cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್
ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನ
೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೧೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವನು ಬರೆದ ಕೆಲವು ಕವನಗಳಿಗೆ ಅವನೇ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ 'ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಅಡ್ವೋಕೇಟ್' ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ೧೯೦೮ರಲ್ಲಿ ಎಲಿಯಟ್ ನ ಜೀವನದ ಗತಿಯನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿದ ಕೃತಿಯೆಂದರೆ 'ಆರ್ಥರ್ ಸಿಂಬಲಿಸ್ಟ್' ಬರೆದ Movement in Literature ಕೃತಿ. ಇವನ ದಿ ಲೌವ್ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಪ್ರಫ್ರಾಕ್ ಎಂಬ ಪ್ರಥಮ ವಿಡಂಬನ ಕವಿತೆ ಮೊದಲು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲೂ (1915) ಅನಂತರ ಬೇರೆ ಕೆಲವು ಕವನಗಳೊಡನೆ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು (1917). 1919ರಲ್ಲಿ ಪೊಯಮ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥ ಹೊರಬಂತು. ಎಲ್ಲವೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ 1920ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಮುದ್ರಿತ ವಾದುವು. ಎಲಿಯಟ್ನ ಈ ಕವನಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಮಕಾಲೀನ ನಗರ ಜೀವನದ ಹರಿತವಾದ ವಿಮರ್ಶೆ, ವಿಡಂಬನೆಗಳು ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಾಟಕೀಯವಾಗಿ ಮೈದೋರಿವೆ. ಈ ವಿಡಂಬನೆ ದಿ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ (1922) ತನ್ನ ಶಿಖರ ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಉಜ್ಜ್ವಲ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಮಾಲಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧೋತ್ತರ ಯುರೋಪಿನ ಭಗ್ನಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಈ ಕವನಕ್ಕೆ 2000 ಡಾಲರುಗಳ ಡಯಲ್ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆಯಿತು.ಅರಿಸ್ಟೋಫೆನೀಸನ ಮಾದರಿಯದೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಉಗ್ರನಾಟಕವೊಂದರ (ಮೆಲೋ ಡ್ರಾಮ) ಭಾಗಗಳಾದ ದಿ ಹಾಲೊ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಸ್ವೀನಿ ಅಗೋನಿಸ್ಟಿಸ್ ಎಂಬುವು ಕ್ರೈಟೀರಿಯನ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕಂಡವು. ದಿ ಜರ್ನಿ ಆಫ್ ದಿ ಮಾಗಿ (1917), ಎ ಸಾಂಗ್ ಫಾರ್ ಸಿಮ್ಯೋನ್ (1928) ಮತ್ತು ಆನಿಮುಲಾಗಳು (1929) ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟ ಗೊಂಡವು. ಬಾಳಿನ ಒಳಿತು ಕೆಡಕುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ನಮ್ರತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜೀವನದ ಪಾಳು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ನಡೆಸಿರುವ ದೀರ್ಘ ಚಿಂತನೆ ಆಷ್ ವೆಡ್ನೆಸ್ಡೆ (1930) ಕವನದಲ್ಲಿ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಆಗಾಗ ಬರೆದಿಟ್ಟ ಕೆಲವು ಪದ್ಯದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿಭಾವಿಸಿದಾಗ ಏನೋ ಒಂದು ಅರ್ಥ ಹೊಳೆದು ಈ ಕವನ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಎಲಿಯಟ್ ತಾನು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯದವನೆಂದೂ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಪಕ್ಷದವನೆಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕೆಥೊಲಿಕನೆಂದೂ ಸಾರಿದ. ಈ ಘೋಷಣೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಬಂದ ಕವನಗಳು ಇದರ ಪುರ್ವಭಾವಿ ಸಿದ್ಧತೆ ಎಂಬಂತಿವೆ. ದಿ ಲೌವ್ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಆಲ್ಪ್ರೆಡ್ ಪ್ರಫ್ರಾಕ್ ಮತ್ತು ದಿ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಗಳು ಧರ್ಮಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಲ್ಲದ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ವಿಫಲತೆ ನಿರಾಶೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೌಲ್ಯಹೀನವಾಗಿ ಸಿಡಿದ ಜಗತ್ತಿನ ಚಿತ್ರ ದಿ ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿದೆ. ಫೋರ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ಸ್‌ ಎಲಿಯಟ್ಟನ ಕಾವ್ಯಸಿದ್ಧಿಯ ನಿದರ್ಶನವೆನ್ನಬಹುದು. ಕವಿಯ ಪುರ್ವಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಕವಿಗೆ ಧ್ಯಾನವಸ್ತುಗಳಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯ ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಲದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯತೆಗೆ ಅದರೊಡನಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕುರಿತು ಎಲಿಯಟ್ ಸಂಯಮ ಪುರ್ಣವಾದ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸಿರುವುದು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಗತಪರಂಪರೆಯ ಪುನರ್ಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ನಡೆಸಿದ ಚತುರ್ಯಾತ್ರೆಗಳೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಲಿಯಟ್ಟನ ಬೃಹತ್ ಸಾಧನೆಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗೌಣವಾದರೂ ಪ್ರಕೃತ ಹೆಸರಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗ್ರಂಥವೆಂದರೆ ಓಲ್ಡ್‌ ಪೋಸಮ್ಸ್‌ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಯಾಟ್ಸ್‌ (1939). ಇದರಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬಹು ಸುಲಭ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಕವನಗಳಿವೆ. ಎಲಿಯಟ್‍ನ ಮೊದಲ ಕವನಗಳು ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯಪಂಥದಿಂದ ತೀರ ಭಿನ್ನವಾದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದು ಹೊಸ ಕಾವ್ಯವಿಧಾನವನ್ನೇ ರೂಪಿಸಿದುವು. ಅತಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ವೀರ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎಲಿಯಟ್ ಹೊಸ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ವೀರ್ಯವತ್ತಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅದರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನೇ ತಿದ್ದಿದ. ತಾನೇ ರೂಪಿಸಿದ ವಿಮರ್ಶಾ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯೆಂಬಂತೆ ಕಾವ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ. ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇವನ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ತೀರ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಎಲಿಯಟ್‍ನ ಎಲ್ಲ ಕವನಗಳೂ ಪರಂಪರೆ, ಧರ್ಮ, ಜೀವನಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಲಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಾಗಿವೆ. ಎಲಿಯಟ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲ್ಲಿ The Waste Land (ಬಂಜೆಭೂಮಿ),ಈ ಕೃತಿಯು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎರಡನೇ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಜಾನ್ ಮಿಲ್ಟನ್ ನ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಲಾಸ್ಟ್. ಬಂಜೆಭೂಮಿ ಇವನಿಗೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಒಂದು ಮಹಾಕಾವ್ಯ,ಇದರಲ್ಲಿ ೪೩೩ ಸಾಲುಗಳಿದ್ದು ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಂತಹ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ಧೀರ್ಘವಾದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವಾದ ಕಾವ್ಯ.
ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಂದವಿಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರ ವಿಚಿತ್ರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಗುಡ್ಡೆಯಂತೆ ತೋರಿ ವಾದ ವಿವಾದಗಳ ಅಲೆಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿದ ಕವನ.೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆಧುನಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ಬಂಜೆತನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದೇ ಈ ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಆಶಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿ
ಎಲಿಯಟ್ ಕವಿಯಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿಯೂ ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಚಿಂತನಾಸಕ್ತ ಲೇಖಕನಾಗಿಯೂ ಖ್ಯಾತಿಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಪ್ರಥಮ ಸಂಗ್ರಹ ದಿ ಸೇಕ್ರೆಡ್ ವುಡ್ ಹೊರಬಿದ್ದುದು 1920ರಲ್ಲಿ. 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾವ್ಯದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿಷಯವಾಗುಳ್ಳ ಮೂರು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಹೋಮೇಜ್ ಟು ಡ್ರೈಡೆನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ 1924ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಈ ಲೇಖನಗಳೆಲ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಮರ್ಶೆಯ ಮೇಲೂ ಸಾಹಿತಿಗಳ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದುವು. ಅನಂತರವೂ ಎಲಿಯಟ್ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ. 1932ರಲ್ಲಿ ಹೊರಬಿದ್ದ ಅವನ ಸೆಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಎಸ್ಸೇಸ್ ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಇವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಲೇಖನಗಳು ಕೆಲವಿದ್ದವು. ಟ್ರೆಡಿಷನ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಇಂಡಿವಿಡ್ಯುಯಲ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ (ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪ್ರತಿಭೆ), ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಪೊಯಟ್ರಿ ಅಂಡ್ ದಿ ಯೂಸ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಟಿಸಿಸಮ್ (ಕಾವ್ಯದ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯ ಉಪಯೋಗ) ಮೊದಲಾದ ಲೇಖನಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತಿವೆ. ಎಲಿಯಟ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಪಂಥದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದವ. ರಮ್ಯಕಾವ್ಯದ ಅತಿರೇಕಗಳನ್ನು ಕಂಡರೆ ಇವನಿಗೆ ಆಗದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಮಿಲ್ಟನ್ ಕವಿಯ ಕ್ಲಿಷ್ಟಪದ ಪ್ರಯೋಗವೂ ಇವನ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಅಸಹಜವೂ ಅತಿಪಾಂಡಿತ್ಯಮಯವು ಆದ ಶಬ್ದಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಈತ ಖಂಡಿಸಿದ. ಕಾವ್ಯ ಸಮಕಾಲೀನ ಆಡುಮಾತಿಗೆ ಆದಷ್ಟು ಸಮೀಪವಾಗಿರಬೇಕೆನ್ನುವುದು ಈತನ ಮತ. ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಇವನು ಅದ್ಭುತ ಫಲಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾವ ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಗಳ ಸಹಚರ್ಯ ಅಗತ್ಯವೆಂಬ ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದ ಜೀವನ ಜಟಿಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕವಿಯೂ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಪದಸಂಪತ್ತನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದು ಇವನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನ
ಉತ್ತಮ ಸಾಹಿತ್ಯಮೌಲ್ಯಗಳ ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದಂತೆಯೇ ಎಲಿಯಟ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲೂ ಶ್ರದ್ಧೆಹೊಂದಿದ್ದ. ಈತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿ ಚರ್ಚ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಸದಸ್ಯನಾದ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತನಾದ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವನ ಆಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕ್ರೈಟೀರಿಯನ್ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದುವು. ಆಫ್ಟರ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಗಾಡ್ಸ್‌ (ವಿಚಿತ್ರ ದೇವರುಗಳ ಅನುಸರಣೆ, 1934), ದಿ ಐಡಿಯ ಆಫ್ ಎ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸೊಸೈಟಿ (ಕ್ರೈಸ್ತ ಸಮಾಜದ ಆದರ್ಶಕಲ್ಪನೆ, 1939) ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲೆಲ್ಲ ಎಲಿಯಟ್ ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ವಿಚಾರಸರಣಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ ವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಜನರಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿರುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟು ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಅವುಗಳ ಪುನರುದ್ಧಾರ ಅಗತ್ಯವೆಂದೂ ವಾದಿಸಿದ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವನು ಪ್ರಗತಿ ವಿರೋಧಿಯೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೂ ಗುರಿಯಾದ. ಆದರೆ ಇವನು ವೇಸ್ಟ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮೊದಲಾದ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಭಾವಗಳಿಗೂ ಈ ಪ್ರಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಸಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೂ ಸಾದೃಶ್ಯವಿರುವುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ.
ಗೌರವಗಳು
ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆಂದು ಎಲಿಯಟ್ನಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು (1948). ಅದೇ ವರ್ಷ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ದೊರೆಯಿತು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್, ಯೇಲ್, ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ಟನ್, ಕೇಂಬ್ರಿಜ್, ಎಡಿನ್ಬರೊ, ಬ್ರಿಸ್ಟಲ್, ಲೀಡ್ಸ್‌ ಮೊದಲಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ಇವನಿಗೆ ಡಾಕ್ಟೂರಲ್ ಪದವಿಯಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದುವು
ಎಲಿಯಟ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತಗಳು
೧. ೧೯೦೯-೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ದ ಲವ್ ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ಜೆ. ಆಲ್ ಫ್ರೆಡ್ ಫ್ರುಫ್ರಾಕ್ ೨.೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪ್ರಧಾನ ೩.೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಮೆರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೪.೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೪ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನ.
ಗುಟ್ಸ್‌ಕೊ, ಕಾರ್ಲ್ ಫರ್ಡಿನಾಂಡ್
1811-78. ಜರ್ಮನ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ನಾಟಕಕಾರ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ. ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಥಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾದಂಬರಿಕರ್ತೃ. thumb|Karl Gutzkow
ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬಡಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಈತನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳು ಈತನ ಪುರೋಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸಿದವು. ಈತನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಮತಿ ಹಾಗೂ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿ ಈತನ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾದವು. ಗಯಟೆ ಮಹಾಕವಿಯನ್ನು ರಮ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಂಥದ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೇಳಿದರೆ, ಗುಟ್ಸ್‌ಕೊನನ್ನು ಆ ಪಂಥದ ವಿರೋಧಿಗಳ ನಾಯಕನೆಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈತನ ಹೆಸರು ಜರ್ಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಾದ 1830ರ ಕ್ರಾಂತಿ ಈತನ ಮೇಲೆ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತೆನ್ನಬಹುದು.
ಕೃತಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು
ನಾರಾಯಣ
right|thumb|ನಾರಾಯಣನ ಚಿತ್ರಣ ನಾರಾಯಣನು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ (ಅವನ ವಿವಿಧ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ವೈದಿಕ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಭಗವಂತ, ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಪಂಥದಲ್ಲಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು. ಅವನು ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಹರಿ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಂತಹ ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮನೆಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಾರಾಯಣ ತನ್ನ ಅಪರಿಮಿತ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ದೇವರ ಹೆಸರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪಗಳು
ವಿಲಿಯಂ ಜೆಫರ್‌ಸನ್‌‌ (ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ)
ವಿಲಿಯಂ ಇಂಗ್ಲ್‌ಬಿ ಜೆಫರ್‌ಸನ್‌‌ (ಜನನ: 1979ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌‌ 25) ಎಂಬಾತ ಓರ್ವ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಈತ ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಲೀಸೆಸ್ಟರ್‌ಷೈರ್‌‌ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಈತ 2006ರವರೆಗೆ ಎಸೆಕ್ಸ್‌‌ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ಕ್ಲಬ್‌‌ ಪರವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು 2009ರವರೆಗೆ ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರ್‌ ಪರವಾಗಿಯೂ ಆಡಿದ್ದ ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಸುಮಾರು 6 ಅಡಿ 10 ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು (2.08 ಮೀ) ಎತ್ತರದ ನಿಲುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈತ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಆಟಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತು ಸರ್ವದಾ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಜೆಫರ್‌ಸನ್‌‌ ಬಲಗೈ-ಆಟದ ಓರ್ವ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟುಗಾರ ಮತ್ತು ಓರ್ವ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ಸ್ಲಿಪ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಡರ್ಬಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ಆಡುವ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಜನಿಸಿದ; ಅವನ ತಂದೆ ರಿಚರ್ಡ್‌ ಜೆಫರ್‌ಸನ್‌‌ ಸರ್ರೆ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌‌ ಆಟವಾಡಿದವನು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ. ಔಂಡಲ್‌ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಡರ್ಹ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಆತ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕುರಿತಾದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ; 2000ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌-ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯನ್ನರ ವಿರುದ್ಧ ಆತ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪರವಾಗಿ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಗೆ ತನ್ನ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ.
2002ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ಋತುವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 815 ಓಟಗಳನ್ನು ಪೇರಿಸಿದ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಸದರಿ ಋತುವಿನ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಔಟಾಗದೆ 165 ಓಟಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದು ಕೌಂಟಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಷಿಪ್‌ನ ಎರಡನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಸೆಕ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.
2004ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮೆರೆದ ಸಾಧನೆಯು ಅವನ ಈವರೆಗಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಧನೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವನು 55.53ನಷ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಥಮ-ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ 1555 ಓಟಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ ಮತ್ತು 222 ಓಟಗಳ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಗಳಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ 6 ಶತಕಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ. 2005ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆಟದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಎಸೆಕ್ಸ್‌‌ ಸೆಕೆಂಡ್‌ XI ತಂಡಕ್ಕೆ ಅವನು ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟನಾದರೂ, MCC ಯಂಗ್‌‌ ಕ್ರಿಕೆಟರ್ಸ್‌‌ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ಔಟಾಗದೆ 303 ಓಟಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಆತ ಮೊದಲ ತಂಡದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರುಗಳಿಸಿದ.
2006ರ ಋತುವಿನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆತ ಒಂದು ಅಸಹಜವಾದ ಅಪಘಾತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಬೇಕಾಯಿತು; ಕಿಟಕಿಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ ಎಡಗೈ ಮಣಿಕಟ್ಟು ಕತ್ತರಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ನಾಯುರಜ್ಜುಗಳು ತುಂಡರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಗಾಯದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಎಸೆಕ್ಸ್‌ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಯತವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರುಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವನು ವಿಫಲಗೊಂಡ, ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಸಮ್ಮತಿಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ 2006ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೌಂಟಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟ. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮೂರು-ವರ್ಷದ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಅವನು ಸಹಿಹಾಕಿದ.
ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ A ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಆಯ್ಕೆಯಾದ.
ಜೆಫರ್‌ಸನ್‌ನ ಕಳಪೆ ಆಟದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಗ್ಗಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ, 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರ್‌ ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಎಸೆಕ್ಸ್‌‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ನಾಟಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌ಷೈರ್‌‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಔಂಡಲ್‌ ವರ್ಗ:ಡರ್ಹ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:1979ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಲೀಸೆಸ್ಟರ್‌ಷೈರ್‌‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಡರ್ಹ್ಯಾಂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ರಿಚರ್ಡ್ ಆಲ್ಡಿಂಗ್ಟನ್
thumb ರಿಚರ್ಡ್ ಆಲ್ಡಿಂಗ್ಟನ್ (8 ಜುಲೈ 1892 – 27 ಜುಲೈ 1962),ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಿ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ. ಹ್ಯಾಂಪ್‍ಶೈರ್‍ನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಡೋವರ್, ಲಂಡನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ. 1913ರಲ್ಲಿ ಈಗೊಯಿಸ್ಟ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾದ.
ಹಿಲ್ಡ ಡೊಲಿಟ್ಲ್ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕದ ಕವಯಿತ್ರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ. 1937ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶೆ, ಭಾಷಾಂತರ, ಕವಿತೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ ವೆಲಿಂಗ್ಟನ್ನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ (1946) ಟೇಟ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಬಹುಮಾನಗಳಿಸಿತು. ಮೊದಲ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ. ಇವನ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಜೀವನದ ಕಟುತ್ವ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಡೆತ್ ಆಫ್ ಎ ಹೀರೊ (1929), ದಿ ಕರ್ನಲ್ ಡಾಟರ್ (1931), ಆಲ್ ಮೆನ್ ಆರ್ ಎನಿಮೀಸ್ (1932), ವಿಮೆನ್ ಮಸ್ಟ್ ವರ್ಕ್ (1934) ಈತನ ಕೆಲವು ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಲವ್ (1919), ಎ ಫೂಲ್ ಇನ್ ದಿ ಫಾರೆಸ್ಟ್ (1925), ಎ ಡ್ರೀಮ್ ಇನ್ ದಿ ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್(1930)-ಕವನ ಸಂಗ್ರಹಗಳು.
ಈತನ ಕವಿತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹ 1949ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ
ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಹೋಬಳಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆ - ಜಗಳೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಳ್ಳಕೆರೆಗೆ ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೩೭೫೭ (೧೯೭೧). ಈ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿ ೪೭ ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪಂಚಗಣಾಧೀಶ್ವರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಶ್ರೀ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಪಣಿಯಪ್ಪನೆಂಬ ಶಿವಭಕ್ತನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ, ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತನ್ನ ಕರ್ಮಭೂಮಿಯಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಏಕಾಂತ ಮಠದಲ್ಲಿ ತಪೋನಿರತರಾಗಿದ್ದು, ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮೆರೆದು ಸನ್ಮಾಗ ಪ್ರವೃತ್ತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಹಿರೇಕೆರೆ, ಚಿಕ್ಕಕೆರೆ, ಮೊದಲಾದ ಐದು ಕೆರೆಗಳನ್ನೂ, ಹಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನೂ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಶಾಸನಗಳು
೧೬೨೦ ರ ಮತ್ತು ೧೬೩೫ ರ ಮೊಳಕಾಲ್ಮುರುವಿನ ೩೭ ಮತ್ತು ೩೮ ನೆಯ ಶಾಸನಗಳು ಈ ಊರಿನ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪನಾಯಕನೆಂಬವನ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀಶೈಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದ ತುರುಗಾಹಿ ಮಲ್ಲಪ್ಪನಾಯಕನೆಂಬವನು ಭೀಕರ ಬರಗಾಲದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೊರೆದು ಸಮೃದ್ದ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಹಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಈ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದನೆಂದೂ, ಬಳಿಕ ಮಲ್ಲನಾಯಕನ ಅಪ್ರತಿಮ ಸಾಹಸವನ್ನರಿತ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಅವನನ್ನೇ ಈ ಸುತ್ತಿಗೆ ಒಡೆಯನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸದರೆಂದೂ ಅದರಿಂದ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಮಠ
ಈ ಊರಿನ ಸಂತ ತಿಪ್ಪೇಶ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೆರೆಯ ನೀರುಂಡು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹಸಿರು ತೋಟಗಳ ನಡುವೆ ಮಹಂತೇಶನ ಮಠವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಒಳಮಠ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ೨೨-೨೪ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವನ್ನು ಬಸೆಟ್ಟಪ್ಪನೆಂಬ ಭಕ್ತ ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಗೋಪುರವನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದೆ ನಡೆದರೆ ಮಹಂತೇಶಲಿಂಗದ ದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ. ಊರಿನ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆರೆಯ ಹಿಂದೆ ಸಂತ ತಿಪ್ಪೇಶನ ಸಮಾಧಿಯಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರಮಠವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೊಗಲ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ದುಂಡು ಗೋಪುರವನ್ನು ದಾಟಿ ಒಳಹೊಕ್ಕರೆ ಸಮಾಧಿಯ ಸುತ್ತ ವಿಶಾಲವಾದ ಅಂಗಳವಿದೆ, ಎತ್ತರವಾದ ಪ್ರಾಕಾರವಿದೆ. ಈ ಸಂತನನ್ನು ಕುರಿತ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷವು ಫಾಲ್ಗುಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀತಿಪ್ಪೇಶನ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಂಗಲು ಹಲವು ಮಂಟಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ.
ಪೌರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನಾಯಕನ ಹಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೂ, ಆಂಚೆಕಚೇರಿಯೂ ಇದೆ. ಪುರಸಭೆ ಇದೆ. ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು.
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಗುಡಗುಂಟಿ ಪಾಳೆಯಗಾರರು
ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಲಿಂಗಸುಗೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಸುಗೂರಿಗೆ 19ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ (ಸು.3 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಆಳಿದ) ಗುಡಗುಂಟಿಯ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಸು ಮನೆತನ. ಇವರು ಗೋಸಲ ವಂಶದವರು.
ಆಡಳಿತ
ಆಡಳಿತದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಮೌಲ್, ಫೌಜದಾರಿ, ದಿವಾನಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದವು. ಪ್ರಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮದವರನ್ನು ಸಮಾನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು.
ಅಬ್ರಹಾಂ
thumbnail|right|250px|<Center>ಅಬ್ರಹಾಮನು ತನ್ನ ಮಗ [[ಇಸಾಕ್|ಇಸಾಕ್‌ನನ್ನು ಬಲಿಯರ್ಪಿಸುತ್ತಿರುವುದು. ಅದನ್ನು ದೇವದೂತನು ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.]] ಅಬ್ರಹಾಮ್ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್ Abraham - ಅರೇಬಿಕ್ إبراهيم - ಹೀಬ್ರೂ אַבְרָהָם) ಯಹೂದಿ, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್, ಇಸ್ಲಾಂ ಮುಂತಾದ ಅಬ್ರಹಾಮಿಕ್ ಧರ್ಮಗಳ ಪಿತಾಮಹ. ಯಹೂದಿ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ದೇವರು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧದ ಜನಕ. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಯಹೂದಿಗಳು ಮತ್ತು ಯಹೂದಿಯೇತರರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳ ಮೂಲಪುರುಷರು. ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಆದಮ್‌ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಮುಹಮ್ಮದ್‌ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಪ್ರವಾದಿಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದವರು.
ಅಬ್ರಹಾಂ ಕುರಿತಂತೆ ಪವಿತ್ರ ಬೈಬಲ್‌ನ ಹಳೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವಿಶದವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈತನನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತ, ಯಹೂದಿ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮಗಳು 'ಪಿತಾಮಹ'ನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಧರ್ಮಗಳು ಆತನನ್ನು ಏಕದೇವೋಪಾಸನೆಯ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈತನ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೦೦೦ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ದೇವರು ಅಬ್ರಹಾಮನನ್ನು ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಿಗೂ ಮೂಲಪಿತೃ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇವರು ದೇವರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದದರಿಂದ ವಿಶ್ವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲಪಿತೃ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಯಹೂದಿ ನಂಬಿಕೆ
ಯೆಹೂದಿ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಾಚೀನ ಹೀಬ್ರೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕ. ಏಬ್ರಹಾಂ ಎಂದರೆ ಹಲವರ ತಂದೆ ಎಂದು ಬೈಬಲಿನ ಅರ್ಥ. ಈತನನ್ನು ಏಬ್ರಾಂ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂದೆ ಮಹೋನ್ನತ-ಎಂಬುದು ಏಬ್ರಾಂ ಪದವನ್ನು ಕುರಿತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ. ಐಸಾಕ್ ಇವನ ಸಂತಾನ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈತ ಯೆಹೂದ್ಯರ ಆದ್ಯಪುರುಷ. ಇಸ್ಮಾಯೀಲ್ (ಇಷ್ಮೇಅಲ್) ಈತನ ಮಗನೇ ಆದ್ದರಿಂದ ಈತ ಅರಬ್ಬರಿಗೂ ಹಿರಿಯ.
ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯದ ಕಾಲ್ಡೀಸಿನ ಅರ್ ನಲ್ಲಿ ಏಬ್ರಹಾಂ ಜನಿಸಿದ. ಇವನ ತಂದೆ ಟೆರಾ; ಒಬ್ಬ ವಿಗ್ರಹಾರಾಧಕ. ಇವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರು ಸಾರಾ. ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಹಾರಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಗ ದೇವರು ಇವನಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಆತನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಕ್ಯಾನಾನಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತನ್ನ ಮಗ ಐಸಾಕನನ್ನೇ ಬಲಿಕೊಡಲು ಉದ್ಯುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾಗ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಈ ಬಲಿಯನ್ನು ತಡೆದನಲ್ಲದೆ ಈತನ ದೃಢಭಕ್ತಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ. ನಿನ್ನ ವಂಶಜರಿಂದ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಪುನೀತವಾಗಲಿ ಎಂಬುದು ದೇವರು ಈತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ವರ.
ಇಸ್ಲಾಂ ನಂಬಿಕೆ
ಇಸ್ಲಾಂ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನೂಹ್ ಪ್ರವಾದಿಗಳಿಗೆ ಹಾಂ, ಸಾಂ ಮತ್ತು ಯಾಫುಸ್ ಎಂಬ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಏಬ್ರಹಾಂನದು ಸಾಂ ವಂಶ. ಈತನ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರು ದೇವರ ಮಿತ್ರ. ತಂದೆ ಅಜರ್, ರಾಜನಾದ ನಮ್ರೂದನ ನೌಕರ, ಜೊತೆಗೆ ವಿಗ್ರಹ ತಯಾರಕ. ತನ್ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜನ್ಮವಾಗುವುದೆಂದೂ ಅವನಿಂದ ಅವನೂ ಅವನ ರಾಜ್ಯವೂ ನಾಶವಾಗುವುದಾಗಿಯೂ ನುಡಿದ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಿಂದ ಕಿಡಿಯಾದ ನಮ್ರೂದ್ ದೊರೆ ಎಲ್ಲ ಎಳೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲಬೇಕೆಂದು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಏಬ್ರಹಾಂ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಊರ ಹೊರಗಿನ ಒಂದು ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ. ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗುವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಇಟ್ಟು ಎದೆ ಹಾಲು ಕೊಟ್ಟು ಬೆಳೆಸಿದಳು. ಏಬ್ರಹಾಂ ದೊಡ್ಡವನಾದ ಮೇಲೆ ದೊರೆಯ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿ ಅವನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಸಿರಿಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಸಾರಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿ ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಹೋದ. ಸುಂದರಿ ಪತ್ನಿಯ ದೆಸೆಯಿಂದ ಬಲು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿಂದಲೂ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ. ಅಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ದಾಸಿಯಾಗಿ ದೊರಕಿದ ಹಾಜರಾಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗುವಿನ ಹೆಸರು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್. ಸವತಿ ಸಾರಾಳ ಮತ್ಸರಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ ದಾಸಿಯೂ ಆಕೆಯ ಪುತ್ರನೂ ದೇಶಭ್ರಷ್ಟರಾಗಿ ಮೆಕ್ಕಾಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ಬಾಯಾರಿದಾಗ ಇಸ್ಮಾಯಿಲನ ಕಾಲ ಬಳಿಯಲ್ಲೇ ನೀರಿನ ಚಿಲುಮೆ ಸಿಕ್ಕಿತೆಂದೂ ಮುಂದೆ ಏಬ್ರಹಾಮನೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಮಗನನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಬಾ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಿದನೆಂದೂ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಮರು ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುವಾಗ ಕಾಬಾದ ಕಡೆ ಮುಖ ತಿರುಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಏಬ್ರಹಾಂ ಯೆಹೂದ್ಯರ ತಂದೆಯೆಂದು ಇವರೂ ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ಟ್ಯೂನ ಮೀನು
ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಗಳು ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಡಲನೀರಿನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಥೂನಸ್‌ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವೇಗದ ಈಜುಗಾರರಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು 70 km/hನಷ್ಟು ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಜುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಿಳಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶವು ನಸುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವರೆಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಆಮ್ಲಜನಕ-ಬಂಧಕ ಕಣವಾಗಿರುವ ಮಯೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌‌‌ನಿಂದ ಕೆಂಪು ಸಹಜವರ್ಣವು ಜನ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳು ಒಂದಷ್ಟು ಶಾಖಪ್ರವೃತ್ತಿಯ (ಅಥವಾ ಬಿಸಿರಕ್ತದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ) ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯುಸಂಬಂಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ನೀರು ತಾಪಮಾನಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲಿರುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಶರೀರದ ತಾಪಮಾನಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಣ್ಣಗಿನ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಬದುಕುಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಬಗೆಯ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಾಗರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ 48ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಥೂನಸ್‌ ಕುಲವು 9 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಇತರ ಹಲವಾರು ಕುಲಗಳ ಜಾತಿಗಳು (ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ಇರುವಂಥ ಎಲ್ಲವೂ) "ಟ್ಯೂನ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಡಲ ಜಲದಲ್ಲಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿರುವ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವಲ್ಲಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಥೂನಸ್‌ ಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು 43 Fನಷ್ಟು ತಂಪಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ 75 - 95 Fನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಶರೀರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಬಲ್ಲವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂತರುಷ್ಣಕ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಿರಿದಾಗಿರುವ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಯಾಪಚಯಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಾಖವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಅಂತರುಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ರೀಟಿ ಮಿರಾಬೈಲ್‌ ("ಅದ್ಭುತ ಬಲೆ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಶರೀರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಭಿದಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಗಳ ಹೆಣೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅಭಿದಮನಿಯ ರಕ್ತದಿಂದ ಅಪದಮನಿಯ ರಕ್ತಕ್ಕೆ ಎದುರು ಪ್ರವಾಹ ವಿನಿಮಯದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಶಾಖವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ತಂಪಾಗುವುದನ್ನು ಇದು ತಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ, ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡುಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ತಗ್ಗಿಸಿದ ಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ಉನ್ನತವಾದ ಈಜುವಿಕೆಯ ವೇಗವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದನ್ನು ಇದು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ಕುರಿತು ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೀಫುಡ್‌ ಸಸ್ಟೇನಬಿಲಿಟಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು 2009ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿದ್ದು, ಇದು ನಿಯತವಾದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವರದಿಯ ಅನುಸಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಗರಗಳ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆದರೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗಿವೆ; ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಸುಮಾರು 45 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನಡುವಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವಂಶದಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ವಂಶವು ಸುಮಾರು 50 ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ-ವಿಹಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ: ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಥೂನಸ್‌ ಆಲ್ಬಾಕೇರ್ಸ್‌ ), ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (T. ಒಬೆಸಸ್‌ ), ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (T. ಥೈನಸ್‌, T. ಓರಿಯೆಂಟಾಲಿಸ್‌ , ಮತ್ತು T. ಮೆಕೋಯೀ ), ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (T. ಅಲಾಲುಂಗಾ ), ಮತ್ತು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಕಾಟ್ಸುವೋನಸ್‌ ಪೆಲಾಮಿಸ್‌ ).
ಸದರಿ ವರದಿಯು ಮುಂದುವರೆದು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು ತನಗೆ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ವಾರ್ಷಿಕ 6,000 ಟನ್ನುಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ 12,000ದಿಂದ 20,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರವು 2006ರಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಸಿತು; ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ಸುಮಾರು 2 ಶತಕೋಟಿ US $ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇಂಥ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳಿಗೆ ಅತೀವವಾದ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಿದೆ. WWF ಅನುಸಾರ, "ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲುಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯಗಳು ಸಮ್ಮತಿಸದೇ ಹೋದಲ್ಲಿ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೆಡೆಗೆ ಜಪಾನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್‌ ಅಪೇಕ್ಷೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಹುಜನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಮೀನುಗಳ ಬಹುತೇಕ ಕುಲಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪುವುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ". ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಜಪಾನಿನ ಫಿಶರೀಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುರಿತು ತಪ್ಪಾದ ವರದಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ ಹಾಗೂ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಕುರಿತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದಾದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
232 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು (511.47 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು) ತೂಗುವ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಒಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನು 2010ರಲ್ಲಿ ಟೋಕಿಯೊದ ತ್ಸುಕಿಜಿ ಮೀನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 16.28 ದಶಲಕ್ಷ ಯೆನ್‌ ($US 175,000) ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು.
ತಿಮಿಬೇಟೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ
2005ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ವೇಲಿಂಗ್‌ ಕಮಿಷನ್‌‌‌‌ನ ಆ ವರ್ಷದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ಅಭಿಮತವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದನ್ನು ನೌರು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕುಲಗಳು ಮತ್ತು ಆ ದೇಶದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಡೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಬೇಟೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.
ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಹಯೋಗ
ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಈಜುತ್ತವೆ. ಇಂಥವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆಯೇ ಹೊರತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳಲ್ಲ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳಾಗಿರುವ ಷಾರ್ಕುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಗುಂಪುಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಈಜುತ್ತವೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡುಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ಈ ಸಹಯೋಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿಗಳ ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಂಡ ಇಂಥ ದೋಣಿಗಳು ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಹಿಂಡನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ಗಳು ಬಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದುಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಅವು ಗಾಯಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಸಾಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮತ್ತು ಈಗ NOAA ವತಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಸರ್ಕಾರ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸ್ನೇಹಿ" ವಿಧಾನಗಳು ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈಗ ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಬಲೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಗಾಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಪಾಸಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಾಗಲೀ ಅಥವಾ "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಭದ್ರತೆ"ಯ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳೂ ಪರಿಪೂರ್ಣವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಅನುಸಾರ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಾಧನಗಳ ಕೊರತೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, "ಡಾಲ್ಫಿನ್‌ ಸುರಕ್ಷಿತ" ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನಂಬಿಕೆ ಇಡಬೇಕು.
ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
1950ರ ದಶಕದಿಂದ 1970ರ ದಶಕದವರೆಗೆ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ತೀರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿರುವ ಕ್ಯೂಬಾ, ಬಿಮಿನಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟ್‌ ಕೇಗಳ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಇವನ್ನು ಮನರಂಜನೆ-ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೀನುಗಾರರು ಗುರಿಯಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು; ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್‌ ಹೆಮಿಂಗ್ವೆ ಮತ್ತು ಹಬಾನಾ ಜೋ ಈ ಇಬ್ಬರೂ 1938ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ, ಪೈಲರ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ 40-ಅಡಿ ವಾಹನವನ್ನು ಏರಿದ್ದರು. ದೊಡ್ಡ-ಬೇಟೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೊಸ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಕ್ರೀಡೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇದ್ದ ಕ್ರೀಡೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆ ಕಾಲದ ದೋಣಿಗಳು ಬಹಳ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾದ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೋರಾಡುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಮಾದರಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುಪಾಲು ದೋಣಿಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕ್ಯಾಬಿನ್‌ ಕ್ರೂಸರುಗಳಾಗಿದ್ದವು (ಅಂದರೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಚಾಲಿತ ನೌಕೆಗಳಾಗಿದ್ದವು). ಇವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕುಶಲ ಚಲನೆಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದ್ದವು.
ದಕ್ಷಿಣ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ರೈಬೋವಿಕ್‌ ಕುಟುಂಬವು 1946ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಒಂದು ದೋಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ದೋಣಿಯು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಚಯಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಹೊಸತೊಂದು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಜನ್ಮನೀಡಿತು. ಮಿಸ್‌ ಷೆವಿ II ಎಂಬ ಈ ದೋಣಿಯು ಪ್ರಪಂಚವು ಕಂಡ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವಿಹಾರ-ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ದೋಣಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಐದು ಮುಖ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಓಷನ್‌ ಪಿಷರೀಸ್‌ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌-ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಟ್ರಾಪಿಕಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಡಿಯನ್‌ ಓಷನ್‌ ಟ್ಯೂನ ಕಮಿಷನ್‌, ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಟೂನಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಕಮಿಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ದಿ ಕನ್ಸರ್ವೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಸದರ್ನ್‌ ಬ್ಲೂಫಿನ್‌ ಟ್ಯೂನ. ಈ ಐದೂ ಘಟಕಗಳು 2007ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌‌‌ನ ಕೋಬ್‌, ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದವು. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಇರುವ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ನಿವೇದನೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಸುಮಾರು 60 ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಕರಡು ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಭೆಯು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಪಾಲುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದವು. 2009ರ ಜನವರಿ ಅಥವಾ ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮತ್ತೊಂದು ಜಂಟಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಬೇಕೆಂದು ನಿಯೋಗಿಗಳ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
2010ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಮುಂದಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಿದೆ: ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಕಪ್ಪು ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು. "ಗ್ರೀನ್‌ಪೀಸ್‌ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಸಮುದ್ರಾಹಾರಗಳ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಸೂಪರ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥನೀಯವಲ್ಲದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಪಾಠಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿರುವುದರ ಒಂದು ಅತೀವವಾದ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ."
ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ
ಉನ್ನತ-ದರ್ಜೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪರಿಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಲೆ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಅವಕ್ಕೆ ಎರೆಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಮೀನುಗಾರರು ಥೂನಸ್‌ ಮ್ಯಾಕೋಯೀ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಂದು ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಥೂನಸ್‌ ಥೈನಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ  ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಯು ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್‌ ವಲಯ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿದೆ. 1300 ftನಷ್ಟು ಆಳವಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ U.S. ಕಡಲ ಕರೆಯಾಚೆಯ ಮೊದಲ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹವಾಯಿ ದ್ವೀಪವು ಈಗಷ್ಟೇ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ.
ಜಪಾನ್‌ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದೆ. ಜಪಾನ್‌ ದೇಶವು 1979ರಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ-ಮರಿಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಮಾಡಿ ಸಾಕಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ, ಅವುಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂರನೇ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ತಳಿಯನ್ನು ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿಂಡಾಯ್‌ ಎಂಬುದು ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ (ಕಿನ್‌ಕಿ ಡೈಗಕು) ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಿನ್‌ಕಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ  ನೆರವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿರುವ ಕ್ಲೀನ್‌ ಸೀಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯು 2009ರಲ್ಲಿ, ಸೆರೆಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು; ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಟೈಮ್‌  ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ವತಿಯಿಂದ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ 2009ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು
ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು 1903ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮಾಂಸವನ್ನು ಖಾದ್ಯ ತೈಲಗಳಲ್ಲಿ, ಕಡು ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಚಿಲುಮೆ ನೀರಿನ ದ್ರಾವಣ-ಸಂಸ್ಕರಣದಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದ ಪೈಕಿ 52%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌‌ಗಳಿಗಾಗಿ, 22%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಪಚ್ಚಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ 15%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಶಾಖರೋಧ ಪಾತ್ರೆಯ ಅಡಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಹಾಯಕ ವ್ಯಂಜನಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ "ಬಿಳಿ ಮಾಂಸದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೂ ಸಹ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ 1980ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳೇ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿದ್ದವು; ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು, ಅಥವಾ ಟೊಂಗೊಲ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಇದಕ್ಕೆ "ಉತ್ತರದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನು" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿ ಅಂಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಸೇರಿದ್ದವು.
ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುವ ಜಾಗದಕ್ಕೆ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಹಿಡಿಯಲಾಗುವುದರಿಂದ, ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಒಂದು ವೇಳೆ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದರೆ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಮೀನು ಹಳಸಿದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಕರುಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೈನಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆಮೇಲೆ 45 ನಿಮಿಷಗಳಿಂದ ಮೂರು ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ-ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಮೊಹರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಹರುಹಾಕಿದ ಡಬ್ಬಿಯನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ 2ರಿಂದ 4 ಗಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಬಿಸಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದಕ್ಕೆ ಬಟ್ಟಿಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಕಮಟು ವಾಸನೆ/ರುಚಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಅಂಶವನ್ನು ಹಾಗೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗೆ ಗರಿಷ್ಟ 200 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವು ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಸುವಾಸನೆ ಅಥವಾ ರುಚಿಕಟ್ಟದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ 53 ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಯಾವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಿಸ್ಟಮೀನ್‌ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮೀರಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು "ಒಗ್ಗದ" ವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಾನದಂಡಗಳ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 51%ನಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕಾದುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳನ್ನು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಉಳಿದ ತೂಕವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೈಲ ಅಥವಾ ನೀರಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. USನಲ್ಲಿ FDAಯು ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಭಾಗ c ಯನ್ನು ನೋಡಿ). "ಮಿತಿಮೀರಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ವೆಚ್ಚಗಳ" ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ 2008ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಡಬ್ಬಿಗಳು 6 ozನಿಂದ 5 ozಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ
ಟ್ಯೂನ ಮೀನು ಒಂದು ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪ್ರಮಾಣದ D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತೈಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯಷ್ಟು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು, ಹಸುಗೂಸುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಪುರುಷರು, ಮತ್ತು 19ರಿಂದ 50ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪ್ರಮಾಣವಾದ 200 IUನಷ್ಟು D ಜೀವಸತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಇದು US ಡಯೆಟರಿ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ ಇಂಟೇಕ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಬೇಕಾದ D ಜೀವಸತ್ವದ ಸಮರ್ಪಕ ಸೇವನೆ (ಅಡಿಕ್ವೇಟ್‌ ಇನ್‌ಟೇಕ್‌-AI) ಆಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಸಂಗತಿ.
ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಮೂಲವಾಗುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ. ಬಡಿಸಲ್ಪಡುವ ತಲಾ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 300 mgಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು
ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪಾದರಸದ ಅಂಶವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಟಾರ್‌ಕಿಸ್ಟ್‌ ಮೀನುಗಳ ಒಂದು ಡಬ್ಬಿಯು, ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಬಗೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಡಬ್ಬಿಗಿಂತ 10 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ ಸದರಿ ಪಾದರಸ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದ ರಟ್ಗರ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಓರ್ವ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಅಂಶವು ಪ್ರಚೋದಿಸಿತು: "ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ... ನೀವು ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಅದು ಒಳ್ಳೆಯದಾಗಲಾರದು" ಎಂಬುದು ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಕುರಿತಾದ ಸುಧಾರಿತ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕರೆನೀಡುತ್ತಿರುವವರ ಪೈಕಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ ಕೂಡಾ ಸೇರಿದ್ದು, ಪಾದರಸದ ಸಂಭವನೀಯ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ವೈದ್ಯರು ನೆರವಾಗಬೇಕು ಎಂಬ ಒಂದು ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಇದು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸದ ಹರಡಿಕೆಯು ಮೇದಸ್ಸಿನ ಅಂಶಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಖಾದ್ಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಒಳಗಿರುವ ಮೇದಸ್ಸಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಪಾದರಸದ ಅಂಶದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಒಂದು ಬಗೆಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದಕ್ಕೆಂದು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನನ್ನು ಸೇವನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಪಾದರಸದ ಒಳತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅದು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಉದ್ಯಮ-ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಸಮೂಹವಾದ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಲೇಖನದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದ ಸಂಘಟನೆಯಾದ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್‌ ಫ್ರೀಡಮ್ ಈ ಕುರಿತು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೀಥೈಲ್‌ ಪಾದರಸವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸೆಲಿನಿಯಂ ಅಂಶದಿಂದ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಇದರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಆಹಾರಕ್ರಮದಿಂದ ಭಾರದ ಲೋಹಗಳು ಸಂಚಯವಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಆಲ್ಬಾಕೋರ್‌ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ದೊಡ್ಡದಾದ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದ ಮಟ್ಟಗಳು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಮೀಥೈಲ್‌ಪಾದರಸವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಅಂಶವಾದ್ದರಿಂದ, ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಡಬ್ಬಿಯ ಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಒಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದು 2009ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು.
2004ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಒಂದಷ್ಟು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ FDAಯು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರು, ಮೊಲೆಯೂಡಿಸುವ ತಾಯಿಯರು, ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳ ಸೇವನೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದೇ ಆ ಶಿಫಾರಸು ಆಗಿತ್ತು.
2007ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅನುಸಾರ, ಹಳದಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಂಥ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಹಗುರವಾದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು ಹಾರುವ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಅವುಗಳಿಂದ ದೂರವುಳಿಯುವಂತೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ಸ್‌ ಯೂನಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರಿಯಾವಾದಿ ಸಮೂಹಗಳು ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದೊಂದು ಅತಿರೇಕದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಘಟಕಗಳು ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಘಟಕಗಳು ಇದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ದುಬಾರಿಯಲ್ಲದ, ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಪುಟ್ಟ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳು (ಯುಥೈನಸ್‌ ಅಫಿನಿಸ್‌ ) ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ ಟ್ಯೂನ ಮೀನುಗಳ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿದೆ. ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಗಾಢವರ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದುಕಾಣುವ 'ಮೀನಿನಂಥ' ವಾಸನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ (ಚಿಲ್ಲರೆ ಮಾರಾಟವಲ್ಲದ) ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
2008ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಒಂದು ತನಿಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದಾಗ, ಸೂಷಿ ಟ್ಯೂನ ಮೀನಿನ ಕೆಲವೊಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪಾದರಸವು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂತು; ಸದರಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಫುಡ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ರಗ್‌ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್‌ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾದರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನು ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ ಮೀನು ವರ್ಗ:ತೈಲಯುಕ್ತ ಮೀನು ವರ್ಗ:ಮನರಂಜನೆಯ ಮೀನು ವರ್ಗ:ಸ್ಕಾಂಬ್ರಿಡೇ ವರ್ಗ:ಅರೇಬಿಕ್‌ ಪದಗಳು ಹಾಗೂ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು
Tuna Tonyina Tunfisk Tinuso Thunnus Atun Thon Ton Atuno Túnfiskur Thunnus Paprastieji tunai Tonijn Atum Atun challwa Tunnu කෙලවල්ලා Tuna Tonfisk Orkinos ٹیونا(مچھلی)
ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣ (೨೦೧೯ರ ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಸೀತಾರಾಮ ಕಲ್ಯಾಣ 2019 ರ ಶ್ರೀರಾಮ್ ರವರು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರಂಜನರವರು ಚನ್ನಾಂಬಿಕ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಹು ತಾರಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಖಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ರಚಿತಾ ರಾಮ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್. ಶರತ್‌ಕುಮಾರ್, ಮಾಧು, ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಸಂಜಯ್ ಕಪೂರ್, ಭಾಗ್ಯಶ್ರೀ, ಆದಿತ್ಯ ಮೆನನ್, ಪಿ. ರವಿಶಂಕರ್, ಚಿಕ್ಕಣ್ಣ, ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಇದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಅನುಪ್ ರುಬೆನ್ಸ್, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿ ಸ್ವಾಮಿ.ಜೆ, ಸಂಕಲನಕಾರರಾಗಿ ಗಣೇಶ್ ಮತ್ತು ಸಾಹಸ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ರಾಮ್-ಲಕ್ಷ್ಮಣ್.
ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ದಿನ ರಜಾದಿನ 25 ಜನವರಿ 2019 ರಂದು ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು 5.5 ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ರಂಡೋಯ್ ವೇದಿಕ ಚೂಸ್ದಾಮ್ ಚಿತ್ರದ ಅನಧಿಕೃತ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ.
ಧ್ವನಿಪಥ
ಅನುಪ್ ರುಬೆನ್ಸ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿಪಥ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಿಯೊವನ್ನು ಲಹಾರಿ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಆಡಿಯೊ ಲೇಬಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. "ನಿನ್ನ ರಾಜ ನಾನು" ಹಾಡನ್ನು 16 ನವೆಂಬರ್ 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್
ಚಿತ್ರದ ಟೀಸರ್ 31 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿತ್ತು. ಟೀಸರ್ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ಕೆಲ ಸಾಹಸ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ತೆಲುಗಿನ ಸರ್ರೈನೋಡು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ತೆಲುಗಿನ ಸರ್ರೈನೋಡು ಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರದ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ರೈಲರ್ ಅನ್ನು 19 ಜನವರಿ 2019 ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ
ಎರಂಪಳ್ಳಿ ಅನಂತರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸನ್ನ (ಜನನ: ಮೇ ೨೨, ೧೯೪೦) ವಿಶ್ವದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಫ್ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ವಿಶ್ವದ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿರುವ ನಮ್ಮ ಎರಪ್ಪಳ್ಳಿ ಅನಂತರಾವ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಮೇ ೨೨, ೧೯೪೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಎನ್ ಐ ಇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಓದಿದರು.
ಓದಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮುಂದೂಡಿಕೆ
ಪ್ರಸನ್ನರು ೧೯೬೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದನ್ನು ಆಡಿ ನಂತರದಲ್ಲಿ "ನಾನು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡೋಲ್ಲ" ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮುಗಿಸಿ ಪುನಃ ೧೯೬೭ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ದೇಶಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯತೆ ತಂದವರು
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಜ್ ಮುಂತಾದ ಅಂದಿನ ಸಶಕ್ತ ತಂಡಗಳ ವಿರುಧ್ಧ ಪ್ರಸನ್ನರು ನೀಡಿದ ಅದ್ಭುತ ಬೌಲಿಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲ ತಂಡಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತ ತಂಡಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯತೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಅಂತಹ ವಿದೇಶೀ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಕಷ್ಟಕರವಾದ ಮೈದಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಎಂಟುyijh9jgihu9iijhhdtokbcxs6ol ವಿಕೆಟ್ ಪಡೆದ ಸಾಧನೆ ಪಡೆದಿರುವುದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚರಿತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲಾತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ತಾವು ಆಡಿದ ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೂರು ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಸನ್ನರ ಭಾರತೀಯ ದಾಖಲೆ ಇದುವರೆಗೂ ಭೇದಿತವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದು ಕೂಡಾ ಪ್ರಸನ್ನರ ಗರಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೌಲರ್
ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಬ್ಯಾಟುದಾರರಾದ ಇಯಾನ್ ಚಾಪೆಲ್, ಬಿಲ್ ಓ ರ್ಯಾಲಿ (ನಾವು ಆತನನ್ನು ಲಾರಿ ಅಂತ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೆವು), ಕ್ಲೈವ್ ಲಾಯ್ಡ್, ಅಲ್ವಿನ್ ಕಾಳೀಚರಣ್ ಅಂತಹವರಿಂದ ತಾವು ಆಡಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬೌಲರ್ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಂಡವರು ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಪಿನ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೈಖರಿ, ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಮೋಘ ಫ್ಲೈಟ್, ಬ್ಯಾಟುದಾರನ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಾರ್ಟ್ ಪಿಚ್ ಡೆಲಿವರಿಗಳು ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೌಲಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯದ್ಭುತ ಜಾಣ್ಮೆ, ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಪ್ರಸನ್ನರು ಆಡಿದ್ದು ಕೇವಲ ೪೯ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ. ಅವರು ಗಳಿಸಿದ್ದು ೧೮೯ ವಿಕೆಟ್. ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅವರು ಉಪಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸೋಲುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೊನೆಯದಿನ ಪೂರ್ತಿ ಸರ್ದೇಸಾಯ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಡಿ, ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಡ್ರಾ ಒದಗುವಂತೆ ಅವರು ಆಡಿದ್ದು ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಆಡಿದ ೨೩೫ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೨೪೭೬ರನ್ನುಗಳನ್ನೂ, ೯೫೭ವಿಕೆಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಹಿರಿಮೆ
ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷ ರಣಜೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಮುಂಬಯಿನಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ರಣಜೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದವರು ಪ್ರಸನ್ನ. ಅದೂ ಗಾವಸ್ಕರ್ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತಂಡವಿದ್ದ ಮುಂಬಯಿ ಅನ್ನು ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿ. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ಎರಡು ಬಾರಿ ರಣಜೀ ಟ್ರೋಫಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಭಾರತ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾ ಅವರು ತುಂಬಾ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಕರ್ನಾಟಕ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆರು ಜನ ಟೆಸ್ಟ್ ಆಟಗಾರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಪ್ರಸನ್ನರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸನ್ನ, ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಜಿ.ಆರ್. ವಿಶ್ವನಾಥ್, ಎಸ್.ಎಂ. ಎಚ್. ಕಿರ್ಮಾನಿ, ಬ್ರಿಜೇಶ್ ಪಟೇಲ್, ಸುಧಾಕರರಾವ್ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯ ಹೊರತಾಗಿ ಕೂಡಾ ಅಂದಿನ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಜಯಕುಮಾರ್, ವಿಜಯಕೃಷ್ಣ, ಜಯಪ್ರಕಾಶ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಅಂತಹ ಅಂದಿನ ಬಹುತೇಕ ಆಟಗಾರರು ಕೇವಲ ರಣಜೀ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಡಿದ್ದರೂ ಮಹಾನ್ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾದ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಇವರೆಲ್ಲರ ರೂವಾರಿ ಕರ್ಣಾಟಕ ತಂಡದ ನಾಯಕರಾದ ಪ್ರಸನ್ನ ಆಗಿದ್ದರು.
ನಿವೃತ್ತಿಯನಂತರದಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ
೧೯೮೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ತಂಡ ಸುನೀಲ್ ಗವಾಸ್ಕರ್ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ಸನ್ ಅಂಡ್ ಹೆಡ್ಜಸ್ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ತಂಡದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದವರು ಇ.ಎ.ಎಸ್. ಪ್ರಸನ್ನ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಗಾವಸ್ಕರ್ "ನಮ್ಮ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ನೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ವೈಖರಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ನನ್ನ ಹನ್ನೊಂದು ಜನರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಡಬಾರದೇಕೆ ಎಂದು ಪ್ರಚೋದನೆಗೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ. ಬಹುಶಃ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ಅಡ್ಡಬರದಿದ್ದರೆ, ನಾನು ಹಾಗೆ ಮಾಡಿಯೇ ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ನುಡಿದಿದ್ದರು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಪ್ರಸನ್ನರ ಬೌಲಿಂಗ್ ಜಾಣ್ಮೆ ಹೇಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಗೌರವಪೂರ್ಣ ನಿದರ್ಶನದಂತಿವೆ. ಪ್ರಸನ್ನ ರು ಭಾರತದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವಿದೇಶಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಲು ಸಹಾ ಸಾಕಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ಮಹಾನ್ ತಂತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ
ಇ ಎ ಎಸ್ ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ರೆಮ್ಕೋ, ಬಿ. ಎಚ್. ಇ. ಎಲ್, ಕುದುರೆ ಮುಖ ಕಬ್ಬಿಣ ಅದಿರು ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಎನ್.ಜಿ. ಇ. ಎಫ್ ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಹಾ ಅವರು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಕ್ರಿಕ್ ಇನ್ಫೋ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಸರ್ವಜ್ಞ
ತ್ರಿಪದಿಗಳು
ಸರ್ವಜ್ಞನ ತ್ರಿಪದಿಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು:
ಇತರ ಮಾಹಿತಿ
ಸರ್ವಜ್ಞನನ್ನು ಕುರಿತು ಸರ್ವಜ್ಞಮೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ: ಲಿಂಗಾಯತ
ಡುಗಾಂಗ್ (ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಸ್ತನಿ)
ಡುಗಾಂಗ್ (ಡುಗಾಂಗ್ ಡುಗೊನ್ ) ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ತನಿ;ಇದು, ಕಡಲುಹಸುಗಳ,ಜೊತೆ ಸೇರುವ ನಾಲ್ಕುಬೃಹತ್ ಸಮುದ್ರಜೀವಿಗಳ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಡುಗೊಂಗಿಡೆಯ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದ ಇದು ಆ ತಳಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದೆ.ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಆಧುನಿಕ ತಳಿ ಎಂದರೆ ಸ್ಟೆಲ್ಲರ್ಸ್ ಸೀ ಕೌ (ಹೈಡ್ರೊಡಾಮಾಲಿಸ್ ಗಿಗಾಸ್ ಇದನ್ನು 18 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಅದರ ತಳಿ ವಿನಾಶದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಸೈರಿನಿಯನ್ ಸಸ್ತನಿ ಜಾತಿಯ ತಳಿಯು ಕನಿಷ್ಟ 37 ದೇಶಗಳ ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಇಂಡೊ-ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ದಂಡೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಅದರ ನೆಲೆವಾಸವಿದೆ.ಆದರೂ ಕೂಡಾ ಡುಗಾಂಗ್ ಪ್ರಾಣಿಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಶಾರ್ಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊರೆಟೊನ್ ಕೊಲ್ಲಿ ನಡುವೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಡುಗಾಂಗ್ ಮಾತ್ರ ಕಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ,ಇನ್ನುಳಿದ ಜೀವಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಶುದ್ದ ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ಡುಗೊಂಗ್ ಸಹ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಮೊನಚಾದ ಭಾಗವುಳ್ಳ ಶರೀರ ರಚನೆಯಿದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನಿನ ಏಣಿಯ ರೆಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಗಾಲುಗಳು ಮುಂಗಾಲುಗಳು ಇದಕ್ಕಿಲ್ಲ.ಆದರೆ ಮುದಿನ ಕಿರಿಭಾಗವನ್ನೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ತಳ್ಳಲು ಅದು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕಡಲು ಹಸುಗಳಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು,ಅದರ ವಕ್ರಾಕಾರದ ಶರೀರ,ಡಾಲ್ಫಿನ್ ನಂತಹ ಬಾಲ ಅಲ್ಲದೇ ಅಪರೂಪದ ತಲೆಬುರಡೆ ಮತ್ತು ದಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಡುಗಾಂಗ್ ಬಹುತೇಕ ಸಮುದ್ರ ಹುಲ್ಲುಗಳೇ ಅದಕ್ಕೆ ಆಹಾರ ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಕರಾವಳಿಯ ಸಸ್ಯಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಹೀಗಾಗಿ ಅದು ದೊಡ್ಡ ಬೃಹತ್ ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಅದರ ಇರುವ ತಾಣಗಳೆಂದರೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೊಲ್ಲಿಗಳು,ಮರದ ತೋಪು,ಕಾಪು ತಾಣ ವಿಶಾಲ ಒಳಸಮುದ್ರ ದಂಡೆಗಳು,ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಅದರ ಉದ್ದನೆಯ ಮೂತಿಯು ಮೊನಚಾಗಿ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಬಾಗಿರುತ್ತದೆ,ಇದು ಹುಲ್ಲು ಮೇಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.ಕೆಳಗಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ತಳಸ್ಪರ್ಶಿ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲು ಈ ಭಾಗ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಡುಗಾಂಗ್ ನ್ನುಮೌಂಸ ಮತ್ತು ತೈಲಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಒಂದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪದ್ದತಿಯೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಡುಗಾಂಗ್ ನ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿರಳವಾಗಿದ್ದು ಹಲವೆಡೆ ಅದರ ಅಸಮರ್ಪಕ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅದು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಲಯದ IUCN ಸಂಸ್ಥೆಯು ಡುಗಾಂಗ್ ನ್ನು ಒಂದು ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದೆ.ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ನಡೆದ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಟ್ರೇಡ್ ಇನ್ ಎಂಡೇಜರ್ಡ್ ಸ್ಪಿಸಿಸ್ ನ ಕುರಿತ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಿದೆ.ಹೀಗೆ ಈ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲದ ಸಂಖ್ಯೆ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡಲಾಗಿದ್ದರೂ ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಇವು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ.ಅದರ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು,ವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಅವಘಡಗಳಿಗೆ ಇವು ಸಿಲುಕಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿವೆ. ಅದರ ದೀರ್ಘ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸುಮಾರು 70 ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಮರುಜನ್ಮ ನೀಡಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ನಿಧಾನಗತಿ ಅವುಗಳ ಶೋಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಡುಗೊಂಗ್ ಗಳಿಗೆ ಇನ್ನಿತರ ಭಯಗಳೂ ಕಾಡುತ್ತಿವೆ;ಬಿರುಗಾಳಿಗಳು,ರೋಗಕಾರಕ ಜೀವಿಗಳು ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೇಟೆ ಭಕ್ಷಕಗಳಾದ ಶಾರ್ಕ್ ಗಳು,ಹತ್ಯಾಕಾರಿ ದೊಡ್ಡ ತಿಮಿಂಗಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಮೊಸಳೆಗಳು
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣದ ವಿಜ್ಞಾನ
ಡುಗೊಂಗ್ ನ್ನು ಮೊದಲು ಮುಲ್ಲರ್ ಅವರು 1776 ರಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ವಿಧದ ಡುಗಾನ್  ಎಂದು ಕರೆದರು.ಇದು ಕಡಲು ಹಸುವಿನ ತಳಿಗೆ ಸೇರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಲಿನ್ನಿಯಸ್ ಎಂಬ ಸ್ವಿಡಿಶ್ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ ಇದನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವಿಗಳ ಸಂಕುಲಕ್ಕೆ ಅಂದರೆ ಡುಗೊಂಗ್  ಗೆ ಲಾಸೆಪೆಡೆ ಎಂಬುವವರು ಸೇರಿಸಿದರು.ಅದರದೇ ಸಂಕುಲದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಗ್ರೆ ಎಂಬುವವರು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದರು.ತರುವಾಯ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಇದನ್ನು ಅದರದೇ ಜಾತಿಯ ಉಪಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು.
ಈ ಪದ "ಡುಗಾಂಗ್ "ನ್ನು ಟ್ಯಾಗಲಾಗ್ ಪದ ಗುಚ್ಚ ಡುಗೊಂಗ್  ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.ಮೂಲತಃ ಇದು ಮಲಯಾ ಭಾಷೆಯ ಡುಯುಂಗ್  ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು ಇವೆರಡರ ಅರ್ಥ"ಸಮುದ್ರದ ಸ್ತ್ರೀ"ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರ್ಥಗಳೆಂದರೆ "ಕಡಲಾಕಳು," "ಸಮುದ್ರ ಹಂದಿ" ಮತ್ತು "ಸಮುದ್ರ ಒಂಟೆ"ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದೇಹರಚನೆ ಮತ್ತು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ
ಡುಗಾಂಗ್ ಶರೀರವು ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ರೂಪ ಪಡೆದಿದ್ದು ದಪ್ಪ,ಮೆದು ಚರ್ಮವು ತಿಳಿ ಕೆನೆಬಣ್ಣವನ್ನು ಜನ್ಮಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಅದು ನೇರಳೆಯಿಂದ ಕಡು ನೇರಳೆಯ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಶರೀರದ ತುಂಬೆಲ್ಲ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಶವಿರುತ್ತದೆ.ಸಮುದ್ರದ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಡುಗಾಂಗ್ ನ ಪೆಡಲ್ ನಂತಹ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಭಾಗಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಚಲನೆ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಅದು ಲಂಬೀಯವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ಬಾಲದಂತಹ ಅಂಗ ಕೂಡಾ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಕೆಚ್ಚಲು ಭಾಗವು ಆನೆಗಳಲ್ಲಿಯಂತೆಯೇ ಹಿಗಾಲಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಮೇಜೊನಿಯನ್ ಕಡಲುಹಸುಗಳಿಗಿರುವಂತೆ ಡುಗಾಂಗ್ ತನ್ನ ಹಿಂಗಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಗಳ ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಕಡಲು ಹಸುಗಳಂತೆ ಡುಗಾಂಗ್ ನ ಹಿಮ್ಮುಖ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಒಂದು ಬಿದ್ದು ಹೋದ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದರಂತೆ ಬೆಳೆಯಲಾರವು. ಡುಗಾಂಗ್ ಗೆ ಎರಡು ಕೋರೆ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ.(ಆನೆಗೆ ಇರುವಂತೆ ಕೋರೆ ದಂತಗಳು) ಇವು ವಯಸ್ಕವಾದ ನಂತರ ಅವು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ,ಅದರಲ್ಲೂ ಮೊದಲು ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಡುಗಾಂಗ್ ನ ಕೋರೆಗಳು ಅದು ಕೊಂಚನ್ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಗೆ ತಲುಪಿದಾಗ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಂತ ಬೆಳೆಯುವ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದರೆ:
ಇನ್ನುಳಿದ ಕಡಲು ಪ್ರಾಣಿಗಳಂತೆ ಡುಗಾಂಗ್ ಕೂಡಾ ಶರೀರ ಸ್ನಾಯು ಬೆಳೆಯುವ ಪೂರ್ವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ.ಅದರ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಮತ್ತು ದಂತ ಕವಚವು ಗಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಘನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಭಾರದ ಸ್ನಾಯುಗಳು ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಲು ಹಸುಗಳಿಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕವು.(ಆದರೆ ಅಮೇಜೊನಿಯನ್ ಕಡಲು ಹಸುಗಳು ಅಪವಾದ)ಪ್ರೌಢವಾಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದ 2.7 m ಮತ್ತು ಭಾರವು150 to 300 kgರಷ್ಟಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆ ಪ್ರಾಣಿಯ ಉದ್ದವು ಅಪರೂಪವಾಗಿ 3 mಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಗಂಡುಗಳಿಗಿಂತ ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಣ್ಣು ಡುಗಾಂಗ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಸೌರಾಷ್ಟ್ರ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿದೆ.ಇದರ ಅಳತೆ 4.03 mಇದ್ದು ಭಾರವು 1018 kgರಷ್ಟಿದೆ.
ವಿತರಣೆ
ಡುಗಾಂಗ್ ನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.ಈ ಮೊದಲು ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ಯಾಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಸಂಭಂಧಿತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕಾಣಬೇಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಮುದ್ರ ಹುಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಅವುಗಳ 10,000 ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ಯಾರಿಯರ್ ದಂಡೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಶಾರ್ಕ್ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟೊರೆಸ್ ಸ್ಟ್ರೇಟ್ ನ ದಕ್ಷಿಣದ ನಿವ್ ಗಯಾನಾದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ 1970 ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇವುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕೀಣ್ಯದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀವ್ರ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಪಾಲಾಯು(ದ್ವೀಪ) ಕೂಡಾ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ತಾಂಜೇನಿಯಾದ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಒಂದು (300 ಕಿ,ಗ್ರಾ.ತೂಕ,ಉದ್ದ 2 ಮೀ)ಪ್ರಾಣಿ ಕಾಣಸಿಕ್ಕಿತು.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬ್ರಿಸ್ ಬೇನ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೊರೆಟೊನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಡುಗಾಂಗ್ ಗೆ ಹಲವಾರು ನೆಲೆವಾಸಾಳಿವೆ.ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಶುದ್ದ ನೀರು,ಉತ್ತಮ ಆಳದ ನೀರು,ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾನುಕೂಲ ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಲೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬಲಯುತವಾಗಿದ್ದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳು ಅವುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು,ಜೊತೆಗೆ ಶಾರ್ಕ್ ಗಳಿಂದಲೂ ಪಾರಾಗುವ ಅವಕಾಶಗಳಿವೆ. ಈ ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳ ನೆಲೆವಾಸವು ಸುಮಾರು 200 ಕಿ.ಮೀ ಉದ್ದವಾಗಿ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿ ಮೇಲಿದೆ.ಮಾನವ ನಿಬಿಡ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ದೂರವಿದೆ.ಇದರ ಜೀವನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಡುಗಾಂಗ್ ದೊರೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳು: ಜೊಹರ್ ನೇರ ತೀರಗಳು (ಇದು ಜೊಹರ್ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮಲೆಷ್ಯಾ ಮತ್ತುಸಿಂಗಾಪೂರ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.), ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್ ಪಲವಾನ್,ನ ಪ್ರಾಂತಗಳು ರೊಂಬ್ಲೊನ್,ಗಿಮಾರಾಸಾ,ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಡೇವೊ ಒರಿಯೆಂಟಲ್ ಜೊತೆಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತುಈಜಿಪ್ತ್ನ ಕೆಂಪು ಸಮುದ್ರದ ಪ್ರಾಂತಗಳು ಮರಾಸಾ ಅಬು ಧಾಬಿಯಲ್ಲಿನಮರಾಸಾ ಅಲಮ್ಇತ್ಯಾದಿ. ಪರ್ಸಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನುಳಿದ ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳು ಮತ್ತೆ ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ.ಪದೇ ಪದೇ U.S.-ಇರಾಕ್ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ತೈಲ ಸುರುವಂತಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಜೀವ ತೆರುವ ಸಂದರ್ಭ ಉಂಟಾಯಿತು. ಆದರೆ ಪರ್ಸಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಿರುವ ಇವುಗಳ ಸದ್ಯ ಸಂಖ್ಯೆಯು 7500 ರಷ್ಟಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ನಿಖರ ಮಾಹಿತಿ ಕೊರತೆ ಇದೆ.
ಆದರೆ ಒಕಿನವಾದಲ್ಲಿ ವಿನಾಶದಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿರುವ ಡುಗಾಂಗ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 50 ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.