cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗಂಡುಜೇನುನೊಣ
೩.ಮೇಣದ ಗ್ರಂಥಿಗಳು (Wax Glands):-
ಇವು ರಚಿಸುವ ಎರಿಗಳ ತಳ/ನೆಲದಲ್ಲಿ (Base) ರೋಂಬಾಯ್ ಅಂದರೆ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ‘Y' ಅಕ್ಷರದಂತೆ ಇರುವ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಹಾಕಿ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಕಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜೇನುತುಪ್ಪವು ಸೋರಿ ಕೆಳಬೀಳದಂತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಕಣಗಳನ್ನು ಬಾಗಿರುವಂತೆ ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಒಂದು ಕಣದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕನಾಗಿ ಅದರ ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ರೋಂಬಾಂಯ್ ತಳಹದಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬರುವಂತೆ ರಚಿಸಿ ಎರಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಎರಡೂ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಕಣ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಕೌತುಕವೇನೆಂದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ದೈವವಾದ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳು ಆರಾಧಿಸಲು ಪೂಜಾಮಂಡಲವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ಬಳಸಿದ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಹೊರಭಾಗದಿಂದ ತೆಗೆದಾಗ ಮಧ್ಯ ಉಳಿಯುವ ಚಿಹ್ನೆಯು ಕೂಡ ರೋಂಬಾಯ್‌ನಂತೆಯೇ ಆಗಿರುವುದು. ಎರಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಎರಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಈ ಕಣಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಗಂಡುನೊಣ ಕಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅದೇರೀತಿ ಒಂದು ಎರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಾಗ ಬೇರೆಬೇರೆ ಬಿಂದುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಾಗ ಸೇರಿಸಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲೂ ಸಹ ಅಲ್ಪಭಿನ್ನತೆ ಗೋಚರಿಸುವುದು. ಈ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಜೇನುಮೇಣವನ್ನು ಜೇನುಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕೃತಕ ಎರಿ ತಳಹದಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಕ ಎರಿ ತಳಹದಿ ಎಂದರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಎರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೆರೆದು ತೆಗೆದಾಗ ತಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಣ ರಚಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುವ ನೆಲದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದಲ್ಲೂ ಹಾಗೆ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅಹಿಂಸಾ ಕ್ರಮದ ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಉತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರದ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅಹಿಂಸಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲವಾದ ಕೃತಕ ಎರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲೂ ಬಳಸುವ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಇರಿಸಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
೧) ನಾಸನೋವ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್ :-
ಈ ಗ್ರಂಥಿಯು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣದ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಎಂಟನೇ ಅಂಕಣದ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ರಾಸಾಯನಿಕಯುಕ್ತ ಅನಿಲವಾಗಿದ್ದು ಇದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜೀವನಕ್ರಮಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಂಬಧಿಸಿದ ಸಂತೋಷದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿತ್ತರಿಸಲು ಕೂಡ ನೆರವಾಗುವುದು. ಜೇನು ಕುಟುಂಬಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಲು ಬೇಕಿರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜೇನು ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಜೇನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸೇರಿಸುವಾಗ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕುಟುಂಬದ ರಾಣಿನೊಣವು ಕಳೆದು ಹೋದರೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯು ಇಲ್ಲದಿರುವ ವಾರ್ತೆಯು ಎಲ್ಲ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಕೂಡಲೆ ತಿಳಿದು ಬರುವುದು. ಆಗ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಚಡಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನಿರಾಸೆಯನ್ನೋ, ಮುಂಬರುವ ಅಪಾಯವನ್ನೋ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಶಬ್ಧವನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ರಾಣಿಯು ಪತ್ತೆಯಾದರೆ ಕೂಡಲೇ ರಾಣಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ ನೊಣಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊಟ್ಟೆಯ ತುದಿಭಾಗವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಈ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿ ಎಲ್ಲ ನೊಣಗಳು ಅತ್ತಕಡೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾಣಿಯ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ನೊಣಗಳು ಬಂದು ಸೇರುತ್ತಾ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೊಣಗಳು ಹೊಟ್ಟೆಯ ತುದಿ ಭಾಗವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಈ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊರಸೂಸಿ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರು ಬಂದು ಸೇರಲು ನೆರವಾಗುವುವು. ಇದಲ್ಲದೇ ಪಾಲಾಗಿ ಹೊರಟು ಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಹೊರಬರುವಾಗ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯ ನೆರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹಾರಾಡುವಾಗ ರೆಕ್ಕೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಝೇಂಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹೊಸ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಪೊಟರೆ ಅಥವಾ ಇತರ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪೊಟರೆಯ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಎಲ್ಲ ನೊಣಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಆ ಸ್ಥಳದ ಒಳಸೇರಲು ಜಮಾಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸಹ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಬರುವ ರಾಸಾಯನಿಕದ ನೆರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಿಯು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಗಂಡುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಾಸನಾ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ ರಷ್ಯಾ ದೇಶದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ‘ನಾಸನೋವ್’ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ನಾಸನೋವ್‌ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್’ ಎಂದು ಈ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
೨) ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳಿನ ವಾಸನೆ (೨Heptonon) :-
ಇದೊಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನೊಣಗಳು ಬಳಸುವ ವಾಸನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಾಸನೆಯು ಸಹ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಾಗಿದೆ. ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳಿನ, ಪುಚ್ಛಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಹುದುಗಿರುವುದು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ನೊಣಗಳು ಗೂಡಿನ ಶತ್ರುಗಳ ಚಲನ-ವಲನ/ಧಾಳಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಗ್ರಹಿಸಿ ಶತ್ರುಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆರಗಿ ಅಂಬಿನಿಂದ ಚುಚ್ಚುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಆಗ ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳಿನ ಪೊಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ವಾಸನೆಯು ಸುತ್ತಲಿನ ಸೀಮಿತ ವಾತಾವರಣದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದಲ್ಲದೇ ಅದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚಿದ ನೊಣದಿಂದ ನೋವಿನ ಆರ್ತನಾದ ಹಾಗೂ ಈ ವಾಸನೆಯು ಪ್ರಸಾರವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ರಕ್ಷಣಾಪಡೆಯ ನೊಣಗಳು ಜಾಗೃತಗೊಂಡು ರಕ್ಷಣಾವ್ಯೂಹವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವವು. ಹಾಗೂ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಅನೇಕ ನೊಣಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಬಲಹೀನಗೊಳಿಸಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ತುಡಿವೆಜೇನು/ಹೆಜ್ಜೇನು/ಕೋಲುಜೇನುಗಳು ಮೊದಲು ಚುಚ್ಚಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನಷ್ಟು ನೊಣಗಳು ಬಂದು ಎರಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಚುಚ್ಚುವಾಗ ಶತ್ರುವನ್ನು ದಾಡೆಯಿಂದ ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿದು ಚುಚ್ಚುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಗ ದಾಡೆಯ ಭಾಗದ ‘ಮ್ಯಾಂಡಿಬುಲರ್’ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ದಾಡೆಗೆ ಒಂದು ವಾಸನೆಯು ಹರಿದು ಬಂದು ಪ್ರಸಾರಗೊಳ್ಳುವುದು. ಇದನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವ ‘ಫೆರಮೋನ್’ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
೩) ‘೨ಹೆಪ್ಟನಾನ್’-೨ನೇ ವಿಧ:-
ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ತಮ್ಮ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿ ಮರಗಿಡಬಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳಿದ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಅನ್ವೇಷಕ ಪಡೆಯ ನೊಣಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಪುಷ್ಪರಸವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ಅಂದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ಕರೆಯುಕ್ತ ಮಕರಂದವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪುಷ್ಪದ ಗೊಂಚಲಿನ ಸ್ಥಳ/ಪರಾಗದ ಮೂಲ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಆ ಪುಷ್ಪದ ಸುತ್ತಲು ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೂಡಲೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಬರುವುದು ಹಾಗೂ ಆಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನು ತರುವ ಇತರ ನೊಣಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕುಣಿತ ಹಾಗೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾನು ತಂದ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ ಆ ಕುಟುಂಬದ ಆಹಾರ ತರುವ ಸಾಕಷ್ಟು ನೊಣಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧಾವಿಸಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ನೊಣಗಳು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪುಷ್ಪರಸವನ್ನು/ಪರಾಗವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ಒಂದು ಜೇನು ಕುಟುಂಬದ ಅನ್ವೇಷಕ ನೊಣಗಳು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ನೊಣಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುವ ಅಲ್ಪ ಅವಧಿಯವರೆಗೂ ಬೇರೆ ಕುಟುಂಬದ ನೊಣಗಳು ಅದೇಪುಷ್ಪ/ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಈಗಾಗಲೇ ಅಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ವಸ್ತುಸಾರವು ಬೇರೆ ಕುಟುಂಬದ ನೊಣಗಳನ್ನು ವಿಕರ್ಷಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದು. ಆದುದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಕ್ರಮವು ಬಹಳ ಶಿಸ್ತಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಕ್ರಮಬದ್ದವಾದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇದು ಅತ್ಯುಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಒಂದು ಹೂ ಗೊಂಚಲನ್ನು ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಆ ಗೊಂಚಲಿನ ಹಾಗೂ ಆ ಕೊಂಬೆಯ ಪುಷ್ಪಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ ಅದೇ ಜಾತಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಸಸ್ಯದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಪಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು. ಇದು ಪರಕೀಯ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶ ಕ್ರಿಯೆಯು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯಲು ನೆರವಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಶಿಸ್ತು ಮತ್ತು ‘ಒಂದೇ ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರುವುದು’ (Crop constituency- Crop fidelity) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
೫.ರಾಣಿಯವಸ್ತುಸಾರ (Mandibular Gland/ Queen Pheromone) :-
ಇದು ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಸಾರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ರಾಣಿಯ ದಾಡೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ವಸ್ತುಸಾರವು ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಂಡು ಅನಂತರ ಶರೀರದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳುವುದು. ಅತ್ಯಂತ ಅದ್ಭುತ ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ವಸ್ತುಸಾರವನ್ನು ರಾಣಿಯಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ನಿತ್ಯವೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಆ ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲವು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ರಾಣಿಯ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸಿ ಮತ್ತು ರಾಣಿಯನ್ನು ನೆಕ್ಕುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದರಿಂದ ವಸ್ತುಸಾರವು ಬಹುಪಾಲು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ಅನಂತರ ಇನ್ನುಳಿದ ಕೆಲವು ನೊಣಗಳಿಗೂ ಮೊದಲೇ ರಾಣಿಯ ವಸ್ತುಸಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ನೊಣಗಳಿಂದ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ವಿತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ತನ್ಮೂಲಕ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲಾ ನೊಣಗಳಿಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ದೊರಯುತ್ತಲೇ ಇರುವುದು. ಇದರಿಂದ ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ, ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಆಗಬೇಕಾಗಿರುವ ಗೂಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ರಾಣಿಯ ವಸ್ತುಸಾರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆಗೆ ಪಡೆದಿರುವ ನೊಣಗಳ ಪ್ರಜನನಾಂಗವು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದದೇ ೫-೬ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತಟಸ್ಥವಾಗಿರುವಂತೆ ಅದು ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಹಾಗೂ ಅಂಡಾಶಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಸಹ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ರಾಣಿಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ರಾಣಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಗೂಡಿನ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಸದಾ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶಿಸ್ತಿನ ಸಿಪಾಯಿಗಳಂತೆ ದುಡಿಯುವವು. ವಿವಿಧ ಕುಟುಂಬದ ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಈ ವಸ್ತುಸಾರವು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಬಯಸುವ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ತಳಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬೇಡಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು. ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದಿರುವ ರಾಣಿನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಸ್ತುಸಾರವು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಣಿಯ ವಸ್ತುಸಾರವು ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ಅಂಡಾಶಯ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯುವುದಾದರೂ ಇದರ ಆಂಶಿಕ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯು ಏರುಪೇರು/ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಗಂಡುಕಣ ರಚನೆ/ರಾಣಿಕಣ ರಚನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೇನುಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಯುವರಾಣಿಯನ್ನೊಡಗೂಡಿದ ಜೋಡಿಯಾದ ರಾಣಿ ಇರುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವಸ್ತುಸಾರದ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಲಾರದು. ಒಂದುವೇಳೆ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಈ ‘ಫೆರಮೋನ್’ ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಮರಿ ಹುಳಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಇದ್ದು ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯ ವಸ್ತುಸಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಯಸುವಂತಹ ೨೧-೨೨ ದಿನಗಳ ಪ್ರಾಯದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಅವುಗಳ ಅಂಡಾಶಯ ಕೂಡಲೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗುವುದು. ಇಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಣಿಯು ಇಲ್ಲದಾದಾಗ ತಲೆದೋರಬಹುದು. ಆಗ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಅಂಡಾಶಯ ಬೆಳೆದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಕೆಲದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಗಂಡುಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಗಂಡುಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ ಒಂದು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ೨೮ ಗಂಡಾಗುವ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಇಕ್ಕಬಹುದು. ಆಗ ಅದರ ಬಣ್ಣವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಪ್ಪಾಗತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದುವೇಳೆ ರಾಣಿಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಸ್ತುಸಾರವು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮರಿಹಾರಿಸುವ/ಪಾಲಾಗುವ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಪ್ರಬಲವಾಗುವುದು. ಆಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕುಟುಂಬವಾಗಿ ನೆಲೆಸಲು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಸಂದರ್ಭವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕುಟುಂಬದ ರಾಣಿಯು ಹಿಂದಿನ ಒಂದು ವರ್ಷಕಾಲ ಸತತ ಮೊಟ್ಟೆ ಇರಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಬಲಹೀನವಾಗಿದ್ದಾಗ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಆದುದರಿಂದ ಮರಿಹಾರಿಸಿ ಹೊಗುವ ಜೇನು ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ.೩೫-೫೦ ಅಂಡಾಶಯ ಅಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದು.
ರಾಣಿಯ ವಸ್ತುಸಾರವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಒಂದು ಸಾವಯವ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿರುವುದು. ರಾಣಿಯಿಲ್ಲದ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅತಿಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಅಂದರೆ ರಾಣಿಯಿಲ್ಲದ ಮೊದಲ ೧-೨ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಮೃತರಾಣಿ ಶರೀರವನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಮಾಡಿದ ಪುಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ನಾವು ಉಣಿಸಿದಾಗಲೂ ಕೆಲ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿನೊಣಗಳ ಅಂಡಾಶಯದ ಅಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.(ಆದುದರಿಂದ ಯಾವುದಾದರೂ ಅವಘಡ ಸಂಭವಿಸಿ ರಾಣಿನೊಣವು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಆದನ್ನು ಕಾಪಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ರೀತಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.)
ರಾಣಿಯೊದಗಿಸುವ ಈ ಫೆರಮೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ.
೧) ಕನ್ನಿಕಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಣಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಫೆರಮೋನ್-೧ (9 Oxo-2 Decenoic Acid, Sex Attractent) ವಿರುದ್ಧ ಲಿಂಗಾಕರ್ಷಕ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಗೂಡಿನ ಗಂಡುನೊಣಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುವ ಫೆರಮೋನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
೨) ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಹಾಕಲು ತೊಡಗಿರುವ ರಾಣಿಯು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಫೆರಮೋನ್-೨ ಇದನ್ನು Trans-9-Buxey-2 Deronoic(9 ODA) 9-oxo-2Econoic Acid) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿನೊಣಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು/ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು. ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದಿರುವಂತೆ ರಾಣಿನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ಸುಮಾರು ೪೦ ವಿಧದ ಫೆರಮೋನ್‌ಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಮ್ಯಾಂಡಿಬುಲರ್ ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವ ವಸ್ತುಸಾರವು ಬಹಳ ಚಮತ್ಕಾರಿಯೂ, ಅತ್ಯಂತ ಬಲಯುತವು ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಮೇಲಿನಂತೆ ಅರಿಯಬಹುದು. ಜೇನುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಕಿಣ್ವಗಳು-ಫೆರಮೋನ್‌ಗಳಲ್ಲದೇ ಪೋಸ್ಟ್ ಸೆರೆಬರಲ್, ಥೋರೆಕ್ಸ್, ಥೊರೇಸಿಕ್, ಪೋಸ್ಟ್‌ಜೀನಿಯಲ್ ಮುಂತಾದ ಕಿಣ್ವಗಳು ಸಹ ಇವೆ.
ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಬಿಜಾಪುರ ಉದಾರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಿಜಾಪೂರ
ಬಿಜಾಪುರ ಪ್ರಗತಿಪರ ಜಿಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಬಿಜಾಪುರ ನಗರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ, ಬಿ.ಎಮ್.ಪಾಟೀಲ ಹಾಗೂ ವಚನ ಪಿತಾಮಹ ಡಾ.ಫಕೀರಪ್ಪ ಗುರುಬಸಪ್ಪ ಹಳಕಟ್ಟಿಯವರಿಂದ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೂರಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ತುಂಬೆಸ್ ಹಮ್ಮಿಗ್ ಬರ್ಡ್
ತುಂಬೆಸ್ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ( ಥೌಮಾಸಿಯಸ್ ಬೇರಿ ) ಟ್ರೋಚಿಲಿಡೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಈಕ್ವೆಡಾರ್ ಮತ್ತು ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಣ ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಒಣ ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಲ್ಯೂಸಿಪ್ಪಸ್ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆಣ್ವಿಕ ಫೈಲೋಜೆನೆಟಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನವು ಲ್ಯೂಸಿಪ್ಪಸ್ ಪಾಲಿಫೈಲೆಟಿಕ್ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಪಾಲಿಫೈಲಿಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ತುಂಬೆಸ್ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾಟ್-ಥ್ರೋಟೆಡ್ ಹಮ್ಮಿಂಗ್ ಬರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಂಡ ಥೌಮಾಸಿಯಸ್ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಯೊಸೀನ್
ಇಯೊಸೀನ್ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಟರ್ಷಿಯರಿ ಯುಗದ ಎರಡನೆಯ ಕಲ್ಪ 60 ದಶಲಕ್ಷವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನದಿಂದ 40 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನದವರೆಗಿನ ಅವಧಿ. ಎಂದರೆ ವಿಕಾಸಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಈಚಿನ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕಾಲವನ್ನು ಇಯೊಸೀನ್ ಪದ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡಿರಿಆಲಿಗೊಸೀನ್
ಇಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮ: ಇಯೊಸೀನ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಶಿಲಾಸ್ತೋಮಗಳಿಗೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸಿಂಧ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ತೋಮ ಶ್ರೇಷ್ಠ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಕೆಳಭಾಗದ ಹೆಸರು ರಾಣಿಕೋಟ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿ. ಇದು ಭಾರತದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಅಸ್ಸಾಂ, ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಹೆಸರು ಲಾಕಿ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿ. ಇದು ಹೇರಳವಾದ ನಮ್ಮುಲೈಟುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ, ಸುಣ್ಣಮಿಶ್ರ ಜೇಡು ಮತ್ತು ಜೇಡು ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹೆಸರು ಕರ್ತಾರ್ ಶಿಲಾ ಶ್ರೇಣಿ. ನಮ್ಮುಲಿಟಿಕ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಯ ಬಹುಭಾಗ ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ರಾಣಿ ಕೋಟ್, ಲಾಕಿ ಮತ್ತು ಕಿರ್ತಾರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳು ಸಿಂಧ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಸಾಲ್ಟ್‍ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಲಾಕಿ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗಳು ಉತ್ತಮರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳು ಜುರಾಸಿಕ್ ಕಲ್ಪದ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ರಾಣಿಕೋಟ್ ಭಾಗದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೀವಾವಶೇಷಗಳು ಮಿಸ್ಸಲೇನಿಯ ಮಿಸ್ಸೆಲ್ಲಾ, ಒಪರ್ಕುಲೈನ ಕೆನಾಲಿಪೆರೆ ಮತ್ತು ಲೊಕಾರ್ಟಿಯಂ ಕಾಂಡಿಟಿ. ಲಾಕಿ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕೆಸಾರ್ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದು ಜಿಪ್ಸಂ ಖನಿಜಕ್ಕೆ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿದೆ. ಕಿರ್ತಾರ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿ ಸಾಲ್ಟ್‍ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಕೊಹಟ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲದ ಲವಣ ಮತ್ತು ಜಿಪ್ಸಂ ಲಾಕಿ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ವಿಯೋಲೈನ ಮೊದಲಾದ ಜೀವಾವಶೇಷಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಯೂ ಇದೆ. ಇದು ಕಿರ್ತಾರ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು. ಅಸ್ಸಾಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ದಿಸಂಗ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯುವರು. ಷಿಲೆಟ್ ಮೈದಾನದ ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ಇದರ ಕೆಳಭಾಗ ನಮ್ಮುಲಿಟಿಕ್ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಮರಳುಶಿಲೆಗಳಿಂದಲೂ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮರಳು ಶಿಲೆ. ಇಂಗಾಲಾಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೇಡುಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದೆ. ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಷಿಲೆಟ್ ಸುಣ್ಣಶಿಲಾವರ್ಗ ಎಂದೂ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೊಪಿಲಿ ಶಿಲಾವರ್ಗ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಶಿಲೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರು ಜಯಂತಿಯಾ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿ. ಇವು ಲಾಕಿ ಮತ್ತು ಕಿರ್ತಾರ್ ಶಿಲೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಕಾಲೀನವಾದವು.
ಲಂಡನ್
ಲಂಡನ್ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪೇಲಿಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮಗಳ ಮೇಲೆ ಇಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮಗಳು ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮಗಳನ್ನು ಎಪ್ರೆಸಿಯನ್, ಲುಟೆಟಿಯನ್, ಲುಡಿಯನ್ ಮತ್ತು ಬಾರ್ಟೋನಿಯನ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಪ್ರೆಸಿಯನ್ ಶಿಲಾವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳೆರಡೂ ಇವೆ. ಸಾಗರ ನಿಕ್ಷೇಪದ ಬಹುಭಾಗ ಜೇಡು. ಇದನ್ನು ಲಂಡನ್ ಜೇಡು ಎನ್ನುವರು. ಇದರ ತಳದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಾದ ಕರಿಯ ಬೆಣಚುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪದರಗಳಿಗೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕಹೀತ್ ಪದರಗಳೆಂದೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಓಲ್ಟ್‍ಹ್ಯಾವನ್ ಪದರಗಳೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಲಂಡನ್ ಜೇಡು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ 15' ದಪ್ಪವಿದ್ದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ದಪ್ಪ 500'. ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಶೇಷಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಲೊಡೋಮಿಯ, ಮೋಡಿಯೋಲ, ಪೆಕ್ಟೆನ್, ಪ್ರೋಟೊಕಾಡಿರ್ಯ ಸಿಪ್ರಿನ ಮತ್ತು ಶಂಖಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗುಜಾತಿಯ ಕಾಯಿಗಳೂ ಆಮೆಗಳ ಚಿಪ್ಪುಗಳೂ ಇವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಭೂಮಿ ನಿಕ್ಷೇಪಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಲಂಡನ್ ಜೇಡು ನಿಕ್ಷೇಪ ಮೇಲಿರುವ ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಜೀವಾವಶೇಷರಹಿತ. ಅವನ್ನು ಬಾಗ್‍ಷಾಟ್ ಪದರಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದೆ.
ಪ್ಯಾರಿಸ್
ಲಂಡನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಎಪ್ರಿಸಿಯನ್ ಶಿಲಾವರ್ಗದ ಎಲ್ಲ ಪಾದಗಳನ್ನೂ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸೆನ್ಸೆನಿ ಪದರಗಳು ಬ್ಲಾಕ್‍ಹೀತ್ ಪದರಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಜೀವಾವಶೇಷಗಳು ಇವೆ. ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ಪ್ಲಾನುಲೇಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರಳು ಮತ್ತು ಪಲೋಡೋಮಿಯ ಮಾರ್ಗರಿಟೇಸಿಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜೇಡುಪದರಗಳ ಪುನರಾವೃತ್ತ ಶಿಲೆಗಳು ಲಂಡನ್ ಜೇಡು ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂನಿಕ್ಷೇಪ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲ. ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಜೇಡುನಿಕ್ಷೇಪಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಎಪ್ರಿಸಿಯನ್ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಶೇಷಗಳು ವಿರಳ. ಒಪ್ರಿಸಿಯನ್ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ಯಾನಿಸೇಲಿಯನ್ ಶಿಲಾಪಾದ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಪ್ಯಾರಿಸಿನ ಹಳೆಯ ಹೆಸರಾದ ಲುಟೆಟಿಯದಿಂದ ಈ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿಗೆ ಲುಟೇಟಿಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕ್ಯಾಲ್ಕರೆ ಗೋಸಿಯರ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು. ಇವನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದೆ. ಕೆಳ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳು ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದಲೂ ಮಧ್ಯಭಾಗ ಸಾಗರ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದಲೂ ಆಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಲೆಗಳ ರಚನೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ಲ್ಯಾವಿಗೇಟಸುಗಳಿಂದ ಆಗಿದೆ. ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಷೈರಿನ ಬ್ರ್ಯಾಕಲ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಪದರಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್ನೆಮೌತ್ ಸಾಗರ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಈ ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಸರಿದೂಗಬಹುದು. ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಬಾಸ್‍ಕೂಂ ಪದರಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಪದರಗಳಿವೆ. ಈ ಪದರಗಳು ನೀಪಡೈಟಿಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಶಿಲೆಗಳು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಶಿಲೆಗಳನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತವೆ.
ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳು
ಲುಡಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬ್ರಸಲ್ಸ್‍ಗೆ ಉತ್ತರ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಲುಡೆ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿದೂಗುವ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಔವೆರಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ವೇರಿಯೋಲಸ್ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಬಾಗ್‍ಷಾಟ್ ಪದರಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಶಿಲೆಗಳು. ಇವೇ ಇಲ್ಲಿನ ಇಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಶಿಲೆಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ವೇರಿಯೋಲಸ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಸಾಗರವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇವೆ. ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಷೈರಿನ ಬ್ರ್ಯಾಕಲ್‍ಶ್ಯಾಮ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮೇಲ್ಪದರಗಳು ಈ ಕಾಲದವುಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೋನಿಯನ್ ಭಾಗ ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಷೈರಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಚಯನಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು ಬಾರ್ಟನ್ ಜೇಡು ಮತ್ತು ಮರಳು, ಹೀಡನ್ ಶಿಲೆಗಳ ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ನಮ್ಮುಲೈಟಿಸ್ ವಿಮ್ಮೆಲೆನ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಶೇಷವೂ ವಲ್ಮುಟ, ಅತ್ಲೆಟ, ಕ್ಯಾಸಿಯ ಅಂಬ್ಯುಗುವ, ಪ್ಯೂಜಸ್ ಲಾಂಗೆವಸ್, ಕ್ರಾಸೆಟೆಲ್ಲ ಸಲ್ಕಟಗಳೇ ಮೊದಲಾದ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇವೆ. ಮರಳುಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮ ಮತ್ತು ಸೆರೆತಿಯಂಗಳು ಇವೆ. ಹೀಡನ್ ಪದರಗಳು ಭೂನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಲಿಗ್ನೈಟ್ ಮರಳು, ಪ್ಲೆನಾರ್ಬಿಸ್ ಮತ್ತು ಲಿಮ್ನಿಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸುಣ್ಣ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಆಗಿವೆ. ಈ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಸರೀಸೃಪ ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲೆಗಳು ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರದೇಶ ಸಾಗರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ತೋರುವುದು. ಅಲ್ಲಿ ಜಿಪ್ಸಂ ಮತ್ತು ಜಿಪ್ಸಂಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾರಲ್ ಶಿಲೆಗಳು ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಇಯೋಸೀನ್ ಕಲ್ಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಸಮುದ್ರಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಂತೆ ತೋರುವುದು. ಇದು ಪಲೊಡೋಮಿಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾರಲ್ ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟೋನಿಯನ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮರಳುನಿಕ್ಷೇಪ. ಈ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮಲೈಟಿಸ್ ಎಮ್ಮೆಲೆನ್ನಿಸುಗಳ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ.
ಯೂರೋಪಿನ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಟೆತಿಸ್ ಸಾಗರದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಘನತರ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಗಳ ನಿಕ್ಷೇಪವಿದೆ. ಈ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೊರಮಿನಿಫೆರಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ನಮ್ಮ ಲೈಟಿಸ್‍ಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಮ್ಮುಲಿಟಿಕ್ ಸುಣ್ಣಶಿಲೆ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಗಡಸು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಮರಳುಶಿಲೆಗಳು ನಮ್ಮುಲೈಟುಗಳಿವೆ. ವಿಯನ್ನ ಪ್ರದೇಶದ ಇಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜೀವಾವಶೇಷರಹಿತ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ
ಪೀಲಿಯೊಸೀನ್ ಸ್ತೋಮದ ಮೇಲೆ ಇಯೊಸೀನ್ ಯುಗದ ಆದಿಕಾಲದ ನದೀನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಸಂಚಯನಗೊಂಡಿವೆ. ಇವನ್ನು ವಾಸಾಚ್ ಶಿಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದೆ. ವಾಸಾಚ್ ಶಿಲೆಗಳು ಉತ್ತರವ್ಯೋಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬಿಗ್ ಹಾರನ್ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಾಂಟಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಅವಶೇಷಭಂಡಾರವೇ ಇದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು ಆದಿಕುದುರೆ (ಇಯೊಹಿಪ್ಟಸ್). ಈ ಶ್ರೇಣಿ ಯೂಟಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳ ಕೊರೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹಕ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಬ್ರೈಸ್ ಪ್ರಪಾತ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಇಯೊಸೀನ್ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯೂಟಾ, ಕೊಲರ್ಯಾಡೊ ಮತ್ತು ವಯೋಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 40,000 ಚ. ಮೈಗಳ ವಿಸ್ತಾರದ ಒಂದು ಸರೋವರವಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2,000' ದಪ್ಪದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣ ಜೇಡುಶಿಲೆಗಳು ಸಂಚಯನಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳನ್ನು ಗ್ರೀನ್ ರಿವರ್ ಲೇಕ್ ಶಿಲಾಶ್ರೇಣಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರೀ ತೈಲಾಶಯಗಳಿವೆ. ಈ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯ, ಕೀಟ, ಸಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳು ಮುಂತಾದ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಇವೆ. ಗ್ರೀನ್ ರಿವರ್ ಲೇಕ್ ಶ್ರೇಣಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿಯ ಶಿಲೆಗಳು ವಯೋಮಿಂಗ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಮತ್ತು ಯೂಟಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಪೋರ್ಟ್‍ಬ್ರಿಡ್ಜರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಗೆ ಬ್ರಿಡ್ಜರ್ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇವು ಸಿಹಿನೀರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಾಗಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮರಳು ಮತ್ತು ಜೇಡುಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಅವಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಮೂರ್ ಕಪಿಗಳ ಅವಶೇಷಗಳು ಬಹುಮುಖ್ಯ.
ಇಯೋಸಿನ್ ಸ್ತೋಮದ ಅತ್ಯಂತ ಮೇಲ್ಪದರುಗಳು ಯೂಟಾ ಮತ್ತು ಕೊಲರ್ಯಾಡೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಯೂಂಟ ಪರ್ವತಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ತಪ್ಪಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಇವನ್ನು ಯೂಂಟ ಶಿಲೆಗಳೆಂದು ಕರೆದಿದೆ. ಇವು ಬ್ರಿಡ್ಜರ್ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನನ್ಯರೂಪ್ಯತೆ ಹೊಂದಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಅವಶೇಷರಾಶಿಯೇ ಇದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರಿಟತೀರಿಯಂ ಮತ್ತು ಟಿಲ್ಮಟೋತೀರಿಯಂ ಮುಖ್ಯವಾದುವು.
ಇಯೊಸೀನ್ ಯುಗದ ಜೀವರಾಶಿ
ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ ಇಯೊಸೀನ್ ಯುಗದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಈಗಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹೇರಳವಾಗಿಯೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಸ್ಯವರ್ಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಏಕದಳ ಮತ್ತು ದ್ವಿದಳ ಸಸ್ಯಗಳೆರಡೂ ಇದ್ದುವು. ತಾಳೆ, ಈಚಲು ತೆಂಗು ಜಾತಿಯ ಗಿಡಗಳು ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದುವು. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯ ಗಿಡಗಳೂ ಇದ್ದುವು. ತಾವರೆ, ದಾಲ್ಚಿನಿ, ಪ್ರೊಟಿಯ, ಕ್ಯಾಸಿಯ, ಪ್ಲಟನಸ್ ಮೊದಲಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಬರ್ಚ್, ಆಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಓಕ್ ಮರಗಳೇ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದುವು. ಈ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಗಿಡ ಮರಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಗತವಂಶಿಗಳಾದ ಡ್ರಯೊಫಿಲ್ಲಂ ಮೊದಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳಿರುವುದು ಇಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್
ಜೀವನ
ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್ ವಾನ್ ರಿಜ್ನ್ ಅವರು ಈಗ ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅಂದಿನ ಡಚ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಲೀಡನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೧೫, ೧೬೦೬ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಪುಟ್ಟ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕಲೆಯ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ರೆಂಬ್ರಾಂಟರು ಆ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರೆನಿಸಿದ್ದ ಪೀಟರ್ ಲಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್, ಜಾಕಬ್ ವಾನ್ ಸ್ವಾನೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಜಾಕಬ್ ಪಯ್ನಾಸ್ ಮುಂತಾದವರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಪ್ರಾರಂಭದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದರು.
ಪರ್ವ ಕಾಲ
೧೬೩೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದ ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್ ಅಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಮಾನ್ಯತೆಗಳಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್ ಅವರ ಕುಂಚದಲ್ಲಿ ವಿಧ ವಿಧ ರೀತಿಯ ಪೌರಾಣಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣವೇ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ವಸ್ತು ವಿಚಾರಗಳ ಕುರಿತಾದ ಚಿತ್ರಗಳು ಮೂಡಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ರೆಂಬ್ರಾಂಟರ ಸಮಕಾಲೀನರು ಬೈಬಲನ್ನು ವರ್ಣಕಲೆಗೆ ತಂದ ಇವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅಪಾರಾವಾಗಿ ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದು ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿರುವ  ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜ್ಞತೆಗಳನ್ನು ಅಪ್ರತಿಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಇವರನ್ನು  ಕಲಾಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರವಾದಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲೂ ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಲಾಪ್ರವೀಣರ ಪ್ರಕಾರ ರೆಂಬ್ರಾಂಟ್ ವಾನ್ ರಿಜ್ನ್ ಅವರು ೬೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ, ೪೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆತ್ತನೆಯ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ. ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ದಷ್ಟು ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದ್ದರೆಂಬ ಅಂದಾಜಿದೆ.
ಮಹಾನ್ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು
ನೈಟ್ ವಾಚ್, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಕಂಟೆಂಪ್ಲೇಟಿಂಗ್ ಎ ಬಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಹೋಮರ್, ದಿ ಮಿಲ್, ಅರ್ಟಿಮಿಸಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ರೆಂಬ್ರಾಂಟರ ಕಲಾ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಗಿದವು. ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿಪುಣರಾದ ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ವರ್ಣ ಸಂಯೋಜನೆ ಅರಿಯಲು ಕಲಾವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇಂಪ್ರೆಷನಿಸಂ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕಾರರಾದ ಇವರ ‘ದಿ ನೈಟ್ ವಾಚ್’ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ನೆದರ್ ಲ್ಯಾಂಡಿನ ಕಲಾ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ರೆಂಬ್ರಾಂಟರ ಮನೆಯನ್ನೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ರೆಂಬ್ರಾಂಟರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೪, ೧೬೬೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಮಾಹಿತಿಕೊಂಡಿ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಕಾರರು ವರ್ಗ:ನೆದರ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ'ಎಂಬುವುದು ಒಂದು ಶಿಲೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಇದೆ. ಪದ್ಮಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಶಿವನು ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಶಿವನನ್ನು ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.ಜತೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಶಿವ ದೇಗುಲಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೆ ಶಿಲಾರೂಪದ ವಿಷ್ಣುವೇ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ.ಒಂದು ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ ನೂರು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡುವುದು ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸಿದಕ್ಕೆ ಸಮಾನ.
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ ದೊರಕುವ ಸ್ಥಳ
=ಹಲವು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಶಿಲೆ=
=ಪೂಜಿಸುವ ವಿಧಾನ=
=ಸುದರ್ಶನ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ=
ಚರಿತ್ರೆ
ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ; ಜಲಂಧರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ವಿಷ್ಣುವು ಆತನ ಸತಿ ಬೃಂದಾಳ ಪಾತಿವ್ರತ್ಯ ಭಂಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆಕೆ ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅವತಾರವನ್ನು ಎತ್ತು ಎಂದು ಶಾಪ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಶಾಪ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವು ಕಲ್ಲು (ಸಾಲಿ ಗ್ರಾಮ), ಹುಲ್ಲು (ದರ್ಬೆ), ಮರ (ಅಶ್ವತ್ಥ) ಮತ್ತು ಗಿಡವಾಗಿ (ತುಳಸಿ) ಅವತಾರ ಎತ್ತಿದ. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಗಂಡಕಿ ಎಂಬ ಭಕ್ತೆ ಹಲವು ವರ್ಷ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಫಲವಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವು ಆಕೆಯ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ ಎಂದೇ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಗೂಬೆ ಚಿಟ್ಟೆ
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೂಬೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಕ್ಯಾಲಿಗೋ ಕುಲದ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಗೂಬೆಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಬೃಹತ್ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಅವು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಗೂಬೆ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಸಂಯೋಗದ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಜಾತಿಗಳು
ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಂತೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
ಈ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಆರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, ಅವುಗಳು ಉಪಕುಲಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳು ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ:
ರೆಕ್ಕೆಯ ಮಾದರಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು
ಬೆಟೆಸಿಯನ್ ಮಿಮಿಕ್ರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ಯಾಲಿಗೋದ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಮಾದರಿಯು ಹಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಉಭಯಚರಗಳಂತಹ ಪರಭಕ್ಷಕನ ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ಯೂಪಾದಿಂದ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುವಾಗ, ಆಹಾರ ನೀಡುವಾಗ, ಸಂಯೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಹೊರಬರುವಾಗ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಆಂಟಿಪ್ರೆಡೇಟರ್ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಾಗಿ ಕಣ್ಣುಗುಡ್ಡೆಗಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಭವಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಊಹೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಚಿಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸ್ಯಾಟಿರಿನೇ ( ಗೇಟ್‌ಕೀಪರ್ ಚಿಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬೂದುಬಣ್ಣದಂತಹವು ), ಒಸೆಲ್ಲಿ (ಕಣ್ಣಿನ ಮಚ್ಚೆಗಳು) ಒಂದು ಮೋಸಗಾರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದುರ್ಬಲವಾದ ದೇಹದಿಂದ ಪಕ್ಷಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಅಥವಾ ಹಿಂಭಾಗದ ಹೊರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆಯ ತುದಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ
'''ಡಾ. ಸಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ (ಮಾರ್ಚ್,೧೯೫೧-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೧೯೫೬) ಎಂದು ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯರ ಜೊತೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರು''' ಮೂಲತಃ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದವರು. ಅವರೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಶೋಧಕ, ಮಾತುಗಾರ, ಆಡಳಿತಗಾರ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅವನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬಲ್ಲ ಸಮರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರೆಂದು ಬಾಂಬೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ,ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ B.Sc (Hons) physics and mathematics, ನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು.
ಇಂಡಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರೆಲ್ ಕಾಟನ್ ಕಮಿಟಿಯಲ್ಲಿ (ICCC)
ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಾಗಿ ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕಲ್ಕತ್ತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಡಾ. ಸಿ.ವಿ.ರಾಮನ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೨ ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಬಳಿಕ M.S.c; ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ನಗರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಕಾಟನ್ ಕಮಿಟಿಯವರು (ICCC) ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ Research Scholarship ಗೆ  ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಕಾಟನ್ ಟೆಕ್ನೋಲೊಜಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ೧೫, ಮಾರ್ಚ್, ೧೯೨೮ ನಲ್ಲಿ ಆಗ ಟೆಕ್ನೋಲಾಜಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟೋರಿಯ ನಿದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥರ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಟರ್ನರ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೨ ವರ್ಷ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅಹ್ಮೆದ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಅಹ್ಮೆದ್ ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಸ್ಟೇಪ್ಲಿಂಗ್ ಉಪಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ('A.N Stapling Apparatus') ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ  ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ಸ್ ಫಿಸಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಶೋಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದ Research ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆಯ ಟೆಕ್ನೊಲಾಜಿಕಲ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟೊರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸ್ಟಡಿ ಟೂರ್
ಆಗಿನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ, 1949 ರಲ್ಲಿ ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರನ್ನು ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು.
ಬಾಂಬೆ ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ (BTRA)
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬಾಂಬೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ ಮಿಲ್ ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಹಲವಾರು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಬಟ್ಟೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಾಧಕಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಮಿಲ್ ಮಾಲೀಕರೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ ಒಂದು ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯುಟನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಡಾ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರನ್ನು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ನಿದೇಶಕರಾಗಲು ವಿನಂತಿಸಿದಾಗ, ಅವರು ಒಪ್ಪಿ ಘಾಟ್ಕೋಪರ್ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ ಬಹಾದ್ದೂರ್ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಲಹೆಮಾಡಿದರು.1956 ರಲ್ಲಿ BTRA ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ 1970 ರಲ್ಲಿ ಸೇವಾನಿವೃತ್ತರಾದರು. ಅದರ ಪ್ರಥಮ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಡಾ.ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರನ್ನು ಡಾ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ 24 ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಪಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ ಆಮದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲೂ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಡಾ.ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರು ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದವರು. ತಾವು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉತ್ತಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹೆಸರನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಬಾಂಬೆಯ ಟೆಕ್ಸ್ ಟೈಲ್ ಮಿಲ್ ಒಂದರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಟರ್ನರ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಿಂದ  ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು BTRA ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರು. ೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಟ್ಟಡ ತಯಾರಾಯಿತು. ಆಗಿನ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಕಟ್ಟಡದ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರು ಆ ಸಂಶೋಧನಲಾಯಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಹಲವಾರುಮಾಪಕ ಯಂತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್ ನಿಂದ ತರಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ನಿಧನ
ನಂಜುಂಡಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಬಳಿಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಗ, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳಿ, ಮಾರ್ಚ್, ೨೯, ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು
ಸಂತ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Pamiatka_z_Kornwalii.jpg/220px-Pamiatka_z_Kornwalii.jpg|right|thumb| ಕೆಫೆಯ ಹೊರಗೆ ಸ್ಮಾರಕ ಧ್ವಜಗಳು link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cb/Stpiraninpenwith.JPG/220px-Stpiraninpenwith.JPG|right|thumb| ಪೆನ್ಜಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂತ ಪಿರಾನ್‌ನ ದಿನಾಚರಣೆ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/High_ripples_from_Loe_ground.jpg/220px-High_ripples_from_Loe_ground.jpg|right|thumb| ಪೋರ್ಟ್ಲೋದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸುವುದು ಸಂತ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜವು(Cornish) ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ಧ್ವಜದ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ಕಾರ್ನಿಷ್ ಜನರು ತಮ್ಮ ಗುರುತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂಲಗಳು
ಈ ಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಕ್ರುಸೇಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೧೧೮೮ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಹಿಂದಿನದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ   ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಲೇಖನವು ಅಜಿನ್‌ಕೋರ್ಟ್ ಕದನದಲ್ಲಿ (೧೪೧೫) ಕಾರ್ನಿಷ್ ತುಕಡಿಯಿಂದ ಧ್ವಜವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ಬ್ರಿಟಾನಿಕಾ ನೀಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖವು ೧೫೯೦ ರ ಮೈಕೆಲ್ ಡ್ರೇಟನ್‌ನ ಪಾಲಿ-ಓಲ್ಬಿಯಾನ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪದ್ಯದಿಂದ ಬಂದ ಉಲ್ಲೇಖದಿಂದ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅಜಿನ್‌ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಪುರುಷರು ಹೊತ್ತೊಯ್ದ ಬ್ಯಾನರ್ ಇಬ್ಬರು ಕಾರ್ನಿಷ್ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳನ್ನು ಹಿಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಧ್ವಜದ ಮೊದಲ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ಡೇವಿಸ್ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ೧೮೩೮ ರ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ: ದಿ ಪ್ಯಾರೊಚಿಯಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಈ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ-"ಕಪ್ಪು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿ ಶಿಲುಬೆ [ಅದು] ಬಹುಶಃ ಕಪ್ಪು ಅದಿರು ಮತ್ತು ತವರದ ಬಿಳಿ ಲೋಹದ್ಧಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೆ ಸೇಂಟ್ ಪೆರಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಬ್ಯಾನರ್ ಆಗಿತ್ತು."
ಧ್ವಜದ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಗಾಜಿನ ಕಿಟಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಸಂಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಟ್ರೆವಿಥಿಕ್ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಕಿಟಕಿಯು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಮೈಕೆಲ್ ಮತ್ತು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಪಿರಾನ್, ಪೆಟ್ರೋಕ್, ಪಿನಾಕ್, ಜರ್ಮನಸ್, ಜೂಲಿಯನ್, ಸಿರಿಯಾಕಸ್, ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್, ನೋನ್ನಾ ಮತ್ತು ಜೆರೈಂಟ್ ಈ ಒಂಬತ್ತು ಕಾರ್ನಿಷ್ ಸಂತರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್‌ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಟ್ರೆವಿಥಿಕ್‌ನ ಭಾವಚಿತ್ರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಕೃತಿಯು ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಬ್ಯಾನರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅದರ ಮೂಲದ ಸುಳಿವುಗಳು
ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜವು ಹಳೆಯ ಬ್ರೆಟನ್ ಧ್ವಜ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಡೇವಿಡ್ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬ್ರಿಟಾನಿ, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ನಡುವಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೊಂಡಿಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜವು ಹಳೆಯ ಬ್ರೆಟನ್ ಧ್ವಜದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಬಿಳಿ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಶಿಲುಬೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೇಂಟ್ ಡೇವಿಡ್‌ನ ಧ್ವಜವು ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್‌ನ ಧ್ವಜದೊಂದಿಗೆ ಕಪ್ಪು ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಬಿಳಿ ಶಿಲುಬೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿನ್ನದ(ಹಳದಿ) ಬಣ್ಣದಿಂದ ಅವೃತವಾಗಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fc/Kroaz_Du.svg/220px-Kroaz_Du.svg.png|thumb| ಬ್ರೆಟನ್ ಡಚಿಯ ಸೈನ್ಯದ ಗುಣಮಟ್ಟ (An Kroaz Du) link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a2/Flag_of_Saint_David.svg/220px-Flag_of_Saint_David.svg.png|thumb| ಸೇಂಟ್ ಡೇವಿಡ್ನ ವೆಲ್ಷ್ ಧ್ವಜ ಇದು ಇತರ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಕುಟುಂಬಗಳ ತೋಳುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ನೈಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್‌ನ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಲಿವರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ಅಥವಾ ನಂತರದ ಡಚಿ ಆಫ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ಕುಟುಂಬದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು
ಬ್ರಿಟಾನಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸೇಂಟ್-ಪೆರಾನ್ ಕುಟುಂಬದ ತೋಳುಗಳು ಕಪ್ಪು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಅಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.ಹಲವಾರು ಇತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಟನ್ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಹ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಬಳಕೆ
ಧ್ವಜವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಂಪರ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋರ್ಸೆಡ್ ಕೆರ್ನೋ, ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ಸ್ ಡೇ (೫ ಮಾರ್ಚ್), ಕ್ಯಾಂಬೋರ್ನ್‌ನ ಟ್ರೆವಿಥಿಕ್ ಡೇ (ಏಪ್ರಿಲ್), ಪ್ಯಾಡ್‌ಸ್ಟೋವ್‌ನ 'ಒಬಿ' ಓಸ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ (ಮೇ), ಹೆಲ್‌ಸ್ಟನ್‌ನ ಫ್ಲೋರಾ ಡೇ (ಮೇ), ಮುಂತಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಿಷ್ ರಗ್ಬಿ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್‌ನ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆರ್ನೊವ್(Kernow) ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ ಸ್ಟಿಕ್ಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ಕಾರ್ನಿಶ್ ಫಾರ್ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್), ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಿಷ್ ಡಯಾಸ್ಪೊರಾ ಅಥವಾ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಸಂಘಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಥೋಡಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‌ನ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಲೋಗೋಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜಿನ್‌ಸ್ಟರ್ಸ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ನಿಷ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದು ಕಾರ್ನಿಷ್ ಆಲ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಗ್ಬಿ ಶರ್ಟ್‌ಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ನಿಷ್ ಪೈರೇಟ್ಸ್ ರಗ್ಬಿ ಲೋಗೋಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಜೂನ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಥೇಮ್ಸ್ ಡೈಮಂಡ್ ಜುಬಿಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್, ಉತ್ತರ ಐರ್ಲೆಂಡ್, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಧ್ವಜಗಳ ಜೊತೆಗೆ ರಾಯಲ್ ರೋಯಿಂಗ್ ಬಾರ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಈ ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜವನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಧ್ವಜವನ್ನು, ಸೇಂಟ್ ಐವ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕೆರೆಲ್ ಲಗ್ಗರ್ ಬರ್ನಾಬಾಸ್ ‌ರವರು ಹಾರಿಸಿದರು.
ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಡೆವೊನ್‌ನಿಂದ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಬಂದ ಆರಂಭಿಕ ವಸಾಹತುಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸ್ಮಿತ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಜಿಯರ್, ವರ್ಜೀನಿಯಾದ ಧ್ವಜಗಳು ಮೇಲಿನ ಎಡ ಕ್ಯಾಂಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪಿರಾನ್ ಶಿಲುಬೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಧ್ವಜವನ್ನು ಡಾಕ್ ಮಾರ್ಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು ಹಾಗೂ ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾರ್ನ್‌ವಾಲ್ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಹಳ್ಳಿ ಪೋರ್ಟ್‌ವೆನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಐಸಾಕ್‌ನ ನಿಜ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೫೦-೧೪೦೦) ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಮೂಲ ಹೆಸರು ನಾರಾಯಣಪ್ಪ. "ಗದುಗಿನ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈತನ ಕಾವ್ಯ ನಾಮ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ. ವ್ಯಾಸ ಮಹಾಕವಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಭಾರತದ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಕನ್ನಡ ರೂಪವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯಾಸ ಮಹಾಕವಿಯ ಮಾನಸಪುತ್ರ ತಾನೆನ್ನುವ ವಿನೀತ ಭಾವದಿಂದ ನಾರಣಪ್ಪ ಕುಮಾರ ವ್ಯಾಸನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಹೆಸರು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿನ ಕಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲೇ ಗದುಗಿನ ಭಾರತವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಸಹ ಇದೆ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲ
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಆದರೂ ಕವಿಚರಿತಾಕಾರರು ಕೆಲವು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹೆಸರಿರುವ ಒಂದು ಶಾಸನ ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಬಾವಿಯ ಎಡಮಗ್ಗುಲ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿದೆ. ಇದರ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೬-೮-೧೫೩೯ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸಂಗೆ ಪ್ರಸನ್ನನಾದ ಗದುಗಿನ ವೀರ ನಾರಾಯಣನ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ. ಎಂದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನವನೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವನೆಂದೂ, ಪ್ರಭುಲಿಂಗಲೀಲೆ ಬರೆದ ಚಾಮರಸನ ತಂಗಿಯ ಗಂಡನೆಂದೂ, ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಇವನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ೧೪೩೯ ಆಗುತ್ತದೆಂದು ಕವಿಚರಿತಾಕಾರರು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನ-ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೩೫೦-೧೪೦೦ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. (ಡಾ.ಟಿ.ವಿ.ವೆಂಕಟಾಚಲಶಾಸ್ತ್ರಿ : ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರ : ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ). ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು 'ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ' ರಚಿಸಿ, ವ್ಯಾಸರಾಯರಿಗೆ ತೋರಿಸಿದನೆಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಸಿರುವ ಪಂಚಮುಖಿ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸರು- "ಹರಿ ಶರಣರೆನ್ನ ಮನೆಯ ಮೆಟ್ಟಲು ಮನೆ ಪರಮಪಾವನವಾಯಿತು" ಎಂಬ ಸುಳಾದಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಬಂದುದನ್ನು, ಆತ ತನ್ನ ಕೃತಿಗೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಕಥಾನಾಯಕನೆಂದು ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಹೇಳಿದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನನೂ ಅಲ್ಲ, ಅರ್ವಾಚೀನನೂ ಅಲ್ಲ. ಮಧ್ಯಕಾಲದವನೆಂದೂ, ಅವನ ಭಾಷಾಶೈಲಿಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಿವಾದವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು.
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಊರು
ಹುಟ್ಟೂರು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೋಳಿವಾಡವೆಂಬ ಗ್ರಾಮವೆಂದೂ ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರು ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೀ ಎ.ವಿ.ಪ್ರಸನ್ನ, ಕೆ.ಎ.ಎಸ್. ಅವರು ಅವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ವಿಚಾರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿ ಅವರಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗದ ಪತ್ರಗಳನ್ನೂ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಓಲೆಗರಿ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕವಿಯ ವಂಶಸ್ಥರು ತಮ್ಮ ವಂಶದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪೂರ್ವಿಕರಾದ ಚಿನ್ನದ ಕೈ ಮಾಧವರಸಯ್ಯನು ಹಿರೇಹಂದಿಗೋಳ ಗ್ರಾಮದವನಾಗಿದ್ದು ಕೋಳೀವಾಡ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕ್ರಯಕ್ಕೆ ಪಡೆದು, ಕೋಳೀವಾಡದಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲಸಿದ. ಅವರು ಅದ್ವೈತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಹರಿ-ಹರರಲ್ಲಿ ಅಬೇಧವನ್ನು ಕಾಣುವವರು. ಇವರು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಗೋತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗದುಗಿನ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆದ ಶ್ರೀ ಎಂ.ಎಚ್ ಹರಿದಾಸ ಅವರು ರಚಿಸಿರುವ ಮಹಾಕವಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ (ಪ್ರ.ವಿಕ್ರಮ ಪ್ರಕಾಶನ ಗದಗ) ಕಿರು ಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವಿದೆ. ಅವನ ವಂಶಸ್ಥರಾದ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ಪಾಟೀಲರು ಶ್ರೀ ಎ.ವಿ.ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಗಮಕ ಸಂಪದ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕವಿ ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ಕೋಳಿವಾಡದ ಶಾನುಭೋಗ. ಗದುಗಿನ ವೀರನಾರಾಯಣ ಇವನ ಆರಾಧ್ಯದೈವ. ಇವನಿಗೆ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತ್ಥಾಮರ ಅನುಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಂಶಾವಳಿ
ಈ ವಂಶಾವಳಿಯಂತೆ, ವೀರನಾರಾಯಣರೆಂಬ ಹೆಸರಿನವರು ಐದು ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ವಂಶ ಪ್ರವರ್ತಕ ಚಿನ್ನದ ಕೈ ಮಾಧವರಸಯ್ಯನ ನಂತರ ನಾಲ್ಕನೆಯವನಿಗೆ ೧ ನೇ ವೀರನಾರಾಯಣ ಗೌಡ ಎಂದಿದೆ. ಅವನೇ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೌಡ ಎಂಬ ಪದ ಜಾತಿ ಸೂಚಕವಲ್ಲ. ಅದು ಗ್ರಾಮವೃದ್ಧ > ಗಾಮುಂಡ > ಗೌಡ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆನಂತರ ಕೆಲವು ಅದೇ ಮನೆತನದವರು ಅಯ್ಯ, ಪಾಟೀಲ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಕೊನೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವಂಶ ಪ್ರವರ್ತಕ ಚಿನ್ನದ ಕೈ ಮಾಧವರಸಯ್ಯನ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೪೮. ಇವನ ನಂತರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಲೆಮಾರಿನವ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ. ಪ್ರತಿ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ೨೫ ವರ್ಷವೆಂದು ಹಿಡಿದರೆ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೮ . ಅವನು ಸುಮಾರು ೭೦ ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರೂ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೮ ರಿಂದ ೧೩೧೮ ಎಂದರೆ ೩೦-೪೦ ವರ್ಷ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕೃತಿಗಳು
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ಕರ್ಣಾಟ ಭಾರತ ಕಥಾಮಂಜರಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಗದುಗಿನ ಭಾರತ, ಕನ್ನಡ ಭಾರತ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಮಹಾಕವಿ ವ್ಯಾಸರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಭಾರತದ ಕನ್ನಡಾನುವಾದ ಎನ್ನಬಹುದು. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಅನುವಾದವಾಗಿ ಉಳಿಸದೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧಾರೆಯೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾರತ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಪರ್ವಗಳು, ೧೪೭ ಸಂಧಿ, ೭೯೭೧ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. (ತಿದ್ದುಪಡಿ:೧೫೨ ಸಂಧಿಗಳು, 8244ಪದ್ಯಗಳು) 'ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ'ದ ಭಾಷೆ ನಡುಗನ್ನಡ. (ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತ-ಆದಿಪರ್ವ)
ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ಭಾಮಿನೀ ಷಟ್ಪದಿ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದು ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ ಓದುಗರನ್ನು ದಂಗುಬಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಕಾವ್ಯಪ್ರತಿಭೆ ಪೂರ್ಣಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದು ಅವನ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ರೂಪಕಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಳ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಹೆಸರು ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ:
ರೂಪಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮಾನವಪ್ರಕೃತಿಯ ವರ್ಣನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಪಾತ್ರಗಳು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟ. ಅವನ ಎಲ್ಲ ಪಾತ್ರಗಳು ಅವರವರದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬೈಯುತ್ತಾರೆ, ನಗುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಅಳುತ್ತಾರೆ ಸಹ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಅಷ್ಟೇ ಆಳವಾದ ದೈವಭಕ್ತ ಸಹ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ವರ್ಣನೆ ಅವನ ಕಾವ್ಯರಚನೆಯ ಮೂಲೋದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ("ತಿಳಿಯ ಹೇಳುವೆ ಕೃ‍ಷ್ಣ ಕಥೆಯನು") ಅವನ ಮಹಾಭಾರತ ಕಥೆ ಕೃಷ್ಣನ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತ. ಮಹಾಭಾರತದ ಹದಿನೆಂಟು ಪರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತರ (ಗದಾಪರ್ವ) ವರೆಗೆ. ಬರೆದು ದುರ್ಯೋಧನನ ಅವಸಾನದ ನಂತರ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನು ಮುಂದೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಧರ್ಮರಾಜನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವವರೆಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ;
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ಇನ್ನೊಂದು ಕೃತಿ ಐರಾವತ. ಇದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಭಾವ
ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದಾನೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತವನ್ನು ಓದುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಾದ ಗಮಕ ಕಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ."'ಹಲಗೆ ಬಳಪವ ಪಿಡಿಯದೊಂದ""ಗ್ಗಳಿಕೆ ಪದವಿಟ್ಟಳುಪದೊಂದ""ಗ್ಗಳಿಕೆ ಪರರೊಡ್ಡವದ ರೀತಿಯ ಕೊಳ್ಳದಗ್ಗಳಿಕೆ""ಬಳಸಿ ಬರೆಯಲು ಕಂಠಪತ್ರದ""ವುಲಹುಗೆಡದಗ್ಗಳಿಕೆಯೆಂಬೀ""ಬಲುಹು ವೀರನಾರಾಯಣನ ಕಿಂಕರಗೆ'""'ವೀರನಾರಾಯಣನೆ ಕವಿ ಲಿಪಿ""ಕಾರ ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಕೇಳುವ""ಸೂರಿಗಳು ಸನಕಾದಿಗಳು ಜಂಗಮ ಜನಾರ್ಧನರು""ಚಾರು ಕವಿತೆಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲ ವಿ""ಚಾರಿಸುವಡಳವಲ್ಲ ಚಿತ್ತವ""ಧಾರು ಹೋ ಸರ್ವಜ್ಞರಾದರು ಸಲುಗೆ ಬಿನ್ನಪವ'"
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಕಾರ ವರ್ಗ:ರೂಪಕ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹುಲಿ
ಟಿಪ್ಪುಗಾಗಿ ಹುಲಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹುಲಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶತ್ರು, ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ದ್ವೇಷವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. 1799 ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪೆನಿ ಪಡೆಗಳು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ನಂತರ ಹುಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮಾರ್ನಿಂಗ್ಟನ್ ಹುಲಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಇದು ಲಂಡನ್ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಬೇಕೆಂದು ಉದ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಲಂಡನ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ 1808 ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಂತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು 1880 ರಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಸಂಗ್ರಾಲಯಕ್ಕೆ(ವಿ & ಎ) ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು (ಪ್ರವೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ 2545 (ಐಎಸ್)). ಇದು ಈಗ "ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ" ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಲಂಡನ್‌ಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಟಿಪ್ಪು ಟೈಗರ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹತ್ಯಾಕಾಂಡಗಳು, ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ,   ಬಲವಂತದ ಮತಾಂತರ,  ಮತ್ತು ಸುನ್ನತಿ  ಹಿಂದೂಗಳು ( ಕೂರ್ಗ್‌ನ ಕೊಡವಾಸ್ ಮತ್ತು ಮಲಬಾರ್‌ನ ನಾಯರ್‌ಗಳು ) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ( ಮಂಗಳೂರಿನ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರು ) ಮತ್ತು ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯಗಳ ನಾಶ ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಅವರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನೇಮಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಅವರ ದತ್ತಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ,    ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. thumb| ಅಂಗ ಕೀಬೋರ್ಡ್ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಟಿಪುವಿನ ಟೈಗರ್ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹುಲಿಯನ್ನು ಮೂಲತಃ 1795 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ (ಇಂದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ) ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ( ಟಿಪ್ಪು ಸೈಬ್, ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇತರ ಎಪಿಥೀಟ್‌ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಹುಲಿ ತನ್ನ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ, ತನ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ, ತನ್ನ ಸೈನಿಕರ ಸಮವಸ್ತ್ರದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಅರಮನೆಗಳ ಅಲಂಕಾರದ ಮೇಲೆ ಹುಲಿ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸಿಂಹಾಸನವು ಚಿನ್ನದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಜೀವ ಗಾತ್ರದ ಮರದ ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದೆ; ಇತರ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ನಿಧಿಗಳಂತೆ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಸೈನ್ಯದ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಕೆಯಾದ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಘಟಿತ ಬಹುಮಾನ ನಿಧಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪು ತನ್ನ ತಂದೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಎಂಬ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೈನಿಕನಿಂದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದನು, ಅವನು ಆಡಳಿತಾರೂ ಹಿಂದೂ ಒಡೆಯರ್ ರಾಜವಂಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಾಲ್ವಾಯ್ ಅಥವಾ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆದನು, ಆದರೆ 1760 ರಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಹೈದರ್, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ,ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಅಡಚಣೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ತೀವ್ರವಾದ ಶತ್ರುಗಳಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು.
ಟಿಪ್ಪು ನಿಯೋಜಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರಗಳ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗದ ಹುಲಿಯು ಯುರೋಪಿಯನ್, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್, ಹುಲಿಗಳು ಅಥವಾ ಆನೆಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೊಳಗಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಮರಣದಂಡನೆ, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು ರಾಜಧಾನಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮುಖ್ಯ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಆದೇಶದಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಪ್ಪು "ರಲ್ಲಿ ನಿಕಟ ಸಹಕಾರ ಬ್ರಿಟನ್ ಯುದ್ಧದ ಇತ್ತು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದ ಫ್ರೆಂಚ್, ಜೊತೆ" ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದರು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಕೆಲವು ಬಹುಶಃ ಹುಲಿ ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ. left|thumb| "ಡೆತ್ ಆಫ್ ಮುನ್ರೋ", ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ಶೈರ್ ಕುಂಬಾರಿಕೆ ಸಿ. 1814 ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟನ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹುಲಿ ಮೌಲಿಂಗ್ ಹೆಕ್ಟರ್ ಸದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮುನ್ರೊ, ಜನರಲ್ ಹೆಕ್ಟರ್ ಮುನ್ರೊ ಅವರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಗ (1726 - 1805) ಇದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಜನರಲ್ ಮಗನೊಬ್ಬ 1792 ಮರಣ ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದು ಸರ್ ಹೆಕ್ಟರ್ ಮುನ್ರೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಭಾಗನ್ನು, ಸರ್ ಐರ್ ಕೂಟೆ ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ವಿಜಯ ಪೋರ್ಟೊ ನೋವೋ ಕದನ (ಪರಂಗಿಪೆಟೈ 1781 ರಲ್ಲಿ) ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಅವರ ತಂದೆ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಎರಡನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 10,000 ಪುರುಷರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಹೆಕ್ಟರ್ ಸದರ್ಲೆಂಡ್ ಮುನ್ರೊ, ಮದ್ರಾಸ್ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು 17 ವರ್ಷದ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿ ಕೆಡೆಟ್, ಡಿಸೆಂಬರ್ 22 1792 ರಂದು ದಾಳಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು ಹುಲಿಯೊಂದು ಹಲವಾರು ಸಹಚರರು ಜೊತೆ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ  ಸೌಗರ ದ್ವೀಪ  ದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ (ಇನ್ನೂ ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಯ ಕೊನೆಯ ನಿರಾಶ್ರಿತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಟಿಪ್ಪುಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಗನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಆರೋಹಣದ ಮೇಲೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಘಟನೆಗೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು 1787-88ರ ದಿನಾಂಕ. thumb| ತಲೆಗಳ ನೋಟ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಟೈಗರ್ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಗೀತ ಆಟೊಮ್ಯಾಟಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾನವನ ಆಕೃತಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಇದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಸೈನಿಕ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆಯೆ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ವಿ & ಎ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಠ್ಯವು ಆಕೃತಿಯನ್ನು "ಯುರೋಪಿಯನ್" ಎಂದು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಕ್ರ್ಯಾಂಕ್ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಟೈಗರ್ ಒಳಗೆ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಗಂಟಲಿನೊಳಗಿನ ಕೊಳವೆ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ, ಅದು ಅವನ ಬಾಯಿಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೋಳಾಟದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಬಲಿಪಶುವಿನ ಸಂಕಟದ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪರ್ಕವು ಮನುಷ್ಯನ ಎಡಗೈ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಬೀಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು 'ವೈಲ್ ಕೊಳವೆ'ಯ ಪಿಚ್ ಅನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಯ ತಲೆಯೊಳಗಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಎರಡು ಟೋನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಹುಲಿಯ ಘರ್ಜನೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ "ನಿಯಮಿತ ಗೊಣಗಾಟದ ಶಬ್ದ" ವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಹುಲಿಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ಲಾಪ್ನ ಹಿಂದೆ ಮರೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಹುಲಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಎರಡು-ನಿಲುಗಡೆ ಪೈಪ್ ಅಂಗದ ಸಣ್ಣ ದಂತ ಕೀಬೋರ್ಡ್, ಇದು ರಾಗಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಶೆಲ್ ಮತ್ತು ವರ್ಕಿಂಗ್‌ಗಳ ಶೈಲಿ, ಮತ್ತು ಅಂಗದ ಮೂಲ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕೊಳವೆಗಳ ಲೋಹದ ಅಂಶದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ (ಅನೇಕವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ), ಹುಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಟಿಪ್ಪು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನ್ಯದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಇರುವುದು ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಈ ಆಟೊಮ್ಯಾಟನ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಇನ್‌ಪುಟ್ ಇದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
right|thumb|300x300px| ಜೇಮ್ಸ್ ಸಾಲ್ಮಂಡ್ ಅವರ 1800 ರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹುಲಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಕಟಿತ ವಿವರಣೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಹೋರಾಡುತ್ತಲೇ 1799 ರ ಮೇ 4 ರಂದು ಟಿಪ್ಪು ನಿಧನರಾದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಅರಮನೆಯಿಂದ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹುಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಲೂಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್, 1 ನೇ ಮಾರ್ಕ್ವೆಸ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಅವರ ಸಹಾಯಕ-ಶಿಬಿರವು ವಸ್ತುವಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಜ್ಞಾಪಕ ಪತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿದೆ:
ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯವಾಗಿ
thumb| ಪಾರ್ಶ್ವದೃಶ್ಯ, ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ನ ಆಟಗಾರನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಹೇಗೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಹುಲಿಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ತಯಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳ 1987 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಆರ್ಥರ್ ಡಬ್ಲ್ಯುಜೆಜಿ ಆರ್ಡ್-ಹ್ಯೂಮ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ಗೆ ಬಂದಾಗಿನಿಂದ, "ಈ ಉಪಕರಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯವಾಗಿ ಪುನನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದರ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ". ಅಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶ್ರೇಣಿಯ ಕೊಳವೆಗಳಿವೆ (ಗೋಳಾಟ ಮತ್ತು ಗೊಣಗಾಟದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ), ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ "ಹದಿನೆಂಟು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, [ಇದು] ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ 4 ಅಡಿ ಪಿಚ್ ಮತ್ತು ಯುನಿಸನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ - ಅಂದರೆ ಪ್ರತಿ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅನುಗುಣವಾದ ಕೊಳವೆಗಳು ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಅದೇ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಪಿಚ್. ಇದು ಪೈಪ್ ಆರ್ಗನ್‌ಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದರೂ, ಎರಡು ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿ ಬರುತ್ತದೆ ... ಕೊಳವೆಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊಡೆತವನ್ನು ಸಹ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಸೆಲೆಸ್ಟ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ... ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ತುಂಬಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದಂತೆ ... ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರುತಿ ಅಪಘಾತವಾಗಬಹುದು ". ಹುಲಿಯ ಗೊಣಗಾಟವನ್ನು ಹುಲಿಯ ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಕೊಳವೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಗೋಳಾಟವನ್ನು ಅವನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಒಂದೇ ಪೈಪ್‌ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಎದೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬೆಲ್ಲೊಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು ಹುಲಿ. ಗೊಣಗಾಟವು ಕಾಗ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಮೇಣ ತೂಕದ "ಗೊಣಗಾಟ-ಪೈಪ್" ಅನ್ನು ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಸುವವರೆಗೆ "ಅದರ ಸ್ಥಿರವಾದ ಕೆಳ-ಬೋರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಜಲಾಶಯದ ವಿರುದ್ಧ ಬೀಳಲು, ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಗೊಣಗುತ್ತಿರುವ ಶಬ್ದವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ"  ಧ್ವನಿ ತಯಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರ್ಯಾಂಕ್-ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಅನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ, ಆದರೂ ಆರ್ಡ್-ಹ್ಯೂಮ್ ಇದು ಮೂಲತಃ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಶಬ್ದ-ತಯಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಂಗ-ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆನ್ರಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ & amp; ಸನ್ಸ್, ಮತ್ತು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಹೆನ್ರಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ III, ಮಿಲ್ಡ್ರೆಡ್ ಆರ್ಚರ್ ಅವರ ಮೊನೊಗ್ರಾಫ್‌ಗೆ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ವಿ & ಎ. ಆರ್ಡ್-ಹ್ಯೂಮ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಇತರ ತೀವ್ರವಾದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಟೀಕೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಇದನ್ನು "ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯ" ವನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಅಪರಿಚಿತ ಅಂಗ-ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. 1835 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಪೆನ್ನಿ ಮ್ಯಾಗ azine ೀನ್‌ನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳ ವಿವರವಾದ ವಿವರವಿತ್ತು, ಅವರ ಅನಾಮಧೇಯ ಲೇಖಕರು "ವಸ್ತುಗಳು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ" ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಮತ್ತು ಆರ್ಡ್-ಹ್ಯೂಮ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ತನಿಖೆಯಿಂದ, ಮನುಷ್ಯನ "ಗೋಳಾಟ" ದ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಮಧ್ಯಂತರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು, ಮೇಲಿನ ಹುಲಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ಡಜನ್ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗೊಣಗಾಟಗಳ ನಂತರ ಮಾತ್ರ ಗೋಳಾಟವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ದಿನಾಂಕದಂದು 1835 ರ ನಂತರ ಗೋಳಾಟವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಯಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಗೋಳಾಟದ ಬೆಲ್ಲೊಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲವಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ತೋಳಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಫ್ರೆಂಚ್ ಕವಿ, ಆಗಸ್ಟೆ ಬಾರ್ಬಿಯರ್, ಹುಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1837 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೆ ಜೌಜೌ ಡು ಸುಲ್ತಾನ್ (ದಿ ಪ್ಲೇಥಿಂಗ್ ಆಫ್ ದಿ ಸುಲ್ತಾನ್) ಎಂಬ ಕವನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಿದರು. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಾಡರ್ನಿಸ್ಟ್ ಕವಿ, ಮೇರಿಯಾನ್ನೆ ಮೂರ್ ತನ್ನ 1967 ರ ಟಿಪ್ಪೂಸ್ ಟೈಗರ್ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಆಟೊಮ್ಯಾಟನ್‌ನ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೂ ಬಾಲವು ಎಂದಿಗೂ ಚಲಿಸಬಲ್ಲದು:
ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಜಾನ್ ಬಾಲೆಟ್ (1913-2009) ಅವರ ಕೃತಿಯಾದ ಡೈ ಸೀಲೆ (ದಿ ಸೋಲ್ಸ್), ಹೂವಿನ ಉದ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ದೇವದೂತರ ತುತ್ತೂರಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಹುಲಿ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸೈನಿಕನನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ಎಂ.ಎಫ್. ಹುಸೈನ್ 1986 ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಹುಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು "ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಹುಲಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ತನ್ನ ಗಾಜಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಟೈಗರ್ ಅನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು 1986 ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಎಂಬ ಫೈಬರ್-ಗ್ಲಾಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದಾಗ ಶಿಲ್ಪಿ ಧ್ರುವ ಮಿಸ್ತ್ರಿ. ಕಲಾವಿದ ಬಿಲ್ ರೀಡ್ ಬರೆದ ಮೊಲವು ಗಗನಯಾತ್ರಿ (2004) ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪವು ಹುಲಿಗೆ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಗೌರವವಾಗಿದೆ, ಮೊಲವು ಅದರ ಬಾಲವನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ "ಚೊಂಪಿಂಗ್" ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸನಾ
ಸನಾ (صنعاء) ಯೆಮೆನ್ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಸನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ. ಇದು ಯೆಮನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ೨೦೦೪ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧,೭೪೭,೬೨೭.
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಉಡುಪಿ
=ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಉಡುಪಿ=
ಡೇನಿಯಲ್ ಡೇ-ಲೆವಿಸ್
ಡೇನಿಯಲ್ ಡೇ-ಲೆವಿಸ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಹಾಗು ಐರಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಟ.ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಇವರು ಕವಿ ಸೆಸಿಲ್ ಡೇ ಲೆವಿಸ್ ಮತ್ತು ನಟಿ ಜಿಲ್ಕನ್ ಇವರ ಮಗ. ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಓಲ್ಡ್ ವಿಕ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಟ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು, ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಯೋಚಿಸಿತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಆಯುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಆಯ್ದ ಮೇಲೆ ಅಷ್ಟೇ ಚೆನಾಗಿ ಅದನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೯೮ರಿಂದ ಐದೇ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ, ಐದೂ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಿಟ್ ಆಗಿವೆ.
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಉಡುಪಿ
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ17ರಲ್ಲಿದೆ. ಗುರು ನರಸಿಂಹರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿವೆ. ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾರದ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಗುರು ನರಸಿಂಹನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ದೇಗುಲದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಹಬ್ಬವು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯವೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ನೆರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡಾ ಹಲವು ಭಕ್ತರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉಡುಪಿ ಮತ್ತು ಕುಂದಾಪುರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ೨೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೮೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ನೀವು ಸುಲಭವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ರ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬಹುದು. ಬಸ್‌ ಸೇವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನೇರವಾದ ಸಂಪರ್ಕ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ನೀವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಟೋಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಹಲವು ರೀತಿಯ ವಸತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು