cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹಿಮ ಚಿರತೆ
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ಸಮಯ ಸುಮಾರು 90–100 ದಿನಗಳು. ಮರಿಗಳ ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು ಒ೦ದರಿಂದ ಐದರವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರಿರುತ್ತದೆ. ಮರಿಗಳು ಸ್ವತ೦ತ್ರರಾಗುವವರೆಗೆ ಅ೦ದರೆ ಸುಮಾರು 18–22 ತಿ೦ಗಳುಗಳು ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15–18 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುವ ಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುತ್ತವೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
thumb|ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಡಿ’ಆಮ್ನೆವಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ತನ್ನ ದಟ್ಟವಾದ ಉಣ್ಣೆಯ ಬಾಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು thumb|ಹಿಮ ಚಿರತೆ ಕಾಡಿ ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಜನಸ೦ಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೇವಲ, ಸುಮಾರು 4,080 ರಿಂದ 6,590 ರಷ್ಟು ಎಂದು ಮೆಕ್ ಕಾರ್ಟ್ನಿ ಎಟ್ ಆಲ್. 2003ರಲ್ಲಿ ಅ೦ದಾಜಿಸಿದರು(ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ). ಇದರಲ್ಲಿನ ಹಲವಾರು ಮೊತ್ತಗಳು ಅ೦ದಾಜಿನವು ಹಾಗು ಪ್ರಾಚೀನವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.
1972ರಲ್ಲಿ, ಇ೦ಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯೂನಿಯನ್ ಫಾರ್ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್ ಆಫ್ ನೇಚರ್ (IUCN) ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಪ೦ಚದ "ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ತ್ರೆಟನ್ಡ್ ಸ್ಪೀಶೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿತು, 2008ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಾಪನದ ಪಟ್ಟಿಯು ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿತ್ತು.
ಸರಿಸುಮಾರು 600-700 ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳು ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಇರುವ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತವೆ.
thumb|ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊ ಮೃಗಾಲಯದ ಹಿಮ ಚಿರತೆ.
ಸಂರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಹಲವಾರು ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡರಿಂದ ಮೂರು ಮರಿಗಳಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಏಳರವರೆಗೆ ಸಹ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ೦ರಕ್ಷಣಾ ಶ್ರಮಗಳು
ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಅಪಾಯದ೦ಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅದರ ಬೆಟ್ಟದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ೦ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ. ಅವುಗಳೆ೦ದರೆ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಸ೦ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗು ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಜಾಲ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳ, ಈ ಸಮೂಹಗಳು ಹಾಗು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಗಳು,ಪ್ರಪ೦ಚದಾದ್ಯ೦ತ ಲಾಭವಿಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗು ದಾನಿಗಳು ಬೀಜಿ೦ಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ 10ನೇ ಅ೦ತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಸ೦ಶೋಧನೆಯ ಮೇಲೆ,ಸಹಭಾಗಿತ್ವದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹಾಗು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇ೦ದ್ರೀಕರಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಕ್ಕಿನ ಹಾಗು ಹಳ್ಳಿಗರ ಅಗತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ದನಗಾಹಿಗಳ ಸಹಭಾಗಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗಳ ಜೀವನದ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ಮೇಲಾಗುವ ಹೊಡೆತದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿಯುವಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇ೦ದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.
ವಂಶಲಾಂಛನ ವಿದ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆ
ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯದ ಟರ್ಕಿ ಜನಾ೦ಗದಲ್ಲಿ ಹಿಮ ಚಿರತೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾದ ಹೆಸರಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಇರ್ಬಿಸ್ ಅಥವಾ ಬಾರ್ಸ್  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ೦ಶಲಾ೦ಛನದಲ್ಲಿ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಮ ಚಿರತೆಯನ್ನು ( ವ೦ಶಲಾ೦ಛನದಲ್ಲಿ ಔನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) (ಅಕ್ ಬಾರ್ಸ್ ಇದು ತತಾರ್ಸ್ ಹಾಗು ಕಜಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆ: ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು ಅಲ್ಮತಿನಗರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ, ಹಾಗು ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿರುವ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು, ತತಾರ್ಸ್ತಾನ್ನ ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು ಕೋಟ್ ಆಫ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ನಾರ್ತ್ ಒಸ್ಸೆಶಿಯ-ಅಲನಿಯದಲ್ಲು ಸಹ ಕ೦ಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಮ ಚಿರತೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 7000ಮೀ ನಷ್ಟು ಎತ್ತರವುಳ್ಳ ಐದು ಸೋವಿಯತ್ ಯೂನಿಯನ್ ಅನ್ನು ಏರಿದ ಸೋವಿಯತ್ ಪರ್ವತಾರೋಹಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆಯು ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಚಿಹ್ನೆ ಸಹ ಆಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ಯಾಂಥರಿನೆ ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ವರ್ಗ:ಜಮ್ಮು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಫೌನಾ ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಹಿಮ ವರ್ಗ:ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ಫೌನಾ ಚಿರತೆ ವರ್ಗ:ಮಾನೊಟೈಪಿಕ್ ಮ್ಯಾಮಲ್ ಜೆನೆರಾ
ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ
ಕಣ್ವಪುರ ಕನ್ನಂಬಾಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಹೆಗೆ
ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಎನ್ನುವುದು ಕಾವೇರಿನದಿ ತೀರದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಕಣ್ವ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಕಣ್ವರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಕಣ್ವಪುರಿ, ಕಣ್ಣಂಬಾಡಿ, ಕನ್ನಂಬಾಡಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕನ್ನಂಬಾಡಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡಯ್ಯ ಪ್ರಭು ಎಂಬ ಪಾಳೇಗಾರ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೦೦ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ದೊರೆ ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದ್ದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ. ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳ ಎಂಬ ಅರಸು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೬೮ ರಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಲ್ಲಣೈ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಮೂರು ಹಂತದ ಯೋಜನೆ
ಊರುಗಳ ಮುಳುಗಡೆ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ ಕಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ 13,923 ಎಕರೆ ಖುಷ್ಕಿ ಭೂಮಿ, 9,520 ಎಕರೆ ತರೀ ಭೂಮಿ ಹಾಗೂ 8,500 ಎಕರೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಭೂಮಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾಯಿತು. 25 ಗ್ರಾಮಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಡೆಯಾದವು. ಇದರಿಂದ 15 ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ನಿರ್ವಸತಿಗರಾದರು. ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಫತ್ತಾಗಿ ನಿವೇಶನ ಒದಗಿಸಿತಲ್ಲದೆ ರಸ್ತೆ, ಬಾವಿ, ಪಾಠಶಾಲೆ, ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಡಲಾಯಿತು.
ನೀರಾವರಿ
ಉತ್ತರ ದಡದ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ನಾಲೆಗೆ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ನೀರು ಹರಿಯಬಿಡಲು ನದಿ ಮಟ್ಟದಿಂದ 60 ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ 6 ಅಡಿ ಅಗಲ, 12 ಅಡಿ ಎತ್ತರವುಳ್ಳ ಮೂರು ತೂಬುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, 1.20ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಈಗ ಅದರ ವಿಸ್ತಾರ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಕೆಆರ್‌ಎಸ್‌ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದಾದ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ‘ಆರ್ವಿನ್‌ ನಾಲೆ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ನಾಲೆಗೆ ನಂತರ ‘ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನಾಲೆ’ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ದಿವಾನ್‌ ಬಹದ್ದೂರ್‌ ಕೆ.ಆರ್‌. ಶೇಷಾಚಾರ್ಯ ಈ ನಾಲೆಯ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿದ್ದು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಡ್ಯ, ಮದ್ದೂರು, ಮಳವಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡದಂಡೆ ನಾಲೆ 1,500 ಹಾಗೂ ಬಲದಂಡೆ ನಾಲೆ 3,500 ಎಕರೆಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ರೂ. 2.5 ಕೋಟಿ ಹಾಗೂ ಬಲದಂಡೆ (ಸರ್‌.ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ) ಮತ್ತು ಎಡದಂಡೆ ನಾಲಾ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟು ರೂ. 1.6 ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ.[೨]
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ನೀಲಮಣಿ
ನೀಲಮಣಿ (σάπφειρος; sappheiros "ನೀಲಿ ಕಲ್ಲು" ) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ (α-Al2O3) ಆಗಿರುವ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲು ಖನಿಜದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರತ್ನದಕಲ್ಲು ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗಾಡ ಪಾಟಲವರ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಹೊರತಾದ ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗಾಡ ಪಾಟಲವರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ರತ್ನವು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಮಾಣಿಕ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಾಣಿಕ್ಯವು ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ರತ್ನದಕಲ್ಲು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣ, ಟೈಟಾನಿಯಂ, ಅಥವಾ ಕ್ರೋಮಿಯಂನಂಥ ಇತರ ಧಾತುಗಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿಗೆ ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಪಾಟಲವರ್ಣ, ಕೆನ್ನೀಲಿ, ಕಿತ್ತಳೆ, ಅಥವಾ ಹಸಿರುಛಾಯೆಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲವು. ಪಾಟಲವರ್ಣ-ಕಿತ್ತಳೆ ವರ್ಣದ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಪದಪಾರದಶ್ಚ  ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಶುದ್ಧ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಎಂಬುದು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬೆರಕೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಹಾಗೂ ಟೈಟಾನಿಯಂನಂಥ ಒಂದು ಸಂಯೋಜನೆಯು ನೀಲಮಣಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು.ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರತ್ನಾಭರಣಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಅಥವಾ ಬಂಡೆಯ ಶಿಲಾಸ್ತರದ ಸಮೂಹಗಳ ಮೂಲಕ ಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಮೂಲಕ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು, ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹರಳಿನ ರೂಪದ ಬೃಹತ್‌‌ ಬೋಗುಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲೂಬಹುದು. ನೀಲಮಣಿಗಳ (ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅಲ್ಯುಮೀನಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ) ಗಮನಾರ್ಹ ಕಠೋರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವರೋಹಿತ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಭಾಗಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಪಡದ ಕೆಲವೊಂದು ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳು; ಸಣ್ಣ, ಹೆಚ್ಚು-ಬಾಳಿಕೆಯ ಕಿಟಕಿಗಳು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ); ಕೈಗಡಿಯಾರ ಹರಳುಗಳು; ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ-ಉದ್ದೇಶದ ಘನ-ಸ್ಥಿತಿಯ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನಗಳ (ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವು ಅನುಕಲಿತ ಮಂಡಲಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ) ನಿರೋಧಕ ತಲಾಧಾರಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅರೆವಾಹಕ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ-ಸಂಬಂಧಪಡದ ನೀಲಮಣಿಗಳ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀಲಮಣಿಗಳು
ನೀಲಮಣಿಯು ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ರತ್ನ-ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯು ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಗಾಢ ಪಾಟಲವರ್ಣದ ಮಾಣಿಕ್ಯವಾಗಿದೆ. ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಅವುಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸುಪರಿಚಿತ ವರ್ಣಾಂಶವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣದಿಂದ ನೀಲಮಣಿಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ (ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವುಗಳನ್ನು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ನೀಲಮಣಿಗಳು ವರ್ಣರಹಿತ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಮತ್ತು ಅವು ಬೂದು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀಲಮಣಿಗಳ ಬೆಲೆಯು ಅವುಗಳ ಬಣ್ಣ, ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ಗಾತ್ರ, ಕತ್ತರಿಸಿರುವ ರೀತಿ, ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವುಗಳ ಭೌಗೋಳಿಕ ಮೂಲವೂ ಸಹ ಬೆಲೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಲಮಣಿಯ ಗಣನೀಯ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಪೂರ್ವದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಥೈಲೆಂಡ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು "ಜೆಮ್‌ ಮೌಂಟೇನ್‌‌‌"ನಂಥ (ರತ್ನ ಪರ್ವತ) ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಕೆಲವೊಂದು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಮೊಂಟಾನದ ಹೆಲೆನಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಮಿಸ್ಸೌರಿ ನದಿಯ ಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಅದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ನೀಲಮಣಿ ಮತ್ತು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಅನೇಕಬಾರಿ ಒಂದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಒಂದು ರತ್ನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೇರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿ
ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ರತ್ನದಕಲ್ಲುಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವರ್ಣಾಂಶ ಛಾಯೆ, ಶುದ್ಧತ್ವ, ಮತ್ತು ಉಜ್ಜ್ವಲತೆ. ವರ್ಣಾಂಶವು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರತ್ನದಕಲ್ಲಿನ "ಬಣ್ಣ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧತ್ವವು (ಇದನ್ನು "ವರ್ಣರಂಜಿತತೆ" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಬಣ್ಣದ ಸ್ಫುಟತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಉಜ್ಜ್ವಲತೆಯು ವರ್ಣಾಂಶದ ನಸುಛಾಯೆ ಅಥವಾ ಗಾಢತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ (ನೀಲಿ) ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯಕ ವರ್ಣಾಂಶಗಳ ಹಲವಾರು ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಹಲವಾರು ವರ್ಣಸಾಂದ್ರತೆಯ ಮಟ್ಟಗಳು (ಛಾಯೆಗಳು), ಮತ್ತು ಶುದ್ಧತ್ವದ (ಉಜ್ಜ್ವಲತೆಯ) ಹಲವಾರು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ.ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣಾಂಶದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆನ್ನೀಲಿ, ನೇರಳೆ, ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ದ್ವಿತೀಯಕ ವರ್ಣಾಂಶಗಳಾಗಿವೆ. ನೇರಳೆ ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೀಲಿಗಳು ಬಣ್ಣದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಹಸಿರು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 15%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದವರೆಗಿನ ನೇರಳೆ ಅಥವಾ ಕೆನ್ನೀಲಿಯೊಂದಿಗಿನ ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಸಿರನ್ನು ಒಂದು ದ್ವಿತೀಯಕ ವರ್ಣಾಂಶವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೂದು ವರ್ಣಾಂಶವು ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಶುದ್ಧತ್ವ ಪರಿವರ್ತಕ ಅಥವಾ ಮುಸುಕು ಆಗಿದೆ. ವರ್ಣಾಂಶದ ಶುದ್ಧತ್ವ ಅಥವಾ ಉಜ್ಜ್ವಲತೆಯನ್ನು ಬೂದು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅದು ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತಮವಾದ ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳ ಬಣ್ಣವು ಒಂದು ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಮಧ್ಯಮ ಗಾಢ ನೇರಳೆಯಿಂದ ತುಸು ಕೆನ್ನೀಲಿಯ ನೀಲಿಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನೀಲಿ ವರ್ಣಾಂಶವು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 85%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ದ್ವಿತೀಯಕ ವರ್ಣಾಂಶವು ಒಂದು ಹಸಿರು ದ್ವಿತೀಯಕ ವರ್ಣಾಂಶ ಅಥವಾ ಒಂದು ಬೂದು ಮುಸುಕಿನ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಕಲಬೆರಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ, 15%ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದಿಲ್ಲ. 423 carat ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C.ಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಸಲು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿಯು, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ಮುಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರತ್ನದ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿ
ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ನೀಲಮಣಿಗಳೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕ್ರೋಮಿಯಂನ ಪರಿಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಪಾಟಲವರ್ಣದ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಗಾಢವಾಗುತ್ತವೆ. ಪಾಟಲವರ್ಣ ಬಣ್ಣವು ಗಾಢವಾಗಿದ್ದಷ್ಟೂ ಅವುಗಳ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ; ಸದರಿ ಬಣ್ಣವು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವವರೆಗೂ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣದ ಮೌಲ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಕಿತ್ತಳೆ ಹಾಗೂ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲೂ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವರ್ಣರಹಿತ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರತ್ನಾಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ವಜ್ರದ ಬದಲಿ ಬಳಕೆಗಳಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದಪಾರದಶ್ಚ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಅನೇಕ ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. "ಜಾಲರಿ ವಿಸರಣ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಕೃತಕ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವಿಧಾನದ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಬಣ್ಣದ ಹೆಚ್ಚು ನೀಲಮಣಿಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಪದಪಾರದಶ್ಚ
ಪದಪಾರದಶ್ಚ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪಾಟಲವರ್ಣ-ಕಿತ್ತಳೆ ವರ್ಣದ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲು ಆಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವರೆಗಿನ ಶುದ್ಧತ್ವ ಹಾಗೂ ಲಘುವಾದ ಬಣ್ಣದ ರಂಗನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಪದಪಾರದಶ್ಚ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಕಮಲದ ಅರಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಿಂಹಳೀ ಭಾಷೆಯ ಪದದಿಂದ ಇದರ ಹೆಸರು ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ, ಅವು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಬಗೆಯಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪದ್ದಾಗಿರುವ ಪದಪಾರದಶ್ಚಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿರುವ ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಇವು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿ
ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿ ಯು ನೀಲಮಣಿಯ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ-ರೀತಿಯ ದೃಶ್ಯ-ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಅದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಛೇದಿಸುವ ಸೂಜಿಯಂಥ ಒಳಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು (ಅನೇಕವೇಳೆ ಇದು ರೂಟೈಲ್‌ ಖನಿಜವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಟೈಟಾನಿಯಂ ಡೈಯಾಕ್ಸೈಡ್‌‌‌‌‌ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಖನಿಜವಾಗಿದೆ) ಹೊಂದಿದ್ದು, ನೆತ್ತಿಯಮೇಲಿನ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲದ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಿದಾಗ ಆರು-ಕಿರಣ ಅಥವಾ ರೇಖೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ "ನಕ್ಷತ್ರ"ದ-ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾದರಿಯ ನೋಟವನ್ನು ಅದು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ ಸ್ಟಾರ್‌‌ ಆಫ್‌ ಕ್ವೀನ್ಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಎಂಬುದು ಇದುವರೆಗೂ ಗಣಿಯಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಪೈಕಿಯ ಬೃಹತ್ತಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದು, ಅದು 733 ಕ್ಯಾರಟ್‌‌‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬುದು (ಇದು 563.4 ಕ್ಯಾರಟ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೂಗುತ್ತದೆ) ಎರಡನೇ-ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌, D.C.ಯಲ್ಲಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್‌ ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಹಿಸ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ, 182-ಕ್ಯಾರಟ್‌ನಷ್ಟಿರುವ ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಾಂಬೆಯು ಒಂದು ನೀಲಿ ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ನಕ್ಷತ್ರ ನೀಲಮಣಿಯೊಂದರ ಮೌಲ್ಯವು ಕೇವಲ ಕಲ್ಲಿನ ತೂಕದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಕಾಯದ ಬಣ್ಣ, ಗೋಚರತ್ವ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ತೀವ್ರತೆಯ ಮೇಲೂ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೀಲಮಣಿ
ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೀಲಮಣಿ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ನೀಲಮಣಿಯ ಒಂದು ಬಗೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಹೊರಾಂಗಣದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ನೀಲಿಯಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ತಾಪಜ್ವಲನದ ಒಳಾಂಗಣ ಬೆಳಕಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆನ್ನೀಲಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ; ಅವು ದಿನದಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಪಾಟಲವರ್ಣದಲ್ಲಿಯೂ, ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ ದೀಪದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಛಾಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಂದು ಕಲ್ಲುಗಳು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಕೇವಲ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಂಶಿಕ ರೂಪಾಂತರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಂದು ಕಲ್ಲುಗಳು ನೀಲಿಯಿಂದ ನೀಲಿಛಾಯೆಯ ಕೆನ್ನೀಲಿಗೆ ರೂಪಾಂತರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ನೀಲಮಣಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ತಾಣಗಳಿಂದ ಬಂದರೆ, ಟಾಂಜಾನಿಯಾದ ರತ್ನ ಜಲ್ಲಿಸ್ತರಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಬಣ್ಣ-ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು “ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ” ಅಥವಾ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೈಟ್‌ ಅನುಕರಣಕಾರಕ ಎಂದು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ (ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುವ) “ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ” ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೈಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೈಟ್‌ ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕ್ರಿಸೋಬೆರಿಲ್‌‌‌‌‌ನ ಒಂದು ಬಗೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಹುವರ್ಣಕತೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಬಣ್ಣ-ಬದಲಾವಣೆಯ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲಿನದಕ್ಕಿಂತ (ನೀಲಮಣಿ) ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಬಣ್ಣದ ಮೂಲ
ಕೆಂಪು ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಬೆಳಕನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಅಶುದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಅಶುದ್ಧತೆಗಳ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೊಂದಂತೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗಾಢವಾದ ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಕೆನ್ನೀಲಿ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಕೊಂಚ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ವೆನಡಿಯಂನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಛಾಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ~0.01%ನಷ್ಟು ಟೈಟಾನಿಯಂನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕುರಂಗದ ಕಲ್ಲು ವರ್ಣರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಾಜರಿಯು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ನಸು ಹಳದಿಯಿಂದ ಹಸಿರಿನವರೆಗಿನ ಬಣ್ಣವು ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಟೈಟಾನಿಯಂ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಶುದ್ಧತೆಗಳೆರಡೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಾಜರಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಭವ್ಯವಾದ ಗಾಢ-ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಫಲಿತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಹಾಗೂ ವೆನಡಿಯಂ ಅಶುದ್ಧತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಬೆಳಕಿನ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ("ಪರಮಾಣುಗಳ ನಡುವಿನ") ಹೀರಿಕೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ನೀಲಮಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಅಂತರ-ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ಸಂಕ್ರಮಣ-ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ, ವಹನ ಅಥವಾ ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ನ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣವು Fe2+ ಅಥವಾ Fe3+ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯಬಲ್ಲದಾಗಿದ್ದರೆ, ಟೈಟಾನಿಯಂ Ti4+ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ Fe2+ ಹಾಗೂ Ti4+ ಅಯಾನುಗಳು Al3+ಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ವಿದ್ಯುದಾವೇಶದ ಅಸಮತೋಲನದ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. Fe2+ ಮತ್ತು Ti4+ನಿಂದ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ ವರ್ಗಾವಣೆಯು, ಎರಡರದ್ದೂ ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಶಕ್ತಿಯು ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಶಕ್ತಿಯ ತರಂಗಾಂತರವು ಹಳದಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಳುವ ಬಿಳಿಯ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಈ ಬೆಳಕನ್ನು ಕಳೆದಾಗ, ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣವಾದ ನೀಲಿಯು ಫಲಿತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಪರಮಾಣುವಿನ ಅಂತರ ಬಿಡುವಿಕೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದಾಗ, ನೀಲಿ-ಹಸಿರು ದ್ವಿವರ್ಣತ್ವವು ಫಲಿತವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ.ಅಂತರ-ಸಂಯೋಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶದ ವರ್ಗಾವಣೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಬೆರಕೆಯ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಶೇಖಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ವರ್ಣರಂಜಿತ ನೋಟವನ್ನು ಅದು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಮಾಣಿಕ್ಯದ ಬಣ್ಣವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 1%ನಷ್ಟು ಕ್ರೋಮಿಯಂ ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ 0.01% ನಷ್ಟು ಟೈಟಾನಿಯಂ ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಾಜರಿಯೊಂದಿಗೆ ನೀಲಮಣಿಯ ನೀಲಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಳು
ನೀಲಮಣಿಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹಾಗೂ ಬಣ್ಣವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು, ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಅಥವಾ ವರ್ಧಿಸಲು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದೆ. 500 ಮತ್ತು 1800 °C ನಡುವಿನ ತಾಪಮಾನಗಳವರೆಗೆ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಅಥವಾ ಸಾರಜನಕ-ಕೊರತೆಯಿರುವ ವಾತಾವರಣದ ಒಂದು ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಕಲ್ಲಿನ ಬಣ್ಣವು ಹೆಚ್ಚು ನೀಲಿಯಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಒಂದಷ್ಟು ರೂಟೈಲ್‌ ಒಳಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು (ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆ) ಅದು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿರುವ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಸದರಿ ಕಲ್ಲು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಧನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಈಡುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನೀಲಮಣಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ರತ್ನದಕಲ್ಲುಗಳ ಪುರಾವೆಯು, ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ರೋಮನ್ನರ ಕಾಲಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ತನ್ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಈಡಾಗದ ಕಲ್ಲುಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು, "ಬಿಸಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲ" ಎಂಬ ಷರಾವನ್ನು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಸ್ವತಂತ್ರ ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವೊಂದರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಅನೇಕವೇಳೆ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೀಲಮಣಿಗೆ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಮಾಡಲು ವಿಸರಣ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ನೀಲಮಣಿಯ ದ್ರವೀಭವನ ಬಿಂದುವಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರಿಲಿಯಂ ಒಂದು ನೀಲಮಣಿಯೊಳಗೆ ಪ್ರಸರಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬೆರೆತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ (ಸುಮಾರು 2000ರಲ್ಲಿ) ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಾದರೂ, ಈಗ ಸದರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ನೀಲಮಣಿಯ ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬೆರಿಲಿಯಂನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿಷಯದ ಪ್ರಕಟಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬೆರಿಲಿಯಂ-ಸಂಸ್ಕರಿತ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವುದು ಅನೈತಿಕವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ರತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಬಿಸಿಮಾಡುವಿಕೆ ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ರತ್ನಕ್ಕಿಂತ ಇದರ ಬೆಲೆಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸರಣದೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಕಲ್ಲುಗಳು ಚಕ್ಕೆಯೆದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ಮರುಹೊಳಪು ನೀಡಿದಾಗ/ಮುಖವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸಿದಾಗ, 'ಪದಪಾರದಶ್ಚ' ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪದರವು ತೊಡೆದುಹಾಕಲ್ಪಡಬಹುದು. (ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವೊಂದು ವಿಸರಣ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಕಲ್ಲುಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಳಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣವು ಹೋಗುತ್ತದೆ.) ಇಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ, ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪದಪಾರದಶ್ಚಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ರತ್ನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗ್ಯುಬೆಲಿನ್‌, SSEF, AGTA, ಇತ್ಯಾದಿ.) ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅವು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಫೆಡರಲ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ ಕಮಿಷನ್‌‌ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳ ಅನುಸಾರ, ರತ್ನದ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವರ್ಧಿಸುವಿಕೆಯ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನದ ಕುರಿತಾದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಹೊರಗೆಡಹುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ನೆಲದಡಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೈನ್‌ಮಾರ್‌, ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಥೈಲೆಂಡ್‌, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಟಾಂಜಾನಿಯಾ, ಕೀನ್ಯಾ, ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಮಾಸಲು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ನೀಲಮಣಿ, ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ, ಮತ್ತು ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಫ್‌ ಬಾಂಬೆ ಇವು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌ ದೇಶವು (2007ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ನೀಲಮಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಇಲಕಾಕಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇವೆ. ಇಲಕಾಕಾ ಗಣಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವು (1987ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ನೀಲಮಣಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ತಯಾರಕನಾಗಿತ್ತು. 1991ರಲ್ಲಿ, ನೀಲಮಣಿಗಳ ಒಂದು ಹೊಸ ಮೂಲವು ದಕ್ಷಿಣದ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌‌ನ ಆಂಡ್ರಾನೋನ್‌ಡಂಬೊ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನೀಲಮಣಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 1993ರಿಂದಲೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತಾದರೂ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯತಃ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಯಿತು - ಏಕೆಂದರೆ, ನೀಲಮಣಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ತಳಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ತೊಡಕುಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ವಿಧದ ನೀಲಮಣಿಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ "ಕಾಶ್ಮೀರ ನೀಲಮಣಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಬಹುಪಾಲು ಮೊಂಟಾನದ ಹೆಲೆನಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತವಿರುವ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿಂದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಹೊರತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. N.C.ಯ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರತ್ನದ-ದರ್ಜೆಯ ನೀಲಮಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾಣಿಕ್ಯಗಳು ಕೂಡಾ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಅನೇಕ ಬೈಬಲ್‌ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸಡಸ್‌‌‌‌ನ 28:18 ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿರುವ "ಸಪಿರ್‌" ಎಂಬ ಪದವು "ಸ್ಯಾಫೈರ್‌‌" ("ನೀಲಮಣಿ") ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇಸ್ಸಾಚರ್‌‌‌ನ ಬುಡಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಕಲ್ಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಸ್ಯಾಫೈರ್‌" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪದವು "ಸಪಿರ್‌" (ספיר) ಎಂಬ ಹಿಬ್ರೂ ಪದದಿಂದ ("ಸಫಿರೋಸ್‌"; σάπφειρος ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್‌ ಪದದ ಮೂಲಕ) ಉದ್ಭವವಾಗಿದೆ. ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನೀಲಮಣಿಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಲ್ಲಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪದವೊಂದನ್ನು ಬಯಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಹಿಂದೆ ಅವು ಜೇಸಿಂತ್‌ ಖನಿಜ ಸ್ವರೂಪಗಳಾಗಿರುವಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, "ಸಫಿರೋಸ್‌" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನೀಲಿ ರತ್ನಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರತ್ನದಕಲ್ಲುಗಳು ವರ್ಗ:ಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಖನಿಜಗಳು ವರ್ಗ:ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುದವಾಹಕಗಳು ವರ್ಗ:ಪಾರದರ್ಶಕ ದ್ರವ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಖನಿಜಗಳು ವರ್ಗ:ಅತೀವ ಗಡುಸಿನ ದ್ರವ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕೋತಿ
ಕೋತಿಯು ಹಾಪ್ಲೋರಿನಿ ಉಪಗಣ ಹಾಗೂ ಸಿಮಿಯನ್ ಅಡಿಗಣದ ಒಂದು ಪ್ರೈಮೇಟ್, ಪ್ರಾಚೀನ ವಿಶ್ವದ ಕೋತಿ ಅಥವಾ ನೂತನ ವಿಶ್ವದ ಕೋತಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಏಪ್‍ಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (ಮಾನವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ). ಕೋತಿಯ ಸುಮಾರು ೨೬೦ ಪರಿಚಿತ ಜೀವಂತ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ವೃಕ್ಷವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಬಬೂನ್‍ಗಳಂತಹ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಜಾತಿಗಳಿವೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋತಿಗಳು ಎಂದು ನಾವು ಯಾವುವನ್ನೂ ಕರೆಯುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ಗುಂಪು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು, ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳನ್ನು, ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಾನರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರೂ ಇದೇ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳು.
ಗಣ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ನ ಎರಡು ಉಪಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಣ ಮೂಗಿರುವ ಹಾಪ್ಲೊಹರ್ನಿ ಉಪಗಣದಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳು ಅಥವಾ ಮಂಗಗಳು ಇವೆ. ಈ ಉಪಗಳದ ಕೆಳಗೆ ಬರುವ ಟಾರ್ಸಿಫೊರ್ಮೆ ಇಂಫ್ರಾಗಣ (ಟಾರ್ಸಿಯರ್‌ಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ) ಮತ್ತು ಹೋಮಿನಿಡೆ ಮಹಾಕುಟುಂಬ (ಇದರಲ್ಲಿ ವಾನರಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು ಬರುತ್ತಾರೆ) ಇದರಡಿ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಗುಂಪು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಜೀವ ವರ್ಗೀಕರಣದ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲ.
ವಿವರಗಳು
ಕೋತಿಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪಿಗ್ಮಿ ಮಾರ್ಮೊಸೆಟ್ ೧೧೭ ಮಿಮೀನಷ್ಟು (೪.೬ ಇಂಚು) ಸಣ್ಣದು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಾಲವು ೧೭೨ ಮಿಮೀ (೬.೮ ಇಂಚು) ಉದ್ದವಿರುತ್ತದೆ, ತೂಕ ೧೦೦ ಗ್ರಾಂಗಳಿಗೂ ತುಸು ಹೆಚ್ಚು. ಗಂಡು ಮಾಂಡ್ರಿಲ್ ಬಹುತೇಕ ಒಂದು ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಿದ್ದು (೩.೩ ಅಡಿ ಉದ್ದ), ಅದರ ತೂಕ ೩೬ ಕಿಲೊಗ್ರಾಂ ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸವನ್ನಾದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆಹಾರವು ಸಹ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರ ಬಹುದು: ಹಣ್ಣುಗಳು, ಎಲೆಗಳು, ಬೀಜಗಳು, ಕರಟಕಾಯಿ (ಚಿಪ್ಪಿನೊಳಗೆ ತಿರುಳಿರುವ ಕಾಯಿ), ಹೂವು, ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಣಿಗಳು (ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಜೇಡರಗಳು).
ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೋತಿಗಳು) ಗ್ರಾಹಕ ಬಾಲ (ಪ್ರಿಹೆನ್ಸೈಲ್ ಟೇಲ್) ಇರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಐದನೆಯ ಕೈ ಯಾ ಕಾಲಿನಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಬಲ್ಲದು ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕ ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಾಲವಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲ ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳ ನಡುವೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಗು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿರುತ್ತವೆ ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಕೆಳ ಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿನ (ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು) ಬಣ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ತ್ರಿವರ್ಣಿ (ಟ್ರೈಕೊಮೆಸಿ –ಮೂರು ಭಿನ್ನ ಕೋನ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಕಣ್ಣಿನ ರೆಟಿನದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಕೋಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ತಿವರ್ಣಿಗಳಿರ ಬಹುದು, ದ್ವಿವರ್ಣಿಗಳಿರ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಗೂಬೆ ಕೋತಿ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಲಗೊಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಂತೆ ಏಕವರ್ಣಿಗಳೂ ಆಗಿರ ಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳ ನಡುವೆ ಹಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳ ಹಲ್ಲಿನ ಸೂತ್ರವು ಅಥವಾ  (ಎರಡು ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಇಂಸಿಸರ್, ಒಂದು ಕೋರೆಹಲ್ಲು ಅಥವಾ ಕ್ಯಾನೈನ್, ಮೂರು ಪೂರ್ವಅರೆಯುವ ಹಲ್ಲು ಮತ್ತು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಅರೆಯು ಹಲ್ಲುಗಳು ಅಥವಾ ಮೊಲಾರ್‌ಗಳು). ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವನನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಗೊರಿಲ್ಲ, ಚಿಂಪಾಜಿ, ಬೊನೊಬೊ, ಸಿಯಮಾಂಗ್, ಗಿಬ್ಬಾನ್ ಮತ್ತು ಒರುಂಗುಟನ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಹಲ್ಲಿನ ಸೂತ್ರ.
ವಿಕಾಸ
ಹಳೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಯಾವಾಗ ಕವಲೊಡೆದವು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲು ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಮೂಲ ಸಮಸ್ಯೆ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ಹೇಗೆ ಒಮ್ಮೆಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಬಂದವು ಎಂಬುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆಲೆ ಅವುಗಳ ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ಸುಮಾರು ೨೬ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಏಶಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪಳಿಯುಳಿಕೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಕೋತಿಗಳಿಗಳಿಗೂ ಮೂಲವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪಳಿಯುಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾಲಕ್ಕಾಗಲೇ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಯಾರೂ ಈ ವಿಕಾಸವನ್ನು ಈ ಎರಡೂ ಖಂಡಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಆದ ಘಟನೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. : page 211-212 ಹೀಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೂಲ ಜೀವಿಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಿಂದ ಅಂದಿನ ಕಾಲಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಒಂದೂ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಭೂಸೇತುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಲಸೆ ಹೋದವು ಎಂಬ ಊಹನವನ್ನು (ಹೈಪೊತಿಸಿಸ್) ವಿವರಣೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳ ಕವಲೊಡೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ೨೬ ರಿಂದ ೫೧ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. : page 215 ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲದ ಇದನ್ನು ೪೦ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕಲವೊಡೆದ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು ನಂತರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡವು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳು
{{legend|#85e085|ಕೋತಿಗಳು}} {{legend|#9999ff|ವಾನರ ಮತ್ತು ಮಾನವರು}} (ಗಮನಿಸಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಿಂತ ಹೊಮಿನೊಯಿಡೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ) thumb
ಮಾನವನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಮಾನವನು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು, ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಾದರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಕೆಲವೆಡೆ ಕೋತಿಯನ್ನು, ಬೆಳೆಯನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವಾಗ ಪೀಡೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೋತಿಗಳನ್ನು ವಿಕಲಾಂಗರಿಗೆ ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿಯೂ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಳಕೆ
ಕೆಲವು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಕಾಪುಚಿನ್ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಸೇವೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೈ ಹಾಗೂ ಕಾಲುಗಳು ಲಕ್ವ ಹೊಡೆದವರ ಸೇವೆಗೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಸಾಮಾನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುವುದು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗ್ರಿವೆಟ್ (ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹಸಿರು ಕೋತಿ) ರೆಸಸ್ ಕೋತಿ, ಏಡಿ ತಿನ್ನುವ ಕೋತಿಗಳನ್ನು (ಏಡಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹಣ್ಣು, ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಇದು ಸರ್ವಭಕ್ಷಿ) ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವನ್ಯ ಜೀವಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದೇ ಕೆಲಸಕ್ಕೆಂದು ಸಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಅಂಕೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕೊಂಡು ಬಳಸುವ ಸಲೀಸು, ಸಾಕ್ಷೇಪಿಕವಾಗಿ ವೇಗವಾದ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ (ವಾನರಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಮತ್ತು ಭೌತಿಕವಾಗಿ, ಮಾನಸೀಕವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮಾನವನೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಒಂದರಿಂದ ಎರಡು ಲಕ್ಷ ಮಾನವೇತರ ಪ್ರೈಮೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ವರುಷ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ ೬೪.೭ ಹಳೆಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳಾದರೆ, ಶೇ ೫.೫ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೋತಿಗಳು. ಈ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಟ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಬಳಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಣ್ಣ ಭಾಗ ಮಾತ್ರ. ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಕೋತಿಗಳ ಬಳಕೆ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಜೂನ್‌ ೧೪, ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಿದ ವಿ-೨ ರಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಾರಿದ ಮೊದಲ ಕೋತಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ II.
ಆಹಾರವಾಗಿ
ದಕ್ಷಿಣ ಏಶಿಯಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಚೀನದಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳ ಮೆದುಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟ ಭಕ್ಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಂನ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲು ನಿಷೇದವಿದೆ. ಕೋತಿಯನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ “ಬುಶ್‌ಮೀಟ್” ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ
ರಾಮಾಯಣವು ವಾನರರನ್ನು ಮಾತು, ಬಟ್ಟೆ, ವಾಸ, ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರಂತೆಯೂ ಜೊತೆಗೆ ಹಾರುವುದು, ಕೂದಲು, ಚರ್ಮ, ಬಾಲ ಮುಂತಾದ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೋತಿಗಳಂತೆಯೂ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಚೀನದ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸನ್ ವುಕೊಂಗ್ (ಕಪಿ ದೊರೆ) ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರ. ಜಪಾನಿನ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಜರು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬುದ್ಧಿವಂತ ಕೋತಿಗಳು “ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ನೋಡಬೇಡ, ಕೆಟ್ಟದ್ದನ್ನು ಕೇಳಬೇಡ, ಕೆಟ್ಟ ಮಾತನಾಡಬೇಡ” ಎನ್ನುವ ನಾಣ್ಣುಡಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಚೀನದ ಪಂಚಾಗದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ವರುಷ ಕೋತಿಯದು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿ
ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ಕೋತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ಹೋಲುವ ಮುಖದ ಮಾನವ ದೈವ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಹನುಮಾನ್ ಅಥವಾ ಹನುಮಂತ ಸೀತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಹನುಮಾನ್ ದೈರ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಶ್ಯ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋತಿ ಬುದ್ಧನ ಆರಂಭಿಕ ಅವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಕೋತಿಯು ಮೋಸಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಿರ ಬಹುದು. ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೋತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯ
ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ  ಮೊದಲ ಅರ್ಧದಲ್ಲಿ  ಕಂಡುಬಂದ ಒಂದು ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಕಾರ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಚಾಣಾಕ್ಷಾತನದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಚತುರತೆಯ ರೂಪಕಗಳು, ಮಾ‌ರ್ಮಿಕ ಆಲೋಚನೆ, ಮತ್ತು ವಿಡಂಬನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮೊದಲಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ   ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ  'ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್' ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ ಮುಖ್ಯ  ಸಾಹಿತಿಗಳೆಂದರೆ ಜಾನ್ ಡನ್ {೧೫೭೧-೧೬೩೧},ಜಾರ್ಜ್ ಹರ್ಬರ್ಟ್{೧೫೯೩-೧೬೩೩},ಹೆನ್ರಿ ವಾನ್ {೧೬೨೨-೯೫}, ಆಂಡ್ರ್ಯೂ  ಮಾರ್ವೆಲ್{೧೬೨೧-೭೮}ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಕ್ರಾಷ{೧೬೧೨-೪೯}.
ಮೂಲ
17ನೆಯ ಶತಮಾನ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯ ಮತ್ತು ಕಲಹಗಳ ಕಾಲ. ಎಲಿಜಬೆತ್ಳ ಯುಗದಂತೆ ತಾರುಣ್ಯದ ಉತ್ಸಾಹ, ಉದ್ವೇಗ, ಭಾವಾತಿಶಯಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರದೆ ಆಲೋಚನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದುವು. ಇದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಚರ್ಚಾತ್ಮಕವಾದ ಗದ್ಯಸಾಹಿತ್ಯ ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಆದರೆ ಕಾವ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯೂ ನಡೆಯಿತು. ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕಾವ್ಯ ಬಂದಿತು. ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಮತ ಮತ್ತು ಅದರ ಒಳಪಂಗಡಗಳು, ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕವಿಗಳು ಬಂದರು. ಲೌಕಿಕ ಕಾವ್ಯವೂ ಪ್ರಣಯಗೀತೆಗಳ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ವಿಡಂಬನೆಗಳ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆದು ಬೆಳೆಯಿತು. ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು  ಈ ರೀತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ-""ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಷ್ಟೆ ಕಷ್ಟವಲ್ಲ ; ಯಾವ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಯಾವ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ  ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು  ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.""
ಮೂಲತಃ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ  ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಗ್ರಿಯರ್ಸನ್  ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕವಾದ "ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಲಿರಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಪೊಯೆಮ್ಸ್  ಆ‍ಫ್ ದ ಸೆವೆನ್ಟೀನ್ತ್  ಸೆಂಚುರಿ"ಯಲ್ಲಿ  ಈ  ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ-"" ಈ ಕವನಗಳು ಜೀವನವೆಂಬ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ  ನೀಡಿದ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ತಾತ್ವಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆಗೊಂಡಿರುವವು."
ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದವನು ಡ್ರ್ಯೂಮಂಡ್.ಆದರೆ  ಈ ಪದವನ್ನು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಗೊಳಿಸಿದವನು ಡಾ. ಜಾನ್ಸನ್. ಈತನನ್ನು ಸ್ಯಾಮುಯಲ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಡಾ. ಜಾನ್ಸನ್ ತನ್ನ  ಕೃತಿಯಾದ  "ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಕೌಲಿ" ಯಲ್ಲಿ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ  ಬಗ್ಗೆ  ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ-"" ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬರಹಗಾರರ ಕಾವ್ಯದ ಓಟವನ್ನು "ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯ" ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಇವರು ಕಲಿಕೆಯ ಜನ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನವು ಕಲಿಕೆಯನ್ನು  ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ."
ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಮನುಷ್ಯನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ; ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಅನುಭವ, ಇಂದ್ರಿಯಾಸಕ್ತ ಅನುಭವ, ಕಲ್ಪನಾಮಯ ಅನುಭವ, ದೇವರು ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಲೆ, ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದೆ.ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಭಾವಗೀತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ತೀವ್ರವಾದ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯ ಬುದ್ಧಿಚಾತುರ್ಯ, ವಿಡಂಬನೆ ಮತ್ತು ಪದಗಳ ಆಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
೧ ಚಿತ್ತದ ಏಕಾಗ್ರತೆ: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪಸಮಯದ ಚಂದೋಬದ್ದ ಪಂಕ್ತಿ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಎಂಟು ಮಾತ್ರೆಗಳಾಗಿ ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಲುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ  ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಓದುಗರಿಗೆ ಚರಣಗಳು ಗರಿಕೆದರಿದ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓದುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು  ತೀವ್ರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಬರೆಯುವ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕವಿಗಳ ಕಾವ್ಯದಂತಲ್ಲ  ಈ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯ. ಜೀವನದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ತಾತ್ತಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತರ್ಕದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತದೆ..
೨ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ರೂಪಕಗಳು: ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೂಪಕಗಳೆಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಎಲಿಜಬತ್  ಕಾವ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ  ಚತುರತೆಯಿಂದ ಹೋಲಿಕೆ  ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮನಗಾಣಿಸಲು, ವಾದಿಸಲು, ನಕಾರಾತ್ಮಕದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವನ್ನು  ತೋರಿಸಲು ಈ  ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ  ರೂಪಕಗಳನ್ನು  ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೩.ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ತಾರ್ಕಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಬುದ್ದಿಶಕ್ತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
೪.ಥಟಕ್ಕನೆ ಪ್ರಾರಂಭ: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾವ್ಯವು ನಾಟಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಓದುಗರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಥಟಕ್ಕನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಜಾನ್ ಡನ್  ಸಾಹಿತಿಯ "ದ ಕ್ಯಾನೋನೈಸೇಷನ್" ಎಂಬ ಕವನದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಾಲನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. "ಫಾರ್ ಗಾಡ್ಸ್ ಸೇಕ್ ಯುವರ್ ಟಂಗ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟ್ ಮಿ ಲವ್"
೫ ಭಾವನೆ ಮತ್ತು ಚಾತುರ್ಯದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣ: ಹಲವಾರು ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಯ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
೬ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ವಸ್ತುವಿಷಯ: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ ವಸ್ತುವಿಷಯ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಈ ವಸ್ತುವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವಸ್ತುವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ  ಕವನಗಳಿಗೆ  ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ  ಜಾನ್ಡನ್ ನ  "ದ ಕ್ಯಾನೋನೈಸೇಷನ್" ,"ಲೆಕ್ಚರ್  ಅಪಾಂದ ಷಾಡೋ"  "ವ್ಯಾಲಿಡಿಕ್ಷನ್ ಫಾರ್ಬಿಡಿಂಗ್  ಮೌರ್ನಿಂಗ್".ಧರ್ಮವನ್ನು  ವಸ್ತುವಿಷಯವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡ  ಕವನಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ  ಜಾನ್ಡನ್ ನ" ಬ್ಯಾಟರ್ ಮೈ  ಹಾರ್ಟ್" ಮತ್ತು   ಹರ್ಬರ್ಟ್ ನ "ದ ಕಾಲರ್".
೭.ನಂಬಲಾಗದ  ಪ್ರತಿಮೆಗಳು: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ನಂಬಲು ಅಸಾದ್ಯವಾದ  ಉಪಮೇಯಗಳನ್ನು  ಮತ್ತು ರೂಪಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಾನ್ಡನ್ ನ "ದ ಕ್ಯಾನೋನೈಸೇಷನ್"  ಕಾವ್ಯವು ಹಲವಾರು  ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು  ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೮.ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನೆಗಳು: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ  ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಸನ್ನೆಗಳಿಂದ  ಇದು ಎಲಿಜಬತ್ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
೯.ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಭಾಸ: ಚತುರತೆ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಭಾಸ ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ  ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
೧೦.ಚರ್ಚಾತ್ಮಕ: ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯವು ಚರ್ಚಾತ್ಮಕತೆಯಿಂದ  ಕೂಡಿದೆ. ಮೆಟಫಿಸಿಕಲ್ ಕಾವ್ಯದ  ಹತ್ತು  ಕವನಗಳು  ಚರ್ಚಾತ್ಮಕ  ರೀತಿಯಲ್ಲಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ
[ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ] (ಕ್ರಿ.ಪೂ ೫೬೩-೪೮೩) ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಚತುರಾರ್ಯ ಸತ್ಯಗಳಾದ ದುಃಖ, ದುಃಖದ ಹುಟ್ಟು, ದುಃಖದ ಅಡಗುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ದುಃಖ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಅಷ್ಟಾಂಗಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ದಾರ್ಶನಿಕ. ಭಗವಾನ್ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ವಿಪಶ್ಶನ[೨] ಧ್ಯಾನ ಮಾರ್ಗವು ದುಃಖ ಮತ್ತು ಪಾಪಕರ್ಮಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ತುಂಬಲು ಜನಿಸಿದವರು.
ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷತೆ
ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಸಿದ್ದಾರ್ಥ. ಪ್ರಜಾಪತಿದೇವಿ ಸಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಜಾಪತಿ ಗೌತಮನೆಂದೂ, ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದನೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಬುದ್ಧನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಕೋಪ, ಲೋಭ, ಮೌಢ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದವನನ್ನು ಬುದ್ಧನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನೆಂಬ ಹೆಸರು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಪುರುಷನ ಲಕ್ಷಣ
ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಜನಿಸಿದಾಗಲೇ ಅವನಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಮಾಹಾಪುರುಷನ ಲಕ್ಷಣ ಇರುವುದನ್ನು ದೈವಜ್ಞರು ಅರಿತಿದ್ದರು. ಸಿದ್ದಾರ್ಥನಿಗೆ ೩೨ ಚಿನ್ಹೆಗಳಿದ್ದು, ನೀಳಬಾಹು, ವಿಶಾಲವಾದ ಎದೆ, ಊರ್ಧ್ವಮುಖ ರೋಮಧಾರೆ, ದೇಹವನ್ನು ಬಾಗಿಸದೆ ಮಂಡಿ ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟು ನೀಳವಾದ ಕೈಗಳು, ಉದ್ದವಾದ ಬೆರಳುಗಳು, ಅತೀ ಮೃದುವಾದ ಹಸ್ತ ಮತ್ತು ನವಿರಾದ ಪಾದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನೆಂದು ವಿಭೂತಿ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ದಿಗ್ಗನಿಕಾಯ ಎಂಬ ಬೌದ್ಧಗ್ರಂಥ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.ಅವರ ಮುಖವಿನ ನಗು ಕಮಲ ಅರಳಿದಂತೆ.
ಮಾಯಾದೇವಿಯ ಕನಸು
ಪುತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮಾಯಾದೇವಿ ಕನಸೊಂದನ್ನು ಕಂಡಳು. ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಾಯಾದೇವಿಯನ್ನು ಹಿಮಾಲಯದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಹಾಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಬೆಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿದ್ದ ಬಂಗಾರದ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಮಲಗಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಿಳಿಯ ಆನೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಕಮಲ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬಂದು ಮಾಯಾದೇವಿಯ ಬಲಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ಉದರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತಂತೆ.
ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯಫಲ
ಸ್ವಪ್ನದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಕುರಿತು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಕರು ಮಾಯಾದೇವಿ ಗಂಡು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮವೀಯುವಳು. ಶಿಶುವು ರಾಜ್ಯಾಭಿಷಕ್ತನಾದರೆ ಚಕ್ರಾಧೀಶ್ವರನೂ, ಸಂಪದ್ಫರಿತನೂ ಆಗುವನು, ರಾಜ್ಯಕೋಶಗಳ ಅಧಿಕಾರ ತೊರೆದು ಯೋಗಿಯಾದರೇ, ಮಹಾಯೋಗಿಯೆನಿಸಿ ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುವನು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ರಾಜ ಶುದ್ಧೋಧನನು ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗುವ ಲಕ್ಷಣಗಳಿವೆಯೆಂದು, ಬಹಳ ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಸಿದ್ದಾರ್ಥನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದನು. ಸಿದ್ದಾರ್ಥನು ಸರ್ವ ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತನಾಗುವಂತೆ, ಕುಲಗುರುವಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯೆ ಕೊಡಿಸಿ ತೃಪ್ತನಾಗದೆ, ರಾಮ, ಧಜ, ಲಕ್ಖಣ, ಮಂತಿಯಣ್ಣ, ಸುಯಾಮ, ಸುಭೋಗ, ಸುದತ್ತ, ಸುಮಿತ್ರ, ಸುಲಭ ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ವಿದ್ಯಾಪಾರಂಗತರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಿಸಿದನು. ಸಿದ್ದಾರ್ಥನು ಬುದ್ಧಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೃದಯ ವೈಶಾಲ್ಯತೆಗೂ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದನು.
ಪುತ್ರೋತ್ಸವ
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನಿಗೆ ಅವನ ರಾಣಿಯರ ಸಂಗದಿಂದ ಅವನ ಜ್ಞಾನದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಸಹೊಸ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಪತ್ನಿಯರ ಮನನೋಯದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಯಶೋಧರೆ ಗಂಡು ಮಗುವಿನ ತಾಯಿಯಾದಳು. ಪುತ್ರನಿಗೆ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನೇ 'ರಾಹುಲ'ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದನು. ರಾಜ ಶುದ್ಧೋಧನ ಪುತ್ರೋತ್ಸವ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವದೊಡನೆ ನೆರವೇರಿಸಿದನು. ಬಡಬಗ್ಗರಿಗೆ ಅಪಾರ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿದನು.
ವೈರಾಗ್ಯ
ಒಮ್ಮೆ ಸಿದ್ದಾರ್ಥ ಪೂರ್ವ ಸೂಚನೆಯನ್ನೂ ಕೊಡದೆ ತನ್ನ ಸಾರಥಿ ಚೆನ್ನನೊಂದಿಗೆ ನಗರ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹೊರಟು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮುದುಕನನ್ನು, ರೋಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾವನ್ನು ಕಂಡು ವ್ಯಾಕುಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಖಿನ್ನ ಮನಸ್ಕನಾಗಿ, ದುಃಖದಿಂದ ಕಂಗೆಟ್ಟು ಮನದಲ್ಲಿ ವಿರಕ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಚಿಂತಾಕ್ರಾಂತನಾಗಿ ಕುಳಿತು ಆಲೋಚಿಸುವಾಗ ಅವನ ಮುಂದೆ ಸನ್ಯಾಸಿಯೊಬ್ಬ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಕೃತಿ ನೆರವು
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧ-ಪ್ರಶಾಂತ್ ಟಿ ಎಂ Dhulia Ranjith
ಉಲ್ಲೇಖ
ಘವತಮ ಬುದ್ಧ
ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು
ಬಜ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್
ಬಜ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ (ಎಡ್ವಿನ್ ಯುಜೀನ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್, ಜೂನಿಯರ್  ಆಗಿ ೧೯೩೦ರ ಜನವರಿ ೨೦ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್, ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುಪಡೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಪೈಲಟ್ ಮತ್ತು ಗಗನಯಾತ್ರಿ. ಈತ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಗೆ ಜನರನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಅಪೋಲೋ 11 ರ ಚಾಂದ್ರಕೋಶ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೯ರ ಜುಲೈ ೨೦ರಂದು, ಮಿಷನ್ ಕಮಾಂಡರ್ ನೈಲ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರೋಂಗ್‌ರ ನಂತರ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸೈನಿಕ ಜೀವನ
ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಪಾಯಿಂಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ B.S. ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತರಗತಿಯಲ್ಲೇ ಮೂರನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು. ಆತ U.S. ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್ ಆಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜೆಟ್ ಕಾದಾಟ-ವಿಮಾನದ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆತ F-೮೬ ಸೇಬರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ೬೬ ಕಾದಾಟದ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಎರಡು ಮಿಕೋಯನ್-ಗುರೆವಿಚ್ MiG-೧೫ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದರು. ಲೈಫ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ೧೯೫೩ರ ಜೂನ್ ೮ರ ಆವೃತ್ತಿಯು ಒಬ್ಬ ರಷ್ಯನ್ ಪೈಲಟ್ ತನ್ನ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ವಿಮಾನದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಗನ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿದ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ನೇವಡಾದ ನೆಲ್ಲಿಸ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನದಿಂದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಸುವವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಹಾಗೂ ನಂತರ U.S. ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ (ಇದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು) ವಿಭಾಗ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾದರು. ಆತ ೨೨ನೇ ಫೈಟರ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಬಿಟ್ಬರ್ಗ್ ಏರ್ ಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ F-೧೦೦ ಸೂಪರ್ ಸೇಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ MIT ಯಿಂದ ಗಗನಯಾಸಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ Sc.D. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಲೈನ್-ಆಫ್-ಸೈಟ್ ಗೈಡನ್ಸ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಮ್ಯಾನ್ಡ್ ಆರ್ಬಿಟಲ್ ರೆಂಡೆಜ್ವಸ್ ಆತನ ಪದವಿ ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧವಾಗಿತ್ತು. ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಆತ ಗಗನಯಾತ್ರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಡಿವಿಜನ್‌ನ ಜೆಮಿನಿ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಫೀಸ್‌ಗೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ನಾಸಾದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ
thumb|ಅಪೋಲೋ 11 ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡುತ್ತಿರುವುದು. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ೧೯೬೩ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಸಾ  ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ಮೂರನೇ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಪೈಲಟ್ ಅನುಭವದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆತ ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದಾರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೂಲ ಜೆಮಿನಿ ೯ ರ ಪ್ರಧಾನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಾದ ಎಲಿಯಟ್ ಸೀ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬ್ಯಾಸ್ಸೆಟ್‌ರ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ಮಿಷನ್‌ಗೆ ಕೊರತೆಯಾದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಜಿಮ್ ಲೋವೆಲ್ ಒಂದಿಗೆ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮಿಷನ್‌ನ (ಜೆಮಿನಿ ೯A ) ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯು ಉದ್ದೇಶಿತ ವಾಹನದೊಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿಕೊಂಡ ರಹಸ್ಯಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದು ವಿಫಲಗೊಂಡಾಗ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ವಿಮಾನವು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಸಂಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ನಡೆಸಿದರು. ಆತ ಜೆಮಿನಿ ೧೨ ರ ಪೈಲಟ್ ಆಗಿ ದೃಢಪಟ್ಟರು, ಇದು ಕೊನೆಯ ಜೆಮಿನಿ ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು EVAಗಾಗಿ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಅವಕಾಶವಾಗಿತ್ತು. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಗಗನನೌಕೆಯ ಹೊರಗಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದಾಖಲೆಯೊಂದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ವಿಮಾನದಿಂದ ಹೊರಗೆಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.
left|thumb|1969ರ ಜುಲೈ 20ರಂದು ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ತೆಗೆದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡಿದ ಆತನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು. ೧೯೬೯ರ ಜುಲೈ ೨೦ರಂದು, ಆತ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡಿದ ಎರಡನೇ ಗಗನಯಾತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆತನ ಒಟ್ಟು EVA ಸಮಯವನ್ನು ಅಪೋಲೋ ೧೪ ರಿಂದ ಮೀರಿಸುವವರೆಗೆ ಅದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲ ಗಗನಯಾತ್ರಿಯಾಗುವ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್‌ನ ಅಪೇಕ್ಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಊಹನೆಗಳಿವೆ. ನಾಸಾ ದ ವಿವಿಧ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಚಾಂದ್ರಕೋಶದೊಳಗೆ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳ ದೈಹಿಕ ನೆಲೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಕಮಾಂಡರ್ ನೈಲ್ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರೋಂಗ್‌ಗೆ ವಿಮಾನದಿಂದ ಮೊದಲು ಹೊರಹೋಗಲು ಸುಲಭವಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ನಾಗರಿಕನಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದು ನಾಸಾದ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಾಗಿತ್ತು, ಅಂತೆಯೇ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರೋಗ್ ಸಹ ನಾಗರಿಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಜ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೀರಿಯನ್ ಪಂಥದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ ನಂತರ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ರೇಡಿಯೊ ಮುಖಾಂತರ ಭೂಮಿಗೆ ಈ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು: 'ಯಾರಾದರೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಂದಾದರೂ ಆಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನಿಂತು, ಕಳೆದ ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಲೋಚಿಸಿ ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧನ್ಯವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಎಂದು ನಾನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ'. ಆತ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ತನಗೆ ತಾನೇ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ಅನ್ನು ನೀಡಿದರು(ಪ್ರಭುಭೋಜನ ಸಂಸ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು). ಆದರೆ ಆತ ಇದನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿರಿಸಿದರು ಏಕೆಂದರೆ ಅಪೋಲೋ ೮ರಲ್ಲಿ ಜೆನೆಸಿಸ್(ಬೈಬಲಿನ ಹಳೆಯ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮೊದಲ ಪರ್ವ)ಅನ್ನು ಓದಿದುಕ್ಕಾಗಿ ನಾಸ್ತಿಕ ತೀವ್ರವಾದಿ ಮ್ಯಾಡಲಿನ್ ಮುರ್ರೆ ಒಹೇರ್ ದಾವೆಯೊಂದನ್ನು ಹೂಡಿದ್ದರು. ಚರ್ಚಿನ ಹಿರಿಯ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಡೀನ್ ವುಡ್ರಫ್ ನೀಡಿದ ಪಾಸ್ಟರ್‌ನ ಮನೆಯ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್ ಕಿಟ್ಅನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟಿರೀಯನ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಪಾಸ್ಟರ್ ಬಳಸಿದ ಪದಗಳನ್ನು ಪಠಿಸಿದರು. ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌ನ (ಜೋನ್ಸನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಸೆಂಟರ್‌ನ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಒಂದು ಹೌಸ್ಟನ್ ಉಪನಗರ) ಸ್ಥಳೀಯ ಕೂಟ ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೀರಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್‌ಗೆ ಬಳಸಿದ ಚಾಲಿಸ್ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಜುಲೈ ೨೦ಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಭಾನುವಾರದಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತದೆ. ಫ್ರೀಮೇಸನ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಲಾಡ್ಜ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಮಸೋನಿಕ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಲು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಜೆ. ಗೇ ಸ್ಮಿತ್‌ರ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಡೆಪ್ಯೂಟೈಜೇಶನ್ಅನ್ನೂ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.
thumb|[[ಅಪೋಲೊ ೧೧|ಅಪೋಲೋ 11 ಮಿಷನ್‌ನ ವೀಡಿಯೊ]]
ನಿವೃತ್ತಿ
ನಾಸಾವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಂತರ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಬೇಸ್‌ನ U.S. ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪೈಲಟ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ನ ದಳಪತಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೧೯೭೨ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ೨೧ ವರ್ಷ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಸಕ್ರಿಯ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು, ಆದರೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಅವರ ವೃತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು. ಆತ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಗಳಾದ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಅರ್ತ್ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸೆಂಟ್ ಡಿಸೊಲೇಶನ್, ನಾಸಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ನಂತರ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಕುಡಿತದಿಂದ ಆತ ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆತನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ನಂತರ ಮತ್ತು ಲೋಯಿಸ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಒಂದಿಗೆ ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಆತನ ಜೀವನವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ನಾಸಾದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದಂದಿನಿಂದ ಆತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು, ಬಜ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ಸ್ ರೇಸ್ ಇನ್ಟು ಸ್ಪೇಸ್ (೧೯೯೩) ಎಂಬ ಒಂದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಆಟವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದುದರ ೪೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು, ಬಜ್‌ ಸ್ನೂಪ್ ಡೋಗ್ಗ್, ಕ್ವಿನ್ಸಿ ಜೋನ್ಸ್, ತಾಲಿಬ್ ಕ್ವೇಲಿ ಮತ್ತು ಸೌಲ್ಜ ಬಾಯ್ ಮೊದಲಾದವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ 'ರಾಕೆಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪೀರಿಯನ್ಸ್' ಎಂಬ ರ‌್ಯಾಪ್ ಏಕಗೀತ ಮತ್ತು ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವ ಲಾಭವು ಬಜ್‌ನ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆ ಶೇರ್‌ಸ್ಪೇಸ್‌ಗೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.
೨೦೦೯ರ ಜುಲೈ ೨೨ರ C-ಸ್ಪ್ಯಾನ್ ಒಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು 'ಫೋಬೋಸ್ ಏಕಶಿಲೆ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ: 'ಮಾನವನು ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿರದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ನಾವು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಹೋಗಬೇಕು. ಧೂಮಕೇತುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾರಬೇಕು, ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಬೇಕು, ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಂಧಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏಕಶಿಲೆಯಿದೆ. ಇದು ಪ್ರತಿ ಏಳು ಗಂಟೆಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಈ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ಆಕಾರದ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲಿರುವ ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. 'ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಯಾರು ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ?' ಎಂಬುದನ್ನು ಜನರು ಯಾವಾಗ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ? ಅದನ್ನು ಈ ಪ್ರಪಂಚವು ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದೆ. ನೀವು ಆರಿಸಿದರೆ, ದೇವರು ಅದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ'.
thumb|ಬಜ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್, ಫೆಬ್ರವರಿ 2009
ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸೈಕ್ಲರ್
೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪಥವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು, ಅದನ್ನು ಈಗ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸೈಕ್ಲರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸೈಕ್ಲರ್ ಕ್ಷಿಪಣಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಗಳ ಹತ್ತಿರ ಒಂದು ನಿಯತ (ಆವರ್ತ) ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸೈಕ್ಲರ್ ಮಂಗಳ ಸೈಕ್ಲರ್‌ಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಡಿಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿರ್ಹವಹಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರು ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಯೋಚನೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲು ಈತ ಕಾರಣೀಭೂತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನಾಸಾದ ಖಂಡನೆ
೨೦೦೩ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ‌ನಲ್ಲಿ ನಾಸಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸುವ ಲೇಖನವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ, ಆತ ನಾಸಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ-ನೌಕೆಯೊಂದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಯಾವುದೇ ಸರಕಿಲ್ಲದೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಸರಕನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಒಮ್ಮೆಗೆ ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕು ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿಗೆ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಗುರಿಯು ಹೊಸ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದಾಗಿರದೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಮಾನವನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪ ಏರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶಯ
೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಪ್ರಸ್ತುತದ ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಮಾನವರು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: 'ವಾಯುಗುಣವು ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಈಗ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಂತರ ತಣ್ಣಗಾಗಬಹುದು. ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಯುಗುಣವನ್ನು ಈಗ ಇರುವಂತೆ ಇಡಲು ನಮ್ಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡುವುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಪಂಚವೇ ಕಾರಣವಾಗಿದೆಯೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ'.
ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸಹ-ಲೇಖಕರಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳೆಂದರೆ - ರಿಟರ್ನ್ ಟು ಅರ್ತ್ (೧೯೭೩), ಮೆನ್ ಫ್ರಮ್ ಅರ್ತ್  (೧೯೮೯) ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸೆಂಟ್ ಡಿಸೊಲೇಶನ್  (೨೦೦೯). ಆತ ಎನ್ಕೌಂಟರ್ ವಿದ್ ಟೈಗರ್ (೧೯೯೬) ಮತ್ತು ದಿ ರಿಟರ್ನ್  (೨೦೦೦) ಮೊದಲಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿತ-ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬಾರ್ನೆಸ್ ಒಂದಿಗೆ ಸಹ-ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಮೂರು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದಾರೆ: ಜೋನ್ ಅರ್ಚರ್, ಈಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆತ ಜೇಮ್ಸ್, ಜ್ಯಾನಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಡ್ರಿವ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಬೆವರ್ಲಿ ಜಿಲ್; ಈಗಿನ ಪತ್ನಿ ಲೋಯಿಸ್ ಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಕೆನನ್, ಈಕೆಯನ್ನು ಆತ ೧೯೮೮ರ ಪ್ರೇಮಿಗಳ ದಿನದಂದು ಮದುವೆಯಾದರು.
ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ವಿಪರೀತ ಕುಡಿತದ ವಿರುದ್ಧದ ಆತನ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸೆಂಟ್ ಡಿಸೊಲೇಶನ್ ‌ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಸಕ್ರಿಯ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ GOP ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ, ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಖಮರ್ದನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಂದು ಟೈಮ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ; ತನ್ನನ್ನು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ G-ಪಡೆಯು ತನ್ನ ಗಲ್ಲವು ಇಳಿಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಆತ ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ
!'
UFO ವಾದಗಳು
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಫರ್ಸ್ಟ್ ಆನ್ ದಿ ಮೂನ್: ದಿ ಅನ್‌ಟೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸಂದರ್ಶಕನೊಬ್ಬನಿಗೆ ನಾವು ಗುರುತಿಸದ ಹಾರುವ ವಸ್ತುವೊಂದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆಂದು ಹೇಳಿದರು. ನಾಲ್ಕು ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆ ಅಡಾಪ್ಟರ್ ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೇವೆಂಬ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವು ಕತ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ NAI ಹಿರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇವಿಡ್ ಮೋರಿಸನ್‌ರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ಅವುಗಳ S-IVB ಮೇಲಿನ ಸ್ಥಾನವು ೬,೦೦೦ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿತ್ತು, ಆದರೆ S-IVB ಅದರ ಬೇರ್ಪಡುವ ಕುಶಲ-ಚಲನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಾಲ್ಕು ಪ್ಯಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಾಯಿತು, ಆ ಮೂಲಕ ಅವು ಅಪೋಲೋ ೧೧ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯನ್ನು ಅದರ ಮೊದಲ ಮಧ್ಯಾವಧಿಯ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯವರೆಗೆ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹಿಂಬಾಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ೨೦೦೭ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ರಂದು ದಿ ಹೊವಾರ್ಡ್ ಸ್ಟರ್ನ್ ಶೊ ದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಸ್ಟರ್ನ್ ಆತನಲ್ಲಿ UFO ನ ಭಾವಿಸಿರುವ ನೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದರು. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಆಚೆಯಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ನೆಲೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವಸ್ತುವು ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಪ್ಯಾನೆಲ್ ಎಂಬುದು '೯೯.೯ ಪ್ರತಿಶತ' ನಿಜವೆಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಿಂದ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೊಳಗಾದ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಗುರುತಿಸದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆತ ವೀಕ್ಷಕರಿಗೆ ತಾನು ಅನ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿಯೆಂದು ಸೈನ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್‌ಅನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಅದು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು.
ಹಾಸ್ಯ ಆಪಾದನೆಗಳು
೨೦೦೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೯ರಂದು, ಅಪೋಲೋ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದುದನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ಹೇಳುವ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಬಾರ್ಟ್ ಸಿಬ್ರೆಲ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಹೋಟೆಲ್ ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಮಲಮಗಳನ್ನು ಸಂಧಿಸಿದರು. ಸಿಬ್ರೆಲ್ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್‌ರಿಗೆ 'ನೀನು ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಡೆದಾಡಿದಿದ್ದೇನೆಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಹೇಡಿ, ಸುಳ್ಳುಗಾರ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳನೆಂದು ಕರೆದರು. ಕೋಪಗೊಂಡ ಆಲ್ಡ್ರಿನ್ ಸಿಬ್ರೆಲ್‌ರ ಮುಖಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದರು. ಮೊದಲು ಸಿಬ್ರೆಲ್ ಮೈಮುಟ್ಟಲು ಆರಂಭಿಸಿದರೆಂದು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳು ದೃಢಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್ ಪೋಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಆ ನಗರದ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್ ದಾವೆ ಹೂಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಸಿಬ್ರೆಲ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚೇನು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:1930ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:1966ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆ ವರ್ಗ:1969ರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆ ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ವಿಮಾನಚಾಲಕರು ವರ್ಗ:ಕೊರಿಯನ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್ ಮೂಲದ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಮೂಲಕ ಅಮೇರಿಕಾದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಂಗ್ರೆಶನಲ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ ಮೆಡಲ್‌ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಹಾರ್ಮನ್ ಟ್ರೋಫಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏವಿಯೇಶನ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ದಾಖಲಿತರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಯಾಲಟಿ ದೂರದರ್ಶ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಎಸ್ಸೆಕ್ಸ್ ಕೌಂಟಿಯ ಜನರು ವರ್ಗ:ಮದ್ಯಪಾನ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಚಂದ್ರನನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಏರ್ ಮೆಡಲ್ ಸ್ವೀಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕುಲ್ಲುಮ್ ಜಿಯೊಗ್ರಫಿಕಲ್ ಮೆಡಲ್ ಸ್ವೀಕೃತರು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಾಯುಪಡೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಸ್ಟ್ರೊನಟ್ ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ದಾಖಲಿತರು ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮಿಲಿಟರ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮಸ್ಸಾಚ್ಯುಸೆಟ್ಸ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್
ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಟ್ರೈಸೊಮಿ ೨೧ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವರ್ಣತಂತು ೨೧ರ ಮೂರನೇ ನಕಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಅಥವಾ ಭಾಗದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ವಿಳಂಬಗಳು, ಸೌಮ್ಯದಿಂದ ಮಧ್ಯಮ ಬೌದ್ಧಿಕ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಮತ್ತು ಮುಖದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ಯುವ ವಯಸ್ಕರ ಸರಾಸರಿ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ೫೦ ಆಗಿದೆ, ಇದು ೮ ಅಥವಾ೯ ವರ್ಷದ ಮಗುವಿನ ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಸಂಭವನೀಯತೆಯು ೨೦ವರ್ಷದ ತಾಯಂದಿರಲ್ಲಿ ೦.೧% ರಿಂದ ೪೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ೩% ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸವಪೂರ್ವ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ನಂತರ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಜನನದ ನಂತರ ನೇರ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲ. ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೌನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಮಕ್ಕಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಶಾಲಾ ತರಗತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರೆ, ಇತರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.