cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕೇಕೇಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ವೃಹದಕ್ಷತ್ರದ ಯುದ್ಧಗಳು
ಕೃಪನು ಕೈಕೇಯರ ದೊರೆ ವೃಹದಕ್ಷತ್ರನ ವಿರುದ್ಧ ಧಾವಿಸಿದನು. (೬,೪೫) ಸಿಂಧು ತಳಿಯ, ಸುಂದರವಾದ ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಒಣಹುಲ್ಲಿನ ಹೊಗೆಯ ವರ್ಣದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕುದುರೆಗಳು ಕೈಕೇಯ ರಾಜಕುಮಾರ ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರನನ್ನು ಬೇಗನೆ ಏರಿದವು. (೭,೨೩) ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ದ್ರೋಣನ ವಿರುದ್ಧ ಧಾವಿಸಿದರು (೭,೩೩). ಕೈಕೇಯರಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಕಾರ ್ಯವೀರನು, ಅಂದರೆ, ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರನು, ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಗುಡುಗನ್ನು ಹೋಲುವ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಶರಗಳನ್ನು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಚದುರಿಸುತ್ತಾ, ದ್ರೋಣನ ಕಡೆಗೆ ಸಾಗಿದನು. ಆಗ ಮಹಾನ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿಯು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಧಾವಿಸಿದನು (೭,೧೦೩). ತನ್ನ ವೈರಿಯಾದ ಕ್ಷೇಮಧೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ಮಹಾ ಕಾರ-ಯೋಧ ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತುಂಬಿದನು (೭,೧೦೪). ವೃಹದಕ್ಷತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ ವಿರುದ್ಧ ಧಾವಿಸಿದರು (೭,೧೯೮).
ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರನ ಮರಣ
ಕೈಕೇಯರ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಸೈನಿಕರು, ಐವರು ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯನಾದ ವೃಹತಕ್ಷತ್ರನು ಕೌರವರ ಸೇನಾಪತಿಯಾದ ದ್ರೋಣನ ವಿರುದ್ಧ ಧಾವಿಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ಬ್ರಹ್ಮಾಯುಧದಿಂದ ದ್ರೋಣನ ಬ್ರಹ್ಮಾಯುಧವನ್ನು ಭಗ್ನಗೊಳಿಸಿದನು. ದ್ರೋಣನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸಿನಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಡೆದ ಮೂರನೇ ದಂಡದಿಂದ ವೃಹತ್ಕ್ಷತ್ರವನ್ನು ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿದನು. ನಂತರ, ಎದೆಗೆ ಬಡಿದು, ತನ್ನ ವಾಹನದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬಿದ್ದು, ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. (೭,೧೨೨).(೮,೫)
ಕೇಕಯ ರಾಜಕುಮಾರ ವಿಶೋಕ ಮತ್ತು ಕೇಕಯ ದಂಡನಾಯಕ ಉಗ್ರಕರ್ಮನ ಸಾವು
ಕರ್ಣನು ಕೈಕೇಯರ ಅಧಿಪತಿಯ ಮಗನಾದ ವಿಶೋಕನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಕೈಕಯ ರಾಜಕುಮಾರನ ವಧೆಯ ನಂತರ, ಕೈಕಯ ವಿಭಾಗದ ದಂಡನಾಯಕ ಉಗ್ರಕರ್ಮನು ವೇಗದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ ಕರ್ಣನ ಮಗನಾದ ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ಹೊಡೆದನು. ಆಗ ಕರ್ಣನು ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಮೂರು ಬಾಣಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಮಗನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತಲೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದನು. (೮,೮೨)
ಕೌರವರ ಕಡೆ
ಅಭಿಷಹರು, ಸುರಸೇನರು, ಸಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿಗಳು, ಸಾಲ್ವರುಗಳು, ಮತ್ಸ್ಯರು, ಅಂವಷ್ಟರು, ತ್ರಿಗರ್ತರು ಮತ್ತು ಕೇಕಯರು, ಸೌವೀರರು, ಕಿತವರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ, ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು, - -ಈ ಹನ್ನೆರಡು ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಜನಾಂಗದವರು ಕೌರವ ಸೇನಾದಿಪತಿ, ಭೀಷ್ಮರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. (೬,೧೮)
ಕೇಕಯ ಮತ್ತು ಅವಂತಿ
ಮಹಾಭಾರತದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅವಂತಿಯ ಜನರನ್ನು ಕೇಕಯರೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ನುಸುಳಿದ ಮೌಖಿಕ-ಪ್ರಸರಣ ದೋಷವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅನುವಾದ ದೋಷವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವಂತಿ ಮತ್ತು ಕೇಕಯ ನಡುವಿನ ಕೆಲವು ಬುಡಕಟ್ಟು-ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಬಹುದು. ಇತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಂತೆಯೇ, ಕಾಂಬೋಜರಂತೆ, ಕೇಕಯರು ಸಹ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಅವಂತಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕೇಕಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೆಲವು ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ.
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಕೇಕಯರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ.
ಐದು ಕೇಕಯ ಸಹೋದರರು ಕುಂತಿಯ ಸಹೋದರಿ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿಯ ಪುತ್ರರು. ಕೇಕಯ ರಾಜ ದೃಷ್ಟಕೇತುವನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ವಸುದೇವನ ಸಹೋದರಿಯಾಗಿದ್ದ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಕೇತು ಕೂಡ ಭದ್ರನ ತಂದೆತಾಯಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಕುಂತಿಯ ತಂಗಿ ಶ್ರುತದೇವಿಯನ್ನು ದಂತವಕ್ರನ ಮಗನಾದ ಕರುಷ ರಾಜ ವೃದ್ಧಶರ್ಮನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಕುಂತಿಯ ಸಹೋದರಿ ಶ್ರುತಸ್ರವಸ್ ಅವರನ್ನು ಚೇದಿ ರಾಜ ದಮಘೋಷ ಅವರ ಮಗ ಶಿಶುಪಾಲನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಕುಂತಿಯ ಸಹೋದರಿ ರಾಜಾಧಿದೇವಿಯು ಅವಂತಿ ರಾಜನೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದಳು. ( ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಕ್ಯಾಂಟೊ ೯, ಅಧ್ಯಾಯ ೨೪ (ಯಾದವರ ಇತಿಹಾಸ), ಪದ್ಯಗಳು ೩೭-೪೦)
ಕೇಕಯರು ಸಮಂತಪಂಚಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ
ಕೇಕಯ ರಾಜಕುಮಾರನು ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೋಸಲ, ವಿಧರ್ಭ, ಕುರು, ಸೃಂಜಯ, ಕಾಂಬೋಜ, ಉಶೀನರ, ಮದ್ರ, ಕುಂತಿ, ಅನರ್ಥ, ಕೇರಳದ ರಾಜಕುಮಾರರೊಂದಿಗೆ ಸೌರ ಗ್ರಹಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಮಂತ-ಪಂಚಕದಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು ಎಂದು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ದೃಢೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೇಕಯರು ಯುಧಿಷ್ಟರ ರಾಜಸೂಯರನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಯುಧಿಷ್ಟರ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಯದುಗಳು, ಸೃಂಜಯರು, ಕುರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಜರಂತಹ ಕೇಕಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. "ಯದುಗಳು, ಸೃಂಜಯರು, ಕಾಂಬೋಜರು, ಕುರುಗಳು, ಕೇಕಯರು ಮತ್ತು ಕೋಸಲರ ಸಮೂಹ ಸೈನ್ಯವು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಯುಧಿಶಿರ ಮಹಾರಾಜನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನಡುಗಿಸಿತು"
ಕೇಕಯರು ಯಾದವರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ
ಉತ್ತರದಿಂದ ಕೇಕಯರು, ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಜರು ಮಗಧದ ರಾಜ ಜರಾಸಂಧನ ಪರವಾಗಿ ನಿಂತರು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಯಾದವ ಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವಿದರ್ಭದ ರಾಜ ಭೀಷ್ಮಕನ ಮಗಳು ಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇಕಯರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು ಕೇಕಯ ರಾಜಕುಮಾರಿ. ಕೃಷ್ಣನು ಮಿಥಿಲೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕೇಕಯರು ಅವನನ್ನು ಕಾಣಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದರು.
ಕೇಕಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಉಸಿನಾರಸ್, ಸಿಬಿ, ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಕಯರು ಯಯಾತಿಯ ಮಗ ಅನುವಿನ ನೇರ ವಂಶಸ್ಥರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಸಿಬಿ ಅಥವಾ ಸಿವಿಯು ಉಸಿನಾರಾ ನ ಮಗ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ
ಜೈನ ಖಾತೆಗಳು
ಜೈನ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕೇಕಯನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆರ್ಯನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೇಯಾವಿಯ ಎಂಬ ಕೇಕಯ ನಗರವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣ
ಗುಂಡು
ಬುಲೆಟ್ ಬಂದೂಕಿನಿಂದ, ದೋಲಕ, ಅಥವಾ ಏರ್ ಗನ್ನಿಂದ ಮುಂದೆ ಹೋಗುವ  ಒಂದು ಉತ್‌ಕ್ಷೇಪಕ.
ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಮಾನವನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಮತ್ತು ಹಾದುಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. "ಬುಲೆಟ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯುದ್ದಸಾಮಗ್ರಿ, ಅಥವಾ   ಬುಲೆಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕೇಸ್/ಶೆಲ್, ಪೌಡರ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀಮಿಯರ್‌ನ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣದ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬುಲೆಟನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಯುದ್ಧಸಾಮಗ್ರಿ ಅಥವಾ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಎಂಬ ಪದವು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸರಿಯಾದುದಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬುಲೆಟ್‌ನ ಇತಿಹಾಸವು ಬಂದೂಕಿನದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ. ನೈಜವಾಗಿ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕವಣೆಯ ತೂಗುಹಗ್ಗದಿಂದ ಹೊಡೆಯಲು ಬಳಸುವ  ಲೋಹದ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲಿನ ಚೆಂಡುಗಳಾಗಿವೆ.
ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಬಂದೂಕುಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಂತೆ ಇದೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳವೆಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗನ್‌ ಪೌಡರ್‌ನ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಯಿತು. ಬಂದೂಕುಗಳು 1500 ರಿಂದ 1800ರ ವರೆಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದರೂ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಇವು ವೃತ್ತಾಕಾರದ (ಗೋಳಾಕಾರದ) ಸೀಸದ ಚೆಂಡುಗಳಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡವು. ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಾವಣೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು.
ದೊಡ್ಡ ಫಿರಂಗಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಚ್‌ಲಾಕ್ ಆರ್ಕ್ವೆಬಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಸದ ಕಾಸ್ಟ್‌ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಉತ್‌ಕ್ಷೇಪಕಗಳಾಗಿ ಬಳಲಾಗುತಿತ್ತು. "ಬುಲೆಟ್" ಎಂಬ ಪದವು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ boulette  ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಚೆಂಡು  ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದದಿಂದ ಬಂದುದಾಗಿದೆ.
ನೈಜವಾದ ಮಸ್ಕೆಟ್ ಬುಲೆಟ್ ನಾಳಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದಾದ ಗೋಳಾಕಾರದ ಸೀಸದ ಚೆಂಡಾಗಿದೆ, ಸಡಿಲವಾಗಿ-ಕೂರಿಸಿರುವ ಪೇಪರ್ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ, ಇದು ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬುಲೆಟ್‌ ಪೌಡರ್‌ನ ಮೇಲೆ ಭದ್ರವಾಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. (ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು ಪೌಡರ್‌ನ ಮೇಲೆ ಭದ್ರವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ ಹಾರಿಸಿದ ನಂತರ ಬ್ಯಾರಲ್ ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ, ಈ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶಾರ್ಟ್ ಸ್ಟಾರ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ.)
ಹಳೆಯ ಮೃದು-ನಾಳ ಬ್ರೌನ್‌ಬೆಸ್‌ ಮತ್ತು ಅದೇ ತರದ ಸೈನ್ಯದ ಮಸ್ಕೆಟ್‌ಗಳಿಂದ ಮಸ್ಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಂದೂಕಿಗೆ ತುಂಬಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ನೈಜವಾದ (muzzle-loading rifle) ಕೈಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಬಹುದಾದ ರೈಫಲ್, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಲು, ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುವ ಚೆಂಡನ್ನು ರೈಫಲಿಂಗ್ ಗ್ರೂವ್‌ಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯಲು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೊದಲಿನ ಹಾರಿಸುವಿಕೆಗಳಿಂದ ಫೌಲ್ ಮಡಲಾದ ಬೋರ್‌ನ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮೊದಲಿನ ರೈಫಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಉದ್ಧೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ ವೈಖರಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. 1826ರಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ವಿಗ್ನೆ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪದಾತಿಸೈನ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿ. ಒರಟಾದ ಭುಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಂದೂಕಿನ ತೂತಿನ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗೋಳಾಕಾರದ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಳಿಕೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟುವವರೆಗೆ ತುರುಕುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು. ಡೆಲ್ವಿಗ್ನೆಯ ವಿಧಾನವು ಬುಲೆಟ್ ಅನ್ನು ವಿಕಾರಗೊಳಿಸಿದವು ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸರಿಯಾದುದಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮೊನೆಯುಳ್ಳ (ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ) ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು
ಮೊದಲ ಮೊನೆಯುಳ್ಳ ಅಥವಾ "ಗೋಳಾಕಾರದ" ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು 1823ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಆರ್ಮಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಜಾನ್ ನರ್ಟನ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಾಗಿವೆ. ನರ್ಟನ್‌ನ ಬುಲೆಟ್ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ಅಂಚು ಒತ್ತಡದಿಂದ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೊಳವೆಯ ರೈಫ್ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋಳಾಕಾರದ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳೆದ 300 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಆರ್ಡೆನ್ಸ್  ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
1836ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂದೂಕು ತಯಾರಿಸುವವನಾದ ವಿಲಿಯಮ್ ಗ್ರೀನರ್ ಗ್ರೀನರ್ ಬುಲೆಟನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದು ನರ್ಟನ್ನನ ಬುಲೆಟ್‌ನ ರೀತಿಯದೇ ಆಗಿದ್ದು, ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಕೆಳಭಾಗದ ಬದಲಿಗೆ ಮರದ ಪ್ಲಗ್‌ನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಶೂಟ್ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಸಲು ಇದು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಗ್ರೀನರ್‌ನ ಬುಲೆಟ್ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದುದೆಂದರೂ ಕೂಡ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವೆಂದು ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.
1847ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮೃದುವಾದ ಸೀಸದ ಮಿನೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಆರ್ಮಿಯ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕ್ಲೌಡ್ ಎಟಿನ್ನೆ ಮಿನೆ(1814? – 1879) ಪರಿಚಯಿಸಿದನು. ಇದು ಗ್ರೀನರ್‌ನ ಬುಲೆಟನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಮಿನೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಬುಲೆಟ್ ಶಂಕುವಿನಾಕೃತಿಯದಾಗಿದ್ದು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಟೊಳ್ಳಾದ ಕೊಳವೆಯಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಮರದ ಪ್ಲಗ್‌ನ ಬದಲಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಣ್ಣ ಮುಚ್ಚುಳ(ಕ್ಯಾಪ್)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬುಲೆಟನ್ನು ಹಾರಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಟೊಳ್ಳಾದ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೂಲಕ   ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಚ್ಚುಳವು ಬಲವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ಬುಲೆಟ್‌ನಿಂದ ಗ್ರಿಪ್‌ನೆಡೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಮತ್ತು ರೈಫಲಿಂಗ್‌ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. 1855ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರು ಮಿನೆ ಬಾಲನ್ನು ಎನ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ಬಂದೂಕುಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದರು.
ಮಿನೆ ಬಾಲನ್ನು ಹೇರಳವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಿವಿಲ್ ವಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 90% ಯುದ್ಧರಂಗದ  ಹಾನಿಯು ಬಂದೂಕಿನ ಮಿನೆ ಬಾಲ್‌ಗಳಿಂದಾಯಿತು.
1854ರಿಂದ 1857ರನಡುವೆ ಸರ್ ಜೊಸೆಫ್ ವಿಟ್‌ವರ್ತ್ ಅನೇಕ ಬಂದೂಕಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು, ಚಿಕ್ಕ ಬೋರ್‌ಗಳ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉದ್ದವಾದ  ಬುಲೆಟ್‌ಗಳ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು.ವೈಟ್‌ವರ್ತ್ ಬುಲೆಟ್‌ನ್ನು ಬಂದೂಕಿನ ಕೊಳವೆಗಳಿಗೆ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ವಿಟ್‌ವರ್ತ್ ಬಂದೂಕನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಎಂದಿಗೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಮೆಟ್‌ಫೊರ್ಡ್‌ನಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇದನ್ನು 1857ರಿಂದ  1866ರಲ್ಲಿ ಆಟದ ಉದ್ಧೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಗುರಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
1862ರ ನಂತರ ಡಬ್ಲು ಇ ಮೆಟ್‌ಫೊರ್ಡ್ ಬುಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಸರಣಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡನು, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಗುರವಾದ ಬಂದೂಕು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸುರುಳಿ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಬುಲೆಟ್‌ನೊಳಗೊಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಇದರ ಪರಿಣಾವಮವಾಗಿ 1888ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೂ ಲೀ-ಮೆಟ್‌ಫೊರ್ಡ್ ಸ್ಮಾಲ್‌‍-ಬೊರ್ (0", 7.70 ಮಿಮಿ) ಬಂದೂಕು, ಮಾರ್ಕ್ I, ( ಬಲಭಾಗದ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕ್ಯಾಟ್ರಿಡ್ಜ್) ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಆರ್ಮಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲೀ-ಮೆಟ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಲೀ-ಎನ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌ನ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಗಿದ್ದನು.
ಆಧುನಿಕ ಬುಲೆಟ್
ಸೀಸದ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಹೊರಮೈ, ಬಂದೂಕಿನಿಂದ ಹಾರಿಸಿದಾಗ ವೇಗದಿಂದಾಗಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಅನಿಲಗಳ ಮತ್ತು ಬೊರ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಕರಗುತ್ತವೆ. ಎಕೆಂದರೆ ತಾಮ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕರಗುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಪ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಹಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಹೊರಕವಚವಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಜಾಕೆಟಿರುವ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯುರೋಪಿನ ಆಕಾಶಕಾಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಪಾಯಿಂಟೆಡ್ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಸೇನೆಗಳು ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸತೊಡಗಿದರು. ಈ ಬುಲೆಟ್‍ಗಳು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರದವರೆಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ.ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಬುಲೆಟ್‌ಗಳು ಮಶಿನ್‌ಗನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯುದ್ಧದ ಮಾರಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಬುಲೆಟ್ ಬೋಟ್ ಟೈಲ್ ಆಕೃತಿಯದಾಗಿದ್ದು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಗಾಳಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಿಂದ ಚಲಿಸಿದಾಗ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾತ ಪ್ರದೇಶ ರಚನೆಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅದರ ಚಲನೆಯು ನಿಧಾನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸುಗಮಗೊಳಿಸಿದ ಬೋಟ್ ಟೈಲ್ ವಿನ್ಯಾಸವು ಎಳೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬುಲೆಟ್‌ನ ಚೂಪಾದ ಮುಂಭಾಗದ ಹೊರಮೈ ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶಕಾಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಪರಿಣಾಮದಿಂದ ಈಗಿರುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಕೃತಿಯ ರೈಫಲ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮೊದಲ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಮತ್ತು ಬೋಟ್-ಟೈಲ್ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಅದರ ಸಂಶೋಧಕನ ಹೆಸರಿನಿಂದ  ಬಾಲ್ "ಡಿ"(Balle "D" ) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು,(ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕೊಲೊನೆಲ್ ಡೆಸೆಲೆಕ್ಸ್ )1901ರಲ್ಲಿ ಈತನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಬಲ್ ಮಾಡೆಲ್ 1886 ರೈಫಲ್‌ನ್ನು ಸೈನ್ಯದ ಯುದ್ಧಸಾಮಾಗ್ರಿಯಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದನು.
ವಿನ್ಯಾಸ
ಬುಲೆಟ್(ಗುಂಡು) ವಿನ್ಯಾಸವು ಎರಡು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಮೊದಲು ಬಂದೂಕಿನ ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ(ಸೀಲ್). ಭದ್ರವಾದ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ, ಗುಂಡು ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ನೋದಕ(ಪ್ರೊಪಲ್ಲೆಂಟ್)ದಲ್ಲಿನ ಅನಿಲವು ಸೋರಿಕೆಯಾಗಿ ಅದರ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಗುಂಡು ಬಂದೂಕಿನ ಕೊಳವೆಗೆ ಹಾನಿಮಾಡದೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡದೆ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹಾಗೆ ಗುಂಡಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಇರಬೇಕು. ಗುಂಡು ಮತ್ತು ಕೊಳವೆಯ ನಡುವಿನ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಶಾಸ್ತ್ರ(ಇಂಟರ್ನಲ್ ಬಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್) ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿನ ದೋಷವು ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವುದರ ನಿಖರತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗುಂಡನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬೇಕು.
ಗುಂಡು ಒಮ್ಮೆ ಬಂದೂಕಿನ ಕೊಳವೆಯಿಂದ ಹೊರಟ ನಂತರದ ಭೌತಿಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಕ್ಷಿಪಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ಆಕಾಶಕಾಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿನ ಚಲನೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ, ಗುಂಡಿನ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಬಂದೂಕಿನ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿನ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒದಗಿಸಿದ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ. ಈ ಸುತ್ತುವ ಶಕ್ತಿಯು ಗುಂಡಿನ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ವೇಗವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಂಡು ತಿರುಗಿದಾಗ ಗುಂಡಿನ ಅಸಮ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗ ತೆಗೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ನಯವಾದ ಕೊಳವೆಯು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಗುಂಡಿನ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾದರೂ ಅದು ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಗುಂಡುಗಳು ಯದ್ವಾತದ್ವಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನಿಖರತೆಯು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಆಕಾಶಕಾಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಗುಂಡಿನ ಆಕಾರವು ವಾಯುಬಲಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಂತರಿಕ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಕ್ಷಪಣಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಸ್ಥಿರತೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ, ಭಾರ ಇರುವ ಬುಲೆಟ್‌ನ ಭಾಗವು ಮಿನಿ ಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಅಥವಾ ಶಟ್ಲ್‌ಕಾಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಒಂದುಕಡೆಗೆ ಶೇಖರವಾಗಿರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಗುಂಡು ವಾಯುಬಲಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಮುಂದೆ ಹಾರಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಗುಂಡು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಬಡಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವು ಗುಂಡಿನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಟರ್ಮಿನಲ್ ಬಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ತಡೆಯುವ ಶಕ್ತಿ(ಸ್ಟಾಪಿಂಗ್ ಪವರ್)ಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಗುಂಡು ಬಡಿತದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು, ಗುರಿಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ಸಾಂದ್ರತೆ, ತಗುಲಿದ ಕೋನ ಹಾಗೂ ಗುಂಡಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗುಂಡನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನುಸುಳಿ ಹೋಗುವಂತೆ, ವಿರೂಪ ಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ತುಂಡರಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀಡಿರುವ ವಸ್ತು ಹಾಗೂ ಗುಂಡಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಡೆತದ ವೇಗವು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ಗುಂಡಿನ ಆಕಾರವು ಹಲವು ರೀತಿಯಿದ್ದು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ತುಂಬುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮ್ಯಾನುವಲ್‌ಗೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆರ‍್ಸಿಬಿಎಸ್ ಗುಂಡಿನ ಉತ್ಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದು, ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚೆಂಡಿನಂತಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕ(ಮೂಲ) ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೌಲ್ಡ್‌ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಯಮಗಳು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸುವ ಘನ ಸೀಸದ ಗುಂಡು, ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಹಾಗೂ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೆಟೆಡ್ ಗುಂಡುಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ಉತ್ಪಾದಕರಿಂದ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತುಂಬಬಹುದಾಗಿದ್ದು ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಬುಲೆಟ್‍ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಉಪಕರಣಗಳು
ಬ್ಲಾಕ್ ಪೌಡರ್ ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಯಿಂದ ಗುಂಡನ್ನು ತುಂಬುವ ಬಂದೂಕುಗಳನ್ನು ಗುಂಡನ್ನು ಅಪ್ಪಟ ಸೀಸದಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು 450ಕಿ.ಮೀ./ಸೆಕೆಂಡ್‍ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸುವ ಗುಂಡುಗಳಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಬಂದೂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸೀಸದ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಮತ್ತು ತವರ ಅಥವಾ ಅಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಸೀಸದಿಂದ( ಲಿನೋಟೈಪ್ನ್ನು ಮೊಲ್ಡ್ ಮಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ) ಮಾಡಿದರೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದ ಗುಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕವಚ ಇರುವಂತಹ ಸೀಸವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ನೀಡಿರುವ ಘನ ಅಳತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ- ಮತ್ತು ಚಲನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹ-. ಸೀಸವು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭ, ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕೆ ಗುಂಡಿನ ರೂಪ ಕೊಡಲು ಸುಲಭ. ಸೀಸ ಒಂದು ವಿಷವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅದನ್ನು ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಯುಧವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.
ಸೀಸದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತವರ ಅಥವಾ ಆ‍ಯ್‌೦ಟಿಮನಿಯನ್ನು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿದರೆ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ, ವೇಗವು ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಪ್ರಭಾವವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ತಾಮ್ರದಂತಹ ಗಡುಸಾದ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಟ್ಟಲನ್ನು(ಕಪ್) ಗುಂಡಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗ್ಯಾಸ್ ಚೆಕ್‌ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ಗುಂಡನ್ನು ಹಾರಿಸಿದಾಗ ಗುಂಡಿನ ಹಿಂಬದಿಯನ್ನು ಕರಗದಂತೆ ಮಾಡಿ ಸೀಸದ ಶೇಕರಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಇದೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಪೂರ್ಣ ಕವಚದ ಗುಂಡು ಅಥವಾ ಬಾಲ್ ಗುಂಡು ಮುಖ(ಮುಂಭಾಗ)ಹಾಗೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗಡುಸಾದ ಲೋಹದ ಕವಚದಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಗುಂಡಿನ ಕವಚಗಳು ಗುಂಡಿನ ಮುಂಭಾಗದ ವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಗುಂಡಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮಾರಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಫ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ಅಥವಾ ಹಾಲೋ ಪಾಯಿಂಟ್ ಬುಲೆಟ್‍ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಟೀಲ್ ಗುಂಡುಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯದಂತೆ ತಾಮ್ರ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಲೇಪನ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ನೈಲಾನ್ ಮತ್ತು ಟೆಫ್ಲಾನ್‍ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕವಚಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಮೆಗ್ನೀಶಿಯಂ ಲೋಹ, ಪರ್ಕ್ಲೋರೇಟ್‍ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರಾಂಟಿಯಮ್ ಸಾಲ್ಟ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತರೆ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಗದಿತ ಸಮಯದ ನಂತರ ಟ್ರೇಸರ್ ವಸ್ತುವು ಸುಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸ್ಪೋಟಕವು ಗುರಿಕಾರರಿಗೆ, ಗುಂಡು ಬಡಿಯಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಬಡಿಯಬೇಕಾದರೆ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಗುರಿಯಿಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಗುರಿಯಿಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರಪಕ್ಷದವರಿಗೆ ಸಂಕೇತ ನೀಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಾಲ್ ಸೋಟಕದೊಂದಿಗೆ 4:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ಗುಂಡನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಗುರಿಯನ್ನು ಮಿತ್ರಪಡೆಗಳು ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರೇಸರ್ ರೌಂಡ್‍ನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ವಾಯುಬಲದಲ್ಲಿನ ಎಳೆತವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ, ಇತರೆ ಗುಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಇದರ ಎತ್ತರವು ಬಹುಬೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವಾಗ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ವಿಷರಹಿತ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಜೀರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಸೀಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ(ಚಿಕ್ಕ ಹರಳಿನಂತಹ(ಕಲ್ಲು) ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ). ವಿಷಪೂರಿತ ಸೀಸವು ಆಹಾರದ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡು ಅದರ ವಿಷದ ಪರಿಣಾಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಾಟ್‌ಗನ್‌ಗಳಿಗೆ, ಫೈರಿಂಗ್‌ ಪಾಲ್ಲೆಟ್ಸ್ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ಬುಲೆಟ್‌ಗಳಿಗಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ಹಾನಿಕಾರಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ (RoHS) ಸಲುವಾಗಿ ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕೂಡ ತರಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಲೆಡ್ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಶೂಟಿಂಗ್‌ ಪ್ರದೇಶದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವುಗಳ ತೂಕ ಮತ್ತು ವೇಗವು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. "ಬುಲೆಟ್"ನ್ನು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿರುವ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಹಿಡಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ಅದು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಅಲ್ಪ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹುಸಿಗುಂಡಿನ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಗುಂಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹಾಗೂ ನಿಷೇಧಗಳು
1868ರ ಸೈಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಘೋಷಣೆಯು 400ಗ್ರಾಂಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೂಕದ ಸ್ಪೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ.
ಹೇಗ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಸ್ಪೋಟಕಗಳನ್ನು ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿಯವರು, ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಪೋಟಕಗಳೆಂದರೆ, ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಸ್ಪೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಪೋಟಕಗಳು, ವಿಷಕಾರಿ ಹಾಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುವ ಗುಂಡುಗಳು
ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಟ್ರೇಸರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗುಂಡುಗಳನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿಲ್ಲ.
ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಪಿಸ್ತೂಲು, ಬಂದೂಕು ಹಾಗೂ ಮೆಶಿನ್ ಗನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ .22ಎಲ್‍ಆರ್ ಗುಂಡುಗಳಿಗೂ ಸಹ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮುಯದಲ್ಲಿ .22ಎಲ್‍ಆರ್ ಇಲ್ಲದ ಪಿಸ್ತೂಲಾದ ಹೈ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಹೆಚ್‍ಡಿಎಂ ಪಿಸ್ತೂಲಿಗೆ ಹೊಸರೀತಿಯ ಗುಂಡನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಟೊಳ್ಳಾದ ತುದಿಯ ಗುಂಡಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವು ಪೂರ್ಣ ಲೋಹದ ಕವಚವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅದಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ .22 LR ರೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಗುಂಡಿನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪಗಳು
ಎಸಿಸಿ - ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್ ಎಕ್ಸಲರೇಟರ್ (ಸ್ಯಾಬಟ್ ನೋಡಿ)
ಎಪಿ -ಆರ್ಮರ್ ಪೀಸಿಂಗ್(ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಗಡುಸಾದ ಲೋಹದ ತಿರುಳಿದೆ)
ಎಪಿಎಫ್‍ಎಸ್‍ಡಿಎಸ್ - ಆರ್ಮರ್ ಪೀಸಿಂಗ್ ಫಿನ್ ಸ್ಟೆಬಿಲೈಸ್ಡ್ ಡಿಸ್ಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಯಾಬಟ್ ರೌಂಡ್
ಬಿಬಿಡಬ್ಲೂಸಿ -ಬೆವೆಲ್ ಬೇಸ್ ವಾಡ್‍ಕಟ್ಟರ್
ಬಿಇಬಿ -ಬ್ರಾಸ್ ಎನ್‍ಕ್ಲೋಸ್ಡ್‌ ಬೇಸ್
ಬಿಜೆಹೆಚ್‍ಪಿ - ಬ್ರಾಸ್ ಜಾಕೆಟೆಡ್ ಹಾಲೊ ಪಾಯಿಂಟ್
ಜಿಡಿ - ಸ್ಪೀರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಡಾಟ್
ಜಿಡಿಹೆಚ್‍ಪಿ -ಸ್ಪೀರ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಡಾಟ್ ಹಾಲೊ ಪಾಯಿಂ‍ಟ್
ಹೆಚ್‍ವಿ - ಲೊ ಫ್ರಿಕ್ಷನ್ ಡ್ರೈವ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬುಲೆಟ್ಸ್   ಹೈ ವೆಲಾಸಿಟಿ
ಜೆಹೆಚ್‍ಪಿ./ಸ್ಯಾಬಟ್ - ಜಾಕೆಟೆಡ್ ಹಾಲೊ ಪಾಯಿಂಟ್/ಸ್ಯಾಬಟ್
ಎಲ್-ಟಿ -ಲೆಡ್ ಟಾರ್ಗೆಟ್
ಎಲ್‍ಎಫ್‍ಪಿ -ಲೆಡ್ ಫ್ಲಾಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಎಲ್‍ಆರ್‌‍ಎನ್ - ಲೆಡ್ ರೌಂಡ್ ನೋಸ್
ಎಲ್‍ಎಸ್‍ಡಬ್ಲೂಸಿ - ಲೆಡ್ ಸೆಮಿವಾಡ್‍ಕ‌ಟ್ಟರ್
ಎಂಸಿ - ಮೆಟಲ್ ಕೇಸ್ಡ್
ಎಂಹೆಚ್‍ಪಿ -ಮ್ಯಾಚ್ ಹಾಲೊ ಪಾಯಿಂಟ್
ಎಂಆರ‍್ಡಬ್ಲೂಸಿ - ಮಿಡ್‍-ರೇಂಜ್ ವಾಡ್‍ಕಟ್ಟರ್
ಓಟಿಎಂ - ಓಪನ್ ಟಿಪ್ ಮ್ಯಾಚ್
ಪಿಬಿ - ಪ್ಯಾರಾಬೆಲ್ಲಮ್
ಪಿಎಲ್ - ರೆಮಿಂಗ್ಟನ್ ಪವರ್-ಲಾಕ್ಟ್
ಪಿಎಸ್‍ಪಿ, ಪಿಟಿಡಿಎಸ್‍ಪಿ - ಪಾಯಿಂಟೆಡ್ ಸಾಫ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಆರ‍ೆನ್‍ಎಫ್‍ಪಿ - ರೌಂಡ್ ನೋಸ್ ಫ್ಲಾಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್
ಆರ್‌ಎನ್‍ಎಲ್ - ರೌಂಡ್ ನೋಸ್ ಲೆಡ್
ಎಸ್‍ಜೆ- ಸೆಮಿ-ಜಾಕೆಟೆಡ್
ಎಸ್‍ಟಿಹೆಚ್‍ಪಿ - ಸಿಲ್ವರ್ ಟಿಪ್ ಹಾಲೊ ಪಾಯಿಂಟ್
ಎಸ್‍ಎಕ್ಸ್‌ಟಿ - ವಿಂಚೆಸ್ಟರ್ ರೇಂಜರ್ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಯಾಂಷನ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಳಕೆ
ಬುಲೆಟ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅದರ ವೇಗದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ(ಸಾಂಕೇತಿಕ)ವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,
ಇವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ
• 2
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧಸಾಮಾಗ್ರಿ
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೭ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೭ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಅರಬ್ಬೀ ಗಣರಾಜ್ಯ
ಅರಬ್ಬೀ ಗಣರಾಜ್ಯ ಎಂದರೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಏರ್ಪಟ್ಟು 1958-61ರ ವರೆಗೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ದೇಶ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈಜಿಪ್ಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾದದ್ದು 1953ರ ಜನವರಿ 18ನೆಯ ತಾರೀಖು. ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯವನ್ನೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ಭೋಗವಿಲಾಸಗಳಿಗೆ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಜೆಗಳ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿ, ಭೇ, ಪಾಷಾ ಮುಂತಾದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿ, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ನಗೀಬ್ ರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಆದರೆ ಈಜಿಪ್ಟನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬ ಹದಗೆಟ್ಟಿತ್ತು. ಸುಯೆಸ್ ಕಾಲುವೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮತ್ತು ಸೂಡಾನಿನ ಭವಿಷ್ಯ(ಇವೆರಡೂ ಬಗೆಹರಿದಲ್ಲದೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಸರಿಹೋಗುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮಿತಿಮೀರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಹೊಸ ಆಡಳಿತವರ್ಗ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸುದಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ ನಾಸೆರ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸೂಡಾನಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. 1954ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಷ್ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ 20 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆ ಈಜಿಪ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಬಾಗ್ದಾದ್ ಒಪ್ಪಂದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ತುರ್ಕಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸೆಂಟೋಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ನಾಸೆರ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ, ಈ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಅರಬ್ಬೀ ಜನತೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧವಿತ್ತು: ಆದ್ದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ನಾಸೆರ್ ಒಬ್ಬನೇ ಅರಬ್ಬರ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದವನೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದು ಆತ ಅವರ ಮುಖಂಡನಾದ, ಬಾಗ್ದಾದ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳೊಡನೆ ಸ್ನೇಹವ್ಯವಹಾರ ಬೆಳೆಸಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. 1955ರಲ್ಲ ಜರುಗಿದ ಬಾಂಡುಂಗ್ ಸಮ್ಮೆಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಅಲಿಪ್ತನೀತಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದ.
ನಾಸೆರ್ ಇಸ್ರೇಲಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅರಬ್ಬರೇ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಂಬಲ ಪಡೆದ ರಾಜ್ಯವೊಂದು ನಿರ್ಮಿತವಾದರೆ ಅದು ಅನೇಕ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಅರಬ್ಬರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಸ್ರೇಲಿನ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಈಜಿಪ್ಟೇ ಮುಂದಾಳಾಗಿತ್ತು. 1955ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಸೈನ್ಯ ಗಾಜಾóದ ಸೈನ್ಯ ಠಾಣೆಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು ಮುಂದೆ ಗಂಡಾಂತರ ಕಾದಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನರಿತು ಅರಬ್ಬೀ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಯೋಧರ ತಂಡಗಳನ್ನು ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿತು. ಪಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಈಜಿಪ್ಟ್ಗೆ ವಿರೋಧವಾಗಿ ನಿಂತುವು. ಆಗ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸಬೇಕಾಯಿತು. 1956-599ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಸ್ರೇಲ್‍ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ನಿಂತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಬಂತು; ಆದರೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿತು.
ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಇತರ ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮುರಿದು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದೇ ಸರಿಯಾದ ಉಪಾಯವಾದ್ದರಿಂದ, ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯೆಂಬಂತೆ, ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯ ದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ತಮ್ಮ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಒಂದಾಗಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು (1958, ಫೆಬ್ರವರಿ 1). ಅದೇ ತಿಂಗಳ 21ನೆ ತರೀಖು ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೋರಲಾಯಿತು: ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಮತದಾರರು ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಯೆಮೆನ್ ಕೂಡ ಈ ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು. ನಾಸೆರ್ ಈ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತಿತರ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಏಕತೆಯಿರಬೇಕು. ಇತರ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವೂ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ದೊರಕಿತು. ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಾಂಗವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಉಚ್ಚ ಸೇನಾಪತಿಯಾದ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿವುದು, ವಜಾ ಮಾಡುವುದು ಅವನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು.
ಒಡಕು
ಐಕ್ಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಹಂತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಗಣರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಡಕುಗಳು ಬಹುಬೇಗ ಕಂಡುಬಂದುವು. ಸರಕಾರದ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಕೊಂಚಕೊಂಚವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸತೊಡಗಿತು. ಸಿರಿಯದಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ಹೆಚ್ಚಿ ಸೈನಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟಾಗಿ (1961) ಆ ದೇಶ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಂತು. ಕೊಂಚಕಾಲದಲ್ಲೇ ಯೆಮೆನ್ ಕೂಡ ಹೊರಬಂತು. ಆದರೆ, ಒಂದು ಕಡೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳು, ಇನ್ನೊಂದುಕಡೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು—ಇವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೂ ಬಗ್ಗದೆ ಅರಬ್ಬರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಉತ್ಕರ್ಷಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಸೆರನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜನಾನುರಾಗ ಕುಗ್ಗಲಿಲ್ಲ; ಸಿರಿಯ, ಯೆಮೆನ್ ಬೇರೆಯಾದರೂ ಸಂಯುಕ್ತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನಸೆರ್ ಅರಬ್ಬೀಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಗೌರವಗಳ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ನಿಂತ. 1963ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಂಯುಕ್ತ ಅರಬ್ ಗಣರಾಜ್ಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದುವು. ಈ ಸಲ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಸಿರಿಯ, ಇರಾಕ್‍ಗಳ ನಡುವೆ ತತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಒಮ್ಮತವೂ ಕಂಡುಬಂತು. ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಾಂಗದಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಷ್ಟಿರಬೇಕೆಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ತಲೆದೋರಿ, ಆ ಯೋಜನೆ ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಂತಿತು. ಅರಬ್ಬೀಯರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒತ್ತಾಯಗಳಿಗೆಡೆಕೊಡದೆ ತಮ್ಮ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ನಂಬಿ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂಖ್ಯೆಯೇನೂ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ. 1967ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಮಿಂಚಿನವೇಗದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಾಂತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ಕಲ್ಲು ಸಬ್ಬಸಿಗೆ
ಕಲ್ಲು ಸಬ್ಬಸಿಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ರೂಬಿಯೇಸಿ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಓಲ್ಡನ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿಯ ಕೊರಿಂಬೊಸ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಾಮ.
ಸಸ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಕಳೆ ಸಸ್ಯ.ಸಣ್ಣದಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬಯಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಓಲ್ಡನ್‍ಲ್ಯಾಂಡಿಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೪೦ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಇದಕ್ಕೆ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ.ತಂಪುಕಾರಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೬ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೫ ಮತ್ತು ೨೦೦೬ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೫ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೫ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೪ ಮತ್ತು ೨೦೦೫ನೇ ಸಾಲಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು' []
ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪ್ರಾಗ್
ಪ್ರಾಗ್ ಚೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ಇದರ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರು Hlavní město Praha, ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಗ್, ರಾಜಧಾನಿ ನಗರ ಎಂದು. ಇದು ೧೧೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚೆಕ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿಪ್ರಾಗ್ ನಗರವನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೊ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಎಚ್.ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್
ಚಿತ್ರದುಗ೯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ೩೦.೦೫.೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್ ಮತ್ತು ರಂಗಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗ ಇವರು.ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ್ಯಂತ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೊತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಕೆಲಸ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಈಗ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃತಿಗಳನ್ನು
ಶ್ರೀಯುತರು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುವ 'ಕಲಾಂ ಮೇಷ್ಟ್ರು' ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸ್ತುತ 'ಬದುಕನ್ನು ಪ್ರಿತಿಸಿದ ಸಂತ' ಎಂಬ ಲೇಖನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನವನ
ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನವನವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಖ್ಯ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಮತ್ತು ನಗರದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ನಗರ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಇದು ಕೆಪಿಟಿ ಜಂಕ್ಷನ್ ( ಮಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನನಿಬಿಡ ಜಂಕ್ಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ), ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಹೌಸ್, ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಎಸ್‌ಕೆಎಸ್ (ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡ) ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ರೇಡಿಯೋಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.
ಮಂಗಳೂರು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನೈರುತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಶಾಖೆಯ ನೇರ ಪ್ರಭಾವದಲ್ಲಿದೆ.
ಛಾಯಾಂಕಣ
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನ ಉದ್ಯಾನವನಗಳು
ರಾಮಫಲ
right|thumb|Custard apple at fruit vendor, [[Sangareddi, India]] ರಾಮಫಲ (Bullock's Heart) ಮೂಲತಃ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ನಿವಾಸಿ. ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಸೀತಾಫಲ, ಹನುಮಾನ್ ಫಲ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನೋನ ರೆಟಿಕುಲೇಟ (Anona reticulata) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಇದೆ.
ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದೊಂದು ಪರ್ಣಪಾತಿ ಅಥವಾ ಅರ್ಧಪರ್ಣಪಾತಿ ಮರ. ಎಲೆ ಉದುರಿಸುವಂತಹ ರಾಮಫಲದ ಗಿಡವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 6-10 ಮೀ.ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲ ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲೈಯು ನುಣುಪಾಗಿದ್ದು, ಸೀತಾಫಲದ ಹೊರಮೈ ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣಫಲವೂ ಇದ್ದು, ಇದರ ಮೈ ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬಲಿತ ರೆಂಬೆಯ ಕಕ್ಷದಲ್ಲಿ 2-4 ಹೂಗಳು ಪುಟ್ಟಗೊಂಚಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರಳುವುವು. ಹೂ ಬಿಡುವ ಶ್ರಾಯ ಫೆಬ್ರವರಿ-ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಹಣ್ಣು, ಮಾಸಲು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮನುಷ್ಯನ ಹೃದಯದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ತಿರುಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲ ಒಂದು ಸಮೂಹ ಫಲ; ಹಲವಾರು ಬೆರಿಗಳು ಕೂಡಿಕೊಂಡು, ಮೃದುವಾದ ಹೂಗೊಂಚಲಿನ ಪೀಠದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮಾಂಸಲವಾದ ತಿರುಳಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಚನೆ; ತಿರುಳಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಪಿಷ್ಠ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಮೇಲಿನ ಸಿಪ್ಪೆ ಬಲೆಬಲೆಯಂತೆ ಹುರುಪೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದಾಗ ತಿನ್ನಬಹುದು. ರುಚಿ ಅಷ್ಟಾಗಿರದು. ರಾಮಫಲದ ಬೀಜಗಳು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದು, ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರಾಮಫಲವು ಹೆಚ್ಚು ಆರೈಕೆ ಇಲ್ಲದೆ, ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಅರಸದೆ, ರೋಗಬಾಧೆ ಇಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ ಗಿಡ. ಅರೆ ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮರ.
ಬೇಸಾಯ
ರಾಮಫಲವನ್ನು ಬೀಜದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು.
ರಾಮಫಲವನ್ನು ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಲೆ, ಕಛೇರಿ ಮತ್ತು ಬಂಗಲೆಯ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರೈತಾಪಿಜನ ತೋಪುಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ರಾಮಫಲದ ಇನ್ನೊಂದು ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ ಮುಳ್ಳುರಾಮಫಲ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಅನೋನೇನ್ ಎಂಬ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಇದೆ : ಇದು ತುಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ (ಅಸ್ಟ್ರಿಂಜೆಂಟ್) ಎನಿಸಿದೆ. ಅನೇಕ ತರದ ಖಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಕ್ಕೆ ಇದೆ. ಪಕ್ವವಾಗದ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದ ಹಣ್ಣು ಆಮಶಂಕೆ ಭೇದಿ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮದ್ದು ಮತ್ತು ಜಂತುನಾಶಕವೂ ಹೌದು. ಬೀಜದ ಪೊಪ್ಪು ಬಹಳ ವಿಷಭರಿತವಾದುದು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಮಕ್ ಪಾರಾ
thumb
ನಮಕ್ ಪಾರಾ (ನಿಮ್ಕಿ, ನಿಮ್ಕಿನ್) ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವ ಗರಿಗರಿಯಾದ ಉಪ್ಪುಖಾರವಿರುವ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಮಠರಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಮಕ್ ಪಾರಾ (ಮೈದಾ, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ) ಹಿಟ್ಟಿನ ರಿಬ್ಬನ್‍ನಂತಹ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಜವಾನ ಮತ್ತು ಜೀರಿಗೆ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದು ಹಾಕಿ ರುಚಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಿದ್ಧಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸುಮಾರು ೧೦ ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನೋಟ, ರುಚಿ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಸಮೋಸಾ ಪೇಸ್ಟ್ರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು.
ನಮಕ್ ಪಾರಾಗೆ ಇತರ ರುಚಿಕಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಸೇರಿಸಬಹುದು, ಉದಾ. ಒಣಗಿಸಿದ ಮೆಂತೆ ಎಲೆಗಳು, ಒಣಗಿಸಿದ ಪುದೀನಾ ಎಲೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳು
ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 8 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇಂಡಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ(2018)ದಲ್ಲಿ 1,18,626 ಪುರುಷರು, 1,09,818 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 2,28,444 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಇಂಡಿ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೊಲ್ಲಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಗಲಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿವೆ.
ಭೀಮಾ ನದಿ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹರಿಯುವುದೇ ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ. ಅಪರಾಧಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಲೂ ಇಂಡಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೇ ಕುಖ್ಯಾತ. ಭೀಮಾ ತೀರ ಎಂದರೇ ಇಂದಿಗೂ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳುವವರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿವರ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಯುಜೆನ್ ಪೌಲ್ ವಿಗ್ನರ್
ಯುಜೆನ್ ಪೌಲ್ ವಿಗ್ನರ್ರವರೊಬ್ಬ ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ,ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತಜ್ಞ. ಅವರು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. =ಜನನ= ಯುಜೆನ್ ರವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೭,೧೯೦೨ ರಂದು ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್,ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ - ಹಂಗೇರಿ ಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಅಂಥೋನಿ ವಿಗ್ನರ್ ,ತಾಯಿ ಎಲಿಜಬೆತ್.
=ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು=
=ವಿಗ್ನರ್ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದು=
=ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು= (ಆಲ್ವಿನ್ ಎಮ್. ವೈನ್ಬರ್ಗ್ ಜೊತೆ) ನ್ಯೂಟನ್ ರ ಚೈನ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಗಳ ಶಾರೀರಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಚಿಕಾಗೊ ಪ್ರೆಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಗ್ರೂಪ್ ಥಿಯರಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅಟಾಮಿಕ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಾ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ಸ್. ಸಿಮೆಟ್ರೀಸ್ ಅಂಡ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್. (ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ಸ್ಜಾಂಟನ್ಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ)ಯುಜೆನ್ ಪಿ. ವಿಗ್ನರ್ ರ ನೆನಪುಗಳು, ಪ್ಲೀನಮ್. (ಜಗದೀಶ್ ಮೆಹ್ರಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಥರ್ ಎಸ್. ವಿಟ್ಮನ್, ಸಂಪಾದಕರು) ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸಿಂಥೆನಿಧನರಾದರು.
=ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=
=ಮರಣ= ವಿಗ್ನರ್ ರವರು ನ್ಯುಮೋನಿಯಾ ದಿಂದಾಗಿ ಜನವರಿ ೧,೧೯೯೫ ರಂದು ನ್ಯಾಜರ್ಸಿಯ ಪ್ರಿನ್ಸ್ಟನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. =ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ಹೊಳೆತುಂಬೆ
ಹೊಳೆತುಂಬೆ(ಆದಿರಾಜ,ನೆರ್ವಾಳ,ಹೊಳೆನೆಕ್ಕಿ)ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.ಜಪಾನ್,ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯಾಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಕಪ್ಪರಾಸಿಕ(Capparaceae)ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು,ಕ್ರಾಟೆವಾ ರೆಲಿಜಿಯೋಸ (Crataeva Religiosa)ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿದೆ. ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತುದೆಮದರಂಗಿಎಂದು ಹೆಸರು.
ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸಣ್ಣಪ್ರಮಾಣದ ಮರ.ಉದ್ದನೆಯ ತೊಟ್ಟಿನ ಎಲೆಗಳಿವೆ.ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆ.ಬಿಳಿ ಮಾಸಲು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂ ಗಳು ಎಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನದಿ,ತೊರೆ ಹಾಗೂಹಳ್ಳಗಳ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ದಾರುವು ಮೃದುವಾಗಿದ್ದು,ಸಮಾನ ಕಣರಚನೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಬಾಚಣಿಗೆ,ತಬಲಾ ಮುಂತಾದವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತೊಗಟೆ,ಬೇರು,ಎಲೆ ಮೂತ್ರಾಂಗ ಸಂಬಂಧವಾದ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಆಧಾರ ಗ್ರಂಥಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮಣಿಕಾಂತ್ ಕದ್ರಿ
ವೃತ್ತಿ
ಮಣಿಕಾಂತ್, ಜಿಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಮಲಯಾಳಂ ಟೆಲಿ-ಸೀರಿಯಲ್ ಅನ್ನೂ ಮಜಾಯಿರುನುವಿನ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
ಅವರು ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಡ್ರೀಮ್ ಜರ್ನಿ ಎಂಬ ಮೊದಲ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸವಿಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜರ್ನಲ್ ಗಾಗಿ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಗಿ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಿದರು.
ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ೨೪ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ (ಮಲಯಾಳಂ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಗರಗಸ (ಕನ್ನಡ) ದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳ ನಂತರ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸವರಿಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ವಿರಾಮ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅವರು ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ, ಕನ್ನಡ, ತುಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನೀನಾ ಸಿಬಲ್
ನೀನಾ ಸಿಬಲ್ (೧೯೪೮-೨೦೦೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ ಯಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಕಾದಂಬರಿಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ವಿಜೇತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದಾರೆ.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ನೀನಾ ಸಿಬಲ್ ಭಾರತೀಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ತಾಯಿ ಗೆ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ( ಮಿರಾಂಡಾ ಹೌಸ್‌ ) ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ದುಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸಿಬಲ್ ಭಾರತೀಯ ವಿದೇಶಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಪತ್ರಕರ್ತರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ "ಆಳವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಘಾತ" ಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಕೈರೋ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಉಪ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಸೇರಿದ್ದರು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನ ಯುನೆಸ್ಕೋಗೆ ಭಾರತದ ಖಾಯಂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಕಚೇರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಅವರು ವಕೀಲ ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಇಚ್ಛೆಯ ನ್ಯಾಯವಾದಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಕುರಿತು ರಾಜಕಾರಣಿ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ ಶಶಿ ತರೂರ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು "ಖಂಡಾಂತರ" ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜೂನ್ ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ನೀನಾ ಸಿಬಲ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅವರ ಪತಿ ನೀಡಿದರು. ಅಂಗವಿಕಲ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನವೀನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣ ನಿಧಿ ಸಂಘವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಬರೆವಣಿಗೆ
೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆ ವಾಟ್ ಎ ಬ್ಲೇಜ್ ಆಫ್ ವೈಭವ ಕೃತಿಯು ಏಷ್ಯಾವೀಕ್ ಸಣ್ಣಕಥೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದಾಗ ಸಿಬಲ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಇದನ್ನು ನಂತರ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪ್ರೈಜ್ ವಿನ್ನಿಂಗ್ ಏಷ್ಯನ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಎಂಬ ಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಸಿಖ್ ಕುಟುಂಬದ ಜೀವನ ಕತೆಯನ್ನು ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. " ಯಾತ್ರೆ " ಎಂದರೆ ಪ್ರಯಾಣ ಅಥವಾ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಚಲನೆಗಳು ಯಾತ್ರೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಪುಸ್ತಕದ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಮರ್ಶಕರು ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರದ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಮಾನ್ ರಶ್ದಿಯ ಮಿಡ್ನೈಟ್ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕ ತನ್ನ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ಥೀಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಕೊ ಚಳುವಳಿ, ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ, ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ಮೂಲ, ಮತ್ತು ನಾಯಕಿಗಾಗಿ ನಾಯಕಿ ಹುಡುಕಾಟ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು. ಇದು ೧೯೮೭ರ ಅಲ್ಜಿಯರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರಿಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಸಿಬಲ್ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಗುಜಾರ್ ಮಾಲ್ನ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಲೈಫ್ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಹೆಸರುಗಳ ರೂಪ ಪಡೆದಿವೆ. ಮಲ್ಗರಿ ಶೀತಲ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ. ಈ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಕಥೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹವು ಅವನ ಸಾವು, ಈಜು, ದಾದರಾವ್ ಅವರ ಮುಖ, ತುಪ್ಪಳ ಬೂಟುಗಳು, ಅಭಯಾರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಬಯಸುವ ಮನುಷ್ಯ ಇತರ ಆರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಹಾಲಾಹಲ
ಹಾಲಾಹಲ ಅಥವಾ ಕಾಲಕೂಟವು (ಅಕ್ಷರಶಃ 'ಕಪ್ಪು ರಾಶಿ' ಅಥವಾ 'ಸಮಯದ ಒಗಟು' ) (ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ) ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸುರರು ಅಮರತ್ವದ ಪಾನೀಯವಾದ ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನ ಮಾಡಿದಾಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಒಂದು ವಿಷದ ಹೆಸರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ
ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ
ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ (Muskrat) ಇಲಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುವ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ಅರೆ ಜಲಚರ ಜೀವಿ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕ್ರಿಸೆಟಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ,ಅರ್ವಿಕೊಲಿನೀ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.ಒಂಡಾಟ್ರ ಪಂಗಡದ ಏಕೈಕ ಸದಸ್ಯ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಬಹುತೇಕ ಇಲಿಯಂತೆಯೇ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಕಪ್ಪು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದು ಬಣ್ಣ.ಮೈತುಂಬ ಹೊಳೆಯುವ ಕೂದಲು.ಆಸನ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಒಂದು ಜತೆ ಗ್ರಂಥಿಯಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ವಾಸನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.ಒಂದು ವಯಸ್ಕ ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿ ಸುಮಾರು ೧೬ರಿಂದ ೨೮ ಇಂಚು ಉದ್ದವಿದ್ದು ೦.೬ರಿಂದ ೨ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ನಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಹರಡುವಿಕೆ
ಮೂಲತಃ ಅಮೇರಿಕಾ ಖಂಡದ ವಾಸಿ. ಯುರೋಪು ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾ ಖಂಡಗಳಿಗೂ ಈಗ ಪಸರಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಚೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ,ನದಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಬಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಭಾವ
ಕಸ್ತೂರಿ ಇಲಿಗಳು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳು ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೆಲವು ಜಲಚರಿಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು www.ourtemples.in ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಲೇಖನ. www.ourtemples.in ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ೨೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಚಿತ್ರ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ.
ಧರ್ಮವನ್ನು ತೊರೆದ ಮಾನವ ನೀರನ್ನು ತೊರೆದ ಮೀನಿನಂತೆ ಎಂದರು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಧರ್ಮವಿದೆ. ನಮ್ಮದೇ ಆದ ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪವಿತ್ರ ತಾಣಗಳಾದರೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರಿಗೆ ಮಸೀದಿಗಳು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ. ಇನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತರು ಚರ್ಚ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಖ್ಖರು ಗುರುದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ಜೈನರು ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೌದ್ಧರು ಬೌದ್ಧವಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಯಾ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅವರದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಪೂಜಿಸುವುದು ಭಗವಂತನನ್ನೇ. ಹೀಗೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಶರಣು ಹೋದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಒಂದು ತೃಪ್ತಿ, ಧನ್ಯತಾಭಾವ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು ನಿರ್ಮಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ನವ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲೇ ದೇವಾಲಯ, ಬಸದಿ, ಮಸೀದಿ, ಚರ್ಚ್, ಸ್ತೂಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವನೊಬ್ಬ ನಾಮ ಹಲವು ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ದೇವರು ಒಬ್ಬನೇ ಆದ ಮೇಲೆ ಊರತುಂಬ ಗುಡಿಗಳೇಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಇದೆ. ನಾವು ಎಷ್ಟೇ ಆಧುನಿಕರಾದರೂ, ದೇವಾಲಯಗಳ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆ ದೇವರಿಗೊಂದು ನಮಸ್ಕಾರ ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಕೈಗಳು ನಮಗರಿವಿಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮ ಹೃದಯಭಾಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ದೇವರಿಗೆ ಹೃದಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನಮಿಸಿರುತ್ತೇವೆ. ಅದು ನಮ್ಮ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಆಚಾರ. ಈ ನೆಪದಲ್ಲಾದರೂ ಮಾನವ ತನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಅರ್ಪಿಸಲಿ ಎಂಬುದೇ ಹಿರಿಯರ ಆಶಯ ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಊರಿನ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಹುತೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇರುವುದನ್ನು ನಾವು ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ದೇವರು, ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ದೇವರ ದರ್ಶನ ಮಾಡಲಿ ಎಂದೇ ಹೀಗೆ ಮಾಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಹೋದಾಗ ನಮಗೆ ಅಮಿತಾನಂದವಾಗುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಒಡಮೂಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳ ಮಹಿಮೆಯೂ ಕಾರಣ.
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ರಾವಣ ಗೋಕರ್ಣದಲ್ಲಿ ಶಿವನಾತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನೇ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಮಂತ್ರಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದ್ದಾನೆ, ಪಾಂಡವರು, ಗೌತಮ, ಕಣ್ವ, ವಸಿಷ್ಠಾದಿ ಹಲವು ಮಹಾಮುನಿಗಳು, ಆಚಾರ್ಯರು ಸಾವಿರಾರು ದೇವರುಗಳನ್ನು ಭರತವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಪುರಾಣಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ.
ಹೀಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಗುಡಿ ಕಟ್ಟುವ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಡೆದು ಬಂದಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭ ಗೃಹ, ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ಅಂತಸ್ತಿನ ಚೌಕ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಕೋನ ಶಿಖರ, ಮುಂದೆ ಕಿರುಮಂಟಪ ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತಿದ್ದುವು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ, ಸುಕನಾಸಿ, ನವರಂಗ, ಉಪದೇವತಾಗೃಹ, ಆವರಣ, ಪ್ರಾಕಾರ, ರಾಜಗೋಪುರ, ಮಹಾದ್ವಾರ, ಚಾಲಂದ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪರಿಪಾಠ ಬೆಳೆಯಿತು. ಹೀಗೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಸ್ತಾರವಾಯಿತು.
ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿರುವ ಉದ್ದೇಶ ಧರ್ಮರಕ್ಷಣೆಯೇ ಆಗಿದೆ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ನೆಮ್ಮದಿ ನೀಡುವ ತಾಣಗಳಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ಸಂಕಟ ಬಂದಾಗ ವೆಂಕಟ ರಮಣ ಎಂಬಂತೆ ಜನರಿಗೆ ಏನೇ ಕಷ್ಟ ಬಂದರೂ ದೇವರ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ದೇವರನ್ನು ಜನಪದರು, ಶಿಷ್ಟರು ಏಕವಚನದಲ್ಲೇ ಸಂಬೋಧಿಸುವುದನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ನಾವು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟು ಸಲಿಗೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಂದರೆ ದೇವರು ನಮಗೆ ತೀರಾ ಹತ್ತಿರದವ, ಆತ್ಮೀಯ ಎಂದೇ ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ 35 ಸಾವಿರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಎಲೆ ಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಿವೆ. ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾವು ನೋಡಿರುತ್ತೇವಾದರೂ ಅದರ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ಸ್ಥಳ ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಚಿತ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಓದುಗರಿಗೆ ಒದಗಿಸಲು ಕನ್ನಡರತ್ನ.ಕಾಂ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾವಾರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ನಿಮಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾದರೆ ನಮ್ಮ ಶ್ರಮ ಸಾರ್ಥಕ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಸಂಪಾದಕರು, ಕನ್ನಡರತ್ನ.ಕಾಂ, ನಂ. 46-ಎ, ಸರ್ವೀಸ್ ರಸ್ತೆ, ಔಟರ್ ರಿಂಗ್ ರೋಡ್, ಐಶ್ವರ್ಯಕಾಲೇಜು ಎದುರು, ಜ್ಞಾನಗಂಗಾನಗರ, ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರು – 560056 ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು. ದೂರವಾಣಿ – 9845989533., 9449510235.
ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ನೇಪಾಳದ ಶಾಹ್ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭವು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ್ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟದ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರಾಂತವು ಆಗ ನೇಪಾಳನ್ನು ಆಳುತ್ತಿತ್ತು.ಅಂದರೆ ನೇಪಾಳವು ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಶಾಹ್ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು.
ಆಗ ಗೂರ್ಖಾಗಳ ದಾಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯ ನೀಡುವಂತೆ ಮಲ್ಲಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶವು ಬ್ರಿಟಶ್ ರಿಗೆ ೧೭೬೭ ರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಈ ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ಸಮರದ ಉದ್ಭವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಅದಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು ೨,೫೦೦ ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಪಡೆಯ ನಾಯಕ ಕಿನ್ಲೊಚ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಯಿತು. ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯು ಒಂದು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು,ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಯಾರು ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿರಲಿಲ್ಲವೋ ಅಥವಾ ಯಾರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಿದ ದೂರವಾಗಿದ್ದರೋ ಅವರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಈ ನಿರರ್ಥಕ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪಡೆಯು ಗೊರ್ಖಾಗಳಿಗೆ ಬಂದೂಕು,ತುಪಾಕಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿತ್ತಾದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯದ ಬೀಜ ಬಿತ್ತಿ ತಮ್ಮ ಭವಿಷ್ಯತ್ ನ ವಿರೋಧಿಗಳೆಂಬುದನ್ನು ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಗೂರ್ಖಾ ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಈ ನೇಪಾಳದ ದಾಳಿಯು ಗೂರ್ಖಾ ಭೂಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನೇಪಾಳ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಗೂರ್ಖಾದಿಂದ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ಅದಲ್ಲದೇ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಬಲ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ನೇಪಾಳ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯಪಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಸಮರ ಕಲೆಗಳ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶಾದ್ಯಂತ ನೆರವು ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಈ ಸಮರ ಕಲೆ ಬಗೆಗಿನ ಈ ಪ್ರಚಾರವು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಲಿಂಬುವಾನ್ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಹಲವು ಸೋಲುಗಳ ನಂತರ ಗೂರ್ಖಾ ಸೈನ್ಯವು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಬಂದು ಲಿಂಬುವಾನ್ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಮೇರೆಗೆ ನೇಪಾಳದಡಿ ತಂದಿತು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಕಾಳಿ ನದಿ ದಂಡೆಗುಂಟ ಇದ್ದ ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಶರಣಾಗತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿದವು ಇಲ್ಲವೆ ೧೭೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಜಾಗ ಖಾಲಿ ಮಾಡುವಂತಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಮೊನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ರಾಜಧಾನಿ ಅಲ್ಮೊರಾ ಗೂರ್ಖಾಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ದಾಳಿಗಳು ಟಿಬೆಟ್‌ನ್ನು ಜರ್ಜರಿತ ಮಾಡಲೆತ್ನಿಸಿದವು.(ಇಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ದಾಟುಮಾರ್ಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಾಟ ನಡೆದಿತ್ತು)ಹೀಗಾಗಿ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಪೆಕಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಇಳಿವಂತಾಯಿತು. ಆತ ದೊಡ್ಡ ಸೈನ್ಯವೊಂದನ್ನು ೧೭೯೨ ರಲ್ಲಿ ಕಳಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್ ನಿಂದ ನೇಪಾಳಿಗಳನ್ನು ಅಟ್ಟಲು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡು ೫ ಕಿ.ಮೀ ಹತ್ತಿರದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದ. ಆಗ ಆಳರಸ ಬಹುದೂರ್ ಶಾಹ್ (ಪೃಥ್ವಿ ನಾರಾಯಣನ ಪುತ್ರ) ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ರಾವ್ಡೊನ್-ಹೇಸ್ಟಿಂಗ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯೆರಾ ಗೆ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಕಲಹವನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಾತುರನಾಗಿದ್ದ ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯೆರಾ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕಿರ್ಕ್ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ನನ್ನು ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಾಗಿ ಕಳಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.ಆದರೆ ಆತ ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ವೇಳೆಗೆ ಚೀನಾದೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ದ ಮುಗಿದುಹೋಗಿತ್ತು. ನೇಪಾಳಿಯರು ಟಿಬೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ಅವರನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿ ೫ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಪೆಕಿಂಗ್ ಗೆ ಕಪ್ಪು ಕಾಣಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂತಹ ಟಿಬೆಟ್ ನಡುವಿನ ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಗರವಾಲ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಈ ಮೊದಲು ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಯೋಜನೆ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ೧೮೦೩ ರಲ್ಲಿ ಗರವಾಲ್ ನ ರಾಜನಾಗಿದ್ದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ ಶಾಹ್ ಕೂಡಾ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು. ಆತನನ್ನು ಜನವರಿ ೧೮೦೪ ನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು,ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಅಮರ ಸಿಂಗ್ ಥಾಪಾ ಕಾಂಗ್ರಾದ ವರೆಗೂ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಒಡೆತನ ಹೊಂದಿದ್ದನು.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಪರ್ವತ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಬಲಿಷ್ಠ ಕೋಟೆ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆದಿತ್ತು.ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.(ಆದಾಗ್ಯೂ ೧೮೦೯ ರಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿನ ಸಿಖ್ಖರ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದ ಆತ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ನೇಪಾಳಿಗಳನ್ನು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿ ಪಾತ್ರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಓಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟನು.)
ಈ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಗೂರ್ಖಾ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ನಡುವೆ ಗಡಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಗಡಿಗುರುತುಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಡಿ ಆಯೋಗವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಹೇರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಅದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರ ನೀಡದೇ ಹೋಯಿತು. ಗೂರ್ಖಾಗಳು ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ತೆರೈ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉದ್ವಿಗ್ನ ವಾತಾವರಣ ಉಂಟಾಯಿತು.ನೇಪಾಳದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಬರುತ್ತದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಯ ಉಂಟಾಗಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾದ ಗಡಿ ಹಂಚಿಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯುದ್ದ-ಕಾದಾಟ-ದ್ವೇಷ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು.
ಯುದ್ದ
ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಗೂರ್ಖಾಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ನಡೆದರು.ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಮ್,ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕುಮಾನ್ ಮತ್ತು ಗರವಾಲ್ ಅಲ್ಲದೇ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಧ್ ವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಭೂಪ್ರದೇಶ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.ಆದರೆ ಬ್ರಿಟಿಶ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಮಾತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಳಗಳಾದ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ ಮದ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂತಹ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಆಂಗ್ಲೊ-ಮರಾಠಾ ಯುದ್ದಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಬ್ರಿಟಶ್ ರಿಗೆ ಈ ಗೂರ್ಖಾ ಸಮರವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲೇಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಆವಾಗ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ದರ್ಬಾರ್  ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೂರ್ಖಾ ಪಡೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂವಾದವು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರನ್ನು ಮಟ್ಟ ಹಾಕುವ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿತು.ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಒಬ್ಬರೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇನ್ನಿತರರು "ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.ನಾವು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿ ಇಂತಹ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ದವಾಗಬೇಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು." ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭೀಮಸೇನ್ ಥಾಪಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ,-"...ನಮ್ಮ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಭದ್ರ ಕೋಟೆಗಳು ದೇವರ ಕೈಯಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿವೆ.ಇವುಗಳನ್ನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಜಯಿಸಲಾಗದೆಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು". ನೇಪಾಳಿಯನ್ ರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರಗಿಂತ ಅಲ್ಲಿನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಕಣಿವೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ-ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗೊರ್ಖಾಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿತ್ತು.ಈ ಮೊದಲು ನಡೆದ ಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಿಗಳ ಪರಿಣತಿಯನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮೆರೆಯುತ್ತಾರೆಯೇ ವಿನಹ ಆಧುನಿಕ ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಲೂ ದೂರವಿದ್ದಾರೆಂಬುದೂ ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂತು.
ಬ್ರಿಟೀಷ್‌ ಸೇನೆ
ವಿಭಿನ್ನ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಈ ಗೊರ್ಖಾಗಳನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಯೋಜನೆ ಅವರಿಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದ ಅವರ ಪಡೆಗಳ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕದಡಬಹುದೆಂದೂ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರು ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರು. ಮೊದಲ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಕ್ಟೊರ್ಲೊನಿ ಅವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೫೦ ಭಾರತೀಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳ ತಂಡವು ಸಿದ್ದವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಯುದ್ದ ಫಿರಂಗಿ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಗೂರ್ಖಾ ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸನ್ನಾಹದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗವು ಒಟ್ಟು ೨೪೭ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ರೊಗರ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ಪೈ ಅವರ ಮುಂದಾಳತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲ್ದಳ ಸೈನ್ಯಪಡೆಯು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ನ ಒಂದು ಬಟಾಲಿಯನ್ ಆಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ನಾಲ್ಕು ಪದಾತಿ ದಳಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಡೆಹರಾ ಡೂನ್ ಮತ್ತು ಜೈಥಕ್ ಕೋಟೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸನ್ನಾಹದಲ್ಲಿದ್ದರು.
ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗವು ೧೧೪ ಟ್ರೂಪ್ ಗಳ ಪಡೆಯನ್ನು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ವುಡ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಆತನು ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಐದು ಭಾರತೀಯ ಶಾಖೆಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದರು. ಈ ಸೈನ್ಯವು ಗೂರ್ಖಪೂರ್ ದಿಂದ ಮೊದಲಮಾಡಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ವರೆಗೆ ತನ್ನ ಜೈತ್ರ ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಅತಿ ಬಲಿಷ್ಠ ವಿಭಾಗವು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಹಾರ್ಲೆಯ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಇದು ಒಟ್ಟು ೮೬೮ ಟ್ರೂಪ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.ನಾಲ್ಕು ಭಾರತೀಯ ಬಟಾಲಿಯನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫಿರಂಗಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಇದರ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಿತ್ತು. ಇದು ಮಕ್ವಾನಪೂರ್ ಮೂಲಕ ಕಠ್ಮಂಡುವನ್ನು ಜಯಿಸುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಲಾರ್ಡ್ ಮೊಯಿರಾ ಕಮಾಂಡರ್ ಇನ್ ಚೀಫ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಭಾರತೀಯ ಸಿಪಾಯಿಗಳೇ ಇದ್ದರು. ಒಕ್ಟೆರ್ಲೊನಿಯ ಸೈನ್ಯ ಪಡೆಯ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಬಟಾಲಿಯನ್ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವನಿರಲಿಲ್ಲ.
ಬ್ರಿಟಿಶ್ ರ ಮೊದಲ ದಾಳಿಯ ಯೋಜನೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ೧,೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ (೯೩೦ ಮೈಲಿಗಳು)ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಎರಡು ಮುಂಚೂಣಿಗಳ ಸೈನ್ಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಬಗೆಗಾಗಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ದಳದ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಬೆನ್ನೆಟ್ ಹಾರ್ಲೆಯ್ ಮತ್ತು ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಜಾನ್ ಸುಲ್ಲಿವನ್ ವುಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಪಡೆಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶ ತರೈನೆಡೆಗೆ ಹೊರಳಿಸಿದರು. ಮೇಜರ್-ಜನರಲ್ ರೂಲ್ಲೊ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ಪಿಯ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಲ್ ಡೇವಿಡ್ ಒಕ್ಟೊರ್ಲೊನಿ ತಮ್ಮ ದಳಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಈ ಪಡೆಗಳು ಅಮರ್ ಸಿಂಗ್ ಥಾಪಾ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಗೊರ್ಖಾ ಪಡೆಗೆ ಎದುರಾದವು.