cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಾನ್ ಮೇಯರ್
ಕಿರುತೆರೆ
ಜನವರಿ 22, 2010ರಂದು ಆನ್ಲೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ  ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್  ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮೇಯರ್ ಹ್ಯಾಸ್ ಏ TV ಶೋ  ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ದೃಢಪಡಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಆತನು ಈ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು "ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಇದಕ್ಕೆ ನಾನು ಸಹ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಕಲಾವಿದರ ಗುಂಪು,ಇದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಾಗು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹಾಡುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದು."
ಮೇಯರ್ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಇತರ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ ಚಾಪ್ಪೆಲ್ಲೇ'ಸ್ ಶೋ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ವಿಡಂಬನೆ ಹಾಗು ಲೇಟ್ ನೈಟ್ ವಿಥ್ ಕಾನನ್ ಓ'ಬ್ರಿಎನ್  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಅಂತಿಮ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರವಾಸ
ಮೇಯರ್ ಸಂಗೀತ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮರೂನ್ 5, ಗುಸ್ಟೆರ್, ಹೊವಿಎ ಡೇ, ಮ್ಯಾಟ್ ಕೆಆರ್ನೇಯ್, ಕೌನ್ಟಿಂಗ್ ಕ್ರೌಸ್, ಬೆನ್ ಫೋಲ್ಡ್ಸ್, ದಿ ವಾಲ್ ಫ್ಲವರ್ಸ್, ಟಿಟುರ್, ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಡೇನ್ನೆನ್, ಶೆರ್ಯ್ಲ್ ಕ್ರೌ, ಕೋಲ್ಬಿ ಕೈಲ್ಲಟ್, ಒನ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ಹಾಗು ಪ್ಯಾರಮೊರ್ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕ್ರೌ ಹಾಗು ಮೇಯರ್, ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಕಾರ್ಸ್ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡರು. ಇದು 2006ರ ಆಗಸ್ಟ್ ನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ವರೆಗೂ ನಡೆಯಿತು. ಕಳೆದ 2007ರಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ದೊರೆತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲೂ ಕೂಡ ದೊರೆಯಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ. ಮೊದಲ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾ ಕಂಟಿನ್ಯಂ  ಪ್ರವಾಸವು ಮ್ಯಾಡಿಸನ್ ಸ್ಕ್ವೆರ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2007ರಂದು ಕೊನೆಗಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಪೋಸ್ಟ್  "ವೃತ್ತಿಜೀವನದ-ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು.
ಮೇಯರ್ ತನ್ನ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಆ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅನುಭವಿಸುವ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಜೊತೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮೇಯರ್ ಕ್ರಾವ್ ಮಗಾದ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ವಾರ್ಷಿಕ ಇಂಟರ್ ಫೇತ್ ಬೇಕಿಂಗ್ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆತನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ, ರಜಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಿದ ಬೇಕ್ಡ್ ತಿಂಡಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದುದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಮೇಯರ್ ಬಳಿ ಹಲವು ಟಾಟೂಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ: "ಹೋಂ" ಹಾಗು "ಲೈಫ್" ಅನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆತನ ಎಡ ಹಾಗು ಬಲ ತೋಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಚ್ಚೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. "77"(ಅವನು ಜನಿಸಿದ ವರ್ಷ) ಆತನ ಎದೆಯ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೊಇ-ಮಾದರಿಯ ಮೀನಿನ ಟಾಟೂವನ್ನು ಆತನ ಬಲ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆತನ ಎಡ ತೋಳು ಸ್ಲೀವ್ ಟಾಟೂ ನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಆತನನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ "SRV" (ಆತನ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಸ್ಟೆವಿ ರೇಯ್ ವುಗ್ಹನ್ ಗೋಸ್ಕರ) ಎಂದು ಅವನ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಟಾಟೂ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ರಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಆಯಾತ, ತೋಳಿನ ಒಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಂದು ಡ್ರಾಗನ್-ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಚಿತ್ರ ಹಾಗು ಇತರ ಹಲವಾರು ಹೂವಿನ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಕಳೆದ 2003ರಲ್ಲಿ, ಆತನು ತನ್ನ ಬಲ ಮುಂದೊಳಿನ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಚೌಕಾಕಾರದ ಟಾಟೂಗಳನ್ನೂ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ಅದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಆತ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು 2010ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಆತನು ಕೈಗಡಿಯಾರಗಳ ಒಬ್ಬ ಅತ್ಯಾಸಕ್ತಿಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕ, ಜೊತೆಗೆ ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಡಾಲರ್ ಮೌಲ್ಯದ ಗೋಡೆಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಮೇಯರ್ ಬಳಿ ಚಪ್ಪಲಿಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗ್ರಹವೇ ಇದೆ. ಇದು 200 ಜೊತೆಗೂ ಅಧಿಕವಿರಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೇಯರ್ ನ ಹೆತ್ತವರು ಮೇ 27, 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು; ವಿಚ್ಛೇದನ ಅವಿರೋಧವಾಗಿತ್ತು. ವಿಚ್ಛೇದನದ ನಂತರ, ಮೇಯರ್ ತನ್ನ (82-ವರ್ಷದ) ತಂದೆಯನ್ನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ನ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ.
ಮೇಯರ್ ಸಮಯವನ್ನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (ತನ್ನ ರೂಂ ಸಂಗಾತಿ ಹಾಗು ಸೌಂಡ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಚಾಡ್ ಫ್ರನ್ಸ್ಕೋವಿಯಕ್ ಜೊತೆಗೆ) ಹಾಗು SoHo ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಡೇಟಿಂಗ್ (ಸಂತೋಷದ ವಿಹಾರ) ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ಮೇಯರ್ ಜೆನ್ನಿಫೆರ್ ಲವ್ ಹೆವಿಟ್ಟ್ ಳ ಜೊತೆ 2002ರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದವರೆಗೆ ಸುಖ-ಸಂತೋಷದ ವಿಹಾರ ಮಾಡಿದ. ಮೇ 2006ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹಾಲಿವುಡ್ ಲಾಫ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯ ಹಾಸ್ಯ ನಿಯತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಎಂದಿಗೂ ಪೂರ್ಣವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ತನ್ನ ಅನಿಯಮಿತವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಿಂದ ಆಕೆಯಲ್ಲಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ, ಮೇಯರ್ 2003ರಲ್ಲಿ ಹಯಿಡಿ ಕ್ಲುಮ್ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ನಡೆಸಲಿಲ್ಲ. ಮೇಯರ್, ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ನಡೆಸಿದ. ಇದು 2006ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪೀಪಲ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಲೇಖನದೊಂದಿಗೆ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಯು ಹಬ್ಬಿತು. ಮೇಯರ್ ಹಾಗು ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ರಜಾ ಸಮಯವನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಕಳೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸುದ್ದಿಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇಬ್ಬರು ಕ್ರಿಸ್ಟಿನ ಅಗುಲೆರಾ ಳ ಹೊಸ ವರ್ಷದ ಮುನ್ನಾದಿನದ ಸಂತೋಷಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರು. ರಯಾನ್ ಸೀಕ್ರೆಸ್ಟ್ ಮೇಯರ್ ನನ್ನು 2007ರ ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳ ರೆಡ್ ಕಾರ್ಪೆಟ್(ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಮರ್ಯಾದೆ) ನಲ್ಲಿ ಆತನ ಹಾಗು ಸಿಂಪ್ಸನ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಾಗ, ಮೇಯರ್ ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿರುದ್ಧವಾದ ಅನುವಾದದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆತನು, "ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಒಬ್ಬ ಸುಂದರ ಹೆಣ್ಣು, ಹಾಗು ನನಗೆ ಆಕೆ ಜೊತೆಯಿರುವುದು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದೆ." ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಆತನ 2007ರ ಕಂಟಿನ್ಯಂ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅದೇ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಗೆ ವಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಮೇ 2007ರಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಯು ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆತನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ನಟಿ ಮಿಂಕ ಕೆಲ್ಲಿ ಯ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ವರ್ಷಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೇಯರ್ ನಟಿ ಜೆನ್ನಿಫೆರ್ ಅನಿಸ್ಟನ್ ಜೊತೆ ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಂದು ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಮೇಯರ್ ಅದರ ಮುಂದಿನ ಆಗಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಬಂಧ ಕಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇವರಿಬ್ಬರು ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಾರ್ಚ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟಿಯರ ಜೊತೆಗಿನ ಆತನ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಒಬ್ಬ "ವುಮನೈಸರ್"(ಹೆಂಗಸರ ಬೆನ್ನು ಹತ್ತುವವ) ಎಂಬ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಮೇಯರ್ ನ ಸಂಬಂಧವು ಕೆಲವು ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವರ್ತನೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಜೊತೆ ತಾಳೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಆತನ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್(ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ) ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ಮೇಯರ್ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯ, ಮದ್ಯ, ಕ್ಲಬ್ಬಿಂಗ್(ಅತಿಯಾಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು),"ರೆಡ್-ಕಾರ್ಪೆಟ್"(ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ನೀಡುವ ವಿಶೇಷ ಮರ್ಯಾದೆ)ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವುದು, ಪ್ರಸಿದ್ದ ನಟಿಯರ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷ ವಿಹಾರ ಮಾಡುವುದು ಹಾಗು ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತ್ಯಜಿಸುವ ತೀರ್ಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದ. ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆತನನ್ನು ಸಂಗೀತದಿಂದ ದೂರ ಇಡುತ್ತವೆಂಬ ಭಾವನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಆದರೂ, ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಯರ್ ಒಂದು ಅತೀವ "ಉದ್ವಿಗ್ನದ ಕ್ಷಣಗಳನ್ನು" ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತನೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಆತನಿಗೆ ಏಕಾಂಗಿತನ ಕಡಿಮೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಆತನು ನಂತರ ತನಗೆ ಅರಿವಾಗಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ."ನಾನು ಜೆಸ್ಸಿಕಾಳನ್ನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಧಿಸಬೇಕಾದರೆ, ನಾನು ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ," ಜೊತೆಗೆ ಗಿಟಾರ್ ನುಡಿಸದೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಭಯ ಬೇಡ. ಆತನು ಆಕೆ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು "ಸೆಕ್ಶುಅಲ್ ನೇಪಾಮ್"(ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮಾದಕ ವಸ್ತು) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಹಾಡು ಆಕೆಗೆ "ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು [ಆತನ] ಬದಲಾಯಿಸುವ" ಶಕ್ತಿಯಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಹಾಗು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ಕ್ಲಬ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. (ಇಲ್ಲಿ ಪಪರಜ್ಜಿ ಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಸ್ಯ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ). 2006ರಲ್ಲಿ ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮ್ಯಾರಿಹ್ವಾನ(ಭಂಗಿ) ಸೇದುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ. ಮೇಯರ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ 81ನೇ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಸ್ಟನ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ. ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಆತನನ್ನು ಅತಿಲಂಬಿತ ಹಾಗು ಆತ್ಮಪ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಕರೆಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸಂದರ್ಶಕನಾಗಿ ತನ್ನದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಮೇಯರ್ ನ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂವಾದವು (ಇದರಲ್ಲಿ TMZ ಒಂದು ತುಣುಕನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಪೆರೆಜ್ ಹಿಲ್ಟನ್  ಜೊತೆ ಟ್ವಿಟರ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಆತನ ವ್ಯಾಯಾಮಶಾಲೆಯ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಸಿದ್ದತೆಯಿಲ್ಲದ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾ ಗೋಷ್ಠಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಅನಿಸ್ಟನ್ ನಿಂದ ಏಕೆ ಬೇರೆಯಾದನು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅಗಲಿಕೆಯು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಜೊತೆಗೆ ಆತನನ್ನು ಒಂದು "ದೌಚೆಬ್ಯಾಗ್"; ಮೇಯರ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು, "ನನ್ನ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಹಿ ಕ್ಷಣ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಕೆನ್ನು ನೋಯಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಜವಾಬ್ದಾರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆತನು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಶನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ದೃಢವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪ್ಲೇಬಾಯ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2010ರಂದು ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಂತೆ) ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆತನ ಮೇಲಿರುವ ಆಪಾದನೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿತು. ಟ್ವಿಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ ಮಿಸಾಜಿನಿಸ್ಟ್ (ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷಿ), ಕಿಸ್-ಅಂಡ್-ಟೆಲ್ ಮಾಜಿ-ಬಾಯ್ ಫ್ರೆಂಡ್, ಹಾಗು ಒಬ್ಬ ಜನಾಂಗೀಯವಾದಿಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಜೆಸ್ಸಿಕಾ ಸಿಂಪ್ಸನ್ ಳನ್ನು "ಸೆಕ್ಸುವಲ್ ನೇಪಾಮ್" ಎಂದು ಕರೆದದ್ದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಜೊತೆಗೆ ಆತನಲೈಂಗಿಕ ವಾದವನ್ನು ಶ್ವೇತ ಪಾರಮ್ಯ ವಾದದ ಡೇವಿಡ್ ಡ್ಯೂಕ್ ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆತನು ಟ್ವಿಟರ್ ಮೂಲಕ "ನಿಗರ್"(ನೀಗ್ರೋ) ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ, "ನಾನು ('N')ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತೇನೆ.  ಅಲ್ಲದೇ ಇದೊಂದು ನಾನು ಮಾಡಿದ ನಾಚಿಕೆಪಡುವ ಸಂಗತಿ ಏಕೆಂದರೆ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವ ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಪದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದವಾಗಿ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಪದವನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ", "ಇದು ಬೌದ್ದಿಕವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡಿದಾಗ ನನ್ನ ಗರ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ... ಆ ಪದ ಎಷ್ಟು ಭಾವನಾತ್ಮಕತೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ." ಆತನು ತನ್ನ ನ್ಯಾಶ್ ವಿಲ್ಲೆಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿಯ ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ತಂಡ ಹಾಗು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಗೆ ಕಂಬನಿಗರೆಯುತ್ತಾ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ರೋಲಿಂಗ್ ಸ್ಟೋನ್'' ನಲ್ಲಿ ಮೇಯರ್ ಬ್ರೆಟ್ಟ್ ಡೆನ್ನೆನ್ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಭಾಗ  ದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ
"ಜಾನ್ ಮೇಯರ್'ಸ್ ಸಾಫ್ಟ್-ಸೆಲ್ 'ವರ್ಲ್ಡ್'", NPR ಬೆಳಗಿನ ಆವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಚ್ 2007ರಿಂದ ಸಂದರ್ಶನ. (ಶ್ರವಣ) (ಓದು)
ವರ್ಗ:೧೯೭೭ ಜನನ ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ಪಾಪ್ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ರಾಕ್‌ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು
ಬೆಳಕಿನ ಹಗ್ಗ
thumb| ಪ್ರಕಾಶಿತ ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ ಬೆಳಕಿನ ಹಗ್ಗ ಅಥವಾ ರೋಪ್ ಲೈಟ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬೆಳಕಿನ ಸಾಧನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಣ್ಣ ಬೆಳಕಿನ ಬಲ್ಬ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೀಪಗಳ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲು PVC ಜಾಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ನಿಯಾನ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮೃದುವಾದ ನಿಯಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿನ್ಯಾಸ
alt=Warm white LED Rope Light|thumb| ಸ್ಪೂಲ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಬಿಳಿ ಎಲ್ಇಡಿ ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ thumb|ಡ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ತ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ದೀಪಗಳು ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಅರ್ಜಿಗಳು
right|thumb| ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‍ಗೆ ಅಲಂಕಾರ ರೋಪ್ ಲೈಟ್‌ಗಳ ಅನೇಕ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಾಂಗಣ ಮತ್ತು ಹೊರಾಂಗಣ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕೂ ರೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬೆಳಕಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಹುಮುಖತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಬೆಳಕಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೀಪದ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸರಾಸರಿ
ಸರಾಸರಿ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಗುಂಪಿನ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನರು ಒಂದು ಪರಿಮಾಣ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರಿಮಾಣ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಭಾಗಿಸಿದಾದ ಬರುವ ಸಂಖ್ಯೆ ಯನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ್ಗೀಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸರಾಸರಿ
ನಾವು ಎಂಬ n ವಾಸ್ತವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ \bar{x} ನಿಂದ ಸೂಚಿಸುವ ಅವುಗಳ ಅಂಕಗಣಿತ ಸರಾಸರಿಯು ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಇಲ್ಲಿ \bar{x} ಎಂದರೆ ಅಂಕಗಣಿತ ಸರಾಸರಿ
n ಎಂದರೆ ದತ್ತ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ
ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ
ಈ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ
ಎಂದೂ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ್ಗೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ ವಿತರಣೆಗಳ ಸರಾಸರಿಯು    ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಎಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ (ಇದು ದತ್ತ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ)
ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ
f_i  ಎಂದರೆ i  ನೇ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕದ ಆವೃತ್ತಿ
x_i  ಎಂದರೆ iನೇ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂಕ
ವರ್ಗೀಕೃತ ದತ್ತಾಂಶಗಳೆಂದರೆ ವರ್ಗಾಂತರ ಮತ್ತು ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ದತ್ತಾಂಶಗಳು. ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾಂತರದ ಮಧ್ಯಬಿಂದುವನ್ನು x ಎಂದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಗಾಂತರ a-b ನ ಮಧ್ಯಬಿಂದು      ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಯು   ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ \bar{x} ಎಂದರೆ ಅಂಕಗಣಿತ ಸರಾಸರಿ
ಎಂದರೆ ಮಧ್ಯಬಿಂದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಆವೃತ್ತಿಗಳ ಗುಣಲಬ್ಧಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತ
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದು, ನೂರಾರು ಕಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ, ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಂತರಕ್ರ‍ಿಯೆಗಳನ್ನು (ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ಷನ್) ಕೇವಲ ಆರು ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಆರು ಪ್ರತಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್‍ಗಳು, ಆರು ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಮತ್ತು ಆರು ಪ್ರತಿಲೆಪ್ಟಾನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಬಲವಾಹಕ ಕಣಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಣ
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣಕ್ಕೂ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕಣ (ಆಂಟಿಪಾರ್ಟಿಕಲ್) ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕಣ ಅದರ ಮೂಲಕಣದಂತೆಯೇ ಇದ್ದು, ಅದರ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಮಾತ್ರ ವಿರುದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರ‍ಾನ್ ಋಣವಿದ್ಯುದಂಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ರಾಶಿಯುಳ್ಳ ಅದರ ಪ್ರತಿಕಣ (ಪೋಸಿಟ್ರಾನ್) ಧನ ವಿದ್ಯುದಂಶಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಧನವಿದ್ಯುದಂಶಯುಕ್ತ ಕಣ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ (ಆಂಟಿ ಪ್ರೋಟಾನ್) ಋಣ ವಿದ್ಯುದಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ವಿದ್ಯುದಂಶವನ್ನು ಆಧರಿಸಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಬಲವು ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಣಗಳು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಲಾರವು. ಹಾಗೇನಾದರೂ ಒಂದುಗೂಡಿದರೆ, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ನಾಶಗೊಳಿಸಿ, ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್
ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲಕಣಗಳನ್ನು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
1. ಫರ್ಮಯಾನ್‌ಗಳು (ಇವು ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕಣಗಳು)
2. ಬೋಸಾನ್‌ಗಳು (ಇವು ದ್ರವ್ಯದ ನಡುವೆ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ಬಲವಾಹಕಹಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ)
ಫರ್ಮಯಾನ್ ಭ್ರ‍ಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ (ಸ್ಪಿನ್ ಸಂಖ್ಯೆ) ಯಾವಾಗಲೂ ಅರ್ಧಾಂಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಫ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್). ಆದರೆ ಬೋಸಾನ್‌ಗಳ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ೦, ೧ ಇಲ್ಲವೆ ೨ ಇರುತ್ತದೆ. ದ್ರವ್ಯದ ಮೂಲ ತಿಳಿಯಲು ಮೂಲಕಣಗಳು,ಅವುಗಳ ಗುಣ ಲಷಣಗಳು, ಇತರ ಕಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ಬಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮೂಲಕಣದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಫರ್ಮಯಾನ್‌ಗಳು (ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು)
thumbnail|right|ಎನ್ರಿಕೊ ಫರ್ಮಿ
ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು
thumbnail|ಗೆಲ್ ಮನ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಮರ್ರೆ ಗೆಲ್‌ಮನ್ ಎಂಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೇಮ್ಸ್‌ಜಾಯ್ಸ್‌ನ  ’ಫಿನೆಗನ್ಸ್ ವೇಕ್’ ಎಂಬ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ’ತ್ರೀ ಕ್ವಾರ್ಕ್ಸ್‌ಫಾರ್ ಮಸ್ಟರ್‌ಮಾರ್ಕ್’ ಎಂಬ ಸಾಲು ಗೆಲ್‌ಮನ್ ರವರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಮೂಲಕಣಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ೧೯೬೯ನೆಯ ಸಾಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೊಷಕ ನೀಡಿ ಗೆಲ್‌ಮನ್ ಅನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರ‍ಾನ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅನೇಕರು ಗೆಲ್‌ಮನ್‌ಗೆ ಎಲೋ ಭ್ರಾಂತಿ ಎಂದು ಹೀಗಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಲನವಿಜ್ಞಾನದ (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮೇಕಾನಿಕ್ಸ್) ಪ್ರಕಾರ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಒಂದು ಬಿಂದು ಎಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ವಿಜ್ಞಾನದನ್ವಯ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬಿಂದುವಿನಂತೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಲ ತರಂಗದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಗೆಲ್ ಮನ್ ಹೇಳಿದರು. ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಗಳು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಆನೆಗಳಂತೆ ಸಮೂಹ ಕಣಗಳು. ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ರಚಿಸಿದ ಕಣಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಭಿನ್ನಾಂಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಂಯೋಜಿತ ಕಣ್ ಪೂರ್ಣಾಂಕ ವಿದ್ಯುದಂಶವಿರುವಂತೆ ಅವು ಒಂದುಗೂಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕಣ-ಪ್ರತಿಕಣಗಳು ಸಹಜೀವನ ನಡೆಸಲಾರವು, ಅವು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದರೆ ವಿನಾಶ ಶತಃಸ್ಸಿದ್ಧ. ಪ್ರತಿಕಣಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ವಿಚಿತ್ರ, ಏಕೆಂದರೆ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವುದು ದ್ರವ್ಯ ಮಾತ್ರ, ಪ್ರತಿದ್ರವ್ಯವಲ್ಲ! ಆದರೆ ಪಾಸಿಟ್ರ‍ಾನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಾಗ ಗ್ಯಾಮಾ ಕಿರಣಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುವುದೂ ಕೂಡ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗತಿ ಐನ್ಸ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನ ರಾಶಿ-ಶಕ್ತಿ ಪರಸ್ಪರ, ರಾಶಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ರಾಶಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುವ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಸಮೀಕರಣ  E = (MC)²  ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್ ಗಳಿಂದ ಒಂದು ಪರಮಾಣು ರಚನೆಯಾದಗಲೂ,ಅವುಗಳು ಒಂದುಗೂಡುವಾಗ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್ ರಾಶಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಗತಿ ಪರಮಾಣುರೂಪಿಸಿದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್‌ಗಳ ಒಟ್ಟು ರಾಶಿ ಅವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಾಶಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಂಗತಿ ಕೂಡ ಇದನ್ನೇ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ)
thumbnail|left|ಮೂಲ ಕಣಗಳು
ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (Up quark), ಚಾರ್ಮ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (charm quark), ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (strange quark), ಟಾಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (top quark), ಡೌನ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (down quark), ಬಾಟಮ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (bottom quark) ಎಂಬ ಆರು ಬಗೆಯ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಿವೆ. ಭ್ರಮಣ (spin) ಇವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಷಣ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಣಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ (pin quantum number) ಇದೆ. ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ ಮತ್ತು ಡೌನ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಅತಿ ಹಗುರವಾದವು. ಮೂರನೆಯದು ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್. ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಯುಕ್ತ ಏ ಕಣದ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದ್ದರಿಂದ (strange ಎಂದು ಇದರ ನಾಮಕರಣ)ಸ್ಟ್ರ‍ೇಂಜ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಎಂದಾಯಿತು. ಚಾರ್ಮ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಲೀನಿಯರ್ ಆಕ್ಸಿಲರೇಟರ್ ಸೆಂಟರ್ (SLAC) ಮತ್ತು ಬ್ರೂಖಾವೆನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಪ್ರೋಟಾನ್ ಎರಡು ಅಪ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ (U,U) ಮತ್ತು ಒಂದು ಡೌನ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ (ಆ) ಎಂಬ ಮೂರು ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಕಣ. ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು U,D,D ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿವೆ. U ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನ ವಿದ್ಯುದಂಶ ೨/೩ ಮತ್ತು ಆ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನ ವಿದ್ಯುದಂಶ -/೩ ಇರುತ್ತದೆ. ಜೆರೋಮ್ ಐ.ಫ್ರಿಡೆಮಾನ್,ಹೆನ್ರಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಕೆಂಡಲ್,ರಿಚರ್ಡ್‌ಟೇಲರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು SLAC ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಸುಳಿವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ಪಡೆದರು. ಪ್ರೋಟಾನ್ ವಿದ್ಯುದಂಶ +೧ (ಅಂದರೆ +೧.೬*೧೦-೧೯ ಕೂಲಾಂಬ್) (+1(ಅಂದರೆ +1.6*10-19 ಕೂಲಾಂಬ್) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಒಂದು ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ಡೌನ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಗನೆಯಿಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥವಾಗಿದೆ.
ಫ್ರೋಟಾನ್ ರಾಶಿ
ಪ್ರೋಟಾನ್ ರಾಶಿ (ತೂಕ) ೧.೬೭೨೬*೧೦-೨೭ (1.6726*10-27?) ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ರಾಶಿ ೧.೬೭೪೯*೧೦-೨೭ (1.6749*10-27?) ಕಿಲೊಗ್ರಾಮ್. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಘಟಕಗಳಾದ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ರಾಶಿ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ರಾಶಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಕಣಗಳಾವುವು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಹುಡುಕಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಐದು ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಟ್ರೂತ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಟಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಅವು ಟಾಪ್ ಮತ್ತು ಬಾಟಮ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದವು. ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಫರ್ಮಿಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಸೈಲಾನ್ ಎಂಬ ಸಂಯೋಜಿತ ಕಣದಲ್ಲಿ ಬಾಟಮ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಫರ್ಮಿ‌ಲ್ಯಾಬ್ ನಲ್ಲೇ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಟಾಪ್-ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಟಾಪ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಶಿಯುಳ್ಳದ್ದು. ಅದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ (೧೯೭೫) ಸೂಚಿಸಿದರೂ,ಅದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಿಡಿಯಿತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳನ್ನು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿದ್ಯುದಂಶವುಳ್ಳ ಕಣವಾದರೆ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ವಿದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥ ಕಣವಾಗಿದೆ. ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್ ತಂತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕಣವನ್ನು (anti particle) ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್-ಪ್ರತಿ ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (anti up quark) ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಣಗಳ ರಾಶಿ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಪಿನ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಂಶ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನ ಸ್ಪಿನ್ ೧/೨ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಂಶ +೨/೩.ಪ್ರತಿ ಅಪ್‌ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಸ್ಪಿನ್ -೧/೨ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಂಶ -೨/೩ ಆಗಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ನ ಪ್ರತಿಕಣವನ್ನು ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ನ ವಿದ್ಯುದಂಶ +೧.೬*೧೦-೧೯ ಕೂಲಂಬ್ (ಸ್ಪಿನ್ 1/2 ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಂಶ +2/3.ಪ್ರತಿ ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಸ್ಪಿನ್ -1/2 ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುದಂಶ -2/3 ಆಗಿದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ನ  ಪ್ರತಿಕಣವನ್ನು ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್‌ನ  ವಿದ್ಯುದಂಶ +1.6*10-19 ಕೂಲಂಬ್.) thumbnail|left|ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ದ್ರವ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಮೂಲ ಕಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೂಲಕಣಗಳೆಂದೇ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಮೆಸಾನ್ ಮತ್ತು ಬೆರಿಯಾನ್‌ಗಳೆಂಬ ಗುಂಪಿನ ಇನ್ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ
ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು
ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗಳು ಕೂಡ ಫರ್ಮಯಾನ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮೂಲಕಣಗಳು ಅಥವಾ ದ್ರವ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಘಟಕ ಎಂದೂ ಹೇಳಬಹುದು. ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಅರ್ಥ ಕಡಿಮೆ ರಾಶಿಯುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದು ಸಂಗತಿ ವಿಪರ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ. ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರು ಬಗೆ ಇದೆ. ಪ್ರತಿ ಪರಮಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತವಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಮ್ಯುಅಯಾನ್(ಷ) ಮತ್ತು ಟೌ ಕಣಗಳು ವಿದ್ಯುದಂಶವುಳ್ಳ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು. ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಮತ್ತು ಟೌ ಕಣಗಳ ವಿದ್ಯುದಂಶ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ನಷ್ಟೇ ಇದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ರಾಶಿ ಮಾತ್ರ ಬಹಳ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನುಳಿದ ಮೂರು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು. ಅವು ಅತಿ ಹಗುರ, "ದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥ ಕಣಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಅತಿ ಕಠಿಣವಾದುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೆಪ್ಟಾನ್ ತನ್ನ ಪ್ರತಿ ಕಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ನ ಪ್ರತಿಕಣ ಪಾಸಿಟ್ರಾನ್. ಪ್ರತಿಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮಾತ್ರ ಈ ರೀತಿಯ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಕಣಗಳಿಗೆ ಇಂತಹ ವಿಶೇಷ ಹೆಸರುಗಳಿಲ್ಲ. ಒಟ್ಟು ೧೨ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗಳಿವೆ.  ಅಂದರೆ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಭ್ರಮಣ ಚಲನೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಅವೆಲ್ಲವುಗಳ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ೧/೨ ಆಗಿದೆ.
thumbnail|right|ಲೆಪ್ಟಾನ್ ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಡಿ. ಆಂಡರ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಸೇತ್‌ನೆಡ್ಡರ್ ಮೆಯರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಅಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಅವರು ಈ ಕಣಗಳಿಗೆ ಮೆಸೊಟ್ರಾನ್‌ಗಳೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಇವು ಮೆಸಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದೇ ಕಣಗಳನ್ನು ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಜೆ.ಸಿ.ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಮತ್ತು ಇ.ಸಿ.ಸ್ಟೀವನ್ಸನ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕ್ಲೌಡ್‌ಛೇಂಬರ್ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲೇ ಹಿಡೆಕಿ ಯುಕಾವ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಇಂತಹ ಕಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದರು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಬಲ ಬಲವು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಕಣಗಳ ವಿನಿಮಯದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ಕಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಯುಕಾವ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿತು. ಆದರೆ, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ಮ್ಯುಅಯಾನ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್ ನಡುವಿನ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಗ ಹ್ಯಾನ್ಸ್‌ಬೆಥೆ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್‌ಮರ್ಶಾಕ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಕಣ್ವು ಯುಕಾವ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಕಣದ ಕ್ಷಯದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಕಣವಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇಂತಹ ಕಣದ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಸಿದ ಶೋಧನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಕಣವೇ ಪೈಅಯಾನ್(ಈ ಕಣಗಳು ಕೂಡ ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ  ಕಂಡು ಬಂದವು). ಈ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಬಲದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಕಣಗಳಿಗಿರಬೇಕೆಂದು ಯುಕಾವ ಸೂಚಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದವು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಾನ್ ರಾಶಿಯ ನಡುವಿನ ರಾಶಿ ಇರುವ ಎರಡು ಕಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಹೆಸರು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಸೂಚಿಸಲು, ಮೊದಲು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ ,ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಮ್ಯುಮೆಸಾನ್ ಎಂದೂ ನಂತರ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಕಣವನ್ನು ಪೈ ಮೆಸಾನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಕಣವೇ ಮ್ಯುಮೆಸಾನ್. ಟೌ ಕಣವನ್ನು ೧೯೭೪-೧೯೭೭ರ ನಡುವೆ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌ಪರ್ಲ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರು ನಡೆಸಿದ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ನಷ್ಟೇ ವಿದ್ಯುದಂಶವುಳ್ಳ ಟೌ ಕೂಡ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅದರ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ೧/೨ ಇರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಂತೆ ಟೌ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಕಣ (antiparticle) ಹೊಂದಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಟೌ (antitau) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಟೌ ಕಣಗಳನ್ನು τ- ಮತ್ತು τ+ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟೌ ಕಣಗಳು ಬಹು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ರಾಶಿ ಮಾತ್ರ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್‌ಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ರಾಶಿ ಬಲದಿಂದ ಟೌ ಕಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಇತರ ಕಣಗಳಿಗೆ ಅಂತಹ ರಾಶಿಯ ಬಲವಿಲ್ಲ. ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುರಾಶಿಯುಳ್ಳ ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಮತ್ತು ಟೌ ಕಣಗಳು ದ್ರವ್ಯದ ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿರವಾದ ಅವು ಉತ್ತತ್ತಿಯಾದ ಕೂಡಲೇ ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಹಗುರ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ, ಟೌ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಕ್ಷಯವಾಗಿ ಒಂದು ಕ್ವಾರ್ಕ್, ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಒಂದು ಟೌ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತವೆ.ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಬಗೆಯ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ. ಭಾರವಾದ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ, ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಘಟಕಗಳು ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತದರ ಪ್ರತಿಕ್ವಾರ್ಕ್, ಇಲ್ಲವೆ ಮತ್ತೊಂದು ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಮತ್ತದರ ಪ್ರತಿ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ ಆಗಿರಬಹುದು.
ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಂತೆ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಸಹಜೀವಿಗಳಲ್ಲ. ಅವು ಒಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುತ್‌ಯುಕ್ತ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಲಿಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಿದರೆ, ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ನೊಣಗಳಂತೆ ಭಾವಿಸಬಹುದು. ವಿದ್ಯುತ್ ಯುಕ್ತ ಕಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಆದರೆ, ವಿದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥ ಕಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಹುಲಿಯ ಮೇಲಿನ ನೊಣಗಳನ್ನು ನೋಡುವಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಕರವಾದುದು. ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಕ್ಷಯ (decay) ಸಾಧ್ಯ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಅಸಂಭವ ಎಂಬ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆಯಷ್ಟೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತದರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ, ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಮತ್ತದರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ, ಟೌ ಮತ್ತದರ ನ್ಯೂಟ್ರಿನೊ. ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಕ್ಷಯವಾದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು(ಒಂದೇ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಕಣಗಳು ಸೇರಿದರೆ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ನಾಶ ಮಾಡುತ್ತವೆ)
ಪ್ರಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಬಲ
ಆಧುನಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಶಕ್ತಿ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಬಲವಾಹಕಗಳಾದ "ಬೋಸಾನ್ " ಗಳೆಂಬ ಮೂಲಕಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೋಸಾನ್‌ಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ಣಾಂಕ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಬೋಸಾನ್‌ಗಳು ದ್ರವ್ಯದ ನಡುವಿನ ಮೂಲ ಬಲಗಳಿಗೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಲವಾಹಕ ಕಣಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಫೋಟಾನ್, ಡಬ್ಲ್ಯು ಬೊಸಾನ್, ಜ಼ಡ್ ಬೋಸಾನ್, ಗ್ಲೂಅಯಾನ್ , ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರಾವಿಟಾನ್ ಇವುಗಳನ್ನು "ಬೋಸಾನ್" ಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹಿಗ್ಸ್‌ ಬೊಸಾನ್ ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚ್ಚೆಗಷ್ಟೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಾವಿಟಾನ್ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲ. ದೀರ್ಘ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಲಗಳು ಶೂನ್ಯ ರಾಶಿಯ ವಾಹಕಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಶಿಯುಕ್ತ ಬಲವಾಹಕಗಳಾದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ+ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂ- ಮತ್ತು ಜ಼ಡ್ ಬೋಸಾನ್‌ಗಳು ದುರ್ಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಬಲಕ್ಕೂ, ಗ್ಲೂಅಯಾನ್‌ಗಳು ಪ್ರಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಬಲಕ್ಕೂ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಳಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಪೋಟಾನ್ (ಪ್ರೊಟಾನ್?) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಂದ  ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಕಣಗಳು. ಇವುಗಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿರುವ ಬಲ ಯಾವುದು? ಪೋಟಾನ್ (ಪ್ರೊಟಾನ್ ?) ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಪರಮಾಣುವಿನ ತಿರುಳು ಎನ್ನಿಸಿರುವ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಒಳಗೆ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಪೋಟಾನ್‌ಗಳೋ (ಪ್ರೊಟಾನ್) ಧನವಿದ್ಯುದಂಶದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅಲ್ಲವೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿದ್ಯುತ್‌ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲದಿಂದ ಒಂದನ್ನೊಂದು ದೂರ ತಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಬಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಏಕೆ ಛಿದ್ರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ? ಅವು ಹಲವು ಫರ್ಮಿ (೧ಫರ್ಮಿ=೧೦-೧೫ಮೀ) ತ್ರಿಜ್ಯವಿರುವ ಗೋಲದೊಳಗೆ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್) ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವಿದ್ಯುತ್‌ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ಮೀರಿದ ಯಾವ ಬಲ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಒಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿದೆ ? ಇಷ್ಟು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಪೋಟಾನ್ (ಪ್ರೊಟಾನ್?) ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮೀರುವಂತಹ ಯಾವ ಬಲ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಾಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇಯಾಗಿದೆ ಗುರುತ್ವ, ಬಲವೇನಾದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದೇ? ಖಂಡಿತ ಸಾದ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗುರುತ್ವ ಬಲ ವಿದ್ಯುತ್‌ಬಲದ ಎದುರು ಅತಿ ದುರ್ಬಲವಾದುದು. ಅದಕ್ಕೆ ವಿದ್ಯುತ್‌ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ಮೀರಿ ಪೋಟಾನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯುಂಟುಮಾಡುವ ತಾಕತ್ತಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕುತ್ತರ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಪ್ರಬಲ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ಒಳಗಿನ ವಿದ್ಯಮಾನ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೊಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಬೇಕು. ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ವಿದ್ಯುದಂಶವುಳ್ಳ ಕಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದೇ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಅತಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಕಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಎಂಬ ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಯ ಆವೇಶ (charge) ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಲರ್ ಚಾರ್ಮ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲವು ಪ್ರಬಲವಾದುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದನ್ನು ಪ್ರಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಬಲ (strong nuclear force) ಎಂದು ಕರೆದರು. ಈ ಪ್ರಬಲ ಬಲವು ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಬಲ ಬಲವುಂಟುಮಾಡುವ ಬಲ ವಾಹಕಗಳಿರಬೇಕಷ್ಟೇ. ಅವುಗಳನ್ನು "ಗ್ಲೂಅಯಾನ್" ಗಳೆಂದು ಕರೆದರು! ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರೊಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಡಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ನೊಳಗಿರುವ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅತಿಯೆನಿಸುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೂಅಯಾನ್‌ಗಳ ವಿನಿಮಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಪ್ರಬಲ ಬಲವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಗ್ಲೂಅಯಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಇದೆ. ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಇದ್ದರೂ ,ಅವುಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿತವಾದ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಕಲರ್ ಚಾರ್ಜ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಬಲ ಬಲವು ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲೇ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಪ್ರಬಲ ಬಲ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈಗ ನಮಗೆಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಒಳಗೆ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟಿರುವುದು ಪ್ರಬಲ ಬಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಒಳಗಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಬಲ ಯಾವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳೋ ಪರಸ್ಪರ ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲದಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಪೋಟಾನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಬಲ ಬಲವುಂಟುಮಾಡಲು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಲ್ರ್‌ಚಾರ್ಜ್ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತೆ ಈ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಹೋಗದಂತೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಿರುವ ಬಲ ಯಾವುದು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಸಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲವನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಪ್ರಬಲ ಬಲ ಎಂದು ಕರೆದಿಲ್ಲ. ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಲ್ಲು, ಒಂದು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಒಳಗಿರುವ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌‌ಗಳು  ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರೋಟಾನ್ ಒಳಗಿನ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರಬಲ ಬಲವೇ ಸಾಕು. ಇದನ್ನು ಉಳಿಕೆ ಪ್ರಬಲ ಬಲ (residual strong nuclear force)ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಒಳಗೆ ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ.
ದುರ್ಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ಬಲ
ಬಾರವಾದ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಹಗುರ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯವಾಗಲು ದುರ್ಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ (weak interactions) ಕಾರಣ. ಈ ರೀತಿ ಮೂಲಕಣಗಳು ಕ್ಷಯವಾಗುವ ಸಂಗತಿ ವಿಚಿತ್ರವೇ. ಆದರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಒಂದು ಮೂಲಕಣ ಮಾಯವಾಗಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮೂಲಕಣಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಈಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಾದರೂ, ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗ ಕಣದ ರಾಶಿ ಚಲನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಭಾರ ಕಣ ಕ್ಷಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇತರ ಕಣಗಳ ಒಟ್ಟು ರಾಶಿ ಅವುಗಳ ಮೂಲ ಕಣದ ರಾಶಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಸ್ಥಿರ ದ್ರವ್ಯ ಅತಿ ಸಣ್ಣ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳಾಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ ಇಲ್ಲವೆ ಲೆಪ್ಟಾನ್ ಇತರ ಕಣವಾಗಿ ಕ್ಷಯ ಹೊಂದಿದರೆ (ಉದಾಹರಣೆ ಮ್ಯುಅಯಾನ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್  ಆಗಿ ಕ್ಷಯವಾಗುವುದು), ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಾದ (ಜಿಟಚಿತಠಡಿ) ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಸ್ವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ದುರ್ಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ದುರ್ಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ w+, w-, ಮತ್ತು ಚಾರ್ಮ್‌ಬೋಸಾನ್‌ಗಳು ಬಲವಾಹಕ ಕಣಗಳಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. w+, w-, ಕಣಗಳು ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ ಹೊಂದಿವೆ, ಆದರೆ ಚಾರ್ಮ್ ಬೋಸಾನ್ "ದ್ಯುತ್ತಟಸ್ಥ ಕಣ: ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ ಮಾಡೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಿಯ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ದುರ್ಬಲ "ಎಂಬ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ದುರ್ಬಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಬಲ (ನ್ಯೂಟ್ರಿನೋ ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಬಲ) ಪರಮಾಣು ಕೇಂದ್ರದ ವಿಕಿರಣ ಪಟುತ್ವವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೆ ಅಲ್ಲ, ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ ಮೂಲಭೂತವಾದ ಬಲ. ಇದು ಯಾವುದೇ ಎರಡು ಕಣಗಳ (ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳ) ನಡುವೆ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ. ಆದರೆ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗುರುತ್ವ ಬಲದ ವಾಹಕ ಕಣ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗ್ರಾವಿಟಾನ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. thumbnail|left|ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆ
ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳು
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಬಲ ಬಲದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿ ಕಣಗಳ ವಿಂಗಡನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರಿಯಾನ್ ಮತ್ತು ಮೆಸಾನ್‌ಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳಿವೆ. ಮೆಸಾನ್ ಮತ್ತು ಬೇರಿಯಾನ್‌ಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೇರಿಯಾನ್‍ಗಳು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿವೆ. ಪ್ರೋಟಾನ್ (ಎರಡು ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಡೌನ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ (uud),ಮತ್ತು ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ (udd) ಬೇರಿಯಾನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿವೆ ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳು ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಸೇರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಬಲ ಬಲ ವರ್ತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದುರ್ಬಲ ಅಂತರಕ್ರಿಯಾ ಬಲ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳು ಗ್ಲೂಅಯಾನ್‌ಗಳ ಮೋಡದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಗ್ಲೂಅಯಾನ್‌ಗಳೇ ಪ್ರಬಲ ಬಲದ ಬಲವಾಹಕಗಳು.
ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯ ಕಣಗಳೆಂದರೆ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳು. ಇವು ಒಂದು ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನಿಂದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೈಅಯಾನ್ (+) ಕಣವು ಒಂದು ಅಪ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಡೌನ್ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಪೈಅಯಾನ್‌ನ ಪ್ರತಿಕಣವು (-) ಒಂದ ಡೌನ್ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಪ್ ಪ್ರತಿ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ನಿಂದಾಗಿದೆ. ಮೆಸಾನ್‌ಕಣ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕಣಗಳಿಂದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಅತ್ಯಂತ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಕಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಅಯಾನ್ (ಏ-) ಇತರ ಎಲ್ಲ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿ ಜೀವಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ಅದರ ಘಟಕ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಬೇರಿಯಾನ್‌ಗಳು ಫರ್ಮಿಯಾನ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರ್ಧಾಂಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಭ್ರಮಣ ಸಂಖ್ಯೆ ಪೂರ್ಣಾಂಕವಿರುವ ಮೆಸಾನ್‌ಗಳು ಬೋಸಾನನ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್‌ಗಳ ರಾಶಿಯ ಬಹು ಅಲ್ಪಭಾಗ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಎಂಬುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರೋಟಾನ್ ಮೂರು ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಸಂಗಮದಿಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ರಾಶಿ ಪ್ರೋಟಾನ್ ರಾಶಿಯ ಪ್ರತಿಶತ ಒಂದರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹಾಗಾದರೆ ಉಳಿದ ೯೯% ಪ್ರೋಟಾನ್‌ರಾಶಿಗೆ ಯಾವುದು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ? ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಂಗತಿ. ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳ ಚಲನಶಕ್ತಿಯೇ ಪ್ರೋಟಾನ್‌ಗೆ  ಅದರ ರಾಶಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ರಾಶಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಒಂದೇ ನಾಣ್ಯದ ಎರಡು ಮುಖದಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.
thumbnail|right|ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್
ದೇವಕಣ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್
ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್ ? ಈ ಉಪಪರಮಾಣು ಕಣ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಬಿಲಿಯಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್‌ಗಳೇಕೆ ಖರ್ಚಾಗಬೇಕು? ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಮಹತ್ವ ಪೂರ್ಣವೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಹಜ. ೧೯೬೦ರಲ್ಲೇ ಹಿಗ್ಸ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕನುಗುಣವಾದ ಕಣದ ಬಗ್ಗೆ  ಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಪೀಟರ್‌ಹಿಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಚರರು ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು. ದಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್" ನಲ್ಲಿ ಹಿಗ್ಸ್‌ಬೋಸಾನ್ ಒಂದು ಮೂಲಕಣ ಇದನ್ನು ಸರ್ನ್‌ಪ್ರಯೋಗಾಲದ ಲಾರ್ಜ್ ಹ್ಯಾಡ್ರಾನ್ ಕೊಲೈಡರ್ ಎಂಬ ಭಾರಿ ಉಪಕರಣ ಬಳಸಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದ ಕಣ ಅದೇ ಎಂದಾದರೆ ವಿಶ್ವ ರಹಸ್ಯ ಭೇದಿಸಿದಂತೆಯೇ ಎಲ್ಲ ದ್ರವ್ಯವು ಮೂಲ ಕಣಗಳಾದ ಕ್ವಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೆಪ್ಟಾನ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆಯಷ್ಟೇ. ಆದರೆ ಕ್ವಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಅತಿ ಹಗುರ ಹಾಗಾದರೆ ದ್ರವ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಶಿ ಎಲ್ಲಿಂದ ಬಂತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಈ ಕಣದ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಅನೇಕ ಕಣಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಮೊತ್ತದ ರಾಶಿಯಿರಬೇಕಾದರೆ, ಪ್ರೋಟಾನ್ ನಂತಹ ಕಣಗಳೇಕೆ ಶೂನ್ಯ ರಾಶಿ ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೨  ಜುಲೈ ೪ ವಿಜ್ಞಾನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ  ಬರೆದಿಡಬಹುದಾದಂತಹ ದಿನ. ಅಂದು ಸರ್ನ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್‌ಕಣದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಣವೊಂದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವಾಗಿ  ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಮಾಡೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ  ಜ಼ಿಗ್ ಜ಼ಾಗ್ ಪಜ಼ಲ್ ನಂತೆ  ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾಹಿಯಿತು. ಹಿಗ್ಸ್‌ಬೋಸಾನ್ ಸತ್ಯವಾಗಿಯು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೈಗೆ ಕೊನೆಗೂ ಸಿಕ್ಕಿ ಬಿದ್ದತು.
thumbnail|left|ಹಿಗ್ಸ್ ಬೋಸಾನ್ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೧)
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಕಣ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮ
thumb|ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮ ದೀಪ್ತಿ ಭಗವಾನ್ ಶರ್ಮ, ಓರ್ವ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಎಡಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸಮಾನ್ ಹಾಗು ಬಲಗೈ ಆಫ್ ಬ್ರೇಕ್ ಬೌಲರ್.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ದೀಪ್ತಿ ರವರು ಅಗಸ್ಟ್ ೨೪, ೧೯೯೭ರಂದು ಆಗ್ರಾ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೀಪ್ತಿ ಶರ್ಮಾ, ಸುಶಿಲಾ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಶರ್ಮಾ ದಂಪತಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಏಳು ಮಂದಿ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಿರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಂದೆ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ೦೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ದೀಪ್ತಿ ೨೦೧೭-೧೮ರಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಜುಲಾನ್ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬಂಗಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಿದರು. ಈ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ೦೬ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೪ ಸರಾಸರಿಯೊಂದಿಗೆ ೩೧೨ ರನ್ನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಇವರು ೬೫.೧೩ರ ಆಕರ್ಷಕ ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ರೇಟ್‍ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇವರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಕೋರ್ ೭೭ರ ಜೊತೆಗೆ ಐದು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ದೀಪ್ತಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ೦೯ ವಿಕೇಟ್‍ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ವಿದರ್ಭ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೬ ರನ್ನುಗಳಿಗೆ ೦೩ ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಇವರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಾಲಿಂಗ್.
ಹಿರಿಯ ಮಹಿಳಾ ದೇಶೀಯ ಕ್ರೀಡಾಋತು ೨೦೧೮-೧೯ರಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳವೂ ಈಗ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ಗಳಲ್ಲಿ ೦೨ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಇವರು ಮೊದಲ ೦೬ ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ೩೧೩ ರನ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಋತುವಿನ ಅಗ್ರ ಸ್ಕೋರರ್‌‌ರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೀಪ್ತಿ ಈಗಾಗಲೇ ೦೬ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿಗೆ ೦೨ ಶತಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಂದು ಅರ್ಧಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬರೋಡಾ ವಿರುದ್ಧ ೧೦೬ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೧೭ ವಿಕೆಟ್ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ವಿರುದ್ಧದ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೨ ರನ್ನ್‌ಗಳಿಗೆ ೦೪ ವಿಕೇಟ್ ಗಳಿಸಿದ್ದು ಇವರ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಾಲಿಂಗ್.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ನವಂಬರ್ ೨೪, ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ವಿರುದ್ದ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ದೀಪ್ತಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಜನವರಿ ೩೧, ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಮೂರನೇ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಮೂಲಕ ಇವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟಿ-೨೦ ಕ್ರಿಕೆಟ್ಗೆ ಪಾದಾರ್ಪನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರು
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೯೨೪ - ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೧೪) ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ, ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮ್ಮಾನಿತರಾದ ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಮಹಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದವರು. ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ಅವರು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಕಲಾವಿದ, ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಾಲೀಕರಾಗಿ ಹೆಸರಾದವರು.ಕನ್ನಡದ ಡಾ.ರಾಜಕುಮಾರ್, ತಮಿಳಿನ ''ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್, ಮಲಯಾಳಂನ ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್''ರವರಿಗೆ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರೂ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಜೀವನ
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್ ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಮಾಪುರಂ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೯೨೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಡ ರೈತ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಬಡತನದ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೈಮರಿ ಶಾಲೆಯ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಓದು ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ನಾಗೇಶ್ವರಾವ್ ಅವರು ೧೯೪೧ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ‘ಧರ್ಮಪತ್ನಿ’ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನದ ಸುಮಾರು ೭೫ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೨೫೬ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಯಾಬಜಾರ್, ಚೆಂಚು ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಯುದ್ಧಂ, ಬಾಲರಾಜು, ರೋಜುಲು ಮಾರಾಯಿ, ಮಿಸ್ಸಮ್ಮ, ಚಕ್ರಪಾಣಿ, ಪ್ರೆಮಿಂಚಿ ಚೂಡು, ಲೈಲಾ ಮಜ್ನು, ಅನಾರ್ಕಲಿ, ದೇವದಾಸು, ಬಟಸಾರಿ, ಪ್ರೇಂ ನಗರ್, ಪ್ರೇಮಾಭಿಷೇಕಂ, ಮೇಘ ಸಂದೇಶಂ, ನವರಾತ್ರಿ, ಸಂಸಾರಂ, ಬ್ರತುಕು ತೆರುವು, ಆರಾಧನಾ, ದೊಂಗ ರಾಮುಡು, ಡಾ. ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಅರ್ಧಾಂಗಿ, ಮಾಂಗಲ್ಯ ಬಲಂ, ಇಲ್ಲಾರಿಕಂ, ಶಾಂತಿನಿವಾಸಂ, ವೆಲುಗು ನೀಡಲು, ದಸರಾ ಬುಲ್ಲೋಡು, ಭಾರ್ಯಾ ಭರ್ತುಲು, ಧರ್ಮಧಾತ, ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯಗಾರಿ ಮನವರಾಲು ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಕಾಳಿದಾಸ, ಜಯದೇವ, ಜಕ್ಕಣಾಚಾರಿ, ವಿಪ್ರನಾರಾಯಣ, ತುಕಾರಾಂ ಮುಂತಾದ ಭಾರತದ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಗೂ ಸಹಾ ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ನಟನೆಗಾಗಿನ ಹಲವಾರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಫಿಲಂಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎನ್ ಟಿ ಆರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳಲ್ಲದೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯುಚ್ಛ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಾಧನೆಗಾಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೌರವವಾದ ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಲೋಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೌರವಗಳಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪುತ್ರ
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾವ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ನಾಗಾರ್ಜುನ ಅವರು ಕೂಡಾ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದಾಯ
ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಅವರು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೧೪ ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಯಕ ಶ್ರೇಷ್ಠರುಗಳು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದ್ದು, ಅಕ್ಕಿನೇನಿ ನಾಗೇಶ್ವರರಾಯರ ನಿಧನದಿಂದ ಸಿನಿಮಾ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಲೋಕ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಡವಾಗಿದೆ.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ನಂದಾ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ)
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ನಂದನು ವಾಸುದೇವನ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿದ್ದನು. ವಸುದೇವನು ತನ್ನ ನವಜಾತ ಮಗನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮಗುವಿನ ಜನನದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ನಂದನ ಬಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು, ಇದರಿಂದ ನಂದನು ಅವನನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದನು. ಯಶೋದೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂದನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಬಲರಾಮ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಅವನಿಂದ ನಂದನಂದನ (ನಂದನ ಮಗ) ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಪಡೆದನು.
'ರಾಜ' ನಂದ
ನಂದನು ಕೃಷ್ಣನ ಸಾಕು ತಂದೆ. ಬಲರಾಮನನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಸಹ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ ನಂದ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನಂದನು ವಾಸುದೇವನ ಬಂಧು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. ರಾಜ ನಂದ ಮತ್ತು ರಾಜ ವಾಸುದೇವ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಪುಸ್ತಕ ೧೦ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತ ಎರಡರಿಂದಲೂ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ನಂದಾ
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಕುಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ ನಂದ ರಾಜ ವಾಸುದೇವನ ಸಹೋದರ.
ರಾಜ ವಸುದೇವನು ಮಥುರಾದ ರಾಜ ಉಗ್ರಸೇನನ ಮಗಳು ದೇವಕಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ದೇವಕಿಯ ಸಹೋದರ ದುಷ್ಟನಾದ ಕಂಸ, ಉಗ್ರಸೇನನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ದೇವಕಿಯ ಎಂಟನೆಯ ಮಗುವಿನಿಂದ ಕಂಸನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ದೈವಿಕ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ದೇವಕಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪುತ್ರರು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಸಾಯಬೇಕೆಂದು ಕಂಸನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಿದನು. ಹೀಗಾಗಿ ಆರು ಮಕ್ಕಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ವಸುದೇವನ ಇನ್ನೊಬ್ಬಳು ಹೆಂಡತಿ ಬಲರಾಮನಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಳು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ವಸುದೇವನು ನಂದನ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ ಇಬ್ಬರೂ ಗೋಪಾಲಕರಾದ ನಂದ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಯಶೋದೆಯಿಂದ ಬೆಳೆದರು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a5/%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%B5_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%A6%E0%A5%83%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AF.JPG/220px-%E0%A4%A8%E0%A4%82%E0%A4%A6%E0%A4%97%E0%A4%BE%E0%A4%81%E0%A4%B5_%E0%A4%95%E0%A4%BE_%E0%A4%8F%E0%A4%95_%E0%A4%A6%E0%A5%83%E0%A4%B6%E0%A5%8D%E0%A4%AF.JPG|right|thumb| ನಂದಗಾಂವ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1e/Lathmar_Women.jpg/220px-Lathmar_Women.jpg|right|thumb| ಲಾತ್‌ಮಾರ್ ಹೋಳಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಂದಗಾಂವ್‌ನ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪಿಯರಿಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು
ನಂದಗಾಂವ್
ನಂದಗಾಂವ್ ಬ್ರಜ್‌ನ ಬರ್ಸಾನಾ ಬಳಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ನಂದಾ ಬಾಬಾ ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಪಾಲಕರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಂದಾ ಭವನ (ಚೌರಾಸಿ ಖಂಬಾ ಮಂದಿರ)
ನಂದ ಭವನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಂದಾ ಅವರ ನಿವಾಸ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಬೆಳೆದು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಮೊದಲ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದ ಮಹಾವನದ ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅನೇಕ ಗೋಡೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಒಳಗೆ ೮೪ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ೮೪,೦೦,೦೦೦ ಜಾತಿಗಳಿವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಸ್ತಂಭವು ೧,೦೦,೦೦೦ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ನಂದಾ ಘಾಟಾ
ನಂದಾ ಘಾಟಾವು ಪವಿತ್ರವಾದ ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಘಾಟಾ (ನದಿ ದಂಡೆ) ನಂದಾ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಬರುನಾ ದೇವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಂದ ನಂದ ಬಾಬಾನ ಅಪಹರಣದ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಆಕಾರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಈ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಮಾನವನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಉನ್ನತ ಕಶೇರುಕಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟರಚನೆಯ ಯೋಜನೆಯೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನದ ಚರಿತೆಯನ್ನೂ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತೀರ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧದ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತಗಳ ರಚನೆಯ ಕ್ಷೇತವನ್ನು ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ವಿಭಾಗಗಳು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ರ್ತ(ಲೇಖನಗಳು) ಎಂಬಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿವೆ. ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ತುಲನಾತ್ಮಕದಲ್ಲಿ ಜೀವವಿಕಾಸದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಆಧಾರಗೊಳಿಸಲು ಅಪಾರ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಈಚೆಗೆ ಇತ್ತಿರುವ ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಯ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ. ಸಜಾತೀಯತಾ ವಿಜ್ಞಾನ (ಹೋಮಾಲಜಿ)ದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸ ತತ್ತ್ವಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಚನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಹೋಲಿಕೆಗಳು, ಸದೃಶ ಜೀವಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಮೇಲು ಮೇಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಪ್ರತಿಪಾದಿತವಾಗಿವೆ. ವಿಕಾಸದ ಫಲವಾಗಿರುವ ಆಕಾರ ರಚನೆಯ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮಾನವಶಾಸ್ರ; ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ; ವಿಕಾಸ, ಜೈವಿಕ; ಮಾನವನ ವಿಕಾಸ; ನಷ್ಟವಂಶ ಜೀವಿಶಾಸ್ತ್ರ; ಸಸ್ಯ ಪ್ರಾಣಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲು ಬಳಸಿರುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲೂ (ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿ) ಇವೆ. ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ (ಮಿಣಿದರ್ಶಕ)ದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಅಂಗಗಳ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಟ್ಟಡದ ತುಂಡುಗಳಾಗಿರುವ ಪುಟಾಣಿ ಜೀವಕಣಗಳ ರಚನೆಯನ್ನೂ ರಚನಾವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ.
ಅಂಗರಚನೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹುಡುಕುವ ವಿಧಾನ
ಮೊದಲಿನ ಒರಟು ಉಪಕರಣಗಳ ಕಾಲದಿಂದ, ಅಣುಗಳ ಇಲ್ಲವೇ ಇನ್ನೂ ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತುಗಳ(ವೈರಸ್) ಕೆಲವು ಗೊತ್ತಾದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೂ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಬಲ್ಲಂಥ ಶಕ್ತಿಯುತ ವಿದ್ಯುದಂಶಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಮೈಕೋಸ್ಕೋಪ್) ದ ಯುಗದ ತನಕ ಈ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಜೀವಿಗಳ ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳ ಭೌತಿಕ ಮೂಲ ವಸ್ತುವಾದ ಜೀವದ್ರವ್ಯ (ಪ್ರೊಟೊ ಪ್ಲಾಸ್ಮ್) ಜೀವಕಣದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿಯ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಓರಣವನ್ನು ಜೀವಕಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಜೀವಕಣಗಳ ತಂಡಗಳಿಂದಾಗುವ ಅಂಗಾಂಶದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನುಅಂಗಾಂಶ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಸಿದೆ. ಅಂಡ ಫಲವಂತವಾದಾಗಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಹೊರಬರುವ ತನಕ ಆಗುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಅಂಡವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದೆ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿರುವ, ಮುಪ್ಪಿನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಬದಲಾಣೆಗಳನ್ನು ಮುಪ್ಪುವಿಜ್ಞಾನ(ಜೆರಾಂಟಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಕೆಳವವಿಜ್ಞಾನ (ಜೆರಿಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್)ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. ಕೃತಕ ಸಾಧನಗಳಿಂದ ಮೈಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಬದಲಿ ಜೋಡಿಸುವುದು ನ್ಯೂನತಾಪೂರಣ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಸಿ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಅಂಗಾಂಶದ ಮತ್ತು ಅಂಗದ, ಇದೇ ವಿಚಾರವನ್ನೇ ಕುರಿತದ್ದು.
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನ‌ಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾವಿಜ್ಞಾನಗಳ ನ‌ಡುವಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ವಿಚಾರವಿಷ್ಟೆ. ತೋಳು, ಕಣ್ಣು, ಕೈ ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಒಳಗಣ ಅಂಗ ಯಾವುದನ್ನೇ ಆಗಲಿ, ಆ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿರುವ ನಿಜಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸದೆಯೆ ಅದರ ಆಕಾರ ರಚನೆಗಳ ಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆ ಹೇಗೂ ಅಸಾಧ್ಯ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಶರೀರಕ್ರಿಯಾ ವಿಜ್ಞಾನ (ಲೇಖನಗಳು) ವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು.
ಮಾನವನ ಅಂಗಭಾಗಗಳ ರಚನೆ
ಮಾನವನ ಮೈಯ ಅಂಗ, ಅಂಗಭಾಗಗಳ ರಚನೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವು: ಜಠರಗರುಳಿನ ನಾಳಿ; ಧಮನಿಗಳು(ಆರ್ಟರಿ), ಎಲುಬು; ಮಿದುಳು; ರಕ್ತಸುತ್ತಾಟದ ಮಂಡಲ; ಕೂಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಆನಿಸುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳು; ಕಣ್ಣು, ಮಾನವನ; ಗುಂಡಿಗೆಯ ಅಂಗರಚನೆ, ಕೀಲುಗಳು, ತಂತುಗಟ್ಟುಗಳು; ಈಲಿ; ಹಾಲುರಸ; ಹಾಲುರಸಮಂಡಲ; ನರ; ನರಮಂಡಲ; ವಾಸನಿಕ ಮಂಡಲ; ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಂಡಲ; ಉಸಿರಾಟದ ಮಂಡಲದ ಅಂಗರಚನೆ; ಎಲುಗಟ್ಟು, ಬೆನ್ನೆಲುಬಿಯ; ತಲೆಬುರುಡೆ; ಬೆನ್ನುಹುರಿ; ಮೂತ್ರದ ಮಂಡಲ; ಸಿರಗಳು. ಮೈಯ ಅಂಗಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಚಾರಗಳು ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಕೈಯ ಲೇಖನದಲ್ಲಿರುವ ಚರ್ಚೆಯೊಂದಿಗೆ, ಎಲುಬು; ಕೀಲುಗಳು; ತಂತುಪಟ್ಟಿಗಳು ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಮಾಂಸಲಿಯ(ಪ್ಯಾನ್‍ಕ್ರಿಯಾಸ್) ವಿಚಾರ ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ಅಂಗದ ಮುಖ್ಯ ಚರ್ಚೆ ಮಾಂಸಲಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ ಅದರ ಸಂಬಂಧಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಜಠರಗರುಳಿನ ನಾಳಿಯ ರೋಗಗಳು; ಸಿಹಿಮೂತ್ರ; ಪಚನ ಇನ್ಸುಲಿನ್; ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿ ಕಾರ್ಯವಿಜ್ಞಾನ; ಚೋದನಿಕಗಳು; ಪಿಂಡವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಪ್ರಾಣಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಕಗಳಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮುಂದಿನ ಓದಿಗೆ ಮಿಕ್ಕವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಒಂದು ವಿಷಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಲೇಖನವಾಗೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಬಂಧಕ ಬರಹಗಳ ಗೊತ್ತಾದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೂ ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದ ಪೂರ್ಣ ವಿಷಯಗಳಿಗೂ ವಿಷಯಸೂಚಿ ಕೈಪಿಡಿ. ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಮುಂದಾಳುಗಳ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಜೀವನ ಚರಿತೆಯ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ವೈದ್ಯವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ (ಲೇಖನಗಳು) ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯಗಳನ್ನುಓದಬಹುದು.
ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೂ ಅಂಗರಚನೆಯ ಅಂಗಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯ ವಾಸನೆಯೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದ ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಅಂಗರಚನೆಗಳ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ, ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಇಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕೂ ಚೆನ್ನಾದ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಇರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಅಂಗರಚನಾವಿಜ್ಞಾನ (ಆಯುರ್ವೇದದಲ್ಲಿ)
ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಒಟ್ಟಾರೆ
ನೆಪ್ಚೂನ್
ನೆಪ್ಚೂನ್ - ಇದು ಸೌರಮಂಡಲದ ಎಂಟನೆಯ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ೪ನೆಯ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ೩ನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ; ಭೂಮಿಯ ೧೭ ಪಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹವು ಭೂಮಿಯ ೧೪ ಪಟ್ಟು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಹೊಂದಿರುವ ಯುರೇನಸ್ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಕಾರಣ, ಇದು ಯುರೇನಸ್‌ಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಕ್ಕದು. ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ರೋಮನ್ನರ ಸಾಗರ ದೇವತೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವು (ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ೨೫೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ೧೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು) ಇದನ್ನು ಪ್ಲುಟೊದ ಕಕ್ಷೆಗಿಂತ ಹೊರಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಪರಿಚಯ
ನೆಪ್ಚೂನಿನ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂ ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುವ ಮೀಥೇನ್‌ನನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುರೇನಸ್ ಕೂಡ ಸುಮಾರು ನೆಪ್ಚೂನಿನಷ್ಟೇ ಹೀಲಿಯಂ‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಯುರೇನಸ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದ ಯಾವುದೋ ವಸ್ತುವು ಈ ತೀವ್ರ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.* * ಸುಮಾರು ೨,೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ./ಪ್ರತಿ ಘಂ. (೧,೫೦೦ ಮೈಲಿ/ಪ್ರತಿ ಘಂ) ವೇಗದಲ್ಲಿ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಮಾರುತಗಳು ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಮಾರುತಗಳಾಗಿವೆ. ೧೯೮೯ರ ವಾಯೇಜರ್ ೨ರ ಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ, ಗುರು ಗ್ರಹದ ಮೇಲಿನ ಬೃಹತ್ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಯಂತೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆಯು ಇದ್ದಿತು. ಗ್ರಹವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬಹಳ ದೂರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಮೋಡದ ಪದರದ ತಾಪಮಾನವು ಸುಮಾರು −೨೧೦ ಕೆ. (−೩೪೬ಫ್ಯಾ.) ಗಳಷ್ಟಿದ್ದು, ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಆದರೆ, ೭,೦೦೦ ಕೆ. (೧೩,೦೦೦ ಫ್ಯಾ) ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿರುವ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಒಳಭಾಗವು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಾರಣ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲು-ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನಿಲಗಳು ಅಪಾರ ಶಾಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩, ೧೮೪೬ರಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ನೆಪ್ಚೂನ್, ನೇರ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲದೆ ಗಣಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ಮೊದಲ ಗ್ರಹ. ಯುರೇನಸ್ನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತರ್ಕಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೫, ೧೯೮೯ರಂದು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಬಳಿ ಹಾರಿಹೋದ ವಾಯೇಜರ್ ೨ ನೌಕೆಯು ಇದುವರೆಗೂ ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ನೌಕೆ. "ಶೋಧಕಗಳುಳ್ಳ ನೆಪ್ಚೂನ್ ಪರಿಭ್ರಮಕ"ವೊಂದರ ಯೋಜನೆಯು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಕ್ಯಾಸಿನಿಯಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ, ಆದರೆ, ಪರಮಾಣು-ವಿದಳನ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಅಥವಾ ನೋದನಗಳು ಬೇಕಿಲ್ಲದ ಒಂದು ನೌಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯವು ಸಧ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಸಾದ JPL (ಪ್ರವಾಹ ನೋದನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ) ಮತ್ತು California Institute of Technologyಗಳ ಜಂಟೀ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದೆ.
ಆವಿಷ್ಕಾರ
ನೆಪ್ಚೂನ್ ನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೬೧೨ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೨೭, ೧೬೧೩ ದಿನಾಂಕಗಳಂದು ಗೆಲಿಲಿಯೊ ವೀಕ್ಷಿಸಿದನೆಂದು ಅವನ ಖಗೋಳ ಚಿತ್ರಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ; ಆದರೆ, ಈ ಎರಡೂ ದಿನಗಳಂದು ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹವು ಗುರುಗ್ರಹದ ನಿಕಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ನೆಪ್ಚೂನ್ ಒಂದು ಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷತ್ರವೆಂದು ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಭಾವಿಸಿದನು. ನೆಪ್ಚೂನ್ ಒಂದು ಗ್ರಹವೆಂದು ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಅವನನ್ನು ಇದರ ಆವಿಷ್ಕಾರಕನೆಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೧೨ರಲ್ಲಿ ಅವನು ನೆಪ್ಚೂನನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಅವಲೋಕಿಸಿದಾಗ, ಅದರ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯು ಅಂದೇ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಆಗಸದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು; ನೆಪ್ಚೂನ್ ಆಗತಾನೇ ತನ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಆವರ್ತವನ್ನು ಹೊಕ್ಕಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೆಲಿಲಿಯೋನ ಸಣ್ಣ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ನಿಧಾನವಾದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲೂ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. thumb|left|150px|ನೆಪ್ಚೂನ್ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಗಳ ಗಾತ್ರಗಳ ಹೋಲಿಕೆ ೧೮೨೧ರಲ್ಲಿ, ಆಲೆಕ್ಸಿಸ್ ಬೂವರ್ಡ್ನು ಯುರೇನಸನ ಲಕ್ಷೆಯ ಖಗೋಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು* *. ತದನಂತರದ ಅವಲೋಕನಗಳು ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಈ ಭಿನ್ನತೆಯು, ನಿಕಟದಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಆಕಾಶಕಾಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಿಸಲು ಬೂವರ್ಡ್‌ನನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಯುರೇನಸ್ನ ಚಲನೆಯನ್ನು ಸಮಂಜಸವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವಂತಹ ಎಂಟನೆಯ ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಕೌಚ್ ಆಡಮ್ಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವು ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೩, ೧೮೪೬ರ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ಹೆಸರು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ, ಹಿಂದೂ/ವೈದಿಕ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರಗಳ ದೇವನಾದ ವರುಣನ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಚೀನೀ, ಕೊರಿಯನ್, ಜಪಾನೀ ಮತ್ತು ವಿಯೆತ್ನಮೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ಹೆಸರು ಪದಶಃ ಸಾಗರದ ರಾಜ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂದು ತರ್ಜುಮೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ರೋಮನ್ನರ ಸಾಗರ ದೇವತೆಯಾದ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
thumb|150px|right|ವಾಯೇಜರ್ ೨ರಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆ.
ರಚನೆ
300px|thumb|ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅಷ್ಟೊಂದು ದೂರದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಸೂರ್ಯನ ಶಾಖವು ತಲುಪಿ, ಅದರ ಹೊರ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಸುಮಾರು −೨೧೮ ಸೆ. (೫೫ ಕೆ.) ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ವಾಯುಮಂಡಲದೊಳಗೆ ಆಳವಾಗಿ ಹೋದಂತೆ, ಹೆಚ್ಚುವ ವಾಯುಪದರಗಳೊಂದಿಗೆ ತಾಪಮಾನವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖವು ಗ್ರಹದ ಉಧ್ಭವದ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಶಾಖದ ಅವಶೇಷವೆಂದೂ, ಮತ್ತು ಇದು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹೊರಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆಯೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಯು ಯುರೇನಸ್‌ನ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹದ ಒಳಭಾಗವು ಬಹುಶಃ ದ್ರವರೂಪಿ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಲೋಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಶಿಲೆಗಳು, ನೀರು, ಅಮೋನಿಯ ಮತ್ತು ಮೀಥೇನ್‌ಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬಹುಶಃ ಕೇಂದ್ರದವರೆಗಿರುವ ದೂರದ ಸುಮಾರು ೧೦-೨೦% ದೂರದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ಹೊರಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜಲಜನಕ (೮೦%) ಮತ್ತು ಮೀಥೇನ್(೧೯%)ಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಳ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್, ಅಮೋನಿಯ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ. ಗಾಢವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾದ ಈ ವಲಯವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾದ ಒಳಭಾಗದ ಜೊತೆ ಒಂದಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡವು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ ಒತ್ತಡಕ್ಕಿಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಟ್ಟು ಅಧಿಕವಿದೆ. ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ವೇಗ ಮತ್ತು ಅದರ ಹ್ರಸ್ವಾಕ್ಷತೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದರೆ, ಇದು ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಯುರೇನಸ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ
ಯುರೇನಸ್‌ನ ಕಾಂತಗೋಳದಂತೆಯೇ ಇರುವ ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೪೭° ಓರೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಕೇಂದ್ರವು ಗ್ರಹದ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಕಡೇಪಕ್ಷ ೧೩,೫೦೦ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಎರಡು ಗ್ರಹಗಳ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಈ ಕಾಂತಗೋಳಗಳ ವಿಪರೀತವಾದ ಓರೆಯು ಗ್ರಹಗಳ ಒಳಭಾದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಯುರೇನಸ್ ತನ್ನ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
thumb|150px|right|[[:en:Great Dark Spot|ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆ (ಮೇಲೆ), ಸ್ಕೂಟರ್ (ಮಧಯದ ಬಿಳಿ ಮೋಡ), ಮತ್ತು ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಕಣ್ಣು (ಕೆಳಗೆ). ]] ನೆಪ್ಚೂನ್ ಮತ್ತು ಯುರೇನಸ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಹವಾಮಾನದ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಯುರೇನ‍ಸ್‌ನ ಹವೆಯು ಬಹುಪಾಲು ಶಾಂತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ವೇಗದ ಮಾರುತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಅದರ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲೂ ತೀವ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಆಂತರಿಕ ಶಾಖವು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿ, ೨೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ./ಪ್ರತಿ ಘಂ. ವೇಗದ ಮಾರುತಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಪ್ರಬಲ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾದ ವಾಯೇಜರ್ ೨ ನೌಕೆಯು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ಚುಕ್ಕೆಯು ವಾಸ್ತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ಯುರೇಷಿಯಾ ಗಾತ್ರದ ಒಂದು ಚಂಡಮಾರುತ. ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಗುರುಗ್ರಹದ ಬೃಹತ್ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ನವೆಂಬರ್ ೨, ೧೯೯೪ರಂದು ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಹೊಸದೊಂದು ಚಂಡಮಾರುತವು ಗ್ರಹದ ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆಯ ಕಣ್ಮರೆಗೆ ಕಾರಣವೇನೆಂದು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಒಂದು ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಹದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ಬಂದ ಉಷ್ಣ ಪ್ರವಾಹವು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಯು ಪರಿಚಲನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಭಂಗಮಾಡಿತು. ಸ್ಕೂಟರ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿದೆ. ಮಾಂತ್ರಿಕನ ಕಣ್ಣು (ಬೃಹತ್ ಗಾಢ ಚುಕ್ಕೆ ೨) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದಕ್ಷಿಣದ ಒಂದು ಚಂಡಮಾರುತವು ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಎರಡನೇ ಅತಿ ತೀವ್ರವಾದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.