cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕ್ಯೂಬಾ
ಕ್ಯೂಬದ ಇತಿಹಾಸ
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ 1899ರ ಜನವರಿ 1ರಿಂದ ಕ್ಯೂಬದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಕ್ಯೂಬದ ಜನರನ್ನೇ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಟ್ಟು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ಆರೋಗ್ಯ, ನೈರ್ಮಲ್ಯಗಳ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂತು. ಕ್ಯೂಬಕ್ಕೂ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೂ ಒಪ್ಪಂದವೇರ್ಪಟ್ಟು, ವ್ಯಕ್ತಿಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನೂ ಜನರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಜಾಸರ್ಕಾರವನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಲು ಅಮೆರಿಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದೆಂದು ಕ್ಯೂಬ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. 1902ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯೂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆ ಸೇರಿ ಅದು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಥಾಮಸ್ ಎಸ್‍ಟ್ರಡ ಪಾಲ್ಮ ಕ್ಯೂಬದ ಪ್ರಜಾ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. 1902ರಿಂದ 1906ರವರೆಗೆ ಕ್ಯೂಬದ ಪ್ರಜಾ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. 1902ರಿಂದ 1906ರ ವರೆಗೆ ಕ್ಯೂಬ ಸಾಧಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾದ್ದು. ಆದರೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಿದ್ಧತೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕೆನ್ನುವಾಗ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದುವು. ಭೇದಭಾವಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನೇರ್ಪಡಿಸಲು ಅಮೆರಿಕ ಸಕಾರ ಒಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಕ್ಯೂಬಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸಂಧಾನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯದಿರಲು ಅಮೆರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಕ್ಯೂಬದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿತು. ಅದು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಧಿಕಾರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿತು. 1909ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಆಡಳಿತ ಮುಗಿದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೇನೆ ವಾಪಸಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಸಲ ಕ್ಯೂಬದಲ್ಲಿ ಜೋಸ್ ಮಿಗೇಲ್ ಗೋಮೆಜ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಆಲ್‍ಫ್ರೆಡೊ ಜಯಾಸ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷನೂ ಆಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಮುಂದೆಯೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಡಳಿತ ನೀತಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನೆರೆರಾಜ್ಯವಾದ ಕ್ಯೂಬದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಧೋರಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದು ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಇಚ್ಛೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 1909ರಿದ 1925ರ ಮಧ್ಯೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಗೋಮೆಜ್, ಮೆನೊಕಲ್ ಮತ್ತು ಜಯಾಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕದಡಿದಾಗ ಅಮೆರಿಕ ಎರಡು ಸಲ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. 1925ರಲ್ಲಿ ಗೆರಾರ್ಡೊ ಮಕ್ಯಾಡೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ 1933ರ ವರೆಗೆ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ. ಲಂಚ, ದುರಾಡಳಿತಗಳ ಕಾರಣ ಮಕ್ಯಾಡೊನ ವಿರುದ್ಧ ಜನತೆ ದಂಗೆಯೆದ್ದು ಅವನನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಓಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ 1933ರಿಂದ 1958ರ ವರೆಗೂ ಕ್ಯೂಬದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದವ ಬ್ಯಾಟಿಸ್ಟ.
1958ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ಪ್ರಚಾರದ ಫಲವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟಾಗಿ ಫೀಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೊ ಅಧಿಕಾರ ಗಳಿಸಿದರು. 1961ರಲ್ಲಿ ತಾನು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ನೀತಿಯನ್ನನುಸರಿಸುವುದಾಗಿ ಆತ ಸಾರಿದರು. ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಆತಂಕವುಂಟಾಯಿತು. ಕ್ಯೂಬಕ್ಕೆ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶದ ಬೆಂಬಲ ದೊರಕಿತು; ವಿಪುಲವಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದಿಂದ ಬಂದವು. ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಗಳು ಕ್ಯೂಬದ ಸುತ್ತ ಕಾವಲು ಹಾಕಿದವು. ಈ ಸಂದಿಗ್ಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ದೇಶ ಪರಮಾಣು ಸಜ್ಜಿತ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಅಲ್ಲಾಗಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿಯೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಅಮೆರಿಕ-ರಷ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯಬಹುದಾಗಿದ್ದ ಯುದ್ಧದ ಭಯ ಈ ರೀತಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. 1963ರ ವೇಳೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
1991 ರಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯತ್ ಪತನದ ನಂತರ  ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಆಳಿಕೆಯು  ತೀವ್ರವಾಗಿ  ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಯಿತು. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ $ 4 ಬಿಲಿಯನ್ ನಿಂದ $ 6 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸೋವಿಯತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಗಳ ರದ್ದಿನ ನಂತರ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತವನ್ನು ದೇಶವು ಎದುರಿಸಿತು. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇಂಧನದ ತೀವ್ರ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಯಿತು. ಸರ್ಕಾರ 1993 ರವರೆಗೆ ಆಹಾರ, ಔಷಧ, ಮತ್ತು ನಗದು ಅಮೆರಿಕನ್ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಮ್ಮತಿಸಲಿಲ್ಲ, ಆಗಸ್ಟ್ 5, 1994 ರಂದು ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಹವಾನಾದಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಧಿಡೀರ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ  ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರನ್ನು  ಚದುರಿಸಿದರು.
ಕ್ಯೂಬಾವು ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ ದ  ನೆರವು ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲದ ಹೊಸ ಮೂಲವನ್ನು  ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ವೆನೆಜುವೆಲಾ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾಗಳು ಮಿತ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಮುಖ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ರಫ್ತುದಾರ ದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. 2003 ರಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವು ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರನ್ನು  ಬಂಧಿಸಿ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿತು.
ಫೆಬ್ರವರಿ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಫಿಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಕ್ಯೂಬಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಿನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಹೋದರ ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋರನ್ನು ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೆಂದು  ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಜೂನ್ 3, 2009 ರಂದು, ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘ ಗುಂಪಿನ ಕ್ಯೂಬನ್ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಮೇಲಿನ 47 ವರ್ಷಗಳ  ನಿಷೇಧವನ್ನು  ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಫಿಡೆಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಂಘವನ್ನು ಸೇರಲು ತಮ್ಮ ಅನಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ರೌಲ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋ ಪನಾಮ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ರನ್ನು, ಏಪ್ರಿಲ್ 11, 2015ರಂದು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ಯೂಬಾ ವರ್ಗ:ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳು
ಶ್ರಮದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೂಲ ಉತ್ಪಾದನ ಸಾಧನಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ಅಥವಾ ವರ್ಗವೇ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗವೆಂಬುದು ಫ್ರೇಸರನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. ಈ ಒಂದೊಂದು ಗುಂಪು ಅಥವಾ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿಡಿ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅಂಶಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಅಭಿಜಾತ ಸಂಪ್ರದಾಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಾನಾ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಬದಲು ಅವಕ್ಕೆ ಯಾವ ಹಣೆಚೀಟಿಗಳನ್ನೂ ಅಂಟಿಸದೆ ಕೇವಲ ಉತ್ಪಾದಕ ಸೇವೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬೇಕೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅಭಿಲಾಷೆ. ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳನ್ನು ಗ್ರಾಸ ಅಥವಾ ಆದಾನವೆಂದೂ (ಇನ್‍ಪುಟ್) ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ (ಔಟ್‍ಪುಟ್) ಎಂದೂ ಕರೆಯುವ ಪರಿಪಾಟವುಂಟು. ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯವಾಗುವಂಥದು ಏನೇ ಇರಲಿ, ಅದು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗ ಎಂಬುದು ಬೆನ್‍ಹ್ಯಾಮನ ಮಾತು. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ 1. ಭೂಮಿ, 2. ಶ್ರಮ, 3. ಬಂಡವಾಳ, 4. ಸಂಘಟನೆ.
ಭೂಮಿ
ಭೂಮಿಯೆಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಅರ್ಥವುಂಟು. ಇದು ಕೇವಲ ನೆಲವಲ್ಲ, ಮಣ್ಣಲ್ಲ. ನೆಲ ಜಲ ವಾಯು ಬೆಳಕು ಬೆಂಕಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಮಾನವನಿಗೆ ನೀಡುವ ವಸ್ತು ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಭೂಮಿ ಸಂಕೇತವೆಂಬುದು ಮಾರ್ಷಲನ ಮಾತು. ಮಾನವ ಏನು ಮಾಡಬೇಕಾದರೂ ನೆಲದ ಮೇಲ್ಮೈಯೇ ಅವನಿಗೆ ಮೂಲಾಧಾರ. ಆತನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅದು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ನಾಗರಿಕತೆಯ ನಾನಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯೇ ಆತನ ಪ್ರಧಾನ ಮಿತ್ರ; ಕೆಣಕಿ, ಸೆಣೆಸಿ, ಸೋಲಿಸಿ, ಒಲಿದು ಆತನ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಎಡೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿರುವ ಶಕ್ತಿ. ಮನುಷ್ಯ ಬೇಟೆಯ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಪಶು ಪಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲನ್ನೂ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಫಲವತ್ತಾದ ನೆಲವನ್ನೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದಾಗ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನೂ ಸರ್ವಕಾಲದಲ್ಲೂ ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಭೂಮಿಯೇ. ಮಾನವ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೂಲವೂ ಇದೇ.
ಈ ಭೂಮಿ ಎನ್ನುವುದು ಮಾನವನಿಗೆ ಪ್ರಕೃತಿ ನೀಡಿರುವ ಕಾಣಿಕೆ. ಒಮ್ಮೆ ಅನುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾನವನಿಂದು ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ನಿಜ. ಆದರೂ ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಸಂದಿರುವ ಕೊಡುಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಅತ್ಯಲ್ಪವೆಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ.
ಭೂಮಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳುಂಟು
ಭೂಮಿಯ ಪರಿಮಾಣ ಮಿತವಾದುದ್ದು. ಇದರ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಮನುಷ್ಯ ತನಗಿಷ್ಟ ಬಂದಂತೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದಾಗಲಿ ಕುಗ್ಗಿಸುವುದಾಗಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಬೆಲೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಬೆಲೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅದರ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬೆಲೆ ಇಳಿದಾಗ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗುವುದಿಲ್ಲ. ನೆಲದ ಪರಿಮಾಣ ಸ್ಥಿರವಾದ್ದರಿಂದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಭಾವ ಗೇಣಿ ಉದಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ ಸ್ಥಿರವಾದದ್ದು. ಬಾಂಬು ದಾಳಿಯಿಂದ ನೆಲದ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಾಶವಾದರೂ ಅದನ್ನು ಪುನಃ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ರಿಕಾರ್ಡೋ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಗುಣಧರ್ಮಗಳು ಮೂಲಭೂತ, ಅವಿನಾಶಿ. ಭೂಮಿ ಅಚಲ. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯ ಗೇಣಿ ಬದಲಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಅದರ ಈ ಗುಣವೇ ಕಾರಣ. ಭೂಮಿಯ ಫಲವತ್ತು ತಾಕಿನಿಂದ ತಾಕಿಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ಎರಡು ತುಣುಕು ಭೂಮಿ ಇರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಅಂಚಿನ ಬೇಸಾಯದ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದಿರುವುದು ಈ ಕಾರಣದಿಂದ. (ನೋಡಿ- ಗೇಣಿ,-ಗೇಣಿ-ಸಿದ್ಧಾಂತ)
ಶ್ರಮ
ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟ.. ಆರೋಗ್ಯಪಾಲನೆಗಾಗಿ ಮಾಡುವ ವ್ಯಾಯಾಮ, ತಾಯಿಯಿಂದ ಶಿಶುಪೋಷಣೆ, ತಂದೆ ಮಗನಿಗೆ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಪಾಠ, ಮನೆಯ ಮುಂದಿನ ತೋಟದಲ್ಲಿ ನಾವು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸ-ಇವೆಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವೇ. ಆದರೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲ ಶ್ರಮವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ವಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ್ದು.
ದುಡಿಮೆಯಿಂದ ದೊರಕುವ ಸಂತೋಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬೇರೆಯಾದ ಫಲವನ್ನೇ ಕ್ವಚಿತ್ತಾಗಿಯೋ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿಯೋ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ ದೈಹಿಕ ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರಯಾಸವೆಲ್ಲ ದುಡಿಮೆ-ಎಂಬುದು ಮಾರ್ಷಲನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಕ ಕೂಲಿಕಾರನಿರಲಿ, ಕೃಷಿಕನಿರಲಿ, ಶಿಕ್ಷಕನಿರಲಿ, ಗುಮಾಸ್ತನಿರಲಿ, ಪೊಲೀಸನಾಗಿರಲಿ, ವೈದ್ಯನಿರಲಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿರಲಿ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಪ್ರತಿಫಲಾಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಆ ಕಾರ್ಯ ಶ್ರಮವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಶ್ರಮಕ್ಕೂ ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಿಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟು. ಇತರ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಗುರಿಯ ಸಾಧನಗಳು ಮಾತ್ರ. ಆದರೆ ಶ್ರಮ ಹೀಗಲ್ಲ. ಇದು ಗುರಿಯ ಸಾಧನವೂ ಹೌದು, ಇದೇ ಗುರಿಯೂ ಹೌದು. ಕಾರ್ಮಿಕರು ದುಡಿಯುವುದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಬಯಕೆಗಳ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿಯೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಕಡೆ ಇವರು ಉತ್ಪಾದಕರಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಇವರೇ ಅನುಭೋಗಿಗಳು.
ಶ್ರಮವನ್ನೂ ಶ್ರಮಿಕನನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ್ದು ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣ. ಅವನ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಅವನೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ಬಂದು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾದ್ದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆತ ಮಾಡುವುದು ತನ್ನ ಶ್ರಮವನ್ನೇ ಹೊರತು ತನ್ನನ್ನಲ್ಲ.
ಶ್ರಮ ಅವಿನಾಶಿಯಲ್ಲ. ಅದು ನಶ್ವರ. ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ಕಳೆದ ಒಂದೊಂದು ದಿನವೂ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನಷ್ಟವಾದಂತೆಯೇ. ಸಂಚಿತವಾದ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಇರುವುದು ಒಂದೇ ಮಾರ್ಗ ಅದರ ವಿನಿಯೋಗ. ಒಳ್ಳೆಯ ಬೆಲೆ ಬಂದಾಗ ಮಾರೋಣವೆಂದು ಶ್ರಮವನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿಡುವುದು ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ದೊರಕುವ ಕೂಲಿ ಪಡೆದು ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ್ದು ಹಲವು ವೇಳೆ ಆತನಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ದುಡಿಮೆಗಾರನಿಗೆ ಚೌಕಾಶಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಸ್ವಯಂವೇದ್ಯ. ಉದ್ಯಮದೊಡೆಯರು ಈ ದೌರ್ಬಲ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗ ಪಡೆಯದಿರಲೆಂದೇ ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಿತ ರಕ್ಷಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿವೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳು ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದಿರುವುದೂ ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ.
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಶ್ರಮದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಏರಿಳಿತಗಳಿಂದ ಅದರ ಸರಬರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಸರಬರಾಜು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಧರ್ಮ. ಆದರೆ ಕೂಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಕಾರ್ಮಿಕನ ಸಂಸಾರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾದ ವರಮಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು ಅವನ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇತರರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಹೆಚ್ಚೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೂಲಿ ಒಂದು ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವರಮಾನ ಹೆಚ್ಚಿ, ಅತಿಯಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಆವಶ್ಯಕತೆ ತಗ್ಗಿ, ಅವರ ಸರಬರಾಜೂ ತಗ್ಗಬಹುದು.
ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಏರಿಸಲಾಗಲಿ ತಗ್ಗಿಸಲಾಗಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಗಿರಾಕಿ ತಗ್ಗಿ ಬೆಲೆಯೂ ಇಳಿದಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಆಗ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ತಗ್ಗಿ ಕೂಲಿಯೂ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಬರಾಜನ್ನೂ ತಗ್ಗಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಶ್ರಮಿಕನ ಕಾರ್ಯಸಾಮಥ್ರ್ಯವೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಎಲ್ಲ ವೇಳೆಯಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ನೈಪುಣ್ಯದಿಂದ ಕಾರ್ಯಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಬಂಡವಾಳ
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮೂರನೆಯ ಅಂಗವಾದ ಬಂಡವಾಳ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಇದ್ದದ್ದಲ್ಲ. ಪ್ರಕೃತಿಯ (ಭೂಮಿ) ಶ್ರಮದ ಪ್ರಯೋಗದ ಫಲವಾಗಿ ಲಭಿಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಸದೆ ಅಷ್ಟನ್ನೂ, ಅಥವಾ ಅದರ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು, ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದೇ ಬಂಡವಾಳ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿದ ಹಣವೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿದ್ದರೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಣವೇ ಬಂಡವಾಳವಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಕೊಂಡ ಯಂತ್ರ, ಸ್ಥಾವರ, ಉಪಕರಣ, ಕಚ್ಚಾ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಬಂಡವಾಳ. ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಸಾಧನ ಎಂಬುದು ಬಂಬಾವರ್ಕನ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ. ಭೂಮಿ ನಿಸರ್ಗನಿಮಿತ್ತ; ಬಂಡವಾಳ ಮಾನವೋತ್ಪಾದಿತ ಉತ್ಪಾದೀ ಸಾಧನ.
ಸಂಘಟನೆ
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗಗಳಾದ ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಗವೇ ಸಂಘಟನೆ. ಸಂಘಟನೆಯೂ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗವಾಗುವಷ್ಟು ಪ್ರಮುಖ್ಯವುಳ್ಳದ್ದೆಂದು ಮಾರ್ಷಲ್ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳಗಳು ತಮ್ಮಕ್ಕಷ್ಟೇ ತಾವೇ ಏನನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾರವು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸುವುದೇ ಉದ್ಯಮಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯ. ಆತನ ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಚಲಿಸದು. ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಯೋಜಿಸುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದೂ; ಏನು, ಎಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕೆಂಬ ಮಹತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಣಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ; ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಉಳಿದ ಮೂರು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಅವು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಯೋಗ್ಯ ಸಂಭಾವನೆ ಕೊಡುವುದೂ; ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತಲೆದೂರಬಹುದಾದ ನಷ್ಟಸಂಭವಗಳನ್ನು ಧೈರ್ಯವಾಗಿ ಎದುರಿಸುವುದೂ ಉದ್ಯಮಿಯ ಚಾಲಕನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಭಾರ. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಚತುರನೇ ಸಾಹಸಿ ಉದ್ಯಮಿ, ಚಾಲಕ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ ತಗ್ಗಿಸಿ ತನ್ನ ಲಾಭ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ, ಉಳಿದ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳೊಡನೆ ಸಹಕರಿಸಿ ಸಮರ್ಥ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಕೈಕೊಳ್ಳುವವನೇ ನಿಜವಾದ ಉದ್ಯಮಿ.
ವಿಭಜನೆ
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾರ್ಷಲ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರಾದರೂ ಕೆಲವರು ಆ ರೀತಿ ಭಾವಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಘಟನೆಯೂ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಶ್ರಮವೇ ಎಂಬುದು ಇವರ ಮತ. ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅಂಗಗಳು ಕೇವಲ ಎರಡು ಬಗೆ : ಒಂದು ಮಾನವೀಯ (ಶ್ರಮ, ಸಂಘಟನೆ); ಇನ್ನೊಂದು ಮಾನವೇತರ (ಭೂಮಿ, ಬಂಡವಾಳ). ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿಚಾರದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇವನ್ನು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯ. ಭೂಮಿಗೂ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವಂತೆಯೇ ಶ್ರಮಕ್ಕೂ ಸಂಘಟನೆಗೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದೇ ಇದೆಯೆಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ. ಆದರೆ ಈ ಅಂಗಗಳ ಕೂಡುಗೆರೆಗಳ ಬಳಿ ಒಂದನ್ನಿನ್ನೊಂದರಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ತೋರಿಸುವುದೂ ಕಷ್ಟವೆಂಬುದು ನಿಜವೇ. ಕಾರ್ಮಿಕನನ್ನೂ ಉದ್ಯಮಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಅನುಚಿತವೆಂದು ವಾದಿಸುವವರು ಇವರಿಬ್ಬರ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಮೂಲಲಕ್ಷಣಗಳ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಾನವೀಯ ಶ್ರಮದ ಹಿಂದೆಯೂ ಸಂಘಟನೆ ಇದ್ದೇ ಇದೆಯೆಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ಉದ್ಯಮಿಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು, ಅಷ್ಟೇ. ಶ್ರಮ, ಸಂಘಟನೆಗಳೆರಡೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕಾಂಗಗಳೆಂದು ವಾದಿಸುವವರು ಈ ಅಂಶವನ್ನೇ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ಮಿಕನ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ಭಾಗ ಹೆಚ್ಚು; ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಅಲ್ಪ. ಉದ್ಯಮಿಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಂಶವೇ ಅಧಿಕ. ಅದೇ ಎಲ್ಲವೂ ಎಂದರೂ ಸಂದೀತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದ್ಯಮಿ ಇತರರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದ್ಯಮದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಆತನದು; ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಕೊಳ್ಳುವವನೂ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವವನೂ ಆತನೇ. ಉದ್ಯಮಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಮೂರು ಅಂಗಗಳೂ ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ಪಾದನ ಸಾಧನಗಳು. ಆತ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರ ಬದಲು ಬಳಸಬಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಮೂರು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಉದ್ಯಮಿಯ ಬದಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಭೂಮಿ, ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗಗಳೆಂದೂ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಸಾಮ್ಯದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವನ್ನು ಈ ವಿಧಾನ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಘಟನೆ ಇದರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದದ್ದು. ಒಂದೇ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಗಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಗಗಳು; ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದವು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಡವಾಳದ ಬದಲು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೆ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶ್ರಮದ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಶ್ರಮವನ್ನಾಗಲಿ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಡವಾಳದ ಬದಲು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಾರದು. ಇಂಥ ಪ್ರತಿ ನಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಕೊಳ್ಳುವುದು ಉದ್ಯಮಿಯ ಕೆಲಸ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಭಾರತ ಸೇನೆಯ ಶೌರ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರ. ಯುದ್ಧದ ವೇಳೆ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಭಾರತದ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಥ ಶೂರರಲ್ಲಿ ಶೂರ ಎಂದು.
ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಜನವರಿ ೨೬ ೧೯೫೦ (ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ)ದಂದು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ೧೯೪೭ (ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆ)ದಿಂದ ಜಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುವ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವು ಭಾರತ ರತ್ನದ ನಂತರ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪುರಸ್ಕಾರ.
ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಗೆ ಇದರ ಹೆಸರನ್ನು ಉಪಯೊಗಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಸೆಕಂಡ್ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಅಥವಾ ಅದ್ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಧನಯೋಗವೂ ಇದೆ. ಪುರಸ್ಕೃತರ ನಿಧನದ ನಂತರ ಅವರ ಪತ್ನಿಗೆ ಅವರ ಮರಣ ಅಥವಾ ಮರುವಿವಾಹದ ತನಕ ಮಾಸಾಶನ ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ. ಆದರೆ ಈ ಮಾಸಾಶನ್ಅವು ಅತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಇದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ರೂ.೧,೫೦೦ ಆಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ಮಾಸಾಶನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದುಡ್ಡು ಈ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿವೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಪದಕವನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾವಿತ್ರಿ ಖನೋಲನ್ಕರ್ (ಮೂಲನಾಮ ಈವಾ ಯುವೊನ್ ಲಿಂಡಾ ಮಡೇ-ಡಿ-ಮರೋಸ್, ಇವರು ಭಾರತ ಭೂಸೇನೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರ ಪತ್ನಿ)ಅವರು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರವು ಇವರ ಅಳಿಯ ಮೇಜರ್ ಸೋಮನಾಥ ಶರ್ಮಾ ಅವರಿಗೆ ಸಂದಯವಾಯಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಂಡುಕೋರರನ್ನು ಶ್ರೀನಗರ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಹೊರಗಟ್ಟುವಾಗ ಇವರು ಮಡಿದರು.
ಪದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ರಿಬ್ಬನ್ ೩೨ ಮಿ.ಮಿ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ನೇರಳೆ (purple) ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಇಂದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ತೊಡೆಯ ಮೂಳೆಯನ್ನು ವಜ್ರಾಯುಧವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ ಋಷಿ ದಧೀಚಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿವಾಜಿಯ ಖಡ್ಗವಾದ ಭವಾನಿಯ ಚಿತ್ರವೂ ಇದೆ.
ಪುರಸ್ಕೃತ ಸೈನಿಕರು
ಕಾಕತಾಳೀಯವಾಗಿ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಪುರಸ್ಕೃತರು ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾಲಂಪುರ ಎಂಬ ಒಂದೇ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೆನಪಿಗಾಗಿ
೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಇದು ೧೫ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರು ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಫರೂಖ್ ಶೇಖ್, ಪುನೀತ್ ಇಸ್ಸರ್, ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಘಾಟ್ಗೆ, ನಸೀರುದ್ದೀನ್ ಷಾ, ಶಾರೂಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನು ಕಪೂರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ಸೇನಾ ದಳಗಳಿಂದ ಈ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಹಾಯ ದೊರೆತಿತು. ಇದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ 'ಶಾನ್ ತೇರೀ ಕಮ್ ನ ಹೋ (ನಿನ್ನ ಖ್ಯಾತಿ ಎಂದೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗದಿರಲಿ) ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
೨೦೨೦ರವರೆಗೆ…ಪರಮವೀರಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಸೇನಾನಿಗಳು ೨೦೨೦ರವರೆಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ವೀರಸೇನಾನಿಗಳು ಸುಬೇದಾರ್ ಮೇಜರ್ ಬಾಣಾ ಸಿಂಗ್, ಸುಬೇದಾರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್, ನಾಯಕ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್. ಇವರಲ್ಲಿ ಸುಬೇದಾರ್ ಯೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಯಾದವ್, ನಾಯಕ್ ಸುಬೇದಾರ್ ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಇನ್ನು ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಾ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
thumb|ಯೋಗೇಂದ್ರ ಯಾದವ್, ಬಾಣಾ ಸಿಂಗ್, ಸಂಜಯ್ ಕುಮಾರ್ ಪರಮವೀರಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಸೇನಾನಿಗಳು - ೨೦೨೦ ರವರೆಗೆ ನಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ವೀರಸೇನಾನಿಗಳು
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಎಶಿಯಾ ಖಂಡದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ವ ಎಶಿಯಾ ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇದು ,೬೪೦,೦೦೦ ಚದರ ಕಿಲೋ ಮೀಟರು ಅಥವಾ ಎಶಿಯಾ ಖಂಡದ ಶೇಕಡಾ ೧೫ರಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಸೃತಿಕವಾಗಿ, ಚೀನಾ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯ/ಸಮಾಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕನ್‍ಫ್ಯೂಶಿಯನಿಸಂ, ಮಹಾಯಾನ ಬೌಧ್ಧ ಪರಂಪರೆ, ಮತ್ತು ದಾವೋ ಪಂಥಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿವೆ.
೧.೫ ಬಿಲಿಯಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (ಪ್ರಪಂಚದ ೧/೪ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಎಶಿಯಾದ ೪೦%) ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣ ಕೂಲಿ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ ಗಳಿಸುವುದೂ ಬಿಡುವುದೂ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೇ ಸೇರಿದ್ದು. ಕೊಟ್ಟ ಕೆಲಸ ಬೇಗ ಮುಗಿಸಿದರೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೆ ಆತನಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೂಲಿ ಲಭಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಿಗಿಸಿದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆತ ಇನ್ನಷ್ಟು ದುಡಿದು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕೂಲಿಗಳಿಸಬಹುದು. ಕೆಲಸ ಮುಗಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಆಗ ಆತನಿಗೇ ನಷ್ಟ. ಕಾಲಾನುಗುಣ ಕೂಲಿಯಷ್ಟು ಅವನಿಗೆ ದೊರಕದೆ ಹೋಗಬಹುದು ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದಕನಿಗೆ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ದುಡಿದರಂತೂ ಉದ್ಯಮ ಚಾಲಕನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭ. ಇದು ಈ ವಿಧಾನದ ಹಿಂದಿರುವ ಸರಳ ತರ್ಕ.
ಕೂಲಿಗುತ್ತಿಗೆ ಹಲವು ತೆರ. ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೂ ಕೂಲಿಗೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ತಯಾರಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥದ ಪ್ರತಿ ಘಟಕಕ್ಕೂ ಒಂದೇ ಕೂಲಿಯ ದರ ಇದ್ದು ಆತನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಕೂಲಿಯೂ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಏರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ರತಿ ಘಟಕದ ಕೂಲಿವೆಚ್ಚ ಒಂದೇ.
ವಿರುದ್ಧ ಯೋಚನೆ
ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಈ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ, ಒಳ್ಳೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಿಯ ದಕ್ಷ ನಿರ್ವಹಣೆ-ಇವುಗಳೂ ಅಧಿಕೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದು ಇವರ ವಾದ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಬರುವ ಫಲವನ್ನು ಕಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಂಚಬೇಕೆಂಬುದು ಇಂಥವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಏರಿಕೆಗಿಂತ ಕೂಲಿಯ ಏರಿಕೆಯ ದರ ಕಡಿಮೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಹಾಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಡುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ದರದಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಉಂಟು. ಎಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಾರ್ಮಿಕನ ದುಡಿಮೆಯನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆಯೋ ಅಂಥಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರಲಿ, ತನ್ನ ಹತೋಟಿಗೆ ಮೀರಿದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕೂಲಿ (ವೇತನ) ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಾರ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಕೊಡಬಹುದಾದ ವೇತನದಷ್ಟಾದರೂ ಇರಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬಹುದು. ಇಂಥ ಅನುಕೂಲವಿಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ತಂಡದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ ಆ ತಂಡದ ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣ ಕೂಲಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣ ಕೂಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತೆ ಆಚರಣೆಗೆ ತರಬಹುದೇ ಹೊರತು ಪರೋಕ್ಷ ಶ್ರಮಿಕರಾದ ಕಾವಲುಗಾರ, ಗುಮಾಸ್ತ, ಮತ್ತಿತರ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗದವರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅನುಕೂಲ
ಆದರೂ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (1940)ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಶ್ರಮ ವಿಭಾಗದ ಫಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಯೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಒಂದೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಕೆಲಸ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳವಾಗಿ ಆತನ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಾಲ ಮತ್ತು ವೇಗಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪುರಸ್ಕಾರ ದೊರೆತಿರುವುದರಿಂದ ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೊತ್ತ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ; ಇದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕನಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗಬಹುದಾದ ಕನಿಷ್ಠ ವೇತನವನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ದಾನಂತರ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂದ ಕಾರಣ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿರೋಧ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ದೇಶಾವಾರು ತುಲನೆ
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣ ಕೂಲಿ ಪಡೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 30%, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 40%, ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ 50%-60% ಮತ್ತು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ 75% ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣವಾಗಿ ಕೂಲಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಟ್ಟೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಮೊದಲು ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಅನಂತರ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನಳೆಯಲನುಕೂಲವಾದ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳಾದ ಗಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಲೇಬರ್ ಬ್ಯೂರೊ (1958-59)ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಬಗೆಯ ಕೂಲಿ ಪಡೆಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 31.8%, ಗಣಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 57.8% ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ 75.4% ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನಳೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಲು ಕಡಿಮೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ 1.1%.
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವ ಮೊದಲು ಹಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಡುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಅಧ್ಯಯನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸದ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಾರ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಉತ್ಪನ್ನವೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಮೂಲಭೂತ ಕೂಲಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅನವಶ್ಯ ವೇಗದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಕೆಡಿಸದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತಂದ ಮೇಲೆ, ವೇತನ ದರವನ್ನು ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಉತ್ಪಾದನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಕೂಡದು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಇದನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವ ಮೊದಲು ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಗಳ ಸಲಹೆ ಪಡೆಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಗಳು ಕೆಡುವ ಸಂಭವವುಂಟು. ಈ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾನುಗುಣ ಕೂಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರ ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶತ್ರುವಿನ ಎದುರು ಅಪ್ರತಿಮ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ಕೊಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು
ದೊಡ್ಡಾಟ
ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿ 'ದೊಡ್ಡಾಟ' ಮತ್ತು 'ಸಣ್ಣಾಟ'ಗಳೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 'ದೊಡ್ಡಾಟ'ವನ್ನು 'ಮೂಡಲಪಾಯ', 'ಆಟ್ಟದಾಟ', 'ಬೈಲ್ಕತೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಆಟ ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ  ನಡೆದು ಸೂರ್ಯೋದಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡಾಟಕ್ಕೆ ಮಂಟಪ ಕಟ್ಟುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ  ವ್ಯವ. ಆಟಕ್ಕೆ ಇನ್ನು ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ದಿನ ಇರವಾಗಲೇ ಆಡುವ ಜಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ 'ಹಂದರಗಂಬ'ವೊಂದನ್ನು  ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಕಂಬ ಆಟಕ್ಕೆ ಮು ಚನೆಯಿದ್ದಂತೆ ;ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ  ಪ್ರಚಾರವಿದ್ದಂತೆ ಆಟ ಇನ್ನು ಒಂದೆರಡು ದಿನವಿರುವಾಗ ತಂಡದ  ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ 'ಅಟ್ಟ'  ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಊರಿನ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರುವಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ ಬಯಲಿನಲ್ಲೋ ಅಥವಾ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೋ ಬಯಲಾಟದ ಅಟ್ಟ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.ಸಣ್ಣ ಗೂಟಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಅದರ ಮೇಲೆ ಹಲಗೆಗಳನ್ನು ಹರಡಿ ಬಿಗಿದು ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕ ಸಿದ್ದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಈ ವೇದಿಕೆ ಸುಮಾರು ೩೦*೪೦ಯಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ 'ಮಂತು' ಹಾಕುವುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೧೦ ಮೊಳ ಎತ್ತರದ ಚಪ್ಪರ ಹಾಕಿ ಸುತ್ತ ಮೂರು ಕಡೆಯಿಂದಲೂ ತಗಡು, ಸೋಗೆ ಅಥವಾ ಜಮಖಾನ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚುತ್ತಾರೆ.ಚಪ್ಪರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಒಂದಿಷ್ಟು  ಭಾಗವನ್ನು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ, ವೇಶಭೂಶನ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ,, ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ 'ಚೌಕಿ' ಎನ್ನು ತ್ತಾರೆ.ಮಂಟಪದ  ಮುಖಭಾಗಕ್ಕೊಂದು ಹಿಂದಕ್ಕೊಂದು ಪರದೆ ಇರುತ್ತದೆ ರಾತ್ರಿ ಊಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೧೦ಗಂಟೆಗೆ ವೇಳೆಗೆ ಬಯಲಾಟ ಆರಾಂಭವಾಗುವುದು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಭಾಗವತರು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮೇಳದವರು ಬಂದು  ನಿಂತುಕೊಂಡು "ರಂಗಪೂಜೆ" ಮಾಡಿ,ಕಾಯಿ ಒಡೆಯುವರು .ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಪರದೆ {ಇದನ್ನು ಅಂಕಪರದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ} ಮೇಲೇಳುತ್ತಾದೆ. ಗಣಸ್ತೂತಿಯೊಂದುಗೆ ಆಟ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಾದೆ .ಬಾಲಗಣಪತಿ ಹಾಗೂ  ಶಾರದಾ ವೇಷಧಾಧಾರಿಗಳನ್ನು  ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಕರೆತಂದು ಪೂಜೆಸಿ,ಆರತಿ ಬೆಳಗಿ ಅನುಗ್ರಹ ಬೇಡಿದಂತಹ ಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ .ಪ್ರಮುಖ ಕತೆಗಾರನಾದ ಭಾಗವತನು ಕ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳ ಹಿಡಿದಿರತ್ತಾನೆ .ಈತನಿಗೆ ದನಿಗೂಡಿಸಲು ,ಅಲಾಪನೆ ಗೈಯಲು ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರು ಮೇಳದವರಿರುತ್ತಾರೆ. ಮೃದಂಗ,ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ವಾದ್ಯ ಗಾರರು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ .ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯವಿಷೇವೆಂದರೆ ಮುಖ {ವೀಣೆ}ವೇಣಿ ಈ ವಾದ್ಯವು ವೀರ ಕರುಣ, ಶೃಂಗಾರಾದಿ ರಸಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಕಥಾ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಭಾಗವತರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರ ಬಂದಾಗಲೂ ಅದರ ವರ್ಣನೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ವೇದಿಕೆಯ  ಮಧ್ಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುವ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ಭಾಗವತರ ಹಾಡಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಕಲಾವಿದರೇ ಹಲಹಲ ,ಬಾಪ್ಪರೇ ಶಹಬಾಸ್, ಹುರ್ ಭಲಾ ಶಭಾಸ್ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ ಪಾತ್ರ ಪ್ರವೇಶದ ಈ ಕುಣಿತದ ನಂತರ ಭಾಗವಂತರು ಹನುಮನಾಯಕನನ್ನು ಮೊದಲು  ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ .ಇವನಿಗೆ 'ಕೋಡಂಗಿ ','ಸಾರಥಿ ,'ಚಾರಕ'ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ'.ಇವನ ವೇಷಭೂಷಣ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ನಕ್ಕುನಲಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ .ತಲೆಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಬಟ್ಟೆ ,ಅಥವಾ  ಬಿದಿರಿನಿಂದ ಮಡಿದ ಕುಲಾವಿ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳು, ಕೋರೆಮೀಸೆ, ಇಜಾರ, ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೋಲು. ಇವು ಕೋಡಂಗಿಯ ವೇಷಭೂಷಣಗಳು.
ಭಾಗವತರು ಕೂಗಿದ ತಕ್ಷಣ ಆತ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ ಓರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. 'ಸಭೆಗೆ ಹೊಸಬರು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅವರನ್ನು ವಿಚಾರಿಸು ಬಾ' ಎಂದ ಭಾಗವತರು ಮಾತಿಗೆ ಒಳಗಿನಿಂದಲೇ 'ಕೋಣ ಈದೈತೆ ಹಗ್ಗ ಹಾಕಿ ಬರ್ತ್ತೀನಿ' ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ನುಡಿಯಾಡಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ನಗಿಸಿ ನಂತರ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ.ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳಾದ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ  ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಸಂಗಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಕೃಷ್ಣಸಂಧಾನ ,ಸುಗಂಧ ಪುಷ್ಪಹರಣ,ವಿರಾಟ ಪರ್ವ, ಕರ್ಣಪರ್ವ, ಸುಧನ್ವಾರ್ಜನ ,  ನ,ತಾರಕಾಸುರ ವಧೆ, ವೀರ  ಅಭಿಮನ್ಯು, ಆಶ್ವಮೇಧಯಾಗ, ವಾಲಿ-ಸುಗ್ರೀವ ಕಾಳಗ, ದ್ರೌಪದೀ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣ, ರತಿಕಲ್ಯಾಣ, ಲವಕುಶರ ಕಾಳಗ, ತಾಮ್ರಧ್ವಜನ ಕಾಳಗ, ಅಹಿರಾವಣ, ಮಹಿರಾವಣ, ಶ್ವೇತ ಚರಿತ್ರೆ, ಭೀಮಾರ್ಜುನರ ಯುದ್ದ, ಕರ್ಣಾರ್ಜುನರ ಕಾಳಗ, ಕಲಾವತಿ ಸ್ವಯಂವರ, ವೃತ್ತಪಾಲಕರಾಜ, ದುರ್ಗಾಸುರನ ಕಾಳಗ, ಭೀಷ್ಮಪರ್ವ, ಸುಭದ್ರಾಕಲ್ಯಾಣ, ಭಕ್ತ ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಇಂದ್ರಜಿತು ಕಾಳಗ, ಹಿಡಂಬಿ ಕಲ್ಯಾಣ, ಊರ್ವಶಿ, ರಾಮಾಂಜನೇಯ ಯುದ್ದ , ಲಂಕಾದಹನ, ಜಲಂಧರನ ಕಾಳಗ, ಸಾನಂದ ಗಣೇಶ, ಪಾಂಡುವಿಜಯ, ಕರಿಭಂಟನ ಕಾಳಗ, ಚಂದ್ರಹಾಸ, ವಿಕ್ರಮರ್ಜುನ ಕಥೆ, ಕನಕಾಂಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ,ನಿಕುಂಭನೀ ಯಾಗ,ಬಾಣಾಸುರನ ಕಾಳಗ, ಸೇತಾಪಹರಣ್, ಮದನಸುಂದರಿ, ಬಾಣಾಸುರನಗ ಕಾಳಗ, ಲಂಕಾದಹನ, ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಪ್ರಮೇಳ, ಕರಿಭ್ಂಟನ ಕಾಳಗ ,ಇತ್ಯಾದಿ ಆಟಗಳನ್ನು ಆಡುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬೆಂಗಳೂರು ಅರಮನೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ಅರಮನೆಯು ಸದಾಶಿವನಗರ ಮತ್ತು ಜಯಮಹಲ್ ಮಧ್ಯದ, ನಗರದ ಹೃದಯ ಭಾಗವಾದ ಪ್ಯಾಲೇಸ್ ಗಾರ್ಡನನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿನ ಉದ್ದೇಶವು, ಇದನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವಿನ್ಸರ ಕ್ಯಾಸಲನ ಹಾಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದಿದ್ದು, ಇದರ ಕಾಮಗಾರಿಯು 1862 ರಲ್ಲಿ ರೆವ್.ಗಾರೆಟ್ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ 1884 ರಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶಸ್ಥರಾದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ಇದು ಖರೀದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಇತಿಹಾಸ
ರೆವ್ ಜೆ ಗ್ಯಾರೆಟ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ನ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯೋಪಾದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು, 45,000 ಚದರ ಅಡಿ (4200 ಮೀಟರ್) ಒಂದು ಮಹಡಿ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಅರಮನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ 454 ಎಕರೆ (183 ಹೆ) ಅಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುವ ರಾಜಕುಮಾರ ಎಚ್ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಂದ ರೂ.40,000 ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು 1873ರಲ್ಲಿ ಅರಸರ ಅರಮನೆ ಖರೀದಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದರು.
ಅರಮನೆಯ ಕೆಳಮಹಡಿಯು ತೆರೆದ ಅಂಗಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಕೂಡಲು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಮೆಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಟಾಯಿಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸೊಗಸಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಾಜನು ಸಭೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಾಲವಾದ ದರ್ಬಾರ ಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಮೆಲ್ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅರಮನೆಯ ಒಳಗೊಡೆಗಳು ಗ್ರೀಕ್,ಡಚ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮನ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದು ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ.
ಅರಮನೆ ಕೋಟೆಯ ಗೋಪುರಗಳು, ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಗೋಪುರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಟ್ಯೂಡರ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ಮರದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು, ಹೂವಿನ ಅಲಂಕಾರ, ಸುಂದರ ಕಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕೆತ್ತೆನೆ ಒಳಗೊಂಡ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನವ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡಿಯನ್ ಶೈಲಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳನ್ನು, ಜಾನ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಾಜರ್ ಅವರು ಖರೀದಿ ಮಾಡಿದರು. ಉದ್ಯಾನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಗುಸ್ತಾವ್ ಹರ್ಮನ್ ಕ್ರುಮ್ಬಿಎಗೆಲ್ ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 35 ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ನವೀಕರಿಸುವಿಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬಣ್ಣದ ಗಾಜು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಗಳು ಅಳವಡಿಕೆ,  ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಒಂದು ಕೈಪಿಡಿ ಲಿಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಮರದ ಪಂಖಗಳ ಖರ್ಚನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 1970 ರಲ್ಲಿ, ಎಚ್ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು,ಎರಡು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅಂದಿನ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಚಾಮರಾಜು ಎಂಬುವವರ ಹೆಳಿಕೆಯಮೇಲೆ ಆಸ್ತಿ ಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಚಾಮುಂಡಿ ಹೊಟೇಲ್ (ಪಿ) ಲಿಮಿಟೆಡ್ (110 ಎಕರೆ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ವಸತಿ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ (ಪಿ) ಲಿಮಿಟೆಡ್ (344 ಎಕರೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ದಿನಾಂಕದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮಾರಾಟ ಪತ್ರ ಯಾವುದು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಮೋಸದ ವಹಿವಾಟು ಆಗಿತ್ತು. ಮಹಾರಾಜರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ಶ್ರೀಕಂಠ ದತ್ತ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿವಿಲ್ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮಹಾರಾಜ ಎಚ್ ಎಚ್ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ 1974 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಆದರೂ ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕಂಠ ದತ್ತ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ 1983 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಐದು ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಲ 28 ಎಕರೆ ನೀಡಿದರು (110,000 ಮೀ 2) ಅವರುಗಳ ಹೆಸರು ಇಂತಿವೆ, ಲೇಟ್ ಗಾಯತ್ರಿ ದೇವಿ, ಮೀನಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ, ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ, ಇನ್ದ್ರಾಕ್ಷಿ ದೇವಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಾಕ್ಷಿ ದೇವಿಯವರು.ಶ್ರೀಕಂಠ ದತ್ತ ನರಸಿಂಹ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ 1990 ಮತ್ತು 1994 ರಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜು ಗ್ರೂಪ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, 45 ಎಕರೆ (180,000 ಮೀ 2) ಭೂಮಿಯನ್ನು ಜಯಮಹಲ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮುಖ್ಯ ಅರಮನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಭಾಗವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ವೀರ ಚಕ್ರ
ವೀರ ಚಕ್ರವು ಭಾರತದ ಶೌರ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೌರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವರಿಗೆ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಆದ್ಯತೆ ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಮಹಾ ವೀರ ಚಕ್ರಗಳ ನಂತರ ಮೂರನೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.
ಈ ಪುರಸ್ಕಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಧನಸಹಾಯವೂ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ ೧೯೯೯ರಂದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪುರಸ್ಕಾರದ ವಿಜೇತರಿಗೆ ರೂ.೮೫೦ರ ಮಾಸಿಕ ಮಾಸಾಶನ ಘೋಷಿಸಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಮಾಸಾಶನಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಾಪನೆ: ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಂದ ೨೬ ಜನವರಿ ೧೯೫೦ ರಂದು, ಜಾರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ೧೫ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ರಂದು.
ಮುಂಬದಿ: ಮೂರೂವರೆ ಸೆಂ.ಮಿ. ದುಂಡನೆಯ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪದಕ. ಐದು ಕೋನಗಳುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರ, ಇದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ, ಇದರ ಮೇಲೆ ಭಾರತದ ಲಾಂಛನ. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪದಕದ ಹೆಸರು.
ಹಿಂಬದಿ: ಎರಡು ಆಖ್ಯಾನಗಳು ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳು ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ. ಇದರ ಮೇಲೆ ವೀರ ಚಕ್ರ ಎಂದು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ.
ರಿಬ್ಬನ್: ೩೨ ಮಿ.ಮಿ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪೂನಂ ದಿಲ್ಲೋನ್
ಪೂನಂ ದಿಲ್ಲೋನ್ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಹೆಸರಾಂತ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ, ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ೧೯೭೯ರ ನೂರೀ, ಸೋಹ್ನಿ ಮಹಿವಾಲ್ (೧೯೮೪),,ಸವೇರೆ ವಾಲಿ ಗಾಡಿ (೧೯೮೬) ಮತ್ತು ನಾಮ್‍‍ಗಳಿಗೆ (೧೯೮೬) ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಯುದ್ಧಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ರವರ ಜೊತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
1852ರಲ್ಲಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಫ್ ಲೀಗಲ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅದು ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾಗದೆ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ: 1. ಮುಖ್ಯ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು. ಇವರನ್ನು ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರುಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 2. ಸಾಲಿಸಿಟರುಗಳು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರರಲ್ಲೂ ಎರಡು ವಿಧ : ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಜೂನಿಯರ್ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್. ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಗಬೇಕಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕು ಅವನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೂನಿಯರ್ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರ್ ಇಲ್ಲದೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಡೆಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೂನಿಯರ್ ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರುಗಳು ಕಿಂಗ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲ. ಸಾಲಿಸಿಟರುಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಕ್ರಮಪಡಿಸಿವೆ. ಅದನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕು ಲಾ ಸೊಸೈಟಿಯದು (ನ್ಯಾಯಸಂಘ). ಕಕ್ಷಿಗಾರನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ಕೆಳಗಿನ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ನಡೆಸುವುದು. ಆತನ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ವಕೀಲನಿಗೆ (ಕೌನ್ಸಿಲ್) ವಿವರ ನೀಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳು ಸಾಲಿಸಿಟರನಿಗೆ ಸೇರಿದುದು. ಬ್ಯಾರಿಸ್ಟರನಿಗೆ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಕೊಡತಕ್ಕದ್ದು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್
thumb|right|ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್ thumb|right|ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್ thumb|ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಟ್ಹೋವನ್ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೭೦ - ಮಾರ್ಚ್ ೨೬ ೧೮೨೭) ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕ್ಶೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ ದಿಗ್ಗಜ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿವುಡುತನ ಅನುಭವಿಸಿದರೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು.
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ದಿವಾಳಿತನ
ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 11ರ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಿಯಮದಡಿ ದಿವಾಳಿತನದ ವಿರುದ್ದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 2008 ರಲ್ಲಿ ವಿವರ ಮನವಿ ದಾಖಲಿಸಿತು.(ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಕೋಡ್ ನಡಿ ಮರುಸಂಘಟಿತವಾಗಲು ಕೋರಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ) ಈ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಬ್ರಾಂಕ್ರಪ್ಟಿಸಿ  ದಿವಾಳಿತನದ ಪ್ರಕರಣವು U.S.ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೋರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.ಲೆಹ್ಮನ್ ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು $600 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಆಸ್ತಿ-ಪಾಸ್ತಿ ಗಳ ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ
ಲೆಹ್ಮನ್ ಅವರು ತಮ್ಮ 2008ರ ದಿವಾಳಿತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಭರ್ತಿಗಾಗಿ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ಚಲನಶೀಲತೆ ತುಂಬುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಸಾಧನವೆನಿಸಿದ ಈ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು. ಈ ನಿಧಿಯ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಅದು ಗೃಹನಿರ್ಮಾಣ-ಸಂಭಂಧಿ ವಹಿವಾಟಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ತೀವ್ರ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಅದಕ್ಕೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ಅದರ ಅನುಪಾತದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.ಅದರ ಅಳತೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಆಸ್ತಿ ಮಾಲಿಕರ ಈಕ್ವಿಟಿಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವಂತಹವು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ.ಗರಿಷ್ಟ ಅದರ ಅನುಪಾತ ದರವು 2003 ರಲ್ಲಿದ್ದದ್ದು 24:1 ಆದರೆ ಅದು 2007 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 31:1 ಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸುಗ್ಗಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದು ಅತ್ಯಧಿಕ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತ್ತು.ಆದರೆ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ಕೇವಲ 3-4% ರ ಇಳಿಕೆ ಅದರ ಈಕ್ವಿಟಿ ಅಥವಾ ಶೇರುಗಳ ಮುಖಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಳಿಸಿತು. ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾದ ಲೆಹ್ಮನ್ ನಂತಹುಗಳಿಗೆ ಠೇವಣಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೆಜ್ಜೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಇರುವ ನಿಯಂತ್ರಣ-ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಇಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಲೆಹ್ಮನ್ ಆಗಷ್ಟ್ 2007 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಸಾಲದ ಉಪವಿಭಾಗ BNC ಮಾರ್ಟಗೇಜ್ ನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.ಈ ಮೂಲಕ ಅದರ 23 ಸ್ಥಾನಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿದ್ದ 1,200 ಸೇವಾ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು.ತೆರಿಗೆ ನಂತರ ಅದು $27 ದಶಲಕ್ಷ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಯಶಸ್ವಿಯ ಸದಾಶಯದ ಅಂದರೆ ಗುಡ್ ವಿಲ್ ನಲ್ಲಿ  $27 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ವಹಿವಾಟು ಕಂಪನಿ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಮಾರ್ಟ್ ಗೇಜ್ ಅಥವಾ ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ದರದಲ್ಲಿನ ಕಳಪೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ "ಈ ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಜಾಗೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತಲ್ಲದೇ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಈ ಕ್ರಮ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು."
ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಅಂತಿಮ ಮಾಸಗಳು
ಲೆಹ್ಮನ್ 2008 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನಲ್ಲಿನ ಅಡಮಾನ ಹಣಕಾಸು ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮಾರ್ಟ್ ಗೇಜ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಅದು ಊಹಾತೀತ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವಂತಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ತನ್ನ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಸಬ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಕಡಿಮೆ ದರದ ಅಡಮಾನ ವರಮಾನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಟಿಯ ನಂಬಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿದ್ದೇ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಕಡಿಮೆ ದರದ ಬಾಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗೆ ಆ ಸಮಯದ ಎಲ್ಲಾ ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ-ದರದ ಅಡಮಾನ-ಹಿನ್ನಲೆಯ ಈ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ 2008 ರ ಅವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ನಿರಂತರ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ $2.8 ಶತಕೋಟಿ ನಷ್ಟ ತೋರಿಸಿತು.ಹೀಗಾಗಿ $6 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ 2008 ರ ಅರ್ಧವಾರ್ಷಿಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 73% ರಷ್ಟು ತನ್ನ ದಾಸ್ತಾನನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಸತತ ಬಿಗುವಿನ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬೇಕಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಆಗಷ್ಟ 2008 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸುಮಾರು 6% ರಷ್ಟು ಅಂದರೆ 1,500 ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಡೆಯನ್ನು ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿತೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂರನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಹಣಕಾಸು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತ್ತು.
ಆಗಷ್ಟ್ 22, 2008 ರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿನ ಶೇರುಗಳು 5% ಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಲುಪಿದವು.(ಆ ವಾರದಲ್ಲಿ ಶೇರು ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು 16% ರಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.)ಆಗ ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರಿಯಾ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ನನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಏರಿಕೆ ಬಹುದಿನ ಇರಲಿಲ್ಲ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಕೊರಿಯಾ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ "ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಈ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಅದು ವಿಫಲವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿತು." ಆಗ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9,2008 ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಏರಿಕೆಯ ಸುದ್ದಿಯಿಂದಾಗಿ 45% ರಿಂದ $7.79 ಗೆ ನೆಗೆಯಿತು.ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ವಹಿವಾಟುಗಳ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತೆಂಬ ಮಾತುಗಳೂ ಆಗ ಕೇಳಿ ಬಂದವು.
ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ದಾಸ್ತಾನಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಳೆದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಯಿತೆಂಬ ವಿಷಯವು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಳಸಿ ಹಾಕಿತು.ಅದರಿಂದಾಗೆ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 9,2008 ರಲ್ಲಿ S&P 500ರಷ್ಟು 3.4% ಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಂತಿತು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಸ್ಥೆ ಡೌ ಜೊನ್ಸ್ ಅದೇ ದಿನ ಸುಮಾರು 300 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು.ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಭದ್ರತೆ ವಿಷಯದಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನದಿಂದ ನೋಡಿದ್ದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೆ U.S ಸರ್ಕಾರವು ಲೆಹ್ಮನ್ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಣಕಾಸು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ,ಅಥವಾ ನೆರವಿಗೆ ಬರುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13,2008 ರಲ್ಲಿ ಟಿಮೊತಿ ಎಫ್.ಗೆತ್ನರ್ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಫೆಡ್ರಲ್ ರಿಜರ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಭವಿಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಗಳ ವಹಿವಾಟು-ಮಾರಾಟದ ವಿಷಯ ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲು ಸಭೆಯೊಂದನ್ನು ಕರೆದರು. ಆಗ ಲೆಹ್ಮನ್ ತಾನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕ್ಲೇಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಕಂಪನಿಯ ಮಾರಾಟ ಕುರಿತ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ದಿ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14 2008ರ ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ ಈಗಾಗಲೇ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಖರೀದಿಯ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಆದರೆ ಈ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು UK ದ ಫೈನಾನ್ಸಿಯಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಆಥಾರಟಿಗಳು (ಹಣಕಾಸಿನ ಸೇವಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ)ತಮ್ಮ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ಪ್ರಮುಖ ವಾಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಅಂದು ಸಂಜೆ ಹೊತ್ತಲ್ಲಿ ಈ ವೇಗದ ವಿಫಲತೆ ತಡೆಯಲು ಸಭೆ ಸೇರಿದವು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಫೆಡ್ರಲ್ ನಿಯಮದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅದು ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಉಳಿಸಲು ಮಾಡುವ ವಿನಂತಿಗಳು,ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ತಲುಪದೇ ವಿಫಲಗೊಂಡವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು.
ದಿವಾಳಿತನದ ದಾಖಲಿಸುವಿಕೆ
ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 11 ರಡಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ನಿಯಮದನುಸಾರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15,2008 ರಲ್ಲಿ ವಿವರ ದಾಖಲಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಲೂಮ್ ಬರ್ಗ್ ವರದಿಗಳು U.S.ನ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಜಿಲ್ಲೆ(ಮ್ಯಾನ್ ಹ್ಯಾಟನ್ )ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ರಪ್ಟಸಿ ಕೋರ್ಟ್ ಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಂದು ತಮ್ಮ ವಿವರ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಗೆ ಜೆ.ಪಿ.ಮೊರ್ಗಾನ್ ರವರು "ಫೆಡ್ರಲ್ ಕಾಯ್ದಿಟ್ಟ ನಿಧಿಯ-ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿ ಮುಂಗಡಗಳ"ನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಜೆಪಿ ಮೊರ್ಗಾನ್ ಚೇಸ್ ನ $87 ಶತಕೋಟಿ ನಗದು ಮುಂಗಡಗಳು ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ನ ಫೆಡರಲ್ ರಿಜರ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಂದ ಮರು ಸಂದಾಯ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 16 ರಂದು $51 ಶತಕೋಟಿ ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು.
ವಿಯೋಜನಾ ಹಂಚಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಲುಕ್ ಡೆಸ್ಪಿನ್ಸ್ ನ ಕ್ರೆಡಿಟರ್ಸ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ:"ಯಾವುದೇ ಪರ್ಯಾವಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದೊಂದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ತಾವು ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ;ಎಂದಾಗಿತ್ತು. ನಾವು ಈ ವಹಿವಾಟನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗದು,ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಲು ನಮಗೆ ವೇಳೆಯಿಲ್ಲ." ಪರಿಷ್ಕೃತ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮೂಲಕ ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಒಟ್ಟು $ 47.4 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ಪಡೆಯಿತು.ಅದರಂತೆ $ 45.5 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ವ್ಯಾಪಾರಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಗಳ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿದ ವೆಲ್ ಗೊಟ್ಶಲ್ ಅಂಡ್ ಮಾಂಗೆಸ್ ನ ಆಟೊರ್ನಿ ಹಾರ್ವೆಯ್ ಆರ್ ಮಿಲ್ಲರ್ ಹೇಳುವಂತೆ "ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ವಿಭಾಗದ ಖರೀದಿ ಮೌಲ್ಯವು $ 1.29 ಶತಕೋಟಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯ $960 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ನಿವ್ ಜರ್ಸಿಯ ಎರಡು ಡಾಟಾ ಸೆಂಟರಿಗಾಗಿ $ 330 ಶತಕೋಟಿ ಎಂದು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ. ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಮೂಲ ಅಂದಾಜು ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ಪ್ರಕಾರ $ 1.02 ಶತಕೋಟಿ ಆಗಿತ್ತು.ಆದರೆ CB ರಿಚರ್ಡ್ ಎಲ್ಲೆಸ್ ನ ಆ ವಾರದ ಅಂದಾಜು $900 ದಶಲಕ್ಷಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಈಗಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಘಟಕವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಕೆನಡಾ ಇಂಕಾ,ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಸುದಾಮೆರಿಕಾ,ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಉರುಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಬಿಜೆನೆಸ್ ನ್ನು ಅದರ ಅಧಿಕ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪಡೆಯಲು ಸಿದ್ದವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲೆಹ್ಮನ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಇಂಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ತಿಯ $20 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನು ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬಾರ್ಕ್ಲೆಯ್ಸ್ ಒಟ್ಟು $ 2.5 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟನ್ನು ಬೇರ್ಪಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿತು.ಕೆಲವು ಲೆಹ್ಮನ್ ನೌಕರರನ್ನು 90 ದಿನಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಇಚ್ಚೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ.
ನೊಮುರಾ ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್,ಇಂಕಾ.ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಉಪಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿರುವುದಾಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 22,2008 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿತು.ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಗಳಾದ ಏಶಿಯಾ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ಜಪಾನ್,ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ವಹಿವಾಟು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮರುದಿನವೇ ನೊಮುರಾವು ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಯುರೊಪ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ ಮೆಂಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಮ್ತ್ತು ಈಕ್ವಿಟಿ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ತರುವಾಯ ಈ ವಹಿವಾಟಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ,ಇದು ಸೋಮವಾರ,13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ದವಾಗಿ ಜಾರಿಯಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 2007 ರಲ್ಲಿ US ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿತ್ವವಿಲ್ಲದ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 50% ಆದಾಯ ತರುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದವು.
ದಿವಾಳಿತನ ದಾಖಲಾದ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮ
ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 43,700 ಜನರು ನಗರದಲ್ಲಿನ 1}HK$ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿನ $15,7 ದಶಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ "ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿದ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವರು ಹೇಳುವ  ಪ್ರಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸಿ ತಪ್ಪು-ಮಾರಾಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಇದು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿನ ಎಂದು ನಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್ಸ್ ಬ್ರದರ್ಸ ನ ಮಿನಿ-ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೂಡಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ.ಇದನ್ನು ವಾಲ್ ಮನ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿ ನಂಬಲಾಗಿದ್ದ ಸತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಕುಸಿತದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುಂಚೆ,ಆಗ ಹೂಡಿಕೆಯ ದರಗಳೂ ಕೂಡಾ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ತಪ್ಪು ಎಸಗಿದ ವಲಯವೆಂದರೆ ಅದರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಅದು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡದಿರುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಲವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಸಾಲಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಈ ಮಿನಿಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಮತ್ತೊಂದು HK$3 ಶತಕೋಟಿ ಯನ್ನು ಇದೇ ಮೂಲದ ಆದಾಯ ಬರುವಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಯತ್ನಿಸಿತು.ಇದು ಕೆಲವು ಠೇವಣಿದಾರರಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಆದಾಯ ತರಬಹುದಿತ್ತು.ಹಣ ಹೂಡಿದವರು ವರ್ಷಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಲಾಭ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೂ ಇತ್ತು. HK ದ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ತಾಸಂಗ್ ಅವರು ಸರಕಾರದ ಮರು ಖರೀದಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೂಡಲೇ ಸ್ಪಂದಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದರು.ಈಗಾಗಲೇ ಮಾನಟರಿ ಆಥಾರಿಟಿ ಸುಮಾರು 16,000 ಅಧಿಕ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17 ನಲ್ಲಿ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಅಸೊಶಿಯೇಸಿಶನ್ ಆಫ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹೆ ಗೌಂಗೆಬೆ ಯವರು ಈ ಬಾಂಡ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಮರುಖರೀದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದರು.ಸದ್ಯದ ಅದರ ಪದ್ದತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರತರವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾದವು.ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟಿನ ಆಡಳಿತದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವ ಇಂತಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಗೆ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ನಿರಾಕರಣೆ ದೊರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು,ಪಕ್ಷಗಳು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲದೇ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಅಲೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಈ ದಿವಾಳಿತನದ ಹಿಂದೆ 2008 ರ ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲಾಗದು.ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾ ಅವರು ಜಾನ್ ಮೆಕೆನ್ ಅವರಿಗಿಂತ ನಾಗಾಲೋಟದ ಗಲ್ಲುಪಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಂಡು ಬಂದಿತು.ಇದನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಬೀಳಲಾರರೆಂಬ ಖಾತ್ರಿಯೂ ಇತ್ತು.
ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯ ಸಂಬಳದ ವಿವಾದ
ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ರಿಚರ್ಡ್ ಫುಲ್ಡ್ U.S.ಹೌಸ್ ಆಫ್ ರಿಪ್ರೆಂಜೈಂಟಿವ್ಸ್ ಕಮೀಟಿ ಆನ್ ಒವರ್ಸೈಟ್ ಅಂಡ್ ಗವರ್ನ್ ಮೆಂಟ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ ಮೂಲಕ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಗೆ ಈಡಾದರು. ಪ್ರತಿನಿಧಿ.ಹೆನ್ರಿ ವಾಕ್ಸ್ ಮನ್ (D-CA)ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು:ನಿಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ಈಗ ದಿವಾಳಿಯಾಗಿದೆ.ನಮ್ಮ ಅರ್ಥವಲಯವು ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿದೆ,ಆದರೆ ನೀವು $480 ದಶಲಕ್ಷವನ್ನು(£276 ದಶಲಕ್ಷ) ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೀರಿ.(£276 ದಶಲಕ್ಷ) ನಾನೊಂದು ಮೂಲ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತೇನೆ ಇದು ನಿಮಗೆ ಸಮ್ಮತಿಯಾದುದೆ?" ಫುಲ್ಡ್ ಅವರು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ ಕಳೆದ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಟ್ಟು $300 ದಶಲಕ್ಷ (£173 ದಶಲಕ್ಷ)ಸಂಬಳ ಮತ್ತು ಬೋನಸ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಫುಲ್ಡ್ ಅವರ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಬಳದ ಬಗೆಗೆ ಎಷ್ಟೇ ಸಬೂಬು ನೀಡಿದರೂ ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ದಿವಾಳಿತನದ ಪ್ರಕರಣದ ಕೋರಿಕೆ ದಾಖಲಿಸುವ ಮುಂಚೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಅವರ ಸಂಬಳ ಏರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗ CNBC ಅಕ್ಟೋಬರ್ 17,2008 ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಹಲವಾರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಿಚರ್ಡ್ ಫುಲ್ಡ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಯ ಮೋಸ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಬೇರೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ದುರುಪಯೋಗ
ನ್ಯುಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನ ಏಪ್ರಿಲ್ 12,2010 ದ ವಿಶೇಷ ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಯಾದ ಹಡ್ಸನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಲೆಕ್ಕದಖಾತೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಹಣಕಾಸಿನ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಋಣಭಾದೆಗಳನ್ನು ಅಪರಾತಪರಾ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಲೆಹ್ಮನ್ ನ ಓರ್ವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯು ಹಡ್ಸನ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟಲ್ ನ್ನು ಇದೊಂದು ಲೆಹ್ಮನ್ ನ "ಪರ್ಯಾಯ ಧಿಮಾಕು" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದರು. ಕಥೆ ಪ್ರಕಾರ ಲೆಹ್ಮನ್, ಹಡ್ಸನ್ ಕಂಪನಿಯ ಒಂದು ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟನ್ನು ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿತ್ತು.ಹಡ್ಸನ್ ನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತಿತ್ತು.ಹಡ್ಸನ್ ನ ಬಹುತೇಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ಈ ಮೊದಲು ಲೆಹ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಧ್ಯಾಯ 11 ದಿವಾಳಿತನಕ್ಕಾಗಿ ಫೈಲ್ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:2000ರ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಲೆಹ್ಮನ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೈಫಲ್ಯಗಳು
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ- ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ (ಕಮಾಡಿಟಿ) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ಎಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನಾಂಗಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತ (ಕಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್).
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚಕ್ಕೂ ಪದಾರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಮೊತ್ತಕ್ಕೂ ನೇರ ಸಂಬಂಧವುಂಟು. ರೇಡಿಯೋ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಇಂತಿಷ್ಟು ಹಣ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರೆ ಆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಏನೂ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲ. ಈ ವೆಚ್ಚದ ಅವಧಿಯನ್ನೂ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದಾಗಲೇ ಅದು ಸುಸಂಬದ್ದ.
ವೆಚ್ಚ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ನಾನಾ ಅರ್ಥಗಳುಂಟು. (ಅಸಲು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಂದರ್ಭೋಚಿತವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯಪದವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.) ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚ. ಉದಾ : ಕಳೆದ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ನೂರು ರೇಡಿಯೋಗಳ ವೆಚ್ಚ ರೂ. 50,000. ತಯಾರಿಸಲಾದ ಪದಾರ್ಥದ ಒಂದೊಂದು ಘಟಕದ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ಕುರಿತು ಹೇಳಿದಾಗ ಇದು ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚ. ಉದಾ : ಒಂದು ರೇಡಿಯೋವಿನ ಬೆಲೆ ರೂ. 500.
100 ರೇಡಿಯೋ ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ 101ನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದಾಗ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕವಾದರೂ 101ನೆಯ ರೇಡಿಯೋವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚ ಸರಾಸರಿ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯೇ ಇರಬಹುದು; ಅಥವಾ (ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಇಳಿಮುಖ ಪ್ರತಿಫಲ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಕಂಡುಬಂದಾಗ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೂ ಇರಬಹುದು; ಇಲ್ಲವೇ ಸಮನಾಗಿರಬಹುದು. ಇದು ಆ ಪದಾರ್ಥದ ಅಂಚಿನ ಘಟಕ ವೆಚ್ಚ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳವಾದರೂ ಅಂಚಿನ ವೆಚ್ಚ ಅಚಲವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಲೂಬಹುದು.
ಹಣ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚ
ಪದಾರ್ಥ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಕ ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಖರ್ಚುಗಳೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಣವೆಚ್ಚವೆನ್ನಬಹುದು (ಮನಿಕಾಸ್ಟ್). ಉತ್ಪಾದಕನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ಮುಖ್ಯ. ಉತ್ಪನ್ನದ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಆತನಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಲಾಭವೂ ದೊರಕಬೇಕು. ಪದಾರ್ಥದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಯುಕ್ತಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಆತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.
ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ನೋಡುವುದಾದರೆ ಈ ಹಣವೆಚ್ಚದಿಂದ ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪದಾರ್ಥೋತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ಹಣದ ವೆಚ್ಚ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಹಣವೆಂಬುದು ಮೌಲ್ಯಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಅಳತೆಯ ಸಾಧನವಾದರೂ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮರ್ಪಕವೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಹಣದ ಮುಸುಕನ್ನು ಕಿತ್ತು ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡಿದಾಗಲೇ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಿಜವಾದ ಅಥವಾ ಯಥಾರ್ಥವಾದ ವೆಚ್ಚವೇನೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಥಾರ್ಥ ವೆಚ್ಚ
ಯಥಾರ್ಥ ವೆಚ್ಚದ (ರೀಯಲ್ ಕಾಸ್ಟ್) ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪದಾರ್ಥೋತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಶ್ರಮ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗಗಳೇ ಅದರ ಯಥಾರ್ಥವೆಚ್ಚವೆಂಬುದು ಆಡಂಸ್ಮಿತ್ತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಮಾರ್ಷಲ್ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ವಿವಿಧ ಗುಣಧರ್ಮಗಳ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಶ್ರಮಯತ್ನಗಳೂ ಆತನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿವೆ. ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೇವೆಗೆ ದೊರಕುವವರೆಗೂ ತೋರಿಸಿದ ತಾಳ್ಮೆಯನ್ನೂ ಯಥಾರ್ಥ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿ ಮಾರ್ಷಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸಂತತವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥೋತ್ಪಾದನೆಯ ಹಣವೆಚ್ಚವೂ ಯಥಾರ್ಥವೆಚ್ಚವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪಂಥದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಯಥಾರ್ಥ ವೆಚ್ಚದ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಗೊಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆನ್ನಬಹುದು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಸಾಧನಗಳು ಅಪರಿಮಿತವಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಚ್ಚಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಇದನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅದನ್ನು ತ್ಯಾಗಮಾಡಿದಂತೆ. ಈ ತ್ಯಾಗವೇ ಈ ಪದಾರ್ಥದ ಯಥಾರ್ಥವೆಚ್ಚ. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರು ಅನುವು ವೆಚ್ಚವೆಂದು (ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ ಕಾಸ್ಟ್) ಎಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಾಮಕರಣವನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅನುವುವೆಚ್ಚದ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೆವೆನ್‍ಪೋರ್ಟ್ ವಿಶದವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
(ಅನುಭೋಗಿಗಳ) ಬಯಕೆಗಳ ಪೂರೈಕೆಗಾಗಿ ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬೇಡಿಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅಂಚಿನ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುವುದು ಈ ಬೇಡಿಕೆಯ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ. ಒಂದು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಅನುಭೋಗಿಗಳು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಒಂದು ಬೆಲೆಕೊಟ್ಟು ಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ದವಾಗಿರುತ್ತಾರೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಆ ಬೆಲೆಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚಮಾಡಲು ಎಂದರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ನಾನಾ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆಯಾ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಪಾದಕರು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥ ಅನುಭೋಗಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯವಾಗುವ ಅನುವುವೆಚ್ಚ ಅರ್ಥ ಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ನಾನಾ ಅಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವರಮಾನದ ವಿತರಣೆಯಾಗುವುದೂ ಇದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ. (ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾನಾಂತರ ವೆಚ್ಚವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.)
ಹೀಗೆ ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅನುವು ವೆಚ್ಚದ ವಿವೇಚನೆ ಬಲು ಬೋಧಪ್ರದವಾಗಿಯೂ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿಯೂ ಇರುವುದಾದರೂ ಈ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಒಂದು ಉದ್ಯಮಸಂಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾದ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ತೊಡಕುಗಳುದ್ಭವಿಸುವುದು ಸಹಜ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಣವೆಚ್ಚವನ್ನು ಕುರಿತು ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸುವುದೇ ರೂಢಿ. ಇದೇ ಉದ್ಯಮಿಯ ವೆಚ್ಚ.
ವೆಚ್ಚದ ಅಂಶಗಳು
ಉದ್ಯಮಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದಾರ್ಥದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳಿವೆ : 1 ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕೂಲಿ, 2 ಬಂಡವಾಳದ ಮೇಲೆ ಬಡ್ಡಿ, 3 ನೆಲ ಅಥವಾ ಇತರ ಬಗೆಯ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಅದರ ಮಾಲೀಕರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಾಡಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾವನೆ, 4 ಅಸಿದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ವೆಚ್ಚ, 5 ಯಂತ್ರವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳ ದುರಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆಯ ಖರ್ಚು, 6 ಸರಕು ವಿಕ್ರಯ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತು ಖರ್ಚು, 7 ಪದಾರ್ಥೋತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ತಯಾರಕನಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವಷ್ಟು ಲಾಭ.
ಉದ್ಯಮಿಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬಗೆಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಕಾಲಾವಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಉತ್ಪಾದಕನ ಕೆಲವು ವೆಚ್ಚಗಳು ಇತರ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರ. ಇವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ. ಯಂತ್ರಸ್ಥಾವರ. ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಆಡಳಿತ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚ ಮುಂತಾದವು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವೆಚ್ಚಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದೆ ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ತತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಿತಿಯವರೆಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿಸಿ ತಗ್ಗಿಸಬಹುದಾದ ವೆಚ್ಚಗಳು (ಅಸಿದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಕೂಲಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಅಲ್ಪಾವಧಿ ವೆಚ್ಚಗಳು.
ವಿಂಗಡನೆ
ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮುಂದುವರಿಸಿ ಉತ್ಪಾದಕನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರ (ಫಿಕ್ಸೆಡ್) ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಯಕಾರಿ (ವೇರಿಯಬಲ್) ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆಯಾಗುವ ವೆಚ್ಚಗಳು ವ್ಯತ್ಯಯಕಾರಿ (ಉದಾ: ಅಸಿದ್ಧ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಕೂಲಿ); ಬದಲಾಗದವು ಸ್ಥಿರವೆಚ್ಚ (ಉದಾ: ಯಂತ್ರಸ್ಥಾವರ, ಕಟ್ಟಡದ ಬಾಡಿಗೆ). ವ್ಯತ್ಯಯಕಾರಿ ವೆಚ್ಚ ಪದಾರ್ಥದ ಉತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾದದ್ದು. ಅದು ಮೂಲ ವೆಚ್ಚ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕೆಲಸ ನಡೆದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಖರ್ಚು. ಸ್ಥಿರವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮೇಲುವೆಚ್ಚವೆನ್ನಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯದಿದ್ದರೂ ಖರ್ಚು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದರೆ ಒಂದು ವಿಚಾರವನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಿರಬೇಕಾದ್ದು ಅಗತ್ಯ. ಸ್ಥಿರ ಹಾಗೂ ವ್ಯತ್ಯಯಕಾರಿ ವೆಚ್ಚವೆಂಬ ವಿಂಗಡನೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ದೀರ್ಘಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತದೆಯೆಂಬುದೇ ಅಬಾಧಿತವಾದ ಸತ್ಯ.
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಉದ್ಯಮದೊಡೆಯನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ : 1 ಪದಾರ್ಥೋತ್ಪಾದನೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೆಚ್ಚ-ಉತ್ಪಾದನ ವೆಚ್ಚ (ನೋಡಿ- ಉತ್ಪಾದನ-ವೆಚ್ಚ), 2 ಮಾರಾಟ ವೆಚ್ಚ, 3 ಇತರ ವೆಚ್ಚ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ನಿಯಮಗಳು ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್
ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಂಯುಕ್ತ ಜನತಾದಳ(ಜೆಡಿ(ಯು)) ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರೊಲೊಬ್ಬರು ಹಾಗು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನತಂತ್ರ ಒಕ್ಕೂಟ ಅಥವಾ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆಮಾಕ್ರೆಟಿಕ್ ಅಲಯನ್ಸ್(ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ)ನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸತತ ೬ ಬಾರಿ ಬಿಹಾರದ ನಳಂದಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ(೯-೧೪ನೆ ಲೋಕಸಭೆಗಳು) ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ನಿತೀಶ್ ಕುಮಾರರ ಜನನ ಬಿಹಾರದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ನಾ ಸಮೀಪದ ಭಕ್ತಿಪುರದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧ ೧೯೫೧ರಲ್ಲಾಯಿತು. ಇವರ ತಂದೆ ಕವಿರಾಜ ಲಖನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಿ. ಪಟ್ನಾದ ಬಿಹಾರ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಿತೀಶ್, ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ೧೯೭೪-೭೬ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಬಿಹಾರ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೭೫ರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮೀಸಾ ಕಾಯ್ದೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಿತೀಶ್, ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಯುವ ಲೋಕದಳದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರ ಜನತಾದಳದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ ನಿತೀಶ್, ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ (೯ನೇ ಲೋಕಸಭೆ) ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಕೇಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಶ್ರೀಯುತರು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ (ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ) ಖಾತೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ೧೦ನೆ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಮರುಚುನಾಯಿತರಾದ ನಿತೀಶ್, ಜನತಾದಳದ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಜನತಾದಳದ ಉಪನಾಯಕರಾದರು. ೧೯೯೮-೨೦೦೦ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂದ್ರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ರೈಲು, ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿದ ನಿತೀಶ್, ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೭ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಬಿಹಾರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಅದೆ ವರ್ಷ ಮತ್ತೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಸೇರಿದ ನಿತೀಶ್, ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಎನ್‌ಡಿಎ ಸರ್ಕಾರದ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಿಂದ ೨೦೦೪ರ ವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ರೈಲು ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೪ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಸೋಲು ಕಂಡರೂ, ನಿತೀಶ್ ೬ನೆ ಭಾರಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಜನತಾದಳ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ನಾಯಕರಾದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಬಿಹಾರ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್‌ಡಿಎ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಗೆಲುವುನೆಡೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದು ಲಾಲೂ ಪ್ರಸಾದ ಯಾದವ್ ನೇತೃತ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನತಾದಳದ ೧೫ ವರ್ಷದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣಕರ್ತರಾದರು.