cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಬುಧಾಬಿಯ ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿ'
thumb|right|350px|'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿ' ಅಬು ಧಾಬಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಸೀದಿ. ಸರ್ವಧರ್ಮೀಯರಿಗೂ ಕೆಲವು ನಿರ್ಬಂಧನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಯಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ. ೨೬, ೩೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಕಟ್ಟಡ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಠ್ಯಗಳಿಂದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಕುರಾನ್ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳೂ ಪ್ರಸಾರ ಮಾದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಮಾಡಲು ಬರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ. ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ವಾಸ್ತುತಂತ್ರಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಮಸೀದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇದನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ
ಯುಎಇ ನ ರಾಜಥಾನಿ ನಗರವಾದ ಅಬು ಧಾಬಿಗೆ ಕಲಶಪ್ರಾಯವಾಗಿರುವ ಮಸೀದಿ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥಾಪಕರೂ ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆದ ದಿವಂಗತ ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಬಿನ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಆಲ್ ನಯಾನ್ರವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸಾದ ಮಸೀದಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಮಸೀದೆಯ ಅಂಗಣದಲ್ಲೇ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯೂ ಇದೆ. ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೨೪ ಗಂಟೆಯೂ ಕುರಾನ್ ಮಂತ್ರದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಸತತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯುಎಇಸಂಸ್ಕೃತಿಯನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ, ಅತ್ಯಂತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿರುವ, ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮದ ಮೂಲೋದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸಾರುವ, ಹತ್ತಿರದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಣುವಂತಿರುವ ಮಸೀದಿ ಅವರ ಕನಸಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ, ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಒಂಬತ್ತೂವರೆ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ದಿಬ್ಬದಮೇಲೆ, ೨೩ ಸಾವಿರ ಚ. ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಾದಿರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಸೀದಿಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ, ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸುಮಾರು ೧೦ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ೪-೫ ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದವು. ೨೦೦೪ ರ ನವೆಂಬರ್, ೨ ರಂದು ಶೇಖ್ ರು ದೈವವಶರಾದರು. ಇದಾದ ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಸೀದಿಯ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯಿತು.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
thumb|right|250px|' ವಿಶೇಷ ಮಹ್ರಾಬ್ ನಮಾಜ್ ಪೀಠ'
ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯ
ಮಸೀದಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಬರುವ ಅತಿಥಿ-ಅಭ್ಯಾಗತರ ಸಂಖ್ಯೆ, ರಂಜಾನ್ ಹಬ್ಬ]ದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಇತರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು. ಮಸೀದಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿರುವ ಡೇರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫ ಸಾವಿರ ಜನಕ್ಕೆ ಉಚಿತ ಇಫ್ತಾರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇದರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸರಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮುಸಲ್ಮಾನರಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರಧರ್ಮೀಯರಿಗೂ ಉಚಿತವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏರ್ಪಾಟಿದೆ.
ಹೂವಿನಾಕಾರದ ೧೨ ಎಸಳುಗಳ ಗಡಿಯಾರ
thumb|right|250px|'ಅಝಾನ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾವೇಳಾ-ಸೂಚಿ ಗಡಿಯಾರ'
ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ
ಸನ್, ೨೦೦೭ ರ ’ರಮ್ಜಾನ್ ಮಾಸ’ದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಮಸೀದಿ, ಕೇವಲ ಪ್ರಾರ್ಥಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿರದೆ ಸರ್ವಧರ್ಮೀಯರಿಗೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪರಿಚಯ ನೀಡುವ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಮುಕ್ತಾವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಮಸೀದಿಗೆ ಬರುವ 'ಸಂದರ್ಶಕರು' ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳು, ಕೆಲವು ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು, ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ 'ಬುರ್ಖಾ' ಹಾಗೂ ಪುರುಷರಿಗೆ 'ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತ್ರಗಳ ಧಾರಣೆ' ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿವೆ. 'ರಿಸೆಪ್ಷನ್' ನಲ್ಲಿಯೇ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ 'ಶರಾಯಿ'ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುವುದು.
ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಮಾಡಲು, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸ್ಥಳವಿದೆ
ಪ್ರಧಾನ ಸಭಾಂಗಣದ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿನ ಎರಡು ವಿಶಾಲ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಮಾಡಲು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ೧, ೫೦೦ ಜನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮಸೀದಿಯ ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯಮೇಲೆ 'ಅಬುಧಾಬಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಗ್ರಂಥಾಲಯ'ವಿದೆ. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು 'ಬೃಹತ್ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರ'ವಿದೆ. ಇತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಹಾಗೆ 'ಕುರಾನ್' ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಭವ್ಯ ಮಸೀದಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚ ಸುಮಾರು ೨, ೧೬೭ ಬಿಲಿಯನ್ ದಿರ್ಹಾಂಗ್ ಗಳು. ಭಾರತೀಯ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ೬, ೨೮೪,೯೦೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳು. ಸುಮಾರು ೨೬,,೩೦೦, ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು.
'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಹೆಸರಿನ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ'
'ಶೇಖ್ ಜಾಯೆದ್ ಮಸೀದಿಯ ಹೆಸರಿನ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ' ಯನ್ನು 'ಯು.ಎ.ಐ.ಸರಕಾರ' ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದೆ. '೧ ದಿರ್ಹಾಂ', ಮತ್ತು '೫ ದಿರ್ಹಾಂ' ಬೆಲೆಯ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳು 'ಅಬುಧಾಬಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಸಿಕ್ಕುತ್ತವೆ. ಸಂಗ್ರಹಕಾರರಿಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ 'ಸೊವೆನೀರ್ ಅಂಚೆಚೀಟಿಗಳಿರುವ ಪುಟ' ವೊಂದು '೨೫ ದಿರ್ಹಾಂ' ಬೆಲೆಗೆ, 'ಪ್ರಮುಖ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ'ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ 'ಫಸ್ಟ್ ಡೇ ಕವರ್' ಬೆಲೆ, '೭ ದಿರ್ಹಾಂ' ಮೇಲೂ, ' ಮಸೀದಿಯ ದಿವ್ಯ ಚಿತ್ರ' ವಿದೆ.
ಚಿತ್ರ ಗುಚ್ಛ
ವರ್ಗ:ಕಟ್ಟಡಗಳು
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ (ರಿ.) ಉಡುಪಿ
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆ
೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಸಕ್ತ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳು ಡಾ. ಬಿ.ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರುಚಿಶುದ್ಧಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಯೋಜನೆ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸದಾ ಸಮಾಜಮುಖಿಯಾಗಿ ಸ್ಪಂದಿಸುತ್ತ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಈ ಎತ್ತರವನ್ನು ಸಾಡಿಸಿ ಇಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.ನಿಯಮಾನುಸಾರ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ನಡವಳಿಕೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ತನ್ನ ಪಾರದರ್ಶಕ ವ್ಯವಹಾರದಿಂದ ಮಠಾಡಿಪತಿಗಳ, ಸಮಾಜದ ಆಢ್ಯರ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸದಸ್ಯರ ಮತ್ತು ದಾನಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಈಗ ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು ೬೦ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಅಧಿಕ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. ದಾನಿಗಳು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನೀಡುವ ದಾನಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ೮೦ಜಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಹೃದಯ ಭಾಗವಾದ ರಥಬೀದಿಯ ಪಕ್ಕದ ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಛೇರಿಯಿದೆ. ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೯.೦೦ ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೯.೦೦ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಕಛೇರಿ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಪೂರ್ಣಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಅರೆಕಾಲಿಕ ಉದ್ಯೋಗಿಯನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಯೋಜಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಾಲ್ಕಾರು ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಇಲ್ಲಿ ದಿನದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಬೇರೆ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕಾರು ಇತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸಂಜೆ ೫.೦೦ ಗಂಟೆಯಿಂದ ೯.೦೦ ಗಂಟೆಯವರೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರತರು.
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೈಲುಗಲ್ಲುಗಳು
ದಶಮಾನ, ವಿಂಶತಿ, ಬೆಳ್ಳಿಹಬ್ಬ, ತ್ರಿಂಶತಿ ವರ್ಷಾಚರಣೆ,. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಕಾಯಕಲ್ಪ ನೀಡುವ ಕಮ್ಮಟ-ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣ
ಸ್ತ್ರೀ ವೇಷ ಕಮ್ಮಟ, ಯುವ ಭಾಗವತರ ಶಿಬಿರ, ಯಕ್ಷನೃತ್ಯ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕತೆ, ಒಡ್ಡೋಲಗ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕತೆ, ಮಕ್ಕಳ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ತಾಳಮದ್ದಲೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ದೊಂದಿ ಬೆಳಕಿನ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಅಷ್ಠಾವಧಾನ, ಗಾನ ವೈವಿಧ್ಯ, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ, ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ತಾಳಮದ್ದಳೆ, ವೇಷಗಾರಿಕೆ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆ ಶಿಬಿರ, ವಿಶೇಷ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಸಾಧಕರಿಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ, ಚಿಂತನ ಸರಣಿ, ಸಂವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿ.
ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಚಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಡಾ. ಬಿ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ಆಶು ವೈಭವ(ಶೇಣಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಗರ ಕುರಿತು) ಹಾರಾಡಿ ನಾರಾಯಣ ಗಾಣಿಗ, ಮಲ್ಪೆ ರಾಮದಾಸ ಸಾಮಗ, ಕೆರೆಮನೆ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆ.
ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ
ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರವಿದ್ದು, ಈ ವರ್ಷ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ ಉದ್ಯಾವರ ಜಯಕುಮಾರ್ ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಹಿತ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಈ ಗ್ರಂಥ ಭಂಡಾರಕ್ಕೆ ದಾನ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಆಸಕ್ತರು ಈ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವಂತ ನಿವೇಶನ
ಮಣಿಪಾಲದ ಮಾನ್ಯ ರಮೇಶ್ಚಂದ್ರ ಹೆಗ್ಡೆಯವರು ಪರ್ಕಳದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಐದು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಸಂಸ್ಥೆ ಗಳಿಸಿದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಇನ್ನೊಆಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಳೆಗಾಲದ ಯಕ್ಷಗಾನ
ಕಲಾ ರಸಿಕರಿಗೆ ರುಚಿಶುದ್ಧಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಕಾಲಮಿತಿಯ ಹಗಲು ಯ್ಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪೌರಾಣಿಕದಿಂದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳತ್ತ ಸಾಗಿದ ೭೦-೮೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿತು. ಇಡೀ ರಾತ್ರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಪಟ್ಟಣಿಗರಿಗೆ ತೊಡಕಾದಾಗ ಸಭಾಭವನದಲ್ಲಿ ಹಗಲು ಯಕ್ಷಗಾನ ನಡೆಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಯಕ್ಷಗಾನಾಸ್ಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯವೂ ಆಗಿತ್ತು.ಸಂಸ್ಥೆ ಈಗಲೂ ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಡಗು ಮತ್ತು ಒಂದು ತೆಂಕು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನಾಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸದಸ್ಯರ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಉಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಡಾನ ಅವಲೋಕನಕಾರರಿಂದ ಅದನ್ನು ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಗುಣದೋಷಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ಕಲಾಸಕ್ತರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನಾಧ್ಯಕ್ಷ ಡಾ. ಬಿ. ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿಯವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿ.ಜೆ.ಯು. ಕ್ಲಬ್, ಉಡುಪಿ ಇದರ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪ್ರ್ಶ್ಸ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸ್ದಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಯು. ದಾಮೋದರ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ರೂ. ೧,೦೦೦ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ ಒಳಗೊಂಡಿತು. ಅನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ, ಬೇರೆ ಕಲಾವಿದರ, ದಾನಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಲಾ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ ಒಳ್ಗೊಂಡಿರುವ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಯಕ್ಶಗಾನದ ಕುರಿತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ರೂಪಾಯಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರ ಒಳ್ಗೊಂಡಿರುವ `ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿತೈಷಿ, ವಿಜಯ ಕುಮಾರ ಮುದ್ರಾಡಿಯವರ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಂತೆ ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ `ಯಕ್ಷಚೇತನ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಗೌವರಿಸುವ `ಮಟ್ಟಿ ಮುರಲೀಡರ ರಾವ್'ಪ್ರಶ್ಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಸಥೆಯ ಮಹತ್ವದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಸಾಡಕ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಗೌವರಿಸುವ ಅಪೂರ್ವ ಅವಕಾಶ ಇದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ರೂ. ಇಪ್ಪತ್ತು ಸಾವಿರ ನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರದ ತಲ್ಲೂರು ಕನಕಾ-ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಗೂ ತಲಾ ಹತ್ತು ಸಾವಿರನಗದು ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಒಳ್ಗೊಂಡಿರುವ ಕುತ್ಪಾಡಿ ಆನಂದ ಗಾಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೆರ್ಲ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶ ತೀರ್ಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ. ಬಿ ಬಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ನಿಟ್ಟೂರ್ ಸುಂದರ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ರೊ. ಬಿ. ವಿ. ಆಆಚಾರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಭಾಗವತ ನಾರಾಣಪ್ಪ ಉಪ್ಪೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕಡಿಯಾಳಿ ಸುಬ್ರಾಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಶಾವತಾರಿ ಮಾರ್ವಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಬ್ಬಾರ -ಭಾಗವತ ವಾದಿರಾಜ್ ಹೆಬ್ಬಾರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಐರೋಡಿ ರಾಮ ಗಾಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪದರು ನರಸಿಂಹ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಪ್ರಭಾವತಿ ಶೆಣೊಯ್ ಮತ್ತು ಯು. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಶೆಣೊಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬಿ ಜಗಜ್ಜೀವನದಾಸ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶಿರಿಯಾರ ಮಂಜು ನಾಯಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೋಟ ವೈಕುಂಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕುತ್ಪಾಡಿ ಆನಂದ ಗಾಣಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ತಲ್ಲೂರ್ ಕನಕಾ -ಅಣ್ಣಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಟ್ಟಿ ಮುರಲೀಧರ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ಂಡಿತ ಪೆರ್ಲ ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಯಕ್ಶಚೇತನ ಪ್ರಸ್ಶಸ್ತಿ ಈ ಮುಂತಾದವು. ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆಚರಿಸಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಕೊಂಡಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಬಿ.ವಿ. ಆಚಾರ್ಯ ದತ್ತಿ`ಯಕ್ಷ ನಿಧಿ'ಸ್ಥಾಪನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿರುವು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಗಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಲಾವಿದರ ಕ್ಷೇಮ ಚಿಂತನೆಗೆ ಕಟಿಬದ್ಧವಾಯಿತು. ಕಲೆಯನ್ನೇ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ವೃತ್ತಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಒಂದಿಷ್ಟು ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ, ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ, ಅರಿವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಯಕ್ಷನಿಡಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ವೃತ್ತಿ ಮೇಳದ ಕಲಾವಿದರು ಅವರ ಸದಸ್ಯರು. ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವರ್ಷ ವೃತ್ತಿ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಕಲಾವಿದ ವೃತ್ತಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ರೂಪಾಯಿ ನೂರು ಪಾವತಿಸಿದರೆ ಯಕ್ಷನಿಧಿಯ ಅಜೀವ ಸದಸ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ವೃತ್ತಿ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿರುವವರೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಬಾಧ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಮೇಳಗಳ ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಕಲಾವಿದರು ಇದರ ಸದಸ್ಯರು.
ದತ್ತಿನಿಧಿಯ ಮೂಲಕ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಸೌಲಭ್ಯ
ಕಲಾವಿದರ ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ,ಕಲಾವಿದರ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಪುಸ್ತಕ ಭ್ಂಡಾರ, ಅಶಕ್ತ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ಕಲಾವಿದರ ಆರೋಗ್ಯ ತಪಾಸಣೆ, ಕಣ್ಣಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಉಚಿತ ಕನ್ನಡಕ ವಿತರಣೆ, ಮತ್ತು ದಂತ ತಪಾಸಣೆ, ಕಲಾವಿದರ ಮಕ್ಕಳ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು, ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಬಸ್ ಪಾಸ್, ವೃತ್ತಿ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪುನಶ್ಛೇತನ ಶಿಬಿರ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ೧೦೦೦ ಯಕ್ಷನಿಡಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಸದಸ್ಯ ಕಲಾವಿದರ ವಿಳಾಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಡೈರಿ ಪ್ರಕಟಣೆ. ಇದನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ತಲ್ಲೂರು ಶಿವರಾಮ ಶೆಟ್ಟರ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷನಿಧಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವಿತರಣೆ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ೩೧ರಂದು ಮಹಾಸಭೆ ಕರೆದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಬದುಕಿಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ.
ಕಲಾವಿದರಿಂದ ಯಕ್ಷನಿಧಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ
ಮಲ್ಪೆ ವಾಸುದೇವ ಸಾಮಗರು ಸಂಯಮಂ ತಿರುಗಾಟದ ಅನಂತರ  ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೊತ್ತವನ್ನು ನೀಡಿ ಯಕ್ಷನಿಧಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೫೦೦೦ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಘುರಾಮಾಭಿನಂದನಂ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ೧೦,೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದು, ರಘುರಾಮಾಭಿನಂದನಂ ಸಮೀತಿಯ ನೆರವನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆ ಸ್ಮರಿಸಿದೆ.
ಊದಾ ಕವಜುಗ
ವಿವರಣೆ
ಕವಜುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಮುಖವು ಮಸುಕು ಬಣ್ಣ ಹಾಗು ಗಂಟಲಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಪ ದೂರಕ್ಕೆ ಹಾರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವು ಗಿಡಗಂಟೆಗಳ ಒಳಗೆ ಓಡುತ್ತವೆ. ಊದಾ ಕವಜುಗ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಉಪಜಾತಿಯೆಂದರೆ- ರಂಗುರಂಗಿನ ಕವಜುಗ ಫ್ರಾಂಕೋಲಿನಸ್ ಪಿಕ್ಟಸ್
ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾರಂಗ (ರಿ.) ಉಡುಪಿ
ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಸಪ್ತಾಹ
ಯಕ್ಷಗಾನ ವಾಚಿಕದ ಶ್ರೀಮಂತ ರೂಪವಾದ ತಾಳಮದ್ದಳೆ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನದೇ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.೨೦೦ನೇ ಇಸವಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿಯೇ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯ ವಾರ ತಾಮದ್ದಳೆ ಸಪ್ತಾಹವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷ ತಾಲಮದ್ದಳೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿ ಅದರ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ೨೦೦೧ರಿಂದ ಸಪ್ತಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಾಲಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ ಕಥಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ಪ್ರಸಂಗದ ಆಶಯ ಪಾತ್ರ ಪದ್ಯ ಸೂಚಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮೊದಲೇ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಎಲ್ಲ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಳಮದ್ದಳೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾದ ಹಿರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಅವಲೋಕನ ನಡೆಸಿ ಅದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾರೋಪ ಸಮಾರಂಭದಂದು ಹಿರಿಯ ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳಿಗೆ ಮಟ್ಟಿ ಮುರಲೀಧರ ರಾವ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ
ಊದಾ ಕವಜುಗ
ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ
ಊದಾ ಕವಜುಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ತೆರೆದ ನೆಲದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು ಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿರಳವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 500 ಮೀ, ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ 1200 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೇ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ವಾಯುವ್ಯ ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ
ಊದಾ ಕವುಜಗ ಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕರೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ಜೋರಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಖ್ಯ ಸಂತಾನವೃದ್ಧಿ ಋತುವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ ವರೆಗೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಗೋಡೆಯ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲು ಬಂಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಹ ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಆರರಿಂದ ಎಂಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಹಕ್ಕಿಯು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಪುಟ್ಟ ಹಾವುಗಳು, ಗೆದ್ದಲುಗಳು, ಬೀಜಗಳು, ಕಾಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕೀಟಗಳು. ಊದಾ ಕವುಜಗ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಮುಳ್ಳಿನ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಂತತಿಗೆ ಎದುರಾಗುವ ಭಯಗಳು
ಬೇಟೆಯಾಡುವಿಕೆ ಕವುಜಗಳನ್ನು ಮಾನವನು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಅದರ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಹಾರಲು ಅಶಕ್ತವಾದ ಕಾರಣ ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಕಾಳುಗಳ ಆಸೆಗಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದು ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ನೆಲೆಯ ನಾಶ ಎಂದಿನಿಂದಲೂ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಾನವನು ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕವುಜಗಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರದ ಸಹಜ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.
ನೋಡಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Francolinus ವರ್ಗ:Birds of India ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಕ್ಷಿಗಳು.
ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ ಐರಸಂಗ
http://vijaykarnataka.indiatimes.com/articleshow/34335264.cms'''ವೀರಭದ್ರಪ್ಪ. ಚನ್ನಪ್ಪ ಐರಸ೦ಗ.''' ಇವರು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿರುವ ಕವಿಗಳು ಜನ್ಮ ಸ್ಟಳ:ಧಾರವಾಡ ಜನ್ಮ ದಿನಾ೦ಕ ೨೩-೦೯-೧೯೩೦ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ: ೫ನೇ ನ೦ಬರ ಕನ್ನಡ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಸ್ಕೂಲ್,ಬಸ್ತಿ ಓಣಿ ಧಾರವಾಡ. ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ : ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಷನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್,ಧಾರವಾಡ. (೧೯೪೨-೪೯) ಉಚ್ಚ ಶಿಕ್ಷಣ: ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜು ಧಾರವಾಡ(೧೯೪೯-೫೪) ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ (ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ) ೧೯೫೩ ಇವರ ಮೊದಲ ಕವನ: ಸುಪ್ರಭಾತ-ಅ೦ಬುಧಿಯ ಒಡಲಿನಿ೦ದುದಯಿಸಿ(೧೯೪೭) ಪ್ರಥಮ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹನ ಶ್ರೀ ಆರ್.ಜಿ.ಚಿಲಕವಾಡ. ಮುನ್ನುಡಿ/ ಅಭಿಪ್ರಾಯ, ಶ್ರೀ ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶಮ೯, ಶ್ರೀ ಎನ್.ಕೆ. ಶ್ರೀ ಬಸವರಾಜ ರಾಜಗುರು, ಶ್ರೀ ವನ೦ತ ಕನಕಾಪೂರ, ಶ್ರೀ ಎಸ್.ಎನ್.ದ೦ಡಾಪೂರ, ಶ್ರೀ ಪ೦ಚಾಕ್ಷರಿ ಮತ್ತಿಕಟ್ಟಿ, ಡಾ.ಎಚ್ ಎ ಕಟ್ಟಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ಮಾಲಾ ದಿಕ್ಷಿತ್, ಶ್ರೀ ಶಾ೦ತಾರಾಮ ಹೆಗಡೆ, ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ ನಿ೦ಬರಗಿ, ಶ್ರೀ ಶ್ರೀಕಾ೦ತ ಕುಲ್ಕಣಿ೯, ಶ್ರೀಮತಿ ಶಾ೦ತಾದೇವಿ ಮಾಳವಾಡ, ಶ್ರೀ ಎ೦.ವಿ.ಯಕ್ಕು೦ಡಿ, ಶ್ರೀಮತಿ ನೀಲಾ ಎ೦ ಕೊಡ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥ ಮರಡೂರ, ಶ್ರೀ ಎನ್ ಕೆ ಹ೦ಪಿಹೊಳಿ,ಶ್ರೀಮತಿ ಸ೦ಧ್ಯಾ, ಶ್ರೀ ಮಧುಕರ ಕುಲ್ಕಣಿ೯, ಶ್ರೀಮತಿ ನಿಮ೯ಲಾ ಮೃತ್ಯು೦ಜಯ. ದೊಡ್ಡರಂಗೇಗೌಡ ಇವರು ತಮ್ಮ ವಿಮಶೆ೯ಯಲ್ಲಿ ಈ ಕವಿಗಳು ಹೃದಯ ತು೦ಬಿ ಹಾಡುತ್ತಾ ಬ೦ದವರು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎರಡುಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕವನ ಸಂಕಲನ:"ಪ್ರೀತಿಯೇ ಪ್ರೀತಿಯು". ಇವರು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತಿಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಸುಮಾರು ೩೫ ಕವನ ಸಂಕಲಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ನೂರಾರು ಕವನಗಳು ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿವೆ.ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ "ಬರೆದವನು ನಾನಲ್ಲ","ಹನ್ನೊಂದನೇಯ ಅವತಾರ", "ಶೃಂಗಾರ ಕಾವ್ಯ". ಕವನ ಸ೦ಕಲನಗಳು ಸುಧಾ ಸರಿತ, ನವರಸ, ಉದಯಗೀತ, ಗುಬ್ಬಿಯ ಗೂಡು, ಕಾವ್ಯಾ೦ಜಲಿ, ಮೋಹಿನಿ ಭಸ್ಮಾಸುರ, ಕರುನಾಡು ಮುತ್ತುಗಳು, ಗೀತ ಮ೦ಜರಿ, ಕಾವ್ಯ ರತ್ನ, ಮಕ್ಕಳ ಹಾಡು, ಕಾವ್ಯ ವಿಲಾಸ, ಶ್ರೀ ಸಿಧ್ಧಲಿ೦ಗೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಶೃ೦ಗಾರ ಕಾವ್ಯ, ಕಾವ್ಯ ಕುಸುಮ, ಹನ್ನೋ೦ದನೇಯ ಅವತಾರ, ಪಯಣ, ಕಾವ್ಯಸೌರಭ, ಸುಪ್ರಭಾತ, ಮೀರಾಬಾಯಿಯ ಕಥೆ, ನಲ್ಲೆಯೂರಿಗೆ, ಕಾವ್ಯಶ್ರೀ, ಭಾವಭಾಸ್ಕರ, ಎನ್ನ ಶಾಕು೦ತಲದಿ, ದಾಹ, ಸು೦ದರ ಸೃಷ್ಟಿ, ಮಕ್ಕಳ ಮನೆ, ಕಿನ್ನರ ಜೋಗಿ, ಬರೆದವನು ನಾನಲ್ಲ, ಬಾಳಿನ ಕಣ್ಣು , ಆಶಾಕಿರಣ್, ಪ್ರೀತಿಯೇ ಪ್ರೀತಿಯು, ಮನದನ್ನೆ ಬರುತಿಹಳು, ಏನೋ ಹೊಸತು.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಕೆಲವು ಕವನಗಳು
ದೇಶಪ್ರೇಮವೇ ರಾಷ್ತ್ರದ ಜೀವವು, ಜಯ ಜಯತು ಜಯದೇವಿ ಜಯ ಭಾರತಾ೦ಬೆ ಮಾತೃಭೂಮಿ ಇದು ಭಾರತ ವಷ೯ವು, ಬ೦ತಿದೋ ಸ್ವಾತ೦ತ್ರದ ದಿವಸ,ಜನನಿ ಜನ್ಮ ಭೂಮಿ ಎಮಗೆ ಸ್ವಗ೯ಕ್ಕಿ೦ತ ಸುಖಕರ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಒ೦ದೇ, ಭಾರತ ದೇಶದಿ ಜನಿಸುವ ಪುಣ್ಯವು, ಭಾರತಾ೦ಬೆ ನಿನ್ನ ಮಮತೆ ಬಿ೦ದು ಬಿ೦ದು ರಕುತದಿ ಭಾರತಾ೦ಬೆ ನಿನ್ನ ಹೊಗಳಿ ಹಾಡಲೆನಗೆ ಹರುಷವು, ಸವ೯ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲಿ ಖ್ಯಾತೆ ತಾಯಿ ದೇವಿ ಭಾರತಿ,ತಾಯಿ ತು೦ಗಭದ್ರೆ ಕನ್ನಡದನಾಡ ವರವು ನೀ,ಕೋಗಿಲೆ ಎಲ್ಲವು ಕುಹು ಕುಹು ಎನ್ನುತೆ ಕರೆದವು ಚಸಲುಋತು ನಸ೦ತವಾ, ಬ೦ತಿದೋ ಬ೦ತಿದೋ ವಸ೦ತ ಋತು ಹೊಸ ಸ೦ತಸವೆಲ್ಲರ ಸೂಸುತಿದೆ, ನವಿಲಿನ೦ತೆ ಹರುಷದಿ೦ದ ಆಟವಾಡುವಾ,ಚರಣ ಕಮಲಗಳಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಬೆಡಿಕೊಳ್ಳುವೆ ದೇವನೇ, ನಿನ್ನಯ ಕರುಣೆಯ ಸಾಗರ ತೀರದಿ ತಣಿಯಿತು ಮನವಿದು ದೇವಾ, ಜಯ ಜಯ ಮಾರುತಿ ಕರುಣಾ ಮೂರುತಿ, ಅಡಿಗೆ ಎರಗಿ ಬೇಡುತಿರುವ ನಿನ್ನ ಸೇವಕಾ, ಭಕುತ ಜನರನು ಕಾಯೆ ದೀನರು ತಾಯೆ ಎಲ್ಲಮ್ಮ, ಜಯತು ಗಜಾನನಾ ಮೂಷಕ ವಾಹನಾ, ಬಹು ಭಕ್ತಿಯಿ೦ ಭಜಿಸಿ ಕೈ ಮುಗಿವೆ ಗಣಪತಿಯೇ,ಶ್ರೀ ರಾಮ ಜಯ ರಘುಕುಲ ಸೋಮಾ, ಜಯ ಶಿವ ಶ೦ಕರ ಜಯ ಗ೦ಗಾಧರ ಜಯ ಜಗದೀಶ್ವರ ದಯಾನಿಧೆ, ಜಯ ಮ೦ಗಳ ಶುಭ ಮ೦ಗಳ ದೇವಿ ಶಾರದೆ, ಶುಭ್ರವಸನದಲಿ ಶೋಭಿಸುತಿರುವಾ ವಿದ್ಯಾ ದೇವತೆ ಶಾರದೆಯೆ, ಈ ಬಾಳ ನದಿಗೆ ನಾವೆರಡು ತೀರ,  ಎನ್ನೆದೆ ಸಾಗರ ನಿನ್ನೊಲವೆ ನದಿ, ಕೇಳಿಸು ವೀಣೆಯ ಸ೦ಗೀತ, ಮರೆಯಬಹುದೇ ಸವಿಯ ನೆನಹನು ತೊರೆಯಬಹುದೇ ಸ್ನೇಹವಾ, ಶಿಲೆಯಲಿ ಸ೦ಗೀತ ಶ್ರುತಿಗೊ೦ಡಿದೆ,ಕೆಸರೆ೦ದಿತು ಕು೦ಬಾರಗೆ ತುಳಿ ತುಳಿ, ಕನ್ನಡದ ನಾಡ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ನಾರಿ ಚನ್ನಮ್ಮ ವೀರರಾಣಿ, ಸ್ವಾತ೦ತ್ರ್ಯದ ಸಿರಿ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿಹ ಗಾ೦ಧೀಗೆ ಜಯ ಜಯವೆನ್ನಿ,ಕನ್ನಡ ತಾಯಿ ಕಿರಿಟದಾಗ ಮುತ್ತು ರತ್ನ ಕೆಚ್ಚಿದಾ೦ಗ, ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆಯಾ ಗಿಲಿ ಗಿಲಿ ಅನ್ನಿಸಿ ಕುಣುಯುವ ಸುಗ್ಗಿಯ ದಿನ ಬ೦ತ, ಚೆಲು ಬೆಳದಿ೦ಗಳ ರಾತ್ರಿಗಳೆಲ್ಲವು ಕಳೆಯುವ ಮೊದಲೇ ಬಾ, ತೂರಿ ತೂರಿ ಬರುವ ಗಾಳಿ ನೆನಹು ಗೊಡುತಿದೆ, ಬರೆವೆನೊ೦ದು ಹೃದಯ ಬೆ೦ದು ಹೊರಗೆ ಬ೦ದ ಕವನವ, ಮೈಗೆ ಅತೀ ಹಿತವಾದ ತ೦ಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದೆ, ಸಾಗರದ ತೆರೆಯ ತೆರ ಏಳ್ದು ಬಿಳುತಿದೆ ಮನದೊಳುದಿತ ಭಾವ, ನಾವು ವಿದ್ಯಾಥಿ೯ಗಳು ವಿದ್ಯೆಯ ಕಲವುದೆಮ್ಮಯ ಧ್ಯೇಯವು, ಗೀತವೆನ್ನ ಜೀವನಾ ಪ್ರೀತಿ ಯನ್ನ ಭಾವನಾ, ಸು೦ದರೆ ರೂಪ ಕಲಾ ಸ೦ಗಮವಿದು, ನಾಗರಪ೦ಚಮಿ ಹಬ್ಬವು ಎ೦ದರೆ ನಾಡೇ ನಲಿಯುವುದು, ನಿಲ್ಲು ಚಲುವೇಯೆ ಸೊಗದ ಚಿಲುಮೆಯೆ, ಮಾಘ ಮಾಸ ಮಾಮರದಲಿ ಘಮ ಘಮಿಸುವ ಹೂವು, ಎಳ್ಳನು ಕೊಡುವ ಹರುಷದ ಹಬ್ಬವು ಬ೦ದಿದೆ ಸ೦ಕ್ರಾತಿ.
ಹೃದಯ ತು೦ಬಿ ಹಾಡುತ್ತಾಬ೦ದ ಕವಿ ವ್ಹಿ.ಸಿ.ಐರಸ೦ಗದಪ್ಪಗಿನ ಅಚ್ಚು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಪುರಾಣ
ಪುರಾಣಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ದಂತಕಥೆಗಳ ಸಮೂಹ. ಇವುಗಳು ಆಡುಭಾಷೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಇವುಗಳು ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಥವಾ ಧರ್ಮದ ನಾಯಕರ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳ ಅತಿಮಾನುಷ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಕೈಕೋಳ
thumb
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಉಪಕರಣಗಳು
ಸೆರೆಯಾಳು
thumb|319x319px ಸೆರೆಯಾಳು (ಬಂದಿ, ಕೈದಿ) ಎಂದರೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಂಚಿತನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಇದು ಬಂಧನ, ಸೆರೆ, ಅಥವಾ ಬಲವಂತದ ನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಈ ಪದವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವು ವಿಚಾರಣೆ ಪೂರ್ವ ಶಂಕಿತ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಅನುಭವಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಪರೀತ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಪೈಕಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಏಕಾಂಗಿ ಬಂಧನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. "ವಿಶೇಷ ನಿವಾಸ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ" ಬಂಧನದಲ್ಲಿರುವಾಗ, ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಇಂದ್ರಿಯಾನುಭವದ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಅಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅವರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ದೀರ್ಘಾವಧಿಗಳು ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಪರಿಸರದ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ಬಹಳ ಸುನಮ್ಯ, ಅಸಹಜವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವವರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಈಡಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ದಂಡನಶಾಸ್ತ್ರ
ಕರ್ಪೂರಗೌರಂ ಕರುಣಾವತಾರಂ
ಶಿವ ಯಜುರ್ ಮಂತ್ರ ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ ಯಜುರ್ ಮಂತ್ರ ಕೂಡ ಒಂದು.
ಶ್ಲೋಕ
ಕರ್ಪೂರಗೌರಂ ಕರುಣಾವತಾರಂ ಸಂಸಾರಸಾರಂ ಭುಜಗೇಂದ್ರಹಾರಂ|
ಸದಾವಸಂತಂ ಹೃದಯಾರವಿಂದೇ ಭವಂ ಭವಾನಿ ಸದಾ ನಮಾಮಿ ||
ಮಂದಾರಮಾಲಾ ಕುಲಿತಾಲಕಾಯೈ ಕಪಾಲಮಾಲಾಂಕೃತ ಶೇಖರಾಯ |
ದಿವ್ಯಾಂಬರಾಯೈ ಚ ದಿಗಂಬರಾಯ, ನಮಃ ಶಿವಾಯೈ ಚ ನಮಃ ಶಿವಾಯ ||
ಪದಗಳ ಅರ್ಥ
ಕರ್ಪೂರದಂತೆ ಪವಿತ್ರವಾದನೇ
ಕರುಣೆಯನ್ನೇ ಹೊತ್ತು ಅವತಾರ ತಳೆದವನೇ
ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾರವೇ ಆದವನೇ ಹಾವನ್ನು ಹಾರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವವನೇ
ನನ್ನ ಹೃದಯಕಮಲದಲ್ಲಿ ಸದಾ ವಸಂತ ಋತುವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವವನೇ ಭವಾನಿ ಮಾತೆಯ ಜೊತೆ ಇರುವ ನಿನಗೆ, ಸದಾ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡುವೆನು ಮಂದಾರ ಪುಷ್ಪದ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ರುಂಡಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡವನೇ ದಿಗಂಬರನಾಗಿದ್ದರೂ, ದಿವ್ಯವಾಗಿ ಇರುವವನೇ, ಶಿವನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ, ಶಿವನೇ ನಿನಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ,
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ದಕ್ಷನ ೨೭ ಪುತ್ರಿಯರು ಒಂದೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲರ ಪತಿಯೂ ಚಂದ್ರನೇ. ಅವರಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚು. ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ದಕ್ಷನ ಬಳಿ ದೂರು ಒಯ್ದಾಗ, ಚಂದ್ರನು ಕಾಣೆಯಾಗಲಿ ಎಂದು ದಕ್ಷನು ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷನಿಂದ ಶಾಪ ಪಡೆದ ಚಂದ್ರನು, ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ೧೫ ದಿನ ಉಬ್ಬುತ್ತಾ, ೧೫ ದಿನ್ ಕುಗ್ಗುತ್ತಾ ಇರಲಿ ಎಂದು ಶಿವನು ಅನುಗ್ರಹ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸೋಮವಾರ, ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಶುಭಕರ ಎಂಬುದು ನಂಬಿಕೆ.
ರುಕ್ಮಿಣಿದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್
ಇವರನ್ನು ಮೂಲ 'ಸಾಧಿರ್' ಶೈಲಿಯಿಂದ, ಭರತನಾಟ್ಯದ ರೂಪವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡಿದವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧಿರ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದೇವದಾಸಿಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಡ ಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಮೇಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಇವರು ಭಾರತದ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಭರತನಾಟ್ಯದ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. ಇವುಗಳನ್ನು 1920 ರ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೀಳುಮಟ್ಟದ ಮತ್ತು ದೇಸಿಕಲೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಲಾ ಸ್ವರೂಪದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧದ ಹೊರತಾಗಿಯು ಇದನ್ನು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು.
'ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿದ 100 ಜನರ' ಪಟ್ಟಿ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ ದೇವಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನೂ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವರಿಗೆ 1956 ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು 1967 ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಮನೋರಮಾ (ಹಿಂದಿ ನಟಿ)
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಅವರು 1941 ರಿಂದ ಮನೋರಮಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು ಎರಿನ್ ಐಸಾಕ್ ಡೇನಿಯಲ್ಸ್. ಅವಳು ಐರಿಶ್ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಧ-ಐರಿಶ್ ಆಗಿದ್ದಳು, ಅವರು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ, ಅವರು 1940 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್‌ಗಾಗಿ ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂಬತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪ್ ಕೆ. ಶೋರೆ ಅವರನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವರು ಖಜಾಂಚಿ (1941) ಯಲ್ಲಿ ಮನೋರಮಾ (ಶೋರೆ ಅವರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ) ಪರದೆಯ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭಾವನೆ ಪಡೆಯುವ ನಟಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದರು. ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಅವಳು ಮುಂಬೈಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಳು. ನಟ ಚಂದ್ರಮೋಹನ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಸೂಪರ್ಹಿಟ್ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಲಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರೂ, ಘರ್ ಕಿ ಇಜ್ಜತ್ (1948) ನಲ್ಲಿ ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಸಹೋದರಿ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅವರು ಕೆಳಗಿಳಿದರು. ನಟ ರಾಜನ್ ಹಕ್ಸರ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾಹದ ನಂತರ, ಅವರು ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಖಳನಾಯಕ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಮದುವೆಯಾದ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್‌ರ ಹಾಡ್ಸಾ (1983).
ರುಕ್ಮಿಣಿದೇವಿ ಅರುಂಡೇಲ್
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾವಾದಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೦೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯರು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭಾ ನಾಮಾಂಕಿತ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ
ಮನೋರಮಾ (ಹಿಂದಿ ನಟಿ)
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಅವರು ಟಿವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾದರು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೆಹಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ದುಸ್ತಕ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ಅವರ ಜುನೂನ್ (1992) ಚಿತ್ರಕ್ಕೂ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಎಡಿಟಿಂಗ್ ಟೇಬಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. 2001 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಅವರು ಬಾಲಾಜಿ ಟೆಲಿಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅವರ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾದ ಕಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕುಂಡಲಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಕುಟುಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಹಿತನ್ ತೇಜ್ವಾನಿಯ ಅಜ್ಜಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ದೀಪಾ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ವಾಟರ್ (2005), ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಹಾಲಿವುಡ್ ವಿಮರ್ಶಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಧುಮತಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಅವರೇ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಆಯ್ಕೆ. ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಅವಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಡೀ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅವರು ನಟ ರಾಜನ್ ಹಕ್ಸರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ದಂಪತಿಗಳು ಬಾಂಬೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ರಾಜನ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದರು, ಆದರೆ ಮನೋರಮಾ ಅವರ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಮನೋರಮಾ ಅವರು 2007 ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿಗೆ ಒಳಗಾದರು, ಅವರು ಅದರಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಅವರು ಮಾತಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ತೊಡಕುಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು 15 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 ರಂದು ಮುಂಬೈನ ಚಾರ್ಕೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರು ರೀಟಾ ಹಕ್ಸರ್ ಎಂಬ ಮಗಳನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ರೀಟಾ ಅವರು ಸಂಜೀವ್ ಕುಮಾರ್ ಎದುರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಸೂರಜ್ ಔರ್ ಚಂದಾ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಅನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಗಲ್ಫ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು
ಮನೋರಮಾ ಅಭಿನಯದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ (ಫಿಲ್ಮೋಗ್ರಾಫಿ)
ಧರಮ್ ಕಾಂತ (1981)
External links
ವರ್ಗ:Articles with hCards ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ಕಾಲ
ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಲವನ್ನು ಜಾಗದೊಂದಿಗೆ (space) ಮೂಲಭೂತ ಮಾಪನಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಭೂತ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಇತರ ಮಾಪನಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗದಂತವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಲವನ್ನು ಯಾವುದಾದರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವೇಳೆಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
* ವರ್ಗ:ಅಳತೆ
ಮಾರ್ಚ್ ೨೨
ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ - ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯ ದಿನ.
ಆಚರಣೆಗಳು
೨ ೨
ಕಾಗಿನೆಲೆ
ಕಾಗಿನೆಲೆ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬ್ಯಾಡಗಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಗಿನೆಲೆ ಇದ್ದು, ಹಾವೇರಿಯಿಂದ 9 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕನಕದಾಸರ ಆರಾಧ್ಯದೈವ ಆದಿಕೇಶವನ ನೆಲೆಬೀಡು.
ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯ
ಮಲೆನಾಡಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಇದು ತನ್ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಅನೇಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಆಂಡಯ್ಯ ಮತ್ತು ಕನಕದಾಸರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಕೃತಿಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಬಣ್ಣನೆಯನ್ನು ಚಾಳುಕ್ಯರ ಮತ್ತು ಯಾದವರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಜೈನ, ವೈಷ್ಣವ, ಶೈವ, ವೀರಶೈವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗಮ ಇದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ-ಇಲ್ಲಿಯ ಅನೇಕ ಗುಡಿ, ಗೋಪುರಗಳು. ಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ, ಆದಿಕೇಶವ, ಕಾಳಹಸ್ತೀಶ್ವರ, ವೀರಭದ್ರ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ಬ್ರಹ್ಮೇಶ್ವರ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ, ಬಸವಣ್ಣ, ಆದಿಶಕ್ತಿ-ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಆದಿಶಕ್ತಿ ದೇವಾಲಯವೊಂದನ್ನಳಿದು ಮಿಕ್ಕವೆಲ್ಲ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಆದಿಕೇಶವ, ನರಸಿಂಹ. ಮಣ್ಣುಗೋಡೆಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಕಾರದೊಳಗೆ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೊಡನೆ ಗೋಚರಿಸುವುದು ನರಸಿಂಹ ಮಂದಿರ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 10 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕನಕದಾಸಬಾಡ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದನಂತೆ. ಆದಿಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿ 1 1/2 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ಹೊರಟ ಶರಣರ ಗುಂಪು ಈ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಲ್ಲೊಂದು ಸಂಗಮನಾಥ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆರೆಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕನಕದಾಸನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಸುಮಾರು 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ-ಸಾಂಸ್ಕೃಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಇದು ಅನಂತರ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲ ನಿಂತುಹೋದುವು.
ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗಾಗಿ "ಕಾಗಿನೆಲೆ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ" ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
ಲೇಸರ್
ಲೇಸರ್ ನ ವಿಸ್ತೃತ ರೂಪ (Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation) ಲೈಟ್ ಆಂಪ್ಲಿಫಿಕೇಶನ್ ಬೈ ಸ್ಟಿಮುಲೇಟೆಡ್ ಎಮಿಶನ್ ಆಫ್ ರೇಡಿಯೇಶನ್ - ವಿಕಿರಣ ಚೋದಿತ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯಿಂದ ಬೆಳೆಕಿನ ವರ್ಧನೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಥಿಯೋಡೋರ್ ಹೆಚ್. ಮೈಮೆನ್ ಎನ್ನುವವರು ಹ್ಯೂಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್‌ನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೂಲವು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಹಾರ್ಡ್ ಟೌನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ಲಿಯೋನಾರ್ಡ್ ಸ್ಕಾಲೋವ್ಸ್ ಎನ್ನುವವರ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಕೆಂಪು(660 & 635 nm), ಹಸಿರು (532 & 520 nm) ಮತ್ತು ನೀಲಿ(445 & 405 nm) ತರಂಗದೂರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಲೇಸರ್ ಎಂಬುದು ಸರಿಸುಮಾರು ಏಕವರ್ಣೀಯ ಬೆಳಕಿನ ಅತಿ ತೀವ್ರ ಕಿರಣ ಪುಂಜವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಧನ. ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕು ಹರಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬಹಳ ದೂರ ಚಲಿಸಬಲ್ಲದು. ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ೧೦ ೮ ವಾಟ್ / ಸೆಂ.ಮೀ ^೨ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಕ್ತಿಸಾಂದ್ರತೆಯೆಂದರೆ ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾತವಾಗುವ ಶಕ್ತಿ.
ಲೇಸರ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಕಕ್ಷೆ E2 ಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ E1 ಕಕ್ಷೆಗೆ ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜಿಗಿದಾಗ ಒಂದು ಫೋಟಾನ್ ಉತ್ಸರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಫೋಟಾನಿನ ಶಕ್ತಿಯು E2 - E1 = hv ಗೆ ಸಮವಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ v ಎಂಬುದು ಉತ್ಸರ್ಜಿತ ಫೋಟಾನಿನ ಆವೃತ್ತಿ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸ್ವಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸ್ವಯಂ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ.
ಯುಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಫೋಟಾನ್ ಒಂದು ಪರಮಾಣುವಿನ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಟ್ಟು ಪರಮಾಣುವಿನ ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರು.
ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕ ಪರಮಾಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ದ್ಯುತಿ ಪ್ರವರ್ಧನೆ ಉಂಟಾಗಬೇಕಾದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರಿಸಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯ. ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಅಧಿಕ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಂದಣಿ ವಿಲೋಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಸಂದಣಿ ವಿಲೋಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂದಣಿ ವಿಲೋಮನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಅಥವಾ ದ್ಯುತಿ ಪ್ರೇಷಣೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ ಕೆಲವು ಅಣುಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್ ಇವರಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ದೊರೆತದ್ದು ಸಂಗತಿ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಚಿರಪರಿಚಿತ. ಆದರೆ ಲೇಸರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಬಳಿಕ ರಾಮನ್ ಪರಿಣಾಮದ ಅನ್ವಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಅಣುಗಳ ರಚನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇದರರ್ಥ ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಯೋಗ ಕೇವಲ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನವಾಗಿ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮನೋರಂಜನೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ, ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟೊಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಲೇಸರ್ ಬೆಳಕಿನ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಕಾಂತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿಟ್ಲ
ಕರ್ನಾಟಕದ, ಬಂಟ್ವಾಳತಾಲೂಕಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಊರು ವಿಟ್ಲ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಟ್ಲ ಸೀಮೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಗಾತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ವಿಟ್ಲ ಸೀಮಾ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ.ಸೀಮೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವಿಟ್ಲದ ಅರಸರು.ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವುಳ್ಳ ಡೊಂಬಹೆಗಡೆ ಅರಸು ಮನೆತನದವರು ವಿಟ್ಲದ ಅರಸರು.( ಡೊಂಬಹೆಗಡೆ ಎಂಬುದು ವಿಟ್ಲದ ಅರಸರು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಿರುದು.ಈ ಅರಸು ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಬಲ್ಲಾಳ ಎಂಬುದು ಉಪನಾಮ.) ಸೀಮೆಯ ಅರಸರಿಗೆ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಆರಾಧ್ಯದೇವರು.ವಿಟ್ಲದ ಜಾತ್ರೆ ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಸವ.ವಿಟ್ಲವು ಇಷ್ಠಕಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿಧ್ಧವಾಗಿತ್ತು.
ಸ್ಥಳೈತಿಹ್ಯ
ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಏಕಚಕ್ರ ವರ್ಗಗಳ ಸಮೀಪದ ಕಳಂಜಿ ಮಲೆ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿಯೇ ಬಕಾಸುರನ ಗುಹೆಯಿತ್ತು.ಭೀಮ ಅವನನ್ನು ಕೊಂದುದು ಅಲ್ಲಿಯೇ.ಅವನನ್ನು ಕೊಂದಾಗ ಹರಿದ ರಕ್ತವು ಬಂದು ತುಂಬಿಕೊಂಡುದರಿಂದ ನೆತ್ತರುಕೆರೆ ಉಂಟಾಯಿತು.(ಕಳಂಜಿಮಲೆ ಹಾಗೂ ನೆತ್ತರುಕೆರೆ ವಿಟ್ಲದ ಆಸುಪಾಸಿನ ಸ್ಥಳಗಳು.)
ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಾಟಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡಿದ್ದರಂತೆ.ತಮ್ಮ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಶಿವನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ,ಕಾಶಿಯಿಂದ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ತರಲು,ವಾಯುವೇಗದಲ್ಲಿ ಗಮಿಸಬಲ್ಲ ಭೀಮನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು.ಭೀಮನು ಲಿಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಬರುವಾಗ ತಡವಾದ್ದರಿಂದ ನಿಶ್ಚಿತ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವೊಂದನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿಸಿ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದರಂತೆ.(ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಠಾಂತರದ ಪ್ರಕಾರ ಭೀಮನು ಕಾಶಿಗೆ ಹೋದಾಗ ಅವನ ಹಿಂದೆಯೇ ಹನುಮಂತನೂ ಹೋದನಂತೆ. ವೇಗಶಾಲಿಯಾದ ಹನುಮಂತನು ಮೊದಲಿಗೆ ತಂದ ಲಿಂಗವನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿದರಂತೆ.) ಭೀಮನು ತಾನು ತಂದ ಲಿಂಗಗಳು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಬಾರದೆಂದು ಅದಾಗಲೇ ಫ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆದು ತಾನು ತಂದ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿಸಿದನಂತೆ.ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಬೇರೇನೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅದಗಲೇ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ಅನ್ನಕ್ಕಿಷ್ಟು ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ ಅದನ್ನೊಮ್ಮೆ ಬೆಂಕಿಗಿರಿಸಿ ತೆಗೆದು ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿದನಂತೆ.ಆದುದರಿಂದ ವಿಟ್ಲದ ದೇವರಿಗೆ ತಂಗಳನ್ನ ನೈವೇದ್ಯವೆಂದು ಹೇಳುವುದಿದೆ. (ಈಗಲೂ ಬೇಯಿಸಿ ತಂದಿರಿಸಿದ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ ದೀಪದ ಬೆಂಕಿಗಾದರೂ ತೋರಿಸಿ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುವುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.) ಭೀಮನು ಕಿತ್ತೆಸೆದ ಲಿಂಗವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಕರಣಿಯ ನಡುವಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನವೆಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಟ್ಲ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಸಿಗುವ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ಹಚವೆಟ್ಟು ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ. (ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೪೦೫ರ ಶಾಸನ.) ವಿಟ್ಲ ಡೊಂಬಹೆಗಡೆ ಮನೆತನದ ಉಲ್ಲೇಖವು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೫೭ರ ವಗೆನಾಡು ಶಾಸನದಲ್ಲಿದೆ.[ಆಧಾರ- ಡಾ.ಪುಂಡಿಕಾಯಿ ಗಣಪಯ್ಯ ಭಟ್ ರವರ ’ವಗೆನಾಡು ದೇವಾಲಯದ ಒಂದನೆಯ ವೀರಪಾಂಡ್ಯನ ಶಿಲಾಶಾಸನ’ (ಲೇಖನ) ಸ್ಕಂದ ವೈಭವ (ಸಂ.ಪಾದೇಕಲ್ಲು ವಿಷ್ಣು ಭಟ್ಟ) ೧೯೯೩.]
ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೩೬, ೧೭೨೭, ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋಧ್ಧಾರವಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ದೇಗುಲದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿವೆ. ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಅರಸಿ ಸುಭದ್ರಮ್ಮ ಯಾನೆ ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು. ಅವರ ನಂತರ ರವಿವರ್ಮ ನರಸಿಂಹ ರಾಜರು, ಆನಂತರ ಅವರ ಪುತ್ರ ರವಿವರ್ಮ ಕೃಷ್ಣರಾಜರು, ತದನಂತರ ಅವರ ತಮ್ಮ ರಾಮವರ್ಮ ರಾಜರು ಅರಸರಾದರು. ಈಗ ಅರಮನೆಯ ಹಿರಿತನದ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಜನಾರ್ದನವರ್ಮರು ಅರಸರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಬಂಧ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವ (೨೦೧೩)
ಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳು ಜೀರ್ಣಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ,ಅಷ್ಟಮಂಗಲಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನಿರಿಸಿ,ದೋಷಗಳಿದ್ದರೆ ಪರಿಹರಿಸಿ,ನಂತರ ಜೀರ್ಣೋಧ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.ಅಂತೆಯೇ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಮಂಗಲ ಪ್ರಶ್ನೆ ಜರುಗಿತು.ಹೊಸದಾಗಿ ಪುನರಾರಂಭಿಸುವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯನ್ನಾಗಿ ಶ್ರೀ ಮಹೇಶ ಮುನಿಯಂಗಳ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ದೇವಸ್ಥಾನ ಜೀರ್ಣೋಧ್ಧಾರ ಸಂಚಾಲನಾ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.ಶ್ರೀ ಎಲ್.ಎನ್.ಕೂಡೂರು ಇವರನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ವಿ.ರಾಮವರ್ಮ-ವಿಟ್ಲ ಅರಮನೆ, ಎಚ್.ಜಗನ್ನಾಥ ಸಾಲಿಯಾನ್, ಯಶವಂತ-ವಿಟ್ಲ, ಜನಾರ್ದನ ಪೈ, ಬಿ. ಶಾಂತಾರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ, ನಿತ್ಯಾನಂದ ನಾಯಕ್, ಬಾಬು ಕೊಪ್ಪಳ, ದಯಾನಂದ ಆಳ್ವ, ಸೀತಾರಾಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ನಂತರ ೩೦೫ ಜನರ ಜೀರ್ಣೋಧ್ಧಾರ ಸಮಿತಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಲಿನಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಕಳದ ಶಿಲಾಶಿಲ್ಪಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ಅವರ ಬಳಗ ಮಾಡಿದೆ. ದಾರು ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ತ್ರಿಶೂರ‍್ ನ ಇ.ಕೆ. ವಾಸು ಆಚಾರ್ಯರವರ ತಂಡ ಮಾಡಿದೆ. ೬೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಇಳಿಜಾರಾದ ಮೂರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಮಾಡಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿದೆ.ಮಾಡಿನ ತುತ್ತತುದಿಯ ದಾರುಶಿಲ್ಪದ ಜೋಡಣೆ ಸುಂದರವಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಮೊಳೆಗಳನ್ನಿಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಲ್ಲ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯೊಳಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದೀಪಗಳ ಬೆಳಕೇ ಆಧಾರ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗಿನ ಎರಡು ಕೆಂಪುಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಸಿಮೆಂಟ್ ಬಳಸಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಲ್ಲ ಕುಮ್ಮಾಯಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಎರ್ಪೆ ಸೊಪ್ಪು, ಆಲದ ಕುರ್ಮದ ತೊಗಟೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ರಸವನ್ನು ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನ ನಾದಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
೪೭೫೦ ಚದರ ಅಡಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ ಅದೇ ಆಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೪೫೦೦ ಕಿಲೋ ತೂಗುವ ಶಿಲಾಪಾಣಿಪೀಠವನ್ನು ಕೆತ್ತನೆಮಾಡಿ ಕ್ರೇನ್ ಮೂಲಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾಣಿಪೀಠವು ೯ ಅಡಿ ಉದ್ದ, ೬ ಅಡಿ ಅಗಲ, ೪ ಅಡಿ ದಪ್ಪವಿದೆ. ಸುತ್ತುಪೌಳಿ ೩೪೭ ಕೋಲು ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಐದೂಕಾಲು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೂರು ಚಿನ್ನದ ಲೇಪದ ಮುಗುಳಿಗಳನ್ನು ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿ ಡಾ.ಡಿ.ವೀರೇಂದ್ರಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಮಂಜಯ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರ (ಮಂಜಯ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಯವರು ಮೂಲತಃ ವಿಟ್ಲದವರು)ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವೇಶತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಪೇಜಾವರಮಠ, ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಪ್ರಸನ್ನತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಮಠ, ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಶ್ವರ ಭಾರತೀ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠ, ಶ್ರೀ ಗುರುದೇವಾನಂದ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಒಡಿಯೂರು, ಶ್ರೀ ಮೋಹನದಾಸ ಪರಮಹಂಸ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಶ್ರೀಧಾಮ ಮಾಣಿಲ ಇವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ, ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೆರವು, ಊರ-ಪರವೂರ ಜನರ ತನು-ಮನ-ಧನದ ಸಹಕಾರ, ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಶ್ರಮದಾನ ನಿಸ್ಪೃಹ ಸೇವಾಮನೋಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಹನ್ನೊಂದು ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಕೋಟಿ ರೂಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾಗಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂಲರಚನೆ, ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿಬಾರದಂತೆ ಕೆಂಪುಕಲ್ಲು, ತಾಮ್ರ, ಮರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನೊಳಗೊಂಡು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಕಲಾವೈಭವವನ್ನು ಮೆರೆಯುತ್ತಿದೆ.
೨೦೧೩ರ ಜನವರಿ ೯ರಿಂದ ೨೧ರ ತನಕ ಪುನಃಫ್ರತಿಷ್ಠಾಬಂಧ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶಾಭಿಷೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಜರುಗಿದವು.
ದೇವಸ್ಥಾನ-- ಇಂದು
ದೇವಾಲಯಗಳ ಗಾತ್ರಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಾಸಾದ, ಮಧ್ಯಪ್ರಾಸಾದ, ಮಹಾಪ್ರಾಸಾದ, ಜಾತಿ, ವಿಕಲ್ಪ, ಛಂದ ಎಂಬ ಆರು ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ವಿಟ್ಲದ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಹಾಪ್ರಾಸಾದ (ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಭಗುಡಿ) ನಿಯಮದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಪಶಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಗಜಪೃಷ್ಠಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಂಚಲಿಂಗಗಳ ಎದುರಿಗೆ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಂದಿವಿಗ್ರಹ, ನವರಂಗ ಮಂಟಪ, ವಸಂತ ಮಂಟಪವಿದೆ. ೬೬ ೧/೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ೫.೫ ಅಡಿ ಸುತ್ತಳತೆಯ ಧ್ವಜ ಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣದ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಂತೀಶ್ವರ ಗುಡಿಯಿದೆ. (ಎದುರಿಗೆ ಪುಟ್ಟ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ). ಪಾಂಡವಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯೆಂಬ ಸ್ಥಳಪುರಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕುಂತಿ ಪೂಜಿಸಿದಲಿಂಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕುಂತೀಶ್ವರಲಿಂಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ನೆನಪಿಸುವಂತಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಧೌಮ್ಯೇಶ್ವರ, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಭೈರವೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ‍್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಗಣಪತಿ ಗುಡಿಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನದ್ದೆಂದು ಡಾ.ಪಿ.ಗುರುರಾಜ ಭಟ್ಟರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಅಮ್ಮನವರ ಗುಡಿಯಿದೆ. ಒಳಾಂಗಣದ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಿಗೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಾವಿ ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣ ಕೊಳವಿದೆ. ಸುತ್ತುಪೌಳಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮರದ ದರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ದೀಪಗಳನ್ನು ಉರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿಭಂಡಾರವನ್ನಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ.
ಹೊರಾಂಗಣದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೆರೆದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದೆ ನೈಋತ್ಯದಿಕ್ಕಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಓಕುಳಿಕುಂಡ, ದೀಪಸ್ತಂಭ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟೆಯಿದೆ. ( ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಲದ ಅರಸರು ಈ ಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ಪಧ್ಧತಿಯಿದೆ). ನಾಗ, ರಕ್ತೇಶ್ವರಿ, ಗುಳಿಗ, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸ ಕಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪಂಚಲಿಂಗ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಿದೆ.
ಸೀಮೆಯ ಮುಖ್ಯ ದೈವಸ್ಥಾನ ಕೇಪು ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ’ಉಳ್ಳಾಲ್ತಿ’ಯದು, ಸೀಮೆಯ ಮುಖ್ಯ ಭೂತ ’ಮಲರಾಯ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಸವಗಳು
ವರ್ಷಾವಧಿ ಉತ್ಸವ ವಿಟ್ಲಾಯನವು ಮಕರಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಆರಂಭವಾಗಿ, ಒಂಭತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು ಗೊನೆಕಡಿಯುವ ಮುಹೂರ್ತವಿರುತ್ತದೆ. ಮಕರಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅರಮನೆಯ ಅರಸರು, ಗುರಿಕಾರರು, ಊರ- ಪರಊರ ಜನರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಿನ ಲಕ್ಷದೀಪೋತ್ಸವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಣತೆದೀಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು, ಮೂರು, ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯೋತ್ಸವಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.(ಚಪ್ಪೆ ಆಯನ) ಐದನೆಯದಿನ ಬಯ್ಯದಬಲಿ. ಅಂದು ರಾತ್ರೆ ಕೇಫುವಿನಿಂದ ಮಲರಾಯ, ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ ದೈವಗಳ ಭಂಡಾರ ಬರುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆರನೆಯ ದಿನ ನಡುದೀಪೋತ್ಸವ ಆ ದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದರ್ಶನ ಬಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರೆ ನಡುದೀಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಳನೆಯದಿನ ಹೂವಿನತೇರು. ಆದಿನ ಬೆಳ್ಳಂಬೆಳಗ್ಗೆ ದರ್ಶನಬಲಿ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಹಣತೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವುದು ಈ ಉತ್ಸವದ ವಿಶೇಷತೆ. ರಾತ್ರೆ ಓಕುಳಿಕಟ್ಟೆಪೂಜೆ ನಡೆದಬಳಿಕ ಅಷ್ಟಾವಧಾನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. (ಋಗ್ವೇದ, ಯಜುರ್ವೇದ, ಸಾಮವೇದ, ಅಥರ್ವವೇದ, ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಸಂಗೀತ, ಶಂಖಧ್ವನಿ, ಚೆಂಡೆ, ವಾದ್ಯಘೋಷಗಳ ಸೇವೆ.) ಎಂಟನೆಯದಿನ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ. ಆದಿನ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದರ್ಶನಬಲಿ ನಡೆದು, ರಾತ್ರೆ ದೇವರಬಲಿ ಹೊರಟು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.[] ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಂಡಾರದೊಂದಿಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆಯಾಗಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಎದುರಿನ ರಥಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀದೇವರ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸುಡುಮದ್ದುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಂತರ ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟೆಪೂಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೀದೇವರ ಬೀದಿಸವಾರಿ ನಡೆದು, ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ವೇಳೆಗೆ ಆನೆಬಾಗಿಲು ಸಮೀಪ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆಬಳಿಕ ಪೆರಿಯ ಭೂತಬಲಿ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ ದೇವರ ಶಯನ. ಶಯನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಲಿಕಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ತೈಲವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಯಾವಶಬ್ದವೂ ಕೇಳಿಸದಂತೆ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂಭತ್ತನೆಯದಿನ ಅವಭೃತೋತ್ಸವ. ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಕವಾಟೋದ್ಘಾಟನೆ. ನಗಾರಿ, ಚಂಡೆ, ವಾದ್ಯಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದು ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೆ, ಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ, ನೈವೇದ್ಯಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈದಿನ ಮಾತ್ರ ಈ ಸೇವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಉತ್ಸವಬಲಿ ಹೊರಟು ಆನೆಬಾಗಿಲಿನ ಹತ್ತಿರ ಬಂದಾಗ ದೈವದ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಕೊಡುಂಗಾಯಿಗೆ ತೆರಳಿ ಅವಭೃತಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ, ಆನೆಬಾಗಿಲಿನ ಬಳಿ ಶಿವ-ಪಾರ್ವತಿಯರ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಶ್ರೀದೇವರು ಒಳಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ನಂತರ ಧ್ವಜಾವರೋಹಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಹತ್ತನೆಯದಿನ ಶ್ರೀ ದೇವರಿಗೆ ೧೦೮ ಕಲಶಾಭಿಷೇಕವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಪ್ರೋಕ್ಷಣೆ ಎನ್ನುವರು. ಆದಿನ ರಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಅರಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯದಿನ ಮಲರಾಯ ಮತ್ತು ಪಿಲಿಚಾಮುಂಡಿ ದೈವಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕನೇಮದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಿರುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಗುರಿಕಾರರ, ಅರಮನೆಯ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ರಾತ್ರಿ ದೈವದ ಭಂಡಾರ ಅರಮನೆಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೇಮ ನಡೆದಬಳಿಕ ಭಂಡಾರವು ಕೇಪುವಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತದೆ.
ಧನುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಧನುಪೂಜೆಯು ಪ್ರಾತಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿಹಬ್ಬ, ನವರಾತ್ರಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಶಿವನ ಐದು ಸ್ವರೂಪಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿಧ್ಧವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಐದೂಮುಖಗಳು ಒಂದೇ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿಟ್ಲದ ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
೧ https://en.wikipedia.org/wiki/Vitla
೨ http://www.paryaya.com/2013/01/blog-post_24.html
ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ
ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ, (Eli Whitney Junior) (ಡಿಸೆಂಬರ್,೮, ೧೭೬೫-ಜನವರಿ ೮, ೧೮೨೫) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಶೋಧಕ, ಕಾಳು ಹತ್ತಿಬೆಳೆಯ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ೨ ವರ್ಷ ಸತತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಸಿದ್ಧಿಪಡೆದ ಹರಿಕಾರರೆಂದು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದರು. thumb|ಅಮೆರಿಕದ ಅಂಚೆಚೀಟಿಯಲ್ಲಿವಿಶ್ವದ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದ ಈ ಕಾಟನ್ ಜಿನ್ ಯಂತ್ರ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನುಗಳಿಸಿತು. ಅದನ್ನು 'ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ|ಇಂಜಿನ್' ಎಂದು ಕರೆದರು. 'ಇಂಜಿನ್' ಪದವನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸದೆ, 'ಜಿನ್' ಎನ್ನುವ ಪದ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. 'ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ'ಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು, ,ಮತ್ತು ಹೊಸ ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಯಂತ್ರನಿರ್ಮಾಣಗಳು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದವು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹದ ಮೊದಲೇ 'ಹತ್ತಿ ಜಿನ್ ಯಂತ್ರ'ದಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ 'ಅಪ್ಲಾಂಡ್ ಹತ್ತಿ'ಯ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕೆಲಸಗಾರನು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದ ೫೦ ಪಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ ವರ್ಧಿಸಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಹೆಚ್ಛು ಹೆಚ್ಚು 'ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್' ಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕೂಲಿಯಾಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಪೇಟೆಂಟ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಕಾನೂನು ಕಾರವಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಒದಗಿಬಂತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶ, ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧವೇರ್ಪಟ್ಟ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವೂ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಹೊಸ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ 'ಮಸ್ಕೆಟ್'(ಕೋವಿ,ಬಂದೂಕಗಳು) ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿತು.
ಶ್ರೀ ಪಂಚಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ವಿಟ್ಲ
ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ http://www.nammabhoomi.com/shree-panchalingeshwara-temple-vittla/
೩ http://www.bantwalnews.com/2017/01/10/%E0%B2%AA%E0%B2%82%E0%B2%9A%E0%B2%B2%E0%B2%BF%E0%B2%82%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%B6%E0%B3%8D%E0%B2%B5%E0%B2%B0-%E0%B2%B8%E0%B2%A8%E0%B3%8D%E0%B2%A8%E0%B2%BF%E0%B2%A7%E0%B2%BF%E0%B2%AF%E0%B2%B2%E0%B3%8D/
ವರ್ಗ: ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ: ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವರ್ಗ: ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ
ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರಿಯ ಕೂಲಿಗಾರರ ನೆರವಿನಿಂದ ಬೇಸಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜ್ಯಗಳು, 'ಕಾಟನ್ ಜಿನ್' ಬರುವಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಹೊಸ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 'ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜಬಲ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಮಾದರಿ'ಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಭರದಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಹತ್ತಿ ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ, ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲುದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರಪಡೆಯಿತೆಂದು ಜನರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. 'ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ' ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸರಕಾರದ ಟ್ರೆಷರಿ ಸೆಕ್ರೆಟರಿ, ಆಲಿವರ್ ವಾಲ್ಕಾಟ್ ಜೂನಿಯರ್, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ೧೭೯೮ ರಲ್ಲಿ ಸಹಿಹಾಕಿದರು. ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ, ಮಸ್ಕೆಟ್ಸ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಕ್ರಮವನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ಆವಿಷ್ಕಾರಮಾಡಿದ ವಿಟ್ನಿಯವರ ಸೇವೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾನ-ಸನ್ಮಾನಗಳು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ನಡೆದುಬಂದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ವಿಟ್ನಿಯವರ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜನ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಮನಗಂಡು ಗೌರವಿಸಿದರು. 'ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ನ ಕೆಲವು ಉದ್ಯಮಿಗಳು 'ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾನ್', 'ಎಚ್ ಹಾಲ್', 'ಸಿಮನ್ ನಾರ್ತ್', ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಟ್ನಿಯವರಿಗೆ ಮೊದಲೇ ಇಂಟರ್ ಚೇಂಜಬಲ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೨೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ವಿಟ್ನಿಯವರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ೧೭೯೮ ರಲ್ಲಿ ಮಸ್ಕೆಟ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ್ದು ಹಣದ ಅಭಾವದಿಂದ ೧೭೯೦ ರ ನಂತರ ದಿವಾಳಿಯಾಗುವ ಹಂತತಲುಪಿದ್ದರು. 'ಹತ್ತಿ ಜಿನ್' ಪೇಟೆಂಟ್ ವ್ಯಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಟಿಗೆ ಅಲೆದು ಬೇಸತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಲದ ಹೊರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. 'ನ್ಯೂ ಹೆವೆನ್' ನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿಯವರ 'ಹತ್ತಿ ಜಿನ್ನಿಂಗ್' ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಕಿಡಿಗೇಡಿಗಳು ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ, ನಾಶಮಾಡಿದರು.
ಅಮೆರಿಕದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ
ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್, ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಯುದ್ಧದ ವಾತಾವರಣ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿ ಬೆಳೆದಿತ್ತು. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಬಂದ ಸರಕಾರ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮನಗಂಡು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸನ್ನದ್ಧವಾಗತೊಡಗಿತು. ಸಮರ ಸಮಿತಿಯು ೧೦ ಸಾವಿರ ಮಸ್ಕೆಟ್ಸ್ ತಯಾರಿಸಿ ಸರಬರಾಜುಮಾಡಲು ವಿಟ್ನಿಯವರ ಜೊತೆ ಒಪ್ಪಂದಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. 'ವಿಟ್ನಿ' ಹಿಂದೆಂದೂ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗನ್ ತಯಾರಿಸದ ವ್ಯಕ್ತಿ; ೧೭೯೮ ರ ಜನವರಿ ಯಲ್ಲಿ ೧೦-೧೫ ಸಾವಿರ ಮಸ್ಕೆಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ೧೮೦೦ ರ ಒಳಗೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆಗಿನ್ನೂ ತಮ್ಮ 'ಇಂಟರ್ ಚೆಂಜಬಲ್ ಪಾರ್ಟ್ಸ್' ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆಲಿವರ್ ವಾಲ್ಕಾಟ್ ಜೂ. ವಿಟ್ನಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರ್ಯ ಸೂಚಿ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ("foreign pamphlet on arms manufacturing techniques,") ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದವರು, ಇದರ ಬಳಿಕ ವಿಟ್ನಿ ತಮ್ಮ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ೧೭೯೮ ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ, ಒಂದು ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿ ೮ ಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್ ಹಣವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ಯುದ್ಧ ಆಯುಧಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ತುಪಾಕಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟರು. ಯುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ೫ ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಮುಂಗಡ ಹಣ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ೫ ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಣ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ವಿಟ್ನಿಯವರಿಗೆ 'ಮಸ್ಕೆಟ್ಸ್' ತಯಾರಿಸಿ ಒದಗಿಸಲು ಸಧ್ಯವಾಗದೆ ಹೋಯಿತು. ೮ ವರ್ಷದ ತರುವಾಯ ವಿಳಂಬವಾದದ್ದಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಸಬುಬುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ೧೮೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದರು.
ಹಾರ್ಪರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ ಪ್ರತ್ರಿಕೆ
ಮೊದಲ ಕಾಟನ್ ಜಿನ್ ಯಂತ್ರದ ಮಾದರಿ ೧೮೬೯ ರ, 'ಹಾರ್ಪರ್ಸ್ ವೀಕ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆ'ಯಲ್ಲಿ (೭೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲಿ) ಜಿನ್ ಮೆಷಿನ್ ಪೇಟೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಗರಗಸದ ಹಲ್ಲಿನ ಚಕ್ರದ ವಿಚಾರವಿತ್ತು. ಇವು ಇಲೈ ವಿ ಟ್ನಿಯ ಮೊದಲ ಪೇಟೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.
ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ವಿಧಿ
ಇದು, 'ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ'ದ ಮುಖಾಂತರ ಕಾಳುಹತ್ತಿಯಿಂದ ಬೀಜವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. 'ಕಾಟನ್ ಜಿನ್' ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ 'ಹುಕ್ಸ್' ಇರುವ 'ಮರದ ರೋಲರ್' ಮಧ್ಯೆ ಕಾಳುಹತ್ತಿ ಸಾಗಿ, 'ಮೆಶ್' ಮುಖಾಂತರ ಎಳೆದಾಗ, ಬೀಜಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಳ್ಳೆಯ ವಾಗ್ಮಿ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ವಿಟ್ನಿ, ತಮ್ಮ 'ಕಾಟನ್ ಜಿನ್' ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫೆನ್ಸ್ ನ ಆ ಕಡೆಯಿದ್ದ ಕೋಳಿಮರಿಯೊಂದನ್ನು ಈ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಂದು ಬೆಕ್ಕು ಕಚ್ಚಿ ಹಿಡಿದು ಎಳೆದಾಗ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ರೆಕ್ಕೆ-ಪುಕ್ಕದ ಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ. ಈ ಸಂಗತಿ, ಜಿನ್ನಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಂತ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ವಿಟ್ನಿಯವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ಒಂದು ಯಂತ್ರ ೫೫ ಪೌಂಡ್ (೨೫ ಕೆ.ಜಿ.) ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲದು. ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ವರಮಾನ ವೃದ್ಧಿಸಿತು. ಡಚ್ ಜನಗಳು ಆಫ್ರಿಕದ ಕಪ್ಪು ಕೂಲಿಗಾರರನ್ನು ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ತಂದು ಪೂರ್ವ ಅಮೆರಿಕದ ಜೇಮ್ಸ್ ಟೌನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋಯಿತು. ವಿಟ್ನಿಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ [X72] ಮಾರ್ಚ್, ೧೪, ೧೭೯೪ ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆದರೆ ಯಂತ್ರತಯಾರಿಕೆಯ ಪರವಾನಗಿ ೧೮೦೭ ರಲ್ಲಿ ದೊರೆಯಿತು. ಹತ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕರ ಬಳಿ ಐದನೆಯ ಎರಡು ಭಾಗ 'ಫೀ' ವಸೂಲು ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆ ಜಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪೆಟೆಂಟ್ ಕಾನೂನುಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡಲಿಲ. ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜಿನ್ ಗಳ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ತಯಾರಕರು ಹೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ೧೭೯೭ ರಲ್ಲಿ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿ ಕಂಪೆನಿ ಮುಚ್ಚಿದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿತು. ಕೂಲಿಲಿಗಾರರನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆ ಅಸಫಲವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕದ 'ಟಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ ಮಿಲ್' ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಹತ್ತಿ ರಫ್ತಾಗಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. 1820 to 1860. ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಫ್ತಿನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹತ್ತಿಯಬೆಳೆಯದಾಗಿತ್ತು.
ಮಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೆಶಿನ್
'ಮೆಶಿನ್ ಟೂಲ್' ಇತಿಹಾಸಕಾರ 'ಜೋಸೆಫ್ ಡಬ್ಲ್ಯು ರೋ' ಪ್ರಕಾರ, ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ವಿಟ್ನಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ 'ಮಿಲ್ಲಿಂಗ್ ಮೆಶಿನ್' ತಯಾರಿಸಿದರು. ಇತರೆ ಇತಿಹಾಸಕಾರು (Woodbury; Smith; Muir; Battison) ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ, ೧೮೧೪-೧೮೧೮ ರ ಮಧ್ಯೆ ಹಲವಾರು ಯಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಯಾರು ನಿಜವಾಗಿ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎನ್ನುವುದು, ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮದುವೆ
ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿಯವರು, 1817 ರಲ್ಲಿ, 'ಹೆನ್ ರಿಟ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್' ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾದರು. ಹೆನ್ ರಿಟ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರವರು, ಜೊನಾಥನ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ರ, ಮೊಮ್ಮಗಳು, ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್ ನ ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್ ಪಕ್ಷದ 'ಪೀರ್ ಪಂಟ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್' ರ ಮಗಳು. ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮನುಷ್ಯರ ಜೊತೆ ಒಡನಾಟವಿದ್ದರೂ ಆ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನೋಭಾವ ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿಯವರಿಗೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ತನ್ನ 'ಯೇಲ್' ಗೆಳೆಯರ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಸಹಾಯ, ಆಲಿವರ್ ವಾಲ್ಕಾಟ್ ಜೂ. ಜೇಮ್ಸ್ ಹಿಲ್ ಹೌಸ್, ನ್ಯೂ ಹೆವೆನ್ ಬಡಾವಣೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ, ಹಾಗು ರಾಜಕಾರಿಣಿಯಂಥವಾರ ಜೊತೆ ಸಹವಾಸವಿತ್ತು. ಆದರೂ ವಿಟ್ನಿಯವರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಸುಧಾರಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ.
ನಿಧನ
'ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ', ಪ್ರಾಸ್ಟೇಟ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಕನೆಕ್ಟಿಕ್ಟ್ ನ 'ನ್ಯೂಹೆವೆನ್ಸ್' ನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೮, ೧೮೨೫ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ೫೯ ನೆಯ ಹುಟ್ಟು ಹಬ್ಬವನ್ನು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ನೆರವೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ೪ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಗಲಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅಸ್ವಸ್ಥ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಹಲವಾರು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನ್ನೆಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸಂಶೋದನ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ 'ನೀಲ ನಕ್ಷೆ'ಗಳನ್ನು ಅವರ ಮಕ್ಕಳು 'ಪೇಟೆಂಟ್ ಆಫೀಸಿ'ಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿಯವರ, ಸ್ಮಾರಕ
'ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್' ನಗರದ, 'ನ್ಯೂ ಹೆವೆನ್' ನ, 'ಗ್ರೂವ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸ್ಮಶಾನ' ದ ಸೌತ್ ಕಡೆಯಲ್ಲಿರುವ 'ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ ಸ್ಮಾರಕ' ವನ್ನು ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವ ಪರ್ಯಟಕರಿಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ವಿಟ್ನಿಯವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕ ಸರಕಾರ, 'ಒಂದು ಸೆಂಟ್ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ' ಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
'ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ದಲ್ಲಿ ಹೊಸಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕು. ಹಿಂದೆ, ೨೩ ವರ್ಷದ ಇಲೈ ವಿಟ್ನಿ ಯೇಲ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಕಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅದರ ನೆನೆಪಿಗಾಗಿ, ಇಂದಿಗೂ ಈ ತರಹದ 'ಕೋರ್ಸ್' ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು
ಚಮಕ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಸಿಂಪಲ್ ಸುನಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಹಾಗು ಟಿ.ಅರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ, ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಚಮಕ್. ಗಣೇಶ್ ಹಾಗು ರಶ್ಮಿಕಾ ಮಂದಣ್ಣ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲನೆ ಕಿರುನೋಟವನ್ನು ೧೮ ಮೇ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸಂತೋಷ್ ರೈ ಪತಾಜೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಜುಡಾಹ್ ಸ್ಯಾಂಡಿಯವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರವು ಸುನಿ ಹಾಗು ಗಣೇಶ್ ಜೋಡಿಯ ಮೊತ್ತಮೊದಲನೆ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿ ಚಿತ್ರತಂಡವು ೨೪ ಹಾಗು ೨೭ ಮೇ ತಿಂಗಳ ನಡುವೆ, ಚಿತ್ರದ ಹೋಳಿ ಹಾಡಿನ ಚಿತ್ರಿಕರಣದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಯುವಜನರಿಗೆ ಮುಕ್ತ ಅಹ್ವಾನ ನೀಡಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಐರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಥೆಯ ಸಾರಾಂಶ
ಸ್ತ್ರೀರೋಗ ತಜ್ಞನಾದ ಖುಷ್(ಗಣೇಶ್) ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕೆಲಸವುಳ್ಳ ಖುಷಿ(ರಶ್ಮಿಕಾ)ಯ ಮದುವೆ ಹಾಗು ಸಂಸಾರದ ಕಥೆ.
ಹಾಡುಗಳು
ಜುಡಾಹ್ ಸ್ಯಾಂಡಿಯವರು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೫ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಗು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಗಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರವು, ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಶತದಿನೋತ್ಸವವನ್ನು ಸಹ ಆಚರಿಸಿತು. ಓಟ್ಟು ತನ್ನ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೩೦ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿದ ಚಮಕ್ ಚಿತ್ರವು "ಬ್ಲಾಕ್ ಬಸ್ಟರ್" ಏಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸತ್ರಿಯಾ
ಸತ್ರಿಯಾ , ಅಥವಾ ಸತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯ , ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ನಾಟ್ಯದ ಎಂಟು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಸತ್ರಿಯಾ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ಸಾಮಿ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತರಾದ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಂಕರ್ ದೇವಾ 15 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಾಗ ಹೇಗೆ ಇತ್ತೂ ಹಾಗೇಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಶಂಕರ್ ದೇವಾ ಸತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯ ವನ್ನು ಅಂಖಿಯ ನಾಟ್  (ಇವರು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಂತಹ  ಅಸ್ಸಾಮಿಯರ ಏಕ ಅಂಕ ನಾಟಕದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ)ದ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂನ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಂದಿರಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸತ್ತ್ರಾ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸತ್ತ್ರಾ ಗಳೊಳಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಈ ನಾಟ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಸತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಸತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ಸತ್ತ್ರಾ ದಿಂದಲೇ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಾಯಿತು. ಇಂದೂ ಕೂಡ ಸತ್ತ್ರಾ, ಈ ನಾಟ್ಯವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಈ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ನೃತ್ಯ
ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳು ಸತ್ರಿಯಾ ನೃತ್ಯ ದ ತಿರುಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಪೌರಾಣಿಕ ಭೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಮನುಮುಟ್ಟುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕಲಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ,ಸತ್ರಿಯಾ ವನ್ನು   ಭೂಕೋಟ್  ಗಳು (ಪುರುಷ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು) ಮಾತ್ರ ವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಚರಣೆಯ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಸತ್ರಿಯಾ ವನ್ನು ಸತ್ತ್ರಾ ದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆ ಅಥವಾ ಪುರುಷರು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದರ ಸಾರಾಂಶ ಕೇವಲ ಪೌರಣಿಕ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.