cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಧಾರವಾಡ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪ್ರಯೋಗ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 15 ಸಂಕರಣ ತಳಿಗಳನ್ನೂ 87 ತಳಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜೋಳ, ಬತ್ತ, ಗೋದಿ, ಸೋಯಬೀನ್, ಸೇಂಗ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಹಸುರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಬೀನ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಸೇರಿವೆ. ವಿವಿಧ ಬೆಳೆ ರೋಗಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿಸ್ತರಣ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವಿದೆ. ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತರಬೇತಿ, ಪ್ರಕಟಣೆ, ವಿಸ್ತರಣಾ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕಸೇವೆ ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ವಸ್ತುಪ್ರದರ್ಶನ, ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆ, ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮೇಳಗಳನ್ನು ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ರೈತ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕುರಿತ ಹೊಸ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವುಂಟುಮಾಡಲು ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ 1995-2000 ಅವದಿsಗೆ ಸರದಾರ್ ಪಟೇಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವು ವಿe್ಞÁನಿಗಳು ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸರ್.ಸಿವಿ.ರಾಮನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ  ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜಿ.ವಿ.ಗೌಡ (1986-89), ಆರ್.ಕೆ.ಹೆಗಡೆ (1989-91), ಎನ್.ಎಲ್.ಮೌರ್ಯ (1991), ಪಿ.ವಿ.ರೈ (1991-94), ಎಂ.ಮಹದೇವಪ್ಪ (1994-2000) ಮತ್ತು ಎಸ್.ಎ.ಪಾಟೀಲ (2000ದಿಂದ) ಇವರು ಕುಲಪತಿಗಳಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. *
ಧಾರವಾಡ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
1986ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕೃಷಿ ವಿe್ಞÁನ ಬೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಸ್ತುತ 9 ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳನ್ನೂ 47 ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನೂ 34 ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜುಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂದಿs ಕೃಷಿ ವಿe್ಞÁನ ಕೇಂದ್ರ, ಮಂಡ್ಯ; ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಹಾಗೂ ಹಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜುಗಳು; ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಾಲೇಜು; ಮೂಡಿಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕಾಲೇಜು, ಪೆÇನ್ನಂಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಕಾಲೇಜು; ಚಿಂತಾಮಣಿಯಲ್ಲಿ ರೇಷ್ಮೆ.ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜು; ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಬ್ಬಾಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ಹೈನು ತಂತ್ರe್ಞÁನ ಕಾಲೇಜು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗಾಂದಿs ಕೃಷಿ ವಿe್ಞÁನ ಕೆಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಬೋದಿsಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಸು.2,343 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗಗಳಿವು
ಕೃಷಿ ಜೀವತಂತ್ರe್ಞÁನ, ಕೃಷಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಕೃಷಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿವಿe್ಞÁನ, ಬೇಸಾಯವಿe್ಞÁನ, ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಸಂವರ್ಧನೆ, ಬೆಳೆ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಸ್ಯರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಕೃಷಿ ಕೀಟವಿe್ಞÁನ, ಕುಕ್ಕುಟ ವಿe್ಞÁನ, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ, ಅಂಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಶು ಆನುವಂಶಿಕತೆ ಮತ್ತು ಪಶುಸಂವರ್ಧನೆ, ಹೈನುತಂತ್ರe್ಞÁನ, ಮೀನು ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣೆ.ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ ಶಿಕ್ಷಣಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಸಂಸತ್ತಿನ ತೀರ್ಮಾನದಂತೆ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ 1970ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಬಿsಸಲಾದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಕೃಷಿವಿe್ಞÁನದ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ವಿಭಾಗ ಇದುವರೆಗೆ 230ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹವಾಮಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ಕೃಷಿ ಹವಾಮಾನ ವಲಯಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಿ ಆಯಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಬೆಳೆಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲು 23 ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಶೋಧನ
ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಸಂಶೋಧನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಶ್ರೇಣೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕೃಷಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ 4ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಕಾಲೇಜು ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲೂ 3ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಅನುಸಂಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಜೂನಿಯರ್ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 4ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಸತತವಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಕೀಟವಿe್ಞÁನ ವಿಭಾಗ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿವಿe್ಞÁನ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿe್ಞÁನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರe್ಞÁನ ಇಲಾಖೆ ನೀಡುವ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಅನÀುದಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇದಾಗಿದೆ.ಭಾರತದ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ನಕ್ಷೆ ರಚಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಜೀವತಂತ್ರe್ಞÁನ ವಿಭಾಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಾವರಣ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ಕೃಷಿ ವಿe್ಞÁನಗಳಲ್ಲಿ (ಎರಡು) ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ವಿe್ಞÁನವನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಬಂದಿs ವಿe್ಞÁನಗಳಲ್ಲಿ (ಐದು) ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಈ ವಿಶ್ವಾವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಸಿದೆ. (ಎನ್.ಎಸ್.ವಿ.)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
೧೯೨೯
ಮರಣಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಯುಂಲೆಂಬಂ ಗಂಭಿನಿ ದೇವಿ
ಗಂಭಿನಿ ದೇವಿಯು ೧೯೪೫ ರ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ದಿನ, ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ಮಣಿಪುರದ ಯಿಸ್ಕುಲ್ ಹಿರುಹನ್ಬ ಲೀಕಾಯ್ ನಲ್ಲಿ, ನಾರ್ಥ ಸಂಕಿರ್ತನ ಪ್ರದರ್ಶನಕಾರರಾದ ವೈ. ಗುಲ್ಪ್ ಸಿಂಗ್ ರಿಗೆ, ಅವರ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.ಆಕೆ ತನ್ನ ೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು, ನಂತರ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಮಣಿಪುರ ಡಾನ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿ (ಜೆಎನ್ ಎಂಎಡಿಎ) ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆಕೆ ರಾಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರ್ಯಾಜುಯೇಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ, ಅಮುನ್ ಶರ್ಮ, ಮಿಸ್ನಾಮ್ ಅಮಯುಬಿ ಸಿಂಗ್, ಖಿದಿಮ್ ಲೋಕರ್ಶೋರ್ ಸಿಂಗ್, ಕ್ಷೇತ್ರೋಮ್ಬಿ ದೇವಿ, ನಂಗಾಂ ಜೋಗೆಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇಬೋಷಾಕ್ ಶರ್ಮ, ಮಣಿಪುರಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂಗ್ಮೈಸ್ನಿಂದ ಟೊಂಬಾ ಸಿಂಗ್, ಖಾಂಡ ಮೊನಾ ಡ್ಯಾನ್, ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಮಂದಿ ದಿಗ್ಗಜರಾದ ಗುರುಗಳಿಂದ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಗಂಗೋಮ್ ಜೋಗೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಥೋಚೋಮ್ ಗೋಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಇನ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ (ಮೊನೊಹರ್ಸಾಯಿ ಕಿರ್ತಾನ್). ಆಕೆಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರದರ್ಶನ ಆಕೆ ೭ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವಳ ಬೋಧನಾ ವೃತ್ತಿಯು ಅವಳ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೂಪರ್ಅನ್ನೇಶನ್ ವರೆಗೂ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವಿಭಾಗದ ಸದಸ್ಯನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶಕ ಹಿರಿಯ ಗುರು (ಗುರುಹನ್) ಆಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುವಾಗ, ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋದ ಇಂಫಾಲ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಟಾಪ್ ಗ್ರೇಡ್ ಪಡೆದು ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದರು. ಗಂಭಿನಿ ದೇವಿ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು, ಯಜಿಆರ್, ನಾಟ್ ಸಂಕಿರ್ತಾನ ಶೀರಂ ಷಾಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಗಂಭಿನಿ ದೇವಿ ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಡಾನ್ಸ್ ಆಡಿಶನ್ ಬೋರ್ಡ್, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ಜಾಲದ ಮಾಜಿ ಸದಸ್ಯರು ಸಹಾ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಎರಡು ಆಲ್ಬಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಸಾಕ್ ಹಾಡುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಾಸಾಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಮ್ಮಾನಗಳು
ಮಣಿಪುರಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಗೆ ದೇವಿ ದಿ ನೃತ್ಯ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿ, ಅವಳು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಮಣಿಪುರ ರಾಜ್ಯ ಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ನಾರ್ಥ ಸಂಕಿರ್ತನ ಸಂಗೀತ್ ನಾಟಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ತಲುಪಿತು,   ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅವಳು ಹಿರಿಯ ಫೆಲೋಷಿಪ್ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅದೇ ವರ್ಷ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಆಕೆಗೆ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಎಂಬ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಮಣಿಪುರ
ಸಂತ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಚರ್ಚ್
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚನ್ನು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಸೈನಿಕರು ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. ಸುಂದರವಾದ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸ, ಅಷ್ಟೇ ಸುಂದರವಾದ ಹೊರಾಂಗಣ, ಮುಗಿಲಿಗೆ ಚಾಚಿದ ಎರಡು ಗೋಪುರಗಳು, ಬಲು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಜಗಲಿ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ನಿವೇಶನದ ಮಧ್ಯೆಯಿದ್ದು ಪ್ರಶಾಂತವಾಗಿದೆ. ಅವಿಭಜಿತ ಮೈಸೂರು ಡಯಾಸೀಸಿನ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವು ಇದೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಚರ್ಚು ಪ್ರಧಾನಾಲಯವಾಗಿ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದೆ. ಶೂಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಗು ಮತ್ತು ಬರಗಾಲಗಳಿಂದ ಅನಾಥರಾದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪುನರ್ವಸತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
೧೯೩೦
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೩೦ ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಸಿಚುವಾನ್
thumb|right|200px|ಸಿಚುವಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಸಿಚುವಾನ್ ಚೀನಿ ಜನರ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಚೆಂಗ್ಡು. ಇದರ ಹೆಸರು ನಾಲ್ಕು ನದಿಗಳು ಎಂಬ ಅರ್ಥ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಚೀನಾ
ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿ
thumb| ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ thumb| [[ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ]] thumb| ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂಭಾಗ ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಂಡೂರಿನಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ  ದೂರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಸಾಹತು. ಇದು ಎರಡು ಪುರಾತನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ, ಅವು ಒಂದೇ ಆವರಣದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ (೮ ನೇ-೧೦ ನೇ ಶತಮಾನ), ಮುರುಗನ್ ಅಥವಾ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ, ಹಿಂದೂ ಯುದ್ಧದ ದೇವರು, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ಸಹೋದರನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಾಲಯವು (೭ ನೇ - ೮ ನೇ ಶತಮಾನ) ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಂಕೀರ್ಣವು ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶನ ವಿಗ್ರಹವು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಈಗ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕಗಳಾಗಿವೆ. ಇದನ್ನು ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟವಾದ ಮರದ ಸ್ವಾಮಿಮಲೆ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದ ಘೋರ್ಪಡೆಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ದೇಗುಲ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುರಾರಿರಾವ್ ಯಶವಂತರಾವ್ ಘೋರ್ಪಡೆ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೬ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ನಿಷೇಧವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರು. ನಿಷೇಧಾಜ್ಞೆ ತೆರವಾದ ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು ೩,೦೦೦ ಮಹಿಳೆಯರು ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಘೋರ್ಪಡೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯರಿಂದ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಗೌರವಾನ್ವಿತರಾಗಿದ್ದರು, ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿಯೇ ಹರಿಜನರಿಗೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಸಂಡೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ನಂತರ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಹೇಳಿದರು, "ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ರಾಜ್ಯವು ಹರಿಜನರಿಗೆ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ, ಸ್ವರ್ಗವು ಕುಸಿಯಲಿಲ್ಲ."
ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹಲವಾರು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ "ಮಧ್ಯಮ ಹಂತ" ಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವರು ವೇಸರ ಶೈಲಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿಯಿಂದ "ಕರ್ನಾಟಕ ದ್ರಾವಿಡ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಈ ಡೆಕ್ಕನ್ ಶೈಲಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಭಾಗವಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿ. ದೇವಾಲಯವು ಯಾವುದೇ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಉದ್ದವಾದ ಅಂತರಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ಪ್ರಕಾರ, "ಪ್ರಾಯಶಃ ದ್ರಾವಿಡ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಕನಾಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ". ದೇಗುಲದ ಮೇಲಿರುವ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರವು "ಅತ್ಯಂತ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ, ಸಮತಲ ಪದರಗಳ ಸಂಕೋಚನದಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದ-ಕಾಣುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರಹರಿವಿನ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ".
ಒಂದು ಖಾತೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾರ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು (ಮೂಲತಃ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು (೭ ನೇ - ೮ ನೇ ಶತಮಾನ) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು (ಮೂಲತಃ ಷಣ್ಮುಖನನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು) ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ (೮ ನೇ - ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನ) ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪರ್ವತದ ದಂತಕಥೆಗಳು
ಪರ್ವತದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ಅಂಡಾಕಾರದ ಆಕಾರವು ವ್ಯಾಸದ ಕಿರಿದಾದ ಪಾಸ್. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಾರ್ತಿಕೇಯನು ತಾರಕ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಪರ್ವತದೊಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ತನ್ನ ಗೋಳದ ಆಯುಧದಿಂದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಚುಚ್ಚಿದಾಗ ಈ ಅಂತರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಮಹಾಭಾರತ (ಸಲ್ಯ ಪರ್ವ. ೪೬), ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣ (ಅಸುರ ಕಾಂಡ) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದಂತಕಥೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿಯು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಶುರಾಮ ಋಷಿಗಳ ದಂತಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.
ಕಾಳಿದಾಸ ತನ್ನ ಕೃತಿ ಮೇಘ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ಅಂತರವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀ ಸೈಲಂ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗದ ದಂತಕಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. 'ಕ್ರೌಂಚ ಗಿರಿ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅನೇಕರಿಗೆ ಬಹಳ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಪೌರಾಣಿಕ ಪರ್ವತದ ಸ್ಥಳವು ಕೆಲವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಅನೇಕರಿಗೆ, ಇದು ಮೇರು ಪರ್ವತದಂತಹ ಪೌರಾಣಿಕವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾಮಿಮಲೆ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಸ್ಟ್ರೋಬಿಲಾಂಥೆಸ್ ಕುಂಥಿಯಾನ (ನೀಲ ಕುರುಂಜಿ) ನಂತಹ ಅನೇಕ ಸಸ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪರ್ವತಗಳ ಶೋಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿತ್ತಳೆ-ತಲೆಯ ಥ್ರಷ್, ಟಿಕೆಲ್ಸ್ ನೀಲಿ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್, ಇಂಡಿಯನ್ ಪಿಟ್ಟಾ, ವರ್ಡಿಟರ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್, ಸ್ಪಾಟ್- ಬ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ಫ್ಯಾನ್ಟೈಲ್, ಹಳದಿ ಚುಕ್ಕೆ ಬುಲ್, ಗಂಟಲಿನ ಮಚ್ಚೆಯುಳ್ಳ ಚುಕ್ಕೆಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಪಾರಿವಾಳ, ಕೆಂಪು ಮೀಸೆಯ ಬುಲ್ಬುಲ್, ಓರಿಯೆಂಟಲ್ ವೈಟ್ ಐ, ಬ್ರೌನ್-ಹೆಡೆಡ್ ಬಾರ್ಬೆಟ್, ಪಫ್-ಥ್ರೋಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಬ್ಲರ್, ಬ್ಲೂ-ಕ್ಯಾಪ್ಡ್ ರಾಕ್‌ಥ್ರಷ್, ರೆಡ್ ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಫ್ಲೈಕ್ಯಾಚರ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಆರ್ಕಿಡ್‌ಗಳಿಗೂ ಉತ್ತಮ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ದಟ್ಟವಾದ ಹಸಿರು ಕಾಡುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಈ ಸ್ಥಳವು ಬಿಸಿಯಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ತಂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅನೇಕ ತಂಪಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಂತಹ ಪಾಚಿಗಳು, ಜರೀಗಿಡಗಳು, ಕಲ್ಲುಹೂವುಗಳು, ಅಣಬೆಗಳು, ಟೋಡ್ ಸ್ಟೂಲ್ಸ್ ಟಿಂಡರ್ ಫಂಗಸ್, ಪಫ್ ಬಾಲ್ ಫಂಗಸ್, ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ನೆರಳು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಕೀಟಗಳು ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ರೋಸ್‌ವುಡ್, ಶ್ರೀಗಂಧ, ತೇಗದ ಮರ, ಇತ್ಯಾದಿ ಮರಗಳು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಅರಳುತ್ತವೆ. ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಸ್ವಾಮಿಮಲೈ ಅರಣ್ಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ರಸೆಲ್ ವೈಪರ್ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಕ ನಾಗರಹಾವುಗಳಂತಹ ವಿಷಕಾರಿ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಮುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ನವಿಲುಗಳು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ಚಿರತೆಗಳ ಉತ್ತಮ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವೂ ಆಗಿದೆ. ಹುಲಿಗಳು ೧೯೬೦ ರವರೆಗೆ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದವು. ಆದರೆ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಬೇಟೆಯಾಡುವ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟದಿಂದಾಗಿ, ಅವು ನಾಶವಾದವು.
ಸಾರಿಗೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ನಂ.೪೦ ಸಂಡೂರಿನಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೇಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಅಂತರದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಂಡೂರಿನಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು. ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಗುಂತಕಲ್-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಡೂರ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
2. ಗೂಗಲ್ ನಕ್ಷೆಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಟ್ಟ ವರ್ಗ:ಬೆಟ್ಟಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಟ್ಟಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ
ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ- ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಕೊಡುವ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ (ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರ್ ಎಜುಕೇಷನ್). ಚಾರಿತ್ರ್ಯವೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣ, ಶೀಲ, ನೀತಿ, ನಡೆವಳಿಕೆ, ಸ್ವಭಾವ, ಮನೋಧರ್ಮ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅವನ ಇಡೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಎಲ್ಲ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರ ಖಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಂಥ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ದೊರಕುವುದು ಅಗತ್ಯ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿ
ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶೀಲವಂತರನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಭರತಖಂಡದಂತೆ ಇತರ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೂ ಗುಣಶೀಲಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಧ್ಯೇಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ನಗರ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಆಥೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಟ, ರೋಮ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ, ಪ್ರಾಚೀನ ಚೀನ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪದ್ಧತಿ-ಇವು ಶೀಲ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದುವು. ಆಥೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಾರ್ಟಗಳು ಕೇವಲ ನಗರ ರಾಜ್ಯಗಳಾಗಿಯೇ ಇದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಏರ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಅವುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೀಲ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿಶಾಲವಾದಂತೆ ಅದರ ಆಡಳಿತ ನಿರ್ವಹಣ ಕಾರ್ಯ ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟವೂ ಆಯಿತು. ಅದನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಶೀಲವಂತರೂ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಪಡೆದವರೂ ಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಬಂತು. ಪ್ಲೇಟೋವಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರೋಮನ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ವಿಶಾಲಗೊಂಡಂತೆ ಅದರ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೇ ಧಾಟಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು. ಚೀನದ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಕಾನ್‍ಫ್ಯೂಷಸ್ ತನ್ನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೇ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಾನ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಜ್ಞಾನಿಯಾದವ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವುಳ್ಳವನೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ-ಎಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸಿ, ಅಂಥವರು ಮಾತ್ರ ರಾಜ್ಯಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ದಕ್ಷರು ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದುದು ಅದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಗ್ರೀಕ್ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅದು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಸ್ತು ಸಂಯಮ, ಮುಖಂಡತ್ವ ಮೊದಲಾದ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ರೂಪಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ.
ಗುರುಕುಲ ಶಿಕ್ಷಣ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗುಣಶೀಲ ರೂಪಣೆಗೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂತು. ಶಿಷ್ಯ ಗುರುವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕು. ಗುರುವಿನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬೇಕು. ನೀತಿವಂತನಾಗಬೇಕು, ಧೈರ್ಯ, ಸ್ಥೈರ್ಯ, ತ್ಯಾಗ, ಔದಾರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಉದಾತ್ತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು, ಗುರುಸೇವೆ ಮಾಡಿ ದೈಹಿಕ ತಪದಿಂದ ತನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬೇಕು, ದೇವತಾರಾಧನೆ ಮೊದಲಾದ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಶುದ್ಧ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ವ್ರತ. ಇದು ಗುರುಕುಲ (ನೋಡಿ- ಗುರುಕುಲ) ಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯಲಕ್ಷಣ. ಮಹರ್ಷಿಗಳೂ ರಾಜಮಹಾರಾಜರೂ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಗುರುಕುಲಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ ವಿದ್ಯೆ ಕೊಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಭಗವಾನ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಸಾಂದೀಪ ಋಷಿಗಳ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಕಳೆದನಲ್ಲವೆ. ವಿದ್ಯಾಕಾಂಕ್ಷಿಗಳಾದ ಬಡಮಕ್ಕಳಿಗೂ ವಿದ್ಯೆ ಕಲಿಯುವ ಅರ್ಹತೆಯಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ಗುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕುಚೇಲನೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಗುರುಕುಲದಿಂದ ವಿದ್ಯೆ ಮುಗಿಸಿ ಹೊರಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಗೃಹಸ್ಥನಾಗಿ, ಸಮಾಜಸೇವೆ ಮಾಡಲು ಪೂರ್ಣ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ ಈಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾದಂತೆ ಕಂಡರೂ ಅದು ಹೊಸ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಇಂದಿನ ಕಾಲದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ರೂಪಿಸಿದ ಜೀವನ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಮೂಲಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಇತ್ಯಾದಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವ ಪಡೆದು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧. ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ೨. ಸನ್ನಿವೇಶ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ೩. ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯ ಲಕ್ಷಣ
ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶೀಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಾಡ್ರ್ಯ, ದೇಹಾರೋಗ್ಯ, ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಬಂದ ಗುಣಗಳು ಸೇರಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನವೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಎರಡನೆಯ ಗುಂಪಿನವು. ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಡನೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ರೀತಿನೀತಿಗಳು, ಇತರರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಬಲ್ಲ ಶಕ್ತಿಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳು, ಇತರರಿಂದ ತಾನು ಕಲಿತು ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆ, ಇತರರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಬಲ್ಲ ನಾಯಕತನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ನಾಯಕನಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಗುಣಗಳು, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನೀತಿ ಶೀಲ, ನ್ಯಾಯ, ಧರ್ಮಬುದ್ಧಿ, ನಿಸ್ಸ್ವಾರ್ಥಭಾವನೆ ಸಮಾಜದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮತಾಚರಣೆ, ಪೂಜಾವಿಧಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಂಗೀತ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಅರಿವು-ಇವೆಲ್ಲ ಮೂರನೆಯ ಗುಂಪಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಈ ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ, ಅದು ಸಂಕೀರ್ಣವೂ ಸಮಗ್ರವೂ ಆದ ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಎಂದಾಯಿತು. ತಂದೆ ತಾತ ಮುತ್ತಾತಂದಿರಿಂದ ಬಂದ ಅನುವಂಶೀಯ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಣಸ್ವಭಾವಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಸನ್ನಿವೇಶ ಅಥವಾ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ದೊರೆತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಅಭ್ಯಾಸ, ನಂಬಿಕೆ, ಮನೋಧರ್ಮಗಳೂ ಒಂದರೊಡನೊಂದು ಸಮ್ಮಿಳಿತವಾಗಿ ಫಲಿತವಾದದ್ದು.
ಸನ್ನಿವೇಶ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮೂಡಿದ ಲಕ್ಷಣ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಆತನ ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮಥ್ರ್ಯ, ಆರೋಗ್ಯ ಮುಂತಾದ ದೈಹಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಾದರೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದು ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಿಗೂ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಪರಿಪಾಕಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅವನ ಮಾತು, ಚಿಂತನೆ, ನಡತೆ, ಆಸೆ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ, ಆದರ್ಶ, ಸಾಧನೆ, ಸಿದ್ಧಿಗಳಿಂದ ಅವನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ತಿಳಿಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರರು ಆತನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ಭಾವನೆ, ಇಟ್ಟಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಅವನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ಆತನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಕಂಡುಬಂದು ವಿಕಾಸಗೊಂಡು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಧಾಟಿಯಿಂದ ಆತನ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರವರ ಚಾರಿತ್ರ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಜ್ಜನರು ದುರ್ಜನರು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸುವ ಪರಿಪಾಟ ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಧೀರೋದಾತ್ತ-ಖಳ, ಶಾಂತ-ಕೋಪಿ, ಕಲಹಪ್ರಿಯ-ಸೌಹಾರ್ದಯುತ, ಕರುಣಿ-ಕ್ರೂರಿ ಆತುರಗಾರ-ನಿಧಾನಿ, ವಿನಯಸಂಪನ್ನ-ಒರಟ, ಉದಾರಿ-ಜಿಪುಣ ಮೊದಲಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ನಾವು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆಧುನಿಕ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಬಗೆಯ ವರ್ಣನೆ ವಿಂಗಡಣೆಗಳು ಸಾಧುವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಖಳನಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಇನ್ನೊಬ್ಬನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಧೀರೋದಾತ್ತನಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಎಂಥ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನಾಗಿ ತಯಾರುಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುವ ಬದಲು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಮನೋಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ವಿವೇಚಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ.
ಸಾಮಾಜಿಕ, ನೈತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಲಕ್ಷಣ
ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವೆಂಬುದು ಮಾನವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಒಂದೇ, ಅದು ಜಾತಿ, ಕುಲ, ವಂಶ, ಪಂಗಡ, ದೇಶಕಾಲಗಳಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುವಂಥದಲ್ಲ, ನಿಜ. ಆದರೆ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೂ ಎಲ್ಲ ಮಾನವಪಂಗಡಗಳೂ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನಾಗಲಿ, ಗುರಿಯನ್ನಾಗಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನಿವಾರ್ಯವೆಂದು ತೋರಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕವೆಂದು ತೋರಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವೇಚಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ದೇಶ ಆದಿಯಿಂದಲೂ ಕೆಲವು ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು, ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು, ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಎಷ್ಟೇ ಸಂಕಷ್ಟಗಳು ಒದಗಿದರೂ ಅವನ್ನು ಕೈಬಿಡದೆ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಆ ಆದರ್ಶಗಳ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಅದು ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ಬಂದ ಸೈನಿಕ, ರಾಜಕೀಯ, ಮತೀಯ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ವಿಪತ್ತುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಬಲಗೊಂಡು ಇನ್ನೂ ಭಾರತೀಯವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಆ ಆದರ್ಶ, ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯ, ತತ್ತ್ವ ಹೀಗಿವೆ.
೧.ಸತ್ಯ
ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೇ, ನಾನೃತಂ. ಇದು ಭಾರತೀಯರ ಮೂಲ ಮಂತ್ರ. ಸತ್ಯವೆಂದರೆ, ಸುಳ್ಳು ಹೇಳದಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ತನಗೂ ತಾನಿರುವ ಸಮಾಜಕ್ಕೂ ಶ್ರೇಯಸ್ಸಾಗುವಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ನುಡಿಯುವುದು ಸತ್ಯ ಮಾರ್ಗ, ಸತ್ಯವೇ ಧರ್ಮ, ಧರ್ಮ ಬಹುಜನ ಹಿತಾಕಾಂಕ್ಷಿ. ಸತ್ಯಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂಬ ಛಲ, ಹಂಬಲ, ನಿಷ್ಠೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯಬೇಕು.
೩. ಸಹಕಾರ
ಇತರರೊಡನೆ ಸ್ನೇಹಸೌಹಾರ್ದಗಳಿಂದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಸಹಬಾಳುವೆ ನಡೆಸುವ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಕಲಿಯಬೇಕು. ಅಭ್ಯಸಿಸಬೇಕು. ಇತರರ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಹೂಡಿ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತುಳಿದು ತಾನು ಗೆದ್ದು ಉನ್ನತಿ ಪಡೆಯಬೇಕೆಂಬುದು ಆದಿಮಾನವನ ಆದರ್ಶ, ಇಂದಿನ ನಾಗರಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಬಾಳುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮಾನವ ಕುಲವೇ ವಿನಾಶ ಹೊಂದಬಹುದು. ಈ ಸಹಕಾರ ತತ್ತ್ವ ಈಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
೪. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯ
ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರ ಉಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಬೇಕಾದರೆ ಪ್ರಜೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು, ಒಂದು ತಾಯ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆದು ಬರಬೇಕು. ಭಾಷೆ, ಆಹಾರ, ವಿಹಾರ, ಉಡುಪು, ಮತಧರ್ಮ —ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ವೈವಿಧ್ಯವಿದ್ದರೂ ತಾವೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರದವರು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯಬೇಕಾದುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಈ ಭಾವನೆ ಬೆಳೆಯದಿದ್ದುದರಿಂದಲೇ ಹಿಂದಿನ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯರು ಪರದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪರದಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಬಹು ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ನ್ಯೂನತೆಯನ್ನು ಈಗ ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದ ಪ್ರಗತಿಪಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕಾಗಿದೆ.
೫. ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮನೋದೃಷ್ಟಿ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಉನ್ನತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಮುಖ್ಯವೋ ಹಾಗೆಯೇ ಮಾನವಕುಲದ ಉಳಿವಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆ ಬಹು ಮುಖ್ಯ. ಇದನ್ನು ಅರಿತಂತೆ ಈಗೀಗ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರಗಳೂ ಸಹಕಾರ ಸೌಹಾರ್ದಗಳೂ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ವಿಶಾಲದೃಷ್ಟಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಡಿ ಅವರು ಪ್ರಬುದ್ಧರಾದ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೇ ಹಿತವಾಗುವ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
೬. ದೇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ
ಪರಾತ್ಪರ ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಭಕ್ತಿಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಪೂಜಾವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದು ಭಾರತೀಯರಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಇದು ಶುದ್ಧಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ಆದರೆ ಇದು ಸಂಕುಚಿತವಾದ ಮತೀಯ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಧ್ರಶ್ರದ್ಧೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸದೆ ವಿಚಾರಪೂರಿತವಾದ ಅಂತರಾತ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ತೀರ ಅವಶ್ಯಕ, ಶಿಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅಂತರಾತ್ಮ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವಂತಾಗಬೇಕು. ಇಂದಿನ ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಶೀಲನಿರೂಪಣೆಗೆ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಿದೆಯಾದರೂ ಅದೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಏಕೈಕ ಗುರಿಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಉದ್ದೇಶ ಯಾವುದೇ ಆಗಿರಲಿ ಅದರ ತಳಹದಿಯಾಗಿ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಶಿಕ್ಷಣ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಏಕಮುಖವಾಗಬಾರದು, ಬಹುಮುಖವಾಗಬೇಕು
ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೊದಲನೆ ಹಂತ
ಶೈಶವದ (ಆರು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪೂರ್ವದ) ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿದೆ. ಸಹನೆ, ತ್ಯಾಗ, ಸೇವೆ, ವಿನಯಪರತೆ, ಸಹ ಬಾಳುವೆ ಮೊದಲಾದ ಸುಗುಣಸೌಶೀಲ್ಯಗಳು ಶೈಶವದಿಂದಲೇ ಮೂಡಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲಿಸುವಂತೆ ಶಿಶುವಿಹಾರ ತನ್ನ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶ ವಾತಾವರಣಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಸಮವಯಸ್ಕರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂತೋಷ ಸಂಭ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ವಿನಯಪರವಾದ ಮತ್ತು ಸಹನೆ ಸೇವಾಭಾವನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತೋರುವರು. ಆಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ತಮಗಿರುವಷ್ಟೇ ಅಧಿಕಾರ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಇತರ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಇವೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅರಿತುಕೊಂಡು ತಾವೂ ಅವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಇತರರೂ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸಹಬಾಳುವೆಯ ಸರಳ ಪಾಠವೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಸಮಾಜಪ್ರಜ್ಞೆಯೂ ದೊರೆತಂತಾಗುವುದು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಎರಡನೆಯ ಹಂತ
ಇನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ ವಯಸ್ಸು ೬-೧೨ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಓದುಬರಹ ಕಲಿಯುವರು. ಸರಳವಾದ ಸಮಾಜ ಪರಿಚಯ, ವಿಜ್ಞಾನದ ವಿಷಯಗಳು, ಸರಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು-ಇವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವರು. ಇವು ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಅವಕಾಶ ದೊರೆತ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ನೀತಿಯುತವಾದ ನಿಯಮ ನಡೆವಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಗಮನ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮಾಜ ಪರಿಚಯ ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಉದಾತ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ, ಮಹಾಪುರುಷರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಬಾಲಕರಾಗಿದ್ದಾಗಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ವಿಜ್ಞಾನಪಾಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕತೆ, ಅವರ ಸಾಹಸ, ಅವರು ಪಟ್ಟ ಶ್ರಮ, ಅದರಿಂದ ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕಾದ ಲಾಭ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕವೆನಿಸುವುವು. ಓದುಬರೆಹದ ಪಾಠದಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಥ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಪಠ್ಯ ವಸ್ತುಗಳೂ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆದರ್ಶಗುಣಗಳ ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪದ ಪರಿಚಯವಾದಂತಾಗಿ ಅವುಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಮಹಾಪುರಷರ ಸುಗುಣಗಳನ್ನು ತಾವೂ ದೈನಂದಿನ ನಡೆವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕರಿಸುವರು. ಈ ವಯೋಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ನಾಯಕಪೂಜೆಯ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವರು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಉದಾತ್ತ ಪುರಷರ ಸ್ಫೂರ್ತಿದಾಯಕ ಪರಿಚಯ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಸೌಶೀಲ್ಯಾದಿ ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸುವುದು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತ
ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಾವು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಭಾವಾನುರಾಗಪ್ರೇರಿತ ಜ್ಞಾನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿ, ನಿಖರವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚು ವೈಶಾಲ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುವರು. ಇದರಿಂದ ಅವರ ಜ್ಞಾನಕೌಶಲಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿ ಮತ್ತು ಅರ್ಥ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮನಗಾಣುವರು. ಅವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಗುಣಶೀಲಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಅರ್ಥ ಹೊಳೆದು, ಅವುಗಳಿಂದ ತನಗೂ ತನ್ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನವರಿಗೂ ಹಿತವಾಗುವುದೆಂಬುದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಕಲಿಯುವ ಪಾಠಗಳ ನೀತಿ ಬೋಧೆಯನ್ನು ಅಮೂರ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಅವುಗಳ ಕಡೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಅವರು ಸದ್ಗುಣಗಳನ್ನು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬರಲು ಪ್ರೇರಣೆ ದೊರೆಯುವುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ನೆರೆಹೊರೆ, ಊರುಕೇರಿಗಳ ವಿಷಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ದೇಶ, ನೆರೆಹೊರೆ ದೇಶಗಳ ಅರಿವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಶಿಕ್ಷಣದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಂತ
ಶಿಕ್ಷಣದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನ ಕೌಶಲಗಳು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುವವು. ಈಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಅರಿವು ವಿಶಾಲವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು. ತಾನು ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನಕೌಶಲಾದಿ ಗುಣಶೀಲಗಳು ಸಂಕುಚಿತವಾದುವಲ್ಲ, ಮಾನವ ಕುಲಕ್ಕೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವಿಷಯಗಳು ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುವುದು, ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಭೂಮಿಯು ಮಾತ್ರವೇ ಮಾನವನ ಕಾರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಅನಂತ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರುವ ಗ್ರಹ ತಾರಾ ಜ್ಯೋತಿಪುಂಜಗಳೂ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನಸಾಧನೆ ಸಿದ್ಧಿಗಳ ಗುರಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರಿವಾಗುವುದು. ಪಂಚೇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೂ ಮೀರಿದ, ಮನಸ್ಸು ನೇರವಾಗಿ ಅರಿತು ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾದ ಅನುಭವಗಳು, ಎಂದರೆ ಅಧ್ಯಾತ್ಮದ ಜ್ಞಾನಸಾಧನೆಗಳೂ ತನ್ನ ಪೂರ್ಣ ಜೀವನದ ಅಂಶಗಳೆಂಬುದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯ ಮನೋದಿಗಂತದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುವುದು. ಈ ಚಿಂತನೆ, ಭಾವನೆ, ಪ್ರೇರಣೆಗಳಿಂದ ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪೂರ್ಣ ವಿಕಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಬರುವುದು. ಸೌಶೀಲ್ಯ, ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯಗಳು ಅವನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಮೂಲಭೂತ ಅಂಶಗಳಾಗುವುವು. ಉನ್ನತಶಿಕ್ಷಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮನೋದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು.
ಶಿಕ್ಷಣದ ಲಕ್ಷಣ
ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಪಾತ್ರ ಹಿರಿದಾದುದೆಂದು ಬೇರೆ ಹೇಳಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಗುಣಶೀಲಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಠ್ಯವಸ್ತು ಮತ್ತು ಶಾಲಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದ ಗ್ರಹಿಸಿ ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆ ಪಠ್ಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ವರ್ಚಸ್ಸುಗಳ ಆದರ್ಶದಿಂದ ಕಲಿಯುವರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾರಿತ್ರ್ಯಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರ ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಗುರುವಿನಂತೆ ಶಿಷ್ಯ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ಸುತ್ತಣ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸ್ವಂತ ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣಗಳು, ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರ ಧೋರಣೆಗಳು-ಇವೂ ಮಕ್ಕಳ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವಾಗಿ, ಒಟ್ಟು ಪರಿಸರ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ, ಆದರ್ಶರೂಪದ್ದಾಗಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಲೋಕವೆಲ್ಲ ಕೆಟ್ಟಿರುವಾಗ ತರುಣ ಜನಾಂಗ ಶೀಲವಂತರಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಮಕ್ಕಳ ಆದರ್ಶ ಇಡೀ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವಂತಿರಬೇಕಾದದ್ದು ತೀರ ಅಗತ್ಯ. (ಎಂ.ಆರ್.ಆರ್.ಎ.)
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ
೧೯೩೧
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೯೩೧
ಅಜಿತ್ ಡೋವಲ್
ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಡೋವಲ್ ಭಾರತದ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಇವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರ. ಮೇ ೩೦ ,೨೦೧೪ ರಂದು ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಆಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಮುಂಚೆ ಅಜಿತ್ ಡೋವಲ್ ಭಾರತದ ಆಂತರಿಕ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಗುಪ್ತದಳದ (ಐ.ಬಿ) ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ ಬ್ಯೂರೊ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ ಬ್ಯೂರೊದಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿವೃತ್ತಿಯ ನಂತರ
ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತಾದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿವೃತರಾದ ಬಳಿಕ ಡೋವಲ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದ ಅಂತರ್ರಾಷ್ತ್ರಿಯ ಫೌಂಡೇಷನ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಸುರಕ್ಷತೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ಅಣ್ವಸ್ತ್ರ, ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ, ನೆರೆರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭದ್ರತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ, ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವಿ.ವಿ.ಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಮುಂತಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭದ್ರತೆ, ಸುರಕ್ಷತೆರ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೪ ಮೇ ೩೦ನೇ ತಾರೀಖು ಇವರು ಭಾರತದ ೫ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು ಭದ್ರತಾ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಎರಡನೇ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇವರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇವರು ಭೂಗತ ಪತಾಕಿ ದಾವೂದ್ ಇಬ್ರಾಹಿಂನನ್ನು ಬೆನ್ನು ಹತ್ತಿದ್ದಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ. ಹಲವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವನನ್ನು ಬಹುಶಃ ಹಿಡಿದಿಧ್ದರು. ಆದರೆ ಕೊನೆಗಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬಿಟ್ಟ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಭೂಗತ ಪಾತಾಕಿಗಳ ಸದ್ದಡಿಗಿ ಹೋಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ - ಬಿರುದು ಸನ್ಮಾನಗಳು
thumbnail|right|ಡೋವಲ್ ಪೋಲಿಸ್ ಪುರಸ್ಕಾರ ಡೋವಲ್ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಭಾವಿ. ಇಂದಿರ ಗಾಂಧಿ, ಪಿ.ವಿ.ನರಸಿಂಹ ರಾವ್, ವಾಜಪೇಯಿ ಸರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿಗಳಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದರು. ಈಗ ಮೋದಿಯ ಬಲಗೈ ಬಂಟ ಇವರೇ. ಡೋವಲ್ ಪೋಲಿಸ್ ಮೆಡಲ್ ಗೆದ್ದಿರುವ ಅತಿ ಕಿರಿಯ. ಹದಿನೇಳಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷಗಳ ಕಠಿಣ, ಖಡಕ್ ಸೇವೆಗೆ ಕೊಡುವ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇವರು ಕೇವಲ ಆರೇ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ತಾಕತ್ತು. ನೂರಾರು ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮಾಡಲಾಗದನ್ನು ಡೋವಲ್ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಯೂ ಇದೆ. ಇವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪದಕವೂ ಸಂದಿದೆ. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರಕಾರ ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿತು. ಕೀರ್ತಿ ಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ಪೋಲಿಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಇವರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿದೇಶಾಂಗನೀತಿ ವರ್ಗ:ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ
ಕಾವ್ಯನಾಮ
ಕಾವ್ಯನಾಮವು ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪುಟ ಅಥವಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಸಾಲಿನ ಮೇಲೆ ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರಿನ ಬದಲಾಗಿ ಮುದ್ರಿತವಾದ ಗುಪ್ತನಾಮ (ಅಥವಾ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಜವಾದ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದ ರೂಪ). ಲೇಖಕನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿಸಲು, ಅವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡಲು, ಅವರ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಎಲ್ಲ ಹಿಂದಿನ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಲೇಖಕನನ್ನು ದೂರವಿಡಲು, ಲೇಖಕನನ್ನು ಪ್ರತೀಕಾರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಅವರ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಲೇಖಕ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನು ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೮೯೯ರಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜಕಾರಣಿ ವಿನ್‍ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳನ್ನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಅಮೇರಿಕಾದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ಬರಹಗಳಿಂದ ಭೇದ ಮಾಡಲು ವಿನ್‍ಸ್ಟನ್ ಎಸ್. ಚರ್ಚಿಲ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನು ತಾನು ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಎಂದೂ ಪಡೆಯದಿರುವ ದರ್ಜೆ ಅಥವಾ ಪದವಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ತಾನು ಪಡೆದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸೇನಾ ದರ್ಜೆಯು ಆಕ್ಟಿಂಗ್ ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ವಾಯುಪಡೆ ದರ್ಜೆಯು ಫ಼್ಲಾಯಿಂಗ್ ಆಫ಼ಿಸರ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ವಿಲಿಯಂ ಅರ್ಲ್ ಜೋನ್ಸ್ "ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಡಬ್ಲ್ಯು. ಇ. ಜೋನ್ಸ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಹಾಕಬಹುದು, ಉದಾ. ರಾಮ್‍ಧಾರಿ ಸಿಂಘ್ ದಿನಕರ್. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸದೇ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಉದಾ. ಫಿರಾಕ್ ಗೋರಕ್‍ಪುರಿ. ಮುಂಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅದು ಅಹಂಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಲೇಖಕರು ಯಾವುದೇ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾವನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಇಂದು ಕೂಡ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಮುಂಚಿನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೃತಿಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ನಂತರ, ಬರಹಗಾರರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟದೇವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅಥವಾ ಗುರುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯನಾಮವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾವ್ಯನಾಮವನ್ನು ಗದ್ಯ ಅಥವಾ ಪದ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಯೋಜಕರು ಕರ್ತೃತ್ವವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ತಮ್ಮ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸದಾರಂಗ್, ಗುಣಾರಂಗ್ (ಫ಼ಯ್ಯಾಜ಼್ ಅಹಮದ್ ಖಾನ್), ಅದಾ ರಂಗ್ (ಮುಹಮ್ಮದ್ ಷಾನ ಆಸ್ಥಾನ ಸಂಗೀತಗಾರ), ಸಬ್‍ರಂಗ್ (ಬಡೇ ಗುಲಾಂ ಅಲಿ ಖಾನ್), ಮತ್ತು ರಾಮ್‍ರಂಗ್ (ರಾಮಾಶ್ರೇಯ ಝಾ). ಇತರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯನಾಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವಿಶ್ವಸನೀಯವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ (ಎಫ್‌-ಸ್ಕೇಲ್‌ ) ಅಥವಾ ಫ್ಯುಜಿಟಾ-ಪಿಯರ್ಸನ್‌ ಮಾಪಕ ವು  ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳಿಂದ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಧರಿಸಿ, ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹವಾಮಾನತಜ್ಞರು (ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು) ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವೈಮಾನಿಕವಾಗಿ ಹಾನಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಭೂ-ಸುಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು(ಚಕ್ರೀಯದ ಗುರುತುಗಳು), ರಾಡಾರ್‌ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ, ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರಗಳು, ಮಾದ್ಯಮದ ವರದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಚಲನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು (ಮೋಶನ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌) ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು  ಸಿಕ್ಕಿದರೆ ಫೋಟೋಗ್ರಾಮೆಟ್ರಿ/ವಿಡಿಯೋಗ್ರಾಮೆಟ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಾಪನಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಈ ಮಾಪಕವನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೋ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಟೆಟ್ಸುಯ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಎನ್ನುವವರು ಅಲೆನ್‌ ಪಿಯರ್ಸನ್‌ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು (ಪಥದ ಉದ್ದ ಅಂದರೆ ಪಾತ್ ಲೆಂಗ್ತ್‌ ಮತ್ತು ಅಗಲವನ್ನು ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತೀವ್ರ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ಕೇಂದ್ರ(ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ಸೆವಿಯರ್ ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಫೋರ್‌ಕಾಸ್ಟ್‌ ಸೆಂಟರ್‌)ದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು (ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಮೊದಲಿನ ಬಿರುಗಾಳಿ ಊಹೆ ಕೇಂದ್ರ (ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌ ಪ್ರೆಡಿಕ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್‌)ದ ನಂತರ ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು). ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೯೭೩ರ ನಂತರದಿಂದ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮಾಪಕವನ್ನು ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ವರದಿಗಳಿಗಾಗಿ ೧೯೫೦ರಿಂದ  ೧೯೭೨ರವರೆಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ವಾತಾವರಣ ಆಡಳಿತ (NOAA)ಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಡಾಟಾಬೇಸ್‌ಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೧೬–೧೯೯೨ರವರೆಗಿನ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳನ್ನು ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಅಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಟಾಮ್‌ ಗ್ರಜುಲಿಸ್‌ ಕೂಡ ೧೮೮೦ರ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ,  (ಎಫ್‌೨-ಎಫ್‌೫ ಅಥವಾ ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿರುವ)ಗೊತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳನ್ನು ಅಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲು ಗ್ರೇಟ್‌ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಸುಧಾರಿತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವು ಹಿಂದಿಕ್ಕಿತು.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾನಿಯ ಮಟ್ಟವೂ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವು ಹಾನಿಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಹಾನಿಯೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತೀವ್ರವಾದ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳು ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಮೇಲಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಧಾರಿತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ(ಇಎಫ್‌) ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಉನ್ನತ ಇಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರಿಂದ ತಜ್ಞ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇಎಫ್‌ ಮಾಪಕದ ಗಾಳಿ ವೇಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇವು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪೂರ್ವಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಇಎಫ್‌ ಮಾಪಕವು ಹಾನಿಯ ಮಾನದಂಡಗಳ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನೂ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪನ್ನ
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮೂಲ ಮಾಪಕವು ಒಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ೧೩-ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಾಪಕವಾಗಿದ್ದು (ಎಫ್‌೦-ಎಫ್‌೧೨), ಬ್ಯುಫೋರ್ಟ್‌ ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾಪಕವನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಎಫ್‌೧ ಎಫ್‌೧ ಬ್ಯುಫೋರ್ಟ್‌ ಮಾಪಕದ ಹನ್ನೆರಡನೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಎಫ್‌೧೨ ಮ್ಯಾಕ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ ೧.೦ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎಫ್‌೦ ಅನ್ನು ಏನೂ ಹಾನಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ (ಇದು ಬ್ಯುಫೋರ್ಟ್‌ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರಾಗಿ ೮ನೇ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮ), ಬ್ಯುಫೋರ್ಟ್‌ ಮಾಪಕದ ಶೂನ್ಯ ಮಟ್ಟವು ಗಾಳಿಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಇದೆ ಅಥವಾ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾದೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಹಾನಿಯ ಗುಣಾತ್ಮಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಈ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಲಗಡೆ ಇರುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರವು ಬ್ಯುಫೋರ್ಟ್‌, ಫ್ಯುಜಿಟಾ, ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ ಸಂಖ್ಯೆ ಮಾಪಕಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಈ ಮಾಪಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಗಳ ಕುರಿತು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಮೂಲ ಮಾಪಕವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾನಿಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಶಿಕ್ಷಿತರು ಊಹೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯನ್ನು ಊಹೆ ಮಾಡುವಂತಿತ್ತು. ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಕೇವಲ ಎಫ್‌೦-ಎಫ್‌೫ ಅನ್ನು ರೂಢಿಗತವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಮನೆಗಳಿಗೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರು ಎಫ್‌೬ಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ''ಅನೂಹ್ಯ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ಇದು ಎಫ್‌೫ಗಿಂತ ಅಧಿಕವಿರುವ ಗಾಳಿಯ ವೇಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಆಸ್ಪದ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೇ, ಮೂಲ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕವಿದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ವಿಭಾಗವು ಅಧಿಕಗೊಂಡಂತೆ ತಪ್ಪು ತಾನಾಗಿಯೇ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿತ್ತು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಫ್‌೩ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಫ್‌೫ರ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಎನ್‌ಒಎಎ ಹೀಗೆ ಗಮನಿಸಿತ್ತು, "....ನಿಖರ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಊಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಎಂದೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಿನ್ನ ಗಾಳಿಯ ವೇಗಗಳು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದು- ಅಷ್ಟೇಕೆ ಕಟ್ಟಡದಿಂದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆಕೂಡ.   ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲದೇ, ಆ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯ ವೇಗಗಳು ಗೊತ್ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ". ಆನಂತರ ಸುಧಾರಿತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವನ್ನು ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಹವಾಮಾನ ತಜ್ಞರು ಗಾಳಿಯ ಉತ್ತಮ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು.
ಕೆಲವು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಎಫ್‌+" ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದರರ್ಥ ಗಂಟೆಗೆ ೩೯ ಮೈಲಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಬೀಸುವ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ); ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟು ದುರ್ಬಲ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳು ಬಹಳ ವಿಶಾಲ ಶ್ರೇಣಿಯ ದಾರಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾನದಂಡಗಳು
ಐದು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುವ ತೀವ್ರತೆಯ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
* ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದ ಅಂದಾಜುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲ. ಸುಧಾರಿತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ ನೋಡಿ.
ಎನ್‌ಬಿ: ಪಥ ಅಗಲಗಳು ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ದರದ ಸರಾಸರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂದಾಜು ಮೌಲ್ಯಗಳು;  ಹಾನಿಯ ಪಥದ ಗಾತ್ರದಿಂದ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಊಹೆ ಮಾಡಲಾಗದು. ಒಂದು ಎಫ್‌೫ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ದ ಹಾನಿಯ ಮಾರ್ಗವು ಒಂದು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ೯೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲವಿತ್ತು.
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವು ಜೋರಾಗಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ಬೀಡುವ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಎಫ್‌ಎಫ್‌೬ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಸೂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಎಫ್‌೫ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಆಸ್ತಿ ಹಾನಿಯು ಒಟ್ಟು ನಾಶವನ್ನು ಮೀರಲಾರದು. (ಗಂಟೆಗೆ ೩೧೯ ಮೈಲಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಿರುವ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಿಂದ ಬೀಸುವ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ರ ಒಕ್ಲಹಾಮಾ ನಗರದ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಅಂತಹದೊಂದು ಘಟನೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಹ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಅಳೆದಿದ್ದು ಭೂಮಟ್ಟದ ಸಮೀಪ ಅಲ್ಲ.)
ಅಂದಾಜು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು
ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಹವಾಮಾನಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನದಂತಹ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ, ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ ಅಂದಾಜು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಗುಂಪು ಮಾಡಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ್ದು
ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕವನ್ನು ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ)ಗಳ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪಥ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲು ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಿತರ ಊಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರರು ಇದನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಗುರುತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದುದ್ದಕ್ಕೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವಿವರಿಸಲಾದ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ಎಫ್‌-ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು. ಜೊತೆಗೆ ಮಾಪಕವು ಒಂದು ಟೊರ್ನೆಡೋ (ಸುಂಟರಗಾಳಿ) ಉಂಟು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಹಾನಿಯ ವಿಧದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರೂ, ಅದು ಕಡಿಮೆ ಗಾಳಿಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವೊಂದು ಅತಿಯಾದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುವ ಇನ್ನಿತರ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಲದ ಕುರಿತು    ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ, ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ನಿಜ. ಆದರೆ ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಅರೆ-ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹವಾಮಾನ ಸೇವೆಯು (ನ್ಯಾಶನಲ್‌ ವೆದರ್ ಸರ್ವಿಸ್) ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ನವೀಕರಣಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಹೊಸ ಮಾಪಕವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ೨೦೦೭ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧ರಂದು ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದರ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಸುಧಾರಿತ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕ (ಇಎಫ್‌) ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಎಫ್‌ ಮಾಪವು ಎಫ್‌-ಸ್ಕೇಲ್‌ಅನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ - ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುವ ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತರಿತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಲಾದ ಹಾನಿಯ ಸೂಚಕಗಳು ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣಗೊಳಿಸಿವೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯ ವೇಗಗಳ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ ಅಂದಾಜನ್ನು ಒಡಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ  ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗಗಳಿಗೆ, ಅಂದರೆ  ಇಎಫ್‌೫ಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಲ್ಲ. ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ದೇಶಗಳು ಮೂಲ ಫ್ಯುಜಿಟಾ ಮಾಪಕದ ಬಳಕೆಯನ್ನೇ ಮುಂದುವರೆಸಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಅಪಾಯ/ನಷ್ಟದ ಮಾಪಕಗಳು ವರ್ಗ:ಗಾಳಿ ವರ್ಗ:ಟೊರ್ನೆಡೋ ವರ್ಗ:ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು
೧೯೩೨
ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳು
ಗರಿ ಎಂಬ ಕವನಸಂಕಲನವನ್ನು ಬೇಂದ್ರೆ ಅವರು ಬರೆದರು
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಸಂತ ಆಂಡ್ರೂಸ್ ಚರ್ಚ್
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕಬ್ಬನ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಸ್ಕಾಟಿಶ್ ಕಟ್ಟಡ ವಿನ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಚರ್ಚು ಡಣಡಣವೆನ್ನುವ ಗಡಿಯಾರದ ಗೋಪುರ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್ ಪಾಲಕರಾದ ಸಂತ ಆಂಡ್ರೂ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ. ಪ್ರೆಸ್ಬಿಟೇರಿಯನ್ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಯೋಧರು ಮತ್ತು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಫಲವಾಗಿ ಈ ಚರ್ಚು ಮೈದಳೆಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಈ ಗುಂಪು ದಂಡುಪ್ರದೇಶದ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಯುಧಾಗಾರದ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಸರ್ ಹೋಪ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಟ್ ಅವರ ಶ್ರೀಮತಿಯವರಿಂದ ೧೮೬೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೨ಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿಭಾರ ಬಿದ್ದು ೧೮೬೬ ಮೇ ವೇಳೆಗೆ ೪೫೦೦೦ರೂಪಾಯಿಗಳ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಡಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ೧೦೫ ಅಡಿ ಉದ್ದ ೫೭ ಅಡಿ ಅಗಲ ಹಾಗೂ ೪೩ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರದ ಎತ್ತರ ೯೦ಅಡಿಗಳು. ಕಿಟಕಿಗಳ ಗಾಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ತಾರವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಪೀಠದ ಹಿಂದಿನ ೨೫ ಅಡಿಗಳೆತ್ತರದ ಚಿತ್ತಾರವಂತೂ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಬೋಧನಾ ಕಟಕಟೆಯು ತೇಗದಿಂದಾಗಿದ್ದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕೆತ್ತನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಲು ಯೋಧರೇ ಇದರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಚರ್ಚಿನ ಗೋಡೆಗಳ ತುಂಬೆಲ್ಲ ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ವೀರಪದಕಗಳೇ ತೂಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಚರ್ಚಿನ ಹೊರಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿಯಲಾಗಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೈಕೋರ್ಟು, ಶೇಷಾದ್ರಿ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಹಾಲ್ ಹಾಗೂ ಸೆಂಟ್ ಜಾನ್ ಚರ್ಚ್ಗಳು ಕೂಡಾ ಇದೇ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿವೆಯೆಂಬುದು ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಪೈಪ್ ಆರ್ಗನ್ ಎಂಬ ವಾದ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಶೋಭಿಸುತ್ತಿರುವ ೧೮೯೩ರಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಬೃಹತ್ ಗಡಿಯಾರಗಳು ಇನ್ನೂ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಚರ್ಚಿನೊಳಗಡೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ್ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಬಲ್ಲಾಂಟೈನ್ ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಅಬ್ರಹಾಂ, ಮೋಸೆಸ್, ದಾವಿದ್ ರಾಜ, ಪ್ರವಾದಿ ಯೆಶಾಯ, ಪ್ರೇಷಿತ ಆಂಡ್ರೂ, ಪೀಟರ್, ಪೌಲ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳು, ಉರಿವ ಪೊದೆ, ಚರ್ಚಿನ ಲಾಂಛನವಾದ ಆಲ್ಫಾ ಮತ್ತು ಒಮೇಗ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲುಗಡೆ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಚಿತ್ರಗಳು ಮನಸೆಳೆಯತ್ತವೆ. ೧೯೫೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಈ ಚರ್ಚು ಸಿಎಸ್‌ಐ ಧರ್ಮಮಂಡಲಿಯ ಬಗಲಿಗೆ ಬಂತು.
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚರ್ಚುಗಳು
ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೇ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೇ (ಅನುವಾದ: ಏನೇನೊ ಏನೇನೊ ಆಗುತ್ತದೆ) (ಕೆಕೆಎಚ್ಎಚ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ೧೯೯೮ರ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ನಾಟಕೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಕರನ್ ಜೋಹರ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಜೋಡಿಯಾದ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಕಾಜೊಲ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಣಿ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸಾನಾ ಸಯೀದ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಕಥಾವಸ್ತುವು ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಬೇರೆಯಾಗಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರೇಮ ತ್ರಿಕೋನಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಾರ್ಧವು ಕಾಲೇಜಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಿದೆ. ಎರಡನೆಯದು ತನ್ನ ತಂದೆಯನ್ನು ಅವನ ಹಳೆಯ ಸ್ನೇಹಿತೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಒಬ್ಬ ವಿಧುರನ ಸಣ್ಣ ಮಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ, ಮಾರೀಷಿಯಸ್, ಮತ್ತು ಸ್ಕಾಟ್‍ಲಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಈ ಚಿತ್ರವು ಜೋಹರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಶೈಲಿಯ ಹೊಸ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಜತಿನ್-ಲಲಿತ್‍ರಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವು ಆ ವರ್ಷ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೇ ೧೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಕಾಜೋಲ್‍ರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಯಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಅಂಜಲಿ ಖನ್ನಾಗೆ ಜನ್ಮನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ರಾಹುಲ್ ಖನ್ನಾ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಟೀನಾ ಖನ್ನಾಳನ್ನು (ಕನ್ಯಾನಾಮ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ) ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಂಟಿ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂಜಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯು ಸಾಯುವ ಮೊದಲು ತಾನು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಎಂಟು ಜನ್ಮದಿನಗಳಂದು ಪಡೆಯಲು ತನಗಾಗಿ ಬರೆದ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಡುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಎಂಟನೇ ಜನ್ಮದಿನದಂದು, ಅಂಜಲಿಯು ತನ್ನ ಅಮ್ಮ ತನಗಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ಕೊನೆಯ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ರವನ್ನು ಓದುತ್ತಾಳೆ; ಅದು ರಾಹುಲ್, ಟೀನಾ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ತಾನು ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆದಿರಬಹುದೆಂದು ಅರಿವಾಯಿತೆಂದು ಟೀನಾ ತನ್ನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈಗ ರಾಹುಲ್ ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿಯರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಿ ರಾಹುಲ್‍ನ ಕಳೆದುಹೋದ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಮರಳಿ ತರಬೇಕೆಂದು ಟೀನಾ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಅಂಜಲಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರೂ ಅಜ್ಜ ಅಜ್ಜಿಯರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮದುವೆ ಅಮನ್ ಮೆಹ್ರಾಗೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ರಾಹುಲ್‍ನ ಕಳೆತ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೆಳತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸೇರಿಸಲು ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪ ಹೊಂದಿ, ಅಂಜಲಿ ಖನ್ನಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ಅಜ್ಜಿ ರಾಹುಲ್‍ನ ಆಸೆಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಶಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಲಹಾಗಾರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಜಲಿ ಖನ್ನ ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಯುಕ್ತಿಮಾಡಿ ರಾಹುಲ್ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಅವನ ಮಗಳು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅಂಜಲಿ ಶರ್ಮಾಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆದು, ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಅಮನ್ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ಅವನು ಅಂಜಲಿಯ ನಿಶ್ಚಿತ ವರನೆಂದು ರಾಹುಲ್‍ಗೆ ಗೊತ್ತಾದಾಗ, ರಾಹುಲ್‍ನ ಹೃದಯ ಒಡೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಜಲಿ ರಾಹುಲ್ ತನ್ನನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದನು ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬೇಸಿಗೆ ಶಿಬಿರವನ್ನು ತೊರೆದು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗೆ ಅಮನ್‍ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಕುಟುಂಬ ಅಂಜಲಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ನಿಶ್ಶಬ್ದವಾಗಿ ಅಂಜಲಿ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳನ್ನು ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಕರೆತರುವುದನ್ನು ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ರಾಹುಲ್‍ನ ಭಾವನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ, ಅಂಜಲಿ ಮದುವೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅಳುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಎಂದೆಂದೂ ರಾಹುಲ್‍ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವಳು ಎಂದು ಅಮನ್‍ಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವನು ಅಂಜಲಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಅಂಜಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪುನರ್ಮಿಲನವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅಂಜಲಿ ಖನ್ನಾ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಆತ್ಮವು ತನಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರವು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕರನ್ ಜೋಹರ್ ಖಚಿತವಾಗಿದ್ದರು. ಟೀನಾಳ ಪಾತ್ರವನ್ನು ತುಂಬಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಬೇಕಾಯಿತು. ಟ್ವಿಂಕಲ್‍ಗಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತದಾದರೂ ಅವರು ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇತರ ನಟಿಯರ ಮುಂದಿಡಲಾಯಿತಾದರೂ ಅವರು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆದಿತ್ಯ ಚೋಪ್ರಾ ಮತ್ತು ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ರಾನಿ ಮುಖರ್ಜಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕರನ್ ಜೋಹರ್‌ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ರಾನಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಮನ್‍ನ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಇತರ ನಟರ ಮುಂದಿಡಲಾಯಿತಾದರೂ ಅವರೆಲ್ಲ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಕರನ್ ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್‍ಗೆ ನೀಡಿದರು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೨೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಚಿತ್ರತಂಡವು ಯುವ ಮತ್ತು ಅನನುಭವಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಮೂಲಭೂತ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಗಳನ್ನು ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ವಿವರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಂಭತ್ತೂವರೆ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಿಷಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‍ನ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರೋಪಮ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಊಟಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು.
ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ
ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೇ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಜತಿನ್-ಲಲಿತ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಮೀರ್ ಬರೆದರು. ಇದನ್ನು ೧೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಸಂಗ್ರಹವು ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಬಾಲಿವುಡ್ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಾಯಿತು. ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್
₹10 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ₹80.12 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ $6.3 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಇದರ ಗಳಿಕೆ ₹1.06 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಾಯಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ₹1 ಶತಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಮೂರನೇ ಚಲನಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
೪೬ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೪೪ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು
ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸೋನಿ ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೋಟಿಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು. ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಎಚ್ಎಸ್, ಡಿವಿಡಿ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ಲೂ-ರೇ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ
ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ಕುಛ್ ಕುಛ್ ಹೋತಾ ಹೇ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಅವಾಸ್ತವ ಪ್ರಪಂಚಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಟೀಕೆಗೂ ಒಳಗಾಗಿದೆ. ಇದು ಪಲಾಯನವಾದದ ತಮ್ಮ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಜೋಹರ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ
ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಇಲಾಖೆ (Department of Atomic Energy DAE) ನೇರವಾಗಿ  ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು 1954 ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಆದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಕೃಷಿ, ಔಷಧ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಸಂಶೋಧನೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಅನ್ವಯಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಎಇ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡಿಎಇ ಐದು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು, ಮೂರು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಐದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಡೀಮ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ) ನಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಲು ಇದು ತನ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಂಡಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೂಲಭೂತ ವಿಜ್ಞಾನ, ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ, ಖಗೋಳ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯ ಎಂಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಡಿಎಇ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಾಜವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. DAE ಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು:
ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಆಗಿ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸಕಾಂಗ ಕಾಯಿದೆಯಡಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿತು.
ಆರಂಭ
ಕೃಷಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಒಂದಾಗಿದೆ. ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಕೆಂಪ ನಂಜಮ್ಮಣ್ಣಿ ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಸನ್ನಿಧಿಯವರು ನೀಡಿದ ೩೦ ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡಾ. ಲೆಹ್ಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿ, ನೀಡಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯಿಂದ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಕೃಷಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ, ಕೆನಡಾದ ಕೀಟ ತಜ್ಞರಾದ ಲೆಸ್ಲಿ ಕೋಲ್ಮನ್ ರವರು ಲೆಹ್ಮನ್ ರವರ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ ೨೫ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು
೩೦ ಎಕರೆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ೧೩೦೦ ಎಕರೆ (೫.೩ ಚ.ಕಿ.ಮಿ.)ಗೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಮುಂದೆ, ಆಗಿನ ಮೈಸೂರು ದಿವಾನರಾದ ಸರ್ ಎಮ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಕೃಷಿ ಶಾಲೆಯನ್ನು ೧೯೧೩ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕೃಷಿ ಶಾಲೆಯು ೧೯೨೦ ರಿಂದ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ತನ್ನ ಆಧುನಿಕ ತರಬೇತಿಗಳಿಂದ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚ್ಚಿನ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾಳದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜು ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸರಹದ್ದಿನಲ್ಲಿ ತರಲಾಯಿತು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲೂ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿ.ವಿ.ಯ ಸರಹದ್ದಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಹೆಬ್ಬಾಳದಲ್ಲಿ ಪಶು ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲೇಜು ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಶು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಹ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾಗಿ ಬೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ರಚನೆ
೧೯೪೬ರಿಂದ ಹೆಬ್ಬಾಳದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದ ಕೃಷಿ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಕೃಷಿ ರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ಶ್ರೀ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವನ್ನು ಯು.ಎಸ.ಎ.ಯ Land Grant College ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮಾಧರಿಯಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು University  of Agricultural Sciences Act (ಕೃಷಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾಯ್ದೆ) ೨೨ನ್ನು ವಿಧಾನ ಸಭೆಯು ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು.