cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ
ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲ
20ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡವನ್ನು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ಸಾಹಸದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಂದೂವರೆಯಷ್ಟಿರುವ ಈ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಊಹಿಸಿದ್ದವು. ಅದರ ಒಡೆತನ ಸಾಧಿಸಲು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಈ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಗಡಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವು. ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದವು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೊಕ್ಕೆಯಂತಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಭಾಗ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಇದು ಆಂಡಿಸ್ ಪರ್ವತದ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ. ಹಿಂದೆ ಸ್ಕಾಟ್ ತನ್ನ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಗದಿಂದ ಶಿಲಾ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಂದಿದ್ದ. ಈ ಖಂಡವು ಗೊಂಡ್ವಾನ ಮಹಾಖಂಡದ ಒಂದು ಭಾಗವೇ ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ತಾತ್ವಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲೂ ಇರಲೇಬೇಕೆಂಬುದು ಒಂದು ಊಹೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಚಿನ್ನ ದೊರೆಯುವ ವಿಟ್ ವಾಟರ್ ಸ್ರ್ಯಾಂಡ್‍ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಶಿಲೆಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಮೌಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರಕ್ಕೆ ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಹಾಯುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಿಲೆಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವೋ ಎಂಬಂತೆ ಆ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ಭಾರತದ ಮೈತ್ರಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಯಾವುದೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಇದ್ದರೂ ಅವು ಹಿಮದ ಸ್ತರದಡಿ ಬಹುತೇಕ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿವೆ. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂಭೌತ ವರ್ಷದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಂತರ ಈ ಖಂಡದ ಬಹು ಭಾಗವನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಮ್ರದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ವ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಕೆಲವೆಡೆ ಕ್ರೋಮಿಯಂ, ಚಿನ್ನ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಸೀಸ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್, ಮಾಲಿಬ್ಡಿನಂ ಮತ್ತು ಸತುವು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ರಾಸ್ ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಬ್ರಾನ್ಸ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಜಲಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲದಡಿ ತೈಲ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಬೈರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಗಣಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಘೋಷಿಸಿದ್ದರೂ ಅವು ಊರ್ಜಿತವಲ್ಲ. ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಮುಗಿಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದರೆ ಹಿಮದ ಗಡ್ಡೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಘನೀಭವಿಸಿರುವ ಶುದ್ಧ ನೀರು. ಇದನ್ನು ಒಯ್ಯಲು ಯಾರ ಪರವಾನಗಿಯೂ ಬೇಡ.
ಅಂಟಾರ್ಟಿಕ ಪ್ರವಾಸ
ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಭಾರೀ ಒತ್ತಡ ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ವಿಮಾನ, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ದಂಡು ಬರುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬಹುದೆಂಬ ಭಯ ಪರಿಸರ ಪ್ರೇಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ದೇಶ. ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದೆ ಆ ಖಂಡದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಈಗ ಅಂಥ ಘೋಷಣೆ ಊರ್ಜಿತವಲ್ಲ. ಆದರೂ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂಬ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ದೇಶ ಹಿಂದೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ಸ್ಕಾಟ್ ಬೇಸ್ ಎಂಬ ಶಿಬಿರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಶಿಬಿರದ ಹತ್ತಿರವೇ ಅಮೆರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮ್ಯಾಕ್ ಮುರ್ದೋ ಸೌಂಡ್ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು 1,000 ಮಂದಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಳಿಗಾಲದ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆಂದೇ 200 ಮಂದಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಮೌಂಟ್ ಎರಬಸ್ ಎಂಬ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ತೋರಿಸಲೆಂದು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್‍ನಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಟೆರ್ರಾ ನೋವ ಕೊಲ್ಲಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಇಟಲಿ ಅನೇಕ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಮೆಲ್ಬೋರನ್ ಎಂಬ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಚಿಲಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಿಂದ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ತಗಲುವ ತಲಾ ವೆಚ್ಚ 33,000 ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್. ಪ್ರತಿವರ್ಷ 21,000 ಮಂದಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಸುತ್ತಣ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ಸೀಲ್ ಮತ್ತು ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಲು, ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸರ ಹಾಳಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಗ್ರೀನ್‍ಪೀಸ್ ಸದಸ್ಯರು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ತಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಅಧ್ಯಯನ
ಸದ್ಯ 39 ದೇಶಗಳು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಈ ಖಂಡ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಹೊಸ ಅಂಶಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿವೆ. ಖಂಡದ ಹಿಮದ ಅಧ್ಯಯನ. ಪವನವಿಜ್ಞಾನ, ಭೂಕಾಂತತ್ವ, ಭೂಕಂಪನ ವಿಜ್ಞಾನ, ಅಯನೋಗೋಳದ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಯಂ ಪರಿಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸರ್ವಋತುವಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಸುತ್ತಣ ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸಮೃದ್ಧ ಪೋಷಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದಿವೆ. ಈ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಶೀತಲ ಅಂಶವಿದ್ದು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೈತ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದರ ಗುಟ್ಟನ್ನು ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್, ಸೀಲ್, ಕ್ರಿಲ್ ಕುರಿತು ಈಗ ಮಾಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನ ಅವುಗಳ ಜೀವಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಗರದ ಆಹಾರದ ಮೊದಲ ಕೊಂಡಿ ಎನಿಸಿರುವ ಕ್ರಿಲ್ ಎಂಬ ಸೀಗಡಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಬೆಳೆಸಬೇಕೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿವೆ.ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಖಂಡದ ಬಹುತೇಕ ಶಿಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಹಿಂದೆ ಗೊಂಡ್ವಾನ ಖಂಡದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಇತರ ಸದಸ್ಯ ಖಂಡಗಳ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ತಾಳೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಖಂಡ ಈಗಿನದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಮರಾಶಿಯಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತೆಂದು ಪ್ರಾಗ್ವಾತಾವರಣ ಕುರಿತು ಹಿಮವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮಾಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. 1982ರಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದಿಂದ ದೊರೆತ ಸ್ತನಿಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ, 1986ರಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಡೈನೋಸಾರ್‍ಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಈ ಖಂಡ ಹಿಂದೆ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. 1984ರಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದ ಅಲೆನ್ ಹಿಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಭಾಗದ ಬಳಿ 1.9 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ತೂಕದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಗಾತ್ರದ ಉಲ್ಕೆಯ ತುಂಡು (ಂಐಊ-84001) ಸಿಕ್ಕಿತು. ಇದು ಮಂಗಳಗ್ರಹದಿಂದ ಸಿಡಿದು ಬಂದಿರುವ ತುಂಡೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಹಿಮದ ಹಾಳೆಯ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಕಾ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಚಂದ್ರ ಶಿಲೆಯ ತುಣುಕುಗಳನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿನ ಹಿಮದ ಹಾಳೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ಖಂಡದಿಂದ ಸುಮಾರು 15,000 ಉಲ್ಕಾ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಹೆಕ್ಕಿ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ಒಂದೊಂದೂ ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಉಗಮ, ವಿಕಾಸ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಹಿಮದ ಸ್ತರಗಳ ಕೆಳಗೆ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸರೋವರವಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಹಿಮದ ಹಾಳೆಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಳೆದಿದ್ದಾರೆ. 1985ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಶೋಧನಾ ತಂಡವೊಂದು ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಟ್ರಾಟೋಗೋಳದಲ್ಲಿ ಓಜೋನ್ ಪದರ ತೆಳುವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಷ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ರಂಧ್ರ ಉಂಟಾಗಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಅದರಿಂದ ತೂರಿಬರುವ ಅತಿನೇರಿಳೆ ಕಿರಣಗಳು ಭೂಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕ ಎಂದು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ ಓಜೋನ್ ವಲಯವನ್ನು ಛಿದ್ರಮಾಡುವ ಮಾನದ ನಿರ್ಮಿತ ಕ್ಲೋರೋಫ್ಲೂರೋ ಕಾರ್ಬನ್ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ ಮೇಲೆ ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕದ ಏಕಾಂತತೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್‍ಟಿಕ ನಿಸರ್ಗವೇ ಒದಗಿಸಿರುವ ಜೀವಂತ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ
ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ
ಈ ಪುಟವು ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು.
ನೀವು 'ಧರಣಿ ಮಂಡಲ ಮಧ್ಯದೊಳಗೆ..' ಎಂಬ ಗೋವಿನ ಹಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ಬಯಸಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಿ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮುದುಮಲೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಮುದುಮಲೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಎಸ್.ಕೆ.ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್
ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕೃಷ್ಣ ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್, ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಸ್. ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪,೧೯೨೭ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨,೨೦೦೬) ರಾವ್ ಅವರು ಕನ್ನಡದ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೪, ೧೯೨೫ರಂದು ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಅವರ ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಅವರು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ತೀರದ ಹನಸೊಗೆ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಕಮಲಾಬಾಯಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ತಾತನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನೆರವೇರಿತು.
ಬಹುಮುಖೀ ಅಧ್ಯಯನ
ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರ ತಾತನವರಾದ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾದಿ ಮಠದ ಶ್ರೀ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿ ಯಜ್ಞವಿಠ್ಠಲಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಇದನ್ನು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕ ರಾಮಚಂದ್ರ ಸಹಾ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ರೂಢಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ತಾತನವರು ನಿಧನರಾದ ಕಾರಣ ಹನ್ನೆರಡು ವಯಸ್ಸಿನ ಬಾಲಕ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ತಾಯಿಯರಿದ್ದ ನಂಜನಗೂಡಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯ ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅದಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಶೃಂಗೇರಿಯ ಜಗದ್ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಭಾರತಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ದರ್ಶನ ದೊರಕಿ, ಅವರ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ಹೊಸದಾದ ಬೆಳಕನ್ನೇ ತಂದಿತು. ಮೂಲತಃ ಮಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಬಾಲಕ ರಾಮಚಂದ್ರರು ಜಗದ್ಗುರಗಳ ಬಳಿ ಆದಿ ಗುರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಮೂಲ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಓದುವ ಅಭಿಲಾಷೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಅದರಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಯತಿವರ್ಯರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತದ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪಾಲ್ಗಾಟ್ ನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಂದ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಪ್ರಸ್ಥಾನತ್ರಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ನಡೆಸಿದರು.
ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಯುವರಾಜಾ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಡೆಸಿ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಹಿರಿಯಣ್ಣ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ರಾಘವಾಚಾರ್, ಪ್ರಾಕೃತ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ರಾಳಪಲ್ಲಿ ಅನಂತಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ ಅವರ ಕುರಿತು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಭಾವಗಳಿತ್ತು. ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆಳವಾದ ಪರಿಜ್ಞಾನ ಅವರ ತಂದೆಯವರಿಂದ ಬಂದ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ
ಎಸ್ ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೇಣ, ಸಾಬೂನು ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಹವ್ಯಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರಾಕೊಲ್ಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಬಿಡಿಸುವ ಕಲೆ ಕೂಡಾ ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಗತವಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರಾದ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಾ, ಅವರ ಬಳಿ ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕುವುದೇ ಎಂದು ವ್ಯಾಕುಲರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರು ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಅವರು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕೆಲಸ ಬಿಟ್ಟು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಲಾ ಲೋಕಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮನಸ್ಸಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಷ್ಯತ್ವ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಹಾಗೆ ಕೆಲಸ ಬಿಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ರಾಯರು ವೆಂಕಟಪ್ಪನವರ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೀಮಿತ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೇ ಚಿತ್ರರಚನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿನ ಹಲವಾರು ನೈಪುಣ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಮಗೆ ಬಿಡುವು ದೊರಕಿದ ಸಮಯದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರು ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳ ಹಲವೊಂದು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಕೂಡಾ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದವು.
ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ
೧೯೫೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಾಗ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹುದ್ಧೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಡಾ. ಎಂ. ವಿ. ಗೋವಿಂದಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹುದ್ಧೆಯ ಆಹ್ವಾನ ನೀಡಿದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಪಠ್ಯ ಬೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ  ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಚಿಂತನೆಗಳ ವಿಚಾರವೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾದ ರಾಯರು  ರಾಯರು 1962ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ “ದಿ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸೈಕಲಾಜಿಕಲ್ ಥಾಟ್ ಇನ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಾಯರು ಭಾರತೀಯ ಮಾದರಿಯ T.A.T ಕಾರ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ   ಯಶಸ್ವೀ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸಿದರು. ಪ್ರೊ. ಎಂ. ವಿ. ಗೋವಿಂದಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ನಿಧನಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ಎಸ್ ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜವಾಬ್ಧಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ
ಮಿಥಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ (Indology) ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಹಲವಾರು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ  ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಕುಟುಂಬ
೧೯೫೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೈಕಾಲಜಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ರಮಾದೇವಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರ ಪುತ್ರ ಆಯುರ್ವೇದದ ವೈದ್ಯರು.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
೧೯೬೫ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಹೆಲ್ತ್ ಸೇವೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರಾಮಚಂದ್ರರಾಯರು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಲವಾರು ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು  ಬೋಧಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ  ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ  ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೬೮ರಿಂದ ೧೯೭೨ರ ವರ್ಷದವರೆಗೆ ಅವರು  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲಿಸನ್ ಕಾಲೇಜ್ ಸ್ಟಡಿ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ (ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ, ಯು ಎಸ್ ಎ) ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ (ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್)  ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸೀನಿಯರ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಆಗಿ, ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಹ್ವಾನಿತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ದಾವಣಗೆರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
ಬಳ್ಳಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೋಂಡ ಅಥವಾ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬಜ್ಜಿಗೆ ಬಳ್ಳಾರಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಎಂದು ಆಡುಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದುಂಟು. ಕಡಲೇ ಹಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಅದ್ದಿ ಕರಿದ ಖಾದ್ಯವಿದು, ಖಾರ - ಮಂಡಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೊಟ್ಟೂರು, ಹೊಸಪೇಟೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಹರಿಹರ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹಿರಿಯೂರು,ಗದಗ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಗಲ್ಲಿಗಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಬೋಂಡ, ಖಾರ - ಮಂಡಕ್ಕಿ ಮಾರಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವವರು ಇಂದಿಗೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಎಸ್.ಕೆ.ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ೩೫ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಶಿವ ಸೂತ್ರ, ಬ್ರಹ್ಮ ಸೂತ್ರ, ಪತಂಜಲಿ ಯೋಗ ಸೂತ್ರ, ವಾಖ್ಯಪದೀಯ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ, ತ್ರಿಪುರ ರಹಸ್ಯ, ಭಾರತೀಯ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಆಗಮ-ಶಾಸ್ತ್ರ, ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದವು.
ದಾವಣಗೆರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ
ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿಗೆ ಖಾರ, ಜೀರಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಲಭ ವಿಧಾನವಾದ್ದರಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ 'ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್'ಗಳಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು.
ಎಸ್.ಕೆ.ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೇವೆಗಳು
ಪ್ರೊ.ಎಸ್. ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸಹಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ‘ಆಗಮ ಬೋರ್ಡ್’ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಅವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲೂ ಅವರ ಸೇವೆ ಸಂದಿತ್ತು.
ದಾವಣಗೆರೆ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಎಸ್.ಕೆ.ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ೧೯೮೬ರ ವರ್ಷದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೇ ಅಲ್ಲದೆ ನೂರಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿವೆ. ಮುಂಬೈನ ಸ್ವಾಮಿ ಗಂಗೇಶ್ವರಾನಂದಜೀ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ‘ವೇದರತ್ನ’ ಎಂಬ ಗೌರವ ಅರ್ಪಿಸಿದೆ. ನಿಡುಮಾಮಿಡಿ ಶ್ರೀಶೈಲ ಮಠ ‘ವಿದ್ಯಾಲಂಕಾರ’, ತಿರುಪತಿಯ ರಾಷ್ಟೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ ‘ವಾಚಸ್ಪತಿ’, ಗಾಯನ ಸಮಾಜ ‘ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ರತ್ನ’ ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬಿರುದು ಸಮ್ಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ. ಉಜ್ಜೈನಿಯ ಮಹರ್ಷಿ ಸಂದೀಪನಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದ ವಿದ್ಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಅವರಿಗೆ 2000ದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.
ಗ್ರಂಥಕರ್ತರಾಗಿ
ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಅವರು ಚಿತ್ರಕಾರರು, ಕಲಾವಿದರು, ಶಿಲ್ಪಿ, ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಹೌದು. ಗ್ರಂಥಕರ್ತರಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವಾದುದು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರು ೯೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಕೂಡಾ ಅವರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ‘ಪೌರವ ದಿಗ್ವಿಜಯ’, ಮತ್ತು ಪಾಲಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶುದ್ಧಿಮಗ್ಗದ ಬುದ್ಧ ಘೋಶನ ಕುರಿತಾದ ‘ವಿಶುದ್ಧಿಮಗ್ಗಭಾವಿನಿ’ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಲಿಯ ‘ಸುಮಂಗಲ-ಗಾಥಾ’ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಬರಹವು 1957ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದ  ‘ದಿ ಲೈಟ್ ಆಫ್ ಧಮ್ಮಾ’ ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಅಭಿನವ ಗುಪ್ತ, ಆದಿಕವಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ಆಳ್ವಾರರ ನುಡಿ ಮುತ್ತುಗಳು, ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ, ಆಂಜನೇಯನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯ, ಅಣ್ಣಪ್ಪ ದೈವ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಅನುಭವ, ಅವಧೂತ, ಅಂತರ್ಯಜ್ಞ, ಆಯುರ್ವೇದ ಪರಿಚಯ, ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ನಾಡೀ ವಿಜ್ಞಾನ, ಬದುಕಿಗೆ ಬೆಳಕು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕರಗ, ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯ, ಭರತಮುನಿಯ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಜಾನಪದ ಮೂಲ, ಬೋಧಿ ಧರ್ಮ, ಬೋಧಿಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, ಚುಂಚುನಕಟ್ಟೆ – ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ – ಹನಸೊಗೆ, ದರ್ಶನ ಪ್ರಬಂಧ, ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ದೀಪಂಕರ, ಗಣಪತಿಯ ಕಲ್ಪನೆ, ಗಣಪತಿಯ ರೂಪಗಳು, ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಷ್ಟಿ, ಗೀತೆಗೊಂದು ಕೈಪಿಡಿ, ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ, ಹಣ ಪ್ರಪಂಚ, ಹಿರಿಯ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು, ಜಯದೇವನ ಗೀತ ಗೊವಿಂದ, ಈಶಾವಾಸ್ಯ ಉಪನಿಶತ್ , ಕೆ. ವೆಂಕಟಪ್ಪ, ಕಲಾನುಭವದಲ್ಲಿ ಸಾಹಸ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಂಪರೆ, ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಆಯುರ್ವೇದ, ಕನಕದಾಸರು, ಮಹಾಕವಿ ಅಶ್ವಘೋಶ, ಮಹರ್ಷಿ ದೈವರಾತರು, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರವೇಶಿಕಾ, ಮಂಗಳೂರಿನ ಬುದ್ಧಿವಂತರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಥೆಗಳು, ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿ – ಎಮ್.ಎಸ್.ಸುಬ್ಬುಲಕ್ಷ್ಮಿ, ನಗೆಯ ನೆಲೆ, ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು, ಓಂ ಪರಮಪದ, ಪರಿಮಾನಸ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಪ್ರತಿಭೆ ಎಂದರೇನು?, ಪುರಂದರ ಸಾಹಿತ್ಯ ದರ್ಶನ, ಪುರುಷ ಸರಸ್ವತಿ ರಾಳ್ಲಪಲ್ಲಿ ಅನಂತಕೃಷ್ಣ ಶರ್ಮ, ಪೂರ್ಣಪ್ರಜ್ಞ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ಮಾತುಕತೆಗಳು, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ, ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಗೀತರತ್ನ ಚೌಡಯ್ಯ, ಶಂಕರ ವಾಣಿ, ಸೌಂದರನಂದ, ಶಾಂತಲ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ, ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಸಂದೇಶ, ಶ್ರೀ ಶಾರದಾ ಪೀಠದ ಮಾಣಿಕ್ಯ, ಶ್ರೀಸೂಕ್ತ, ಶ್ರೀ ತತ್ತ್ವನಿಧಿ, ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು, ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಭಾರತಿ. ಸುಖ ಪ್ರಾರಬ್ಧ, ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಯೋಗಿ ಮಿಲರೇಪ, ಟಿಬೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ತಿರುಚಿ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಬದುಕು – ಬೆಳಕು, ತಿರುಪತಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ತ್ಯಾಗರಾಜರು, ವೈದ್ಯಕ ಹಿತೋಪದೇಶ, ವೈವಸ್ವತ ಮನು, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪ್ರತಿಭೆ, ವರ್ಧಮಾನ ಮಹಾವೀರನಾದಾಮೃತಂ, ವೈದ್ಯಸಾರ ಸಂಗ್ರಹ, ವೇದ ವಾಜ್ಜ್ಮಯ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳು, ವೈಶಾಖ ಪೂರ್ಣಿಮೆ, ವಿಚಾರ ಲಹರಿ, ವಿವಾಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು, ಯಂತ್ರಗಳು, ಗೀತ ಗೋವಿಂದ, ಭದ್ರಬಾಹುಸ್ವಾಮಿ, ಝಣ ಝಣ ಹಣ, ಬ್ರಾಹ್ಮ ಧರ್ಮ, ಚಿತ್ರ  ರಾಮಾಯಣ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆಗಳು, ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲ್ಪ-ನೆಲೆ,ಹಿನ್ನೆಲೆ, ರಾಮಾನುಜ ದರ್ಶನ, ಹರಿದಾಸರು, ಶ್ರೀ ಪುರಂದರ ದಾಸರು, ದಂಡಿಯ ಅವಂತಿ ಸುಂದರೀ, ವೇದದಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ಇವೇ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾಯರ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಆಂಗ್ಲ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ  A Note on the Hindu Approach to Death,  A Tantrik Poem on Sri Sarada of Sringeri,  An Essay in Psychological Axiomatics,  Buddhism in Burma,  Chos: the Unique Dharma of Tibet, Conception of Stress in Indian Thought,  Crime And Punishment,  Human Situation,  Indian Cultural Heritage,  Introducing Sanskrit (Grammar),  Introduction to Mathematical Psychology,  Lam Rim Chen Mo, A Tibetan classic,  Mahavir Jayanti Speech,  Mind in Bhela Samhita,  Psychological Speculations of Sankara,  Psychology of Laya,  Religion and Fine Arts,  Rgveda: First Hymn,  Specimens of Panini’s Poetry,  The Conception of Nadi, Its Examination,  The Conception of Saraswati,  The Essentials of Indian Culture, The Essentials of Indian Culture,  The Human Situation,  The Iconography Of Saraswati,  The Indian Background of Tibetan Religion,  Thoughts on Medical Ethics,  Tibetan Medicine,  Tibetan Outlook on Monastic Life,  Tyagaraja,  Professor M. Hiriyanna and Jivanmukti ಮುಂತಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಅವರ ಆಂಗ್ಲ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದರೆ Adhyatma Rasa Ranjani,  Agama Kosha in 12 volumes,  Art And Architecture Of Indian Temples,   Bhavanopanishad,  Buddha’s First Discourse, Chitra Ramayana,  Consciousness in Advaita,   Darshanodaya or Early Indian Thought,  Development Of Psychological Thought In India,   Dhyanashataka,  Dhyana and Zen,   Early Hoysala Art,   Elements of Early Buddhist Psychology,   Encyclopaedia Of Indian Iconography,  Encyclopedia of Indian Medicine -  3 Volumes,  Enlightenment Of Asthavakra,  Essential Values Of Indian Culture for Management,  Folk Origins Of Indian Temples,   Human Values In Tibetan Tradition,  Icons And Images of Indian Temples,  Indian Iconography,  Indian Temple Traditions,  Internal Yajna,  Jainism in South India,  Jeevamukti in Advaita,  Jinabhadra’s Manual of Meditation,   Mandalas in Temple Worship,   Mirror Of Self Realisation,  Mysore Chitramala,    Om – The Ultimate Word,  Origins of Indian Thought,  Prathima Kosha,  Principles Of Yagnavidhi, Purushasukta,  Rgveda Darshana,  Saligrama Kosha,  Shankara – A psychological study,  Shankara and Adhyasa Bhashya,   Social Institutions Among the Hindus, Sri Chakra – Its Yantra, Tantra and Mantra,    Studies in Indian Psychology,   Tantrik Practices In Srividya,  Tantrik Traditions In Tibet, Telakataha Gatha,  Temple Rituals,  Temples: Icons and Rituals,   The Compendium On Ganesha,  The Gommata Colossus,  The Hill Shrine Of Vengadam,  The Hill Shrine Of Tirupati,  The Idea of Sarvodaya,  The Teachings of the Buddha,   The Vital Force in Health and Disease, The Vital Force,  Tibetan Meditation,  Tibetan Tantric Tradition, Vastu Shilpa Kosha,  K. Venkatappa, Vrukshayurveda,    The Three Acharyas: Shankara, Ramanuja and Madhwa,  Teachings of the Buddha,   Writings on Sankara’s Advaita ಮುಂತಾದವು.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ: ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ: ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ: ಭಾರತೀಯ ದರ್ಶನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಚಂಡಿ ಚಾಮುಂಡಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸೈಬೀರಿಯಾ
thumb|right|250px|      ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಸಂಯುಕ್ತ  ಪ್ರಾಂತ್ಯ       ರಷ್ಯನ್ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸೈಬೀರಿಯಾ      ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೈಬೀರಿಯಾ (ಮತ್ತು  ಕೆಲವು ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿನ  ಸೈಬೀರಿಯಾ )
ಸೈಬೀರಿಯಾ (Сибирь) ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಇದು ಸಂಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗವಾಗಿ ಹಾಗು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿದೆ. ಹಿಂದೆಯು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ[[ಕ್ಕೆ ಮತ್ತು [[USSR]]]]ನ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೂ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ.ಇದು ಇರೋಷಿಯನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆಯ ವಿಶಾಲವಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಯುರಲ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಟಿಕ್ನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಜಲನಿರ್ಗಮನ ಭೂಮಿಯ ವಿಭಜನ ರೇಖೆಯವರೆಗೂ ಹರಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಅರ್ಕಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಉತ್ತರ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಕಜಕಸ್ತಾನ್ ದ ‌ಪರ್ವತಗಳವರೆಗೂ, ಮಂಗೋಲಿಯ ಹಾಗು  ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗು ಹರಡಿದೆ. ಇದು ರಷ್ಯನ್ ಭೂ ಪ್ರದೇಶದ ಶೇಕಡ 77% ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ   (13.1 ದಶಲಕ್ಷ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್) ಆದರೆ  ರಷ್ಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ 25% ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ(36 ದಶಲಕ್ಷ ಜನ ).
ಹೆಸರಿನ ಮೂಲ
ಈ ಪದವು "ಸ್ಲೀಪಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ " ಎಂಬ ಅರ್ಥಕೊಡುವ ಟರ್ಕಿಕ್ ನಿಂದ ಉಗಮಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಆವೃತ್ತಿ ಯಾವುದೆಂದರೆ ಈ ಹೆಸರು ಸಿಬಿಲಾ ಎಂಬ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ  ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಟರ್ಕಿಕ್ ಅಲೆಮಾರಿಗಳು ನಂತರ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಟಾಟರ್ಸ್ ನೊಂದಿಗೆ  ಸಮೀಕೃತಗೊಂಡರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸೈಬೀರಿಯಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸಬಿರ್ ಜನ ರೊಡನೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಹ ಉಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಕನಾಟೆಯ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಈ ಪದದ ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆ ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವಿಭಾಗಗಳು
350px|thumb|right| clickable ನಗರದ ಹೆಸರುಗಳ (SVG)ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಭರಿತ  ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭೂಪಟ. thumb|right|350px| 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಒಂಭತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ನಗರಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ತೂಲನೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಎಂಬ ಪದವು  ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು  ಕಾಲಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅದರ ಅರ್ಥ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ರಷ್ಯನ್ ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡತೆ ಯುರಲ್ಸ್ ಪರ್ವತದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರಷ್ಯಾದ ಪೂರ್ತಿ ಭಾಗವೆಂದು ಸೈಬೀರಿಯಾವನ್ನು  ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಪ್ರಕಾರ, ಸೈಬೀರಿಯಾ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಯುರಲ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ  ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ ನವರೆಗೆ  ಹರಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಕ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ರಷ್ಯಯನ್ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯ( ತುವಾವನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು) ಹಾಗೂ ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ಹರಡಿದೆ. ಸೋವಿಯತ್-ಯುಗದ ಮೂಲಗಳು (GSE ಮತ್ತು ಇತರೆ) ಹಾಗು ಆಧುನಿಕ ರಷ್ಯನ್ನರು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೈಬೀರಿಯಾ   ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ  ಯುರಲ್ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಕಟಿಕ್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಜಲನಿರ್ಗಮನ ಭೂಮಿಯ ಜಲವಿಭಜನರೇಖೆಯವರೆಗೆ  ಹರಡಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅರ್ಕಟಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಕಜಕಸ್ತಾನ್ ದ ಉತ್ತರ-ನಡುವಣ ಪರ್ವತಗಳವರೆಗೆ,  ಮಂಗೋಲಿಯ ಹಾಗು ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ,ಸೈಬೀರಿಯಾ  ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಯುರಲ್ಸ್ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ  ಹಾಗು ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಕೆಲವು ಭಾಗವಾದಸಖಾ (ಯುಕುಟಿಯ)ಗಣರಾಜ್ಯವನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಯುರಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಂತ್ಯಗಳ ಇತರ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಉಪವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ (ಆದರೆ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಲ್ಲದೆ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಯಾವುದೋ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹ  ಸೆವರ್ ಡೊಲೊವ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಚೆಲಿಯಬಿನ್ಸ್ಕ್ ಒಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಅನ್ನು  ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ    ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಜಲವಿಭಜನ ರೇಖೆಯಲ್ಲದ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಕೋಸ್ಟ್ಅನ್ನು   ಪೂರ್ವದ ಗಡಿರೇಖೆ (ಇದು ಇಡೀ ರಷ್ಯನ್ ದೂರಪ್ರಾಚ್ಯ ವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂತಹ)ಎನ್ನುವಂತಹ ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೆಲ ಸಂಕುಚಿತರು   ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕಷ್ಟೇ ಸೈಬೀರಿಯಾ ದ  ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು   (ಹೀಗೆ ಇತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ). ಆದರು ಕೂಡ, ರಷ್ಯಾದವರು ಸೈಬೀರಿಯಾ   ಪದವನ್ನು ಫೆಡರಲ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಹೆಸರಗಳ ಬದಲಿಗೆ  ಎಂದಿಗು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು:
ಇತಿಹಾಸ
ಕಳೆದ 500 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಭೂಮಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ಪೋಟನೆ  ರೂಪಿಸಿದಂತಹ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಟ್ರ್ಯಾಪ್ಸ್   ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದಂತಹ  ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಪೋಟನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ವರ್ಷಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ 250 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆದಂತಹ  "ಗ್ರೇಟ್ ಡೈಯಿಂಗ್ " ಘಟನೆಗೆ  ಕೂಡ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ .ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕ್ಕಿದ್ದಂತಹ ವಂಶಗಳನ್ನು ಶೇಕಡ 90% ರಷ್ಟು ನಾಶಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ 40.000 ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ  ಮಾನವರ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳಿದ್ದವು -    H. ಸೆಪಿಯನ್ಸ್   ,H. ನಿಯಾಂಡ್ರಾತಲೆನ್ ಸಿಸ್  ಮತ್ತು ಹ್ಯುಮಿನಿನ್ ನ ಅಜ್ಞಾತ  ವರ್ಗ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಿ ವುಮನ್ X ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾವು ವಿವಿಧ ಅಲೆಮಾರಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ ಯೆನೆಟ್ಸ್,[[ನೆನೆಟ್ಸ್ ಹನ್ಸ್,ಇರಾನಿಯನ್ ಸಿಥಿಯನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಕ್ ಉಯ್ಘುರ್ಸ್]]. ವೆಸಿನಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಖಾನ್ ಆಫ್ ಸಿಬಿರ್ ಎಂಬುವನು   ಆಧುನಿಕ  ಟುಬೋಲ್ಸ್ಕ್  ನಾಗಿದ್ದು   630ರಲ್ಲಿ ಅವರ್ ಯಾದಲ್ಲಿ ಕುಬ್ರತ್  ಅನ್ನು  ಖಂಗನ್  ಎಂದು   ಅನುಮೋದಿಸಿದಂತಹ   ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಮಂಗೋಲಿಯಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗೋಲ್ಡನ್ ಹೊರ್ಡೆ ಗಳ ಅಗಲಿಕೆಯ ಜೊತೆ, ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದಿ ಸೈಬೀರಿಯಾ ಕನಾಟೆ14ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. thumb|right|ದಿ ಟವರ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರಾಗ್ ,ಯಾಕುಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ 17ನೇ -ಶತಮಾನದ  ರಷ್ಯನ್ ಫೋರ್ಟ್. ಪಶ್ಚಿಮದ ಕಡೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತಹ   ರಷ್ಯನ್  ಶಕ್ತಿಯು 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಕನಾಟೆಯನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ, ವರ್ತಕರ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಕೊಸ್ಸಾಕ್ಸ್ ರು  ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬರಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ನಂತರ ರಷ್ಯನ್ ಸೇನೆ  ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ  ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು  ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಗರಗಳು ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ ಮಂಗಜೆಯ, ಟರ, ಯೆನಿಸೆಯ್ಸ್ಕ್ , ಮತ್ತು ಟುಬೊಲ್ಸ್ಕ್ ಸ್ಪ್ರ್ಯಾಂಗ್ ಅಪ್ ಗಳು  ನಂತರ  ಸೈಬೀರಿಯಾದ ರಾಜಧಾನಿಗಳೆಂದು  ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 17ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಾಂತರದಲ್ಲಿ, ರಷ್ಯನ್ನರ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಫೆಸಿಫಿಕ್ ನ ವರೆಗೆ ಹರಡಿದವು. 1709 ರಲ್ಲಿ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದಂತಹ ರಷ್ಯನ್ ರ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 230,000. ಸೈಬೀರಿಯಾವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ದಖಲೆರಹಿತವಾದ ಮತ್ತು ವಿರಳಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಪರಿಶೋಧನಾತ್ಮಕ ನಿಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತಕರು ಸೈಬೀರಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯ ಅಥವಾ ರಷ್ಯನ್ ಭೂಖಂಡದಿಂದ ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಇತರ ಗುಂಪುಗಳು ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದಂತಹ ಖೈದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ (ಕಟೊರ್ಗಾ ನೋಡಿ ). 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1.2 ದಶಲಕ್ಷ ಖೈದಿಗಳನ್ನು  ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಗಡೀಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1891 ರಿಂದ 1961 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದಂತಹ ಟ್ರಾನ್ಸ್- ಸೈಬೀರಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಆಧುನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದ್ದು ನಿಕೋಲಸ್ II ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ರಷ್ಯಾಕ್ಕೆ  ಸೈಬೀರಿಯಾವನ್ನು  ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. 1801 ಮತ್ತು 1914 ರ ನಡುವೆ ಅಂದಾಜು 7 ದಶಲಕ್ಷ ನಿವಾಸಿಗಳು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೋದರು, ಕಾಲು ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 85%  ರಷ್ಟು   ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ Iದ ಮೊದಲು ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಸೈಬೀರಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಸೈಬೀರಿಯಾ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದ್ದು 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೈಬೀರಿಯಾವನ್ನು  ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಕೈಗಾರಿಕ ನಗರಗಳು ಬೆಳೆದವು.
ಕಟೊರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಗುಲಾಗ್
ನಂತರ ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಆದ ರಷ್ಯಾಗುಲಾಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುಡಿಮೆ ಪಾಳೆಯಗಳ  ಸರಣಿಯನ್ನೇ ನಡೆಸಿತು, ಅದು ಪ್ರಧಾನ ಪಾಳೆಯ ಆಡಳಿತದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಅವು ಎಷ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಹೋದವೆಂದರೆ "ಸೈಬೀರಿಯಾ" ಪ್ರದೇಶವನ್ನು  ಗಡೀಪಾರು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಸಂಬಂದ್ಧಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, e.g., " ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಸೈಬೀರಿಯಾ." USSRನ ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯಾದವರೆಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸರ್ವ ಜನಾಂಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಜನರನ್ನು ಗಡೀಪಾರುಮಾಡಿದರು. 18 ದಶಲಕ್ಷ ಗಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು 1929 ರಿಂದ 1953 ರೊಳಗೆ ಗುಲಾಗ್ ನಿಂದ ಸಾಗಿಸಲಾಯಿತು, ಉಳಿದ 6 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನು ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್ ನ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಗಾಡೀಪಾರುಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಸ್ವಿಡನ್ ಸ್ಟಾಕೋಲಮ್ ನ ಒಂದು ಕಾರ್ಮಿಕ -ವರ್ಗದ ಜಿಲ್ಲೆ   ಹೊರವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದ್ದಂತಹ ಅವರ ಕಡಿಮೆ-ಬೆಲೆಯ ವಠಾರದಂತಹ ಮನೆಗಳ ಕಾರಣ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ  ಸಿಬಿರೇನ್  (ಸೈಬೀರಿಯಾ) ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೂವಿಜ್ಞಾನ
thumb|right|ಎಲ್ ಟಾಯ್, ಎಲ್ ಟಾಯ್ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಕ್ ಕುಟ್ ಶೆರ್ಲಾ. thumb|right|ದಿ ಪೆನೆನ್ ಸೂಲ ಆಫ್ ಸಾಯ್ ಟಾಯ್ ನಾಸ್, ಲೇಕ್ ಬೈಕಾಲ್. thumb|ಕೊರ್ಯಾಕ್ ಸ್ಕೈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ  ಕಮ್ ಚಟ್ಸ್ಕ ಪೆನಿಸೂಲದ ಪೆಟ್ರೊಪವ್ಲೊವ್ಸ್ಕ- ಕಮ್ ಚಟ್ಸ್ಕಿ ನಲ್ಲಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಹವಾಮಾನ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಅರ್ಕಾಟಿಕ್ ವೃತ್ತದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ (ಒಂದು ತಿಂಗಳವರೆಗಿರುವ ) ಬೇಸಿಗೆಕಾಲವಿರುತ್ತದೆ.
150px|thumb|ಲೇಕ್ ಬೈಕಲ್ ನ ಹತ್ತಿರದ ಟೈಗಾ. ಟ್ರಾನ್ಸ್-ಸೈಬೀರಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ ಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ, ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣದ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಎಂಥಹ ಹವಾಮಾನವಿರುತ್ತದೆಂದರೆ   ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ 4 ತಿಂಗಳವರೆಗು ಇರುವಂತಹ ತಣ್ಣನೇಯ ಚಳಿಗಾಲ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬೇಸಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಆರ್ದ್ರ ಭೂಖಂಡ ಹವಾಮಾನ (ಕೊಪ್ಪೆನ್ Dfb )ವನ್ನು  ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಅಂದಾಜು 0.5 °C ನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ, ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು  ರಷ್ಟು  ಹಾಗು  ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ರಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಿನದ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ 20 °C ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳೆಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಋತುವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾದ ಬಿಸಿಲು  ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ   ಚೇನರ್ಜಮ್ ಮಣ್ಣು, ದಕ್ಷಿಣ ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ  ಲಾಭದಾಯಕ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲು ಸಾಕಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲೇ ಅದು ಸಾಭೀತಾಗಿದೆ .ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಹವಾಮಾನ ಯಾವುದೆಂದರೆ ಭೂಖಂಡ ಸಬ್ ಅರ್ಕಟಿಕ್  (ಕೊಪ್ಪೆನ್ Dfc ಅಥವಾDwc )ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂದಾಜು ಉಷ್ಣಾಂಶ  ಮತ್ತು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಜುಲೈನಲ್ಲಿರಷ್ಟನ್ನು ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರು ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಟಂಡ್ರ ಎಕ್ಟೊನ್ ಟೈಗಾದಲ್ಲಿ ಜುಲೈತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ 10 °C ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುತ್ತದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬರುವ ಮಾರುತಗಳು  ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಿಯಾದಿಂದ  ಮತ್ತು  ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದಿಂದ ಬಿಸಿಯಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಹವಾಮಾನವು (ಒಮ್ಸ್ಕ್, ನೋವೊಸಿಬಿರ್ಸ್ಕ್) ಪೂರ್ವಸೈಬೀರಿಯಾಗಿಂತ (ಇರ್ಕುಟಸ್ಕ್ , ಚಿಟಾ) ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಯ್ ಮ್ಯಕನ್(ಸಖ ಗಣರಾಜ್ಯ)ದಲ್ಲಿನ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶ ದಾಖಲೆಯಿಂದಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತಿಯಾದ ತಣ್ಣನೆಯ ನಗರವೆಂಬ  ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ, ಸಖವು ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ತಣ್ಣನೆಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ ಹಾಗು  ಶೀತ ಕೆಳ ಭೂಸ್ತರವನ್ನು  ತಲುಪುತ್ತ ಯಾನ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ ಎಲ್ಲದಕ್ಕಿಂತ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ರಷ್ಯನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಸಾಹತು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ತಣ್ಣಗಿನ ಹವಮಾನವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅರೆ-ಸ್ಥಾಯಿ ಸೈಬೀರಿಯಾನ್ ಎತ್ತರದ ಕೇಂದ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಸೈಬೀರಿಯಾವಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಮಾರುತಗಳು  ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವಕ್ಷೇಪನವಾಗುವುದು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ. ಕಮ್ ಚಟ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತವಾಗಿ ಒಕೊಟ್ಸ್ಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಿಗೆ ಸುರಿಯುವಂತಹ ಮಳೆಗಾಲದ ಮಾರುತಗಳು ಬೀಸುತ್ತವೆ  -ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಿಮನದಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ -ಹಾಗು  ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಿಮುರೇ  ಮಾನ್ಸುನ್ ಮಾರುತಗಳ  ಪ್ರಭಾವಗಳು ಬೇಸಿಗೆಯ ದಟ್ಟವಾದ ಮಳೆಸುರಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಠೋರವಾದ ತಣ್ಣನೆಯ ಚಳಿಗಾಲವಿದ್ದರು ಕೂಡ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ಒಳಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹಿಮಪಾತ  ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
thumb|170px|ರಷ್ಯವು ಯುರೋಪಿನ ಬಹುಭಾಗಗಳಿಗೆ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲವನ್ನು ಸರಬರಾಜೂ ಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ   ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎತ್ತರಭೂಮಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚತುಷ್ಕದ ಹಿಮಶಿಲಾರಚನೆ  ಇಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ -ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಎಲ್ಲಾ  ಲೋಹಗಳ ಅದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಾದ   ನಿಕ್ಕಲ್, ಬಂಗಾರ, ಸೀಸ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು,ಮಲಿಬ್ಡಿನಮ್, ಜಿಪ್ಸಮ್, ವಜ್ರಗಳ, ಬೆಳ್ಳಿ , ತವರ ಮತ್ತು ಬಳಸದೆ ಇರುವ  ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ  ತೈಲ  ಹಾಗು ನಿಸರ್ಗಾನಿಲ ದ  ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಂಟಿ-ಮನ್ಸಿಯಸ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶವು  ರಷ್ಯ'ದ 70% ರಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ  ತೈಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯ ಪ್ರಂಪಚದ 40% ರಷ್ಟು  ಸೈಬೀರಿಯಾದ ನಾರ್ಲಿಕ್ಸ್  ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿರುವಂತಹ ನಿಕ್ಕಲ್ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ನಾರ್ಲಿಕ್ಸ್ ನಿಕ್ಕಲ್ ಪ್ರಂಪಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಕ್ಕಲ್ ಆಗಿದ್ದು ಪಲೇಡಿಯಮ್  ನ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಬಹುಮಟ್ಟಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ  ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನೈಋತ್ಯದ ಮಣ್ಣು ಹೆಚ್ಚು ಫಲವತ್ತಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಾಗಿದ್ದು  ಹವಾಮಾನ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಹದವಾಗಿದೆ ಹಾಗು ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ   ಗೋಧಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕ ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕುರಿ ಮತ್ತು   ಜಾನುವಾರುಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಾಧಾರಣ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೊಡೊಸೋಲಿಕ್ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು  ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವಂತಹ ಋತುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ಟಾಂಡ್ರನಲ್ಲಿ ಹಿಮಸಾರಂಗ  ದ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ -ಇದನ್ನು  ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ  ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಳೀಯರು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸೈಬೀರಿಯಾವು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮರಮುಟ್ಟುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಆದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಅನೇಕ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆದು ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಕ್ ಹಾಟ್ಸ್ಕ್ ಸಾಗರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಎರಡನೆಯ  ಅಥವಾ ಮೂರನೆಯ ಶ್ರೀಮಂತ ಮೀನುಸಾಗಾಣಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು  ತಣ್ಣನೆಯ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹಾಗು ಅಲೆಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ 10 ರಷ್ಟನ್ನು  ಸೈಬೀರಿಯಾವು  ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೂಡ USSR ನ ಪತನದ ನಂತರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕುಗ್ಗಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಸೈಬೀರಿಯಾವು ಒಂದು ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗೆ ನಾಲ್ಕು ಜನರಂತೆ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸೈಬೀರಿಯನ್ನರು ರಷ್ಯನ್ನರು ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸ್ವರೂಪದ ಯುಕ್ರೇನಿಯರುಆಗ್ಗಿದ್ದಾರೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 400,000 ದಷ್ಟು ರಷ್ಯನ್ ಸ್ವರೂಪದ ಜರ್ಮನ್ ಜನಾಂಗದವರು ಸೈಬೀರಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೇಯೇ ಮಂಗೋಲ್ ಮತ್ತು ಟರ್ಕಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳಾದ ಬರ್ ಯಟ್ಸ್ ,ಟರ್ವಿನಿಯನ್ಸ್ ,ಯಕುಟ್ಸ್ ,ಮತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಟಾಟರ್ಸ್ {/}  ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಮೂಲವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದು   ಈ ಜನರ ವಂಶದವರು ಅಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಬದುಕಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ ಯಟ್ಸ್ ಎಣಿಕೆ 445,175 ಆಗಿದ್ದು ಈ ಜನಸಂಖ್ಯಾಪ್ರಮಾಣ ಇವರನ್ನು ಸೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. 2002 ರ ಜನಗಣತಿ ಯ ಪ್ರಕಾರ ಯಕುಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಶ್ಯೆ  443,852ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇತರ ಜನಾಂಗದ ಗುಂಪುಗಳಾದ ಕೆಟ್ಸ್, ಇವೆಂಕ್ಸ್, ಚುಕ್ ಚಿಸ್, ಕೊರ್ಯಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಯುಕಾಗಿರ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ರಷ್ಯದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರುಗಳ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ. ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 40,000 ಚೈನೀಸ್ ಗಳು ರಷ್ಯನ್ ದೂರ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ನಿಜವಾದ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಶೇಕಡ 70% ರಷ್ಟು ಸೈಬೀರಿಯನ್ ಜನರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ಅಪಾರ್ಟಮೆಂಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರು ತುಂಬ ಸರಳವಾಗಿ ಆದರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಮರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನೊವೊಸಿಬ್ರಿಸ್ಕ್ ಸೈಬೀರಿಯಾದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದು 1.5 ದಶಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಟೊಬೊಲ್ಸ್ಕ್, ಟಾಮ್ಸ್ಕ್, ಕ್ರಸನೊಯರ್ಸ್ಕ್, ಇರ್ ಕುಟ್ಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಒಮ್ಸ್ಕ್ ಗಳು ಹಳೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಧರ್ಮ
thumb|right|200px| ಖಬರೋವ್ಸ್ಕ್ ನಲ್ಲಿಯ ಸ್ಪ್ಯಾಸೊ - ಬ್ರೆಜೆನ್ಸಿಕಿ ಮಖ್ಯ ಚರ್ಚಿನ ಟರ್ಗೆನೆವ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ಒಂದು ಅವಲೋಕನ.
ಸೈಬೀರಿಯಾದಲೆಲ್ಲಾ ನಂಬಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ  ವೈವಿದ್ಯತೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಮ್, ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಇತರ ಪಂಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 70,000 ಜ್ಯೂಗಳು ಸೈಬೀರಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚರ್ಚ್ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಬಲವಾದ ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಮೂಲ ಧರ್ಮ ನೂರುವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತು. ಸೈಬೀರಿಯಾದ ವಿಶಾಲ ಭೂಖಂಡವು ದೇವರ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ  ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ : ಅಕ್ ಅನ, ಅನಪೆಲ್, ಬುಗಡಿ ಮುಸನ್, ಕರ ಕಾನ್, ಕಾಲ್ತೇಶ್-ಅಂಕಿ, ಕಿನಿ'ಜೆ, ಕು'ಉರ್ಕಿಲ್, ನ್ಗಾ, ನು' ತೆನುತ್, ನುಮಿ-ಟೊರಮ್, ನುಮಿ-ಟುರೂಮ್, ಪೊನ್, ಪುಗು, ತೊಡೊಟೆ, ಟೊಕೊ'ಯೊಟೊ, ಟೊಮಾಮ್, ಕ್ಸಯ ಇಸಿಟ, ಜೊಂಗೆಟ್. ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಉದಾಹಾರಣೆಗೆ, ಒಲ್ಕಾನ್  ಇದು ಲೆಕ್ ಬೈಕಲ್ ನ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾದ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಯುರೇಷಿಯನ್ ಸ್ಟೆಪ್ಪೆ ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ವರ್ಗ:ಸೈಬೀರಿಯಾ ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ
ಬ್ಯಾಂಕರ್ ಮಾರ್ಗಯ್ಯ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನವೆಂಬರ್ ೨೩
ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತು ದಿನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ನವೆಂಬರ್ ೨೩ - ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತ ಮೂರನೇದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೨೭ ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೨೮ ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
ಮಿಲ್ವಾಕೀ
ಮಿಲ್ವಾಕೀ (Milwaukee) ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಈ ನಗರ ಮಿಚಿಗನ್ ಕೆರೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬೦೫,೦೧೪.
ಭೂಗೋಳ
ಮಿಲ್ವಾಕೀ ನಗರ ಮಿಚಿಗನ್ ಕೆರೆಯ ಆಗ್ನೇಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಊರು ಮೆನೊಮೊನೀ,ಮಿಲ್ವಾಕೀ ನದಿ, ಹಾಗೂ ಕಿನ್ನಿಕ್ಕಿನ್ನಿಕ್ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಊರಲ್ಲಿ ಲಿಂಕನ್ ಕ್ರೀಕ್, ರೂಟ್ ನದಿ ಥರದ ಹಲವಾರು ಚಿಕ್ಕ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ_ಸಂಯುಕ್ತ_ಸಂಸ್ಥಾನದ_ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ_ಸ್ಥಳಗಳು
ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ
ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ, ಇನ್ಫೋಸಿ‌ಸ್ ನ ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ ಸಮಗ್ರ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಂತರ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕಂಪನಿಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಜಿಯಾನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎನ್‌ಎ‌ಎಸ್‍ಎಸ್‌ಸಿ‌ಒಎಮ್ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ೭೪-೨೬ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಷೇರನ್ನು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ₹೫೯೨ ದರದಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತು. ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ₹೦.೨೦ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು.
ತನ್ನ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ಲೈಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಬ್ರನೋದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦,೦೦೦ ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರೋಜನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಒ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ ಹಿಟಾಚಿ, ಪ್ಯಾನಾಸೋನಿಕ್ ಮತ್ತು ಪಸೋನಾ ಜೊತೆ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಹೊಸ ಕಂಪನಿ ಎಚ್‌ಐ‌ಪಿ‌ಯುಎಸ್ ಕೋ. ಲಿ. ನಲ್ಲಿ ೮೧% ಪಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಜಪಾನೀಸ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ವೇದಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ ೪೬,೧೩೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೨೧ ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಇದು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೮,೮೬೯ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ೬,೦೭೪ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ
ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಎಂ ಏಷ್ಯಾ, ಅಮೇರಿಕಾ, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ೧೪ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೩೫ ವಿತರಣಾ ಸ್ಥಳಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಸ್ತುತ ೫೦,೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ (ಡಿ. ೩೧, ೨೦೨೧).
ಇದು ಒಟ್ಟು ಆರು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಇನ್ಫೋಸಿ‌ಸ್ ಮೆಕ್‌ ಕಾಮಿಶ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಇವೆರಡೂ ಸ್ವಾಧೀನಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಬಿಪಿಒ ಅಮೇರಿಕಾಸ್, ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಸಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹೊಸ ತೀರ್ಪು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಹುಲ್ಲಿಕೇರಿ
ಆಕರಗಳು
AMS Maps of India and Pakistan
ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮುಕುರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಮುಕುರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಮನ್ನಾರ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಸಾಗರಜೀವಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಇವ್ರಿತ್
ಇವ್ರಿತ್ ಭಾಷೆಯು ಇಸ್ರೇಲ್ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷೆ. ಇವ್ರಿತ್ ಮಾತನಾಡದವರು, ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೀಬ್ರೂ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸೆಮಿಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಸದ್ಗುರು
ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್‌ರವರು (ಸದ್ಗುರು) (ಜನನ ೩ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೫೭) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವಿ ಅಲ್ಲದೆ ಲೇಖಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿರುವ ’ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ’ ಸೇವಾಸಂಸ್ಥೆಯು ಲಾಭರಹಿತ ಹಾಗು ಜಾತ್ಯಾತೀತವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಲೆಬನಾನ್, ಸಿಂಗಪೂರ್, ಕೆನಡ, ಮಲೇಶಿಯ, ಉಗಾಂಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಿದೆ. ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಅನೇಕ ಸಮಾಜೋದ್ಧಾರಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ’ಎಕನಾಮಿ ಆಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್’(ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಂಡಲಿ)ನಲ್ಲಿ ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಸಲಹೆಗಾರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿದೆ.ಅವರು ಬರೆದಿರುವ ಪುಸ್ತಕಗಳು "ಆರೋಗ್ಯ","ಧರ್ಮ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ", "ಸಲಹೆ" ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಸೆಲ್ಲರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಬಾಲ್ಯಜೀವನ
ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಮತಿ ಸುಶೀಲ ಮತ್ತು ಡಾ. ವಾಸುದೇವ್ ಎಂಬ ತೆಲುಗು ದಂಪತಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಮಕ್ಕಳು - ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು. ಕಿರಿಯ ಮಗ ಜಗದೀಶ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು 1957 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 3ರಂದು. ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಗೊರವನೊಬ್ಬ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಮಗುವಿನ ಭವಿಷ್ಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕೇಳಿ, ’ಜಗದೀಶ್’- ಅರ್ಥಾತ್ ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯ, ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಜಗದೀಶನ ತಂದೆಯವರು ರೈಲ್ವೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿನ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ವರ್ಗವಾಗಿ ಬೇರೆ ಊರುಗಳಿಗೆ ಸಂಸಾರಸಮೇತ ಹೋಗ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
’ಜಗ್ಗಿ’ (ಜಗದೀಶನ ಪ್ರೀತಿಯ ಹೆಸರು)ಯು, ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಪ್ರಕೃತಿಪ್ರೇಮಿಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಾಡುಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಈ ಅವಧಿ ಹಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಹೋದದ್ದುಂಟು. ೧೧ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಾಡಿಹಳ್ಳಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪರಿಚಯವಾಗಿ, ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಯೋಗಾಸನಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ದಿನವೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸದ್ಗುರುಗಳೇ ಹೇಳಿರುವಂತೆ ಒಂದು ದಿನವೂ ಬಿಡದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸರಳ ಯೋಗವು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೂ ಆಳವಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ಜಗ್ಗಿಯವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರರಾದರು; ತರಗತಿಗೇ ಎರಡನೆ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ಮೋಟರ್‌ಬೈಕ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದುದು ಮೈಸೂರಿನ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ. ಗೆಳೆಯರೊಡನೆ ಸಂತೋಷ ಕೂಟ, ಸರಿರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಓಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಎಲ್ಲವೂ ಈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ. ಜಗ್ಗಿಯವರು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಮೋಟಾರ್‌ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲೇ ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದುದರಿಂದ ನೇಪಾಳದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಈ ಅನುಭವದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಹು ಬೇಗ ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಯಾರೂ ಅಡ್ಡಿ ಮಾಡದಿರುವಂತಹ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಛಲ ಇವರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಪದವಿ ಪಡೆದನಂತರ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅನುಭವ
೧೯೮೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩ರಂದು ತಮ್ಮ ೨೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಹೆಬ್ಬಂಡೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಗ ಸದ್ಗುರುವಿಗೆ ಒಂದು ಅವರ್ಣನೀಯ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಅವರೇ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ನನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾನು ಎಂಬುದು ಬೇರೆ, ಅದು, ಅವರು ಎಲ್ಲವೂ ಬೇರೆ ಎಂದೇ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ. ಅವತ್ತು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾನು ಯಾವುದು ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಭಾವ ತಿಳಿಯದಂತೆ, ಒಮ್ಮೆಲೇ ನಾನೇ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಎಲ್ಲವೂ ಆದಂತಹ ಅನುಭವ! ನಾನು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಬಂಡೆ, ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಳಿ, ಸುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ’ನಾನು’ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡಂತೆ - ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಹುಚ್ಚು ಎನಿಸಬಹುದು. ಈ ಅನುಭವವು ನನಗೆ ೧೦-೧೫ ನಿಮಿಷದವರೆಗೆ ಆದಂತೆನಿಸಿತು, ಆದರೆ ಆ ಅವಧಿ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗಳಿಗೂ ಮೀರಿತ್ತೆಂದು ಅನಂತರ ತಿಳಿಯಿತು. ಕಣ್ತೆರೆದಿದ್ದರೂ, ಮೈಮೇಲಿನ ಅರಿವಿದ್ದರೂ ಕಾಲ ಸರಿದದ್ದೆ ತಿಳಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇದಾದ ಆರು ವಾರಗಳ ನಂತರ ಸದ್ಗುರುಗಳು ತಾವು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಉದ್ದಿಮೆಯನ್ನು ಗೆಳೆಯನಿಗೊಪ್ಪಿಸಿ, ತಮಗೆ ಆದ ಅಪೂರ್ವ ಅನುಭವದ ಬಗ್ಗೆ ಬಲ್ಲವರಿಂದ ತಿಳಿಯಲು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪ್ರವಾಸ ನಡೆಸಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ನಡೆದ ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸದ ನಂತರ ಸದ್ಗುರುಗಳು ತಮಗಾದ ಆಂತರಂಗಿಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು.
ಸದ್ಗುರುಗಳು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ, ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರಿಗಾಗಿ ಯೋಗದ ಮೊದಲ ತರಗತಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ, ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸದ್ಗುರುಗಳು ಮೋಟಾರ್‌ಬೈಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಊರಿಂದೂರಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೋಳಿ ಫ಼ಾರ್ಮ್‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಕಲಿಯಲು ಬಂದವರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ಯೋಗವನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯೋಗ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಕಡೆಯ ದಿನದಂದು ಆಯಾ ಊರಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಅವರ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಆರಂಭಿಕ ತರಗತಿಗಳೇ ಮುಂದೆ ಈಶ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾದವು.
೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ, ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೊದಲ ತರಗತಿಯು ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು, ಅದೇ ಈಗ ’ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರ’ವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. ಆಗ ಈ ತರಗತಿಗಳನ್ನು ’ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿ ಯೋಗ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸನಗಳು, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸದ್ಗುರುಗಳು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಗೋವಾ, ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹುಡುಕಾಟ ನಡೆಸಿ. ಕಡೆಗೆ ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವೆಳ್ಳಿಯಂಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ೧೩ ಎಕರೆ ಜಮೀನನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ’ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರ’ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಸದ್ಗುರು ಜಗ್ಗಿ ವಾಸುದೇವ್ ವಚನಗಳು:
೧. ನೀವು ತಯಾರಾಗಿದ್ದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಕ್ಷಣವೂ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಅನುಭವವಾಗಬಲ್ಲದು. ಉಚ್ಛಾಸ ನಿಶ್ವಾಸಗಳೇ ತೀವ್ರವಾದ ಪ್ರೇಮಪ್ರಣಯವಾಗಬಲ್ಲದು.
೨. ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯವನ್ನು ಮೀರಿದವರು ಮಾತ್ರ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲರು, ಪ್ರೀತಿಯೇ ಆಗಬಲ್ಲರು.
೩. ಭೂತ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯತ್ ಇರುವುದು ನಿಮ್ಮ ನೆನಪು ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಷ್ಟೆ. ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿರುವುದೇ ನೀವು ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುವ ಏಕೈಕ ವಿಷಯ.
ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ:
ಸದ್ಗುರುಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಜಾತ್ಯಾತೀತ ಸೇವಾಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸ್ವಯಂಸೇವಕರುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಯಮತ್ತೂರಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರವು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕುರಿತಂತಹ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ’ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್’ ನ ’ಎಕನಾಮಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್’ (ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಂಡಲಿ)ನಂತಹ ಮತ್ತಿತರ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಸಮಾಜಮುಖಿ ಯೋಜನೆಗಳು:
ಸದ್ಗುರುಗಳು ಆರಂಭಿಸಿದ ’ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್ ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್’  ಪರಿಸರ ಯೋಜನೆಗೆ  ಜೂನ್ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ’ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿ ಪರ್ಯಾವರಣ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್’ ದೊರಕಿದೆ. ಪಿ.ಜಿ.ಎಚ್.ನ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯವೆಂದರೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಭೂಮಿಯ ಹಸಿರನ್ನು ಶೇ೧೦ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ, ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ೮.೨ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನದ ’ಆಕ್ಶನ್ ಫ಼ಾರ್ ರೂರಲ್ ರಿಜುವಿನೇಶನ್’ - ಗ್ರಾಮೀಣ ಪುನರುತ್ಥಾನ ಆಂದೋಲನ ಯೋಜನೆಯು ಗ್ರಾಮೀಣ ಬಡವರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಸದ್ಗುರುಗಳು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಎ.ಆರ್.ಆರ್.ನ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ೫೪,೦೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿನ ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸುವುದು. ೨೦೧೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು ೪೨೦೦ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ತಲುಪಿ, ೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿಗೆ ಸಹಾಯಹಸ್ತ ನೀಡಿದೆ.
’ಈಶ ವಿದ್ಯಾ’ ಎಂಬುದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಈಶ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ರೂಪಿಸಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಯೋಜನೆ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಅಕ್ಷರಸ್ಥರನ್ನಾಗಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಇದರ ಉದ್ದೇಶ. ಈಗ, ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಪಾಠಶಾಲೆಗಳು ೩,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:
ಆಶ್ರಮದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಸದ್ಗುರುಗಳು ಈಶ ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಯೋಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಹಾಕಿ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾರಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಾವಧಿ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಸದ್ಗುರುಗಳು ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಲು ಮೊದಲಿಟ್ಟರು. ’ಈಶ’ ಎಂದರೆ ನಿರಾಕಾರ ದೈವ ಎಂದರ್ಥ. ’ಈಶ ಯೋಗ’ದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೇ ’ಇನ್ನರ್ ಎಂಜಿನೀರಿಂಗ್’. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಧಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಧ್ಯಾನ, ಪ್ರಾಣಾಯಾಮ ಮತ್ತು ’ಶಾಂಭವೀ ಮಹಾಮುದ್ರಾ’ ದೀಕ್ಷೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಖ್ಯಾತ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗಾಗಿ ಯೋಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಜಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ’ಇನ್ಕ್ಲೂಸಿವ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್’ನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಸದ್ಗುರುಗಳ ಉದ್ದೇಶ. ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸದ್ಗುರುಗಳು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿಯ ’ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್’ನ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ’ಇನ್ನರ್ ಎಂಜಿನೀರಿಂಗ್’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ನಾಯಕರು, ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕರುಣಾಭಾವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂಥ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಸದ್ಗುರುಗಳ ಆಶಯ.
ಸದ್ಗುರುಗಳು ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ದಲ್ಲಿ ’ಮಹಾ ಸತ್ಸಂಗ’ಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ, ಪ್ರವಚನಗಳು, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ:
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ’ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಶನ್ಸ್ ಮಿಲೆನಿಯಮ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪೀಸ್ ಸಮ್ಮಿಟ್’ನಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುರು ಭಾಗವಹಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. ೨೦೦೬ರಿಂದ ೨೦೦೯ರವರೆಗೆ ’ವರ್ಲ್ಡ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಫೋರಮ್’ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸುರಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾವರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ೧೦೦ ಭಾರತೀಯರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸದ್ಗುರು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ’ಒನ್’-ದಿ ಮೂವಿ’ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಸದ್ಗುರುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನವೆಂಬರ್ ೨೪
ನವೆಂಬರ್ ೨೪ - ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಇಪ್ಪತ್ತ ನಾಲ್ಕನೇದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೨೮ ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೨೯ ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
ಗಿಂಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಗಿಂಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಗೋರುಮಾರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಗೋರುಮಾರಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲು
ಬಕ್ಸಾ ಹುಲಿ ಮೀಸಲುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ನೇವ್ರಾ ಕಣಿವೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ವಂಶ
ಆದಿಲ್‌ ಶಾಹಿ ವಂಶ ೧೪೯೦ ರಿಂದ ೧೬೮೬ರ ವರೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ದಖನ್ನಿನ ಬಹುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ರಾಜವಂಶ. ಬಿಜಾಪುರ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಬಹಮನಿ ರಾಜ್ಯ ನಾಶವಾದ ಬಳಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಶಾಹಿ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು. ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್ ಶಾ ಈ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪಕ.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ ವಂಶ ಬಹುಮನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ದಖನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಐದು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು(1489). ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್‍‌‌ ಷಾ ಸ್ಥಾಪಕ. ಈತ ತುರ್ಕಿಯ ಸುಲ್ತಾನನ ಮಗ. ಅಣ್ಣನೊಂದಿಗೆ ವಿರೋಧ ಬೆಳೆದುದರಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬಹುಮನಿ ರಾಜ್ಯದ ವಝೀರ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಗವಾನನ ಹತ್ತಿರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ. ಹೀಗೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಂ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಫೆರಿಸ್ತ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಸಮರ್ಥನೆ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಷಾ ಮತವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಂಧಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸುಖಲೋಲುಪನಾಗಿದ್ದರೂ ಅವನ ಕರ್ತವ್ಯನಿಷ್ಠೆ, ಅನ್ಯ ಧರ್ಮಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ನ್ಯಾಯಪರತೆ-ಈ ಗುಣಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಬಿಜಾಪುರದ ದುರ್ಗನಿರ್ಮಾಣ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಆಯಿತು. ಪಾಂಡಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಲಲಿತಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಷಾ ನಾನಾದೇಶಗಳಿಂದ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನೂ ಕಲಾಭಿಜ್ಞರನ್ನೂ ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಗೌರವಿಸಿದ. ಮುಸ್ಲಿಂ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಅಹಮದ್ ನಗರ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡ, ಬೀದರ್, ಬಿಹಾರ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಖ್ಯವೇರ್ಪಡದೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಬಲ ಹಿಂದೂ ಸಾಮ್ರಾಟರಾದ ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಉತ್ಕರ್ಷಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡರಾದರೂ 1565ರಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ಸುಲ್ತಾನರೂ ಕಲೆತು ರಕ್ಕಸತಂಗಡಿ ಕದನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದರು. ವಿಜಯನಗರದಂಥ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ತಮಗೆ ಗಂಡಾಂತರವಿದೆಯೆಂದೂ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಧರ್ಮಯುದ್ಧ ಸಾರಬೇಕೆಂದೂ ಅವರೆಲ್ಲ ಒಟ್ಟಾದರು. ಬಹುಮನಿ ರಾಜರಂತೆ ಆದಿಲ್‍‌ಷಾಹಿಗಳು ಹಿಂದೂ ದ್ವೇಷಿಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟೋ ಮರಾಠರು ಅವರ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು; ರಾಜ್ಯದ ಲೆಕ್ಕಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸುಲ್ತಾನರ ಕಲಾಭಿಜ್ಞತೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇರುವ ಕುರುಹುಗಳು:
ಇವು ಅವರ ಕಲಾ ವೈಭವವನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವುದಲ್ಲದೇ ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಸಂಯೋಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಆದಿಲ್‍‌ಷಾಹಿ ರಾಜಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಯೂಸುಫ್ ಆದಿಲ್‍ ಷಾನಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸುಲ್ತಾನ, 1579 ರಿಂದ 1626ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಎರಡನೆಯ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್‍ ಷಾ, ಈ ಸುಲ್ತಾನರು ಔರಂಗಜೇಬ್ 1686ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿ ಆಳಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಹೆಚ್.ಎಲ್.ಎನ್. ಸಿಂಹ
ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರು ಹೆಚ್.ಎಲ್.ಎನ್.ಸಿಂಹ. (ಜನನ: ಜುಲೈ ೨೫,೧೯೦೬ - ಜುಲೈ ೨,೧೯೭೨). ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಳವಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾರಹಲ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ.ತಂದೆ ನರಸಿಂಹಯ್ಯ,ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮ.ಬಾಲನಟನಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಸೇರಿದರು.ತಾವೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ "ಸಿಂಹಾಸ್ ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಆರ್ಟಿಸ್ಟ್ಸ್"ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ರಂಗ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಸರಳೀಕರಿಸಿ,ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದರು. ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹರವರು ತೋರಿಸಿದ ಅಪ್ರತಿಮ ನಟನಾಕೌಶಲ್ಯ ,ಅವರನ್ನು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಎಳೆದು ತಂದಿತು. ಇವರು ಮೊಹೊಮದ್ ಪೀರ್‍ರವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಚಂದ್ರಕಲಾ ನಾಟಕ ಮಂಡಲಿ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಂಘವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ ಇವರು ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮದ್ದೂರು ತಾಲೂಕಿನ ದೇಶಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ಸಣ್ಣಮ್ಮ; ತಂದೆ ಗಿರಿಗೌಡ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣರು ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ‘ವಿನೋದ’ ಹಾಸ್ಯಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಖಾದಿ ಧರಿಸಿ, ಗಾಂಧಿವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಇವರು ವಹಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರು ರಚಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು:
ಸಾಧನೆ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ ದೇಶಹಳ್ಳಿ ಜಿ.ನಾರಾಯಣ
ಗದಗ
ಗದಗ (Gadag) (गदग) ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಗದಗ ಪಟ್ಟಣ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನವರೆಗೂ ಗದಗ, ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಿತು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೦ ಲಕ್ಷ. marked by ''Ornate pillars with intricate sculpture''
ಗದಗ ಮತ್ತು ಬೆಟಗೇರಿ ಅವಳಿ ನಗರಗಳು
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗದಗ ತಾಲೂಕಿನ ಕಣಗಿನಹಾಳದಲ್ಲಿ ಸನ್ 1905 ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಿದೆ. ಗದಗಿನ ಮೂಲ ಹೆಸರುಗಳು ಕೃತುಕ, ಕೃತುಪುರ, ಕರಡುಗು ನಂತರ ಗಲದುಗು, ಗದುಗು ಮತ್ತು ಈಗ  ಗದಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪತ ಗುಡ್ಡ ಸಹ ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಲ್ಲೇ ಇವೆ.
ತಾಲೂಕುಗಳು
100px|thumb|ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಲೂಕುಗಳು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
75px|thumb|right|ಪಂಚಾಕ್ಷರಿ ಗವಾಯಿಗಳು
ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಗದಗಿನ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಗದಗ ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಹಾಗು ಸುಮಾರು ೧೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿವೆ. ಸಂಕೇಶ್ವರ, ಶಾಬಾದಿಮಠ, ಹೊಂಬಾಳಿ, ವಿದ್ಯಾವಿಕಾಸ, ವಿದ್ಯಾನಿಧಿ, ಪಾರು ಪ್ರಕಾಶನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರೆಸ್ ಗಳು ಇವೆ. ಕೈಮಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಆಕರ್ಷಕ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ನೇಯುವ ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿ ನೇಕಾರರು ಇಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಇದು ಗದಗ ಮತ್ತು ಬೆಟಗೇರಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಆಕರ್ಷಣೆ.
ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್
ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೪೦&೫೦ ಕಿಮೀ ಉದ್ದಗಲದ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ ಬೀಸುವ ಪ್ರದೇಶವೆಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ನವೀಕರಿಸಬಹುದಾದ ಇಂಧನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಯಮಿತ (ಕೆ.ಆರ್ ಇ.ಡಿ.ಎಲ್) ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಪವನ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದೂ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದೆ.