ನಟ-ನಟಿಯರು, ನಿರ್ಮಾಪಕರು, ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಲಾಹೋರ್ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದರೆ ಶಾಂತಾ ಅಪ್ಟೆ, ಮೋತಿಲಾಲ್, ಹೀರಾಲಾಲ್ ಮತ್ತು ಮುಮ್ತಾಜ್ ಶಾಂತಿ. ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಬಿ.ಆರ್.ಚೋಪ್ರಾ ಮತ್ತು ರಮಾನಂದ್ ಸಾಗರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಬಿ.ಆರ್.ಚೋಪ್ರಾ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಿನೆ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರೆ ರಮಾನಂದ್ ಸಾಗರ್ ಅವರು ಈವನಿಂಗ್ ನೀವ್ಸ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಪಂಜಾಬ್ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರದ ಚಿತ್ರರಂಗ
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕುತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗವಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಲಾಹೋರ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ನೂರ್ ಜೆಹಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ತಾರೆಯರು ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ತೀವ್ರ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಚಿತ್ರ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಟೂಡಿಯೋ ಮುಂತಾದ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳು ಲಾಹೋರ್ನಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ದೂರದ ಬಾಂಬೆಯನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರ ಚಮನ್(೧೯೪೮). ಮೀನಾ ಶೌರಿ, ಕರಣ್ ದಿವಾನ್, ಕುಲದೀಪ್ ಕೌರ್, ಮಂಜು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿದರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
೧೯೫೦ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರ ದಶಕಗಳು
ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಈ ಪೈಕಿ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಪೋಸ್ತಿ(೧೯೫೦), ಭೈಸಾಕಿ(೧೯೫೧), ಜುಗ್ನಿ(೧೯೫೨) ಕೌಡೆ ಷಾ(೧೯೫೨), ನಿಕ್ಕಿ(೧೯೫೨) ಮತ್ತು ಭಾಂಗ್ರಾ(೧೯೫೯) ಮುಂತಾದವು. ಶ್ಯಾಮಾ, ಮನೋರಮಾ, ಅಮರನಾಥ್, ರಣಧೀರ್ ಮತ್ತು ಮಂಜು ಮುಂತಾದವರ ಅಭಿನಯವಿದ್ದ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಚಿತ್ರ ಪೋಸ್ತಿ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಹಾಸ್ಯನಟ ಮಂಜು ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನೆಮಾತಾದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅನೇಕ ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗುವ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ರಾಜ್ ಭಕ್ರಿ ಅವರ ಭಾಂಗ್ರಾ. ಸುಂದರ್ ಮತ್ತು ನಿಶಿ ಅಭಿನಯದ ಈ ಚಿತ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಹನ್ಸರಾಜ್ ಬೆಹ್ಲ್ ಅವರ ಸಂಗೀತವಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಶಾದ್ ಬೇಗಂ ಮತ್ತು ರಫಿ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಾಯಕರು ಹಾಡಿದ ಗೀತೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ.
೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಚೋಪ್ರಾ, ಮದನ್ ಪುರಿ, ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರ್ ಅಭಿನಯದ ಚೌಧರಿ ಕರ್ನೈಲ್ ಸಿಂಗ್(೧೯೬೦) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆರಂಭವಾದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಪಯಣ ಇಂದಿರಾ ಬಿಲ್ಲಿ, ಸುಂದರ್ ಅಭಿನಯದ ಯಮ್ಲಾ ಜಟ್ಟ್(೧೯೬೦), ಜಗದೀಶ್ ಸೇಠಿ, ಇಂದಿರಾ ಬಿಲ್ಲಿ, ಮದನ್ ಪುರಿ ಅಭಿನಯದ ಕಿಕ್ಲಿ(೧೯೬೦), ಇಂದಿರಾ ಬಿಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರಿ, ದಲ್ಜಿತ್ ಅಭಿನಯದ ದೋ ಲಚ್ಚಿಯಾ(೧೯೬೦), ನಿಶಿ, ಕರಣ್ ದಿವಾನ್ ಅಭಿನಯದ ಗುಡ್ಡಿ(೧೯೬೧) ಮತ್ತು ಜಾನಿ ವಾಕರ್ ಅಭಿನಯದ ವಿಲಯತಿ ಬಾಬು(೧೯೬೧) ಚಿತ್ರಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಪ್ರೇಮ್ ಚೋಪ್ರಾ ಸಪ್ನಿ(೧೯೬೩) ಮತ್ತು ಏ ಧರ್ತಿ ಪಂಜಾಬಿ ದಿ(೧೯೬೩) ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನರಂಜಿಸಿದರು. ಇಂದಿರಾ ಬಿಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ರವೀಂದರ್ ಕಪೂರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಸಟ್ ಸಾಲಿಯಾ(೧೯೬೪) ಮತ್ತು ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಜಗ್ಗ(೧೯೬೪) ಚಿತ್ರಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ ಬಾಲರಾಜ್ ಸಾಹ್ನಿ ಮತ್ತು ನಿಶಿ ಅಭಿನಯದ ಸಟ್ಲಜ್ ದೇ ಕಂದೆ(೧೯೬೪). ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿತ್ತು. ಹನ್ಸರಾಜ್ ಬಹ್ಲ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದವರು ಪದಮ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ಮಹೇಶ್ವರಿ.
ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನರಂಜಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪಂಜಾಬಿ ನಟರೆಂದರೆ ಸುಂದರ್, ರವೀಂದರ್ ಕಪೂರ್, ಮನೋಹರ್ ದೀಪಕ್. ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮದನ್ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮ್ ಚೋಪ್ರಾ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಜನಮನ್ನಣೆಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರಾದ ನಿಶಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿರಾ ಬಿಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು
ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ನಾನಕ್ ನಾಮ್ ಜಹಾಜ್ ಹೈ(೧೯೬೯). ರಾಮ್ ಮಹೇಶ್ವರಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥ್ವಿರಾಜ್ ಕಪೂರ್, ಸೋಮ್ ದತ್, ನಿಶಿ, ವಿಮಿ, ವೀಣಾ ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ತರ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಈ ಚಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಇಡೀ ದೇಶವೇ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗದೆಡೆದೆ ತಿರುಗು ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಕುಂಟುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ್ದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಮುಂದಾದರು.
೧೯೭೦ರ ದಶಕ
ನಾನಕ್ ನಾಮ್ ಜಹಾಜ್ ಹೈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸು ಪಂಜಾಬಿ ಮೂಲದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದಿ ಕಲಾವಿದರು ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರದೆಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಪಾರೇಖ್ ಅಭಿನಯದ ಕಂಕಣ್ ದೇ ಓಲೆ(೧೯೭೦), ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಾಲರಾಜ್ ಸಾಹ್ನಿ ಅಭಿನಯದ ನಾನಕ್ ದುಖಿಯಾ ಸಬ್ ಸಂಸಾರ್(೧೯೭೦), ಪ್ರಥ್ವಿರಾಜ್ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಅಭಿನಯದ ಮೆಲೆ ಮಿತ್ರನ್ ದೇ(೧೯೭೨), ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಮತ್ತು ರಾಧಾ ಸಲುಜಾ ಅಭಿನಯದ ಮನ್ ಜೀತೆ ಜಗ್ ಜೀತ್(೧೯೭೩), ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ದೋ ಶೇರ್(೧೯೭೪), ಫಿರೋಜ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಅಭಿನಯದ ಭಗತ್ ಧನ್ನಾ ಜಟ್ಟ್(೧೯೭೪) ಮತ್ತು ರಾಧಾ ಸಲುಜಾ ಮತ್ತು ಶಮೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಭಿನಯದ ದುಖ್ ಭಂಜನ್ ತೇರಾ ನಾಮ್(೧೯೭೪) ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ೭೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು.
ತೇರಿ ಮೇರಿ ಇಕ್ ಜಿಂದ್ರಿ(೧೯೭೫) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ವೀರೇಂದ್ರ ಅವರು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಅ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನರಂಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಅಭಿನಯದ ಸಾವಾ ಲಾಖ್ ಸೆ ಏಕ್ ಲಡೌನ್(೧೯೭೬), ಸುನಿಲ್ ದತ್ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ ಅಭಿನಯದ ಸತ್ ಶ್ರೀ ಅಕಾಲ್(೧೯೭೭) ಹಣಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದವು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜಹೀರಾ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಾಲ್ ಸೋಲ್ವಾ ಚಾಡ್ಯಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರನಟಿ ರೇಖಾ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಿಮಿ ಗರೆವಾಲ್ ಅಭಿನಯದ ಉಡೀಕನ್(೧೯೭೭) ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಜಾನಿ ವಾಕರ್ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ವಿಲಯತಿ ಬಾಬು ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಮೆಹರ್ ಮಿತ್ತಲ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರನಟ ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಮೇರು ನಟ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನ ಅವರು ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಟಿಲ್ ಟಿಲ್ ದ ಲೇಖ(೧೯೭೮) ಚಿತ್ರ ೫೦ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸುವರ್ಣ ಮಹೋತ್ಸವ ಆಚರಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇನ್ನೋರ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದಿ ನಟ ಮನೋಜ್ ಕುಮಾರ್ ಜಟ್ಟ್ ಪಂಜಾಬ್(೧೯೭೮) ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ರೂಪ್ ಶೌಕೀನ ದಾ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಸತೀಶ್ ಕೌಲ್ ಮತ್ತು ದಲ್ಜಿತ್ ಕೌರ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ತಲೆಮಾರಿನ ತಾರೆಯರ ಉಗಮವಾಯಿತು.
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಿಂದಿ ನಟರಾದ ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ, ಧರ್ಮೇಂದ್ರ, ಸುನಿಲ್ ದತ್, ದಾರಾ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನ ಸಿನ್ಹಾ ಮುಂತಾದವರು ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ೧೯೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ವೀರೇಂದ್ರ, ಧೀರಜ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಮೆಹರ್ ಮಿತ್ತಲ್ ಮುಂತಾದ ಪಂಜಾಬಿ ನಟರು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಯರಾದ ಆಶಾ ಪಾರೇಖ್, ಸಿಮಿ ಗರೆವಾಲ್, ರೀನಾ ರಾಯ್ ಮುಂತಾದವರು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯರಾಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದರು. ಯೋಗಿತಾ ಬಾಲಿ, ಜಹೀರಾ, ಅರುಣಾ ಇರಾನಿ, ಮೀನಾ ರಾಯ್ ಮತ್ತು ರಾಧಾ ಸಲುಜಾ ೭೦ರ ದಶಕದ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಟಿಯರಾಗಿದ್ದರು.
೧೯೮೦ರ ದಶಕ
೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್, ರಮಾ ವಿಜ್, ಅಮರೀಶ್ ಪುರಿ ಮತ್ತು ಓಂ ಪುರಿ ಅಭಿನಯದ ಚನ್ನ್ ಪರ್ದೇಸಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದುದಲ್ಲದೇ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಯಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂದಿ ನಟ ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಫೌಜಿ ಚಾಚಾ(೧೯೮೦) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದ ಮೂಲಕ ಗಮನ ಸೇಳೆದರು. ಜಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಭಾಂಗ್ರಾ(೧೯೫೯) ಚಿತ್ರ ಮತ್ತೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ವೀರೇಂದ್ರ ಅಭಿನಯದ ಬಲ್ಭೀರೊ ಭಾಬಿ(೧೯೮೧), ಯಾರಿ ಜಟ್ಟಿ ದೀ(೧೯೮೪), ಸರಪಂಚ್(೧೯೮೫), ವೈರಿ(೧೯೮೫), ಪಟೋಲಾ(೧೯೮೭) ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದವು. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಭಕ್ತಿಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರ ಉಚಾ ದರ್ ಬಬೆ ನಾನಕ್ ದಾ ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟ ಗುರ್ದಾಸ್ ಮನ್ ಅವರ ತಾರಾಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಗುರ್ದಾಸ್ ಅವರು ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ಓಂ ಪುರಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಲೋಂಗ ಯಾ ಲಿಷ್ಖಾರ್(೧೯೮೬) ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಜಟ್ಟ್ ತೇ ಜಮೀನ್(೧೯೮೮) ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ವೀರೇಂದ್ರ ಹತ್ಯೆಗೊಳಗಾದದ್ದು ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ತುಂಬಲಾರದ ನಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಇದರಿಂದ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಗರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗುಗ್ಗು ಗಿಲ್ ನಾಯಕ ನಟರಾಗಿ ಭಡ್ತಿ ಪಡೆಯುವಂತಾಯಿತು.
ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್ ಮತ್ತು ದೀಪ್ತಿ ನೇವಲ್' ಅಭಿನಯದ ಮಾರ್ಹಿ ದಾ ದೀವ(೧೯೮೯) ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
ರಾಜ್ ಬಬ್ಬರ್, ವೀರೇಂದ್ರ, ಸತೀಶ್ ಕೌಲ್, ರಾಜ಼ ಮುರಾದ್, ಗುರ್ದಾಸ್ ಮನ್ ಮುಂತಾದ ನಟರು ಬಹಳ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ದಲ್ಜಿತ್ ಕೌರ್, ಪ್ರೀತಿ ಸರ್ಪು, ಭಾವನಾ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣಾ ಚೌಧರಿ ನಾಯಕಿಯರಾಗಿ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದರು.
೧೯೯೦ರ ದಶಕ
೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ನಟಿಯರೆಂದರೆ ಯೋಗರಾಜ್ ಸಿಂಗ್, ಗುಗ್ಗು ಗಿಲ್, ನೀನಾ ಸಂಧು ಮತ್ತು ಉಪಾಸನಾ ಸಿಂಗ್.
೨೦೦೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೦ರ ದಶಕಗಳು
೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಉಪಾಸನಾ ಸಿಂಗ್ ಅಭಿನಯದ ದರ್ದ್ ಪರ್ದೇಸ್ ದೆ ಚಿತ್ರ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ನಟ ಹರ್ಭಜನ್ ಮನ್ ಅಭಿನಯದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಪಾರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿದ್ದ ಜೀ ಆಯನ್ ನು(೨೦೦೨) ಚಿತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಅಸ್ಥಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮರುಹುಟ್ಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೦ನೇ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ನೆಲೆಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರು ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ದೇಶ್ ಹೋ ಯಾ ಪರ್ದೇಸ್(೨೦೦೫), ದಿಲ್ ಅಪನಾ ಪಂಜಾಬಿ(೨೦೦೬), ಏಕ್ ಜಿಂದ್ ಏಕ್ ಜಾನ್(೨೦೦೬), ಮನ್ನತ್(೨೦೦೬), ರುಸ್ತುಂ ಎ ಹಿಂದ್(೨೦೦೭) ಮತ್ತು ಮಿಟ್ಟಿ ವಜನ್ ಮರ್ದಿ(೨೦೦೭) ಈ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಗಮನಾರ್ಹ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು. ಜಿಮ್ಮಿ ಶೇರ್ಗಿಲ್ ಅಭಿನಯದ ತೇರಾ ಮೇರಾ ಕಿ ರಿಶ್ತಾ(೨೦೦೯) ಮತ್ತು ''ಮುಂಡೆ ಯು.ಕೆ. ದೆ''(೨೦೦೯) ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದವು. ಈ ಪೈಕಿ ''ಮುಂಡೆ ಯು.ಕೆ. ದೆ'' ಹಣಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿದು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಜಿಮ್ಮಿ ಶೇರ್ಗಿಲ್ ಮತ್ತು ಗಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್ ಅಭಿನಯದ ಮೇಲ್ ಕರಾದೆ ರಬ್ಬಾ(೨೦೧೦) ೧೧೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಗಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್, ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ಜಿಸ್ನೆ ಮೇರಾ ದಿಲ್ ಲೂಟೆಯಾ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೧೨೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಪಾದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಹೊಸ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು. ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ ಅಭಿನಯದ ಜಟ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜ್ಯೂಲಿಯಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಲ್ಲದೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲೂ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ ಅವರ ತಾರಾಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು. ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ೨೦೧೦ನೇ ದಶಕದ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ನಟ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಹನಿಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್ ಅಭಿನಯದ ಮಿರ್ಜಾ ದಿ ಅನ್ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ(೨೦೧೨) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿ ಆನ್ ದಿ ಜಟ್ಟ(೨೦೧೨) ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ವಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಚಿತ್ರಗಳು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ ಜಟ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಜ್ಯೂಲಿಯಟ್ ೨ ಚಿತ್ರ ಹಣಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾಗವನ್ನು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು. ಗಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್ ಅಭಿನಯದ ಭಾಜಿ ಇನ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ, ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಅಭಿನಯದ ಸಾದಿ ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ ಮತ್ತು ರೋಷನ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅಭಿನಯದ ಫರ್ ಮಾಮಿಯಾ ಗಡಬಡ್ ಗಡಬಡ್ ೨೦೧೩ರ ಇನ್ನಿತರ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಗಳು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ೪೨ ಚಿತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ೮೦ ಪ್ರತಿಶತ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿತ್ರ ಚಾರ್ ಸಹಿಬ್ಜಾದೆ ಪ್ಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಮೊದಲ 3D ಚಿತ್ರವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ೭೦ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರಿ ಸುದ್ದಿ ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೪ರ ಇನ್ನಿತರ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಗಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್ ಅಭಿನಯದ ಜಟ್ಟ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್, ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಪೂನಮ್ ಧಿಲ್ಲೋನ್ ಅಭಿನಯದ ಡಬಲ್ ದಿ ಟ್ರಬಲ್, ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಅವರ ಪಂಜಾಬ್ ೧೯೮೪,ಡಿಸ್ಕೋ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟರ್ ಅಂಡ್ ಮಿಸೆಸ್ ೪೨೦. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಪ್ರಥಮ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿರುವ ವರ್ಕ್ ವೆದರ್ ವೈಫ್(೨೦೧೪) ಚಿತ್ರವು ೮೭ನೇ ಆಸ್ಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತ್ತು.
ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ ಅಭಿನಯದ ಸರ್ದಾರ್ಜಿ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಂಗ್ರೇಜ್, ದಿಲ್ದಾರಿಯಾ, ಹೀರೊ ನಾಮ್ ಯಾದ್ ರಖಿ ಮತ್ತು ಮುಂಡೆ ಕಮಾಲ್ ದೆ ೨೦೧೫ರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳು. ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅಂಬರ್ಸಾರಿಯಾ, ಲವ್ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಅರ್ದಾಸ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಲ್ಲದೇ ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿವೆ.
೨೧ನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟರೆಂದರೆ ಜಿಮ್ಮಿ ಶೇರ್ಗಿಲ್, ಗಿಪ್ಪಿ ಗ್ರೇವಾಲ್, ಹರ್ಭಜನ್ ಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್. ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿಯರೆಂದರೆ ನೀರೂ ಬಾಜ್ವ, ಸುರ್ವೀನ್ ಚಾವ್ಲಾ ಮತ್ತು ಕುಲ್ರಾಜ್ ರಾಂಧವ.
ಸಮಾಂತರ ಚಿತ್ರಗಳು
೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನ ದಲಿತ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದ ಮಾರಿ ದಾ ದೀವಾ ಚಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತ್ತು. ದಲಿತರ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾಗಿದ್ದ ಅನ್ಹೆ ಗೋರೆ ದಾ ದನ್(೨೦೧೧) ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೬೮ನೆಯ ವೆನಿನ್ಸ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಂಡಳಿಯ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಅಬುದಾಭಿಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ೫೦,೦೦೦ ರೂ ನಗದು ಬಹುಮಾನ ಪಡೆಯಿತು. ೪೩ನೇ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಪಿಕಾಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಈ ಚಿತ್ರ ೫೫ನೇ ಬಿ.ಎಫ್.ಐ. ಲಂಡನ್ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ, ೪೯ನೇ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಕಿರಣ್ ಖೇರ್ ಅಭಿನಯದ ಕಾಮೋಶಿ ಪಾನಿ ಕೂಡ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಸಮಾಂತರ ಅಲೆಯ ಪಂಜಾಬಿ ಚಿತ್ರ.
ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ ೨
ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ 2 ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಂಜ ಇವನ ಪುಡಿ  ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಕೆಎಸ್ ರವಿಕುಮಾರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2016 ರ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಸ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುದೀಪ್ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯಾ ಮೆನನ್ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಮತ್ತು ಎಂ.ಬಾಬು ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಚಿತ್ರವು 2001 ರ ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಲ್ಲ. ಚಿತ್ರವು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಏಜೆಂಟ್ ಸತ್ಯ, ವೃತ್ತಿಪರ ದರೋಡೆಕೋರನಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನು ಲೂಟಿ ಮಾಡುವ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಪೋಲೀಸರು ತಮ್ಮ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಅವನ ಒಂದೇ ಅವಳಿ ಸಹೋದರ ಶಿವ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಚಿತ್ರದ ಕನ್ನಡ-ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಗಳು 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2016 ರಂದು 2016 ರ ವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ವ್ರತದ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು inr 350000000 ಇಂದinr 380000000) ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ 2   ಕಳ್ಳ  ಶಿವನ  ಸುತ್ತ  ಸುತ್ತುತ್ತದೆ, ಅವನು ತನ್ನ  5 ಸಹಚರರು inr 1500000000 (ಯುಎಸ್ $ 20) ಲೂಟಿ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮಿಲಿಯನ್) ಶ್ರೀಮಂತ ಉದ್ಯಮಿಯಿಂದ.