cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್ತು
ಜ್ಞಾನದ ಏಳು ಹಂತಗಳು
ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್, ಅಧ್ಯಾಯ ೪ ರಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಏಳು ಹಂತಗಳ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಕಲಿಯಲು, ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ( ಶುಭ-ಇಚ್ಚಾ ) ಸದ್ಗುಣದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಎರಡನೇ ಹಂತವೆಂದರೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು, ತನಿಖೆ ( ವಿಚಾರಣ ). ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮನಸ್ಸು ತೆಳುವಾಗುವುದು ( ತನು-ಮಾನಸಿ ) ಮೂರನೇ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಠ್ಯವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತವು ಸಾಮರಸ್ಯ, ಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಸೃಜನಶೀಲ ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿದೆ ( ಸತ್ವ -ಪಟ್ಟಿ ). ಎಲ್ಲದರಿಂದ ನಿರ್ಲಿಪ್ತತೆ ( ಅಸಂಶಕ್ತಿ ) ಐದನೇ ಹಂತ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ, ಸರಿಯಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ( ಪದ-ಅರ್ಥ-ಭಾವನ ) ಆರನೇ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಏಳನೆಯ ಅಥವಾ ಕೊನೆಯ ಹಂತವು ತುರಿಯಾ (ಅಥವಾ ತುರೀಯಾಗ ), ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಜ್ಞೆ.
ಓಂ ಎಂಬುದು ಆತ್ಮ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಲು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಠ್ಯವು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ "A" ಅಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, "U" ಉಕಾರ ಮತ್ತು ತೈಜಸವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, M ಮಕರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು AUM ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅರ್ಧಮಾತ್ರವಾದ ಪ್ರಜ್ಞಾವು ತುರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. .
ಜೀವನ್ಮುಕ್ತದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್, ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ (ನಂತರದ ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ), ಅಥವಾ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಿ, ಅಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದವರನ್ನು ಜೀವನ್ಮುಕ್ತ (ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ವ್ಯಕ್ತಿ) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. . ಶ್ಲೋಕಗಳು 4.21-4.30 ಜೀವನ್ಮುಕ್ತನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮತ್ತು ಅಯ್ಯರ್ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ:
ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತರ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಸ್ಪ್ರಾಕ್‌ಹಾಫ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಇತರ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ಈ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಆಳವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಯೋಗ
thumb| ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಐದನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಯೋಗವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ೫ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಯೋಗಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ, ರಿಭು ಮತ್ತು ಅವನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಿದಾಘ ನಡುವಿನ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿದೆ. ಮೂರು ವಿಧದ ಯೋಗಗಳಿವೆ, ಪಠ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳು ಲಯ (ಮೃದು), ಮಂತ್ರ (ಮಾಧ್ಯಮ), ಮತ್ತು ಹಠ (ಮಧ್ಯ), ಹಠ ಯೋಗವನ್ನು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಯೋಗದ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಆಹಾರವನ್ನು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ದಿನಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ತಿನ್ನಬೇಕು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಚೆನ್ನಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ತುಂಬಾ ಹಸಿದಿರುವಾಗ ಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯೋಗದ ಗುರಿ, ವರಾಹ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೃದುತ್ವದ ಲಾಭ, ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ದೇಹದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೆಳವು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ (ಆತ್ಮ) ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಬಹುವಿಧವಾಗಿದೆ.
ಮೌಲ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ: ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳು
ವರಾಹ ಉಪನಿಷತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೌಲ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಾಯ ೫ ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ನಿಯಮಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಿಯು ಇತರ ಯೋಗ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ಶಾಂಡಿಲ್ಯ ಉಪನಿಷತ್, ಮತ್ತು ಸ್ವಾತ್ಮಾರಾಮರಿಂದ ಕಂಡುಬರುವ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ:
ಯೋಗಾಸನಗಳು
thumb|140x140px|ಕುಕ್ಕುಟಾಸನ (ರೂಸ್ಟರ್ ಭಂಗಿ) ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪನಿಷತ್ತು ಹನ್ನೊಂದು ಆಸನಗಳನ್ನು (ಯೋಗ್ಯ ಭಂಗಿಗಳು) ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾರೀರಿಕ ಭಂಗಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ: ಮಯೂರಾಸನ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕುಟಾಸನ. ಇದು ಧ್ಯಾನಸ್ಥ ಭಂಗಿಯಾದ ಸುಖಾಸನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಡಿಸಿದ ಕಾಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ವರಾಹ ಯೋಗಾಸನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ತನ್ನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಸಂಗೀತವೊಂದಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಲಾವಿದೆಯ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಮಡಕೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಸಾಧಕನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸವು "ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಧ್ವನಿ" ಯ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನತೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಯೋಗದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ವರಾಹವು ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಲಗತ್ತುಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಕುಂಡಲಿನಿ
ಕುಂಡಲಿನಿ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ಸತ್ಯದ ಅಂತಿಮ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರಾಹ ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಣ, ಜೀವ ಶಕ್ತಿಯು ನಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ (ಚಾನಲ್‌ಗಳು, ಪೈಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳು) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ, ಪಾದದ ಅಡಿಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ತಲೆಬುರುಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತದೆ. ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಆರು ಚಕ್ರಗಳು ಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತ್ತಿನಿಂದ ತಲೆಯ ತನಕ ಶಂಭುವಿನ ಆಸನ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="0">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಪಾಳಿ ಭಾಷೆ
ಪದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ : ಅಭಿಧಾನಪ್ರದೀಪಿಕಾ ಎಂಬ ಸುಖ್ಯಾತ ನಿಘಂಟಿನ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಳಿ ಎಂದರೆ
ಮುಂದಿನ ವಿವರಣೆ ಹೀಗಿದೆ : ಪಾ ಧಾತುವಿನ ಅರ್ಥ ಪಾಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ರಕ್ಷಿಸುವುದು. ಅಂದರೆ ಯಾವುದು ರಕ್ಷಿಸುವುದೋ, ಪಾಲಿಸುವುದೋ ಅದು ಪಾಳಿ. ಪಾಳಿ ಬುದ್ಧವಚನವನ್ನು ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ (ತಂತಿ) ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಗ್ರಂಥಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಾಳಿಪದದ ರೂಪನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಪರಿಯಾಯ, ಪಾಠ, ಅಥವಾ ತಂತಿ ಈ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ತ್ರಿಪಿಟಕದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪರಿಯಾಯ ಶಬ್ದ ಬುದ್ಧ ವಚನಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಯಾಯ ಪದ ಮುಂದೆ ಪಳಿಯಾಯ ಎಂಬ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಿತೆಂದು ಅಶೋಕನ ಭಬ್ರುಶಾಸನದಿಂದ ವಿಧಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪಳಿಯಾಯ ಪಾಳಿಯಾಯ ಆಯಿತು. ಪಾಳಿ ಇದರ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪ.
ಪಾಠ
ಪಾಠ ಎಂದರೆ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಠನ. ಪಾಠ ಮತ್ತು ಪಾಳಿ ಪದಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಟೀಕುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂಡೋ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿವ್ಯತ್ಯಯ ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಠ ಎಂಬ ಪದ ಪಾಥ, ಪಾಳ, ಪಾಳಿ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಧ್ವನಿಪಲ್ಲಟ ಅಥವಾ ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ.
ಪಂಕ್ತಿ
ಈ ಮೊದಲೇ ತಿಳಿಸಿರುವಂತೆ ಪಾಳಿ ಶಬ್ದಕ್ಕೆ ಪಂಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥವೂ ಇದೆ. ಪಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಬಪಾಳಿ (ಮಾವಿನ ಮರಗಳ ಸಾಲು), ದಂತಪಾಳಿ (ಹಲ್ಲುಗಳ ಸಾಲು) ಎಂಬ ಪದಗಳು ಬಹುಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಾಗಿವೆ. ನೇರವಾಗಿ ಬಂದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಭಗವಾನರಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಉಪದೇಶ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂಬ ಧ್ವನ್ಯಾರ್ಥ ಪಾಳಿ ಪದದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಬುದ್ಧಭಗವಾನರ ಉಪದೇಶ ಅದರ ಪರಿಶುದ್ಧ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪಾಳಿಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಗವಾನರ ಈ ಮೂಲ ಶುದ್ಧವಾದ ಬೋಧನಸಾಹಿತ್ಯ ಅಟ್ಠ ಕತೆಗಳೇ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾದುದು ಎಂಬುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಪಾಳಿ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪಾಳಿಗೆ ಇರುವ ಹೆಸರು
ಪಾಳಿಗೆ ಮಾಗಧಿ, ಮಾಗಧಿ ಭಾಷಾ, ಮಾಗಧಿ ನಿರುಕ್ತಿ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳೂ ಉಂಟು. ಈ ಹೆಸರುಗಳು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನವಾದ ಮಗಧ ದೇಶ ಭಾಷೆಯೇ ಪಾಳಿ ಎಂಬುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಮಾಗಧಿ ಭಾಷೆಯೂ ಪಾಳಿಯೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಮಾಗಧಿಗೆ ಮೂಲಭಾಷೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂದಿದೆ. ಕಚ್ಚಾಯನ ವ್ಯಾಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸುವ ಒಂದು ವಾಕ್ಯವಿದೆ.
ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲ
ಬೌದ್ಧಸಂಪ್ರದಾಯ ಮಗಧವನ್ನು ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಯಾಗದಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶತಮಾನದ ಪೂರ್ವಪಾದದಲ್ಲಿ ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪಂಡಿತರು ವಿವಿಧ ಮತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬುದ್ಧ ಭಗವಾನರು ಕೋಸಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಕೋಸಲೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿರಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಳಿಯ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಕೋಸಲವೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಡಾ. ರೈಸ್‍ಡೇವಿಡ್ಸ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಬುದ್ಧಭಗವಾನರ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಬೋಧನರಂಗ ಮಗಧ ಎಂಬುದು ಸುವಿದಿತ ಸಂಗತಿ. ಭಗವಾನರ ಉದ್ಧಾರಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಮಗಧದಲ್ಲಿಯೆ. ಮೇಲಾಗಿ ಬುದ್ಧಭಗವಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೋಸಲ ಮಗಧದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾಗಧಿ ಕೋಸಲೀಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಗಧಿ ಆಸ್ಥಾನ ಭಾಷೆಯಾದ ಮೇಲೆ (ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆ) ಅಂದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋದವು. ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಂದ ಇದು ಸ್ಥಿರಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾಳಿ ಒಂದು ಸುಪುಷ್ಟ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇಂದು ದೇಶದ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಆಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿದ್ದರೂ ಹಿಂದಿ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ, ಹಿಂದೆ ಮಾಗಧಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂಥ ಪ್ರಮಾಣ ಭಾಷೆಯಾಗಿತ್ತು. ವೆಸರ್‍ಗಾರ್ಡ್, ಕುನ್, ಓಲ್ಡನ್‍ಬರ್ಗ್, ಫ್ರಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇನ್‍ಕೋನೋ ಮುಂತಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳೊಡನೆ ಪಾಳಿಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಪಾಳಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಯಾವುದಿರಬಹುದೆಂದು ಅನ್ವೇಷಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ, ಗಿರ್ ನಾರಿನ ಶಾಸನಗಳು ಪಾಳಿಯನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಹೋಲುವುದರಿಂದಲೂ ಸಿಂಹಳದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಪಿಟಕ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಹೇಂದ್ರ ಉಜ್ಜಯನಿಗೆ ಸೇರಿದವನಾದ್ದರಿಂದಲೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಉಜ್ಜಯಿನಿಯೇ ಪಾಳಿಯ ಮಾತೃಸ್ಥಾನವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಮಾತೃಸ್ಥಾನವಾದ ಭಾರತದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳಾದ ಮೇಲೂ ಸಜೀವವಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ ದೇಶವೆಂದರೆ ಸಿಂಹಳ. ಇದಕ್ಕೆ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿಯೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಕಳಿಂಗವೇ ಪಾಳಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಓಲ್ಡನ್‍ಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವರು ಬಗೆದರು. ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ವಾದಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಆಧಾರರಹಿತವೆಂದು ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಿವೆ. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಿರ್ವಿವಾದ ಸತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿವೆ. ಗೇಗರ್ ವಿಂಟರ್ ನಿಟ್ಸ್, ಚೈಲ್ಡರ್ಸ್, ಎಲ್ವಿಸ್ (ಪೂಜ್ಯ) ಜಗದೀಶ್ ಕಶ್ಯಪ್, ಭರತ್‍ಸಿಂಗ್ ಉಪಾಧ್ಯಾಯ ಮುಂತಾದ ವಿಖ್ಯಾತ ಪಂಡಿತರು ಪಾಳಿಯ ಮಾತೃಸ್ಥಾನ ಮಗಧ ದೇಶ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಳಿ ವ್ಯಾಕರಣ
ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಈಗ ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು ತತ್ಸಂಬಧವಾದ ಲಿಪಿಗಳು, ಸಿಂಹಳೀ ಲಿಪಿ, ಬರ್ಮೀ ಲಿಪಿ, ಥಾಯ್ ಲಿಪಿ, ಲಾಬಸ್ ಲಿಪಿ, ಕಾಂಬೋಜ್ ಲಿಪಿ, ರೋಮನ್ ಲಿಪಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿವಿಧ ಬೌದ್ಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಪಾಳಿ ಭಾರತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಾಳಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ 41 ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 8 ಸ್ವರಗಳು, ಉಳಿದ ಮೂವತ್ಮೂರು ವ್ಯಂಜನಗಳು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಾದರೋ 13 ಸ್ವರಗಳು, 35 ವ್ಯಂಜನಗಳು ಸೇರಿ 48 ಅಕ್ಷರಗಳಿವೆ.
ಪಾಳಿ ವರ್ಣಮಾಲೆ
ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸರಳಗೊಳಿಸಲು ವರ್ಣಮಾಲೆ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿರುವುದು ಮೇಲಿನದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದ ಭಾಷೆಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರಗಳಾದ ಐ. ಔಕಾರಗಳು ಏ ಓಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗಿವೆ ; ಋಕಾರ ಅ ಇ ಮತ್ತು ಉಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ವ್ಯಂಜನಗಳಾದ ಶ ಷ ಸಗಳು ಸಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಅನುಸ್ವಾರ ಅಙ ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ವೇದ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅವಗ್ರಹ (S) ಸಂಜ್ಞೆ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸವರ್ಣ ಗುಣಿತಾಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಧರ್ಮ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಧಮ್ಮ ಆಗಿದೆ. ವ್ಯಂಜನಗಳು ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವು ಲೋಪವಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾ : ವಿದ್ಯುತ್ (ಸಂ)-ವಿಜ್ಜು (ಪಾ).
ಪಾಳಿ ನಾಮಪದಗಳು
ದ್ವಿವಚನವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಭಾಷೆ ಬಹು ಸರಳ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಭಕ್ತಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಥಿ ಮತ್ತು ಷಷ್ಠೀ ವಿಭಕ್ತಿಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ ; ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ವರ್ಣಮಾಲೆಯೂ ಸರಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂತ್ಯಾಕ್ಷರಗಳ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯಾ ಪದದ ಏಕ ವಚನದ ರೂಪಗಳು ಇವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ನಾಮಪದ ವ್ಯಾಕರಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗುಣವಾಚಕ, ಸರ್ವನಾಮ ಮತ್ತು ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪದ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡುವಾಗಲೂ ಉಪಸರ್ಗಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಿದೆ.
ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದ್ವಿವಚನವಿಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಪಾಳಿಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಹಳ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಪ್ರತ್ಯಯ ರಹಿತ ಧಾತುಗಳು ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಧಾತುಗಳಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಸೇರುವಾಗ ಧಾತು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೆರಡೂ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ರೂಪಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತ್ತನೋ ಪದ ಲುಪ್ತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾಷೆ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವೇದ ಭಾಷೆಯ ಸಂಭವನಾರೂಪ ವರ್ತಮಾನ, ವಿಧಿ, ಆಶೀಃ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾಲಗಳು ಪಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಪೂರ್ಣಕ್ರಿಯಾ ಪದಗಳಿಗೆ ಬದಲು ಅಪೂರ್ಣ ಪದಗಳ ಅಥವಾ ಪದಪುಂಜಗಳ ಹೇರಳವಾದ ಪ್ರಯೋಗ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾಕರಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಲಿಂಗ ವಿವಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದೆ.
ಶಬ್ದಸಂಪತ್ತು
ಪಾಳಿಯ ಶಬ್ದಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದವಾದರೂ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅರಿಯ (ವೈಧಿಕ ಭಾಷೆಯ ಆರ್ಯ). ಸಚ್ಚ (ಸತ್ಯ), ನಿಬ್ಬಾಣ (ನಿರ್ವಾಣ), ಮೊಕ್ಕ (ಮೋಕ್ಷ), ದುಕ್ಕ (ದುಃಖ), ಧರ್ಮ (ಧಮ್ಮ) ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಚತುಸಚ್ಚ (ಚತುರಾರ್ಯಸತ್ಯ) ಅಥವಾ ಅರಿಯ ಅಟ್ಟಂಗಿಕ ಮಗ್ಗ (ಆರ್ಯ ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗ) ಮುಂತಾದ ಪದ ವಿಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಭಾವ ಪಾಳಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದು ಆ ಭಾವಗಳು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಾಗಲೀ ವೈದಿಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕಮ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ (ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ) ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಕೂಡ ವೈಧಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗಿರುವ ಅರ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ದುಃಖ ಎನ್ನುವ ಶಬ್ದ ಭೌತಿಕ ವೇದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಳಿಯಲ್ಲಾದರೋ ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಆಳವೂ ಆದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಅದು ಒಂದು ವಿಶ್ವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ; ಸರ್ವವೂ ಕ್ಷಣಿಕವಾದದು. ಅಸಮರ್ಪಕವಾದದು, ಭಯ ಮೂಲವಾದದು, ಅಶುಭವಾದುದು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಿರುಳಿಲ್ಲದ್ದು ಎಂಬ ಮನಶಾಸ್ತ್ರಧಾರಿ ವಿಶ್ವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಂತಗಳು
ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಪಾಳಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದಂಥ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿತು. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳಲ್ಲಾಗಿದೆ. ಅವು ಹೀಗಿವೆ ;
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ಉತ್ನಾಳ
ಉತ್ನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಟಿಮಾತಿಯಸ್
ಟಿಮಾತಿಯಸ್ (ಮರಣ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 354). ಪ್ರಾಚೀನ ಆತೆನ್ಸಿನ ರಾಜಕಾರಣಿ, ದಂಡನಾಯಕ. ಕಾನಾನನ ಮಗ, ಐಸಾಕ್ರಟೀಸನ ಶಿಷ್ಯ. ದ್ವಿತೀಯ ಆತೆನಿಯನ್ ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ.
ಸ್ಪಾರ್ಟದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತೀಬ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿ ಆತೆನ್ಸ್ ಮಾಡಿದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 378ರಿಂದ 356ರವರೆಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ದಂಡನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ. ವಾಯವ್ಯ ಗ್ರೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸೆಪೊಲೋನಿಯವನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಆಕರ್ನೇನಿಯನರ ಹಾಗೂ ಮಲಾಷಿಯನರ ಸ್ನೇಹ ಪಡೆದ. ಕಾರ್ಸೈರ ಇವನಿಗೆ ವಶವಾಯಿತು. ಸ್ಪಾರ್ಟನರು ಸೋತರು. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 373ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾರ್ಟನರು ಕಾರ್ಸೈರವನ್ನು ಮುತ್ತಿದಾಗ ಅದರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕಳಿಸಲಾದ ನೌಕಾ ಪಡೆಗೆ ಟಿಮಾತಿಯಸನನ್ನು ದಂಡನಾಯಕನಾಗಿ ನೇಮಕ ವಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವನ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಯೋಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವಕ್ಕೆ ಜನರನ್ನೂ ಹಣವನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಅವನು ಇಜೀಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಂತ. ಅವನ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಫಿಕ್ರಟೀಸನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಸೈರದ ನೆರವಿಗೆ ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೋಗದ್ದಕ್ಕೆ ಅವನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾದ. ಕೊನೆಗೆ ನಿರಪರಾಧಿ ಎಂದು ಅವನ ಖುಲಾಸೆ ಆಯಿತು. ತರುವಾಯ ಅವನು ಪರ್ಷಿಯದ ದೊರೆಯ ಬಳಿ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಯೋಧನಾಗಿ ಸೇರಿದ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು. 366ರಲ್ಲಿ ಟಿಮಾತಿಯಸ್ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಫ್ರಿಜಿಯದ ಸತ್ರಪ ಆಯಿಯೊಬಾರ್ಝೀನೀಸನ ನೆರವಿಗೆ ಇವನನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆ ಸತ್ರಪ ಪರ್ಷಿಯದ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆಯೆದ್ದಿದ್ದ. ಆದ್ದರಿಂದ ತನಗೆ ನೀಡಿದ್ದ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಟಮಾತಿಯಸ್ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡದೆ ಪರ್ಷಿಯ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸೇಮಾಸ್ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ಅನಂತರ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆತೆನ್ಸ್ ಪರವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಇಜೀಯನ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಗರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಆಂಫಿಪಲಿಸ್ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಎರಡು ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ವಿಫಲವಾದುವು. ಆತೆನ್ಸಿನ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಂಡಾಯವೆದ್ದಾಗ ಅದನ್ನು ಅಡಗಿಸಲು (ಕ್ರಿ. ಪೂ. 356-355) ಟಿಮಾತಿಯಸ್, ಇಫಿಕ್ರಟೀಸ್, ಮೀನೀಸ್ತಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಕೇರೀಸರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ನೌಕೆಗಳು ಹೆಲಸ್ ಪಾಂಟ್ ಬಳಿ ಎದುರುಬದುರಾದುವು. ಬಿರುಗಾಳಿ ಬೀಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಯುದ್ಧ ಯುಕ್ತವಲ್ಲವೆಂದು ಟಿಮಾತಿಯಸ್ ಹಾಗೂ ಇಫಿಕ್ರಟೀಸ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕೇರೀಸ್ ಅವರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಆತೆನ್ಸಿನ ಅನೇಕ ನೌಕೆಗಳು ನಾಶವಾದುವು. ತನ್ನ ಸಹನಾಯಕರು ತನಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಆತೆನ್ಸಿಗೆ ಕೇರೀಸ್ ದೂರು ಕಳುಹಿಸಿದ. ಅವರು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಟಿಮಾತಿಯಸನ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅತೃಪ್ತಿಯಿತ್ತು. ಅವನ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ದಂಡ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅದನ್ನು ಅವನು ತೆರಲಾರದೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಸ್‍ಗೆ ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 354ರಲ್ಲಿ ಟಿಮಾತಿಯಸ್ ತೀರಿಕೊಂಡ.
ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭
ಬ್ರೀಟಿಷ್ ಆಡಳಿತದ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ಕಾಯ್ದೆ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸತ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕೃತವಾದ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕೊಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಎಂಬ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿತು. ೧೮ ಜೂಲೈ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಸಮ್ಮತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಈ ಕಾಯ್ದೆ ಭಾರತ ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವೈಸ್ರಾಯ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಕ್ಕಾಗಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಎರಡು ದೇಶದ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪ರಂದೇ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಧೀಕೃತವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್ ಹಾಗು ಸಿಖ್ ಮುಖಂಡರು ಒಡಗೂಡಿ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ಜೂನ್ ೩ರ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವುದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನವಾದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಕ್ಲೇಮೇಟ್ ಅಟ್ಟಲೀ ಹಾಗು ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಸಭೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆಯೇ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯದಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಅಟ್ಟಲೀ ಘೋಷಣೆಗಳು
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ಲೇಮೇಟ್ ಅಟ್ಟಲೀ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦, ೧೯೪೭ ರಂದು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಜೂನ್ ೩ ರ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ಯೋಜನೆ
೧೯೪೭ ರ ಜೂನ್ ೩ ರಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು, ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜೂನ್ ೩ ರ ಯೋಜನೆ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಜನೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್ ರ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು 'ಮೌಂಟ್ ಬ್ಯಾಟನ್' ಯೋಜನೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೊನೆಯ ಯೋಜನೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು,
ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಅಧಿಕಾರಗಳು
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೪೭ ರ ಪರಿಣಾಮ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಬದಲಾವಣೆ ಅಧಿಕಾರಗಳು ದೊರೆತವು.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಖಮ್ಮಮ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಇತಿಹಾಸ
thumb| ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಖಮ್ಮಂ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರವೇಶ ನೋಟ thumb| ಖಮ್ಮಂ 1953 ರವರೆಗೆ ವಾರಂಗಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗದ ಮಾನವನು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಳ ಗೋದಾವರಿ ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾಚಲಂ, ಕೊತಗುಡೆಂ, ವೈರಾ, ಸಾತುಪಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಲೋಂಚಾ ತಾಲೂಕುಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದ್ದನು. ಸಾತುಪಲ್ಲಿ ತಾಲೂಕಿನ ಲಂಕಾಪಲ್ಲಿ ಬಳಿಯ ನೀಲಾದ್ರಿ ಕೊಂಡ ಬಳಿ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಶಿಲಾ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಡಾಲ್ಮೆನ್ಸ್ ಪಿಣಪಾಕ ತಾಲೂಕಿನ ಜಾನಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಖಮ್ಮಮ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ  ಮಡಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಅವಶೇಷಗಳಿವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಂಡಾಲ ತಾಲೂಕಿನ ಕಿಸ್ತಾಪುರಂ ಮತ್ತು ಪಡುಗೋಣಿಗುಡೆಮ್ ಗ್ರಾಮಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪರಿಶೋಧಿಸಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಮೆಗಾಲಿಥಿಕ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅವಶೇಷಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ
ತಾಲೂಕು ಆಡಳಿತದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಖಮ್ಮಂ ಪಟ್ಟಣವು ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೩ ರವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಾರಂಗಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ವಾರಂಗಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆರು ತಾಲೂಕುಗಳಾದ ಖಮ್ಮಂ, ಮಧಿರಾ, ಯೆಲ್ಲಾಂಡು, ಪಲೋಂಚಾ, ಕೊತಗುಡೆಂ ಮತ್ತು ಬುರ್ಗಂಪಾಡುಗಳನ್ನು ಖಮ್ಮಂ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೫೬ ರಂದು, ಹೈದರಾಬಾದ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಖಮ್ಮಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಯಿತು.
೨ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಂದು, ಖಮ್ಮಮ್ ಒಂಬತ್ತು ಇತರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ತೆಲಂಗಾಣ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ೧೧ ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಂದು, ಲೋಕಸಭೆಯು ಪೋಲವರಂ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಖಮ್ಮಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಳು ಮಂಡಲಗಳನ್ನು (ಕುಕುನೂರು, ವೆಲೈರ್ಪಾಡು, ಭೂರ್ಗಂಪಾಡು, ಚಿಂತೂರ್, ಕುನವರಂ, ವರರಾಮಚಂದ್ರಪುರಂ ಮತ್ತು ಭದ್ರಾಚಲಂ) ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಖಮ್ಮಂ ಜಿಲ್ಲೆ 4453.00 km2 ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಖಮ್ಮಂ ಎರಡು ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು 21 ಮಂಡಲಗಳಾಗಿ ಉಪವಿಭಾಗ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಡಲಗಳು
ಚಿಂತುರು, ಕುನವರಂ, ನೆಲ್ಲಿಪಾಕ ಮತ್ತು ವರರಾಮಚಂದ್ರಪುರಂ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ಪೋಲಾವರಂ ಆಧ್ಯಾದೇಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
೨ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಮ್ಮಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨೧ ಮಂಡಲಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
ಆರ್ಥಿಕತೆ
thumb| ಪಾಮುಲಪಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ನಿರ್ವಹಣೆ ರೋಪ್‌ವೇ ( ಮಣುಗೂರ್ ತೆರೆದ ಗಣಿಯಿಂದ ಅಶ್ವಪುರಂ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಪೂರೈಕೆ) ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ದೇಶದ ೨೫೦ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ (ಒಟ್ಟು ೬೪೦ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ) ಖಮ್ಮಮ್ ಕೂಡಾ ಒಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. ಇದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಿಂದುಳಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅನುದಾನ ನಿಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ (BRGF) ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತೆಲಂಗಾಣದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತೆಲಂಗಾಣದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಬೇಡಿಕೆ
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಬೇಡಿಕೆಯು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ವಿವಿಧ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವ ಸರಕುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಬೇಡಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬೇಡಿಕೆ ಕರ್ವ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಬೇಡಿಕೆಯು ವಸ್ತುವಿನ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಬೆಲೆ, ಗ್ರಹಿಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟ, ಅನುಕೂಲತೆ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪರ್ಯಾಯಗಳು, ಖರೀದಿದಾರರ ಬಿಸಾಡಬಹುದಾದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕ ಆಸೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಒಂದು ಬೆಲೆ ಪಾವತಿಸಲು ಇಚ್ಛೆ ವಿವರಿಸುವ ಆರ್ಥಿಕ ತತ್ವ. ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಅಂಶಗಳು ನಿರಂತರ ಹಿಡಿದು ಅದರ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯ ಬೆಲೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಹಕರ ಗ್ರಾಹಕ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬೆಲೆಗೆ ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸುವ ಎಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರ್ಥಿಕ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು. ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಹೆಚ್ಚು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ರಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಜಾರು ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಸರಕು ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೆ ಇಂತಹ ಬದಲಿ ಸರಕುಗಳ ಮತ್ತು ಪೂರಕ ಸರಕುಗಳ ಬೆಲೆ ಬೆಲೆ ಬೇರೆ ಹಲವು ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳ, ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿರೇಕದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇಡಿಕೆ ನೀಡಿರುವ ಬೆಲೆಗೆ ಬೆಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಪಡದ, ಅಥವಾ ಸುಮಾರು ಅನಂತ ಇರಬಹುದು. ಪೂರೈಕೆ ಜೊತೆಗೆ, ಬೇಡಿಕೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ (ಆಹಾರ, ನೀರು, ಬಟ್ಟೆ, .... ಇತ್ಯಾದಿ) ವಿವರಿಸಲು, ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಬಯಸುವ ಇದು ಆಗಲು ನಿಗದಿತ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, (ನಾನು ಆಹಾರದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಆದರೆ ಒಂದು ಬರ್ಗರ್ ಬಯಸಿದೆ) ಬೇಡಿಕೆ ಖರೀದಿಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿತ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬ್ರಾಂಡ್ನ ಬಯಸಿದೆ (ಪ್ರತಿ ಒಂದು ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯು ಬಯಸಿದೆಆದರೆ ಎಷ್ಟು) ಖರೀದಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಟಿರಾನೊಡಾನ್
ಟಿರಾನೊಡಾನ್ - ಮೀಸೊಜೋಯಿಕ್ ಯುಗದ ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಹಾರುವ ಸರೀಸೃಪ. ಟೀರೊಸಾರಿಯ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಅಮೇರಿಕದ ಕಾನ್ಸಾಸ್ ಸೀಮೆಸುಣ್ಣದ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಉರಗಗಳಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಉಗಮದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಘಟ್ಟವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. thumb|ಗಂಡು ಟಿರಾನೊಡಾನ್ ನ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕೃತಿ 25' ಉದ್ದದ ರೆಕ್ಕೆ ಹರವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಇವು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಹಾರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ತಲೆ ಬುರುಡೆಯ ಉದ್ದ 4'. ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗ ಶಿಖೆಯಂತೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ದವಡೆಗಳು ಕೊಕ್ಕಿನಂತೆ ಇವೆ. ಹಲ್ಲುಗಳಿಲ್ಲ. ದೇಹ ಚಿಕ್ಕದು. ಮುಂಗಾಲುಗಳು ಹಿಂಗಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಬಲು ಉದ್ದ. ಮುಂಗಾಲಿನ ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬೆರಳುಗಳು ಅತಿ ಉದ್ದವಾಗಿವೆಯಲ್ಲದೆ ದೇಹ ಹಾಗೂ ಮುಂಗಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿರುವ ತೆಳುವಾದ ಚರ್ಮದ ಪದರವಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇದು ಇಂದಿನ ಬಾವಲಿಗಳಂತೆಯೇ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗುಡ್ಡಬೆಟ್ಟಗಳ ಪ್ರಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳ ನಖಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೇತುಬಿದ್ದು ವಿಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಆಹಾರಾನ್ವೇಷಣೆಗೆಂದು ಹಾರಿಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಎದೆಯ ಮೂಳೆಗಳು ಇಂದಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಎದೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದುವೆಂದೂ ಇದು ರೆಕ್ಕೆ ಬಡಿಯುತ್ತ ಹಾರುವ ಬದಲು ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿತ್ತೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಮೀನು ತಿಂದು ಬದುಕುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಬಾಲೇಶ್ವರ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಪಂಜಿಕಲ್ಲು
ಬಾಲೇಶ್ವರ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಪಂಜಿಕಲ್ಲು
ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ಬಂಟ್ವಾಳ ತಾಲೂಕಿನ ಪಂಜಿಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಬಂಟ್ವಾಳದಿಂದ ಮೂಡಬಿದ್ರೆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ 6 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಬಂದು ನಂತರ ಅಣ್ಣಳಿಕೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ 2 ಕಿಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದರೆ ಬಸದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಬಸದಿಯನ್ನು ಬಾಲೇಶ್ವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಸುಮಾರು 200 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಾಧನೆ
ಅನಂತನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರನಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ,  ಬಳೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ, ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂಬುಚ್ಚದಂತೆ ಅಮ್ಮನವರ ಎದುರು ಹೂಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಕ್ರಮವಿದೆ. ನಿತ್ಯಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ, ದೀಪಾವಳಿ ಪೂಜೆ, ಮಹಾವೀರ ಸ್ವಾಮಿ ನಿರ್ವಾಣ ರಕ್ಷಾವಳಿ, ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪ್ರತಿ ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿಯ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯುಗಾದಿಯ ದಿನ, ನೂಲ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಶುಕ್ರವಾರ ನೋಂಪು, ಅನಂತ ನೋಂಪುಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೂರ್ತಿಗಳು
ಕೆಳಗಿನ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಮೂಲ ತೀರ್ಥಂಕರ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯು ಇದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಂಬಗಳಿರುವ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜಯಘಂಟೆ,  ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥಂಕರರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರಪಾದ,ಶ್ರುತ, ಬ್ರಾಹ್ಮದೇವರು ಇತ್ಯಾದಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ.ಪ್ರತಿದಿನ ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲಿನ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ. ಮೂಲನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲೆಯದ್ದು. ಒಂದು ಅಡಿಯಷ್ಟು ಎತ್ತರ. ಪದ್ಮಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಮಕರ ತೋರಣದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ, ನಾಗರಕಲ್ಲು, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಇವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲಿಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ.
ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳ್
ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳ್, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಅಭಿನೇತ್ರಿ. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಭೂಮಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲತಃ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದ ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಅವರು, ಸಿನಿಮಾ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು.
ಜೀವನ & ಕುಟುಂಬ
ಕಿಶೋರಿಯವರು  ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳರ ಜೊತೆ ಮದುವೆಯಾದರು. ಅವರ ಪತಿ, ಖ್ಯಾತ ರಂಗನಿರ್ದೇಶಕ, ಅಭಿನೇತ ಹಾಗೂ ರಂಗಕರ್ಮಿ, ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳ ರೆಂದು ಮುಂಬಯಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರುಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸತಿ-ಪತಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ಮುಂಬಯಿ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಿಧನಹೊಂದಿದನು. ಆತನ ಪತ್ನಿ, ಅಹಲ್ಯ ಬಲ್ಲಾಳ್ ಸಹಿತ ಒಬ್ಬ ಯಶಸ್ವಿ ಅಭಿನೇತ್ರಿ. ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪರಿಚಾರಕಿಯಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನಟನೆ
ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ್, ಹಾಗೂ ಖ್ಯಾತ ಕವಿ ,ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ವ್ಯಾಸರಾಯ ಬಲ್ಲಾಳರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ತರಪೇತಿ ಗಳಿಸಿದರು. ಮುಂಬಯಿನಗರದ ದುರ್ಗಾಖೋಟೆ ಜಾಹಿರಾತು ಕಂಪೆನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಎ ಜೊ ಹೈ ಜಿಂದಗಿ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನವಾದ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು.
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ
೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳರು, 'ಇವಳೆಂಥ ಹೆಂಡತಿ', ಎನ್ನುವ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ೧೫ ವರ್ಷಗಳ ಚಲನ ಚಿತ್ರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾಂತ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಮತ್ತು ನಟರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಹೆಸರಾಂತ ಅಭಿನೇತ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ) ರ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಸ್ವದೇಸ್, ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಭಿನಯ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಮಹಾವೀರ', 'ಮಚಿದೇವ', ಮತ್ತು 'ಆಸ್ತ್ರಾ' ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳು. ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಿನ ನಡೆದ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ ಎಂಬ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಮನ್ನಣೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.
ನಿಧನ
ಕಿಶೋರಿ ಬಲ್ಲಾಳರು ೧೮ಫೆಬ್ರವರಿ೨೦೨೦ರಂದು ಮಂಗಳವಾರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೇವಾಕ್ಷೇತ್ರ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ (SCM) ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಹರಿವು ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. [2] ಇದು ಬಳಕೆ ಹಂತದವರೆಗೆ ಮೂಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹ, ಕೆಲಸ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದೆ ದಾಸ್ತಾನು, ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಸರಕನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪರಸ್ಪರ ಅಥವಾ ಪರಸ್ಪರ ಜಾಲಗಳು, ವಾಹಿನಿಗಳು ಮತ್ತು ನೋಡ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ನೀಡಿಕೆಯನ್ನು ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ. [3] ಸರಬರಾಜು ಸರಪಳಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ "ವಿನ್ಯಾಸ, ಯೋಜನೆ, ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ, ನಿಯಂತ್ರಣ, ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ನಿವ್ವಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿ ಸನ್ನೆ, ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಸಿಂಕ್ರೊನೈಜ್ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಮಾಪನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು. ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಗಿ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ ತಯಾರಾದ ಸರಕುಗಳ ಒಳಗೆ ವಸ್ತುಗಳ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಕಡೆಗೆ ತಯಾರಾದ ಸರಕುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಗಮನ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಗಳ ಮತ್ತು ವಿತರಣಾ ವಾಹಕಗಳು ತಮ್ಮ ಒಡೆತನದ ಕಡಿಮೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪರಿಣಾಮ ದೈನಂದಿನ ಜಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಾಗ, ತೃಪ್ತಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಪಾಲುದಾರರು ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರಚನೆಗೆ ದಾರಿ. ಪೂರೈಕೆ ಸರಣಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉದ್ದೇಶ ಹೀಗೆ ದಾಸ್ತಾನು ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ದಾಸ್ತಾನು ಚಳುವಳಿಯ ವೇಗ ಸುಧಾರಣೆ, ಪೂರೈಕೆ ಸರಪಳಿ ಪಾಲುದಾರರು ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟು
ನಲ್ಲೂರು ಬಸದಿಗಳು
ಸ್ಥಳ
ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಲ್ಲೂರು ಪಶ್ಚಿಮ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಒಂದು ಜೈನ ತೀರ್ಥ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಜೈನ ಕಾಶಿ ಮೂಡಬಿದರಿಯಿಂದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ೧೫ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುದೀರ್ಘವಾದ ಸುಂದರ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಒಂದು ಉಜ್ವಲ ಪರಂಪರೆಯಿದೆ. ಅನೇಕಾನೇಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಿರುವಂತೆ ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪೂಜ್ಯ ಭಟ್ಟಾರಕರನ್ನು ತನ್ನಲ್ಲಿಗೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರು ತಮ್ಮ ಒಂದು ಮಠವನ್ನೇ ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೂಡಬಿದಿರೆಯ ಪೂಜ್ಯ ಶ್ರೀಗಳವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಊರು ಪರವೂರು ಶ್ರಾವಕರ ಪೂರ್ಣ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಪ್ರದಾಯಿನಿ ಮಹಾಮಾತೆ ಶ್ರೀ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನೀ ದೇವಿಯ ದಿವ್ಯ ಸಾನಿಧ್ಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಬಹು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಮನದ ಅಭೀಷ್ಟಗಳು ಈಡೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿರುವ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯಿಂದಾಗಿ ಮನಸ್ಸು ಪುನೀತಗೊಂಡು ದೇವತಾ ಗುಣಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆಯೂರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವು ಭವ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ನಲ್ಲೂರು ಕ್ಷೇತ್ರವು ಜನಾಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿ
ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
ವಿಗ್ರಹ ವಿನ್ಯಾಸ
ಶ್ರೀ ಪಾಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿಕೊಂಡು ನಿರಾಬರಣರಾಗಿ ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಪ್ತ ಹೆಡೆಗಳ ಸರ್ಪ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವನ್ನು ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಶಿರದ ಸುತ್ತಲೂ ಮಕರ ತೋರಣದ ಅಲಂಕಾರವಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಎಡ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಕೆಯಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳ ಆಕೃತಿಯಿದೆ ಹಾಗೂ ಎಡಬದಿಗೆ ಪದ್ಮಾಸನ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಗಂಟೆ ೯ ರಿಂದ ಗೌರವಾರ್ಥ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಅಷ್ಟ ಮಂಗಳ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಷಾಯಾಭಿಷೇಕ, ಛಾಯಾಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ಗಂಧಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ೧೨ ಗಂಟೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ತೀರ್ಥಂಕರನ್ನು ಆಹ್ವಾನ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಮೇಗಣನೆಲೆ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಪೂಜೆ, ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ, ಅಥವಾ ಶ್ರುತ ಪೂಜೆ, ಗಣಧರರ ಪೂಜೆ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಮಸ್ತ ಪರಿವಾರ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರದ ಮಹಾಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಪ್ರಸಾದ ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಾರತಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ಪೂರಾರತಿ ಬೆಳಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಶಾಂತಿ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಿ, ದೇವರ ವಿಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ನಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜೈನ ಆರಾಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಮಂದಿರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಬಸದಿಯೂ ಶಾಸನೋಕ್ತ ಆರಾಧಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೨೧೮ರಲ್ಲಿ ಕಳಸದಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಣಿ ಕಾಳಲ ದೇವಿಯು ಅನತಿದೂರದ ಹಮನಿಬೆಟ್ಟು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನವನ್ನು ದುರ್ಮುಖಿ ಸಂವತ್ಸರದ ಶ್ರಾವಣ ಶುದ್ಧ ಪಾಡ್ಯದಂದು ನಲ್ಲೂರು ಪಾರ್ಶ್ವದೇವರ ಅಮೃತಪಡಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಳು. ಹಿಂದೆಯೇ ಈ ಬಸದಿಯು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು ಮಹತ್ವದಿಂದಾಗಿ ಆ ರಾಜ್ಯವಂಶದ ಗಮನವನ್ನು ತನ್ನ ಕಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಶಾಂತಾರ ಅರಸರ ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿ.ಶ ೭೦೦ ರಿಂದಲೇ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಿಂದ ದೊರಕಿದೆ. ಈ ವಿಗ್ರಹವು ಹೊಯ್ಸಳ ಉಗಮಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು (ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು)ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು ಎನ್ನಬೇಕು. ದೇವಿಯ ಪೀಠದ ಕೆಳಗೆ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿರುವ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವು ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನೂ, ಅಲಂಕಾರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಪೀಠದ ಅಂಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿರುವ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳು ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಮೂರ್ತಿಯು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೯೫೦ ನೇ ಇಸವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ನಲ್ಲೂರಿನ ಈ ಜಿನಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಳಲ ಮಹಾದೇವಿ (ಕ್ರಿ. ಶ ೧೨೭೦-೧೨೯೬) ಯು ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಅಮೃತಪಡಿಗ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಲುಕೊಟ್ಟದ್ದು ತೀರ ಸಹಜವಾಗಿಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶಾಂತಾರ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿಯುವುದೆನೆಂದರೆ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಮಲೆನಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬನವಾಸಿ ಹಾಗೂ ನೊಳಂಬವಾಡಿಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಶಾಂತಾರರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಬಿಂಬವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ತಮ್ಮ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ಅರ್ಚಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ದೇವಿಯ ಈ ಚರಕಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಈ ನೆಲ್ಲೂರಿನ ಜಿನಾಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ವಿಗ್ರಹ ವಿನ್ಯಾಸ
ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯ ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿಯ ಸ್ವಾಮಿ ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದೆ. ತಲೆಯ ಸತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಕರ ತೋರಣವಿದೆ ಹಾಗೂ ಶಿರದ ಮೇಲೆ ಜಿನೇಶ್ವರರ ಅಷ್ಟಮಹಾಪ್ರಂತಿಹಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮುಕ್ಕೊಡಿಯಿದೆ. ಈ ಜಿನಬಿಂಬವು ಸುಮಾರು ೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಗಂಧಕುಡಿಯ ಹಿಂಬದಿ ಶಿಲಾಪೀಠದ ಹಿಂದೆ ಈ ಶಾಂತಿನಾಥನ ಶಿಲಾಮೂರ್ತಿ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಜಿನಬಿಂಬಗಳಿವೆ.
ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ
ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆ. ವಿಗ್ರಹವು ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ಮಕರ ತೋರಣವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭ ಕಾಲ ( ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೦೦-೧೦೫೦)ದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು, ಇದೇ ವಿಗ್ರಹದ ಎಡ ಬಲಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಬದಂತಹ ರಚನೆಯನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯ ಎಸಳು ಎಸಳಾಗಿರುವಂತಹ ಶಲಾಕೆಯ ಹಲವು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದನ್ನು ವೀಕ್ಷಕರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಶಿಲ್ಪಿಯು ಇದನ್ನು ಬಹು ನಿಖರವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಳವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಎರಡು ಶೈಲಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಲ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಈ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ವಿಗ್ರಹವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಮ್ಮಿಲನಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಮೂರ್ತಿಯ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಈ ಜಿನೇಶ್ವರ ಬಿಂಬವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೦೦ ರಿಂದ ೧೦೩೦ನೇ ಇಸವಿಯ ಒಳಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಜಿನಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಸಹಕಾರಿಯಾದ ಶಿಲಾಶಾಸನಾದಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಈ ಕಾಲವನ್ನೇ ಬಸದಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಾಲವೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಷ್ಟೇ!ಆದುದರಿಂದ ಈ ಬಸದಿಯು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೦೩೦ನೇ ಇಸವಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿಬೇಕು. ಮೂಡಬಿದಿರೆ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಚಂದಯ್ಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯೆಂಬುವರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೮೨೮ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಜೈನಾಚಾರ ಎಂಬ ಸಾಂಗತ್ಯ ಗ್ರಂಥದ ತೌಳವದೇಶದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಎಂಬ ೨೬ನೇ ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ತುಳುನಾಡಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಸದಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನೆಗೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಮತ್ತು ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನೀ ಅಮ್ಮನವರ ಪೂಜೆಯ ಅನಂತರ ಜರುಗುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಪದ್ಧತಿ. ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ನೈವೇದ್ಯ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾ ಸುಮಾರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧೨ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಹರಕೆಗೋಸ್ಕರ ಈ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಪೂಜೆ, ವರದ ಪೂಜೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಎಳನೀರಿನಿಂದ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡುವುದು ಕೂಡ ಅರ್ಚನಾ ವಿಧಾನ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಕೆರೆಯ ವಿ್ನ್ಯಾಸ
ನೆಲ್ಲೂರಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ೧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ತಗ್ಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಊರಿನ ಮಳೆಯ ನೀರು ಕೆರೆಗೆ ಸೇರಿ ಹೂಳು ತುಂಬಿ ಕೆರೆಯು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮರ ಗಿಡಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಜಲೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನೂ, ಪೊದೆಗಳ ರಾಶಿಯನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಕೆರೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ೮ ರಿಂದ ೧೦ ಎಕರೆವರೆಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈಗಲೂ ಇಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಒಸರುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹುಲ್ಲುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ತುಂಬಾ ತಂಪಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಗಡಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ತ್ರಿಶೂಲದ ಚಿಹ್ನೆಯಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಲು ಒಂದುವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಅಡಿ ಅಗಲ ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪಡಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಗಡಿ ಕಲ್ಲನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಬದಿಗೆ ಗೋಡೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಲ್ಲನ್ನು ನಾವು ಈಗ ಕೂಡಾ ನೋಡಬಹುದು. ಇವುಗಳು ಹಿಂದೆಯೇ ನೀರಿನಿಂದ ಕೂ ಡಿದ ಒಂದು ಬಾವಿ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಮವಸರಣ
ಹರಿಹಂತ ಪರಮೇಷ್ಠಿಗಳು ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ವಿರಾಜಮಾನರಾಗಿರುವ ಸಭಾಮಂಟಪವೇ ಸಮವಸರಣ. ತೀರ್ಥಂಕರರು ಸಂಸಾರದ ಶರೀರ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ ತಪೋವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಜ್ಞಾನ-ಧ್ಯಾನ-ತಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅವರ ಆತ್ಮನಿಗೆ ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಂಟಿ ಬಂದಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಾವರಣೀಯ, ದರ್ಶನಾವರಣೀಯ, ಮೋಹನೀಯ, ಅಂತರಾಯವೆಂಬ ಆತ್ಮಘಾತಕವಾದ ಘಾತಿ ಕರ್ಮಗಳು ನಾಶ ಆಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಅವರು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ದೇವೆಂದ್ರನಿಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಕುಬೇರನಿಂದ ಸಮವಸರಣವನ್ನು ಅರಿಹಂತರು ಇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
ನಲ್ಲೂರಿನ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಮವಸರಣವು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದನ್ನು ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ನಲ್ಲೂರಿನ ಮಾತೆ ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನೀ ಮಂದಿರದ ಎದುರಿಗಿರುವ ಮುಖ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಶುದ್ಧಾತ್ಮರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶ್ರೀ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ನೆನಪಿನ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಸಮವಸರಣವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಬೇರೆ ಇರುವುದು ನಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ. ಸಮವಸರಣದ ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೂ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಭಗವಾನರು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್
ಸತೀಶ್ ನೀನಾಸಂ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿಗಳಿಸಿರುವ (ಶಿವಕುಮಾರ್) ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಳದಳ್ಳಿಲ್ಲಿ. ಇವರ ಬಾಲ್ಯ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವೆಲ್ಲ ಮುಗಿಸಿದ್ದು ಸ್ವಂತ ಊರಿನಲ್ಲೇ. ಇವರು ಸಿನಿಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಸಕ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಇವರು ಡಿಪ್ಲಮೋ ಇನ್ ಅಕ್ಟಿಂಗ್ ಎಂಬ ಎರಡು ವರ್ಷದ ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಇವರಿಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಹಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು ದೊರೆತವು. ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಡ್, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ, ಯು.ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಬಿ.ವಿ ಕಾರಂತ್, ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಾಹಿತಿಗಳು ಇವರಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಇವರು 2008ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಿನಿಮಾ ಜೀವನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. "ಲೈಫ್ ಇಷ್ಟೇನೇ", ಪಂಚರಂಗಿ, ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ "ಲುಸಿಯಾ" ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ನೀನಾಸಂ ಸತೀಶ್ ಆಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮಿದರು. ರಾಕೆಟ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ, ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಾಯಕನಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ರಘುವೀರ್ ಚೌಧರಿ
ರಘುವೀರ್ ಚೌಧರಿ ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ವಿಮರ್ಶಕ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಅಂಕಣಕಾರ. ಅನೇಕ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೫೧ನೇ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ
ಇವರು ಕವನ, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು ಸಂದೇಶ್, ಜನ್ಮಭೂಮಿ, ನಿರೀಕ್ಷಕ, ದಿವ್ಯಭಾಸ್ಕರ್ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ರುದ್ರಮಹಾಲಯ ಗುಜರಾತ್‍ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಳಿದ ಲೇಖಕರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನ.
ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು
તમસા ( કાવ્યસંગ્રહ) / રઘુવીર ચૌધરી -ತಮಸಾ, ಗುಜ್ ಲಿಟ್ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಚೌಧರಿಯವರ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ (ಗುಜರಾತಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ)
ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ದೂರ
ದೂರ ಎಂಬುದು ವಸ್ತುಗಳು ಅಥವಾ ಬಿಂದುಗಳು ಎಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿವೆ ಎಂಬುದರ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಪನವಾಗಿದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ದೂರವನ್ನು ಭೌತಿಕ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾನದಂಡಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಬಿಂದುವಿನಿಂದ B ಗೆ ಇರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ |AB| ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, "A ನಿಂದ B ಗೆ ಇರುವ ಅಂತರ" ವನ್ನು "B ನಿಂದ A ಗೆ ಇರುವ ಅಂತರ" ದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ದೂರದ ಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಭೌತಿಕ ದೂರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವಾಗಿದೆ; ಕೆಲವು ಜಾಗದ ಅಂಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ "ಹತ್ತಿರ" ಅಥವಾ "ದೂರ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂತರವು ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಮಾಪನವಾಗಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಅಂತರವನ್ನು "ಸಮಯ, ಸ್ಥಳ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆಯಂತಹ ಆಯಾಮಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಯಂ "ವಸ್ತುವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದಾದ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭೌತಿಕ ಅಂತರಗಳು
thumb|400x400px| [[ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್|ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊ ನಡುವಿನ ವಿಮಾನಯಾನ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ನೇರ ಗ್ರೇಟ್ ಸರ್ಕಲ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು (ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಜೆಟ್ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಅನ್ನು (ಕೆಳಗೆ) ಬಳಸಿ. ಈ ನಕ್ಷೆಯು ಮರ್ಕೇಟರ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಷನ್ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಾರ್ಗವು ಸರಳ ರೇಖೆಗಿಂತ ವಕ್ರರೇಖೆಯಂತೆ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ನೈಜ ಗೋಳಾಕಾರದ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಎಲ್ಲಾ ದೂರಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ.]] thumb|200x200px| ಗ್ರಿಡ್‌ನಲ್ಲಿ " ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್ ದೂರ " ಭೌತಿಕ ಅಂತರವು ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಬಲ್ಲದು:
thumb| [[ವಿಶಾಖಪಟ್ನಂ|ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಳಿ ದೂರವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬೋರ್ಡ್]] "ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದೂರ" ಎಂಬುದು ಚಕ್ರವೊಂದು ಚಲಿಸುವ ದೂರವಾಗಿದೆ, ಇದು ವಾಹನಗಳು ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗೇರ್‌ಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವಾಗ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರದ ಸುತ್ತಳತೆ 2 π ×ತ್ರಿಜ್ಯ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ತ್ರಿಜ್ಯ ೧ ಎಂದು ಊಹಿಸುವುದು. ನಂತರ ಚಕ್ರದ ಪ್ರತಿ ಕ್ರಾಂತಿಯು ದೂರ 2 π ರೇಡಿಯನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ω = 2 π ƒ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ƒ ಆವರ್ತನ.
ದೂರದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಕೆಲವು ಭೌತಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಬಳಕೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ (ಚಲಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳ ಉದ್ದದ ಸಂಕೋಚನದಂತಹ ) ವಿವರಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ದೂರದ ಅಳತೆಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿವೆ.
ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಂತರಗಳು
"ದೂರ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಿಕವಲ್ಲದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಾದೃಶ್ಯದಿಂದ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ತಂತಿಗಳ ನಡುವೆ " ಸಂಪಾದಿಸು ಅಂತರ " ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, "ಡಾಗ್"(dog)" ಮತ್ತು "ಡಾಟ್(dot)" ಎಂಬ ಪದಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ "ಡಾಗ್"(dog)" ಮತ್ತು "ಕ್ಯಾಟ್(cat)" ಗಿಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಾಗುಣಿತ ಪರೀಕ್ಷಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಡಿಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಎನ್ನುವುದು ಸೆಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಒಂದು ಸೆಟ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಗ್ರಾಫ್‌ಗಳ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆ, ವಿತರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ಮತ್ತು "ಸ್ಪೇಸ್" ನ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಫಲನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು) ನಂತಹ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ "ದೂರ" ಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಬಹುದು. ಗ್ರಾಫ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿನ ದೂರದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎರ್ಡೋಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬೇಕನ್ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ - ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಬಂಧಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಎರ್ಡಾಸ್ ಮತ್ತು ನಟ ಕೆವಿನ್ ಬೇಕನ್ ಅವರಿಂದ.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ, ಮಾನವ ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ, ದೂರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಸ್ತುನಿಷ್ಠ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಗಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠ ಅನುಭವವಾಗಿ.
ದೂರದ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೂರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ
thumb| ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರ ದೂರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಎರಡೂ ವಸ್ತುವಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತವೆ. ದೂರವು ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಾರದು ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ದೂರವು ಸ್ಕೇಲಾರ್ ಪ್ರಮಾಣ ಅಥವಾ ಪರಿಮಾಣವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಪರಿಮಾಣ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕು ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ವೆಕ್ಟರ್ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಋಣಾತ್ಮಕ, ಶೂನ್ಯ ಅಥವಾ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಹುದು. ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೂರವು ಚಲನೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ; ಇದು ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಧನಾತ್ಮಕ, ಶೂನ್ಯ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ವೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿರಬಹುದು.
ವಾಹನವು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಓಡೋಮೀಟರ್‌ನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ), ವ್ಯಕ್ತಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವು A ಬಿಂದುವಿನಿಂದ B ವರೆಗಿನ ಬಾಗಿದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿರುವ ದೂರವನ್ನು A ನಿಂದ B ವರೆಗಿನ ನೇರ-ರೇಖೆಯ ಅಂತರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, A ನಿಂದ B ಗೆ ಮತ್ತು A ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಸುತ್ತಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸಿದರೂ, ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ಬಿಂದುಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೇರ ರೇಖೆಯ ದೂರವು ಸರಳ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೂರ
ನೇರ ರೇಖೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಬಾಗಿದ ರೇಖೆಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೂರವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು.
ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಅಂತರವೆಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕಣಗಳು ಅಥವಾ ಬಿಂದು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಗಳ ನಡುವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೂಮಿಯ A ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ B ಯ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ದೂರವು (ಇದು A ನಿಂದ B ವರೆಗಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ) ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಬಾಗಿದ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೂರವು ವೆಕ್ಟರ್ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆ ಬಾಗಿದ ರೇಖೆಯ ಒಂದು ಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಎಂಡ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯೊಂದಿಗೆ ಆದರ್ಶ ಅಥವಾ ನೈಜ ಚಲನೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು (ಅಥವಾ ದಿಕ್ಕನ್ನು) ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ವಿಭಾಗ (ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎರಡು ಅಂತಿಮ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು A ಮತ್ತು B ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಆದೇಶದ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ( A, B ) ಊಹಿಸಿದರೆ, ಅರ್ಥವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಇದು A ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಳಾಂತರ
ಸ್ಥಳಾಂತರವು ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೂರವಾಗಿದೆ. ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಯಿಂದ ನೇರ ರೇಖೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರ (ಕನಿಷ್ಠ ದೂರ) ಮತ್ತು ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಒಂದೇ ಕಣವು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ನಿರ್ದೇಶಿತ ದೂರವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಣದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಣವು ಚಲಿಸುವ ದೂರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಅದರ ಸ್ಥಳಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಮನಾಗಿರಬೇಕು, ಕಣವು ನೇರವಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾನತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ರೇಖಾಗಣಿತ
ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ರೇಖಾಗಣಿತದಲ್ಲಿ, xy-ಪ್ಲೇನ್‌ನ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಿನ ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಂತರವನ್ನು ದೂರ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು. ( x 1, y 1 ) ಮತ್ತು ( x 2, y 2 ) ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಇವರಿಂದ ನೀಡಲಾಗಿದೆ:
ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೂರು ಜಾಗದಲ್ಲಿ ( x 1, y 1, z 1 ) ಮತ್ತು ( x 2, y 2, z 2 ) ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ:
ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಲ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಹೈಪೊಟೆನ್ಯೂಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ (1 ನೇ ತ್ರಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮತಲಕ್ಕೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲಿನ ಆರ್ಥೋಗೋನಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ) ಮತ್ತು ಪೈಥಾಗರಿಯನ್ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೂರದ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಆರ್ಕ್-ಉದ್ದದ ಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು. ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಲ್ಲದ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಸೂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತರ ದೂರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ದೂರ
ಒಂದು ಬಿಂದು ( x 1, x 2, ..., x n ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಿಂದು ( y 1, y 2, ..., y n ) ಗಾಗಿ ಮಿಂಕೋವ್ಸ್ಕಿ ದೂರ ಕ್ರಮದ p ( p -norm ದೂರ ) ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ : p ಪೂರ್ಣಾಂಕವಾಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು 1 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರಬಾರದು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತ್ರಿಕೋನ ಅಸಮಾನತೆ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
2-ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತರವು ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ದೂರವಾಗಿದೆ, ಪೈಥಾಗರಿಯನ್ ಪ್ರಮೇಯದ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣವು ಎರಡು ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಆಡಳಿತಗಾರನೊಂದಿಗೆ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಏನನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ : ದೂರದ "ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತ" ಕಲ್ಪನೆ.
1-ನಾರ್ಮ್ ದೂರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಕ್ಯಾಬ್ ನಾರ್ಮ್ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾನ್‌ಹ್ಯಾಟನ್ ದೂರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಚದರ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (ಒನ್-ವೇ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ) ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಾರು ಓಡಿಸುವ ದೂರವಾಗಿದೆ.
ಅನಂತ ರೂಢಿಯ ದೂರವನ್ನು ಚೆಬಿಶೇವ್ ದೂರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 2D ಯಲ್ಲಿ, ರಾಜರು ಚದುರಂಗ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚೌಕಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಲನೆಗಳು.
p- ನಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು 1, 2 ಮತ್ತು ಇನ್ಫಿನಿಟಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ p ನ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೂಪರ್ ದೀರ್ಘವೃತ್ತವನ್ನು ನೋಡಿ.
ಭೌತಿಕ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಂತರವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ದೇಹದ ಉದ್ದವು ತಿರುಗುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ದೂರದ ವಿಭಿನ್ನ ಸೂತ್ರೀಕರಣ
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಿನ ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಂತರ ( ಮತ್ತು  ) ಅಂತರವು ಅವಿಭಾಜ್ಯತೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಮೌಲ್ಯವಾಗಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬಹುದು:
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ
ಎರಡು ವಸ್ತುಗಳ ನಡುವಿನ ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಂತರವನ್ನು ಆಬ್ಜೆಕ್ಟ್‌ಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಿಂದುಗಳಾಗಿರದೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಕ್ರರೇಖೆಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮದ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್‌ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಎರಡು ಬಿಂದುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಎರಡರ ನಡುವಿನ ಅಂತರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು. ತಂತಿಗಳು. ವ್ಯವಹರಿಸಲಾದ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳು ವಿಸ್ತೃತ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ (ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗಳಲ್ಲ) ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಾದ ನಾನ್-ವಿಸ್ತರಣೆ, ವಕ್ರತೆಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ದಾಟದಿರುವುದನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ದೂರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವು ಸ್ಕೇಲಾರ್ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕೃತ ದೂರದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಎರಡು ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ:
ನೋರಾ ಫತೇಹ್
ನೋರಾ ಫತೇಹಿ (ಟೊರೊಂಟೊ, ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 1992) ಕೆನಡಾದ ನಟಿ, ರೂಪದರ್ಶಿ, ನರ್ತಕಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಮತ್ತು ಮೊರೊಕನ್ ಮೂಲದ ಗಾಯಕಿ,ಅವಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತ] ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ]. ಅವ [[ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ಮಲಬಾರ್ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೋರ್: ದಿ ಸುಂದರಬನ್ಸ್ ಟೈಗರ್ ( Roar: Tigers of the Sundarbans ) ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ. ಅವಳು ವಿಭಿನ್ನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು: ಟೆಂಪರ್, ಬಾಹುಬಲಿ: ದಿ ಬಿಗಿನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಿಕ್ 2,  ಅವರು ಮಲಬಾರ್, ಡಬಲ್ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಯಂಕುಲಂ ಕೊಚುನ್ನಿ'' ಎಂಬ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೂರ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ
ಮೇಲಿನ ಡಬಲ್ ಅವಿಭಾಜ್ಯವು ಎರಡು ಪಾಲಿಮರ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕೃತ ದೂರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. s ಒಂದು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಯತಾಂಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು t ಹುಸಿ ಸಮಯ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಅದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್/ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಕಾನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಆಗಿದೆ t_i ಮತ್ತು ಮೂಲಕ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಉದ್ದದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ಯಾರಾಮೀಟರ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ s. ಅಂತೆಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ನ ರೂಪಾಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ನ ಅನಂತವಾದ ವಿಭಾಗದ ಪಥವಾಗಿದೆ  ಅನುಸರಣೆಗೆ. ಕೊಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಪದ \lambda ಲ್ಯಾಗ್ರೇಂಜ್ ಗುಣಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಮರ್‌ನ ಉದ್ದವು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದರ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಡಿಸ್ಕ್ರೀಟ್ ಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಅವಿಸ್ತೃತವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಕನಿಷ್ಠ-ದೂರ ರೂಪಾಂತರವು ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೇರ-ರೇಖೆಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೋಟೀನ್ ಫೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೂರದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅನ್ವಯವಿದೆ.
ನೋರಾ ಫತೇಹ್
2015 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದೂರದರ್ಶನ  ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ  ಬಿಗ್ ಬಾಸ್ 9 ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು 84 ನೇ ದಿನದಂದು ಕೊನೆಗೊಂಡರು. 2016 ರಲ್ಲಿ, ಅವಳು ದೂರದರ್ಶನ ನೃತ್ಯ ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾನ  ರಿಯಾಲಿಟಿ ಶೋ  ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಳು. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು "ದಿಲ್ಬರ್" ಹಾಡಿನ ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಅದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ 24 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ YouTube ನಲ್ಲಿ 20 ಮಿಲಿಯನ್ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಮೀರಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹಿಂದಿ ಹಾಡಾಗಿದೆ.
ದೂರ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಯಾಮದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ
ಈ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದೂರವು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದಲ್ಲಿನ ನಂಬು-ಗೋಟೊ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿಖರವಾದ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ 3-ಸ್ಪೇಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯೂಕ್ಲಿಡಿಯನ್ ಅಂತರವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಗೆ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಟೈಮ್ ದೂರಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬೀಜಗಣಿತದ ಅಂತರ
ಇದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಚೌಕಗಳ ಅಂದಾಜಿನ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಸಮೀಕರಣದಿಂದ ನೀಡಲಾದ ವಕ್ರಾಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿಗಾಗಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಏಕರೂಪದ ನಿರ್ದೇಶಾಂಕಗಳಲ್ಲಿನ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ), ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಬೀಜಗಣಿತದ ಅಂತರ x' ವಕ್ರರೇಖೆಗೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ರೇಖಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಕನಿಷ್ಠ ಚೌಕಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ವಕ್ರರೇಖೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಇದು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ದೂರಕ್ಕೆ "ಆರಂಭಿಕ ಊಹೆ"ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.