cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ರೈಲುಸಾರಿಗೆ
ತೂಬುರೈಲ್ವೆಗಳು
ಇಂಥ ಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗುವಂತೆ ಅನೇಕ ಕ್ರಮ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿಯಂತ್ರಕದ ಮೂಲಕ ಚಾಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಸ್ಪ್ರಿಂಗಿನ ಮೇಲೆ ಅವನ ಕೈ ಹಗುರವಾಗಿ ಒತ್ತುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅವನಿಗೆ ಆಯಾಸವಾಗಿ ಅವನ ಕೈ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು ಒತ್ತದೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದರೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ತು ನಿಂತುಹೋಗಿ ಬಿರಿಗಳು ಚಾಲನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸುರಂಗ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ತಾಮ್ರದ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗಿರುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೈಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಟುಕುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಪಘಾತವೇನಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಈ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ತು ಕಡಿತಗೊಂಡು ರೈಲು ನಿಂತುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಡುಗಳ ನಡುವೆ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುತ್ತದೆ.
8 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸದ ತೂಬುಗಳನ್ನು ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಸುರಂಗ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆಂದು 1867ರಲ್ಲೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಇಂಥ ವಿದ್ಯುದ್ರೈಲ್ವೆಯ ಸುರಂಗ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು 1890ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ. ಬಳಿಕ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ತೂಬುರೈಲ್ವೆಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದವು. ತೂಬುಗಳ ವ್ಯಾಸ 12 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಆದವು. ಕಂಬಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಗಲ 4ಅಡಿ 81/2 ಅಂಗುಲದಷ್ಟಾಯಿತು. 16 ಅಡಿ ವ್ಯಾಸದ ತೂಬುಗಳು ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ರೈಲುಗಾಡಿಗಳನ್ನೂ ಓಡಿಸುವುದೂ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೂ ತೂಬುರೈಲ್ವೆಗಳು ಇಷ್ಟು ಚುರುಕಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಸ್ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ12/3 ಮೈಲು ಉದ್ದದ ತೂಬುರೈಲ್ವೆ 1897ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1900ರಲ್ಲೂ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ 1904ರಲ್ಲೂ ನೆಲದ ಕೆಳಗಡೆ ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು ಚಲಿಸಿದುವು. ನೆಲದ ಕೆಳಗಡೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿದ್ದು ಮೇಲೆ ಮುಚ್ಚಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೈಲುಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಬರ್ಲಿನ್, ಬಾಸ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಡೆಲ್ಫಿಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಓಡಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಷಿಕಾಗೋ ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಕೆಳಗೆ 50 ಅಡಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗವನ್ನು ಕೊರೆದು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ 1943ರಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಾಡಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಕೊಲ್ಕತ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಬ್‍ವೇ ರೈಲುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಸುರಂಗಗಳು
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ರೈಲ್ವೆ ಸುರಂಗಗಳು ಸಿಂಪ್ಲನ್ ಮತ್ತು ಆವಿನೈನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ ನಲ್ಲಿ ಲಾಸೆನ್ನಿಗೂ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಮಿಲಾನಿಗೂ ನಡುವೆ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಿಂಪ್ಲನ್ ಘಾಟಿನ ಮೂಲಕ ದಾಟುವ ಸುರಂಗ 121/3ಮೈಲು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯ ಸುರಂಗವನ್ನು 7 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ 1905ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವೀರ ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾದ ರಸ್ತೆಯನ್ನು 1805ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಬಳಿಕ ಈ ಸುರಂಗ ಇದೇ ಘಾಟಿನ ಮೂಲಕ ಪೂರೈಸಿತೆಂಬುದು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿ. ಮತ್ತೊಂದು ಸುರಂಗವನ್ನು 1912ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸುರಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ 56 ಅಡಿ. ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಸಿಂಪ್ಲನ್ ಘಾಟಿನ ಕೆಳಗಡೆ 7000 ಅಡಿಗಳ ಆಳದಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಸುರಂಗದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿರುವ ಎಂಜಿನಿಯರ್‍ನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯವಾದ್ದು. ಇಂಥ ಉದ್ದವಾದ ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಭಾಗವನ್ನೂ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯುವಾಗ ಅಂತಿಮ ಅಳತೆಯ ಸುರಂಗವನ್ನು ತೋಡುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಪುಟ್ಟಸುರಂಗವನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಕೊರೆದು, ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಅಂತಿಮ ಅಳತೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲುಗಡೆ ಮೆತುವಾದ ಕಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಮತ್ತು ನೀರು ಒಳಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಗಾರೆ, ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಇಲ್ಲವೆ ಉಕ್ಕಿನ ಅಂಚನ್ನು ಕಟ್ಟಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿರುವೆಡೆ ಕೆಲಸ ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಜನರಿಗೆ ಗಾಳಿಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದೊಂದು ಪ್ರಯಾಸದ ಕೆಲಸ.
ಉತ್ತರ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಅಪನೈನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ ಎರಡು ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಇದರ ಉದ್ದ 111/2 ಮೈಲುಗಳು. ಇದು ಬೊಲೋನಾ-ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 41/2 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಮೌಂಟ್ ಆದೋನ್ ಸುರಂಗವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 221/2 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ 31 ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ.
1872ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ 91/2 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಸೇಂಟ್ ಗೋದರ್ಡ್ ಸುರಂಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 1880ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸುರಂಗ ಬೆಟ್ಟದ ಶಿಖರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಮೈಲಿಯಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಆಳದ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಲಂಬವಾದ ತೋಡುಗಳನ್ನು ನಾಲೆಯ ತಳದವರೆಗೂ ಅಗೆಯುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾದರೆ ಈ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೂ ಎದುರಾಗಿತ್ತು. ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಸುರಂಗವನ್ನು ಸೀಸೆಯ ಕಾರ್ಕನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ತಿರುಪಿನೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಾಡಿ ಒಂದೇ ಸಮವಾಗಿ ಉಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಏರುತ್ತ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಿಟ್‍ಜ಼ರ್ಲೆಂಡಿನ ಲಾಚ್‍ಬರ್ಗ್ ಸುರಂಗದ ಉದ್ದ 9 ಮೈಲುಗಳು. ಪ್ರಪಂಚದ ಉದ್ದನೆಯ ಸುರಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖವಾದ್ದು. ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರ್ನ್ ಮತ್ತು ಸೀವಿಕ್ ಪಟ್ಟಣಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಗ್ರೇಟ್ ನಾರ್ದರ್ನ್ ರೈಲ್ವೆಯ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡ್ ಸುರಂಗ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದದ್ದು. ಇದರ ಉದ್ದ 7 3/4 ಮೈಲುಗಳು. ಈ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ರೈಲುಗಾಡಿ 1929ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿತು.
ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡಿನ ಸುತ್ತಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತ ಒಂದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಕಣಿವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ಬಳಸು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು ಚಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಒತ್ತಡ ಇದ್ದ ಸಲುವಾಗಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಗಳು 1875ರಲ್ಲೇ ಮಾಂಟ್ ಸೆನಿಸ್ ಸುರಂಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಸಮ್ಮರ್ದಿತ ಗಾಳಿಯ ಬಲದಿಂದ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಡ್ರಿಲ್ಲುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ 71/2 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಸುರಂಗದ ಕೆಲಸ 13 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಸೇಂಟ್ ಗೋದರ್ಡ್ ರೈಲ್ವೆ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ರೈಲುಗಾಡಿ ಗಳನ್ನು 6 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಆರ್ಲ್‍ಬರ್ಗ್ ಸುರಂಗದ ಮೂಲಕ ಓಡಿಸಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರಿಯದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಸುರಂಗದ ಕೆಲಸ 1884ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಪೂರೈಸಿತು.
ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೊರೆದ ಮೊಫಟ್ ಸುರಂಗ ಖಂಡಾಂತರದ ದಿಬ್ಬವನ್ನು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 9200 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ದಾಟುತ್ತದೆ. 1928ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಡೆನ್ವರ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಟ್‍ಲೇಕಿನ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ರಾಕೀಬೆಟ್ಟವನ್ನು 11500 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ದಾಟುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಅನೇಕ ತಿರುವುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯೂಜ಼ೀಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 5 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಓಟಿರ ಸುರಂಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು 1908ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ 1923ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ರೈಲುಮಾರ್ಗವಿದೆ.
ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್ಲಿಗೂ ನ್ಯೂ ಪೋರ್ಟಿಗೂ ನಡುವೆ ಇರುವ 41/4 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಸೆವರ್ನ್ ಸುರಂಗವೇ ಬಹಳ ಉದ್ದವಾದ್ದು. 1886ರಲ್ಲಿ ಈ ಸುರಂಗದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆಗಾಡಿಗಳು ಓಡಲು ಮೊದಲು ಮಾಡಿದವು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಪೆನೈನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸುರಂಗಗಳಿವೆ. ಇವಾವುವೆಂದರೆ-ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್‍ಲೆಂಡಿನ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ 31/2 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಟಾಟ್ಲೆ ಸುರಂಗ, 3 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ಸ್ಯಾಂಟೆಡ್ಜ್ ಸುರಂಗ ಮತ್ತು 3 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ವುಡ್‍ಹೆಡ್ ಸುರಂಗಗಳು.
ಅಮೆರಿಕದ ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೊಸಕ್ ಸುರಂಗ 1854ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 4 3/4 ಮೈಲು ಕೊರೆಯಲು ಆಗಾಗ ಕೆಲಸವೇ ನಿಂತದ್ದ ರಿಂದ ಅದು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು 20 ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿಯಿತು.
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಸುರಂಗಗಳು
ಈ ಮಹಾನಗರ ಹಡ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅದು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ನದಿಗಳ ಮೇಲೋ ಕೆಳಗೋ ವಾಹನಸೌಕರ್ಯಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುವುದೂ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು. ಒಂದು ಕಡೆ ಸೇತುವೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ನೀರಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸ  ಬೇಕಾಯಿತು. ಮೊದಲನೆಯ ಸುರಂಗವನ್ನು ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ತಳದ ಮೆತುಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 1903ರಲ್ಲಿ ಕೊರೆದದ್ದಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ತೂಬುರೈಲ್ವೆಗಳು ಬಂದವು. ಆದರೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಹೊಸ ರೈಲ್ವೆನಿಲ್ದಾಣ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ರೈಲ್ವೆ ರಸ್ತೆಯ ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ 6118 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಎರಡು ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಈಸ್ಟ್ ನದಿಯ ಕೆಳಗಡೆ 3900 ಅಡಿ ಉದ್ದದ ನಾಲ್ಕು ಸುರಂಗಗಳನ್ನೂ ಒಂದು ರೈಲ್ವೆ ರಸ್ತೆಯೂ ಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಹಡ್ಸನ್ ನದಿಯ ಕೆಳಗಡೆ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಿಂದ ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ನಗರಕ್ಕೆ 9250 ಅಡಿ ಉದ್ದವಾದ ಹಾಲೆಂಡ್ ಸುರಂಗವನ್ನು 8 ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮದಿಂದ 1927ರಲ್ಲಿ ಪೂರೈಸಿದರು. ಸುರಂಗಗಳಿಗೂ ತೂಬುರೈಲ್ವೆ ಗಳಿಗೂ ಇರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ತೂಬಿನಲ್ಲಿ ರೈಲುಗಾಡಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೋಗಬಹುದು.
ಬೆಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೆಗಳು
ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ತಂತ್ರ ಕೈಗೂಡುವ ತನಕವೂ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ರೈಲುಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಲು ಆತಂಕವೆನಿಸಿದ್ದವು. ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಇರುವಂಥ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಸರಕುಗಳ ಸಮೇತ ತಲುಪಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಕಡಿದಾದ ಹಾದಿಯ ಮೂಲಕ ಸಾಗುವ ರೈಲುಮಾರ್ಗವೇ ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತವಾದ್ದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ 14ಕ್ಕೆ 1ರಷ್ಟು ಇರುವ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಂಜಿನ್ನುಗಳು ರೈಲುಗಾಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಪೂರ್ವವಾಗಿ 11ಕ್ಕೆ 1ರಷ್ಟು ಇರುವ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೋಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿದಾದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಬಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ (ರ್ಯಾಕ್) ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಗಾಲಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳು (ಪಿನಿಯನ್) ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ 9ಕ್ಕೆ ಅಥವಾ 8 ಕ್ಕೆ 1ರಷ್ಟು ಇರುವ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಗುರಬಂಡಿಗಳನ್ನು ಎಂಜಿನ್ನುಗಳು ಎಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಕಂಬಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಹಲ್ಲುಗಳೂ ಗಾಲಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳೂ ಇರುವುದುಂಟು. ರೈಲುಕಂಬಿಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಉಕ್ಕಿನ ಪಟ್ಟಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಂಜಿನ್ನಿಗೂ ಗಾಡಿಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕವಿಟ್ಟುಕೊಂ ಡಿರುವ ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ತಗಲಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚಕ್ರಗಳು ರೈಲುಗಾಡಿ ದಿಣ್ಣೆನೆಲವನ್ನು ಹತ್ತುವಾಗ ಗಾಡಿಗಳು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಯದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವಾಗ ಇವು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿರಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸಿ ಗಾಡಿಗಳು ಅತಿ ವೇಗದಿಂದ ಓಡುವುದನ್ನೂ ತಡೆ ಹಿಡಿಯಲು ಸಹಾಯವೆಸಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮೆಟ್ಟುಪಾಳ್ಯಮ್ ಮತ್ತು ಉದಕಮಂಡಲಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಬಗೆಯ ರೈಲು ಸಂಚಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ.
ಜನರನ್ನು ಕೂರಿಸುವ ಒಂದೇ ಬಂಡಿಯನ್ನು ಎಂಜಿನ್ನಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿ ಕೊಂಡು 2ರಲ್ಲಿ 1ರಷ್ಟು ಇರುವ ದಿಣ್ಣೆ ಪ್ರದೇಶದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹತ್ತಿಇಳಿಯುವ ಏರ್ಪಾಡು ಉಂಟು.
ಮೂರು ನಮೂನೆಯ ಹಲ್ಲುದಾರಿಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದವು. 1. ಹಳೆಯ ರಿಗ್ಗನ್‍ಬಾಕ್ ನಮೂನೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಉಕ್ಕಿನ ಏಣಿಯಂತಿದೆ. ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಕ್ರ ಊಧ್ರ್ವದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. 2. ಆ್ಯಬ್ವ್ ನಮೂನೆ ಎನ್ನುವ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಡು ಏಣಿಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಏಣಿಯ ಮೆಟ್ಟಲುಗಳು ಒಂದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಅನುಕೂಲವಾದ ಗಾಡಿಗಳುಳ್ಳ (ಗ್ರೂವ್ಸ್), ಊಧ್ರ್ವದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವ ಚಕ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. 3. ಸ್ವಿಟ್‍ಜóರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪೈಲೇಟಸ್ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಾರಿಜಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಊಧ್ರ್ವ ಉಬ್ಬಿನಂತಿರುವ ಲೋಕರ್ ಎಂಬ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೇ ಏಣಿಯ ಎರಡು ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಹಲ್ಲುಸಾಲು ಗಳಿವೆ. ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡು ಸಾಲುಗಳಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಎರಡು ಎರಡು ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಏಣಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ, ತಿರುಗಿಸಿದ, U ಆಕಾರದ ಉಕ್ಕಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ಉರುಳುವ ಎರಡು ರೋಲರುಗಳೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೈಲ್ವೆದಾರಿಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣಗುಡ್ಡವನ್ನು ಹತ್ತಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಕೊಂಚ ದೂರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಿದೆ.
ರೈಲ್ವೆದಾರಿ 2 ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ 1 ಲಂಬಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿದಾಗಿದ್ದರೆ ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳು ಅಷ್ಟು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಇಂಥ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಉಕ್ಕಿನ ಹಗ್ಗದಿಂದ ರೈಲುಗಾಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗುವುದು. ಎರಡು ಇಲ್ಲವೆ ಮೂರು ಕಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಾಡಿ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಳಕ್ಕೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾಡಿಯನ್ನು ಮೇಲುಗಡೆ ಎಳೆಯುವ ಎಂಜಿನ್ನಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುವ ಡ್ರಮ್ಮು ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತುವ ಉಕ್ಕಿನ ತಂತಿಯ ಹಗ್ಗ ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇಳಿಯುವ ಗಾಡಿಯ ತೂಕ ಏರುವಗಾಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತದೆ. ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿದರೆ ನೀರನ್ನು ತುಂಬಿಯೂ ಇಳಿಯುವ ಗಾಡಿಯ ತೂಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಇಂಥ ರೈಲ್ವೆದಾರಿಯು ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ತಂತಿಯ ತೂಕ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನ ಸೀಸಿನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ 13/4. ಸ್ಟ್ರ್ಯಾಪರ್ ಹಾರ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ 21/2 ಮೈಲಿ ರೈಲ್ವೆಯನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದರಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಗಾಡಿಗೆ ಜನ ವರ್ಗಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ 11/8 ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ 1 ಲಂಬದ ಉಬ್ಬಿನಲ್ಲಿಯೂ ರೈಲುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು: ತೂಗುಗಾಡಿ, ಇದು ಕಂಬಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆಯೇ ಅಲ್ಲವೆನ್ನ ಬಹುದು. ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಿಗಿದ ಉಕ್ಕಿನ ತಂತಿಯ ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ರಾಟೆಯಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಗಾಡಿಯನ್ನು ನೇತುಹಾಕಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ತಂತಿಯ ಹಗ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಗಾಡಿ ಮೇಲಕ್ಕೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಳಕ್ಕೂ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಗ್ಗಗಳು ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ನಿಲ್ದಾಣ ಗಳಲ್ಲಿ ಡ್ರಮ್ಮುಗಳ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಜೊತೆ ಹಗ್ಗಗಳ ಮೇಲೆ ರೈಲಿನ ಚಾಲಕ ಬಿರಿಯನ್ನು ಒತ್ತಿ ಗಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜರ್ಮನಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯ, ಇಟಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಸಾಗುವ ಇಂಥ ಅನೇಕ ರೈಲ್ವೆಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾಡಿ ನಡುವೆ ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು 4,400 ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ.
ರ್ಯಾಕ್ ರೈಲ್ವೆಗಳು: ರೈಲುಹಳಿಯ ಇಳಿಜಾರು 25ಕ್ಕೆ 1ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿದಾದಾಗ ರ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ರೈಲ್ವೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಿಟ್‍ಜರ್ಲೆಂಡಿ ನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರ್ಯಾಕ್‍ರೈಲ್ವೆಗಳಿವೆ. ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ 6,810 ಅಡಿಗಳಿಂದ 7,560 ಅಡಿಗೆ ಏರುವ ಬಂಗ್ ಫ್ರೌ ರೈಲ್ವೆ ಅಸಾಧಾರಣ ವಾದ್ದು. ಗುಡ್ಡದ ಎತ್ತರ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ರೈಲುದಾರಿ ಸುರಂಗದೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಂಬಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ ಒಂದು ಮೀಟರ್. 80 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಹೊತ್ತ ಗಾಡಿ 4 ಅಡಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಡಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುವ ಕಂಬಿಗಳ ಸಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ, ಗಂಟೆಗೆ 5 ಮೈಲು ವೇಗದಲ್ಲಿ ತೆವಳುತ್ತದೆ.
ಹಲ್ಲು ಚಕ್ರಗಳು: ಅಮೆರಿಕದ ರಾಕಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಡೆನ್ವರ್ ಮತ್ತು ರಯೋಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳ (ಕಾಗ್ ವೀಲ್ಸ್) ಮೇಲೆ ಮ್ಯಾನಿಟೋದಿಂದ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ಹತ್ತುತ್ತದೆ. ಮ್ಯಾನಿಟೋ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 6,000 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲೂ ಪರ್ವತಶಿಖರ 14,108 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರದಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಒಂಬತ್ತು ಮೈಲು ಉದ್ದದ ರೈಲುಮಾರ್ಗ 10 ಅಡಿಗಳ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅಡಿಯಂತೆ ಏರುತ್ತದೆ. ದಾರಿಯ ಅಗಲ 20 ಅಡಿಗಳು. 200 ಅಡಿಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಜಾರದ ಹಾಗೆ ಕಲ್ಲುಗಾರೆಯ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದೊಂದು ಎಂಜಿನ್ನಿನಲ್ಲಿಯೂ ಮೂರು ಚಾಲಕ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಹಲ್ಲುಚಕ್ರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ರೈಲುಗಾಡಿ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ನಿನ ಮುಂದುಗಡೆ ಇದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಿರಿಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಪೆರು ಬೆಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೆ: ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಆ್ಯಂಡೀಸ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮೂಲಕ ಹೋಗುವ ಕ್ಯಾಲ್ ಓ-ಓರೋಯ ರೈಲುಮಾರ್ಗ 140 ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ 15,806 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಈ ಪೈಕಿ 100 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾ ಅವುಗಳ ಒಡಲಿನಲ್ಲಿಯೂ ಆಳವಾದ ಹಳ್ಳಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರವಾದ ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ.
ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಎಳನೇ ಮಾಸ. ಆಡು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಶ್ವೀಜ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶರತ್ ಋತುವಿನ ಮೊದಲ ಮಾಸ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ವಿವಿಧ ಉತ್ಸವ ಅಥವಾ ಜಾತ್ರೆಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ರೈಲುಸಾರಿಗೆ
ಬೆಟ್ಟದ ರೈಲ್ವೆಗಳು
ರಾಯಲ್ ಗಾರ್ಜ್: ಕಾಲೊರಾಡೋ ನದಿಯ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಯಾನನ್ನಿನ ರಾಯಲ್ ಗಾರ್ಜ್ ಎಂಬುದು ಪ್ರಪಂಚದ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಳವಾದ ಕಮರಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳ ಎತ್ತರ 627 ಅಡಿ.
ಉಗಾಂಡ ರೈಲ್ವೆ: 1891ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ 1901ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಉಗಾಂಡ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಮೊಂಬಾಲ್ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಪೋರ್ಟ್ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸಿನ ವರೆಗೆ 580 ಮೈಲು ಉದ್ದವಾಗಿದೆ.
ಪೆರು ರೈಲ್ವೆ: ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಪೆರುವಿಗೆ ಎರಡು ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಸಮುದ್ರತೀರದ ಕ್ಯಾಲ್ಗೊದಿಂದ ಆಂಡೀಸ್ ಬೆಟ್ಟದ ಪೂರ್ವದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಓರೋಯಕ್ಕೆ ಸಾಗುವಂಥದು. ಕ್ಯಾಲ್ಗೊದಿಂದ ಓರೋಯ ನಡುವಣ ದೂರ 80 ಮೈಲುಗಳು; ರೈಲ್ವೆಯ ಉದ್ದ 140 ಮೈಲಿ. ಇದರಲ್ಲಿ 100 ಮೈಲು ದೂರದಲ್ಲಿ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 15,665 ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತದೆ.
ಇನ್ಫರ್ನಿಲ್ಲೋದಲ್ಲಿ 1,500 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿ ಊಧ್ರ್ವದಿಶೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡೆಗಳ ಗೋಡೆ ನಡುವೆ ನದಿಯೊಂದು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ರೈಲುಗಾಡಿ ನದಿ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಸೇತುವೆಯ ಮೇಲೂ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ರೈಲ್ವೆ: ಇಲ್ಲಿ 1891-1901ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 4,000 ಮೈಲುಗಳ ಉದ್ದದ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಹಿಂದಿನ ಸೋವಿಯತ್ ರಷ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇದು ರಷ್ಯದ ಮಾಸ್ಕೊ ಮತ್ತು ಸಗೋಡ ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ 9438 ಕಿಮೀ ಆಯಿತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ರೈಲಿನಲ್ಲೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗು ತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೈಕಾಲ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಹವೆ ತೀರಾ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಕೆಲವೆಡೆ ನೆಲ ಬಲುಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಡೈನಾಮೈಟ್ ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಸ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಶೀತ ಹವೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ ನೀರುಸರಬರಾಜಿನ ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಕಾಸಿದ ಕಲ್ವರ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗೆ ಮಾಡಿದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಾರೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದುರ್ಗಮವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಎಳೆದ ರೈಲುರಸ್ತೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಉಂಟಾದ ಮಹಾಪ್ರವಾಹಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸಗಾರರಿಗೆ ಪ್ಲೇಗ್ ರೋಗ ತಗಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿದ್ದರೂ ಈ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಬಹುದೊಡ್ಡಸಾಧನೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೈಲುಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
1995-96ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 609 ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ನಡೆದಿದೆ ಇದು ಒಟ್ಟು 12,875 ಕಿಮೀ ಆಗುತ್ತದೆ. ಎಂಟನೆಯ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸು. 2,700 ಕಿಮೀ ರೈಲುಮಾರ್ಗದ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳ ಲಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಇದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕರೂಪದ ರೈಲುಮಾರ್ಗ (ಯೂನಿಗೇಜ್) ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿ ಇರುವ ಮೀಟರ್‍ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬ್ರಾಡ್‍ಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿದೆ. ಗೇಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು 1992-93ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾ ಯಿತು. 12,000 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಮೀಟರ್‍ಗೇಜ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾರೋಗೇಜ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 6,000 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ರೈಲುಮಾರ್ಗವನ್ನು 1997ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಬ್ರಾಡ್‍ಗೇಜಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಪ್ರಮುಖರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬ್ರಾಡ್‍ಗೇಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಹೀಗಿದೆ: ಒರಿಸ್ಸ (ಸೇ 93), ಪಂಜಾಬ್ (92), ಕೇರಳ (67), ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ (64) ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ (59). ಏಕರೂಪದ ರೈಲುಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬೋಗಿ ಬದಲಾಯಿಸದ ಹಾಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದು ಸುಲಭವೂ ವಿಳಂಬವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವಂಥದೂ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಕಾದಿರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜನಗೆ ಅನುಕೂಲವೆಸಗುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾದಿರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕರಣ ಸುಲಭವಾಗಿಸಿದೆ. 300ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾದಿರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಇರುವ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟ ರೀಕೃತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಮೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು 1994 ಆಗಸ್ಟ್ 1ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ. ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡುವವರ ಕ್ಷೇಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳು, ಬಾಂಬು ಸ್ಫೋಟ, ದರೋಡೆ ಪ್ರಸಂಗಗಳು, ಅಹಿಂಸಾ ಕೃತ್ಯಗಳು, ರೈಲುಗಾಡಿಯ ಒಳಗೆ ಗುಂಡಿನ ಹೊಡೆದಾಟಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ, ನಿರೀಕ್ಷಾ ಕೊಠಡಿಯೊಳಗೆ, ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರಮ್ಮುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಗ್ರಿ ಇಡುವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಕೀಟುನೀಡುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಒದಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೀಡಾದವರಿಗೆ ಯುಕ್ತ ವಿಮಾಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಈ ವಿಮೆಯ ಉದ್ದೇಶ.
ರೈಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಚೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ರೈಲ್ವೆಸಂಪರ್ಕ ಇರುವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಡೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ರವಾನಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರೈಲ್ವೆ ಅಂಚೆ ಸೇವೆ (ರೈಲ್ವೆ ಮೇಲ್ ಸರ್ವೀಸ್) ಎಂಬ ವಿಭಾಗ (ಸ್ಥಾಪನೆ: 1907) ಅಂಚೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಇಲಾಖೆಗಳ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿಗಳು
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದವಾದ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಎಂದರೆ ರಷ್ಯದ ಮಾಸ್ಕೋ ಮತ್ತು ನಕೋಡ ನಗರಗಳ ನಡುವಿನ, 9,438 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಸೈಬೀರಿಯನ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಪ್ಲಾಟ್‍ಫಾರಮ್ (833 ಮೀ) ಇರುವುದು ಭಾರತದ ಖರಾಗ್‍ಪುರ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ (48 ಎಕರೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ; ಮೇಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ 41 ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ 26 ಮಾರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ). ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಬೋಲಿವಿಯದಲ್ಲಿನ ಕಾಂಡಾರ್ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ್ದು (4,786 ಮೀ). ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ರೈಲುಸುರಂಗ ಜಪಾನಿನ ಸೀಕಾನ್ ರಸ್ತೆಸುರಂಗ. ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದನೆಯ ರೈಲು ಸೇತುವೆ ಆಫ್ರಿಕದ ಜಾಂಬೆಜೀ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವಂಥದ್ದು.
ಒಣಗಿಸಿದ ಹಣ್ಣು
ವರ್ಗ:ಒಣಹಣ್ಣು ವರ್ಗ:ಆಹಾರ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಎಂಟನೇ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣಯುಕ್ತ ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪಿಗೆ ಗುರಿತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಯುಟೆಕ್ಟಿಕ್ ಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀಳು ಬಿಟ್ಟ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಣ್ಣವು ಮಿಶ್ರಲೋಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಸೀಳು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅದನ್ನು ಬಿಳಿ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಅದರ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಕೊಳಕ್ಕಿನಿಂದ ಸೀಳು ನೇರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಬೂದುಬಣ್ಣದ  ಮೇಲ್ಭಾಗ ಸೀಳು ಬಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಗ್ರಫಿಟಿಕ್ ತೆಲುವಾದ ಪರೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗವ ಸೀಳು ಓರೆಯಾಗಿ, ವಸ್ತುವು ಮುರಿದಹಾಗೆ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದ ಹೊಸ ಸೀಳು ಶುರುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ (Fe) ಅಂಶವು ತೂಕದಾಲ್ಲಿ (wt%) ಮಿಶ್ರಲೋಹ ವಸ್ತುಕ್ಕಿಂತ 95% ಹೆಚ್ಚು, ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಮಿಶ್ರಲೋಹದ ಧಾತು ಕಾರ್ಬನ್ (C) ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕನ್ (Si) ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ನ ಅಂಶ 2.1 ರಿಂದ 4 wt%. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ 1 ರಿಂದ 3 wt% ರಷ್ಟು ಸಿಲಿಕನ್ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಈ ಮಿಶ್ರಲೋಹವು  ಮುಪ್ಪುರಿ Fe-C-Si ಮಿಶ್ರಲೋಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಘನೀಕರಣ ಸೂತ್ರ, ಏನೇ ಆದರೂ, ಕಬ್ಬಿಣ-ಕಾರ್ಬನ್ ಜೋಡಿಯ ಹಂತ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಿ ಯುಟೆಕ್ಟಿಕ್ ಸ್ಥಳ1154 C ಮತ್ತು 4.3 wt% ಕಾರ್ಬನ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವುದರಿಂದ, ಅದರ ಕರಗುವ ಸ್ಥಳ1150 to 1200 C ಅದು300 C ಶುದ್ಧ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಮೆತುವಾದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೊರತು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಮುರಿಯುಲು ದಾರಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಡಿಮೆಯ ಕರಗುವ ಸ್ಥಳ, ಒಳ್ಳೆ ದ್ರವಿಸುವ, ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಯಂತ್ರಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕುರೂಪತೆಗೆ ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಸವೆತಗೆ ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಶಿಲ್ಪವಿಜ್ಞಾನ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬಿಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೆಂದರೆ ಉರುಳೆ ಮುಚ್ಚಳ(ಬಾಗಿಸುವ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ), ಉರುಳೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ, ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಸಾಧನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ(ಬಾಗಿಸುವ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ)ಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದು ನಾಶನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ (ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿತ) ಆಗುವ ದುರ್ಬಲಕ್ಕೆ ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಪಿಗ್ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಪುನಃ ಕರಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅನೇಕವೇಳೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಳೆಪಳೆ ಕಬ್ಬಿಣ ಸಾಮಾನು ಮತ್ತು ಹಳೆಪಳೆ ಉಕ್ಕು ಸಾಮಾನಿನೊಟ್ಟಿಗೆ, ಮತ್ತು ಬೇಡವಿಲ್ಲದ ಮಲಿನ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಫೊಸ್ಫೊರೆಸ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಳಕೆಯಾಗುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಬನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಯಸುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಮಾಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ 2 ರಿಂದ 3.5% ಮತ್ತು 1 ರಿಂದ 3% ರೊಳಗೆ ಇರಬಹುದು. ಕೊನೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಎರಕ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸುವ ಮೊದಲು ಬೇರೆ ಧಾತು ಈ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣವು ಕೆಲವು ಸಲ ಕುಪೊಲ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ತರಹದ ಊದು ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಇಂಡಕ್ಶನ್ ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಕರಗಿದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೊಲ್ಡಿಂಗ್ ಕುಲುಮೆ ಅಥವ ಸೌಟಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಿಶ್ರಲೋಹಗೊಳಿಸುವ ಧಾತುಗಳು
ಬಗೆಬಗೆಯ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗೊಳಿಸುವ ಧಾತುಗಳನ್ನು ಅಥವ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಣಲಕ್ಷಣೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್ಬನ್ ನ ನಂತರ, ಸಿಲಿಕನ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಕಾರ್ಬನ್ ನನ್ನು ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಹೊರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಗ್ರಫೈಟ್ ಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳೆಂದರೆ ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣ, ಕಡಿಮೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮುರುಟುಹ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಿಣ್ಮೆ. ಸಲ್ಫರ್ ಸೇರಿಸಿದಾಗ, ಕಬ್ಬಿಣ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಗ್ರಫೈಟ್ ರಚನೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಹೆಚ್ಚುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಫರ್ ನಿಂದ ತೊಂದರೇನೇಂದರೆ ಅದು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಮಂದಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅದು ಕಡಿಮೆ ಚಾಲನೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಫರ್ ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಲು, ಮೆಂಗನೀಸ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದೆರಡು ಕಬ್ಬಿಣ ಸಲ್ಫೈಡ್ ನ ಬದಲಿಗೆ ಮೆಂಗನೀಸ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೆಂಗನೀಸ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹಗುರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ದ್ರವ್ಯದಿಂದ ತೇಲಾಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಸಲ್ಫರ್ ರನ್ನು ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮೆಂಗನೀಸ್ ಅಂಶವು 1.7×ಸಲ್ಫರ್ +0.3%. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಂಗನೀಸ್ ಅಂಶ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ಮೆಂಗನೀಸ್ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಗಟ್ಟಿತನ ಮತ್ತು ತಣ್ಣಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಹೊರತು, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ತಿಣ್ಮೆಯು ಮೆಂಗನೀಸ್ ನ 1% ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಕೆಲ್ ಒಂದು ತುಂಬಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮಿಶ್ರಲೋಹಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತು ಯಾಕೆಂದರೆ ಪಿಯರ್ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಫೈಟ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಭಾಗದ ದಪ್ಪದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಸಮನಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯ ಗ್ರಫೈಟ್ ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಕ್ರೊಮಿಯಂ ಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಶದಲ್ಲಿ ಸೌಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ತಣ್ಣಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಬಲವುಲ್ಲ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಅನ್ನು ಗಟ್ಟಿಮಾಡುವಂತಿರುವುದರಿಂದ; ನಿಕೆಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುಚ್ಚಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 0.5% ವರ್ಗದಷ್ಟು ಕ್ರೊಮಿಯಂ ಬದಲಿಗಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಶದ ಟಿನ್ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ತಣ್ಣಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಪಡಿಸಲು, ಗ್ರಫೈಟ್ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ದ್ರವತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಪಡಿಸಲು, 0.5 ರಿಂದ 2.5%, ವರ್ಗದಷ್ಟು ಚಂಬು ಸೌಟಿಗೆ ಅಥವ ಕುಲುಮೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಣ್ಣಗೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಪಡಿಸಲು ಹಾಗೂ ಗ್ರಫೈಟ್ ಮತ್ತು ಪಿಯರ್ಲೈಟ್ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುಲು ಮೊಲಿಬ್ಡೆನಂಮ್ ಅನ್ನು 0.3 ರಿಂದ 1% ವರ್ಗದಷ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,: ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುಲ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸಮುಚ್ಚಯವಾಗಿ ನಿಕೆಲ್, ಕೊಪರ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೊಮಿಯಂ ನೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಿಲವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಟೈಟೇನಿಯಂ ಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ದ್ರವ್ಯತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಮೆಂಟೈಟ್ ಯನ್ನು ಸ್ಥಿರತೆಗೊಳಿಸಲು, ಗಟ್ಟಿತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಲು, ಹಾಗೂ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಗೆ ನಿರೋಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡಲು 0.15 ರಿಂದ 0.5% ಅಂಶ ವನಡಿಯಂ ಯನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 0.1 ರಿಂದ 0.3% ಝಿರ್ಕೋನಿಯಂ ಗ್ರಫೈಟ್ ಉಂಟುಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣ ಕರಗಿಸಿದರೊಳಗೆ, ಬಿಸ್ಮತ್ 0.002 ರಿಂದ 0.01% ವರ್ಗದಷ್ಟು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಎಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಿಲಿಕನ್ ಸೇರಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ಬಿಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ, ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಬೊರೊನ್ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಬಿಸ್ಮತ್ ಯಿಂದ ಒರಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಯನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ
ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಅದರ ಗ್ರಫಿಟಿಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಅದರ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದು ವಸ್ತುವಿನ ಸೀಳನ್ನು ಬೂದುಬಣ್ಣದ ರೂಪದಿಂದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಉಪಯೇಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಗಳು ಕಾರ್ಬನ್ 2.5 ರಿಂದ 4.0%, ಸಿಲಿಕನ್ 1 ರಿಂದ 3% ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದಿರುವುದು ಕಬ್ಬಿಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಘಾತಕರ ಶಕ್ತಿ ಉಕ್ಕು ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಅದರ ವ್ಯಾಪಕ ಶಕ್ತಿಯು ಕಾರ್ಬನ್ ಉಕ್ಕುಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮೆತುವಾದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ
ಬಿಳಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಎರಕಹೊಯ್ದದನ್ನು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಾಗ ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.900 C ಗ್ರಫೈಟ್ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಮೆಲ್ಲನೆ ಬೇರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ, ಅದರಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಬಿರುಸುತನ ತೆಲುವಾದ ಪರೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಪಿರೋಯ್ಡಲ್ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುವ ಸಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ನೋಟದಿಂದ, ಸ್ಪಿರೋಯ್ಡ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಹರಡಿದ ಸೀಳು ಅಥವಾ ಫೊನೊನ್ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಅಡ್ಡ ಭಾಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ತೆಲುವಾದ ಪರೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹಂತವಿಲ್ಲದ ಎಲ್ಲೆಗಳೂ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದು ಬೂದುಬಣ್ಣದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ಎದುರಿಸುವ ಒತ್ತಡ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಮೆತುವಾದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮೃದು ಉಕ್ಕಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಅದು ತಯಾರಿಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಎರಕೆ ಮಾಡುಬಹುದೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಿತಿಯುಂಟು.
ನೊಡುಲರ್ ಅಥವಾ ಮೆತುವಾದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿ ಣ ಒಂದು ಇತ್ತಿಚ್ಚಿನ ಪ್ರಗತಿ. ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂಶದ ಮೆಗ್ನೇಸಿಯಂ ಅಥವ ಸೆರಿಯಂ ಈ ಮಿಶ್ರಲೋಹಕಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಗ್ರಫೈಟ್ ದುಡುಕಿನ ಬೆಲವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹೇಗೆಂದರೆ ಅದು ಗ್ರಫೈಟ್ ತಲದ ತುದಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತೆ. ಅದರೊಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆ ಧಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಹತೋಟಿಗೆ ತರುವುದರಿಂದ, ಈ ವಸ್ತು ಗಟ್ಟಿಯಾದಹಾಗೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಸ್ಪಿರೋಯ್ಡಲ್ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ದಾರಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮೆತುವಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಗುಣ ಲಕ್ಷಣದಂತೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಭಾಗವನ್ನು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಕೆಹೊಯ್ಯ ಬಹುದು.
ಇತಿಹಾಸದ ಬಳಕೆಗಳು
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲಿ ಚುಂಪಾದ ತುದಿ ಮತ್ತು ನಮನೀಯತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೊ ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಅದುಮುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಬಿರುಸುತನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಮೊದಲು ಚೀನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು( -- ನೋಡಿ: ದು ಶಿ), ಮತ್ತು ಎರಕದ ಅಚ್ಚಿಗೆ ಸುರಿಸಿ ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರತಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಬಳಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿ ಮತ್ತು ಗುಂಡು ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ VIII ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ಯ್ ಲು ಶುರುಮಾಡಿಸಿದನು. ಕೂಡಲೇ, ಆಂಗ್ಲ ಕಬ್ಬಿಣ ಕೆಲಸದವರು ಊದು ಕುಲುಮೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಫಿರಂಗಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಲವಡಿಸಿದರು, ಅದು, ಪ್ರಭುತ್ವ ಪಡೆದ ಕಂಚಿನ ಫಿರಂಗಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರವಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೇಂಡ್ ಅದರ ಹಡಗು ಪಡೆಯ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಸಹಾಯನೀಡಿತ್ತು. ವೀಲ್ದ್ ಕಬ್ಬಿಣ ಮಾಲಿಕರು 1760s ವರೆಗೆ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಯಥಾಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಯುದ್ಧಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲರ ಊದು ಕುಲುಮೆಯಿಂದ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. 1707 ರಲ್ಲಿ, ಅಬ್ರಹಾಮ್ ಡಾರ್ಬಿ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು(ಮತ್ತು ಕಡಾಯಿಯನ್ನು) ತೆಳುವಾಗಿ ಮಾಡುವ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಸನದು ಮಾಡಿದನ, ಪ್ರತಿದ್ವಂದ್ವಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಆತನ ಕೊಲ್ಬ್ರೂಕ್ಡೇಲ್ ಕುಲುಮೆಯು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮಾರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅರೆಗಾವದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಿಂದ ಸುಡ್ಲ್ಪಡುವ ಊದು ಕುಲುಮೆ ಮಾಡುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯದ ಬೇರೆಯವರೊಟ್ಟಿಗೆ 1720 ಮತ್ತು 1730 ರ ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರಿಂದ. ತೊಮಸ್ ನ್ಯುಕೊಮೆನ್ ರ ಉಗಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಒದಗಿಸಿತ್ತು, ಯಾಕೆಂದರೆ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಗಳು ಹಿತ್ತಾಳೆಗಿಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಹಿತ್ತಾಳೆಯಿಂದಲೇ ನಿಜವಾಗಿ ಯಂತ್ರದ ಉರುಳೆಗಳು ತಯಾರಿಯಾಗುತಿತ್ತು. ಜೊನ್ ವಿಲ್ಕಿಂಸನ್ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ, ಯಾರು, ಬೇರೆ ಕಾರ್ಯದೊಳಗೆ, 1795 ರಲ್ಲಿ ಸೊಹೊ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಕಾರಖಾನೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುವವರೆಗೆ ಅನೇಕ ಜೇಮ್ಸ್ ವೇಟ್ ನ ಉತ್ತಮ ಉಗಿಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಚಲಿಸುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಉರುಳೆಯನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ.
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಶಂಕಗಳು
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಬಳಕೆಯು ವಿನ್ಯಾಸದ ಉದ್ದೇಶಕಾಗಿ 1770ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು,ಆಗ ಅಬ್ರಹಾಮ್ ಡಾರ್ಬಿ III ರವರು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಂಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು,ಚಿಕ್ಕ ದಂಡಿಗೆ ಆಗಲೇ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಲ್ಬ್ರೂಕ್ಡೇಲ್ ಊದು ಕುಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೇರೆ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಮುಂದುವರಿತು, ಥೊಮಸ್ ತ್ಪೈನೆರವರ ಒಂದು ಸನದು ಮಾಡಿದ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಮುಂದುವರಿತು. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸಂಕಗಳು ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಹಾಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯಸ್ಥಳದಲ್ಲೂ ಕಂಡಿತು. ಥೊಮಸ್ ಟೇಲ್ ಫೋರ್ಡ್ರವರು ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಶಂಕ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು, ಹಾಗು ನಂತರ ಲೊನ್ಗ್ದೂನ್-ಒನ್-ಟೆರ್ನ್ನ ನಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೆವ್ಸ್ಬರಿ ಕಾಲುವೆಯ ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು. ಅದು ಚಿರ್ಕ್ ಕಾಲುವೆ ಹಾಗು ಪೊಂಸಿಟ್ ಕಾಲುವೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅದೆರಡು ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುನರ್ವಶಕ್ಕೆ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಕಹೊಯ್ದ-ಕಬ್ಬಿಣದ ದಂಡಿನ ಶಂಕಗಳು ವಿಶ್ವದಾಧ್ಯಂತವಾಗಿ ರೈಲುದಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ, ಮನ್ಚೆಸ್ತೆರ್ ಟೆರ್ಮಿನುಸ್ಸಿನ ಲಿವೆರ್ಪೂಲಿನ ವಟೆರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಾಗು ಮನ್ಚೆಸ್ತೆರ್ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಚೆಸ್ಟೆರಿನ ಡೀ ಎಂಬ ನದಿಯ ಮಾಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವ ಚೆಸ್ಟೆರ್ ಮತ್ತು ಹೊಲ್ಯ್ಹೆಅಡ್ ನ್ ರೈಲುಮಾರ್ಗವು, ಒಂದು ವರ್ಷಕೂಡ ಕಲೆಯದ ಹೊಸ ಶಂಕವು ಮೇ 1847ರಲ್ಲಿ ಓಡೆದ ಕಾರಣ ಆನೇಕ ತೊಂದರೆಗಳು ಉಂಟಾಯಿತು. ಅತಿಯಾದ ಭಾರದಿಂದ ಚಲಿಸಿದ ರೈಲು ಹೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಿದ ಕಾರಣ ಡೀ ಬ್ರಿಡ್ಜನ ವಿಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಸಮಾನರೂಪದ ಶಂಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಗೊಳಿಸಿ  ಪೂನಃ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು,ಅದು ಕುಡಾ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶಂಕವು ಅನೇಕ ತಪ್ಪು ತಪ್ಪಾದ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ರೂಪಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣದ ತೊಲಿನ ಬಾರದಿಂದ ಪಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತು, ಹಾಗು ಅದರ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ತಪ್ಪಾದ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮಧ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಬಗ್ಗಿಸಿ ಹಾಗು ಕೆಳಗಿನ ಮೊನೆಯನ್ನು ಕರ್ಸಾಣಯಲ್ಲಿಟ್ಟರು,ಆಗ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡಹಾಗೆ ಬಲವಿಲ್ಲದಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಚೆಸ್ ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಶಂಕದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ ಏಲ್ಲಾ ದ್ರವ್ಯಗಳು ಸಂಕೋಚನೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಪೂನಃ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡದ ಹಾಗೆ ಸಂಕೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶಕ್ತಿಯುಲ್ಲದು. ರೂಪಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಆನೇಕ ವಿವಿಧ ಕಬ್ಬಿಣದಹಾಗೆ ಹಾಗೂ ಆನೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲೋಹತರ ಹಾಗೆ ,ತುಡಿತದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಶಕ್ತಿವುಳ್ಳದು, ಹಾಗೂ ಸೀಳಲು ಬಿಗಿಯುಳ್ಳ ಪ್ರತಿರೋದಶಕ್ತಿಯುಕೂಡ. ರೂಪಿಸಿದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೂ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣಕ್ಕೂ ಸಂಕಲ್ಪ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಂಧುತ್ವ ಕಟ್ಟಿಗೆಗೂ ಕಲ್ಲುಗೂ ಮಾಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಸದೃಶದದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಬಹುದು. 1879 ರಲ್ಲಿ ಟೆ ರೈಲ್ ಶಂಕದ ವಿಪತ್ತು ನಡೆಯುವವರೆಗೆ, ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಬಳಸುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅಪಾಯಕರವಾದ ಅನುಮಾನ ಉಂಟಾಯಿತು. ನಿಷ್ಕರ್ಷಕ ಹೊರುವುದನ್ನು ಬಿಗಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಹಾಗೂ ಟೆ ಶಂಕದ ಗುಜ್ಜುನ ದುಂಡಾದ ಕಂಬನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರಳಿಸಿದಾರೆ, ಹಾಗೂ ಮುಂಚೆಯ ಹಂತದ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕುಂದು ಕೋರತಿದ್ದಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಕೂಡಿಕೆಯಾಗಿ ಚಿಲಕ ತೂತ್ತನು ಎಸೆದರು ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ಬೈರಿಗಿಸಲ್ಲಿಲಾ, ಆದ ಕಾರಣ ಬಿಗಿ ಪಟ್ಟಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಒತ್ತಡವು ಮೂಲೆಗೆ ಇರಿಸಿದರು, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಹರಡುವಿಕೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತೂತಿನ ನೀಳ ಇರಳು ಮಾಡಿದರು. ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು ಶಂಕಗಳು ಕಬ್ಬಿಣನಿಂದ ಹಾಗೂ ಉಕ್ಕುನಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಶಂಕಗಳು ಕುಸಿದುಬೀಳುವದು ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು, ಹೇಗಾದರೂ, 1891 ರಲ್ಲಿ ನೊರ್ವೂಡ್ ಸಮುಚ್ಚಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರೈಲ್ ವಿಪತ್ತಿಗಿಂತ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಸಾವಿರದಷ್ಟು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶಂಕಗಳು ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಉಕ್ಕು ಸಮಾನ-ವಸ್ತುವಿಂದ ಬದಲಾಗಿತ್ತು.
ಕಟ್ಟಡಗಳು
ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ದುಂಡಾದ ಕಂಬಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರವಾದ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಅಪರಿಮಿತವಾಗಿ ದಪ್ಪವಾದ ಗೋಡೆ ಇಲ್ಲದೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಮರ್ಥನೀಡಿತ್ತು. ಎತ್ತರ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಿಟಕಿಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಅದು ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿತು. ನ್ಯುಯ್ ಯೊರ್ಕ್ ನ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ ಸೊಹೊ ಕಸ್ಟ್ ಇರೊನ್ ಹಿಸ್ಟೊರಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ,ಕಟ್ಟಡ ತಯಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ದುಂಡಾದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕು ಪ್ರವೇಶಿಲು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತೆಳು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ದುಂಡಾದ ಕಂಬಗಳು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸುವ ಗೆರೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ತುಂಬಾ ಭಾರವನ್ನು ಓರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ನ್ಯುಯ್ ಯೊರ್ಕ್ ನ ವಟೇರ್ವ್ಲಿಎಟ್ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ದ ವ್ಟೆರ್ವ್ಲಿಎಟ್ ಅರ್ಸೆನಲ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣಾಲಯವೂ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ.
ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿ
ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಉಪಯೋಗವು ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ. ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಾಳಿಯು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯಬಲ್ಲ ನಾರು,ಹತ್ತಿ,ಸೆಣಬು ಅಥವಾ ಉಣ್ಣೆ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಹಾಗು ಗಿರ್ರನೆ ಸುತ್ತುತ್ತ ಇತ್ತು. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಬರಿಮಾಡುವ ಪ್ರವಣತೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಒಂದು ಯಂತ್ರವಿತ್ತು. ಈ ಪರಿಹಾರ ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಹೋಗದ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲು, ಹಾಗೂ ಅನುಕೂಲವಾದ ಕಟ್ಟಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ರಚನೆಯಿಂದ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯಬಲ್ಲ ಮರವನ್ನು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲು. ಅಂತಹ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಕಟ್ಟಡವು ದಿಥೆರಿನ್ಗ್ತೊನ್ ನಿನ ಶ್ರೆವ್ಸ್ಬುರ್ಯ್,ಶ್ರೊಪೊಶಿರ್ ನಲ್ಲಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಸರಕುಕೋಠಿಗಳು ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ದುಂಡಾದ ಕಂಬಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹೆಟ್ಟಿಗೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿಲಾಗಿತ್ತು,ಆದಾಗ್ಯೂ ತಪ್ಪಾದ ನಕ್ಷೆಯಿಂದ, ಕುಂದಿದ ಹೆಟ್ಟಿಗೆ ಅಥವಾ ಅತಿಯಾದ ಭಾರದಿಂದ ಕೆಲವು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕುಸಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಸೋಲುತ್ತದೆ. ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ವಿಶ್ವದಾಧ್ಯಂತವಾಗಿ ರಚನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಸ್ಥಿರವಾದ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೂ,ಉಳ್ಳಿಟ್ಟು ನೂಲುವೂದು ಹಾಗೂ ಬಟ್ಟೆ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ನೇಗೆಯುವ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬಳೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಆನೇಕ ನಗರದಲ್ಲಿ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ ಕಾರಖಾನೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಯ ಯಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಾಲಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
Hvidt støbejern Oq cho`yan
ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಒಂಬತ್ತನೇ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಪುಷ್ಯ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹತ್ತನೇ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ವಿದುಷಿ. ಶೈಲಜಾ ಮಧುಸೂದನ್
ಶೈಲಜಾ ಮಧುಸೂದನ್, ನೃತ್ಯಪಟು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಿದುಷಿ. ಇವರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ ಮುಂಬಯಿ.
೨೦೧೫ ನೇಪಾಳ ಭೂಕಂಪ
ಸೂಮಾರು ೬,೩೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿಯನ್ನು ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಜನರನ್ನು ಗಾಯಾಳುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ೨೦೧೫ ನೇಪಾಳ ಭೂಕಂಪ(ಹಿಮಾಲಯ ಭೂಕಂಪ)ವು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫ರ ೧೧:೫೬ ನೇಪಾಳದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ರಿಕ್ಚರ್ ಮಾಪಕದ ೭.೮ ಅಥವಾ ೮.೧ ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಭೂಕಂಪದ ಅಧಿಕೇಂದ್ರವು ಗೊರ್ಕಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬರ್ಪಾಕ್ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೫ಕಿಮೀ ಆಳದಲ್ಲಿತ್ತು. .
ಇದು ೧೯೩೪ರ ನೇಪಾಳ-ಬಿಹಾರ ಭೂಕಂಪ ನಂತರ ನೆಡೆದ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ದುರಂತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಸಾವುನೋವುಗಳು ನೆರೆ-ಹೊರೆ ದೇಶಗಳಾದ ಭಾರತ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಗಳಲ್ಲೂ ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ವಿದುಷಿ. ಶೈಲಜಾ ಮಧುಸೂದನ್
ಗುರು,ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಚಯ
ಶೈಲಜಾರವರ ತಂದೆ ಯು.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಹುಟ್ಟೂರು ಮೂಲತಃ ಉಡುಪಿ ಸಮೀಪ ಉಚ್ಚಿಲ. (೫-೧೧-೧೯೧೪-೧೦-೧-೨೦೦೭) ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ತಂದೆ ಸುಬ್ಬರಾಯರು. ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಶಿರಸ್ತೇದಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯುವ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು, ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ 'ಕದ್ರಿಯ ವಿದ್ಯಾ ಬೋಧಿನಿ ಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಳಿಕ. ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಶುರುವಾಯಿತು. ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ೧೪ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೫ ಜನ ಮಕ್ಕಳು ತಾಯಿಯವರು, ಅತಿ-ಸರಳ, ಹಾಗೂ ಸಾತ್ವಿಕ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಕಷ್ಟಸಹಿಷ್ಣು, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಸನ್ಮುಖಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಯಲು ಬರುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ತಂದೆಯವರ ಅಪ್ತ ಮಿತ್ರರು, ಬಂಧುಗಳ ಜೊತೆ ಅತ್ಯಂತ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ನಡೆದು ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರ ನೃತ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಹಿಂದೆ ಬೀಳದಂತೆ ನಿಗಾವಹಿಸಿ ಅವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪೂರಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಡದಿಯ ಬೆಂಬಲ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ನಾಟ್ಯರಂಗದ ಕೃಷಿಗೆ ಅತ್ಯವಕಶ್ಯಕ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆಲ್ಲಾ ತಾವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ನಿಗವಹಿಸಿ ನಾಟ್ಯಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ದಂಪತಿಗಳ ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಮಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಲಾ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ತಂದೆಯವರು ಅಸ್ತೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಗು ಪುರಾತನ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಶೈಲಜಾರವರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮಂಗಳೂರಿನ ಸೈಂಟ್‌ ಆಗ್ನೇಸ್‌ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ತನಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪೂರೈಸಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟು ತರಭೇತಿಗೊಳಿಸಿದ ಭರತ ನಾಟ್ಯ  ಶೈಲಜರವರ ಆತ್ಮಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನು ನೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಗುರು. ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಪೈ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು, ಗುರು. ,ಶ್ರೀ ಗೋಪಾಲ ಕೃಷ್ಣ ಐಯ್ಯರ್‌,ಅವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ತಂದೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅಭಿನಯ ಶಿರೋಮಣಿ ಪಂದನಲ್ಲೂರು ಪರಂಪರೆಯ ದಿವಂಗತ. ರಾಜರತ್ನಂ ಪಿಳ್ಳೆಯವರು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಿದರು. ಭರತನಾಟ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಲು ಸಹೋದರಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಂಧ್ಯಾ ಕೇಶವ ರಾವ್‌ ರವರ ಯೋಗದಾನ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ವಿವಾಹ
೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎಲ್ಲೂರಿನ ನಿವಾಸಿಯಾದ 'ವೈ.ವಿ. ಮಧುಸೂದನ್‌ ರಾವ್‌' ಅವರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಮಧುಸೂಧನ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲೇ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನ, ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಸದಾ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿನ ಹಿರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಂತರಾಗಿದ್ದ  ಶ್ರೀಪತಿ ಬಲ್ಲಾಳ್‌, ಕೆ.ಜೆ.ರಾವ್‌ ಮುಂತಾದವರ ಜೊತೆ, ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ನಾಟಕ, ಯಕ್ಷಗಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶನ ಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ತರಭೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಭರತನಾಟ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಕಲಾಸೇವೆಗೆ ಮಧುಸೂದನ ಮತ್ತು ಶೈಲಜಾರವರ ಮಗ, 'ಪವನ್‌', ತಾಯಿಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಿತು 'ಅರಂಗ್ರೇಟ್ರಂ' ಮಾಡಿದ್ದು ಅದೇ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮಗಳು, 'ರಕ್ಷಾರಾವ್‌' ಗೂ ಭರತನಾಟ್ಯ,, ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪರಿಶ್ರಮವಿದೆ.
ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ
ವಿವಾಹದ ಬಳಿಕ, ಪತಿಯ ಜತೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದ ಶೈಲಜಾ ತಮ್ಮ ಪತಿಯ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾಂಡೂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಕೃಷ್ಣರಾವ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡರು. ಅನಂತರ ಭರತನಾಟ್ಯ, ಯಾವುದೇ ಮೀಡಿಯ ಪ್ರಚಾರದ ಅಪೇಕ್ಷೆ, ಪ್ರಚಾರ ತಂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಹತ್ವ ಕೊಡದೆ ಕೇವಲ ಪರಿಶ್ರಮ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭದ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕನಿಷ್ಠ ಇಬ್ಬರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಯರು ರಂಗಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ
೨೦೧೧ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ರಂದು ಮುಲುಂಡ್‌ ಪಶ್ಚಿಮದ 'ಕಾಳಿದಾಸ ಸಭಾಗೃಹ'ದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ 'ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭ' ನಡೆದಿತ್ತು. ಈ ನೃತ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯ ತನಕ, ಒಂದು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭರತನಾಟ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನೃತ್ಯಪಟುಗಳು ತಾವು ನೆಲೆಸಿದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ನಾಟ್ಯ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೂ ಸಹಾ ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭರತನಾಟ್ಯ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
೩೦ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ
ಮೈಸೂರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್, ಮುಂಬಯಿ ನ ಕಿರುಸಭಾಗೃಹದಲ್ಲಿ 'ನೃತ್ಯವಿದ್ಯಾಲಯ,ಭಾಂಡೂಪ್ ನ ೩೦ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ ಫೆಬ್ರವರಿ,೧೯,ರವಿವಾರ, ೨೦೧೭ ರಂದು ಜರುಗಿತು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ಲೋಕನೃತ್ಯಗಳಿಗೂ ಆದ್ಯತೆ
ಶೈಲಜಾ ಮಧುಸೂದನ್ ಭರತನಾಟ್ಯಂ, ಕೂಚುಪುಡಿ, ಮೋಹಿನಿ ಅಟ್ಟಂ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ  ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ  ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಸಿಕೊಡಲು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಾರಥ್ಯ ದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ೩೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭರತನಾಟ್ಯ ರಂಗಪ್ರವೇಶ (ಅರಂಗ್ರೇಟಂ) ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯರೂಪಕಗಳೂ ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಂಡಿವೆ. ಹೀಗೆ ೧೦ ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿದ ನೃತ್ಯರೂಪಕಗಳು ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ದಿಲ್ಲಿ, ಕತಾರ್‌ ಮೊದಲಾದ ನೂರಾರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಕಲ್ಲಟ ಭಟ್ಟ
ಕಲ್ಲಟ ಭಟ್ಟ : ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಈತ ಕಾಶ್ಮೀರರಾಜ ಅವಂತಿವರ್ಮನ (೮೫೫-೮೮೩) ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದನೆಂದು ರಾಜತರಂಗಿಣಿ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಸಿದ್ಧನೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶೈವಕ್ಕೆ ಮೂಲವಾದ ಶಿವಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿ ಶೈವಮತವನ್ನು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದ ವಸುಗುಪ್ತನಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಶಿಷ್ಯನಾದ ಈತ ಶಿವಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಗುಪ್ತ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ೫೧ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಂದಕಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದು ಸೂತ್ರಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಸ್ಪಂದಕಾರಿಕೆಗೆ ಸ್ಪಂದಸರ್ವಸ್ವ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ಸ್ಪಂದವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ಪಂದಾಮೃತದ ನಿಷ್ಯಂದ (ಪ್ರವಾಹ) ಗಳೆಂದು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಶಿವಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ತತ್ತ್ವಾರ್ಥಚಿಂತಾಮಣಿ ಮತ್ತು ಮಧುವಾಹಿನಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. (ಜೆ.ಆರ್.)
ಮಾಘ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹನ್ನೊಂದನೇ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಪ್ರಸರಣ ( ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ)
ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸರಣವು ಒಂದು ವಿದ್ಯಮಾನ, ತರಂಗದ ಹಂತದ ವೇಗವು ಅದರ ಆವರ್ತನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಸರಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವರ್ಣೀಯ ಪ್ರಸರಣ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಪದವನ್ನು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕನ್ನು  ವಿವರಿಸಲು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಅಲೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಅದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣವು ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪದ ಅಲೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗುರುತ್ವ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ (ಸಾಗರ ಅಲೆಗಳು) ಅಕೌಸ್ಟಿಕ್ ಪ್ರಸರಣದಂತಹ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ತರಂಗ ಚಲನೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು. ), ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ( ಏಕಾಕ್ಷ ಕೇಬಲ್ ನಂತಹ) ಅಥವಾ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಫೈಬರ್ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಸಂಕೇತಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ವರ್ಣಪಲ್ಲಟ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಸರಣ thumb| ಪ್ರಸರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್ನಲ್ಲಿ, ವಸ್ತು ಪ್ರಸರಣ ( ತರಂಗಾಂತರ- ಅವಲಂಬಿತ ವಕ್ರೀಕಾರಕ ಸೂಚ್ಯಂಕ ) ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿ [[ವಕ್ರೀಭವನ|ವಕ್ರೀಭವಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಬಿಳಿ ಬೆಳಕನ್ನು ವರ್ಣಪಟಲವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ]] thumb| ಅಮಿಸಿ ಪ್ರಿಸ್ಮ್ ಮೂಲಕ ನೋಡಿದ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಪ್ರತಿದೀಪಕ ದೀಪ. ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಸರಣದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಪರಿಚಿತ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಬೆಳಕಿನ ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣಗಳ ವಕ್ರೀಭವನದ ಕೋನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ, ಒಂದು ಪ್ರಸರಣ ಪ್ರಿಸ್ಮ್‌ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವರ್ಣಪಟಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಸೂರಗಳ ವರ್ಣೀಯ ವಿರೂಪತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ವರ್ಣರಹಿತ ಮಸೂರಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ, ಇದರಲ್ಲಿ ವರ್ಣೀಯ ವಿರೂಪತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಅದರ ಅಬ್ಬೆ ಸಂಖ್ಯೆ V ನೀಡಿದ ಗಾಜಿನ ಪ್ರಸರಣದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಬ್ಬೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಗೋಚರ ವರ್ಣಪಟಲದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ. ದೂರಸಂಪರ್ಕದಂತಹ ಕೆಲವು ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಲೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಂತವು ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ ಆದರೆ ತರಂಗ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನಾಡಿ   ಪ್ರಸರಣ ಮಾತ್ರ; ಗುಂಪು-ವೇಗದ ಪ್ರಸರಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆವರ್ತನದೊಂದಿಗೆ ಆಗುವ  ಗುಂಪು ವೇಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತದೆ.
.
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಲ್ಬಾಸು
ಕಲ್ಬಾಸು : ಲೇಬಿಯೊ ಜಾತಿಯ ಮೀನು. ಕಾಟ್ಲ, ರೋಹು, ಮೃಗಾಲ್ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಮುಖ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಕಮ್ಮಚ್ಚಲು, ಕೆಮ್ಮೀನು, ಕದ್ದೊಳ್ಳು ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮಗಳು. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಮೀನಿದು. ಮೈಸೂರಿನ ಕಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಶಿಂಷಾ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೪" ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುವುದು. ದೇಹದ ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪೂ. ಕಪ್ಪನೆಯ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗಳು, ಮೊನಚಾದ ತಲೆ, ದೇಹದ ಮುಂತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಕೆಳಕ್ಕಿರುವ ಬಾಯಿ, ದೃಢವಾದ ತುಟಿಗಳು, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಎರಡು ಜೊತೆ ಕಪ್ಪುಮೀಸೆಗಳು, ಪಾಶರ್ವ್‌ದ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಹರಡಿಕೊಂಡಂತಿರುವ ೪೦-೪೪ ಹುರುಪೆಗಳು-ಇವು ಈ ಮೀನಿನ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಬಸವನ ಹುಳು, ಇತರ ಹುಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಪಾಚಿ ಮುಂತಾದ ಸಸ್ಯಗಳು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ.
ಕಾಟ್ಲ ಮುಂತಾದ ಮೀನುಗಳಂತೆಯೆ ಕಲ್ಬಾಸು ಕೂಡ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ವಿಧಾನ, ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಗೊಂಚಲಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಎಲ್ಲ ಕಾಟ್ಲಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆಯೆ. ಇದರ ಮರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶೀಘ್ರ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೦"-೧೨" ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಮರಿಗಳು ಪ್ರಬುದ್ಧಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಮೀನು ಕೆರೆಗಳಲ್ಲೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಹೆಸರಘಟ್ಟ, ಬೇತಮಂಗಲ, ರಾಮನಗರ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. (ಬಿ.ಎನ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇಂದಿರಾ ನಗರ
thumb|ಸಿ. ಎಮ್. ಎಚ್. ರಸ್ತೆ ೧೯೮೦ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಒಂದು ಬಡಾವಣೆ. ಇಂದಿರಾ ನಗರ ಪೂರ್ವ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ನೆರೆಹೊರೆ. ಇಂದಿರಾನಗರವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂದಿರಾ ನಗರದ ಪಿನ್ ಕೋಡ್ -೫೬೦೦೩೮.ಇಂದಿರಾ ನಗರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಹಲಸೂರು ,ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದೊಮಲೂರು,ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೈಯಪ್ಪನಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಮನಪುರವದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿತಗೊಂಡಿದೆ.ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೊ ಪರ್ಪಲ್ ಲೈನ್ ಇಂದಿರಾ ನಗರದ ಮೂಲಕ ಹೋಗುತ್ತದೆ. '
ಇಂದಿರಾನಗರ ಸಂಗೀತ ಸಭಾ ಕೇಂದ್ರ ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾದಿ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಡಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ದೇವಾಲಯ, ಚೌಪಾತಿ, ಮುಂಬಯಿ
thumb|left|250px|ಮುಂಬಯಿನ,ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮಂದಿರದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಾರ thumb|right|250px|ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮಂದಿರ್ thumb|right|250px|ರಾಧಾ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಮೂರ್ತಿ thumb|left|200px|ಭಕ್ತಿ ವೇದಾಂತ ಪ್ರಭುಪಾದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರ ಪ್ರತಿಮೆ ರಾಧಾ ಗೋಪೀನಾಥ್ ಮಂದಿರ ರಾಧಾನಾಥ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರಾಧಾಗೋಪೀನಾಥ್ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು, ಸನ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಕಾನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಲಾ ಪ್ರಭುಪಾದರ ನಿಕಟವಾದರು. ಅವರ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾದ ಶ್ರೀಲಾರವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದರು. ಸನ್ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುಪಾದರು ಅವರಿಗೆ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ, ಅವರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಸಹಾಯಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ರಾಧಾನಾಥ್ ಸ್ವಾಮಿಯವರು ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು ವಾಸ್ತವ್ಯಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ರಾಧಾಗೋಪೀನಾಥ್ ಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸನ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಾಂತ ಭವ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಭಕ್ತವೃಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಮಾಡುತ್ತಾ, ಶ್ರೀಲಾ ಪ್ರಭುಪಾದರ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಧೃಢ ಹೆಜ್ಜೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತಾ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಹರೆ ರಾಮ ಹರೆ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸ್ವಾಮಿತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇವಾಲಯ, ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ದೇವಾಲಯ. ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ತನ್ನ ಪಂಥದ ಪ್ರಥಮ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಉಪನಗರ ಜುಹುವಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತ್ತು.
ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಭವ್ಯ ಮಂದಿರ
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದರೂ, ದೇವಾಲಯದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಜುಹು ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಇದೆ. 'ರಾಧ ಗೋಪಿನಾಥ್ ಸನ್ನಿಧಿ', ಮೊದಲ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲಿದ್ದು ಹತ್ತಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿವೆ. ವಯಸ್ಸಾದವರಿಗೆ, ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತಲು ಅಶಕ್ತರಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಒಂದು ಲಿಫ್ಟ್ ಸಹಿತ ಉಪಲಬ್ಧವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಿ. ಎಸ್. ಶೇಷಾದ್ರಿ
ಕಾಂಜೀವರಂ ಶ್ರೀರಂಗಾಚಾರಿ ಶೇಷಾದ್ರಿ (೨೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೩೨ - ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೨೦) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಅವರು ಚೆನ್ನೈ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದು,  ಬೀಜಗಣಿತ ಮತ್ತು ರೇಖಾಗಣಿತದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಶೇಷಾದ್ರಿ ಸ್ಥಿರಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ರೀಮನ್ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ವೆಕ್ಟರ್ ಬಂಡಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ ನರಸಿಂಹನ್-ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರು ಪ್ರಮೇಯದ ಪುರಾವೆಗಾಗಿ ಗಣಿತಜ್ಞ ಎಂಎಸ್ ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಇವರು ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮೂರನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಪದವಿಗಳು ಮತ್ತು ಹುದ್ದೆಗಳು
ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಚೀಪುರಂನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೆಸ್ಯೂಟ್ ಪಾದ್ರಿ ಎಫ಼್‌ಆರ್. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ರೇಸಿನ್ ಮತ್ತು ಎಸ್. ನಾರಾಯಣನ್‌ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಿಎ ಗೌರವ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಕೆ ಎಸ್ ಚಂದ್ರಶೇಖರನ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅವರು ೧೯೫೩ ರಿಂದ ೧೯೮೪ ರವರೆಗೆ ಬಾಂಬೆಯ ಟಾಟಾ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಫಂಡಮೆಂಟಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಏರಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೮೪ ರಿಂದ ೧೯೮೯ ರವರೆಗೆ  ಚೆನ್ನೈನ  ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಥಮೆಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್‌ನಲ್ಲಿ  ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೮೯ ರಿಂದ ೨೦೧೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ಚೆನ್ನೈ ಮ್ಯಾಥಮ್ಯಾಟಿಕಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ಅದರಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದ ನಂತರ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದವರೆಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಯ  ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೧೦ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಗಣಿತ ವಿಜ್ಞಾನದ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಸಂದರ್ಶಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರ ಹುದ್ದೆಗಳು
ಅವರು ಐಸಿಎಂನಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ
ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರು ಬೀಜಗಣಿತದ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಎಂ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹನ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಏಕೀಕೃತ ವೆಕ್ಟರ್ ಬಂಡಲ್ಸ್‌ನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದು, ಇದು ನರಸಿಂಹನ್-ಶೇಷಾದ್ರಿ ಪ್ರಮೇಯದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ. ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಅಸ್ಥಿರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಶುಬರ್ಟ್ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಏಕಪದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಕೆಲಸದಿಂದಾಗಿ ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರು ಪ್ರಸಿಧ್ಹರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ಜನನ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಪಂಚಾಂಗದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮಾಸ.
ಈ ಮಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಾಸಗಳು
ಚಿ.ಉದಯಶಂಕರ್
ಬದುಕು
ಉದಯಶಂಕರ್ ಶಾರದಮ್ಮ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಶಾರದಮ್ಮ ಮತ್ತು ಉದಯ್ಶಂಕರ್ ದಂಪತಿಗೆ ಮೂರುಜನ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಉದಯ್ಶಂಕರ್ ಮಗ ಗುರುದತ್ ಕೂಡ ನಟ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಮೇರು ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಉದಯಶಂಕರ್ 3 ಜುಲೈ 1993 ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.
ಸಾಧನೆ
ಉದಯಶಂಕರ್ ಕನ್ನಡದ 3000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉದಯಶಂಕರ್ ಎಲ್ಲರಂತೆ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪರದಾಡಿದ್ದರು. ಆದ್ರೆ ವರನಟ ಡಾ. ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಚಿತ್ರವೊಂದು ಉದಯಶಂಕರ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬ್ರೇಕ್ ಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಉದಯಶಂಕರ್ ಪಾಲಿಗೆ ಸಂಜೀವಿನಿಯಾದ ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು ಸಂತ ತುಕಾರಾಮ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಉದಯ್ಶಂಕರ್ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ದೊರಕಿವೆ. ಉದಯ್ಶಂಕರ್ ಸಂಭಾಷಣೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಕುಲಗೌರವ, ನಾಗರಹಾವು, ಜೀವನ ಚೈತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮದ ಕಾಣಿಕೆ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಬಾರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಆನಂದ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವವೂ ಲಭಿಸಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರಗಳು
(ಇದು ಉದಯಶಂಕರ್ ಅವರ ಕಥೆ,ಚಿತ್ರಕಥೆ,ಸಂಭಾಷಣೆ,ಸಾಹಿತ್ಯ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಸಂಭಾಷಣೆಕಾರ ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೯೩ ನಿಧನ
ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣ ಪ್ರಸಾದ್
ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ರಟ್ಟೆಹಳ್ಳಿ ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್. ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹೆಸರಾದರು.. ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ವಾಕ್ಚಿತ್ರದ ಸೂತ್ರಧಾರಿಯಾದ [http://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%86%E0%B2%B0%E0%B3%8D.%E0%B2%A8%E0%B2%BE%E0%B2%97%E0%B3%87%E0%B2%82%E0%B2%A6%E0%B3%8D%E0%B2%B0%E0%B2%B0%E0%B2%BE%E0%B2%B5%E0%B3%8D ಆರ್. ನಾಗೇಂದ್ರರಾವ್] ಅವರ ಪುತ್ರ. ಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತಿ [http://kn.wikipedia.org/wiki/%E0%B2%86%E0%B2%B0%E0%B3%8D.%E0%B2%8E%E0%B2%A8%E0%B3%8D.%E0%B2%9C%E0%B2%AF%E0%B2%97%E0%B3%8B%E0%B2%AA%E0%B2%BE%E0%B2%B2%E0%B3%8D ಆರ್.ಎನ್. ಜಯಗೋಪಾಲ್] ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು, ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ ಪಡೆದವರು. ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಮುಗಿಸಿ, ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಬೆಳೆಸಿದವರು.ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಕಲಿತ ನಂತರ ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಮದರಾಸಿನ ಎವಿಎಂ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಆಗಿದ್ದ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರಾಂತ ಕ್ಯಾಮರಾಮನ್ ಅವರ ಬಳಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. "ಪ್ರೇಮದ ಪುತ್ರಿ’ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾದ ಕೆಪಿ, ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ, ಮರೆಯದ ಹಾಡು, ಅವಳ ಅಂತರಂಗ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರು. ನಗುವ ಹೂ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಂದಿದೆ. ೮೫ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ, ಮೂರು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ, ತಮಿಳು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟನೆ, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ಚೆನ್ನೈನ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕೂಟದ ಭೀಷ್ಮನೆಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತ.ಕನ್ನಡದ ಬಗೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ. ಹೊರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಕಟ್ಟಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಅಪರೂಪದ ಸಾಧಕ. ೮೧ ರಲ್ಲೂ ೧೮ ರ ಹುಡುಗರನ್ನು ನಾಚಿಸುವಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಇವರು, ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಹೊತ್ತು ನಡೆದರೆ, ಆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗ್ಯಾರಂಟಿಯೆಂಬ ಮಾತೊಂದು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲಚಿತ್ರ ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಎನ್. ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ಅವರೊಡಗೂಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವ ನಿರ್ದೇಶಕನ ಜೊತೆ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾಸಂಗಮವೇ ಸರಿ.ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ ಚಿತ್ರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಆರ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಪ್ರಸಾದ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಬೆಳ್ಳಿಮೋಡ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ನಗುವ ಹೂವು (೧೯೭೧) ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೮೦-೮೧ ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ `ಮರೆಯದ ಹಾಡು` ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಡಾ.ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಮೈಸೂರು ವಿವಿ ಇವರ ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಪಠ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿದೆ.ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಆರ್ವೊ ವರ್ಣ ನೆಗೆಟಿವ್ ಫಿಲಂ ಬಳಸಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲಿಗ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.ತಮಿಳು `ಮೈಕೆಲ್ ಮದನ ಕಾಮರಾಜನ್` ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. "ನಮನ" ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೮೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನ ಅಪೋಲೊ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಗ್ರಾಹಕರು
ಕಲ್ಯಾ
ಕಲ್ಯಾ: ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಸಬೆಯಿಂದ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ೫ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳ. ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಲ್ಯ, ಕಲ್ಲೆಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೈನ ಹಾಗೂ ವೀರಶೈವರ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ಬಸದಿಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಜೈನ ಅವಶೇಷಗಳೂ ಅನೇಕ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ ಇಲ್ಲಿವೆ. ೧೩೬೮ರ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ೧ನೆಯ ಬುಕ್ಕರಾಯ ಜೈನರು ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವರಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಗ್ರಾಮದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಸಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ವೀರಶೈವರ ಒಂದು ಮಠವೂ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವೂ ಇವೆ. ಮಠ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗುಹಾ ಕೋಣೆ ಇರುವ ಕಟ್ಟಡ. ಮಠದ ಹೊರಗೆ ಗದ್ದುಗೆಗಳಿರುವ ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಬಸವನ ಪ್ರತಿಮೆಯಿದೆ. ಆ ಗದ್ದುಗೆ ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥನದೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಚೆನ್ನಬಸವಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಸೋಮನಾಥ ಸತ್ತದ್ದು ಇಲ್ಲೇ. ವೀರಶೈವರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮನಾಥನ ಪರ್ವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ೧೩ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವಶೀಲೆ ಚನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಶರಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಆಗಿಹೋಗಿದ್ದಳೆಂದು ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮೇಶ್ವರ ಪುರಾಣದಿಂದಲೂ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಜ್ಞಾನಿ ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಯುಜ್ಯ ಹೊಂದಿದನೆಂದು ಚೆನ್ನಬಸವಪುರಾಣದಿಂದಲೂ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ಗುಡಿ ಒಂದು ಗುಹಾದೇವಾಲಯ. ಕಲ್ಯದಲ್ಲಿ    ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರ ದೇವಾಲಯಗಳೂ ಇದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವು ಸುಳಿವುಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರದರಾಜ ದೇವಾಲಯವಿತ್ತು. ಈಗ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಗರುಡಗಂಬ ಮಾತ್ರ ನಿಂತಿದೆ. ಆಂಜನೇಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಆಳ್ವಾರರುಗಳ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲೇಶ್ವರ ಗುಡಿಯ ಬಳಿಯ ಒಂದು ಕಂಬದ ಮೇಲೆ ಕುಂಬಳಕಾಯಜ್ಜಿಯದು ಎನ್ನುವ ಸ್ತ್ರೀಯ ತಲೆಯೊಂದನ್ನು ಕೆತ್ತಿರುವ ಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಈ ಊರು ಕಲಾವತಿ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿತ್ತು. ಈಕೆ ಒಮ್ಮೆ ಕುಂಬಳಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಮಾರಲು ತಂದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜೈನರು ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ವಿರಸ ಉಂಟಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಈ ಊರು ಹಾಳಾಯಿತೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ೧೫೩೩ರ ಒಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಕಲಾವತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮೀಯರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವಿದೆ. ಈ ಕಲಾವತಿಯೇ ಕಲ್ಯ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. * ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ