cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಯುಎಸ್‌ಬಿ
ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌
ಗರಿಷ್ಟ ದತ್ತಾಂಶ ದರವು ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ಗೆ 480 Mbit/s (60 MB/s) ಮತ್ತು ಅಂಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಧನಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಚಿಪ್‌ಸೆಟ್‌ ಉತ್ಪಾದಕರು ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನೊಳಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಬಹುವಿಧದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಈ ಅಡಚಣೆಯಿಂದ ಪಾರಾದರು. ಬಹುವಿಧದ ಹೈ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಸಾಧನಗಳಾದ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಎನ್‌ಕ್ಲೋಸರ್ಸ್‌ ವಿವಿಧ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಟೇಬಲ್‌ ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಐಸಿಎಸ್‌,ಅವು ಹೊಂದಿರುವ ಬಹುವಿಧದ ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಿನ್ನವಾದ ಎ‌ಎಮ್‌ಡಿ, ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಮ್‌, ಇಂಟೆಲ್‌ ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಿಸ್‌ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಯುಎಲ್‌ಐ,ವಿಟಿಎಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌, ಸಿಂಗಲ್‌ ಚಿಪ್‌ ನಾರ್ಥ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌/ಸೌತ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0ಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪಿಸಿಐ ಯುಎಸ್‌ಬಿ 2.0 ಕೂಡ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುವಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಕೇವಲ ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪಿಸಿಐನಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಬಹುವಿಧದ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ತ್ರೋಲರ್‌ ಮಾಸ್‌ಚಿಪ್‌ ಎಮ್‌ಸಿಎಸ್‌9990ನ ಪೀಠಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಎಮ್‌ಸಿಎಸ್‌9990ವು ಒಂದು ಇಹೆಚ್‌ಸಿಐ ಕಂಟ್ರೋಲರ್‌ ಪ್ರತಿ ಪೋರ್ಟ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಇದರ ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು
ಪಿಕ್ಟ್‌ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಅಂತರ್‌ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಾಹಕ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಯುಎಸ್‌ಬಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಂಡರ್‌ಲೈಯಿಂಗ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಪದರಕ್ಕೆ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಇಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರ್ಸ್‌ ವೇದಿಕೆಯು ಯುಎಸ್‌ಬಿ ಪ್ರೊಟೋಕಾಲ್‌ ಆಧಾರಿತವಾದ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ಯುಎಸ್‌ಬಿಯು ಕೇಬಲ್‌-ಸ್ಥಳಾಂತರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ದರ 480 Mbit/s ವರೆಗೆ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ವೈಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ವೈರ್‌ಲೆಸ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ.
ಯುಎಸ್‌ಬಿ 3.0
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಯುಎಸ್‌ಬಿ ವರ್ಗ:1991 ಪೀಠಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ
ತಡಿಯಾಂಡಮೋಳ್ ಬೆಟ್ಟ
ತಡಿಯಂಡಮೋಳ್ ಬೆಟ್ಟವು ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೭೪೮ ಮೀಟರ್. ಇದು ಚಾರಣಿಗರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಜಾಗ. ಇದು ವಿರಾಜಪೇಟೆಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಇದ್ದು, ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತ ಶೋಲ ಅರಣ್ಯವಿದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಡು ಅರಮನೆ ಇದೆ. ಈ ಅರಮನೆಗೆ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಡಿಯಂಡಮೋಳ್ ಎಂದರೆ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ ಎಂದು ಅರ್ಥ.
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೊಸರು (ಭಾರತ)
thumb|250x250px| ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗೆ ಒಂದು ಕಪ್ ಮೊಸರು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮೊಸರು ಅಥವಾ ದಹಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೊಸರು ಅಥವಾ ಹುದುಗಿಸಿದ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲು ಅಥವಾ ಮೇಕೆ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಮೊಸರು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ (ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರೋಬಯಾಟಿಕ್ ) ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮೊಸರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಮೊಸರು ಎಂಬ ಪದವು ಪಾಶ್ಚರೀಕರಿಸಿದ ವಾಣಿಜ್ಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಶಾಖದಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಹುದುಗಿಸಿದ ಹಾಲು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿ
ಹಾಲಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹುದುಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಮೊಸರು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅನ್ನು ಹಲವಾರು ಪ್ರೋಬಯಾಟಿಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಿಂದ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುದುಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾತಿಗಳು ಪರಿಸರದ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಕೊಕಸ್ ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಸ್, ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ಡಯಾಸೆಟೈಲ್ಯಾಕ್ಟಿಸ್, ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ಕ್ರೆಮೊರಿಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೋಕೊಕಸ್ ಥರ್ಮೋಫಿಲಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಮೊಸರು ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಣಗಿದ ಕೆಂಪು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಕಾಂಡಗಳು) ಬಿಸಿ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಹಾಲನ್ನು ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ ತಣ್ಣಗಾಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಗುರುಬೆಚ್ಚಗಿರುವಾಗ, ಒಣಗಿದ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಣಗಿದ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳು ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಬಾಸಿಲ್ಲಿ ಎಂಬ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ, ಇದು ಹಾಲಿನ ಹುದುಗುವಿಕೆಗೆ ಮೊಸರು ರೂಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಬೌಲ್ ಅನ್ನು ೫ ರಿಂದ ೧೦ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕಾಗಿ, ೩% ಕೆನೆರಹಿತ ಹಾಲಿನ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ. ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ೩% ಉತ್ತಮ ಮೊಸರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಉಳಿದವುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ. ೪೦- ೪೫ ಸಿ ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಹುಳಿಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಫ್ರಿಜ್ ನಲ್ಲಿಡಿ. ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ. ಕಹಿ ಮೊಸರನ್ನು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಡಿ. ಸೋಯಾ ಹಾಲಿನಂತಹ ಹಾಲಿನ ಬದಲಿಗಳಿಂದ ಮೊಸರು ತಯಾರಿಸಲು ಈ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದು.
ಎಮ್ಮೆ ಮೊಸರು
ಬಫಲೋ ಮೊಸರು ಎಂದರೆ ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೊಸರು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹಸುವಿನ ಹಾಲಿಗಿಂತ ಮೊಸರು ತಯಾರಿಸಲು ಉತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವು ದಪ್ಪವಾದ ಮೊಸರು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಮ್ಮೆ ಮೊಸರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಹುದುಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಎಮ್ಮೆ ಮೊಸರು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮೆ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಲ್ಯಾಕ್ಟೋಸ್ ಅನ್ನು ಹಲವಾರು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಲ್ಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುದುಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜಾತಿಗಳು ಮೇಲಿನಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಮೊಸರು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು
thumb|202x202px| [[ಶತಾಬ್ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್‌|ಶತಾಬ್ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಮೊಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಭೋಜನವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು]] ಮೊಸರು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ.
ನಿಧಾನ (ಬೇಯಿಸಿದ) ಆಹಾರ
alt=A plate of Dahi puri, crunchy fried flatbread with Dahi|thumb| ದಹಿ ಪುರಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯ [[ಪಾನಿ ಪೂರಿ|ಪಾನಿಪುರಿ]]
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು
ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ
ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ಸ್ತನದೊಳಗಿನ ರಕ್ತದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಂತರಿಕ ರಕ್ತಸ್ರಾವದಿಂದ ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಆಘಾತ (ಸ್ತನಗಾಯ ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ) ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಗೋಚರಿಸುವ ಡಿಸ್ಕಲರಿಂಗ್ (ಎಕ್ಸಿಮೊಸಿಸ್), ಸ್ತನ ನೋವು ಮತ್ತು ಊತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಫೈಬ್ರೋಸಿಸ್ಟಿಕ್ ಸ್ತನ ಬದಲಾವಣೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಆಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣಗಳು
ಸ್ತನಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಆಗುವ ಆಘಾತದಿಂದಾಗಿ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ಕಾಣಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರೀಡಾ ಗಾಯದಿಂದ ಅಥವಾ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತದಿಂದ (ವಾಹನ ಡಿಕ್ಕಿಯಾದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಸೀಟ್ ಬೆಲ್ಟ್ ಗಾಯದಿಂದ ಹೀಗೆ)
ಹೆಮಟೋಮಾವು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರವೂ ಆಗಬಹುದು. ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸ್ತನ ಕಡಿತ ಅಥವಾ ಸ್ತನ ವರ್ಧನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಅಲ್ಲದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ, ಲ್ಯಾಂಪೆಕ್ಟೊಮಿ ಅಥವಾ ಸ್ತನಛೇದನ ಕೂಡಾ ಇದು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸ್ತನ ಬಯಾಪ್ಸಿಯಿಂದ ಇದು ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಉಂಟಾಗಬಹುದು.
ಅಪರೂಪವಾಗಿ, ಸ್ತನದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಛಿದ್ರತೆಯಿಂದ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೋಗುಲೋಪತಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪಿರಿನ್ ಅಥವಾ ಐಬುಪ್ರೊಫೇನ್ ಮುಂತಾದ ರಕ್ತ-ತೆಳುವಾಗುವ ಔಷಧಿಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಬಳಕೆಯ ಬಳಿಕ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ರೋಗನಿರ್ಣಯ
ಸ್ತನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಕೋರ್ ಸೂಜಿ ಬಯಾಪ್ಸಿಯ ಬಳಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಹೆಮಟೋಮಾ ಮತ್ತು ಹುಣ್ಣು ಅಥವಾ ಸೆರೋಮಾ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸ್ತನ ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಮೊಗ್ರಾಮ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಎಮ್ಆರ್ ಚಿತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಿಗ್ನಲ್ ತೀವ್ರತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ಹೆಮಟೋಮಾ ಬಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾ ರೋಗನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಕರಣದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನೋಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ಯಾಥೊಫ಼ಿಸಿಯಾಲಜಿ
ಸ್ತನದ ಸಣ್ಣ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ರಕ್ತದ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಅಥವಾ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಉರಿಯೂತ ಅಥವಾ ಫ಼ೈಬ್ರೋಸಿಸ್ ಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣ, ಉರಿಯೂತ ಅಥವಾ ಜ್ವರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಗಾಯದ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಫ಼ೈಬರ್ಟಿಕ್ ಆಗಬಹುದು. ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವಾಗ ಅದು ದ್ರವಗೊಂಡು ಸೆರೋಮಾ ಆಗಬಹುದು.
ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನಂತರದ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಗಾಯದ ಗುಣಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಸೈಟ್ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಕೂಡ ಒಂದು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂಶ. ಸ್ತನ ಕಸಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಂತರ, ಹೆಮಟೋಮಾ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲರ್ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ.
ಮ್ಯಾಮೋಗ್ರಫ಼ಿ ಸ್ಕ್ರೀನಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ, ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಗಾಯದ ಅಂಗಾಂಶವು ಗೆಡ್ಡೆ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದಾಗಿ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರದ ಶುರುವಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಕೊಬ್ಬಿನ ನೆಕ್ರೋಸಿಸ್ ಸ್ತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಯಾವುದೇ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಣ್ಣ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೀಕ್ಷಣೆ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ, ಹೆಮಟೋಮಾದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಲ್ಟ್ರಾಸೌಂಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೊಡ್ಡ ಸ್ತನ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು, ಅಥವಾ ಸಣ್ಣವಾಗದ ಅಥವಾ ಅಸೌಕರ್ಯ ಉಂಟುಮಾಡುವವುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಹರಿವಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದ ನಂತರ ಸಂಭವಿಸುವ ಹೆಮಟೋಮಾಗಳು ಬರಿದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವ ಹೆಮಟೋಮಾವು ಪರಿಹರಿಸಲು ಅಸಂಭವವಾಗಿದೆ. ನೀಡಲ್ ಆಸ್ಪಿರೇಶನ್ ಅಥವಾ ತೆರೆದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ಒಳಹರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಹೆಮಟೋಮಾವನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಲೇಖನ
ತುಟಿ
thumb ತುಟಿಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಮತ್ತು ಹಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ದೇಹದ ಭಾಗವಾಗಿವೆ. ತುಟಿಗಳು ಮೃದುವಾಗಿವೆ, ಚಲಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿ ಹಾಗು ಮಾತಿನ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಾನವ ತುಟಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಸಂಬಂಧಿ ಸಂವೇದನಾವಾಹಕ ಅಂಗವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಚುಂಬನ ಹಾಗು ಇತರ ಅನ್ಯೋನ್ಯತೆಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿರಬಹುದು.
ರಚನೆ
ತುಟಿ - ದಪ್ಪ ಮಡಿಕೆಯಂತೆ ಬಾಯಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಅಂಗ. ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚಿದ್ದಾಗ ಅಥವಾ ಅರ್ಧ ತೆರೆದಿದ್ದಾಗ ಬಾಯಿಗೆ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗೆ ಎರಡು ಅಂಚುಗಳಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲು ತುಟಿಗೆ ಓಷ್ಠವೆಂದೂ ಕೆಳತುಟಿಗೆ ಅಧರ (ಅವುಡು) ಎಂದೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರಿನಿಂದ ವ್ಯವಹರಿಸುವುದಿದೆ. ಮನೋದ್ರೇಕವಾದಾಗ ಅಥವಾ ಕಷ್ಟಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಅವುಡು ಕಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯ. ತುಟಿಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು, ಮೇದಸ್ಸು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಲಾಲಾಗ್ರಂಥಿಗಳು ಹೊರಗೆ ಚರ್ಮದಿಂದಲೂ ಒಳಗೆ ಲೋಳೆ ಪೊರೆಯಿಂದಲೂ ಹೊದ್ದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾಯುವಿಗೆ ನರಪೂರೈಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ಕಡೆಗಾದರೂ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಎಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿಯಾದರೂ ತುಟಿಯನ್ನು ತೆರೆದಿರಬಹುದು ಇಲ್ಲವೆ ಮುಚ್ಚಿರಬಹುದು. ಮನೋದ್ರೇಕಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನೈಚ್ಛಿಕವಾಗಿಯೇ ತುಟಿಗಳು ಚಲಿಸಿ ಮುಖಭಂಗಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು.
ತುಟಿಯ ಲೋಳೆಪೊರೆ ತೆಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಪವಾಗಿ ಪಾರಕ ಗುಣ ಉಂಟು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಕ್ತಯುಕ್ತ ಲೋಮನಾಳಗಳ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣ ಗೋಚರವಾಗಿ ಲೋಳೆಪೊರೆಯೇ ಕೆಂಪಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸದಾ ತೇವವಾಗಿರುವ ಲೋಳೆಪೊರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಶುಷ್ಕವಾದ ಚರ್ಮದ ಹೊರಮೇಲ್ಮೈ ಆಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಮೇಲ್ಮೈರಚನೆ ಬದಲಾಗುವ ಸ್ಥಳವೇ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಾಯಿಯ ಅಂಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ತುಟಿಯ ಕೆಂಪುಭಾಗ (ರೆಡ್ ಮಾರ್ಜಿನ್). ತುಟಿಯ ಕೆಂಪು ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ರೋಮಕೂಪಕ್ಕೆ (ಹೇರ್ ಫಾಲಿಕಲ್) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜಿಡ್ಡುಗ್ರಂಥಿಗಳು (ಸೆಬೇಶಿಯಸ್ ಗ್ಲಾಂಡ್ಸ್) ಇರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ. ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧ ವಯಸ್ಸಾದ ಬಳಿಕ ಮೇಲ್ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೀಸೆ ಬೆಳೆಯುವುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಬಲ್ಲರು. ಆ ಕಾಲದಿಂದ ಮುಂದೆ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಟೆಸ್ಟೋಸ್ಟಿರೋನ್ ಎಂಬ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ತುಟಿಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಭಾಗ ಅತ್ಯಂತ ಅಗಲ. ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಇದು ಕಿರಿದಾಗುತ್ತ ಬಾಯಿಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖಭಾಗವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ತಜ್ಞರಿಗೆ ತುಟಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಂಕೇತ. ತುಟಿಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಇವರು ಅರಿಯಬಲ್ಲರು. ತುಟಿ ಚಲಿಸದೆ ಸ್ಥಿರಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ದಪ್ಪತುಟಿ ಸೋಮಾರಿತನ ವಿಷಯಲಂಪಟತ್ವಗಳನ್ನೂ (ಇಂಡೊಲೆನ್ಸ್, ಸೆನ್‍ಶುಯಾಲಿಟಿ), ತೆಳುತುಟಿ ಆತಂಕ ಅತ್ಯಾಶೆಗಳ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ (ಆಂಕ್ಸೈಟಿ, ಆವರಿಸ್) ಕಿರುತುಟಿ ನಿಷ್ಠುರ ನಿರ್ದಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನೂ (ಸ್ಟರ್ನ್, ಕೋಲ್ಡ್), ಸೂಚಿಸುವುವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಥವಾ ಅಂಕೆ ಅಂಶಗಳ ಆಧಾರವಿರುವು ಅನುಮಾನ.
ಕಾರ್ಯಗಳು
ವರ್ಣೋಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ತುಟಿಚಲನೆ ಅಗತ್ಯ. ಪವರ್ಗದ ವ್ಯಂಜನಗಳನ್ನು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ ತುಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಬಿಡುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಉಚ್ಚರಿಸಬಹುದು ಅಷ್ಟೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗುಂಪಿನ ವರ್ಣಗಳಿಗೆ ಓಷ್ಠ್ಯಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಫಕಾರ (ಈ) ವಕಾರಗಳು ದಂತಗಳಿಗೆ ತುಟಿತಾಕಸಿಯೇ ಉಚ್ಚರಿಸುವಂಥವು. ಸ್ವರವರ್ಣಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ತುಟಿಗಳನ್ನು ತೆರೆದೇ ಇರಬೇಕಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಲನೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎ ಏ ಐಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ತುಟಿಯನ್ನು ಅಗಲವಾಗಿ ತೆರೆದಿಡಬೇಕು. ಉ ಊ ಒ ಓಗಳನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವಾಗ ತುಟಿಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಮುಚ್ಚಿರಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಗ್ರಹಿಸಿರಬಹುದು. ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲೂ ತುಟಿಯ ಚಲನೆ ಅಗತ್ಯ. ನವಜಾತ ಶಿಶುವಿನ ತುಟಿಗೆ ಮೈಕೈ ಸೋಕಿಸಿದರೆ ಅದು ಚೀಪುವಂತೆ ತಾನಾಗಿಯೇ ಆಕೃತಿಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ವಿಧೇಯಕ (ಕಂಪಲ್ಸಿವ್) ಕ್ರಿಯೆ. ಆಹಾರವನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳು ಅಗಿಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ತುಟಿಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಆಹಾರವನ್ನು ಹಲ್ಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಕ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಯಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಘನದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನುಂಗಲು ತುಟಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ನಗುವಾಗ ಮತ್ತು ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುವಂತಾದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ತುಟಿಚಲನೆ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗೊತ್ತು.
ಆರೋಗ್ಯವಂತರ ತುಟಿಯ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದದ್ದು. ರಕ್ತಕಣ ಕೊರತೆಯ ರೋಗದಿಂದ (ಅನೀಮಿಯ) ನರಳುತ್ತಿರುವವರಲ್ಲಿ ತುಟಿ ಬಿಳಿಚಿದಂತಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತುಟಿ ನೀಲಿಗಟ್ಟಿರುವುದು ಗುಂಡಿಗೆ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ರೋಗಗಳ ಸಂಕೇತ. ಜ್ವರದಲ್ಲಿ ತುಟಿ ಒಣಗಿ ಒಡೆದಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಿಯುತ್ತಿರಬಹುದು. ತುಟಿಗಳ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ನಮ್ಮ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ತುಟಿ ಆರೈಕೆ ಸಲಹೆಗಳು ಪಾಲಿಸಲೇ ಬೇಕು. ಗುಲಾಬಿ ದಳಗಳಂತೆ ಅರಳುವ ಗುಲಾಬಿ ತುಟಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವುದಲ್ಲದೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಖದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗುಲಾಬಿ ತುಟಿಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಿಗದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವರ ತುಟಿಗಳು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಪ್ಪಾಗುತ್ತವೆ. ಕಪ್ಪು ತುಟಿಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕಾರಣ ಸಿಗರೇಟ್ ಬಳಕೆ. ತುಟಿಯ ಲೋಳೆಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪಗುಳ್ಳೆಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಚೀಚೆ ಕಡೆ ಎರಡು) ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ವರ್ಣರಹಿತ ಲೋಳೆಯುಕ್ತ ದ್ರವ ತುಂಬಿರುವ ಇವನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದೊಂದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಡಿಗಂತಿ ಆಗುವುದು ಅಪರೂಪವಲ್ಲ. ಮಧ್ಯ ವಯಸ್ಸು ಕಳೆದ ಗಂಡಸರಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚು. ವಕ್ರದಂತದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತುಟಿಯನ್ನು ಗಾಹಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣಿನ ಪುಟ್ಟ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಸೇದುತ್ತ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ತುಟಿಯನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸುಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು- ಇವು ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಡಿಗಂತಿ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಗಡುಸಾದ ಸಣ್ಣಗಂಟಾಗಿ ಏಡಿಗಂತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಮೇಣ ಗಾತ್ರವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ವ್ರಣವಾಗುವುದು ಇದರ ಲಕ್ಷಣ. ಕತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ತುಟಿಯಲ್ಲಿ ಏಡಿಗಂತಿ ಕಂಡುಬಂದ ತರುಣದಲ್ಲೆ ಊತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ರೋಗ ನಿದಾನ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿ ಇದು. ಆಜನ್ಮ ನ್ಯೂನತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಳುತುಟಿ (ಹರಿದತುಟಿ ) ಮುಖ್ಯ.
ಮೆತ್ತಗೆ ಕೆಂಪಗಿರುವ ತುಟಿ ಆರೋಗ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣ. ತುಟಿಯನ್ನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಆರೋಗ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲದೆ ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕ ಕ್ರಮಗಳೂ (ಕಾಸ್ಮೆಟಿಕ್) ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ. ಆದರೆ ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುವ ಅಗ್ಗದ ತುಟಿಕಡ್ಡಿಗಳಿಂದ (ಲಿಪ್‍ಸ್ಟಿಕ್) ಬಹುವೇಳೆ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಿಂತ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನವುದನ್ನು ಮನಗಂಡು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರಬೇಕು. ತುಟಿಯನ್ನು ಒಣಗಿಸುವ ಇಂಥ ಬಣ್ಣಗಳ ಬದಲು ಲೇಪನಗಳ ಬಳಕೆ ಉತ್ತಮ.
ಸೀಳು ತುಟಿ (ಸಿರಿ ಬಾಯಿ)
ತುಟಿ, ಬಾಯಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂಥ ಒಂದು ಆಜನ್ಮ ನ್ಯೂನತೆ (ಕ್ಲೆಫ್ಟ್ ಲಿಪ್). ಈ ನ್ಯೂನತೆಯೊಡನೆ ಜನಿಸುವ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವಾಗ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಜನನ ಸಂಖ್ಯೆ ಇರುವ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 800ರಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳು ಈ ನ್ಯೂನತೆಯೊಡನೆ ಜನಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಭಾರತವನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಖಚಿತ ವಿವರ ಇಲ್ಲ. ಸಿರಿಬಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ 17%ರಷ್ಟು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿಯೂ 10%ರಷ್ಟು ಗದೆಯಾಕಾರದ ಪಾದ (ಕ್ಲಬ್ ಫುಟ್), ದ್ರವ ತುಂಬಿದ ತಲೆ (ಹೈಡ್ರೊ ಕೆಫಲಸ್) ಮೊದಲಾದ ಇತರ ಆಜನ್ಮ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಂದ (ಕಂಜೆನಿಟಲ್ ಡಿಫೆಕ್ಟ್) ಕೂಡಿಯೂ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಸೀಳು ತುಟಿ ಮತ್ತು ಸೀಳು ತಾಲುಗಳು ಗರ್ಭಕೋಶದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣವು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳ ಕೂಡಿಕೆಯಾಗದಿರುವುದರ ಪರಿಣಾಮ. ಮೇಲೆ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಆನುವಂಶಿಕ ಅಂಶಗಳು (ಜೆನೆಟಿಕ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್ಸ್) ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭ್ರೂಣದ ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವವೂ ಗಣನೀಯವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. 1 ಸೀಳು ತುಟಿ ಮಾತ್ರ 2 ಸೀಳು ತುಟಿ ಮತ್ತು ಸೀಳು ತಾಳು (ಸೀಳು ಅಂಗುಳು) 3 ಸೀಳು ತಾಳು ಮಾತ್ರ
ಸೀಳು ತುಟಿ ಮಾತ್ರ: ಮೇಲು ತುಟಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಪಾಶ್ರ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೀಳಿದಂತಿರುತ್ತದೆ. ತುಟಿಯ ಬಲಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೀಳಾಗಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಜನಿಸಿದ 2.500 ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಒಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. 15%ರಲ್ಲಿ ತುಟಿಯ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಸೀಳು ಇರುತ್ತದೆ. ಮೊಲದ ಮೇಲ್ತುಟಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಮೊಲದುಟಿ (ಹೇರ್‍ಲಿಪ್) ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಗಂಡುಶಿಶುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಣ್ಣುಶಿಶುಗಳಲ್ಲೇ ಸೀಳು ತುಟಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು.
ಸಿರಿಬಾಯಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಎರಡು ಬಗೆಯ ತೊಂದರೆಗಳಿರುವುವು: ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಧsÀಕ್ಕೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ರೂಪ ವಿಕೃತಿಗೊಳ್ಳುವುದು. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಧಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಹೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿರುವುದು. ತಂದೆ ತಾಯಿಯರು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಈ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು.
ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸರಿಯಾದ ಕಾಲ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಅಂದರೆ ಮಗು ಸುಮಾರು 4 ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕವಿದ್ದಾಗ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಶಸ್ತ್ರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಧ್ಯೇಯಗಳು: 1 ಬಾಯಿಯ ವರ್ತುಲ ಸ್ನಾಯುವಿನ (ಓರಲ್ ಸ್ಟಿಂಕ್ಟರ್) ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು: 2 ತುಟಿಯ ಕೆಂಪು ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಅಂಚನ್ನು (ರೆಡ್ ಮಾರ್ಜಿನ್) ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮಾಡುವುದು: 3 ತುಟಿಯ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು.
ಸೀಳು ತುಟಿ ಮತ್ತು ಸೀಳು ತಾಳು
ಸೀಳು ತಾಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಳು ತುಟಿಯೊಡನೆಯೇ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಗಳಿವೆ: 1 ತುಟಿಯ ಒಂದು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಳು ಇದ್ದು ಅದು ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೃದು ತಾಳಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು; 2 ಎರಡೂ ಕಡೆ ತುಟಿ ಸೀಳಾಗಿದ್ದು ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಆ ಸೀಳುಗಳ ನಡುವೆ ಮೂತಿ ಆಕಾರವಾಗಿ ಚಾಚಿರುವ ಸೀಳು ತಾಳು; ಮತ್ತು 3 ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೃದು ತಾಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇರುವ ಸೀಳು.
ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾತಾಡಲು ತೊಂದರೆಯಾಗುವುದೇ ಈ ನ್ಯೂನತೆಯ ಪ್ರಮುಖ ದೋಷ. ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗೆ ಬಾಯಿಯ ಅಟ್ಟದ ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನ ಮೇಲುಭಾಗವನ್ನು ಕೆಳಭಾಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ ಅವಶ್ಯಕ. ಸ್ವರಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತುಟಿ, ನಾಲಗೆ ಮತ್ತು ತಾಳುಗಳಿಂದ ಉಚ್ಚರಿಸುವ ವ್ಯಂಜನಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ, ಡ, ಟ, ಢ, ಸ, ಕ-ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ತುಟಿಯ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಎಳೆತನದ ಸುಮಾರು ಮೂರನೆಯ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಪಡಿಸಿದರೆ ತಾಲುವನ್ನು ಮಗುವು ಮಾತಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಂದರೆ 1ರಿಂದ 1.5 ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕು. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಗುರಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೂರು: 1 ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಮೃದು ತಾಲುಗಳಲ್ಲಿಯ ಬಿರುಕನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು; 2 ಮೃದು ತಾಳು ಚಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಗಂಟಲಿನ ವರೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದು; 3 ಸ್ನಾಯುಕಾರ್ಯದ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವುದು.
ಮಗು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ವಾಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ (ಸ್ಪೀಚ್ ಥೆರಪಿ) ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೀಳು ತಾಳು ಮಾತ್ರ : ಇದು ಕೂಡ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಬರುವ ನ್ಯೂನತೆ. ಗರ್ಭಸ್ಥಭ್ರೂಣದಲ್ಲಿ ಶಿಶುವಿನ ಮುಖಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭಾಗಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ಜೋಡಣೆ ವಿಫಲವಾಗುವುದರಿಂದ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಮೃದು ಅಂಗುಳಗಳೆರಡರ ಮೂಲಕ ಮೂಗಿನವರೆಗೂ ಈ ಸೀಳು ಹಾದು ಹೋಗಿರುವುದುಂಟು; ಇಲ್ಲವೇ ಆ ಮೊದಲೇ ಯಾವುದೋ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಬಹುತೇಕ ಸೀಳುತಾಳು ಸಿರಿಬಾಯಿಯೊಡನೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ.
ಉಸಿರಾಟ
ಮೆಕ್ಯಾನಿಸಮ್
ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರಾಮಾಗಿರುವಾಗ ಉಸಿರಾಟದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಸಾಧ್ಯವಾಗುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಡಯಪ್ರಮ್ ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಸಂಕೋಚನದ ಮತ್ತು ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ.
ಮೆದುಳಿನ ತಂಪಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಡಿಕೇರಿ
ಓಂಕಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣವಾದಮಡಿಕೇರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರ
thumb|250px|right
ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕತೆಯಿದೆ. ಕೊಡಗನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಹುತೇಕ ಲಿಂಗಾಯತ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯರನ್ನು ಯಾವ ಅಡೆತಡೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರು ಯಾರಾದರೂ ಸರಿಯೇ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿತೈಷಿಗಳೇ ಇರಲಿ, ತಮ್ಮನ್ನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರುಮಾಡಿದವರೇ ಇರಲಿ, ಪುರುಷ-ಸ್ತ್ರೀಯೆಂಬ ಭೇದವೆಣಿಸದೆ, ಬಾಲಕ, ತರುಣ, ಮುದುಕರೆಂಬುದನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಅವರನ್ನು ನಿಷ್ಕಾರುಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದಲೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೮೧೧ರಿಂದ ೧೮೨೦ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಎರಡನೇ ಲಿಂಗರಾಜನೂ ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ೧೮೧೭ನೇ ಇಸವಿಯ ವೈಶಾಖ ತಿಂಗಳ ಒಂದು ದಿನ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮಡಿಕೇರಿಗೆ ಬರುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮಡಿಕೇರಿಯ ಸಮೀಪ ಕುಂದೂರು ಮೊಟ್ಟೆ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧನು ಸುಂದರ ನವತರುಣಿಯೊಬ್ಬಳೊಡನೆ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದನು. ಅದೇ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅರಮನೆ ಜ್ಯೋತಿಷಿಯಾದ ನಡುವಯಸ್ಸಿನ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ರಾಜಾಸೀಟಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಾಳತ್ಮನೆಗೆ ಹೋಗುವ ಗುಡ್ಡವನ್ನಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವರಿಬ್ಬರ ಎದುರು ಬಂದ. ಅವರಿಬ್ಬರ ಉಡುಗೆ-ತೊಡುಗೆ, ವೃದ್ಧನ ಹಣೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಗಂಧದ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ಇವರೂ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಹವ್ಯಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದು ಅರಿತು, ಅವರೆಲ್ಲಿಂದ ಬರುತ್ತಿರುವರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವರು ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ. ಮುದುಕನು ತಾವು ಪುತ್ತೂರಿನಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಕಿತ್ತು ತಿನ್ನುತ್ತಿರುವ ಬಡತನವನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ತನ್ನ ಒಬ್ಬಳು ಮಗಳನ್ನು ರಾಜನ ಅಂತಃಪುರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಕ ರಾಜನಿಂದ ಹಣ-ಹೊನ್ನುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಇಚ್ಚಿಸಿರುವದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನಿಗೆ ಅಪಾರವಾದ ದುಃಖವಾಯಿತು. ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ಊಟೋಪಚಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ತಿಳಿಹೇಳಿ, ರಾಜನ ಕಾಮಪಿಪಾಸೆಗೆ ಹಣದಾಸೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಬಲಿಕೊಡದಿರಲು ಬುದ್ಧಿಹೇಳಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಹಣವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಅವರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿಬಿಟ್ಟನು.
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗರಾಜನು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಹೊರಗಿದ್ದು, ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳ ತರುವಾಯ ಹಿಂತಿರುಗಿದನು. ಮರುದಿನವೇ ಅವನ ಗುಪ್ತಚಾರರು ವೃದ್ಧ ಮತ್ತವನ ಸುಂದರಿಯಾದ ಮಗಳು ಬಂದಿದ್ದನ್ನೂ, ಅವರ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ, ಅವರನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಅವರ ಊರಿಗೇ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ಕಳುಹಿಸಿಬಿಟ್ಟದ್ದನ್ನೂ ರಾಜನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಕ್ರುದ್ಧನಾದ ರಾಜನು ತತ್ಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಸೇವಕರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕ್ರೂರಿಗಳೆಂದು ಕುಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಿ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನನ್ನು ಎಳೆತರಿಸಿದನು. ರಾಜನು ಆ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕರೆತಂದು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದಾಗ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ಸಮ್ಮತಿಸದಿರಲು ಅವನನ್ನು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೀಡುಮಾಡಿದನು. ಅದನ್ನು ತಾಳಲಾರದೆ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಸತ್ತುಹೋದನು. ರಾಜನಿಗಿದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಹುಡುಗಿ ತಪ್ಪಿಹೋದ ಅಸಹನೆ ಒಂದಾದರೆ ತನ್ನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದ ಆಸ್ಥಾನ ಜ್ಯೋತಿಷಿಯ ಮೇಲಿನ ಕೋಪವಿನ್ನೊಂದು ಕಡೆ. ಮೇಲಾಗಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಜಗ್ಗುವನೆಂಬ ತನ್ನೆಣಿಕೆ ತಪ್ಪಿ ಪ್ರಾಣ ತೆತ್ತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ. ರಾಜನ ಬೆನ್ನು ಹುರಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಕವುಂಟಾಯಿತು.
ಅಂದು ರಾತ್ರಿಯಿಂದ ರಾಜನಿಗೆ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ಭೂತವಾಗಿ ತನ್ನನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಅನ್ನ-ನೀರು ಸೇರದಾಯಿತು; ರಾತ್ರಿ ನಿದ್ದೆ ಬಾರದಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಭೂತೋಚ್ಚಾಟನೆಯ ಕ್ರಮಗಳೂ ನಿಷ್ಫಲವಾದವು. ಕೊನೆಗೆ ಕರಣಿಕ ಸುಬ್ಬಯ್ಯನೂ ಇತರ ಹಿತೈಷಿಗಳೂ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ ಹಾಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ನೀಲೇಶ್ವರದಿಂದ ತಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನು ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನಾಗಿದ್ದು ಅವನಿಗೆ ನೆಲೆ ಕಲ್ಪಿಸಲು, ಅವನಿದ್ದ ಮನೆಯ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಕಾಶಿಯಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ತಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ, ಬ್ರಹ್ಮರಾಕ್ಷಸನ ನಿಶಾಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಅದೇ ರೀತಿ ೧೮೧೭ನೇ ಮೇ ತಿಂಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನ ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಸುಬ್ಬರಸೈಯ್ಯನ ಮನೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರನ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೨೦ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಗಿಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕಾಶಿಯಿಂದ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ತರಿಸಲಾಗಿ, ಅದನ್ನು ಆ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ ಇಪ್ಪತ್ತಾರರಂದು, ಅಂದರೆ ಕಲಿಸಂದ ೪೯೨೨ನೇ ವಿಕ್ರಮ ಸಂವತ್ಸರದ ಚೈತ್ರ ಶುದ್ಧ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ಓಂಕಾರಲಿಂಗವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕುರಿತು ಒಂದು ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಾಗಿಲ ಮೇಲೆ ರಾಜನು ಇಡಿಸಿದನು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಕೊಡಗು ವರ್ಗ: ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ: ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ: ಶಿವ ಮಂದಿರಗಳು
ರೋಮೈನ್ ರೊಲ್ಯಾಂಡ್
ರೋಮೈನ್ ರೊಲ್ಯಾಂಡ್ (29 ಜನವರಿ 1866 – 30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1944) ಫ್ರಾನ್ಸ್ನ ನಾಟಕಕಾರ,ಕಲಾ ಚರಿತ್ರಕಾರ,ಕಾದಂಬರಿಕಾರ,ಪ್ರಬಂಧಕಾರ. ಇದರಿಗೆ ೧೯೧೫ರ ಸಾಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತಿದೆ.ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್‍ರವರ 'ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ  ಉದಾತ್ತ ಆದರ್ಶವಾದ,ಸತ್ಯದ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಅನುಕಂಪದೊಂದಿಗೆ ವಿವಿಧ ಜನರನ್ನು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಪರಿಯನ್ನು' ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ಲೆಮೆನ್ಸಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಹಿರಿಯರಲ್ಲಿ ನಗರವಾಸಿ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ರೈತರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರೇ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ವಾಯೇಜ್ ಇಂಟೆರಿಯೂರ್ (೧೯೪೨)ರಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಂತೆ ಅವರೊಬ್ಬ ಪ್ರಾಚೀನ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ.ಚೋಲಾಸ್ ಬ್ರುಗ್ನೋನ್ (೧೯೧೯)ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿರಿಯರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ೧೮೮೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಬಳಿಕ,ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅವರನ್ನು ಯೂವುದೋ ಒಂದು ಆದರ್ಶಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟು ಬೀಳದಂತೆ ತಡೆದುದರಿಂದ ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಎರಡು ವರ್ಷ ರೋಮ್ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ನಿಟ್ಜೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ರವರ ಗೆಳೆಯ ಮಾಲ್ವಿದ ವಾನ್ ಮೈಸೆನ್‍ಬಗ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದರು. ಇದು ಮತ್ತು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮೇರುಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಇವರ ಯೋಚನೆ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಯಿತು.೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಗೆ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ಇವರು ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಲಿರಿಕ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಮತ್ತು ಎ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಒಪೇರ ಇನ್ ಯುರೋಪ್ ಬಿಫೋರ್ ಲಲ್ಲಿ ಅಂಡ್ ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಪ್ರೌಢ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.ಮುಂದಿನ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನ ವಿವಿಧ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು.೧೯೦೨ ರಿಂದ ೧೯೧೧ರ ವರೆಗೆ ಎಕೊಲೆ ಡೆಸ್ ಹೌಟ್ಸ್ ಎಟ್ಯೂಡೆಸ್ ಸೊಶಿಯಾಲೆಸ್ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು.೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಸೊರ್ಬೊನ್ನೆಯ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಹಿಸ್ಟರಿಯ ಪ್ರಥಮ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಬರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ
ಇವರ ಪ್ರಥಮ ಪುಸ್ತಕ ೧೯೦೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.ಇವರು "ಜನರ ರಂಗಭೂಮಿ"ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕ.ಇದರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು. ಮಾನವತಾವಾದಿಯಾಗಿ ಇವರು ಭಾರತದ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ಬಿದ್ದರು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರ್ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರ ವೇದಾಂತ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಇವರು ಮೂಲತಃ ಬರವಣಿಗೆಗಾರರು.ಬರವಣಿಗೆ ಅವರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಸಂಪಾದನೆಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಭೋಧಕ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರು.ಜೀವನಪೂರ್ತಿ ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಪ್ರಥಮ ಮಹಾಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕ ಗಾಂಧಿಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ಇವರು ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು.
೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿಯ ವಿದ್ವಾಂಸ,ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಬೋರ್ಡೆಕ್ಸ್ ಸ್ಜೆಕೆಲಿಯ ಜತೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬೈಯೋಜಿನಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.ಇದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ಮನಸ್ಸು,ಶರೀರ ಮತ್ತು ಅತ್ಮದ ಏಕೀಕರಣದ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಸಿಸಂ ವಿರುದ್ಧ ಮೂಜೆನ್‍ಬರ್ಗ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಸಮಿತಿಯ ಮೊದಲ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದರು.
ಬರವಣಿಗೆಗೆ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ ಗಮನ ನೀಡಲು ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಜಿನೀವಾದ ವಿಲ್ಲಿನ್ಯೂವೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು.೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಂ ಗಾರ್ಕಿಯವರ ಆಹ್ವಾನದ ಮೇರೆಗೆ ಇವರು ಮಾಸ್ಕೋಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದರು. ಈ ಭೇಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಸ್ಟಾಲಿನ್‍ನವರ ಭೇಟಿಯಾಯಿತು. ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೋವಿಯತ್ ರಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನ ಕಲಾವಿದರ ಅನಧಿಕೃತ ರಾಜಭಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆದರೂ ಶಾಂತಿಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ವಾಲಿನ್‍ರವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಧೋರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ತತ್ವ ವಿರೋಧಿ ಬರಹಗಾರ ವಿಕ್ಟರ್ ಸೆರ್ಗೆಯ ಬಂಧನ ಹಾಗೂ ನಿಕೊಲಾಯಿ ಬುಕಾರಿನ್ ರವರ ಕ್ಷಮೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಿನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿ ಚರ್ಚಿಸಲು,ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದ ರೋಲ್ಯಾಂಡ್ ೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಚರಿತ್ರಯನ್ನು ಬರೆದರು.ಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತಜ್ಞ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವಾನ್ ಬೆಥೋವನ್ ಸಂಗೀತ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಇವರು,ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದವನ್ನು ತಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ಪೇಗೆ (೧೯೪೪)ನ್ನು ಬರೆದರು. ೧೯೪೪ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦ ರಂದು ಇವರು ನಿಧನಹೊಂದಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಫ್ರಾನ್ಸ್
ಅಭಿರಾ ರಾಜವಂಶ
ಅಭಿರಾ ರಾಜವಂಶವು ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್ ಅನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜವಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶಾತವಾಹನರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ೨೦೩ ರಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು ೨೬೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು ಅಭಿರ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದವರು.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವನನ್ನು ಅಭಿರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲ
ಅಭಿರರು ಯದುವಂಶಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕುಲದವರು. ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸಟ್ರಾಪ್ಸ್ ( ಸಾಕರು ) ನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅಭಿರರು ಕ್ಷತ್ರಪ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಕ ವರ್ಷ ೧೦೩ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೧) ದಿನಾಂಕದ ಗುಂಡ ಶಾಸನವು ಅಭಿರ ರುದ್ರಭೂತಿಯನ್ನು ಶಕ ಸತ್ರಪ್ (ಆಡಳಿತಗಾರ) ರುದ್ರಸಿಂಹನ ಸೇನಾಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಶಾಸನವು ರುದ್ರಸಿಂಹನವರೆಗಿನ ರಾಜರ ವಿವರವಾದ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ:
ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Abhira_in_the_Allahabad_Pillar_inscription.jpg/170px-Abhira_in_the_Allahabad_Pillar_inscription.jpg|thumb|[[ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತ|ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಪಿಲ್ಲರ್ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಂತರದ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ "ಆಭಿರಾ".]] ಅಭಿರರ ಇತಿಹಾಸವು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗಿದೆ. ಅಭಿರ ವಂಶವು ಈಶ್ವರಸೇನನಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಸಿಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶಾತವಾಹನರ ಅವಸಾನದ ನಂತರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸತ್ರಾಪ್‌ಗಳ ( ಸಾಕರು ) ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಶಾಖೆಯು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ರಾಜರಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರನ್ನು ಗವಳಿ ರಾಜರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಅಭಿರ ರಾಜರು ಆಳಿದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಅಭಿರಾ ರಾಜನು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಸಸ್ಸಾನಿದ್ ಶಹನ್‌ಶಾಹ್ ನರ್ಸೆಯನ್ನು ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಬಹ್ರಾಮ್ III ರ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಜಯವನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನು ಅಭಿರಾವನ್ನು "ಗಡಿ ರಾಜ್ಯ" ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದನು. ಅದು ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಪಿಲ್ಲರ್ ಶಾಸನವು ದಾಖಲಿಸಿದೆ, ಇದು ೨೨-೨೩ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಅಭಿರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯು ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾಣಗಳು ಇದನ್ನು ಅರವತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ನೀಡಿದರೆ, ವಾಯು ಪುರಾಣವು ಅದನ್ನು ನೂರ ಅರವತ್ತೇಳು ವರ್ಷಗಳು ಎಂದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿ.ವಿ.ಮಿರಾಶಿಯವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ಅಭಿರರ ಸಾಮಂತರು-
ಅಭಿರರು ಅಪಭ್ರಂಶವನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದಂತಿದೆ. ಈಶ್ವರಸೇನನ ನಾಸಿಕ್ ಗುಹೆಯ ಶಾಸನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂಘಗಳು ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜನರು ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ಅಭಿರರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ, ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಕ್ಷತ್ರಪ ಈಶ್ವರದತ್ತ
ಡಾ. ಭಗವಾನ್ ಲಾಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ಅಭಿರ ಅಥವಾ ಅಹಿರ್ ರಾಜ ಈಶ್ವರದತ್ತ ಉತ್ತರ ಕೊಂಕಣದಿಂದ ಗುಜರಾತ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವಿಜಯಸೇನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಪತಂಜಲಿ ತನ್ನ ಮಹಾಭಾಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿರ ರಾಜರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಭಿರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಶಕ ದೊರೆಗಳಿಗೆ ಜನರಲ್‌ಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಹಿರ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಈಶ್ವರದತ್ತ ಮಹಾಕ್ಷತ್ರಪ (ಸುಪ್ರೀಂ ರಾಜ) ಆದರು. ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಮೂರನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸತ್ವಾಹನರ ಅವನತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಭಿರರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದರು
ಶಕ ಶಾತಕರ್ಣಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/The_Abhiras_at_their_maximum_extent.png/220px-The_Abhiras_at_their_maximum_extent.png|thumb| ಅದರ ಅತಿದೊಡ್ಡ [[ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ|ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಭಿರಾ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಕ್ಷೆ]] ಅಭಿರ ಈಶ್ವರಸೇನನ ಹೊರತಾಗಿ ಮತೀಯ ಮಗನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜ ಶಕಸೇನ. ಅವರು ಶಕ ಶಾತಕರ್ಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಾಣ್ಯಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಶಾತವಾಹನ ರಾಜ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞ ಶ್ರೀ ಶಾತಕರ್ಣಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಕೆ.ಗೋಪಾಲಚಾರಿಯು ಶಕಸೇನನು ಅಭಿರ ರಾಜನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾರಣಗಳು:
ಆದ್ದರಿಂದ ಈಶ್ವರಸೇನನ ಹಿಂದಿನವನು ಅವನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಶಕಸೇನ ಎಂದು ಇದು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ ಈಶ್ವರಸೇನನು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರುತ್ತಾನೆ..
ಶಕಸೇನ ಬಹುಶಃ ಮೊದಲ ಮಹಾನ್ ಅಭಿರ ರಾಜ. ಕೊಂಕಣದಿಂದ ಬಂದ ಅವನ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅವನು ಶಾತವಾಹನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಅಭಿರ ಈಶ್ವರಸೇನ
ಅಪರಾಂತ ಅಥವಾ ಕೊಂಕಣದ ತ್ರೈಕೂಟ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಈಶ್ವರಸೇನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೨೪೮ (ತ್ರೈಕೂಟ ಯುಗ) ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತ್ರೈಕೂಟರನ್ನು ಅಭಿರ ರಾಜವಂಶದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿ
ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಅಭಿರಾ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ-
ಪ್ರಾಂತ್ಯ
ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಪರಾಂತ, ಲತಾ, ಅಶ್ಮಾಕ, ಮತ್ತು ಖಾಂದೇಶ್. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾಸಿಕ್ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಅಭಿರರು ಆಳಿದರು. ಅಭಿರಾ ಪ್ರದೇಶವು ಮಾಳವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು ಅವರು ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷಹರತರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು.
ನಿರಾಕರಿಸು
ಅಭಿರ ವಶಿಷ್ಠಿಪುತ್ರ ವಸುಸೇನನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಭಿರರು ಬಹುಶಃ ತಮ್ಮ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಮತ್ತು ಪರಮ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಭಿರುಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ಡೊಮೇನ್‌ಗಳನ್ನು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ವಾಕಾಟಕಗಳು (ಉತ್ತರ) ಮತ್ತು ಕದಂಬರು (ನೈಋತ್ಯ) ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಅಭಿರರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರ ಸಾಮಂತರಾದ ತ್ರೈಕುಟಕರಿಂದ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಅಭಿರ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ನಾಲ್ಕನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ, ಸರಿಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೭೦ ವರೆಗೆ ವಿದರ್ಭ ಮತ್ತು ಖಾಂಡೇಶ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.ಆದರೆ ಅವರು ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವಿಲ್ಲದೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅವರು ಕದಂಬ ರಾಜ ಮಯೂರಸರ್ಮನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೋತರು.
ವಂಶಸ್ಥರು
ಅಭಿರರ ವಂಶಸ್ಥರನ್ನು ಅವರ ಉಪನಾಮಗಳಾದ ಅಹಿರ್, ಅಹಿರೆ, ಅಹಿರ್-ರಾವ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಈ ಉಪನಾಮಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಂಡೇಶ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಗಂಗಾ ರಾಮ್ ಗರ್ಗ್ ಪ್ರಕಾರ, ಆಧುನಿಕ-ದಿನದ ಅಹಿರ್ ಜಾತಿಯು ಅಭಿರಾ ಜನರ ವಂಶಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಅಹಿರ್ ಎಂಬ ಪದವು ಅಭಿರಾ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದದ ಪ್ರಾಕೃತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಅನೇಕ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ನಂಜನಗೂಡು
ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ( ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ). ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯ ಪಟ್ಟಣವಾದ ನಂಜನಗೂಡುನಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ( ಶಿವ ದೇವರ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು, ಇದನ್ನು ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕಾವೇರಿಯ ಉಪನದಿಯಾದ ಕಪಿಲಾ ನದಿಯ ಬಲದಂಡೆಯ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ. ನಂಜನಗೂಡು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಯಾಗ ಅಥವಾ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಯಾಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ನಂಜು ಎಂದರೆ ವಿಷ; ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥ ವಿಷವನ್ನು ಕುಡಿದ ದೇವರು ( ಹಾಲಾಹಲ ), ಇದು ಹಾಲು ಸಾಗರದ ಮಹಾ ಮಂಥನದ ದಂತಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಊರಿಗೆ ನಂಜನಗೂಡು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಅಂದರೆ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವರ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಎಂದರ್ಥ.
ನಂಜನಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ನಡೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಜಾತ್ರೆ ಉತ್ಸವವು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಸವಗಳು ಐದು ವರ್ಣರಂಜಿತ ರಥಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ರಥಬೀದಿ ಎಂಬ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹತ್ತಿರ ಪರಶುರಾಮ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.
೯ ಅಂತಸ್ತಿನ, ೧೨೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಹೊರಭಾಗವನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ೩ ರ ರಾಣಿ ದೇವರಾಜಮ್ಮಣ್ಣಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಂಜುನಗೂಡನ್ನು ಶ್ರೀ ಗರಲಪುರಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿವನ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕಾಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಭಕ್ತರಾದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಾರದ ಋಷಿಗಳ ಮನವಿಗೆ ಶಿವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕೇಶಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಬ್ರಹ್ಮ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ದೇವರಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದನು, ಅವರು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ವರದಿಂದ ಅವನು ಅಮರನಂತೆ ಒಳ್ಳೆಯವನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಜನರು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಋಷಿಗಳನ್ನು ತೊಂದರೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ನಾರದ ಋಷಿ ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವನನ್ನು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಗರಲಪುರಿ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ನಂಜುನಗೂಡು) ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕೇಶಿ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ತನ್ನ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು - ತನ್ನ ದೈವಿಕ ಆತ್ಮದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಯಾವಾಗಲೂ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯತೆಯನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಪಾಪಾ ವಿನಾಶಿನಿ - ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಶಿವನು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದನು. ನಂಜುನಗೂಡಿನ ಶ್ರೀಕಂಠೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ (ಶಿವ)ನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನು ಪವಿತ್ರ ಕಬಿನಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಭಗವಂತ ಶಿವನಿಂದ ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನು ತನ್ನ ತಂದೆ ಯಮದಗ್ನಿ ಋಷಿಯ ಆದೇಶದಂತೆ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಶಿರಚ್ಛೇದವನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಮಾತೃಹತ್ಯ - ತಾಯಿಯ ಹತ್ಯೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಬಯಸಿದನು. ನಾರದ ಮುನಿಗಳ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಗರಲಪುರಿ (ನಂಗನಗೂಡು) ತಲುಪಿ ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ತನ್ನ ಪರಶು - ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಪೊದೆಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನ ಕೊಡಲಿಯು ಶಿವಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಬಡಿದಿತು ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮರು ತುಂಬಾ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ನಾನು ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷಮಿಸಲಾಗದ ಪಾಪವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ ನನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ನಾನು ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಿದ್ಧನಾದನು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಶಿವಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಒದ್ದೆಯಾದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಲೇಪಿಸಲು ಹೇಳಿದನು (ಶ್ರೀ ನಂಜನಗೂಡಿನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಅಪಾರವಾದ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ). ಶಿವಲಿಂಗವು ರಕ್ತಸ್ರಾವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಶಿವನು ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ ಮಂಟಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಶಿವನು ಋಷಿ ಪರಶುರಾಮನನ್ನು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅಮರತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದನು. ಶಿವನ ಪತ್ನಿಯಾದ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯು ಈ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಳು. ಶಿವನು ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಗರಲಪುರಿ ನಂಗನಗೂಡಿಗೆ ಕರೆತಂದನು, ದೇವಿಯು ಕಬಿನಿ ನದಿಗೆ ಹೋಗಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಬಾಗಿದ. ರತ್ನದ ಮಣಿ - ಮಣಿ ತನ್ನ ಕಿರೀಟದಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಳು. ಭಗವಾನ್ ಶಿವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ, ದೇವಿ, ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಈ ಸ್ಥಳವು ನನ್ನ ದೈವಿಕ ಆಶೀರ್ವಾದ ಮತ್ತು ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಈ ಕ್ಷಣದಿಂದ ಅದು ನಿಮ್ಮ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಅನುಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಮಣಿಕರ್ಣಿಕಾ ಘಾಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಅವನ ರಾಜ ಆನೆ ಕುರುಡಾಯಿತು. ತನ್ನ ಮಂತ್ರಿಯಾದ ಶ್ರೀ ಪೂರ್ಣಿಯರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಆನೆಯನ್ನು ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ೪೮ ದಿನಗಳ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ೪೮ನೇ ದಿನ ಆನೆಯ ದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಶ್ರೀ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪಚ್ಚೆ ಹಸಿರು ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಶಿವನನ್ನು ಹಕೀಮ್ ನಂಜುಂಡ (ವೈದ್ಯ) ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಆನೆ
ಪ್ರಾಚೀನತೆ
ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಆನೆ ಸಸ್ತನಿಗಳ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಬೊಸಿಡಿಯ ಉಪವರ್ಗದ ಒಂದು ಕುಟುಂಬ. ಹಿಂದೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪಾಚಿಡರ್ಮಾಟಾ ಎಂಬ ದಪ್ಪಚರ್ಮದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಉಪವರ್ಗದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಮೂರು ತಳಿಗಳ ಆನೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಇವೆ. ಅವೆಂದರೆ: ಆಫ್ರಿಕದ ಪೊದೆಗಳ ಆನೆ, ಆಫ್ರಿಕದ ಅರಣ್ಯದ ಆನೆ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೆರಡನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಆನೆ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ಹಿಮಯುಗದೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದ ತಳಿಗಳ ಆನೆಗಳು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮರೆಯಾದುವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಮತ್ (ದೈತ್ಯ ಆನೆ) ಬಲು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಆನೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಅಲ್ಲದೆ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಯ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಕಾಲ (೨೨ ತಿಂಗಳುಗಳು) ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ದೀರ್ಘ. ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಆನೆಯ ಮರಿಯು ೧೨೦ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ವರೆಗೆ ತೂಗುವುದಿದೆ. ಸುಮಾರು ೭೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆನೆಯು ಜೀವಿಸಬಲ್ಲುದು. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೋಲದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲಾದ ಆನೆಯೊಂದರ ತೂಕವು ೧೨೦೦೦ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ.ಗಳಷ್ಟಿದ್ದಿತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಆನೆಯು ಭುಜದವರೆಗೆ ೧೩.೮ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಮೀ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಿತು. ಇದುವರೆಗೆ ದೊರೆತಿರುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ ಆನೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕರು ಅಥವ ದೊಡ್ಡ ಹಂದಿಯ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಟ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದುವು. ಆನೆಯು ಇಂದು ಅಳಿವಿನತ್ತ ಸಾಗಿರುವ ಜೀವಿ. ತನ್ನ ನೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ಮಾನವನ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ದಂತಕ್ಕಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಗಿರುವ ಹತ್ಯೆಗಳೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಹಲವು ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಇಂದು ೪೭೦,೦೦೦ದಿಂದ ೬೯೦,೦೦೦ ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಇಂದು ಆನೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿತ ಜೀವಿಯನ್ನಾಗಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು, ಪಳಗಿಸುವುದು, ದಂತವ್ಯಾಪಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲವು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನೆಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಗಳು ಮರಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಸಂದರ್ಭಗಳೂ ಇವೆ.ಆನೆ ಈಗ ಭಾರತದ ಪಾರಂಪರಿಕ ಪ್ರಾಣಿ.(ಹೆರಿಟೇಜ್ ಅನಿಮಲ್).ಆನೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಪಡೆ ನೀಡಿದ "ಗಜ"ವರದಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರ ಈ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದೆ.೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ "ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಎಲಿಫೆಂಟ್ " ಯೋಜನೆಗೆ ಚುರುಕು ನೀಡಲು ೨೦೧೦ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸಚಿವಾಲಯ "ಎಲಿಫೆನ್ಟ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಪೋರ್ಸ್"ರಚನೆ ಮಾಡಿತ್ತು.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೮,೦೦೦ ದಷ್ಟು ಆನೆಗಳಿವೆ
ತಳಿಗಳು
thumb|right|ಮಾನವನ ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆನೆಯ ಗಾತ್ರಗಳ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಚಿತ್ರ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಳಿಗಳು ಇಂದು ಜೀವಿಸಿವೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯ ಒಂದು ತಳಿ ಮಾತ್ರ ಇಂದು ನಮ್ಮೊಡನಿದೆ. ಆದರೆ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೂರು ಉಪತಳಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯು ಸರಾಸರಿ ೪ ಮೀಟರ್‍ನಷ್ಟು ( ೧೩ ಅಡಿ ೧ ಅಂಗುಲ) ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೭೫೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯು ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಕಿವಿಗಳು ಸಹ ದೊಡ್ಡವು. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಾನೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳೆರಡೂ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ದಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಏಷ್ಯಾದ ಗಂಡಾನೆಯ ದಂತದ ಗಾತ್ರ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಾನೆಯ ದಂತವು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನಿಸುವಷ್ಟು ಸಣ್ಣದು. ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯ ಬೆನ್ನು ಹಿಮ್ಮುಖವಾಗಿ ಇಳಿಜಾರಾಗಿದ್ದು ಹಣೆಯು ಮಟ್ಟಸವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳ ರಚನೆ ಕಾಣುವುದು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯ ಬೆನ್ನು ಬಾಗಿರುವುದು. ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಡುಬ್ಬಗಳು ಇರುವುವು. ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೆರಳು ಮಾತ್ರ ಇರುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೂ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ ಸವಾನ್ನಾ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಆನೆಗಳು.
ಆಫ್ರಿಕದ ಆನೆ
thumb|left|[[ಕೀನ್ಯಾ|ಕೆನ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೆಣ್ಣಾನೆಯೊಂದು ತನ್ನ ಮರಿಯೊಡನೆ.]] thumb|left|[[ಟಾಂಜಾನಿಯ|ಟಾಂಜಾನಿಯಾದ ಮಿಕುಮಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಸವಾನ್ನಾ ಆನೆ.]] ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯು (ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು:ಲೊಕ್ಸೊಡಾಂಟ ಆಫ್ರಿಕಾನಾ ) ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ೩೭ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾನ್ನಾದ ಆನೆಯು ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಆನೆ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಗಂಡಾನೆಯ ಸರಾಸರಿ ಎತ್ತರ ೧೦ ಅಡಿ. ಮತ್ತು ತೂಕ ಸುಮಾರು ೭೦೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಡಾನೆಯು ೧೩ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಇರುವುದೂ ಉಂಟು. ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳು ಗಂಡಿಗಿಂತ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದವು. ಸವಾನ್ನಾ ಆನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಯಲುಮಾಳ, ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳ ತೀರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಹಾರಾ ಮರುಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಸವಾನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವುವು. ಕಾಡಿನ ಆನೆಗಳು ( ಲೊಕ್ಸೊಡೋಂಟಾ ಸೈಕ್ಲೋಟಿಸ್ ) ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ತಳಿ. ಸವಾನ್ನಾ ಅನೆಗಳಿಗಿಂತ ಇವುಗಳ ಕಿವಿಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇವುಗಳ ದಂತವು ತೆಳುವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಇರುವುದಲ್ಲದೆ ಹೊರಬಾಗುವಿಕೆಯು ಸಹ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ೧೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ ಈ ಕಾಡಿನೆ ಆನೆಯು ೪೫೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂವರೆಗೆ ತೂಗುವುದು. ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸವಾನ್ನಾ ಅನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುವಷ್ಟು ವಿಷಯಗಳು ಕಾಡಿನ ಆನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಪರಿಸರ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಡೆತಡೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಾಡಾನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹಳ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಆನೆಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಟ್ಟ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದು ಬಯಲಿನ ಸವಾನ್ನಾ ಆನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ನಡೆಸುವುದೂ ಉಂಟು. ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಇಯನ್ ಡಗ್ಲಾಸ್ ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ಎಂಬಾತನು ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೩ ಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದನು. ಈ ಅಂದಾಜು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯೆನಿಸಿದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನೇ ಅಧಿಕೃತವೆಂದು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಆನೆಗಳ ಕಳ್ಳಬೇಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಆನೆಯ ಸಂತತಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ವಿಪತ್ತುಂಟಾಗಿ ವಿಶ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಇಂದು ಸುಮಾರು ೪೭೦೦೦೦ದಿಂದ ೬೯೦೦೦೦ರಷ್ಟು ಆನೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇವೆಯೆಂದು ೨೦೦೭ರ ವರದಿಯೊಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನೆಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶದ ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ತಜ್ಞರ ಪ್ರಕಾರ ಆನೆಗಳ ನಿಜವಾದ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆನೆಹಿಂಡುಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುವು. ಇಡೀ ಖಂಡದ ಒಟ್ಟು ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಸಮಾಧಾನಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಳೆದ ೧೨ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ವಾರ್ಷಿಕ ೪.೫% ರಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ಚದುರಿಹೋಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗೊಂಡಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆನೆಗಳ ಗಣತಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈಲ್ಲಿ ದಂತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ಆನೆಗಳ ಹತ್ಯೆ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಸಾಗಿದೆಯೆಂಬ ಸುದ್ದಿಗಳಿವೆ.
ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ
thumb|left|ಆನೆಗಳ ಒಂದು ವರ್ಣಚಿತ್ರ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆ ಅಥವಾ ಭಾರತದ ಆನೆ ( ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು : ಎಲಿಫಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ) ಆಫ್ರಿಕನ್ ಆನೆಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದು. ಅಲ್ಲದೆ ಗಂಡಾನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾದ ದಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಂದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೬೦,೦೦೦ ಮಾತ್ರ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳು ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ೩೮,೦೦೦ದಿಂದ ೫೩,೦೦೦ದಷ್ಟು ಆನೆಗಳು ಕಾಡಿನಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೧೫,೦೦೦ ದಷ್ಟು ಆನೆಗಳು ಪಳಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ನಾಡಿನಲ್ಲೂ ಇವೆಯೆಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯ ಸಂತತಿ ಕ್ರಮೇಣ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಕಾಡುಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ದಂತಕ್ಕಾಗಿ ಆನೆಗಳ ಹತ್ಯೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಉಪತಳಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆನೆ ( ಎಲಿಫಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್). ಈ ಪಂಗಡವು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಉಪತಳಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿನ ಆನೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩೦೦೦ದಿಂದ ೪೫೦೦ದ ವರೆಗೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸಲಗಗಳು ೧೧ ಅಡಿಗಳವರೆಗೆ ಬೆಳೆದು ೫೪೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂವರೆಗೆ ತೂಗಬಲ್ಲವು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ (ಹೆಣ್ಣಾನೆ ಮತ್ತು ಗಂಡಾನೆಗಳೆರಡಲ್ಲೂ) ಮೈಬಣ್ಣವು ಶರೀರದ ಹಲವು ಕಡೆ ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡು ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಪಿನ್ನವಲ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಅನಾಥಾಲಯವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂಗವಿಕಲ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಆನೆಯ ಸಂತತತಿಯು ನಿರ್ನಾಮವಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪವರ್ಗ ಭಾರತದ ಆನೆಯದು ( ಎಲಿಫಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಇಂಡಿಕಸ್ ). ಸುಮಾರು ೩೬,೦೦೦ದಷ್ಟಿರುವ ಈ ಭಾರತದ ಆನೆಗಳೇ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಶ್ರೀಲಂಕದ ಆನೆಗಳ ಗಾತ್ರವೇ ಇರುವ ಇವುಗಳ ಸೊಂಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಪಟ್ಟೆಗಳು ಕಾಣುವುವು. ಭಾರತದಿಂದ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾವರೆಗೆ ೧೧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆನೆಗಳು ಜೀವಿಸಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವು ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಅಂಚಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಕಾಯದ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯೆಂದರೆ ಸುಮಾತ್ರಾ ಆನೆ ( ಎಲಿಫಾಸ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಸ್ ಸುಮಾತ್ರಾನಸ್ ). ಇಂದು ಈ ಪ್ರಭೇದದ ಸುಮಾರು ೨ ರಿಂದ ೩ ಸಾವಿರ ಆನೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಜೀವಿಸಿವೆ. ಇದರ ಮೈಬಣ್ಣ ತೆಳು ಬೂದು ಬಣ್ಣ. ಪ್ರೌಢ ಆನೆಯು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ೮.೫ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ೩೦೦೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆನೆಗಳು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಸುಮಾತ್ರಾ ದ್ವೀಪದ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಜಾತಿಯ ಆನೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಬೋರ್ನಿಯೋ ಪಿಗ್ಮಿ ಆನೆ ಎಂಬ ಹೆಸರುಳ್ಳ ಇದು ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಜಾತಿಯ ಆನೆಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದು ಮತ್ತು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಸಾಧು.
ಸೊಂಡಿಲು
ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ದುಟಿ ಮತ್ತು ಮೂಗು ಒಂದಾಗಿ ಉದ್ದವಾಗಿ ಕೋಳವೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸೊಂಡಿಲು. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಅವಯವ ಆನೆಯ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಅಂಗವೆನ್ನಬಹುದು. ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು ಒಂದು ಬಹೂಪಯೋಗಿ ಅಂಗ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಂಡಿಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಬೆರಳುಗಳಂತಹ ರಚನೆ ಇದ್ದರೆ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾತ್ರ ಇರುವುದು. ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಲುವತ್ತು ಸಹಸ್ರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ನಾಯುಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ರಚನೆಯಿಂದಾಗಿ ಆನೆಯು ಹುಲ್ಲಿನ ಒಂದೇ ಒಂದು ಎಸಳನ್ನು ಸಹ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದು. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು ಮರಗಳ ದೊಡ್ಡದೊಡ್ಡ ರೆಂಬೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯುವಷ್ಟು ಬಲಿಷ್ಠವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಆನೆಯ ಸೊಂಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಂದು ಲಕ್ಷದಷ್ಟು. ಆನೆಯು ತನ್ನ ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವ ಸಾಧನವಾಗಿಯೂ ಬಳಸುವುದು. ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸೊಂಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ತುಂಬುವಷ್ಟು (ಸುಮಾರು ೧೪ ಲೀಟರ್) ನೀರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಡು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಉಗಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಜಳಕದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು ನೀರನ್ನು ಸೊಂಡಿಲಿನ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಮೈಮೇಲೆ ಸಿಂಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮೈಯನ್ನು ತೇವವಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೈಮೇಲೆ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರನ್ನು ಎರಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಆನೆಗಳ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಪ್ರಖರ ಸೂರ್ಯಕಿರಣಗಳಿಂದ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಈಜುವಾಗ ಸಹ ಸೊಂಡಿಲು ಆನೆಗೆ ಉಸಿರಾಡುವ ಕೊಳವೆಯಂತೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುವುದು. ಆನೆಗೆ ಸೊಂಡಿಲು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಸಹ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಿತ್ರತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಆನೆಗಳು ಸೊಂಡಿಲುಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೆಣೆದು ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಗೆಳೆತನ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಮಲ್ಲಯುದ್ಧ ಆಡುವಾಗ ಸೊಂಡಿಲು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇಮಾಲಾಪದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಮಗುವಿನ ನಡುವೆ ಮಮತೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಾಗ ಕೂಡ ಸೊಂಡಿಲಿನ ಬಳಕೆ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು. ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಸೊಂಡಿಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದರೆ ಕೆಳಬಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸೊಂಡಿಲು ಪರಾಜಯ ಅಥವಾ ಅರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಮೇಲೆರಗುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೊಂಡಿಲಿನಿಂದ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ಇಲ್ಲವೇ ಎತ್ತಿ ದೂರಕ್ಕೆ ಒಗೆದು ತಮ್ಮ ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆನೆಗೆ ಸೊಂಡಿಲು ವಾಸನೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಅಂಗ. ಆನೆಯ ಘ್ರಾಣಶಕ್ತಿ ಬಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿರುವುದು. ಸೊಂಡಿಲನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಾ ದಿಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಿಸುತ್ತ ಆನೆಯು ತನ್ನ ಮಿತ್ರರ, ಶತ್ರುಗಳ ಹಾಗೂ ಅಹಾರದ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿಯಬಲ್ಲುದು.
ದಂತಗಳು
ಆನೆಯ ಬಾಯಿಯ ಮೇಲ್ದವಡೆಯ ಎರಡು ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಹೊರಚಾಚಿ ದೀರ್ಘವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ದಂತ(ಆನೆಕೊಂಬು) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿವೆ. ಆನೆಗಳ ದಂತಗಳು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಬೆಳೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಕ ಗಂಡಾನೆಯ ದಂತ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೭ ಅಂಗುಲದಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ನೀರು,ಉಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆಯುವಲ್ಲಿ ದಂತಗಳು ಆನೆಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸುಲಿಯಲು, ತಿರುಳಿರುವ ಮೆದುಮರಗಳನ್ನು ಬಗೆಯಲು ಸಹ ದಂತಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ದಾರಿಗಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಮರಗಳನ್ನು, ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ದಂತಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಚಲನ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಗುರುತಿಸಲು ಆನೆಯು ದಂತದ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಹೋರಾಟದ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿ ಸಹ ದಂತದ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದು. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಬಲಗೈ ಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಎಡಗೈ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವವರು ಇರುವಂತೆ ಆನೆಗಳು ಸಹ ಎಡದಂತ ಪ್ರಧಾನ ಅಥವಾ ಬಲದಂತ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿರುವ ದಂತವು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿದ್ದು ತುದಿಯು ಮೊಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಗಂಡಾನೆ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಾನೆಗಳೆರಡೂ ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ದಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದಂತಗಳು ೧೦ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ೯೦ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂವರೆಗೆ ತೂಗಬಲ್ಲವು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ಡ ದಂತಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೆಣ್ಣಾನೆಯ ದಂತಗಳು ಅತಿ ಸಣ್ಣವು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲ. ಗಂಡಾನೆಯ ದಂತದ ಉದ್ದವು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಯ ದಂತದಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ ಅವು ಸಣಕಲಾಗಿದ್ದು ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ದಾಖಲಾದ ಅತಿ ಭಾರದ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯ ದಂತವು ೩೯ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ ತೂಗಿತ್ತು. ಎರಡೂ ಜಾತಿಗಳ ದಂತವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಪಟೈಟ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ನಿಂದ ತಯಾರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಸ್ತುವು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅದೇ ಖನಿಜಕ್ಕಿಂತ ಮೆದುವಾಗಿದ್ದು ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ಕುಸುರಿ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುವುದು. ದಂತದ ಮೇಲೆ ಮಾನವನಿಗಿರುವ ಮೋಹವೇ ಆನೆಗಳಿಗಿಂದು ಕುತ್ತಾಗಿದೆ.
ಹಲ್ಲುಗಳು
thumb|left|250px|ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯ ಹಲ್ಲು ಆನೆಗಳ ಹಲ್ಲು ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಲು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೨೮ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವೆಂದರೆ : ಇತರ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಗೆ ಮೊದಲು ಹಾಲುಹಲ್ಲುಗಳು ಮೂಡಿ ನಂತರ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಹಲ್ಲುಗಳ ಪಂಕ್ತಿ ಮೂಡುವುದು. ಆದರೆ ಆನೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜನನದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಆನೆಯ ದಂತಗಳು ಶಾಶ್ವತ. ಆದರೆ ದವಡೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳು ಜೀವನಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ೬ ಬಾರಿ ಉದುರಿ ಮತ್ತೆ ಮೊಳೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ದವಡೆಯಿಂದ ಲಂಬವಾಗಿ ಹೊರಮೂಡಿದರೆ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಬಾಯಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊಳೆತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಲ್ಲುಗಳು ತಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಮೊದಲಿನ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುವುವು. ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಬಂದಿರುವ ಹಲ್ಲುಗಳು ಸತತ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಸವೆದು ಒಂದು ದಿನ ಉದುರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಹಲ್ಲು ಮುಂದಿನದರ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯುವುದು. ಈ ಚಕ್ರ ಹೀಗೆಯೇ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದು. ಅತಿ ವೃದ್ಧ ಆನೆಯ ಕೊನೆಯ ಸಲದ ಹಲ್ಲುಗಳ ಪಂಕ್ತಿಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರದೆ ಹಲ್ಲುಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆನೆಗಳು ಜಗಿಯಲು ಮೆದು ಆಹಾರವನ್ನೇ ಹುಡುಕಬೇಕಾಗುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ವೃದ್ಧ ಆನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೇವಭರಿತ ಜೌಗುಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುವುವು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮೆದು ಮತ್ತು ಒದ್ದೆ ಹುಲ್ಲು ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವೊದಗಿಸುವುದು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹಲ್ಲುಗಳು ಸಹ ಉದುರಿಹೋದಾಗ ಆನೆಯು ಏನನ್ನೂ ತಿನ್ನಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರಾಹಾರಿಯಾಗಿ ಮರಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಳದವಡೆಯ ಎರಡು ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಸಹ ದಂತಗಳು. ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕೂಡ ಬಾಯಿಯ ಹೊರಗೆ ಚಾಚುತ್ತಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಆನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಬಲು ಬೇಗ ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಚರ್ಮ
thumb|right|ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಯ ಚರ್ಮ ಆನೆಗೆ ಪಾಚಿಡರ್ಮ್ ಅಥವಾ ದಪ್ಪಚರ್ಮದ ಪ್ರಾಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಆನೆಯ ಚರ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಶರೀರದ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆ ಚರ್ಮದ ದಪ್ಪ ಒಂದು ಅಂಗುಲದಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬಾಯಿಯ ಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಕಿವಿಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮವು ಅತಿ ತೆಳುವಾಗಿರುವುದು. ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಯು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರಿಯಾನೆಯು ಕೆಂಬೂದು ಬಣ್ಣದ ರೋಮರಾಜಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಈ ಕೂದಲಿನ ಬಣ್ಣ ಗಾಢವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೂದಲು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವುದು. ಆದರೆ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಕೂದಲಿರುವುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆನೆಗಳ ಮೈಬಣ್ಣ ಬೂದು ಅಥವಾ ಸಾದುಗಪ್ಪು. ಆದರೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳು ಹಲವು ವೇಳೆ ಕಂದು ಇಲ್ಲವೇ ತಿಳಿಗೆಂಪಾಗಿ ಕಾಣುವುವು. ಕೆಸರುಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಳಾಡುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಈ ಕೆಸರಿನ ಕವಚವು ಆನೆಗೆ ಸೂರ್ಯನ ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳು ಸ್ನಾನದ ನಂತರ ತಪ್ಪದೆ ಮೈಮೇಲೆ ಧೂಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಎರಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಸರಿನ ಕ್ರೀಡೆಯು ಆನೆಗೆ ತನ್ನ ದೇಹದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಷ್ಣವನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ತನ್ನ ಶರೀರದ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮೇಲ್ಮೈ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಆನೆಗೆ ತನ್ನೊಳಗಿನ ಎಲ್ಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಾಪವನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಹೊರದಬ್ಬಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು
thumb ಆನೆಯ ಕಾಲುಗಳು ನೇರವಾದ ದೊಡ್ಡ ಕಂಬಗಳಂತೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಶರೀರದ ಮಹಾಭಾರವನ್ನು ಹೊರಬೇಕಾದ್ದರಿಂದ ಇವು ಅವಶ್ಯಕವೂ ಹೌದು. ಕಾಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ನೇರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಪಾದಗಳು ಅಗಲವಾಗಿ ಮೊರದಂತಿರುವುದರಿಂದ ಆನೆಗೆ ನಿಂತುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯಯಿಸಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೆ ಆನೆಗಳು ಬಹು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಆಯಾಸಪಡದೇ ನಿಂತಿರಬಲ್ಲವು. ಖಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳು ಮಲಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಸದಾಕಾಲ ನಿಂತೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಏಷ್ಯಾದ ಆನೆಗಳು ಆಗಾಗ ಮಲಗುವುವು. ಆನೆಯ ಪಾದವು ಸರಿಸುಮಾರು ವರ್ತುಲಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆನೆಗಳಿಗೆ ಹಿಂಗಾಲಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಮೂರು ಮತ್ತು ಮುಂಗಾಲಿನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ನಾಲ್ಕು ಉಗುರುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪಾದದ ಮೂಳೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಠಿಣವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪದರವೊಂದಿದೆ. ಈ ಪದರವು ಪಾದಗಳಿಗೆ ಆಘಾತ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವುದು. ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ಆನೆಯ ಭಾರ ಬಿದ್ದಾಗ ಪಾದಗಳು ಊದುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರ ಇಲ್ಲವಾದಾಗ ಕಿರಿದಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದಿಂದಾಗಿಯೇ ಎಷ್ಟೇ ಆಳದ ಕೆಸರಿಗೆ ಇಳಿದರೂ ಆನೆಯು ಸುಲಭವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಯು ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಈಜುಗಾರ ಪ್ರಾಣಿ. ಆದರೆ ಆನೆಯು ಎಗರುವುದು ಅಥವಾ ನಾಗಾಲೋಟ ಮಾಡುವುದಾಗಲೀ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯದ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರಗತಿಯ ನಡಿಗೆ (ಓಡುವಿಕೆಯೆನ್ನಬಹುದು) ಮಾತ್ರ ಆನೆಗೆ ಸಾಧ್ಯ. ನಡಿಗೆಯ ಅಥವಾ ಓಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದಾದರೂ ಕಾಲು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಊರಿಯೇ ಇರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಆನೆಯ ಓಟ ನಿಜವಾದ ಓಟವಲ್ಲ. ಈ ಓಟದ ವೇಗ ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಗಂಟೆಗೆ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗ ತಲುಪಬಲ್ಲುದು. ಆನೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಡಿಗೆಯ ವೇಗ ಗಂಟೆಗೆ ೩ ರಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮೀ.