cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್
ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್
ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್ ಗಾಯನ, ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ, ಗೀತ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡದ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಬರಹಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿರುವವರು ಕಲಾಶ್ರೀ ಡಾ. ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್. ಜಯಶ್ರೀ ಯವರ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ್, ಕೆ. ಜೆ. ಯೇಸುದಾಸ್, ಎಸ್. ಪಿ. ಬಾಲಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ, ಎಸ್. ಜಾನಕಿ, ಪಿ. ಸುಶೀಲಾ, ವಾಣಿ ಜಯರಾಮ್, ಸ್ವರ್ಣಲತಾ, ಉನ್ನಿ ಮೇನನ್, ಉನ್ನಿ ಕೃಷ್ಣನ್, ಮಧು ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ, ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್, ರತ್ನಮಾಲಾ ಪ್ರಕಾಶ್, ವಿದ್ಯಾ ಭೂಷಣ್, ಬಿ. ಆರ್. ಛಾಯ, ಕಸ್ತೂರಿ ಶಂಕರ್, ಚಂದ್ರಿಕಾ ಗುರುರಾಜ್, ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜ್, ಸಂಗೀತ ಕಟ್ಟಿ, ರಾಜೇಶ್ ಕೃಷ್ಣನ್, ಹೇಮಂತ್, ನಂದಿತಾ ಮುಂತಾದ ಸಕಲ ಗಣ್ಯರು ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ
ಟಿ. ನರಸೀಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ತಲಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ೨೬ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅವರು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಗೋವಿಂದರಾಜು ಅಂಯ್ಯಂಗಾರ್. ತಾಯಿ ಶ್ರೀರಂಗನಾಯಕಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ತಳೆದಿದ್ದವರು. ಚೀನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಹಾಡು ಬರೆದು ಅದಕ್ಕೆ ರಾಗ ಹೊಂದಿಸಿ ಹಾಡಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಗೀತೆಗಳ ರಾಗಕ್ಕೆ ಪದ ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀರಂಗನಾಯಕಮ್ಮನವರಿಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತ-ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀಯವರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬಂದಿತ್ತು. ತಾಯಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ವರಚಿತ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಗೀತೆಗಳು, ಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳು ಜಯಶ್ರೀಯವರನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲಿತು ಹಾಡುತ್ತಾ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಜಯಶ್ರೀ ಹೈಸ್ಕೂಲಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದ್ವೀತೀಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಶಾಸ್ತೀಯ ಸಂಗೀತ ಪಾಠವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಬಂದ ಜಯಶ್ರೀ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಒಳ ಹೊರಗನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ವಿವಿಧ ರಾಗಗಳ ಪರಿಚಯ, ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರ ರಚಿತ ಕೃತಿಗಳ ಪರಿಚಯ ಮನನವಾಗತೊಡಗಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನೀಡತೊಡಗಿದರು. ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ವೀಣಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನಿಂದ ಕಲಿತಿದ್ದ ಜಯಶ್ರೀ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಮತ್ತೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಯುವಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವ ಪುತ್ತೂರು ನರಸಿಂಹ ನಾಯಕ್, ಕೆ.ಎಸ್. ಸುರೇಖಾ, ರಮೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಮುಂತಾದವರು ಜಯಶ್ರೀಯವರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೭೭-೭೮ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪು.ತಿ.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ರಚಿತ ರಾಮಾಯಣ ಗೀತರೂಪಕಗಳ ಮೇಲೆ ಎಂ.ಫಿಲ್. ಪಡೆದರು. ಮುಂದೆ ತವರೂರಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸು ಬಂದು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾವೇರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಅರವಿಂದ್‌ರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅರವಿಂದ್ ಜಯಶ್ರೀಯವರಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಅರಳಿಸಲು ನಾದಲಹರಿ ಎಂಬ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ‘ನವೋದಯ’, ‘ನಾಕುತಂತಿ’ ಮುಂತಾದ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಜಯಶ್ರೀಯವರಿಂದ ಹಾಡಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಿದ ಜಯಶ್ರೀಯವರು ಮುಂದೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಅರವಿಂದ್ ಕೆಲವು ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ನಾದಲಹರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಗಾನಲಹರಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಜಯಶ್ರೀ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ನೋಡುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳೇ ಬರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಇರುವಾಗ ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಧೈರ್ಯ ಬಂತು. ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊರತರಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದರು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಹೊರಬಂದದ್ದೇ ‘ಆಡೋಣ ಬನ್ನಿ’ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ. ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಇರದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಹಾಡಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಜಯಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಹಸ್ತರು. ಹೀಗೇ ಮುಂದುವರೆದ ಇವರ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದ ಜಯಶ್ರೀಯವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ‘ತೂಗೀರೇ ಉಯ್ಯಾಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ’ಗೆ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ನಂತರ ‘ಸುವ್ವಿ ಸುವ್ವಾಲೆ’ ಎಂಬ ಭಾವಗೀತೆ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಹೀಗೆ ೧೦ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ‘ಆಮೋದ’ ‘ಒಲವೇ’, ‘ಹೂಜೇನು’, ‘ಮಧುಕೋಗಿಲೆ’, ‘ನಿನ್ನ ಬಾಂದಳದಂತೆ’ ಮುಂತಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗೂ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಭಡ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ಹಾಡುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಒಲವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ೩೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದ್ದಾಗಿದೆ. ಜಯಶ್ರೀಯವರ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಜಿ.ವಿ. ಅಯ್ಯರ್ ತಯಾರಿಸಿದ ‘ಕೃಷ್ಣಲೀಲಾ’ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕ ಪದ್ಮಚರಣ್ ಹಾಗೂ ಪಿ.ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಬಗ್ಗೆ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ -ಪುರಸ್ಕಾರ
೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ‘ಚೆಲ್ಲಾಟಗಾರ ಮಾದಪ್ಪ’ ದಾಖಲೆಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದಾಖಲೆಯ ನಂತರ ಒಂದರಮೇಲೊಂದರಂತೆ ಐದು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದಿಂದ ೨೦೦೦ದ ವರ್ಷದ ‘ಪುಸ್ತಕ ಸೊಗಸು’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಜಯಶ್ರೀಯವರ ರಚಿತ ‘ತುಂಟ ಕೃಷ್ಣನ ಕಂಡರೆ ಹೇಳಿ’ ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ  ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ‘ಸುಗಮಸಂಗಿತ ಒಂದು ಸಮಗ್ರ ಅಧ್ಯಯನ’ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಹಂಪಿ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಡಿಲಿಟ್ ಪಡೆದು ಡಾ. ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಜಯಶ್ರೀಯವರನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲಾನಿಧಿ, ಸ್ವರ ಮಂದಾರ, ಅತ್ತಿಮಬ್ಬೆ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಗೌರವಿಸಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ
ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾದ ಹಳೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿ ಅವರು ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ ದೇಸಾಯಿಯವರ “ಅಜೀಬ್ ದಸ್ತಾನ್” ಹಿಂದಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಿನಿಮಾ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥ್  (೧೯೮೨), ಪಾರ್ಟಿ ಮತ್ತು ಸಾರಾಂಶ್ (೧೯೮೪) ನಂತಹ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.
ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯವರಿಗೆ ಗಾಂಧಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರದ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಆಕೆಯ ನಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವರು ೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ‌ ಹಾಗು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಯವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಓಕ್ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ರೇಣುಕಾ ಸ್ವರೂಪ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಬಾಲಕೀಯರ ಪ್ರೌಡಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಆರಂಭಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ ತನ್ನ ತವರೂರಾದ ಪುಣೆಯ ಫಿಲ್ಮ್ ಅಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (FTII) ವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ನವ ದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಡ್ರಾಮಾ (NSD) ಗೆ ಸೇರಿದರು.
ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "ನಾನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ ... ನನ್ನ ಹೃದಯ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ನನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ (ಅನಂತ್ ಓಕ್) ನಿಜವಾದ ನಟನೆಯನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿತೆ ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾನು NSD ಸೇರಲು ದೆಹಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು
ಎನ್‌ಎಸ್‌ಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಾಗು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಅಲ್ಕಾಜಿ ಅವರಿಂದ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ತನ್ನ ಭಾವಿ ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಎನ್‌ ಎಸ್‌ ಡಿ (NSD) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ರೋಹಿಣಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಲ್ ರೌಂಡ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು, ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜಯದೇವ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಜಯದೇವ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ವಿವಾಹವಾದರು. ರೋಹಿಣಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಕಥಕಳಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸುರೇಂದ್ರ ವಡಗಾಂವಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಜಯದೇವ್ ಅವರ ಮಗ, ಅಸೀಮ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ, ಒಬ್ಬ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟ. ಅವರು್ ತನ್ನ ತಂದೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಬಾದಲ್ ಸಿರ್ಕಾರ್ ಅವರ ನಾಟಕ "ಇವಾಮ್ ಇಂದ್ರಜಿತ್" ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ ರಂದು ತಮ್ಮ೬೦ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದ ನಂತರ ನಿಧನರಾದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ರೋಹಿಣಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮರಾಠಿ ವೇದಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ಎನ್‌ ಎಸ್‌ ಡಿ (NSD) ಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಜಯದೇವ್ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ನಾಟಕ ತಂಡ "ಅವಿಷ್ಕರ್"ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ೧೫೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫೆಡರಿಕೊ ಗಾರ್ಸಿಯಾ ಲೋರ್ಕಾ ಅವರ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಯೆರ್ಮಾದ ಮರಾಠಿ ರೂಪಾಂತರವಾದ "ಚಂಗುನಾ" ದಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
ಕೆ ಶಿವರಾಮ್ ಕಾರಂತ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಜಾನಪದ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ, ಮತ್ತು ಜಪಾನಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಶೋಜೋ ಸಾಟೊ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಜಪಾನಿನ ಕಬುಕಿ ನಾಟಕ ಇಬರಗಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಗೌರವ ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿಯವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. thumb|ರೋಹಿಣಿ ಹಟ್ಟಿಂಗಡಿ ಮತ್ತು ರೀಮಾ ಲಾಗೂ ನಿತಿನ್ ಸೇನ್ ಅವರ ಬಂಗಾಳಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಅಪರಜಿತಾ ಎಂಬ ನಾಟಕವು ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ, ಈ ೧೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ನಾಟಕವು ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಾಗಿ, ಆಕೆಯ ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇದು. ಯೂರಿಪಿಡೀಸ್ ಬರೆದ ಮೆಡೀಯಾ ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ದುರಂತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಆತನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಐದು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಆಕೆಯ ಇತರ ಥಿಯೇಟರ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯ್ ತೆಂಡೂಲ್ಕರ್ ಅವರ ವಿನಯ್ ಆಪ್ಟೆ ನಿರ್ದೇಶನದ "ಮಿತ್ರ ಚಿ ಗೋಶ್ಟ್", ಪ್ರೇಮಚಂದ್ ಅವರ "ಗೋಧಾನ್" ಆಧಾರಿತ "ಹೋರಿ", ಐಪಿಟಿಎ ನಿರ್ಮಾಣ, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸುಧಾ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಬಾಬುಲ್ ಭಾವಸರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ನಾಟಕ ಕೊಹ್ರಾ ಸೇರಿವೆ.
ಹಟ್ಟಂಗಡಿ, ಪತಿ ಜಯದೇವ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಕೇಂದ್ರ, ಕಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೇಂದ್ರ, ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವದು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯುತ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಾಧನಗಳು ಎಂಬ "ಕಲಾಶ್ರಯ" ವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ 2004 ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಸಯೀದ್ ಅಖ್ತರ್ ಮಿರ್ಜಾ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅರವಿಂದ ದೇಸಾಯಿ ಕಿ ಅಜೀಬ್ ದಸ್ತಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಂಗಡಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ನಂತರ ಮಿರ್ಜಾ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಪಿಂಟೊ ಕೊ ಗುಸ್ಸಾ ಕ್ಯೋನ್ ಅತಾ ಹೈ (೧೯೮೦) ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರ ಧರ್ಮರಾಜ್ ಅವರ ನಾಟಕ ಚಕ್ರ (೧೯೮೧) ಅದೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು.
ಆಕೆಯ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರವು ರಿಚರ್ಡ್ ಅಟೆನ್‌ಬರೋ ಅವರ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯ ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರ ಗಾಂಧಿ (೧೯೮೨). ಅವರು ಬೆನ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಮಹಾತ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಗಾಂಧಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಹಟ್ಟಂಗಡಿಯ ಅಭಿನಯವು ಅವಳ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಗಾಗಿ ಭಫ್ಟಾ (BAFTA) ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಏಷ್ಯಾದ ಏಕೈಕ ಏಷಿಯನ್ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.
ಗಾಂಧಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ಪಡೆದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವಳ ವಯಸ್ಸಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಯದ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕೆಗೆ ೨೭ ವರ್ಷ, ಮತ್ತು ಅಂದಿನಿಂದ ಈ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಜೇಮ್ಸ್ ಐವರಿ ತನ್ನ "ಹೀಟ್ ಅಂಡ್ ಡಸ್ಟ್" ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ನಟಿಸಲು ಅವನು ಅವಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಅವಳು ಎಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕವಳು ಎಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತನಾದನು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳನ್ನು ಮೇಕಪ್ ಮಾಡಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ರಂಗಭೂಮಿಯು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ "ರಂಗಭೂಮಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಾನು ಅರಿತುಕೊಂಡೆ" ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಅವರದು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮಹೇಶ್ ಭಟ್ ಅವರ ಆರ್ತ್ (೧೯೮೨) ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸರಣಿಯ ಮೂಲಕ, ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೋವಿಂದ ನಿಹಲಾನಿಯವರ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ ನಾಟಕ ಪಾರ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅದನ್ನು ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಾರಾಂಶ್ ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೋಹನ್ ಜೋಶಿ ಹಜೀರ್ ಹೋ! ದಲ್ಲಿಅವರು ವಯಸ್ಸಾದ ಗೃಹಿಣಿಯರಾದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಾರಾಂಶ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಅನುಪಮ್‌ ಖೇರ್ ಅವರು ಬಿವಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿ ಎಂಬ ಹಿರಿಯ ದಂಪತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮಗನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಖೇರ್ ಮತ್ತು ಹಟ್ಟಂಗಡಿ ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ 20 ರ ವಯಸ್ಸಿನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ದಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ಅವರ "ಅಮರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. ಆಕೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ಆಕೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಇದು ತಾಯಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಟೈಪ್-ಕಾಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.
೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅಗ್ನಿಪಥ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ವಯಸ್ಸಾದ ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜಕುಮಾರ್ ಸಂತೋಷಿ ಅವರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಾಮಿನಿ (೧೯೯೩), ಘಟಕ್: ಲೆಥಲ್ (೧೯೯೬) ಮತ್ತು ಪುಕಾರ್ (೨೦೦೦).
೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಗ್ನಿದೇವನ್ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ವಿಜೇತ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬದ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನೆಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕುಮಾರ ಹಿರಾನಿಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮುನ್ನಾಭಾಯಿ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ (೨೦೦೩) ನಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಅಭಿನಯವು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಆಕೆ ತನ್ನ ಚಿತ್ರದ ತಮಿಳು ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ವಸೂಲ್ ರಾಜಾ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ (೨೦೦೪) ನಲ್ಲಿ ಮರು ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದಳು. ಅವರು ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರ ಮುಂಬೈ ಪುಣೆ ಮುಂಬೈ ೩ (೨೦೧೮) ನಲ್ಲಿ ಶುಭು ಮಾವ್ಶಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಶ್ಲಾಘನೀಯವಾಗಿತ್ತು.
ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ದೂರದರ್ಶನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಮ್ಲಾ ಪಾಂಡೆಯ ಮಹಾಯಜ್ಞ, ಕಹಾನ್ ಆ ಗಯೇ ಹಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕನ ಪಾತ್ರ, ಇಂತೆಹಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದ್ಧತೆಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಮತ್ತು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸಕ್ಕುಬಾಯಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಅನಸುಯ ಸಾರಾಭಾಯ್
ಅನಸುಯ ಸಾರಾಭಾಯ್ ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಳುವಳಿಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದರು.ಅವರು 1920 ರಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್ ಜವಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘ (ಮಜದೂರ್ ಮಹಾಜನ್ ಸಂಘ), ಜವಳಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪಕರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಸಾರಾಭಾಯ್ ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್ನಲ್ಲಿ 11 ನವೆಂಬರ್ 1885 ರಂದು ಕೈಗಾರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವಾದ  ಸಾರಾಭಾಯ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆತಾಯಿಗಳು ಮರಣಹೊಂದಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು, ಅವಳ ಸಹೋದರ ಅಂಬಾಲ್ ಸಾರಾಭಾಯಿ, ಮತ್ತು ಸಹೋಹರಿಯ ಜೊತೆ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು . ಅವರು 13 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅವರ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹವನ್ನು ವಿಫಲಗೊಳಿಸಿದರು.ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು 1912 ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಆದರೆ  ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಛೇದನವು ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ ಅದು ಅವರ ಜೈನ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕನಾಮಿಕ್ಸ್ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಫ್ಯಾಬಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಸಫ್ರಾಗೆಟ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು..
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಿಗಳು
ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ
thumb|ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ಕರ್ನಾಟಕದ ಧಾರವಾಡದ ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿ. ಅವರು ಆನಂದ್ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ (ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕ) ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಲಾಜಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆ VRL ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಾಹನಗಳ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಫ್ಲೀಟ್‌ನ ಮಾಲೀಕರಾಗಿಯೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಬಿಜೆಪಿ ತೊರೆದು ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಪಕ್ಷ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪನವರ ಕರ್ನಾಟಕ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು; ಪಕ್ಷವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಜೆಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಸಂಕೇಶ್ವರ ಅವರು ಬಿಜೆಪಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉತ್ತರ ಧಾರವಾಡ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಾಜಿ ಸಂಸದರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಸಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಬೆನೆಟ್, ಕೋಲ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಕಂ. ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ( ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಗ್ರೂಪ್ ) 2007 ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ ಷರತ್ತು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಅವರು 2012 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ವಾಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವಿಜಯ ವಾಣಿ ಈಗ #1 ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿದಿನ 8 ಲಕ್ಷ+ ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗಿವೆ.
ಗೌರಮ್ಮ
ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಉಪೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ರಮ್ಯ ಅಬಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರೇಮಕಥಾಹಂಧರ ಹೊದಿದ್ದು ಮತ್ತು ಸುಮದೂರ ಹಾಡುಗಳಿವೇ.
ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ
ಸಂಕೇಶ್ವರ್ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 4, 2017 ನಲ್ಲಿ ದಿಗ್ವಿಜಯ್ 24X7 ಎಂಬ ಹೊಸ ಕನ್ನಡ ಟೀವಿ ವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು right|thumb|225x225px| 2018 ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ್ (ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವವರು).
ಗೌರಮ್ಮ
ಪಾತ್ರ ಪರಿಚಯ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಾಗಣ್ಣ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಶೈಲೇಂದ್ರ ಬಾಬು.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ಉಪೇಂದ್ರ, ರಮ್ಯ, ಕೊಮಲ,ದೊಡ್ಡಣ್ಣ,ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮೂರ್ತಿ,ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು   ಎಸ್.ಎ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್.ಈ ಚಿತ್ರವು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ೦೩-೦೬-೨೦೦೫   ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ವಿಜಯ ಸಂಕೇಶ್ವರ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಗೌರಮ್ಮ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ತಿಗಣೆ
thumb
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು
ಡಿಸೆಮ್ವಿರೆಟ್
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಕ್ರಿ.ಪೂ. 450ಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ಕಾನೂನುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ರೋಮಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರಿಷಿಯನರು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರೂ ತಾವು ಉತ್ತಮ ಕುಲ ಸಂಜಾತರೆಂಬ ದರ್ಪದಿಂದ ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯರೆನಿಸಿದ, ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ಥಿತಿವಂತರೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯಾತೂ ಆದ ಪ್ಲಿಬಿಯನರಿಗೆ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ದೊರಕುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವರು ಪುನಃಪುನಃ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೆಟ್ರಿಷಿಯನರು ಅದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಪ್ಲಿಬಿಯನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾದ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನರು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ್ದ ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಬಿನ್ನಹವನ್ನು ಆ ಸಭೆ ಅನುಮೋದಿಸಲಿಲ್ಲ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 462). ಆದರೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಔದಾರ್ಯ ತೋರಿಸಿ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಇದು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಗ್ರೀಸಿನ ಸೋಲಾನನ ನ್ಯಾಯಪದ್ಧತಿಯೇ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮೂರು ಜನರನ್ನು ಅದು ಗ್ರೀಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. 452ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಜನ ದಂಡಾಧೀಶರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯೊಂದನ್ನು ನೇಮಿಸಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಆದೇಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಗೆ ಡಿಸೆಮ್ವಿರೆಟ್ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು.
ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ
ಈ ಸಮಿತಿ ಮೊದಲು ಹತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕøತ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಎಲ್ಲ ದಂಡಾಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಡಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಮ್ವಿರ್‍ಗಳು (ಡಿಸೆಮ್ವಿರೈ) ಪ್ಲಿಬಿಯನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದಿಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 450ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಿತಿಯ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಇದು ಮತ್ತೆರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ಲಿಬಿಯನರಿಗೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹನ್ನೆರಡು ವಿಭಾಗಗಳೂ ಹನ್ನೆರಡು ಕಟ್ಟಳೆಗಳೆಂದು (ಟೇಬಲ್) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಡಿಸೆಮ್ವಿರ್‍ಗಳ ಆಡಳಿತ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕವೂ ಸ್ವೈಚ್ಛಿಕವೂ ಆಯಿತು. ಪ್ರಜೆಗಳು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಇವರು ಉಚ್ಚಾಟನೆಗೊಂಡರು.
ನ್ಯಾಯಪದ್ಧತಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ
ಡಿಸೆಮ್ವಿವಿರೆಟ್‍ನ ಹನ್ನೆರಡು ಕಟ್ಟಳೆಗಳು ಹಲವು ದೇಶಗಳ ನ್ಯಾಯಪದ್ಧತಿಯ ತಳಹದಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿವೆ. ಪೆಟ್ರಿಷಿಯನ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಬ್ಯೂನುಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಲ್ಲದ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗೆ ಅವು ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದುವು. ಆಸ್ತಿಯ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರಕಿತು. ಮುಂದೆ ಅನೇಕ ಸಂವೈಧಾನಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಅವು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದುವು.
ಇತರ ದಶಸದಸ್ಯಮಂಡಲಿಗಳು
ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಇತರ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆಯೂ ದಶಸದಸ್ಯಮಂಡಲಿಗಳಿದ್ದುವು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 367ರಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಬಿಲೈನ್ ಗ್ರಂಥಗಳ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಮಂಡಳಿ ನೇಮಕವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ 5 ಜನ ಪೆಟ್ರಿಷಿಯನರೂ 5 ಜನ ಪ್ಲಿಬಿಯನರೂ ಇದ್ದರು. ರೋಮಿನ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 82-79) ಸುಲ್ಲ ಎಂಬವನು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 81ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 15ಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ದಿವಾಣಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ದಶಸದಸ್ಯಮಂಡಳಿ ರೋಮ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿತ್ತು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಂಡಿತ್ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ
ಪಂಡಿತ್ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ
ಪಂಡಿತ್ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತೂರ್ ವಾದನಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರು. ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜನಪದ ವಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಂತೂರ್ ವಾದ್ಯವನ್ನೇ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ತ್ರೀಯ ಮನ್ನಣೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು ಅವರು. ಇಂದು ಈ ಸಂತೂರ್ ಸಂತರು ೭೫ನೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಯವ್ವನ
ಪಂಡಿತ್ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ ಜನವರಿ ೧೩, ೧೯೩೮ ರಂದು ಜಮ್ಮುವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಉಮಾ ದತ್ತ ಶರ್ಮ. ಅವರು ಜನವರಿ 13, 1938 ರಂದು ಜಮ್ಮು, ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ (ಈಗ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಭಾರತ) ಉಮಾ ದತ್ ಶರ್ಮಾ, ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿದ್ದು, ಬನಾರಸ್ ಘರಾನಾ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ "ರಾಜ್ ಪಂಡಿತ್" ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಅವರು ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಬಲಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಗುರುಗಳಿಂದ ಗಾಯಕರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು 12 ವರ್ಷದವನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಜಮ್ಮುವಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವನ ತಂದೆಯು ಸಾಂಟೊರ್, ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ವಾದ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಅದರ ಮಗನು ಅದರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಮೊದಲ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಅವನು 13 ವರ್ಷದವನಿದ್ದಾಗ, ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕನಸನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಸ್ಯಾಂಟೋರ್ನನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.1955 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ (ಇಂದಿನ ಮುಂಬೈ) ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಬಲಾ ವಾದನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಸ್ಥಾನ ಪಡೆದವರು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾದ್ಯವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು, ಅಷ್ಟೇನೂ ಜನಪ್ರಿಯವಲ್ಲದ ವಾದ್ಯದ ಹಿಂದೆ ಹೊರಟಾಗ ಹೀಗಳೆದವರೇ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ ಅವರು ತಂದೆಯ ಆಶಯವನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಜ್ಜೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿಡಲಿಲ್ಲ. ==ಜೀವನ= ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿ ಹರಿದಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಸಂತೂರ್ ವಾದನವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಂತರದ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂತೂರ್ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನಾನಾ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿದ್ದ ನೂರು ತಂತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಸಂತೂರ್ ವಾದ್ಯ
ಸಿತಾರ್ ಸರೋದ್, ಸಾರಂಗಿ, ವೈಲಿನ್ ವೀಣೆಯಂಥ ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸುನಾದದಿಂದ ಮನಸೆಳೆಯುವ ವಾದ್ಯ ಸಂತೂರ್. ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾದ ಈ ವಾದ್ಯಕ್ಕ್ತೆ ಶತತಂತ್ರಿ ವೀಣೆ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇತ್ತು. ಇದು ಸೂಫಿ ಹಾಗೂ ಜನಪದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಾಥಿಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಜಾನಪದ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಕೊಂಚ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವರು ಪಂ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ. ಅವರ ತಂದೆ ಪಂ.ಉಮಾದತ್ತ ಶರ್ಮ ಹೆಸರಾಂತ ಗಾಯಕರು. ಜೊತೆಗೆ ತಬಲಾ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ವಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಸಂತೂರ್ ವಾದ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಅದನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಯಶಸ್ಸು ಸಿಕ್ಕಿದ್ದರಿಂದ ಸಂತೂರ್ ವಾದನವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೂ ಕಲಿಸಿದರು.
ಸಂತೂರ್ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ
ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಮಕಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ. ವಾದ್ಯದ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದನ್ನು ನುಡಿಸುವ ತಂತ್ರದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಶರ್ಮ, ಈ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮಕಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ತಂದು, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು 'ಜಾನಕ್ ಜಾನಕ್ ಪಯಾಲ್ ಬಜೆ' ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ದೃಶ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಆಲ್ಬಮ್ 1960 ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. 1967 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 'ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವ್ಯಾಲಿ' ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಆಲ್ಬಂ ಅನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಫ್ಲೌಟಿಸ್ಟ್ ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಗಾರ ಬ್ರಿಜ್ ಭೂಷಣ್ ಕಬ್ರಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಈ ಆಲ್ಬಂ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿತು.ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ, 'ದಿ ಗ್ಲೋರಿ ಆಫ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್ - ಸ್ಯಾಂಟೋರ್' (1991), 'ವಾರ್ಷಾ-ಎ ಹೋಮೇಜ್ ಟು ದಿ ರೇನ್ ಗಾಡ್ಸ್' (1993), 'ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಟೋರ್' (1994) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಯಾಂಟೋರ್ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ನವೀನ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಆಲ್ಬಂಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. 'ಪಯೋನಿಯರ್ ಆಫ್ ಸ್ಯಾಂಟೋರ್ (1994)', 'ಸಂಪ್ರದಾಯ' (1999), 'ರಿಯಾಕಿಗೆ ವೈಬ್ರಂಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್' (2003), 'ಎಸೆನ್ಶಿಯಲ್ ಈವ್ನಿಂಗ್ ಚಾಂಟ್ಸ್' (2007) 'ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ ಇನ್ ಸ್ಯಾಂಟೋರ್' (2009) ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸರ್ತಾಜ್ (2011) ).2002 ರಲ್ಲಿ, 'ಜರ್ನಿ ವಿಥ್ ಎ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ಸ್: ಮೈ ಲೈಫ್ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಗುರು ಶಿಷ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸದೆ ಇವರು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್, ಜರ್ಮನಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದರು.ಸದಾ ಹೊಸದರತ್ತ ತುಡಿಯುವವರು ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ. ಅವರಿಗೆ ಕಲೆಯ ಯಾವ ವಿಭಾಗಗಳೂ ವರ್ಜ್ಯವಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತ ಕೊಳಲು ವಾದಕ ಪಂ. ಹರಿಪ್ರಸಾದ್ ಚೌರಾಸಿಯಾ ಅವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ‘ಶಿವ-ಹರಿ’ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, ಸಿಲ್ ಸಿಲಾ, ಫಾಸ್ಲೆ, ಚಾಂದನಿ, ಲಮ್ಹೆ, ಡರ್ ಮುಂತಾದ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದರು.  ಚೌರಾಸಿಯಾ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಜ್ ಭೂಷಣ್ ಕಾಬ್ರಾ (ಕಾಬ್ರಾ, ಗಿಟಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದ) ಅವರ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹೊರತಂದ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಲ್ಬಂ ‘ಕಾಲ್ ಆಫ್ ದಿ ವ್ಯಾಲಿ’ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿ ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಡಿಸ್ಕ್ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನೂ ಪಡೆಯಿತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ದೇಶವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಕಚೇರಿಗಳು, ಹೊರತಂದ ಆಲ್ಬಂಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ. ಕಳೆದ ೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸಂತೂರ್ಗಾಗಿಯೇ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಜೀವನ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮ, ಅದನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು. ಅವರ ಮೂಲಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ಸಂತೂರ್ ವಾದನ ಪರಂಪರೆ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಸತೀಶ್ ವ್ಯಾಸ್, ಉಲ್ಲಾಸ್ ಬಾಪಟ್, ಧನಂಜಯ್ ದೈತಣ್ಕರ್, ರಾಹುಲ್ ಶರ್ಮ, ಶ್ರುತಿ ಅಧಿಕಾರಿ ಮುಂತಾದವರಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಪಂಡಿತ್ ಶಿವಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮರನ್ನು ಅರಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಮನ್ನಣೆಗಳು ಹಲವಾರು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ, ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಬಾಲ್ಟಿಮೋರ್ ನಗರದ ಗೌರವಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ದೊರೆತ ಸನ್ಮಾನ, ಜಮ್ಮು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್, ತಾನ್ ಸೇನ್ ಸನ್ಮಾನ, ವಿಶ್ವಬ್ಯಾಂಕ್ ನ ಅಂತರರಾಷ್ತ್ರೀಯ ರಾಯಭಾರಿ ಗೌರವ ಇವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
ಧರ್ಮ ಸಮಯ
ಧರ್ಮದ ಸಮಯವು ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಧಾರ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಲೇಖನವು ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಮಾನವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಭವದ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ದಿನಾಂಕಗಳು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದವು. ಲಿಖಿತ ಇತಿಹಾಸ ( ಔಪಚಾರಿಕ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಯಸ್ಸು ) ಕೇವಲ ಸಿ.5000 ವರ್ಷಗಳು. [1] ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೋಕ್ಷ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪೂರ್ವ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ಧರ್ಮದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಧರ್ಮವು ಮುಂದುವರಿದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೫೦ ರಿಂದ ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನ(ಕ್ರಿ.ಪೂ ೪೦,೦೦೦)
ಮುಂಚಿನ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಧುನಿಕ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಲೇಕ್ ಮುಂಗೊ ಬಳಿ ಹೂಳಲಾಯಿತು.
ಕ್ರಿ.ಪೂ ೩೮,೦೦೦
ತ್ರಿಶಾ
thumb|ತ್ರಿಶಾ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ತ್ರಿಶಾ ಭಾರತದ  ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ೧೯೮೩ ಯ ಮೇ ೪ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣನ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಉಮಾ. ತ್ರಿಶಾಳ ಮಾತುರು ಭಾಷೆ ತಮಿಳು. ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಗಿದಾರೆ.ಇವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಚೆನೈ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಚೆನೈನ ಹಾರ್ಟ್ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ ಅನ್ನು ಎಥಿರಜ ಕಾಲೇಜಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.ತ್ರಿಶಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮೊದಲು ಆಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಛಲವನ್ನು ಬಿಡದೆ ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ
ತ್ರಿಶಾ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕ ಪತ್ರಗಳಿಂದ ಪ್ರವೆಶಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಪ್ರಿಯಾದರ್ಶನ್ ಅವರು ನಿರ್ದೆಶಿಸಿದ ಲೆಸ-ಲೆಸ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ನಟಿಯ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದರು.ಅ ಚಿತ್ರ ಒಂದು ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ತಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಹಲವಾರು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದರು.ಇವರ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಸಾಮಿ,ಗಿಲ್ಲಿ,ಕುರುವಿ,ವಿನೈತಾಡಿವರುವಾಯ ಇತ್ಯಾದಿ. ಇವರು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ ಮದ್ರಾಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಿಜೇತರಾದರು. ಅವರು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ''ಎಮ್. ಎಸ್ ರಾಜು'' ಎಂಬ ಪ್ರಣಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವರ್ಶನ್ ಅವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದರೆ. ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಮಂಗತ ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅಜಿತವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದಾರೆ.ತ್ರಿಶಾ ಅವರಿಗೆ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿದೆ.ಅವಳು ತಮ್ಮ ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಜಯ್ ಯವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದಾರೆ.ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಧನಲಕ್ಶ್ಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಾಳೆ.ಘಿಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮಿತ್ತು.ತ್ರಿಶರವರಿಗೆ ೧೨ ಬಿಡುಗಡೆಗಳು ಇವೆ. ಇದ್ವರ ಎರಡನೆಯ ತೆಲುಗು ಸಿನಿಮಾ ನುವ್ವೊಸ್ತಾನಂಟೆ ನೇನ್ನೊದ್ದಂಟಾನ ಚಿತ್ರವು ಬಹಳ ಹೆಸರು ಮಾಡಿ ಅವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೇಲೇರಿಸಿತು. ಇವರ ಜೊತೆ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ತ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿರಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಇದೇ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ ಕೂಡ ದೊರೆತಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಭುದೇವರ ಮೊದಲನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಆಸಕ್ತಿ
ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿ.ಅವರು PETA[People for ethical treatment of animals] ನ ಗುಡ್ ವಿಲ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ.ನಮ್ಮ ದೇಶದ ನಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಲವು ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಜೀವ ಉಳಿಸುವಂತೆ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ Angel for animals ಎನ್ನುವ ಯೋಜನೆಯ ಗುಡ್ ವಿಲ್ ಅಂಬಾಸಿಡರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ಫಾಂಟಾ ಕಂಪನಿಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಸ್ಕೂಟಿ ಪೆಪ್ಟ್ ನ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಐ.ಟಿ.ಸಿ ಯ ವಿಲ್ಲ್ಸ್ ಸಿಗರೇಟಿನ ರಾಯಭಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಫೇರ್ ಎವರ್ ಫೇರ್ ನೆಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ನ ರಾಯಭಾರಿ. ಅವರ ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗಳ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಗಳ ನಟನೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ತೆರಲುತ್ತಾರೆ.ಈ ಮುಖಾಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ತಾಯಿ ಮಗಳ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಮಗಳ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನು ಇಡೀ ಸಿನಿಮಾರಂಗ ಮೆಚ್ಚಿ ಹೊಗಳುತ್ತದೆ. ತ್ರಿಶಾಗೆ ೨೦೧೫ರ ಜನವರಿ ೨೩ರಂದು ಚೆನ್ನೈ ನ ಉದ್ಯಮಿಯಾದ ವರುಣ್ ಜೊತೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ತವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದು ಹೋಯಿತು. ಈ ರೀತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಏಳು ಬೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿತ್ತಾ ಬಂದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಇಅರು ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಲೆಲವು ಹೀಗಿವೆ: ಇವರು ೮ ಬಾರಿ ದಕ್ಶಿಣ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ಗೆ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೩ ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನು ತಮ್ಮ ಮಡಿಲಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ೯ ಬಾರಿ ವಿಜಯ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ೨೦೧೦ರ ಸದರ್ನ್ ಸ್ಟಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ಇಯರ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಜನರಾದ ಹೇಮ್ಮೆಇವರಿಗೆ. ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ೨೦೦೯ರ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆರ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ನ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿಯಾಗಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು
ನೋಹ್‍ಸ್ಗಿಥಿಯಾಂಗ್ ಜಲಪಾತ
thumb|226x226px ನೋಹ್‍ಸ್ಗಿಥಿಯಾಂಗ್ ಜಲಪಾತವು (ಸೆವೆನ್ ಸಿಸ್ಟರ್ಸ್ ಫ಼ಾಲ್ಸ್ - ಏಳು ಸೋದರಿಯರ ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಮಾಸ್ಮಾಯ್ ಜಲಪಾತ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ) ಭಾರತದ ಮೇಘಾಲಯ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಸ್ಮಾಯ್ ಹಳ್ಳಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ನೀರು ೩೧೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಅಗಲ ೭೦ ಮೀಟರ್‌ನಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಜಲಪಾತವು ಖಾಸಿ ಗುಡ್ಡಗಳ ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲುಗಳ ಪ್ರಪಾತಗಳ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ, ವಿಭಾಗಗಳು ಪ್ರಪಾತದ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ದೂರದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ಜಲಪಾತವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ತವಾಗುತ್ತಿರುವ ಸೂರ್ಯನ ಹೊಳೆಯುವ ಬಣ್ಣಗಳು ಜಲಪಾತದ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು
ಜಾಗಟೆ
ಜಾಗಟೆಯು ವಾದ್ಯೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಂಚಮಹಾವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೇಗಟೆ, ಜೇಗಂಟೆ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆವುದಿದೆ. ಬಹುಶಃ ಜಯಘಂಟೆ ಎಂಬುದರ ತದ್ಭವ ರೂಪವೇ ಜಾಗಟೆ ಇರಬಹುದು.
ಜಾಗಟೆಯನ್ನು ಕಂಚಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾಜೂಕಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿಯಿಂದಲೂ ಮಾಡುವುದುಂಟು. ಇದು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆಯಂತಿರುತ್ತದೆ. ತಟ್ಟೆ ಅಂಚಿಲ್ಲದ ದೋಸೆಯ ಕಾವಲಿಯಂತೆ ಗುಂಡಾಗಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಎತ್ತರ ಅಂಚಿನ ಬೋಗುಣಿಯಂತಿರಬಹುದು. ದಪ್ಪ ಹುರಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ದಪ್ಪನೆಯ ಮರದ ದಾಂಡೊಂದರಿಂದ ಬಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಢಣಾರ್ ಢಣಾರ್ ಎಂಬ ನಾದ ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. ಜಗನ್ನಾಥದ ಜಾಗಟೆ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು. ಇದು ತೆಳ್ಳಗೆ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ನಾದ ಹೊಮ್ಮಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅನುರಣನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇವರ ಪೂಜಾಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಂಖ, ಘಂಟೆ, ತುತೂರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜಾಗಟೆಯನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಭಾಗವತರು ತಾಳವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಲೌಕಿಕ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಾಗಟೆಗೆ ಸ್ಥಾನವಿಲ್ಲದಿಲ್ಲ. ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ತೋರಿಸಲು ಗಂಟೆಗೆ ಬದಲು ಜಾಗಟೆಯನ್ನೂ ಬಳಸುವುದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾದ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ದವನ
thumb|ಒಣಗಿಸಿದ ದವನ
ದವನ ಆಸ್ಟರೇಸೀ (ಕಂಪಾಸಿûಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಏಕವಾರ್ಷಿಕ ಮೂಲಿಕೆ. ಆರ್ಟಿಮಿಸಿಯ ಫ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ದವನಕ್ಕೆ ಸೊಗಸಾದ ಪರಿಮಳ ಉಂಟು. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ದವನ 1/2' - 1' ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೂ ಗಿಡಗಳ ಬೆಲೆಯಂತೆಯೇ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಕಾಂಡ ಒರಟು. ಮೇಲೆಲ್ಲ ನುಣುಪಾದ ತುಪ್ಪಳ ಉಂಟು. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಕಿರುಎಲೆಗಳು ಛಿದ್ರಛಿದ್ರವಾಗಿವೆ. ಸಸ್ಯ ಅನೇಕ ಕವಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಒಂದೊಂದರ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮೂಡುವುವು. ಹೂಗೊಂಚಲು ಚಂಡುಮಂಜರಿ ಬಗೆಯದು. ಇದು ಗುಂಡಗೆ ಸುಮಾರು 1/3" ಅಗಲ ಇದೆ. ಅನೇಕ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಪ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮಾದರಿಯ ರೆಂಬೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಗಿಡಗಳಂತೆ ದವನದ ಹೂ ಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲೂ ರೇಫ್ಲಾರೆಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್ ಫ್ಲಾರೆಟ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕಿರಿಹೂಗಳು ಉಂಟು. ರೇಫ್ಲಾರೆಟ್ಟುಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೆ ಬಂಜೆ ಹೂಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಡಿಸ್ಕ್ ಫ್ಲಾರೆಟ್ಟುಗಳು ದ್ವಿಲಿಂಗಿಗಳು. ಫಲಗಳು ಎಕೀನ್ ಮಾದರಿಯವು.
ದವನದ ರೆಂಬೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಇತರ ಹೂಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ತುರಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ಅಲಂಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವರು. ಇದರ ಸುಗಂಧ ತೈಲದ ಸೇಕಡ ಇಳುವರಿ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ (0.20% ರಿಂದ 0.58%). ತೈಲಕ್ಕೆ ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಸುವರು. ಭಾರತದಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೆ ರಫ್ತಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಗಿಡಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳೂ ಉಂಟು. ಇದರ ಕಷಾಯವನ್ನು ಹೊಟ್ಟೆ ಬೇನೆಯ (ಅಜೀರ್ಣವ್ಯಾಧಿ) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ, ಜ್ವರ ಇಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಜಂತುನಾಶಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಿಟ್ ವೈಪರ್
ಪಿಟ್ ವೈಪರ್
ಕ್ರೊಟಾಲ್ಸ್ ಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿಟ್ ವೈಪರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವಿಷದ ಪಿಟ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಮೇರಿಕ ಅಥವಾ ಯುರೆಸಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಯಾತ್ರೆ
thumb|ಕೇದಾರನಾಥದ ಯಾತ್ರೆ
ಯಾತ್ರೆ ಎಂದರೆ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂದರ್ಶನಾರ್ಥವಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಯಾಣ (ಪಿಲಿಗ್ರಿಮೇಜ್). ಯಾತ್ರೆ ಎಂಬ ಪದ ವಿವಿಧ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಯಾತ್ರೆಗೆ ವ್ರಜ್ಯಾ, ಅಭಿನಿರ್ಯಾಣ, ಪ್ರಸ್ಥಾನ, ಗಮನ, ಗಮ, ಪ್ರಸ್ಥಿತಿ, ಯಾನ, ಪ್ರಾಣನ, ಯಾಪನ, ಉತ್ಸವ, ವ್ಯವಹಾರ, ಉಪಾಯ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಾತ್ರೆಗೆ ಹೊರಡುವಾಗ ಶುಭಾಶುಭಗಳಿವೆ. ಯಾವ ಯಾವ ಲಗ್ನದಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಹೊರಡಬೇಕು ಎಂಬುದೆಲ್ಲವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುವುದು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾದದ್ದಲ್ಲ. ಬೌದ್ಧ, ಜೈನ, ಮುಸಲ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತರಲ್ಲೂ ಈ ಯಾತ್ರೆ ಉಂಟು. ಶತ್ರುವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ವಿಜಯಯಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ಆಸ್ತಿಕರು ಪಾಪಫಲ ನಿವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಪುಣ್ಯಫಲ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸಂದರ್ಶನ ಮಹಾನದಿಗಳ ಸ್ನಾನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವುದು ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಾಂತರಗಳಿಗೆ ಸಂಚಾರ ಹೊರಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾತ್ರೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದಿದೆ. ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಾತ್ರೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ರೂಪವೇ ಪ್ರವಾಸ.
ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಸೇತುಹಿಮಾಲಯಪರ್ಯಂತ ಅನೇಕ ತೀರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಮುಖ್ಯವಾದ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗುವುದು ಇಂದಿಗೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮದುವೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾದಾನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ವರ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಕಾಶಿಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವ ಪದ್ಧತಿ ಕೆಲವರಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಾರರು ತಮ್ಮ ದಿವ್ಯಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವ 108 ದಿವ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗಿಬರುವುದು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಪಂಥದವರಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವವರು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಶಕುನಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿಯೂ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಜ್ಯೋತಿಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಕ್ತವಾಗಿದೆ. ನಿಷಿದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವುದರಿಂದ ವಿಘ್ನಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಕಾಲದ ತಿಥಿ, ವಾರ, ಯೋಗದಿಂದ ಅಶುಭ ಫಲ ಸೂಚಿತವಾಗಿ ಜನಜನಿತವಾದ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಈ ರೀತಿ ಇವೆ. ಬಿದಿಗೆ ಮಂಗಳವಾರ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ನಳ ಮಹಾರಾಜ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು. ತದಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಅಂಧಕಾಸುರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೊರಟು ಪ್ರಾಣನೀಗಿದ. ಚೌತಿ ಮಂಗಳವಾರ ರಾಮ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ. ಪಂಚಮಿ ಗುರುವಾರ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟು ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದ. ಷಷ್ಠಿ ಶನಿವಾರ ರಾವಣ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ. ಅಷ್ಟಮಿ ಶುಕ್ರವಾರ ಧರ್ಮರಾಜ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಟು ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ. ನವಮಿ ತಿಥಿಯಂದು ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿ ಬಾಣಾಸುರ ಸಾವಿಗೆ ಗುರಿಯಾದ.
ದೈವೀಯಾತ್ರಾ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಂಚಯಾತ್ರೆ, ಮಹಾಸ್ನಾನಯಾತ್ರೆ, ರಥಯಾತ್ರೆ ಜಲಯಾತ್ರೆ, ಧೂನನಾಖ್ಯಾನಯಾತ್ರೆ, ಮಹಾಪೂಜಾಯಾತ್ರೆ, ದೀಪಯಾತ್ರೆ, ಅಂಗರಾಗಯಾತ್ರೆ, ಮಹಾದೇವಿಯಾತ್ರೆ, ಗೋಲಾಕೇಲಿಯಾತ್ರೆ, ಚೈತ್ರಯಾತ್ರೆ, ದೂತೀಯಾತ್ರೆ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಇಂಥ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲೇ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸಹ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಚೈತ್ರ, ಭಾದ್ರಪದ, ಪುಷ್ಯಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೋಗಕೂಡದು. ಭಾನುವಾರ ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೂ ಮಂಗಳವಾರ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಸೋಮವಾರ, ಶನಿವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಗುರುವಾರ, ಬುಧವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ದಿಕ್‍ಶೂಲೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡಬಾರದು. ದ್ವೀತಿಯಾ, ತೃತೀಯಾ, ಸಪ್ತಮಿ, ಪಂಚಮಿ, ದಶಮೀ, ಏಕಾದಶೀ, ತ್ರಯೋದಶೀ ತಿಥಿಗಳು ಯಾತ್ರೆಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತವಾದಂಥವು. ಪ್ರಥಮಾ, ನವಮೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ತೃತೀಯಾ ಏಕಾದಶೀ, ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಪಂಚಮೀ. ತ್ರಯೋದಶೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ದ್ವಾದಶೀ, ಚತುರ್ಥೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಷಷ್ಠೀ ಚತುರ್ದಶೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಸಪ್ತಮೀ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ತಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ದ್ವಿತೀಯಾ, ದಶಮೀ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟಮೀ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ತಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಯೋಗಿನಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಯೋಗಿನಿಯನ್ನು ಎದುರು (ಸಮ್ಮುಖ) ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬಾರದು. ಶುಕ್ಲ ಪ್ರಥಮಾ, ಚತುರ್ಥೀ, ಷಷ್ಠಿ, ಅಷ್ಟಮೀ, ನವಮೀ, ದ್ವಾದಶೀ, ಚತುರ್ದಶೀ, ಪೂರ್ಣೀಮಾ, ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಈ ತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ. ಅಶ್ವಿನಿ, ಅನೂರಾಧ, ರೇವತಿ, ಮೃಗಶಿರ, ಮೂಲ, ಪುನರ್ವಸು, ಷುಷ್ಯ ಹಸ್ತ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಈ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ರೋಹಿಣಿ, ಪುಬ್ಬ, ಪೂರ್ವಾಷಾಢಾ, ಶತಭಿಷಾ, ಶ್ರವಣ, ಧನಿಷ್ಠ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಧ್ಯಮ. ಉಳಿದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡಬಾರದು. ತಾರಾಬಲವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಚಂದ್ರ ಜನ್ಮರಾಶಿಯಿಂದ ಆರು, ಎಂಟು, ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಯಾತ್ರೆ ಶುಭಪ್ರದವಲ್ಲ. ಸಿಂಹ, ವೃಷಭ, ಕುಂಭ, ಮಿಥುನ, ಕನ್ಯಾ ಲಗ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಯಾತ್ರಾಲಗ್ನದಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ ; ದ್ವಿತೀಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಬುಧ, ಗುರು, ಶುಕ್ರರು ; ತೃತೀಯದಲ್ಲಿ ಕುಜ, ಶನಿ, ಚಂದ್ರ. ರವಿಗಳು ; ಚತುರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬುಧ ; ಪಂಚಮದಲ್ಲಿ ಗುರು ; ಶುಕ್ರರು ; ಪುಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಶನಿ, ಕುಜ, ಸೂರ್ಯರು ; ಸಪ್ತದಲ್ಲಿ ಗುರು ; ಅಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಬುಧ. ಶುಕ್ರರು ; ನವಮದಲ್ಲಿ ಗುರು ; ದಶಮದಲ್ಲಿ ರವಿ, ಶನಿಗಳು, ಹನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳೂ ಹನ್ನೆರಡರಲ್ಲಿ ಬುಧ ಇದ್ದರೆ ಶುಭಫಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃತಿಕಾ, ರೋಹಿಣಿ, ಮೃಗಶಿರ, ಅದ್ರ್ರಾ, ಪುನರ್ವಸು, ಪುಷ್ಯ, ಆಸ್ಲೇಷಾ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರ ಇದ್ದಾಗ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿಗೂ ಮುಖ, ಪುಬ್ಬ, ಉತ್ತರಾ, ಹಸ್ತ, ಚಿತ್ತ, ಸ್ವಾತಿ, ವಿಶಾಖ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದಾಗ ದಕ್ಷಿಣದಿಕ್ಕಿಗೂ ಅನುರಾಧಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠ, ಮೂಲಾ, ಪೂರ್ವಾಷಾಢಾ, ಉತ್ತರಾಷಾಢಾ, ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿದ್ದಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಧನಿಷ್ಠ, ಶತಭಿಷ, ಪೂರ್ವಾಭಾದ್ರ, ಉತ್ತರಭಾದ್ರ, ರೇವತಿ, ಅಶ್ವಿನಿ, ಭರಣಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡಕೂಡದು. ಶುಕ್ರ ಅಸ್ತನಾಗಿರುವಾಗ, ವಕ್ರನಾಗಿ ಇದ್ದಾಗ ಪರರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೇಲೆ ವಿಜಯ ಯಾತ್ರೆ ನಿಷಿದ್ಧ. ವಿಜಯಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ದಿವಸಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಕಡೆ ನಿಲ್ಲಕೂಡದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಂತಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಶುಭದಿನವನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬೇಕು. ಚಿತ್ತ, ಅನುರಾಧಾ, ರೇವತಿ, ಮೃಗಶಿರ, ಪುಷ್ಯ, ಹಸ್ತ, ಅಶ್ವಿನಿ, ಶ್ರವಣ, ಧನಿಷ್ಠಾ, ಶತಭಿಷಾ, ಪುನರ್ವಸು, ಸ್ವಾತಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನ, ಕುಂಭ, ಕರ್ಕಾಟಕ ಲಗ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರಯಾನ ಶುಭಪ್ರದ. ಉಷಃಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಗೋಧೂಳಿಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ, ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ, ಮಧ್ಯಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಬಾರದು. ಪೂರ್ವಹ್ನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಅಪರಹ್ನದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ, ಅರ್ಧರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದರೆ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿದ ದಿನದಲ್ಲೇ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ, ಹೊರಡುವಾಗ ಇದ್ದ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಸ್ಥಾನ ಸೇರುವ ಕಾಲ ಶುಭಪ್ರದವಾಗಿರಬೇಕು. ನವಮಿತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಹೊರಡುವುದೂ ಹೊರಟ ಒಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದೂ ಕೂಡದು.
ವಿಜಯಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವಾಗ ಮೊದಲು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ರಥದ ಮೇಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನರವಾಹನದ (ಪಲ್ಲಕಿ) ಮೇಲೆ ಕುಳಿತರೆ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಹೋಗಿ ಬಳಿಕ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು. ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುವ ಪೂರ್ವದಿನದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಸಂಗ ನಿಷಿದ್ಧ.
ವರ್ಗ:ಪ್ರಯಾಣದ ವಿಧಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂದು ದೇಶ ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಉಪವಾಗಿದೆ. ಆ ಜನರ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವನ ಆಗಿದೆ. ಜನರು ಅವರ ಜೀವನ ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾದ ತಮ್ಮ ಕಲೆ,ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ, ಧರ್ಮ(ರು) ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಶಗಳು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು (ಅಂದರೆ ಉತ್ಸವಗಳು ಅಚರಣೆಗಳು) ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಮತ್ತು ಅವರ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ, ಜೊತೆಗೆ ಗೂಡು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲಾತ್ಮಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಎಂದು ಒಪ್ಪಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಈ ರೂಪ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ತಮ್ಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ದೂರ ವಾಸಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಕರ್ಷಣೆಗಳು ಜನತೆಗೆ ಚಳುವಳಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬರ ಘನೀಕರಣದಿಂದ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ವಿಲಕ್ಷಣ ಗಮನಿಸುವುದರ ಸ್ವಂ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂದು ಸುಧೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಟೂರ್ ತನ್ನ ಬೇರುಗಳನ್ನು ವಿವಾದಾಸ್ಪದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೂಲ ರೂಪ. ಇದು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟಿಂಗ ತೋರುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ವಿಶ್ವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಜಾಗತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ೨೨% (೩೭%) ರಷ್ಟು ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಇದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೧೫% (೧೫%) ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಇಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ (ಉದಾ: ನೀರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೯೩)(೧೯೯೩)ಅದರೆ ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಬ್ಯಾಕ್ ಅಫ್.ಯುರೋಪಿಯನ್ನರ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಳಕೆ ಆಹಾರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು (ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮೀಷನ್ ೩೦೦೩, ೨೦೦೨) ಜನರು ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲರಿಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ಸೂಚಿಸಿತು. ಈ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ರಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಣ, ಆದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಒಂದು ಸೂಚಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಜೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭೇಟಿ (ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ) ಮತ್ತು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಭೇಟಿಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಏನು? ಅಸೋಸಿಯೇ‍ಷನ್ ಕೈಗೊಂಡ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಶಿಕ್ಷಣ (ರಿಚರ್ಡ್ಸ್ ೧೯೯೯) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರಜೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಳಕೆ ನಡುವೆ ನಿರಂತರ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಂಡರ್ಲೈನ್ ಮಾಡಿದೆ. ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಪ್ರವಾಸಿ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆ ವ್ಯವಾಸ್ಥಾಪಕರು ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನೋಡುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬೆಂಬಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಲ್ಪ ಹಾನಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಖರ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 'ಉತಮ' ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಹಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರು, ಆದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರವಾಸ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸೂಕ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಉತ್ತಮ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿ ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಮತ್ತು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ರಚಿತವಾದ ರೂ:೬.೪ ಬ್ರೆಲಿಯನ್ (ಆಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್ (೯೭) (೯೭)ಅಥವಾ ೩೯.೫ (೩೯.೫) ದಶಲಕ್ಷ ಉದ್ಯೋಗಗಳು ಅದರ ಒಟ್ಟು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ೭.೭.% (೭.೭%)ಬೆಂಬಲ (೨೦೧೨) ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಜೆಡಿಪಿಯ ೭.೯% (೬.೬%) ರಚಿತವಾದ ಲಿತಹಾಕಿದ, ವಲಯದ ಭಾರತ ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ೨೦೨೩ (೨೦೨೩) ತನಕ ೭.೯% (೭.೯%) ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ (೩೦%) ೨೦% ಆಂದಾಜು ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವೈದ್ಯಕೀಯಿದೆ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ೨೦೧೫ (೨೦೧೫) ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು ರೂ:೯೫ ಬಿಲಿಯನ್ ತಲುಪಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯ 'ಅದ್ಭುತ ಭಾರತ' ಪ್ರಚಾರಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಭಾರತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಉತ್ಸವಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾಡಿಕೆಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ರೋಮಾಂಚಿಕ ಎಂದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಕಾರಣ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ನೀಡಿದ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ಭಾರತ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ತಲುಪಬೇಕಾದ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳು: ರಾಜಸ್ಥಾನ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಂಚಲ, ಉತ್ತರಾಂಚಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಸ್ಥಾನ
ಈ ಕಾರಣ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ತನ್ನ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಅನೇಕ ಭವ್ಯವಾದ ಆರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಹ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕನ್ನಡಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಳಗಳು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇಂತಹ ಒಂಟೆ ಉತ್ಸವ ಮಾರ್ಮಡ್ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ್ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ರಾಜಸ್ಥಾನ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ತಮಿಳುನಾಡು
ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಹೆಸರು ವಾಸಿಯಾಗಿದೆ, ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸಹ ದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಸಾಕ್ಷಿ. ಇದು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ತಾಜ್ಮಹಲ್ ಆಗಿದೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಸುಂದರ ವಿಗ್ನೆಟ್ಸ್ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಘಾರ್ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ವಾರಣಾಸಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ನ ವೈಂದಾವನ್ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ನಂತಹ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರಾಂಚಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಭಾರತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜ್ಯದ ದೇವತೆಗಳ ನಿವಾಸ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೀಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ಪುರತಾನ ದೇವಾಲಯಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಕುವತಾನ್ ಹಾಗೂ ಗಡ್ವಾಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾರತ ವಿಶ್ವ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕೊಡುಗೆ ಅಮೂಲ್ಯ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳನ್ನಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನನುಸರಿಸುವ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿರುವ ಜನ ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭಾರತ ಸುಖಸಮೃದ್ಧಿಯ ಬೀಡಾಗಿತ್ತು. ಪಶ್ಛಿಮದಲ್ಲಿ ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿಂದ್ಯ ಪರ್ವತ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ, ಪರ್ವತ, ಅದರ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿಯೇ, ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಫಲವತ್ತಾದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಇದೆ. ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ರ, ಕಾವೇರಿ, ಗೋದಾವರಿ, ಕೃಷ್ಣಾ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು ನಾಡಿನ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ದೇಶದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ತಿರುಗಾಡಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನೋಡಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಪ್ರವಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಚಯ ನಮಗೊಂದಿಷ್ಟು ವಿವರವಾಗಿಯೇ ಪರಿಚಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದೇಶ.
Mysure Bangalore
ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೋ ರೊನಾಲ್ಡೊ
''ಕ್ರಿಸ್ಟಿಯಾನೋ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಡಾಸ್ಸ್ಯಾಂಟೋಸ್ ಅವೇರೊ (ಜನನ ೦೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೫) ಒಬ್ಬ ಫ್ರಸಿದ್ದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಲೀಗಿನ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಂಡಕ್ಕೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾನೆ.'' ಅವರು ಫಾರ್ವಡ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲಿನ ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಲನ್ ಡಿ'ಓರ್ ಮತ್ತು ವರ್ಷದ ಅತ್ಯತ್ತಮ ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವ ಆಟಗಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದ .ನಂತರ ೨೦೧೩ ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಫಿಫಾ ಬ್ಯಾಲನ್ ಡಿ'ಓರ್ ಸಾಧಿಸಿದೆ.೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ದೇಶಕ್ಕೆ ತನ್ನ 500 ನೇ ಗೋಲನ್ನು ಒಡೆದ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಪಟ್ಟಿರುವ ರೊನಾಲ್ಡೊ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗೀಸಿನ ೧೦೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವನ್ನು ಉತ್ಸವಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಫೆಡರೇಷನವರು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಟಗಾರನೆಂದು  ರೊನಾಲ್ದೊನನ್ನು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಗೋಲ್ಡನ್ ಷೂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿರುವ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ. ಜೂನ್ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಇಎಸ್ಪಿಎನ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು. ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ರೀಡಾವಾದ ಫುಟ್ಬಾಲಿನಲ್ಲಿ, ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ''ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಮಾಗಸೀನ್ ರೊನಾಲ್ಡೊನನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಣ ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂದು ಪ್ರಚರಿಸಿತು.
''೧೮ ವಯಸ್ಸಿನ ರೊನಾಲ್ಡೊ ,೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಸಿ.ಪಿ. ಎಂಬುವ ಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ  ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸ್ಪೇನ್ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಒಂದು ಲಾಲೀಗಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ,ಎರಡು ಕೊಪಾಸ್ಡೆಲ್ರೇ ,ಎರಡು ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ಲೀಗ್ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕ್ಲಬ್ಬಿಗೆ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ಪನ್ನು ಗೆದ್ದ .ರೊನಾಲ್ಡೊ ೨೦೧೩-೧೪ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ೧೭ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಯು.ಇ.ಫ಼್.ಎ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ಲೀಗಿನ್ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದ ಮೊದಲನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಗಿದ. ೨೧೧೪ ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ ತನ್ನ ೧೭೮ ನೇ ಲಾ ಲಿಗಾ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦೦ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ವೇಗವಾಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲನೆಯ ಆಟಗಾರನೆಂದು ಹೆಸರುಗೊಂಡ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ, ಯು.ಇ.ಫ಼್.ಎ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅಗ್ರ ಗೋಲು ಹೊಡೆದ ಆಟಗಾರನಾದನು.ಅವರು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡಿನ ಪ್ರಮುಕ ಗೋಲ್ ಸ್ಚೋರರ್ ಕೊಡ ಆಗಿದ್ದರು.ತನ್ನ ಗ್ರಹಿಸಿದ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಲಿಯೋನೆಲ್ ಮೆಸ್ಸಿ ಹಿಂದೆ ಲಾ ಲಿಗಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಗೋಲ್ ಸ್ಚೋರರ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
೨೦೦೩ ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ೧೮ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಪೋರ್ಚುಗಲಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಮಾಡಿದ .ಲೂಯಿಸ್ ಫಿಗೊ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ [[ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಅತ್ಯಂತ ಮುಚ್ಚಿದ ಆಟಗಾರ. ಅದರ ನಂತರ 100 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದೆ ಏಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ : ನಾಲ್ಕು ಯು.ಇ.ಫ಼್.ಎ ಯುರೋಪ್ಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪ್ (೨೦೦೪, ೨೦೦೮, ೨೦೧೨ ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ) ಹಾಗೂ ಮೂರು ಫಿಫಾ ವಿಶ್ವಕಪ್ (೨೦೦೬, ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೪) . ಅವರು ಯುರೋ ೨೦೦೪ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗೋಲ್ ಗಳಿಸಿ ಪೋರ್ಚುಗಲನ್ನು ಫೈನಲ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದನು. ಅವರು ಜುಲೈ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಲಿನ ನಾಯಕನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ೨೦೧೨ ನಲ್ಲಿ ಯುರೋ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ  ನಾಯನಾಗಿ ಪೋರ್ಚುಗಲನ್ನು ಸೆಮಿ ಫೈನಲಿಗೆ ಬರವುದಾಗಿ ಮಾದಿದರು. ಜಂಟಿ ಟಾಪ್ ಸ್ಕೋರರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನೊ ಗೆಲ್ಲಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ ೨೩ ಗೋಲುಗಳನ್ನು ಗಳಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಯು.ಇ.ಫ಼್.ಎ ಯ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಷಿಪಿನ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅಗ್ರ ಆಟಗಾರನಾದ.
ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಸಿ.ಪಿ
೧೬ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ರೊನಾಲ್ಡೊವಿನ ಡ್ರಿಬ್ಲಿಂಗ್ ಕೌಶಲ್ಯದಿಒದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಅಂದಿನ ಮೊದಲ ತಂಡ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಲಾಸಲ್ ಬೊವನಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಯುವ ತಂಡದಿಂದ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಿದರು.ರೊನಾಲ್ಡೊ ,ಆಗಸ್ಟ್ 2003 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿನ್ನಲ್ಲಿದ್ದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್  ಯುನೈಟೆಡ್ ೩-೧ಕ್ಕೆ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಅವಗ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ನಿರ್ವಾಹಕ ಸರ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನಿನ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಅವನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತು.ಸ್ವತಃ ಫರ್ಗುಸನ್ ತಾವು ಕಂಡಿರುವ ೧೮ ವರ್ಷದ " ಒಬ್ಬ ರೋಚಕ ಯುವ ಆಟಗಾರ  "  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ''ಒಂದು ದಶಕದ ನಂತರ ,ಏಪ್ರಿಲ್ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಕ್ಲಬ್ನಿಂದ ನಿರ್ಗಮನಾದಾಗ ಸ್ಪೋರ್ಟಿಂಗ್ ರೊನಾಲ್ಡೊ ತಮ್ಮ ೧೦,೦೦೦ ನೇ ಸದಸ್ಯರಾಗಲು ಅವನನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ''
ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್: ೨೦೦೩-೦೬ :ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ :
ರೊನಾಲ್ಡೊ ,೨೦೦೩-೦೪ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ  ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಮೊದಲನೆಯ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಟಗಾರರನ್ನಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ £ ೧೨.೨೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಅವರ ವರ್ಗಾವಣೆ ಶುಲ್ಕ, ಅವರನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಆಟಗಾರನಾಗಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ೦೭ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜರ್ಸಿ ದೊರಯಿತು. ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡಿನಲ್ಲಿ ಬರಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಧರಿಸುವ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಹಗಿತ್ತು. ಅದು ರಾವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಾನ್ನಿದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದು ಅವರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗುಸನ್. ಒಮ್ಮೆ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ "ಅವರು ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯಂತೆ" ಹಾಗು "ನನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಒಬ್ಬರು ಅವರು " ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ"
ಸಾಧನೆಗಳು
೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಅವರ ೪೦೦ನೇ ಗೋಲನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಅವರು ೭ ಎಂದು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್-ಶರ್ಟನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ೨೦೦೨-೨೦೦೩ ಸೀಸನ್ ನಂತರ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡಿನ ಮೊದಲನೇ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಟಗಾರನಾದನು. ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಾರರಾದ ಡೇವಿಡ್ ಬೆಕಾಂ, ಜಾನಿ ಬೆರಿ, ಜಾರ್ಜ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಅವರೆಲ್ಲರು ಹಾಕಿಕೊಂಡ ಶರ್ಟ್ ನಂಬರ್ ೭. ಆ ಶರ್ಟನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರುಗಳಂತೆಯೇ ಆಟವಾಡ ಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾನಸೀಕ ಒತ್ತಡವಿತ್ತು. ಆ ಒತ್ತಡ ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಅವರು ೨೮ ನಂಬರ್ ಟಿ-ಶರ್ಟನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲು ಬಯಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರನ ಗುರುವಿನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ ೭ ಟಿ- ಶರ್ಟನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಲ್ಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ರೊನಾಲ್ಡೊ ಅವರ ಮೊದಲ ಆಟದಲ್ಲಿ ೬೦ ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ ಸಬ್ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟಾಗಿ ಆಡಿ ೪-೦ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಟನ್ ವಾಂಡರರ್ಸ್ ಮೇಲೆ ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ೧ ನವಂಬರ್ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲನೇ ಗೋಲನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಗಾಗಿ ಪೊರ್ಟ್ಸ್ ಮೌತ್ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದರು. ಇವರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ೧೦೦೦ನೇ ಗೋಲನ್ನು ೨೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಮಿಡಿಲ್ಸ್ ಬ್ರೊ ತಂಡದ ಎದುರು ಆಡುವಾಗ ಹೊಡೆದರು. ೨೦೦೬-೨೦೦೭ ಸೀಸನ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ೨೦ ಗೋಲ್ ತಡೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ತನ್ನ ಪ್ರಥಮ ಲೀಗ್ ಟೈಟಲನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಪಡೆದರು. ಡೆನ್ನಿಸ್ ಬೆರ್ಗ್ಕಾಂಪ್ ಮತ್ತು ರಾಬಿ ಪೌಲರ್ ನಂತರ ೨೦೦೬ ನವಂಬರ್ ಮತ್ತು ಡಿಸಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಬರ್ಕ್ಲೆಸ್ ತಿಂಗಳ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೂರನೆಯವರು ರೊನಾಲ್ಡೊ. ೫ ಮೇ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ೫೦ನೇ ಗೋಲನ್ನು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಸಿಟಿ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವಾಗ ಹೊಡೆದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡಿಗೆ ೪ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಟೈಟಲ್ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದರು.
ಅವರಿಗೆ ಫ್.ಐ.ಫ್ ಪ್ರೊ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಯಂಗ್ ಪ್ಲೆಯರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರೊನಾಲ್ಡೊ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಜೊತೆ ೫ ವರ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿ ವಾರಕ್ಕೆ ೧೨೦೦೦೦ಯುರೋಸ್ ಎಂಬ ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆದು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಪಾದಿಸುವ ಆಟಗಾರರಾದರು. ೨೦೦೭ಸೀಸನ್ನಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಪ್ಲೆಯರ್ಸ್ ಪ್ಲೆಯರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಮತ್ತು ಪಿ.ಎಫ್.ಎ ಯಂಗ್ ಪ್ಲೆಯರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ದೊರಕಿತು. ರೊನಾಲ್ಡೊ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಎರಡನೇಯವರು. ರೊನಾಲ್ಡೊವಿಗೆ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಅಸ್ಸೊಸಿಯೆಷನ್ ಫುಟ್ಬಾಲರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರಕಿತು.
ರೊನಾಲ್ಡೊ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಹಾಟ್ರಿಕ್ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯು ಕಾಸಲ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಆಡುವಾಗ ಪಡೆದರು. ೨೦೦೭-೨೦೦೮ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ ಕಡೆಯ ಆಟದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಯು.ಇ.ಎಫ.ಎ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದ ಮ್ಯಾಟ್ಚ್ ಎಂಬ ಗೌರವ ಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಸೀಸನ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ವ್ರುತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಗೋಲುಗಳನ್ನು (೪೨) ಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಫಿಫ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪ್ಲೆಯರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ ಎಂಬ ಗೌರವವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲನೇ ಪ್ರಿಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಎರಡನೇಯ ಪೋರ್ಚುಗಲ್ ಆಟಗಾರ ಎಂಬ ಗೌರವ ಪಡೆದರು. ಜೂನ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡದಿಂದ ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಆಲೆಕ್ಸ್ ಫರ್ಗ್ಯುಸನ್ ಗೆ ತಮ್ಮ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ತಂಡವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು.
ಅವರು ೨೦೧೪ರ ವರೆಗು ರಿಯಲ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಇವರ ಕಾಲದ ಸ್ರೇಷ್ಟ ಕಾಲ್ಚೆಂಡು ಆಟಗಾರರೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರಾಬರ್ಟಸ್ ಲಾರ್ಡ್ ಟೋಡ್
ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಸಾಯನವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ರಾಬರ್ಟಸ್ ಲಾರ್ಡ್ ಟೋಡ್ರವರು 1907ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2ರಂದು ಗ್ಲಾಸ್ಗೋವಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಟೋಡ್ರವರು 1936ರಲ್ಲಿ ಜೀವಸತ್ವಗಳ (vitamins) ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ, ಯಾವ ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಬೆರಿಬೆರಿ ವ್ಯಾಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಜೀವಸತ್ವವಾದ ಕಜೀವಸತ್ವ B1ಕಿನನ್ನು (vitamin B1 or aneurin or thiamin) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಯಾವ ಜೀವಸತ್ವದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಹಾನಿಕರ ಅನಿಮಿಯಾಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಜೀವಸತ್ವವಾದ ಕಜೀವಸತ್ವ B12ಕಿನನ್ನು (vitamin B12 or cyanocobalamin) ಅವರು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ನಂತರ ಸುಮಾರು 1950ರಲ್ಲಿ ಟೋಡ್ರವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಕನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ಕಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ ಅಂದರೆ ಜೈವಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.) ಟೋಡ್ರವರು ನಮ್ಮ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಜೀವರಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಮುಖ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳಾದ ಅಡೆನೋಸಿನ್ ಟ್ರೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ATP) ಮತ್ತು ಅಡೆನೋಸಿನ್ ಡೈಫಾಸ್ಫೇಟ್ಗಳನ್ನು (ADP) ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಕಿಣ್ವಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಡಿ.ಎನ್.ಎ.ನಂತಹ (DNA or deoxyribonucleic acid) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅವರು ದೃಢೀಕರಿಸಿದರು. ಟೋಡ್ರವರು 1997ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ನಿಧನರಾದರು