cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶಹಾಜಿ ಭೋಸಲೆ
ಅವರ ತಂದೆ ಮಾಲೋಜಿಯಂತೆ, ಶಹಾಜಿಯು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಸುಲ್ತಾನರ ಮಲಿಕ್ ಅಂಬಾರ್‌ನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. 1622 ರಲ್ಲಿ ಮಾಲೋಜಿಯ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 26 ವರ್ಷದ ಶಹಾಜಿ ಮಲಿಕ್ ಅಂಬರನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದರು. 1625 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಸಾರ್ ಲಷ್ಕರ್‌ನ ಉನ್ನತ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಜುಲೈ 28 ರಂದು ಪುಣೆಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲಾದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರದ ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಡೆಕ್ಕನ್ ಸುಲ್ತಾನರ ವಿರುದ್ಧದ ಸಂಘರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಶಹಾಜಿ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭಟ್ವಾದಿ ಕದನಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು (1624), ಶಹಾಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಮರಾಠ ನಾಯಕರು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಯುದ್ಧದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಅವರು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಮಲಿಕ್ ಅಂಬರನ ಸೈನ್ಯವು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಮೊಘಲ್-ಬಿಜಾಪುರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು.
ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿಯ ಪೋಷಕ - ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಷಾ II - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1627 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಷಾ II, ಮುಸ್ಲಿಂ, ಶಹಾಜಿಯಂತಹ ಹಿಂದೂಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರವನ್ನು ಅವರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವಿನ ಬಫರ್ ರಾಜ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡರು. ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅಹಮದ್‌ನಗರದ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಘಲರ ಜೊತೆಗಿನ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಣವು ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ನಡುವೆ, ಶಹಾಜಿ 1628 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮಲಿಕ್ ಅಂಬರನ ಮಗ ಫತಾಹ್ ಖಾನ್‌ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು.
1626 ರಲ್ಲಿ ಮಲಿಕ್ ಅಂಬರನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಹ್ಮದ್ನಗರದ ಅಧಿಕಾರವು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಶಹಾಜಿ ಅವರು ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಹೊಸದಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಷಹಜಹಾನ್, ಅಹ್ಮದ್ನಗರದ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಸ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1629 ರಲ್ಲಿ ಶಾಹಾಜಿ, ಖಾಂಡೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧ 6,000-ಬಲವಾದ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು, ಆದರೆ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
1630ರಲ್ಲಿ, ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಣ ರಾಜಕೀಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಶಹಾಜಿಯ ಅಳಿಯಂದಿರು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶಹಾಜಿ 2,000-ಬಲವಾದ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮೊಘಲರಿಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡರು. ಮೊಘಲರು ಅವರನ್ನು ಜುನ್ನಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಗಮ್ನೇರ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಜಾಗೀರ್ ಎಂದು ನೀಡಿದರು.
1630-1632 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವು ಮಹಾದುರ್ಗಾ ಕ್ಷಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೀವ್ರ ಬರಗಾಲದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿತ್ತು. ದೌಲತಾಬಾದ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ ಮೊಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಿಜಾಪುರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು. ಮೊಘಲರು ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್ನಗರ ಸುಲ್ತಾನರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ದೌಲ್ತಾಬಾದ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಹಾಜಿ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಸುಲ್ತಾನರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಈ ಪ್ರದೇಶವು ನಾಸಿಕ್, ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಅಹಮದ್‌ನಗರ ನಗರಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ತ್ರಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರವು ನೇರವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದಕ್ಷಿಣ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಂತೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಅಹಮದ್‌ನಗರ, ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಯುದ್ಧದಿಂದಾಗಿ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. 1600–1635ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕನಿಷ್ಠ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಬದಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಾಶವಾಯಿತು.
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಶಹಾಜಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ತುಂಬಾ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವನು 2,000-10,000 ಸೈನಿಕರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ವಿಜಯದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದನು. ಸುದ್ದಿಪತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಪಡೆಗಳು 3,000-ಬಲವಾದ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಬಿಜಾಪುರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ 2,000-ಬಲವಾದ ತುಕಡಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
1634 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಶಹಾಜಿ ಮೊಘಲ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ದೌಲ್ತಾಬಾದ್ ಬಳಿಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು, ಮೊಘಲರು ಅವನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಮರಾಠ ಸೈನಿಕರು ಎರಡೂ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರದ ಪರೆಂಡ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ (1634), ಮೊಘಲರು ಶಾಹಾಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜಾಪುರ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. 1635 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ಸೈನ್ಯವು ಶಹಾಜಿಯನ್ನು ದೌಲತಾಬಾದ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು, ಅವನ ಸರಬರಾಜು ರೈಲು ಮತ್ತು ಅವನ 3,000 ಸೈನಿಕರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಬಿಜಾಪುರವು ಎರಡು ರಾಜಕೀಯ ಬಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು: ಶಹಾಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಮೊದಲನೆಯವರು ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊಘಲ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿದರು; ಎರಡನೆಯದು ಹಿಂದಿನ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊಘಲರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಒಲವು ತೋರಿತು. 1636 ರಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಬಣವು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಬಿಜಾಪುರವು ಶಹಾಜಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು, ಅಥವಾ ಅವನು ಬಿಜಾಪುರಿ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಲು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಮೊಘಲ್ ಗಡಿಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಮೊಘಲರು ಮಹುಲಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದ್‌ನಗರ ಸಿಂಹಾಸನದ ವೇಷಧಾರಿ ಮುರ್ತಾಜಾ ಮತ್ತು ಶಹಾಜಿ  ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1636 ರಲ್ಲಿ, ಶಹಾಜಿ ಮಾಹುಲಿ ಮತ್ತು ಜುನ್ನಾರನ್ನು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರ ಸೇವೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಮೊಘಲರು ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಇಂದಾಪುರ ಸೇರಿದಂತೆ ಇಂದಿನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು.
ಶಹಾಜಿ ತನ್ನ ಜಾಗೀರ್ ಅನ್ನು ಪುಣೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮೊಘಲ್-ಬಿಜಾಪುರ ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಜಾಗೀರ್ ಅನ್ನು ಅವನ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಮಗ ಶಿವಾಜಿಯ ನಾಮಮಾತ್ರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು, ಅವನ ಅಧೀನ ದಾಡೋಜಿ ಕೊಂಡದೇವ್ ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿದ್ದನು. ಸ್ವತಃ ಶಹಾಜಿಯನ್ನು ಬಿಜಾಪುರ ಸುಲ್ತಾನರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಶಹಾಜಿ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ 20 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಕಂಡ ಸುಲ್ತಾನರು, ಅವನತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರವು ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಭಾಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ಜನರಲ್ ರುಸ್ತಮ್-ಇ-ಜಮಾನ್ ರಣದುಲ್ಲಾ ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸೈನ್ಯವು ಮೈಸೂರಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಶಹಾಜಿ ಈ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧೀನ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
1637-1640ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ, ಬಿಜಾಪುರ ಪಡೆಗಳು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಬಿಜಾಪುರಿ ಪಡೆಗಳು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಹಲವಾರು ನಾಯಕರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದವು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 1638 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜಾಪುರ ಪಡೆಗಳು ಶಹಾಜಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ, ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಬಿಜಾಪುರದ ದೊರೆ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಆದಿಲ್ ಷಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ರಣದುಲ್ಲಾ ಖಾನ್‌ನಿಂದ ಕೋಲಾರ, ಹೊಸಕೋಟೆ, ದೊಡ್ಡಬಳ್ಳಾಪುರ ಮತ್ತು ಸಿರಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಶಹಾಜಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಭದ್ರಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಹವಾಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಶಹಾಜಿ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮುಖ್ಯ ಬಿಜಾಪುರ ಸೈನ್ಯದ ನಿರ್ಗಮನದ ನಂತರ ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭೂಭಾಗದ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಹಾಜಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ, ಬಿಜಾಪುರ ಸೈನ್ಯದ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳು ಶಹಾಜಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತಂದವು.
ಬಿಜಾಪುರದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಶಹಾಜಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಳಿದನು. ಬಿಜಾಪುರದ ದೊರೆ ಅವನನ್ನು ನಂಬಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭ ಎಂದು ಕರೆದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1639 ರಲ್ಲಿ, ಶಹಾಜಿಯು ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಆಡಳಿತಗಾರನೊಂದಿಗಿನ ಶಹಾಜಿಯ ಸಂಬಂಧವು ಸುಧಾರಿಸಿತು ಮತ್ತು 1641 ರಲ್ಲಿ, ಹಿಂದೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ದಂಗೆಯನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅವರು ಕೆಂಗ್ ನಾಯಕ್‌ನಿಂದ ಬಸವಪಟ್ಟಣದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಬಿಜಾಪುರದ ಸೇನಾಪತಿ ಅಫ್ಜಲ್ ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸೈನ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಸೇನೆಯು ವೆಲ್ಲೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1642ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಬಿಜಾಪುರದ ಪತ್ರವೊಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿಯ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತದೆ.
1642 ಮತ್ತು 1644 ರ ನಡುವೆ, ಶಹಾಜಿಯ ಪತ್ನಿ ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಶಿವಾಜಿ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶಹಾಜಿ ಶಿವಾಜಿಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ನಿಂಬಾಳ್ಕರ್ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಯಿಬಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ಧೂರಿ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಶಹಾಜಿಯವರು ತಮ್ಮ  ಎರಡನೇ ಹೆಂಡತಿಯಿಂದ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ತನ್ನ ಇಡೀ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಿಜಾಪುರ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಾಜರುಪಡಿಸಿದರು.
ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಪುಣೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಶಹಾಜಿಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಸಂಭಾಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿ ತುಕಾಬಾಯಿಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಗ ವೆಂಕೋಜಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡರು.
ಶಾಹಾಜಿ ಪುಣೆ ಪ್ರದೇಶದ ಹಲವಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ದಾದೋಜಿ ಕೊಂಡದೇವ್ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಾಹಾಜಿಯ ಖಜಾನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆದಾಯವನ್ನು ರವಾನೆ ಮಾಡಿದರು.
1648–1660ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಹೋದರು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗ ಎಕೋಜಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. 1654 ರಲ್ಲಿ ಕನಕಗಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (ರಾಜ) ದಂಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿ ಸ್ವತಃ ಕನಕಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಗ ಸಂಭಾಜಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಬಿಜಾಪುರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಹಾಜಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಪುಣೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಾಗೀರ್ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶಹಾಜಿಯ ಮಗ ಶಿವಾಜಿ, ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಪುಣೆಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಬಿಜಾಪುರ ಸಾಮಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಶಿವಾಜಿಯು ತಾನು ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ಸೇವಕನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡನು, ಪದಚ್ಯುತ ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗಿಂತ ತಾನು ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದನು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಿಜಾಪುರದ ಆಡಳಿತಗಾರನು ಅವನ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶಹಾಜಿ ತನ್ನ ಮಗನ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದನು. 26 ಮೇ 1658 ರ ಬಿಜಾಪುರದ ಪತ್ರವು ಶಹಾಜಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜಾಗೀರ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗನ ದಂಗೆಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
1659 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜಾಪುರ ಸರ್ಕಾರವು ಶಿವಾಜಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಅಫ್ಜಲ್ ಖಾನ್ ನೇತೃತ್ವದ 12,000-ಬಲವಾದ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿತು, ಆದರೆ ಶಿವಾಜಿಯು ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಶಾಲಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದನು. 1659-1662 ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಶಹಾಜಿಯವರು, ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಪುಣೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, 12 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅವರ ಮಗನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಇದು ಶಿವಾಜಿಯೊಂದಿಗಿನ ಶಹಾಜಿಯ ಕೊನೆಯ ಭೇಟಿಯಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಶಹಾಜಿ 1664 ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಲೀವಿಂಗ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್
ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಲೀವಿಂಗ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)  ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವಾಗಿದೆ. SSLC ಅನ್ನು 10 ನೇ ತರಗತಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಮೇಲೆ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ '10 ನೇ ತರಗತಿ ಬೋರ್ಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. SSLC ಭಾರತದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಹತಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ.
alt=SSLC Students|thumb| SSLC ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಪ್ರಶ್ನೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು. ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಈ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಮೂಲಭೂತ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ. ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರೆಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿಷಯಾಧರಿತ  ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕೋರ್ಸ್, (ಪಿಯುಸಿ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಈ ಅವಧಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಪದವಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು.
ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಸಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್‌ಗೆ ಸೇರುವುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆಯುವುದು ಇತರ ಆಯ್ಕೆಗಳು. SSLC ಮುಗಿದ ನಂತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ ಆಯ್ಕೆ ಇದೆ. ಉದ್ಯೋಗ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಪಡೆಯಲು ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ SSLC (ಅಥವಾ ತತ್ಸಮಾನ) ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣಗಳ ನೋಂದಣಿ ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ SSLC ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದ ಪುರಾವೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ರೂಪವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. MEA ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ವರದಿಯಂತೆ  ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ನಾಗರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ ಇದನ್ನು   ಮಾನ್ಯವಾದ ಜನ್ಮ ದಿನಾಂಕದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
ಜಸಿಂಡಾ ಅರ್ಡೆರ್ನ್
ಜಸಿಂಡಾ ಕೇಟ್ ಲಾರೆಲ್ ಅರ್ಡೆರ್ನ್ (ಜನನ 26 ಜುಲೈ 1980)  ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು  26 October 2017 ರಿಂದ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ನ  ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅಧಿರಾಕರ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. .ಅವರು ಆಗಸ್ಟ್ 1, 2017 ರಂದು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದದ್ದಾರೆ.2008 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 8, 2017 ರಿಂದ ಮೌಂಟ್ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ಗೆ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನ್ಯೂ ಜೀಲ್ಯಾಂಡ್
ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ
ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಹಾಸನ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ೧೭ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಲೋಕಸಭೆಯ ೩ನೇ ಕಿರಿಯ ಸಂಸದರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹೆಚ್. ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವರಾಗಿರುವ ಹೆಚ್. ಡಿ. ರೇವಣ್ಣರವರ ಮಗ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿರುವ ಎಚ್.ಡಿ.ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿಯವರು ಪ್ರಜ್ವಲ್ ರೇವಣ್ಣರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ. =ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ= ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ​​(ಸಿಪಿಎ) ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ೧೦ ಯುವ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಜನತಾದಳದ(ಜಾತ್ಯತೀತ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವ ಇವರು, ೨೦೧೮ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷವು ಅವರಿಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶ ವಿಳಂಬವಾಯಿತು.
ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಹಾಸನದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜ್ವಲ್ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸೂತ
ಸೂತ ಪದವು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಾರರು ಹಾಗೂ ಒಂದು ಮಿಶ್ರ ಜಾತಿ ಎರಡನ್ನೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ (೧೦.೧೧.೧೭) ಸೂತ ಜಾತಿಯವರು ಕ್ಷತ್ರಿಯ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಹಲವಾರು ಪುರಾಣಗಳ ನಿರೂಪಕನಾಗಿದ್ದ ಲೋಮಹರ್ಷಣನ ಮಗ ಉಗ್ರಶ್ರವಸನನ್ನು ಸೂತ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಮಹಾಭಾರತದ ಸಂಜಯನನ್ನೂ ಸಹ (ಧೃತರಾಷ್ಟ್ರನ) ಸೂತ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಾರರು ಮೂಲತಃ ಸೂತ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಹೆಸರಾಗಿ ಸೂತ ಪದದ ಬಳಕೆಯು ಲೋಮಹರ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಅವನ ಪುತ್ರ ಉಗ್ರಶ್ರವಸ ಸೌತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಸೂತ ಪದದ ಮುಂಚಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಲೂಡೊ ರೋಷೇ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸೂತ ಜಾತಿಯು ಪುರಾಣಗಳ ನಿರೂಪಕನಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರ್. ಎನ್. ದಂಡೇಕರ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೂತ ಪದವನ್ನು ಜನರ ಒಂದು ವರ್ಗ ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ಸಾರಥಿಗಳು. ಕರ್ಣನ ಸಾಕು ತಂದೆತಾಯಿಯರು ಸೂತರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಕರ್ಣನನ್ನೂ ಸೂತನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ಸ್ಯ ಸೇನೆಯ ಸೇನಾಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೀಚಕನು ಸೂತನಾಗಿದ್ದನು.
ಭೂಪಾಲಿ
ಭೂಪಾಲಿ, ಭೂಪ್, ಭೂಪಾಲಿ ಅಥವಾ ಭೂಪಾಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಭೂಪಾಲಿ, ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ ನ ರಾಗ. ಇದು ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗ. (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ). ಈ ರಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಹಾಡುಗಳು ಭಕ್ತಿ ರಸವನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ. ಇದು ೫ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ರಾಗಗಳ "ಔಡವ ಜಾತಿ" ಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರಾಗವನ್ನು ಮೋಹನಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಗ ಭೂಪಾಲಿ, ರಾಗ ಯಮನ್ ಮತ್ತು ರಾಗ ಭೈರವ್ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಮೂಲ ರಾಗಗಳಾಗಿದ್ದು,ಸಂಗೀತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಇದು ಮಾ (ಮಧ್ಯಮ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಮತ್ತು ನಿ (ನಿಷಾಧ)ವನ್ನು ಎಂದೂ ಸಹ ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿ (ದೈಹಿಕ ಸಂತೋಷದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ಮತ್ತು ಮಾ (ಪ್ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಎಂದರೆ ಈ ರಾಗವು ವೈರಾಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೀಠಿಕೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ - ಆರೋಹ್ ಆರೋಹ (ಆರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಅ ವರೋಹ (ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸರಳವಾಗಿ ಪಠಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)
ಅದರ ನಂತರ, ಇದೇ ಐದು ಸ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ, ಗಾಯಕರಿಂದ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚಿಕ್ಕ ಪದಗುಚ್ಛಗಳಂತೆಯೇ "ಚಲನ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆರೋಹ ಮತ್ತು ಅವರೋಹ
ಭೋಪಾಲಿ ಪ್ರಮಾಣವು ಶುದ್ಧ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮವಾದಿ
ಗಂಧಾರ - ಗ
ಮಗುವಿನ ಸಾವು ಪಿ
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಪೀಟರ್ ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿ 1 ಮಾರ್ಚ್ 2006 ರಂದು ಟ್ರೇಸಿ ಕಾನೆಲ್ಲಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿಯ ಹೊಸ ಗೆಳೆಯ ಸ್ಟೀವನ್ ಬಾರ್ಕರ್ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವೈದ್ಯರು ಪೀಟರ್‌ನ ಮುಖ ಮತ್ತು ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಗೇಟುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ಅವರನ್ನು ಕುಟುಂಬದ ಸ್ನೇಹಿತನ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಜನವರಿ 2007 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿಯ ಆರೈಕೆಗೆ ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದರು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಮೂಗೇಟುಗಳು, ಗೀರುಗಳು ಮತ್ತು ಊತ ಸೇರಿದಂತೆ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಪೀಟರ್ ಎರಡು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರು. ತಲೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ. ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿಯನ್ನು ಮೇ 2009 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.[11]
ಭೂಪಾಲಿ
ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಮವಾದಿ
ಧೈವತ್ - ಧಾ
ಮಗುವಿನ ಸಾವು ಪಿ
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಜೂನ್ 2009 ರಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಪೀಟರ್ ಮೇಲೆ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಮೂಗೇಟುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲಿನ ದೌರ್ಜನ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಜೂನ್ 4 ರಂದು, ಮಗುವನ್ನು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತನೊಂದಿಗೆ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಜುಲೈ 25 ರಂದು, ಹ್ಯಾರಿಂಗಿ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ & ಯಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಅದು "ಕೇರ್ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮಿತಿಯನ್ನು... ಪೂರೈಸಲಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು.[12]
ಭೂಪಾಲಿ
ಆಲಾಪ್
ರಾಗದ ಸಾರವು ಶಾಂತಿ ರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ - ಶಾಂತಿಯುತ ಮತ್ತು ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ.
ಮಗುವಿನ ಸಾವು ಪಿ
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
1 ಆಗಸ್ಟ್ 2009 ರಂದು, ಪೀಟರ್ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಲೋಕಮ್ ಪೀಡಿಯಾಟ್ರಿಶಿಯನ್ ಡಾ ಸಬಾಹ್ ಅಲ್-ಜಯತ್ ಅವರು ನೋಡಿದರು.[13] ಮುರಿತದ ಬೆನ್ನು ಮತ್ತು ಮುರಿದ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ವರದಿಯು ಅಲ್-ಜಯ್ಯಾತ್‌ನ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[1][14] ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ, ಕೊನ್ನೆಲ್ಲಿಗೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು.[15]
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಜೈನಾಗಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ :
ಮಗುವಿನ ಸಾವು ಪಿ
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಮರುದಿನ, ಆಂಬ್ಯುಲೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕರೆಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪೀಟರ್ ತನ್ನ ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ನೇಪಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಧರಿಸಿದ್ದನು.[15] ಪುನರುಜ್ಜೀವನದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರ, ಆತನನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ನಾರ್ತ್ ಮಿಡ್ಲ್ಸೆಕ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 12:20 ಕ್ಕೆ ಅವರು ಸತ್ತರು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.[16] ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಗುದ್ದಿದ ನಂತರ ಹಲ್ಲು ನುಂಗಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇತರ ಗಾಯಗಳೆಂದರೆ ಮುರಿದ ಬೆನ್ನು, ಮುರಿದ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು, ವಿರೂಪಗೊಂಡ ಬೆರಳ ತುದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಣೆಯಾದ ಬೆರಳಿನ ಉಗುರುಗಳು.[17]
ಭೂಪಾಲಿ
ಪಕಡ್ ಮತ್ತು ಚಲನ್
ಸಂಬಂಧಿತ ರಾಗಗಳು: ದೇಶ್ಕರ್ (ಭೂಪಾಲಿಯಂತೆಯೇ ಇರುವ ಬಿಲಾವಲ್ ಥಾಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಪೆಂಟಾಟೋನಿಕ್ ರಾಗ). ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣ ಇನ್ನೊಂದು ಇದೇ ತರಹದ ರಾಗ.
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಜೈನಾಗಮ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಾಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಜೈನಮತ ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಇಪ್ಪತ್ತು ನಾಲ್ಕು ತೀರ್ಥಂಕರರನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ದಾಯಾದಿಯಾದ ನೇಮಿನಾಥ ಅವರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡನೆಯವ. ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರನೆಯವ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ. ಈತ ಇತಿಹಾಸ ಪುರುಷನೆಂಬುದನ್ನು ಈಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ನಿಗಠನಾಟಿಪುತ್ತನೆಂದು ಬೌದ್ದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಯಾವಾತನನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೊ ಆತ ತೀರ್ಥಂಕರರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯವನಾದ ಮಹಾವೀರ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 599-527). ಆತ ಬುದ್ದನ ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಆತನಿಗಿಂತ ಹಿರಿಯವ. ಆತನಂತೆ ರಾಜವಂಶದವ, ಮಗಧ ರಾಜವಂಶದ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತೆಲ್ಲ ಗುರುವಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಬಾಯಿಪಾಠದ ಮೂಲಕ ತಲೆಯಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಮಹಾವೀರನ ಮತ್ತು ಆತನ ಶಿಷ್ಯರ ಉಪದೇಶಗಳು ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜೈನಾಗಮದ ಮೂಲಕ ನಮಗೆ ದೊರೆತಿವೆ. ಹೀಗೆ ಅವು ತಲೆಯಿಂದ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಇಳಿದುಬರುವಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ದುಷ್ಕಾಲಗಳ ಪ್ರಯುಕ್ತ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕ್ಷಾಮವೊಂದು ತಲೆದೋರಿದುದ್ದರಿಂದ ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಪಂಡಿತ ಮಂಡಲಿ ಅವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತರುವ ಏರ್ಪಾಡನ್ನು ಕೈಕೊಳ್ಳುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಇದಾದ ತರುವಾಯ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಸ್ಕಂಡಿಲ, ನಾಗಾರ್ಜುನ ಮತ್ತು ದೇವದ್ರ್ಧಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇಂಥ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವಂತ ಕೃತಿಗಳೆನಿಸಿದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಇವೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವದ್ರ್ಧಿಯ ಮುಂದಾಳುತನದಲ್ಲಿ ವಲ್ಲಭೀ ಪಂಡಿತ ಮಂಡಲಿ ಈ ಆಗಮವನ್ನು, ಅದು ಈಗ ನಮಗೆ ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿರುವಂತೆ ಕ್ರಮಪಡಿಸಿ, ಪುನವ್ರ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಬರೆಹಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ಆಗಮ ಪಾಠಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳು, ಪ್ರಾಯಶಃ ಹಿಂದಿನ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕೃತವಾಗಿರುವಂತೆ, ಈ ಆಗಮದಲ್ಲಿಯೆ ನಮಗಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪುರಸ್ಕøತವಾದ, ಪ್ರಾಯಶಃ ವಲ್ಲಭಿಯ ಪಂಡಿತ ಮಂಡಲಿಯಿಂದಲೆ ಇರಬಹುದು, ವಿಂಗಡಿಕೆ ಯಾವುದೆಂದರೆ, ಆಗಮದಲ್ಲಿ ಆಚಾರಂಗ ಸೂತ್ರಕೃತಾಂಗ ಮುಂತಾದ ಹನ್ನೊಂದು ಅಂಗಗಳು; ಔಪಪತಿಕ, ರಾಜಪ್ರಶ್ನೀಯ ಇತ್ಯಾದಿ ಹನ್ನೆರಡು ಉಪಾಂಗಗಳು. ಚತುಶ್ಚರಣ, ಆತುರಪ್ರತ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮುಂತಾದ ಹತ್ತು ಪ್ರಕೀರ್ಣಗಳು, ನಿಶೀಥ, ಮಹಾನಿಶೀಥ ಇತ್ಯಾದಿ ಆರು ಜೇಡಸೂತ್ರಗಳು, ನಾಂದೀ ಮತ್ತು ಅಣುಯೋಗ ದ್ವಾರಗಳೆಂಬ ಎರಡು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಉತ್ತರಾಧ್ಯಯನ, ಅವಶ್ಯಕ, ದಶವೈಕಾಲಿಕ ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲ ಸೂತ್ರಗಳು. ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ವಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದೃಷ್ಟಿವಾದವೆಂಬ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಂಗ ಈಗ ನಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆಗಮದಲ್ಲಿಯ ವಿಷಯಗಳು ವಿಧವಿಧವಾಗಿವೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ದಿಗೆ ಎಟಕಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಖೆಗೂ ಅದು ಆಕರವಾಗಿದೆ. ಆಚಾರಂಗ ದಶವೈಕಾಲಿಕ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮಹಾವೀರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜತ್ವದ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜೀವಾಭಿಗಮ ಮುಂತಾದವು ಜೀವವುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜೈನರ ಭರವಸೆ ಎಂಥದೆಂಬುದನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಉಪಾಸಕದಶಾಃ, ಪ್ರಶ್ನವ್ಯಾಕರಣಾನಿ ಮುಂತಾದವು ಗೃಹಸ್ಥನ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನೂ ಅವನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾತಾಧರ್ಮಕಥಾಃ, ವಿಪಾಕಶುತ ಮತ್ತು ನಿರಯಾವಲಿಯಾ ಓ ಎಂಬವು ತಮ್ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ನೀತಿಯನ್ನೇ ಬೋಧಿಸುವ ಪಾವನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಉಪದೇಶವೇ ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ. ಸೂರ್ಯಪ್ರಜ್ಞಪ್ತಿ ಮುಂತಾದವು ಜೈನಾಗಮದಲ್ಲಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂತ್ರಕೃತಾಂಗ, ಉತ್ತರಾಧ್ಯಯನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಒಳ್ಳೆ ಹೊಳಪುಳ್ಳ ನೀತಿಬೋಧೆಗಳನ್ನೂ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನೂ ವಿನೋದವುಳ್ಳ ಅಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ವಿರಕ್ತರ ಕಾವ್ಯದ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ. ನಂದೀ ಎಂಬುವ ಜೈನದರ್ಶನದ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಮೇಯಗಳ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಭಗವತೀ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ತಾವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳಂತಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಥೆಗಳು ಅರಿಷ್ಟನೇಮಿ ಎಂಬವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದಂಥವು. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ರ್ವ ಮತ್ತು ಮಹಾವೀರನ ಶಿಷ್ಯರು ಸಂವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರವಚನಗಳಲ್ಲಿಯ ಉಪದೇಶ ಮಹಾವೀರ ಮತ್ತು ಆತನ ಶಿಷ್ಯರದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಭೂಪಾಲಿ
ರಸ
ಭಕ್ತಿ ರಸ (ಭಕ್ತಿ)
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ದೇವದ್ರ್ಧಿ ಈಗಾಗಲೆ ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಜೈನಾಗಮ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಪಡಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನೂ ಪಾಠಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಒಂದು ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಶಬ್ದಗಳನ್ನೂ ಒಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಂದು ಮತ್ತು ಇತರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ವಣ್ಣೋ, ಜಾವ ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳಿಂದಲೂ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದಲೂ ಸೂಚಿಸಿ ಸಮಂಜಸವಾದ ಒಂದು ಸಮಗ್ರತೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಕರಣಾಂತರ ಸೂಚನೆಗಳು ಒಬ್ಬನ ಕೈವಾಡವನ್ನೇ ತೋರುತ್ತವೆ. ಈಗಿನ ಉಪಾಂಗಗಳ ವಿಷಯ ಅಂಗಗಳಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಉಪಾಂಗಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಮಂಡಲಿಯಿಂದೀಚೆಗೆ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯಿರಬಹುದು. ಆಗಮದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂಥ ವರ್ಗರಚನೆಯಿಂದ ಪ್ರಶ್ನವ್ಯಾಕರಣಾನಿ ಎಂಬಂಥ ಗ್ರಂಥಗಳ ಒಳಪಡಿಗಳು ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಪರಿಷ್ಕರಣದವರೆಗೂ ಈ ಮರು ಹೊರಳಿಕೆಗಳೂ ಭಾಗಗಳ ಎಡೆಮಾಡಿಸುವಿಕೆಯೂ ಜರಗುತ್ತಲೇ ಇದ್ದುವು. ಈಗಲೂ ಅವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಪಡಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ತರದಲ್ಲಿ ಓರಣಗೊಳಿಸುವುದು ಅವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ಯುಕ್ತಿಗಳು ವಿಶದವಾಗಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಷ್ಯೂಬ್ರಿಂಗ್ ಎಂಬಾತ ಸೂತ್ರ ಕೃತಾಂಗದ ಕೆಲವು ವಾಕ್ಯಗಳು ಸಮಂಜಸವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವಂತೆ ಅವುಗಳ ಮರುಜೋಡಣೆ ಹೇಗೆ ಆಗಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಕೀರ್ಣಗಳು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಗಮದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಗುವಿನ ಸಾವು ಪಿ
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಪೊಲೀಸರು ತಕ್ಷಣವೇ ಕೊಲೆ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪೀಟರ್‌ನ ತಾಯಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.[16]
ಭೂಪಾಲಿ
ರಸ
ರಸವನ್ನು ಶಾಂತ ರಸ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಅರ್ಧಮಾಗಧಿಯ ಆಗಮವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರೂ ಅದರ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ್ತು ಹುರುಳಾದ ಭಾಗ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಮಂಡಲಿಯದರಷ್ಟು ಹಳೆಯದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಚನಗಳ ಜತೆಗೆ ಆಗಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕರ ಜೋತಿಷ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತ ಮಾತುಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದೂ ಅದರ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಠ ಭಾಗಗಳ ಛಂದಸ್ಸು ಮತ್ತು ಭಾಷೆ ಇವುಗಳ ರೀತಿಯೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆಚಾರಾಂಗ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರ ಕೃತಾಂಗಗಳ ಮೊದಲ ಭಾಗಗಳು ಆಗಮದ ಪ್ರಾಚೀನತಮವಾದ ಸ್ತರಗಳೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೇಡಸೂತ್ರಗಳ ಕೆಲವು ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನೂ ಉತ್ತರಾಧ್ಯಯನದ ಕೆಲವು ಉಪದೇಶಗಳನ್ನೂ ಭಗವತೀ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಇವುಗಳ ಜತೆಗೆ ಇರಿಸಬಹುದು. ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ಆಗಮ ಶ್ವೇತಾಂಬರರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಮಾಣ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ದಿಗಂಬರರು ಅದನ್ನು ಚೊಕ್ಕ ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾದ ಆಗಮ ಅವರಿಗಿದೆ. ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಹದಿನಾಲ್ಕು ಪೂರ್ವರ ಜ್ಞಾನನಿಧಿ ಕೊರೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು ಮತ್ತು ದೇವದ್ರ್ಧಿಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಆಗಮ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಆಗ ಈಗ ಇತ್ತೀಚಿಗಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳೂ ಪೂರ್ವರ ಗಾಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದಲೇ ಏನೋ ಎತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ದಿಗಂಬರರಲ್ಲಿಯೂ ಅಂಗದ ಜ್ಞಾನ ಕ್ರಮೇಣ ಕಳೆದುಹೋದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇಂಥದೇ ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯವುಂಟು. ಆಗಮನ ಕಳೆದುಹೋಯಿತೆಂಬ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿವರಣೆ ಅವಶ್ಯಕ. ಮಠಗಳ ಪಾಠಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ದೇಶದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆಯೆ, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಈ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ಮøತಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದಲೊ ವ್ಯಾಸಂಗ ಅನುಸ್ಯೂತವಾಗಿ ನಡೆಯಲಾಗದ ಕಾರಣದಿಂದಲೊ. ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೊ ಆಗಮ ವಿದ್ಯಾನಿಷ್ಣಾತರು ಗತಿಸಿಹೋದ ದೆಸೆಯಿಂದಲೊ-ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಠಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಭಾಗದ ಅಭ್ಯಾಸ ಖಿಲವಾಗಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಪಾಠಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಾಖೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ವಿವರವಾಗಿ ನಡೆದು ಅದು ಅಲ್ಲಿ ಸುಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಮತತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದ ಇತರರು ಅದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ವೀಕರಿಸದಿರುವುದುಂಟು. ಇಂಥ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಯಶಃ ದಿಗಂಬರರು ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದುದು ಮತ್ತು ಶ್ವೇತಾಂಬರರು ದೃಷ್ಟಿವಾದ ಖಿಲವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳುವುದು. ಹೀರಾಲಾಲರು ದೃಷ್ಟಿವಾದದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಸತ್ಕರ್ಮಪ್ರಾಭೃತ ಮತ್ತು ಕಷಾಯ ಪ್ರಾಭೃತಗಳ ಪ್ರಾಕೃತ ಸೂತ್ರಗಳ ತಳಹದಿಯಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸೂತ್ರಗಳು ಸಂಸ್ಕøತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಗಳ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳೊಡನೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮಿತವ್ಯಾಸಂಗದಿಂದ ನಮಗೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವುದೇನೆಂದರೆ. ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಿಗಂಬರ ಶ್ವೇತಾಂಬರರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯವೊಂದಿತ್ತು. ಈಗಿನ ದಿನದಲ್ಲಿಯೂ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಮಾನವಾದ ವಿಷಯ ಅವವೇ ಪದಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇಬ್ಬರ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಚೈನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮತ್ತು ಅದರೊಳಗಿನ ತತ್ತ್ವದ ಸಮಗ್ರ ವಿವೇಚನೆ ಜೈನರ ಈ ಎರಡು ಪಂಗಡಗಳೂ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಸಂಗದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ.
ಜೈನಾಗಮ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಲಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೂಕ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆಗಮದ ಪರಿಷ್ಕರಣ ಯಾವ ಸಂಶಯಕ್ಕೂ ಎಡೆಗೊಡದೆ ಸತ್ತ್ವತಃ ಬೇರೆಯೆಂದು ತೋರುವ ಕೃತಿಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಪದ್ಯ ಮತ್ತು ಗದ್ಯ ಇವೆರಡರಿಂದಲೂ ಕೂಡಿವೆ. ಆಚಾರಾಂಗದ ಗದ್ಯ ಪದ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳು ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ದೆಸೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಾಗ ಅನೇಕ ಕ್ಲೇಶಗಳು ಎದ್ದು ತೋರುತ್ತವೆ. ಹಳೆಯ ಗದ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ಶೈಲಿ ಅಷ್ಟು ಬಿಗಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅರ್ಥಗರ್ಭಿತವಾದ ಸೂತ್ರಪ್ರಾಯದ ವಾಕ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಔಪದೇಶಿಕ ಭಾಗಗಳು ಉದಾರವಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನೆಲೆಗಟ್ಟಿಗೊಳಪಟು ವರ್ಣನೆಗಳು, ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆಳಸಿ, ಅನಿಯತವಾದ ಸಮಾಸಪದಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ. ಹಗುರಗೆಟ್ಟ ರಚನೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಮಠಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀವನಕ್ರಮದ ನಿಯಮಗಳು ವಿವರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಮತೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರವಚನಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿವೆ. ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಕೇತಾರ್ಥವುಳ್ಳ ಉಪಮೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಖ್ಯಾಯಿಕೆಗಳಿವೆ. ತಪೋಧಿಕರ ಆದರ್ಶ ಕಥೆಗಳಿವೆ. ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಪಾಶ್ರ್ವ, ಮಹಾವೀರ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಮಕಾಲೀನರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳ ವಿವರಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಆಗಮವನ್ನು ಪಾಳೀಗ್ರಂಥಗಳೊಡನೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಜನಜೀವನ ಹೇಗಿತ್ತು, ಅವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದುವು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ವಿಷಯಗಳು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತವೆ.
ಭೂಪಾಲಿ
ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
ಭೂಪಾಲಿಯು ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗವಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಮಹಾವೀರ ಅರ್ಧ ಮಾಗಧಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉಪದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಆಗಮ ಭಾಷೆ ಅದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಗಗಳು ಆರ್ಷೇಯವಾದ ಭಾಷಾರೂಪಗಳನ್ನೂ ಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಇವು ಮುಂದಿನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಕೆಲವು ಮಾತಿನೊಲುಮೆಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಇಲ್ಲಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಉಪದೇಶವನ್ನು ಬಾಯಿಮಾತುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಅದರಲ್ಲೂ ಶ್ವೇತಾಂಬರರಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳು ಪ್ರಾಕೃತವನ್ನು ಆಗಾಗಲೇ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಕರಣವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಇಂಥ ನವೀಕರಣ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದಿಗಂಬರರ ಪಾಠಗಳು ಶಬ್ದೋಚ್ಚಾರದ ನಡುವೆ ಬರುವ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಮೃದುಗೈಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಪಾಠಗಳೊ ವ್ಯಂಜನಗಳ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಮಂಡಲಿಗೆ ಮುಂಚೆ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಜೈನಮುನಿಗಳ ತಂಡವೊಂದು, ಬರಗಾಲ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ, ಭದ್ರಬಾಹುವಿನ ಮುಂದಾಳುತನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದೇಶಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಯಿತು. ಮತಗ್ರಂಥಗಳ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರ ವಿಸ್ಮøತಿಗೊಳಗಾಗುವ ಭೀತಿಯಿಂದ ಬರಗಾಲ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ, ಮುನಿಗಳ ಮಂಡಲಿಯೊಂದನ್ನು ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಗಮವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿತವಾದ ಆಗಮವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋದವರು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಬರಗಾಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಮಗಧದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಜೈನಮುನಿಗಳ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಲಸೆಹೋದವರ ಆಚಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದವೆನ್ನಬೇಕು. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲೂ ಆಚಾರಗಳಲ್ಲೂ ಭಿನ್ನತೆಗಳೇರ್ಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಜೈನಾಗಮವನ್ನು ಶ್ವೇತಾಂಬರ ಮತ್ತು ದಿಗಂಬರಗಳೆಂಬ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಒಡೆದುದಕ್ಕೆ ಇದೇ ಬೀಜವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ದಿಗಂಬರರೇಕೆ ಪಾಟಲೀಪುತ್ರದ ಅರ್ಧ ಮಾಗದಿಯ ಆಗಮವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜದ ಧಾರ್ಮಿಕಾವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಕೊಡಲು, ಇವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಮøತಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರಹಕ್ಕಿಳಿಸಿದರು. ಇವು ಜೈನರ ಪ್ರತ್ಯಾಗಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಕೃತಗ್ರಂಥಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನವಾದವು, ದೃಷ್ಟಿವಾದದ ಶೇಷಗಳಾದ ಸತ್ಕರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಷಾಯ ಪ್ರಾಭೃತ ಎಂಬವು. ವೀರಾಸನ-ಜಿನಸೇನನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ತಮಗಿಂತ ಮುಂಚಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮತ್ತು ಅವು ಮೂಲಸೂತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿವರಗಳು ಸಂಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದವೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಅವು ಭಾರತದ ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಜೈನಮತದ ಅಪೂರ್ವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸುವ ಕರ್ಮ ಎಂಬ ಗಹನವಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರತ್ಯಾಗಮದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಟ್ಟಕೇರ ಎಂಬಾತನ ಮೂಲಾಚಾರ ಮತ್ತು ಶಿವಾರ್ಯನ ಆರಾಧನಾ ಎಂಬವು ಆಗಮದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮತ್ತು ಸಂನ್ಯಾಸ ಜೀವನದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನೂ ಅದರ ನಿಯಮ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಕೃತ ಭಕ್ತಿಗಳು, ನಿತ್ಯ ಹೇಳುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಸ್ತೋತ್ರ ಪ್ರಬಂಧಗಳು.
ಭೂಪಾಲಿ
ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
ಹಿಂದಿ :
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ಕುಂದಕುಂದನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ ನಮಗುಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ಆತನ ಪಂಚಾಸ್ತಿಕಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನ ಸಾರ ಎಂಬವು ಜೈನರ ಸೃಷ್ಟಿಕ್ರಮ ಮತ್ತು ಭಾಷಾರ್ಥ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ದವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಆತನ ಸಮಯಸಾರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಯತಿವೃಷಭನ ತಿಲೋಯ ಪಣ್ಣಿತ್ತಿ ಎಂಬುದು ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಕರಗ್ರಂಥ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಕಲಿತವಾದ ಮತ್ತು ರಚಿತವಾದ ಈ ಗ್ರಂಥಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಆದಿಮ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳೆನ್ನಬಹುದು.
ಭೂಪಾಲಿ
ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಡುಗಳು
ಮರಾಠಿ :
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ಪ್ರಾಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಹುಭಾಗ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ, ವಿವರಣಾತ್ಮ ನಿರ್ವಚನ ಉದಾಹೃತ ಕಥಾಪ್ರಸರಣ, ವಿಷಯಗಳ ಕ್ರಮವಿಭಾಗ ಇವುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗಮದ ಸುತ್ತು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಆಗಮ ಪಾಠಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಯುಕ್ತಿಗಳೆಂಬ ಪದ್ಯರೂಪದ ವಾಖ್ಯಾನಗಳಿವೆ. ಇವು ಆಯಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಕರ್ತೃ ಭದ್ರಬಾಹುವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇವು ದೇವದ್ರ್ಧಿಯ ಮಂಡಳಿಗಿಂತ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಹಿಂದಿನವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಮ್ಮ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ನಿರೂಪಣೆ, ವಿವರಗಳ ನಿಷ್ಕ್ರಷ್ಟತೆ ಮತ್ತು ವಾದಗಳ ಗಟ್ಟಿತನಗಳಿಂದ ಮಹಾಪಂಡಿತರ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕವಾದವು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಿನಭದ್ರಕ್ಷಮಾಶ್ರಮಣ (ಕ್ರಿ.ಶ. 609) ಅವಶ್ಯಕ ನಿರ್ಯುಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಭಾಷ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದು ಚಿಕ್ಕ ಲೋಕವೆ ಬೆಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾಷ್ಯ ಮತ್ತು ಚೂರ್ಣೀ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಭಾಷ್ಯವೆಂಬುದು ಗ್ರಂಥದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಾಕೃತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ; ನಿರ್ಯುಕ್ತಿಯ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಕೆಲವನ್ನು ಪರ್ಯಾಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತ ಈ ಭಾಷ್ಯ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಚೂರ್ಣಿಯೋ ದಿಗ್ಬ್ರಮೆ ಹಿಡಿಸುವಂತೆ ಸಂಸ್ಕøತವನ್ನೂ ಪ್ರಾಕೃತವನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿರುವ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿ. ಜೀವದಾಸ ಮಹತ್ತರ ತನ್ನ ನಂದೀ ಚೂರ್ಣಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 676ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ
ಭೂಪಾಲಿ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮ
ಲಿಯೋನಿ ಆರ್ಚರ್
ಲಿಯೊನಿ ಆರ್ಚರ್ ೨೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೫ ರಂದು ಕ್ರಾಂಬಿ, ಲಂಕಾಷೈರ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಎನರ್ಜಿ ಸ್ಟಡೀಸ್ನಿಂದ ಆಕ್ಸ್ಫಾರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ]ದ ಸಂಶೋಧನಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ: ಗೌರವದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ, ಅವರು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಹಿಬ್ರೂ ಸ್ಟಡೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕೋ-ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಯಹೂದಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಯಹೂದಿ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಆಕ್ಟ್-1978 (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಆಕ್ಟ್-1978 2020 ರ ಕನ್ನಡ ಸಾಮಾಜಿಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಮಂಜುನಾಥ ಸೋಮಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವರಾಜ್ ಆರ್. ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಇದು COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ನಂತರ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಗೀತಾ ಎಂಬ ಗರ್ಭಿಣಿ ವಿಧವೆಯು ತನ್ನ ದೀರ್ಘ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಅಗ್ನಿಪರೀಕ್ಷೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಈಗಾಗಲೇ ಮಂಜೂರಾದ ಹಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಲಂಚ ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ಗೀತಾ ತನ್ನ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಚದುರಂಗದ ಆಟದಂತೆ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕಾರಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಮಾಮೂಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅವಳು ತನ್ನ ಹೊಟ್ಟೆಗೆ ಬಾಂಬ್ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇಳಿದಾಗ ತಲ್ಲಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕನಕನಾಳ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಚಿತೆ
thumb ಚಿತೆಯು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಿ ಅಥವಾ ಮರಣದಂಡನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಶವವನ್ನು ದಹಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ರಚನೆ. ಶವದಹನದ ರೂಪವಾಗಿ, ಶವವನ್ನು ಚಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಇಟ್ಟು, ನಂತರ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತೆಗಳನ್ನು ಮೃತರ ಶವದಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ಹಲವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಚಿತೆಗಳನ್ನು ವೈಕಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ರೋಮನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶವದಹನ
ಕುರುಗೋಡ
ಕುರುಗೋಡು ೨೦೧೮ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಘೋಷಣೆಯಾದ ತಾಲೂಕು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು  17,379 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 8,815 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 8,564 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
‌‌ಶ್ರೀ ಶಿವಶರಣ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ತಾತ ದೇವಾಲಯ,ಸಿಂಧಿಗೇರಿ
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ, ಕರಡಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರೋಗ್ಯ
ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಿದೆ.
ಆರಕ್ಷಕ (ಪೋಲಿಸ್) ಠಾಣೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪೋಲಿಸ್ ಠಾಣೆಯು ಸುತ್ತಲಿನ ಸುಮಾರು ೫೦ಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚು  ಹಳ್ಳಿಗಳ ವಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ಕರ್ನಾಟಕ
ನಟ್
ನಟ್ (nut) ಒಂದು ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಏಣು(ಥ್ರೆಡೆಡ್) ರಂಧ್ರವಿರುವ ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಸಾಧನ(fastener). ನಟ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೋಲ್ಟ್(bolt) ಜೊತೆಗಿನ ಸೇರಿ ಬಹಳ ಭಾಗಗಳ ಜೋಡಣೆಗೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಭಾಗಗಳು ಅವುಗಳ ಏಣಿನ ಘ‍ರ್ಷಣೆಯ, ಬೋಲ್ಟಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಎಳೆತ ಮತ್ತು ಭಾಗಗಳ ಒತ್ತಡದ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಕಂಪಿಸುವ ಮತ್ತು ತಿರುಗುವ ಉಪಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ನಟ್ ಗಳು ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸಂಧರ್ಬದಲ್ಲಿ ಬಗೆಬಗೆಯ ಬಂಧಿಸುವ ಯಾಂತ್ರಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು: ಅಂಟು, ಸುರಕ್ಷತಾ ಪಿನ್ಗಳು, ಲಾಕ್ ತಂತಿ(lockwire), ನೈಲಾನ್ ಒಳಪಡಿಸುವಿಕೆ, ಅಂಡಾಕಾರದ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಏಣುಗಳು. ಬೋಲ್ಟ್ ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆಯೇ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ(hexagonal) ಆಕಾರವು ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಬೋಲ್ಟ್ ನ ಆರು ಬದಿಗಳು ಉಪಕರಣಗಳ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಜಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲೆಗಳು ದುಂಡಾಗಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮುಂದಿನ ಬದಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇದು ಬರೀ ೧/೬ ಭಾಗದ ಆರ್ವತನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಡಿತವು ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದಾಗ್ಯೂ ೬ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬದಿಗಳಿರುವ ಬಹುಭುಜಾಕೃತಿಗಳು ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಆವರ್ತನವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆರಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬದಿಗಳಿರುವ ಬಹುಭುಜಾಕೃತಿಗಳು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸುತ್ತು ಸುತ್ತಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆರಳಿನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ರೆಕ್ಕೆ ನಟ್ಗಳು(wing nuts) ಮತ್ತು ಸಿಗದಿರುವ ಜಾಗಗಳಿಗೆ ಬಂಧಿತ ನಟ್ಗಳು(captive nuts) ಮುಂತಾದ ಇತರೆ ವಿಶೇಷ ಆಕೃತಿಗಳು ಕೆಲವು ಅಗತ್ಯಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಇವೆ.
ನಟ್‍ಗಳು ಸಂಬಂದಪಟ್ಟ ಬೋಲ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗುವಂತೆ ಬಲ ದರ-ನಿರ್ಧರಣೆ(strength ratings)ಗಳೊಂದಿಗೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಐಎಸ್ಒ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ವರ್ಗ ೧೦ರ ನಟ್ ಒಂದು ಐಎಸ್ಒ ಪ್ರಾಪರ್ಟಿ ವರ್ಗ ೧೦.೯ರ ಬೋಲ್ಟ್ ಪ್ರೂಫ್ ಬಲ ಹೊರೆ ಕಳಚಹಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು. ಇದೇ ರೀತಿ ಪ್ರೂಫ್ ಬಲದ(proof strength) ಒಂದು ಎಸ್ಎಇ ವರ್ಗ ೫ ಬೋಲ್ಟ್ ನ್ನು ಒಂದು ಎಸ್ಎಇ ೫ ನಟ್ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದು.
ಮನೆ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತು(household hardware) ಆವೃತ್ತಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶೇಷವಾಗಿರುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳವರೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ವ‍ವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ(engineered) ವಿವಿಧ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾನಕ(technical standards)ಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಹಳ ವಿಧವಾದ ನಟ್ ಗಳು ಇವೆ.
ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ನಟ್‍ಗಳ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಗಾತ್ರಗಳು
ಗಮನಿಸಿ, ವ್ರೆಂಚ್ ಗಾತ್ರಗಳು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗಿಂತಾ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವ್ರೆಂಚ್ ಗಾತ್ರದ ಭದ್ರಕಗಳನ್ನು ಜಪಾನಿನವರು ತಯಾರಿಸುವ ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಐಎಸ್ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಯಂ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಎರಡು ನಟ್ ಗಳ ಉಪಯೋಗ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಟ್ ಮತ್ತು ಬೋಲ್ಟ್ ನ ಜೋಡಣೆಯು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ, ಬೋಲ್ಟ್ ಪೂರ್ವ ಭಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ನಿರಂತರ ಕರ್ಷಕ ಬಿಗಿತ(tensile stress)ಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರವು ನಟ್ ನ ಏಣು(ಥ್ರೆಡ್) ಗಳನ್ನು ಬೋಲ್ಟ್ ನ ಏಣುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಟ್ ನ ಮುಖವನ್ನು ಬೇರಿಂಗ್ ನ ಮೆಲ್ಮೈ ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸ್ಥಿರ ಬಲ(force)ದಿಂದ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಟ್ ಈ ಮೆಲ್ಮೈಗಳ ನಡುವಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ(friction) ಹೊರಬರದೆ ತಿರುಗಲು ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಜೋಡಣೆಯು ಕಂಪನಕ್ಕೆ(vibration) ಒಳಪಟ್ಟರೆ ಚಲನೆಯ ಪ್ರತೀ ಆವರ್ತನದಲ್ಲೂ ಪೂರ್ವಭಾರದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪನದ ಆವರ್ತನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಟ್ ನ ಬೋಲ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬೇರಿಂಗ್ ಮೇಲ್ಮೈ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ದೃಢವಾಗಿರಿಸಲು ಕನಿಷ್ಠ ಪೂರ್ವ ಭಾರವು ಸಾಕಾದೇ ಹೋದರೆ ನಟ್ ಸಡಿಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿಶೇಷ ಲಾಕಿಂಗ್ ನಟ್ಗಳು(locking nuts) ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡನೇ ನಟ್ ಸೇರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರದ ಮೇಲೆ ಭರವಸೆ ಇಡಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಟ್ ಅನ್ನು ಸರಿಯಾದ ತಿರುಗುಬಲ(torque)ಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಮಾಡಬೇಕು. ಒಳಗಿನ ನಟ್ ಅನ್ನು ಹೊರಗಿನ ನಟ್ಟಿನ ತಿರುಗುಬಲದ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹೊರಗಿನ ನಟ್ ಪೂರ್ತಿ ಭ್ರಮಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಗಿಯಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಇದನ್ನು ಒಂದು ರಿಂಚ್(wrench) ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎರಡೂ ನಟ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬೋಲ್ಟಿನ ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ಷಕ ಬಿಗಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ನೂಕುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಮುಖ್ಯ ಜೋಡಣೆಯು ಕಂಪಿಸಿದರೂ ನಟ್ಗಳ ಥ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಬೋಲ್ಟ್ ನ ಥ್ರೆಡ್ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಡುವುದರ ಮೂಲಕ ನಟ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಒತ್ತಡ ನಿರಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾನಾಗಿಯೇ ಸಡಿಲವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಟ್ ನ ಜೋಡಣೆ ಸರಿಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ಹೊರಗಿನ ನಟ್ ಜೋಡಣೆಯು ಪೂರ್ಣ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ನಟ್ ನ ಕಾರ್ಯವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಬಲವಾಗಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಜಾಮ್ ನಟ್(jam nut) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತೆಳುವಾದ ನಟ್ ಕೂಡಾ ಬಳಸಬಹುದು.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಮನೆ ನಂ 13 (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಿಡುಗಡೆ
COVID-19 ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಳಂಬವಾದ ನಂತರ, 26 ನವೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರೈಮ್ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ನೇರ-ವೀಡಿಯೊ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಸೌಮ್ಯ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ದಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮಿನಿಟ್‌ಗಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನು "ಕಲ್ಪನಾತೀತ ಭೀತಿಗಳ ಸರಣಿ, ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಅಥವಾ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರ ಮಾಡಿರುವುದು ಸ್ವತಃ ಭಯಾನಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಯಾರಾದರೂ ಕೆಲವು ಹೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಿ ಎಂದು ಅವರು ತೀರ್ಮಾನ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, "... ಎಚ್ಚರಿಕೆ, ಯಾವುದೇ ಅಬ್ಬರವಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ದನಿಯ ಅಳು."
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆಯತ
ಆಯತ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಜಿಗಜಿವಣಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ವನಚಾರಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ
ವನಚಾರಿ ಇದು ಅಮೃತಸರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಮೃತಸರ- II ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ೪೪೨ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೪೧೭ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೨೧೨ ಇವೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ ಅಮೃತಸರ ೧೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೧೧೪೭ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೧೦೬೫ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೬೬೫ ಇದ್ದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೦ ಇವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಗಣತಿ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೭೫೭೮ ಆಗಿದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
೧ ಸರಕಾರಿ ಪೂರ್ವ-ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ೧ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ೧ ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ೧ ಸರಕಾರಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ (ಝೀಟ ಕಲಾಣ್) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಹಿರಿಯ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ (ಝೀಟ ಕಲಾಣ್) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಕಲಾ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವೀ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಾಕ ಸಂಸ್ಥೆ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಅಂಗವೈಪಲ್ಯ್ರರ ವಿಶೇಷ ಶಾಲೆ (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಇತರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಅಮೃತಸರ) ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಸರಕಾರಿ)
೧ ಸಮುದಾಯ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ೧ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರಸೂತಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಲ್ಯಾಣ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಷಯರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಅಲೋಪತಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ದವಾಖಾನೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ೧ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಚಾರಿ ಅರೋಗ್ಯ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ೧ ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಸರಕಾರೇತರ)
೧ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ವೈದ್ಯ(ರು) ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು
ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಗೊಳಿಸಿದ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಗೊಳಿಸದ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮುಚ್ಚಳಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಮುಚ್ಚಳಹಾಕಲ್ಪಡದ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಕೈ ಪಂಪುಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಿಂದ / ಬೋರ್ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಝರಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ನದಿ / ಕಾಲುವೆಯಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಕೆರೆ / ಕೊಳ / ಸರೋವರದಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ನೈರ್ಮಲ್ಯ
ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಚರಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ತೆರೆದ ಚರಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಒಳಚರಂಡಿ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಆಂದೋಲನದಡಿ ಒಳಪಡದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸ್ನಾನಗೃಹಸಹಿತ ಸಮುದಾಯ ಶೌಚಾಲಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಸ್ನಾನಗೃಹರಹಿತ ಸಮುದಾಯ ಶೌಚಾಲಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ
ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ
ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಡಾಂಬರ ರಸ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಎ ಟಿ ಎಂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಎ ಟಿ ಎಂ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ಕಿಲೋಮೀಟರಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಕೃಷಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸೊಸೈಟಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ರೇಷನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ರೇಷನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ವಾರದ ಹಾಟ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ವಾರದ ಹಾಟ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ ಕೃಷಿಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಕೃಷಿಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ
ವಿದ್ಯುತ್
೧೨ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೩ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ಗೃಹ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೮ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೦ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ಕೃಷಿ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೮ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೦ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೪ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೬ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ಭೂ ಬಳಕೆ
ವನಚಾರಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳಗಿನ ಭೂಬಳಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಕ್ಟೇರಗಳಲ್ಲಿ)
ಉತ್ಪಾದನೆ
ವನಚಾರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಮಹತ್ವಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ): ಗೋದಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಮೈದಾ
ವರ್ಗ:ಅಮೃತಸರ ವರ್ಗ:ಅಮೃತಸರ- II ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳು) ವರ್ಗ:ಅಮೃತಸರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು)