cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C.
ಮಹಿಳಾ ತಂಡ
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಮಹಿಳಾ FCನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗ ಮಹಿಳೆಯರ ಕ್ಲಬ್‌ ಎಂಬಂತೆ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ಕೌಂಟಿಗಳ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಕ್ಲಬ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಮಹಿಳಾ FC ಎಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬದಲಿಸಿದಾಗ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಆದರೂ ಅವರ ಮೊದಲ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಳಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಳಿದರು. ಅದರ ನಂತರದ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೇಲ್‌ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೫–೯೬ರಲ್ಲಿ ಲೀಗ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ೧೯೯೮–೯೯ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಉತ್ತರ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಆಗ ಅವರು FA ಮಹಿಳಾ ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ಗಿಂತ ಎರಡು ಹಂತ ಕೆಳಗಿದ್ದರು. ತಂಡವನ್ನು ೨೦೦೧–೦೨ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ FC ಬ್ಯಾನರ್‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆತರಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹಣಕಾಸು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ೨೦೦೪–೦೫ ಕ್ರೀಡಾಋತು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಮಾಡಿದ ಲಾಭದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಗಮನಾರ್ಹ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಭರಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಮೊದಲೇ ತಂಡಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಲೀಗ್ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಕ್ಲಬ್‌ ಈಗಲೂ ೧೬ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹುಡುಗಿಯರ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ಲಬ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌
ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು
ಬೆಂಬಲ
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು ಸಮಯ, ವೆಚ್ಚ, ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ತಕ್ಕ ಕಾರುಗಳ ಕೊರತೆಯಂತಹ ಸಂಚಾರ ಇತಿಮಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರು ವಿದೇಶಿ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಶನಿವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವು ಮ್ಯಾನ್‌ಕುನಿಯರು ಒಂದು ವಾರ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು, ಇನ್ನೊಂದು ವಾರ ಸಿಟಿಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಶತ್ರುತ್ವ ಬಲವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಒಂದು ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಲೀಗ್‌ನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ, ಅವರು ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವದೇಶಿ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮ್ಯುನಿಚ್‌ ವಾಯು ದುರಂತದ ನಂತರ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೋಗಿ ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರ ಪ್ರತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1974–75ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಸಹ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೂ ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಎರಡು ಕ್ರೀಡಾಋತುಗಳಲ್ಲಿ (1971–72 ಮತ್ತು ೧೯೯೨–೯೩) ಲೀಗ್‌ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಪೋಸ್ಟಲ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಟಿಕೆಟ್‌ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ರೀಡಾಋತು ಟಿಕೆಟ್‌ ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ನೀವು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿರುವಿರಾ? ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದ ೨೦೦೨ರ ವರದಿಯೊಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೯೦ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ವಿಷಯ ಹಲವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಸಮೂಹ IMUSAವು (ಸ್ವತಂತ್ರ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಸಂಸ್ಥೆ ) ರೂಪರ್ಟ್‌ ಮುರ್ಡೊಕ್‌‌ರವರಿಂದ ಕ್ಲಬ್‌‌ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನೊಂದು ಸಮೂಹ ಮುರ್ಡೋಕ್‌‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಷೇರ್‌ಹೋಲ್ಡರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ವು (ಅದು ನಂತರ ಷೇರ್‌ಹೋಲ್ಡರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈಗ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಆಗಿದೆ) ಕ್ಲಬ್‌ನ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಗರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು, ಅಂದರೆ ಭಾಗಶಃ ಟಿಕೆಟ್‌ ದರ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯಂತಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರೆಯಲು ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಕ್ಲಬ್‌ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿಯಂತಹಾ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡಿತು. ಆದರೂ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಮಾಲ್ಕೊಲ್ಮ್‌ ಗ್ಲೇಜರ್‌ರವರು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರನ್ನು ಹೊಂದುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಹಲವು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು F.C. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಎನ್ನುವ ವಿಭಜಿತ ಕ್ಲಬ್‌ನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಹೊಸ ಮಾಲೀಕರ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವರ ಅಸಮಾಧಾನವಿದ್ದರೂ ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಗರ ಹಾಜರಾತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು.
ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ವಾತಾವರಣವು ಕೆಲ ಸಮಯ ಖಂಡನೆಗೆ ಸಹಾ ಒಳಗಾಯಿತು. ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫೋರ್ಡ್‌ನ ಜನ ಸಮೂಹದ ಕುರಿತು ಮಾಡಿದ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ನ ನಾಯಕರಾದ ರಾಯ್‌ ಕೀನೆರವರು "ಕೆಲವು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಎಂದು ಹೇಳಲು ತಿಳಿಯದಿರಬೇಕಾದರೆ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥ ಹೇಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾರು?" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಂತರ ಅವರನ್ನು "ಪ್ರಾನ್‌ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ ಬ್ರಿಗೇಡ್‌" ಅಡ್ಡಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಲೆಕ್ಸ್‌ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್‌ರವರು ಸಹ ೧ ಜನವರಿ ೨೦೦೮ರ ಜನ ಸಮೂಹದ ವಾತಾವರಣವು "ಶವಸಂಸ್ಕಾರ"ದಂತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುವಷ್ಟು ಮುಂದುವರೆದು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರು "ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೆ ಈ ತರಹದ ದಿನಗಳಿದ್ದವು. ನಾವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು" ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿದರು. ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫೋರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಸೆಲೊನಾ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಜನಪ್ರಿಯ ೧-೦ ಅಂತರದ ವಿಜಯವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ಗೆ ಮಾಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಲೀಗ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್‌ರವರು ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು "ನಿಜವಾಗಲೂ ಬುದ್ಧಿವಂತರು" ಮತ್ತು "ನಮ್ಮನ್ನು ಈ ತನಕ ತಂದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
ಕ್ಲಬ್‌ ಮೊದಲಿಗೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ, ನ್ಯೂಟನ್‌ ಹೀತ್‌ನ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಟನ್‌ ಹೀತ್‌ನಲ್ಲಿನ ನಾರ್ತ್‌ ‌ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ತಂಡಗಳು "ಒಂದೆಡೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಕಲ್ಲುಗಣಿ/ಕ್ವಾರಿ ಮಾದರಿಯ ಕಲ್ಲುಗಳೇ ತುಂಬಿರುವ" ಮೈದಾನದ ಸ್ಥಿತಿ ಬಗ್ಗೆ ದೂರುತ್ತಿದ್ದರು. ಓಲ್ಡ್‌ಹ್ಯಾಂ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ತ್ರೀ ಕ್ರೌನ್ಸ್‌ ಪಬ್‌ನಿಂದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷ ದೂರವಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕೊಠಡಿಗಳೂ ಸಹಾ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ನಂತರ ಓಲ್ಡ್‌ಹ್ಯಾಂ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಶಿಯರ್ಸ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕೆಂದರೆ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.
ಹೀತ್‌ ತಂಡದವರು ೧೮೭೮ರಿಂದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದು ಒಂದು ವರ್ಷವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ೧೮೯೩ರವರೆಗೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ನಾರ್ತ್‌‌ ರೋಡ್‌ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರೆದು, ನಂತರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಕ್ಲೇಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ನೆಲೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಮರಳಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಕೆಲ ಹುಲ್ಲು ಗೊಂಚಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಹೊಗೆಯ ಮೋಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಹೊಸ ಮೈದಾನವೂ ಸಹಾ ಉತ್ತಮವಾಗೇನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳದ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟದಿತ್ತೆಂದರೆ ವಾಲ್‌ಸಲ್ಲ್‌ ಟೌನ್‌ ಸ್ವಿಫ್ಟ್‌ ತಂಡದವರು ಆಡಲೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮೈದಾನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರಿಂದ ಒಂದು ಪದರ ಮರಳನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ ನಂತರ ಅತಿಥಿ ಆಟಗಾರರು ಆಡಲೊಪ್ಪಿದರೂ ೧೪-೦ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಮೈದಾನದ ಕಳಪೆ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ತಾವು ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದೆವೆಂದು ಈ ಫಲಿತಾಂಶದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದುದರಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಆಡಲಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಬಾರಿಯೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉತ್ತಮವೇನೂ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ವಾಲ್‌ಸಲ್ಲ್‌ ತಂಡವು ೯-೦ಯ ಅಂತರದಿಂದಲಾದರೂ ಮತ್ತೆ ಸೋಲೊಪ್ಪಬೇಕಾಯಿತು.
೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ದಿವಾಳಿನಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿತು ಹಾಗೂ ಅದರ ದಿವಾಳಿತನದಿಂದಾಗಿ ಕೋರ್ಟ್‌ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ ಮೈದಾನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಬ್ರಿಸ್ಟಾಲ್‌ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದ್ದ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಪರಾಂಗಣ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಕ್ಲಬ್‌ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಹೀಗೂ ಹೊಂದಿಸಲು ಶಕ್ತರಾದ ನಾಯಕ ಹ್ಯಾರಿ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್‌ ಅಂತಿಮ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬ್ಲಾಕ್‌ಪೂಲ್‌ನ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೆರೆಯ ಹರ್ಪರ್‌ಹೇನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೈದಾನವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
ಅವರು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ಮೈದಾನವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಹಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಬುಡಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ಮರಳಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಬಂಡವಾಳ ಹಾಕಿದ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಪ್ರಥಮ FA ಕಪ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯುವ ಆರು ವಾರಗಳ ಮುಂಚೆಯಷ್ಟೇ ಸುಮಾರು £೬೦,೦೦೦ಯಷ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡ ನಂತರ ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ಅನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾನ್‌ ಹೆನ್ರಿ ಡೇವಿಸ್‌ರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಆರ್ಕಿಬಾಲ್ಡ್‌ ಲೀಚ್‌ರನ್ನು ‌ £೩೦,೦೦೦ ಮೊತ್ತದ ಅಂದಾಜು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು. ಮೂಲ ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ೧೦೦,೦೦೦ ಮಂದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಸಬಲ್ಲದು ಎಂದಾಗಿತ್ತಾದರೂ ನಂತರ ಅದನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿ ೭೭,೦೦೦ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈಗಿನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೂ ಮೀರಿದ ದಾಖಲೆ ಮೊತ್ತದ ೭೬,೯೬೨ ಮಂದಿಯ ಹಾಜರಾತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನ ಮೆಸರ್ಸ್‌ ಬ್ರಾಮೆಲ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೈಗೊಂಡವು. ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರಾರಂಭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನಿಂತು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ಆರು ಪೆನ್ಸ್‌ಗಳಿದ್ದರೆ, ಅತಿ ದುಬಾರಿ ಎನಿಸಿದ ಪ್ರಧಾನ ಅಟ್ಟಣೆಯ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ಐದು ಶಿಲ್ಲಿಂಗ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಉದ್ಘಾಟನಾ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೧೦ರಂದು ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ F.C. ವಿರುದ್ಧ ಆಡಲಾಯಿತು, ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಅತಿಥಿ ತಂಡವು ೪-೩ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಪಡೆಯಿತು. ಹೀಗಾದುದರಿಂದ, ಮೈದಾನದ ಬದಲಾವಣೆ ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಆಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ -ಕ್ಲಬ್‌ ತಂಡವು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯ ಆಡಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿನ ಅಟ್ಟಣೆಯೊಂದು ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದಾಗಿ ಹಾರಿ ಹೋಯಿತು.
ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದಲ್ಲಿ ೧೧ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಆದ ಬಾಂಬ್‌ ದಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಬಹುಭಾಗ ನಾಶವಾಯಿತು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಅಟ್ಟಣೆಯೂ ನಾಶಗೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಟಣೆಯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸುರಂಗವೊಂದೇ ಮೈದಾನದ ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಸಮರ ಹಾನಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಮೈದಾನದ ಮರುನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆಂದು £೨೨,೨೭೮ ಮೊತ್ತದ ಪರಿಹಾರ ಪಡೆಯಿತು. ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಮೈದಾನವನ್ನು ಪುನಃನಿರ್ಮಿಸಿದರೂ ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಓಲ್ಡ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಆಟ ಆಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಆ ಅವಧಿಯ "ಸ್ಥಳೀಯ" ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಂಡದ ಆಟಗಾರರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ'ಯ ಮೈನೆ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಆಡಿದರು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯು ತನ್ನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಬಳಕೆಗೆಂದು ವಾರ್ಷಿಕ £೫,೦೦೦ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಭಾಗವನ್ನು ಶುಲ್ಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ತರುವಾಯ ಸ್ಟ್ರೆಟ್‌ಪೋರ್ಡ್‌ ತುದಿಗೆ ಛಾವಣಿ ಹಾಕಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾದ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಅಟ್ಟಣೆಗಳಿಗೆ ಛಾವಣಿ ಹಾಕಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಳೇ-ಮಾದರಿಯ ಛಾವಣಿಯು ಅನೇಕ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಪಂದ್ಯದ ನೋಟವನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಅವುಗಳನ್ನು ಚಾಚುತೊಲೆಗಳ ಛಾವಣಿಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಚಾಚುತೊಲೆಗಳನ್ನು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಸ್ಟ್ರೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ತುದಿಯು ಚಾಚುತೊಲೆ ಛಾವಣಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಪಟ್ಟ ಅಂತಿಮ ಅಟ್ಟಣೆಯಾಗಿತ್ತು, ಇದನ್ನು 1993–94ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯವು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು.
೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಹೊನಲು ಬೆಳಕಿನ ದೀಪಗಳನ್ನು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ೫೪ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೊನಲುದೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ನಾಲ್ಕು 180 ft-ಗಾತ್ರದ ಆಧಾರಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೨೫ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೯೫೭ರಂದು ನಡೆದ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಈ ಸಮಸ್ತ ದೀಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆಂದು ಕ್ಲಬ್‌ £೪೦,೦೦೦ ಮೊತ್ತವನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ಹೊನಲು ದೀಪಗಳನ್ನು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಕಳಚಿ ಪ್ರತಿ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲೇ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ನವೀನ ದೀಪ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು, ಇವು ಇಂದಿಗೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿವೆ.
೧೯೯೦ರಲ್ಲಿನ ಹಿಲ್ಸ್‌ಬರೋ ದುರ್ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ನೀಡಿದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ-ಕುಳಿತು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲೇಬೇಕಾದುದರಿಂದ, ತರುವಾಯದ ಅಗತ್ಯ ನವೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಳಿಸಿದುದರಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೪,೦೦೦ ಮಂದಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿಚ್ಚಳಗೊಳಿಸಿತು. ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯನ್ನು ಮೂರು ಅಂತಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಮರುಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದುದರಿಂದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಸರಿಸುಮಾರು ೫೫,೦೦೦ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಇದರ ತರುವಾಯ ಮೊದಲಿಗೆ ಪೂರ್ವದ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಹಾಗೂ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ೬೮,೦೦೦ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು, ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಕಾಲುದಾರಿಗಳು ಮುಕ್ತಗೊಂಡಾಗ, ಪ್ರಸಕ್ತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿರುವ ೭೬,೦೯೮ ಮಂದಿಯ ಎಂದರೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಒಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕೇವಲ ೧೦೪ ಕಡಿಮೆ ಜನರ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಮಗಾರಿಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಈಗಲೂ ಒಂದೇ ಅಂತಸ್ತಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವೆಚ್ಚವು ಕಳೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆಂದು ವ್ಯಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ £೧೧೪ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇಕೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಮನೆಗಳ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕ್ಲಬ್‌ ಈ ಕಾಮಗಾರಿಗೆಂದು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಅದು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅನಾನುಕೂಲವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲದಲ್ಲದೇ, ಮಾಡಬೇಕಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಹಾದುಹೋಗಿರುವ ರೈಲುದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಪೂರ್ಣ ರೂಪದ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಸಾರ ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ಎರಡು ಅಂತಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರಿಸಿ ನೈಋತ್ಯ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಕಾಲುದಾರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಬೋಗುಣಿ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಯೋಜಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನವೀನ ವೆಂಬ್ಲೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೯೬,೦೦೦ ವೀಕ್ಷಕರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಲಿದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ
AIG ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಅವರ ಲೋಗೋವನ್ನು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಬಹುಪಾಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. AIG ಒಪ್ಪಂದದ ವಿಚಾರವನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಾದ ಡೇವಿಡ್‌ ಗಿಲ್‌ರವರು ೬ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೨೦೦೬ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು, ಈ ವ್ಯವಹಾರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ದಾಖಲೆಯಾದ £೫೬.೫ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದಾಗಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ £೧೪.೧ ದಶಲಕ್ಷದಂತೆ) ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂವೆಂಟಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಟಮಾಯಿಲ್‌ ತೈಲ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರತಿವರ್ಷಕ್ಕೆ £೧೫ ದಶಲಕ್ಷದ ವ್ಯವಹಾರದ ಮರುಸಂಧಾನದ ನಂತರ ಈ ವ್ಯವಹಾರವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ೨೧ ಜನವರಿ ೨೦೦೯ರಂದು, ಮೇ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗಲಿರುವ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು AIG ಸಂಸ್ಥೆಯು ನವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ MUಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಪೂರೈಕೆಯ AIGಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕಾದ ಮರುವಿಮೆ ಕಂಪೆನಿ ಏವನ್‌/ಎವಾನ್‌/ಆನ್‌ಯನ್ನು ಕ್ಲಬ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾಯೋಜಕರೆಂದು ೩ ಜೂನ್‌ ೨೦೦೯ರಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು, ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವು 2010–11 ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭದಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು £೮೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಈ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಿದೆ.
ಕ್ಲಬ್‌ ಇದುವರೆವಿಗೂ ಕೇವಲ ಮೂವರು ಸಮವಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಕರನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಕಂಡಿದೆ. ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪ್ರಾಯೋಜನೆಯೆಂದರೆ ೧೯೮೨ರಿಂದ ೨೦೦೦ದವರೆಗೆ ಕ್ಲಬ್‌ಅನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿದ ಶಾರ್ಪ್‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ರದ್ದು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ನ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲೇ ಈ ವ್ಯವಹಾರವು ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಹಾಗೂ ಲಾಭಪ್ರದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಶಾರ್ಪ್‌ನ ಲೋಗೋವನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ೧೭ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡವು ಏಳು ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಐದು FA ಕಪ್‌ಗಳು, ಒಂದು ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ ಕಪ್‌, ಒಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಪ್‌ ವಿನ್ನರ್ಸ್‌' ಕಪ್‌ ಮತ್ತು ಒಂದು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಕಪ್‌ಅನ್ನು ಗೆದ್ದಿತ್ತು. ೨೦೦೦–೦೧ರ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವಂತೆ ವೊಡಾಫೋನ್‌ ೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೦ರಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು-ವರ್ಷಗಳ £೩೦ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೪ರಿಂದ ೨೦೦೮ ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೆ £೩೬ ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತ ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ವೊಡಾಫೋನ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೨೩ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೦೦೫ರಂದು, ವೊಡಾಫೋನ್‌ UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌‌ ಲೀಗ್‌ ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವಕ್ಕೆ ಗಮನ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇ ೨೦೦೬ಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಕ್ಲಬ್‌ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರೀಡಾಉಡುಪು ತಯಾರಕ ಕಂಪೆನಿಯಾದ ಉಂಬ್ರೋನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಸ್ವಾಯತ್ತ ಕಿಟ್‌ ತಯಾರಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಡ್ಮಿರಲ್‌ ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕ್ರೀಡಾಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಲೋಗೋವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಕಂಪೆನಿಯಾಯಿತು. ಅಡಿಡಾಸ್‌ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಉಂಬ್ರೋ ಮತ್ತೆ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಕಿಟ್‌ ತಯಾರಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಉಂಬ್ರೋನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವು ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆದು, ನೈಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚೊಚ್ಚಲ ದಾಖಲೆಯ £೩೦೨.೯ ದಶಲಕ್ಷ ಮೌಲ್ಯದ ವ್ಯವಹಾರದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ನೈಕ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಕನಿಷ್ಟ ೨೦೧೫ ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯುವುದು.
ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನ ಸಮೀಪದ ಎದುರಾಳಿಗಳೆಂದರೆ ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿ ಮತ್ತು ಲೀಡ್ಸ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಪ್ರಸಕ್ತ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಉಭಯ ಕ್ಲಬ್‌ ಗಳ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದಾಗಿ ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ಅನ್ನು ಅವರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಎದುರಾಳಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರೂ, ಉಳಿದವರು ಈಗಲೂ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಎದುರಾಳಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲಿವರ್‌ಪೂಲ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಪೈಪೋಟಿಯು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಭಯ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳೂ ಸದೃಢ ತಂಡಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ಆಗಿನಿಂದ ಪ್ರತಿ ಕ್ರೀಡಾಋತುವಿನಲ್ಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಸಿಟಿಯೊಂದಿಗಿನ ಪೈಪೋಟಿಯು ೧೮೯೦ರ ದಶಕದ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಹೀತ್‌ ಅವಧಿಯಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಯಾರ್ಕ್‌ಷೈರ್‌-ಲಂಕಾಷೈರ್‌ ಪೈಪೋಟಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದರೂ, ಲೀಡ್ಸ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಪೈಪೋಟಿಯು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಲೀಡ್ಸ್‌ ತಂಡ ಮುನ್ನಡೆ ಪಡೆದಾಗ ಆರಂಭಿಸಿ, ೧೯೭೦ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು, ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನ ತಲುಪಿದ ೧೯೯೨ರ ಲೀಗ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀಡ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ಅನ್ನು ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕೊನೆ ಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ಡಬಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರಿಬಲ್‌ಗಳು
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾದ ದತ್ತಿ/ಸಮುದಾಯ ಪಾರಿತೋಷಕ, ಇಂಟರ್‌ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್‌ ಕಪ್‌, FIFA ಕ್ಲಬ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ ಅಥವಾ ಸೂಪರ್‌ ಕಪ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಡಬಲ್‌ ಅಥವಾ ಟ್ರಿಬಲ್‌ ಪಂದ್ಯಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ನವರು ‌೧೯೮೪–೮೫ರಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ ಫೈನಲ್ ಮತ್ತು ೧೯೬೪–೬೫ ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಗಾಮಿ ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಪಂದ್ಯವಾದ, ಇಂಟರ್‌-ಸಿಟೀಸ್‌ ಫೇರ್ಸ್‌ ಕಪ್‌ನ ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರೂ,ಅವರು ಇದುವರೆಗೂ ಪಡೆಯಲಾರದ ಏಕೈಕ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೆಂದರೆ UEFA ಕಪ್‌ ಮಾತ್ರ.
ಸ್ವಾಯತ್ತ ಜಾಲತಾಣಗಳು
ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ F.C. ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್‌ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ ಲೀಗ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:1878ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ (ಸಾಕರ್‌) ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:1902ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ (ಸಾಕರ್‌) ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಟ್ರ್ಯಾಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಲಾರೆಯಸ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ಗಳ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:FA ಕಪ್‌ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಲೀಗ್‌ ಕಪ್‌ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:G-14 ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:UEFA ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್‌ ಲೀಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ಕಲಂಬಿಡೈ
thumb ಪಾರಿವಾಳಗಳು ಹಾಗು ಡವ್‍ಗಳು ಕೆಲವು ೩೧೦ ಪ್ರಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಕ್ಷಿ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗ ಕಲಂಬಿಡೈಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಣ್ಣ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳು, ಮಾಂಸದಂಥ ಸಿಯರ್‌ಗಳಿರುವ ಸಣ್ಣ, ತೆಳುವಾದ ಕೊಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಪ್ಪ ದೇಹದ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಡವ್‍ಗಳು ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಕರುಳುರಿತ
ಕರುಳುಗಳ ಒಳವರಿಯಾಗಿರುವ ಲೋಳೆಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ಏಳುವ ಉರಿತ (ಎಂಟರೈಸಸ್). ಅದೇ ರೋಗಕಾರಣದಿಂದ ಜಠರ, ಹೆಗ್ಗರುಳುಗಳಲ್ಲೂ ಹೀಗೇ ಉರಿತವೆದ್ದು ಜಠರಗಳುರಿತ (ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊಎಂಟರೈಟಿಸ್), ಕರುಳು ಹೆಗ್ಗರುಳುರಿತ (ಎಂಟರೊಕೊಲೈಟಿಸ್) ಆಗಬಹುದಾದರೂ ಕರುಳುರಿತವೆಂದರೆ ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು. ಕರುಳುರಿತದ ಮುಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಉಚ್ಚಾಟ, ಕೆಲಮೇಳೆ, ವಾಂತಿ, ಜ್ವರ, ಆಮಶಂಕೆ, ರಕ್ತಭೇದಿಗಳೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕರುಳಿಗೆ ಬಿಡುವು ಕೊಡಬೇಕಾದರೆ ಏನೂ ತಿನ್ನಬಾರದು, ಕುಡಿಯಬಾರದು, ಇದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ರೋಗದ ಕಾರಕಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು
ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ರೇಖೆಗಳು (ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಾನ್ಟೂರ್ಸ್). ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ರೇಖೆಯನ್ನೂ ಸಮೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆ (ಐಸೊ-ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಕರ್ವ್), ಸಮಗಾತ್ರಿ (ಐಸೊಕ್ವಾಂಟ್), ಸಮಾನೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆ (ಈಕ್ವಲ್-ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಕರ್ವ್) ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಔದಾಸಿನ್ಯ ರೇಖೆ (ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್-ಇಂಡಿಫರೆನ್ಸ್ ಕರ್ವ್) ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.
ಉತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆ
ಆರ್ಥಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅನೇಕ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೇ ಆಯಾಮಗಳಿರುತ್ತವೆ (ಡೈಮೆನ್ಷನ್ಸ್). ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಎರಡು ಚರ (ವೇರಿಯಬಲ್) ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು (ಕ್ವಾಂಟಿಟೀಸ್) ಮಾತ್ರ ತೋರಿಸಬಲ್ಲವು. (ಉದಾ : ಬೇಡಿಕೆ, ಸರಬರಾಜು). ಆದರೆ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚರ ಪರಿಮಾಣಗಳಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಉಂಟು. ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭ. ಇಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮೂರು ಚರಗಳಿರುತ್ತವೆ (ಬಂಡವಾಳ, ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಉತ್ಪನ್ನ). ಬಂಡವಾಳ ಯಾ ಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರೂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಧಾನವಾದ ಮಟ್ಟ ಪದ್ದತಿಯನ್ನನುಸರಿಸಿ ನಕ್ಷೆ ರಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪನ್ನದ ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟದಲ್ಲೂ ಉಳಿದೆರಡು ಚರಗಳನ್ನು (ಬಂಡವಾಳ, ಶ್ರಮ) ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು (ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟ ರೇಖೆ ಎಳೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ) ತೋರಿಸಬಹುದು.
ಙ =ಜಿ (x1,x2,…xಟಿ)
ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ x1, x2,…xಟಿ ಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೀಕರಣದ ಪ್ರಕಾರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣ ಬದಲಾದಂತೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣವೂ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗ x1 ಆಧಾರವೆಂದು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳೋಣ. (x1) ನ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಪರಿಮಾಣವೂ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡರ ಸಂಬಂಧವನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ರೇಖೆಯನ್ನೆಳೆಯಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಕ್ರರೇಖೆ (ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಫರ್ಮೇಷನ್ ಕರ್ವ್) ಎನ್ನಬಹುದು.
ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಎರಡು ಅಭಿಗೃಹೀತಗಳನ್ನು (ಅಸಂಪ್ಷನ್ಸ್) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪರಿಮಾಣ ಎರಡು ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೆಂಬುದು ಮೊದಲನೆಯದು. ಹಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅನುಚರಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಬರೆಯಬಹುದು : ಙ=ಜಿ (x1,x2)
x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಾನಿಸಬಹುದೆಂಬುದು (ಸಬ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್) ಎರಡನೆಯ ಅಭಿಗೃಹೀತ. ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಪಡುತ್ತದೆ. x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ತೋರಿಸಿರುವ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರಿಂದಲಾದರೂ 100 ಉತ್ಪತ್ತಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಒಂದು ರೇಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು :
x1	2	3	4 x2 12	6	2
x1 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗದ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ಘಿ ಅಕ್ಷದಲ್ಲೂ x2 ವಿನದನ್ನು ಙ ಅಕ್ಷದಲ್ಲೂ ಗುರುತಿಸಿದರೆ ಔ ಬಿಂದುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಉಬ್ಬಿರುವ ರೇಖೆಯೊಂದು ಮೂಡಿಬರುತ್ತದೆ (ನಕ್ಷೆ 3). ಇದು ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆ. ಈ ರೇಖೆಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿ ಬಿಂದುವೂ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜೋಡಿಯ ಎರಡು ಉತ್ಪನ್ನಕಾರಕಗಳಿಂದ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎರಡು. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಈ ರೇಖೆ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿ, ಬಲಕ್ಕೆ ಜಾರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ, x2 ವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಉತ್ಪನ್ನಮಟ್ಟವನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದಲ್ಲಿ x1ನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಈ ರೇಖೆ ಔ ಕೋನಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಪೀನ ಮಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಕಾನ್‍ವರ್ಸ್). ಇದರಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಂಶ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ x2 ವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದಂತೆಲ್ಲ x1ನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಳಿಮುಖ ಅಂಚಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಾನ ಸೂತ್ರ.
ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 100 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ವಿವಿಧ ಪರಿಮಾಣಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವಂತೆಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 200, 300, 400 ಘಟಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಪರಿಮಾಣಗಳ ನಾನಾ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಸಮೋತ್ಪಾದನ ರೇಖೆಗಳನ್ನೂ ನಕ್ಷೆ 3 ರಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಖೆಯೂ ಒಂದೊಂದು ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಒಂದೊಂದು ರೇಖೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಿಂದುವೂ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಲಭಿಸುವ ಒಂದೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೇಖೆಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಸಮೋತ್ಪನ್ನ ರೇಖೆಗಳ ನಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳ ನಕ್ಷೆಯೆನ್ನಬಹುದು.
ಈ ನಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಮಾಣಾನುಗುಣ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದು. ಔ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಎಳೆದಿರುವ ಔಖ ಸರಳರೇಖೆ ಈ ನಾನಾ ಮಟ್ಟಗಳ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಂ, ಃ, ಅ ಮತ್ತು ಆ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಛೇಧಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಂ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ 100 ಘಟಕಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು x1 ಮತ್ತು x2 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳ 4 ಮತ್ತು 2 ಘಟಕಗಳು ಆವಶ್ಯಕವೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು 50%ರಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದರೆ ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ ಃ ಬಿಂದುವಿನವರೆಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 6 ಮತ್ತು 3 ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಿಂದ 200 ಘಟಕಗಳಷ್ಟು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತ. ಎಂದರೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ 100% ಆದ್ದರಿಂದ ಂ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಃ ವರೆಗೆ ಏರುಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದ್ದಹಾಗಾಯಿತು. ಹೀಗೆಯೇ ಃ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು 33.3% ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ (x1 =8, x2 =4 ) ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಟ್ಟ 300 ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಅ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ ಗತಿಯಲ್ಲೆ (1/3) ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ಅಧಿಕಗೊಂಡ ಕಾರಣ (1/3) ಃ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಅ ವರೆಗೆ ಅಚಲ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆಯೆಂದ ಹಾಗಾಯಿತು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಅ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ 50% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರೆ (x = 12, x2 =6 ) ಆಗ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೊತ್ತ 400 ಘಟಕ (25% ರಷ್ಟು ಅಧಿಕ). ಇದನ್ನು ಆ ಬಿಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆಯೆನ್ನಬಹುದು.
ಉತ್ಪಾದನ ಮಟ್ಟ ರೇಖೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೂ ಅವಶ್ಯವಾದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಯಾವ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಆಯಾ ರೇಖೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಪಡೆಯಲು ಯಾವ ಬಗೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉದ್ಯಮಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ಅರಿಯಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಯ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯನ್ನೂ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮಟ್ಟ ತಗ್ಗದಂತೆ ಯಾವ ಮಿತಿಯವರೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ರೇಖೆಗಳ ವಿಧಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದು ಸಾಧ್ಯ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಾರತದ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ಎಂಟನೇ ಅನುಸೂಚಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರುವ 22 ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ಲಭಿಸುವುದು. ಸಾಹು ಜೈನ್ ಪರಿವಾರದವರು, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೇ ೨೨, ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಮಲೆಯಾಳಂ ಲೇಖಕ ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಜೇತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಫಲಕ, ೧೧ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಚೆಕ್ ಹಾಗೂ ವಾಗ್ದೇವಿಯ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುವುದು.
ಜ್ಞಾನಪೀಠದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಮತ್ತು ವಿವರ
ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸರಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್. ಟೈಂಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೈನ್ ಕುಟುಂಬ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಸ್ಥಾಪಕರು. ಈಗಲೂ ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೮೨ ರಿಂದ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಲೇಖಕರಿಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈವರೆಗೆ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಎಂಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
೧೯೮೨ರಿಂದ ಒಂದು ಕೃತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ಸಮಗ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕಾಸರಗೋಡು (ಗೋವಿನ ತಳಿ)
ಕಾಸರಗೊಡ್/ಕಾಸರಗೋಡು ತಳಿಯ ತವರು ಉತ್ತರ ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ಕಾಸರಗೋಡ್ ಎಂಬ ಶಬ್ದವೇ ಕುಸಿರಕೂಡ್ ಅಥವಾ ಕಂಜಿರಕುಟ್ಟೊಮ್ ಎಂದು ಈಗ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಡನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಕಂಜಿರಕುಟ್ಟೊಮ್ ಕಾಡುಗಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಕಾಸರಗೋಡು ತಳಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ತಳಿಗಳ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಕಾಸರಗೊಡ್. ಬಣ್ಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪು, ಉಳಿದಂತೆ ಬಿಳಿ ಕೆಂಪು ಕೂಡ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಎತ್ತರ ೯೦ ರಿಂದ ೧೦೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್. ಕಾಸರಗೋಡ್ ತಳಿ ತನ್ನ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಹಾಲಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ.
ಕಾಸರಗೋಡ್ ತಳಿಯ ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಕಪಿಲೆ ದನಗಳು. ಕಪಿಲೆ (ಕಪಿಲಾ ವರ್ಣದ) ದನಗಳು ವೇದಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಟವೆಂದು ಕೊಂಡಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕಪಿಲೆ ದನಗಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದಂತೆ. ಘೃತ(ತುಪ್ಪ)ವಂತೂ ಅಮೃತವೆಂದೇ ಭಾವಿಸುತ್ತದೆ ಆಯುರ್ವೇದಶಾಸ್ತ್ರ. ತಾಮ್ರವರ್ಣದ ದೇಹ, ಬಿಳಿ ಕಣ್ಣು, ಉದ್ದನೆಯ ಬಾಲ, ಅಚ್ಚ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಬಾಲದ ತುದಿ, ಕಪ್ಪು ಗೊರಸು ಇದು ಕಪಿಲಾ ಗೋವುಗಳ ಸ್ಥೂಲ ಪರಿಚಯ. ಕಪಿಲೆ ದನಕ್ಕೆ ಹುಟ್ಟುವ ಕರು ಕಪಿಲೆಯೆ ಆಗಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳೀಗ ಕಾಣಸಿಗುವುದೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಪಿಲೆ ದನ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದು ಕಾಸರಗೊಡ್ ತಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ತಳಿಯಲ್ಲೂ ಸಿಗುವುದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬಂಡವಾಳ ಬೇಡುವ ಕಾಸರಗೊಡ್ ತಳಿ ಶೂನ್ಯಬಂಡವಾಳ ಕೃಷಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಹದ್ದು. ಈ ಪುಟ್ಟ ತಳಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ಚುರುಕಿನಿಂದ ಮಾಡಬಲ್ಲುದು.
ಸರಕಾರಿ ಕಡತಗಳ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಾಸರಗೊಡ್ ತಳಿ ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆಯೆಂದು ಸಾರುತ್ತವಾದರೂ ವಸ್ತುಸ್ತಿತಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತೀಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೊಡ್ ಕೂಡ ಒಂದು.
ಆಧಾರ/ಆಕರ
'ಗೋವಿಶ್ವಲೋಕ' ಜಾಲತಾಣದ 'ಗೋವಿಶ್ವ' ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗೋತಳಿಗಳು
ಸುಳ್ಯ
thumb|200px|ಸುಳ್ಯದ ಪಕ್ಷಿ ನೋಟ ಸುಳ್ಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ತಾಲೂಕು. ಬಹುಭಾಗ ಕಾಡಾದರೂ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಊರು. ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಈ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ (ಚಂದ್ರಗಿರಿ ನದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮುಖ್ಯವಾದುವುಗಳು. "ಸುಳ್ಯ " ಪದವು "ಸುಳಿ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆ "ಸೂಳೆಯ ಗದ್ದೆ" ಎಂಬ ಪದದಿಂದ "ಸೂಳೆಯ" ಎಂದೂ ಅದರಿಂದ ಸೂಳ್ಯ ಎಂಬ ಪದ ಉದ್ಭವವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ "ಸುಳ್ಯ" ಆಯಿತು ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸುಳ್ಯ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕಾದ ಇದನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ, ವಾಯವ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇರಳರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ. ಪುತ್ತೂರು ಉಪವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೧೯೬೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ತಾಲ್ಲೂಕೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಪಂಜ ಮತ್ತು ಸುಳ್ಯ ಹೋಬಳಿಗಳು. ೪೧ ಗ್ರಾಮಗಳಿರುವ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 826.6 ಚ.ಕಿಮೀ. ಇತಿಹಾಸ ಪುರುಷರಾದ "ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯರ" ಊರು ಎಣ್ಮೂರು ಕೂಡಾ ಇದೇ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಎಲ್ಲ ಮತ ಪಂಥಗಳ ಜನರೂ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಜೈನರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತುಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಅಲ್ಲದೆ ಅರೆಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡ, ಮಲಯಾಳಂ, ಕೊಂಕಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೮೬ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪುತ್ತೂರಿನಿಂದ ೩೬ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪೂರ್ವಭಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಘಟ್ಟಶ್ರೇಣಿಯ ಇಳಿಜಾರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸಾಯಯೋಗ್ಯ ಭೂಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕುಮಾರಧಾರಾ ಮತ್ತು ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ಈ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯದ ಬಳಿಯ ಕುಮಾರಪರ್ವತದಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಕುಮಾರಧಾರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದು. ಮುಂದೆ ಪುತ್ತೂರು ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮತ್ತೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಗಡಿಯಾಗಿ ಹರಿದು ಪುತ್ತೂರನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ಈ ನದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಹೊಳೆ, ತೊರೆಗಳು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವುವು. ಪಯಸ್ವಿನಿ ನದಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಂದ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಹರಿದು ಸುಳ್ಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ ಅನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿ ಮುಖವಾಗಿ ಹರಿದು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕರಾವಳಿ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಗುಣವಿದ್ದು ಮಲೆನಾಡ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ವರ್ಷದ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಸೆಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಅರಣ್ಯ
ಈ ತಾಲ್ಲೂಕು ಜಲಸಮೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಸ್ಯಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದೆ. ಬೆಟ್ಟ, ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ. 46,626 ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಿದ್ದು ಸಾಗುವಾನಿ, ಬೀಟೆ, ಮತ್ತಿ, ಜಂಬೆ, ಕಾಡಹಲಸು, ಹುನಗಲು, ನಂದಿ, ಮಾವು, ಕೀರಲಬೋಗಿ ಮುಂತಾದ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಮರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹುಣಿಸೆ, ರಾಮಪತ್ರೆ, ಅಂಟುವಾಳದಂತಹ ಮರಗಳೂ ಬೊಂಬು, ಬೆತ್ತ, ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದಂಥ ಮೆದು ತಿರುಳಿನ ಮರಗಳೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ರಬ್ಬರ್ ತೋಟಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೪೩೯೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಬ್ಬರ್ ತೋಟವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ
ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೆಚ್ಚುಭಾಗ ಜಂಬುಮಣ್ಣಿನ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆ ಬೀಳುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ ಬಂಡು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಬತ್ತ ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಅಡಕೆ, ತೆಂಗು, ಗೋಡಂಬಿ, ಕೋಕೊ, ವೀಳೆಯದೆಲೆ, ಮೆಣಸು, ಶುಂಠಿ, ಏಲಕ್ಕಿ, ಬಾಳೆ, ಮಾವು, ಮರಗೆಣಸು-ಇವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಇತಿಹಾಸ
ಸುಳ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ೩೪ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಳಪಗ್ರಾಮ ವಿಜಯನಗರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಯಕರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗ ಹಾಳಾಗಿರುವ ತ್ರಿಶೂಲಿನಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಸುಳ್ಯದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೧೯ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳ್ಳಾರೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಬಲ್ಲಾಳ ವಂಶಸ್ಥರ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಇಕ್ಕೇರಿಯ ವೆಂಕಟಪ್ಪನಾಯಕ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ. ೧೭೭೫ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ವಶವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತೆ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿನ ರಾಜರಿಗೆ ಸೇರಿತು. ೧೮೩೪ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ಕೊಡಗಿನ ಜೊತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸೇರಿಹೋಯಿತು. ಸುಳ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ೪೪ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಕುಮಾರ ಮತ್ತು ಶೇಷ ಪರ್ವತಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಇದನ್ನು ಕುಕ್ಕೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ, ಪುಷ್ಪಗಿರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಾಗದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಜರಗುವ ಜಾತ್ರೆ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ಸಾಧಕರು
ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕುರುಂಜಿ ವೆಂಕಟ್ರಮಣ ಗೌಡರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿವೆ. ಸುಳ್ಯದವರೇ ಆದ ತೂಗುಸೇತುವೆಗಳ ಸರದಾರ ಶ್ರೀ ಗಿರೀಶ್ ಭಾರಧ್ವಾಜ್ ಹಲವಾರು ಊರುಗಳನ್ನು ಬೆಸೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಬಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಓರ್ವರಾದ ಅರೆಭಾಷೆಯವರಾದ ಕೋಡಿ ಕುಶಾಲಪ್ಪ ಗೌಡರು ಸುಳ್ಯದ ಜಟ್ಟಿಪಳ್ಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಮದ್ರಾಸು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನಪದ, ವಿಮರ್ಶೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆಯವರು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜೂ ಇದೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಶೋದಕರಾದ ವಿಶ್ವನಾಥ ಬದಿಕಾನರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಂತ ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು. ಡಿ.ವಿ. ಸದಾನಂದ ಗೌಡರು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್
ಇತಿಹಾಸ
ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ೧೮೫೩ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೪ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಸಾರಟೋಗ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ತುಂಬಾ ದಪ್ಪವಾಗಿ, ಸಪ್ಪೆಯಾಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇಯದೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಕರಿದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಯಂ ಗಿರಾಕಿಯಿಂದ ಚಿಂತೆಗೊಳಗಾದ ರೆಸಾರ್ಟ್ ಹೋಟೆಲ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಬಾಣಸಿಗ ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರಮ್ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ತೆಳ್ಳಗೆ ಕೊಯ್ದು, ಗರಿಗರಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಅವನ್ನು ಕರಿದು, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹದಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕ್ರಮ್‌ರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಆ ಗಿರಾಕಿಯು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಾರ್ನೆಲಿಯಸ್ ವ್ಯಾಂಡರ್ಬಿಲ್ಟ್ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ) ಈ ಹೊಸ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅವು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ "ಸಾರಗೋಟ ಚಿಪ್ಸ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಲಾಡ್ಜ್‌ನ ಮೆನುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಯತ ಪದಾರ್ಥವಾದವು. ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ ಬಾಣಸಿಗ-ತಯಾರಿಸುವ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮನೆ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಓಹಿಯೊದ ಡೇಟನ್-ಆಧಾರಿತ ಮೈಕ್ ಸೆಲ್ಸ್ ಪೊಟಾಟೊ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಯು ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹಳೆಯ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್-ಆಧಾರಿತ ಟ್ರಿ-ಸಮ್ ಪೊಟಾಟೊ ಚಿಪ್ಸ್ ಮೂಲತಃ ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೊಮಿಂಸ್ಟರ್ ಪೊಟಾಟೊ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಮಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್‌ನ ಲಿಯೊಮಿಂಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಅಮೇರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಯೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಂಗಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದ ಗಾಜಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಹೇರುಬಂಡಿಗಳಿಂದ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ಚೀಲವನ್ನು ಮೇಣದ ಕಾಗದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು, ಅವುಗಳ ಕೊನೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲು, ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಪೀಪಾಯಿ ಅಥವಾ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅವುಗಳ ತಳಭಾಗದ ಚಿಪ್ಸ್ ಹಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪುಡಿಪುಡಿಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಾಂಟೆರಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿ ಲಾರ ಸ್ಕಡ್ಡರ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಮೇಣದ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಗಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಚೀಲಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, ನಂತರ ಮರುದಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಚೀಲಗಳಿಗೆ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನವು ಪುಡಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಸ್ ದೀರ್ಘಕಾಲ ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಸೆಲೋಫೇನ್‌ನ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ ಒಂದು ಭಾರೀ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು ಹಾಗೂ ಲಾರ ಸ್ಕಡ್ಡರ್ ಹೆಸರನ್ನು ಮನೆಮಾತಾಗಿಸಿತು. ಇಂದು, ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಉಳಿಯಲು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಚೀಲದೊಳಗೆ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಅನಿಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುಡಿಯಾಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಿದ ಚಿಪ್ಸ್
೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಮಿತ್ಸ್ ಪೊಟಾಟೊ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಯೋಚನೆಯಲ್ಲಿ, ಫ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಮಿತ್ ಮೂಲತಃ ಜಿಡ್ಡು-ನಿರೋಧ ಕಾಗದ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ಒಂದಿಗೆ ಉಪ್ಪಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಅವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಟಾಯ್ಟೊ ಎಂಬ ಐರಿಷ್ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ ಕಂಪನಿಯ ಮಾಲೀಕ ಜೋಯ್ "ಸ್ಪಡ್ " ಮರ್ಫಿ (೧೯೨೩–೨೦೦೧) ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆ ಹಾಕುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೊಂದನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವವರೆಗೆ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗೆ ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಅತಿ ಸಮೀಪದ ಬಂಧುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಆತ ಈ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಕೆಲವು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನಂತರ, ಮರ್ಫಿ ಮತ್ತು ಆತನ ನೌಕರ ಸೀಮಸ್ ಬರ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಿದ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್, ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ವಿನಿಗರ್ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯು ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನೆಯೊಂದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದೊಡ್ಡ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಟಾಯ್ಟೊ ಕಂಪನಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದರು, ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಕಂಪನಿಗಳು ಟಾಯ್ಟೊದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವು. ಟಾಯ್ಟೊ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರಾಟವು ಅದರ ಮಾಲೀಕ ಮತ್ತು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಅತೀವ ಶ್ರೀಮಂತರನ್ನಾಗಿಸಿತು. ಟಾಯ್ಟೊದ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್‌ ತಯಾರಿಕಾ ರೀತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್‌ನ ಉಪ್ಪಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು. (ಸ್ಮಿತ್‌ನ (UK) ವಿಧಾನವನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಸಾಲ್ಟ್ ಆಂಡ್ ಶೇಕ್ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಾಕರ್ಸ್ 'ಸಾಲ್ಟ್ ಇನ್ ಎ ಬ್ಯಾಗ್' ಯೋಚನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು). ) ನಂತರ ಚಿಪ್ಸ್ ತಯಾರಕರು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ವಿವಿಧ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡರು. ಒಂದು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಭಾರೀ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಉತ್ಪನ್ನವೊಂದು ಈಗ ಹಲವಾರು ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಭೇದನ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟಾಯ್ಟೊದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂಲತಃ 'ಚೀಸ್ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿ'ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಚಿಪ್ಸ್‌ನ ಅನೇಕ ಇತರ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಟಾಯ್ಟೊ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ತಯಾರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಪರಿಭಾಷೆ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚೂರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ದೃಢತೆಯಿಲ್ಲ. ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಿಯನ್ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ 'ಚಿಪ್ಸ್'ಅನ್ನು ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ - ಈ ಪದವನ್ನು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಆದರೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಲ್ಲ). ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬ್ಯಾಟರ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೂ "ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ಎಂದು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅದೇ ಚಿಪ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈ‌ಗಳಂತೆಯೇ ("ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಸ್"ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ) ಇರುವ ದಪ್ಪನೆಯ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಿಸಿಯಿರುವಾಗಲೇ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ಭಾರತ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಾರ್ಬಡೋಸ್‌ ಮೊದಲಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು 'ಚಿಪ್ಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ದೊಡ್ಡ 'ಮನೆ-ಶೈಲಿಯ' ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ಆಗಿವೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು 'ಚಿಪ್ಪೀಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರದಾದ್ಯಂತ ಅವನ್ನು 'ಚಿಪ್ಸ್' ಆಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಹಾಟ್ ಚಿಪ್ಸ್' (ಕರಿದ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆಗಳು) ಮತ್ತು "ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್" ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯಾಗಿ ಚಿಪ್, ಚಿಪ್ಸ್, ಕ್ರಿಸ್ಪ್ಸ್ ("ಕಿರಿಸ್" ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಅಲುರ್ ಪಾಪರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳು
ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಕೊಬ್ಬು, ಸೋಡಿಯಂ, ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡದೆ ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಸೇವನೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಆಧಾರ ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದರಿಂದ, ಗ್ರಾಹಕರು, ಸಮರ್ಥನೆ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಡಿಮೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶವುಳ್ಳ ಆಹಾರದ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಮೌಲ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ-ಪ್ರಜ್ಞೆಯುಳ್ಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಣತೊಡಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಆಧರಿಸಿದ ಎರಡೂ ರೀತಿ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವು. ಕೆಟಲ್ ಫುಡ್ಸ್ ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಕೊಬ್ಬು-ರಹಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಿಪ್ಸ್‌ಅನ್ನು ನುಂಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅದರ ಮೇಲಿನ ಸರಿಸುಮಾರು ೮೦%ನಷ್ಟು ಉಪ್ಪನ್ನು ನಾಲಗೆಯು ರುಚಿನೋಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಪೆಪ್ಸಿಕೊ ಸಂಶೋಧನೆಯು ತೋರಿಸಿದೆ. ರುಚಿಪರಿಮಳದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರದೆ ಲೇಸ್‌ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಚಿಪ್ಸ್‌ನ ಉಪ್ಪಿನಾಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಉಪ್ಪಿನ ಹರಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ಪನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಫ್ರೈಟೊ-ಲೇ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $೪೧೪ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಖರ್ಚುಮಾಡಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ತಿಂಡಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲಘು ಆಹಾರಗಳು ವರ್ಗ:1853ರ ಪೀಠಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕರಿದ ಆಹಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ವೃಂದಾವನ
ವೃಂದಾವನ (वृन्दावन)(ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ವೃಂದಾಬನ, ಬ್ರಿಂದಾವನ್ , ಬ್ರಿಂದಾವನ , ಅಥವಾ ಬೃಂದಾವನ ಎಂದೂ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.) ವ್ರಜ್  ಎಂದೂ ಸಹ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ.(ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಬ್ರಜ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ), ಇದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಮಥುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಇದು ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಅರಣ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿರುತ್ತಾನೆ.
ಪಟ್ಟಣವು ಆಗ್ರಾ-ದೆಹಲಿ ಹೆದ್ದಾರಿಗೆ ಸಮೀಪ, ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮಥುರಾ ನಗರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೫ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪಟ್ಟಣವು, ರಾಧಾ ಹಾಗು ಕೃಷ್ಣನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ನೂರಾರು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಾದ ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮ, ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮ ಹಾಗು ಸರ್ವೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯುವ ತಿರಸ್ಕೃತ ವಿಧವೆಯರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಇದು "ವಿಧವೆಯರ ಪಟ್ಟಣ"ವೆಂಬ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ನಗರದ ಪುರಾತನ ಹೆಸರು, ಬೃಂದಾವನ, 'ಬೃಂದಾ' ಆಸಿಮಮ್ ಟೆನುಯಿಫ್ಲೋರಂ (ಪವಿತ್ರ ತುಳಸಿ ಅಥವಾ ತುಳಸಿ ) ತೋಟಗಳಿಂದ ಹಾಗು ಒಂದು ತೋಟ ಅಥವಾ ತುಳಸಿ ಕಾಡು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ವನ (ಸಂಸ್ಕೃತ: वन) ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಧಿವನ ಹಾಗು ಸೇವಾ ಕುಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇಂಥ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ತೋಟಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದೂ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಂಡಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೃಂದಾವನ, ಪುರಾತನ ಗತವೈಭವ ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಹಿಂದೂ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿರುವ ನಗರದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ ದೇವ್ ದೇವಾಲಯವೂ ಒಂದು.ದೇವಾಲಯವು ೧೫೯೦ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಅದೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಪಟ್ಟಣದ ನಂತರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವಾಗಿದೆ.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನವು ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮರೆ ಮಾಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು ಇದನ್ನು ಮರುಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹುಡಿಕಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವಾನ್ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಅಲೌಕಿಕ ಗತಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿರುವ, ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಪವಿತ್ರಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ೧೫೧೫ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪವಿತ್ರ ಪ್ರೇಮರೂಪದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಗ್ನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನದ ವಿವಿಧ ಪವಿತ್ರ ವನಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಚೈತನ್ಯರು ಅಲೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಗತಕಾಲದ ಮಹತ್ವದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ವೃಂದಾವನದೊಳಗೆ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಗುರುತಿಸಲು ಅವರು ಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಕಳೆದ ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜರುಗಳಿಂದ, ನಂತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಂದ ವೃಂದಾವನದ ವಿಶಾಲ ವನಗಳು ನಗರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜಾಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವನ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನವಿಲುಗಳು, ಹಸುಗಳು, ಕೋತಿಗಳು ಹಾಗು ಪಕ್ಷಿ ಸಂಕುಲದ ಹಲವು ಪ್ರಬೇಧಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸ್ಥಳೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ನವಿಲುಗಳು ಹಾಗು ಕೋತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವಾದರೂ ಹಸುಗಳು ವೃಂದಾವನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗೋಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣದ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ, ಕಲಿಯುಗವು ವೃಂದಾವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಸಹ ಇದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ
ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹಾಗು ದಾಖಲಾದ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಾಕು ತಂದೆತಾಯಿಯರಾದ ನಂದ ಮಹಾರಾಜ ಹಾಗು ಯಶೋಧ ಗೋಕುಲದ ದನಗಾಹಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು, ವೃಂದಾವನದ ವನದಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ವಿನೋದಾವಳಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಬಲರಾಮ, ಹಾಗು ತನ್ನ ಗೋಪಾಲಕ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ ಕದಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಬಾಲ್ಯದ ತುಂಟಾಟಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಅಸುರರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಈ ತುಂಟಾಟಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ವೃಂದಾವನ ಹಳ್ಳಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸಂಧಿಸುವುದು ಹಾಗು ಅವರೊಟ್ಟಿಗೆ ನರ್ತಿಸುವುದನ್ನೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಧಾರಾಣಿ, ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಗೋಪಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿನೋದಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿ ಜಯದೇವ ರಚಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ್ಯ, ಗೀತ ಗೋವಿಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಿವೆ.(ಸುಮಾರು. ೧೨೦೦ AD).
ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ:
ಗೋವಿಂದ ದೇವ್ (ಗೋವಿಂದಜಿ)ದೇವಾಲಯ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ಗ್ರೀಕ್ ನ ಶಿಲುಬೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತ ಏಳು ಮಹಡಿಗಳಿಂದ ಭವ್ಯವಾಗಿ ರಚನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನು ಆಗ್ರಾದ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಗೆಂದು ತರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ದಾನಮಾಡಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸೇನಾಪತಿ ರಾಜ ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ೧೫೯೦ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಬೃಹತ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ, ಹಿಂದೂ ಹಾಗು ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮುಘಲ್ ದೊರೆ ಔರಂಗಜೇಬನಿಂದ ನಾಶಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳು
ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ಕುಂಜ್, ಕೇಸಿ ಘಾಟ್, ಶ್ರೀಜಿ ಮಂದಿರ, ಜುಗಲ್ ಕಿಶೋರ್ ದೇವಾಲಯ, ಲಾಲ್ ಬಾಬು ದೇವಾಲಯ, ರಾಜ್ ಘಾಟ್, ಕುಸುಮ ಸರೋವರ, ಮೀರಾ-ಬಾಯಿ ದೇವಾಲಿ, ಇಮ್ಲಿ ತಾಲ್, ಕಾಲಿಯ ಘಾಟ್, ರಮಣ ರೇಟಿ, ವರಾಹ ಘಾಟ್ ಹಾಗು ಚಿರ ಘಾಟ್, ಜೊತೆಗೆ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಕ್ರಮಿಸಿದರೆ ದೇವ್ರಹ ಬಾಬಾರ ಸಮಾಧಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇವರು ಕಳೆದ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಓರ್ವ ಪೂಜ್ಯ ಸಂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸೇವಾ ಕುಂಜದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣ, ರಾಧಾರಾಣಿ ಹಾಗು ಗೋಪಿಯರೊಂದಿಗೆ ರಾಸಲೀಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಿದ್ದನು; ಅದಲ್ಲದೇ ನಿಧಿವನದಲ್ಲಿ ದೈವೀ ಜೋಡಿಯು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ತಾನ್ಸೇನ್ ರ ಗುರು ಸ್ವಾಮೀ ಹರಿದಾಸರ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಇವರ ಗೌರವಾರ್ಥ, ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
ವೃಂದಾವನವು27.58°N, 77.7°Wರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸರಾಸರಿ ೧೭೦ ಮೀಟರ್ (೫೫೭ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಪವಿತ್ರ ನಗರವೂ ಹೌದು.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಭಾರತ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ವೃಂದಾವನವು ೫೬,೬೧೮ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೫೬% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೪% ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ವೃಂದಾವನವು ಸರಾಸರಿ ೬೫%ರಷ್ಟು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ೫೯.೫%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ: ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೮೪%ನಷ್ಟು, ಹಾಗು ಮಹಿಳಾ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ೭೪%ರಷ್ಟಿದೆ. ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಶೇಖಡಾ ೧೩ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಆರು ವರ್ಷ ವಯೋಮಿತಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೪,೨೦೦ ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೧೩%ನಷ್ಟು ಆರು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವೃಂದಾವನವು ವಿಧವೆಯರ ನಗರವೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡಂದಿರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹೆಂಗಸರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಬಂದು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮೇಲ್ಜಾತಿಯ ವಿಧವೆಯರು ಮರುವಿವಾಹ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ; ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ವಿಯೋಗದಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ದಿಂದ ೨೦,೦೦೦ ವಿಧವೆಯರು ಬೀದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಜನಾಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಏಳರಿಂದ ಎಂಟು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ದೇವರ ಭಜನೆ ಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದರ ಬದಲಿಯಾಗಿ, ಹೆಂಗಸರಿಗೆ ಒಂದು ಬಟ್ಟಲು ಅನ್ನ ಹಾಗು ಅಲ್ಪ ಹಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ರೂಪಾಯಿಗಳು), ಹೀಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆ ಹೊರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಇವರುಗಳು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ, ಕೆಲವೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಇಂತಹ ನತದೃಷ್ಟ ಹೆಂಗಸರು ಹಾಗು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮರ್ ಬರಿ(ನನ್ನ ಮನೆ) ಎಂಬ ಆಶ್ರಯತಾಣವನ್ನು ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವೃಂದಾವನದ ೧೨೦ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದೆ; ಅಲ್ಲದೆ ೫೦೦ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ಎರಡನೇ ನೆಲೆಯಾಗಲು ಇನ್ನೊಂದು ಆಶ್ರಯತಾಣವು ಆರಂಭವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವೃಂದಾವನವು ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೃಂದಾವನದ ಶಾಂತಿ ಹಾಗು ನಿಶಬ್ದತೆಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದಾಗಿ ದೆಹಲಿಯ ಹಲವರು ಇಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ, ಹಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಹಾಗು ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಸ ಹೌಸಿಂಗ್ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೃಷ್ಣಾ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಮಥುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳು ಹಾಗು ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಪವಿತ್ರ ಹಣ್ಣುತೋಟ (ಕೈತೋಟ) ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ಪೀಠಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಪದಗುಚ್ಚಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸೆ
thumb ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಐದನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ೧೩ನೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ. ನವೆಂಬರ್ ೧೯ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಐದನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ  ಪಕ್ಷದ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಟಿ) ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.
ನವೆಂಬರ್ ೧೮ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಹಂಬನತೋಟದ ಸಿಂಹಳೀಯ ಬೌದ್ಧ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಮಾನವೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳು. ೧೯೭೦ರಿಂದ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಹಂಬನತೋಟ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಂದಾ ರಾಜಪಕ್ಸೆಯವರ ತಂದೆ ಡಾನ್ ಆಲ್ವಿನ್ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ಕೂಡ ಅದೇ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ೧೯೪೭ರಿಂದ ೧೯೬೦ರ ವರೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಕ್ಷದ (ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಟಿ) ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾದ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗರ ಬಹುದಿನದ ನಿಕಟವರ್ತಿ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ರಾಜಪಕ್ಸೆಯವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೬ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ೧೩ನೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ ೧೯೯೪ ರಿಂದ ೨೦೦೧ರವರೆಗೆ ಚಂದ್ರಿಕಾ ಕುಮಾರತುಂಗರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಖಾತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ರಾಜಪಕ್ಸೆ ತಮಿಳು ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಎಲ್‌ಟಿಟಿಇ ಜೊತೆ ಶಾಂತಿ ಮಾತುಕತೆ ನೆಡಸುವರೆಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದ್ದರೂ, ಜನತಾ ವಿಮುಕ್ತಿ ಪೆರಮುಣ (ಜೆವಿಪಿ) ಪಕ್ಷದೊಡನೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಮೈತ್ರಿ, ಮಾತುಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನಾಚಿಹ್ನೆ ಹಾಕಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ ೧೭ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಪಕ್ಸೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ (ಯುನೈಟೆಡ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ) ರನಿಲ್ ವಿಕ್ರಮಸಿಂಘೆಯವರನ್ನು ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಶ್ರೀ ಲಂಕಾ
ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಪುರಾಣ
ಪೀಠಿಕೆ: ಕಾಲ
ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಬರಹ ಮೂಲಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದಿನ ಪುರಾಣ ಸೆಮಿಟಿಕ್. ನಮ್ಮ ವೇದ ಪುರಾಣಗಳ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಈ ಗಿಲ್ಗಮೇಶನ ಪುರಾಣ ಹಿಂದಿನದೆಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೫೦೦೦ವರ್ಷದ ಹಿಂದಿನ ಸಿಂಧೂನದಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು.. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ. ಪೂ. ೨೧೦೦ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕ್ಯೂನಿಫಾರ್ಮ ಸಂಕೇತಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ೨೫೦೦೦ ಸುಟ್ಟ ಮಣ್ಣಿನ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಪುರಾಣ; ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೯೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೆಸೆಪೆಟೋಮಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಭೀಕರ ನೆರೆಯ ಕಥೆ ಪ್ರಳಯ ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಯ ಕಥೆ. , ಸುಮೇರ್ ನ ಗಿಲ್ಗಮೇಶ್ ನಿಗೆ ಅವನ ಪೂರ್ವಜ ಶುರಿಪ್ಪಕ್  ನ ರಾಜ ಉತನಪಿಷ್ಟಿಮ್ ಹೇಳಿದ ಕಥೆ ಎನುಮಾ-ಎಲಿಶ್ ಅಥವಾ ಗಿಲ್ಗಮೇಶ್ ಪುರಾಣ  ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
೨ನೇ ಹಂತ: ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿ
ಯುರೇನಸ್-ಗೇಯಾ (ಪುರುಷ - ಪ್ರಕೃತಿ)	ಈ ಪೃಥಕ್ಕರಣ ದಿಂದ, ಭಾರವಾದ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯು ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿ ಬೇರೆ ಆಗಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲೆ ತೇಲತೊಡಗಿತು. ಆಕಾಶ (ಸ್ವರ್ಗ) ಮೇಲೆದ್ದು ನಿಂತಿತು. ನೀರು ದ್ರವ ರೂಪದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಳಗೆಜಾರಿ ಸಮುದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಗಾಳೀ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಯಿತು. ಹಗುರವಾದ ಅಗ್ನಿಯಿಂದ ಕಿಡಿಗಳು ಹಾರಿ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾದವು.
೭ನೇ ಹಂತ
ಪ್ರಳಯದ ವಿವರ:
ನೋಡಿ
ಸುಮೇರಿಯಾ- ಬೇಬಿಲೋನಿಯಾ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ- ಸೃಷ್ಟಿ ಸೆಮೆಟಿಕ್ ಪುರಾಣ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಬೈಬಲ್- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕುರಾನ್- ಸೃಷ್ಟಿ ಸಾಂಖ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗ; (ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ)- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದ;(ಪುರುಷ ಸೂಕ್ತ ಋಗ್ವೇದ ಯಜುರ್ವೇದ)- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ ದರ್ಶನ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ದರ್ಶನ- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ;(ಅದ್ವೈತ)- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್- ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ;- ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆ-
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪುರಾಣ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗ:ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ದರ್ಶನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಎಚ್.ವಿ.ನಾಗೇಶ
ಪ್ರೊ. ಎಚ್.ವಿ.ನಾಗೇಶ ಇವರು ೧೯೩೪ ಅಕ್ಟೋಬರ ೩ರಂದು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಂದಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಾಲಾಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿಯಮ್ಮ; ತಂದೆ ವೆಂಕಟಗಿರಿ ನಾಯಕ. ಎಚ್.ವಿ. ನಾಗೇಶ ಅವರು “ಪ್ರಜಾರಾಜ್ಯ” ಹಾಗು “ರೈತ” ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಬಳಿಕ, ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಎಮ್.ಏ. ಪದವಿ ಪಡೆದು, ನಂತರ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಸಾರಾಂಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಪ್ರೊ.ಎಚ್.ವಿ.ನಾಗೇಶ ಅವರು “ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ” ಎನ್ನುವ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಎಂದರೇನು? ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತವಾದ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವ ಈ ಕುರಿತು ಆಗಿದೆ. ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವೇದವ್ಯಾಸ
ವ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ವೇದವ್ಯಾಸ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖರು. ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ತಿಳಿದ ಇವರನ್ನು ಆದರ್ಶ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.