cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್
ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಪ್ರಧಾನವಾದುದು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ 1479ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಇದು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ. ಅದು ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಲಯನ್ಸ್ ಆಫ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಧಾನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಾದ ಆಕ್ಸ್ ಫರ್ಡ್, ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್, ಯೇಲ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಕ್ಲೀ ಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು 1500 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಯೂರೋಪ್ ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೆಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಶ್ರೇಣೀಕೃತವಾಗುತ್ತದೆ. ಟೈಮ್ಸ್ ಹೈಯರ್ ಎಜುಕೇಷನ್ ರವರ QS ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಾಂಕಿಂಗ್ಸ್ 2008ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ದ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ರಾಂಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟೀಸ್ 2008 ಅದನ್ನು ಜಗದ 43ನೆಯ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪ್ ನ 8ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಿಸಿತು. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಎರಡನೆಯ ಸರ್ವತೋಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವೇ ರಾಸ್ಕ್ ಲೈಡ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಸ್ಕ್ ಲೈಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ (CBS) ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಮತ್ತು EQUIS ಪುರಸ್ಕೃತ ಉದ್ಯೋಗ ಶಾಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ಸ್ ಬರ್ಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ನ ಶಾಖೆಗಳು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಒಳಗೂ, ಹೊರಗೂ ಇವೆ.
ಮೆಡಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ
ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನೇ ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿವೆ. ಜಗತ್ತಿನ 50 ಬೃಹತ್ ಫಾರ್ಮಸ್ಯುಟಿಕಲ್ (ಔಷಧ) ಮತ್ತು ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಾಲ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿವೆ. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಮತ್ತು ಓರ್ಸಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಜೈವಿಕತಂತ್ರಜ್ಷಾನ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಪುಂಜವು ಯೂರೋಪ್ ನ ಪ್ರಬಲ ಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1995ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಇದನ್ನು ಡ್ಯಾನಿಷ್-ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಮೆಡಿಕಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಎಂದು ಅಂಕಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಬಲಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಹಾಗೂ ಅಕಾಡೆಮಿಯಾ ಗಳ ನಡುವೆ ಸಹಕಾರ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಇದು ಧ್ಯೇಯ. ಜರ್ಮನ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ದೈತ್ಯ ಸಾರ್ಟೋರಿಯಸ್ ಸ್ಟೆಡಿಮ್ ಬಯೋಟೆಕ್ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಾಸ್ಟ್ರಪ್ ಎಂಬ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾರ್ಡಿಕ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಓರ್ಸಂಡ್ ಪ್ರದೇಶವು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೋವಿಯಾದ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ ಉತ್ಪಾದನೆಯ 60%ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, 111 ಬಯೋಟೆಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಇದು ತವರೂರಾಗಿದೆ.
ಕ್ಲೀನ್ ಟೆಕ್
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಕ್ಲೀನ್ ಟೆಕ್ ಗುಂಪುಗಳ ಪೈಕಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಗುಂಪು ಎಂದು ತನ್ನ 2008ರ ದ ಕ್ಲೀನ್ ಟೆಕ್ ರೆವಲ್ಯೂಷನ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕ್ಲೀನ್ ಎಡ್ಜ್ ಸೂಚಿಸಿದೆ. 46 ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಕ್ಲೀನ್ ಟೆಕ್ ನ 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಈ ನಗರವು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಆ ಗುಂಪು 60,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡಿರುವುದು ಮತ್ತು ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ, ಉದ್ಯೋಗಗಳ ಮತ್ತು ಪಾಲಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟವಾದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿರುವಂತಹುದು. ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ಲೀನ್ ಟೆಕ್ ಸಂಶೋಧನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ ದ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್, ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಸ್ಕೂಲ್, ರೀಸೋ DTU ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲೆಬಾರೇಟರಿ ಫಾರ್ ಸಸ್ಟೇಯ್ನೆಬಲ್ ಎನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ರೀಸೋವನ್ನು ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವಂತಹ ದ ಟೆಕ್ನಿಕಲ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್.
ರಸ್ತೆಗಳು
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಂಕರಹಿತವಾದ ದೊಡ್ಡ ವಾಹನಪಥಗಳ ಜಾಲವಿದೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ವಿವಿಧ ಪುರಸಭೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಯೂರೋಪನ್ನು ತಲುಪುವಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯೂರೋಪ್ ನ ಇತರ ನಗರಗಳಂತೆಯೇ ಇಲ್ಲೂ ಸಹ ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವಂತಹ ವರ್ತುಲ ಪ್ರಧಾನ ರಸ್ತೆಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ (ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನದಟ್ಟಣೆ ದಿನವೂ ಇರುವಂತಹ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯ - ಪೀಕ್ ಅವರ್ಸ್)ಬಹಳವೇ ಸಾಂದ್ರವಾದ ವಾಹನಸಂದಣಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್
thumb|200px|left|ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ದಟ್ಟಣೆಯ ಸಮಯ, ಇಲ್ಲಿ ನಗರದ 37% ಜನರು ಪ್ರತಿ ದಿನವೂ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ಬೈಸಿಕಲ್-ಸವಾರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಹ ನಗರವೆಂದು ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ದಿನ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಜನರು 1.1 ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಗರದ 36% ಜನರು ಉದ್ಯೋಗ, ಶಾಲೆ, ಅಥವಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ನಲ್ಲೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಪುರಸಭೆಯು ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೂ ವೃದ್ಧಿಸಿ 2012ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 40% ಮಂದಿ ಮತ್ತು 2015ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 50% ಮಂದಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರಿರಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ನಗರದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಪಥಗಳು ವಿಸ್ತಾರವೂ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೂ ಆಗಿವೆ. ಬೈಸಿಕಲ್ ಪಥಗಳು ಮುಖ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಹಾದಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಪಥಗಳಿಗೆಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸಿಗ್ನಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ.
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬೈಸಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು, ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್-ಹ್ಯಾಗನ್ ರೀತಿಯ ಬೈಕ್ ಪಥಗಳು ಮತ್ತು ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವಾಗ ಪದವಾದ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನೈಝ್ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ, ಬಿಂಬಿತವಾಗುತ್ತದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ಮರು-ಕಲ್ಪನೆಯ ಮೂಲಕ ನೂತನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನಳವಡಿಸಿ ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಹಾಗೂ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಮೂಲದ ಡ್ಯಾನಿಷ್ ನಗರ ವಿನ್ಯಾಸ ಸಲಹೆಗಾರರಾದ ಜಾನ್ ಗೆಹ್ಲ್ ರನ್ನು  ನಿಯಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿಗೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಯೂನಿಯನ್ ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನೇಲ್ ರವರು ಈ ನಗರವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಬೈಕ್ ನಗರ ವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬೈಕ್ ನಗರ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ 2008ರಿಂದ 2011ರವರೆಗೂ ನಡೆಯಲಿದ್ದು ಬೃಹತ್ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು/ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹವ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗೆಂದು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಂದರು
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಬಂದರು ತನ್ನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬಂದರು ಮಾಲ್ಮೋದ ಬಂದರಿನೊಡನೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್-ಮಾಲ್ಮೋ ಬಂದರು ಎಂದಾಯಿತು. ಈ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮುದ್ರಯಾನ ತಾಣವಾಗಿರುವಂತಹುದು. 2007ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ 286 ಯಾನನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 420,000 ಜನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತರು.ಈ ನೌಕೆಗಳ ಪೈಕಿ 120 ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಿಂದಲೇ ಪ್ರಯಾಣ ಆರಂಭಿಸಿದವು ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದವು. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು 310 ಯಾನನೌಕೆಗಳು ಮತ್ತು 560,000 ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಏರಿತು. ಯಾನೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ವೃದ್ದಿ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ತತ್ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. 2008ರ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಯಾಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬಂದರನ್ನು ಯೂರೋಪ್ ನ ಪ್ರಥಮ ಯಾನತಾಣವೆಂದು ಸತತವಾಗಿ ಐದನೆಯ ವರ್ಷವೂ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ದೋಣಿ (ಫೆರಿ) ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಾರ್ವೇಯ ಓಸ್ಲೋ (ಓಸ್ಲೋಬೇಯ್ಡನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ)ಗೆ ದೈನಂದಿನ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಸ್ವಿನೌಜ್ ಸ್ಕೀ (Świnoujście)("ಪೋಲೆನ್ಸ್ ಫ್ಯಾರ್ಜರ್ನೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ)ಗೆ ಪ್ರತಿವಾರ ಐದು ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು/ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜಲಬಸ್ ಗಳಿದ್ದು ಇವನ್ನು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಬಂದರು ಬಸ್ ಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಹತ್ತು ಜಲ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ; ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಲುಸೆಹೋಲ್ಮೆನ್ ನಿಂದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಹೋಲ್ಮೆನ್ ವರೆಗೆ, ಅಮಾಜೆರ್ ಬಂದರು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಝೀಲ್ಯಾಂಡ್ ಬಂದರು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರು.
ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು
ಅದು ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನಾವಿಯಾದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಯೂರೋಪನ್ 17ನೆಯ ದೊಡ್ಡ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಮಾಜೆರ್ ದ್ವೀಪದ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರಪ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಈ ನಿಲ್ದಾಣವು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸರಹದ್ದುಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಥವಾದ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನೊದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಮೆಟ್ರೋ ಮೂಲಕ ಕೊಂಜೆನ್ಸ್ ನೈಟ್ರೋವ್ ಗೆ ತಲುಪುವುದು(ಹೊರಡುವ ವೇಳೆಯ ಅಂತರ 4ರಿಂದ 6 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟಿದ್ದು), 12 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ತಲುಪುವುದು. ಅದು ಇರುವಂತಹ ಸ್ಥಳವು ದಕ್ಷಿಣ ಸ್ವೀಡನ್ ನ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ. ಓರ್ಸಂಡ್ ಸೇತುವೆ ಹಾದು ಹೋಗುವ ಟ್ರೈನ್ ಗಳು ಮಾಲ್ಮೋ ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು 14 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಮಾಲ್ಮೋ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು 22 ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಸ್ಕೈಟ್ರಾಕ್ಸ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಜಗತ್ತಿನ ಏಳನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವೆಂದೂ, ಯೂರೋಪ್ ನ ಎರಡನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠದ್ದೆಂದೂ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆಯು ಹಲವಾರು ವಿಧಧ, ಆದರೆ ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾದ, ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಸ್ ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದರೆ:
ಒಟ್ಟು 193 ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಬಸ್ ಸೇವಾ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಲಿಂಕ್ ಎಲ್ಲಾ ಪಥಗಳನ್ನೂ, ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ದರದ ವಲಯಗಳನ್ನೂ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಟಿಕೆಟ್ ಗಳು. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ವಾಹನಸಾಂದ್ರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು 95 ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 1,2 ಮತ್ತು 3ನೆಯ ವಲಯಗಳು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಒಳ ನಗರಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿವೆ. ಟಿಕೆಟ್ ಮೆಷಿನ್ ಗಳು ಎಲ್ಲಾ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಟಿಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಸ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿಯೂ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ವಾಹನಸಂಚಾರ ಪ್ರದೇಶದ ಒಳಗೆ ಟಿಕೆಟ್ ದರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡರಿಂದ ಒಂಬತ್ತು ವಲಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ(ಒಂಬತ್ತು ವಲಯಗಳ ಟಿಕೆಟ್ ಕೊಂಡರೆ ಎಲ್ಲಾ ವಲಯಗಳಿಗೂ ಹೋಗಬಹುದು). ಈಗಿನ (2009) ದರ ಪ್ರತಿ ವಲಯಕ್ಕೆ 10.50 DKK. ದರ ರಿಯಾಯಿತಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿದ್ದು, 24 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರವಾಸ ಕಾರ್ಡ್ ಅಂತಹದೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಪಥಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಹಳಿಯಿಂದ ಹಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ರೈಲುಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕೂಡುನಿಲ್ದಾಣಗಳೆಂದರೆ(ರೈಲ್ವೇ ಜಂಕ್ಷನ್) ನೋರ್ರೆಪೋರ್ಟ್, ವಾಲ್ಬೈ, ಡ್ಯಾಂಶೋಜ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರಪ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ, Ny ಎಲ್ಲೆಬ್ಜೆರ್ಗ್, ಹೆಲ್ಲೆರಪ್, ಓಸ್ಟೆಪೋರ್ಟ್, ರೈವ್ಯಾಂಜೆನ್, ಓರ್ಸ್ಟಾಡೆನ್, ಫ್ಲಿಂಟ್ ಹೋಮ್, ಮತ್ತು ಕೋಬೆನ್ ಹ್ಯಾವ್ನ್ H ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೊರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಟ್ರೈನ್ ಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಚಾರಗಳಿಗೆ ಇದು ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಲ್ಲ.
ಡ್ಯಾನಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರೈನ್ ಗಳು
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ಉದ್ದಗಲ ಸಂಚರಿಸಲು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ಅಂತರ್ನಗರ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರೈನ್ ಗಳ ಸೌಲಭ್ಯ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಣಗಳಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್ ನತ್ತ ಚಲಿಸುವ ಟ್ರೈನ್ ಸಂಚಾರಸಾಂದ್ರತೆ ದಿನವೂ ಬಹಳವೇ ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ದೂರದ ತಾಣಗಳಿಗೂ ದಿನವೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರೈನ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ತಲುಪುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ 20 ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಸ್ವೀಡನ್ ಗೆ ಟ್ರೈನ್ ಗಳಿವೆ. (ಸ್ವೀಡನ್ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ತುತ್ತತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಕೇನ್ ಕೌಂಟಿಗೆ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹೋಗಿಬರಲು ವಿಶೇಷ ಟಿಕೆಟ್ ದರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.)
ಪರಿಸರ
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಸರಸ್ನೇಹಿ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಹವಂಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಪುರಸಭೆಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ಪೂರಕವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೀತಿ-ನಿಯಮಗಳು ಆಗಿದ್ದು, 1971ರಲ್ಲಿ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಪರಿಸರ ಸಚಿವಸಂಪುಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಮತ್ತು 1973ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದ ಜಗದ ಮೊದಲ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. 2006ರಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಪುರಸಭೆಯು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಪರಿಸರ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅದರ ಪುರಸಭೆಯು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಯಾಕ್ಸ್ಐಡ್ ಉಗುಳುವಿಕೆಯನ್ನು 2015ರ ವೇಳೆಗೆ 20% ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ತೀರದಾಚೆಯ ವಾಯು ಶಕ್ತ್ಯೋತ್ಪಾದಕ(ವಿಂಡ್ ಫಾರ್ಮ್)ವನ್ನು ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ತೀರದ ಸಮೀಪದ ಮಿಡಲ್ ಗ್ರಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ನಗರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯ 4% ಅನ್ನು ಇದು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಚ್ಚಲುನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತೀರಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಳತೀರದಲ್ಲಿನ ನೀರು, ಈಜಿ ಹೊಡೆಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಿಳಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಬಾಬ್ತಿಗೆಂದೇ ಹಲವಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸವಲತ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಪುರಸಭಾ ನೀತಿಯೆಂದರೆ 2012ರ ವೇಳೆಗೆ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲಿ 40% ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿಬರಲು ಸೈಕಲ್ ಉಪಯೋಗಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿತ್ತು ಇದನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವ ವಿಷಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಶೇಷ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಹವಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ("ಬೈಸಿಕ್ಲಿಂಗ್ ಎಬೋವ್" ನೋಡಿರಿ).
ಸಾವಯವ ಅಹಾರದ ಮೇಲೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಂಡವಾಳದ ಪಾಲು ಹೊಂದಿರುವ ಜಗತ್ತಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಯವ ವಸ್ತು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಪುರಸಭಾ ವಿಭಾಗದೊಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 45% ಆಹಾರಸೇವನೆಯು ಸಸ್ಯಾಹಾರವಾದರೂ, ಈ ಪ್ರತಿಶತವು ಇನ್ನೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಬೇಕೆಂಬ ಗುರಿ ಇದೆ. ಪರಿಸರ ಯೋಜನೆಯಾದ "ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟ್ ಮೆಟ್ರೋಪೊಲೀಸ್: ಅವರ್ ವಿಷನ್ 2015" ಮೂಲಕ 2015ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ನ ಎಲ್ಲಾ ವೃದ್ಧಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೇವಲ ಸಸ್ಯಾಹಾರವನ್ನೇ ನೀಡುವಂತಾಗಬೇಕೆಂದೂ, ಅಂತೆಯೇ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಯುವಕರಿಗೆಂದೇ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ನಿವಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಸ್ಯಾಹಾರವೇ ನೀಡಲ್ಪಡಬೇಕೆಂದೂ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಣೀಕರಣ
ಹಲವಾರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶ್ರೇಣೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಸುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಹಭಾಗಿತ್ವಗಳು
ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸಹೋದರಿ ನಗರಗಳು ಇಲ್ಲವಾದರೂ, ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಇತರ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಪನ್ ಹ್ಯಾಗನ್ ವರ್ಗ:ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ರಾಜಧಾನಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ಪುರಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್ ನ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್ ನ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಂದರು ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಸಮುದ್ರದ ಬಂದರು ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:11ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ವಸಾಹತುಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಹನದಿಂದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪ್ ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳು
ರಾತ್ರಿ ಬಕ
'ರಾತ್ರಿ ಬಕ' ವು ಪ್ರಪಂಚದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಡೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಬಕ ಪಕ್ಷಿ.
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಅಜಾಗರೂಕತೆ
ಅಜಾಗರೂಕತೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅಪಾಯಗಳ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಔದಾಸೀನ್ಯ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಲು ತಡೆಯದೇ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಅಂತಹ ದುಡುಕುತನವನ್ನು ಒಂದು ನಿರಂತತೆಯ ಒಂದು ಕೊನೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು, ಈ ನಿರಂತತೆಯಲ್ಲಿ, ಧೈರ್ಯವು ಮಧ್ಯಮ ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹೇಡಿತನವು ಕೊರತೆಯ ದುರ್ಗುಣವಾಗಿದೆ. ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಸಮಾಜವಿರೋಧಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ಅಜಾಗರೂಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅದರ ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾಳಜಿಯಿಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವನು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವೀರೋಚಿತವೆಂದು ಕಾಣಬಹುದು—ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸುರಕ್ಷತೆ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಭೀತವಾಗಿ ದಾಳಿಮಾಡುವುದು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೂಜ್ಯಭಾವನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ, ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದುರ್ಗುಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ—ಇದೇ ಸೈನಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯಾಗಬಹುದು, ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಸಾವನ್ನು ತಾನೇ ತಂದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು – ಮತ್ತು ಮರಣೇಚ್ಛೆಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿರಬಹುದು.
ವಿಧಿಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅಗತ್ಯವು ಅಜಾಗರೂಕತೆಯ ಹಿಂದಿನ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಿರಬಹುದು - ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಭಾವಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸವಲತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆ ಕೊಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನ. ಅಥವಾ ಇದು ಆತಂಕದ ಅನಿಸಿಕೆಯ ನಷ್ಟದಿಂದ, ಅದರ ಇರುವಿಕೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಿಂದ, ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿ ದುಸ್ಸಾಹಸಿಗಳು ಪ್ರತಿಬಂಧಿತ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸರಿದೂಗಿಸಬಹುದು, ಹಾಗೇ ಆತ್ಮಾಸಕ್ತರು ತಮಗೇ ಏನೂ ಆಗಲಾರದು ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಇದು ಏನನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹುಚ್ಚನೆಂದು ಕರೆದನು ಅದನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ಶೌರ್ಯವೆಂದು ತಪ್ಪು ತಿಳಿಯಬಾರದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವೆರಡೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದಾದರೂ, ಶೌರ್ಯ ಪದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸದೇ ಇರುವ ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿಷ್ಠ ಅಪಾಯದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಂಜಸವಾದ ಗಣನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಕೈಲಾಸ್‌ ನಾಥ್‌ ವಾಂಚೂ
ಕೈಲಾಸ್ ನಾಥ್ ವಾಂಚೂ ಭಾರತದ ೧೦ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಕೆ. ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್‌
ಕೋಕ ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್ (ಜನನ ೧೫ ಜುಲೈ ೧೯೦೨ – ೬ ಮೇ ೧೯೭೬) ಭಾರತದ ೯ನೆಯ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು (1958–1967). ಇವರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ನೇರಳೆ ಬಕ
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಕನ್ನಡದ ಒಂದು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ. ಸಮಸ್ತ ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ವಿಜಯಾನಂದ ರೋಡ್ ಲೈನ್ಸ್ ಬಳಗದ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಟೈಂಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಮೂಹದ, ಬೆನ್ನೆಟ್,ಕೊಲ್ಮನ್ ಅಂಡ್ ಸನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯವರು, ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಮ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆದು ಬಂದ ರೀತಿ
2000ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯಾನಂದ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಗೊಂಡ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ (ವಿಕ), ಒಮ್ಮೆ ನಂ.1 ಪಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತ್ತು. ಬಳಿಕ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆನೆಟ್, ಕೋಲ್ಮನ್ ಆಂಡ್ ಕಂಪನಿ ಲಿ. (ಬಿಸಿಸಿಎಲ್) ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಬೂದು ಬಕ
ಬೂದು ಬಕ (Ardea cinerea), ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಯುರೋಪ್, ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕೊಕ್ಕರೆ ಕುಟುಂಬದ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಕ್ಷಿ.
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆದು ಬಂದ ರೀತಿ
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದವರು - ಈಶ್ವರ ದೈತೋಟ, ಮಹಾದೇವಪ್ಪ, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ಭಟ್, ಇ. ರಾಘವನ್, ಸುಗತ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾಜು.
ಬೂದು ಬಕ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ
ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆದು ಬಂದ ರೀತಿ
2012ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 1ರಂದು ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಆವೃತ್ತಿ vijaykarnataka.com ಆರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಅದರ ಮೊಬೈಲ್ ಆವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಹೆಜ್ಜಾರ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಪೋಖ್ರಾನ್
ಪೋಖ್ರಾನ್ (ಪೋಕರಾನ್  ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)  ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯವಾದ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಜೈಸಾಲ್ಮರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ ಹಾಗೂ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಭೂಗತ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ ಸ್ಫೋಟನ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದಂತಹ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಅಣು ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೭೪ರಂದು ಅಂದಿನ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ಟ್ರಾಂಬೆಯ ಭಾಭಾ ಅಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ(ಬಿಎಆರ್ ಸಿ)ದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿಯೇ ರಚಿಸಿದ ಅಣು ಸಾಧನವನ್ನು ವಿಸ್ಫೋಟಿಸಲು ಅನುಮತಿಯಿತ್ತಾಗ, ಅದನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ ಸ್ಥಳವಾದ ಪೋಖ್ರಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಕಾಲವೂ, ಆ ಸಾಧನವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ "ಶಾಂತಿಯುತ ಅಣು ಸ್ಫೋಟಕ"ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿರುವ ಬುದ್ಧ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅಣು ಸಾಧನಗಳು
ಈ ಸಾಧನವು ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ ಒಳಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಫೋಟನಾ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸಿತು; ಇದನ್ನು ಚಂದೀಘಡದ ಭದ್ರತಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (DRDO)ಯ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಬ್ಯಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (TBRL)ಯವರು, ಮಹಾಯುದ್ಧ IIದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಸಾಧನವನ್ನು ಮೂಲವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಭಾರತೀಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಮಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸರಳ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು. ಒಳಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದಂತಹ ಸ್ಫೋಟಕ ವಿಧಾನವನ್ನು/ಸಾಧನವನ್ನು ಹೈ ಎನರ್ಜಿ ಮೆಟೀರಿಯಲ್ಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ, (HEMRL) of ದ್ರ್ದೋ, ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೬ ಕಿಲೋ ತೂಕದ ಪ್ಲುಟೋನಿಯಂ ಮುಂಬಯಿ (ಆಗಿನ ಬಾಂಬೆ)ನ ಟ್ರಾಂಬೆಯಲ್ಲಿರುವ BARCಯ CIRUS ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ನಿಂದ ಬಂದಿತು. ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಇನಿಷಿಯೇಟರ್ ಗಳು ಪೋಲೋನಿಯಂ-ಬೆರಿಲಿಯಂ ಮಾದರಿಯವಾಗಿದ್ದು (ಮತ್ತೆ ಮೊದಮೊದಲ ಯು.ಎಸ್. ಬಾಂಭ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಫ್ಯಾಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಮಾದರಿಯವು)ಯವಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಸಾಂಕೇತಿಕ ನಾಮ "ಫ್ಲವರ್" ಆಗಿತ್ತು. ಈ ಇಡೀ ಮೂಲಾಂಶಗಳನ್ನು ಟ್ರಾಂಬೆಯಲ್ಲೇ ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ರವಾನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಅಣು ಬಾಂಬ್ ನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಇಳುವರಿ
ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡ ಸಾಧನವು ಷಟ್ಕೋನದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ೧.೨೫ ಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೧೪೦೦ ಕಿಲೋಗಳಷ್ಟು ಭಾರವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಬೆಳಗ್ಗೆ ೮ ಘಂಟೆ, ೦೫ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಲಾಯಿತು; ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡದ್ದು ಕೊಳವೆ ಸೇನಾ ಪೋಖ್ರಾನ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ೧೦೭ ಮೀಟರ್ ಆಳದಲ್ಲಿ. ಸ್ಫೋಟನೆಯ ಸ್ಥಳ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ (ಅಥವಾ ಗ್ರೇಟ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಡೆಸರ್ಟ್). ಸ್ಫೋಟದಿಂದಾದ ಹಳ್ಳದ ಅಕ್ಷಾಂಶ-ರೇಖಾಂಶಗಳೆಂದರೆ (ಮಾನದಂಡಗಳೆಂದರೆ) [ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯುಳ್ಳ ಭೂಪಟ ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರಿ] 27.095°N, 71.753°W. ಅಧಿಕೃತ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸ್ಫೋಟದ ಇಳುವರಿ (ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಶಕ್ತಿ) ೧೨ kt, ಆದರೆ ಬಾಹ್ಯ ಅಂದಾಜುಗಳ/ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ೨ kt ಇಂದ ೨೦ ktುವರೆಗೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಣುಸ್ಥಾವರವಾಗಿ ಪೋಖ್ರಾನ್
ಪೋಖ್ರಾನ್ ಭಾರತದ ಅಣು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಭೂಗತ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪೋಖ್ರಾನ್ ನಲ್ಲಿ ೧೮ ಮೇ ೧೯೭೪ರಂದು ಸ್ಫೋಟಿಸಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು, ತಾನು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಪೋಖ್ರಾನ್ ಅಣು ಸ್ಫೋಟವು ಭಾರತವು ಅಣುಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ರಕ್ಷಾಕವಚವಾಗಿ ಅಣುಶಕ್ತಿ ಪಡೆಯಲೋಸುಗ ಮಾಡಿದ ಸ್ಫೋಟವೆಂದೂ, ಭಾರತವು ಅಣುಶಕ್ತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಈ ಸ್ಫೋಟವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತೆಂದೂ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು; ಆದರೆ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಐದು ಅಣು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ೧೯೯೮ರ ಮೇ ೧೧ ಮತ್ತು ೧೩ರಂದು ಕೈಗೊಂಡಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಭಾರತವು ಅಣುಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ನಿಷೇಧ ಹೂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈಸಾಲ್ಮೇರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗ:ರಾಜಸ್ಥಾನದ ನಗರಗಳು
ರಾಜ ಹಂಸ
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಜಹಂಸಗಳು ಆಲಮಟ್ಟಿಯ ಲಾಲ್‌ಬಹಾದ್ದೂರ್‌ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಜಲಾಶಯದ ಹಿನ್ನೀರಿನಲ್ಲಿಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಿದರೂ ರಾಜಹಂಸಗಳ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಕಲರವ ಅನುರಣಿಸುವುದು ಕೇಳುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಪರಜೀವಿಕೆ
ವಿಕಸನೀಯ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಪರಜೀವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಪ್ರಜಾತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರೋಪಜೀವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಯು ಆಶ್ರಯದಾತ ಜೀವಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಚನಿಕವಾಗಿ ಈ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೀಟಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಇ. ಒ. ವಿಲ್ಸನ್ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು "ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತಿನ್ನುವ ಪರಭಕ್ಷಕರು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ, ನಿದ್ರಾಲಸ್ಯ, ಮತ್ತು ಅಮೀಬಿಕ್ ಭೇದಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಪ್ರೋಟೊಜ಼ೋವನ್‍ಗಳು; ಕೊಕ್ಕೆಹುಳುಗಳು, ಹೇನುಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ರಕ್ತ ಹೀರುವ ಬಾವಲಿಗಳಂತಹ ಪ್ರಾಣಿಗಳು; ಜೇನಣಬೆ ಹಾಗೂ ಹುಳುಕಡ್ಡಿಯ ವಾಹಕಗಳಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು; ಮತ್ತು ಮಿಸಲ್‍ಟೋ, ಡಾಡರ್ ಹಾಗೂ ಬ್ರೂಮ್‍ರೇಪ್‍ಗಳಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳ ಉಪಯೋಗದ ಆರು ಪ್ರಮುಖ ಪರಾವಲಂಬಿ ತಂತ್ರಗಳಿವೆ, ಅವೆಂದರೆ ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಬಂಧ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ), ತಿನ್ನುವಿಕೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ (ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ), ವಾಹಕದಿಂದ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ, ಪರಜೀವಿ ಸಾಮ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ ಪರಭಕ್ಷಣೆ.
ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಜನನಗ್ರಂಥಿಗಳ ಪರಾವಲಂಬಿ ಕ್ರಿಯಾನಿರ್ಭಂಧದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆಶ್ರಯದಾತದ ವರ್ತನೆಯ ಮಾರ್ಪಾಡಿನವರೆಗೆ, ಆಶ್ರಯದಾತದ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆಶ್ರಯದಾತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ದೇಹಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರಾವಲಂಬಿಕೆ
ಆಲಿಸ್ ಸಾಲೊಮನ್
thumb|332x332px|ಆಲಿಸ್ ಸಾಲೊಮನ್ ಆಲಿಸ್ ಸಾಲೊಮನ್ (19 ಏಪ್ರಿಲ್ 1872, ಬರ್ಲಿನ್ – 30 ಆಗಸ್ಟ್ 1948, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್) ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಕರು ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಸಿದವರು. ಜರ್ಮನ್ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಒಂದು ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಅವರ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಆಲಿಸ್ ಸಾಲೊಮನ್ ಅವರು ಅವರ ಹೆತ್ತವರಿಗೆ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯವರು, ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಮಗಳು. ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗುವ ತನ್ನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯಿದ್ದೂ ಆ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಶ್ರೀಮಂತ ಹುಡುಗಿಯರ ಹಾಗೆ ಅವರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು  Bund Deutscher Frauenvereine ("ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಗಳು" - BDF ) ಸೇರಿದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರು  ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಹಾಗು ೧೯೨೦ ರವರೆಗೆ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಶಕ್ತ, ತೊರೆದುಹೋದ ಅಥವಾ ಏಕೈಕ ತಾಯಂದಿರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿರುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
೧೯೦೨ ರಿಂದ ೧೯೦೬ ರ ವರೆಗೂ ಅವರು ಬರ್ಲಿನ್ನ ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವಿಲ್ಹೆಲ್ಮ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ "ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಬಳಗಳಲ್ಲಿನ ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳು" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು  ಪಡೆದರು.
೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ  ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಜುದಾಯಿಸಂ ಇಂದ ೧೯೧೪ ರಲ್ಲಿ ಲೂಥರನ್ ಚರ್ಚಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದರು. ೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜರ್ಮನ್ ಮಹಿಳಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು. ೧೯೧೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಹದಿನಾರು ಶಾಲೆಗಳನ್ನು  ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
Translator's note: These are in German.
ಮೂಲ
ಮಾರ್ಚ್ ೨೮, ೨೦೦೯ ರಂದು ಜರ್ಮನ್ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಿಂದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ನಿಧನ
ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ
ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 8 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ(2018)ದಲ್ಲಿ 1,07,407 ಪುರುಷರು, 99,773 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 2,07,180 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಗ್ರಾಮ ವಿಜಯಪುರ - ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೂರು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರೋ ಈ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹೆಸರು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು. ಮುಂಚೆ ಹೂವಿನಹಿಪ್ಪರಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನಿಡಗುಂದಿ ಹೋಬಳಿ ಕೈಬಿಟ್ಟು, ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ಹೋಬಳಿಯನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಎ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ನಡಹಳ್ಳಿ) ಸತತ 2013 ಮತ್ತು 2008ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ರು ಒಟ್ಟು 6 ಸಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 4 ಬಾರಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವೀರಪ್ಪ ಮೊಯಿಲಿ ಅವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆ ಹಾಗೂ ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಸೇನಾ ಮತ್ತು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ 5 ಬಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ 3 ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ)ನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಸಂಬಂಧಿಕರಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿಯವರು ಉಗ್ರಾಣ ನಿಗಮದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. 1978ರಿಂದ 2004ವರೆಗೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಹಾಗೂ ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಬಿ.ಎಸ್.ಪಾಟೀಲ(ಸಾಸನೂರ) 1978ರಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಹಾಗೂ 1983ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ 1986ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಾಯಿತು. ಇದು ಮಾವ-ಅಳಿಯನ ಆಖಾಡಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ, ಮಾವ ಸಾಸನೂರ ಅವರ ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನೆಗೆ ಬ್ರೇಕ್ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮತ್ತೆ 1989ರಲ್ಲಿ ಮಾವ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರನ್ನು 15395 ಮತಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ 1994ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ತಮ್ಮ ಮಾವನನ್ನು 12427 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಎದುರಾದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಬಿಎಸ್ ಪಾಟೀಲ ಸಾಸನೂರ ಅಳಿಯನನ್ನು ಪರಾಭಗೊಳಿಸಿದರೆ, 2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮುಯ್ಯಿಗೆ ಮುಯ್ಯಿ ಎಂಬಂತೆ ಶಿವಪುತ್ರಪ್ಪ ದೇಸಾಯಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಮಾವನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ್ದರು.
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿವರ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ
ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಯು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ-ಬಹುಮತದಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಬೇಕು, ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳೂ ಒಪ್ಪಿದನಂತರವೇ ಅಳವಡಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಸಂವಿಧಾನದ ಭಾಗ XX, ಕಲಂ ೩೬೮ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದೂ ಸಹ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ೯೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 'ಮಂಡಿತವಾದ ಪ್ರತಿ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯೂ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಲೇಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಸಂವಿಧಾನದ "ಮೂಲ ನಿರ್ಮಾಣ"ಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ/ಚ್ಯುತಿ ಉಂಟುಮಾಡದಂತಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಈ ಮೂಲ ನಿರ್ಮಾಣವು ಬದಲಾಯಿಸತಕ್ಕುದಲ್ಲ.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಳಗಾಗಬೇಕಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ ಆಗಿ ಮುಂದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನ ಎರಡೂ ಸದನಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಎರಡೂ ಸದನಗಳಲ್ಲಿ (೧)ಹಾಜರಿದ್ದು, ಮತ ನೀಡಿದರ ಮೂರನೆಯ ಎರಡರಷ್ಟು ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು (೨)ಎಲ್ಲಾ ಸದಸ್ಯರ (ಹಾಜರಿರಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರಲಿ) ಸರಳ ಬಹುಮತದ ಬೆಂಬಲ ದೊರೆಯಬೇಕು. ಕೆಲವು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ನಂತರ ಕಡೆಯಪಕ್ಷ ಇರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟಾದರೂ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಚಿವರು ಒಪ್ಪಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು ಮುಗಿದನಂತರ ಅಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಈ ಕೊನೆಯ ಹಂತ ಕೇವಲ ಔಪಚಾರಿಕವಷ್ಟೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಂ ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್. ಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆಯೇ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾ (ಅಥವಾ "ಗೆರೆ ದಾಟಿದ ಮೊದಲಿಗ")ಕ್ರಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಒಂದು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಂತೆ ಚುನಾಯಿಸಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಂದರೆ, ಎಂ.ಪಿ.ಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಮೂರನೆಯ ಎರಡರಷ್ಟು ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೆಯೇ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಎರಡು ಬಹುಮತ ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಎರಡು ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಟ್ಟು ಮತಗಳ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮತಗಳನ್ನು ಪಡೆದರೂ ಲೋಕಸಭೆ(ಕೆಳಮನೆ)ಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮೂರನೆಯ ಎರಡರಷ್ಟು ಸೀಟುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೂ ಕಟ್ಟಳೆಯ ರೂಪ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು "ಸಂವಿಧಾನ (ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯಿದೆ", ಎರಡನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು, "ಸಂವಿಧಾನ (ಎರಡನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ) ಕಾಯಿದೆ", ಹಾಗೂ ಇದೇ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ದೀರ್ಘ ತಲೆಬರಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ "ಈ ಕಾಯಿದೆ, ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗೊಳಿಸಲು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ".
ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಇತಿಮಿತಿಗಳು
ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಗೋಲಕ್ ನಾಥ್ ವರ್ಸಸ್ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯ ದ ಕೇಸಿನ ಬಗ್ಗೆ ತೀರ್ಪು ನೀಡುತ್ತಾ, ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಒಂದು ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿತು. ಆ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ಕಲಂ ೧೩ಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಅದನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲಾಯಿತು; ಕಲಂ ೧೩ರ ಪಠ್ಯ ಹೀಗಿದೆ - "ರಾಜ್ಯವು [ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸನದು] ಕೊಡಮಾಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸುವಂತಹ ಅಥವಾ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಬಾರದು". ಈ ಕಲಂನಲ್ಲಿರುವ "ಕಾಯಿದೆ" ಎಂಬ ಪದವು ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ತೋರುತ್ತಾ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿತು; ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಯು "ಈ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ [ಕಲಂ 13ರ] ಯಾವ ಅಂಶವೂ ಅನ್ವಯವಾಗತಕ್ಕುದಲ್ಲ" ಎಂದು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳು
ಜನವರಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲವು ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪೊಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲೇ ಆಗಿದೆ; "ಎಲ್ಲಾ ಕಾನೂನುಗಳೂ (ಕಾಯಿದೆಗಳೂ) (ಷೆಡ್ಯೂಲ್ ೯ರಲ್ಲಿ ಇರುವಂತಹವೂ ಸೇರಿದಂತೆ), ಅವುಗಳು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಕೃತಿಗೆ ಭಂಗ ತರುವಂತಹವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ದೃಢೀಕರಿಸಿತು. "ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಷೆಡ್ಯೂಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸುವಂತಹ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚ್ಯುತಿ ತಂದರೆ ಅಥವಾ ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಿದರೆ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಸಂವಿಧಾನದ ಮೂಲ ರಚನೆಗೇ ವಿರೋಧವುಂಟು ಮಾಡುವುದಾದರೆ, ಅಂತಹ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಯೋಗೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಸಬರ್ ವಾಲ್ ನುಡಿದರು.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು
ಮಾಜಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದ ಪಾಂಡಿಚೆರಿ, ಮಾಜಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಡನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿನಿಮಯಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ, ಊರ್ಜಿತಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕರಾವಳಿಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಲಯದ ೨೦೦ ಮೈಲಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಕ್ಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಒಕ್ಕೂಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಇರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮರುವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು
ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಈ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ನವೀಕರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಿ ಸೀಟುಗಳ ಮೀಸಲಾತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ವಿಸ್ತರಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಖಲಿಸ್ಥಾನ್ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ದಂಗೆಯು ಇಳಿಯುವವರೆಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಹೇರಿ, ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಲಂ ೩೬೮ರ ಪಠ್ಯ
ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಂತಹ ಸಂವಿಧಾನದ ಕಲಂ ೩೬೮ರ ಭಾಗ XX ರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಠ್ಯವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ. ಇಟಾಲಿಕ್ಸ್ (ಇಳಿಜಾರಿನಕ್ಷರಗಳು)ನಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತಹ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ನಲವತ್ತೆರಡನೆಯ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆಯನ್ವಯ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಮಿನರ್ವ ಮಿಲ್ಸ್  ಕೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನೂರ್ಜಿತವೆಂದು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪಠ್ಯವು ಜುಲೈ ೨೦೦೮ರವರೆಗೆ ನವೀಕೃತವಾದುದಾಗಿದೆ.
ಭಾಗ (೧)ರ ವಾಕ್ಯಗಳು ೧೯೩೭ರರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಐರ್ಲೆಂಡ್ ನ ಸಂವಿಧಾನದ ಕಲಂ ೪೬ನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿದ್ದು, ಅದು ಈ ರೀತಿ ಇದೆ: "ಈ ಸಂವಿಧಾನದಡಿಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ, ಸೇರಿಸುವಿಕೆ, ಅಥವಾ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಬಹುದು - ಈ ಕಲಂನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ರೀತಿಗಳನ್ನನುಸರಿಸಿ".
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು
ಎಂ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ
thumb|ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಎಂ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಅಥವಾ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆ (ಕೆ. ಎಸ್ ಸಿ. ಏ) ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಏಕೈಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ. ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿದ್ದ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ತದನಂತರ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದ ಹಾಗು ೧೯೭೭ರಿಂದ ೧೯೮೦ರವರೆಗೆ ಭಾರತಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಎಮ್. ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಸುಮಾರು ೫೫,೦೦೦ ಆಸನ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ ಪಾರ್ಕ್ ಹಾಗು ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ.
ವಿವರ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನಿವೇಶನ ಪಡೆದ ನಂತರ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಅಡಿಗಲ್ಲು ಮೇ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೨-೭೩ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಆಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ೧೯೭೪-೭೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಹಾಗು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ತಂಡಗಳ ನಡುವಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕೇಂದ್ರದ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಿತು. ೧೯೭೪ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೨-೨೭ರ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಈ ಟೆಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಆಕಾಲಿಕ ಮಳೆಯಿಂದ ಮೊದಲೆರಡು ದಿನ ಆಟ ತಡವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ, ಕ್ಲೈವ್ ಲಾಯ್ಡ್ ನೇತೃತ್ವದ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಟೈಗರ್ ಪಟೌಡಿ ನೇತೃತ್ವದ ಭಾರತವನ್ನು ೨೬೭ ರನ್ನುಗಳಿಂದ ಮಣಿಸಿತು. ಇದೆ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‍ನ ಹೆಸರಾಂತ ದಾಂಡಿಗರಾದ ವಿವಿಯನ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ಹಾಗು ಗೊರ್ಡನ್ ಗ್ರೀನಿಡ್ಜ್ ಟೆಸ್ಟ್ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ವಿಜಯ ೧೯೭೬-೭೭ರಲ್ಲಿ ಟೋನಿ ಗ್ರೆಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ದೊರಕಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ೧೯೮೨ರ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೨೬ರೊಂದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಎಕದಿನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯ. ಭಾರತ ಹಾಗು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ನಡುವೆ ನೆಡೆಯಿತು. ಭಾರತ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೬ ವಿಕೆಟ್ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ೧೯೯೬ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ನವೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಹೊನಲು ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಎಕದಿನದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯ ೧೯೯೬ರ ಮಾರ್ಚ್ ೯ರೊಂದು ಭಾರತ ಹಾಗು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ ನೆಡೆಯಿತು. ಈ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಕ್ವಾಟರ್ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ೩೯ ರನ್ನುಗಳಿಂದ ಪರಾಭವಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಎರಡು ಬೌಲಿಂಗ್ ತುದಿಗಳು ಪೆವಿಲಿಯನ್ ತುದಿ ಹಾಗು ಬೆಮೆಲ್(ಬಿ.ಇ.ಎಮ್.ಎಲ್) ತುದಿ. ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿಯು ೨೦೦೦ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಟುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಸದ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ಆಸನ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ೭೦,೦೦೦ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಿದೆ. ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಈ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಪಂದ್ಯಗಳ ನೆಡೆದಿವೆ ಹಾಗು ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೊ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಸ್ವಾಮಿ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದ ವಿವರ
ವಂದೇ ಮಾತರಮ್
ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಎಂದರೆ, ತಾಯಿಯನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದರ್ಥ. ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬಂಗಾಲಿಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಬಂಕಿಮರು ೧೮೮೨ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ "ಆನಂದ ಮಠ" ಎಂಬ ಕೃತಿಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಈ ಗೀತೆ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ೧೮೯೬ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್ ಅವರು ಹಾಡಿದರು. ಭಾರತವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ನಂತರ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಈ ಗೀತೆಯ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪದ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ  ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾನ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವಂದೇಮಾತರಂನ ಖ್ಯಾತ ಭಾಗ
ವಂದೇ ಮಾತರಂ
ವಂದೇ ಮಾತರಂ!
ಸುಜಲಾಂ ಸುಫಲಾಂ ಮಲಯಜ-ಶೀತಲಾಂ ಸಸ್ಯ-ಶ್ಯಾಮಲಾಂ ಮಾತರಂ!
ಶುಭ್ರ-ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ-ಪುಲಕಿತ-ಯಾಮಿನೀಂ ಫುಲ್ಲ-ಕುಸುಮಿತ-ದ್ರುಮದಲ-ಶೋಭಿನೀಂ
ಸುಹಾಸಿನೀಂ ಸುಮಧುರ-ಭಾಷಿಣೀಂ, ಸುಖದಾಂ ವರದಾಂ ಮಾತರಂ!
ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ-ಕಂಠ-ಕಲಕಲ-ನಿನಾದ-ಕರಾಲೇ
ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ-ಭುಜೈರ್ದೃತ-ಖರಕರವಾಲೇ ಅಬಲಾ ಕೇನ ಮಾ ಏತ ಬಲೇ
ಬಹುಬಲ-ಧಾರಿಣೀಂ ನಮಾಮಿ ತಾರಿಣೀಂ ರಿಪುದಲ-ವಾರಿಣೀಂ ಮಾತರಂ!
ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೀತೆ
ವಂದೇ ಮಾತರಂ
ವಂದೇ ಮಾತರಂ!
ಸುಜಲಾಂ ಸುಫಲಾಂ ಮಲಯಜ-ಶೀತಲಾಂ ಸಸ್ಯ-ಶ್ಯಾಮಲಾಂ ಮಾತರಂ!
ಶುಭ್ರ-ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ-ಪುಲಕಿತ-ಯಾಮಿನೀಂ ಫುಲ್ಲ-ಕುಸುಮಿತ-ದ್ರುಮದಲ-ಶೋಭಿನೀಂ
ಸುಹಾಸಿನೀಂ ಸುಮಧುರ-ಭಾಷಿಣೀಂ, ಸುಖದಾಂ ವರದಾಂ ಮಾತರಂ!
ಕೋಟಿ-ಕೋಟಿ-ಭುಜೈರ್ಧೃತ-ಖರಕರವಾಲೇ ಅಬಲಾ ಕೇನ ಮಾ ಏತ ಬಲೇ
ಬಹುಬಲ-ಧಾರಿಣೀಂ ನಮಾಮಿ ತಾರಿಣೀಂ ರಿಪುದಲ-ವಾರಿಣೀಂ ಮಾತರಂ!
ತುಮಿ ವಿದ್ಯಾ, ತುಮಿ ಧರ್ಮ, ತುಮಿ ಹೃದಿ ತುಮಿ ಮರ್ಮ, ತ್ವಂ ಹಿ ಪ್ರಾಣಾಃ ಶರೀರೇ, ಬಾಹು ತೇ ತುಮಿ ಮಾ ಶಕ್ತಿ
ಹೃದಯೇ ತುಮಿ ಮಾ ಭಕ್ತಿ, ತೋಮಾರಈ ಪ್ರತಿಮಾ-ಗಡಿ-ಮಂದಿರೇ, ಮಂದಿರೇ
ತ್ವಂ ಹಿ ದುರ್ಗಾ ದಶ-ಪ್ರಹರಣ-ಧಾರಿಣೀ ಕಮಲಾ ಕಮಲಾದಲ-ವಿಹಾರಿಣೀ
ವಾಣೀ ವಿದ್ಯಾ-ದಾಯಿನೀ ನಮಾಮಿ ತ್ವಾಂ ನಮಾಮಿ ಕಮಲಾಂ ಅಮಲಾಂ ಅತುಲಾಂ
ಶ್ಯಾಮಲಾಂ ಸರಲಾಂ ಸುಸ್ಮಿತಾಂ ಭೂಷಿತಾಂ ಧರಣೀಂ ಭರಣೀಂ ಮಾತರಂ!
‘ವಂದೇ ಮಾತರಂ’ ಗೀತೆಯ ಭಾವಾರ್ಥ
ಹೇ ಮಾತೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.ಜಲ, ಧನಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿನ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಿಂದ ಬರುವ ವಾಯುಲಹರಿಗಳಿಂದ ಶೀತಲವಾಗುವ ಮತ್ತು ವಿಪುಲವಾದ ಕೃಷಿಯಿಂದ ಶ್ಯಾಮಲ ವರ್ಣವಾಗಿರುವ, ಹೇ ಮಾತೆ !
ಶ್ವೇತಶುಭ್ರ ಬೆಳದಿಂಗಳಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ರಾತ್ರಿಗಳು ಪ್ರಫುಲ್ಲಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಅದೇ ರೀತಿ ಅರಳಿದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ನಿನ್ನ ಭೂಮಿಯು ವೃಕ್ಷಬಳ್ಳಿಗಳ ವಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಂತೆ ಸುಶೋಭಿತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಾ ಹಸನ್ಮುಖ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲ ಮಧುರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ, ವರದಾಯಿನಿ, ಸುಖಪ್ರದಾಯಿನಿಯಾಗಿರುವ ಹೇ ಮಾತೆ !
ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಕಂಠಗಳಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ ಗರ್ಜನೆಯು ಮೊಳಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಮತ್ತು ಆರವತ್ತು ಕೋಟಿ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಖಡ್ಗಗಳ ಮೊನೆಯು ಹೊಳೆಯುತ್ತಿರುವಾಗ ಹೇ ಮಾತೆಯೇ ನೀನು ಅಬಲೆಯಾಗಿದ್ದಿ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಯಾರಿಗಾದರೂ ಧೈರ್ಯವಿದೆಯೇ? ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಮಾತೆಯೇ ಅಪಾರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ನಿನ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಶತ್ರುಸೈನ್ಯದ ಪಡೆಯನ್ನೇ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ನಿನ್ನ ಸಂತಾನವಾದ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೇ ಮಾತೆಯೇ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ.
ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಜ್ಞಾನ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಧರ್ಮವಾಗಿದ್ದಿ. ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಹೃದಯ, ನೀನೇ ನಮ್ಮ ಚೈತನ್ಯವಾಗಿದ್ದಿ. ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣವು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನೀನೇ ಆಗಿದ್ದಿ. ನಮ್ಮ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿರುವ ಶಕ್ತಿ ನೀನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಃಕರಣದಲ್ಲಿನ ಕಾಳಿಯೂ ನೀನೇ. ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಾವು ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆಯೋ ಅದೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನದೇ ರೂಪಗಳು.
ತನ್ನ ಹತ್ತೂ ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಶತ್ರುಸಂಹಾರಿಣಿ ದುರ್ಗೆಯೂ ನೀನೆ ಮತ್ತು ಕಮಲದ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ಕಮಲಕೋಮಲ ಲಕ್ಷ್ಮೀಯೂ ನೀನೆ. ನಿನಗೆ ನಮ್ಮ ನಮಸ್ಕಾರ. ಮಾತೆ, ನಾನು ನಿನಗೆ ವಂದಿಸುತ್ತೇನೆ. ಐಶ್ವರ್ಯದಾತ್ರಿ, ಪುಣ್ಯಪ್ರದಾಯಿನಿ ಮತ್ತು ಪಾವನ, ಪವಿತ್ರ ಜಲಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಮೃತಮಯ ಫಲಗಳಿಂದ ಸಮೃದ್ಧಳಾಗಿರುವ ಮಾತೆಯೇ ನಿನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತನಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹೋಲಿಕೆಯಿಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಮಿತಿಯೂ ಇಲ್ಲ. ಹೇ ಮಾತೆ, ಹೇ ಜನನಿ ನಿನಗೆ ನನ್ನ ಪ್ರಣಾಮಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ
thumb|ಬಾಲ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ
ಬಾಲ್ಯ
ತಿಲಕರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧೮೫೬ರ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ತ್ರದ ರತ್ನಗಿರಿಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ.ಚತುರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ತಿಲಕನಿಗೆ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆಯಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ, ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ನವ ಪೀಳಿಗೆಯ ಯುವಕರಲ್ಲಿ ತಿಲಕರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ ಪುಣೆಯ ಖಾಸಗೀ ಶಾಲೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸೇರಿದ ತಿಲಕರು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪತ್ರಕರ್ತರಾದರು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಧ್ಧತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಅವಹೇಳಿಸುವಂಥಾದ್ದೂ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಕೀಳುಗಳೆಯುವಂಥಾದ್ದು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಅವರು, ಈ ಪಧ್ಧತಿಯ ತೀವ್ರ ಟೀಕಾಕಾರರಾದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ತಿಲಕರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ "ಕೇಸರಿ" ಮರಾಠಿ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಬಹುಬೇಗ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನೆಮಾತಾಯಿತು. ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ೧೯೦೫ರ ಬಂಗಾಳದ ವಿಭಜನೆಯ ವಿರೋಧವನ್ನು, ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ; ಭಾರತದ ನಾಗರೀಕರನ್ನು, ಸಂಸೃತಿಯನ್ನು, ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೀಯಾಳಿಸುವ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸತ್ತೆಯ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಅವರು ಕೇಸರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ೧೮೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಿಲಕರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿದರಾದರೂ, ಬಹುಬೇಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅದರ ಉದಾರೀ-ಸೌಮ್ಯವಾದೀ ಧೋರಣೆಯ ವಿರೋಧಕರಾದರು. ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆಯವರ ಸೌಮ್ಯವಾದೀ ನೀತಿಯ ಕಟು ಟೀಕಾಕಾರರಾದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ತಿಲಕರಿಗೆ ಬಂಗಾಳದ ಬಿಪಿನ ಚಂದ್ರ ಪಾಲ್ ಹಾಗೂ ಪಂಜಾಬಿನ ಲಾಲಾ ಲಜಪತ ರಾಯ್ ರ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು.೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಸೂರತ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತಿಲಕ,ಪಾಲ್ ಹಾಗೂ ರಾಯ್ ನೇತ್ಳತ್ವದಲ್ಲಿ "ಗರಂ ದಳ" ("ಬಿಸಿ ಗುಂಪು") ಹಾಗೂ ಗೋಖಲೆಯವರ ನೇತ್ಳತ್ವದಲ್ಲಿ "ನರಂ ದಳ" ("ಮೆದು ಗುಂಪು") ಎಂದು ಇಭ್ಭಾಗವಾಯಿತು. ರಾಜದ್ರೋಹದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದ ತಿಲಕರು ತಮ್ಮ ಪರವಾಗಿ ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡದ್ದು ಯುವ ವಕೀಲ ಮಹಮದ್ ಆಲಿ ಜಿನ್ನಾರನ್ನು. ಆದರೂ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಿಂದ ಅಪರಾಧಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ೧೯೦೮ ರಿಂದ ೧೯೧೪ರವರೆಗೆ ಬರ್ಮಾ ದೇಶದ ಮಂಡಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸಹ- ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡ ತಿಲಕರು, ೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸನ್ನು ಕೂಡಾ ಪುನಹ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದರು. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಹೋಂ ರೂಲ್ ಲೀಗನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಆನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಮಹಮದ್ ಆಲಿ ಜಿನ್ನಾರಿಗೆ ಸಹಕಾರ ನೀಡಿದರು. ಅದರ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಹೋರಾಟ ಶುರು ಮಾಡಿದರು.
ತಾತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು
ತಿಲಕರು ಮೂಲತಃ ಅದ್ವೈತ ವೇದಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅದ್ವೈತದ "ಜ್ಙಾನವೊಂದರಿಂದಲೇ ಮುಕ್ತಿ" ಎಂಬ ನಂಬುಗೆಯು ಅವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಹಾಗೂ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅವರು ಕರ್ಮಯೋಗವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿದರು. ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ವಯೋಮಿತಿಯೇ ಮೊದಲಾಗಿ ತಿಲಕರು ಅನೇಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು. ಮದ್ಯಪಾನ ನಿಷೇಧದ ಪರವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಕಳಿಯಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ವಿಚಾರಗಳು ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದವು - ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುವ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯು ಭಾರತದ ರಾಷ್ತ್ರಭಾಷೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಮೊದಲು ಸೂಚಿಸಿದವರು ತಿಲಕರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಇದನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಲವಾಗಿ ಅನುಮೋದಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ತಿಲಕರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತದಿಂದ ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಇಚ್ಛೆ ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲೀಷು ಭಾಷೆ, ಇಂದಿಗೂ ಸಂವಹನದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.ಆದರೂ ಹಿಂದಿ (ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳ) ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕೆ ತಿಲಕರು ಅಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಲಕರ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾಣಿಕೆಯೆಂದರೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ. ಭಾದ್ರಪದ ಶುಕ್ಲ ಚತುರ್ಥಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನಂತ ಚತುರ್ದಶಿಯವರೆಗಿನ ೧೧ ದಿನಗಳ ಈ ಉತ್ಸವ, ಖಾಸಗೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಆಚರಿಸುವ, ನಾಯಕರುಗಳಿಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ತಿಲಕರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಪರಂಪರೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ.ಪರದೇಶೀ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸುವಂತೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ದೇಶಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಕ್ಕಿಸಿತು.
ತಿಲಕರ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ
ತಿಲಕರು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಅಹಿಂಸಾತ್ಮಕ, ಅಸಹಕಾರ ಚಳುವಳಿಯ ಟೀಕಾಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಗಳಿಸಲು, ಮಾತುಕತೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆಯೆ ಅವರಿಗೆ ಒಲವಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಬರುವುದಕ್ಕೆ ಅವರ ಬೆಂಬಲವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಸ್ವರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರವರೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದ ತಿಲಕರನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಜನಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಹಾಗೂ ನಾಗರೀಕತೆಗಳ ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ಅವರ ಪ್ರಜ್ಙೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದರು. ತಿಲಕರನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿಯೂ, ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಇವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಅನೇಕರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೯೨೦ರಲ್ಲಿ ತಿಲಕರು ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ೨೦೦,೦೦೦ ಜನರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರು ತಿಲಕರನ್ನು "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಳುವಳಿಯ ಜನಕ" (Father of Unrest in India) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದರು. ಇಂದು ತಿಲಕರನ್ನು ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವರೆಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದುತ್ವದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಣಾಲಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ ಸಾವರಕರರಿಗೆ ತಿಲಕರು ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿದ್ದರು.
ಗ್ರಂಥಗಳು
೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ತಿಲಕರು Arctic Home in the Vedas ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದು, ಅದರಲ್ಲಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ವೇದಗಳನ್ನು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿರಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯ ಮಂಜಿನ ಯುಗ ಶುರುವಾದ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದ ಕಡೆ ಸಾಗಿದ ಆರ್ಯರ ಮೂಲಕ ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ದೇಶಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು ಎಂದೂ ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. The Orion, ಅಥವಾ ವೇದಗಳ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವೇದ ಕಾಲೀನ ಜನರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೪ನೆಯ ಸಹಸ್ರಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಿಲಕರ "ಗೀತಾರಹಸ್ಯ ಅಥವಾ ಜೀವನಧರ್ಮ ಯೋಗ" ಎಂಬ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ತಾತ್ಪರ್ಯವು ಬಹಳ ಪ್ರಸಿಧ್ಧವಾದ ಕೃತಿ. ಅವರ ಇತರ ಲೇಖನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ಗಡಿಯಾರ
thumb|right|220px|ಲಂಡನ್‌ನ, ರಾಜ’ರ ಕ್ರಾಸ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿನ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದ ಜಗುಲಿಯ ಗಡಿಯಾರ. ಗಡಿಯಾರವು ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಸೂಚಿಸುವ, ಕಾಪಾಡುವ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಕ್ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಪದವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ( ಡಚ್, ಉತ್ತರ ಪ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಲ್ಯಾಟೀನ್ ಮೂಲಕ) ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪದಗಳಾದ ಕ್ಲಾಗನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋಕ್ಕಾ ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು ಇದರ ಅರ್ಥ ಘಂಟೆ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಕಾಲಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶೇಷ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಗಡಿಯಾರ ಎಂಬ ಪದವು ಘಂಟೆಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುವ ಘಂಟೆಗಳ ಸಮೂಹದ ಅಥವಾ ಜಾಗಟೆಯ ಮೂಲಕ ಕಾಲದ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನವಷ್ಟೆ. ಅಂತಹ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದದೇ ಇರುವ ಮೌನವಾದ ಉಪಕರಣವೇ ಟೈಮ್ ಪೀಸ್. ಈ ದಿನಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ "ಕ್ಲಾಕ್" ಎಂಬುದು ಸಮಯ ನೋಡಲು ಮತ್ತು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಳಸುವ ವಾಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಟೈಮ್ ಪೀಸ್‌ಗಳು ಕ್ಲಾಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. thumb|right|220px|ರಾಜವೈಭವದ ಸಮೀಕ್ಷಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿನ ಗಡಿಯಾರ, ಗ್ರೀನ್‌ವಿಚ್
thumb|right|ಪುರಾತನ ಚೈನಾದವರ ಧೂಪ ಗಡಿಯಾರದ ಪ್ರತಿರೂಪ
ಗಡಿಯಾರವು ಮಾನವನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದನ್ನು ದಿನ ; ತಿಂಗಳು; ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮೂಲಮಾನಗಳನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಿ, ಸಮಯದ ಅಂತರಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಳೆಯುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಧನಗಳೇ, ಇಂದು ಗಡಿಯಾರಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿವೆ.
ಸನ್‌ಡಯಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳು.
ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಿನದ ಸಮಯವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸನ್ ಡಯಲ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಸುರಚಿತ ಸನ್‌ಡಯಲ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಸೌರಕಾಲಮಾನವನ್ನು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಬಲ್ಲದು. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದವರೆಗೂ ಸನ್‍ಡಯಲ್‌ಗಳು ಗಡಿಯಾರದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದವು. ಹೇಗೂ ಇದರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಿತಿಗಳು- ಇದಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಇತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು.
ಕಾಲಹರಣವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಮೇಣದಬತ್ತಿ ಗಡಿಯಾರಮತ್ತು ಊದಿನ ಕಡ್ದಿಗಳನ್ನು ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ನಿಗದಿತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸುಡುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ಗಾಜಿನ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮರಳು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ರಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ನಿಗದಿತ ದರದಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಸುರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಿಖರವಲ್ಲದ ಪೂರ್ವನಿಗದಿತ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಜಲ ಗಡಿಯಾರಗಳು
thumb|right|ಅಳತೆಗೋಲು ಮಾದರಿಯ ಸು ಸಾಂಗ್’ರ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಗದಿಯಾರ ಗೋಪುರ, ಇದನ್ನು 11ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೈನಾದ ಕೈಫಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ದೊಡ್ಡ ನೀರಿನಗಾಲಿ, ಸರಪಳಿ ಚಾಲನೆ, ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾವೆಗದ ಯಂತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಲೆಪ್ಸಿಡೆ (sg: ಕ್ಲೆಪ್ಸಿಡ್ರಾ ), ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಲಗಡಿಯಾರವು ಸನ್‌ಡಯಲ್‌ಗಳಂತೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಹಳ ಹಳೆಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಡಿಯಾರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಉದ್ದನೆಯ ಸರಳನ್ನು ಮತ್ತು ದಿನದಕಾಲಮಾನವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಹೋಲಿಕೆ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿ ಸನ್‌ಡಯಲ್‌ನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಅವುಗಳ ಅಧಿಕ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಎಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 16ಬಿಸಿ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೋಗುಣಿಯಾಕರದ ಸರಳ ರೂಪದ ಜಲಗಡಿಯಾರವು ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಾದಚೀನ, ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಸಹ ಜಲಗಡಿಯಾರಗಳು ಇದ್ದವು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.ಆದರೆ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಲೇಖರ ಪ್ರಕಾರ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಈ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4000 ಬಿಸಿಯಿಂದಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಆಂಡ್ರೋನಿಕಸ್ ಸೈರಸ್, ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ 1 ಬಿ.ಸಿಯಲ್ಲಿ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ಮಾರುತಗಳ ಗೋಪುರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡನು.
ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ ನಾಗರೀಕತೆಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಲನಾಚಕ್ರವುಳ್ಳ, ಜಲಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದರ ಕೀರ್ತಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು. ಈ ಉನ್ನತಗಳು ಬೆಜಾಂಟಿಯಂ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮ್ ಕಾಲಮಾನಗಳಿಗೆ ರವಾನೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಂತರ ಯೂರೋಪ್ನ್ನೂ ಸಹ ತಲುಪಿದವು. 725 ಎ.ಡಿ.ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚೇನಾದೇಶದವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಿದ ಜಲಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಅವರ ಈ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ಗೂ ತಲುಪಿದವು.
thumb|left|12ನೆಯ ಶತಮಾನದ, ಆಲ್-ಜಝಾರಿಯ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಗಡಿಯಾರ.. ಕೆಲವು ಜಲಗಡಿಯಾರದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆಲೋಚನೆಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಡಿಕೊಂಡವು. ಪೂರ್ವ-ನವೀನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಅಥವಾ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನೂ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸದೇ, ಕೆಲಸವನ್ನು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾರಂಬಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಸನ್ ಡಯಲ್ಗಳ ಜೊತೆಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯ ಮಟ್ಟ ತಲುಪುವವರೆಗೂ, ಮಿಲಿಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೂ, ಜಲಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನೇ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರ ಕಾಲಮಾಪಕಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ನಿಖರವಾದ ಲೋಲಕ ಗಡಿಯಾರ ಗಳು ಬಂದನಂತರ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಕಡಿಮೆಯಗುತ್ತಾ ಬಂತು.
797 (ಪ್ರಾಯಶಃ801), ರಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದ್ನ ಅಬ್ಬಾಸಿದ್ ಕಲೀಫನಾದ ಹರೂನ್ ಆಲ್-ರಷೀದ್, ಚಾರ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಯವರಿಗೆ ಅಬುಲ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಎಂಬ ಏಷ್ಯಿಯಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಜಲಗಡಿಯಾರದ ಮಾದರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು.
thumb|right|200px|ಆಲ್-ಜಝಾರಿ (1206 AD) ಅವರ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿನ ಆನೆ ಗಡಿಯಾರ, ದಿ ಬುಕ್ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್ ಆಫ್ ಇಂಜಿನೀಯರ್ಸ್ ಮೆಕಾನಿಕಲ್ ಡಿವೈಸೆಸ್ ನಿಂದ ಪಡೆದದ್ದು. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಲ್-ಜಝಾರಿ, ಎಂಬ ಅಭಿಯಂತರನು ದಿಯಾರ್-ಬಾಕರ್‌ನಅರ್ತುಕಿಡ್ ದೊರೆಯಾದ ನಾಸಿರ್ ಆಲ್-ದಿನ್‌ಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಗಾತ್ರದ ಮತ್ತು ಆಕಾರದ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ನೀರಿನ ಗಡಿಯಾರವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ 6 ವರ್ಗಗಳ 50 ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿತ್ತು. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಡಿಯಾರಗಳೆಂದರೆ ಎಲಿಫ್ಯಾಂಟ್, ಸ್ಕ್ರೈಬ್ ಮತ್ತು ಗೋಡೆ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳನ್ನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಭವ್ಯವಾದ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಕಾಲ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅರ್ಟಕ್‌ನ ಘನತೆ, ಭವ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು
ಯೂರೋಪಿನ 13ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮೊದಲಯಾವುದೇ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳು ಗಡಿಯಾರದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತವೆ.
ಹೊರೊಲಾಜಿಯಾ ( ಗ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ὡρα, ಗಂಟೆಮತ್ತು λέγειν, ಹೇಳು ಎಂಬರ್ಥ) ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಪದದ ಬಳಕೆ ( ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ರೋಮನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ), ಅದರ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸಮಯಪಾಲಕರಾದ ನಮ್ಮೆಲ್ಲರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ,1176ರಲ್ಲಿ ಸೆನ್ಸ್ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಗಡಿಯಾರ"ವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಆದರೆ ಇದರ ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ ಇದುವೆರೆಗೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಜೋಸಲಿನ್ ಬ್ರೇಕ್ ಲೋಂಡ್, ನಪ್ರಕಾರ 1198ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ಸಬರಿ (ಈಗಿನ್ಸ್ ಬರಿ ಸೇಂಟ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ಸ)ನ ಒಂದು ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಠಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿ ಬಿದ್ದಾಗ, ಅಲ್ಲಿನ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಆರಿಸಲು ಅಲ್ಲಿನ ಜಲಗಡಿಯಾರದತ್ತ ದಾವಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಜಲಗಡಿಯಾರವು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ನಂದಿಸುವಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಯೂರೋಪ್‌ನ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ವಿಮೋಚನಾ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಬಳಕೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಕಾಲಿಕ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಗ್ ವಂಶದ ಕಾಲಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಅಭಿಯಂತರ ಸು-ಸಾಂಗ್ (1020–1101) 1088ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೈಫೆಂಗ್‌ನ ಖಗೋಳ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದನು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹೇಗೂ, ಆತನ ಖಗೋಳ ಗಡಿಯಾರ ಮತ್ತು ಭ್ರಮಣಾ ಕಂಕಣ ಗೋಳ ನೀರಿನ ಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು( ಹೈಡ್ರಾಲಿಕ್ಸ್) ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿನ ಕೆಲಸಗಾರರು ಈ ಹಳೆಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು, ವಿಮೋಚನಾ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯ ಚಾಲನಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ತೂಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಎಡಿ 1277ರ ಸ್ಪಾನಿಷ್‌ನ ಪುಸ್ತಕವಾದ ಲಿಬ್ರೊಸ್ ಡೆಲ್ ಸೇಬರ್‌ ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಪಾದರಸ ಗಡಿಯಾರವು ಅರೇಬಿಯಾದ ಭಾಷಾಂತರ ಮತ್ತು ಭಾವಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂರಿಗೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇದ್ದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧನವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಗಡಿಯಾರದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಯಹೂದಿ ಬರಹಗಾರ ರಬ್ಬಿ ಐಸಾಕ್ ಪ್ರಕಾರ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕೀರ್ತಿ (ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಹೆರೋನ್) "ಇರಾನ್" ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
1280 ಮತ್ತು 1320ರ ನಡುವೆ, ಗಡಿಯಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಉಲ್ಲೇಖಗಳುಮತ್ತು ಚರ್ಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿಯಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗತೊಡಗಿದವು. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರದ ಹೊಸ ವಿನ್ಯಾಸದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತಿತ್ತು. ಆಗಿದ್ದ ಗಡಿಯಾರದ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಬೀಳುವ ತೂಕಗಳಿಂದ ಚಲನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೀರಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆವರ್ತಕ ಯಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಕೆಲವು ರೂಪಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು, ಬಹುಶ: ಇದು ಈಗಿನ ಘಂಟೆ ಶಬ್ದ ಅಥವಾ ಅಲಾರಂ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಬಹುದು. ವಿಮೋಚನೆಯ ಈ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಿಡುಗಡೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೈಜ್ಯ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳ ಆರಂಭದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು.
ಈ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು: ಸಹ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ (ಉದಾ: ಸೇವೆಗಳ ಕಾಲಮಾನ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಗತಿಗಳು) ಮತ್ತು ಸೌರ ಮಂಡಲದ ಮಾದರಿ ರಚನೆಗೆ. ಮೊದಲನೆಯದರ ಉದ್ದೇಶವು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೆಯದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಈ ವಿಷಯಗಳು ಹೇಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಗ್ರಹೋನ್ನತ ಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಜೋತಿಷ್ಯರಿಬ್ಬರೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೌರವ್ಯೂಹ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು, ಭ್ರಮಣಾಫಲಕಕ್ಕೆ ಒಂದು ಗಡಿಯಾರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸರಳ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲಾಯಿತು.ಇಂತಹ ಗಡಿಯಾರಗಳಿಗೆ ಮುಖ ಅಥವಾ ಕೈಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅವು ನಿಗದಿತ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಸಮಯಗಳ ಅವಧಿ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಲಮಾನ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಸೂರ್ಯೋದಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ, ಅಧಿಕೃತ ಕಾಲಮಾನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕಂಡು ಬಂದವು. ಅತ್ಯಂತ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಖಗೋಳ ಗಡಿಯಾರಗಳೆಂದರೆ ಅವು ಚಲನಾ ಗಡಿಯಾರ ಫಲಕ ಅಥವಾ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವು ಹಲವಾರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಟಲಿ ಕಾಲಮಾನ ಅಧಿಕೃತ ಕಾಲಮಾನ ಮತ್ತು ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕಾಲವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಬಳಸುವ ಕಾಲಮಾನ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಗಡಿಯಾರದ ಎರಡೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸ್ವಯಂ ಚಾಲನೆ ಯಂತಹ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.