cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗೋಮೇದಕ
ದೊರೆಯುವಿಕೆ
ರತ್ನ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಗೋಮೇದಕಗಳು ಶ್ರೀಲಂಕ, ಇಂಡೊಚೀನ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ರಷ್ಯ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯ, ಇಟಲಿ ಮೊದಲಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಗೋಮೇದಕದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ (37%). ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೇರಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮುದ್ರತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಮರಳಿನಲ್ಲೂ ಇವು ಹೇರಳ. ಗೋಮೇದಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಶಿಲೆಗಳಾದ ಗ್ರಾನೈಟ್, ಸೈನೈಟ್ ಮತ್ತು ಪೆಗ್ಮೆಟೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಖನಿಜವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಖಮ್ಮಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೈನೈಟ್ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಹರಳುಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನವರತ್ನಗಳು
ಉಡುಪಿ ಬಿ.ಜಯರಾಂ
'''ಉಡುಪಿ ಬಿ. ಜಯರಾಂ.(೨೬ನೇ ನವೆಂಬರ್ ,೧೯೨೬ -೧೩ ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೦೮ ) ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು'''. thumb|right|250px|ಉಡುಪಿ ಬಿ.ಜಯರಾಂ
ಪರಿಚಯ
ನಮಗೆ ಒಂದು ಹಾಡು ಅದರ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವುದಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಆ ಸಿನಿಮಾ ದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಗಾಯನ ಹಾಗು ನೃತ್ಯ. ಅದರಲೂ ನಮಗೆ ಆ ಗೀತೆಯ ದೃಶ್ಯ ಮನಸ್ಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪದೆ ಪದೆ ಬರುವುದಾದರೆ ಹಾಗು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅದರ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೊಜನೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಅತಿಉತ್ತಮವಾದ ಮನೋರಂಜನ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಾತಿಲ್ಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳವರೆಗು ಇಂತಹ ನೂರಾರು ಉದಾಹರಣೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂತಹ ಹಲವಾರು ಸಂಯೋಜನಾ ಕಾರರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಿಂದ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವಲರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಬಿ. ಜಯರಾಂ ಕೂಡ ಮುಖ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಜನನ
೨೬ನೇ ನವೆಂಬರ್ ,೧೯೨೬ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಟ್ಟಗ್ರಾಮ ಬಾಳೇಕುದ್ರು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಆನಂದ ಭಟ್ ಹಾಗು ಜಲಜಮ್ಮ ನವರ ಬಯಕೆಯ ಹರಕೆಯ ೫ನೆ ಶಿಶುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಪ್ರತಿಭೆ
ಅಂದು ತನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ಹಠದಿಂದ ಇಡೀ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಪ್ರೀತಿ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬ್ಬಿದ್ದರು. ಅವರೊಳಗಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದನಿದ್ದ್ದ ಅದು ಜಯರಾಮರಿಗಿದ್ದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಕಲೆ. ಇದರೊಳಗೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಕತೆಯೇ ಉಂಟು. ಜಯರಾಂರವರಿಗೆ ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಕೊರತೆ ಇದ್ದರು ತಂದೆ ಪ್ರೀತಿ ಕಮ್ಮಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆನಂದ ಭಟ್ಟರು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಗನಿಗೆ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದರು ಎನ್ನಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಕಾಯಕ ತಂದೆಯ ಗಾಯನ ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಜಯರಾಮ ತಮಗಿದ್ದ ಕಲಾ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಕಲಿಯದಿದ್ದ್ದರು ಸ್ವರ ಲಯ ಶೃತಿ ಅರಿತು ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆಯಜೊತೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಊರೂರು ತಿರುಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸರಸ್ವತಿ ಅವರಿಗಿತ್ತ ವರವಿದು. ಅವರ ಗಾಯನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತದ್ದು ಅವರ ಊರಿನ ರಾಮಮಂದಿರ. ರಾಮನವಮಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದೇ ವಾರ ಭಜನೆ ನಡೆಯುತಿತ್ತು. ವಾರದಲೊಂದು ದಿನ ಶಾಲಾ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಜನೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ. ಅದರ ಉಪಯೂಗವನ್ನು ಕಂಚಿನ ಕಂಠದಿಂದ ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಜಯರಾಮರು ಸರಿಯಾಗೇ ಉಪಯೂಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಹಾಗೆ ಹಾಡುವಾಗ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದದ್ದು ಪಂಡರಿ ಭಜನೆಗಳನ್ನೇ ಹಾಡಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅವರೊಳಗಿದ್ದ ನರ್ತಕವೂ ಆಗಲೆ ತನ್ನಿರುವು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಅದೇ ಮುಂದೆ ಅವರ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದದ್ದು. ಇವರ ಗಾಯನ ಕೇಳಿ ಊರಿನವರು ಇವರನ್ನು ಪ್ರೇತಿಯಿಂದ ಕುಟ್ಟಿ ಹರಿದಾಸ ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಂಗೀತ ಒಲವು ಕಂಡ ತಂದೆ ಅವರನ್ನು ಪದ್ಮನಾಭರ ಬಳಿ ಅಬ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ನೀರ್ದೇಶನಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಥಾನ ತಂದವರು ಜಯರಾಂರವರು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೃತ್ಯ ಸನ್ನಿವೆಶಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಅರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉಡುಪಿ ಜಯರಾಮರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೂಜನೆಯನ್ನು ತಾವೊಬ್ಬರೆ ಸಮರ್ಥ ರೀತಿಯಿಂದ ನಿಬಾಯಿಸಿದ್ದರು ಉದಾ. ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನದ ನೂರಾರು ನೃತ್ಯಗಳು ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಜಯರಾಂ ತಮ್ಮ ೫ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಚಿಕಮ್ಮ ಭವಾನಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೇಡದ ಮಗುವಾಗಿ ಬೆಳೆದರು.ಅವರ ಗುಣ ಸ್ವಬಾವ ಹೇಳಲು ಹೊರಟರೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸದ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಸ್ವಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಜಯರಾಂ ಒಂದು ಮಾತನ್ನು ಆಡಿದವರಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಾಗಿ 'ನಿಂದಕರಿರ ಬೇಕಯ್ಯಾ' ಎನ್ನುವ ದಾಸವಾಣಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಇಂದಿನ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನೇ ಕಾರಣ ,ಎಲ್ಲರಂತೆ ತನಗೂ ತಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ದೊರಕಿದ್ದರೆ ತಾನು ಕೇವಲ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದೆ ಎಂದಂದ್ದುಕೊಂಡು ಸಮಾಧಾನ ಪಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಜಾತಶತ್ರು.ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸದವರು ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ ವಿಲ್ಲ ಎನ್ನ ಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಸುತ್ತ ಹತ್ತೂ ಹಳ್ಳಿಯವರು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಕುಟ್ಟಿ ಹರಿದಾಸರೆಂದು. ಅವರೆಂದರೆ ಎಲ್ಲರಿಗು ಅಚ್ಚು-ಮೆಚ್ಚು.ಬಾಲ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತರು.ಉಡುಪಿ ಜಯರಾಂನವರು ಜೀವನ ಬಾಲ್ಯ ಸರಳವಾಗೀನೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಮಲೆನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಡಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ. ಅಡಕೆ ಕುಯ್ಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಡಕೆ ಸುಲಿಸುವ ಕೆಲಸ. ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವಾಗ ನಿದ್ದೆ ಬರದಿರಲೆಂದು ಭಟ್ಟರನ್ನು ಹಾಡಲು, ಕಥೆ ಹೇಳಲು ಕರೆಸುತ್ತದ್ದರು. ಬಟ್ಟರಿಗೆ ಸುಸ್ತಾದಾಗ ಆ ಕೆಲಸ ಜಯರಾಂ ಪಾಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಊಟ ಹಾಗು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಡಿಕೆ ಸಿಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮಾರಿ ಮುಂದಿನ ಸಂಚಾರದವರಿಗೆ ಕುಟುಂಬ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಹಣ ಒಟ್ಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿ ಮಗನನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೂಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಗನನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಲಿಗೆ ಹಾವು ಕಚ್ಚಿ ಸಾವು ಬದುಕಿನ ಮಧ್ಯ ಇದ್ದ ಮಗನನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಸಾಧನೆಯೇ ಸರಿ. ಹೀಗೆ ಕಷ್ಟದಲ್ಲೆ ಬೆಳೆದ ಜಯರಾಮನಿಗೆ ತಂದೆಯ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಸರ್ವಸ್ವ ವಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಹಾಡುತ್ತಾ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಕೆಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವಾಧ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವತ್ತ ಅಬ್ಯಾಸ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯ ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ವಿಶ್ವೆಶ್ವರ ತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮಿಜಿ ಸಹಪಾಠಿಯೂ ಹೌದು. ಇಬ್ಬರನ್ನು ಒಂದುಗೊಡಿಸಿದ್ದು ಸಂಗೀತವಂದರೆ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಇವರು ಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ತಿರುವು ಬಾವ ಕೃಷ್ಣಕಾರಂತರು ಬಳಿ ಸೇರಿದ್ದು. ಇವರ ಅಕ್ಕ ಸುಶೀಲ ತಮ್ಮನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಎನಾದರು ದಾರಿ ಮಾಡಲೇಬೆಕೆಂಬ ಹಂಬಲದಿಂದ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ದುಡ್ಡು ಹೊಂದಿಸಿ ತಮ್ಮನನ್ನು ತನ್ನ ತೀರಿ ಹೋದ ಸಹೋದರಿಯ ಗಂಡ ಕೃಷ್ಣಕಾರಂತರ ಹೂಟೆಲ್, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಟರ್ ಫಾಲ್ಸ್ಸನಿಂದ ಅದ್ಬುತವಾಗಿ ನಡೆಯುತಿತ್ತು. ಕಾರಂತರು ಉದಾಸೀನ ಮಾಡದೆ ಜಯರಾಮರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ವಿತ್ತರು. ಆದರೆ ಜಯರಾಮರು ಸಿಕ್ಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾರಂತರೇ ಸೈ ಎನ್ನುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಂಡರು. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟೇ ನಿಷ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊಟೆಲಿನ ಸಮಸ್ತ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊತ್ತರು. ಹೀಗೆ ಇರುವಾಗ ಅವರ ಜೀವನದ ಮತ್ತೊಂದು ತಿರುವುತೆಗೆದುಕೊಂಡದ್ದು ಭಾವನ ಅಣ್ಣನ ಮಗ ಸೀತಾರಾಮ ಕಾರಂತರು ಜಯರಾಮನಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತ ಫಿಲಾಸಫರ್, ಗೈಡ್ ಎಲ್ಲವೂ ಆದರು.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತ ರೀತಿ
ಜಯರಾಮರವರು ಮೊದಲಿಗೆ ಮೈಲಾಪುರದ ಗುರು 'ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಪಿಳ್ಳೈ' ಅವರಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಗುರು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿಯವರು ಆ ಕಾಲದ ಓರ್ವ ಧೀಮಂತ ನೃತ್ಯಗುರು. ನೃತ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟ್ಯು ಹೆಸರು ಮಾಡಿರುವ ನರ್ತಕಿಯರಿಗೆ ನೃತ್ಯ ವನ್ನು ಕಲಿಸಿದವರು. ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳಂತೆ ಇವರೂಸಹಾ ಒಬ್ಬ ಅರ್ಹ ಶಿಷ್ಯರಿಗಾಗಿ ಹುದುಕಾಟ ನಡೆಸುವಾಗ ಜಯರಾಂರವರ ಗುರು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ಅವರೇ ತಮಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಶಿಷ್ಯ ನೆನ್ನಿಸಿರಬೇಕು. ಆಗ ಅವರು ತಾನು ಅರಿತ ನೃತ್ಯದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿಸೂಕ್ಷ್ಮಗಳನೆಲ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು.ಜಯರಾಮರವರು ಸಹಾ ಅಷ್ಟೆ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾದಿದರು. ಆನಂತರ ಜಯರಾಮರು 'ಸಿನ್ಹ 'ಎನ್ನುವ ಗುರುಗಳಿಂದ 'ಮಣಿಪುರಿ' ನೃತ್ಯವನ್ನು, ಕಥಕ್ಕಳಿ ನೃತ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ 'ಗೋಪಿನಾಥ್' ಅವರಲ್ಲಿ 'ಕಥಕಳೀ' ಶೈಲಿಯನ್ನು 'ಚೋಪ್ರಾ' ಅವರಿಂದ' ಪಂಜಾಬೀ' 'ಬಾಂಗ್ರ' ಪದ್ಧತಿಯನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸಿಸಿದರು.'ಚಂದ್ರಲೇಖ' ಚಿತ್ರದ ಶೂಟಿಂಗ್ ಮುಗಿಯುವವೇಳೆಗೆ ಜಯರಾಮರು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಭರಟನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ' ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಲವಾರು ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳ್ಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಜಯರಾಮರಿಗೆ ಎಷ್ಟೋ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧೇಶಿಸುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.
ನಟನೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಆಸಕ್ತಿ
ಜಯರಾಂ ಎಲ್ಲದಕ್ಕು ಮೊದಲೇ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಆಸಕ್ತಿಯಾದ ನಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ತಾನು ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯುತ್ತೇನೆ,ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಇವರು ಅಂದುಕೊಂಡವರೇಅಲ್ಲ.ಅವರ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದದ್ದು ನಟನೆಯಕಡೆ. ತೆರೆಯಮೇಲೆ ಬಂದರಷ್ಟೇ ಜನ ತಮ್ಮನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಾಲ್ಯದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನೃತ್ಯದ ಕಡೆ ಬರವ ಮುನ್ನ ನಟರಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟಿದರು .ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟನ್ನೂ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ ಕನ್ನಡದವರಾದ ಆರ್.ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರ, ಆರ್.ಎನ್.ಆರ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಕೂಡ ಅವಕಾಶ ಕೇಳಿ ಹೋದದ್ಧುಂಟು.ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರುಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಟರಾಗಿ,ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ,ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಕೊಡುಗೆಯು ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಹೊಸಬರಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ, ಬೆಳಕಿಗೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಾಗೇಂದ್ರರಾಯರು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ.ಆವೇಳೆಗಾಗೆಲೇ ಅವರಿಂದ ಹಲವಾರು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಙ್ನರು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಜಯರಾಮರ ನಟನಾಗುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಸಫ಼ಲವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು.
ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಪ್ರೀತಿ
ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಜಯರಾಮರಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ನಾಲ್ಕರ ಹರಯ. ಸಿನಿಮಾಗೆ ಪಾಲಾದರು ಅನ್ನುವ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಮನೆಯವರೆಲ್ಲಾ ಬಂದಾಗಿತ್ತು. ಸಿನಿಮಾಗೆ ಸೇರಿದವರು ಬಹಳ ಬೇಗ ಹಾದಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುವ ಪುರಾತನ ವಾದನವನ್ನು ನಂಬಿದ್ದ ಜಯರಾಮರ ತಂದೆಯವರು ೧೯೫೪ರ ಜೂನ್ ೧೦ರಂದು ಜಯರಮರವರನ್ನು ಸರೋಜ ರವರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹಮಾಡಿಸಿದರು.ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುದ್ದಾದ ಹೆಣ್ಣುಮಗು ಹುಟಿತು. ಮಗುವನ್ನು ಹರಣಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೇ (೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ)'ರಾಜರವಿ ಎಂಬ ತಮ್ಮನು ಜನಿಸಿದನು ಆನಂತರ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟೇಶ್ ಭಟ್ ಮತ್ತು ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ರಮೇಶ್ ಭಟ್ ಜನಿಸಿದರು.ಜಯರಾಮರ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳ ಜತೆ ಪ್ರೀತಿ,ಸಲುಗೆ ಹೆಚಾಗಿಯೇಯಿತ್ತು. ಮಕ್ಕಳ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ತಾವು ಮಕ್ಕಳಾಗಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.ಹಾಗೆಯೆ ಮಕ್ಕಳಿಗು ತಂದೆಯಂದರೆ ಬಹಳ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಮಕ್ಕಳೆಲರಿಗೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಬಹಳ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರ ನಾಲ್ಕೂ ಮಕ್ಕಳು ಗಂಡು-ಹೆಣ್ಣು ಎಂಬ ಬೇಧವಿಲ್ಲದೆ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತ ಬೆಳೆದರು.ಅವರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿ ಅನ್ನಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ,ಅವರನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಸೋತವರಲ್ಲ ಜಯರಾಮರು. ಅವರದು ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ,ಸಂತೋಷವಾದ ಸಂಸಾರಾವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಡನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ನನಿಂದ ಆಹ್ವಾನ
ಈ ವೇಗಾಗಲೇ ಸಿನಿಮಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಜಯರಾಮರಲ್ಲಿದ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವರಿಗೆ ಆಹ್ವಾನ ಕೊಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ ಮಾಲಿಕರಾದ ಟಿ.ಆರ್.ಸುಂದರಂ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ತಮ್ಮ ಮಾರ್ಡನ್ ಸ್ಟ್ಡುಡಿಯೋವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಬಾಡಿಗೆಗೂ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸ್ಟ್ಡುಡಿಯೋದಲ್ಲೆ ನಡೆಯುವ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಶ್ರಧ್ಹೆಯಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಗಮನಿಸುವಾಗ ಯಾವುದಾದರು ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆ ಕಂಡರೆ,ಆ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಜಯರಾಮರು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿ ,ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ಅಗಾದವಾದ ಪ್ರತಿಭೆ ಎಲ್ಲವೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಯಿತ್ತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಜಯರಾಂರವರನ್ನೇ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಯರಾಂ ತಮಿಳರ ಪ್ರೀತಿಯ ಬಿ.ಜಯರಾಮನ್ ಆಗಿ, ಸಿನಿಮಾರಂಗದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ದಾಖಲಿಸತೊಡಗಿದರು.ಜಯರಾಂ ಮತ್ತು ಸುಂದರಂರವರಿಬ್ಬರ ಬಾಂಧವ್ಯ ಎಷ್ಟ್ಟು ಗಾಢವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ ಸುಂದರಂರವರು ತಾವು ವಿಧಿವಶರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಬರೆದ ವಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಮುಂದೆಯೂ ಮಾರ್ಡನ್ ಥಿಯೇಟರ್ಸ್ನ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಜಯರಾಂ ಮಾಸ್ಟರ್ ಅವರಿಂದಲೇ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದರಂತೆ.ಜಯರಾಂರವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಲ ತಮ್ಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಜಯರಾಂ ಬಹಳ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿಗೂ ಆ ಹಾದುಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಎಲ್ಲರು ಸುಂದರ, ಅತಿಸುಂದರ ಎಂದು ರಸಿಕರು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಾರೆ.ಇಡೀ ಕಥೆಯನ್ನು ಐದಾರು ನಿಮಿಶದ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿಡುವಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಿದ್ಧಹಸ್ತರು. ಒಂದು ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಜಯರಾಂ ಮಾಸ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಮೀರಿಸುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಂತಿಮ ಕ್ಷಣ
೧೩ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್,೨೦೦೪,ಬುಧವಾರ,ಮಹಾಲಯ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ದಿನದಂದು ಜಯರಾಮರು ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯರಾದರು .
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನೃತ್ಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಮಲೆಕುಡಿ
ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಸಾಮಜಿಕ,ಆರ್ಥಿಕ, ರಾಜಕೀಯ,ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ಮಲೆಕುಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ: ಥಳಥಳಿಸುವ ಹಸಿರು,ಸೂತ್ತಲೂ ಹಬ್ಬಿದ ನೀಲರಾಶಿ,ದೂರದಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಧುಮುಕುವ ನೀರು, ಅಗಾಧ ಹಸಿರಿನ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಕಡೆ ಅಡಗಿ ಕುಳಿತ ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಸುಂದರ ಗುಡಿಸಲ ತಾಣಗಳು.ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದ ತೆಂಗು,ಏಲಕ್ಕಿ,ಮೆಣಸು ಮುಂತಾದ ಬಳ್ಳಿಗಳ, ಬನದ ಸಿರಿ.ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ,ಸುಳ್ಯ,ಬಂಟ್ವಾಳ ಮತ್ತು ಪುತ್ತೂರು ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶದ ಕಣಿವೆ ಕಂದರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುª ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಿರಾಡಿ ಮತ್ತು ಚಾರ್ಮುಡಿ ಘಟಗಳ ನಡುವಿನ ಅಭೇದಿತ ಹೆಗ್ಗಾಡಿ ನಡುವೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಇಳಿಮಲೆ,ಬಾಂಜಾರು ಮಲೆ ಹಾಗೂ ಅಂಬಾಟಿಮಲೆ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಪ್ರಿಯವಾದ ತಾಣ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ,ಉಜಿರೆ,ನೆರಿಯ,ಶಿಶಿಲ,ಮುಂಡಾಜೆ,ಕಿಳಿಂಜೆ,ಹಾಲಂಗಾಯಿ,ಇವೇ ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯವಹಾರದ ಸ್ಥಳಗಳು.ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಉಜಿರೆ ಕೆಲವು ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಪಾಲಿಗೆ ಮಹಾನಗರಗಳು ಅಲ್ಲಿಂದಾಚಗೆ ಪ್ರಪಂಚ ನೋಡದವರೇ ಹೆಚ್ಚು...
ಮೇಲಿನಂಥ ಅರಣ್ಯ ಸಮೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೆಕುಡಿಯರು ಬದುಕಿದ್ದರೂ ಅವರು ನಿಜವಾಗಿ ಸುಖಿಗಳಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳಂತೆ ಇವರು ಆನೇಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿಯೇ ಬಡವರಾಗಿಯೇ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ವಸಿಸುವ ಮನೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಅಡಿಜಾಗ ಮಾತ್ರ ಇವರದು. ಉಳಿದಭೂಮಿ ಇವರದಲ್ಲ. ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ಅದೇ ಅರಣ್ಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬದುಕಿ ಬಂದಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿಯ ಭೂಮಾಲಿಕತ್ವದ ಒಡೆತನ ಅವರಿಗಿಲ್ಲ. ನಾಗರಿಕ ಬದುಕಿನ ಜನ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ತೋಟಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಕೃಷಿ ಗೈಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಲೆಕುಡಿಯರು ಕೂಲಿಗಾಳಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಏಲಕ್ಕಿ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಲಿ, ಅರಣ್ಯಗಳ ಪ್ಲಾಂಟೇಶನ್, ಕೆಲಸ ಮರ ಕಡಿಯುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಕೂಲಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವರು, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಲಯಾಳಿಗಳು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ಸಮೂಹ ವಾಸಿಸುವ ನೆಲವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಹಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಕಲೆಗಳೇನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಕೋಲಾಟದ ಒಂದು ಬಗೆಯೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ದೀಪಾವಳಿ ಇವರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಬ್ಬಗಳು. ಆದರೆ ಈ ಹಬ್ಬಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಬ್ಬಗಳೇ ಅನ್ನುವುದು ಅನುಮಾನ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳದು ಅವರದೇ ಆದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಜಾತ್ರೆಗಳಿರುತ್ತವೆ,ಹಬ್ಬಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ.’ಕೆಡ್ಡಸ’ ಎಂಬ ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಇವರು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ವ್ಯವಸಾಯ ಆರಂಭವಾಗುವಾಗ ಬೂಮಿಗೆ ಮಾಡುವ ಪೂಜೆ ಈ ಕೆಡ್ಡಸ ಆಚರಣೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಮಲೆಕುಡಿಯರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ಕೃಷಿಕರಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಮಲೆಕುಡಿಯರು ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ,ಪಂಜುರ್ಲಿ,ಅಂಬಾಟಿಮಲೆದೈವ ಭೈರವ ಹಾಗೂ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಮಂಜುನಾಥನನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ.ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಪ್ರಭಾವ ಬುಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಗಳ ಮೇಲೂ ಆಗಿದೆ. ಇತರೇ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಲೆಕುಡಿಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಲೆಕುಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದ ಹೆಸರಿನ ಬಗ್ಗೆ : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೆ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಇಲ್ಲ ಇವರು ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಇವರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲೆಕುಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಇವರಿಗೆ ಇವರದೇ ಆದ ಒಂದು ಜಾನಪದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಮೂಲ ಕಥೆಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಮೂಹ ಈ ಭೂಮಿಯಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು, ತಮ್ಮ ಮೂಲಪುರುಷ ಯಾರು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ ಇ ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮೂಹದವನೇ ಮೂಲ ಪುರುಷ ಎಂಬಂತೆ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದುಂಟು ಅಂತೆಯೇ ಮಲೆಕುಡಿಯರಲ್ಲೂ ಈ ಬಗೆಯ ಕಥೆಗಳಿವೆ.ಆ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೀಗಿದೆ ಈಶ್ವರನು ಯಾವಾಗಲೂ ಭೂಲೋಕವನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸುವಂಥ ದೈವ. ಈ ಭೂಲೋಕದ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುತ್ತ ಬಂದವನು. ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಈಶ್ವರನ ಜತೆ ಹೊರಟು ಅವನು ಭೂಲೋಕದ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಹೇಗೆ ಆಹಾರ ನೀರು ಹೇಗೆ ಹಂಚುತ್ತಾನೆಂದು ನೋಡಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಈ ಆಸೆಯನ್ನು ಪಾರ್ವತಿ ಶಿವನ ಮುಂದೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಳು. ಅದಕ್ಕೆ ಈಶ್ವರನು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಬರುವುದು ಬೇಡ, ಬಂದರೆ ತನ್ನ ಜತೆ ಕಾಡುಮೆಡು ಸುತ್ತಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅದಲ್ಲದೆ ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಆಗತಾನೆ ಒಂದು ಮಗುವಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಅವಳು ಆಗಾಗ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಭೂಲೋಕ ಸುತ್ತಲು ಬಂದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಆ ದಿನ ಹಾಲು ಕುಡಿಸದೆ, ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಂತಲೂ ಈಶ್ವರನು ಹೇಳಿದ. ಆದರೆ ಪಾರ್ವತಿ ಈಶ್ವರನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆ ದಿನ ತನಗೆ ತುಂಬಾ ಬೇಸರವಾಗಿದ್ದುರಿಂದ ಜತೆಯಲ್ಲಿ ಬರುವೆನೆಂದು ಹಠ ಮಾಡಿದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ಭೂಲೋಕದ ಕಡೆ ಬಂದು ಕಾಡಿನ ಎಡೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಟರು. ಹೀಗೆ ಕಾಡಿನ ಸಕಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ಬಹಳ ಹೊತ್ತು ಹೋಗುವಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲುತುಂಬಿ ಕೊಂಡಿತು. ಆಗ ಈಶ್ವರನು ಸಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ನಿನಗೆ ನಾನು ಕೈಲಾಸದಲ್ಲೇ ಹೇಳಿದೆ, ನೀನು ಬರುವುದು ಬೇಡ ಎಂದು. ಈಗ ನೋಡು ಎಂಥ ತಾಪತ್ರಯ ಆಯಿತು ಎಂದ.ಅದಕ್ಕೆ ಪಾರ್ವತಿ ಎದೆ ನೋವು ತಾಳಲಾರದೆ ನೋವು ಅನುಭವಿಸತೊಡಗಿದಳು. ಆಗ ಈಶ್ವರನ ಮಾತಿನಂತೆ ಪಾರ್ವತಿ ಒಂದು ಗಿಡದ ಬಳಿಬಂದು ಮಣ್ಣು ತೆಗೆದು ಬೊಂಬೆ ಮಾಡಿ ಅದಕ್ಕೆ ಜೀವ ಬರಿಸಿ ಎದೆಯ ಹಾಲು ಕುಡಿಸಿ ನೋವು ಶಮನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳಂತೆ.ಇನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಮಗುವನ್ನು ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಕೊಂಡು ಹೊದರೆ ಜನಕ್ಕೆ ಅನುಮಾನವಾಗಬಹುದೆಂದು ಅಲ್ಲೆ ಮಗುವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಲು ಯೋಚಿಸಿದಳು ಹಾಗೆ ಮಗುವನ್ನು ಒಚಿಟಿ ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿದು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬದುಕುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಕೈಲಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದರು.ಹೀಗೆ ನೋವು ಹತ್ತಿದ ಮೊಲೆಯಹಾಲು ಕುಡಿದು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳದ ಶಿಶುವಿಗೆ ಮೊಲೆಕುಡಿಯ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು ಎಂದು ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೊಲೆಕುಡಿಯನೇ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಲೆಕುಡಿಯನಾದ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮಲೆಕುಡಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಮಮತ್ತೊಂದು ವಿವರವಿದೆ ಆದರೆ ಈ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಉಪಪಂಗಡಗಳು ಮತ್ತು ಕುಲಬೆಡಗು ಬಳ್ಳಿ :ಮಲೆಕುಡಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ 15 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಪ ಪಂಗಡಗಳಿದ್ದು ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೋಂದು ಉಪ ಪಂಗಡದ ಜನರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಉಪ ಪಂಗಡದ ಜನರು ಜೋತೆಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಉಪ ಪಂಗಡದ ಜನರೋಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮರಸ್ಯವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು :ಕೆಲವು ಮಲೆಕುಡಿ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಮನೆತನದ ಹೆಸರು ಇದ್ದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಅವು ಬಳಕೆಯಲಿಲ್ಲಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮನೆತನದ ಹೆಸರುಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಮನೆ ಮತ್ತು ಯಾವತರದ್ದು :ಮಲೆಕುಡಿ ಜನರು ಬೆಟ್ಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇವರು ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಗೆ ಮನೆ, ಮಲಗುವ ಕೊಣೆ, ನಡುಮನೆ,ಬೂತದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮು ಇಡುವ ಕೊಣೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರ ಮನೆಗಳು ಕೇಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸಿಸುವ ಮನೆಗಳು ಸ್ವಂತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೆಕುಡಿ ಜನರು ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವರು ಶೀಟಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಟುಂಬದ ವಿಧ ಮತ್ತು ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಯಾವ ರೀತಿಯದು : ಎಲ್ಲಾ ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಪಿತೃ ಪ್ರಧಾನ ಕುಟುಂಬಗಳಾಗಿದ್ದು ಕುಟುಂಬದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ತಂದೆ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಎಪಿಎಲ್ ಬಿಪಿಎಲ್ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯೋದಯ ಮೂರು ರೀತಿಯ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಿಪಿಎಲ್ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎಪಿಎಲ್ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ ಹಾಗು ಅತಿಕಡಿಮೆ ಸಂಖೈಯಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯೋದಯ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಮಾಗಡಿ
ಮಾಗಡಿಯು ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೇವಲ 50 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, 2007ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. 913 ಚ.ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಆದರೆ ತಾವರೆಕೆರೆ ಹೋಬಳಿಯನ್ನು ಮಗಡಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ 795ಚ.ಕಿ.ಮೀ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಲೆಕುಡಿ
' ಶೌಚಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ :'ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕುಟುಂಬವು ಸೌಚಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಶೌಚಾಲಯವು ಮನೆಯ ಆವರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಿಂದ ಸೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ. '
ಭೂ ಹಿಡುವಳಿ ಮತ್ತು ವಿವರ : ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಕಲವೆ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಆದರೆ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣ ಸಣ್ಣ ಭೂ ಹಿಡುವಳಿಯಾಗಿದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಮಭಗಳು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೃಷಿ ಬೂಮಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಇವರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರಗಳು ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡಿರು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಹಕ್ಕು ಪತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚರ ಆಸ್ತಿಗಳು : ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಕೆಲವು ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಚರ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳು : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವಯಗಳನ್ನು ಸಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ 2ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಹಸು ಮತ್ತು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಸಾಕಿದ್ದಾರೆ ಇವುಗಲನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಲು : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಐಷರಾªಮಿಯಾದ ಆಧುನಿಕ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಟಿವಿ,ಪ್ಯಾನ್,ಕುರ್ಚಿ,ಟೇಬಲ್ ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ವಾಷಿಂಗ್ ಮಿಷನ್,ಪ್ರೀಡ್ಜ್,ಮಿಕ್ಸಿ,ಕೂಕ್ಕರ್ ಮುಂತಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಆಧಾರಿತ ಯಂತ್ರಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಅಡುಗೆ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೃಹ¨ಳಕೆ ಸಾಮಾಗ್ರಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ
ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ :ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಇತರೆ ಸನುದಾಯದವರ ಜೋತೆ ಯಾವಯದೆ ಸಂಘರ್ಷ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿ :ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಸ್ತ್ರೀರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರು ಆಧುನಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಮನೆಯ ಹರಿಯರು ಹಾಗೂ ಮನೆತನದವರು ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. '
ಕುಟುಂಬದ ಜನಗಣತಿ : ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಲ ಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯುವ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಕುಟುಂಬದ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂಅಂಗನವಾಡಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜನಗಣತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಲಿಂಗ, ವಯಸ್ಸು, ಮದುವೆ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ : ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಲೆಕುಡಿ ಜನರ ಮದುವೆ ವಯಸ್ಸು ಸುಮಾರು 30ರ ನಂತರವಾಗಿದೆ. ಮಲೆಕುಡಿ ಜನರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರುಷರು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಮಲೆಕುಡಿ ಪುರುಷರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಮದುವೆಯು 2 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಟ್ಟ, ಮೂಲ ಕಸುಬು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ :ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವಶಿಕ್ಷಣದೊಳಗಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವರು ಕೂಲಿ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕುಟುಂಬದವರು ಸರ್ಕಾರದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಪೌಷ್ಠಿಕ ಆಹಾರ, ಶೌಚಾಲಯ, ಆಶ್ರಯಮನೆ, ಭಗ್ಯಜ್ಯೋತಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು
ಮಾಗಡಿ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಿರ್ಮಾತೃ ಮಾಗಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡನ ಊರು. ಪುರಾಣ ಕಾಲದ ಮಾಂಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿಯು ಕೂಡ ಇದೇ ಮಾಗಡಿ. ಕೆಂಪೇಗೌಡನು ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಹಾಗಡಿಯನ್ನಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಇದು ಉಚ್ಚಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತನಾಗಿದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡನು ತನ್ನ ಪೌರುಷ ಪರಾಕ್ರಮಗಳಿಂದಲೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಹಾಗು ರಾಜ್ಯ ಖಜಾನೆ ಸುಭದ್ರಪಡಿಸಲೋಸುಗ ಕಟ್ಟಿದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಮಾಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡ ಬೆಂಗಳೂರು ಕಟ್ಟಿದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಾಗಡಿ ಪಟ್ಟಣವೇ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ. ಶಿವಗಂಗೆ, ಸಾವನದುರ್ಗ, ಮಾಗಡಿ ಕೋಟೆ, ಮಾಗಡಿ ರಂಗನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇಗುಲ ಕುದೂರಿನ ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟ ಮುಂತಾದ ಪ್ರವಾಸೀ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಾವನದುರ್ಗವು ಮಾಗಡಿಯಿಂದ 13 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ 4022 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಕಾಲದ ವೀರಭದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷೀನರಸಿಂಹ  ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಸಾವನದುರ್ಗದ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಸಾವಿನದುರ್ಗ ಎಂದು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಘೋರ ಅಪರಾದ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಕಲ್ಲುದೇವನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಮಹದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವಿದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಂಪೆಗೌಡರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆಕೊಡುತಿದ್ದ ಬೆಣ್ಣೆ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಕಲ್ಲುದೇವನ ಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದವಳು ಆಕೆಯನ್ನು ಆಕೆಯ ವಂಶಜರೇ ಆಕೆಯ ಶೀಲದಬಗ್ಗೆ  ಅನುಮಾನಿಸಿ ಆಕೆಯು ಕೆಂಪೆಗೌಡರಿಗೆ ಬಣ್ಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಆಕೆಯನ್ನು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕೊಲೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆಕೆಯನ್ನು ಕೊಂದಜಾಗ ಕಾಲ ಪ್ರಮೇಣ ಕೊಂಡಹಳ್ಳಿ ಯಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಗುತಿದೆ ನಂತರ ಬೆಣ್ಣೆ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಹೆಸರು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಕೆಂಪೆಗೌಡರು ಆಕೆಯ ಉಟ್ಟೂರಾದ ಕಲ್ಲುದೇವನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಕೆರೆಯ ಕೋಡಿ ಸುಭದ್ರವಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕೆರೆ ಹೊಡೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.(ಕೆರೆಯ 3/4ಬಾಗ ಇನ್ನು ಉಳಿದಿದೆ) ನಂತರ ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಗಂಡ ಕರಿಗೌಡನ ವಾಸ ಸ್ಥಳ (ಕರಿಗೌಡನ ದೊಡ್ಡಿ)ಯಲ್ಲಿ  ಕರೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.ಬೆಣ್ಣೆ ಹೊನ್ನಮನ ಸಮಾದಿ ಕಲ್ಲುದೇವನ ಹಳ್ಳಿ ಗೂಳಯ್ಯ ನವರ ಮಗ ನಾಗಣ್ಣನವರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂದು ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕ ಕೆ.ಟಿ.ಜಯಶಂಕರ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾತನೂರು ಪುಂಡರಿಕವಿಠಲದಾಸರ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳನ್ನು ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಗರಿಗೆ ತಿಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಖ್ಯಾತ ವಚನಕಾರ 'ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥ'ರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿರುವ ಕಲ್ಯ ಗ್ರಾಮವು ಮಾಗಡಿಯ ಬಳಿಯೇ ಇದೆ.
ಮಾಗಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭಾರತ ಸಂಜಾತ ಬ್ರಿಟೀಶ್ ಭೇಟೆಗಾರ 'ಕೆನಿತ್ ಆಂಡರ್ಸನ್' ಎಂಬುವರು ತಮ್ಮ 'ಹಳೆಯ ಮುನ್ನುಸಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಗಡಿಯ ನರಭಕ್ಷಕ(Old Munnusamy and the man-eater of Magadi)' ಎಂಬ ಕಥಾನಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಲೂ ಮಾಗಡಿ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಜೀವ ಸಂಕುಲವು ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಕಪ್ಪು, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ತಾಲೂಕು ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ರಾಗಿ, ಭತ್ತ, ಅವರೆ, ಮಾವು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು. ಬಹು ಭಾಗ ರೈತ ಸಮುದಾಯವೇ ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನಿಂದಲೇ ನಿತ್ಯ ಸರಬರಾಜು ಆಗುತ್ತವೆ.
ಇವಿಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲ ಮಹನೀಯರ ಜನ್ಮ ಭೂಮಿಯು ಕೂಡ ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕು ಬೆಂಗಳೂರು ನಿರ್ಮಾತೃ ಗೌಡರಕುಲ ತಿಲಕ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು, ಪುಂಡರಿಕವಿಠಲ ಶ್ರೀ ಬಾಲಗಂಗಾಧರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಶ್ರೀ ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು, ಸಾಲುಮರದ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ ಮುಂತಾದವರು.
ಮಲೆಕುಡಿ
ಸಮುದಾಯದ ಭಾಷೆ : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಭಾಷೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಇವರು ತುಳು ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ
ಮಾಗಡಿ
ಮಾಗಡಿ ಸ್ಥಳಗಳು/ಇತಿಹಾಸ
ಮಾಗಡಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗು ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಭಾಗದ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಮಾಗಡಿ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ .ಶ 1139 ರಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಮಲೆಕುಡಿ
ಶಾರೀರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರ ಶಾರೀರಿಕ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣ, ನೀಳವಾದ ದೇಹಎತ್ತರ,ಚಪ್ಪಟೆ ಮೂಗು,ತೀಕ್ಷಣ ಕಣ್ಣು,ಸೌಮ್ಯ ಮುಖ,ಚುರುಕುಳ್ಳವರು ಹಾಗೂ ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಸದೃಡವಾದ ದೇಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಲಿ ವಾಸವಿರುವ ಮನೆ ಮತ್ತು ಯಾವತರದ್ದು : ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಜನರು ವಾಸಿಸುವ ಮನೆಗಳು ಸ್ವಂತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಲೆಕುಡಿ ಜನರು ಹೆಂಚಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವರು ಶೀಟಿನ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಗಡಿ
ಮಾಗಡಿ ಸ್ಥಳಗಳು/ಇತಿಹಾಸ
ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪುರಾಣ ಕಾಲದ ಮಾಂಡವ್ಯ ಋಷಿಗಳ ತಪೋಭೂಮಿ ಮಾಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿರುವುದು ಕೂಡ ಮಾಂಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು. ಮಾಂಡವ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾಂಡವ್ಯಪುರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದು ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಮಾಗಡಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ವಾದವೂ ಇದೆ. ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದು ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೋಳ ಅರಸರಿಂದ. ಅದಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಯಾ ರಾಜರುಗಳಿಂದ, ಪಾಳೇಗಾರರಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗರುಡ ಸ್ತಂಭ ದ ಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಗೋಪುರವನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರ ಪತನಾನಂತರ ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಮಾಗಡಿಯ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಹಾಗೂ ನಂತರದ ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಯುಗಾದಿಯ ನಂತರ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಯುಗಾದಿಯ ಮರುದಿನದಿಂದಲೇ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ದನಗಳ ಪರಿಷೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲೂ ರೈತಾಪಿ ವರ್ಗವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ದನಗಳ ಪರಿಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು ಮುಖ್ಯ ರಥೋತ್ಸವದ ದಿನ ದನಗಳ ಪರಿಷೆಯೂ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಕರ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಹಾಗು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದು ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ 'ದೇವತಾ ಮನುಷ್ಯ' ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಇದೇ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಲೆಕುಡಿ
ಶೌಚಾಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ : ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಕುಟುಂಬವು ಸೌಚಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಶೌಚಾಲಯವು ಮನೆಯ ಆವರಣದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಮಲೆಕುಡಿ ಕುಟುಂಬಗಳು ಶೌಚಾಲಯವನ್ನು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯಿತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಿಂದ ಶೌಚಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಡಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಸಾಮೊಹಿಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯಗಳು ಇವರು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ :ಮಲೆಕುಡಿ ಜನಾಂಗದ ಎಲ್ಲಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ಕುಡಿಯಲು ಭಾವಿ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಕುಡಿಯಲು ನದಿ, ಕಾಲುವೆ, ಝರಿ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾವಿಗಳು ಮನೆಯ ಆವರಣದೊಳಗೆ ಇದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೀದಿ ಕೊಳಾಯಿ ಹಾಗೂ ಕೈಪಂಪುಗಳು ಅಷ್ಟೋಂದು ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮಾಗಡಿ
ಮಾಗಡಿ ಸ್ಥಳಗಳು/ಇತಿಹಾಸ
ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಬಿ.ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಂತೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು 1569 ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಆ ದೇವಸ್ಥಾನವು 1712 ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಕೆಂಪ ವೀರೇಗೌಡರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರೆಂಬ ವಾದಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಕಂಬಗಳನ್ನು, ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗಂಗ ಹಾಗು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ತಾರಗಳು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿರುವುದು ಆಗಿನ ಕಲಾವಿದರ ಕೈಚಳಕಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ರಥಸಪ್ತಮಿಯ ದಿನ ಸೋಮೇಶ್ವರ ರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನಂದಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಗೋಪುರ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರವಾಗಿದ್ದು ಮಾಗಡಿ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸಾವನದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಲ್ಯ, ಹುತ್ರಿದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟ ಹಾಗು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಶಿವಗಂಗೆ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಕೊತ್ತಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶೇಷ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ರೀತಿಯೇ ಬೆಂಗಳೂರೇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಣ್ಗಾವಲಿಗೋಸ್ಕರ ಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರು. ಅಂತಹುದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗೋಪುರ ಬಹುಶಃ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಆವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹದ ಗೋಪುರವೇ ಆ ಗೋಪುರವೆಂದು ಕೆಲವರು ಅನಿಸಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುತ್ತ ಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಈ ಗೋಪುರ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವುದೇ ಊಹೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ, FRS (22 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 1791 – 25 ಆಗಸ್ಟ್‌ 1867) ಓರ್ವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದು (ಅಥವಾ ಆ ಕಾಲದ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ), ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುದ್ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ.
ಮಾಗಡಿ
ಮಾಗಡಿ ಸ್ಥಳಗಳು/ಇತಿಹಾಸ
ಸಾವನದುರ್ಗ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದಲ್ಲೇ ಸಾವನ ದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಏಕಶಿಲಾ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಮಧುಗಿರಿಯ ಬೆಟ್ಟ ಏಷ್ಯಾದ ಎರಡನೇ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಏಕಶಿಲಾ ಬೆಟ್ಟವೆಂದು ಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಸಾವನ ದುರ್ಗ ಬೆಟ್ಟ 1226 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ದಖನ್ ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸುರಿದ ಮಳೆಯೆಲ್ಲ ಅರ್ಕಾವತಿ ನದಿಗೆ ಸೇರಲಿದ್ದು ಅರ್ಕಾವತಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಮಂಚನಬೆಲೆ ಜಲಾಶಯ ಕೂಡ ಸಾವನದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸನಿಹದಲ್ಲಿದ್ದು ಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿದರೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಸಾವನದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟ ಸಾಹಸಿ ಚಾರಣಿಗರಿಗೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದಂತಿದ್ದು ಕೊಂಚ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳವೂ ಕೂಡ. ಸಾವನ ದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳಿದ್ದು ಒಂದನ್ನು ಕರಿ ಗುಡ್ಡ ಹಾಗು ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಬಿಳಿಗುಡ್ಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ 1340ರ 3 ನೇ ಹೊಯ್ಸಳ ಬಲ್ಲಾಳನ ಮಾಡಬಾಳ್ ನಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಧಾಖಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಸಾವಂದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾವನ ದುರ್ಗಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೂ ಮತ್ತೊಂದು ವಾದವಾಗಿ ಸಮಂತರಾಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸಾವನದುರ್ಗ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಂತರಾಯನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಚ್ಯುತರಾಯನಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತ ರಾಜನಾಗಿದ್ದವನು. ಆತನಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಮಾಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವೇ ಆಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವನ ಹೆಸರೇ ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನುವ ಊಹೆಗಳಿವೆ. 1638 ರಿಂದ 1728 ರ ವರೆವಿಗೂ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಎರಡನೇ ರಾಜಧಾನಿಯೇ ಆಗಿತ್ತು ಸಾವನದುರ್ಗ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನಾನಂತರ ಕೆಲ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ಮಡಿದಾಗ ಮೈಸೂರಿನ ದಳವಾಯಿ ಮಾಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಸಾವನ ದುರ್ಗವನ್ನು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಶಿಕ್ಷಿಸುವ ತಾಣವಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಘೋರ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನಿಂದ ತಳ್ಳುವ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾವಿನ ದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಸಾವನ ದುರ್ಗ ಎಂದಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ಊಹೆ.ಮುಂದೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಮೂರನೇ ಆಂಗ್ಲೋ-ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಾಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರ್ನ್ ವಾಲಿಸ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸಾವಂದಿ ವೀರಭದ್ರ ದೇವರ ಗುಡಿ ಹಾಗು ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಗುಡಿಗಳಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಣ್ಣ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಇಲ್ಲಿದೆ. 'ಎ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಟು ಇಂಡಿಯಾ' ಎನ್ನುವ ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಾವನದುರ್ಗದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಾವನದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು.
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ
ಒಂದು DC ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ವಾಹಕವೊಂದರ ಸುತ್ತ ಇರುವ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಫ್ಯಾರಡೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ತಳಹದಿಯನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ. ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರೇರಣೆ, ಪಾರಕಾಂತೀಯತೆ, ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅವನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕಾಂತೀಯತೆಯು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲದು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಈ ಎರಡೂ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿದ. ಅವನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಆವರ್ತಕ ಸಾಧನಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಮೋಟಾರಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬುನಾದಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿಯು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದ್ದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೇ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಮಾಗಡಿ
ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸಮಾಧಿ
ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸು ಕುಲದ ನಾಶ ಕೆಂಪೇಗೌಡರಿಗೆ ನುಂಗಲಾರದ ತುತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ವೈರಿಗಳ ಕಣ್ಣು ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮಂತ ರಾಜರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸುಳಿವು ಇದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಪಹರೆ ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಗಡಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಮಾಗಡಿ, ಶಿವಗಂಗೆ, ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗ, ಹುತ್ರಿ ದುರ್ಗ ಗಳ ಮೇಲೆ ಅತೀವ ಗಮನವಿರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಗಲ್ ನಿಂದ ಮಾಗಡಿಗೆ ಬರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಗಡಿಗೆ ಸಮೀಪ ಕೆಂಪಾಪುರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡರು ವೀರಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಎಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೂ ಇದ್ದ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳದ ಬಗೆಗಿನ ಊಹಾ ಪೋಹಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆಯುವಂತೆ ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವರೊಬ್ಬರು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಕೆಂಪಾಪುರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಬಸವಣ್ಣ ದೇವಾಲಯದ ಬಳಿಯಿರುವ ಮಂಟಪದಂತಹ ರಚನೆಯೊಂದರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ "ಪಿರಿಯ ಕೆಂಪೆಯಗಉಡರಯ್ಯನವರು ಕುಣಿಗಿಲಿಂದ ಬಂದು ಯಿಬಳಿ ಜಗಳವನು ಮಾಡಿ ಅಯಿಕ್ಯವಾಗಿ ಕೈಲಾಸಕೆ ಪೋದ ಸ್ಥಳ" ಎಂದು ಕಡೆದಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದು ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸಮಾಧಿ ಎಂದು ಧೃಡೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಂಪೇಗೌಡರ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಅವರ ಪುತ್ರ ಇಮ್ಮಡಿ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ತಿಳಿದರೆ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದೆಂಬ ಆತಂಕದಿಂದ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗೌಪ್ಯವಾಗಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ
ಓರ್ವ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ, ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ ಬೆನ್‌ಜೀನ್‌‌ನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ, ಕ್ಲೋರೀನ್‌‌‌‌ನ ಕ್ಲಾಥರೇಟ್‌ ಹೈಡ್ರೇಟ್‌‌ನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ, ಬುನ್‌ಸೆನ್‌ ಬರ್ನರಿನ ಒಂದು ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕಾರ ಹಾಗೂ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಧನ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ (ಆನೋಡ್‌), ಋಣ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ (ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌), ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ (ಇಲೆಕ್ಟ್ರೋಡ್‌), ಹಾಗೂ ಅಯಾನು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ.
ಮಾಗಡಿ
ಸಂಖ್ಯಾಬಲ
2001ರ ಭಾರತ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಗಡಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 25031 ದಷ್ಟಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 51 ರಷ್ಟು ಪುರುಷರಾದರೆ ಶೇಕಡಾ 49 ರಷ್ಟು ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರಮಾಣವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 67 ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತಲೂ(59.5%) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ. ಪುರುಷ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 73% ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ 60%.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ
ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನಾದರೂ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲ್ಕ್ಯುಲಸ್‌ನಂಥ ಉನ್ನತ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತು ಸೀಮಿತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಲವೊಂದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಅವನನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯೋಗ ಪರೀಕ್ಷಕ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯ SI ಏಕಮಾನವಾದ ಫ್ಯಾರಡ್‌‌ನ್ನು ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೋಲ್‌‌‌ನಷ್ಟು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ (ಸುಮಾರು 96,485 ಕೂಲಾಮ್‌‌ಗಳು) ಮೇಲಿನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಕ್ಕೆ ಫ್ಯಾರಡೆ ನಿಯತಾಂಕ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಚೋದನಾ ನಿಯಮವು ತಿಳಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಂತೀಯ ಪ್ರಸರವು ಒಂದು ಅನುಗುಣವಾದ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಾಲಕ ಬಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ದಿ ‌ರಾಯಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಫುಲ್ಲೇರಿಯನ್‌ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಈ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಆಜೀವ ಪರ್ಯಂತದ ಅವಧಿಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/British_Indian_Empire_1909_Imperial_Gazetteer_of_India.jpg/250px-British_Indian_Empire_1909_Imperial_Gazetteer_of_India.jpg|right|thumb|250x250px| ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಕ್ಷೆ (1909), ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರಾರ್ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದವು link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b4/ChicagoTribuneIndiaFamine1897withDateHeader.jpg/250px-ChicagoTribuneIndiaFamine1897withDateHeader.jpg|right|thumb|423x423px| ಜನವರಿ 31, 1897 ರಂದು ಚಿಕಾಗೋ ಸಂಡೇ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್‌ನಿಂದ ನಕ್ಷೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮವು :೧೮೯೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೇರಾರ್, ಬಿಹಾರ, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿನ ಭಾಗಗಳು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜಪುತಾನ, ಮಧ್ಯ ಭಾರತ ಏಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮವು 307000 sqmi ) ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಾಧಿಸಿತು  ಮತ್ತು ೬೯.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆ. ೧೮೮೩ ರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಷಾಮ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕ್ಷಾಮ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ: ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಸತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಕೂಡ್ಲಿಗಿ: ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ರಾಮದುರ್ಗದ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನರು ಊರು ಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಳೆ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಜಾತ್ರೆ ಆಚರಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಮದ ಎಲ್ಲಾ ಮನೆಗಳಿಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ
ಕೋರ್ಸ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8e/GraphicFamineNativesBuyingGrain1897.jpg/250px-GraphicFamineNativesBuyingGrain1897.jpg|right|thumb|333x333px| ಫೆಬ್ರವರಿ 27, 1897 ರಂದು ದಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ನಿಂದ "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್, ಶಾಪರ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಜಾರ್ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅಂಗಡಿಯಿಂದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ್ರಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬುಂದೇಲ್‌ಖಂಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೮೯೫ ರ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರಗಾಲವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ೧೮೯೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ೧೮೯೬ ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯನ್ನು ತಂದಿತು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕ್ಷಾಮವು ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರಾರ್, ಬಾಂಬೆ ಮತ್ತು ಮದ್ರಾಸ್ನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಗಳ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಬರ್ಮಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಹರಡಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ರಜಪೂತಾನ, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಏಜೆನ್ಸಿ, ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್. ಕ್ಷಾಮವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತವನ್ನು ಬಾಧಿಸಿತು. ಒಟ್ಟು 307000 sqmi )  ಪರಿಣಾಮ, 225000 sqmi   ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.ಇದರಂತೆಯೇ ಒಟ್ಟು ೬೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಕ್ಷಾಮ-ಪೀಡಿತ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ, ೬೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಾಗೂ ೧೮೯೭ ರ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಮಳೆಯು ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತು. ೧೮೯೭ ಶರತ್ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಳಗಿನ ಸುಗ್ಗಿಯಂತೆಯೇ. ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಮಲೇರಿಯಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು.ಇದು ಅನೇಕ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಬುಬೊನಿಕ್ ಪ್ಲೇಗ್‌ನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಕ್ಷಾಮ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಮುಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಹಾರ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6c/TheGraphicFamineReliefDeoriPanagar1897.jpg/250px-TheGraphicFamineReliefDeoriPanagar1897.jpg|right|thumb|341x341px| 1897 ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜಬಲ್‌ಪುರದ ಬಳಿಯ ದೇವೋರಿ ಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಜೆನಾನಾ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಹಾರ ಒಂದು ದಶಕದ ಹಿಂದೆ ೧೮೮೩ರಲ್ಲಿ,  ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ ಆಯೋಗದ ವರದಿಯನ್ನು ೧೮೮೦ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಕೂಡಲೇ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ಷಾಮ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈಗ ಸಂಹಿತೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೮೨೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಯೂನಿಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ರೂ. ೭೨.೫ ಮಿಲಿಯನ್ (ನಂತರ ಅಂದಾಜು £ 4,833,500). ಆದಾಯ (ತೆರಿಗೆ) ರೂ. 12.5 ಮಿಲಿಯನ್ (£833,350) ಮತ್ತು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಒಟ್ಟು ರೂ. ೧೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ (£1,166,500) ನೀಡಲಾಯಿತು. ದತ್ತಿ ಪರಿಹಾರ ನಿಧಿ ಒಟ್ಟು ರೂ. ೧೭.೫ ಮಿಲಿಯನ್ (£1,166,500) ಇದರಲ್ಲಿ ರೂ. ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ೧.೨೫ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಐದು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಗುಳೆ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಜಾತ್ರೆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಊರಿನ ಜನರೆಲ್ಲರೂ ಊರ ಹೊರಗಿನ ಹೊಲ, ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡಾರ ಹೂಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರಂತೆ ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿ ಗುಳೆ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಗಂಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ, ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲ ಅಕ್ಕಿ ಬೇಳೆ, ಬೆಲ್ಲಗಳಿಂದ ದೇವಿಗೆ ಉಡಿ ತುಂಬಿದರು.
೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ
ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಹಾರ
ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ಷಾಮದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮರಣವು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ೭೫೦,೦೦೦ ಮತ್ತು ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸತ್ತರು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮ ಪರಿಹಾರವು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಪಡಿತರವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದವರು ಮತ್ತು ಕ್ಷಾಮ ಸಂಹಿತೆಯ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ "ದತ್ತಿ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ" ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನೇಕಾರರು
೧೮೮೦ರ ಕ್ಷಾಮ ಆಯೋಗವು ನೇಕಾರರ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗ ನೀಡುವ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಏಕೈಕ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಬಡವರ ಮನೆ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಒರಟಾದ ಬಟ್ಟೆ ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆಯನ್ನು ನೇಯ್ಗೆ ಮಾಡಲು ವಿತ್ತೀಯ ಮುಂಗಡವನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಆಯೋಗವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. ಕ್ಷಾಮದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬೇಡಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತಹ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಉತ್ತಮವಾದ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಇದು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಅಡುಗೆ, ತಿಂಡಿ, ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು 10 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಸಕಲ ವಾದ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ದೇವಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಊರಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜನ ತಮ್ಮ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊರಟು, ಗ್ರಾಮದ ಹೊರ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಗುಳೆ ಲಕ್ಕಮ್ಮನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು.
೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ
ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ನೇಕಾರರು
ಹಾಗೂ ೧೮೯೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ನೇಕಾರರು, ಈಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಹತ್ತಿ ಗಿರಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕ್ಷಾಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ, ಅವರು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿದ್ದರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ಈಗ ಅವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಬಹುಪಾಲು ನೇಕಾರರು-ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ "ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು" ಕೋರಿದರು. ಭೂಮಿಯ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಲೋಹವನ್ನು ಒಡೆಯುವುದು.
ಚೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು
ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಚೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ, ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾಮದ ಅರಿವು ಬಂದಿತು. ಹಿಂದಿನ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಮಂಭುಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭತ್ತದ ಬೆಳೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಸಣ್ಣ ಟೆರೇಸ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಹೆಜ್ಜೆತರಹದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಭತ್ತವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನ್ಸೂನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ನೀರಾವರಿಯ ಏಕೈಕ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಮಳೆಯಿಂದ ನೀರು ಈ ಟೆರೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮಧ್ಯದವರೆಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು. ಬೆಳೆ ಹಣ್ಣಾದಾಗ ಶರತ್ಕಾಲ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸಂತಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಡಾಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲವು ಆಹಾರ ಸೇವನೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರು.
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಜನರು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಮೊದಲು ಅಕ್ಕಿ ಬೆಲ್ಲದಿಂದ ಗುಳೆ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ಪೂಜಾರಿಯೇ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಿದ್ದ ಚರಗವನ್ನು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲಲಾಯಿತು.
೧೮೯೬-೧೮೯೭ ರ ಭಾರತೀಯ ಕ್ಷಾಮ
ಚೋಟಾ ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು
ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ಷಾಮಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಹಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಅರಣ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಈ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಯೋಜಿತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅರಣ್ಯನಾಶವನ್ನು ಕಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದಿರುವ ಅರಣ್ಯವು ಖಾಸಗಿ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೀಸಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳು ಅವರ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾದ ಕಾಡುಗಳು ಈಗ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ದೂರದ ನಡುವೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೊದಲು ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಂಡವು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲರಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವು. ಇದು ಪ್ರತಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೆ 21 ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು.
ದೊಡ್ಡ ಮಳೂರು
ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೨ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಮಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತ ಅಂಬೆಗಾಲು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಾಮಪ್ರಮೇಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಗುಳೇ ಲಕ್ಕಮ್ಮದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಡೂರು’ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ’ಚೋರನೂರು ಗ್ರಾಮ’ ’ಗುಳೇ ಲಕ್ಕಮ್ಮ’ ಯೆಂಬ ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂದರ್ಭ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಂದುಬಾರಿ ೩ ದಿನಗಳ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪಟ ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಸೊಗಸನ್ನು ’ಸಂಡೂರು’ ಹಾಗೂ ’ಕೂಡ್ಲಿಗಿ’ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.'ರಾಮದುರ್ಗ' ಚೋರನೂರು, ಹಿರೇಹೆಗ್ದಾಳ, ’ಬುಡ್ಡೇನಹಳ್ಳಿ’, ’ಗೌರೀಪುರ’, ’ಓಬಳಾಪುರ’, ’ಜಿಗನೆಹಳ್ಳಿ’, ’ತ್ಯಾಗದ ಹಾಳ’, ’ಮಲ್ಲಾಪುರ’, ’ವಡ್ಡರಹಟ್ಟಿ’, ’ವಡ್ಡಿನಕಟ್ಟೆ’, ’ಬೊಮ್ಮಘಟ್ಟ’, ’ಹಿರಾಳ’, ಮಲ್ಲಾರಹಳ್ಳಿ’ಗಳ ಜನ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ದೊಡ್ಡ ಮಳೂರು
ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಗುಳೇಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ
'ಹಿರೇಹೆಗ್ದಾಳ ಗ್ರಾಮ' ದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದದ್ದು
ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೂಡ್ಲಿಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, 'ಹಿರೇಹೆಗ್ದಾಳ ಗ್ರಾಮ' ದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವಿಶಿಷ್ಠ ಜಾತ್ರೆನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹಲವಾರು ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ಅದ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜಾತ್ರೆಯದಿನ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಮವೇ ಗುಳೆಹೋಗುವ, ಅಥವಾ ಗ್ರಾಮವೆಲ್ಲಾ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ವಿಶೇಷ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಈ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಒಂದು ದಿನದಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಮೇತ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ, 'ಗುಳೇ ಲಕ್ಕನಜಾತ್ರೆ' ಯ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಊರಿನ ಹೊರವಲಯದ ಹೊಲ, ತೋಟ, ಶಾಲೆಗಳ ಕೊಠಡಿ, ಗಿಡ-ಮರಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯಹೂಡಿ, ಮಾರನೆಯದಿನ ಮನೆಗಳಿಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. 'ಗುಳೇ ಲಕ್ಕಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಜಾತ್ರೆ' ಯನ್ನು ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಸಾರಲಾಗುವುದು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು, ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಯೆ, ದೈನಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಸಮೇತರಾಗಿ, ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರೆಲ್ಲಾ ಊರಹೊರಗೆ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟದ್ದಾರೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖರು, ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯನ್ನು ದೈವಸ್ಥರು ಪೂಜಿಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಮೆರವಣಿಗೆಯೊಡನೆ ಹೊರತರುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಇಡೀಗ್ರಾಮ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿ ಯಾಗೂ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲಾಗದಂತೆ, ಮುಳ್ಳುಬೇಲಿಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಜಾತ್ರೆಯವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಗಿದಂತೆ.
’ಚೋರನೂರುಗ್ರಾಮದ ಜಾತ್ರೆಯ ಆಚರಣೆ,' ಮುದಕೊಡುವಂತಹದು
’ಚೋರನೂರುಗ್ರಾಮ’ದಲ್ಲಿನ ಆಚರಣೆ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ೮ ದಿನಗಳ ಮೊದಲೇ ಜಾತೆನಡೆಸುವ ಬಗ್ಗೆ ’ಸಾರು’ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ(ಘೋಷಣೆ) ಅಂದಿನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿ, ದೇವಿಯ ಚರಗ (ಪಾಯಸ ನೈವೇದ್ಯ) ವನ್ನು ಊರಿನ ಕರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಅಥವಾ ಗಡಿಕಲ್ಲಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸುವವರೆವಿಗೂ ಯಾರಮನೆಯಲ್ಲೂ ಒಲೆಹಚ್ಚುವಂತಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ, ತಿಂಡಿ-ತಿನಸು, ಒಗ್ಗರಣೆ ಹಾಕುವುದು ಮಾಂಸಾಹಾರ ವರ್ಜಿತ. ಊರಿನಿಂದಾಚೆಗೆ ಬುತ್ತಿಗಂಟನ್ನೂ ಸಹ ಒಯ್ಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಾತ್ರೆ ಮುಗಿಯುವವರೆವಿಗೂ ಕಸಬರಿಕೆ ಹಿಡಿದು ಉಡುಗುವಂತಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಸೆಗಣಿಯನ್ನು ಸಹಿತ ಬಳಿಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಜಾತ್ರೆಗೆ ಇನ್ನೂ ೩-೪ ದಿನಗಳಿರುವಾಗಲೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭೋಜನಕ್ಕೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸಜ್ಜೆ ರೊಟ್ಟಿ, ಸಿಹಿ ಎಳ್ಳಿನ ಪುಡಿ, ಕಡ್ಲೆಪುಡಿ, ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಬೀನ್ಸ್ ಪಲ್ಯ ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವ್ಯಂಜನಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಎಲ್ಲರಮನೆಯಲ್ಲೂ ’ನಂದಾದೀಪ’ ಹಚ್ಚಿದನಂತರವೇ, ಗುಳೆಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂದಾದೀಪ ೨ ದಿನ ಶಾಂತವಾಗದಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಲಾಗುವುದು.
'ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಜಾತ್ರೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಾರುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ'
ಹಿಂದೆ, ಕಾಲರಾ, ಪ್ಲೇಗ್, ಮುಂತಾದ ಮಹಾಮಾರಿ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಗ್ರಾಮದ ಜನರನ್ನು ಸಾವುನೋವಿಗೆ ಈಡುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಊರಿನವರೆಲ್ಲಾ ಖಾಲಿಮಾಡಿ ’ಗುಳೆಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು’. ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ವಾಪಸ್ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಜಾನಪದ ಪರಂಪರೆ, ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಭ್ರಮ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟುತನ, ಮತ್ತು ಆಶಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ವರ್ಗ : ಜಾತ್ರೆ
ಅವಕಾಶ ಅಪಾರ
ಅವಕಾಶ ಅಪಾರ - ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕ. ಲೇಖಕರು ಟಿ ಜಿ ಶ್ರೀನಿಧಿ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ 'ಉದ್ಯೋಗ ವಿಜಯ' ಪುರವಣಿಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಕಣ ಬರಹಗಳ ಸಂಕಲನ ಇದು. ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತಾರು ಲೇಖನಗಳಿರುವ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಡಾ. ಯು. ಬಿ. ಪವನಜರ ಮುನ್ನುಡಿ ಇದೆ. ಯಂತ್ರಮಾನವ ಅಥವಾ ರೋಬಾಟ್‌ಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯದ ಕುತೂಹಲವನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್‌ನಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ರೋಬಾಟ್, ನಾಯಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ರೋಬಾಟ್, ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮಾಡುವ ರೋಬಾಟ್ – ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ರೋಬಾಟ್‌ಗಳು ಸದಾ ನಮ್ಮ ಕುತೂಹಲಕ್ಕೆ ಗ್ರಾಸವಾಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ
ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಐಸಾಕ್‌ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಹಾಗೂ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ಲರ್ಕ್‌ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್‌‌‌ರವರ ಚಿತ್ರಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.
ಕಟ್ಟಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಫ್ಯಾರಡೆ ಸ್ಯಾಂಡೆಮ್ಯಾನಿಯನ್‌ ಚರ್ಚ್‌‌‌‌ನ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಇದು 1730ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌ ಪಂಗಡವಾಗಿದ್ದು, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ಹಾಗೂ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿತ್ತು. "ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸದ ತುಂಬ ದೇವರು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಏಕತಾಪ್ರಜ್ಞೆಯು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆಲವು ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಕಾರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ವರ್ಗಾಧಾರಿತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಓರ್ವ ಕುಲೀನ ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವನೆಂಬಂತೆ ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡಲಿಲ್ಲ. 1813–15ರಲ್ಲಿ ಡೇವಿಯು ಯುರೋಪ್‌ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರವಾಸದ ಮೇಲೆ ತೆರಳಿದಾಗ, ಅವನ ಸೇವಕ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಡೇವಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಬದಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಿಗುವವರೆಗೂ ಡೇವಿಯ ಸೇವಕನ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಫ್ಯಾರಡೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಪ್ರವಾಸದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಹಾಯಕನಾಗಿಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸೇವಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನೂ ವಹಿಸುವಂತೆ ಫ್ಯಾರಡೆಯನ್ನು ಬಲವಂತ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಫ್ಯಾರಡೆಯನ್ನು ಓರ್ವ ಸರಿಸಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಡೇವಿಯ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಜೇನ್‌ ಅಪ್ರೀಸ್‌ ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು (ಸಾರೋಟಿನ ಹೊರಗಡೆ ಅವನು ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಂತೆ, ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಮತ್ತು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳು ಫ್ಯಾರಡೆಗೆ ಸಂಕಟಕರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಂದಿತ್ತಳೆಂದರೆ, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌ಗೆ ಮರಳುವ ಹಾಗೂ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವ ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಲು ಶುರುಮಾಡಿದ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸದರಿ ಪ್ರವಾಸವು ಯುರೋಪಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗಣ್ಯರು ಹಾಗೂ ಉತ್ತೇಜಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಾತರೊಂದಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿತು.
ಫ್ಯಾರಡೆ ಓರ್ವ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನ ಸ್ಯಾಂಡೆಮ್ಯಾನಿಯಾದ ಪಂಥವು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಚರ್ಚಿನ ಒಂದು ಉಪಶಾಖೆಯಾಗಿತ್ತು. ತನ್ನ ಮದುವೆಯ ಸಾಕಷ್ಟು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಧರ್ಮಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಯುವಕವೃಂದದ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಚರ್ಚುಹಿರಿಯನಾಗಿ ಎರಡು ಅವಧಿಗಳವರೆಗೆ ಅವನು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಬಾರ್ಬಿಕಾನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಪಾಲ್‌'ಸ್‌ ಆಲ್ಲೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅವನ ಚರ್ಚು ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು. 1862ರಲ್ಲಿ, ಈ ಆರಾಧನಾ ಮಂದಿರವು ಐಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್‌‌‌ನ ಬಾರ್ನ್ಸ್‌ಬರಿ ಗ್ರೂವ್‌‌ಗೆ ಸ್ಥಳಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಚರ್ಚುಹಿರಿಯನಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಆ ಹುದ್ದೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಸೇವಾವಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಲಂಡನ್‌ನ ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದ.
1821ರ ಜೂನ್‌ 12ರಂದು ಸಾರಾ ಬರ್ನಾರ್ಡ್‌ (1800–1879) ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ಫ್ಯಾರಡೆ ಮದುವೆಯಾದನಾದರೂ ಅವರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಮಕ್ಕಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಯಾಂಡೆಮ್ಯಾನಿಯನ್‌ ಚರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಭೇಟಿಯಾದರು. ತಾನು ಮದುವೆಯಾದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಯಾಂಡೆಮ್ಯಾನಿಯಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೂಟದೆಡೆಗಿನ ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಅವನು ನಿವೇದಿಸಿಕೊಂಡ.
ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ
thumb|250px|right|ತನ್ನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೈಕೇಲ್‌ ಫ್ಯಾರಡೆ. ಸುಮಾರು 1850ರ ದಶಕ; ಜಲವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಹ್ಯಾರಿಯೆಟ್‌ ಜೇನ್‌ ಮೂರ್‌ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವ ಕೃತಿ. thumb|200px|left|ಟೆಟ್ರಾಕ್ಲೋರೋಎಥಿಲೀನ್‌ ಅಣು ಹಂಫ್ರಿ ಡೇವಿಗೆ ಓರ್ವ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದು ಫ್ಯಾರಡೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಆರಂಭಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಫ್ಯಾರಡೆಯು ಕ್ಲೋರೀನ್‌‌‌‌‌‌ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ, ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಎರಡು ಹೊಸ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಜಾನ್‌ ಡಾಲ್ಟನ್‌ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಎತ್ತಿತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿದ್ದ ಅನಿಲಗಳ ವಿಸರಣದ ಕುರಿತಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥೂಲ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಅವನು ಕೈಗೊಂಡ; ಅನಿಲಗಳ ವಿಸರಣದ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಥಾಮಸ್‌ ಗ್ರಹಾಂ ಹಾಗೂ ಜೋಸೆಫ್‌ ಲೋಶ್‌ಮಿಡ್ಟ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದರು. ಹಲವಾರು ಅನಿಲಗಳನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವನು ಯಶಸ್ವಿಯಾದ; ಉಕ್ಕಿನ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ಅವನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ, ಮತ್ತು ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಗಾಜಿನ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ವಿಧಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ. ಈ ಭಾರದ ಗಾಜುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರ ಮಾದರಿಯೊಂದು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು; ಏಕೆಂದರೆ, ಈ ಗಾಜನ್ನು ಒಂದು ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದಾಗ ಬೆಳಕಿನ ಧ್ರುವೀಕರಣದ ಸಮತಲದ ಆವರ್ತನವಾಗುವುದನ್ನು ಫ್ಯಾರಡೆ ಪತ್ತೆಮಾಡಿದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಆಯಸ್ಕಾಂತದ ಧ್ರುವಗಳಿಂದ ಮೊದಲು ವಿಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಸ್ತುವಾಗಿಯೂ ಅದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲೂ ಸಹ ಸಾಹಸಪಟ್ಟ ಆತ, ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸಿನ್ನು ಗಳಿಸಿದ; ಇದು ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನದ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ನಿರೂಪಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು.
ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಫ್ಯಾರಡೆ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ವೆವೆಲ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಶಬ್ದಗಳಾದ ಧನ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ, ಋಣ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ, ವಿದ್ಯುದ್ವಾರ, ಮತ್ತು ಅಯಾನು ಎಂಬಂಥ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಗಳನ್ನು ಅವನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ.
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಲೋಹೀಯ ನ್ಯಾನೋಕಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳ ಕುರಿತು ಮೊದಲು ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿಯು ಫ್ಯಾರಡೆಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬಂಗಾರದ ಕಲಿಲಗಳ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾರೀ ಲೋಹದ ದೃಗ್ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು 1847ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಕ್ವಾಂಟಂ ಗಾತ್ರದ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೊದಲ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ವೀಕ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನ್ಯಾನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಹುಟ್ಟು ಎಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯತೆ
ವಿದ್ಯುಚ್ಚಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾಂತೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ತಾನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಫ್ಯಾರಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಚಿರಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ತಗಡುಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅವನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿತ್ತು; ಸತುವಿನ ಹಾಳೆಯ ಏಳು ತಟ್ಟೆಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ಪೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಏಳು ಅರ್ಧ ಪೆನಿಗಳ ತುಣುಕುಗಳು, ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪಿನ ನೀರಿನಿಂದ ತೇವಗೊಳಿಸಲಾದ ಕಾಗದದ ಆರು ತುಣುಕುಗಳಿಂದ ಈ ತಗಡುಕಟ್ಟು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ತಗಡುಕಟ್ಟಿನ ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ಅವನು ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಾದ ಸಲ್ಫೇಟ್‌ನ್ನು ವಿಘಟಿಸಿದ (ಅಬ್ಬಾಟ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಮೊದಲ ಪತ್ರ, 12 ಜುಲೈ 1812). thumb|upright|ಒಂದು ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ತಗಡುಕಟ್ಟು thumb|upright|left|ಫ್ಯಾರಡೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಆವರ್ತನ ಪ್ರಯೋಗ ಸುಮಾರು 1821 thumb|upright|ಒಂದು ಉರುಳೆ ಸುರುಳಿ 1821ರಲ್ಲಿ, ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಹಾಗೂ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಹಾನ್ಸ್‌‌ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌ ಆರ್ಸ್ಟೆಡ್‌ ಎಂಬಾತ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆಯ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಡೇವಿ ಹಾಗೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಯಾದ ವಿಲಿಯಂ ಹೈಡೆ ವೊಲ್ಲಾಸ್ಟನ್‌ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಮೋಟಾರನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡರು. ಈ ಇಬ್ಬರೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದ ನಂತರ ಫ್ಯಾರಡೆಯು, ತಾನು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಆವರ್ತನವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎರಡು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ: ಒಂದು ತಂತಿಯ ಸುತ್ತ ಇರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಾಂತೀಯ ಬಲದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ನಿರಂತರ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಯಸ್ಕಾಂತವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಪಾದರಸದ ಒಂದು ರಾಶಿಯೊಳಗೆ ಒಂದು ತಂತಿಯು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಒಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೋಶದಿಂದ ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದಲ್ಲಿ ಅದು ಆಯಸ್ಕಾಂತದ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುತ್ತಿತ್ತು. ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ್ದರ ಪೈಕಿ ಎರಡನೆಯ ಸಾಧನವನ್ನು ಒಂದು ಸಮಧ್ರುವೀಯ ಮೋಟಾರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ತಳಹದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅತೀವ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಫ್ಯಾರಡೆಯು, ವೊಲ್ಲಾಸ್ಟನ್ ಅಥವಾ ಡೇವಿಯೊಂದಿಗಿನ ತನ್ನ ಕೆಲಸದ ಉಪಕಾರ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಮಾಡದೆಯೇ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಯಲ್‌ ಸೊಸೈಟಿಯೊಳಗಡೆ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ವಿವಾದವು, ಆತನ ಆಪ್ತ ಸಲಹಾಕಾರನಾದ ಡೇವಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಫ್ಯಾರಡೆಯ ನಿಗದಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದ ಅವನನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.