cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶಕ್ತಿ
ಮಾಹಿತಿ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ
ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜವು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನವನ್ನೇ ಇನ್ನೂ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಇವತ್ತಿನ ಬದುಕಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಭೌತಿಕ ಮಿತಿಯನ್ನು ಸೀಮಿತ ಸಾಧನಗಳ ಜೊತೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯನ್ನಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಸೀಮಿತ ಸಾಧನಗಳ ಮೂಲವು- ತೈಲ ಹಾಗು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಜಾಗತಿಕ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲಿನ ನಮ್ಮ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿವೃಧಿ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಅಭಿವೃಧಿಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಂದೂ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕೇ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಹಸಿರು ಮನೆಯ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ನೀಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಾಗತಿಕ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾದರೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಏರುಮಿತಿ-ಮತ್ತು-ವ್ಯಾಪಾರ (=ಕಾರ್ಬನ್‌ ಸೂಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಸಮಾಜದ ಒಳವ್ಯಾಪ್ತಿಯವರೆಗೂ ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಗಳು ವ್ಯಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗಾಗಿ, ಸುದ್ದಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡುವುದರತ್ತ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ ಶುರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಸಮತೋಲನ ಕಾಪಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಮೂಹ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದು ಉದಯವಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಅನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿ ಅಭವೃದ್ಧಿಯಾಗಿಲ್ಲ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಸಂಗತಿಗಳೇ ಆಗಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ್ದಲ್ಲಿ ಅಳತೆ ಮಾಪನವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ವಲಯಕ್ಕೂ ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಡಚ್ ಸೆನೇಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗ:ಮೂಲಭೂತ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಆರಂಭಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭೌತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್‌ ಎರವಲುಪದಗಳು
ಕನ್ನಡದ ಆಡುಭಾಷೆ
ಕನ್ನಡದ ಆಡುಭಾಷೆ
ಬರ್ರಿ. ಏನ್ ಆರಾಮ ಅದೇರೀನ್ರಿ, ಸಾಹೇಬ್ರೆ...'''
ಇಂತಹ ಭಾಷಾಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡಿದ್ದೇವೆ. ಇದೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಮೈಸೂರುಗಳಲ್ಲಿ, 'ಒಳಗ್ಬನ್ನಿ, ಹೋಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೀರಾ? ಎನ್ನುವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಾರಪೂರ್ಣ ಸಂಗತಿಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ವಿಶಾಲ ಕರ್ನಾಟದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಭಾಷೆ, ಆಚಾರ-ವಿಚಾರಗಳು, ದಿನನಿತ್ಯದ ಮಾತು-ಕತೆಗಳು, ಹಾಗೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಭಾಷೆ, ಅದರದೇ ಆದ ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಹೌದು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಧಾರವಾಡದ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ  ಕಾರ್ಯರೂಪರೇಖೆಗಳನ್ನು  ವಿವರಿಸುವ ತರುಣಿ, ಮೈಸೂರಿನ ನವಿರಾದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ,  ಬನ್ನಿ, ಹೋಗಿ, ಚೆನ್ನಾಗಿದೀರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರೆ, ಅವು  ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಣುವುದರಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯವಿಲ್ಲ !
ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ ಇಷ್ಟು. ಆಯಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಿ ಬೆಳಸುವುದು. ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ, ಆ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯ-ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು,ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ದಾಖಲಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಮಾಡುವುದು,  ಈ ಅಂಕಣದ ಉದ್ದೇಶ. ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷಾ-ಸೊಗಡśನ್ನು ಉಳಿಸಿ-ಬೆಳಸುವ ಯತ್ನ.
೧. ಹಳೆ ಮೈಸೂರಿನ,  ಆಡುಬಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು :
೨. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ,  ಆಡುಬಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು  :
೩. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡದ,  ಆಡುಬಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು   :
೪. ಬಿಜಾಪುರ-ಗುಲ್ಬರ್ಗದ,  ಆಡುಬಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು  :
೫. ಹೊಸಪೇಟೆ,ಧಾರವಾಡ ಇತ್ಯಾದಿ ;ಆಡುಬಾಷಾಪ್ರಯೋಗಗಳು :
ವರ್ಗ : ಕನ್ನಡದ ಆಡುಭಾಷೆ ವರ್ಗ :ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ
ಅಂಜದ ಗಂಡು (೧೯೮೮ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)
(2014ರ ಅಂಜದ ಗಂಡು ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಂಜದ ಗಂಡು (೨೦೧೪ರ ಚಲನಚಿತ್ರ) ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿರಿ)ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಹಾಗು ಖುಷ್ಬೂ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಅಂಜದ ಗಂಡು, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೇಣುಕಾಶರ್ಮ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಜನೀಕಾಂತ್ ನಟಿಸಿದ ತಂಬಿಕು ಎಂದ ಊರು(೧೯೮೪) ಚಿತ್ರದ ರೀಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಹಂಸಲೇಖರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಈ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜನಮನದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಸಹ ಅಚ್ಚಳಿಯದಿಂತೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಎರಡು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತೆಲುಗಿನ ಎರಡು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾದವು.
ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೨೫ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು, ೧೯೮೮ರ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ರಣಧೀರ ಸಹ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಹಾಗು ಖುಷ್ಬೂರವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ತಾರಾಗಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಗುಹವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಗುಹೆಗಳಂಥ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಇಲ್ಲವೇ ಜೀವನದ ಅಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು (ಕೇವ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್‌). ಗುಹೆಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಬಯಲಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೂ ಮತ್ತು ಜಲಜೀವಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ಲಾಟಿಹೆಲ್ಮಿಂಥೀಸ್, ಅನೆಲಿಡ, ಆತಾರ್ರ್‌ಪೊಡ, ಮಾಲಸ್ಕ, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಾಪೊಡ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಡೇಟ (ಪಿಸೀಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಫಿಬಿಯ) ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು. ಪ್ರೊಟಿಸ್ಟ ಗುಂಪಿನ ಜೀವಿಗಳಾಗಲಿ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಲಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂಜದ ಗಂಡು (೧೯೮೮ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)
೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ರವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಜದ ಗಂಡು ಸಹ ಒಂದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗುಹವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಗುಹೆಗಳು ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಭೌತಿಕ ಪರಿಸರ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಆವಾಸಗಳು. ಸದಾಕಾಲ ಕತ್ತಲು ತುಂಬಿರುವುದು, ಆದರ್ರ್‌ತೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ಏರಿಳಿತಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ವಾಯುಪ್ರವಾಹಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದು, ಗುಹೆಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲು ಇರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಪರಿಮಾಣದ ಆಧಿಕ್ಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಆಹಾರದ ಕೊರತೆ- ಇವು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳು. ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಪರಿಸರದ ವೈವಿಧ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂಥ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ :
ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಲ್ಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗುಹವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳ ಹೊರಗೆ ಕಲ್ಲು ಪೊಟರೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ, ಗುಹೆಯಿಂದ ಹೊರಗಡೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇಡುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಬಾವಲಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಡಾಬ್ಸಾನಿಯ ಪ್ಯಾಲಿಯೇಟ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹಾರುವ ಅಳಿಲನ್ನು ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಬಾವಲಿಗಳು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿ ಶಿಶಿರಸ್ವಾಪತೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಇದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಉಂಟು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಹಕ್ಕಿ, ಸ್ಟಿಯಟಾರ್ನಿಸ್ ಕ್ಯಾರಿಪೆನ್ಸಿಸ್.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗುಲ್ಮ
ಮಾನವನ ಉದರದೊಳಗೆ ಎಡಭಾಗದ ಮೇಲಿನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಅಂಗ (ಸ್ಪ್ಲೀನ್).
ಗುಲ್ಮದ ಮಹತ್ವ
ಗುಲ್ಮದ ರಚನೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಅದು ನಾನಾ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲುದು. ಆದರೆ ದೇಹದ ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳೂ ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಮವೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಯಾವ ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಎಸಗದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿಬಿಡಬೇಕಾದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವ ವಿಶೇಷ ತೊಂದರೆಯೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಗುಲ್ಮದ ವಿಶಿಷ್ಟ ರಚನೆಯಿಂದ ದೇಹದ ನಾನಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ಜರುಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅವು ಗುಲ್ಮದಿಂದಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿರದೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಗತ್ಯ ಬಿದ್ದರೆ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಬಿಡಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆದರೂ ಕಶೇರುಕಗಳ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಮತ್ಸ್ಯದ್ವಿಚರಿಗಳು, ಸರೀಸೃಪ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಾವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ತೋರುವುದು ಗಮನೀಯ. ದವಡೆ ಇಲ್ಲದ ಮತ್ಸ್ಯಾಕಾರಿಗಳು ಮುಂತಾದ ಕೆಳದರ್ಜೆ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಕೂಡ ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಮಿಕ್ಕ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ, ಬೇರೆ ಅಂಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಂಪು, ಶ್ವೇತ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿ ಗುಲ್ಮವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಅದರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪಕ್ಷಿ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಗುಲ್ಮದಿಂದ ತಪ್ಪಿ ಕೆಂಪು ಮಜ್ಜೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧರಸನಾಳ ಗಿಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುಲ್ಮದಲ್ಲಿಯಂತೆಯೇ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ವಿಕಾಸದ ಈ ಘಟ್ಟಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂತೆಯೇ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುಲ್ಮ ತನ್ನ ವಿಕಾಸದ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬಹುದು.
ಗುಲ್ಮದ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯ
ನಮ್ಮ ಎಡ ಅಂಗೈಯನ್ನು ಬೆನ್ನಿನ ಎಡ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆದಷ್ಟು ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟರೆ ಅದು ಉದರದೊಳಗೆ ಗುಲ್ಮ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಷ್ಟಿಯ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿಯೂ ಉದ್ದವಾಗಿಯೂ ಗುಲ್ಮ ಉಂಟು. ಇದರ ತೂಕ ಸುಮಾರು 200 ಗ್ರಾಮ್.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ ವರ್ಗ:ಮಾನವಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಗೂಗಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಖಾರವೇಲ
ಖಾರವೇಲ- ಕ್ರಿ. ಪೂ. 1ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಳಿಂಗ ದೇಶವನ್ನಾಳುತ್ತಿದ್ದ ದೊರೆ. ಈತನದು ಚೇದಿವಂಶ. ಮೇಘವಾಹನ ಈತನ ಮೂಲಪುರುಷನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭುವನೇಶ್ವರದ (ಒರಿಸ್ಸ) ಬಳಿಯ ಉದಯಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಎಂಬ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಖಾರವೇಲನ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸುವ ಶಾಸನವಿದೆ. ಈತ ಶಾತವಾಹನ ಕುಲದ ಸಾತಕರ್ಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದ, ವಿದರ್ಭದ ಭೋಜನನ್ನೂ ರಠಿಕರನ್ನೂ ಸೋಲಿಸಿದ, ಅಂಗ ಮತ್ತು ಮಗಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜಯಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸಿದ, ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಈತನ ಸಾಧನೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತವೆ. ಈತ ಜೈನಮತಾವಲಂಬಿ; ಆದರೂ ಅನ್ಯಮತಗಳಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿದ. ಇವನಿಂದ ಸಂಗೀತಾದಿ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಕ್ಷೇಮರಾಜ, ವೃದ್ಧರಾಜ, ಭಿಕ್ಷುರಾಜ, ಧರ್ಮರಾಜ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ಖಾರವೇಲ
ಖಾರವೇಲನ ಶಾಸನಗಳು
ಖಾರವೇಲ ಮಹಾರಾಜನ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳು ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರದ ಬಳಿಯ ಉದಯಗಿರಿ-ಖಂಡಗಿರಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಮತ್ತು ಮಂಚಪುರಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಎರಡೂ ಶಾಸನಗಳೂ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಖಾರವೇಲ
ಮಂಚಪುರಿ ಗುಹಾಶಾಸನ
ಮಂಚಪುರಿ ಗುಹಾಶಾಸನ ಮೂರೇಸಾಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅರ್ಹಂತನ ಪ್ರಾಸಾದವನ್ನೂ (ಶಾಸನವನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಗಿರುವ) ಕಳಿಂಗದ ಶ್ರಮಣರ ಗುಹೆಯನ್ನೂ ಕಳಿಂಗ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಖಾರವೇಲನ ಅಗ್ರಮಹಿಷಿ ಮಾಡಿಸಿದಳೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ(ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಖಾರವೇಲ
ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನ
ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ: ಆರ್ಯ, ಮಹಾರಾಜ, ಮಹಾಮೇಘವಾಹನ, ಚೇದಿರಾಜ ವಂಶವರ್ಧನ, ಕಳಿಂಗಾಧಿಪತಿ ಖಾರವೇಲ (ತನ್ನ ಜೀವನದ ಮೊದಲ) 15 ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಬಾಲಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಅನಂತರ ಓದುಬರಹ, ಆಡಳಿತ,ಹಣಕಾಸು, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ದೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದಂತೆ ಸೂಕ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದನು. ಸಕಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನೈಪುಣ್ಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಯುವರಾಜನಾಗಿ ಮೆರೆದ. ಹೀಗೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ ಕಳಿಂಗ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಹಾರಾಜನಾಗಿ ಪಟ್ಟಗಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು, ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾವಳಿಯಿಂದ ಜೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ಕಳಿಂಗನಗರದ ಗೋಪುರ, ಪ್ರಾಕಾರ, ನಿವೇಶನ ಇವನ್ನು ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪುನರುದ್ಧಾರಗೊಳಿಸಿದ. ಎರಡನೆಯ ರಾಜ್ಯಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಸಾತಕರ್ಣಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿ ತುರಗ ಗಜ ಪದಾತಿ ರಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೃಷ್ಣವೇಣ್ಣಾನದೀ ತಟದ ಅಸಿಕ (ಋಷಿಕ್) ನಗರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದ. ಗಂಧರ್ವವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತನಾದ ಖಾರವೇಲ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗೀತ ವಾದ್ಯಾದಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ ರಾಜಧಾನಿಯ ಜನರನ್ನು ಸಂತೋಷಗೊಳಿಸಿದ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಠಿಕ ಮತ್ತು ಭೋಜಕ ಜನಾಂಗದವರು ತನ್ನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಎರಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಐದನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ನಂದರಾಜ ತೋಡಿಸಿದ್ದ ಕಾಲುವೆಯ ನೀರು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನೂ ತಲುಪುವಂತೆ ಮಾಡಿದನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಆರನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಗರದ ಹಾಗೂ ಜನಪದದ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಧನಕನಕಾದಿಗಳನ್ನು ಧಾರೆಯೆರೆದ. ಏಳನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪಟ್ಟದರಸಿ ಅವನ ಶಿಶುವಿನ ತಾಯಾದಳು. ಎಂಟನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗೊರಧಗಿರಿಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜಗೃಹ ನಗರಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದ. ಈ ಸುದ್ಧಿ ತಿಳಿದ ಯವನ ರಾಜ ದಿಮಿತ ಮಧುರೆಗೆ ಪಲಾಯನಗೈದ. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಖಾರವೇಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಕರಪರಿಹಾರ ನೀಡಿದ. ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಲಕ್ಷ ಮುದ್ರೆಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿಜಯವೆಂಬ ಅರಮನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಹತ್ತನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ದಿಗ್ಜಿಜಯ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ. ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಪಲಾಯನಗೈದ ವೈರಿರಾಜರುಗಳ ಮಣಿ ರತ್ನಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿ ಮೆರೆದಿದ್ದ ಪೀಥುಂಡವೆಂಬ ನಗರವನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿ, ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತಕ್ಕೆ ಕಂಟಕಪ್ರಾಯವಾಗಿದ್ದ ತ್ರಮಿರ ದೇಶಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಮುರಿದುಹಾಕಿದ. ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಾಪಥದ ಅರಸುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಮಗಧದವರಲ್ಲಿ ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಿ, ಆ ದೇಶದ ಅರಸು ಬೃಹಸ್ಪತಿ ಮಿತ್ರ ತನಗೆ ತಲೆಬಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಂದೆ ನಂದರಾಜ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಕಳಿಂಗದ ಜಿನಬಿಂಬವನ್ನು ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಅಂಗ, ಮಗಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಿರಿಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನು ತನ್ನವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ. ಗೋಪುರಗಳನ್ನೂ ತೋರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಶಿಖರಗಳನ್ನೂ ಅದ್ಭುತವಾದ ಗಜಶಾಲೆಯನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಪಾಂಡ್ಯರಾಜನಿಂದ ಮುಕ್ತಮಣಿರತ್ನಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪಗೊಂಡ. ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಿಜಯರಾಜ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣರಿಗಾಗಿ ಕುಮಾರೀ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯಿಸಿದ. ಹೀಗೆ ಸರ್ವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂಸ್ಕಾರಕಾರಕನಾದ ಮಹಾವಿಜಯ ಖಾರವೇಲ ಶುಭಘಟನೆಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತ, ಕೇಳುತ್ತ ಅನುಭವಿಸುತ್ತ, ಮೆರೆದಿದ್ದ.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಖಾರವೇಲ
ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನ
ಹೀಗೆ ರಾಜನೊಬ್ಬನ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಹೇಳುವ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನ ಭಾರತದ ಶಾಸನಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದ್ವಿತೀಯವಾಗಿಯೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಉಕ್ತರಾಗಿರುವ ಸಾತಕರ್ಣಿ, ದಿಮಿತ ಮುಂತಾದವರು, ಖಾರವೇಲನ ಸಮಕಾಲಿಕರು, ಯಾವ ಕಾಲದವರೆಂಬುದು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದ ಕಾರಣ ಲಿಪಿ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನೂ ಶಾಸನ ಪಾಠದ ಓಜೋಗುಣ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿಯನ್ನೂ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಖಾರವೇಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದನೆಂದು ಊಹಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅವನು ಪರಮ ಜಿನಭಕ್ತನಿದ್ದನೆಂಬುದು ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿರುವ ಅವನ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಖಾರವೇಲ
ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನ
ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಹತಿಗುಂಫ ಶಾಸನವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸುಮಾರು ೧೬೦ ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಕಳಿಂಗದ ಖಾರವೆಲನು ಕ್ರಿ.ಪು.೧೭೬ರಿಂದ ೧೬೦ರವರೆಗೆ ಆಳಿದನು.
ಗೂಗಿಹಾಳ
ರಾಜಕೀಯ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌
ಜೋಧಾ-ಅಕ್ಬರ್‌   (ಹಿಂದಿ: जोधा-अकबर, ಉರ್ದು: )  ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರೇಮ ಕಥಾನಕವುಳ್ಳ ಭಾರತದ ಮಹೋನ್ನತ ಚಿತ್ರ.
ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ(ಆಸ್ಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ)ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದ ಲಗಾನ್‌ (2001) ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಭಾರತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿರ್ದೇಶಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೋವಾರಿಕರ್‌ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತಾರೆಯರಾದ ಹೃತಿಕ್‌ ರೋಷನ್‌ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯರೈ ಬಚ್ಚನ್‌ ನಾಯಕ-ನಾಯಕಿಯರಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಬೀರ್‌ ಅಬ್ರಾರ್‌ ಎಂಬ ಹೊಸಮುಖದ ಪರಿಚಯವಿದೆ. ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಕರ್ಜಾತ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ.
ಮೊಘಲ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಾ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ ಮತ್ತು ಇವನ ಹಿಂದೂ ಪತ್ನಿ ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಇವರ ನಡುವಿನ ಪ್ರಣಯದ ಸುತ್ತ ಈ ಚಿತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೃತಿಕ್‌ ರೋಷನ್‌ ಹಾಗೂ ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಐಶ್ವರ್ಯರೈ ಬಚ್ಚನ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ A. R. ರೆಹಮಾನ್‌ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಜನವರಿ 19, 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸಾವೋ ಪೌಲೋ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದೇಶಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಆಡಿಯನ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ‌ (=ವೀಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ) ದೊರೆತಿದೆ; ಗೋಲ್ಡನ್‌ ಮಿನ್‌ಬಾರ್‌ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಏಳು ಸ್ಟಾರ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು‌‌ಗಳು ಇದರ ಮಡಿಲಿಗೆ ಬಿದ್ದಿವೆ; ಐದು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಸ್‌ ಇದರ ಪಾಲಾಗಿವೆ; ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ 3ನೇ ಏಷಿಯನ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್‌ ಗೆ ಇದು ಎರಡು ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದೆ. ದಿ ಚಾರ್ಲೋಟ್‌ ಅಬ್ಸರ್ವರ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ 2008ರ‍ಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌   2ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಕಥೆಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ
ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌- ಇದು ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಪ್ರೇಮ ಕಥೆ. ರಾಜಕೀಯ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಜರುಗಿದ ಮದುವೆ ಮುಂದೆ ಮೊಘಲ್‌ ಚಕ್ರವತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ ಮತ್ತು ರಜಪೂತ ರಾಣಿ ಜೋಧಾಳ ನಡುವಿನ ಅಮರ ಪ್ರೇಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದೇ ಈ ಕಥೆಯ ಜೀವಾಳ.
ರಾಜಕೀಯ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಎಲ್ಲೆಯಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಕ್ಬರ್‌ಗೆ (ಹೃತಿಕ್‌ ರೋಷನ್‌) ತಿಳಿದಿತ್ತು. ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ಕುಷ್‌ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವನು ದಂಡೆತ್ತಿ ಹೋಗಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ರಾಜರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಯಲಯದಿಂದ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯವರೆಗೆ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು. ರಾಜತಂತ್ರ, ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಶುಬಲ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣಗೊಂಡ ಚಾತುರ್ಯದಿಂದ ಅಕ್ಬರ್‌ ರಜಪೂತರ ರಾಜನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು(=ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು) ಗಳಿಸಿದನು. ಅದರೆ ಈ ರಾಜನಿಷ್ಠೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಮಹಾರಾಣ ಪ್ರತಾಪ್‌ಮತ್ತು ಇತರೆ ಹಲವು ರಜಪೂತರು ಅಕ್ಬರ್‌ನನ್ನು ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರ ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಹಾಗೂ ಕೊಡದಿರುವ ರಜಪೂತ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್ವಿವಾಹಗಳನ್ನು ಮಹಾರಾಣ ಪ್ರತಾಪ್‌ ನಿಷೇಧಿಸಿದ. ರಜಪೂತರೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ದೃಢಗೊಳಿಸಲು ಅಕ್ಬರ್‌ನು ಜೋಧಾ (ಐಶ್ವರ್ಯರೈ) ಎಂಬ ಚುರುಕಿನ ರಜಪೂತ ರಾಜಕುಮಾರಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಾಗ, ತಾನು ನೈಜ ಪ್ರೇಮವೆಂಬ ಹೊಸ ಪಯಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಿರುವುದರ ಕುರಿತು ಆತನಿಗೆ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಮೈತ್ರಿಯ ವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ದಾಳದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತೆಂದು ಅಮೆರ್‌ನ ರಾಜ ಭರ್ಮಲ್‌ನ ಮಗಳಾದ ಜೋಧಾ ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಳು. ಹಾಗಾಗಿ, ಕೇವಲ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಜೋಧಾಳ (ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನತೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟ) ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುವುದು ಅಕ್ಬರ್‌ನ ಮುಂದಿದ್ದ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಜೋಧಾ-ಅಕ್ಬರ್‌ ಚಿತ್ರವೇ ಇವರಿಬ್ಬರ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಪ್ರೇಮದ ಕಥೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಿಖರತೆ
ಲ.
ಮೊಘಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರನ ರಜಪೂತ ಪತ್ನಿ ಎಂದಿಗೂ ”ಜೋಧಾಭಾಯಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲಿಘರ್‌ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರಾದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಶಿರಿನ್‌ ಮೂಸ್ವಿ ಅಕ್ಬರ್‌ನಾಮಾ(ಸ್ವತಃ ಅಕ್ಬರನೇ ಬರೆಸಿದ ಅಕ್ಬರನ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ) ಆಗಲಿ ಅಥವಾ ಆ ಕಾಲದ ಯಾವುದೇ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಲೀ ಅವಳನ್ನು ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೂಸ್ವಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಕ್ಬರನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು "ಜೋಧಾಬಾಯಿ" ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮೊದಲು ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದು 18 ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ. ತುಝ್ಕ್‌-ಎ-ಜಹಾಂಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಇವಳನ್ನು ಮರಿಯಮ್‌ ಝಮಾನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
'ಜೋಧಾ' ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್‌ ಕಲೋನೆಲ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಟೋಡ್ ಎಂಬುವವರ ಅನಲ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟೀಸ್‌ ಆಫ್‌ ರಾಜಾಸ್ಥಾನ್‌ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಟನಾದ ಖುದಾ ಬಕ್ಷ್‌ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಲೈಬ್ರರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಇಮ್ತಿಯಾಜ್‌ ಅಹ್ಮದ್‌ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಹ್ಮದ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಟೋಡ್‌ ವೃತ್ತಿಪರ ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. N R ಫಾರೂಖಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜೋಧಾಬಾಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಕ್ಬರನ ರಜಪೂತ ರಾಣಿಯದ್ದಲ್ಲ; ಇದು ಜಹಾಂಗೀರನ ರಜಪೂತ ಪತ್ನಿಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೊವಾರಿಕರ್‌ ಅವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೀಗಿತ್ತು,While making the film I did my best to go by the book. I consulted the best historians and went through the most rigorous research. And there are different names used for Akbar's wife, Jodhaa being one of them. In fact, there's a disclaimer about the Rajput queen's name at the beginning of the film. But to see that, the protesters have to see the film.
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ವಿವಾದಗಳು
ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿಸುವ, ರಜಪೂತರ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಿಸುವ, ಅವರನ್ನು ಅನರ್ಥಕಾರಿಯೆಂಬತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿ ಬಲಿಪಶುಗಳನ್ನಾಗಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಷ್ಕರಣಾವಾದದಂತೆ ರಜಪೂತ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಜಪೂತ ಸಮುದಾಯ ಟೀಕಿಸಿದೆ. http://www.ibosnetwork.com/newsmanager/templates/template1.aspx?articleid=21147&zoneid=4. ರಜಪೂತ ಸಮುದಾಯ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ರಾಜಾಸ್ಥಾನ, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಿಷೇಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರು.
ಸಂಕರಣ
ಸಂಕರಣ ಎಂದರೆ:
ವರ್ಗ:ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ
ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌
ನಿರ್ಮಾಣ
ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೊದಲ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 9, 2007ರಂದು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 4000 ಕೆ.ಜಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು 'ತನಿಷ್ಕ್‌' ಚಿನ್ನಾಭರಣ ಸಂಸ್ಥೆ ರೂಪಿಸಿತ್ತು.
ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ
ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ US ಮತ್ತು UK ದೇಶಗಳ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರೆಯಿತು. http://www.rediff.com/movies/2008/feb/19jodhaa.htm ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೊದಲ ವಾರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ $1.3 ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ಹಣವನ್ನು ಇದು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ, ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೂ ಒಟ್ಟು $3,440,718 ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಸ ಆರಂಭ ಕಂಡರೂ, ಬಾಯಿ ಪ್ರಚಾರದಿಂದಲೇ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ 62 ಕೋಟಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಿ ಸೂಪರ್‌ಹಿಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಣೆಯಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ
ದಿ ಚಾರ್ಲೋಟ್‌ ಅಬ್ಸರ್ವರ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಟಾಪ್‌ಮನ್‌, 2008ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಟಾಪ್‌ ಟೆನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌  ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 2ನೇ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ್ದರು. ರಾಟನ್ ಟೊಮ್ಯಾಟೋಸ್‌ ಎಂಬ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 8 ಫ್ರೆಶ್‌ ಮತ್ತು 2 ರಾಟನ್‌  ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ 75% ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿದೆ.
ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಅನಿಲ್‌ ಸಿನಾನನ್‌ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ‍್ಗಳ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ, "ಆಸ್ಕರ್‌ ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಲಗಾನ್‌  ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೋವಾರಿಕರ್‌ ಅವರ ಈ ಅದ್ದೂರಿ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಸೀಸಿಲ್‌ B.ಡಿಮಿಲ್ಲೆರ ಮನರಂಜನಾ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ [...].ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳು ಸಹನೆಯಿಂದಿರುವಂತೆ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಮನವಿ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಚಿತ್ರ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅನುಕರಣೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಚಿತ್ರ ನೀಡಿದೆ." ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. CNN-IBN ಚಾನೆಲ್‌ನ ರಾಜೀವ್‌ ಮಸಂದ್‌ ಕೂಡ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್‌ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: "ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಅನುಭವ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌ ನೋಡುತ್ತಾ, ಚಿತ್ರವೀಕ್ಷಕನಾಗಿರುವುದು ನನ್ನ ಪುಣ್ಯ ಎನಿಸಿತು. ಇಂಥ ಚಿತ್ರವೊಂದು ತಯಾರಾಗಿರುವುದೇ ಒಂದು ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಇಂಥದ್ದೊಂದು ಚಿತ್ರ ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪುಣ್ಯ, ಇದರಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುವಾಗ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಹೊಂದಿರಲೇಬೇಕಾದ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗಿಂತ ನಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು." BBCಯ ತಾಜ್‌ಪಾಲ್‌ ರಾಥೋರ್‌ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಟಾರ್‌ ಕೊಟ್ಟು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ "ಇದು 16ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಮರೆತು ಹೋದ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯಾದರೂ, ಅಕ್ಕರೆಯುಂಟು ಮಾಡುವ ನಿರೂಪಣೆಯು ತನ್ನ ಇಡೀ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಳತೆಯೊಂದರಲ್ಲೇ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಬರೆ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ [...] ಓಡುತ್ತಿರುವ ಕಾಲ ನಿಸ್ಸಂಕೋಚವಾದ ಈ ಭವ್ಯ ಕಥೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದೂಡದಿರಲಿ."
ದಿ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ದ ನಿಖತ್‌ ಕಾಝ್ಮಿ ಇದಕ್ಕೆ ಮೂರು ಸ್ಟಾರ್‌ಗಳ ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ, ಈ ರೀತಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ "ಇದರ ತಿರುಳು ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವದರಿಂದಲೇ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.   ಈ ಚಿತ್ರ ಲಿಂಗ, ಧರ್ಮ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೂ ಅತೀತವಾದ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾರಿ -- ಜಾತ್ಯಾತೀತತೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಎರಡು ಅಧಾರ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತ ದೇಶದ ಕನಸನ್ನು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಬರ್‌ ಮತ್ತು ಜೋಧಾ ಈ ಕನಸಿನ ಮನ ಮೋಹಕ ನಿರೂಪಣೆಗಳು.""ಇತಿಹಾಸದ ಎಲ್ಲ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಭೂಷಣಗಳನ್ನು ನೀವು ತ್ಯಜಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಮಾತ್ರ ಜೋಧಾ ಅಕ್ಬರ್‌  ನಿಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಸಾಧ್ಯ" ಎಂದು ಕಾಝ್ಮಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸುವಾಗ, ಅವರು "ಇದು ತುಂಬ ದೀರ್ಘವಾಗಿದೆ" ಆದರೆ "ಇತಿಹಾಸ ಪಾಠದ ಪ್ರವಚನವಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ರೇಚಲ್‌ ಸಾಝ್‌ "ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೊಬ್ಬನ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ-ಹಿಂದೂ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುರದಲ್ಲಿ ಮಿ.ಗೋವಾರಿಕರ್‌ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ಅಕ್ಬರ್‌ ಹೇಳುವ ಹಾಗೆ ’ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಇದು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನವನ್ನು ಸಮೃದ್ಧಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.’" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ನ ಖಾಲಿದ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 2 ಸ್ಟಾರ್‌ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, "ನೀವಿದನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಇಲ್ಲವೇ ಬಿಡಿ, ಅತ್ಮಸಾಕ್ಷಿಯಂತೆ ನಡೆಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೋವಾರಿಕರ್‌ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಳವಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಸ್ತುವಿನ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸರಕನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಡವಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಋಜುತ್ವವಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗೀತ
ಅಧಿಕೃತ ಸಂಗೀತ ಸರುಳಿ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಎರಡು ವಾದ್ಯಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜನವರಿ 18, 2008ರಂದು ಇದರ ಸಂಗೀತ ಸರುಳಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:2008ರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಉರ್ದು-ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಆಶುತೋಷ್‌ ಗೋವಾರಿಕರ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮಫೇರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:A. R. ರೆಹಮಾನ್‌ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು
ರೇಖಾಗಣಿತ
ರೇಖಾಗಣಿತ ಮಾನವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಇದು ವಸ್ತುಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ಅಳತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಶಾಸ್ತ್ರ. ರೇಖಾಗಣಿತ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹೇಗೆಂದು ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ಭೂಮಿತಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯ ಉದ್ದ, ಅಗಲಗಳನ್ನು, ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದ ಈ ಗಣಿತದ ವಿಭಾಗ ಇಂದು ಸಮತಲ, ಘನಾಕೃತಿಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಶಯಗಳನ್ನೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ಉತ್ತರಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
ರೇಖಾಗಣಿತದ ತವರು ಗ್ರೀಸ್‍. ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದವರು ಗ್ರೀಕರು ಎನ್ನುವುದು ಜನಜನಿತ ಮಾತಾದರೂ, ಭಾರತೀಯರೂ ಈ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಗಣನೀಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪೈಥಾಗೋರಸ್‌ನ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಅವನಿಗೂ ಮೊದಲು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಬೋಧಾಯನ, ಪೈ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಆರ್ಯಭಟ, ಹಾಗೂ ಪೈಥಾಗೋರಸ್ಸನ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ಸರ್ವಸಮ ತ್ರಿಭುಜಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಸಾಧಿಸಿದ ಭಾಸ್ಕರಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೆನೆಯಬಹುದು.
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ(ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್)
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ(ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್) ವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಸರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಲಂಬ ಕಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತರ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಬವನ್ನು (ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳು) ಪಾನಗೃಹ/ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಂಗ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಲ್ಲದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗಳು ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಬಲ, ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಕಸರತ್ತಿನಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯೆಮಧ್ಯೆ ನರ್ತಕರು ನಗ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಗೊ-ಗೊ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಪ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನರ್ತಕರು ಕಂಬವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ಏರುವುದು, ಸುತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ತಲೆ ಕೆಳಗೆ ಮಾಡುವುದು ಮೊದಲಾದ ಹೆಚ್ಚು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯು ಕುಶಲತೆಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಈಗ ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ಅಂಗೀಕೃತ ರೂಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಏರೋಬಿಕ್ ಮತ್ತು ಆನ್ಏರೋಬಿಕ್ ಎರಡೂ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಒಟ್ಟು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅಂಗೀಕೃತ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬಹುಶಃ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು 1920ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನ-ನರ್ತಕರು ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಟೆಂಟ್‌ನ ಕಂಬವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಚೈನೀಸ್ ಕಂಬಗಳೊಂದಿಗಿನ ಇದರ ಸಂಬಂಧವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಚೈನೀಸ್ ತಂಡಗಳು 1914ರಿಂದ ಬಾರ್ನಮ್ ಆಂಡ್ ಬೈಲಿಸ್ ಸರ್ಕಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಅವರು ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬರ್ಲೆಸ್ಕ್(ಉಡಿಗೆ-ತೊಡಿಗೆಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿ ಕುಚೇಷ್ಟೆ ಮಾಡುವ ವಿನೋದಾವಳಿ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಿಯವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುದರಿಂದ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಟೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಬಾರ್‌ಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಪ್ರಮಾಣಕ ಕಂಬ
ಪ್ರಮಾಣಕ ನೃತ್ಯದ ಕಂಬ ವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟೊಳ್ಳಾದ ಉಕ್ಕು ಅಥವಾ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಂಬವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಅಡ್ಡ ಕೊಯ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನೆಲದಿಂದ ಚಾವಣಿಯವರೆಗೆ ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಪಡಿಸಿದ್ದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದ ಚಾವಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾತ್ರಿ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಾಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ. ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (2 ಇಂಚುಗಳು), ಇದು ಕಂಬವನ್ನು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಹಿಡಿಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಣ್ಣದಾಗಿ 4.5 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬವೆಂದರೆ ಸುತ್ತುವ ಕಂಬ; ಇದರ ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ ನೃತ್ಯ-ಕಂಬವಾಗಿದ್ದು ಚೆಂಡು ಬೇರಿಂಗ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಕರ್ಷಕ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಲು ಉತ್ತಮ ಆವೇಗ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನೆಯ ಗತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದು.
ಇದರ ಮನೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ, ಇವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಅಥವಾ ಏರೋಬಿಕ್ ಅಂಗಸಾಧನೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕಂಬಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ತುಕ್ಕುಹಿಡಿಯದ, ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಸೇರಿಸಿದ ಉಕ್ಕು, ಕ್ರೋಮ್ಡ್ ಉಕ್ಕು, ಹಿತ್ತಾಳೆ, ಹುಡಿ ಹೊದಿಕೆ ಮತ್ತು ಟೈಟಾನಿಯಮ್ ಹೊದಿಕೆ. ಕಂಬಗಳನ್ನು ಅಕ್ರಿಲಿಕ್ ಗಾಜಿನಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು, ಇದು LED ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳೊಂದಿಗೆ 'ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುವ ಕಂಬ'ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ್ಮೈಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಉಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಜಾರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ, ಇದು ವೇಗವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಸರಾಗವಾದ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ; ಹಿತ್ತಾಳೆ ಕಂಬಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೈಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ತೊಡೆಗಳಿಂದ ಸುಲುಭವಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು, ನಿಧಾನವಾದ, ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಿಗಿದುಕೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಮಾಣವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರದ ಮತ್ತು ಬಿಗಿತವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಇವೆ. ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವ, ತಿರುಗುವ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಬ
ಈಗ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಗ್-ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಬಗಳೂ ಲಭ್ಯಯಿವೆ. ಈ ಕಂಬಗಳನ್ನು ಪಾರದರ್ಶಕ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅವು ನೀರು, ಗ್ಲಿಟರ್ ಮತ್ತು ಭ್ರಮಣದರ್ಶಕ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಚಾವಣಿಯ ಜಂತೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿರುವ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಂಬಗಳು ಅವುಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಕುಶಲಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ನರ್ತಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಜಾರಿದರೆ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಬಿಸಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುಕ್ತತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬ ಅರಿವು ಹೆಚ್ಚುವುದರೊಂದಿಗೆ ಇದು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಅಂಗಸಾಧನೆಯು ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಹುರುಪು ಕೊಡುವಾಗ ದೇಹವನ್ನೇ ಪ್ರತಿರೋಧವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಂತರಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೈಹಿಕ ಬಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಗಸಾಧನೆಯಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷರ ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆಯಾದ ಮಲ್ಲಖಂಬ್‌ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ.
ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಈಗಲೂ ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಂದು ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಯಾಗಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮುದಾಯವೊಂದು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಕೆನಡಾ, ಜಪಾನ್, ನೆದರ್ಲೆಂಡ್ಸ್ ಮತ್ತು UK ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ವೈಭವದ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನಗೊಳ್ಳದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮದ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ರೂಪವಾಗಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊದಲ "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್" ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು  2005ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಜಪಾನಿನ ರೈಕೊ   ಸ್ಯುಮುನೆ ಈ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಗ್ನ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಾತ್ರಿ-ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ದೂರಕ್ಕೆ ಸರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಇವು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಗ್ನವಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಕಳಚದ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಬದಲಿಗೆ ನಿರ್ವಾಹಕನ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಮರ್ಥಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನು 2012ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರೀಕ್ಷಾ ಘಟನೆಯಾಗಿ ತೋರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಹೊಸ ಶೈಲಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಿಗೆ ಅಂಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದುನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನಗಳ ಹೆಸರು ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿವಿಧ ಕ್ಲಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಲುತ್ತದೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ" 2005ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಇತ್ತೀಚಿನ 2010ರ (ಬರುವ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ 2011 ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೊದಲ US ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ ಫೆಡರೇಶನ್ (USPDF) ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು 2009ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೆನಿನ್ ಬಟರ್‌ಫ್ಲೈ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಕ್ರಿಸ್ಟಲ್ ಲೈ 2010ರ "ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕೆನಡಾ"ವನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು, ಈಕೆ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ 2009 ಅನ್ನು ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದವರಿಗೆ ತೆರವುಗೊಂಡ 2010ರ ಮಿಸ್ ಪೋಲ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ಅನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಕ್ಯಾನೆ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.
ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯ
ಇತರ ಶೈಲಿಗಳಂತೆ, ಕಂಬ-ನೃತ್ಯವನ್ನೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಹೆಸರಾಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಟಿ ಶೈಲಾ ಕೆಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ಇದನ್ನು ಆಕೆ ಸ್ವಂತ ಕಂಬ-ಆಧಾರಿತ ಅಂಗಸಾಧನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿದ ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಬ್ಲೂ ಇಗ್ವಾನ ದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸುವಾಗ ಕಲಿತುಕೊಂಡರು.
ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಕಂಬ-ನೃತ್ಯದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂಬ ನಿಜಸಂಗತಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮಿಸ್ USA 2010ರಲ್ಲಿ ರಿಮಾ ಫಾಕಿಹ್‌ರ ಗೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನೃತ್ಯ ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಸಾಧನ ವರ್ಗ:ಅಂಗಸಾಧನೆಯ ಉಪಕರಣ ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಬಾಳೊಂದು ಭಾವಗೀತೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್
(ಡಿಸೆಂಬರ್, ೩೦, ೧೮೬೫-ಜನವರಿ, ೧೮, ೧೯೩೬)
ಮನೆಯ ಪರಿಸರ
'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್' ರವರ ತಂದೆ,'ಲಾಕ್ ವುಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್,' ರವರು, ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ (೧೮೩೭-೧೯೧೧) 'ಸರ್ ಜೆ. ಜೆ. ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್,' ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ, ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಆಗಿನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಕಲಾಕಾರ, ಸಚಿತ್ರಕಾರ, ಶಿಲ್ಪಿ, ಶ್ರೇಷ್ಟ ಚಿತ್ರಕಲಾ-ಉಪನ್ಯಾಸಕ, ಹಾಗೂ ಕುಶಲ-ಕಲೋಪಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಗರವಲ್ಲದೆ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಓದುವ ಜನರ ಬಾಯಿನಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶಂಸೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂತಹ ಮಹಾಕಲಾಕಾರನ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ್ದ 'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್, ಸಹಜವಾಗಿ ಕಲಾವಂತಿಕೆ ಅವರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಬಂದಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಮರಗೊಳಿಸಿದರು. 'ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ,'ವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಪಾರ ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆ, ಭಾರತ, ಆಫ್ರಿಕ, ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾದೇಶ, ಗಳ ದುರ್ಗಮ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಡುಮೃಗಗಳ ಮಧ್ಯೆ-ತಿರುಗಾಟ, ವಿಷಯಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಸಂಪಾದನೆಗಾಗಿ, ನಿರಂತರ-ಪರದಾಟಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ, ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅವರ ಪರಿವಾರದ ಸಹಕಾರ, ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಇತ್ತು.
ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು
'ಭಾರತ'ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಾಗರಿಕ, 'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್', ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 'ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,' (೧೯೦೭) ಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಅವರು ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾಂದಂಬರಿ, ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್,' (೧೮೯೪) ಅತಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು. "ಫ್ಲೋರಾ ಆನಿ ಸ್ಟೀಲ್," ರವರು ರಚಿಸಿದ, "ಟೇಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಪಂಜಾಬ್," ಎಂಬ ಕೃತಿಗೂ, ಸಮಯೋಚಿತವಾಗಿ, ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ, ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲಾಹೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಭಾರತೀಯ ಚತುರ ಕಲಾವಿದ,'ಭಾಯಿ ರಾಮ್ ಸಿಂಗ್,' ರವರಿಗೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ನುಡಿಗಳಿಂದ ಹುರಿದುಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. 'ಓಸ್ ಬೋರ್ನ್,' ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಧಣಿಯವರ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ೫ ನೇ ಜಾರ್ಜ್ ರ, ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಹೋತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲ್ ನ ಸಿಂಗರಿಸುವಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ತರುವಾಯ, " ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆರ್ಟ್ ಅಂಡ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿ," 'ಮೇಯೋ ಕಾಲೇಜ್,' ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಲು ಶ್ರಮವಹಿಸಿದರು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, 'ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಟರ್ಮಿನಸ್,' ಕಟ್ಟಡದ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ 'ರಾಜಾಬಾಯಿ ಗಡಿಯಾರದ ಟವರ್,' ಕಟ್ಟಡದ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ, ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ, ಸಲಹೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು.
ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು
'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್' ರವರು ಜನಿಸಿದ್ದು, ಬೊಂಬಾಯಿನ 'ವಿ.ಟಿ. ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್' (ಈಗಿನ ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ರೈಲ್ವೆ ಟರ್ಮಿನಸ್) ಸಮೀಪದ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ'ದ ಶಿಕ್ಷಕರ ವಸತಿಗೃಹದಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ, ೩೦-೧೨-೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ, ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ, 'ಲಾಕ್ ವುಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್', ಜೆ. ಜೆ. ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಹಾಕಲಾಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರು. ತಾಯಿ, 'ಆಲಿಸ್', ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾಕಾರ, ಪೇಂಟರ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬರ್ನ್-ಜೋನ್ಸ್ ರವರ ಅತ್ತಿಗೆ. ೪ ಜನ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ, ಮ್ಯಾಗ್ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸೋದರಿಯರಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರು. ದಂಪತಿಗಳು ಬೊಂಬಾಯಿಗೆ, ೧೮೬೫ ರಲ್ಲಿ ಬಂದರು. ೧೮೭೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು, " ಮೇಯೋ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಅರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್", ಲಾಹೋರ್, ನಲ್ಲಿ 'ಕ್ಯುರೇಟರ್,' ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಯಬಗ್ಗೆ 'ಕಿಮ್,' ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿವರಗಳಿವೆ. "ವಂಡರ್ ಹೌಸ್," ಅಥವಾ 'ಅಜೀಬ್ ಘರ್,' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರ್ಯಾಫೆಲೈಟ್ಸ್ ನ ಪ್ರಭಾವ ಅವರ ಮೇಲಾಗಿತ್ತು. ೧೩ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೬ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿ, ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ೫ ವರ್ಷ ಅವರಿಗೆ, 'ಸೌತ್ ಸೀ,' ನಲ್ಲಿದ್ದ 'ಫಾಸ್ಟರ್ ಹೋಮ್,' ನಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ
'ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ, ' ಬಾಲ್ಯದ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಣದ ದಿನಗಳು,' 'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ,' ರಿಗೆ ಕಡು-ಬೇಸರವನ್ನು ತಂದ ದಿನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಬೇಸರದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ದಾರುಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಅವರು, ತಮ್ಮ, ಪುಸ್ತಕ 'ಬ್ಯಾ ಬ್ಯಾ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಶೀಪ್' ನಲ್ಲಿ ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್, "ಯುನೈಟೆಡ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಕಾಲೇಜ್," ಸೇರಿದರು. ಅದೊಂದು ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜ್. 'ಉತ್ತರ ದೆವನ್,' ನ ಶಾಲೆ, ಭಾರಿ ತುಟ್ಟಿಯಜಾಗ. ಅಲ್ಲಿ, 'ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ,' ಗೆ ಹೋಗಿ ಸೇರಲು ರಪೇತಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಣ್ಣಿನ ತೊಂದರೆ, ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಪಡೆಯದೆ ಸುಮ್ಮನೆ ಕನಸುಕಾಣುವುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಉಪಯೊಗವಾಗವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಅನುಭವವಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ, ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕೃತಿ,'ದ ಲೈಟ್ ದಟ್ ಫೇಲ್ಡ್' (೧೮೯೦), ಮತ್ತು ತಮ್ಮ 'ಆಟೋ ಬಯಾಗ್ರಫಿ,' ಯಲ್ಲಿ (೧೯೩೭, ಕಾಣಬಹುದು. 'ಸ್ಟಾಲ್ಕಿ ಅಂಡ್ ಕಂ,' (೧೮೯೯) ಯಲ್ಲಿ, ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
'ಜಸ್ಟ್ ಸೊ ಸ್ಟೋರೀಸ್' (೧೯೦೨), ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈಗಿರುವಹಾಗೆ ಇರಲು ಹೇಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ, ಬರೆದ 'ವಿಚಾರಾತ್ಮಕ ಕೃತಿ'.
೧೮೮೨, ನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್, ಬಂದರು. ಲಾಹೋರ್ ನಗರದಲ್ಲಿ 'ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಗೆಝೆಟ್,' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸಂಪಾದರಾಗಿ, (೧೮೮೨-೮೭) ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಓವರ್ಸೀಸ್ ಬಾತ್ಮಿದಾರರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಮುಂದೆ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ 'ಪಯೊನೀರ್,' ಪತ್ರಿಕೆಗೆ (೧೮೮೭-೮೯) ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಕವನಗಳು, ಚಿಕ್ಕಕಥೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಓದುಗರಿಗೆ, ಪ್ರಿಯವಾದವು. ೧೯೮೦ ರ ನಂತರ, ೧೮೮೯, ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಗೆ. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್, ರವರ ಛಾಪನ್ನು ಅವರ ಕೆಲವು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹು. ೧೮೯೨, ರಲ್ಲಿ, 'ಕ್ಯಾರೊಲಿನ್ ಸ್ಟಾರ್,' ಬ್ಯಾಲೆಸ್ಟರ್, ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಆಕೆ, ಅಮೆರಿಕನ್, ಬರಹಗಾರನ ತಂಗಿ. ಅಣ್ಣ, ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ರ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಬಹಳ ಸಹಾಯವಾಯಿತು.
'ದ ನೌಲಖ,' ನಾವೆಲ್, (೧೮೯೨) ರಲ್ಲಿ, ಬರೆದರು.
ಮಡದಿಯ ಜೊತೆ, ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, 'ವರ್ ಮೌಂಟ್', ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಅವರಿಗೆ ಏಕೋ ಸರಿಬೀಳಲಿಲ್ಲ. 'ವರ್ ಮೌಂಟ್' ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು, 'ಜೊಸೆಫೈನ್' ಹಾಗೂ 'ಎಲ್ಸಿ', ಜನಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲೇ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳು, 'ಜಂಗಲ್ ಬುಕ್,' ಮತ್ತು 'ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕರೇಜಿಯಸ್'. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ರವರ ಹಿರಿಯ ೬ ವರ್ಷದ ಮಗಳು, ಜೋಸೆಫೈನ್, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಬೇಸರದಿಂದ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ದಂಪತಿಗಳು, ವಾಪಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಬಂದು, 'ಬುರ್ವಾಶ್', (ಸಸೆಕ್ಸ್), ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ, ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಬ್ಬ ಉದಾತ್ತಧ್ಯೇಯದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು '(ಪೆರ್ಸೊನ),' ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರದರ್ಶಿಸತೊಡಗಿದರು.
ಮುಂದೆ ಬರೆದ ಕೃತಿಗಳು
ಆಗಲೇ ಜನರು ಅವರು ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಹಕ್ಕುದಾರರೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್, ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗಲಿಲ್ಲ. -೧೮೯೯ ನ 'ಬೋರ್ ಯುದ್ಧ', ಕೆಲ ತಿಂಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ೧೯೦೨ ಮತ್ತೆ ಸಸೆಕ್ಸ್. ಮತ್ತೆ ಮಧ್ಯೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ. 'ಸೆಸಿಲ್ ರೋ ಡ್ದ್ಸ್', ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಬಂಗಲೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. 'ಕಿಮ್', ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಹೊರಬಂತು. ಅವರು ಬರೆದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೊಂದು.
೫ ನೆ, ಜಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, 'ಭಾರತದ ಜಂಗಲ್ ' ಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಆಸಕ್ತ
೧೯೨೫ ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, 'ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಅಂಡ್ರೂಸ್,' ನಲ್ಲಿ 'ಡೈರೆಕ್ಟರ್,' ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ರ ಆತ್ಮಕಥನ,
'ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರೈಸ್,' ಗಳಿಸಿದ ತರುವಾಯ ಬರೆದ ಬರಹಗಳು ಓದುಗರಿಗೆ ಹಿಡಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ಓದುಗರಿಗೆ ಬೇಸರತಂದಿತು. 'ಡಬ್ಲ್ಯು . ಬಿ. ಯೀಟ್ಸ್,' ಮತ್ತು 'ಟಿ. ಎಸ್. ಯಿಲಿಯೆಟ್', ರವರುಗಳ, ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಜನ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. 'ಎಲ್ಲೋ, ಯಾರಿಗೂ ಗೊತ್ತಿರದ ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೂಲೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಜನರು ಮಾಡಿದ ಸಾಹಸದ ಕೆಲಸಗಳು ಅನನ್ಯ, ಹಾಗೂ ಸರ್ವಕಾಲಕ್ಕೂ ಅನುಕರಣೀಯವಾಗಿವೆ'. ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ರಚಿಸಿದ ಸಾಹಸ ಕಥೆಗಳನ್ನು, ಎಲ್ಲರೂ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಕ್ಕಳೇ, 'ಡಾನ್,' ಮತ್ತು 'ಊನ' -
ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು
' ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್,' ರವರು, ಜನವರಿ, ೧೮, ೧೯೩೬ ರಂದು, ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ, ಮೃತರಾದರು. 'ವೆಸ್ಟ್ ಮಿನಿಸ್ಟರ್ ಅಬ್ಬೆ,' ಯ 'ಪೊಯಟ್ಸ್ ಕಾರ್ನರ್,' ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರವನ್ನು ಮಣ್ಣುಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮುಂಬಯಿ ನ, " ಜೆ. ಜೆ. ಮಹಾ ಕಲಾ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್," ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಕೇವಲ ಟೀಕ್ ಮರದಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ, ಭವ್ಯ ಹಳೆಯ ಬಂಗಲೆಯ ಮುಖದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ನಮಗೆ ಕಾಣುವ ತಲೆಬರಹ, " ಈ ಮನೆಯಲ್ಲಿ, "ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್," ರವರು, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೩೦, ೧೮೬೫ ರಂದು, ಜನಿಸಿದ್ದರು." ಎಂಬ ತೂಗುಬಿಟ್ಟ ಮರದ 'ಫಲಕ', ಕಲಾಪ್ರಿಯರಿಗೆಲ್ಲರಿಗೂ, ಮುದನೀಡುತ್ತದೆ.
'ಮುಂಬಯಿನ ಕಿಪ್ಲಿಂ ಬಂಗಲೆ',ಪರ್ಯಟಕರ ಅವಲೋಕನೆಗೆ
'ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್' ರ,ಮುಂಬಯಿನ ವಾಸದ ಮನೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಕೊಡುವ ಪರ್ಯಟಕರ ಅವಲೋಕನೆಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿಡಲಾಗಿದೆ,Watch and listen]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ದೇವತಾ ಮನುಷ್ಯ
ದೇವತಾ ಮನುಷ್ಯ ೧೯೮೮ ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಿಂಗೀತಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಗೀತಾ, ಕೆ.ಎಸ್.ಅಶ್ವಥ್ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಾಣಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ೨೦೦ ನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು.
ಬಿಹಾರದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಆಲ್ಟಾಯಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗುವ ಸುಮಾರು ೬೬ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಟರ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು, ಮಂಗೋಲಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಟಂಗುಸ್ಕಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಈ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಜಪಾನಿನ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯಾದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ - ಆದರೆ ಈ ಸೇರ್ಪಡೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು * ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಷೆಗಳು
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
{{legend|#E6E6AA|ಫೆಡರಲಿಸ್ಟ್|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend|#AACC99|ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್-ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend|#CCEEFF|ಡೆಮೊಕ್ರಾಟಿಕ್|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend|#FFFFCC|ವ್ಹಿಗ್|border=1px solid #AAAAAA}} {{legend|#FFB6B6|ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್|border=1px solid #AAAAAA}} National Republican No party National Union National Union (2nd term) 57
ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು נשיא ארצות הברית
ಸುಪ್ರಭಾತ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ: ಶತದಿನೋತ್ಸವದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಮೋಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿ
ಗಂಗಾದೇವಿ/ಮೋಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿ
ಬಸವಣ್ಣನವರ ನಿರ್ಮಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಕೇವಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರನ್ನಷ್ಟೇ ಆಕರ್ಷಿಸಲಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಜನರು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದು ಶರಣದೀಕ್ಷೆ, ಶರಣತ್ವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅಂತಹವರಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ದೊರೆ ಮಹದೇವರಸ ಮತ್ತು ಆತನ ಪಟ್ಟ ಮಹಿಷಿ ಗಂಗಾದೇವಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರು ತಮಗಿದ್ಧ ರಾಜ ವೈಭವವನ್ನು ತೊರೆದು, ಸಾಮಾನ್ಯರಂತೆ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರುವ ಕಾಯಕವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ಬದುಕ ನಡೆಸಿದವರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ, ಮಹದೇವರಸ ಮೋಳಿಗೆ ಮಾರಯ್ಯನಾದರೆ, ರಾಣಿ ಗಂಗಾದೇವಿ ವೋಳಿಗೆ ಮಹಾದೇವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಈಕೆಯ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ- "ನಿ:ಕಳಂಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯಾ". ಊರ್ವಶಿ ಕರ್ಪೂರವ ತಿಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುತ್ತು ಕೊಟ್ಟರೆ ಮೆಚ್ಚುವರಲ್ಲದೆ ಹಂದಿ ಕರ್ಪೂರವ ತಿಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಮುತ್ತು ಕೊಟ್ಟರೆ ಮೆಚ್ಚುವರೇ! ಹುಡು ಹುಡು ಎಂದಟ್ಟುವರಲ್ಲದೆ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ತಿಗೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋಹೆನೆಂಬುದು ಕೈಕೂಲಿ ಇಂತಿ ಉಭಯದಲಿ ಲಕ್ಷಿತವಾದವರಿಗೆ ಮರ್ತ್ಸ ಕೈಲಾಸವೆಂಬುದು ತನ್ನರಿವು ನಿಶ್ವಯವಾದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಲಕ್ಷ್ಯ ಎನ್ನಯ್ಯ ಪ್ರಿಯ ಇಮ್ಮಡಿ ನಿ:ಕಳಂಕ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಯ್ಯಾ
ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು ವರ್ಗ:ವಚನಸಂಚಯ ಯೋಜನೆ
೧೮೩೭
ವರ್ಷ ೧೮೩೭ (MDCCCXXXVII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಭಾನುವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೩೭
೧೮೩೮
ವರ್ಷ ೧೮೩೮ (MDCCCXXXVIII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೩೮
ಊರಿಗಿಟ್ಟ ಕೊಳ್ಳಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
೧೮೩೯
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೩೯
೧೮೪೦
ವರ್ಷ ೧೮೪೦ (MDCCCXL) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಬುಧವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೪೦ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಚೀನಿ ಅಂತಃಕಲಹ
ಚೀನಿ ಅಂತಃಕಲಹ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೭ರಿಂದ ಮೇ ೧೯೫೦ರ ವರೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಅಂತಃಕಲಹ. ಇದು ಚೀನಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಕುಒಮಿಂಟಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಕಲಹ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಬೆಂಬಲಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದ ಮತ್ತು ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಬೆಂಬಲಿತ ಸಮತಾವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು.
ವರ್ಗ:ಚೀನಾ ವರ್ಗ:ಅಂತಃಕಲಹಗಳು
ಮಹಾದಾಸೋಹಿ ಶರಣ ಬಸವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಮಹಾದಾಸೋಹಿ ಶರಣ ಬಸವ - ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಶಂಕರಲಿಂಗ ಸುಗ್ನಳ್ಳಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಶ್ರೀಮತಿ ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಆರ್ ನಾದಗೌಡ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿವೇಣಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆ.ಪಿ.ಸುಖದೇವ್ ರವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸ್ಪಾ
ಅಂಗಮರ್ದನ ಅಥವಾ ಸ್ಪಾ  ಎನ್ನುವುದು ಜಲಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಾಲ್ನಿಯೋಥೆರಪಿ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಾ ನಗರಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಪಾ ಧಾಮಗಳು (ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಧಾಮಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ) ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವು ಹಲವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಖನಿಜಯುಕ್ತ ನೀರಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಈ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆ ರೀತಿಯ ಆಚರಣೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳು ಯೂರೋಪ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ. ಡೇ ಸ್ಪಾಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಪದದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಪಾ, ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಈ ಪದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ವಾ ಸ್ಪದನೆ, ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಇದು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದ "spargere", ಅರ್ಥ ಚೆದುರು, ಚಿಮುಕಿಸು ಅಥವಾ ಒದ್ದೆಯಾಗು, ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಬ್ಬಿಣದಂಶದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಚಾಲಿಬೀಟ್ (ಕಬ್ಬಿಣದಂಶ ಹೊಂದಿದ) ಎಂಬ ಬುಗ್ಗೆಯ ನೀರಿನಿಂದ (1326ರಲ್ಲಿ, ಐರನ್‍ಮಾಸ್ಟರ್ ಕಾಲಿನ್ ಲೀ ಲೋಪ್, ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ಎಸ್ಪಾ, ಒಂದು ವ್ಯಾಲೂನ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "ಚಿಲುಮೆ"ಗೆ ಸಮನಾರ್ಥವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ), ಒಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ.
16ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲೇಡ್ನಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ರೋಮನ್ನ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನಾನದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬಾಥ್ ನಂತಹ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ೧೫೭೧ರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಪಟ್ಟಣ (ಸ್ಪಾ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದ) ಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದ ವಿಲಿಯಂ ಸ್ಲಿಂಗ್ಸ್ಬಿ ಚಾಲಿಬೀಟ್ ಬುಗ್ಗೆಯನ್ನು ಯಾರ್ಕ್ಷೈರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಷಧಯುಕ್ತ ನೀರನ್ನುಕುಡಿಯಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಹ್ಯಾರೊಗೇಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಮೊದಲ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮದ್ದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟ ಬಾವಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದ. ನಂತರ ೧೫೯೬ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಟಿಮೊಥಿ ಬ್ರೈಟ್ ಈ ವಿಶ್ರಾಂತಿಧಾಮವನ್ನು ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸ್ಪಾ, ಎಂದು ಕರೆದು, (ಸ್ಪಾ ಎನ್ನುವ ಪದದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಪಟ್ಟಣದ ಒಂದು ಸ್ಥಳದ ಹೆಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಮೊದಲುಮಾಡಿದ.   ಮೊದಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ನೀರು ಕುಡಿಯುವ ಧಾಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸುವಂತಾಯಿತು, ಆದರೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕ್ರಮೇಣ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಸ್ಪಾಗಳು  ಹೊರಗಿನ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಿದವು. ವ್ಯವಹಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಪದ ಬಹಳಷ್ಟು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಪದಪುಂಜಗಳಾದ "ಸಾಲಸ್ ಪರ್ ಆಕ್ವಂ" ಅಥವಾ "ಸಾನಿಟಸ್ ಪರ್ ಆಕ್ವಂ" ಎನ್ನುವ "ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಆರೋಗ್ಯ" ಎಂಬರ್ಥದ ಆಕ್ರೊನಿಮ್ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಬಹಳ ಅಸಂಭವನೀಯವಾದದ್ದು: ಶಬ್ದವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ 21ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಇದು "ಬ್ಯಾಕ್ರೊನಿಮ್" ಏಕೆಂದರೆ 20ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಆಕ್ರೊನಿಮ್ಸ್ ಭಾಷೆಯ ಒಳನುಸುಳಿದ್ದಾವೆ; ಅಥವಾ ಆ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ರೋಮನ್ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೆ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕೆಲವು ವ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಅಥವಾ ತಣ್ಣೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳೆಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾಗೈತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜೆಕ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸನಿಹವಿರುವ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಆಯುಧಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಣಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದವು. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ ದಂತಕಥೆಗಳು ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ರಾಜರುಗಳು ಬಾಥ್, ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್ನಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದರು ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು.
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಬುಗ್ಗೆ, ಬಾವಿ ಅಥವಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೈಹಿಕ ಹಾಗು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣದ ವಿಧಾನಗಳು, ಮೂಲ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು, ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು, ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ನರು, ಗ್ರೀಕರು ಮತ್ತು ರೋಮನ್ನರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇಂದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಯಹೂದಿಗಳ, ಮುಸ್ಲಿಂರ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ರ, ಬೌದ್ಧರ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಆಚರಣೆಗಳು ನೀರಿನ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುರಾತನ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳು ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ಟ್, ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ನಗರಗಳಾದ ಇಂಡಸ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಮತ್ತು ಏಜಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭ, ಪುರಾತನ ಜನರು ನೀರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಕಟ್ಟಿದ್ದು ಬಹಳ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದವು.
ಗ್ರೀಕ್ ಹಾಗೂ ರೋಮನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಹಿಂದಿನ ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸ್ನಾನದ ಆಚರಣೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಗ್ರೀಸ್‌ನಿಂದ ಬಂದವುಗಳು. ಗ್ರೀಕರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸ್ನಾನದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳು ಆಧುನಿಕ ಸ್ಪಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯಾದವು. ಈ ಏಜಿಯನ್ ಜನರು ಚಿಕ್ಕ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಗಳು, ಕೈ ತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬೊಗುಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲು ತೊಳೆಯುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿನ ಆ ರೀತಿಯ ಕುರುಹುಗಳೆಂದರೆ, ಕ್ರಿ.ಶ ಎರಡನೇ ಮಿಲೆನಿಯಂನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಸಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೇಟ್ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಅರಮನೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು, ಅಕ್ರೊಟಿರಿ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಟೋರಿನಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನದಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ವೈಭವೋಪೇತ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು. ಕೆಲವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಟೈಡಲ್ ಪೂಲ್ಗಳನ್ನು ದೇವರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಕರುಣಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳಗಳ ಸುತ್ತಲೂ, ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಯಸುವವರಿಗಾಗಿ ಗ್ರೀಕರು ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದರು. ಬೇಡುವವರು ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರುಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿಯಗುತ್ತದೆಂಬ ಭರವಸೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಪಾರ್ಟನ್ನರು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಹಬೆಯ ಸ್ನಾನಗೃಹವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಗ್ರೀಕ್‌ನ ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾಲ್ನ್ಯೂಮ್ (ಸ್ನಾನಗೃಹ) ಸೆರಾಂಗೆಂ ದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಕೋಣೆಗಳು ಗುಡ್ಡದ ಕಡೆಗೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದವು ಕೋಣೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನವರೆಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವವರ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನುಇಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ನಾನಗೃಹದ ಕೋಣೆಯು ಒಬ್ಬ ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಕುದುರೆಗಳು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುವ ರಥ, ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು, ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು, ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಡಾಲ್ಫಿನ್ನಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಶೃಂಗರಿಸಿದ ನೆಲವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಕರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗವಂದಿಗೆಗಳು ಮುಂತಾದ ತಮ್ಮದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದ ಗ್ರೀಕರ ನಾಗರೀಕತೆಯಲ್ಲಿ, ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಯಾಮ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು.
ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ಕಾಲನಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವದರೊಂದಿಗೆ, ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆದು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಏಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಚಿ, ಇಂಗ್ಲೇಂಡಿನ ಬಾಥ್ ಮತ್ತು ಬಕ್ಸ್ಟನ್, ಜರ್ಮನಿಯ ಆಚೆನ್ ಮತ್ತು ವೈಸ್ಬಾಡೆನ್, ಹಂಗೇರಿಯ ಬಾಡೆನ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಕ್ವಿಂಕಂ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ರೋಮನ್ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋರಂಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಾಣಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸ ಕೋಣೆಗಳು, ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೈತೋಟಗಳು ಕೆಲವು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದವು ಇದರ ಜತೆಗೆ, ರೋಮನ್ನರು ತಮ್ಮ ಸಂದಿವಾತ, ಆರ್ಥೈಟಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ತೊಡಗುವುದರಿಂದಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೋವಿನಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆಯಲು ಬಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 337A.Dಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನ್ಸ್ಟಂಟೈನ್ನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿಯೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ರೋಮನ್ ಸೈನಿಕ ದಳ ತಮ್ಮ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ತೊರೆದವು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಲು ಬಿಟ್ಟರು.