cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಘನಮಠದ ಶಿವಯೋಗಿ
ಭಕ್ತರಿಗೆ ಶಿವಜ್ಞಾನ, ಶಿವಾಚಾರಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುತ್ತ ರೈತರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜನಾನುರಾಗವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ತನ್ನ ಇಹಲೋಕಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ. ಈತನ ಜೀವನದ ಕುರುಹಾಗಿ ಈಗ ಕುಂಟೋಜಿಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಪಾದುಕೆಗಳೂ ಸಂತೆಕೆಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಈತನ ಗದ್ದುಗೆಯೂ ಉಳಿದಿವೆ. (ಬಿ.ವಿ.ವಿ.ಬಿ.) ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಸಂತೆಕೊಲ್ಲೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯ ಕುರಿತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ದಾರಿದೀಪವಾದ ಮಹಾತ್ಮರು ಆಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನ ಮಾದರಿ ರೈತರಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ. ಮೂಲತಃ ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಕರು. ಆಗಿದ್ದು ಕೂಡ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಾಳು ಸಿದ್ದರಾಮಪ್ಪ ಅವರಿಂದ "ಕೃಷಿ ಜ್ಞಾನ ಪ್ರದೀಪಿಕೆ" ಕೃಷಿ ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನ "A tritied on agriculture" ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.ಅನುವಾದಿಸಿದವರು-ಎಂ.ಎಸ್.ಹಿರೇಮಠ ಕಾರಟಗಿ. ರಮೇಶ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಲಿಂಗಸೂಗೂರು ಹಾಗೂ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಡಾ.ಸಿ.ಬಿ.ಚಿಲಕರಾಗಿ.ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಜೇ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್
thumb|ಭಾವ ಚಿತ್ರ thumb|ಭಾಷಣ
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್
ಜೇಮ್ಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‍ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್  (ಡಿಸೆಂಬರ್ 15, 1888 – ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 1959).ಅಮೆರಿಕದ ನಾಟಕಕಾರ,ಬರಹಗಾರ,ಕವಿ.
ಜೇ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್
=ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ಜೇ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್ ಅವರು ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೫೩ ಲಂಡನಲ್ಲಿ ಜನಸ್ಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿಯತ್ರಿ, ಸಂಪಾದಕಿ ಮತ್ತು ಉಪನ್ಯಾಸಕಿ. ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾವ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದವರು, ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ದಿ ಕೋಸ್ಟಾ ಬುಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಾಲ್ಮಾಂಡ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್ ಅವರು ಹೆಮೆಲ್ ಹೆಂಪ್ಸ್ಟೆಡ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು,ಪಟ್ಟಣದ ಕ್ಯಾವೆಂಡಿಷ್ ಶಾಲೆಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಡಬ್ಲಿನ್ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ನ ಸೇಂಟ್ ಹಿಲ್ಡಾಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ಗೆ ಹಾರ್ಕ್ನೆಸ್ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಭಾಷಾ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ, ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ವಿಸಿಟಿಂಗ್ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಲಂಡನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೨೦೦೩-೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಲಿಟರರಿ ಫಂಡ್ ಫೆಲೋ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕವನ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರು, ಮತ್ತು ಅರ್ವನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದಾರು. =ಬರವಣಿಗೆ= ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್ 1985 ಮತ್ತು 1991 ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪುಸ್ತಕ: ಕವನಗಳು 1988-1998 (2000; 2006 ರಲ್ಲಿ ಮರುಮುದ್ರಣಗೊಂಡಿದೆ) ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಸಂಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ಲೇಟಿಂಗ್ ದ ಬೇಬಿ (1988), ಇದು ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗ್ರಹ) ಗೆದ್ದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹ, ಫ್ರೇಸ್ ಬುಕ್ (1992) ಮತ್ತು ಮೈ ಲೈಫ್ ಅಸ್ಲೀಪ್ (1998). ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಸ್ವೀನೀ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಮರ್ಜೆನ್ಸಿ ಕಿಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ : ಪೊಯೆಮ್ಸ್ ಫಾರ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಟೈಮ್ಸ್ (1996), ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾವ್ಯದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಕಲನ. ಅವರ 2002 ರ ಪುಸ್ತಕ ಟೆಂಡರ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ರೈನರ್ ಮಾರಿಯಾ ರಿಲ್ಕೆಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದ್ಯಗಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆವೃತ್ತಿಯ (ಅಥವಾ ಭಾಷಾಂತರ) ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಅವರ 2002 ರ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬಿಷಪ್: ಲಿವಿಂಗ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕವಿತೆಯ ಕವಚವನ್ನು ಸಹ ಸಂಪಾದಿಸಲಾಯಿತು. 2006 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ನಲ್ಲಿನ ಫಿಯೋನಾ ಸ್ಯಾಮ್ಸನ್ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿದ್ದಾನೆ: "ಶಾಪ್ಕಾಟ್ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕವಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಜಗತ್ತನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಸುವಿನಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ರಿಯೋ ಜೊತೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ.ಈ ಅದ್ಭುತವಾದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಮುಕ್ತತೆಯು ಬರೆದ ಕಾವ್ಯದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
2010 ರಲ್ಲಿ, ಷಾಪ್ಕಾಟ್ ಫೇಬರ್ ಮತ್ತು ಫೇಬರ್ರೊಂದಿಗೆ ಮ್ಯುಟಬಿಲಿಟಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ 12 ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿತ್ತು. 45 ಕವನಗಳು ಬದಲಾವಣೆಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು, ದೇಹದಲ್ಲಿ ,ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳ ಒಳಗೆ ಅನ್ವೇಷಿಸುತ್ತವೆ. ಕವಿತೆಗಳ ಪುಸ್ತಕವು ಫಿಕ್ಷನ್, ನಾನ್-ಫಿಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ೨೦೧೦ರ ವರ್ಷದ ಕೋಸ್ಟಾ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್ ಅವರ ಕಾವ್ಯಗಳು ಬಹಳ ವಿಶೇಷ ಮತ್ತು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಉನ್ನತಿಗೇರಿಸುವ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಕವನ ಪುಸ್ತಕವು ಜೀವನದ ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಡೈಲಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಕ್ಲೇರ್ ಮೆಕೆ ಬರೆದರು: " ಮ್ಯಟೆಬಿಲಿಟಿ ಬಗ್ಗೆ, ಅದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿತವಾಗಿದೆ.
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಪೆನ್ಸಿಲ್‍ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು.೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ನಾರ್ಥ್ ಡಕೋಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿಎ ಪದವಿ ಪಡೆದನು.ಅನಂತರ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಬಿಸಿದನು.
ಜೇ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್
ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ನಿಗೆಲ್ ಓಸ್ಬೋರ್ನ್, ಎರೋರೊಲಿನ್ ವಾಲೆನ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ವುಲ್ರಿಚ್ರಂಥ ಸಂಯೋಜಕರಿಂದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಯೋಜಕ ಸ್ಟೀಫನ್ ಮಾಂಟೇಗ್ ಅವರ ಕವನದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಒಳಾಂಗಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು 1997 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನ ಬಾರ್ಬಿಕನ್ ಸೆಂಟರ್ನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸಿಂಫನಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್
ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗಿದ್ದರೂ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಪ್ರತಿಭೆ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಸ್ತವಿಕ ಗದ್ಯನಾಟಕಗಳು (ಉದಾ: ವಾಟ್‍ಪ್ರೈಸ್ ಗ್ಲೋರಿ), ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಗದ್ಯನಾಟಕಗಳು (ಉದಾ: ಎಲಿಜûಬೆತ್ ದಿ ಕ್ವೀನ್) ಆಧುನಿಕ ಆವರಣವಿರುವ ಪದ್ಯನಾಟಕಗಳು (ಉದಾ: ವಿನ್ಟರ್‍ಸೆಟ್)-ಇವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಜೇ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್
ಅವರು 2014 ಗ್ರಿಫಿನ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2013 ರ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಸಿನ್ಗಾಗಿ ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವಳು ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕವಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ಒಂದು ತಾರ್ಕಿಕವಾದಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಿಗೆ, ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಕಾರ್ಟೂನ್ ಪಾತ್ರಗಳು ('ಟಾಮ್ ಅಂಡ್ ಜೆರ್ರಿ ವಿಸಿಟ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್').
=ಬಹುಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು=
1982 - ಸೌತ್ ವೆಸ್ಟ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1985 - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1989 - ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಬೆಸ್ಟ್ ಫಸ್ಟ್ ಕಲೆಕ್ಷನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ಲೇಟಿಂಗ್ ದಿ ಬೇಬಿ 1989 - ನ್ಯೂ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ಮನ್ ಪ್ರುಡೆನ್ಸ್ ಫಾರ್ಮರ್ ಅವಾರ್ಡ್ 1991 - ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1999 - ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ವರ್ಷದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹ, ಮೈ ಲೈಫ್ ಅಸ್ಲೀಪ್ 2002 - ರಚಿಸಿದ ಸಿಬಿಇ (ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ) 2006 - ಚಾಲ್ಮಾಂಡ್ಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2010 - ಕೋಸ್ಟ ಬುಕ್ ಅವಾರ್ಡ್, ಕವನ, ಮ್ಯುಟಬಿಲಿಟಿ 2011 - ಕವನಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ.
=ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು=
ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಪ್ಲೇಟಿಂಗ್ ದ ಬೇಬಿ, ಬ್ಲಡ್ಯಾಕ್ಸೆ , 1988, ಫ್ರೇಸ್ ಬುಕ್, ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ , 1992, ಎ ಜರ್ನಿ ಟು ದ ಇನ್ನರ್ ಐ: ಎ ಗೈಡ್ ಫಾರ್ ಆಲ್. ( ಸೌತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೆಂಟರ್, 1996) ಮದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಗ್ವಿಥೆಲ್ & ಗಿಲ್ವೆರ್ನ್, 1996, ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಆಧುನಿಕ ಕವಿಗಳು; ಪುಸ್ತಕ 12, ಹೆಲೆನ್ ಡನ್ಮೋರ್ , ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಸ್ವೀನೀ ಮತ್ತು ಜೋ ಷ್ಯಾಪ್ಕಾಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು; ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಬುಕ್ಸ್ , 1997, ಮೈ ಲೈಫ್ ಅಸ್ಲೀಪ್, ಆಕ್ಸ್ಫರ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್, 1998, ಕವನ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ನಂ. 5 (ಹೆಲೆನ್ ಡನ್ಮೋರ್, ಯು.ಎ. ಫಾಂಥಾರ್ಪ್, ಎಲಿಜಬೆತ್ ಜೆನ್ನಿಂಗ್ಸ್, ಜೊ ಷ್ಯಾಕೊಟ್; ಬ್ಲಡ್ಯಾಕ್ಸೆ, 1999 ಒಳಗೊಂಡ ಆಡಿಯೊ) ಅವರ ಪುಸ್ತಕ: ಕವನಗಳು 1988-1998. ಫೇಬರ್ & ಫೇಬರ್. 2000. 2006 ರ ಮರುಮುದ್ರಣ; 2010) ಟೆಂಡರ್ ತೆರಿಗೆಗಳು . ಫೇಬರ್ & ಫೇಬರ್. 2002.(ಮರುಮುದ್ರಣ 2010) ಮೃದುತ್ವ . ಫೇಬರ್ & ಫೇಬರ್. 19 ಆಗಸ್ಟ್ 2010.
=ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಗದ್ಯ:= ಎಲಿಜಬೆತ್ ಬಿಷಪ್: ಕವಿತೆಯ ಕವಿ, ಬ್ಲಡ್ಯಾಕ್ಸೆ, 2002, ಐಎಸ್ಬಿಎನ್ ದಿ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫಾರ್ಮರ್ಸ್: ದಿ ನ್ಯುಕೆಸಲ್ / ಬ್ಲಡ್ಯಾಕ್ ಕವನ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು. ಬ್ಲಡಾಕ್ಸ್, 2011,
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೭-೧೮
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
thumb|ಕಾರ್ಟೂನಿನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೋ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನೋ ಪರಿಹಾಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಚಿತ್ರಗಳು. ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ, ವಿಕಟಚಿತ್ರ, ವಿಡಂಬನ ಚಿತ್ರ, ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ, ಪ್ರಹಸನ ಚಿತ್ರ, ಉಪಹಾಸ ಚಿತ್ರ-ಎಂಬೆಲ್ಲ ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳು ಇಂಥ ಚಿತ್ರಗಳ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದ ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಎಂಬ ಈ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಡಿಸಿದವರು ಫ್ರೆಂಚರು. ಕಾರ್ಟೂನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮೊದಲು ವರ್ಣಚಿತ್ರರಚನೆಗಾಗಲಿ ಪರದೆಗಳ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಲ್ಪಡುವ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಲಿ, ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಲಿ, ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೇಯುವಾಗ ಹಾಕಬೇಕಾದ ಚಿತ್ರ್ರ ಅಥವಾ ನಮೂನೆಗಾಗಲಿ, ಮಾದರಿಯಾಗುವಂತೆ ದಪ್ಪ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ನಕ್ಷೆಗಾಗಲಿ ಸಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು; ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತಾಗಿದೆ.
ಗ್ರೀಕರ ಸುವರ್ಣಯುಗದಲ್ಲೇ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಫೆನಿಸರ ಬರೆವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಆ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ದುಃಖಕ್ಕೀಡಾದ ಪೌಸನ್ ಎಂಬಾತನ ವಿಷಯವನ್ನು ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ನಿಜವಾದ ಬಳಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎನ್ನಬಹುದು. ಬೋಲೋನ್ಯ ಪಟ್ಟಣದ ಅನಿಬಾಲ್ ಕರಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಶಿಷ್ಯರು ಈ ಬಗೆಯ ಕೃತಿರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಟಾಲಿಯನ್ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ತಗಡಿನ ಕೆತ್ತನೆಕಾರ ಆರ್ಥರ್ ಪಾಂಡ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಆತನೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಆಂಟಾಯನ್ ವಾಟ್ಟೊ ರಚಿಸಿದ ಡಾ.ಮಿಸೌಬಿನ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬನ ವಿಡಂಬನ ಚಿತ್ರವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ (1720). ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನವನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರವಿದು. ಸ್ನೇಹಿತರ ಮನೋರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬರೆದ ಈ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಕಟುಟೀಕೆಯಾಗಲೀ ಮತ್ಸರದ ಧ್ವನಿಯಾಗಲೀ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೂ ವಿಡಂಬನೆ ಮಾಡುವ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಟೌನ್‍ಸೆಂಡ್ ಎಂಬಾತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ.
ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸಪ್ರಯೋಗವೊಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೃಗಗಳ ದೇಹವನ್ನು ರಚಿಸಿ, ವಿಡಂಬನೆಗಾಗಿ ಸರಿಯಾದವನ ತಲೆಯನ್ನು ಅದಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಿ ಅಣಕಾಡುವುದನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜನರ ನಡೆವಳಿಕೆ ಮೃಗಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಗೆ ತರುವುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದ ವಿಷಯ. ಲಂಚವನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆಂದು ಕುಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನನ್ನು ಕಣ್ಣುಮುಚ್ಚಿ ಹಾಲು ಕುಡಿಯುವ ಬೆಕ್ಕಿನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದರೆ ವಿಡಂಬನೆ ಕಟು ಟೀಕೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ. ಮೊದ್ದುತನಕ್ಕೆ ಕತ್ತೆ, ಯುಕ್ತಿಗೆ ನರಿ, ಶಕ್ತಿಗೆ ಸಿಂಹ, ದೈನ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಯಿ, ನಂಬಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕರಡಿ-ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಭಂಡಾರವೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಕಲೆಕಾರರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು.
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
thumb|ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ರಾಧೆ[[ರಾಧೆ| ]] thumb|ಮಣಿಪುರಿ [[ನೃತ್ಯರ್ಗಾತಿಯ ಒಂದು ಭಂಗಿ ]] ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದು ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಈ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣರ ಕಥೆಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರು ನಬ ಕುಮಾರ, ಗುರು ಬಿಪಿನ್ ಸಿಂಗ್, ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಘಜಿತ್  ಸಿಂಗ್, ಅವರ ಪತ್ನಿ ಚಾರು ಸಿಜ ಮಾಥುರ್, ದರ್ಶನ ಜವೇರಿ ಹಾಗೂ ಏಲಂ ಎಂದಿರ ದೇವಿ ಇವರು ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯ ಪ್ರಭಾವ
15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಕಲೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ತನಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಟ್ಟೆ ಕಾಗದದ (ಕಾರ್ಡು) ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿ ಒಬ್ಬರ ಕೈಯಿಂದೊಬ್ಬರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ತೀವ್ರ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಆತಂಕವಾಗಿತ್ತು. ಮುದ್ರಣಕಲೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಮೊದಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮರದ ಹಲಗೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಅಚ್ಚುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಲೋಹದ ತಗಡಿನಿಂದ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. 15ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನೊಬ್ಬ ಅನಾದಿಯಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕದನವನ್ನು ಮನೆಯ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಯಾರದು ಎಂಬ ಶಿರೋನಾಮೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಮರದ ಹಲಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ.
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವು  ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ  ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿದ್ದೂ,  ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ  ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು  ಒತ್ತು  ನೀಡಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ತಂಡದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಈ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ  ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ  ಹಾಗೂ ಕಲೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದಲೂ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
ಮುದ್ರಣ ಕಲೆಯ ಪ್ರಭಾವ
ಕಾಗದದ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿ ಹೊಳಪು ಕಾಗದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನೆರಳುಬೆಳಕುಗಳು ಕಾಣುವಂತೆ ಅಚ್ಚೊತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಕಲೆಗಳು ಪ್ರವೃದ್ಧಿಯಾದಾಗ ಹಾಫ್‍ಟೋನ್ ಚಿತ್ರಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪೆನ್ಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದ, ಇಜ್ಜಲಿನಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಬಳಕೆಗೆ ತರತೊಡಗಿದರು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ಕಾಗದದ ಬಳಕೆಯೂ ಮಿತಿ ಮೀರಿತಾಗಿ ಸುಲಭದರ ನ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಿಂಟ್ ಕಾಗದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ವ್ಯಂಗ್ಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಕಲೆ ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಎರಡೋ ಮೂರೋ ಹತ್ತೋ ಹನ್ನೆರಡೋ ತೆಳು ದಪ್ಪ ಗೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಕಟುವಾಗಿ ವಿಡಂಬಿಸುವ ಪ್ರಚಂಡ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ವಿಡಂಬಿಸಿದ ವಿಷಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ರಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಚಿತ್ರಕಾರರು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸಮಾಜದ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದಲೇ ಸ್ಫೂರ್ತಿಪಡೆದು, ಅಲ್ಲಿನ ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳನ್ನು, ಅನ್ಯಾಯ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಮಟ್ಟ ಕೂಡ ಸಮಾಜದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೇ ಪ್ರತಿಬಂಬಿಸಿದವು.
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು, ಜಾಗೊಯ್ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವರು, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮಣಿಪುರದ ಮೂಲದಿಂದ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವು ಭಾರತದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ನೃತ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಗಡಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ (ಬರ್ಮಾ), ಅಸ್ಸಾಂ, ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಮಿಜೋರಾಂ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತನ್ನ ಹಿಂದೂ ವೈಷ್ಣವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರೀತಿ ಪ್ರೇರಿತ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕದ ಸೊಗಸಾದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ರಾಸಲೀಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನೃತ್ಯವು ಶೈವ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ದೇವತೆಗಳಾದ ಲೈ ಹಾರೋಬಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಮಾಂಗ್ ಲೈ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಲೆ
ವಿಡಂಬನವೇ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಜೀವಾಳವಾದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಅದರ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಡಂಬನೆಯನ್ನು ತರುವಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೈಹಿಕ ಓರೆಕೋರೆಗಳನ್ನು, ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳನ್ನು ಎದ್ದುತೋರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ವಿಧಾನ. ಅಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೀಳವಾದ ಮೂಗನ್ನೋ ದಪ್ಪನಾದ ತಲೆಯನ್ನೋ ಉದ್ದವಾದ ತೆಳುಕತ್ತನ್ನೋ ದಪ್ಪನಾದ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನೋ ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತೆ ತೋರಿಸುವುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ. ತೆಳುದೇಹ, ದಪ್ಪತಲೆ ಮತ್ತು ಅಗಲವಾದ ಕಿವಿಗಳು ಗಾಂಧೀಜಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಗುಣಗಳು. ಇಂದಿರಾಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವಾಗ ಅವರ ನಿಡುಮೂಗಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಾಗ ಕಲೆಗಾರ ಒಂದೊಂದು ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಚಿತ್ರಣ, ಅದರ ಭಾವವಿಲಾಸಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಉಚಿತವಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ, ಚುರುಕಾಗಿ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಇಲ್ಲದ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅಂಥವುಗಳಲ್ಲಂತೂ ಕಲೆಗಾರನ ಕಲ್ಪನೆ ಹುಚ್ಚೆದ್ದು ಕುಣಿದಾಡುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ನಾಯಕರನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಡೇವಿಡ್ ಲೋನ ಕರ್ನಲ್ ಬ್ಲಿಂಡ್ ಅಬೂಬಿನ ಇಬ್ಬರು ಪುಡಾರಿಗಳು, ಶಂಕರರ ಕತ್ತೆ ತಲೆಯ ದಂಪತಿಗಳು, ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್‍ನ ಪೌರ, ನಾಡಿಗರ ಪೆದ್ದಗುಮಾಸ್ತ, ಲಕ್ಷಣ್ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹಸ್ಥ-ಈ ಮೊದಲಾದವರನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣಕೊಟ್ಟವರು ಬೊಂಬಾಯಿನ ಇಲಸ್ಟ್ರೇಟೆಡ್ ವೀಕ್ಲಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಪತ್ರಿಕೆಯವರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪಂಚ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಬಹು ಹಿಂದಿನಿಂದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪಿನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ನಿರೂಪಣೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ದಪ್ಪಗೆರೆಗಳನ್ನೆಳೆದು ಚಿತ್ರಕಾರ ಉಚಿತ ಭಾವ ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಮಸಿ, ಪೆನ್ಸಿಲ್, ಕ್ರೇಯಾನ್ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಶ್ರೇಣಿ (ಕಾರ್ಟೂನ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್) ಈಚೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಿತ್ರಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿ ನಾಲ್ಕಾರು ಚಿತ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸೇರಿ ಒಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ವಾರಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂಥ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವಾರವೂ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಂಡ್ಲಿ, ಡೆನಿಸ್ ದಿ ಮೇನೆಸ್-ಇವು ಶ್ರೇಣಿಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಈಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆತಿರುವುದು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಂದ. ಡೇವಿಡ್ ಲೋ, ಆರ್.ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಆರ್. ಮೂರ್ತಿ ಮೊದಲಾದವರ ಚಿತ್ರಗಳು ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಅನನ್ಯ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳ ತಂಡದ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವು, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವುದು, ಕೈ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ನೀಡುವ ತಿರುವುಮುರುವುಗಳುಳ್ಳ ಮತ್ತು ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸನ್ನೆಗಳು ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ, ಬೀಟ್ ತಾಳಗಳ ಸೆಟ್ (ಕರ್ತಾಲ್ ಅಥವಾ ಮಂಜೀರಾ) ಜೊತೆ ಎರಡು-ತಲೆಯ ಡ್ರಮ್ (ಪಂಗ್ ಅಥವಾ ಮಣಿಪುರಿ) ಸಂಕಿರ್ಥನ್ ಜೊತೆಗೆ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್
17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ತನಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವ, ಭಯ, ಭಕ್ತಿಗಳಿದ್ದುವು. ಆದರೆ 1649ರಲ್ಲಿ 1ನೆಯ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ದೊರೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಕಡಿದುಹಾಕುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಜನರಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಗೃತಿ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಆ ತನಕ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಆಳರಸರನ್ನು ಅಣಕವಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಸುಮಾರಿಗೆ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನೂ ವ್ಯಂಗ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಮಾಡುವ ಕೆಲಸ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಭಾವಂತನಾದ ಹೋಗಾರ್ಥ್ ಮಾನವೀಯ ಕುಂದು ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಅವಗುಣಗಳನ್ನು ವಿಡಂಬಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯದೆ, ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ.
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯ
ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಗುರಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯ ಅಂಶಗಳು ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆಯ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಣಿಪುರಿ ಜನರ ಮದುವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಮೈತೆಯಿ ಜನರ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಂಗೀಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಿಗಳು. ನೃತ್ಯ ನಾಟಕವು ' ವೈಷ್ಣವಿತೆ ಪಡವಾಲಿಸ್' ಕಥೆಗಳ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಹ ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರಮುಖ ಗೌಡಿಯಾ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಲೆಗಳ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಣಿಪುರ ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನೃತ್ಯಗಳು
ಕ್ಯಾರಿಕೇಚರುಗಳು, ಕಾರ್ಟೂನುಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್
18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರು, ಬಡವರು, ಕೆಲಸಗಾರರು-ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಅಂತರ ಹಿರಿದಾಗಿತ್ತು. ಗಿಲ್ರೆ ಮತ್ತು ರೌಲೆಂಡ್‍ಸನ್ನರು ಎಲ್ಲ ಕಸುಬುದಾರರನ್ನು ಎಲ್ಲ ಅಂತಸ್ತಿನವರನ್ನೂ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಪಾರ ವೈವಿಧ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದರು.
18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, 19ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಣದ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿತ್ತು. ವಿರಾಮವೂ ಇತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಂಗಸರ ಗಂಡಸರ ಉಡುಪು ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೀಳ್ದರ್ಜೆಯ ಅಭಿರುಚಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು. ಆ ಕಾಲದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಕೂಡ ಬಲುಕೀಳು ಮಟ್ಟದ ಹಾಸ್ಯವನ್ನೇ ತೋರುತ್ತವೆ.
1840ರಲ್ಲಿ ಪಂಚ್ (ನೋಡಿ- ಪಂಚ್) ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ರಿಚರ್ಡ್ ಡಾಯಿಲ್, ಜಾನ್ ಲೀಚ್ ಸುಸಂಸ್ಕøತ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದೆ. 1880 ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ವಾಸ್ತವತ್ವದಿಂದ ಊಹಾಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೂರ ಸರಿದರೂ ಅಷ್ಟೂ ಅಷ್ಟು ಅವನು ಸತ್ಯದ ಹತ್ತಿರಹತ್ತಿರಕ್ಕೇ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ತನ್ನ ಅಸದೃಶವಾದ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದಲೇ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಪಿಕ್‍ನಿಕ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಸಿಮೋರ್ ಎಂಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು.
19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 20ರ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿತು. 1914ರಲ್ಲಿ ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧವೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಮನಸೆಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸಂಪಾದನೆಯೂ ಉನ್ನತಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿತು.
ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶತ್ರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಕೋಪ, ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಿಬಂದ ಕಷ್ಟಗಳು ಜನರು ಮನಸ್ಸಿನ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದುವು. ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡು ಬರೆದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಜನರನ್ನು ನಗಿಸಿ, ಅವರ ಕಷ್ಟಗಳು ಹಗುರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದವು. ಹಾಗಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಡೇವಿಡ್ ಲೋ, ಇಲ್ಲಿಂಗ್ಸ್‍ವರ್ಥ್, ಡೌಡ್, ಪೂಗಾಸ್ಸೆ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ನೂರಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ದಿನ, ವಾರ, ಪಕ್ಷ, ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ, ಸುಸಂಸ್ಕøತ ವಿಡಂಬನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಈಗಲೂ ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮೆರಿಕ
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಂಪತ್ಸಮೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಜೀವನದ ವೇಗವೂ ಅತಿಯಾದುದರಿಂದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತೇಜನ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಕೊಂಡು ಸುಲಭಬೆಲೆಗೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೂ ಹಂಚಲು ತೊಡಗಿತು. ಥಾಮಸ್ ನ್ಯಾಸ್ಟ್‍ನೇ (1840-1902), ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನೆನ್ನಬಹುದು. ಈತನೇ ಡೆಮೋಕ್ರಟಿಕ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕತ್ತೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿದವನು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್
ಕ್ರ್ರಾಂತಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಫಿಲಿಪಾನ್ ಎಂಬಾತನೇ ಮೊದಮೊದಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದವ. ವರ್ಣವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಈತನೇ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದು, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಇವನ ಸಂಗಡಿಗರಾದ ದೋಮಿಯಾ, ದಾರೆ, ಗಾವಾರ್ನೆ ಎಲ್ಲರೂ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು. ಯೂರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಸಿಂಪ್ಲಿಸಿಸಿಮ್‍ಸ್, ಕಿಕ್ಕೇರಿಕಿ-ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ.
ರಷ್ಯ
ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಸ್ಟ್ರೆಕೋಸಾó, ಪಾಲಿಮೆಟ್ ಇವುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದುವು. ಕ್ರಾಂತಿಯಾದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಆಡಳಿತವಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಬಲು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುವಾಗಲೂ ಕ್ರೊಕೊಡಿಲ್ ಹಾಸ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದವು.
ಭಾರತ
ಹಿಂದೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಡೀ ದೇಶ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ರಾಜಕೀಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಭಾರತೀಯರೇ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿ ಸಚಿವಾದಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಲು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗುವ ಯಾವ ಆಡಳಿತದಲ್ಲೂ ಕುಂದು, ತಪ್ಪುಗಳು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆಯಷ್ಟೆ. ಹಾಗಾಗಿ ವಿಕಟಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಸಿಕ್ಕಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶವೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಶಂಕರ್, ಸುಸಂಸ್ಕøತ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕುಟ್ಟಿ, ರೇಖೆಯ ಸೊಬಗು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವಿಡಂಬನೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್, ಥಾನು, ವಿಜಯನ್, ಅಬೂ-ಇಂಥ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ಣಾಟಕ
ಡೆಕ್ಕನ್ ಹೆರಾಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೂರ್ತಿ ವಿಡಂಬನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೊರವಂಜಿ ಆರ್,ಕೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಕರ್ಣಾಟಕದ ಗಡಿಮೀರಿ ಭಾರತೀಯ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತಸ್ತನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸುಧಾ ಮತ್ತು ಮಯೂರದ ನಾಡಿಗ್ ಹೊಸ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಗಂಗಾಧರ್ ಅಡ್ಡೇರಿಯವರು ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜನಜಾಗೃತಿಯೂ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಿ ವೃದ್ಧಿಯಾದಂತೆಲ್ಲ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ತನಗೆ ತಾನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದ್ದು, ಅವರದೇ ಆದ ಸಂಘಟಣೆಯೊಂದು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಕಾರ್ಟೂನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿಕ್ಕ ದೊಡ್ಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಈಚೆಗೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಕಲಾವಿದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವ ವಾಲ್ಟ್‍ಡಿಸ್ನೆ, ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಬಳಸಿದವರಲ್ಲಿ ಈತ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ.
ವರ್ಗ:ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ (ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿ)
thumb|right|200px|ಸೈಕ್ ಎಂಬ ಪದವು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಚಿಟ್ಟೆ/ಪತಂಗ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದೆ. .<ಉಲ್ಲೇಖ> ಚಿಟ್ಟೆ/ಪತಂಗದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಶಾಸ್ತ್ರ  </ಉಲ್ಲೇಖ> ಈ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕ ಕೀಟದ ಚಿತ್ರವು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಕೋಟಿನ ತೋಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ.  <ಉಲ್ಲೇಖ>[1]</ಉಲ್ಲೇಖ>
ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಮಿದುಳಿನ ನರವ್ಯೂಹದಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಎಂದು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಬೇರೆ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯು ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯೇ ಆಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಪಾರಿಸರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣ ಇತಿಹಾಸ (ಕೇಸ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿ)ದ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು, ಇವು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನರವ್ಯೂಹಚಿತ್ರ (ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್) ಅಥವಾ ಬೇರೆ ನ್ಯೂರೋಸೈಕಾಲಾಜಿಕಲ್  ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್  ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಸ್ಥತೆಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಕೈಪಿಡಿ    (DSM), ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಂಪಾದಿಸಿ, ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ರೋಗಗಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ   (ICD),  ಇತ್ಯಾದಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಕೈಪಿಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. DSMನ ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿಯು(DSM-5) 2013ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಲಿದ್ದು, ಅದು ಅನೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಕ್ರೇನಿಯಲ್ ಕಾಂತೀಯ ಉದ್ದೀಪನ  ಇನ್ನಿತರ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬೇರೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ನ್ಯೂನತೆ/ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಒಳರೋಗಿ ಅಥವಾ ಹೊರರೋಗಿಯಾಗಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒಂದು ಅಂತರಶಿಸ್ತು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಉಪ-ತಜ್ಞತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಆಕರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೇಚರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿರುವ ಫಿಲಿಪ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌‌ಬೆಲ್‌ ಅವರು 2010-2019ರವರೆಗಿನ 10-ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯನ್ನು "ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ದಶಕ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ನರವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ಪಡೆದ ಒಳನೋಟಗಳು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗದ ಕುರಿತ ನಮ್ಮ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸುವ ಒಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗದ ಕುರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕೊನೆಗೂ ತಲುಪಿದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಅವರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ (JAMA) ಕೂಡ ತನ್ನ 2010, ಮೇ19ರ ಸಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿರಿಸಿದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುಂಬ ಮಹತ್ವವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲ
5ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವವರನ್ನು   ಅತಿಮಾನುಷ  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ರೋಮ್ ನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಗ್ರೀಕರು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಕುರಿತು ಆರಂಭಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 4ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ,  ಹಿಪ್ಪೊಕ್ರೇಟ್ಸ್ ನು ಶಾರೀರಕ ಅಸಹಜತೆಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಮೂಲಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಭೂತೋಚ್ಛಾಟನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ಒರಟಾಗಿ, ಬರ್ಬರವಾಗಿ, ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗ
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು 8ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಇಸ್ಲಾಂ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 705ರಲ್ಲಿ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತದನಂತರ 8ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫೆಸ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. 800ರಲ್ಲಿ ಕೈರೋದಲ್ಲಿಯೂ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಕ್ರೈಸ್ತ ವೈದ್ಯರು ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ದೆವ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದರೆ, ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಮುಸ್ಲಿಂ ವೈದ್ಯರು  ರೋಗಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ನೋಡುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂದರೆ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಗತಿ ಸಾದಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು  ನೈತಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಜೊತೆಗೆ ಸ್ನಾನ, ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಂಗೀತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ  ಇನ್ನಿತರ ಸ್ವರೂಪದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. 10ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವೈದ್ಯ ಮಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್ ಜಕಾರಿಯಾ ರಾಜಿ  (ರಾಜಾಸ್) ಮನೋರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಮಾನಸಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ  ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದನು. ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ, ಅರಬ್ ವೈದ್ಯನಾದ ನಜಬ್ ಉದ್-ದಿನ್ ಮಹಮ್ಮದ್ ಅನೇಕ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ  ಕ್ಷೋಭೆಯ ಖಿನ್ನತೆ , ನರವ್ಯಾಧಿ, ಕಾಮುಕತೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಶಕ್ತಿಹೀನತೆ  (ನಫಕೇ ಮಲಿಕೋಲಿಯ  ), ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪ (ಕತ್ರಿಬ್ ), ಮತ್ತು ಉನ್ಮಾದ/ಹುಚ್ಚು (ದಾವುಲ್ ಕಲ್ಬ್  ).
11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪರ್ಷಿಯನ್ ವೈದ್ಯ, ಅವಿಸೆನ್ನ, ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ "ಶಾರೀರಿಕ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ "ವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ನಾಡಿ ಮಿಡಿತದಲ್ಲಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಒಳಗಿನ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದನು. ಇದನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್‌ ಜಂಗ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ  ಸಂಬಂಧ (ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ ) ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಿಸೆನ್ನ ನರಮನೋಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರಂಭಿಗರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಮತ್ತು  ಭ್ರಮೆ, ನಿದ್ರಾಹೀನತೆ, ಹುಚ್ಚು/ಉನ್ಮಾದ, ದುಃಸ್ವಪ್ನ, ವಿಷಾದರೋಗ, ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯತೆ, ಮೂರ್ಛೆರೋಗ, ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ಆಘಾತ, ತಲೆಸುತ್ತು ಮತ್ತು ನಡುಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವಾರು ನರಮನೋರೋಗದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮಧ್ಯಯುಗೀನ ಯೂರೋಪ್‌‌ ನಲ್ಲಿ 13ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಮನೋವೈದ್ಯದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪಾಲನೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ. 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡ, ಬೆಥ್ಲೆಮ್ ರಾಯಲ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮನೋವೈದ್ಯದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 1547ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಲಂಡನ್ ನಗರವು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು 1948ರ ವರೆಗೂ ಅದು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಅದು ಈಗ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು NHS ಫೌಂಡೇಶನ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. thumb|ಅನೇಕರು ಫಿಲಿಪ್ಪಿ ಪಿನೆಲ್‌ ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಆಧುನಿಕ ಯುಗ
1966ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನ XIVನೇ ಲೂಯಿಸ್ ನು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ, ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ನೈಜ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. 1758ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ವೈದ್ಯ  ವಿಲಿಯಂ ಬೆಟ್ಟಿಯು ಟ್ರೀಟೈಸ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್    ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಮತ್ತು ಇದು ಮನೋವಿಕಲರ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕುರಿತು ಕರೆನೀಡಿತು. ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬಂದ IIIನೇ ಜಾರ್ಜ್‌, ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 1789ರಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಮನೋವ್ಯಾಧಿ ಉಪಶಮನಗೊಂಡ ನಂತರ, ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯವನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಿ, ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದಾದ ರೋಗ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಲಾಯಿತು. 1972ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ವೈದ್ಯ ಫಿಲಿಪ್ಪಿ ಪಿನೆಲ್  ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ  ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ದಯಾಪರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ  ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದನು. ವಿಲಿಯಂ ಟ್ಯುಕ್ ಪಿನೆಲ್ ರೂಪಿಸಿದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ  ಮತ್ತು ಅದೇ ವರ್ಷ ಟ್ಯುಕ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ  ಯಾರ್ಕ್‌ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ದಯಾಪರ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಒಂದು ಮಾದರಿಯೆಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಅದು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಎಂದರೆ ಬ್ರಟ್ಲೆಬೊರೊ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಟ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ರಿಟ್ರೀಟ್   (ಈಗ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್).
19ನೇ ಶತಮಾನ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಎರಡೂ ಸೇರಿ ಮಾನಸಿಕ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಿನ್ನೂರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. 1980ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1900ರ ಆರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ನೂರಿನ್ನೂರಿಂದ ಸಾವಿರಾರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು 1904ರ ವೇಳೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ 150,000 ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ದೇಶಗಳು 400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದವು.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಮದ್ಯದ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ರೀತಿಯ ಮನೋವೈದ್ಯರು ತಯಾರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇಶವೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ 20ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇದ್ದು, ಅವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜರ್ಮನಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಅಥವಾ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘಟಿತ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಜರ್ಮನಿಯಂತೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡ, ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು. ಈ ಕೊರತೆಯು ಔಷಧ ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 1834ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರೊಬ್ಬರ ವಿಧವೆಯಾದ ಅನ್ನಾ ಮಾರ್ಷ್‌ ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಮೊದಲ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದೃಢವಾದ ಖಾಸಗಿ ರಕ್ಷಣಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿಧಿ ಕೂಡಿಸಿ, ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಬ್ರಟ್ಲೆಬೊರೊ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಖಾಸಗಿ ಮನೋರೋಗದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಆರಂಭವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ರೋಗಿಗಳು, ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಖಾಸಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಯಾರ್ಕ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತತ್ವದ ತಜ್ಞ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
1838ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ತನ್ನ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಾತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿತು. 1840ರ ವೇಳೆಗೆ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹಾಗೆ ರಕ್ಞಣಾಲಯಗಳು ಇಡೀ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದವು. thumb|right|ಎಮಿಲ್ ಕ್ರೇಪೆಲಿನ್ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗ ವರ್ಗೀಕರಣವದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು "ಗೆಲ್ಲಬಹುದು" ಎಂಬ ಹೊಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ವಿಚಾರಗಳು ಒಮ್ಮೆಲೆ ಕುಸಿಯುವಂತಾದವು. ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ರಕ್ಞಣಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲದ ಒತ್ತಡ ಬೀಳತೊಡಗಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ. 927ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸರಿಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆ ಇತ್ತು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕಗೊಂಡಿದ್ದು, ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ತಮ್ಮ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳಲು ರೋಗಿಗಳ ಆರೈಕೆಯು ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಒಂದು ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಯಾಕೆ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳವಾಯಿತು ಎಂಬ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕಾರಣ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಈ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ರಕ್ಞಣಾಲಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವು ಅಧಿಕಗೊಂಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವಾದ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡಿತು. ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು ಮತ್ತೆ ಪಾಲನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಘನತೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು.
ರೋಗ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಮರುಹುಟ್ಟು
20ನೇ ಶತಮಾನವು ವಿಶ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ವಿವಿಧ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಎಮಿಲ್ ಕ್ರೇಪೆಲಿನ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಯು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶಿಸ್ತುಗಳು ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರೇಪೆಲಿನ್ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದತ್ತ ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದರು. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನಂತರ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಶುದ್ಧ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರೇಪೆಲಿನ್ ಅವರ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕುಂದಲಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಗ್ರವಾದ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಕ್ರೇಪೆಲಿನ್ ಕಾರ್ಲ್‌ ಲ್ಯುಡ್ವಿಗ್ ಕಾಲ್‌ಬಾಮ್ ಅವರು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ರೋಗ ವರ್ಗೀಕರಣದ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಅದ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ವಿಚಾರಗಳು ವಿವಿಧ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಗುಣಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳಾದ "ನರಗಳು" ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಇಂದಿನ ನರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನರಮನೋಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಸಮಾನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಪ್ರಾಯ್ಡ್ ನ ಮರಣಾನಂತರ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ  ದಿಂದ ಕವಲೊಡೆದ ವಿಚಾರಗಳೂ ಕೂಡ ಬೇರುಬಿಡಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಮನೋವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ರೋಗಿಗಳಳನ್ನು ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಹಾಕಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ನೋಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲು ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸಿತ್ತು. 1970ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಅಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಯಿತು. right|thumb|ಒಟ್ಟೋ ಲಯೆವಿ ಅವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯವು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾಮಿಟರ್ ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕ್ಲೋರಿನ್ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪುನಾ ಪ್ರಬಲವಾಯಿತು. ಒಟ್ಟೊ ಲೊಯೆವಿ ಯು ಮೊದಲ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕ (ನ್ಯೂರೋಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟರ್‌) ಅಸಿಟೈಲ್‌ಕ್ಲೋರಿನ್ ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮನೋಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ (ಸೈಕೋಫಾರ್ಮಾಕಾಲಜಿ)ವು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ನರವ್ಯೂಹಚಿತ್ರ (ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್)ವನ್ನು ಮೊದಲು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ 1980ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ (ಸ್ಕೀಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ) ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರೋಪ್ರೊಮಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎನ್ನುವುದು 1952ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು ಆ ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಬದಲಾವಣೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ 1948ರಲ್ಲಿ ಖೇದವಿಕಲ್ಪ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಬೈಪೋಲಾರ್ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್‌) ಯಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಲಿತಿಯಂ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ನ ಶೋಧವೂ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾಗಿತ್ತು. ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಮಾನಸಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ತಳಿವಿಜ್ಞಾನವು ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಯೋಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅಣು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನವು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿ-ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು
ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ಔಷಧ ಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಬಳಕೆಗಳು ಮನೋವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ರೋಗಿಗಳ ನಡುವಣ ವೈದ್ಯ-ರೋಗಿ ಸಂಬಂಧ ವನ್ನು ಬದಲಿಸಿತು. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಮೂಲ/ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ (ಹಾರ್ಡ್‌ ಸೈನ್ಸ್) ದತ್ತ ಹೊರಳಿದ್ದನ್ನು ರೋಗಿಗಳ ಕುರಿತು ಕಾಳಜಿಯ ಕೊರತೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಮಿಥ್ಯೆ ಎಂಬಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ-ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡಿತು. ಈ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿದ್ದ ಇನ್ನಿತರರು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಿನೆಲ್‌ನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ರಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರವಿರುವ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮನೋವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯವೆಸಗಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ನಡೆದವು. ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿವೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ದುರುಪಯೋಗದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಎಂದರೆ ನಾಜಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಸಿಕುಷ್ಕ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೋವಿಯೆತ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾನೀತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು.
ಪ್ರತಿ-ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಆಂದೋಲನವು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಬಯಸಿದ ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ಕಂಪನದ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಕನ್‌ವಲ್ಸಿವ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ECT) ECTಯು ಮಿದುಳಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶಿಸ್ತಿನ ಒಂದು ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ECTಯು ಮಿದುಳಿಗೆ ಹಾನಿಮಾಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಏನೂ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ,  ಆದರೆ ECTಯು ಹಾನಿಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ECTಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಯಪಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ  ಮತ್ತು ECTಯನ್ನು ರೋಗಿಗಳು ತಮಗೆ "ಅನುಗುಣವಾಗಿ" ಇರುವಂತೆ ಇಡಲು ಅವರನ್ನು ಭಯಪಡಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ಔಷಧಗಳ ವ್ಯಾಪಕತೆಯು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಆರಂಭಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು, ಅಂದರೆ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಂದ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ-ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಆಂದೋಲನವು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಒತ್ತಡವು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಮುದಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದವು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಮೂವತ್ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಶೇ. 19ರಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿದರು. ರೋಗಿಗಳು ಸಮುದಾಯದಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಚಿಕಿತ್ಸಾತ್ಮಕ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಲೇ ಸಹಜ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೈದ್ಯರುಗಳು ಯೋಚಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದರು. ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಒಳರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಳಜಗಳವಿತ್ತು ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಸಮುದಾಯ-ಆಧಾರಿತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಹಣಕಾಸನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಸಾಂಸ್ಥೀಕರಣದ ಆಚೆಗೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮ
1972ರಲ್ಲಿ, ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಡೇವಿಡ್ ರೋಸೆನ್‌ಹನ್   ರೋಸೆನ್‌ಹನ್ ಪ್ರಯೋಗ ವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ರೋಗನಿದಾನದ ಮೌಲಿಕತೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಮನೋರೋಗವಿಜ್ಞಾನದ ಯಾವುದೇ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲದ ಎಂಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮನೋವೈದ್ಯರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಬ್ಬರು ಪದವಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ, ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಒಬ್ಬರು ಕಲಾವಿದರು, ಒಬ್ಬರು ಗೃಹಣಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ವೈದ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲ ಎಂಟು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕತೆ (ಸ್ಕೀಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ) ಅಥವಾ ಖೇದವಿಕಲ್ಪ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ (ಬೈಪೋಲಾರ್ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್‌) ಎಂದು ರೋಗನಿದಾನ ಮಾಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಎಂಟು ಜನರನ್ನೂ 7ರಿಂದ 52 ದಿನಗಳ ಒಳಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರದ ಭಾಗ ದಲ್ಲಿ, ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸುಳ್ಳು-ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಿಜಕ್ಕೂ ಯಾರನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೊನೇಪಕ್ಷ ಒಬ್ಬರು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾದರೂ 193ರಲ್ಲಿ 83 ರೋಗಿಗಳು ಸುಮ್ಮನೆ ರೋಗವನ್ನು ನಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ಬಹಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೇನಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು. ರಾಬರ್ಟ್‌ ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಅವರಂತಹ ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಧ್ಯಯನದ ಮೌಲಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯದ ರೋಗನಿದಾನದ ಸಮಂಜಸತೆಯನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಹಾಗೆಯೇ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ವಿವಿಧ ಮನೋರೋಗಗಳು, ಅವುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ, ಮಹತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಎರಡು ಭಿನ್ನ ಅಂಶಗಳು ಎಂಬ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯರ ಪರಿಸರವು ಬಹಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಭೌತಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮಾನವ ಮಿದುಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಶಯಗಳು, ಭಯ, ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿಡುತ್ತದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಷ್ಟಕರ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಈ ಅಂಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಶಾರೀರಿಕವಾಗಿ, ಎರಡೂ ರೀತಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಗಮನಕೇಂದ್ರ
<blockquote class="toccolours" style="text-align:left;width:30%;float:right;padding:10px 15px 10px 15px;display:table">ವೈದ್ಯಕೀಯದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಖೆಗಿಂತ, "ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು, ತನ್ನ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಪುರಾವೆಯ ಲಕ್ಷಣ, ಅವಲೋಕನದ ಮೌಲಿಕತೆ, ಸಂವಹನದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದೈಹಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. (ಗಜ್‌, 1992, ಪು.4).
ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು (ಗ್ರೀಕ್ "ψυχιατρική", ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ), ಜೊಹಾನ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯನ್ ರೀಲ್ 1808ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದನು. ಇದು ಗ್ರೀಕ್ "ψυχή" (ಸೈಕ್ : "ಆತ್ಮ ಅಥವಾ ಮನಸ್ಸು") ಮತ್ತು "ιατρός" (ಇಯಾಟ್ರೊಸ್ : "ಚಿಕಿತ್ಸಕ") ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಮನಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು, ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುವ ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯಗೊಂಡಿರುವವರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುವ ವಿಶ್ವ, ಈ ಎರಡರ ನಡುವಣ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವರು ಇನ್ನಿತರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೈದ್ಯ ರು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯವು ವಿವಿಧ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ವಸ್ತುನಿಷ್ಟ ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ವರ್ಗೀಕೃತಗೊಂಡ ಹಾಗೆ ದೇಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಲೆಂದು ಇದೆ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆಂದು ಈ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮಾನಸಿಕ ರೋಗ, ತೀವ್ರತರದ ಕಲಿಕಾ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಅಸಮತೋಲನ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಗಮನಕೇಂದ್ರವು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರೋಗನಿದಾನ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಠಾತ್‌ಆಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಮುಂದೆಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಿಂದ, ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
thumb|2002ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ 1,00,000 ಜನರಿಗೆ ನರಸಂಬಂಧಿ ಮನೋವ್ಯಾಧಿಯ ( ನ್ಯೂರೋಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್)ಸ್ಥಿತಿ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾದ ಆಯುಷ್ಯ ವರ್ಷಗಳು. [118][119][120][121][122][123][124][125][126][127][128][129][130] ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಜ್ಞತೆಯು ನರವಿಜ್ಞಾನ, ಶರೀರವಿಜ್ಞಾನ, ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಔಷಧತಯಾರಿಕಾಶಾಸ್ತ್ರ (ಫಾರ್ಮಾಕಾಲಜಿ), ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ನರಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದ ಮಧ್ಯದ ನೆಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಬೇರೆ ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಂತೆ ಅಲ್ಲದೇ, ಮನೋವೈದ್ಯರು  ವೈದ್ಯ-ರೋಗಿ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು  ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮನೋವೈದ್ಯರಿಗೂ ಮತ್ತು ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೂ ಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ, ಇವರು ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ಇಡೀ ಅವರ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಬೇತಿಯ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರದ ಸುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮನೋವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ಮಾಡಬಲ್ಲರು, ಔಷಧಗಳನ್ನು ಹೇಳಬಲ್ಲರು, ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ, ನರವ್ಯೂಹ ಚಿತ್ರ (ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮತ್ತು  ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಗಳ ಹಾಗೆ, ಮನೋವೈದ್ಯರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿಶ್ವ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘ ವು ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆ ಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ನೀತಿಸಂಹಿತೆಯು, ಮೊದಲು 1977ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯ್ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 1983ರ ವಿಯೆನ್ನಾ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು 1986ರಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಮ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಶ್ವ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘದ ನೀತಿಸಂಹಿತೆಯು ರೋಗಿಗಳ ತಪಾಸಣೆ/ಪರೀಕ್ಷೆ, ಸದ್ಯೋಚಿತ (ಅಪ್‌--ಟು- ಡೇಟ್) ಜ್ಞಾನ, ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ರೋಗಿಗಳ ಮಾನವ ಘನತೆ, ಗೌಪ್ಯತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಸಂಶೋಧನಾ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಲಿಂಗ ಆಯ್ಕೆ ಸುಖಮರಣ, ಅಂಗಾಂಗ ಕಸಿ, ಹಿಂಸೆ,   ಮರಣ ದಂಡನೆ, ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಬಂಧಗಳು, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ಜನಾಂಗೀಯ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾರತಮ್ಯ  ಇತ್ಯಾದಿ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಂತಹ ನೀತಿ ಸಂಹಿತೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಲ್ಲಿ, ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಚರಣೆಯ ಕುರಿತ ಅನೇಕ ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಈ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ.
ಉಪತಜ್ಞತೆಗಳು
ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆ ವಿವಿಧ ಉಪತಜ್ಞತೆಗಳು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಇವೆ. ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ತಜ್ಞತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ನೋವು ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ, ಉಪಶಾಮಕ, ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ ದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತೃತ-ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೀವಔಷಧೀಯ (ಬಯೋಮೆಡಿಕಲ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ರೋಗನಿದಾನದ ಮಾನದಂಡಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತದೆ.  ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಬದುಕಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಒಂದು ನಿರೂಪಣೆಯ ಮೂಲಕವೂ ನಿರ್ಣಯಿಸಬಹುದು.       ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ.  ಹೆಚ್ಚಿನವೇಳೆ ಈ ಎರಡೂ ವಿರುದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಸಹಮತದ ಕೊರತೆಯು ಜೀವಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವಿವಾದ ಗಳಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.   ಇವು ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ (ADHD) ಮತ್ತು ಬಹುವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳು, ಇಂತಹ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಕುರಿತ ವಿವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸಿವೆ.   ಜೀವಮಾನಸಿಕ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.     ಡಾ. ನಿಯಲ್ ಮೆಕ್ ಲರೆನ್  ಅವರ 1998 ಲೇಖನ, ಎ ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್  ದಿ ಜೀವಮಾನಸಿಕ ಮಾಡೆಲ್   ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಹ್ಯೂಮನೈಜಿಂಗ್ ಮ್ಯಾಡ್‌ನೆಸ್   ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನೈಜಿಂಗ್ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ  ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ "ಮಾದರಿ"ಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮಾನಸಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳಾದರೂ, ಈ ಸುವ್ಯಕ್ತ ಅಂಶವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೇ ಹೇಳುವುದು ಅದನ್ನು ಆ ಪದದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನೊಂದು ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ವಾಸ್ತವೀಕರಣ ಎಂಬಂತೆ ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಜೀವಮಾನಸಿಕ ಮಾದರಿಯು "ವಿವೇಕಯುಕ್ತ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯರು" (ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಅಂಶಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು ಎಂದು)ನಿಸ್ಸಂದಿಗ್ಧವಾಗಿ ಅರಿತಿರಬೇಕು ಎಂಬದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುವ ಹೊರತಾಗಿ ಮತ್ತೇನನ್ನೂ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಚಿಕಿತ್ಸಕರು
ಎಲ್ಲ ವೈದ್ಯರೂ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ರೋಗನಿದಾನ ಮಾಡಬಲ್ಲರು ಮತ್ತು  ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಲ್ಲರು. ಮನೋವೈದ್ಯರು ಎಂದರೆ : 1) ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ತಜ್ಞತೆ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ವೈದ್ಯರು   ; ಅಥವಾ 2) ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು  ಮತ್ತು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವೈದ್ಯರೆಂದು ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಂಡವರು. ಮನೋವೈದ್ಯರು ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ವರ್ತನಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮಹತ್ವದ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಆದರೆ  ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಅವರ ತರಬೇತಿಯು ಬೇರೆ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪರರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
thumb|right|200px|ಮಿದುಳಿನ ಎಂಆರ್‌ಐ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ : ಅನೇಕ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ನರಸಂಬಂಧಿಜೈವಿಕ ಅಸಹಜತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ. <ಉಲ್ಲೇಖ ಹೆಸರು=ಹೆಡ್ಜ್‌ಸ್ 64>ಹೆಡ್ಜ್‌ಸ್ ,ಡಿ.; ಬರ್ಚ್‌ಫೀಲ್ಡ್, ಸಿ.  C. (2006). ಮನಸ್ಸು, ಮಿದುಳು ಮತ್ತು ಔಷಧ : ಮನೋಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರಿಚಯ  . ಬೋಸ್ಟನ್ : ಪಿಯರ್‌ಸನ್ ಎಜುಕೇಶನ್, ಪು. 64,65. ISBN 978-0-205-35556-3</ಉಲ್ಲೇಖ> ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ತನ್ನ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೇ ಅಂತರಶಿಸ್ತು ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಜರ್ನಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಅವಲೋಕನಾ ಮಂಡಳಿ ಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸಂಶೋಧಕರು ನರಚಿತ್ರ (ನ್ಯೂರೋಇಮೇಜಿಂಗ್) ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮನೋಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರ (ಸೈಕೋಫಾರ್ಮಾಕಾಲಜಿ), ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಅವರು ರೋಗನಿದಾನದ ಮೌಲಿಕತೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ರೋಗನಿದಾನದ ಕೈಪಿಡಿಗಳು
ಇಂದು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರೋಗನಿದಾನದ ಕೈಪಿಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸುವ ICD-10 ಕೈಪಿಡಿಯು ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಕುರಿತ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘ (ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್)  ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ರೋಗನಿದಾನ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಕೈಪಿಡಿಯು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಅದರ ನಾಲ್ಕನೇ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದನ್ನೂ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಘವು   ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ಚೀನೀ ವರ್ಗೀಕರಣ (ಚೀನೀಸ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸ್‌ಆರ್ಡರ್) ಎಂಬ  ಒಂದು ರೋಗಿದಾನದ ಕೈಪಿಡಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿದೆ.
ರೋಗನಿದಾನ ಕೈಪಿಡಿಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ, ಮರುಪ್ರತಿಮಾಡಬಹುದಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು, ಪ್ರಮಾಣಕಗಳ ಕುರಿತು ಒಮ್ಮತ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಅನುಕೂಲಿಸುವುದು ಆಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ವ್ಯಾಧಿಕಾರಣವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಊಹಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಇರಬಾರದು. ಏನೇಆದರೂ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ; ಅವು ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಹಲವಾರು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಲಕ್ಷಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅವು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕೈಪಿಡಿಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯಿರುವ ಅನುಭವಿ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಈ ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಒಂದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದರೂ, ನಾಮಕರಣ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಈಗ ವೈದ್ಯರು, ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮತ್ತು ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಗಣನೆಗಳು
ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಇರುವವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ  ರೋಗಿಗಳು  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಅವರನ್ನು   ಕಕ್ಷಿಗಾರರು, ಗ್ರಾಹಕರು , ಅಥವಾ ಸೇವೆ ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರು   ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಒಬ್ಬರು ಮನೋವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬೇರೆ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಆರೈಕೆಗಾಗಿ ಬರಬಹುದು. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳೆಂದರೆ ಸ್ವ -ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ರೋಗಿ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ-ಆರೋಗ್ಯ ವೈದ್ಯರು ರೋಗಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖದೊಂದಿಗೆ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಕಳಿಸುವುದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ,  ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೇಳದೆಯೇ  ಅಥವಾ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ  ಯ ಮೂಲಕ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವಂತೆ  ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಯಿದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಮೂಲಕವೂ ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. right|thumb|ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮನೋರೋಗಿಯೊಬ್ಬರ ಕೊಠಡಿ.
ತಜ್ಞವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖದ ಮೇರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಮನೋವೈದ್ಯರು ಮೊದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಣೆ  ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು  ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬೇರೆ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರೈಕೆ ವೃತ್ತಿಪರರು, ಬಂಧುಗಳು, ಸಂಗಡಿಗರು, ಕಾನೂನುಪಾಲಕರು ಮತ್ತು  ಬೇರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ತುರ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೇಟಿಂಗ್ ಸ್ಕೇಲ್‌ಗಳು, ಇನ್ನಿತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು  ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇವುಗಳೆಂದರೆ ಥೈರಾಯಿಡ್ ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು ಅಥವಾ ಮಿದುಳಿನ ಗಡ್ಡೆಗಳು, ಅಥವಾ ಸ್ವ-ಹಾನಿ ಯ ಯಾವುದಾದರೂ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿವೆಯೇ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲು; ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿದ್ದರೆ ಮನೋವೈದ್ಯರ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾರಾದರೂ ವೈದ್ಯರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.