ಭಾರತದಲ್ಲಿ_ಬಡತನ
ನವ ಉದಾರವಾದಿ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳು
1990ರ ದಶಕಗಳ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಕ್ತ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಇತರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿವೆ. ದಿ ಹಿಂದು ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಪಾದಕ ಪಿ.ಸಾಯಿನಾಥ್ ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ,ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಎತ್ತರಗಳಿಗೆ ಅಸಮಾನತೆಯ ಮಟ್ಟ ಏರಿದ್ದು, ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿವು ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ 1990ರ ದಶಕದಿಂದ ಅನುಸರಿಸಿದ ನವ ಉದಾರವಾದಿ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗಳು ಕುಸಿದಿದೆ ಅಥವಾ ಕುಸಿತದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. "ಉದಾರೀಕರಣ"ಕ್ಕೆ ಮಾನವ ಕೊಟ್ಟ ಬೆಲೆ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅಧಿಕೃತ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 1997ರಿಂದ 2007ರವರೆಗೆ ರೈತರ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಒಟ್ಟು 200,000 ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟಿತು. ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿವಾದಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದು, ನಿಜವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಸರಿಸಿದ ನೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಾಕಾರರು ತಪ್ಪು ಹುಡುಕಿದ್ದಾರೆ.ಸಾಯಿನಾಥ್ ಪ್ರಕಾರ,ಗ್ರಾಮೀಣ ಗೃಹವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಭಾಗ ಸಾಲದ ವಿಷವರ್ತುಲದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ ಫಲವಾಗಿ ರೈತರು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದರು. ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರತದ ಉನ್ನತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಉತ್ಸ ಪಾಟ್ನಾಯಕ್ ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಬಡ ಕುಟುಂಬವೊಂದು 1997ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಉಪಭೋಗಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ 100 ಕೇಜಿ ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರವನ್ನು 2007ರಲ್ಲಿ ಉಪಭೋಗಿಸಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ರೈತರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳ ಫಲವಾಗಿ ರೈತ ಉತ್ಪಾದನೆ ವೆಚ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಏರಿಕೆ ಉಂಟಾಯಿತು.ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶಕ್ತಿಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ದರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದವು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನುಪಾತರಹಿತ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ರೈತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದೆಯೆಂದು ಸಾಯಿನಾಥ್ ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ ಮುಂತಾದ ಆಹಾರ ಬೆಳಗಳ ದರ ಕುಸಿದರೂ ಕೂಡ ಬದುಕುಳಿಯಲು ಆಹಾರ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಸಮಾನತೆಯು ಭಾರತ ಎಂದೂ ಕಂಡಿರದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೋರ್ಗಾನ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಚೇತನ್ ಆಹ್ಯಾ ವರದಿಯಲ್ಲಿ,ಭಾರತದ ಷೇರುಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 2003-2007 ಕಾಲಮಿತಿಯಲ್ಲಿ 1 ಲಕ್ಷಕೋಟಿ $(1 ಟ್ರಿಲಿಯನ್) ಸಂಪತ್ತು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಷೇರು ಹೊಂದಿದವರು 4-7% ಎಂದು ಗಮನಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು GDPಯ 2%ಗೆ ಕುಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,ರಾಷ್ಟ್ರವು ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಭೀಕರವಾದ ಕೃಷಿಸಂಬಂಧಿತ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು,ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಡಾಲರ್ ಕೋಟ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ಸಾಯಿನಾಥ್ ಹೀಗೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ ಕೃಷಿ ಆದಾಯಗಳು ಕುಸಿದವು. ಹಸಿವು ಅತೀ ವೇಗವಾಗಿ ಪಸರಿಸಿತು. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹೂಡಿಕೆಯು ಬಹು ಹಿಂದೆಯೇ ಏನೂ ಇಲ್ಲದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿತು. ಉದ್ಯೋಗ ಪತನಗೊಂಡಿತು. ಕೃಷಿಯೇತರ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. (ಕೇವಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಉದ್ಯೋಗ ಖಾತರಿ ಕಾಯಿದೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸೀಮಿತ ಉಪಶಮನ ತಂದಿತು). ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ನಗರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದರು,ಅಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕೆಲವೇ ಕೆಲಸಗಳು ಸಿಕ್ಕಿದವು. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ,ಶೇಕಡ 85 ಗ್ರಾಮೀಣ ವಾಸಿಗಳು ಭೂರಹಿತರು,ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ರೈತರಾಗಿದ್ದರು. ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬದಲಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಾಗುವಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಜೀವ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರೈತರು ಸಾಲದ ಸುಳಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮುಳುಗಿದ್ದರು-ನವ ಉದಾರವಾದಿ "ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆ"ಗಳ ಪ್ರಥಮ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರೈತರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲವು ಶೇಕಡ 26ರಿಂದ ಶೇಕಡ 48.6ಕ್ಕೆ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ,ಭಾರತವು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಬರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿತು(ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ನವ ಉದಾರವಾದಿ ವಿಧಾನ) ಸಣ್ಣ ರೈತರಿಗೆ ಜೀವನ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಅಸಾಧ್ಯವೆನಿಸಿತು. 2006ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಸರ್ಕಾರ ಕೃಷಿಗೆ GDPಯ 0.2%ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ GDPಯ 3%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ಬಿಸಿಯೂಟ ಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು NREGA ಆಂಶಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿ,ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಜೀವಸೆಲೆ ಒದಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬಡತನದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿತು.