cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ
ಜೀವನ
right|frameless ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ, ಕಲ್ಬುರ್ಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿಂದುಳಿದ ಸಾವಳಗಿ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಪ್ಪ, ಶರಣಮ್ಮದಂಪತಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಲ್ಬುರ್ಗಿಯ ಕನ್ಯಾ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಪಾ ್ರಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹುಟ್ಟೂರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮುಗಿಸಿದ ಗೀತಾ, ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಗುಮಾಸ್ತೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುತ್ತಲೇ, ಶರಣಬಸವೇಶ್ವರ ಕಲಾಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಬಿ. ಎ. ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಗುಮಾಸ್ತ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತೊರೆದು, ಶರಣಬಸಪ್ಪ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿ, ಬಿ. ಎಡ್ ಮುಗಿಸಿದರು. ತದನಂತರ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರದ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದರು. ಗುಲ್ಬರ್ಗಾದ ನಾಗೇಶ್ವರ ಸಂಯುಕ್ತ ಪದವೀಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರೂ ಆಗಿ, ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ
ಡಾ. ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಅವರು 1968ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ‘ತಾವರೆಯ ಹೂವು ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಇತ್ತೀಚಿನ ‘ಬದುಕು ’ ಕಾದಂಬರಿಯವರೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೇಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ‘ಬದುಕು’ ಕಾದಂಬರಿಗೆ 2004ರ ವರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಂದಿದೆ. ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣರ 'ಹಸಿಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹದ್ದುಗಳು' ಎನ್ನುವ ಕಾದಂಬರಿಯು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕೂಗು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟು 27 ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿ, 50 ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು, ಎರಡು ಸಂಕಲನ, 12 ನಾಟಕಗಳು, ಒಂದು ಸಂಪಾದನಾ ಕೃತಿ, ಒಂದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೃತಿ ಹೀಗೆ ಅವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆ ಹಲವಾರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷಣಿಯಾಗಿ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣರು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿವೆ. “ವಚನಕಾರರು, ಹರಿದಾಸರು, ತತ್ವಪದಕಾರರು, ಜನಪದರು ಅಂದು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಜನಜಾಗೃತಿ, ಶಾಂತಿ ಸೌಹಾರ್ದತೆ, ಪ್ರೀತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಕ್ರಾಂತಿ ಚಳುವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಣೆ ಮತ್ತು ಜನಹಿತಕಾರ್ಯವನ್ನು ಇಂದಿನ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಸಾಧಿಸಿ ತೋರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಬರೀ ಶಬ್ದಾಡಂಬರದ ರಂಜನೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ನಮಗೆ ಬೇಡ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಾಧನ. ಅದು ಸಮಾಜದ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿಯುವಂತಾಗಬೇಕು. ವಿಜ್ಞಾನಿಯ ತಲೆ, ಸಂತನ ಹೃದಯ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬೇಕು. ಬುದ್ಧನ ಕರುಣೆ, ಬಸವನ ಛಲ, ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಅಹಿಂಸೆಯ ತುಡಿತ ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹುರಿಗೊಳಿಸಿ ಹೊಸೆದ ಹಗ್ಗದಿಂದಲೇ ನಾವು ಸರ್ವರ ಅಭ್ಯುದಯ ಸಾಧಿಸಬಲ್ಲ ನಭೋಸ್ಪರ್ಶಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಏಣಿ ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗಿದೆ.” thumb|332x332px|ಹಸಿಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಹದ್ದುಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ
ಮರಣ
ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಕಲಬುರಗಿಯಲ್ಲಿ, ಜೂನ್ ೨೮, ೨೦೨೦ರಂದು ತಮ್ಮ ೭೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ಗೀತಾ ನಾಗಭೂಷಣ ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೪೨ ಜನನ
ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ
ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕರು. ಅವರು ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಅರ್ವಾಚೀನ ಕೃತಿಗಳ ಅನುಸಂಧಾನಕಾರರಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ, ಅಧ್ಯಯನ
ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ ಅವರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ. ರಂಗಧಾಮನಾಯಕ್-ಲಕ್ಷಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳ ಪುತ್ರಿಯಾಗಿ ೨೮-೧0-೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಳ್ಳಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವಾಗಿ, ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಕಾಲೇಜು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆದು ೧೯೫೫-೫೮ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಆನರ್ಸ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವೃತ್ತಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಜಯನಗರದ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಯಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಜೈನಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಕೃತ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ, ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ, ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಹಂ.ಪ.ನಾಗರಾಜಯ್ಯನವರು ಇವರ ಪತಿ. ಸ್ತ್ರೀ ಸಂವೇದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಜೈನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ಒಳನೋಟವನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಮ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ ಕಮಲಾ ಹಂಪನಾ ವರ್ಗ:೧೯೩೫ ಜನನ
ನಿಬ್ಬಲ್
ನಿಬ್ಬಲ್ (nibble) ಎಂಬುದು ಗಣಕಯಂತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಾಲ್ಕು-ಬಿಟ್ ಗಳ ಗುಂಪು. ನಿಬ್ಬಲ್ ೪ ಬಿಟ್ ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದರಿಂದ,ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾರು (೨೪) ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ನಿಬ್ಬಲ್ ಒಂದು ಹೆಕ್ಸಾಡೆಸಿಮಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನಬಹುದು (ಹಾಗಾಗಿ, ನಿಬ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹೆಕ್ಸ ಡಿಜಿಟ್" ಅಥವಾ "ಹೆಕ್ಸಿಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಒಂದು ಬೈಟ್ ಎರಡು ಹೆಕ್ಸಾಡೆಸಿಮಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ; ಆದ್ದರಿಂದ, ಒಂದು ಬೈಟ್‍ನ ಸಾರಾಂಶವನ್ನು ಎರಡು ನಿಬ್ಬಲ್ ಗಳಿಂದ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಿಬ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವುಬಾರಿ "ಸೆಮಿಆಕ್ಟೇಟ್" ಅಥವಾ "ಕ್ವಾರ್ಟೇಟ್" ಎಂದು  ನೆಟ್ವರ್ಕಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಟೆಲಿಸಂಪರ್ಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಬ್ಬಲ್ ಎಂಬ ಪದದ ಮೂಲ ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯ "Byte"ನಂತೆಯೇ ಕೇಳಿಸುವ "bite"ಆಗಿದೆ. ನಿಬ್ಬಲ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ bite, ಅದನ್ನು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿ "half a bite" ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ನಿಬ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ಐಬಿಎಮ್ ಮೇಯ್ನ್‍ಫ್ರೇಮ್ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಬೈನರಿ ಕೋಡೆಡ್ ಡೆಸಿಮಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೊಗಿಸಿದಾಗ ಬಳಸಿದ ಮೆಮೊರಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವೇಗವನ್ನು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಡೀಬಗ್ಗಿಂಗ್ಅನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು 8-ಬಿಟ್ ಬೈಟ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ನಿಬ್ಬಲ್ ಗಳಾಗಿ ಇಬ್ಭಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ನಿಬ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ಒಂದೊಂದು ಅಂಕೆಯನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವೇರಿಯೇಬಲ್ ನ ಕೊನೆಯ ನಿಬ್ಬಲ್ಅನ್ನು ಧನಾತ್ಮಕ ಇಲ್ಲವೇ ಋಣಾತ್ಮಕ ಚಿನ್ಹೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಂಭತ್ತು ಅಂಕೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೇರಿಯೇಬಲ್ ನಲ್ಲಿ 5 ಬೈಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಡೀಬಗ್ಗಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹೆಕ್ಸ್ ಡಂಪ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹೆಕ್ಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಬೈಟ್ ನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. 16x16=28.
ಕೆಲವು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಬ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ಟೆಟ್ರೇಡ್ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ - ಗ್ರೀಕ್ ನಿಂದ ಟೆಟ್ರ("ನಾಲ್ಕು"). ಇದು ನಿಬ್ಬಲ್ ನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಿಟ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ - ನಾಲ್ಕು- ಅರ್ಧ ಬೈಟ್(1 ಬೈಟ್ = 8 ಬಿಟ್ ಅಂದುಕೊಂಡಂತೆ)
ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು
ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಇವುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ:
ಒಣಗಿಸುವಿಕೆ
ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುವಿಕೆಯು ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಜೀವಾಣುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನೀರಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿಸುವಿಕೆಯು ತೂಕವನ್ನೂ ಸಹ ಇಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಘನೀಕರಣ
ತಮ್ಮ ತಯಾರಿಸದೇ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಘನೀಕರಣವು ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲದಂತಹ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಹಾರದ ಒಂದು ಅತಿ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಗೃಹಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಘನೀಕರಣವೂ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯ ವೇಫಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಫ್ರೀಜರ್ ನಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಸ್ವತಃ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ತಂಪಾದ ಕತ್ತಲ ಸ್ಥಳವು ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಗೆ ತಂಪಾದ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಮಾಣದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಶೇಖರಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
| ಉಪ್ಪು
ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಅಥವಾ ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಯು ಆಸ್ಮೊಸಿಸ್ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಮಾಂಸದಿಂದ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪು ಅಥವಾ ಸಕ್ಕರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಎರಡನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕ್ಯೂರ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಟ್ರೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೈಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಕ್ಯೂರ್ ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾದ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಕ್ಲೊಸ್ಟ್ರಿಡಿಯಮ್ ಬೊಟುಲಿನಮ್ ಅನ್ನೂ ಸಹ ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ಕರೆ
ಸೇಬಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಸೀಬೆ ಹಣ್ಣುಗಳು, ಮರಸೇಬುಗಳು, ಏಪ್ರಿಕಾಟ್ ಗಳು, ಒಣ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಗಳಂತಹ ಹಣ್ಣಿನ ಜೊತೆ ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲಿ ಸಕ್ಕರೆಯು ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹರಳೀಕರಣದ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ನಂತರ ಪರಿಣಾಮರೂಪದ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಒಣದಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸಿಟ್ರಸ್ ಹಣ್ಣು (ಸಕ್ಕರೆ ಸವರಿದ ಸಿಪ್ಪೆ), ಏಂಜಲಿಕ ಮತ್ತು ಶುಂಠಿಯ ಸಿಪ್ಪೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮಾರ್ಪಾಡು ನುಣುಪಾದ ಚೆರ್ರಿಗಳಂತಹ ನುಣುಪಾದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಕ್ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಪಾಕದಿಂದ ಹಿಂಡಿ ತೆಗೆದನಂತರ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪಾಕದ ಮೇಲಿನ ಪದರು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸಕ್ಕರೆಯ ಸಾರದಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಕಾಪಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಮದ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ರಾಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣುಗಳಂತಹ ಭೋಗವಸ್ತಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮದ್ಯಸಾರದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಸ್ಲೊಯ್ ಜಿನ್ ಅಥವಾ ಚೆರ್ರಿ ಬ್ರಾಂದಿಯಂತಹ ಹಣ್ಣಿನ ಸ್ವಾದವಿರುವ ಮದ್ಯದ ಜೊತೆ ಭ್ರಾಂತಿಗೊಳ್ಳಬಾರದು.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣ
ಸೋಡಿಯಂ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ (ಲೈ) ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಜೀವಾಣುಗಳು ಬೆಳೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ಕ್ಷಾರ ಗುಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅದರ ಸ್ವಾದಿಷ್ಟ ರುಚಿ ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಲೈ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸಾಬೂನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಆಲಿವ್ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ, ಲ್ಯುಟೆಫಿಸ್ಕ್ ನ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೈ ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಂಚುರಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡುವ ನವೀನ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಲೈ ಅನ್ನು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಮಾಸಾ ಹರಿನ ಮತ್ತು ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಅಂಬಲಿಯು ತಮ್ಮ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮೂಲದ ಸುಣ್ಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ 'ಲೈ' ಅಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಕೇಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಡಬ್ಬಿ ಮತ್ತು ಶೀಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡುವುದು
thumb|right|225px|ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರ ಆಹಾರವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ, ತೊಳೆದು ಒಣಗಿಸಿದ ಭದ್ರವಾದ ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಗಾಜಿನ ಜಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು, ಮತ್ತು ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನದಂತೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಉಳಿದಿರುವ ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಬಲಹೀನಗೊಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಲು ವಸ್ತಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಇಡುವ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟರಿಲೈಜ್ ಮಾಡಲು ಕುದಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನಿಕೊಲಾಸ್ ಅಪ್ಪೆರ್ಟ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಆಹಾರಗಳು ಹಾಳಾಗುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬದಲಾಗುವ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡದ ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಹಂತವು ಆಗುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಟ್ರಾಬೆರ್ರಿಗಳಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಮ್ಲದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡಲು ಸಂರಕ್ಷಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಕುದಿಸುವಿಕೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಟೊಮಾಟೊ ನಂತಹ ಬೇರೆ ಹಣ್ಣುಗಳು ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಕುದಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಇತರ ಆಮ್ಲೀಯ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸು ವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಆಮ್ಲದ ಆಹಾರವಾದ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಡಬ್ಬಿಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಶೀಷೆಯೊಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಆಹಾರವು ಒಮ್ಮೆ ಡಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ಶೀಷೆಯನ್ನು ತೆರೆದ ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಹಾಳಾಗುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹತೋಟಿಯ ಕೊರತೆಯು ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಅಂತಹ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ವಿಫಲತೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಡಬ್ಬಿಯ ಒಳಗಡೆ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯು ಅನಿಲ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಡಬ್ಬಿಯು ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳಪೆ ತಯಾರಿಕೆ (ಕೆಟ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳು) ಮತ್ತು ಕಳಪೆ ಆರೋಗ್ಯ ಶುಚಿತ್ವವು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಟ್ಟ ಆಹಾರದ ಸೋಂಕಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿ, ಆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವಾದ ಕ್ಲೊಸ್ಟ್ರಿಡಿಯಂ ಬೊಟುಲಿನುಮ್  ನಿಂದ ಆಹಾರದೊಳಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನಂಜನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ತೀವ್ರ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಇಲ್ಲವೇ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜೀವಿಯು ಅನಿಲವನ್ನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರುಚಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸದೆ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲವೆ ವಾಸನೆಯಿಂದ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅದರ ವಿಷವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಕಳಪೆ ವಿಧಾನದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿ, ನಂತರ ಡಬ್ಬಿಯೊಳಗೆ ಹಾಕಿಟ್ಟ ಬೇಯಿಸಿದ ಅಣಬೆಗಳು ಸ್ಟಫೈಲೊಕೊಕುಸ್ ಔರಿಸ್ ನ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಬಹುದು, ಇದು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ಆನಂತರದ ಪುನರ್ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದಾಗಲಿ ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗದಂತಹ ಒಂದು ನಂಜನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊರಬ್ಬದಲ್ಲಿಡುವುದು
ಆಹಾರವನ್ನು ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸುವುದರಿಂದ ಮೊರಬ್ಬದಂತೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಜಿಲೆಟಿನ್, ಅಗರ್, ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳದ ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆರ್ರೊರೂಟ್ ಹಿಟ್ಟು ಇಂತಹ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಫುಜಿಯಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಜಿಯಮೆನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಸ ಭಕ್ಷ್ಯವಾಗಿರುವ ಸಿಪುನ್ಕುಲಿಡ್ ಹುಳಗಳು, ಎಲ್ವರ್ ಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾವು ಮೀನುಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಆಹಾರಗಳು ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೇ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಜೆಲ್ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಲಂಡನ್ನಿನ ಪೂರ್ವ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸವಿಯಾದ ಆಹಾರವಾಗಿರುವ ಮೊರಬ್ಬದಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ಹಾವು ಮೀನುಗಳು ಹಿಸುಕಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಜೊತೆ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪಾಟ್ ಮಾಡಿದ ಮಾಂಸಗಳನ್ನು ಆಸ್ಪಿಕ್ ನಲ್ಲಿಟ್ಟು (ಜಿಲೆಟಿನ್ ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಜೆಲ್ ಹಾಗೂ ಸವಿಯಾದ ಮಾಂಸದ ಸಾರು) ೧೯೫೦ ರ ವರೆಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಆಫ್-ಕಟ್ ಮಾಡಿ ಬಡಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಜಗ್ ಮಾಡಿದ ಮಾಂಸಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಮೊರಬ್ಬದಲ್ಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಮೊರಬ್ಬ, ಕಿತ್ತಲೆ ಹಣ್ಣಿನ ಫಲಪಾಕ ಅಥವಾ ಹಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲಿ, ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವ ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಯಿಸುವಾಗ ಸೇರಿಸುವ ಪೆಕ್ಟಿನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುರಬ್ಬಾದ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಜಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆ ಹಾಕಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಸುವಿಕೆ, ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲ ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆಯು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿಡುವುದು
ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ, ಕೊಬ್ಬಿನ ಒಂದು ಪದರಿನ ಜೊತೆ ಹಾಕಿ ಮೊಹರು ಮಾಡುವುದು ಮಾಂಸವನ್ನು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರಿಂಪ್ ಗಳು) ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಒಂದು ಪಾರಂಪರಿಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಕೋಳೀಮರಿಯ ಯಕೃತ್ತು; ಚೆನ್ನಾಗಿ ಚೋಪ್ ಮಾಡಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಇಡಲು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ.
ಜಗ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡುವುದು
ಮುಚ್ಚಿದ ಕ್ಯಾಸೊರಾಲ್ ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಜಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಮಚ್ಚಿ ಮಾಂಸವನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗೇಮ್ಅಥವಾ ಮೀನು) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಜಗ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಕಿಡಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಣಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸದ ಸಾರು ಅಥವಾ ಸೈಂಧ್ರ ಲವಣದ ಸಹಿತ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ಜಗ್ ನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ವೈನ್ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸ್ವತಃ ರಕ್ತವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ದ್ರವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೂ ಬಿಗಿ ಯಾಗಿ ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ಜಗ್ ನಲ್ಲಿಡುವ ಪದ್ದತಿಯು ಮಾಂಸವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜನಪ್ರಿಯ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು.
ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವಿಕೆ
ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳಿಂದಾಗಲಿ (ಕೋಬಾಲ್ಟ್ -೬೦ ಅಥವಾ ಕೇಸಿಯಮ್೧೩೭ ನಂತಹ ರೇಡಿಯೋ ವಿಕಿರಣ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಅಥವಾ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳಿಂದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳಿಂದಾಗಲಿ ವಿಕಿರಣ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಿ ಕಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಆಹಾರ ವನ್ನು ತೆರೆದಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಆಹಾರದ ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡಿದಂತಹ ಸ್ಥಿತಿಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಉಪಚಾರವು ಜೀವಾಣುಗಳು, ಬೂಷ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಕೀಟಾಣುಗಳ ಕೊಲ್ಲುವಿಕೆ, ಹಣ್ಣಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಹಾಳಾಗುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವೈರಾಣು ಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಾಶ್ಚುರೀಕರಣ ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು; ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ 'ತಂಪಾದ ಪಾಶ್ಚುರೀಕರಣವೆಂದು' ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಿಯಾನ್ಸ್ ಅಥವಾ ವೈರಾಣುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಅಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲ,ಅದು ಆಗಲೇ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿ ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾರದು, ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಕಿರಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಅಣುಶಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅದು ಅಣು ಸಮೂಹ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೇಡಿಯೋ ವಿಕಿರಣ ನ್ಯೂಕ್ಲೈಡ್ ಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿದ್ವುದ್ವಾಹಿ ಕಣದ ವಿಕಿರಣವು ಜೀವಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರವಾದದ್ದು (ಆದ್ದರಿಂದ ವೈರಾಣು ಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿಸಲು ಅದರ ಉಪಯೋಗತನ ಹೆಚ್ಚು); ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ನಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆ ಬಿಡುವ ಕೊಠಡಿಯನ್ನು ಶೀಲ್ಡ್ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಹ ಅನುಕೂಲತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪರಿಸರವಾಗಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯದಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಕಿರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಬಾರದೆಂದು ವಿಕಿರಣ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನ ರೂಪಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರವು ರೇಡಿಯೋ ವಿಕಿರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಹಾರ ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದದ್ದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಹ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಎದುರಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಹಾರ ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆ 'ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದದ್ದೆಂದು' ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ; ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ WHO ಮತ್ತು FAO ಗಳು ಆಹಾರದ ವಿಕಿರಣ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸ ಬೇಕೆ ಬೇಡವೇ ಎಂದು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು 'ನಿಯಂತ್ರಣ ಬೇಡ' ಎನ್ನುವುದರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧದ ವರೆಗೆ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೪೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರುಷವೂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ೫೦0,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳು ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತಿವೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ನೊಣದ ದಿಗ್ಭಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ತಾಜಾ ಹಣ್ಣನ್ನು ವಿಕಿರಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಭಾಗಗಳ ಸಹಿತ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಂಡಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಒಂದು ಶಕ್ತಶಾಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ತರಂಗಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಸಲು ತರಂಗಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರ (PEF) ಸಂರಕ್ಷಣೆಯು ಒಂದು ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ವೈರಾಣು ಮುಕ್ತವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು PEF ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣಾಂಶದ ಪರ್ಯಾಯ ಪಾಶ್ಚುರೀಕರಣದ ಪದ್ಧತಿಯ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. PEF ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಎರಡು ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕಗಳ ನಡುವೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ತರಂಗಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವಂತಹ ಜೀವಕೋಶದ ಪುರೆಗಳ ತೂತುಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ PEF ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಗೊಳಗಾಗಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ಹಣ್ಣಿನ ರಸಗಳ ಪಾಶ್ಚುರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪೆಫ್ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ಮಿತಿಯುಳ್ಳ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ.
ಸುಧಾರಿಸಿದ ವಾತಾವರಣ
ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಸುಧಾರಿಸಿದ ವಾತಾವರಣವು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ (CO2) ಸಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಹಾಗೂ ಆಮ್ಲಜನಕದ (O2) ಸತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ವಾಯು ಮಂಡಲದ ಸಹಿತ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿ ಕಷ್ಟವಾದಂತಹ ಹಸಿ ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಈಗ ಭದ್ರವಾಗಿ ಮೊಹರು ಮಾಡಿ ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿ ತರಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ತೋರಿಕೆ ಹಾಗೂ ರಚನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಈ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ಸ್, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವಸ್ವತ್ವಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆಂಬ ಯೋಚನೆಯಿದೆ. - - ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ತಳದಲ್ಲಿ ಘನೀಕರಿಸಿದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಗಟ್ಟಿಯನ್ನಿರಿಸಿ ಹಾಗೂ ಡಬ್ಬವನ್ನು ದಾನ್ಯದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಆ ಡಬ್ಬದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನಿಲವನ್ನು "ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ". ಘನೀಕರಿಸಿದ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆ ಗಟ್ಟಿಗಳಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆವಿಯಾಗಿ ಹರಡಿ ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳು, ಬೂಷ್ಟು, ಹಾಗೂ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಧಾನ್ಯ ಹಾಳಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಧಾನ್ಯ ಐದು ವರುಷಗಳವರೆಗೆ ಆಹಾರ ಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. - ಹೈಪಾಕ್ಸಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಧಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶೇಕಡಾ 98 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಾರಜನಕ (N2) ಅನಿಲವನ್ನೂ ಸಹ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾ 80 ಅಥವಾ ಅಷ್ಟೆ ಸತ್ವವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ, ಹೈಪರ್ ಕಾರ್ಬಿಯ ಮತ್ತು ಹೈಪಾಕ್ಸಿಯ ಗಳೆರಡರ ಮುಖಾಂತರ ಅಣುಜೀವಿಗಳನ್ನು ಅದು ಕೊಲ್ಲುವುದರಿಂದೆ ಈ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಒಂದು ಅನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಗಾಳಿ ಸೇರದಂತೆ ಮಾಡಿದ ಮೊಹರು ಕಾಪಾಡಲಾಗದಂತಹ ಸಂಧರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಹಾಯಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಿಡುವಿಕೆ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೂತಿಡುವ ಪದ್ಧತಿಯು ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ: ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆ, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ, ತಂಪಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶಗಳು, pH ಮಟ್ಟ, ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿನ ತೇವಾಂಶ ಶೋಷಕ. ಉಪ್ಪು ಹಾಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಹುಳಿಯುವಿಕೆಯಂತಹ ಇತರೆ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಜೊತೆಯೂ ಹೂತಿಡುವುದನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಬಹುದು. ಹಲವಾರು ಬೇರು ತರಕಾರಿಗಳು (ಕಂದಮೂಲಗಳು) ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಇಂತಹವುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ತಂಪಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರಿಸಿದರೆ ಸಾಕು; ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶೇಖರಣಾ ಉಗ್ರಾಣ ಗಳಂತೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಬಹುದು. ಸೆಂಚುರಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷಾರಭರಿತ ಮಣ್ಣು (ಆಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ಕ್ಷಾರಭರಿತ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ) ಹುದುಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸುವುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ "ಅಜೈವಿಕ" ಹುಳಿಯಾಗುವಿಕೆಯು pH ಏರುವುದರ ಮೂಲಕ ಶೇಖರಯೋಗ್ಯವಾಗುವುದೇ ವಿನಹ ಹಾಳಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಈ ಹುಳಿಯುವಿಕೆಯು ಆಹಾರವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಾರ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಗಳನ್ನು ವಿಚ್ಛಿನ್ನಗೊಳಿಸಿ ಸರಳ ಹಾಗೂ ಸಾರಭರಿತವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಹಾರಗಳನ್ನೂ ಒಣಗಿರುವ ಹಾಗೂ ಲವಣಭರಿತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ (ಹೀಗಾಗಿ ಒಣಗಿಸುವ ಗುಣವುಳ್ಳ) ಅಥವಾಾ ಗಡ್ಡೆಗಟ್ಟಿದ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋಸು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯುಎಸ್ಎಯ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿನ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶಿರದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಹೂಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳು ಅದನ್ನು ಗರಿಗರಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸವರ್ ಕ್ರಾಟ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹುದೇ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಖಿಂಕಿಯನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾಂಸವು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಂಡ ಅಥವಾಾ ಬೂದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತಾಗ, ಬಿಸಿಯು ಪ್ಯಾಥೋಜೆನ್ ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಬೂದಿಯು ಒಣಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ತಡೆಯೊಡ್ಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಲುಷತೆಯನ್ನು ದೂರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯು ಬಹಳವೇ ತಂಪಾಗಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂತರೆ, ಭೂಮಿಯು ಶೈತ್ಯಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಂತೆ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಳಕೆ
ಚೀಸ್ ಗಳು, ವೈನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬೀರ್ ಗಳಂತಹ ಆಹಾರಗಳು ಬಹಳ ಕಾಲ ಹಾಳಾಗದಿರಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ಅವುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕೆಡುಕಾದ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಆಹಾರವು ಕೆಡದಂತೆ ಕಾಪಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು ತಮಗೂ, ಇತರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಗೂ ಮಾರಕವಾಗುವಂತಹ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾಾ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಪ್ಯಾಥೋಜೆನ್ ಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳು, ಲವಣ, ಹಾಪ್ ಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಿತ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಂಪಾದ) ತಾಪಮಾನಗಳು, ನಿಯಂತ್ರಿತ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ) ಮಟ್ಟದ ಆಮ್ಲಜನಕ ಮತ್ತು/ಅಥವಾಾ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮನುಜನು ಸೇವಿಸಲು ಯಾಗ್ಯವಾದ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತದ.
ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ. ಪ್ರತಿ ಚದರ ಆಂಗುಲಕ್ಕೆ ೭೦,000 ಪೌಂಡ್ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತುವುದರ ಮೂಲಕ, ಆಹಾರವು ನೋಡಲು ತಾಜಾ, ಸಾರಯುಕ್ತ, ಒಳ್ಳೆಯ ಆಕಾರವುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಮಾರಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಾಳಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡ ಮಾಡಬಹುದು. " ೨೦೦೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ವಾಣಿಜ್ಯಪರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾದುದರಿಂದ 2005ರ ವೇಳೆಗೆ ಕಿತ್ತಳೆಯ ರಸದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಗಾಕಾಮೋಲ್, ಡೆಲಿ ಮಾಂಸಗಳವರೆಗೂ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
thumb|right|ಸಂರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರಗಳು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕಾರ್ನೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನ್ನ್ ಗ್ರಂಥಾಲ ಯವು ತಯಾರಿಸಿದ 1850ರಿಂದ 1950ರವರೆಗೂ ಗೃಹ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ನರೆದ 1000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಇ-ಬುಕ್ ಸಂಗ್ರಹ.
ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಕಗಳು ವರ್ಗ:ಗಾರ್ಡೆ ಮ್ಯಾಂಗರ್ ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಮಧುಗಿರಿ
ಮಧುಗಿರಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಈ ಹೆಸರು ಅಲ್ಲಿಯ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಿದ್ದ ಜೇನಿನಿಂದ (ಮಧು) ಬಂದಿದೆ. ಈ ಬೆಟ್ಟವು ಏಷಿಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಪರ್ವತ. ಇದು ಪಾವಗಡದಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿಯವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಶಂಕರ ಕಟಗಿ
ಶಂಕರ ಕಟಗಿಯವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆ
ಚಂದ್ರಕಾಂತ ಪೋಕಳೆಯವರು ಮರಾಠಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು,ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವು ಅನುವಾದಗಳು:ಉಜಲ್ಯಾ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ವಿನಯ ನಾಯಕ
ವಿನಯ ನಾಯಕ ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು.
ಇವರ ಕೆಲವೊಂದು ಕೃತಿಗಳು:
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ
thumb|240px| ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿಯ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು(ಕಡು ನೀಲಿ-ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ತ್ರಗಳು, ತಿಳಿ ನೀಲಿ-ವೀಕ್ಷಕ ರಾಷ್ತ್ರಗಳು)
ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿಯ ಆರಂಭ
ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕೊಲಂಬೋದಲ್ಲಿ ೧೯೫೪ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣದ ವೇಳೆ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ್‌ಲಾಲ್ ನೆಹರುರವರು ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಬಂಡುಂಗ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶೃಂಗ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಿಪ್ತ ಚಳುವಳಿ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಶೃಂಗ ಸಭೆಗಳು
ಪ್ರತಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಅಲಿಪ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶೃಂಗ ಸಭೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗು ನಡೆದಿರುವ ಶೃಂಗ ಸಭೆಗಳ ವಿವರ ಇಂತಿದೆ:
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಶೀತಲ ಸಮರ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಬಬ್ರುವಾಹನ
<Div align=center>ಈ ಲೇಖನವು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅರ್ಜುನನ ಮಗ ಬಭ್ರುವಾಹನ''ನ ಬಗ್ಗೆ. ಡಾ.ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬಭ್ರುವಾಹನದ ಕುರಿತ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಲೇಖನ ನೋಡಿ.''</Div>
ಬಭ್ರುವಾಹನ - ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅರ್ಜುನನ ಮಗ. ಇವನ ತಾಯಿ ಚಿತ್ರಾಂಗದೆ. ಋಷಿಯಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ಥನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು ಚಿತ್ರಾಗಂದೆ ಮತ್ತು ಬಭ್ರುವಾಹನನನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಚಿತ್ರಾಂಗದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಣಿ ಎಂದು ಮೂದಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಬಭ್ರುವಾಹನ ತನ್ನ ತಾಯಿಯನ್ನು  ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಆಕೆಗೆ ನ್ಯಾಯ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡಲು ತಂದೆಯಾದ ಅರ್ಜುನನ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ, ತಂದೆಯನ್ನೇ ಸೋಲಿಸಿ, ಉಳಿಸಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಎಂದು ಬಭ್ರುವಾಹನನು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಕಿಮ್ವೆಕಾ, ಅವಂತಿ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಸತೀಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ
ಕವಿ, ಕಲಾವಿದ, ನಾಟಕಕಾರ ಸತೀಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರು 1951 ಜುಲೈ 13 ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಲೀಲಾಬಾಯಿ, ತಂದೆ ನೀಲಕಂಠರಾವ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ ಇವರು ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಲಂಕೇಶರ ತೆರೆಗಳು, ಜೋಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ಕುಂಟಾಕುಂಟಾ ಕುರವತ್ತಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ, ಬಂಗಾರದ ಕೊಡ, ಗಾಂಧಿ ಹಬ್ಬಿದ ಗಿಡ, ಪರಸಪ್ಪನ ಕಥೆ, ಅನಾಮಿಕ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್, ದೊಡ್ಡಮನುಷ್ಯ, ಹಾವು ಬಂತು ಹಾವು, ಗಗ್ಗಯ್ಯನ ಗಡಿಬಿಡಿ, ಗಾಡಿಬಂತುಗಾಡಿ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯ.
‘ವಿಷಾದಯೋಗ, ಗಾಂಧಿಗಿಡ, ಕಂಪನಿ ಸವಾಲ್, ಬೆಂಕಿನೀರು, ನೆಲದ ನೆರಳು, ವಿಕ್ಷಿಪ್ತ: ಗಾಂಧಿ ಒಡಲಾಳ ಕಿಚ್ಚು’ ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು.
ದಲಿತ ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ ಆಗಿರುವ ಸತೀಶ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಅವರ 'ಕಟ್ಟತ್ತೇವ ನಾವು ಕಟ್ಟತ್ತೇವ' ಎಂಬ ಕ್ರಾಂತಿಗೀತೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು.
ಇವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಯುವರಂಗದ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರಕೊಡ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಕ್ಯಾತ್ಸಂದ್ರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
ಕ್ಯಾತ್ಸಂದ್ರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಇವರ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಯಾತ್ಸ್ಸಂದ್ರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್
ಚಿತ್ರಲೇಖಾ
ಚಿತ್ರಲೇಖಾ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕಿ. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ: ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚಿತ್ರಲೇಖಾ ಚಿತ್ರಲೇಖಾ
ಐಆರ್‌ಸಿಟಿಸಿ
ಇಂಡಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಕೇಟರಿಂಗ್ ಅಂಡ್ ಟೂರಿಸಮ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (IRCTC) (ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಯೋಜಿತ ಪ್ರವಾಸ)ಎಂಬುದು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಹಾರ ಸರಬರಾಜು, ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಆನ್ ಲೈನ್ ಟಿಕೆಟ್ ಕಾದಿರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
IRCTC ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗಾಗಿ,ಮಿತವ್ಯಯದ ಮತ್ತು ಡೀಲಕ್ಸ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೂಡ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮಿತವ್ಯಯದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಭಾರತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಎಂದರೆ ಭಾರತ್ ದರ್ಶನ್ ಆಗಿದೆ. ಐಶಾರಾಮಿ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ಗಳು ಕೂಡ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇವುಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಹ ವಿಶೇಷವಾದ ಐಶಾರಾಮಿ ರೈಲುಗಾಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ: ಅಲ್ಲದೇ, IRCTC ಮಹಾರಾಜ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದೆ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರು railtourismindia.com. ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೇ ರೈಲು ಗಾಡಿ ಪ್ರವಾಸದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್, ರಜಾಕಾಲದ ಪ್ಯಾಕೇಜ್, ಹೋಟೆಲ್ ಗಳು, ಕ್ಯಾಬ್ ಗಳು(ಬಾಡಿಗೆ ಮೋಟಾರು ಗಾಡಿ), ಪ್ರವಾಸಿಗರ ರೈಲುಗಾಡಿ ಆನ್ ಲೈನ್ ಗಳನ್ನು ಕಾದಿರಿಸಬಹುದು. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸದ ಹೊರತಾಗಿ, IRCTC ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು, ಸಾಹಸ ಮತ್ತು ವಾನ್ಯಜೀವಿತಾಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತಹ, ಸಾಹಸಮಯ ಪ್ರವಾಸ ಪ್ಯಾಕೇಜ್ ನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಗತ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಕೂಡ ಅಧಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
ಆನ್ ಲೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲೆ IRCTC ವೆಬ್ ಸೈಟ್, 2003 ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಆರು ಲಕ್ಷ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿತಲ್ಲದೇ, ಏಷ್ಯಾ-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆಗಿದೆ. IRCTC ಗಳಿಸಿದಂತಹ ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಗಾಡಿ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಪನಿಗಳು
ತನುಜಾ
ತನುಜಾ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕಿ. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ತನುಜಾ ತನುಜಾ
ಸಿ.ಎಂ.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪ
ಸಿ.ಎಂ.ಚನ್ನಬಸಪ್ಪನವರು ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಸಂವೇದನೆಯ ಲೇಖಕರು. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಸುನಾಮಿ
thumb|250px|[[ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೪ರಂದು ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ದೇಶದ ಮಾಲೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳ ಅಬ್ಬರ.]]
ಸಾಗರ ಅಥವಾ ಇನ್ನಿತರ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಲನೆಯುಂಟಾದಾಗ ಜನಿಸುವ ಸಾಗರದ ತರಂಗಗಳ ಸರಣಿಗೆ ಸುನಾಮಿ (ತ್ಸುನಾಮಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಕಂಪ, ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ , ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುವಿನ ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ. ಸುನಾಮಿಯು, ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಾರದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತ್ಯಂತ ಹಾನಿಕರವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪದವರೆಗೂ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ.
ತ್ಸುನಾಮಿ ಎಂಬ ಪದ ಮೂಲತಃ ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಇಲ್ಲಿ "ತ್ಸು"(津) ಅಂದರೆ "ಬಂದರು" ಹಾಗು "ನಾಮಿ"( 波) ಎಂದರೆ "ಅಲೆ". ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿ ಪದವನ್ನು ಏಕವಚನ ಹಾಗೂ ಬಹುವಚನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಹುವಚನವಾಗಿ "ಸುನಾಮಿಗಳು" ಎಂದೂ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ "tsunamis" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುನಾಮಿಯು ಸಾಗರದ ತೀರಾ ಒಳ-ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುವಂತಹದಲ್ಲ; ಇದು ಅತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳ (ಅಲೆಗಳ ಎತ್ತರ) ಹಾಗೂ ತೀರ ಉದ್ದವಾದ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ನೂರಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಉದ್ದವುಳ್ಳದಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ಇದನ್ನು ಯಾರೂ ಗಮನಿಸುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಸುನಾಮಿಯನ್ನು ದೈತ್ಯ ಅಲೆಗಳು ಎಂದೂ ಸಂಬೋಧಿಸುವುದುಂಟು, ಕಾರಣ ಇದರ ಅತೀವ ಉಬ್ಬರ - ಇಳಿತಗಳು. ಈ ದೈತ್ಯ ಅಲೆಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಬಾರಿ ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಸೆಳೆತದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಉಬ್ಬರ - ಇಳಿತಗಳು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಾರಣಗಳು
ಸಮುದ್ರದ ಕೆಳಪದರಿನಲ್ಲಿ ಏಕಾಏಕಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಕೃತೀಕರಣ ಅಲ್ಲಿರುವ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ(ಲಂಬವಾಗಿ) ಹೊರಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಇದೇ ಸುನಾಮಿಗೆ ಕಾರಣ. ಮಹಾಸಮುದ್ರಗಳಡಿಯ ಭೂಮಿಯ ಹೊರ ಪದರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವೆಡೆ ಬಿರುಕುಗಳಿದ್ದು (ಆಂಗ್ಲಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ: ಪ್ಲೇಟ್ ಬೌಂಡರಿ), ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗಗಳು ಸ್ಥಾನ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುವುದು ಈ ವಿಕೃತಿಗೆ ಕಾರಣ.
ಸುನಾಮಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ,೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸುನಾಮಿಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಅವು ಭೂಕುಸಿತ,ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಫೋಟನ ಮತ್ತು ತೀವ್ರತರ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.ನೀರಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಭಗ್ನಾವಶೇಷಗಳು ನೀರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡ ತಕ್ಷಣ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ,ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ನೀರಿನ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.ಈ ವಿಕೃತೀಕರಣಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸುನಾಮಿಗಳು,ಕೆಲವು ಭೂಕಂಪಗಳಿಂದ ಸಾಗರದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡುವ ಸುನಾಮಿಗಳಂತಲ್ಲದೆ,ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಗ ಚದುರಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರದ ಕೆಲ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ,ಬಹುದೂರದ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ಹರಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು.ಅದರೆ ಈ ಘಟನೆಗಳು ಸುಮಾರು ದೊಡ್ಡವಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಘಾತಕಾರಿ ಅಲೆ(local shock waves)ಗಳನ್ನು(solitions) ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಬಲ್ಲವು.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲಿಟುಯ ಕೊಲ್ಲಿ(Lituya Bay)ಯ ಶಿರೋಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕುಸಿತ ಅಂದಾಜು ೫೦-೧೫೦ ಮೀ.ನಷ್ಟು ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಪರ್ವತಗಳ ೫೨೪ ಮೀ.ನಷ್ಟುಎತ್ತರ ತಲುಪಿತು.ಒಟ್ಟಾರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ದೊಡ್ಡ ಭೂಕುಸಿತ ಸಾಗರದಗಲಕ್ಕೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲ ಒಂದು ದೈತ್ಯ ಸುನಾಮಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲುದು.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
thumb|right|300px|There is a common misconception that tsunamis behave like wind-driven waves or swells (with air behind them, as in this celebrated 19th century [[ukiyo-e|woodcut by Hokusai). In fact, a tsunami is better understood as a new and suddenly higher sea level, which manifests as a shelf or shelves of water. The leading edge of a tsunami superficially resembles a breaking wave but behaves differently: the rapid rise in sea level, combined with the weight and pressure of the ocean behind it, has far greater force.]]
ಆಗಾಗ್ಗೆ "ಉಬ್ಬರದ ಅಲೆಗಳು" ಎಂದೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಸುನಾಮಿ "ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾದ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಅಲೆ" ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅದು ಕೊನೆಯೇಇಲ್ಲದೆ, ಒಂದರ ಹಿಂದೊಂದು ಯಾವುದೇ ಅಡೆ ತಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ನುಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ತರಂಗವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಹಾನಿಯುಂಟಾಗಿರುವುದು,ಮೊದಲಿನ ಅಲೆಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ನುಗ್ಗಿ ಬರುವ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲರಾಶಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನ ಎತ್ತರ ವೇಗವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿ,ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸುವುದರಿಂದ.ಕೇವಲ ನೀರಿನ ಭಾರವೊಂದೇ ಸಾಕು,ತನ್ನ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಧೂಳೀಪಟ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ,ಅನೇಕ ಸಲ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತಳಪಾಯದವರೆಗೂ ಕುಗ್ಗಿಸಿ, ಬಯಲುಭೂಮಿಯ ಒಳಗಿನ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳು ಕಾಣುವವರೆಗೂ ಉಜ್ಜಿಬಿಡುವುದಕ್ಕೆ.ಸುನಾಮಿಯ ಅಬ್ಬರ ತಗ್ಗುವ ಮೊದಲು ಹಡಗು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲುಬಂಡೆಗಳಂತಹ ಬೃಹತ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಟ್ಟಳೆ ಎಳೆದೊಯ್ಯಬಹುದು.
ಸುನಾಮಿ ಅಲೆ
ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಆಳಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಮೂರು ರೀತಿಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು :
ಸುನಾಮಿಯು ೪೦೦೦ ಮೀಟರ್ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ, ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನ (ಆಳವಲ್ಲದ) ನೀರಿನ ಅಲೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಯು ಆಳವಲ್ಲದ ನೀರಿನ ಹತ್ತಿರ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವುಗಳ ತರಂಗಾಂತರ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ನೀರಿನ ರಾಶಿ ದೊಡ್ಡ ಮಕುಟವಾಗಿ ದಡಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ "shoaling" ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.
ಸುನಾಮಿ ಪದದ ಉತ್ಪತ್ತಿ
"ಸುನಾಮಿ" ಎಂಬ ಪದವು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಬಂದರು ಅಲೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಕೆಂದರೆ ಸುನಾಮಿಗಳು ಒಳಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಜಪಾನಿ ಮೀನುಗಾರರು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನು ಹಿಡಿಯಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ಸಂಜೆ ವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದರೆ ಹಳ್ಳಿಯು ಸುನಾಮಿಯ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕು ನಿರ್ನಾಮವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ
ಸುನಾಮಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಸುನಾಮಿಯ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ಸುನಾಮಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೊದಲ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ.ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಪಾಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ,ನೀರು ಸಮೀಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿತವಾಗಿರುವುದು ಲಿಸ್ಬನ್ ಕಂಪನ.ಇಂತಹುದೇ ಘಟನೆ ಶ್ರೀಲಂಕದಲ್ಲೂ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಹಿಂದೂಮಹಾಸಾಗರದ ಭೂಕಂಪ ದಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.()ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸುನಾಮಿ ದಡಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ನಿಮಿಷ ಅಥವಾ ಘಂಟೆಗಳ ಮುಂಚೆ ಭೂಕಂಪನದ ಶಬ್ದವೇಗ(subsonic-ಶಬ್ದವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ)ವನ್ನು (Rayleigh waves)ಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಊಹಿಸುತ್ತಾರೆ.(Kenneally, '').
ಸುನಾಮಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾದರೂ,ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ, ಸುನಾಮಿ-ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀರದಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಜಪಾನ್,ಜನದಟ್ಟಣೆಯಿರುವ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶದುದ್ದಕ್ಕೂ ೪.೫ ಮೀ.(೧೩.೫ ಅಡಿ)ಎತ್ತರದ ಸುನಾಮಿ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ.ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸುನಾಮಿಗೆ ಪ್ರವಾಹದ್ವಾರಗಳು,ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ,ನೀರು ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಹೋಗುವಂತೆಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಹೇಗಾದರೂ,ಅನೇಕ ಸಲ ಸುನಾಮಿಗಳು ಈ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ,ಇವುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಜುಲೈ ೧೨,೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಹೊಕ್ಕೈದೊ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಸುನಾಮಿ ೩೦ ಮೀ(೧೦೦ ಅಡಿ)ಎತ್ತರದ ಅಲೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು,ಅಂದರೆ ೧೦ ಮಹಡಿ ಕಟ್ಟಡದ ಎತ್ತರದಷ್ಟು. ಅಯೋನೆ(Aonae)ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಇದ್ದ ಸುನಾಮಿ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಅಲೆಗಳು ಕೊಚ್ಚಿ ಹಾಕಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಮರ-ಜೋಡಣೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮಮಾಡಿದವು.ಆ ತಡೆಗೋಡೆ ಸುನಾಮಿಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ವೇಗವನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾದರೂ,ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿನಾಶವನ್ನಾಗಲಿ ಹಾಗೂ ಜೀವಹಾನಿಯನ್ನಾಗಲಿ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿಗಳು
ಸುನಾಮಿಗಳು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ ಸಹ ,ಅವು ಜಾಗತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿವೆ.ಬೃಹತ್ ಜಲರಾಶಿಯಿರುವೆಡೆ,ಒಳಪ್ರದೇಶದ ನೀರಿನ ಹರವಿನಲ್ಲಿ(ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ)ಸುನಾಮಿಗಳು ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಕೆಲವು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದಾದ,ತೀರಾ ಸಣ್ಣ ಸುನಾಮಿಗಳು,ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಕಂಪ ಹಾಗೂ ಇತರ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದಲೇ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೬೫ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳು
೬೫ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಕೆಯೊಂದು ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಈ ಘಾತದ ಪರಿಣಾಮವೆ ಚಿಕ್‍ಖುಲುಬ್ ಹೆಸರಿನ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರದ ಗುಂಡಿ. ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜರುಗಿದ ಸರೀಸೃಪಗಳಾದಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಜೀವಜಾತಿಗಳ ಸಂತತಿನಾಶಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆಯೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಉಲ್ಕೆ ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ೧ ಕಿ.ಮೀ ಎತ್ತರದ ಸುನಾಮಿ ಉಂಟಾದದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಖಚಿತ ಆಧಾರಗಳಿವೆ.
ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ ೧೫೦೦
೩೫೦೦ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಏಜಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಥೆರ ದ್ವೀಪ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾಗಿ ಸಿಡಿದು ಮಿನೋಸಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಸ್ಫೋಟ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ೬೦೦ ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದ ಹಿರಿಯಲೆ ಭೂಮಧ್ಯ ಸಮುದ್ರದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಡಿತ್ತು.
ಯಹೂದ್ಯರ ಮತಗ್ರಂಥವಾದ ತೋರಾದಲ್ಲಿ ಈ ತ್ಸುನಾಮಿಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆಯೆಂದು ಕೆಲವರ ಅಂಬೋಣ. ಯಹೂದ್ಯರ ಮತಪ್ರವರ್ತಕನಾದ ಮೋಸೆಸ್ ತನ್ನ ಜನರನ್ನು ದಾಸ್ಯದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡು ನೆಲೆಯನ್ನು ಅರಸಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟ ಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಮೋಸೆಸ್‍ಗೆ ಹೋಗಲು ಅನುಮತಿಯಿತ್ತ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಫೆರೋ ಮನಸ್ಸು ಬದಲಾಯಿಸಿ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ಕರೆತರುವಂತೆ ಅಟ್ಟುತ್ತಾನೆ. ದೇವರ ದಯೆಯಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ಇಂಗಿ ಮೋಸೆಸ್‍ನ ಪರಿವಾರ ದಾಟುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೈನಿಕರು ದಾಟುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ನೀರು ಮತ್ತೆ ಏರಿ ಸೈನ್ಯ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೆ ಇಳಿದು ಏರುವುದಕ್ಕೆ ತ್ಸುನಾಮಿಯೆ ಕಾರಣವೆಂದೂ, ಅದು ಥೆರ ಸ್ಫೋಟದ ತ್ಸುನಾಮಿಯೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ವಾದಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ. ಮೊಸೆಸ್‍ನ ಕಥೆ ಹೇಗಾದರಾಗಲಿ, ಥೆರ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ತ್ಸುನಾಮಿಯಾದದ್ದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿವೆ.
೧೬೦೭ - ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕಾಲುವೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಾಗು ವೇಲ್ಸ್ ನಡುವಿರುವ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಕಡಲ್ಗಾಲುವೆಯಲ್ಲಿ ೧೬೦೭ರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನೆರೆ ತ್ಸುನಾಮಿಯಿಂದ ಆದದ್ದು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬಂತು.
೨೦೦೪ - ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ(Indian Ocean) ಸುನಾಮಿ
[[ಚಿತ್ರ:2004_Indonesia_Tsunami_100px.gif|framed|100px|Animation of the 2004 Indonesian Tsunami from NOAA/PMEL Tsunami Research Program]] thumb|left|NASA - Sumatra's coastline before the Tsunami
thumb|left|NASA - Sumatra's coastline after the Tsunami ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕಂಪವು ಬಲು ತೀವ್ರತರದ್ದಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೬ ರಂದು ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮಾರಕ ಸುನಾಮಿ ಅಲೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಸುನಾಮಿಗೆ ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ೨೩೦೦೦೦ ಜನರು ಬಲಿಯಾದರು. ಈ ಸುನಾಮಿಯು ಇದುವರೆಗಿನ ಅತಿ ಘಾತಕ ಸುನಾಮಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಭೂಕಂಪದ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಕಟವಾಗಿದ್ದ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ,ಥೈಲಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಕೆನ್ಯಾ, ಸೋಮಾಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಟಾಂಜಾನಿಯಾಗಳಿಗೆ ಕೂಡ ಈ ಸುನಾಮಿಯ ಅಲೆಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದುವು. ಹಿಂದೂಮಹಾಸಗರದಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುವಂತಹ ಯಾವುದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದು ಈ ದುರಂತದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗುವಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರ ಸುನಾಮಿಯ ನಂತರ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸುನಾಮಿ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಫ಼್ಲಿ ಲ್ಫ಼್ಲಿ ಅಆಕೈ
ಇನ್ನಿತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುನಾಮಿಗಳು
ಇನ್ನಿತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸುನಾಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿದವುಗಳೂ ಸೇರಿವೆ:
(discussion ).
Images and video
Tsunamis are Dangerous- A site for about tsunamis for everyone
ವರ್ಗ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು
ಹೊಸೂರ ಮುನಿಶಾಮಪ್ಪ
ಹೊಸೂರ ಮುನಿಶಾಮಪ್ಪನವರು ಹೊಸ ಸಂವೇದನೆಯ ಲೇಖಕರು. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಎಲ್. ಎಸ್. ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್
ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ (೧೯೨೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೬ - ೨೦ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯) ಅವರು ಕನ್ನಡದ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ, ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ನಿಘಂಟು ತಜ್ಞರು.
ಜೀವನ
ಎಲ್.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಅವರು ೧೯೨೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೬ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೂಲತಃ ದೇಶಪಾಂಡೆ ಮನೆತನದವರಾದ ಇವರ ತಂದೆ, ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿರಾಯರು. ಶೇಷಗಿರಿರಾಯರು, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಏ.(ಗೌರವ) ಪದವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. '''ಎಚ್.ವಿ. ನಂಜುಂಡಯ್ಯ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇವರು.ತದನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಟರಮೀಡಿಯೆಟ್ ಕಾಲೇಜಿ'''ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ
೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಕಥಾಸಂಕಲನ “ ಇದು ಜೀವನ ” ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೆ ಒಂದು ಛಾಪನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಎಲ್. ಎಸ್. ಎಸ್, ಕನ್ನಡವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಶ್ಲಾಘನೀಯ. ನೂರಾರು ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳನ್ನು ಅವರು ರಾಷ್ಶ್ಟೋತ್ಥಾನ ಪರಿಷತ್ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮಕ್ಕಳ ಜ್ಞಾನವರ್ಧನೆಗೆಂದು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಬೆಲೆ ಕೇವಲ, ೭೫ ಪೈಸೆಗಳು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹಿರಿಯರಿಗೂ, ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ತುಂಬಾ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ. ರಾಯರ ಸಂಪಾದನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ದರ್ಶನ ಸಂಪುಟಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜನರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ವಿಶ್ವಕೋಶದತರಹವೇ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವ ಈ ಬೃಹದ್ ಸಂಪುಟಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾಗರಿಕನ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಪಡಸಾಲೆಯ ಕಪಾಟಿನ ಶೋಭೆಯನ್ನು ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ಕೃತಿಗಳಿವು.
ನಿಧನ
೨೦ಡಿಸೆಂಬರ್೨೦೧೯ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ 95 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ
ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಹೊಸ ಸಂವೇದನೆಯ ಲೇಖಕರು.
ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ -ಬಾಗಲಕೋಟೆ
ಎಂ.ಎ., ಬಿ.ಎಡ್., ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ
ಎದೆಯ ಮಾತು  ೨೦೦೧
೧೯೯೨ ರಿಂದ ೧೯೯೫ರ ವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು
೨೦೦೧ ರಿಂದ ೨೦೦೩ರ ವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು
'ಜಾಜಿ ಮಲ್ಲಿಗೆ' ಕವನ ೧೯೯೬-೨೦೦೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು
'ಪ್ರಕೃತಿ' ಕವನ ೨೦೦೯-೨೦೦೩ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪಠ್ಯವಾಗಿತ್ತು
ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕವನಗಳು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಸತ್ಯಾನಂದ ಪಾತ್ರೋಟರು ೧೯೯೫ ರಿಂದ ೨೦೦೦ದ ವರೆಗೆ ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಟನೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಂಚಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಅನೇಕ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ಇವರಿಗೆ ೨೦೧೧ನೇ ಸಾಲಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಸಿ.ಎನ್.ಮುಕ್ತಾ
'''ಸಿ. ಎನ್. ಮುಕ್ತಾ''' (ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦, ೧೯೫೧) ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಥೆಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪರಿಸರ, ಸಾಹಿತಿಗಳ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾರವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ 1951ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 30ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಗಳು, ಇವರ ಅಣ್ಣ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಂಗಭೂಮಿ, ಆಕಾಶವಾಣಿ ನಟರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಬಿ. ಜಯರಾಯರು. ತಂದೆಯ ತಾಯಿಯ ಅಣ್ಣನವರೇ ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಕರ್ತೃ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರು. ಮುಕ್ತಾರವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಮ್ಮ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡದೇವನ ಕೋಟೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂತೆ ಸರಗೂರು ಹಾಗೂ ಕೆ.ಆರ್. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮುಕ್ತಾರವರು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಡ್‌. ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು,  ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯಿನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕಥಾಸಕ್ತಿಯ ಚಿಗುರು
ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ನೀತಿ ಪಾಠದ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯ ಎಂಬ ಮಾಸ್ತರರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ತಂದು, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ರಸವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವರ್ಣನೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಮುಕ್ತಾ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಒಲವು ಚಿಗುರತೊಡಗಿತು. ಮಾಸ್ತರರಿಂದ ಪಡೆದು ಮೊದಲು ಓದಿದ ಕಾದಂಬರಿ ತ.ರಾ.ಸು. ಅವರ ಚಂದವಳ್ಳಿಯ ತೋಟ. ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದವರು ಕನ್ನಡ ಪಂಡಿತೆ ನಾಗಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮನವರು. ಮುಂದೆ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್, ಶರಶ್ಚಂದ್ರರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಅನುವಾದಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಓದಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್‌. ರುಕ್ಕಮ್ಮನವರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಚಿಕ್ಕಹುಡುಗಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ನವರತ್ನ ರಾಮರಾಯರು ‘ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು’ ಪುಸ್ತಕ ಕೊಟ್ಟು ಇವರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಭಿಲಾಷೆ ಚಿಗುರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ
ಹೀಗೆ ಓದುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆಲ್ಲಾ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ತುಡಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಕ ಪದ್ಮಜಾ ಸುಂದರೇಶ್‌ ಅವರ ‘ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ’ ಕಾದಂಬರಿಯು ಪ್ರಜಾಮತದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಾಗ, ಇವರಿಗೂ ಕಾದಂಬರಿ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಬರೆಯಬಾರದೆನ್ನಿಸಿ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಆಶ್ರಯ’. ಇದನ್ನು ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಮ.ನ. ಮೂರ್ತಿಯವರು ಓದಿ, ಪ್ರಶಂಸಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸುಧಾ ಮುಂತಾದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗತೊಡಗಿತು.
ಅನಾವರಣ, ಅಪರಿಚಿತರು, ಅಸ್ವೀಕೃತರು, ಅನುರಾಗ ತಂದ ಅನುಬಂಧ, ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, ಸುಖದ ಸೋಪಾನಗಳು, ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, ಜೀವನ ಚಕ್ರ, ಅಮೃತಮಯಿ, ಕುಸುಮ ಕಸ್ತೂರಿ, ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, ದುಂಬಿ ಕೊರೆದ ಹೂವು, ಪ್ರೇಮಾಂಜಲಿ, ವಿಮುಕ್ತಿ, ಪರಿಭ್ರಮಣ ಮುಂತಾದ 75 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಹತ್ತಾರು ಕಿರುಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸುಧಾ, ಗೆಳತಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಂಜುವಾಣಿ, ವನಿತಾ, ಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ ಮುಂತಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.
ಸಣ್ಣ ಕತೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಬರಹಗಳು
ಮುಕ್ತಾ ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ನಾಡಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದು, ವರ್ತುಲ, ಆವರಣ, ಸುಳಿ, ವೃತ್ತಗಳು, ಆವರ್ತನ, ನಮ್ಮನಮ್ಮೊಳಗೆ, ಮೂರು ಮುಷ್ಠಿಯ ಬದುಕು ಮುಂತಾದ ಕಥಾಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಒಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಸಾಹಿತ್ಯವಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಲೇಖಕಿಯರ ಕಥಾ ಸಂಚಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತರ ಪ್ರಾಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಂದಿದೆ.
ಸಿನಿಮಾ, ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ
ಸುಖದಸೋಪಾನ, ಕ್ಷಮಯಾಧರಿತ್ರಿ, ದಡ ಸೇರಿದ ನೌಕೆ, ಜೀವನಚಕ್ರ, ಗೆಲುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆ, ಅಮೃತಮಯಿ, ಮೌನರಾಗ, ಮುಂತಾದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಸೆಳೆತ, ಪಾಲು, ಮುಖವಾಡ, ತಾಯಿಕರುಳು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ. ವಿಮುಕ್ತೆ ಮತ್ತು ಮೇಘಮಂದಾರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ‘ದೋಣಿಸಾಗಲಿ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ರಾಜೇಂದ್ರಸಿಂಗ್‌ ಬಾಬು) ಮತ್ತು ‘ಮಿಸ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ’ (ನಿರ್ದೇಶನ-ಕೋಡ್ಲು ರಾಮಕೃಷ್ಣ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದು ನೂರಾರು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿರುವ ಸಿ.ಎನ್‌. ಮುಕ್ತಾರವರಿಗೆ ಆರ್ಯಭಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅತಿಮಬ್ಬೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ
ಕಣಜ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂತರಜಾಲ ತಾಣಗಳು
ಭಾರತ
ಭಾರತ, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಅಥವಾ ಇಂಡಿಯಾ (India), ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ದೇಶ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ  ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತವು ೧೩೦ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು (೨೦೧೮ ಅಂದಾಜು) ಒಟ್ಟು ೮೦೦ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರ, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದ್ದು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನಾ,ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಭೂತಾನ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಯನ್ಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್ ನಂತಹ ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾರತ ದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಿಂಧೂತಟದ ನಾಗರೀಕತೆಯ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸಿವೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಗಳಾದ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಝೊರಾಷ್ಟ್ರಿಯನಿಜ಼ಂ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಕ್ರಿ.ಶ ೭ನೇ ಸಹಸ್ರಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಗಮಿಸಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿಸಿವೆ. ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಗೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಅನೇಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಫಲವಾಗಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು.
ಭೂಗೋಳ
ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ ಸಿಂಧೂ, ಗಂಗಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಯಮುನಾ, ನರ್ಮದಾ, ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ, ಕಾವೇರಿ.
ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
framed|ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಭಾರತವನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ರಾಜ್ಯಗಳು
• # ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
• # ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
• # ಅಸ್ಸಾಂ
• # ಬಿಹಾರ
• # ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ
• # ಗೋವಾ
• # ಹರಿಯಾಣ
• # ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ
• # ಜಾರ್ಖಂಡ್
• # ಕರ್ನಾಟಕ
• # ಕೇರಳ
• # ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ
• # ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
• # ಮಣಿಪುರ
• # ಮೇಘಾಲಯ
• # ಮಿಜೋರಾಂ
• # ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್
• # ಒಡಿಶಾ
• # ರಾಜಸ್ಥಾನ
• # ಸಿಕ್ಕಿಂ
• # ತಮಿಳುನಾಡು
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ದಿನನಿತ್ಯ ನಾವು ನೋಡುವ, ಅನುಭವಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲವೂ ದ್ರವ್ಯಗಳು. ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ಗಣಕಯಂತ್ರ, ವಾಹನಗಳು, ಗಾಳಿ, ನೀರು ಇವೆಲ್ಲವೂ ದ್ರವ್ಯಗಳೇ; ಅರ್ಥಾತ್ ರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅಕ್ರಮಿಸುವ ಎಲ್ಲವೂ ದ್ರವ್ಯಗಳು. ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಪಡೆದಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೂಪಗಳನ್ನೇ ದ್ರವ್ಯದಸ್ಥಿತಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಎಂದರೇ ಮೂಲತಃ ನಾಲ್ಕು ದ್ರವ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:- ಘನ, ದ್ರವ, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಮ. ಅದರಲ್ಲೂ, ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುವ, ಅನುಭವಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವ ದ್ರವ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಘನ, ದ್ರವ ಮತ್ತು ಅನಿಲ. ಗೋಚರ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಇರುವ ಸ್ಥಿತಿಯು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಸ್ಥಿತಿ. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ನಿಲುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅತಿ ವಿರಳ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ದ್ರವ್ಯಸ್ಥಿತಿಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಬೋಸ್-ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ಕಂಡೆನ್ಸೇಟ್, ಫ಼ರ್ಮಿಯಾನಿಕ್ ಕಂಡೆನ್ಸೇಟ್, ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್-ಶಿಥಿಲ ದ್ರವ್ಯ ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ದ್ರವ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯಗಳು
• # ತ್ರಿಪುರ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ದ್ರವ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಗುಣ-ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಘನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯವು ಸ್ಥಿರವಾದ ಅಳತೆ, ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಕಣಗಳು (ಅಣುಗಳು, ಪರಮಾಣುಗಳು ಅಥವಾ ಅಯಾನುಗಳು) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಹಳ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ದ್ರವಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಅವು ತನನ್ನು ಇರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆಯ ಆಕಾರವನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅನಿಲಸ್ಥಿತಿಯ ಆಕಾರವಾಗಲೀ, ಅಳತೆಯಾಗಲೀ ಸ್ಥಿರವಲ್ಲ; ಇವು ತಮ್ಮನ್ನು ಇರಿಸಿದ ಪಾತ್ರೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಅಳತೆಯನ್ನೇ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಮಸ್ಥಿತಿಯು ಅನಿಲದ ಹಾಗೆ ಅಳತೆ, ಆಕಾರಗಳು ಇರದ ದ್ರವ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಟಸ್ಥ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಂಗಡ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳೂ, ಅಯಾನುಗಳೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯಗಳು
• # ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣದ ಪುರೈಕೆಯಿಂದ ಘನವಸ್ತು ದ್ರವವಾಗಿ ದ್ರವವಸ್ತು ಅನಿಲವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುವುದು. ಆದರೆ ಕರ್ಪೂರ, ಅಯೊಡೀನ್, ನವಸಾಗರ ಮುಂತಾದ ಘನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಅನಿಲರೂಪ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ
ರಾಜ್ಯಗಳು
• # ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಘನ
ಅತಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡ ಅಂಗಕಣಗಳಿಂದಾದ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಗೆ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಘನವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಹೋಗುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕಣಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲವು ಅತಿ ಪ್ರಬಲವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಕಣಗಳು ಅನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಘನವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಣು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಕರ್ಷಣಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಘನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಈ ತರ್ಕ ಸರಿಯೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಪರಮಾಣುಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಮತಲಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಕಂಪಿಸಬಲ್ಲವು. ಈ ಗುಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಸ್ತುಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಬಲವನ್ನುಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬದಲಿಸಬಹುದು. ಇಂಥ ಬಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಬೇರೆಬೇರೆ ಘನವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 1. ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಘನ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಘನಪದಾರ್ಥಗಳೂ ಹರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದ ಗಾಜು, ಮೇಣ ಮುಂತಾದುವು. ಹರಳಿನಂತಹ ಘನವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣಗಳು ಒಪ್ಪವಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರಚನೆಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 2. ಚಂಡೀಗಢ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಘನ
ಘನವಸ್ತುವಿಗೆ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಪಂದನದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುವು. ಆದರೆ ಈ ಪರಮಾಣುಗಳು ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಚಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಪಂದನದ ರಭಸದಿಂದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. ಅದ್ದರಿಂದ ವಸ್ತುವಿನ ಗಾತ್ರ ಹಿಗ್ಗುವುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುವಿನ ಉಷ್ಣ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದರ ಗಾತ್ರ ಕುಗ್ಗುವುದು. ವಸ್ತುವಿನ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ, ಪರಮಾಣುಗಳ ಸ್ಪಂದನದ ವೇಗ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ವಸ್ತುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿ ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಬರುವುದು; ಅದು ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದು. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಉಷ್ಣತೆಯು ಘನವಸ್ತುವಿನ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು (ಮೆಲ್ಟಿಂಗ್ ಪಾಯಿಂಟ್) ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ದ್ರವವನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಘನಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಯ್ಯಬಹುದು.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 3. ದಾದ್ರಾ ಮತ್ತು ನಗರ ಹವೇಲಿ ಮತ್ತು ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯು
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಘನ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಘನರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಲೋಹಗಳನ್ನೂ ತಂತಿಯಾಗಿ ಎಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಅತಿ ತೆಳುವಾದ ಹಾಳೆಯಂತೆ ಬಡಿಯಬಹುದು. ಎರಡು ಲೋಹಗಳನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕರಗುವಂತೆ ಕಾಯಿಸಿ ಅನಂತರ ಆರಲು ಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಲೋಹಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಒಂದೇ ಘನವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದುವುದು. ಹೀಗೆ ದೊರೆತ ಮಿಶ್ರಣ ಲೋಹದ ಕರಗುವ ಉಷ್ಣತೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಬಿಡಿ ಲೋಹಗಳ ಕರಗುವ ಉಷ್ಣತೆಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಯುಟಿಕ್ವಿಕ್ ಅಲಾಯ್ ಅಂದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕರಗುವ ಲೋಹಮಿಶ್ರಣ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಶುದ್ಧ ಸತುವಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೀಸವನ್ನು ಬೆರೆಸಿದರೆ, ಈ ಮಿಶ್ರಣ ಸತು ಮತ್ತು ಸೀಸ ಇವುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದು.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 5. ಲಡಾಖ್
• 6. ಲಕ್ಷದ್ವೀಪ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ಘನ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಲೋಹಗಳಲ್ಲೂ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ರಬ್ಬರ್, ಗಂಧಕ, ವಲ್ಕನೈಟ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ತುಗಳ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಮೂರನೆಯ ತರಹದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ನಿರೋಧಿಸುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಜರ್ಮೇನಿಯಂ ಅಥವಾ ಸಿಲಿಕಾನ್ ಇವುಗಳಿಗೆ ರಂಜಕ ಆ್ಯಂಟಿಮೊನಿ ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಅಥವಾ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ, ಬೋರಾನ್, ಇಂಡಿಯಂ ಈ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಸಿ ಹರಳುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆ ಈ ತೆರನಾದ ಅರೆವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕಗಳು (ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 7. ದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ದ್ರವ
ದ್ರವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯದ ಅಂಗಕಣಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ಕಣ ಬಲವು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಣಗಳು ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹತ್ತಿರವಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ದ್ರವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ದ್ರವ್ಯವು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಕಾರ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಣಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಹತ್ತಿರವಿರುವುದರಿಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕಣಗಳು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಇಡಿಯಾಗಿ ದ್ರವವೂ ಕೂಡ ಹರಿಯಬಲ್ಲದು.
ಭಾರತ
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
• 8. ಪುದುಚೇರಿ
ದ್ರವ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ
ದ್ರವ
ದ್ರವವನ್ನು ಯಾವ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಸುರಿಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ಪಾತ್ರೆಯ ಆಕಾರವನ್ನೇ ಇವು ಹೊಂದುವುವು. ದ್ರವದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲ ಘನರೂಪದಲ್ಲಿನ ಪರಮಾಣುಗಳ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ. ಆ ಅಣುಗಳು ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಯಾವ ಅಣುವೂ ಮತ್ತೊಂದು ಅಣುವಿಗೆ ತಗುಲದೇ ಬಹು ದೂರ ಚಲಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದ್ರವದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಣು ಆವಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದ್ರವದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬರಬೇಕಾದರೆ, ಆಕರ್ಷಣ ಬಲದ ವಿರುದ್ಧ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಅಣುವಿನ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, ದ್ರವದ ಅಣುಗಳ ಒಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯೂ ಕುಗ್ಗುವುದು. ದ್ರವದ ಶಕ್ತಿ ಈ ರೀತಿ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಅದರ ಉಷ್ಣತೆ ಇಳಿಮುಖವಾಗುವುದು. ಈ ಅಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ ಅಮೋನಿಯ ದ್ರವ, ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರವ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ನೀರನ್ನು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.