cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹವಾಯಿ
ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನ ಕಾಗುಣಿತ
ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನವು ಹವಾಯಿಯನ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಒಂದಷ್ಟು ಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದ ಬೆಳೆದಿತ್ತು; ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾಗುಣಿತ ಕುರಿತದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಕಾಯಿದೆ‌ಯಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರವು ಹವಾಯಿ ಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಅಧಿಕೃತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಕಛೇರಿ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ, ಧ್ವನಿ ಸಂಬಂಧಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರದ ಉದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಘಟಕಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯ ಸಂವಿಧಾನದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು "ದ ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ ಆಫ್ ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಆಗಿದೆ. XVನೇ ವಿಧಿಯಲ್ಲಿನ 1ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು " ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಆಫ್ ಹವಾಯಿ" ಎಂದು ಬಳಸಿದೆ, 2ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಆಫ್ ಒಹು" ಎಂದು, 3ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು "ದ ಹವಾಯಿಯನ್ ಫ್ಲಾಗ್" ಎಂದು ಬಳಸಿವೆ, ಮತ್ತು 5ನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದವು ರಾಜ್ಯದ ಆದರ್ಶ ವಾಕ್ಯವನ್ನು "Ua mau ke ea o ka aina i ka pono" ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಕಾಗುಣಿತದಲ್ಲಿನ ಒಕಿನಾ ಮತ್ತು ಕಹಕೊದ ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಯಾದ ದಿನಾಂಕಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲ ದಿನಾಂಕಕ್ಕೆ ನಮೂದಿಸುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿ ಭೇದ ಸೂಚಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿಲ್ಲ.ಹವಾಯಿ ಭಾಷೆಯ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಹವಾಯಿಯ ಹೊರಗಿನ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಮಾತನಾಡುವವರ ನಡುವೆ ಶ್ಲಾಘಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವು ಸರಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಸಭೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಘರ್ಷಿತ ಮೂಲವಾಗಿದೆ, ಅವು ಜನರು ಕಾಗುಣಿತವನ್ನು ಸರಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪು ಎಂದು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಂತಹ ಅಧಿಕೃತ ಆದೇಶವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಧರ್ಮ
2000 ರಂತೆ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಧರ್ಮವನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ:
"ಇತರೆ" ಎಂಬುದು Bahá'í Faith, ಕನ್‌ಫುಸಿಯನ್ ಧರ್ಮ, ದಾವೋ ಧರ್ಮ, ಹವಾಯಿ ಧರ್ಮ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ, ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ, ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ, ಷಿಂಟೋ ಧರ್ಮ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿಕಾ, ಪಾರಸಿ ಧರ್ಮ, ಮತ್ತು ಇತರೆ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ "ಒಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದ"ವು ಎಂಬುದು ಆಜ್ಞೇಯತಾವಾದಿಗಳು, ನಿರೀಶ್ವರವಾದಿಗಳು, ಮಾನವತಾವಾದಿಗಳು, ಮತಧರ್ಮ ವಿರೋಧಿಗಳು, ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯಾತೀತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು (ಸಂಪ್ರದಾಯ ಆಚರಣೆ ಮಾಡದವರು) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.2009ರ ಗ್ಯಾಲಪ್‌ ಮತದಾನದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ವಿತರಿಸಿತ್ತು, ಅದು ಅನೇಕ  ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಅಲ್ಲದ ಧರ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದಲ್ಲದವರನ್ನು ಹೊರಗಿಡಲಾಯಿತು.
ವಿಶೇಷ ನಿದರ್ಶನವೆಂದರೆ ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ, ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮಾಪಣೆಯ ಪುರಾತನ ಹವಾಯಿಯನ್ ಆಚರಣೆಯಾದೆ. ಇದು ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಮಾರ್ಗ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೊ ಅಪೊನೊಪೊನೊ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ವಸ್ಥನಾದಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಅಥವಾ ಕಹುನ ಲಾಪಔ ದಿಂದ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಹವಾಯಿಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರಬಲ ಉದ್ಯಮಗಳ ಪರಂಪರೆಯ ಮುಖೇನ ಪತ್ತೇಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ: ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರ, ತಿಮಿಂಗಲ ಬೇಟೆ, ಕಬ್ಬು (ಹವಾಯಿಯ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ), ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು, ಮಿಲಿಟರಿ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ. 1959ರ ರಾಜ್ಯತ್ವದಿಂದ, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತು, ಅದು 1997ರಲ್ಲಿ ಶ್ರಮದ ವೈವಿದ್ಯಿಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 24.3(GSP)ರಷ್ಟನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. 2003ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆ US$47 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು; ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳ ತಲಾ ಆದಾಯವು US$30,441 ಬಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು.
ಹವಾಯಿಯನ್ ರಪ್ತುಗಳು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮಗಳು ಹವಾಯಿಯನ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ರವಾನೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥದ ರಪ್ತುಗಳು ಕಾಫಿ (ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಫಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ), ಮಕಡಾಮಿಯಾ ಬೀಜಗಳು, ಅನಾನಸ್ ಹಣ್ಣು, ಜಾನುವಾರು, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹವಾಯಿ ಕೃಷಿ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ 2002ರ ಕೃಷಿ ಮಾರಾಟಗಳು, ವೈವಿದ್ಯಮಯ ಕೃಷಿಯಿಂದ US$370.9ಮಿಲಿಯನ್, ಅನಾನಸ್‌ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ US$100.6ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿನಿಂದ US$64.3ಮಿಲಿಯನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹವಾಯಿ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಅಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2003ರಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕ ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತಲಾ US$2,838 ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾಗಶಃ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಒದಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಸೇವೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ, ಇದು ಇತರ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಧಿಕ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಂತಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ; ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರಿಗೆಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ಮುಖಂಡರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಯುತವಲ್ಲದ ವ್ಯವಹಾರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆ- ಈ ಎರಡಕ್ಕೂ ವಂತಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ರಾಜ್ಯದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಅತೀ ಭಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.[278] ವಾಣೀಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹವಾಯಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ಹವಾಯಿ ತನ್ನ ಗ್ಯಾಸ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಲಾದ ಮೂಲಕ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಕಂಪನಿಗಳ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಯು.ಎಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಈ ಕಾನೂನು ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕತ್ರಿನಾ ಸುಂಟರಗಾಳಿಯಿಂದಾದ ಬೆಲೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ 2005ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ‍್ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು ಆದರೆ ಇದನ್ನು 2006 ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
thumb|right|Part of Pearl Harbor, with the Aloha Bowl, the USS Arizona, USS Bowfin (submarine), museums, Admiral Clarey Bridge, and naval yards visible|ಆಲ್ಟ್=ಎರಿಯಲ್ ಹಾರ್ಬರ್(ಬಂದರು)ನ ಚಿತ್ರ ಹವಾಯಿಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯೆ ಫೆಸಿಪಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪೊಲಿನೇಷಿಯಾದ ತ್ರಿಭುಜಾಕೃತಿಯು ಉತ್ತರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಚಾಚಿರುವುದನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಆಧುನಿಕ ಹವಾಯಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕುರುಹುಗಳಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅವು ದ್ವೀಪ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪುನರ್ ರಚನೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಲುವಾಯುನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ (ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ) ಸೇರಿದೆ.
ಹವಾಯಿಯು ಅನೇಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮೇರಿ ಮೊನಾರ್ಚ್ ಹಬ್ಬವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೂಲಾ ನೃತ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯವೂ ಹವಾಯಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌‍ಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿದೆ, ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ತೀರದ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಹೊನೊಲುಲು ನಗರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಗೆ ನಡೆದ GLBT ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್, ರೈನ್‌ಬೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಹ ನೆಲೆಬೀಡಾಗಿತ್ತು.
ಆರೋಗ್ಯ
ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿನ 95% ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ವಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಯೋಜನೆಯಡಿ,ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವಾರದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಗಂಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ನೌಕರರಿಗೆ ವಿಮೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಡುವರು. ವಿಮೆ ಕಂಪನಿಯ ಅತಿಯಾದ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಒಡೆಯರಿಗೆ ಕೊರ್ಟಿನ ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಸಹಾಯವಾಗಿದೆ. ಈಗಿರುವ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಗಿಂತ ಹವಾಲಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯದ ಚಿಕೆತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಬರುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ. ಇಂತಹ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡಲು ತಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಿ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಕಡಿಮೆ. (GDP ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಶತ ಅಳತೆ ಮಾಡಿದರೆ) U.S.ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಕರು ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವಂತಹ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ಮಹತ್ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲಾ,ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಒಳಆಡಳಿತ ಸ್ವತಂತ್ರವುಳ್ಳ ಹವಾಯಿಯ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಆರೋಗ್ಯದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿನ ಜಾಗರೂಕತೆಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಕಾಲದ ಭಾಗ ಅದರ ಸೌಮ್ಯವಾದ ಹವಾಗುಣದಿಂದ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಏಳಿಗೆ ತನ್ನದೆಂದು ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆಯ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ; ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿನ ನಷ್ಟದ ಜೊತೆಗೆ ಪ್ಲಾನ್ಸ್‌ಗಳ ವಿಮೆ ಕಂತುಗಳು ಹುಡುಕಿ ಇದರ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು ಪುನಃ ಬೇರೆ ಕಡೆ ನೆಲೆಯಾದವರಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು
ಹವಾಯಿಯು U.S.ನಂತೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರುವ ಒಂದೇ ಶಾಲೆಯ ಪದ್ಢತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲಡೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು-ಸದ್ಯಸರನ್ನೂಳಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ಇದರ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಮಿತಿಯು ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಶಾಲೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರ ಬಾಡಿಗೆಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಏಳು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ,ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳು ಓಹಾಯುನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಭಾಗವು ಇತರ ಮೂರು ದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಂತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಓಹಾಯು ಮತ್ತು ಪಕ್ಕದ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸಮೃದ್ಢಿ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಪ್ರಮೂಖ ಉಪ ಪತ್ತಿಯು ಅಸಮಾನತೆಯ ಕಾದಾಟಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಬಂಡವಾಳಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯ ಮೂಲಕ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಗೌವರ್ನರ್ ಲಿಂಡಾ ಲಿಂಗ್‌ಲೆ ರಾಜ್ಯದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಸಮಿತಿಗಳನ್ನು ಏಳು ಚುನಾಯಿತ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಸೂಚಿಸಿರುವರು. ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆಯು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ನಿರ್ಭಂಧದ ಅವಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ದಯೆಯಿಂದ ವಿಸ್ತರಣಾ ಮಾಡುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ವೆಚ್ಚಗಳ ಅಂದಾಜು ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಜ್ಞಾನದಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿರುವ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗಿಂತ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವ ವಲಸಿಗರ ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುವವರು ಹೋರಾಡಿದರು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋರ್ಸ್ ಪಧಾರ್ಥಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಾರಂಭದ ತರಗತಿಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ) ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪಬ್‌ಲಿಕ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ,ಮಿಡ್ಲ್ ಹಾಗೂ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಂಕಗಳು ನೋ ಚೈಲ್ಡ್ ಲೆಫ್ಟ್ ಬಿಹೈಂಡ್ ದಿ ಆಕ್ಟ್ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಅಂಕಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇವೆ.ಹವಾಯಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯು ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಹ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಇಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿ ಕೆಲವು ಬಿಡುವನ್ನು ಕೊಡಲು ಆರೋಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ,ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಹಾಗೂ ಮಿಚಿಗಾನ್ ಗಳಿಗೆ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲಾ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ 285 ಶಾಲೆಗಳ ಆಗಸ್ಟ್ 2005ರ ಫಲಿತಾಂಶವು ,185 (2/3) ರಷ್ಟು ಅನುತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಓದುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಗರಿಮೆತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ 2005ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಗಳುಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಂಕಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ (20.9 ಜೊತೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಲ್ಲಿ 21.9)ಅಲ್ಪವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿಯು ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದಲ್ಲೂ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರವೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಅಲ್ಪ ಮೊತ್ತದ ಅಂಕ ಪಡೆದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲೆ ಮೀರಿದ ಹಿರಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ SAT ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿಸಿರುವರು.
ಇನ್ನಿತರ ಶಾಲೆಗಳು
ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹವಾಯಿಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎರಡನೆ ದರ್ಜೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಲಿಯುವರು. ಇದು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡದಾದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ; ಅವುಗಳನ್ನು ಐಯೋಲಾನಿ ಶಾಲೆ, ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳು, ಮಿಡ್-ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಇನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಟ್, ಹಾಗೂ ಪುನಾಹೊ‌ಉ ಶಾಲೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬೌಧ್ಧರ ಅಕಾಡಮಿಯವರು 2003ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಥಮ ಬೌಧ್ಧರ ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಶಾಲೆಗಳು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಯಾದ ಕಾನು ಒ ಕಾ ಐನಾ ನ್ಯೂ ಸೆಂಚೂರಿ ಚಾರ್ಟರ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ಸ್ಥಳೀಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಶಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಜೆಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಅನುದಾನಿತ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಯಮಿತವಾದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳು ಎಲ್ಲಾತರಹದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಮೆಹಮೆಹ ಶಾಲೆಗಳೊಂದೇ ಶಾಲೆ ಮಾತ್ರ ಮನೆತನದಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಲೆ ಎನಿಸಿದೆ, ಇದರ ಇಸ್ಟೇಟ್‌ ಒಂಬತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್‌ ಡಾಲರ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಲಿಯನ್ನರ ಮಕ್ಕಳು 8.4%ನಷ್ಟು ಇದ್ದು, ಕಮೆಹಮೆಹದಲ್ಲಿ 5,398 ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ ಪದವೀಧರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೇರವಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವರು ಮೈನ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಥವ ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಉಳಿದವರು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತಾರೆ.ಹವಾಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು, ಮನೋವದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ; ಎರಡು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗಳಾದ ಹಿಲೋ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಓಹಾಯು; ಮತ್ತು ಏಳು ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬ್ರಿಗ್ಯಾಮ್‌ನ ಯುವ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ-ಹವಾಯ್, ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ಚಾಮಿನಾಡೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,ಹವಾಯಿ ಫೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು, ಖಾಸಗಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಹೊನೊಲುಲುವಿನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್ ಡಿಯೋಸೆಸೆಯು,ಸಂತ ಸ್ಟೀಫನ್ ಡಿಯೋಸೆಸ್ಯಾನ್ ಕೇಂದ್ರದ ಒಂದು ವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ
ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹವಾಯಿಯನ್ ಇತಿಹಾಸದ ಆದಿಪತ್ಯ ಯುಗದಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗಳಿರುವ ಒಕ್ಕೂಟ ಸರ್ಕಾರ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಂತರ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಕ್ರೋಡಿಕರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮೂರು ಅಂಗಗಳಿವೆ: ಕಾರ್ಯಾಂಗ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಂಗ. ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದೇ ಟಿಕೆಟ್ ಪಡೆದು ಚುನಾಯಿತರಾದ, ಹವಾಲಿಯ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು, ಹವಾಲಿಯ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ನೆರವಾಗುವರು. ರಾಜ್ಯಗಲದ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಗೌವರ್ನರ್ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಧಿಕಾರಿಯ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ವಾಷಿಂಗ್‌ಟನ್ ಸ್ಥಳದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ ಮಾಡುವರು, ಉಳಿದವರೆಲ್ಲಾ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳಿಂದ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುವರು. ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಯಿಂದಲೇ ಗೌವರ್ನರ್ ಹಾಗೂ ಲೆಫ್‌ಟಿನೆಂಟ್ ಗೌವರ್ನರ್‌ಗಳು ಇಪ್ಪತ್ತು ಏಜೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಡಿಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟುಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಶಾಸನ ಸಭೆಯು,ಶಾಸನ ಸಭೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಶಾಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಹವಾಯಿಯ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಇಪ್ಪತೈದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು, ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು ನಡೆಸುವರು ಹಾಗೂ ಐವತ್ತೊಂದು ಮಂದಿಯ ಸದಸ್ಯರ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು ನಡೆಸಿಕೊಡುವರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ ದೇವಾಲಯದ ಮೂಲಕವು ಸಹ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೆನಿಸಿದ, ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಲಯದಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಶಾಖೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಹಾಗೂ ಇದು ಆಲಿ ಐಯೊಲಾನಿ ಹಾಲೆಅನ್ನು ತನ್ನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿ ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಧಿಪತಿಗಳು ಕೆಳವರ್ಗದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಕೊರತೆಗಳು ಹವಾಯಿಗೆ ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಘೀಕರಿಸುವ ನಗರಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಾ. ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೌಂಟಿಯ ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ. ಓಹಾಯುನ ಸಂಪೂರ್ಣ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊನೊಲುಲು ದೇಶವು ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಶಾಸಕ ಮಂಡಲಿಯವರು, ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹವಾಲಿ, ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಹೊನೊಲುಲು, ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಕಾಯುಅ, ಹಾಗೂ ಮೇಯರ್ ಆಫ್ ಮೌಇ, ಪಂಗಡವಲ್ಲದ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಚುನಾಯಿಸುವರು.
ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರ
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ನಾಲ್ಕು ಸದ್ಯಸರ ನಿಯೋಗವು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವರು. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಆಧುನಿಕ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಹಿರಿಯ ಮತ್ತು ಕಿರಿಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ದ್ವಿತೀಯ ಜಿಲ್ಲಾಮಟ್ಟದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಅಲೋಹ ಟವರ್ ಹಾಗೂ ಹೊನೊಲುಲು ಬಂದರುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಕೊಹಿಯೋ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದಮೂಲಕ ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ತನಿಖೆಯ ಕಛೇರಿ,ಆಂತರಿಕ ರೆವಿನ್ಯೂ ಸರ್ವೀಸ್ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಸರ್ವೀಸ್ಕೂಡ ಸೇರಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಹವಾಯಿಯ ಜಿಲ್ಲಾ ವಕೀಲರುಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಇಲಾಖೆಯ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರಿಯ ಪೋಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹವಾಯಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪ್ರೆಸಿಡೆಂಟ್‌ರಿಂದ ಹಾಗೂ ಇತರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹವಾಯಿಯಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳಿಂದ ನೇಮಕಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಕಾರಣ
ಹವಾಯಿ ಜನತೆಯು ಕಳೆದ ಹನ್ನೆರಡು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಬಾರಿ ಡೆಮಾಕ್ರಟ್ಸ್‌‍ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳೆಂದರೆ 1972 ಮತ್ತು 1984  2004ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್‌ ಕೆರ್ರಿ 9 ರಾಜ್ಯ ಚುನಾಯಿತ ಮತಗಳಲ್ಲಿ 4 ಮತಗಳನ್ನು 54% ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕೌಂಟಿಗಳವರೂ ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯ ಹಿರಾಮ್ ಫಾಂಗ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಹವೇಲಿಯ ತಮ್ಮ ಅಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚಿನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು, ಇದನ್ನು ನೋಡಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಓರೆಗೊನ್‌ನಿಂದ1972ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಸ್ಟಿ ಮಿಂಕ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅಮೇರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬಂದರು. 2008 ನವೆಂಬರ್ 4 ರಲ್ಲಿ ಹೊನೊಲುಲು ನಿವಾಸಿ ಬಾರಾಕ್ ಓಬಮಾಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನೊಯಿಸ್‌ನಿಂದಲೇ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಸೆನೆಟ್ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯನಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008 19 ರಂದು ಓಬಾಮರವರು ಹವಾಲಿಯನ್ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕ್ಯಾಕುಸ್ ಆಗಿ ಶೇಕಡ 76% ರಷ್ಟು ಬಹುಮತಗಳಿಂದ ವಿಜಯಿಯಾದರು. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೆಸರು ನೂಚಿಸಿ ಹುಡುಕಿರುವ ಹವಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮೂರನೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ಹವಾಯಿಯಿಂದ ಚುನಾಯಿತಗೊಂಡ ಅಮೇರಿಕದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷ.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕೇವಲ ಓಅಹು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಿರಿದಾದ ಸೊಟ್ಟ ಸೊಟ್ಟಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ರಸ್ತೆಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಚಾರವು ನಿಧಾನವಾಗುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಪ್ರತಿ ಮುಖ್ಯ ದ್ವೀಪವೂ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಮುಖ್ಯ ಭೂಭಾಗ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ದ್ವೀಪ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನ ಯಾನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಯಿನ್ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮೊಕುಲೆಲ್ ವಿಮಾನಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮತ್ತು ಗೋ! ಹೊನಲೂಲು, Līhue, ಕಾಹುಲೈ, ಕೊನಾ, ಮತ್ತು  ಹಿಲೊಗಳ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ನಡುವೆ ಜೆಟ್‌ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆ  ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಏರ್ ಮತ್ತು  ಪೆಸಿಫಿಕ್ ವಿಂಗ್ಸ್ ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾವೆ. ಈ ವಿಮಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೂಡ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮು ಸಾಗಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಹ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. Norwegian ಕ್ರೂಸ್ ಲೈನ್ಸ್ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಹಾರ ನೌಕಾಯಾನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹವಾಯಿ ಸೂಪರ್‌ಫೆರ್ರಿ Oಅಹು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವೀಪಗಳ ನಡುವೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಏರ್ಪಾಡುಮಾಡಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಭಾವದ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಾನೂನು ವಿವಾದಾಂಶಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದೂಡಿದೆ. ಮಾಯಿಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಮಾರ್ಚ್  2009ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು/ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹವಾಯಿ ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:1959ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೊದಲನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೭೪ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೭೫ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನ ದಿನಗಳು ೧ ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು
ಛೋಟಾ ನಾಗಪುರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೀಠಭೂಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಭಾರತ
ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್
ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ( ೧೯೪೮ - ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೨೦೦೧) ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಸೆಳೆದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತರು.
ಚಿತ್ರ ಜೀವನ
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಟೈಗರ್ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭಾಕರ್, ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಕಂಡ ಅಪರೂಪದ ಆಲ್ ರೌಂಡರ್ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಿಲ್ಲ. ಸಹ ನಟನಾಗಿ, ಪೋಷಕನಟನಾಗಿ, ಖಳ ನಾಯಕನಾಗಿ, ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕನಾಗಿ, ನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿ, ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟತೆ ಮೆರೆದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರಭಾಕರ್. ಯಾವುದೇ ಪಾತ್ರವಾಗಿರಲಿ, ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದ ಪಾತ್ರವೇ ಆಗಿರಲಿ, ಆ ಪಾತ್ರ ಸದಾ ಕಾಲ ನೆನಪಿನಲಿ ಉಳಿಯುವಂತೆ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಟ. ಅಂತೆಯೇ ಸುಮಾರು 450 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಇಂದಿಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಸಿಕರ ಮನದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ನೆನಪಿನಲ್ಲುಳಿದಿದ್ದಾರೆ ನಟ ಪ್ರಭಾಕರ್. ಪ್ರಚಂಡ ನಟ,ಸಾಹಸ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂಬ ಬಿರುದಿಗೂ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಳಿಯದೇ ಉಳಿದ ಬಿರುದು "ಟೈಗರ್"
ಖಳನಟನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಎಪ್ಪತ್ತರರ ದಶಕದ ‘ಕಾಡಿನ ರಹಸ್ಯ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರಿಗೆ ಆಗ ಕೇವಲ 14ರ ಪ್ರಾಯ. ನಂತರ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಸಾಹಸ ದೃಶ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಟನಾ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮೇಲೇರಿದ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಕ್ರಮೇಣ ಖಳನಾಯಕನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ನಂತರ ಖಳನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ, ಆನಂತರ ಪ್ರಮುಖ ಖಳನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸತೊಡಗಿದರು. ಖಳನಾಯಕನಾದ ಮೇಲಂತೂ ತಮ್ಮದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಸಂಭಾಷಣಾ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಮನೆಮಾತಾದ ಪ್ರಭಾಕರ್, ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಬೇಡಿಕೆಯ ಖಳನಾಯಕನಾಗಿ ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿದರು. ಪರಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವಾಗ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿರ್ಮಾಪಕ, ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ
ಹಿರಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕೆ.ಎಸ್.ಆರ್.ದಾಸ್ ಅವರನ್ನು ‘ಗುರು’ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಭಾಕರ್, ಅವರಿಂದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಿರ್ದೇಶನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತು, (ಶಕ್ತಿ, ಕಲಿಯುಗ ಭೀಮ,ಬಿಡಿಸದ ಬಂಧ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು). ಆನಂತರ ತಾರೆ ಜಯಮಾಲಾ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಬಾಂಬೇ ದಾದಾ,‘ಮಹೇಂದ್ರ ‘ವರ್ಮ’, ‘ಮಿಸ್ಟರ್ ಮಹೇಶ್ ಕುಮಾರ್’ ಮೊದಲಾದ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೇ, ಆನಂತರ ಮೈಸೂರು ಹುಲಿ,ಯಮಕಿಂಕರ,ಮೈ ಡಿಯರ್ ಟೈಗರ್, ಅರ್ಜುನ್ ಅಭಿಮನ್ಯು,‘ಗುಡ್ ಬ್ಯಾಡ್ ಅಂಡ್ ಅಗ್ಲಿ’ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.ಇವರು ನಿರ್ದೇಶನವಲ್ಲದೇ ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ,ಸಂಗೀತ ನೀರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಟೈಗರ್ ಗಂಗು,ನೀ ನನ್ನ ದೈವ,ಕಿಂಗ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಥೆಯೂ ಇವರೇ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳು
ಅಂತ, ಜಗ್ಗು,ಸಹೋದರರ ಸವಾಲ್, ಸ್ನೇಹಿತರ ಸವಾಲ್, ಚಿಲ್ಲಿದ ರಕ್ತ, ರಕ್ತ ತಿಲಕ, ಕಾರ್ಮಿಕ ಕಳ್ಳನಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಗುರಿ, ಮಹಾ ಪ್ರಚಂಡರು, ನ್ಯಾಯ ಗೆದ್ದಿತು, ಹುಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ, ಜಿದ್ದು, ಕಾಡಿನ ರಾಜ, ಚಂಡಿ ಚಾಮುಂಡಿ,ನ್ಯಾಯ ಎಲ್ಲಿದೆ?,ಬಂಧ ಮುಕ್ತ, ಭರತ್, ಹೊಸ ಇತಿಹಾಸ, ಅತಿರಥ ಮಹಾರಥ, ಹುಲಿ ಹೆಬ್ಬುಲಿ, ಕಿರಾತಕ, ಕೇಡಿ ನಂ.1, ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವ, ಪ್ರೇಮ ಯುದ್ಧ, ರಣ ಭೇರಿ, ಖದೀಮ ಕಳ್ಳರು, ಮುತ್ತೈದೆ ಭಾಗ್ಯ, ಪ್ರೀತಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ಒಂದು ಗೂಡಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಹುಲಿಯಾದ ಕಾಳ, ಪ್ರೇಮ ಮತ್ಸರ,  ಗರುಡ ರೇಖೆ, ಟೋನಿ, ಮಹೇಂದ್ರ ವರ್ಮ, ಮಿಸ್ಟರ್ ಮಹೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ಪ್ರೇಮ ಲೋಕ, ಸಾಹಸ ಸಿಂಹ, ಸೇಡಿನ ಹಕ್ಕಿ, ಅಗ್ನಿ ಪರೀಕ್ಷೆ,ಸತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆ,ವಿಕ್ರಮ್,ಮಾರ್ತಾಂಡ,ಬಾಸ್,ಪ್ರಳಯ ರುದ್ರ, ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನ ವಾಹನ,ರಾಜಾ ಯುವರಾಜಾ,ಟೈಂ ಬಾಂಬ್,ಮೀಸ್ಟರ್ ವಾಸು,ಭವ್ಯ ಭಾರತ,ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ,ತಾಯಿ ಮಮತೆ,ಕಿಲಾಡಿ ತಾತ,ಸೆಂಟ್ರಲ್ ರೌಡಿ,ಪುಂಡರ ಗಂಡ,. .ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅಭಿನಯದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಇತರ ಭಾಷಾ ಚಿತ್ರರಂಗಗಳಲ್ಲಿ
‘ಬಿಲ್ಲಾ ರಂಗಾ’, ‘ಚಟ್ಟಾನಿಕಿ ಕಳ್ಳುಲೇವು’, ‘ಪುಲಿ ಬೆಬ್ಬುಲಿ’, ‘ಜ್ವಾಲಾ’, ‘ರೋಷಗಾಡು’, ‘ಕಿರಾತಕುಡು’, ‘ರಾಕ್ಷಸುಡು’, ‘ಪಸಿವಾಡಿ ಪ್ರಾಣಂ’, ‘ಜೇಬು ದೊಂಗ’, ‘ಕೊದಮ ಸಿಂಹಂ’, ‘ಜಗದೇಕ ವೀರುಡು ಅತಿಲೋಕ ಸುಂದರಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದ ಪ್ರಭಾಕರ್, ‘ಧ್ರುವಂ’ ಎಂಬ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಹೈದರ್ ಮರಕ್ಕರ್’ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ವೀಕ್ಷಕರ ಭಾರೀ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಖ್ಯಾತ ಈಶ್ವರೀ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ"ದ ಹಿಂದಿ ಅವತರಣಿಕೆಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರ "ಇನ್ಕಲಾಬ್" ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ನಟಿಸಿದ್ದರು.
ಸಮಾಜಕ್ಕಾಗಿ ಮಿಡಿತ
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಚಿತ್ರರಂಗದ ಆಚೆಗೂ ಸ್ನೇಹ ಜೀವಿ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಪ್ರಭಾಕರ್, ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಳಕಳಿ, ಉದಾರ ಮನೋಭಾವದ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಸಹ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ, ಅನಾಥಾಶ್ರಮಗಳಿಗೆ, ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನೆರವಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರ ಪುತ್ರ ವಿನೋದ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಇಂದು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಯುವ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದಾಯ
1947ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಇನ್ನೂ 52ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ, 2001ರ ಮಾರ್ಚ್ 25ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಅಭಿನಯ ಹಾಗೂ ಸಂಭಾಷಣೆ ಹೇಳುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕರೂ, ವಿಶಿಷ್ಟರೂ, ಸ್ಮರಣೀಯರೂ ಆಗಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿವಾಹ ಜೀವನ
ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮೊದಲನೆ ಹೆಂಡತಿ ಮೇರೀ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ಇವರು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್. ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಹಾಗೂ ಮೇರೀ ಆಲ್ಫಾನ್ಸೋ ದಂಪತಿಗೆ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು. ಗೀತಾ,ಭಾರತೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ವಿನೋದ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿರುವನು. ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಾರೆ ನಾಟ್ಯಮಯೂರಿ ಜಯಮಾಲಾ ರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವಾಹವಾಗುತ್ತಾರೆ.ಇವರಿಗೆ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಂಬ ಪುತ್ರಿ ಇದ್ದಾಳೆ.ಆನಂತರ ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮಲಿಯಾಳಮ್ ನಟಿಯಾದ ಅಂಜು ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.ಅಂಜು ಅವರು ಮುಸಲ್ಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅಂಜು ದಂಪತಿಗೆ ಅರ್ಜುನ್ ಎಂಬ ಪುತ್ರನಿದ್ದಾನೆ.ಹೀಗೆ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಮೂರು ವಿವಾಹವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಯಾರೊಂದಿಗೂ ಜೀವನನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಒಂಟಿಯಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.ಇವರಿಗೆ ೫ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದು ವಿನೋದ್ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ತನ್ನ ಮೂವರು ಪತ್ನಿಯರೊಂದಿಗೂ ವಿಚ್ಛೇದನ ವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವಾಕ್ಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ
ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸಂರಚನೆ
ಬಹು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಭಾರತವು ಕೆಲ ದೇಶೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ವೇದಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಾಲ ನೀಡುವ ಚಟುವಟಿಕೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಒಂದೆರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದಷ್ಟೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಂಪನಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂದು ಕರಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂದು ಕರಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
೧೯೩೪ರ ಭಾರತಿಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆವುಗಳೆಂದರೆ:
ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು: ಒಟ್ಟಾರು ೫ ಲಕ್ಷ ರೂ ಅಥವಾ ಇದಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾವತಿಯಾದ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಅಪದ್ಧನ ನಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಎರಡನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಅಥವಾ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು ಹಾಗು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿಬಂಧನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರಬೇಕು. ಎಲ್ಲಾ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿಯ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಪರಿಶಿಷ್ಟೇತರ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು: ಒಟ್ಟಾರು ೫ ಲಕ್ಷ ರೂ. ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಾವತಿಯಾದ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಅಪದ್ಧನ ನಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕಾಯ್ದೆ ೧೯೩೪ರ ಎರಡನೇ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟೇತರ ಅಥವಾ ನಾನ್ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು, ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟೇತರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗು ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವ್ರದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂದರೆ #.ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, #.ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ, #.ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡ, #.ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ಅಲಹಾಬಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ವಿಜಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ಆಂಧ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ಕೆನರಾ ಬ್ಯಾಂಕ್, #.ದೇನಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮುಂತಾದವುಗಳು
ಇದುವರೆಗು ರಾಷ್ಟ್ರೇಕರಣಗೊಂಡಿರದ ಕೆಲವೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿವೆ. ನೂತನ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಮೊದಲು ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ತೀರಾ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಭಾರೀ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡವು. ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ HDFC ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ICICI ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, UTI ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, IDBI ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಮುಂತಾದವು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಲವು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕೂಡ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಎಂದರೆ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಭಿನ್ನ ದೃಶ್ಟಿಕೋನವುಳ್ಳ ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅದೇ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಲವು ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಂಕು, ಗ್ರಿಂಡ್ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕು, ಫೆಡರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕು, ಹಾಂಕಾಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕು ಮುಂತಾದವು.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳು
ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಗೊಂಡ ನಂತರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ 1.ತಳಹದಿಯ ಹಂತ, 2.ವಿಸ್ತರಣಾ ಹಂತ 3.ಏಕತ್ರೀಕರಣ ಹಂತ, 4.ಸುಧಾರಣಾ ಹಂತ.
1.ತಳಹದಿಯ ಹಂತ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮರು ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಏಕತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
2.ವಿಸ್ತರಣಾ ಹಂತ ಈ ಹಂತವು ೧೯೬೦ರ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ೧೪ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಸಂಚಲನೆ ಪಡೆಯಿತು.
3.ಏಕತ್ರೀಕರಣ ಹಂತ ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಿಂದಿಗಳ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ, ಬ್ಯಾಣ್ಕುಗಳ ಲಾಭ, ಗ್ರಾಹಕರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾಲ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಂಶಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಗಮನ ನೀಡಲಾಯಿತು.
4.ಸುಧಾರಣಾ ಹಂತ ಭಾರತದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಇತೀಚಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಂಯೊಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಲೆಕ್ಕ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅನುರೂಪಿತ ಬಂಡವಾಳ, ಆದಾಯ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ದೂರದೃಷ್ಟಿಯ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆ
ಭರತದಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣಿಯು ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದವ್ಯಪಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧರಣಿಗಳ ಒಂದು ಭಗಯಯಿತು.ನರಸಿ೦ಮ್ ಸಮಿತಿಯು ೧೯೯೧ ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಎರಡು ವರದಿಗಳು ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಾಣೆಳ ಮೀಲೆ ಭರೀ ಪ್ರಭವ ಬೀರಿವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಕಾರ್ಯದಕತೆ ಮತು ಲಾಭ ಗಳಿಕೆಯು ಭಾರೀ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿತ್ತು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಪಕ ಸುಧಾರಣೆ ತರಬೆಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾನವಾಗಿತ್ತು.ಈ ಕಾರಣದಿ೦ದಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ದೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಗುರಿಯೊ೦ದಿಗೆ ಈವ್ಯಪಕ ಮರುಸ೦ಘಟನೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆ ಕೈಹಾಕಿತು.ಈ ಉದ್ದೆಶಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರವು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೪,೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಎ೦.ನರಸಿ೦ಮ್ ಆಧ್ಯ ಕ್ಷತೆಯ ಒಂಬತ್ತು ಸದಸ್ಯ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯು ೧೯೯೧ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯು ೧೯೯೧ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಎ೦.ನರಸಿಹಮ್ ಆಧ್ಯ ಕ್ಷತೆಯ ಇನ್ನೊ೦ದು ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯದ  ಸುಧಾರಣಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.ಈ ಎರಡು ವರದಿಗಳು ಚರಿತ್ರರ್ಹ ದಾಖಲಾತಿಗಳಾಗಿದ್ದು ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯದ  ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.
ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಲಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಗಳು ಈ ಮು೦ದಿನ೦ತಿವೆ.
೧.ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ದೂರಣೆ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ ಸುಧಾರಿಸುವುದು. ೨.ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹನಕಾಸು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ನಿಧಾರಿಸುವುದು. ೩.ವಿಚಾರಣೆ,ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೂಧನೆ,ತ೦ತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಹನಕಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಾನ ಮಾಡುವುದು. ೪.ನೆಮಕತಿ,ತರಬೆತಿ,ನಿಯೋಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಚರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸಿ ವ್ಯವಸ್ಧಾಪನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಮನವ ಸ೦ಪನ್ಮೂಲ ಗುನಮಟವನ್ನು ನುದರಿಸುವುದು ೫.ಹನಕಸು ಉಳಿತಯ ಮರ್ಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ೬.ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥಯ ವಿರೂಪಳನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು. ೭.ಹನಕಸು ವಲಯಕ್ಕೆ ಮುಕ್ತ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು೭ ನಿರ್ಗಮವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿ ಪೈಪೊಟಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ೮ಪಾರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷ ಬ೦ಡವಾಳ ಮತ್ತು ಹಣದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಭಿವ್ರುದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವುದು.
ನರಸಿಹಮ್ ಸಮಿತಿ (೧೯೯೧)ಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಸ೦ಪನ್ಮೂಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ತು೦ಬ ವಿವೆಕದಿ೦ದ ತೂಡಗಿಸಿ ಅನುಕಲ ಭ್ಯವಾಗುವ೦ತೆ ಮಾಡಬೆಕು ಎ೦ಬುದು ನರಸಿಹಮ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಪ್ರಮುಕ ಗುರಿಗಳು ಈ ಮು೦ದಿನ೦ತಿವೆ.
ಅ)ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ವ್ಯವಹರ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು. ಆ)ನಿರ್ಣಯ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಆ೦ತರಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ, ಮತ್ತು ಇ) ಬ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ವ್ರುತ್ತಿಪರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ೧೯೯೧ರ ನರಸಿಹಮ್ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ
೧.ಶಾಸನಬದ್ಧ ದ್ರವ್ಯತೆ ಅನುಪಾತ ಕಡಿತ
ನರಸಿಹಮ್ ಸಮಿತಿಯು ಶಸನಬದ್ದ ದ್ರವ್ಯತಾ ಅನುಪತವನ್ನು ಮುಂದಿನ ೫ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೮.೫ ರಿಂದ ಶೆಕಡ ೨೫ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಬೆಕು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
೨.ನಗದು ಮೀಸಲು ಅನುಪಾತ ಕಡಿತ ನಗದು ಮೀಸಲು ಅನುಪಾತವನ್ನು ಗರಿಷ್ಟ ಶೆಕಡ ೧೫ ರಿಂದ ಶೆಕಡ ೩ ರಿಂದ ೫ಕ್ಕೆ ಪ್ರಗತಿಪರವಾಗಿ ತಗ್ಗಿಸಬೆಕು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೆರೆದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಅವಲ೦ಬಿಸಬೆಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಮಾಡಿತು.
೩.ನಿರ್ದೆಶಿತ ಸಾಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ರದ್ಧತಿ
ಸಮಿತಿಯು ನಿರ್ದೀಶಿತ ಸಾಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೆಕು ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.ಅದು ಆದ್ಯತಾ ವಲಯವನ್ನು ಕೇವಲ ಅತಿಸಣ್ಣ ರೈತರು, ಗ್ರಮೀಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು,ಗುಡಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಮೀಣ ಕೈಗಾರಿಕೆಳು ಮು೦ತಾದುವನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿರುವ೦ತಹ ವ್ಯಖ್ಯನ ನೀಡಲು ಕರೆಕೊಟ್ಟಿತು.ಈ ವಲಯಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗು೮ವ ಸಾಲವು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಾಲದ ಶಕಡ ೧೦ ರಷ್ಟಿರಬೆಕಕು ಹಾಗು ಇದನ್ನೂ ಸಹ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮರು ಪರಿಶೀಲಿಸಬೆಕು ಎ೦ದಿತು.
೪.ಬಡ್ಡಿದರಗಳು ನಿಯಂತ್ರಣ ನಿರ್ಮೂಲನೆ
ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳ ಸ೦ರಚನೆಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ೦ತೆ ಸಮಿತಿಯು ಬಡ್ದಿ ದರವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗಿರಬೆಕು ಮತ್ತು ಬಡ್ಡಿ ದರದ ಮೆಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹತೂಟಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೆಕು ಎಂದು ಕರೆಕೊಟ್ಟಿತು.ಆದ್ಯತಾ ವಲಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ರಿಯಾಯಿತಿ ಬಡ್ಡಿ ದರ ಮತ್ತು IRDPಗೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಹಾಯ ಧನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಬೆಕು ಎಂದು ಅದು ಹೆಳಿತು.
೫.ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮರುಸಂಘಟನೆ
.ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಹರಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನರಸಿಹಮ್ ಸಮಿತಿಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಫ಼ಲಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಲೀನ ಮತ್ತು ಸ೦ಪಾದನೆ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವ೦ತೆ ಸೂಚಿಸಿತು.ಈ ಉದ್ದೆಶಕ್ಕಗಿ ಸಮಿತಿಯು ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯಸ್ದೆಯನ್ನು ಹೊ೦ದಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಿತು.ಎಸ್ಬಿಐ ಸೇರಿದ೦ತೆ ೩ ರಿಂದ ೪ .ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಕ್ಷಣ ಹೊ೦ದಬೇಕು.೮ ರಿಂದ ೧೦ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ದೇಶದಾದ್ಯ೦ತ ಶಖೆಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊ೦ದಿರಬೇಕು.ಪ್ರದೇಶಿಕ ವ್ಯವಹರಗಳಿಗೆ ಸ್ಧಳೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸ೦ಬಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹ್ಯನಕಸು ಒದಗಿಸಲು ಗ್ರಾಮೀಣಾ .ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಇರಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತು.
೬..ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಇಲ್ಲ
ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸ೦ಬ೦ಧಿಸಿದ೦ತೆ ಸಮಿತಿಯು ಸರ್ಕಾರ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ ಈಳ್ಳಾ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿತು.
೭.ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸ್ಧಾಒಅನೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಮಿತಿಯು ಖಾಸಗ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸ್ದಾಪನೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿತು.ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಡುವೆ ಹತೋಟಿ,ನಿಯ೦ತ್ರಣ,ಆಥಿತ್ಯ ಇತ್ಯದಿ ವಿಚರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತರತಮ್ಯ ಇರಬರದು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
೮.ವೆದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯೆಲು,ಜ೦ಟಿ ಉದ್ಯಮ ಸ್ಧಾಪಿಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಕರೆಕೂಟ್ಟೆತು.
೯.ಕೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಸ್ವದ ಸಾಲಗಲು
ರಾಷ್ಟ್ರೇಕ್ರುತು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹನಕಾಸು ಸ೦ಸ್ದೆಸಳಿ೦ದ ಕೆಲಭಗದ ಕೆಟ್ಟ ಮತ್ತು ಅನುಮಾನಸ್ವದ  ಸಾಲಗಳನ್ನು ಸೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಲು ಅನುವಾಗುವತೆ ಆಸ್ತಿ ಪುನರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ದಾಪಿಸುವ೦ತೆ ಸಮಿತಿ ಹೆಳಿತು.
೧೦.ದ್ವಿಮುಖಹತೋಟಿಯ ರದ್ದು
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ದೆಯ ಹತೋಟಿಗೆ ಇರುವ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಹನಕಾಸಿನ ಸಚಿವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಿಭಾಗದ ದ್ವಿಮುಖ ಹತೋಟಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೋಳಿಸಲು ಸಮಿತಿ ಕರೆಕೊಟ್ಟಿತು.
೧೧..ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳುಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆತ ಇತೆರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳಂತೆ  ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲವೊಂದು ಭಗದ ಷೇರು ಹನವನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಹಿಂತೆಗೆತ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಾಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿತು.
೧೨.ಗ್ರಾಮಿನ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಂಗಗಳ ಸ್ಧಪನೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕು ಒಂದು ಆಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಗಸ್ಧಗಳನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಮಿಣ ಶಖೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಹಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಪ್ರದೇಶಿಕ ಗ್ರಾಮೀನ ಬ್ಯಂಕುಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿತು.
೧೩.ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕಾತಿ ಬ್ಯಂಕುಗಳ ಆಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೇಮಕಾತಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ರದ್ದು ಗೋಳಿಸಬೇಕು,ಪ್ರಮುಖ ಹುದ್ದೆಗಳ ನೇಮಕಾತಿಯು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಗಣನೆಯಿಂಅದ ದೂರವಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಬ್ಯಂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕನನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮಿತಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
೧೪.ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕರಣ ಬ್ಯಂಕುಗಳ ಸೇವೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪೈಪೋಟಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಂಕುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಯ ತ್ವರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟರೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಸಮಿತಿ ಹೇಳಿತು.
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಹನಕಸು ಮಾಂತ್ರಲಯವು ಎಂ.ನರಸಿಹಮ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಇನೋಂದು ಸಮಿತಿಯನ್ನು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಮಿತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜಾರಿಗೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುದಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳಾನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತಿಯ ಹನಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿಯುಕ್ಕ ಗೊಳಿಸಲು ಆವಶ್ಯವಿರುವ ಸುದಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕೋರಲಾಯಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಪರದಿಯನ್ನು ೧೯೯೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.ಈ ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಈ ಮುಂದಿನಂತಿವೆ; ಅ)ಬಲ್ಲಿಷ್ಟ ಬ್ಯಾಮ್ಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಧೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಆ)ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಇ)ಆಧಿಕ ಬಂಡವಾಳಾ ಪರ್ಯಾಪ್ತಿ ಅನುಪಾತವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಈ)ಬಲಹೀನ ಬ್ಯಂಕುಗಳ ಸ್ಧಿತಿ ಸುಧಾರಣೆ ಅಥವಾ ಮುಚುವುದು ಮತ್ತು ಉ)ಸಣ್ಣ ಸ್ಧಳೀಯ ಬ್ಯಂಕುಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ
'ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
ನರಸಿಂಹಮ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸು ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಹತ್ವದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದೆ
೨)ಬಡ್ದಿ ದರಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಹಿತತೆ ಬಡ್ಡಿದರದ ವ್ಯವಸ್ದೆಯನ್ನು ಉದಾರೀಕಕರಣವು ಹನಕಸು ವಲಯದ ಸುದಾರಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಭಾಗವ್ವಾಗಿದೆ.ಈಗ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳ ಸಂರಚನೆಯು ಸರಳವಾಗಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿವೆ.೧೯೯೪-೧೯೯೫ರ ವೇಳೆಗೆ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳ ಹಂತಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ೨೦ ರಿಂದ ೨ಕ್ಕೆ ಇಲಿಸಲಾಗಿದೆ.ಈಗ ಬ್ಯಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಬಡ್ಡಿ ದರಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ ದರದ ಇತಿಮಿತಿಯ ನಡುವೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ವತಂತ್ರ.
೩)ವಿವೇಕಯುತ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿ
೪)ಬಂಡವಾಳ ಅರ್ಹತೆ ರೂಢಿಗಳನ್ನು
೫)ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ
೬)ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
೭)ಪೈಪೋಟಿ
೮)ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ
೯)ಸ್ಥಳೀಯ ವಲಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಮಾಲ್ಟ
ಮಾಲ್ಟ ಮೆಡಿಟೆರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದ್ವೀಪರಾಷ್ಟ್ರ. ಮಾಲ್ಟ ಒಟ್ಟು ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಲ್ಟ ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್‌ನ ಭಾಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಲು ಸಣ್ಣ ವಿಸ್ತಾರವುಳ್ಳ ಮಾಲ್ಟ ದಟ್ಟ ಜನವಸತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಕೂಡ್ಲಹಳ್ಳಿ
ಕೂಡ್ಲಹಳ್ಳಿಯು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ಮತ್ತು ವೇದಾವತಿ, ಈ ಎರಡು ನದಿಗಳು ಸೇರುವ ಈ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಂಗಮೇಶ್ವರನ ದೇವಸ್ತಾನವಿದೆ. ಪಾತಪ್ಪನ ದೇವಸ್ತಾನವು ಊರಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಕೂಡ್ಲಹಳ್ಳಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ.
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞಾನ
ಗದದಿನ ವೀರೇಶ್ವರ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮದ ಪಂ.ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪುಟ್ಟರಾಜ ಗವಾಯಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಗಳು
ಹುಲಿಕಲ್ಲು ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀನರಸಿಂಹ
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಲೆನಾಡ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಹಲವು ದೇಗುಲಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಶಿವ, ದುರ್ಗೆ,ಗಣಪತಿ ದೇವರುಗಳೇ ಅತ್ಯಧಿಕ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೊಸನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಹುಲಿಕಲ್ಲು ಇಂತಹ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ಮಡಿಲಿನ ತಾಣವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ವಿಷ್ಣು ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯೂರಿದ್ದು ಆರಾಧಿಸುವ ಭಕ್ತ ಜನರರಿಗೆ ಹಲವು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಿಡದೆ ಸಲಹುತ್ತಾ ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರಾದ ಶ್ರೀಲಕ್ಷ್ಮೀ ನರಸಿಂಹ ದೇವರು ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ್ದಾಗಿದ್ದು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಂಡು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ಹೊಸನಗರದಿಂದ ಕುಂದಾಪುರ ಮತ್ತು ಉಡುಪಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಬಾಳೆಬರೆ ಘಾಟಿಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಈ ದೇಗುಲದ ಮುಂದೆ ಹಾದುಹೋಗಿದ್ದು ನಿತ್ಯ ನೂರಾರು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಧನ್ಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸ
ಪುರಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಲೋಕದ ಗಂಧರ್ವ ದೇವನೊಬ್ಬ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಾರಾಹಿ ನದಿ ತಟಾಕದ  ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃಷಭಾಸುರ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನಂತೆ. ವಿಷ್ಣು ಹುಲಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದು ವಧಿಸಿದಾಗ ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆಯಾಗಿ ದೇವಲೋಕ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವರ ಪಡೆದಿದ್ದನಂತೆ. ಅಂತೆಯೇ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃಷಭಾಸುರನಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಉಪಟಳ ನೀಡುತ್ತಾ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಭಕ್ತರೆಲ್ಲ ಸೇರಿ ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಹೋಗಿ ರಾಕ್ಷಸನ ಸಂಹಾರಕ್ಕೆ ಬೇಡಿದರಂತೆ. ನರಸಿಂಹನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದ ವಾರಾಹಿ ನದಿ ತೀರದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹುಲಿರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ವೃಷಭಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದನಂತೆ. ಶಾಪ ವಿಮೋಚನೆ ಹೊಂದಿದ ವೃಷಭಾಸುರ ಕ್ಷಮಿಸುವಂತೆ ದೇವರಲ್ಲಿ ಮೊರೆಯಿಟ್ಟನಂತೆ. ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಹುಲಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿ ಭಕ್ತರನ್ನು ಪೊರೆಯುವಂತೆ ವರ ದಯಪಾಲಿಸಿದನಂತೆ. ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಈ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ವರಾಹ ನದಿ ತೀರದ ಈ ಸ್ಥಳ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಹುಲಿ ಮುಖದ ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಿದರಂತೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಹುಲಿಗಳು ಅತ್ಯಧಿಕವಾಗಿದ್ದು ನಿತ್ಯ ದೇವರ ಗುಡಿಗೆ ಬಂದು ಮಲಗುತ್ತಿದ್ದವಂತೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಘ್ರಶಿಲಾಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಹೆಸರು ಕ್ರಮೇಣ ಹುಲಿಕಲ್ಲಿನ ಪುರ ಎಂದು ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹುಲಿಕಲ್ಲು ಎಂದು ಈಗ ಜನಜನಿತವಾಗಿದೆ.
ವೃಷಭಾಸುರನ ಸಂಹಾರದಿಂದ ದೇವರು ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪಿಯಾಗಿದ್ದು ದೇಗುಲದ ಎದುರಿನ ಕರಿಕಲ್ಲು  ಗುಡ್ಡಕ್ಕೆ  ದೇವರ ಉಗ್ರ ದೃಷ್ಠಿ ತಾಗಿ ಆಗಾಗ ಹಸಿ ಹಸಿ ಮರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ವಾಸಿಸುವವರಿಗೂ ಸಹ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಉರಿಯ ವೇದನೆ ಆಗುತ್ತಿತ್ತಂತೆ .ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ತೀರ್ಥ ಯಾತ್ರೆ ನಡೆಸುತ್ತಾ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಾಗ ಕೆಲಕಾಲ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ನಿಂತರಂತೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರು ದೇವರ ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಭಿನ್ನವಿಸಿದರಂತೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ದಿವ್ಯ ದೃಷ್ಠಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಗ್ರಹಿಸಿ ಶಾಂತ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಯೋಗ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಎಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದಾಗ ಕಾಶಿ ದೇಗುಲದ ಎದುರಿನ ಗಂಗಾನದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಗ್ರಹ ಇರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದರಂತೆ. ಶ್ರೀಆಂಜನೇಯನಿಗೆ ಭಿನ್ನವಿಸಿ ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತರಿಸಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಶಾಂತಲಕ್ಷ್ಮೀಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರಂತೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ದೇವರ ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಾ ಬಂದು ಭಕ್ತರ ಭಿನ್ನಹಗಳಿಗೆ ದೇವರು ವರನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದನಂತೆ. ವ್ಯಾಘ್ರ ಮುಖದ ನರಸಿಂಹ ದೇವರ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಇರುವುದು ಅತೀ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ದೇಗುಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಿಂದ ದೇಗುಲದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಗ್ರಹಾರ ಸಹ ಇತ್ತು. ಕೆಳದಿಯ ರಾಜ ಶಿವಪ್ಪ ನಾಯಕ ಬಿದನೂರು ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿ ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಈ ದೇವಾಲಯ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪ ಚಿಕ್ಕ ಕೋಟೆ, ಬುರುಜು ಮತ್ತು ಕೆರೆ ,ಪುಷ್ಕರಣಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನಂತೆ. ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಾರಾಹಿ ನದಿಗೆ ಚಕ್ರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಈ ದೇಗುಲ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಅಗ್ರಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಮುಳುಗಡೆಯಾದವು. ಆಗ ಭಕ್ತರು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತಂದು ಗುಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪೂಜ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಈಗ ದೇಗುಲ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸುಪರ್ದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ದೂರದ ಊರುಗಳ ದಾನಿಗಳ ಸಹಕಾರದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಸಾಗಿದೆ.
ಹಲವು ಬಗೆಯ ಉತ್ಸವಗಳು
ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಕೃಷ್ಣ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಅಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ, ನವರಾತ್ರಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ವೈಭವದ ಆರಾಧನಾ ಪೂಜೆ, ವಿಜಯದಶಮಿಯಂದು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ವೈಭವದ ಮಹಾ ದೀಪೋತ್ಸವ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧನುರ್ಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಸರ್ವಾಲಂಕಾರ ಪೂಜೆ, ನೈವೇದ್ಯ ಭಜನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿರಿ ರಂಗ ಪೂಜೆ ಈ ದೇವರಿಗೆ ಜನ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ರಥೋತ್ಸವದಂದು ಹಿರಿ ರಂಗ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂಬಿ ಬಂದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ದೇವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ವರ ದಯಪಾಲಿಸಿ ಪೊರೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಹಲವು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ದೇವರ ಪೂಜೆ ಹಾಗೂ ಹರಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೇಡಿದಾಗ ಮಳೆಯನ್ನು ಕರುಣಿಸುವ ಮತ್ತು ಅತಿ ಮಳೆಯ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯದ ನಿಮಿತ್ತ ಮಳೆಯಿಂದ ಬಿಡುವು ನೀಡುವಂತೆ ಬೇಡಿದರೆ ಮಳೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಈ ಭಾಗದ ಜನರಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಜನರಿಗೆ ಇದು ಮಳೆದೇವರೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಮಳೆ ಹರಕೆಗಾಗಿ ಹಲವು ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಮಳಲಿ
thumb|ಮಳಲಿ ಮಳಲಿ ಎ೦ಬುದು ದಕ್ಶಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಮೂಡಬಿದಿರೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗಂಜಿಮಠ ಎಂಬ ಪ್ರದೇಶದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಊರು.ಇದು ಬಡಗುಳಿಪಾಡಿ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಒಳಗೊ೦ಡಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸ೦ಬ೦ಧಪಟ್ಟಿರುವ ಮಳಲಿಯು ಅತ್ಯ೦ತ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕದೇವಿಯು ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಕುರುಹುಗಳಿವೆ. ಕಟ್ಟೆಮಾರ್ ಮನೆ ಹಾಗೂ ಉಳಿಪಾಡಿಗುತ್ತು ಮನೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತ್ತಿನ ಮನೆಗಳಾಗಿವೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಮೂರನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೭೬ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೭೭ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್‍ನ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಅಕ್ಟೋಬರ್
ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತ
ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ಜಲಪಾತವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೋಗ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ಜಲಪಾತವು ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗಡಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಈ ಜಲಪಾತ ಧುಮುಕುವ ಕಾರಣ ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಕೆಪ್ಪಜೋಗ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಾವಿನಗುಂಡಿ - ಸಿದ್ದಾಪುರ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಈ ಜಲಪಾತವು ಸುಮಾರು ೩೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಿಂದ ರಭಸವಾಗಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ. ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಹರಿದು ಬರುವ ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ನದಿಯು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೊರೆ ನೊರೆಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಜೂನ್‌ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗಿನ ಮಳೆಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಹರಿದುಬಂದು ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ
ಇದರ ಹತ್ತಿರವಿರುವ, ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ನೋಡಲು ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೋಗದಿಂದ ಹೊನ್ನಾವರ ಮಾರ್ಗದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಕ್ರಮಿಸಿದರೆ ಮಾವಿನಗುಂಡಿ ಸರ್ಕಲ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಸಿದ್ದಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದರೆ ಅರ್ಧ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವಿದ್ದು, ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಕೈಗೆಟಕುವಂತಿದೆ.‌
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ
ಸಂಜಿದಾ ಖಾತುನ್
ಸಂಜಿದಾ ಖಾತುನ್ (ಜನನ ೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೩) ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ಅವರು ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಖಾತುನ್ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದಳು. ಅವರು ೧೯೫೭ ವಿಶ್ವ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಂಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಖಾತುನ್ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧ್ಯಾಪಕರನ್ನು ಸೇರಿದರು. ೧೯೭೧ ರ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮುಕ್ತಿ ಸಂಗ್ರಾಮಿ ಶಿಲ್ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾನಾತ್ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಖತುನ್ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಛಾಯನತ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಖಾತುನ್ ವಹಿದುಲ್ ಹುಕ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ೩ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ- ಅಪಾಲಾ ಫರ್ಹತ್ ನಾವೇದ್ (ದಿವಂಗತ), ಪಾರ್ಥ ತನ್ವೀರ್ ನಾವೇದ್, ರುಚಿರಾ ತಬಸ್ಸುಮ್ ನಾವೇದ್.
ಕಾರಡಗಿ
ಕಾರಡಗಿ ಸವಣೂರ ತಾಲ್ಲೂಕನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾರಡಗಿ ಶ್ರೀವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ದೇವರ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವನ್ನು ಶ್ರದ್ದಾ ಭಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಥೋತ್ಸವ
ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮಹಾದ್ವಾರದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡ ಭವ್ಯ ತೇರಿನ ಉತ್ಸವ ಪಾದಗಟ್ಟಿಯವರೆಗೆ ಜರುಗಿ ಪುನಃ ತೇರನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪರ್ಯಂತ ಜರುಗಲಿರುವ ಈ ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವದ ಅಂಗವಾಗಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯ ಮೆರವಣಿಗೆ, ಮಹಾಗಣಾರಾಧನೆ, ಗುಗ್ಗಳ ಮಹೋತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥೋತ್ಸವವನ್ನು ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ರಥೋತ್ಸವ ಅಂಗವಾಗಿ ಪ್ರವಚನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗ ಮತ್ತು ಕಡುಬಿನ ಕಾಳಗ ಹಾಗೂ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಸವಣೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು
ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ
ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ( ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೯೪೮) ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರು.
ಜೀವನ
ಕನ್ನಡದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ '''ಡಾ. ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ''' ಮಾರ್ಚ್ ೨೨, ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಅಧ್ಯಾಪನ
ಕಲ್ಯಾಣಪುರದ ಮಿಲಾಗ್ರಿಸ್ ಕಾಲೇಜು, ಮೈಸೂರಿನ ಬನುಮಯ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು ಬಸವನಗುಡಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು, ಕುವೆಂಪು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರು ನಂತರದಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯ ಅಮೇರಿಕನ್ ಎಂಬೆಸಿಗೆ ಸೇರಿದ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಲೈಬ್ರರಿ ಆಫ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಜಾವಾಣಿ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿಯೂ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಿಂಟರ್ಸ್ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿಯೂ ಕೆಲವುಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅವರು ತಮ್ಮ  ಬೋಧಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತಿಗಳ  ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ  ಕೃಷಿಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬೋಧಿ ಟ್ರಸ್ಟ್
ತಮ್ಮ ಊರಾದ ಕಲ್ಮಡ್ಕ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೋಧಿ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನೂ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಕಾಯಕಗಳನ್ನೂ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಾಟಕಗಳಿಂದ, ಕಥೆ ಕವನಗಳಿಂದ, ರೂಪಾಂತರಗಳಿಂದ, ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ, ಅಂಕಣಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಕನ್ನಡ ಜನತೆಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತರು.
ಒಳನೋಟ
ರಾಮಚಂದ್ರದೇವರ ಕುರಿತಾದ ಬರಹಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಣ್ಯರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಕಥೆಗಾರರಾಗಿ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವರು ಬರೆದಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಕಥೆಗಳು ಅವರು ‘ಸಮಗ್ರ ಕಥೆಗಳು’ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿವೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ  ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹರಿಯಪ್ಪ ಪೇಜಾವರ ಅವರು ಹೇಳಿರುವ ಮಾತುಗಳು ಕಥೆಗಾರ ರಾಮಚಂದ್ರರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳಕು ನೀಡುವಂತದ್ದಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಬುದ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ, ಕನ್ನಡದ ಕಥೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಹೊಸಬಗೆಯ ಕಥೆ. ಅವನ, ಅವಳ, ನಿರೂಪಕನ ವಾಯ್ಸುಗಳನ್ನು ಭೂತ ವರ್ತಮಾನಗಳನ್ನು ತುಂಡುಗಡಿಯದಂತೆ ಒಂದೇ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಸಂಧಿಸುವ ಬಗೆ ಕನ್ನಡದ ಕಥಾಜಗತ್ತಿಗೇ ಹೊಸತು ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅರ್ಬುದ ಹೆಸರು ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹಿಂಸೆಯ ಕ್ಯಾನ್ಸರಿನ ಪ್ರತೀಕವಾಗುತ್ತ ಸತ್ಯ ತಲೆಕೆಳಗಾದ, ಹಿಂಸೆ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ವಿಜೃಂಭಿಸುವ, ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರ್ವಾಣಿಗೆ (ಪುಣ್ಯಕೋಟಿಯ ಅಂಬಾದನಿ) ಕುರುಡಾಗುವ ಅಬ್ಬರದ ಸದ್ದಿನ ಬೇಬಲ್ ಗೋಪುರದ ಶಿಖರವೇರುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮಧ್ಯೆಯೂ ಮತ್ತೆ ಅಂತರ್ವಾಣಿ --ಮನುಷ್ಯ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಪಹಪಿಸುವ (ಪೋಸ್ಟ್, ಫೋನ್, ಮೊಬೈಲ್ ಮುಂತಾದ ಆಧುನಿಕ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ರೂಪಕದ ಜತೆ) ಮೂಲಕ ಕಥೆ ಕೊನೆಯಾಗುವುದು ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಆಶೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವಂತಿದೆ. ಇಡೀ ಕಥೆ ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ ರಚನೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲೂ ತುಂಡುಗಡಿಯದೆ ನಿಲುಗಡೆ ಆಯ್ತು ಅನ್ನಿಸಿದಾಗಲೂ ಮತ್ತೆ ("ಅರೆ, ಮತ್ತೆ ರಿಂಗಾಗ್ತಿದೆ", ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯನ—ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹಪಹಪಿಸುವ--ಪಾಡು--) ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸೂಚನೆಯಂತಿದೆ. ಇಡಿಯ ಕಥೆಯ ಶೈಲಿಯೇ ಬದುಕಿನ ಅರಾಜಕ, ಹಿಂಸ್ರ, ಗದ್ದಲದ ಬೇಬಲ್ ಗೋಪುರದ ಅಭಿನಯದಂತಿದೆ. ಭಾಷೆಯ ಜೀವಂತ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ, ಶಬ್ದಸೂತಕವನ್ನು ಮೀರುವ ಹಂಬಲಕ್ಕೆ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆದಂತಿದೆ ಈ ಕಥೆ. ಆಧುನಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಂಗದಲ್ಲಿ (ಸತ್ಯವನ್ನೇ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ) ಬೇರಿಳಿದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ, ಹಿಂಸಾನಂದದ ಬಗೆಗೂ ಟೀಕೆ ಬರೆದಂತಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಕಥೆಯಲ್ಲ; ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ.
ಜೀವಪಕ್ಷಿಯ ಕತೆ ಮತ್ತೆ ಓದಿದೆ. ಅವೊತ್ತು ಓದಿ ಪಟ್ಟ ಬೆರಗು ಖುಷಿ ಮತ್ತೆ ಮರುಕೊಳಿಸಿತು. "ಮೂಗೇಲ" ಕಾಫ್ಕಾನ "ಮೆಟಾಮೊರ್ಫೊಸಿಸ್" ನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ ನಿಜ. ಆದರೆ ಅದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರ, ಕನ್ನಡದ್ದೇ ಆಗಿದೆ.
ರಿಸಾರ್ಟ್, ಜೀವಪಕ್ಷಿ, ಅರ್ಬುದ ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯಕೋಟಿ, ಬೇತಾಳ ಕಥೆ ಬರೆದ ಮೇಲೆ--ಮತ್ತೆ ಇನ್ನು ಯಾವ ಕಥೆ ಬರೆಯದಿದ್ದರೂ ಪರವಾ ಇಲ್ಲ, ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರು  ನಮ್ಮ ನಡುವಿನ ಮಹತ್ತ್ವದ ಕಥೆಗಾರರಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.. ಇಂಥಾ ಕತೆಗಳನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಬದುಕಿದ್ದು ಸಾರ್ಥಕ ಅನ್ನಿಸುತ್ತದೆ.
ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರು ಶೆಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ನಾಟಕಮಾಲೆಗಾಗಿ ಬರೆದ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್; ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ, ಹುಲಿಯ ಕಥೆ, ದಂಗೆ, ಪುಟ್ಟಿಯ ಪಯಣ, ಸುದರ್ಶನ, ಡಾಗ್ ಶೋ, ಜರಾಸಂಧ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನೂ ಕಂಡಿವೆ. ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರು ಅನೇಕ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದು, ಏಳುಶತಕೋಟಿ ಪ್ರೇತಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ‘ಪ್ರೇತಲೋಕ’ ಎಂಬ ಸುದೀರ್ಘ ಕವನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಕವನಗಳು ಒಂದು ಕವನಸಂಕಲನವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ‘ಮಾತನಾಡುವ ಮರ’, ‘ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥ ಮತ್ತು ಇತರ ಕವನಗಳು’  ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರ  ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು.
ಮುಚ್ಚು ಮತ್ತು ಇತರ ಲೇಖನಗಳು, ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ, ಮಹಾಭಾರತ, ಶಿವರಾಮಕಾರಂತ ಇವೇ ಮುಂತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳನ್ನೂ ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಮಚಂದ್ರದೇವ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ ‘ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ಎರಡು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ’. ಈ ಕೃತಿಯ ಕುರಿತಂತೆ ಡಾ. ಯು. ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: "ನನಗೆ ತಿಳಿದಂತೆ ಈ ಬಗೆಯ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಾಗಲೀ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಾಗಲೀ ಇದುವರೆಗೆ ಪ್ರಕಟವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ತೌಲನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ನೀಡಿದ ಹೊಸ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ."
ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ
ಚುಕುಬುಕು ಚುಕುಬುಕು ಪುಟ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ
ಸ್ಕಂಧಗಿರಿ
ಸ್ಕಂಧಗಿರಿ ಅಥವಾ ಕಳವಾರಹಳ್ಳಿ ಬೆಟ್ಟವು ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಪಾಪಾಗ್ನಿ ಮಠವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಕಾಲುಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಬೇಕು.
ತಲುಪುವ ದಾರಿ
ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಳ್ಳಾರಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದವರೆಗೆ ಸಾಗಿ, ಒಕ್ಕಲಿಗರ ಭವನದ ಬಳಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಹೊರಟರೆ ಒಂದೇ ರಸ್ತೆ ಮುದ್ದನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ತಲುಪುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ಕಂಧ ಗಿರಿ ತಲುಪಬಹುದು.
ಟಿ. ವಿ. ಸ್ಮಿತ್
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಸ್ಮಿತ್ ಮತ್ತು ಗೇಯ್ ಬ್ಲಾಕ್ (ಅಕಾ ಗೇಯ್ ಅಡ್ವರ್ಟ್) ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡೆವೊನ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಕೆಹ್ಯಾಂಪ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಡೆವೊನ್‌ನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟಣವಾದ ಬಿಡೆಫೋರ್ಡ್‌ನಿಂದ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್ ಅನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ತಮ್ಮ ೧೯೭೭ ರ ಹಿಟ್ ಸಿಂಗಲ್ "ಗ್ಯಾರಿ ಗಿಲ್ಮೋರ್ಸ್ ಐಸ್" ಮತ್ತು ೧೯೭೮ ರ ಮೊದಲ ಆಲ್ಬಂ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ದಿ ರೆಡ್ ಸೀ ವಿಥ್ ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಫಲವಾದ ಫಾಲೋ-ಅಪ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಥೌಸಂಡ್ಸ್, ೧೯೭೯ ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಬೇರ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಸ್ಮಿತ್ ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೊಸ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಎರಿಕ್ ರಸ್ಸೆಲ್ (ಗಿಟಾರ್), ಕಾಲಿನ್ ಸ್ಟೋನರ್ (ಬಾಸ್), ಮೆಲ್ ವೆಸನ್ (ಕೀಬೋರ್ಡ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಸಿಂಕ್ಲೇರ್ (ಡ್ರಮ್ಸ್). ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಏಕಗೀತೆ "ಟೊಮಾಹಾಕ್ ಕ್ರೂಸ್" (ಯುಕೆ ನೆಲದಲ್ಲಿ BGM-109 ಟೊಮಾಹಾಕ್ ಕ್ರೂಸ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ) ಅನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ನಂತರ ಆಲ್ಬಮ್, ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ವರ್ಡ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್. ನಂತರ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಚಾನೆಲ್ ಫೈವ್ ಆಲ್ಬಮ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಸ್ಮಿತ್ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಲಾವಿದನಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು.
ಸ್ಮಿತ್ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಗ್ಗವಾಗಿತ್ತು. ಟಿವಿ ಸ್ಮಿತ್: ವೋಕ್ಸ್, ಮಿಕ್ ಹೆಸ್ಲಿನ್, ಗಿಟಾರ್, ಮಾರ್ಟಿನ್ 'ಫಜ್' ಡೆನಿಜ್, ಡ್ರಮ್ಸ್, ಆಂಡಿ 'ಬೀನ್' ಬೆನ್ನಿ ಬಾಸ್. ಅವರು ೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧೯೯೧ ರವರೆಗೆ ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪದ ಏಕಗೀತೆ "ಥರ್ಡ್ ಟರ್ಮ್" ಅನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಚೀಪ್ ಸಹ ಬಿಬಿಸಿಗಾಗಿ ಪೀಲ್ ಸೆಷನ್ ಅನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಆಲ್ಬಮ್ RIP ಗಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಎಲ್ಲವೂ ಹೋಗಬೇಕು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
೨೦೦೫ರಲ್ಲಿಅವರು ತಮ್ಮ UK ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಂಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಮೆನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು "ಒನ್ ಚಾರ್ಡ್ ವಂಡರ್ಸ್" ಮತ್ತು "ಗ್ಯಾರಿ ಗಿಲ್ಮೋರ್ಸ್ ಐಸ್" ನಂತಹ ಜಾಹೀರಾತುಗಳ ಹಲವಾರು ಕವರ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಕೇಸಿ ಚೋಸ್, ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕ, ದಿ ಅಡ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ನ ಆಜೀವ ಅಭಿಮಾನಿ, ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು "ಹಲೋ (ಒನ್ ಸ್ವರಮೇಳ ಪ್ರೇಮಿಗಳು)" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.