cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗ
ಶಾರೀರಿಕ ಗುಣಗಳು
ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗವು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಜಿಂಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಸ್ಥೂಲಕಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು. ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗವು ೮೦ ರಿಂದ ೧೦೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ಭುಜದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೫೦ ರಿಂದ ೭೦ ಸೆಂ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಶರೀರದ ತೂಕ ೭ ರಿಂದ ೧೭ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ವರೆಗೆ. ಇವುಗಳ ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಮುಂಗಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯ ಒರಟು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಹತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತಹ ಪಾದರಚನೆಯನ್ನು ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗವು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಡು ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗವು ಒಂದು ಜೊತೆ ಉದ್ದನೆಯ ಕೋರೆದಾಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಸ್ತೂರಿ ಗ್ರಂಥಿಯು ಕೇವಲ ಪ್ರೌಢ ಗಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಜನನಾಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಣ್ಣ ಚೀಲದಂತಹ ರಚನೆಯೊಳಗೆ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯು ಇರುವುದು. ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಒಸರುವ ದ್ರವ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ.
ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳು ಪರ್ವತ ಕಾಡುಗಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನವವಸತಿಯಿಂದ ಬಲು ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸುತ್ತವೆ. ಜಿಂಕೆಯಂತೆ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳು ಸಹ ಹುಲ್ಲು, ಎಲೆ, ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗಗಳು ಒಂಟಿಜೀವಿಗಳು. ಪ್ರತಿ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತು ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಂಕೋಚ ಸ್ವಭಾವದ ನಿಶಾಚರಿ ಜೀವಿಗಳು.
ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಸ್ತೂರಿಮೃಗದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವ ಕಸ್ತೂರಿಯು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ದ್ರವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾಹೂ
right|150px ಯಾಹೂ (NASDAQ: YHOO) ಮೂಲತಃ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಅಂತರಜಾಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದ ಸನಿವೇಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಂತರಜಾಲ ಪೋರ್ಟಲ್, ವಿ-ಅಂಚೆ, ಶೋಧಕ, ಅಂತರಜಾಲ ವಾರ್ತೆಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಹೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರು ಸ್ಟಾನ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಜೆರ್ರಿ ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೆವಿಡ್ ಫೈಲೊ.
ಯಾಹೂ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭೇಟಿ ಕೊಡುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ೧೩ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಯಾಹೂ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿ ೧, ೨೦೦೮ ರಂದು ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾಹೂ ವನ್ನು ಶೇರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ೩೧ ಡಾಲರ್ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಖರೀದಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಎಂದರೆ ಒಟ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸುಮಾರು ೪೪೬೦ ಕೋಟಿ ಡಾಲರ್ ತೆರಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಆದರೆ ಯಾಹೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಂಡಲಿ ಈ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತೀರ ಕಮ್ಮಿ ಎಂದು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಮೇ ೩, ೨೦೦೮ ರಂದು ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈ ಬಿಟ್ಟಿತು.
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ ವರ್ಗ:ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಂತರ ಜಾಲ ತಾಣಗಳು
ಪಟ್ಟಣ
thumb|ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಡಾವೋಸ್
ಪಟ್ಟಣವು ಮಾನವ ವಾಸಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ನಗರಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ನಗರದ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಮಾಡುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ವಿಶ್ವದ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಇಂದು ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆರ್ಥಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಟೌನ್‍ಶಿಪ್‍ಗಳು, ಹಳ್ಳಿಗಳು, ಪಾಳ್ಯಗಳಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಪಟ್ಟಣದ ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಜನ ತಮ್ಮ ಜೀವಿಕೆಯನ್ನು ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕೆ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಪಟ್ಟಣಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸರ್ಕಾರಿ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಗಡಿರೇಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಉಪಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ (ಉದಾ. ಪೋಲಿಸ್ ಪಡೆ). ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣವು ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನರಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಡಿಜಿಟಲ್
ಯಾವುದೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಥವಾ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಂಕೀಯವಾಗಿ(ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗಿ) ನಿರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ನಿರೂಪಣೆ ಎನ್ನಲಾಗುವುದು. ಇದುಅನಲಾಗ್ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಭಿನ್ನಸ್ವಭಾವದ್ದಾಗಿದೆ.
ಕೆಳಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಚಿತ್ರ:Phone_with_signal.JPG‎
ಚಿತ್ರ:Sampled.GIF‎
ಚಿತ್ರ ೨
ಚಿತ್ರ ೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಸಂಜ್ಞೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣಗಳ ಅಂತರಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು
ಚಿತ್ರ:Digital.GIF
ಚಿತ್ರ ೩
ಮೇಲ್ಕಂಡ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಅಂಕೀಯ ನಿರೂಪಣೆ: [೦.೫, ೦.೭೫, ೦.೪, -೦.೫, ೦.೩, -೦.೩, -೧, -೦.೨, ೦.೪, ೦.೧, ೦.೪.....]
ಡಿಜಿಟಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್
ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಅಂಕೀಯವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ, ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಉಪಕರಣಗಳು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಕ್ಯಾಮೆರ
ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಂಕೀಯವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸುವ ಉಪಕರಣ.
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್
thumb|ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಭಾರತದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಗವೆಂದರೆ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಗೋಪುರ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಗುಲಾಮ ಸಂತತಿಯ ಮೊದಲ ಸುಲ್ತಾನ ಕುತ್ಬುದ್ದೀನ್ ಐಬಕ್‌ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.ಆದರೆ ಗೋಪುರದ ರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ತಾಮಿಷ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದನು ನಂತರ ಅಲ್ತ್‌ಮಷ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಾ ಉದ್ದೀನ್ ಖಿಲ್ಜಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳೆಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಂಬ, ಅಲಾಯ್ ದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಖುವ್ವತ್‌-ಅಲ್‌-ಇಸ್ಲಾಮ್ ಮಸೀದಿ. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಕುತುಬ್ ಮಿನಾರ್ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿತು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ದೆಹಲಿ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
Qutb-Komplex Complejo Qutb कुतुब इमारत समूह Kutub épületegyüttes アショーカ王の柱 Qutb
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಐಸಿಸಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ
https://en.wikipedia.org/wiki/International_Cricket_Council
ಐಸಿಸಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ( ಐಸಿಸಿ ) ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಗಳ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ 1909 ರಲ್ಲಿ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು 1965 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪರಿಷತ್ ಮರುನಾಮಕರಣ , ಮತ್ತು 1989 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಈಗಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದರು. ಐಸಿಸಿ 106 ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ವಿಶ್ವಕಪ್. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಏಕದಿನ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಮಂಜೂರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎಂದು ಅಂಪೈರ್ ಮತ್ತು ತೀರ್ಪುಗಾರರು ನೇಮಕ. ಇದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಶಿಸ್ತಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ನೀತಿ ಐಸಿಸಿ ಕೋಡ್ ,ಮತ್ತು ಸೌಹಾರ್ದತೆಯನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಮ್ಯಾಚ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಘಟಕ ಮೂಲಕ. ಐಸಿಸಿ, ಇದು , ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವದೇಶಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಇಲ್ಲ ( ಎಲ್ಲಾ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ನೆಲೆವಸ್ತುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೆಲ್ಬೋರ್ನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಆಟದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಆಟದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಬೌಲಿಂಗ್ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ಐಸಿಸಿ ನಿಯಮಗಳು ಕಾಣಬಹುದು. ಐಸಿಸಿ ಕಾನೂನುಗಳು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಎಂಸಿಸಿ ಕಾನೂನಿನ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಸಹ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ದೇಹದ, ಐಸಿಸಿ ಚರ್ಚೆಗಳ ನಂತರ ನೆರವೇರಲಿದೆ. ಐಸಿಸಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಾರರು ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಇದು ಒಂದು "ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ" ಹೊಂದಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಡ್ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲು ಐಸಿಸಿ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಂಡ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. 2008 ರಲ್ಲಿ ಐಸಿಸಿ ಆಟಗಾರರ ಮೇಲೆ 19 ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ
ಐಸಿಸಿ ಅಗ್ರ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ಒಳಗೊಂಡ ಔಷಧಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಚ ಹಗರಣಗಳ ಜೊತೆ ಎದುರಿಸಿದೆ. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ bookmaking ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಿಂದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಗರಣಗಳು ನಂತರ, ಐಸಿಸಿ ಲಂಡನ್ ಮೆಟ್ರೊಪಾಲಿಟನ್ ಪೋಲಿಸ್ ನಿವೃತ್ತ ಆಯುಕ್ತ, ಲಾರ್ಡ್ ಕಾಂಡನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 2000 ರಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತಾ ಘಟಕ ( ACSU ) ಸ್ಥಾಪಿಸಲು. ಅವರು ಆಗಿತ್ತು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ನಡುವೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅಂಡರ್ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭರವಸೆಗೊಳಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಬುಕ್ಮೇಕರ್ ಹಣದ ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ ಹ್ಯಾನ್ಸಿ ಕ್ರೋನಿಯೆ ಆಫ್. ಹಾಗೆಯೇ, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅಜರುದ್ದೀನ್ ಮತ್ತು ಅಜಯ್ ಜಡೇಜಾ ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ, ( ಕ್ರಮವಾಗಿ , ಜೀವನ ಮತ್ತು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ) ಮ್ಯಾಚ್ ಫಿಕ್ಸಿಂಗ್ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು , ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ACSU ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡ್ರೆಸಿಂಗ್ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಯಾವುದೇ ವರದಿಗಳು, ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಇಂಧನ
ಸೌದೆಯು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮಾನವನಿಂದ ಬಳಸಿದ ಇಂಧನವಾಗಿದ್ದು ಅದು ಈಗಲೂ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ವು ಒಂದು ಉರಿಯುವ ವಸ್ತು ಇದರ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಕಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನುಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಇಂಧನವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ;ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಹಿಸುವ ಅಥವಾ ಪರಮಾಣು ಮಾಧ್ಯಮ ಅಂದರೆ ಪರಮಾಣುಗಳ ವಿಭಜನೆ ಇಲ್ಲವೇ ಪರಮಾಣುಗಳು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಇದರ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಉಪಯುಕ್ತ ಇಂಧನದ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಅವಶ್ಯ ಬಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು,ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮಿಥೇನ್, ಪೆಟ್ರೊಲ್ ಮತ್ತು ತೈಲ. ಎಲ್ಲಾ ಇಂಗಾಲ ಮೂಲದ ಜೈವಿಕತೆ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಾಣುಗಳಿಂದ ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ತಮ್ಮಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಕೋಶಗಳು ಎಂಜೈಮ್ ಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಜೈವಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆ ಗೆ ಒಡ್ದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಬದುಕಿನ ಚಕ್ರ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಕೆಂದರೆ ಮಾನವರು ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಇಂಧನವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮಾಣದ, ಪ್ರಕಾರದ ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಇನ್ನುಳಿದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಅಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಶಕ್ತಿಯು ವಿಭಿನ್ನ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ; ಕಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ, ಆಯುಧದಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿಗೆ ಇಂಧನ ದಹಿಸುವಿಕೆಯು ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೂ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನೂ ಇಂಧನದ ಶಕ್ತಿಮೂಲವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳು
ಸದ್ಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಇಂಧನಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಜೀವ ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ಇಂಧನಗಳು, ಸೌರಶಕ್ತಿಮೂಲಕ ಮತ್ತು ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮೂಲಕ ಸಸ್ಯವರ್ಗವು ತನ್ನ ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸೌರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷದ ಶಾಖೋತ್ಪನ್ನದ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮೂಲಕ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣಗಳ ಸಮಕ್ಷೇತ್ರದ ಎಸೊಟೊಪೆಗಳನ್ನು ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾವರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲ ಒದಗಿಸಲು ಸುಪರ್ ನೊವಾ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ಆಹಾರವೇ ಅಗತ್ಯ ಇಂಧನದ ಶಕ್ತಿಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ರಾಸಾಯನಿಕ
ರಾಸಾಯನಿಕ ಇಂಧನಗಳ ವಸ್ತುಗಳು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೇ ಆಕ್ಷಿಡೇಶನ್ (ಆಮ್ಲಜನಕ ಸೇರ್ಪಡೆ) ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾನವರು ಮೊದಲು ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಿದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಇದಾಗಿದೆ.ಅಂದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೂಡಾ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳು
ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಘನ,ದೃವ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ರೂಪದ ಇಂಧನಗಳನ್ನು ಬಯೊಮಾಸ್ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಯೊಮಾಸ್ ನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಶಾಖಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಯಿಸಲು ಇಲ್ಲವೇ ಬಯೊಮಾಸ್ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವನ್ನು ಇಂಗಾಲದ ಬೃಹತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಲ್ಲದೇ ಇದು ಪುನ:ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಮೂಲವಾಗಿದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ :ಸಸ್ಯಜನ್ಯಗಳು. ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ-ಜನ್ಯ ವಸ್ಸ್ತುಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮನುಷ್ಯ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಇಂಧನವೆಂದರೆ ಅದೂ ಸೌದೆಯೇ ಆಗಿರಬಹುದು. ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೊರೆತ ಪ್ರಕಾರ 1.5ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸ್ವರ್ತಕ್ರನ್ಸ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮನುಷ್ಯರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದನ್ನು ಪುರಾವೆಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟೃಲೊಪಿಥೆಕಸ್  ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಜೀವಿಗಳಾದ  ಹೊಮೊ ಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವೆಂದೂ ಇಂದಿಗೂ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳೂ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸೌದೆಯು ಇಂದಿನ ದಿನದಲ್ಲೂ ಒಂದು ಇಂಧನವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.ಇದು ಇನ್ನಿತರ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಮೂಲಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹಾಕಿರುವ ಮರದ ಮೂಲವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮರ ಅಥವಾ ಸೌದೆಯು ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಗುಣ ಹೊಂದಿದೆ.ಇದು10–20 MJ/kg.ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಇಂಧನವನ್ನು ಇಂದು ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ E10 ಇಂಧನ),ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗಲೂ ಇಂಗಾಲದ ಒಟ್ಟು ಸಂಯೋಜನೆಯು ಹೇಗೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆ ನದೆಯುತ್ತದೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಹೂತಿಟ್ಟ ಇಂಧನಶಕ್ತಿ
ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ ಗಳು,ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ದೃವ ರೂಪದ ಪೆಟ್ರೊಲಿಯಮ್ ಅಥವಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ,ಇವುಗಳನ್ನು ಸತ್ತ ಜೀವಿಗಳ,ಸಸ್ಯಗಳ ಕೊಳೆತ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಅಥವಾ ಉಳಿದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಶಾಖಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು,ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೂತು ಅಡಗಿರುವ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿನಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಅರ್ಥವೆಂದರೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಎಂಬ ಪದವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನವು ಹೈಡ್ರೊನ್ ಕಾರ್ಬನಯುಳ್ಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾರದು,ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಟಾರ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಖನಿಜ ಇಂಧನಗಳೆ ನ್ನುತ್ತಾರೆ ಆಧುನಿಕ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ,ಹಾಗು ದಹನದ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆ (ಸೌದೆ ಅಥವಾ ಸಸ್ಯದ ಇದ್ದಿಲನ್ನು ಶಾಖದ) ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦ ಮತ್ತು ೨೧ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿನ ಜಾಗತಿಕ ಆಧುನೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗ್ಯಾಸೊಲೈನ್ ನ್ನು ತೈಲದ ಮೂಲದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪುನರ್ ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳ ಹುಡುಕಾಟ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮಾನವರು ಇಂಧನ ಪಡೆಯಲು ದಹಿಸುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಷೈಡ್ ಮಾಲಿನ್ಯವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿಕಿರಣತೆಯು ಅಧಿಕಗೊಂಡು ಭೂಮಿ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿCO2 ಪ್ರಮಾಣವು ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ,ಇದು ಹಸಿರು ಮನೆ ಅನಿಲ ಹೆಚ್ಚಳವು ಸೂರ್ಯನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೌರ ಇಂಧನ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವಂತೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಾಡಿಕೆಯ ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ ಉಷ್ಣತೆಯು ಇದಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪರಮಾಣು
ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಪರಮಾಣುಗಳ ವಿಭಜಿತ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದು ಇದನ್ನು ಅಣುಇಂಧನ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಯೋಚಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಣುವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶಕ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಸೂಕ್ತ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ಅದರ ವಿಭಜಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಇಂಧನವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳು ಇಂದು ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದುರಿಗಿವೆ.ಇಲ್ಲಿ ಅಣು ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಎಲ್ಲ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ.
ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಜೀವಿಯ ಕೋಶವಿಭಜನೆ ಅಥವಾ ಸೀಳುವಿಕೆ
thumb|right|ಪರಮಾಣು ಇಂಧನಗಳ ಕಣಗಳು ಅಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಮಾಣನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಮಾನವರು ಸಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅತ್ಯಧಿಕ ಭಾರದ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಜಿತ ಅಣುಗಳನ್ನು ಪರಮಾಣು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸರದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ವಿಭಜಿತ ಅಣುಗಳನ್ನು ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಂಧನ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪರಮಾಣು ಇಂಧನವು ವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೇ ಭೌತಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ವಿಭಜನೆ ಮೂಲಕ ಇಂಧನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂಧನ ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಇಂಧನದ ಕಡ್ಡಿಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಿ)ಇವುಗಳು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಪರಿವರ್ತಿತ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಹೊಂದಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಅವುಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಭಾರದ ವಸ್ತುಗಳ ಕಣದ ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಣು ಇಂಧನಗಳು ಎಂದರೆ 235U ಮತ್ತು239Pu,ಹೀಗೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು,ಶುದ್ದೀಕರಣ,ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಿಕೆ,ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಹಾಗು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನುಒಂದು ಪರಮಾಣು ಇಂಧನ ಸರಣಿಯ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಅಸ್ತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಕ್ತಿಯ ಆಕರ
ಪರಮಾಣು ಆಕರದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ವಿವಿಧ ಇಂಧನಗಳ ಶಕ್ತಿ ದೊರೆಯುವ ಪರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ ಸದ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಮೂಲಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಆಕರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಇಂಧನಗಳು ಹಗುರ ವಸ್ತುಗಳ ಕಣಗಳ ಮೂಲದಿಂದ ಅಂದರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೈಡ್ರೊಜೆನ್ ನಂತಹವುಗಳು ಕೂಡಲೇ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಪರಮಾಣು ಅಥವಾ ಅಣು ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬೆಳಗುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಧನವು ಪರಮಾಣು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದು ಪ್ರೊಟಾನ್ ನನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲವೇ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ನ್ನು ಬಳಸಿ ಇಂಧನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೊಜೆನ್ ಮುಖಾಂತರ ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ನಂತರ ಹೀಲಿಯಮ್ ನ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೊಟಾನ್ -ಪ್ರೊಟಾನ್ ಸರಣಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೇCNO ಸರಣಿ ಗಳಿಂದ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೊಜೆನ್ ಇಂಧನ ದಹಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಮಾಣು ಸಂಯೋಜನೆಯ ವಿಭಜನೆಯು ಭಾರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊರಬಿಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶಕ್ತಿಯು ಕಡಿಮೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಪರಮಾಣು ಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಕ್ತಿ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣ-೫೬ ಅಥವಾ ನಿಕೆಲ್ -೫೬ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದಾಗ ಮತ್ತೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪುನ:ಪಡೆಯಲಾಗುವದಿಲ್ಲಯಾಕೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿಯ ಬಿಗಿ ಕಟ್ಟುಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ವಿಶ್ವ ವ್ಯಾಪಾರ
thumb|300px|2005ರಲ್ಲಿಇಂಧನ ಆಮದುಗಳು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ USA ಯು 2005ರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಇಂಧನ ಆಮದುದಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು.ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿEU ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗಳು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತವೆ.
ಕಾಲಾಂತರದಿಂದಲೂ ಉಪಯುಕ್ತತೆ
ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೌದೆ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹೊಮೊ ಎರೆಕ್ಟಸ್ ಎಂಬ ಜನಾಂಗ 2 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಂಧನದ ಮೂಲವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿತ್ತು. ಮಾನವನ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬಿನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು.ಇವುಗಳ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಇಂಧನ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಇದ್ದಿಲನ್ನು ಸುಮಾರು ೬೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸಲು ಈ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮೂಲದ ಇದ್ದಿಲನ್ನುಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅರಣ್ಯಗಳು ಅವನತಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕೋಕ್ ನ್ನು ಬಳಸಿ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾವಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಬೇಯಿಸಲು ಸೌದೆ ಇದ್ದಲನ್ನು ಬಳಸಿ ಉರುವಲು ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೦೦೦BCE ಹಿಂದೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಇಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆ ಇಸವಿ ೧೭೬೯ ರಲ್ಲಿ ಉಗಿ ಯಂತ್ರವನ್ನುಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಇಂಧನ ಶಕ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲ ಬಳಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂತು ನಂತರ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಇಂಧನವನ್ನು ಹಡಗು ಚಾಲನೆ ಮತ್ತು ಉಗಿಬಂಡಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಅನಿಲದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿನ ಬೀದಿದೀಪಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಕಲ್ಲಿದ್ದಿಲಿಂದ ತೆಗೆದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯು ವಿಶ್ವದ ಬೇಡಿಕೆಯ 40%ರಷ್ಟು ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಯಿತು.ಇದು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಫಲಿತಾಂಶ ಇದಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಇಂಧನಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ದಿ
ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ
ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಎಂಟು ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಮಣಿಪುರ, ಮೇಘಾಲಯ, ಮಿಜೋರಾಂ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್, ತ್ರಿಪುರ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ನೋಡಲ್ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ: ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಮೂಲಭೂತ ಕನಿಷ್ಠ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಶಾಂತಿಗೆ ಅಡೆತಡೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು / ಇಲಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ (ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ಅವರು ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ
ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು 2001 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ 2004 ರಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸಚಿವಾಲಯವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ರಚನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು / ಕಾರ್ಯಗಳು.
ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು:
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ಸಂಪರ್ಕ ಯೋಜನೆಗಳು
ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧವು ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಮಾರು 45% ನಷ್ಟಿದೆ. ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಯಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾರತದ ಲುಕ್ ಈಸ್ಟ್ ನೀತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ಆಸಿಯಾನ್ +6, ಏಷ್ಯಾ ಸಹಕಾರ ಸಂವಾದ, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ, ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಯೂನಿಯನ್, ಏಷ್ಯನ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಭೂತಾನ್ ಭಾರತ ನೇಪಾಳ ಉಪಕ್ರಮ, ಬಿಮ್ಸ್ಟೆಕ್, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ ಶೃಂಗಸಭೆ, ಮೆಕಾಂಗ್-ಗಂಗಾ ಸಹಕಾರ, ಸಾರ್ಕ್, ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ಉಪಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಕಾರ, ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಫಾರ್ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್, ಏಷ್ಯನ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಏಷ್ಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್.
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ನಡುವಿನ ಸಾರಿಗೆ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ-ಭಾರತದ ಗಡಿ, ಭಾರತ-ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ಗಡಿ, ಭೂತಾನ್-ಭಾರತ ಗಡಿ, ಮೆಕ್ ಮಹೊನ್ ಗಡಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸಚಿವಾಲಯವು ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಒಳ್ಳೊಳ್ಳೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ ನದಿ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಸ್ತೆಗಳು
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತವು ನೇಪಾಳ, ಭೂತಾನ್, ಚೀನಾ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ 5000 ಕಿಮೀ ಗಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (ಎನ್ಎಚ್)
ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 3,76,819 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಈ ಒಟ್ಟು ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 13500 ಕಿ.ಮೀ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿದೆ.
ರೈಲ್ವೆ
2017 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, 47,000 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ 1,385 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದದ 15 ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು 12 ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಲ್ಲದ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿ ನವೀಕರಿಸುತ್ತಿತ್ತು (ಮೇ 2017, 2014 ರಲ್ಲಿ 8 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು). ಎಲ್ಜಿಬಿಐಎ ಗುವಾಹಟಿ ಅಂತರ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಹಬ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗರ್ತಲಾ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ದಿಬ್ರುಗಢ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಇಂಫಾಲ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ರನ್ವೇಗಳು ಮತ್ತು ಏಪ್ರನ್ಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹ್ಯಾಂಗರ್ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಂತರ-ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿವೆ. ಇಟಾನಗರ್ ಹೊಲಂಗಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, ಪಾಕ್ಯಾಂಗ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ-ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ (ಸಿಕ್ಕಿಂ) ಮತ್ತು ಚೀತು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ (ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್) 3 ಹೊಸ ಗ್ರೀನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನದಿ ದ್ವೀಪವಾದ ಮಜುಲಿಯ ಸವೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು, ಮಣಿಪುರದಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಿಕ್ಕಿಂನಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಮೇಘಾಲಯದ ಉಮಿಯಮ್ ಸರೋವರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಈ ಎಲ್ಲ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2017 ನವೀಕರಣ).
ವಿರೂಪತೆ
ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ,'ವಿರೂಪತೆ(ಡಿಫರ್ಮೇಶನ್)'ಯು ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಆಕಾರದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗಳು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿನ ಬಿಂದುವಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಚಲನವು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿನ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಥಳಾಂತರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. 'ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)' ಎನ್ನುವುದು ವಸ್ತುವಿನ ಅಪರಿಮಿತವಾದ ಸಣ್ಣ ಘನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಆಂತರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಘನದ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ವಿರೂಪತೆಯ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಆಯಾಮದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು. ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)- ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ಚಿತ್ರದಿಂದ, 'ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)'ಯು ಒತ್ತಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಘನದ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಪೀಡನ ಮತ್ತು ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೇಖೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣಿಯುವ ಬಿಂದು(ಯೀಲ್ಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್)ನವರೆಗೆ ವಿರೂಪತೆಯು ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಬಲ್ಲದ್ದು ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು 'ವಿರೂಪತೆ(ಡಿಫರ್ಮೇಶನ್)'ಯು ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕವಾಗಿರುವುದು. ವಸ್ತುವಿನ ರೇಖೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು 'ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಳುವರಿ ಬಿಂದುವಿನ ನಂತರ, ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ವಿರೂಪತೆವು ಉಳಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 'ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ವಿರೂಪತೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಘನ ವಸ್ತುವಿನ 'ಪೀಡನ' ಮತ್ತು 'ವಿಕೃತ'ವನ್ನು 'ಸ್ಟ್ರೆಂತ್ ಆಪ್ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್' ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ 'ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್' ಎಂಬ ಎಂಬ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ಎನ್ನುವುದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿರೂಪತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದಾದ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅಂದಾಜುಗಳು. ಆದರೆ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಯಾದಾಗ, ವಸ್ತುವಿನ ತತ್ಕ್ಷಣದ ಗಾತ್ರದಿಂದ ನಿಜವಾದ ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್) ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಸಂಕೋಚನ ಬಾರವು (ಕಂಪ್ರೆಸಿವ್ ಲೋಡಿಂಗ್) (ಬಾಣದಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸಿಲಿಂಡರ್‌ನ ಮೂಲ ಆಕಾರವು (ಡ್ಯಾಶ್ ಮಾಡಿದ ರೇಖೆಗಳು) ಉಬ್ಬುವ ಬದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಹೇಗೆ ವಿರೂಪವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ವಸ್ತುವು ಬಿರುಕುಗೊಳ್ಳದ ಅಥವಾ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೂ, ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳದೆ, ಬಲವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಬದಿಗಳು ಉಬ್ಬುತ್ತವೆ.
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವಿರೂಪತೆಗಳು
1% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇರುವ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿರೂಪಗಳಿರುವ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ, ಉದಾ. ಎಲಾಸ್ಟೊಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು, ದೊಡ್ಡ ವಿರೂಪಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ
*ಪೀಡನ(ಸ್ಟ್ರೆಸ್)
*ವಿಕೃತ(ಸ್ಟ್ರೈನ್)
*ಹುಕ್‌ನ ನಿಯಮ(ಹುಕ್ಸ್ ಲಾ)
*ಯಂಗ್ ಮಾಪಾಂಕ(ಯಂಗ್ಸ್ ಮಾಡ್ಯುಲಸ್)
*ಪೀಡನ-ವಿಕೃತಿ ನಕ್ಷೆ(ಸ್ತ್ರೆಸ್-ಸ್ಟೈನ್ ಡಯಾಗ್ರಮ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ದೇವದಾಸಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯ
ಭೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ (ಐಎಂಡಿ), ಮಧ್ಯಮ ಶ್ರೇಣಿ ಹವಾಮಾನ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರ (NCMRWF), ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮೀಟಿಯಾರಲಜಿ (IITM), ಪುಣೆ, ಮತ್ತು ಭೂ ಅಪಾಯದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರ (ಇಆರ್‌ಇಸಿ), ಮತ್ತು ಸಾಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ವಿಲೀನದಿಂದ 2006 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ, ಸಚಿವಾಲಯದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಡಾ.ಹರ್ಷ್ ವರ್ಧನ್ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಗಳು
ವಾಯುಮಂಡಲದ ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಗರ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸಮಗ್ರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಚಿವಾಲಯದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಗಣನೆ ಸೌಲಭ್ಯ
ಪುಣೆಯ ಐಐಟಿಎಂನಲ್ಲಿರುವ ಆದಿತ್ಯ ಎಚ್‌ಪಿಸಿ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಗಣನಾ ಸೌಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾಳಿ
(काली, ; কালী), ಕಾಳಿಕಾ  ಎಂದೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ (কালিকা, ), ಇದು ಅನಂತ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ. ಕಾಳಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಕಾಲ ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದರರ್ಥ ಕಪ್ಪು, ಕಾಲ (ಸಮಯ), ಮರಣ, ಸಾವಿನ ದೇವರು, ಶಿವ. ಕಾಳಿ ಎನ್ನುವುದರ ಅರ್ಥ "ಕಪ್ಪಗಿರುವುದು". ಶಿವನನ್ನು ಕಾಲ ಎನ್ನುವುದರಿಂದ -ಅನಂತ ಕಾಲ, ಕಾಳಿ ಆತನ ಪತ್ನಿ, "ಸಮಯ" ಅಥವಾ "ಸಾವು" ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥಗಳೂ ಇವೆ. (ಕಾಲವು ಬಂದಂತೆ). ಹೀಗೆ ಕಾಳಿಯು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಯ ದೇವತೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಪ್ಪಾಗಿ ಮತ್ತು ರೌದ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಳು. ಅವಳ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಅವತಾರ ಸರ್ವನಾಶಕ ಶಕ್ತಿಸ್ವರೂಪಿಣಿಯದು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿವಿಧ ಶಾಕ್ತ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅದೇ ರೀತಿ ಶಾಕ್ತ ತಾಂತ್ರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನೇ ಪರಮಸತ್ಯ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳನ್ನು ಭವತಾರಿಣಿ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡುವವಳು") ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಭಕ್ತಿ ಪಂಥದವರು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಮಂಗಳವನ್ನುಂಟುವಾಡುವ ಮಹಾಮಾತೆ ಮಹಾದೇವಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ
("ಕಪ್ಪು, ಕರಿಯ ಕರಿಯ ಬಣ್ಣದ್ದು"). ' ಸ್ತ್ರೀ ಲಿಂಗ ರೂಪ '  ಕಾಲದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ  "ಕಪ್ಪು," ಆದರೆ "ಕಾಲ(ಸಮಯ)" ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಕಾಳಿ ಎನ್ನುವುದರ ಅರ್ಥ "ಕಪ್ಪಗಿರುವದು" ಮತ್ತು "ಕಾಲ" ಅಥವಾ "ಕಾಲಾತೀತ" ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಕಾಳಿಯು ಶಿವ ಮತ್ತು ಶೈವರೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾಗಿ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಳಿಯ ಸ್ತ್ರೀ ರೂಪದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕಾಲದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ ರೂಪದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. (ಶಿವನ ವಿಶೇಷಣ). ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಿಘಂಟು, ಶಬ್ದಕಲ್ಪದ್ರುಮ್್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: कालः शिवः । तस्य पत्नीति - काली । kālaḥ śivaḥ । tasya patnīti kālī - "ಶಿವನು ಕಾಲ, ಹೀಗಾಗಿ ಆತನ ಪತ್ನಿ ಕಾಲಿ."
ಮೂಲಗಳು
ಈ ಪದವು ಅಥರ್ವ ವೇದದಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಅಂಕಿತನಾಮವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದು ಕಥಕ ಗೃಹ್ಯ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ (19.7) ಎಂಬುದನ್ನು ಹಗ್ ಅರ್ಬನ್ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಂಡಕ ಉಪನಿಷತ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಎನ್ನುವುದು ಋಗ್ವೇದದ ಬೆಂಕಿಯ ದೇವರಾದ ಅಗ್ನಿಯ ಏಳು ನಾಲಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಹೆಸರು. (2:4), ಆದರೆ ಇದು ದೇವಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಹೇಳಿದಂತಿಲ್ಲ. ಕಾಳಿಯ ಸದ್ಯದ ರೂಪವು ಮೊದಲಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಹಾಭಾರತ ದ ಸೌಪ್ತಿಕ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ. (10.8.64). ಅವಳನ್ನು (ಅಕ್ಷರಶಃ, "ಕಾಳ ರಾತ್ರಿ") ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ಪಾಂಡವ ಸೈನಿಕರ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಳು,ದ್ರೋಣನ ಮಗ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ದದ ನಡುವೆ ಅವಳು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷಳಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಇರುವಳು.. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಅವಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಆರನೆ ಶತಮಾನದ ದೇವಿಮಹಾತ್ಯಮ್ನಲ್ಲಿ. ಮಹಾದೇವಿಯ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯಾದ ಆಕೆ ರಕ್ತಬೀಜಾಸುರನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಹತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಅಂತಿಮ ವಾಸ್ತವ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಡೇವಿಡ್ ಕಿನ್ ಸ್ಲೇ ಪ್ರಕಾರ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ದೇವಿಯಾಗಿ ಕಾಳಿಯ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖ ಕಿ.ಶ. ಸುಮಾರು 600ರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಮತ್ತು ಈ ಗ್ರಂಥಗಳು "ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿವೆ." ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವಳನ್ನು ಶಿವನ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಆತನಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಜೊತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣವು ಅವಳನ್ನು "ಆದಿ ಶಕ್ತಿ" (ಎಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೂಲ) ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು "ಪರಾ ಪ್ರಕೃತಿ" ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ
ಈ ದೇವಿಯರು ತಂತ್ರ ಯೋಗದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಪುರುಷ ದೇವತೆಗಳಂತೆ ವಾಸ್ತವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲ ವಿವೇಚನಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೇಂದ್ರವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಪಾರ್ವತಿಯು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅನೇಕ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸತ್ಯವೆಂದು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ದೇವರಿಗಿಂತ ಮಹಾನ್ ಎಂದು ಹೊಗಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇವತೆಗಳಾದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ ಎಲ್ಲರೂ ಸಮುದ್ರದ ನೊರೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳಂತೆ ಅವಳಿಂದಲೇ ಮೂಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಉಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಆಕರವನ್ನು ಬದಲಾಗದಂತೆ ಉಳಿಸಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ವಾಣ ತಂತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಿರುತ್ತರ-ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಿಚ್ಚಿಲ-ತಂತ್ರ  ಕಾಳಿಯ ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯೋಗಿನಿ-ತಂತ್ರ, ಕಾಮಾಕ್ಯ-ತಂತ್ರ  ಮತ್ತು ನಿರುತ್ತರ-ತಂತ್ರ ಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕಾಳಿ ವಿದ್ಯೆ ಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. (ಮಹಾದೇವಿ ಅಥವಾ "ಅದರಷ್ಟಕ್ಕೇ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ."ವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.) ಮಹಾದೇವಿ ಯ ಸ್ವರೂಪ ದ ಸಾರವೆಂದೇ  ಅವುಗಳೆಲ್ಲ ಘೋಷಿಸಿವೆ.
ಮಹಾನಿರ್ವಾಣ ತಂತ್ರ ದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಆದಿ ಶಕ್ತಿ ಗೆ ವಿಶೇಷಣವೇ ಆಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅವಳನ್ನು ಹೊಗಳುತ್ತಾನೆ:
ಕಾಳಿಯ ಆಕಾರವು ಸಾವನ್ನು, ವಿನಾಶವನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ನುಂಗಿಹಾಕುವ ದರ್ಶನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೀಗಿರುವಾಗ ಆಕೆಯು ಒಂದು "ನಿಷಿದ್ಧ ವಸ್ತು"ವೂ ಹೌದು, ಅಥವಾ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಾವೂ ಕೂಡ. ಪಂಚತತ್ವ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಕ ನು ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ  ಕಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಆಮೂಲಕ ಆಕೆಯನ್ನು ಅನುರೂಪಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಮೋಕ್ಷದ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕರ್ಪುರದಿ-ಸ್ತೋತ್ರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಶ್ಮಶಾನ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಳಿಗೆ ಪಂಚತತ್ವ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಚಿಕ್ಕ ಪದ್ಯವಾಗಿದೆ. (ಸಮಾಹನ-ಸಾಧನ )
ಕಾಳಿಯು ಭಯಾನಕ, ಕೋಪಿಷ್ಠ, ದುರ್ಗೆ ಅಥವಾ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡುವವಳು ಎಂದು ಕರ್ಪುರದಿ-ಸ್ತೋತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪಂಚಭೂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ವಿಶ್ವದ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಧಿನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ತನ್ನ ಪತಿಯಾದ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಅವಳು ಜಗತ್ತನ್ನು ಸೃಷ್ಠಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ನಾಶವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಜಗತ್ತನ್ನೇ ಆಳುವವಳು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನದ ವಸ್ತುವಾಗಿ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವಳ ತೋರಿಕೆಯೂ ವಿಭಿನ್ನ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಭಯಾನಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕರುಣಾಳುವಾದ ರೂಪವನ್ನೂ ಆಕೆ ಧರಿಸಬಲ್ಲಳು. ಆಕೆಯನ್ನು ಯುವತಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರಿ, ಗಂಭೀರ ಮುಗುಳ್ನಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವಳು ಮತ್ತು ತನ್ನೆರಡು ಬಲ ಕೈಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಭಯವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ವರಗಳನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವಂತೆ ಎತ್ತಿದವಳು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ, ದೈವೀ ಕೋಪವನ್ನು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ದೇವಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು. ಅದು ಸಾಧಕ ನ ಭಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲಿ, ಕಾಳಿಯು ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಂಕೇತದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಬಂಗಾಳಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ
ಬಂಗಾಳಿಯ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಭಕ್ತಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯೂ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ರಾಮಪ್ರಸಾದ ಸೇನರಂಥ (1718–75) ಭಕ್ತರೂ ಇದ್ದರು. ಶಿವನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿಯು ಇದ್ದುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತೃಸ್ವರೂಪಿಯೆಂದು ಹದಿನೆಂಟನೆ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಲಿ ಭಕ್ತಿಯು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುವ ವರೆಗೂ ಚಿತ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಂಗಾಳಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಚಟಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾದವು.
ಕಾಳಿಯು ಅವರ ಚೆನ್ನಾಗಿರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಉದಾಸೀನವನ್ನು ತೋರಿಸಿದ್ದಾಳೆ, ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ, ಐಹಿಕ ಸುಖದ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಐಹಿಕ ಒಳಿತನ್ನೆಲ್ಲ ನಾಶಮಾಡಿದಳು ಎಂದು ರಾಮಪ್ರಸಾದರು ತಮ್ಮ ಇತರ ಹಲವು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳು ತಾಯಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವಳು ಅವರ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದಳು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:
ಕಾಳಿಯ ಮಗುವಾಗಿ ಈ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆನಂದಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾಳಿ ಹೇಳಿದಳು. ಭಕ್ತನಿಗೆ ಬಹುಶಃ ಇದು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅವಳ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಕರಣೆ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಅವರ ಮಿತಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಿವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಆಚೆಗಿನ ವಾಸ್ತವವು ಅರಿವಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಂಗಾಲಿಯ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗವು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಅದರ ಕೇಂದ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಶ್ಯಾಮ ಸಂಗೀತವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪುರುಷ ಸಂಗೀತಗಾರರೇ ಇದನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಮಹಿಳೆಯರು ಕೂಡ ಈ ರೀತಿಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ಯಾಮ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಹಾಡುಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಪನ್ನಾಲಾಲ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಪೂಜಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಶ್ವಿನ ಮಾಸದ ಪಾಡ್ಯದ ದಿನ ಈ ಪೂಜೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಜೊತೆಗೇ ಬರುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತಬೀಜನ ಸಂಹಾರಕಿ
ಕಾಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾಣ ದುರ್ಗಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಹಾಯಕರಾದ ಮತ್ರಿಕರು ರಕ್ತಬೀಜನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಲು ವಿವಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಾವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಗಡಾಯಿಸಿದೆವು ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಬೇಗ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತಬೀಜನಿಂದ ಬಿದ್ದ ಪ್ರತಿ ಹನಿ ರಕ್ತದಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ರಕ್ತಬೀಜ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿ ತುಂಬ ರಕ್ತಬೀಜನ ಪ್ರತಿರೂಪಿಗಳೇ ತುಂಬಿಹೋದರು. ದುರ್ಗೆಗೆ ಸಹಾಯ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿತು. ಈ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಳು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಕರೆದಳು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದುರ್ಗೆಯೇ ಕಾಳಿಯ ರೂಪ ಧಾರಣ ಮಾಡಿದ್ದಳು ಎಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ/1}ವು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ:
''ಅವಳ (ದುರ್ಗೆಯ) ಹಣೆಯ ಹೊರಭಾಗವು ಹುಬ್ಬು ಗಂಟಿಕ್ಕಿ ಭೀಷಣವಾಗಿತ್ತು. ಅವಳ ಮುಖಭಾವವು ಭಯಂಕರ ಕಾಳಿಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಪಾಶವನ್ನು ಅವಳು ಹಿಡಿದಿದ್ದಳು. ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಖಟ್ವಾಂಗ (ತಲೆಬುರುಡೆಯ-ತುದಿಯ ಚಿಪ್ಪು)ವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಮಾಲೆಯಿಂದ ಅಲಂಕೃತಳಾಗಿದ್ದಳು, ಹುಲಿ ಚರ್ಮವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು. ಅತ್ಯಂತ ದಿಗಿಲುಗೊಳಿಸುವಂಥ, ತನ್ನ ಸಣಕಲು ಮಾಂಸದ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದ ಬಾಯಿ, ಹೊರಚಾಚಿದ ನಾಲಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದ್ದ, ಅತ್ಯಂತ ಕೆಂಪಾದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ,  ಅವಳ ಗರ್ಜನೆಯು ದಶದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸಲು,ಬಿರುಸಿನಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಆ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ಅಸುರರನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಹಾಕಿದಳು, ದೇವತೆಗಳ ಶತ್ರುಗಳಾದ ಆ ದಂಡನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸಿಹಾಕಿದಳು..''
ಕಾಳಿಯು ರಕ್ತಬೀಜನ ರಕ್ತವನ್ನು ಆತನ ಶರೀರದಿಂದ ಹೀರಿ ಕುಡಿದು ಆತನನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದಳು. ಆತನ ತದ್ರೂಪಿ ರಕ್ತಬೀಜರನ್ನು ತನ್ನ ತೆರೆದ ಬಾಯಲ್ಲಿ ತುರುಕಿಕೊಂಡಳು. ತನ್ನ ಗೆಲವಿನಿಂದ ಸಂಪ್ರೀತಳಾದ ಕಾಳಿಯು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದಳು. ಸತ್ತವರ ಹೆಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದಳು. ಅವಳ ಪತಿ ಶಿವನು ಸತ್ತವರ ನಡುವೆ ಅವಳ ಪಾದದಡಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದನು, ಕಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ರತಿಮೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿ ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದು.
ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ದಲ್ಲಿಯ ಈ ಕಥೆಯ ಪಾಠದಲ್ಲಿ, ಕಾಳಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರಿಕ ಎಂದೂ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ  ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿಯ ದೇವಿ ಎಂದೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. (ಚಾಮುಂಡ ) ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣವೂ ಆಕೆಗಿದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ. ಅವಳು ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದವಳು. ಚಾಮುಂಡ ವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಕಾಣುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಇದ್ದಾಳೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿ
ಅವಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಂಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಳಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಕಾಳಿಯು ಯುದ್ದಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆ, ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾದ ಹುಚ್ಚ ಆವೇಶದಿಂದ ಕುಣಿಯುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಹುಚ್ಚು ಆವೇಶದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶವಗಳ ನಡುವೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದ ತನ್ನ ಪತಿ ಶಿವನ ಶರೀರವನ್ನೇ ನೋಡಲು ವಿಫಲಳಾಗುತ್ತಾಳೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶಿವನ ಆರ್ತನಾದ ಕಾಳಿಯ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ, ಅವಳ ಕೋಪವನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಅಗೌರವ ತೋರಿಸಿದೆನೆಂಬ ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ, ಕಾಳಿಯು ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು, ನಾಲಿಗೆಯ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ನಂತರ ಈ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ: ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಲಿಗೆಯು ರಾಜಸ (ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆ) ಮೂಲ ತತ್ವ  (ಗುಣ )ಗಳನ್ನು  ಹಂತಕರಾಗಿ  ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸತ್ವ ದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಶಿವ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಯ ನಡುವೆ ಒಂದು ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದುದನ್ನು ಒಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆಯು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಶುಂಭ ಮತ್ತು ನಿಶುಂಭ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಕಾಳಿಯು ಕಾಡೊಂದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಭೀಕರರಾದ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವಳು ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಯಭೀತಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಿವನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆಗೆ ಇದರಿಂದ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವರು ಈ ವಿನಾಶಕಾರಿಣಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ಆ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ದೂರಮಾಡುವಂತೆ ಶಿವನನ್ನು ಕೋರುತ್ತಾರೆ. ಶಿವನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕಾಳಿಯು ಆತನಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನದೇ ಸ್ವಂತದ್ದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಆಗ ಶಿವನು ಅವಳಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶ್ರಮದ ತಾಂಡವ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಅವಳಿಗೆ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೂ ಮತ್ತು ಉಪಟಳ ನೀಡುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಲವಂತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಪುರಾಣಗಳು ಅವಳನ್ನು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದು ಇವೆ.
ಮಾತೃರೂಪಿಣಿ ಕಾಳಿ
ಬಾಲ ಶಿವನು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಪುರಾಣದ ಚಿತ್ರಣವೂ ಇದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯ ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ತನ್ನ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೀರಿ ನರ್ತಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ತವರ ರಕ್ತವನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿರುವ ಶಿಶುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಗುವಿನ ಸಂಕಟವನ್ನು ಕಂಡ ಕಾಳಿಯು ತನ್ನ ನರ್ತನವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಸಹಾಯಕ ಶಿಶುವಿನ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಅವನನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಅವನ ಹಣೆಗೆ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಾಳೆ, ಶಿಶುರೂಪಿ ಶಿವನಿಗೆ ಎದೆಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಪುರಾಣವು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಅವಳ ಪರೋಪಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾತೃಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳಸಲ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಹಾಕಾಳಿ
ಮಹಾಕಾಳಿ (ಸಂಸ್ಕೃತ: ಮಹಾಕಾಳಿ, ದೇವನಾಗರಿ: महाकाली), ಅಕ್ಷರಶಃ ಅನುವಾದ ಹೀಗೆ ಮಹಾ ಕಾಲಿ, ಕಾಳಿಯ ಮಹಾನ್ ರೂಪವೆಂದು ಕೆಲವು ಸಲ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಬ್ರಹ್ಮನ್್ನ ಅಂತಿಮ ವಾಸ್ತವವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ದೇವಿ ಕಾಳಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥಕ ಪದವೆಂದೂ ಸರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಪಾದಿ ಪದ "ಮಹಾ" ಸೇರಿಸಿ ಅವಳ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.[50] ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿ ಎನ್ನುವುದು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮಹಾಕಾಲದ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಿ ರೂಪ ಅಥವಾ ಮಹಾನ್ ಕಾಲ (ಇದನ್ನು ಸಾವು  ಎಂದೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶಿವನಿಗೆ ಅದು ವಿಶೇಷಣ. ದೇವಿ ಮಹಾತ್ಮ್ಯ ದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾಳಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ.. ಇಲ್ಲಿ ಅವಳು ಆಕೆಯ ವಿಶ್ವರೂಪದೊಂದಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಳು.
ಮೂರ್ತಿಚಿತ್ರಣ
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೂಪ, ಮತ್ತೊಂದು ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳ ಮಹಾಕಾಳಿಯ ರೂಪ. ಎರಡೂ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಸಲ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ ಅಮಲಿನಿಂದ ಮತ್ತೇರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಇವೆ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಲೆಕೂದಲು ಕೆದರಿಕೊಂಡಿವೆ, ಚಿಕ್ಕ ಕೋರೆಹಲ್ಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವಳ ಬಾಯಿಂದ ಮುಂದೆ ಚಾಚಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ನಾಲಿಗೆ ಹೊರಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ನಗ್ನವಾಗಿ ಅಥವಾ ಮಾನವ ತೋಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಾರವನ್ನು ಧರಿಸಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ತಂತೆ ಕಾಣುವ ಶಿವನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ನಿಂತಾಗ ಅವಳ ಸಂಗಡ ಸರ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ನರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಡ ಪಾದ ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅಥವಾ ಬಲ-ಗೈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದದ್ದು ಹೆಚ್ಚು ಕುಖ್ಯಾತವಾದ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಮೀರುವ ವಾಮಮಾರ್ಗ ಅಥವಾ ಎಡ-ಗೈ ಮಾರ್ಗ.
ಹತ್ತು ತೋಳಿನ ಮಹಾಕಾಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನೀಲಿ ಕಲ್ಲಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳಿಗೆ ಹತ್ತು ಮುಖಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಪಾದಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕಣ್ಣುಗಳಿವೆ. ಅವಳ ಎಲ್ಲ ಕಾಲುಗಳೂ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿವೆ. ಶಿವನ ಸಾಂಗತ್ಯ ಇಲ್ಲ.
ಕಾಳಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಮೋಹವಿದ್ದು, ಮುಖವರ್ಣವು ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿದೆ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಿ, ಸಿಂಹದ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವವಳು, ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳು, ಒಂದು ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದವಳು, ಅವಳ ತಲೆಗೂದಲು ಕೆದರಿದೆ, ಶರೀರವು ದೃಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯವ್ವನದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಕಾಳಿಕಾ ಪುರಾಣ ವು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾಣಲು ಭೀಕರವಾಗಿರುವ ರೂಪದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಕಾಳಿ ಮಾತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ದಯಾಳುವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಹಿಂದೂ ದೇವಿಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯಳಾಗಿಯೂ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಕೆಯ ಭಕ್ತರು ಆಕೆಯನ್ನು ಇಡೀ ವಿಶ್ವದ ಮಾತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಭಯಂಕರ ರೂಪದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಹಾನ್ ರಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ತೋರುತ್ತಾಳೆ. ಒಮ್ಮೆ ಭಕ್ತನೊಬ್ಬ ಬಂಗಾಳಿ ಸಂತ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರು, ಜನರೇಕೆ ನನ್ನ ಬದಲು ಮಾತೆಯನ್ನೇ ಏಕೆ ಪೂಜಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಭಕ್ತನೊಬ್ಬನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಈ ಭಕ್ತನು ಆಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದ, "ಮಹಾರಾಜ, ಅವರೆಲ್ಲ ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನಿನ್ನಬಳಿಗೆ ಓಡಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ನೀನೇ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಓಡುವಿ?"
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಕತ್ತಲೆಯೇ ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತೆ, ಅಥವಾ ಕಾಳಿ:
''ನನ್ನ ಮಾತೆಯು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ತತ್ವ. ಆಕೆಯು ಅಖಂಡ ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ;'' ''ಅದೃಷ್ಯ ವಾಸ್ತವ, ಅರಿವು ಮತ್ತು ಪರಮಾನಂದ. ರಾತ್ರಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವಣ ಆಕಾಶವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲು.'' ಸಾಗರದಾಳದ ನೀರೂ ಅದೇ ರೀತಿಯದು; ಅಗಣಿತವು ಯಾವತ್ತೂ ರಹಸ್ಯಪೂರ್ಣ ಕತ್ತಲು. ಈ ಮತ್ತೇರಿದ ಕತ್ತಲೆಯೇ ನನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾಳಿ.
ಅವಳ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಜಗತ್ತಿನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕಿರುವ ಕಲಾವಿದರು ಕಾಳಿಯನ್ನು ಕೋಟ್ಯಾನುಕೋಟಿ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ವರ್ಣನೆಯ ರೂಪದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾದಕವಾಗಿಯೂ ರೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತ, ಕಲಾವಿದರು ಎಲ್ಲಕಡೆಯೂ ಕಾಳಿಯ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬೃಹತ್್ಗೊಳಿಸಿ ವೈಭವೀಕರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲಾವಿದರಾದ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವಿಶ್ ಮಚ್ಚು ತೈಯೆಬ್ ಮೆಹತಾ ಅವರ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ನಿಜವಾದ ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆಯನ್ನು ಶಾಕ್ತ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ರೂಪ
ಕಾಳಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ, ಅವು ಹೀಗಿವೆ: ಕಾಳಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಪ್ರತಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಆಯುಧಗಳಾದ ಒಂದು ಖಡ್ಗ, ಒಂದು ತ್ರಿಶೂಲ, ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆ, ಒಂದು ಬೋಗುಣಿ ಅಥವಾ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಚಿಪ್ಪು (ಕಪಾಲ) ಕತ್ತರಿಸಿದ ತಲೆಯಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಡದ್ದು) ಒಂದು ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕತ್ತರಿಸಿದ ರುಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತವೆ. ಖಡ್ಗವು ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ತಲೆಯು ಮಾನವನ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನವು ನಾಶಮಾಡಬೇಕು. ಉಳಿದ ಎರಡು ಕೈಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲದ್ದು) ಅಭಯ (ಭೀತಿಯನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ಹಾಗೆ) ಮತ್ತು ವರದ(ಆಶೀರ್ವದಿಸುವಂತೆ) ಮುದ್ರೆಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಇದರರ್ಥ, ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಚಿಸುವ ಭಕ್ತರು (ಅಥವಾ ನಿಜ ಹೃದಯದಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಯಾರೇ ಆಗಲಿ) ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯು ಇಹದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪರದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವಳು.
ಅವಳು ಮಾನವ ತಲೆಬುರುಡೆಗಳು ಇರುವ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾಳೆ. ತಲೆ ಬುರುಡೆ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ 108 (ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಕಿ ಮಂಗಳಕರವಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಎಣಿಸಬೇಕಾದ ತಲೆಗಳನ್ನು ಜಪ ಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಗಳ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೆ ಜಪಮಾಲೆ ಬಳಸುವರು.) ಅಥವಾ 51, ಇದು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆ, ದೇವನಾಗರಿಯ ಅಕ್ಷರ ಮಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತವು ಚೈತನ್ಯದ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರವೂ ಒಂದು ಶಕ್ತಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಾಳಿಯ ರೂಪವನ್ನು ಎಂದುನಂಬುತ್ತಾರೆ,  ಹೀಗಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾಷೆಯ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಮಂತ್ರಗಳ ತಾಯಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಅವಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಗ್ನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಮಾಯೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುವವಳು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ಪರಿಶುದ್ಧಳ (ನಿರ್ಗುಣ) ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯ ಪರಮಾನಂದ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವವಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮ ಅವ್ಯಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವಳನ್ನು ಕಡುಗಪ್ಪು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳಿಗೆ ಶಾಶ್ವತ ಗುಣಗಳಿಲ್ಲ- ವಿಶ್ವಕ್ಕೇ ಪ್ರಳಯ ಬಂದರೂ ಅವಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಬಣ್ಣ, ಬೆಳಕು, ಒಳಿತು, ಕೆಡಕುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಂಬಿಕೆ. ಅವಳು ಪರಿಶುದ್ಧಳು, ಅವ್ಯಕ್ತ ಶಕ್ತಿ, ಆದಿ ಶಕ್ತಿ
ಮಹಾಕಾಳಿ ರೂಪ
ಕಾಳಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ತಲೆಗಳುಳ್ಳ, ಹತ್ತು ತೋಳುಗಳ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಕಾಲುಗಳುಳ್ಳ ಮಹಾಕಾಳಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೈಗಳು ವಿವಿಧ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಅವುಗಳು ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಹಿಂದೂ ದೇವರೊಬ್ಬರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಸ್ತುವಿನಂದ ಅದು ಯಾವ ದೇವರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನೆಂದರೆ ಮಹಾಕಾಳಿಯು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಅಂತರ್ಗತಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಈ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲ ಹೊಂದಿರುವ ಖಸ್ತಿಗೆ ಹೊಣೆಗಾರಳಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಮಹಾಕಾಳಿಯು ಬ್ರಹ್ಮನ್್ಗೆ ಸಾದೃಶ್ಯಳು ಎನ್ನುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದು ಇದೆ. ಹತ್ತು ತಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸದೆ ಇರುವಾಗ, ಒಂದು "ಏಕಮುಖಿ" ಅಥವಾ ಒಂದು ತಲೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಹತ್ತು ಕೈಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಇದು ಅದೇ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ: ವಿವಿಧ ದೇವರುಗಳ ಶಕ್ತಿಯು ಕೇವಲ ಅವಳ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿರುವುದು.
ಕಾಳಿ ಮೂರ್ತಿ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಶಿವ
ಈ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೋರಲು ಬಿದ್ದಿರುವ, ನಿಶ್ಚೇಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸತ್ತುಬಿದ್ದಿರುವ ಶಿವನ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ನಿಂತಿರುವಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ಶವದ ಹಾಗೆ ತೋರುವುದರ ಮೇಲೆ ಆಕೆ ನಿಂತಿರುವುದರ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದು ಇದೆ, ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳುವರು:
ಒಮ್ಮೆ ಕಾಳಿಯು ಎಲ್ಲ ದೈತ್ಯರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದಳು. ವಿಜಯದ ಕೇವಲ ಆನಂದದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಭಯಂಕರ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದಳು. ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತು ಅಥವಾ ಲೋಕಗಳು ಅವಳ ನೃತ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಡುಗಲು ಆರಂಭವಾದವು ಮತ್ತು ಓಲಾಡತೊಡಗಿದವು. ಕಾರಣ ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಶಿವನು ಸ್ವತಃ ಆಕೆಗೆ ಆ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಕೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ಮತ್ತೇರಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಳು. ಇದರಿಂದ ಶಿವನು ಅವಳ ನರ್ತನದ ಆಘಾತವನ್ನು ತಾನೇ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ದೈತ್ಯರ ಶವಗಳ ನಡುವೆ ತಾನೂ ಶವದಂತೆ ಬಿದ್ದುಕೊಳ್ಳುವನು. ತನ್ನ ಪತಿಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪಾದವು ಬಿದ್ದಕೂಡಲೆ ಕಾಳಿಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ತನ್ನ ನಾಲಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಕಾಳಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಯ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದಕ್ಕೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿವರಣೆಯು ಈ ರೀತಿ ಇದೆ:
ಅದ್ವೈತ ಶಕ್ತಿ ವಾದದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಮುಂದುವರಿದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶೈವಧರ್ಮವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ದ್ವೈರೂಪ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ತ್ರಿಕಾ ತತ್ವಜ್ಞಾನದೊಂದಿಗೂ ಇದರ ಸಹಮತವಿದೆ. ಅಭಿನವಗುಪ್ತರೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವೂ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಬಳಕೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿದೆ, "ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದ ಶಿವ ಶವ ಇದ್ದಂತೆ" ಎಂದು. ಇದರರ್ಥ ಕ್ರಿಯೆಯ ಚೈತನ್ಯ (ಶಕ್ತಿ) ಅಂದರೆ ಮಹಾಕಾಳಿ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ "ಐ" ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ) ಶಿವ (ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಜ್ಞೆ) ನಿಷ್ಕ್ರಿಯನಾದಹಾಗೆ. ಶವದ ಅರ್ಥ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಕಳೇಬರ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಆಟವಾಡುವುದಾದರೆ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಅಕ್ಷರ "ಅ" ಇಲ್ಲದೆ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕ ಅಕ್ಷರ "ಐ" ಸ್ತ್ರೀ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಅಥವಾ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವಳೇಕೆ ತನ್ನ ಪತಿ ಮತ್ತು ಶಾಕ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪೂರಕನಾಗಿರುವ ಅಥವಾ ಶೈವಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪರಮೋಚ್ಚ ದೇವನಾಗಿರುವ ಶಿವನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನೀಡುವ ವಿವರಣೆ ಇದು.
ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರುವ ಈ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದರೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಯ ಹಿಂದಿನ ಅರ್ಥವು ಶಂಕರ ಅಥವಾ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವ ಅದ್ವೈತ ರೂಪದಿಂದ ದೂರವಾದ್ದು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮಹತ್ವದ್ದು. ಮಹಾನಿರ್ವಾಣ ಮತ್ತು ಕುಲಾರ್ಣವ ತಂತ್ರಗಳೆರಡ ಪ್ರಕಾರ, ಅದೇ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸತ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಮೊದಲಿನದು ಅಲೌಕಿಕ ಬಯಲು, ಇದನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಜಡ, ಇನ್ನೂ ಅನಂತ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಇ್ಲಲಿದೆ ಎಂದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ವಿಶ್ವ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಿರುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಶಿವ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾದ ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದ- ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಮಾನಂದ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಎರಡನೆಯದು ಒಂದು ಸಕ್ರಿಯ ಬಯಲು, ಒಂದು ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಬಯಲು, ಮಾಯೆಯ ಬಯಲು ವಿಷಯ, ಅಂದರೆ, ಎಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ-ಕಾಲದ ಭ್ರಮೆ ಇರುವುದೋ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ವಿಶ್ವದ ದರ್ಶನ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದು. ಈ ರೂಪದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಕಾಳಿ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು (ಅಖಂಡತೆಯಲ್ಲಿ) ಅದೇ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸತ್-ಚಿತ್-ಆನಂದವೆಂದು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡನೆ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವು (ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ) ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ದ್ರಷ್ಟಾರ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಮಾತೆ ಕಾಳಿಯ ಆಟವೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಒಬ್ಬನು ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಬದಿಗಿಟ್ಟು ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾದರೆ, ಅದು ಪರಿಶುದ್ಧ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ) ಅದನ್ನೇ ಶಿವ ಅಥವಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಎಂದು ಒಬ್ಬರು ಹೇಳಬಹುದು. ಯಾವಾಗ ಒಬ್ಬನು ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯೇ ವಾಸ್ತವ ಎಂದುಕೊಂಡು ಧ್ಯಾನಸ್ಥನಾದರೆ, ಪರಿಶುದ್ಧ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂತೃಪ್ತಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರೆ ((ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ) ಒಬ್ಬರು ಅದನ್ನು ಕಾಳಿ ಅಥವಾ ಶಕ್ತಿ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಯೋಗಿನಿ ಅಥವಾ ಯೋಗಿಯು ಅದೇ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು.- ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವುದು ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯ ಚಂಚಲತೆಯಲ್ಲಿ. ಶಿವನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾಳಿಯು ನಿಂತಿರುವುದರ ಅರ್ಥದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಳಿಯು ಮೃತನಾದ ಶಿವನ ಅಥವಾ ಶವದ (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಕಳೇಬರ) ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಕುಂಡಲಿನಿ ಶಕ್ತಿಯು ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಮನುಷ್ಯನಲ್ಲಾಗುವ ಅಸಹಾಯಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೋಪಿಕೃಷ್ಣ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ನಂತರದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಳಿಯು ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಅಪರಿಹಾರ್ಯವಾಗಿ ಜೊತೆಯಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಾಳಿಯ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ರೂಪವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕ್ರೂರವೂ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ನಿಲುಕದ್ದೂ ಆಗಿಬಿಡುವುದು. ಮತ್ತು ಶಿವನು ಮಾತ್ರ ಆಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲವನು. ಇದು ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಏಕೆಂದರೆ, ಅವಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಆತನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳ ರೂಪ ಧಾರಣ ಮಾಡಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕ್ರೂರತನದಲ್ಲಿ ಆತನು ಅವಳಿಗೆ ಸರಿಸಾಟಿಯಾಗಬಲ್ಲ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕೃತಿ ಕಾಳಿ ಕೌತುವಂನಲ್ಲಿ ಶಿವನೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ವರ್ಣನೆ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪವಿತ್ರ 108 ಕರಣಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ಶಿವನು ಊರ್ಧ್ವ ತಾಂಡವವನ್ನು ನರ್ತಿಸಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಊರ್ಧ್ವ ತಾಂಡವವು ಒಂದು ಕರಣವಾಗಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಕಾಲನ್ನು ತಲೆಗೆ ಎತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವನು ಅಳುತ್ತಿರುವ ಶಿಶುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನೆಂದೂ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಮುಂದೆ ಮಗುವಿನಂತೆ ಅತ್ತನೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಶಿವನು ಸಮರ್ಥ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂರ್ತಿಚಿತ್ರಣವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಶಿವನ ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ನರ್ತನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ನರ್ತಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸಾಕಷ್ಟಿವೆ. ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದಾಗ ಜಗತ್ತು ಪ್ರಳಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು.
ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾಳಿಯ ಕರಾಳ ಸ್ವಭಾವವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಆಯಿತು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಪೂಜಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಆಕೆಯ ಸುಂದರ, ಪರಿಪಾಲಕಿಯ ಮತ್ತು ಮಾತೃತ್ವದಿಂದ ನೀಡುವ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹಾಗೆಯೇ ಅವಳ ಶಾಪವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಸಾವಿನ ಭಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯ. ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ವತ್ತು ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ನಾಣ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಬದಿ ಎನ್ನುವುದು ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯುವುದು: ಹೇಗೆ ಜೀವನವಿಲ್ಲದೆ ಸಾವಿಲ್ಲವೋ, ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾವಿಲ್ಲದೆ ಜೀವನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲ. ಕಾಳಿಯ ಪಾತ್ರವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವ್ಯಕ್ತದ ಆಚೆಯೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ- ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲೂ ಬಹುದು- ಆಕೆಯು ವಿದ್ವತ್ತನ್ನು ತರಬಲ್ಲವಳು ಮತ್ತು ಅವಳು ಮಹಾನ್ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗೂಢಾರ್ಥವನ್ನು ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಠ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಬಲ್ಲಳು. ನಿರ್ವಾಣ ತಂತ್ರವು ಅವಳ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪರಮಸತ್ಯವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ರುದ್ರರಾದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಗುಳ್ಳೆಗಳಂತೆ ಅವಳಲ್ಲಿಯೇ ಮೂಡಿ ಅವಳಲ್ಲಿಯೇ ಮರೆಯಾಗುವರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅದೊಂದು ಅತ್ಯಂತದ ಪ್ರಕರಣ, ಯೋಗಿನಿ- ತಂತ್ರ, ಕಾಮಾಖ್ಯ- ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ನಿರುತ್ತರ- ತಂತ್ರವು ಅವಳನ್ನು ಮಹಾದೇವಿಯ (ಬಹುದೊಡ್ಡ ದೇವಿ, ಅವಳು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇವರುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ) ಸ್ವರೂಪ (ಸ್ವಯಂ ರೂಪಿ) ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಮಹಾನ್ ಮಾತೆಯೆಂದು ಕರೆದು ಪೂಜಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹಿಂಸಾ ರೂಪ ರಹಿತ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮಾರ್ಗಪ್ರವರ್ತಕರೆಂದರೆ 18ನೆ ಶತಮಾನದ ಶಾಕ್ತ ಕವಿಗಳಾದ ರಾಮಪ್ರಸಾದ್್ ಸೇನರಂಥವರು. ಅವರು ಕಾಳಿಯ ಚಂಚಲ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿದರು. 19ನೆ ಶತಮಾನದ ಬಂಗಾಳಿ ಸಂತ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಕೂಡ ಕಾಳಿಯ ಮಹಾನ್ ಭಕ್ತ. ಇವರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಈ ದೇವಿಯ ಹೆಚ್ಚು ಆಧುನಿಕ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ವಿವರಣೆಗಳ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಪೂಜಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಾಳಿಯು ಅಷ್ಟೊಂದು ಭಯಾನಕಳಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣಪಡೆದವರು ಮಾತ್ರ ಆಕೆ ಕೋಪಿಷ್ಠ ಅವಯವಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ರಚೆಲ್ ಮ್ಯಾಕ್್ಡರ್್ಮೋಟ್ ಕೃತಿಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಿಯ ಬೆಳವಳಿಗೆಯಲ್ಲಾದ ಶ್ರೇಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗವನ್ನು ಸಾಂಖ್ಯರಿಗೂ ಕೊಡಲೇಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಭ್ರಮೆಗೆ, ಮಹಾಮಾಯೆಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ, ತ್ರಿಗುಣಗಳ ಸ್ವಭಾವದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದವಳು (ಆದರೆ ಅದರ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗದವಳು), ಮಹಾ-ಕಾಳಿ, ಮಹಾ- ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಮಹಾ- ಸರಸ್ವತಿ ಈ ಮೂರು ಸ್ವರೂಪಗಳ ಧಾರಣ ಮಾಡುವವಳು, ಇವು ಅವಳ ತಾಮಸಿಕ, ರಾಜಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾತ್ವಿಕ ರೂಪಗಳು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಯು ಸರಳವಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗ.
ಸರ್ ಜಾನ್ ವುಡ್ರೋಫ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ಯುಯೆರ್್ಸ್ಟೀನರಂಥ, ಅನೇಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು (ಅದೇ ರೀತಿ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆ ನಡೆಸುವವರು), ನೀವು ಹೇಗೆ ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೀರಿ, ಹೇಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತೀರಿ ಎನ್ನುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸರಳವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲ ಸಂಕೇತಗಳು, ಜ್ಞಾನ, ಕಾಲ-ಸಮಯ, ನೈಮಿತ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಈ ಎಲ್ಲ ಬಂಧನಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೊದಲಾದ   ಅಮೂರ್ತ (ಇನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಗ್ರಾಹ್ಯವಾಗಬೇಕಾದ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ ಶಿವ, ಪರಿಶುದ್ಧ, ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ದೇವಿಯ ಆ ಜ್ಞಾನದ ತಿರುಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ- ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೈತಳೆದ, ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳ, ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ಆ "ಎರಡರ" ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಿಯಾಸಂಬಂಧಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸಮ್ಮಿಳನ. ಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯ ಹಾಗೆ ಇಬ್ಬರೂ ಅನೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಮಾನವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಅದೇ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅವರು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಪರಸ್ಪರ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
1947ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21ರ ಟೈಮ್ ಮ್ಯಾಗಜಿನ್್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆ ವರ್ಷ ನಡೆದ  ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರು ಅನುಭವಿಸುದ ಸಂಕಟಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಕೇತ ಮತ್ತು ರೂಪಕವಾಗಿ ಕಾಳಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಫೀನಿಕ್ಸ್ ಫೋರ್ಸ್ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಗಡುಕ ರಾತ್ರಿ ವರದಿಗೆ ಕಾಳಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಚಿತ್ರ ಬಳಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ (1985)
ಹೊಸ ಯುಗ ಮತ್ತು ನವನಾಸ್ತಿಕತೆಯಲ್ಲಿ
ಕಾಳಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮದವರ ಒಂದು ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಗಮನಿಸಿರುವುದೇನೆಂದರೆ, "ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವಂತೆ ಎಲ್ಲ ಮಿಶ್ರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಧರ್ಮಗಳ ಸ್ಥಾನಾಂತರದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿ ಭಕ್ತಿಪಂಥವು ತನ್ನ ನೂತನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದೇ ಆದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಾರತೀಯ ರೂಪವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು." ಕಾಳಿಯನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದವರು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದೆಂದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ಕಂಡುಬರುವುದೆಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಎದ್ದಿವೆ: