cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಂಬರೀಶ್
ಸಿನೆಮಾ ಜೀವನ
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ "ನಾಗರಹಾವು" ಚಿತ್ರದ (ಜಲೀಲನ ಪಾತ್ರ) ಮೂಲಕ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಎಸ್.ವಿ.ರಾಜೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಎಚ್.ಕೆ.ಅನಂತರಾವ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಅಂತ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು ಇವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ ಸಿಡಿದೇಳುವ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಸುಶೀಲ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾತ್ರ ಇವರಿಗೆ 'ರೆಬೆಲ್ ಸ್ಟಾರ್' ಎಂಬ ಇಮೇಜು ನೀಡಿತು. ಅನಂತರ ಇವರು ನಾಯಕ, ಖಳನಾಯಕಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ರಂಗನಾಯಕಿ, ಪಡುವಾರಹಳ್ಳಿ ಪಾಂಡವರು, ಮಸಣದ ಹೂವು, ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ, ಏಳುಸುತ್ತಿನ ಕೋಟೆ, ಹೃದಯ ಹಾಡಿತು, ಸ್ನೇಹಸಂಬಂಧ, ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ಅಮರಜ್ಯೋತಿ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಮಸಣದ ಹೂವು' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಇವರ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿನಯ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾದದ್ದು. 'ಹೃದಯ ಹಾಡಿತು' ಚಿತ್ರ ಇವರ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಇಮೇಜನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ಹಾಗೂ ಮೌನರಾಗ ಚಿತ್ರಗಳು ಇವರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟವು!. ಜೋ ಸೈಮನ್ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ, ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಹಾಂಕಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಏಜೆಂಟ್ ಅಮರ್ ಇವರ ನೂರನೇ ಚಿತ್ರ. ಇವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ
ಅಂಬರೀಶ್ ಮಂಡ್ಯ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಜನತಾದಳದಲ್ಲಿದ್ದರು. 1994 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯ ಮುಂದೆ ಅಂಬರೀಶ್ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (INC) ಗೆ ಸೇರಿದರು. 1996ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಟಿಕೆಟ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಪಕ್ಷವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಅಂಬರೀಶ್ ತರುವಾಯ ಜನತಾ ದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯದಿಂದ 1998 ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಜಯ ಗಳಿಸಿ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 14 ನೇ ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ  ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ಅನಂತರ ಕಾವೇರಿ ಚಳವಳಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನತೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿ ತಮ್ಮ ಲೋಕಸಭಾ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು (2002). ಮೇ 2009ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಸೋತರು. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಡ್ಯ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿರುವ ಅವರು, ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯನವರ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ:ಅಂಬರೀಶ್ ನಟನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ನಿಧನ
ಅಂಬರೀಶ್ ಅವರು ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೬೬ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು ವರ್ಗ:೧೯೫೧ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೧೮ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶಾಸಕರು
ಸೋಮನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ
ಸೋಮನಾಥ ಚಟರ್ಜಿ
ಸೋಮನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿ (ಬೆಂಗಾಳಿ: সোমনাথ চট্টোপাধ্যায়) (ಹುಟ್ಟು: ಜುಲೈ ೨೫, ೧೯೨೯ - ತೇಜ್‌ಪುರ್,ಅಸ್ಸಾಂ), ಮರಣ: ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩,೨೦೧೮, ಕೋಲ್ಕಟ್ಟಾ) ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಸಮತಾವಾದಿ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಇವರು ೧೪ನೇ ಲೋಕ ಸಭೆಯ ಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರು.(೨೦೦೪-೨೦೦೯) ಸೋಮನಾಥ ಚಟರ್ಜಿಯವರು, ೧೦ ಬಾರಿ ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಿ.ಪಿ.ಐ(ಎಮ್) ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಮಾರ್ಕ್ಸ್‍ವಾದಿ) ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು 2004 ರಿಂದ 2009 ರ ವರೆಗೆ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
ಚಟರ್ಜಿಯನ್ನು ಜೂನ್ 28 ರಂದು ಬೆಲ್ಲೆ ವೂ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ 5 ರಂದು ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ 9 ರಂದು ಮತ್ತೆ ಡಯಾಲಿಸಿಸ್ ನಡೆಸಿದಾಗ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಅವರು ಶುಕ್ರವಾರ ಗಾಳಿ ಹಾಕಿದರು. ಸೋಮನಾಥ್ ಚಟರ್ಜಿಯವರು,  ತಮ್ಮ ೮೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ  ೧೩, ಆಗಸ್ಟ್, ೨೦೧೮ ರಂದು ಕೊಲ್ಕಟ್ಟಾದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಹೊರ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಕಸಭೆಯ ಸಭಾಪತಿ ವರ್ಗ:ಸಮತಾವಾದಿ ನಾಯಕರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೨೯ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೧೮ ನಿಧನ
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿರಿ
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು
ಕೆ.ಜಿ.ಮಲ್ಯ
ಕೆ ಜಿ ಮಲ್ಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿ ಗಣೇಶ ಮಲ್ಯ ಇವರು ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿವೃತ್ತ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್. ಇವರು ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಎಮ್. ಕಾಂ.,ಸಿಎಐಐಬಿ ಮತ್ತು ಎಐಬಿ ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಇವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಬೆಂಕರ್ಸ್ ನಡೆಸುವ ಸಿಎಐಐಬಿ ಭಾಗ ಎರಡು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಮುಕ್ತ ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತರಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾಗಿ ಕೊಂಕಣಿ, ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ೬೫ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಕೃತಿಗಳ ವಿಷಯಗಳು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದ್ದು, ತತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾಣದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬ್ಯಾಂಕಿಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯಗಳವರೆಗೂ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ೧೦,೦೦೦ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಪಡೆನುಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಸ್ಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿ ``ವ್ಯಾಸ'', ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕರ್ತೃ ವ್ಯಾಸರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ``ದಿ ಸ್ಟೇಚ್ಯೂ ಆಫ್ ದ್ ಮಹಾತ್ಮಾ'' ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಣಮಟ್ಟದ ಕೃತಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ``ದಿ ಸ್ಟೆಚ್ಯೂ ಆಫ್ ಮಹಾತ್ಮಾ'' ತುಮುಕೂರಿನ ಎಲ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯೋಪಾದ್ಯಯರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ, ಆ ಕೃತಿಗೆ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮೀತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನವಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರಗಳಾದ `ವನ್ ಎಂಡ್ ಓನ್ಲೀ ಅಂಬಾನಿ', ಮತ್ತು ``ಟಿ. ಏ. ಪೈ. ಎಂಡ್ ದೊಂಬಿವಿಲಿ ಲೋಕಲ್' ನಿರಂತರ ಮೌಲ್ಯವುಳ್ಳ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವರು ಮುಲ್ಕಿ ಸಮೀಪದ ಪುನರೂರು ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ, ೩ರಂದು ನಡೆದ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.ಅವರನ್ನು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾದೆಮಿಯೂ ಹಾಗೂ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಕಣಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾದೆಮಿಯೂ ಮತ್ತು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಮುಂಡ್ಕೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರ ಜೀವಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಮ್ಮಾನಿಸಿವೆ. ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಳೀಯ ರಾಮಮಂದಿರದ ವತಿಯಿಂದ ಸನ್ಮಾನ ಸಂದಿದೆ. ಹಾಗೆ ಸ್ಥಳೀಯ `ಯುಗಪುರುಷ' ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಅವರನ್ನು `ಕೊ ಅ ಉಡುಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ''ಯನ್ನು ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ರಂದು ವಿಶ್ವ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮ್ಮೇಲನವು ಮತ್ತು ದೊಂಬಿವಿಲಿ ಸಾರಸ್ವತ ಸಮ್ಮೇಲನವು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಸಮ್ಮಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ `ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಸುನಾಮಿ' ಈ ಕೃತಿಗೆ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಐಸ್ಕೋ ಮುಂಬಯಿ ಇವರಿಂದ ಬಂಗಾರದ ಫಲಕವನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು ಅವರು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ರೊಟರಿ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಅಂತರ್ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಅಮೇರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಭೇಟಿಗಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಂಡಿಕೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮಲ್ಯರು ೨೦೦೭ರತನಕ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ೨೦೦೭ರಂದು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ ಕಿನ್ನಿಗೋಳಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿದರು. ಈಗಲೂ ಕೂಡಾ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರಿಗೆ ಮಾರ್ಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತ ನಿವೃತ್ತ ಜೀವನವನ್ನು ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್
೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬದುಕಿದ, ರೆವರೆಂಡ್ ಡಾಕ್ಟರ್ ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ (೧೮೧೧-೧೮೮೧) ಜರ್ಮನ್ ದೇಶೀಯನಾದರೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವನ್ನಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾದವನು. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ’ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ‘ಪತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ’ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದೂ ಅವನೇ. ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಮೊದಲಿನ ಡಾಕ್ಟರೇಟು ಸಹಾ ಅವನಿಗೆ ದೊರಕಿತು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ!.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಜರ್ಮನಿಯ ಬ್ರಾಕನ್ ಹೀಮ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ೧೮೧೧ರಲ್ಲಿ. ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆಂದು ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಬಡಮಧ್ಯಮವರ್ಗದ, ಹೆಚ್ಚು ಓದಿರದ, ಅನೇಕ ಮಿಶನರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್ ( ಜರ್ಮನ್ ಉಚ್ಚಾರ ಮ್ಯುವ್^ಗ್ಲಿಂಗ್) ಒಬ್ಬ. ಟ್ಯೂಬಿಂಗೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಐದು ವರ್ಷ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬಾಸೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮಿಶನರಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ೧೮೩೬ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದನು. ಅವನನ್ನು ಆ ಕೂಡಲೇ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಶಾಲೆಯ ಹುಟ್ಟು
ಅಲ್ಲಿಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದವರು ಮೊಗ್ಲಿಂಗನ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಒಲೆದು, ತಮ್ಮ ಹದಿವಯದ ಮಗನಿಗೆ ಗುಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ಅದೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಆ ಕೂಡಲೇ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಾಲೆಯನ್ನೇ ತೆರೆದನು. ಅದುವೆ ಈಗಿನ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಆಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆ
ಮೊಗ್ಲಿಂಗನಿಗೆ ಜನರ ಮತಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪ್ರಸಾರಣವೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತೆಯೇ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮುಂತಾದ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಹುಡುಗರನ್ನು ಸಂಗಡ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಹುಡುಗರು ಜನರಾಡುವ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಇವನಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಉದ್ದೇಶ? ಸ್ಥಳೀಯರ ವಾಗ್ರೂಢಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮುಂದಿನ ೨-೩ ವ಼ರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿ ‘ಲೋಕೋಕ್ತಿ ನಿದಾನ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ಉಕ್ತಿಗಳು ನುಸುಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಕನ್ನಡ ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗನೇ ಮೊದಲಿಗನು.
ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ
ಪತ್ರಿಕೆಯು ಬಲು ಬೇಗ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿತು. ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಹೊರಗಿನವರಿಗೂ ತಲುಪಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ‘ಕನ್ನಡ ಸಮಾಚಾರ’ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿದನು. ಮೊಳೆಗಳಿಂದ ಮುದ್ರಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುದ್ದಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲೆಂದು ಬಳ್ಳಾರಿಗೆ ಬೇರೊಬ್ಬ ಮಿಶನರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.ಆದರೆ ಮೂರು ಸಂಚಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಹೊರಬಂದು ನಂತರ ನಿಂತು ಹೋಯಿತು. ಮುಂದೆ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದನು. ಹೆಸರು ಕನ್ನಡ ವಾರ್ತಿಕ. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ವಾರ್ತೆಗಳು ಇವೆರಡೇ ಅವನಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಮೊದಲಿಗ. ೧೮೪೨ರಲ್ಲಿ ಆನಂದರಾವ್ ಕೌಂಡಿನ್ಯ ಎಂಬಾತ ಇವನ ವಾಗ್ಝರಿಗೆ ಮನಸೋತು ಕ್ರೈಸ್ತಮತಕ್ಕೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದನು.ಯಾರಾದರು ಹೀಗೆ ಮತಾಂತರ ಹೊಂದಿದರೆ ಅವರ ಕುಟುಂಬದವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗಿರಬಹುದೆಂಬ ವಿಷಯವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ೧೨ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಣೆದನು. ಅದು ‘ಈದಾರು ಪತ್ರಗಳು’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಆನಂದರಾಯರ ಹೆಂಡತಿ ಮತಾಂತರ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅವಳನ್ನೂ ತಮ್ಮತ್ತ ಸೆಳೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವೇನಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಉದಾರ ಬುದ್ಧಿಯ ಮೊಗ್ಲಿಂಗನು ಆಕೆಯ ಇಚ್ಛೆಯ ಪ್ರಕಾರವೇ ಮಿಶನ್ ಹೌಸಿನಲ್ಲಿ ಗಂಡನೊಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದೂ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದು , ತನ್ನ ಅಡಿಗೆ ತಾನೇ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಉಣ್ಣುವುದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿಸಿದ. ಇಂಥ ವಿಚಾರ ಸಾಧಾರಣ ಮಿಷನರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಾರದ್ದು.
ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆ
ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಸಂಗತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದದ್ದು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಸರ್ವಜ್ಞನ ವಚನಗಳಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವಿತಾ ಸಂಗ್ರಹ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಆಗಲೇ ಬಂದಿತ್ತು. ಮೊಗ್ಲಿಂಗನದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅಂಥ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಆ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಅಂತಿಮ ಶುದ್ಧ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದು. ಇನ್ನು ಅದರ ಶಿಲಾ ಮುದ್ರಣವಾಗಬೇಕು. ಅದಕ್ಕೆಂದು ಕಲ್ಲಿನಮೇಲೆ ದುಂಡಾಗಿ ಬರೆಯುವವರನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡುವುದು. ಅವರಿಗೆ ಸಂಬಳ ಕೊಡಬೇಕು.ಉತ್ತಮ ಶಿಲೆಯೇ ಆಗಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂಥ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ತರಿಸಿದ್ದ.ಹಾಗೆ ಬರೆಯುವಾಗ, ಅಕ್ಷರಗಳ ಗಾತ್ರ , ಮಧ್ಯೆ ಬಿಡಬೇಕಾದ ಜಾಗ, ದ್ವಿತೀಯ ಪ್ರಾಸವು ತಪ್ಪದೇ ಬರುವ ಹಾಗೆ ಪದ್ಯದ ಸಾಲುಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ. ಏನೆಲ್ಲ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಟ್ಟು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದನು. ಲಕ್ಷ್ಮೀಶಕವಿಯ ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತ, ಕನಕದಾಸರ ಹರಿಭಕ್ತಿಸಾರ, ಕುಮಾರವ್ಯಾಸ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಪರ್ವಗಳು,ತೊರವೆ ರಾಮಾಯಣ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ೬೪೦ ಪುಟಗಳ ಬಸವಪುರಾಣಹಾಗೂ‘ರಾವಣ ದಿಗ್ವಿಜಯ’ ಎಂಬ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಇವೆ. ಇವಿಷ್ಟಲ್ಲದೆ ಹರ್ಮನ್ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ೪೦೨ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದನು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಂದರದಾಸರ ೧೬೦ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ತಿಮ್ಮಪ್ಪದಾಸರ ೯೮ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಕನಕದಾಸರ ೪೩ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ವಿಠಲದಾಸರ ೨೦ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ವೆಂಕಟದಾಸರ ೧೩ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ವಿಜಯದಾಸರ ೯ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಮಾಧವದಾಸರ ೭ ಕೀರ್ತನೆಗಳು, ಉಡುಪಿಕೃಷ್ಣದಾಸರ ೫ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಕುಂಠದಾಸರ ೫ ಕೀರ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಯ್ದ ೧೦೦ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ೧೮47ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಚ್ಚಿನ ಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿಸಿದ. ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಓರ್ವ ಹರಿದಾಸರನ್ನು (ವರಾಹ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಎಂಬ ಅಂಕಿತನಾಮದ ನೆಕ್ಕಾರ ಕೃಷ್ಣ್ದದಾಸರು) ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದನು. ಏನಿದ್ದರೂ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದವನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗನೇ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಒದಗಿಸಿದವನು - ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶನಾಗಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ನೀಲಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ, ಕನ್ನಡದ ಒಂದಕ್ಷರವೂ ತಿಳಿಯದ ಕೆಸಮಜೋರ್‍ ಎಂಬ ಸದ್ಗೃಹಸ್ಥ. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಆತ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಕರಾರು ಹಾಕಿದ್ದು. ೧೧ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದ ಮೇಲೆ, ಕೆಸಮಜೋರನ ನಿಧನ ಮತ್ತು ಮೊಗ್ಲಿಂಗನ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಮರಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ಕೆಲಸ ಹಠಾತ್ತನೆ ನಿಂತುಹೋಯಿತು.
ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟು
’ಬಿಬ್ಲಿಯಾಥೆಕಾ ಕರ್ನಾಟಕಾ’ ಎಂಬೀ ಮಾಲಿಕೆಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ವಿಷಯ ಜರ್ಮನಿಯ ಟ್ಯೂಬಿಂಗೆನ್ ವರೆಗೂ ತಲುಪಿತು. ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗನಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆಂದೇ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಮಾಡಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆತ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿನ ಡಾಕ್ಟರೇಟು ಪದವಿಯಿದು.
ಕವಿಯಾಗಿ
ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಕವಿಯೂ ಆಗಿದ್ದನು. ಅನೇಕ ಹಳಗನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ್ದರ ಕಾರಣವೋ ಏನೋ, ಅವನ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಜ್ಞಾನ ಸಾಮಾನ್ಯ ದೇಶೀಯರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿತ್ತು.ಅವನು ಕ್ರೈಸ್ತಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಂತೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವೇ ಆಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ ‘ಪಿಲಿಗ್ರಿಮ್ಸ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ತಾತ್ವಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಿದೆ. ಅದರ ಮೊದಲ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೦ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಪದ್ಯಗಳಿವೆ. ಅವನ್ನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ತನ್ನ ಜ್ಞಾತಿಬಂಧುವಾದ ವ್ಯೆಗ್ಲೆ ಎಂಬುವವನೊಂದಿಗೆ ೧೮೪೮ರಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದು ಡಾ.ರಂ.ಶ್ರೀ.ಮುಗಳಿಯವರ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದು ತಮ್ಮ ‘ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ’ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಹೊಸಗನ್ನಡ ಕವಿತೆಯ ಆರಂಭ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಇಲ್ಲಿಯ ವಾಸ್ತವ್ಯದ ಉತ್ತರಾರ್ಧವನ್ನು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದನು. ಕೊಡಗರ ಜೀವನ, ಇತಿಹಾಸ, ಹಬ್ಬ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ‘ಕೂರ್ಗ್ ಮೆಮೊಯರ್ಸ್’ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು೧೮೫೫ರಲ್ಲಿ ಬರೆದನು.ಹಿರಿಯ ವೀರರಾಜೇಂದ್ರನ ಶೌರ್ಯ, ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ, ಚಿಕ್ಕವೀರರಾಜೇಂದ್ರನ ನಿರ್ದಯತನವನ್ನೂ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇತಿಹಾಸಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಗ್ರಂಥವದು. ಬ್ರಿಟಿಶರು ೧೮೩೪ರಲ್ಲಿ ಕೊಡಗನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳುಕಿಲ್ಲದೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಲಿಪಿ ಸುಧಾರಣೆಯ ಪ್ರಯತ್ನ
ಕೊಡಗಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥ ‘ರಾಜೇಂದ್ರ ನಾಮಾ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅದೇ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಶಬ್ದದ ಕೆಳಗೆ ಒತ್ತಕ್ಷರ ಒಂದೂ ಇಲ್ಲ. ’ರಾಜೇಂದ್ರ’ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ರಾಜೇಂದ್ ರ’ ಎಂದು ಬರೆದರೆ ಓದಬಹುದಲ್ಲವೆ. ಅದರಿಂದ ಜಾಗವು ಉಳಿತಾಯವಾಗುವುದು.ಇದೊಂದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಲಿಪಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಆ ಗ್ರಂಥ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ. ಇಂಥದೇ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರೂ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಕಬ್ಬೂರು ಮಧ್ವರಾಯರೂ ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಮೊಗ್ಲಿಂಗನಂತೆ ಅವರೂ ಅಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಅರ್ಥಾತ್ ಜನಗಳ ರೂಢಿಯೇ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಪರಸ್ಪರ ಸುದ್ದಿ ವಿನಿಮಯ ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆನ್ನುವಷ್ಟು ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಆಗಲೇ ವಿಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದನು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಾಚಾರದ ಕೊನೆಯ ಅಂಕದಲ್ಲಿ ಆತ ಸಮಗ್ರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಮರಳಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ
ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೬೦ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತನಾಗಿ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ. ಕಿಟೆಲ್ಲರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟುವಿನ ಕೆಲಸ ಒಪ್ಪಿಸಲು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರದೊಡನೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡಿ, ಕಿಟೆಲರ ಮಿಶನರಿ ಕೆಲಸವನ್ನೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಕೋಶ ರಚನೆಗೇ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಮೊಗ್ಲಿಂಗನಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕು. ಮೊಗ್ಲಿಂಗನ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಿಟೆಲ್ ತನ್ನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದನಂತೆ.
ನಿವೃತ್ತನಾದ ಮೇಲೆ ಕನ್ನಡದ ಯಾವುದೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯವಿರದಿದ್ದರೂ, ಅವನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೇಮ ಸುಮ್ಮನಿರಲು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಜರ್ಮನಿಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಿಶೇಷ ಪತ್ರಿಕೆ ಜೆಡಿಎಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಸರ ೨೦ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಸಹಿತ. ಅದರಂತೆ ಅವನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಎರಡು ಸಂಧಿಗಳನ್ನೂ ತನ್ನವರಿಗಾಗಿ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಿದನು.
ನಿಧನ
೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದ. ಅವನ ಸಮಾಧಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಎಸ್ಸ್ಲಿಂಗೆನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿದೆ. ಮೊಗ್ಲಿಂಗನ ಕನ್ನಡ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಮಾನ ಇನ್ನಾವ ವಿದೇಶೀಯರಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಆಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮನಾಗಿ ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕನೆನಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೊಗ್ಲಿಂಗ್ ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅವನ ಹೆಸರು ಹೊತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚಾರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಹೊರಬಿದ್ದ ತಾರೀಖು ಜುಲೈ ೧, ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ದಿನ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೃತಿಗಳು
ಹೃದಯ ದರ್ಪಣ, ಕೂರ್ಗ್ ಮೆಮೋರಿಸ್, ಕನ್ನಡ ಗಾದಗಳ ಸಂಕಲನ,ಜೈಮಿನಿ ಭಾರತದ ಅನುವಾದ,    ‘ಜಾತಿ ವಿಚಾರಣೆ’, ‘ದೇವ ವಿಚಾರಣೆ’ ಹಾಗು ‘ಬೈಬಲ್ಲಿನ ಕೆಲ ಕತೆಗಳು’ ಇವನ ಕೆಲವು  ಕೃತಿಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ರೆವರೆಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿ ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು
ಮಧುನಾಶಿನಿ
ಮಧುನಾಶಿನಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ. ಮಧುನಾಶಿನಿ ಸಸ್ಯವು ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅನೇಕ ಔಷಧಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಪರಿಚಯ
ಮಧುನಾಶಿನಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಜಿಮ್‌ನೇಮಾ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರೆ. ಇದು ಅಸ್ಕ್ಲೆಪಿಯೆಡೆಸಿಯಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೆಠಸಿಂಗೆ, ಗುಡುಮಾರ್ ಬುತಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಮಧುನಾಶಿನಿ ಮರಕ್ಕೇರುವ ಸಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಸಣ್ಣ ಹಳದಿ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೬೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ತನಕ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು.
ಮಧುನಾಶಿನಿ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಹವೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಧುನಾಶಿನಿ ಬಳ್ಳಿಯು ಮರದ ಆಧಾರದ ಮೂಲಕ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ಅಭಿಮುಖ ಎಲೆಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಹೂವಿನ ಮಂಜರಿಯು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಐದು ಉಪದಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಕೋಡು ೨ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಫಲಕೋಶವು ಮೀಸೆಯಾಕಾರದ ಜೋಡಿಫಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪುಟಾಣಿ ಬೀಜವು ಮೀಸೆಯಂತಹ ಎಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಿ ಹೋಗಿ ಸಸ್ಯದ ಪಸರುವಿಕೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಅಕ್ಟೋಬರ್- ದಶಂಬರ್ ಒಳಗಡೆ ಬಲಿತ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ನರ್ಸರಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಾಟಿಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ. ಬಳ್ಳಿಯ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಕೂಡಾ ನಾಟಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಮಧುನಾಶಿನಿಯನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದ, ಯುನಾನಿ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಔಷಧಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಟಿ ಔಷಧಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಮಧುನಾಶಿನಿ ಎಲೆಯ ಚೂರ್ಣ, ಹುಡಿ ಮತ್ತು ಖಷಾಯವನ್ನು ಮೂತ್ರಕೋಶದ ಕಲ್ಲು, ಕೆಮ್ಮು, ಮಲೇರಿಯಾ, ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧುನಾಶಿನಿಯ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಲಿವರ್‍ನ ತೊಂದರೆ, ಅಸ್ತಮಾ ರೋಗದ ಉಪಶಮನಕ್ಕೆ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಯಾಬಿಟಿಸ್, ಹೃದಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಾಯಿಲೆ, ಅಸ್ತಮಾ ಮುಂತಾದ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಮಧುನಾಶಿನಿಯನ್ನು ಔಷಧವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ತಯಾರಾಗುವ ಔಷಧಗಳೆಂದರೆ ಸರಿವದ್ಯಾಸವ, ಸರಿವದ್ಯಾವಲೇಹ, ಸರಿವದಿವಟಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಜಾನುವಾರುಗಳ ಕೆಚ್ಚಲು ಬಾವು, ಹುಣ್ಣು, ಮೊಲೆ ಸೀಳಿದಾಗ ಇದರ ರಸವನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಮತ್ತಿ (ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ)
ಮತ್ತಿ (ಅರ್ಜುನ, ಬಿಳಿಮತ್ತಿ) ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಸ್ಯ. ಅರ್ಜುನ ಮರವು ಟರ್ಮಿನಲಿಯಾ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅರ್ಜುನ್ ಮರ, ಥಲ್ಲಾ ಮಡ್ಡಿ, ಕುಂಬಕ್, ಮಧು ಮರಣ ಮತ್ತು ನೀರೂ ಮಾರುತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಡುಬಾದಾಮಿ ಮರದ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ ಇದು.
ಇತರೆ ಹೆಸರು: ಥಲ್ಲಾ ಮಡ್ಡಿ (ತೆಲುಗು), ಕುಂಬಕ್ (ಸಿಂಹಳ), ಹೋಲ್ ಮ್ಯಾಥಿ, ಅರ್ಜುನ ಮರ
ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಅರ್ಜುನ ಮರವು ೨೦-೨೫ಮೀ ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಅಗಲಹಂದರದ ನಿತ್ಯಹಸುರಿನ ಮರ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಟ್ರೆಸ್ಟೆಡ್ ಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಯ ಕೆಳಭಾಗವು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ನಯವಾದ ಬೂದು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಜೂನ್ ನಡುವೆ ಕಾಣುವ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಹೂವುಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಕಾಂಡದ ಬುಡಭಾಗ ಅಗಲವಾದ ಏಣುಗಳಾಗಿ ಹರಡಿರುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ಮಂದವಾಗಿದೆ; ಇದರ ಬಣ್ಣ ಬೂದು ಇಲ್ಲವೆ ನಸುಗೆಂಪು ಮಿಶ್ರಿತವಾದ ಹಸುರು. ತೆಳುಸಿಪ್ಪೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುಲಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ, ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದವು. ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಅಭಿಮುಖ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗಳು ಸಣ್ಣವು, ಪ್ಯಾನಿಕಲ್ ಮಾದರಿಯ ಹೂ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಫಲಗಳ ಮೈ 5-7 ರೆಕ್ಕೆ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಕೃಷಿ
ಇದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದು ಗೆಲ್ಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ.
ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದಾದರೂ ತಮಿಳುನಾಡು, ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ, ಒರಿಸ್ಸ, ಪಂಜಾಬ್, ಉಪಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು. ಅರ್ಜುನ ಮರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನದಿಯ ದಡಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶುಷ್ಕ ನದಿ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಬಳಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹಳ್ಳತೊರೆಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಡಿಲಬಗೆಯ ಗೋಡು ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣುಗಳಿರುವ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಠಿಮಾರಾ, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ 'ಮಾರುತ ಮಾರಮ್' (ಮಾರುತಮ್ ಪ್ಯಾಟೈ), ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ತೆಲ್ಲಾ ಮಡ್ಡಿ (ತೆಳು ಮಡಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಅರ್ಜುನವು ಆಂಥೆರಿಯಾ ಪ್ಯಾಫಿಯಾ ಪತಂಗವುಳ್ಳ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೊಡುವ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಟಸ್ಸರ್ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಒಂದು ಕಾಡು ರೇಷ್ಮೆ.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ
ಥೇರವಾಡದ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಮರದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಆಳ್ವಾಸ್ ಶೋಭವನ ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ: ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಮ ಬರಣ ಯಾದವ್
'''ಡಾ. ರಾಮ ಬರಣ ಯಾದವ್''' (रामवरण यादव) (ಹುಟ್ಟು: ಫೆಬ್ರುವರಿ ೪, ೧೯೪೮ ) ನೇಪಾಳದ ಮೊದಲನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ.ನೇಪಾಳಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಇವರು ೨೦೦೮ರ ಜುಲೈ ೨೩ರಂದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳ ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು
ಜರಾವಾ (ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ)
ಜರಾವಾ (ಜಾರವಾ, ಜರ್ವಾ) ಗಳು ಭಾರತದ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು. ಅಕಾಬೀಯಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಜರಾವಾ ಎಂದರೆ "ಇತರ ಜನರು" ಅಥವಾ "ಅಪರಿಚಿತರು", ಇದು ಗ್ರೇಟ್ ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಅವರಿಂದ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಆದರೆ, ಜರಾವಾ ತಮನ್ನು ಆಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಹಿಂದೆ ಲಿಟಲ್ ಅಂಡಮಾನ್ ನಿಂದ ಹೊರಟ ವಲಸೆಗಾರರ ​​ವಂಶಸ್ಥರು ರುಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದ್ವೀಪ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಬಲದಿಂದ ನೇಲಸಿದವರು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಅವರು ಮಧ್ಯ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ 250-400 ಸಂಖ್ಯೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿರಬಹುದಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ದೂರವಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಮಾಜ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಇದುವರೆಗು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಜರಾವಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡವನ್ನಾಗಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾರವಾಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಗುಂಪು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಜನರೊಂದಿಗೆ, ಅವರು ಹಲವು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಈ ದ್ವೀಪಗಳಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಹೊರಗಿನವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿವೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಲವರು ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಡಿದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿರಳ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅವರ ಇತಿಹಾಸದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಇತರ ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಲವು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಸಂಪರ್ಕವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಜೀವನ
ಜರಾವಾ ಮೂಲತಹ ಜಾಂಗಿಲ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರಾಗಿದ್ದು ಹಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿಭಜನೆ ಹೊಂದಿ ಹೊಸ ಜನಾಂಗವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬದುಕುಳಿದವರು. ಜಾಂಗಿಲ್ (ರುಟ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಐಲೆಂಡ್ ಅಕಾ ಬೀಯಾ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ೧೯೩೧ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ನಿರ್ನಾಮವಾಯಿತು. ಜಾರವಾಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ, ಕಪ್ಪು ಚರ್ಮದ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾದ ಗುಂಗರು ಕೂದಲು, ವಿಶಾಲಾ, ದುಂಡಾದ ತಲೆ ಅವರ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಅವರು ಚಡ್ಡಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಸಣ್ಣ ಗುಡಿಸಲುಗಳಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಉಡುಪು ಬಳಸದಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಜರಾವಾಗಳು ಕಪ್ಪೆಚೀಪು, ಮಣ್ಣಿ, ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲ ವಯೋಮಾನದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮುಖ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಂದಿ ಅಥವಾ ಉಡ ತಿಂದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಖ ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಡಿಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇಹ ಅಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಅಲೆಯಂಥ, ಕ್ರಿಸ್-ಕ್ರಾಸ್ ಮತ್ತು ನೇರವಾದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗನ್ನು ಬೆರಳುಗಳು, ಉಗುರುಗಳು, ಚಿಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ಮರದ ಕೊರೆಯಚ್ಚುಗಳಿಂದ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅವರು ಥಾಂಟಾಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತಾರೆ.
ಸಂಪರ್ಕ, ವಸಾಹತುಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಾಂತರ
19 ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಜರಾವಾಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ದ್ವೀಪಗಳ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರು. 1789ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಜೋತೆ ಬಂದ ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜರಾವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಜಾರಾವಾಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಂಡಮಾನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಸ ನೆಲೆಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹರಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಫೀಮು ಮತ್ತು ಮದ್ಯ ಜರಾವಾ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸಲು ಒಂದು ಕಾರಣವಯಿತು. ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಬರ್ಮಾ ವಸಾಹತುಗಾರರ ವಲಸೆ ಕೂಡ ಅವರ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ .. 1997 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು, ಹೊರಗಿನ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದರು ಹಾಗೂ ಹೊರಗಿನ ಜನರ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ವಿಫಲಗೊಲಿಸುತ್ತಿದರು. 1998 ರಿಂದ ಅವರು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸಿಗರೊಮ್ದಿಗೆ, ಇಂತಹ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಡಬಹುದಗಿದ್ದು ಜರಾವಾ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಅಂಡಾಮೀಸ್ ಜನರಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಸೆಂಟಿನೆಲೀಸ್ ಮಾತ್ರ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಇದುವರೆಗು ದೂರವಿದ್ದಾರೆ, ಆದರು ಅವರ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಲ್ಲಿ ಬದಲವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರಿತಿಸಲಗಿದೆ. ಇಂದು ಜರಾವಾಗಳು ಅಂಡಮಾನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆಯಬದಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ನೆಲೆಗಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊರಗಿನವರ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುತ್ತಿದಾರೆ. ಈಗ ಕೆಲವು ಜರಾವಾ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕೊಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿಲಾಗಿತ್ತಿದೆ. ಅಂಡಮಾನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆ ಅವರ ಉಳಿವಿಗೆ ಒಂದು ಕಂಟಕವೆಗಿದೆ, ಅದು ಅವರ ಮೀಸಲು ನೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೊಗುತ್ತದೆ. ಜಾರವಾಗಳು ಅಂಡಮಾನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ನೆರ್ಗಿಟೊ ಜನಾಂಗದ ಏಕೈಕ ಅವಶೇಷಗಳಾಗಿದಾರೆ.
1997ರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಜರಾವಾಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಡಿನ ಹೊರಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಅದಾದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಗಂಭೀರ ದಡಾರ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದರು. 2006 ರಲ್ಲಿ ಜರಾವಾಗಳು ಮತ್ತೊಂಮೇ ದಡಾರಕ್ಕೆ ಬಲಿಯದರು.
ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ
ಜರಾವಾ ಒಂದು ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವಾಗಿದು, ಬಿಲ್ಲು, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜಾರವಾ ಬಿಲ್ಲು ಅನ್ನು "ಆವೋ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಿಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಚೂಇಡ್ (ಸಗೆಕಾ ಎಲಿಪ್ಟಿಕ) ಎಂಬ ಮರದ ರೇಂಬೆಗಳಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಾಣವನ್ನು'ಪಾತೋ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಅರೆಕ್ಕಾ ವುಡ್ (ಅರೆಕ್ಕಾ ಟ್ರೈಂಡಾ) ನಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದ್ದವಾದ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಮುರ್ರಾಯ ಪ್ಯಾನ್ಯುಲಾಟಾ ಎಂಬ ಮರದ ಕಾಂಡದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಅದೇ ಕಾಂಡವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸರಳವಾದ ಬಾಣದ ಸರಾಸರಿ ಉದ್ದವು ಸುಮಾರು 100 ಸೆಂ ಮೀ. ಕಬ್ಬಿಣದ ತಲೆ ಬಾಣವನ್ನು "ಆಟಹೋ" ಎಂದು ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯೂತ್ತಾರೆ. ಬೇಟೆಯಾಡಲು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ದಾಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದರೆ ಅವರ ಕೆಕಾಡ್" ಎಂಬ ಎದೆ ಕವಚವನ್ನು ತೊಡುತ್ತಾರೆ. "ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ
ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳು, ಉಡಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆರೆ. ಮೊದಲು ಬೇಟೆಯಾಡಲು ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಓಂಜಸ್ ಮತ್ತು ಅಂಡಮಾನೀಸ್ ಗಳ ಹಾಗೆ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಿದಾರೆ. ಇವರು ದ್ವೀಪ ಬುಡಕಟ್ಟುಯಾದ್ದರಿಂದ, ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪುರುಷರು ಆಳವಿಲ್ಲದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಬುಟ್ಟಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೀನು ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಮೃಧ್ವಂಗಿಗಳು, ಡುಗಾಂಗ್ಗಳು ಮತ್ತು ಕದಲ ಆಮೆಗಳು ಜರಾವಾ ಆಹಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಕಡಲ ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ, ಜಾರವಾಗಳು ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಹಣ್ಣು, ಗೆಡ್ಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸತ್ತಾ.
ಜರಾವಾ ಜನಾಂಗದ ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ
ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಜರಾವಾ ಭೂಮಿ ಅತಿಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರೀ ಶೋಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಜರಾವಾ ಜನಾಂಗವು ನಸಿಸುತ್ತಿದೆ. ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೊಸ ಪಶ್ಚಿಮ ಅರಣ್ಯ ತಾಯ್ನಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಗ್ರೇಟ್ ಅಂಡಮಾನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ಜರಾವಾಗಳು ಪ್ರತಿದಿನ ಹೊರಗಿನವರ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಡುವಂತಯಿತು. ಜರಾವಾ ಜನಾಂಗದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸೊಸೈಟಿ, ಬಾಂಬೆ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಪುಣೆ ಮೂಲದ ಕಲ್ಪಾವಿಕ್ಷ್ ಅವರು ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೊಕದ್ದಮೆ (ಪಿಐಎಲ್) ಹುದಡಿದರು. ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಯೋಜಿತ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು, ಜರಾವಾಗಲನ್ನು ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು  ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು  ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಆದೇಶಿಸಿತು.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದ ಪರಿಣಾಮ
ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೃಶ್ಯವೀಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಪರಿಣಾವಾಗಿ, ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಜರಾವಾಗಳ ವೀಕ್ಷಣೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತರೆ, ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ. ಜರಾವಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ಭಿಕ್ಷುಕನಾಗುತ್ತಾರೆ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2008 ರಲ್ಲಿ, ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯು ಜರಾವಾಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಮೀಸಲು ಭೂಮಿ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸುವಾಗ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸವಾರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರವಾಸ ನಿರ್ವಾಹಕರಿಗೆ ಹೊಸ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಮೂಲನಿವಾಸಿ ನಿಯಂತ್ರಣ, ೧೯೫೬ ರ ರಕ್ಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಜನವರಿ ೨೧, ೨೦೧೩ ರಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜಿ.ಎಸ್. ಸಿಂಘ್ವಿ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಎಲ್.ಗೋಖಲೆ ಅವರ ಪೀಠವು ಜರಾವಾ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಈ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಅಂಡಮಾನ್ ಟ್ರಂಕ್ ರಸ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 350 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಚ್ ೫, ೨೦೧೩ ರಂದು ತನ್ನ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು, ರಸ್ತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮರು-ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ವಾಹನಗಳು ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಂಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು.
ವಿಂಬಲ್ಡನ್
ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್ ಟೆನಿಸ್‌ ಟೂರ್ನಿಯ ಪುರುಷರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್
ಕಠಿಣ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋರಾಟ ತೋರಿದ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಆ್ಯಂಡಿ ಮರ್ರೆ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್ ಟೆನಿಸ್‌ ಟೂರ್ನಿಯ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾನುವಾರ ನಡೆದ ಪುರುಷರ ವಿಭಾಗದ ಫೈನಲ್‌ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಆ್ಯಂಡಿ ಮರ್ರೆ 6–4, 7–6, 7–6ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ಮಿಲೊಸ್‌ ರಾಯೊನಿಕ್‌ ಅವರನ್ನು ಮಣಿಸಿ ಮೂರನೇ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಸ್ಲಾಮ್ ಟ್ರೋಫಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು. ಮರ್ರೆ ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇದಾಗಿದೆ. 2013ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ ಆಗಿದ್ದರು. 2012ರ ಅಮೆರಿಕ ಓಪನ್‌ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಟ್ರೋಫಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. 29 ವರ್ಷದ ಮರ್ರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂದು ವರ್ಷದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೋದ ವರ್ಷ ಮತ್ತು ಈ ವರ್ಷ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ನರ್ಸ್‌ ಅಪ್‌ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ಈ ಟೂರ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಬಾರಿ ಫೈನಲ್‌ ತಲುಪಿ ನಿರಾಸೆ ಕಂಡಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವಿಂಬಲ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಭಾವುಕರಾಗಿ ಕಣ್ಣೀರು ಹಾಕಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಟೆನ್ನಿಸ್
ವೀನಸ್ ವಿಲಿಯಂಸ್
ವೀನಸ್ ವಿಲಿಯಂಸ್ ಅಮೇರಿಕದ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಟಗಾರ್ತಿ. ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವ ನಂ ೧ ಆಗಿರುವ ವೀನಸ್ ೨೦೦೫ರ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್. ಇವಳ ತಂಗಿ ಸೆರೀನಾ ವಿಲಿಯಂಸ್ ಕೂಡ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್.
ವರ್ಗ:ಟೆನ್ನಿಸ್
ಜೆಫ್ರಿ ಹಿಂಟನ್
ಜೆಫ್ರಿ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಹಿಂಟನ್ (ಜನನ 6 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1947) ಒಬ್ಬ ಕೆನಡಾದ ಅರಿವಿನ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಕೃತಕ ನರ ಜಾಲಗಳ ಬಗೆ ಅವರ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಸಮಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ (ಗೂಗಲ್ ಬ್ರೈನ್) ಮತ್ತು ಟೊರೊಂಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನಡುವೆ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟೊರೊಂಟೊದ ವೆಕ್ಟರ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಹಾಗು ಮುಖ್ಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರಾದರು.
೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಡೇವಿಡ್ ರುಮೆಲ್ಹಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರೊನಾಲ್ಡ್ ಜೆ. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಟನ್ ಸಹ-ಲೇಖಿಸಿದ ಬಹು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾದ ಸಂಶೋಧನ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಹು-ಪದರದ ನರ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಬ್ಯಾಕ್‌ಪ್ರೊಪಾಗೇಶನ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಆದರೇ ಅವರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂಟನ್ ಅವರನ್ನು ಆಳವಾದ ಕಲಿಕೆಯ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಗುರಿತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು "ಗಾಡ್ ಫಾದರ್ ಆಫ್ ಡೀಪ್ ಲರ್ನಿಂಗ್" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅಲೆಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಝೆವ್ಸ್ಕಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಅಲೆಕ್ಸ್ನೆಟ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಚಿತ್ರ-ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯ ಮಾದರಿ ೨೦೧೨ರಿನ ಇಮೇಜ್ ನೆಟ್ ಚಾಲೆಂಜ್ ನಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ಆಯಿತು. ಈ ಮಾದರಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ದೃಷ್ಟಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯುಂಟುಮಾಡಿತು. ಆಳವಾದ ಕಲಿಕೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂಟನ್ ಅವರಿಗೆ ೨೦೧೮ರ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಯೋಶುವಾ ಬೆಂಜಿಯೊ ಮತ್ತು ಯಾನ್ ಲೆಕುನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಹಿಂಟನ್ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಚುಲರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಎಡಿನ್ಬರ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಲಾಂಗುಯೆಟ್-ಹಿಗ್ಗಿನ್ಸ್ ಅವರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆಗಾಗಿ ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಕೃತಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ
ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ನಂತರ ಅವರು ಸಸೆಕ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯಾಗೋ ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಬಿ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ನ್ಯೂರೋಸೈನ್ಸ್ ಘಟಕದ ಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಟೊರೊಂಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಮೆರಿಟಸ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ರಿಸರ್ಚ್ ಚೇರ್‌ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕೆನಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ "ಲರ್ನಿಂಗ್ ಇನ್ ಮಶೀನ್ಸ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಬ್ರೈನ್ಸ್" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಟನ್ ತಮ್ಮ ಡಿಎನ್‌ಎನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್ ಇಂಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಗೂಗಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮಯವನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಡುವೆ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ, ಜ್ಞಾಪಕ, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಾಗಿ ನರ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹಿಂಟನ್ ಅವರು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ೨೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೀರ್ ವಿಮರ್ಶಿತ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಲೇಖಕರು ಅಥವಾ ಸಹ-ಲೇಖಕರು ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ನೆಗೀ ಮೆಲಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಡೇವಿಡ್ ಇ. ರುಮೆಲ್‌ಹಾರ್ಟ್ ಮತ್ತು ರೊನಾಲ್ಡ್ ಜೆ. ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಟನ್ ಅವರು ಬಹು-ಪದರದ ನರ ಜಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಗೆ ಬ್ಯಾಕ್‌ಪ್ರೊಪಾಗೇಶನ್ ಅಲ್ಗಾರಿದಮ್ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದರು. ಅಂತಹ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಡೇಟಾದ ಉಪಯುಕ್ತ ಆಂತರಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಬಹುದು ಎಂದು ಅವರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಅವರು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನ ಪತ್ರ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಾಶನವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಬ್ಯಾಕ್‌ಪ್ರೊಪಾಗೇಶನ್ ಅನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಯಶಸ್ವಿ ಆಯಿತು. ಸೆಪ್ಪೊ ಲಿನ್ನೈನ್ಮಾ ಸೂಚಿಸಿದ ರಿವರ್ಸ್ ಮೋಡ್ ಆಟೋಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಡಿಫರೆನ್ಸಿಯೇಶನ್ ನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿದರ್ಶನ ಬ್ಯಾಕ್‌ಪ್ರೊಪಾಗೇಶನ್. ನರ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪಾಲ್ ವರ್ಬೋಸ್ ಅವರು ಬಳಸಿದರು.
ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಡೇವಿಡ್ ಅಕ್ಲೆ ಮತ್ತು ಟೆರಿ ಸೆಜ್ನೋವ್ಸ್ಕಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂಟನ್ ಅವರು ಬೋಲ್ಟ್ಜ್ಮನ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ನರ ಜಾಲಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವರ ಇತರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ವಿತರಣೆ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು, ಸಮಯ ವಿಳಂಬ ನರ ಜಾಲ, ಮಿಕ್ಸಚರ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್, ಹೆಲ್ಮ್‌ಹೋಲ್ಟ್ಜ್ ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸ್ಪರ್ಟ್ಸ್. ಜೆಫ್ರಿ ಹಿಂಟನ್ ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು "ಸೈಂಟಿಫಿಕ್ ಅಮೆರಿಕನ್"ನ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೩ರ ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಓದಬಹುದು. ರಿಚರ್ಡ್ ಝೆಮೆಲ್, ಬ್ರೆನ್ಡನ್ ಫ್ರೇ , ರಾಡ್ಫರ್ಡ್ ಎಮ್. ನೀಲ್ , ರುಸ್ಲಾನ್ ಸಾಲಾಖುತ್ದಿನಾವ್, ಇಲ್ಯಾ ಸುಟ್ಸ್ಕೆವರ್ , ಯಾನ್ ಲೆಕುನ್ , ಮತ್ತು ಝೂಬಿನ್ ಘಾಹ್ರಾಮಾನಿ ಅವರು ಜೆಫ್ರಿ ಹಿಂಟನ್ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯರು ಅಥವಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಪೋಸ್ಟ್ಡಾಕ್ಟೋರಲ್ ಸಂಶೋಧಕರು.
ಶವಪರೀಕ್ಷೆ
ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮೃತದೇಹ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯೇತರ ದೇಹಗಳು), ಆಟೊಪ್ಸಿಯಾ ಕಾಡವೆರುಮ್ , ಅಥವಾ ಒಬ್‍ಡಕ್ಷನ್  ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಶವಪರೀಕ್ಷೆ- ಎಂದರೆ, ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ ರೀತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಮತ್ತು ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಗಾಯವನ್ನು ಮೌಲ್ಯೀಕರಿಸಲು ಒಂದು ಹೆಣದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಧಾನ. ಇದನ್ನು ಪೆಥಾಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಬ್ಬ ವಿಶೇಷ ವೈದ್ಯರು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಸಾವಿಗೆ ಅಪರಾಧ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು, ಹಾಗೂ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾವಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಅಪರಿಚಿತ ಸಾವು ಅಥವಾ ಸಂಶೊಧನೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಾಕಾಗುವಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹವನ್ನು ಛೇದಿಸಿ ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಬಹುದು. ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಅನುಮತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಶವಕ್ಕೆ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅದರ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲಾಗುವುದು.
ಇತಿಹಾಸ
“autopsy” ಎಂಬ ಪದ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನ autopsia, ಅಂದರೆ, “(ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು)”, αυτος (autos, "ತಾನೇ") ಮತ್ತು όψις (opsis, "ಕಣ್ಣು") ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩,೦೦೦ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಶವ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಜಿಪ್ಶಿಯನ್ನರು ಕೂಡ ಮೊದಲಿಗರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ..
ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ದೇಹವನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಪದ್ಧತಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮೂರನೇ ಶತಾಬ್ಧದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಇತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಹಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದುವು, ಏಕೆಂದರೆ ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬಹಿರ್ದೇಹವನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರು ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಪಡೆಯಲು ಅಶಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿತ್ತು.(ಈಜಿಪ್ಶಿಯನ್ನರು ಕೂಡ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂದ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಿದ್ದರು). ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯದಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ಸೆಡೋನ್‍ಗೆ ಸೇರಿದ ಎರಾಸಿಸ್ಟ್ರಾಟುಸ್ ಮತ್ತು ಹಿರೋಫೈಲುಸ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶವಪರೀಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದುವು. (೨/) ಕ್ರಿ.ಪೂ.೪೪ ರಲ್ಲಿ, ಅವನನ್ನು ಅವನ ವೈರಿ ಸೆನೆಟರ್‍ಗಳು ಕೊಂದ ನಂತರ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಜರ್ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದನು ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ಇರಿತ ಅವನಿಗೆ ಮಾರಕವಾಯಿತು ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ತಮ್ಮ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸುಮಾರು ೧೫೦ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ನರು ಕಾನೂನು ಪದ್ಧತಿ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ರೋಮನ್ನರ ನಂತರವೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾನವನ ಅಂಗಚ್ಛೇದವನ್ನು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವುದು ಮುಂದುವರೆದಿತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರಬ್ ವೈದ್ಯರು ಅವೆನ್‍ಜೋರ್ ಮತ್ತು ಇಬಿನ್-ಅಲ್-ನಫೀಸ್, ಆದರೆ ನವೀನ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಅವಧಿಯ ಅಂಗರಚನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅಂಗರಚನ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ, ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜಿಯೊವನ್ನಿ ಮೊರ್ಗಾಗ್ನಿ (೧೬೮೨–೧೭೭೧), ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಡೀ ಸೆಡಿಬಸ್ ಎಟ್ ಕಾಸಿಸ್ ಮೋರ್ಬೊರಮ್ ಪರ್ ಅನಾಟೊಮೆನ್ (ದಿ ಸೀಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಕಾಸಸ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸಸ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟಿಗೇಟೆಡ್ ಬೈ ಅನಾಟೊಮಿ, ೧೭೬೯). ಎಂಬ ವಿವರವಾದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು.
ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಇಬ್ಬರು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ರುಡಾಲ್ಫ್ ವಿರ್ಚೋವ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ವೋನ್ ರೋಕಿಟಾನ್ಸ್ಕಿ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟು ಅವರ ಹೆಸರುಗಳೇ ಈಗಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಶವಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಂತ ಇರುವಾಗ ಇರುವ ಅನಾರೋಗ್ಯ, ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಇರುವ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ನಿರೂಪಣೆ ಖಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು.
ಉದ್ದೇಶ
ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ದೇಶ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ, ಅವನು ಅಥವಾ ಅವಳು ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಹಾಗೂ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಧರಣೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ನೀಡಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿತ್ತೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು.
ಬಹಳಷ್ಟು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೫೫ ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಮಾಜಿ JAMA ಸಂಪಾದಕರು ಆದ ಜಾರ್ಜ್ ಲುಂಡ್‍ಬೆರ್ಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಮರ್ಷಕರು, ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಸಂಖ್ಯೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುವ ಆರೈಕೆಯ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬಿರುತ್ತಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವುದರ ಫಲವಾಗಿ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟೋ ಸಾರಿ ತನಿಖೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಅದರಿಂದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಅನುಮತಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಶೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ಮಯೋಕಾರ್ಡಿಯಲ್ ಇನ್‍ಫಾರ್‍ಕ್ಷನ್ (ಹೃದಯಾಘಾತ) ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾದ ಒಪ್ಪು-ತಪ್ಪುಗಳು ಕಂಡುಬಂದವು, ಅಂದರೆ, ಮಯೋಕಾರ್ಡಿಯಲ್ ಇನ್‍ಫಾರ್‍ಕ್ಷನ್‍ಗಳು (MIs)ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು MI ಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ MI ಗಳಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ MI ಗಳಾಗಿದ್ದುವು.
ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨೫% ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರೋಗ ನಿರ್ಧರಣ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸಿವೆಯೆಂದು ಒಂದು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂತು. ಆದರೆ, ಈ ದರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಇಳಿಮುಖವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಸಮಕಾಲೀನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನ ೮.೪% ರಿಂದ ೨೪.೪%ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ರೋಗ ನಿರ್ಧರಣ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ನಿಧನ ಪ್ರಮಾಣ ಪತ್ರಗಳು ಸರಿಯಿಲ್ಲದವು ಮತ್ತು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇಲ್ಲದಂತ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು ಎಂದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಶಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು, ಅಂದರೆ ಬಯಾಪ್ಸಿ ಅಥವಾ ಶವಪರೀಕ್ಷಣ, ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಅಥವಾ ೫% ಎಲ್ಲ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ "ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ೨೧ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ೧೭೧ ತಪ್ಪು ರೋಗ ನಿರ್ಧರಣೆಗಳು, ೧೨ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ೧೧ ಮಯೋಕಾರ್ಡಿಯಲ್ ಇನ್‍ಫಾರ್‍ಕ್ಷನ್‍ಗಳು, ೧೦ ಪಲ್ಮೊನರಿ ಎಂಬೊಲಿ" ಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಇನ್‍ಕ್ಯುಬೇಟ್ ಮಾಡಿದ ರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ "ಉದರ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ --ಕೀವುಬಾವು, ಕರುಳಿನಲ್ಲಿ ರಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಇನ್‍ಫಾರ್‍ಕ್ಷನ್‍-- ವರ್ಗ I ತಪ್ಪುಗಳು ಪಲ್ಮೊನರಿ ಎಂಬೊಲಿಯಂತೆ ಮರಳಿ ಮರಳಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ಉದರ ರೋಗಲಕ್ಷಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದರಬೇನೆ ಇದೆಯೆಂದು ದೂರಿದರೆ,ಬಹಳಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಉದರದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿರಲಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ವಿಧಗಳು
ಶವಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ:
ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ
ಒಂದು ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಸಾವುಗಳನ್ನು ಐದು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿರಿಸಲಾಗುವುದು:
ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ,ಅನಿರ್ಧಾರಿತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಸಾವುಗಳು, ಅಂದರೆ, ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾವು ಮತ್ತು ಒಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಾಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆಂದು ಘೋಷಿಸಿರುವುದು, ಮುಂತಾದುವುಗಳನ್ನು "ಇತರೆ" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಕರು, ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮಯ, ಸಾವಿಗೆ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೋರಾಟ ಮುಂತಾದ ಏನಾದರೂ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತೆ ಎಂಬಿವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಫೋರೆನ್ಸಿಕ್ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ವಿಷಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಉದರದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಜೈವಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ವಿಷವಿಜ್ಞಾನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರಾಸಾಯನಿಕ "ವಿಷಗಳು" ಇರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಬಹುದು (ಎಲ್ಲ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನೂ, ಸೂಕ್ತ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ, ವಿಷವಸ್ತುಗಳು ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು). ಮರಣೋತ್ತರ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಿಸುವುದರಿಂದ, ಜೊತೆಗೆ ದೇಹದ ದ್ರವಗಳು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಶಣೆಯ ಕಾರಣ ಒಂದೆಡೆಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ದೇಹಪ್ರಕೃತಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ವಿಷ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅನುಮಾನಿತ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಬಹುದು. http://www.relentlessdefense.com/autopsy.html
ಬಹಳಷ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ರಾಜ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರೀಕ್ಷಕರು ಒಂದು ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ವರದಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವೀಡಿಯೊ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುತ್ತವೆ.
ಎಲ್ಲ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಕ ಅಥವಾ ಕರೋನರ್ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿರುವ ಸಾವಿನ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ,ಹಾಗೂ ಸಾವಿನ ರೀತಿಯನ್ನು ರುಜುವಾತಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹರಡಿಕೆ
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ೧೭% ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಮಾಣ, ಈ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಏರುಪೇರಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ೧೪% ಗೆ ಇಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ೧೧.೫% ಗೆ ಇಳಿಯಿತು,.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಮೃತದೇಹವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷಕರ ಕಛೇರಿ ಅಥವಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಒಂದು ದೇಹ ಚೀಲ ಅಥವಾ ಸಾಕ್ಷಿ ಹಾಳೆಯಲ್ಲಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಮೃತದೇಹ ಕೇವಲ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶವಕ್ಕೂ ಒಂದು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸ ದೇಹ ಚೀಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಹಾಳೆಗಳು. ಸಾಕ್ಷಿ ಹಾಳೆ ಎಂಬುದು ಶವವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಾಗ ಅದರ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವ ಒಂದು ಕ್ರಿಮಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿದ ಹಾಳೆ. ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ವಸ್ತು ಉಳಿದಿದೆಯೆಂದು ಅನ್ನಿಸಿದರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗನ್ ಪೌಡರ್, ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೇಪರ್ ಚೀಲವನ್ನು ಕೈ ಸುತ್ತ ಹಾಕಿ ಮುಂಗೈ ಸುತ್ತಲೂ ಟೇಪ್ ಹಾಕಿ ಅಂಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಹದ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ: ಬಾಹ್ಯ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು. ವಿಷ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಜಿನೆಟಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪೆಥಾಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಗೆ ಆಗಾಗ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಅಥವಾ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೃತದೇಹವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದಿಲ್ಲಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಡಯೆನರ್, ಜರ್ಮನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವಕ  ಎಂದರ್ಥ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಯು.ಕೆ.ಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಅನಾಟೊಮಿಕಲ್ ಪೆಥೋಲೊಜಿ ತಂತ್ರಜ್ಞ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಇವನು ಹೆಣವನ್ನು ಕುಯ್ಯಲು ಮತ್ತು ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮೊದಲಿನ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೊಲಿಯಲು ಪೆಥೋಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ದೇಹ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಮೊದಲು ಅದರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು. ಆ ನಂತರ ಪರೀಕ್ಷಕ, ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿ ಧರಿಸಿರುವ ಬಟ್ಟೆಗಳ ವಿಧವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಳಚುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಅವು ಇದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಎನಾದರೂ ಉಳಿಕೆಗಳು, ಬಣ್ಣದ ಹೆಳಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ದೇಹದ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಶೇಖರಿಸಲಾಗುವುದು. . ದೇಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲಿರುವ, ಕಣ್ಣಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸದ ರುಜುವಾತುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅತಿನೇರಳೆ ಕಿರಣವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಕೂದಲು, ಉಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಭಾಗಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ದೇಹದ ರೋಡಿಯೊಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಬಿಂಬವನ್ನುಪಡೆಯಬಹುದು.
ಒಮ್ಮೆ ಬಾಹ್ಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ದೇಹವನ್ನು ಚೀಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು ವಿವಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಿ, ಏನಾದರೂ ಗಾಯಗಳು ಇದ್ದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು. ಅನಂತರ ದೇಹವನ್ನು ಶುಭ್ರಗೊಳಿಸಿ, ತೂಕ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ದೇಹವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ದೇಹದ ತೂಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ತಕ್ಕಡಿ ದೇಹವನ್ನು ಹೊತ್ತಿರುವ ಗಾಡಿಯ ತೂಕವನ್ನೂ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ; ದೇಹದ ತೂಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅದರ ತೂಕವನ್ನು ಒಟ್ಟು ತೂಕದಿಂದ ಕಳೆಯಲಾಗುವುದು.
ದೇಹ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಂತಹ ಒಂದು ಕೊಠಡಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸಿ ಒಂದು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಡಲಾಗುವುದು. ಮೃತದೇಹದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿವರಗಳು, ಅಂದರೆ ಜನಾಂಗ, ಲಿಂಗ, ವಯಸ್ಸು, ಕೂದಲು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಉದ್ದ, ಕಣ್ಣಿನ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು (ಹುಟ್ಟುಮಚ್ಚೆಗಳು, ಹಳೇ ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳು ಅಂಗಾಂಶಗಳು, ಮಚ್ಚೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಮುಂತಾದುವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ವಾಯ್ಸ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುವುದು. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಉದಾ: ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ “ನೋಡು ಮತ್ತು ಮಂಜೂರು ಮಾಡು” (view and grant) ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ತತ್ವವೆಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಸನ್ನಿವೇಶ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ವಿಧಾನ ತಿಳಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು.೦/}
ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಈಗಾಗಲೇ ಇಟ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, “ಬಾಡಿ ಬ್ಲಾಕ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ರಬ್ಬರ್ ಇಟ್ಟಿಗೆ ದೇಹದ ಬೆನ್ನಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುವುದು, ಅಗ ಕೈಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಎದೆ ಭಾಗವನ್ನು ಕುಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರೋಸೆಕ್ಟರ್, ಒಬ್ಬ ಪೆಥೋಲೊಜಿಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಸಹಾಯಕನಿಗೆ ಮುಂಡದ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಘಾತ ಅಥವಾ ಸಾವಿಗೆ ಇತರ ಕಾರಣಗಳ ಸುಳಿವುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಂತಹ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ:
ಮೇಲ್ಕಂಡ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಕುಯಿತ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ (ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಎಡಭಾಗದಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ).
ಕುಯ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಇರುವುದೇ ಇಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಶಣೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಹೃದಯದ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ತಿ ಸ್ತಬ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ತುಂಬಾ ತೀವ್ರವಾಗಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ರುಜುವಾತು ಇದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎದೆ ಗೂಡನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಚಿಮುಟವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಂದು ಸರಳವಾದ ಸಣ್ಣ ಚೂರಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೋಸೆಕ್ಟರ್ ಈ ಸಲಕರಣೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಎದೆ ಗೂಡಿನ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆಗ ಎದೆ ಗೂಡು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಂತೆ ಮೇಲಕ್ಕೇಳುತ್ತದೆ; ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಹೃದಯ, ಅದರಲ್ಲೂ ಹೃದಯಾವರಣ ಚೀಲಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಚೂರಿಯನ್ನು ಎದೆ ತಟ್ಟೆಯ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೃದುವಾದ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲು ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಈಗ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ತೆರೆದಿದೆ. ಎದೆ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಈಗ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು.
ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ದೇಹದ ಅಂಗಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು. ಅಂಗಗಳನ್ನು ಯಾವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೊರತೆಗೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಲಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಅಂಗಗಳನ್ನು ಹಲವು ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಬಹುದು: ಮೊದಲನೆಯದು ಲೆಟುಲ್ಲೆ ತಂತ್ರ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ ಒಂದೇ ಮುದ್ದೆಯಾಗಿ ತೆಗೆಯುವುದು. ಎರಡನೆಯದು ಘೋನ್ ನ ಎನ್-ಬ್ಲಾಕ್ ವಿಧಾನ. ಯು.ಕೆ. ಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಧಾನ ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿರುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಂಗಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕುಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಯು.ಕೆ. ಯಲ್ಲಿ ಇವೆರಡು ಪ್ರಮುಖ ದೇಹಛೇದನ ತಂತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಇವುಗಳ ರೂಪವ್ಯತ್ಯಾಸ ವಿಧಾನಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಇವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಹೃದಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಪೆರಿಕಾರ್ಡಿಯಲ್ ಚೀಲವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಅಧೋಮಹಾಭಿಧಮನಿ ಅಥವಾ ಶ್ವಾಸಾಭಿಧಮನಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಹೃದಯವನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಶ್ವಾಸಾಪಧಮನಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಹೃದಯವನ್ನು, ಅಧೋಮಹಾಭಿಧಮನಿ, ಶ್ವಾಸಾಭಿಧಮನಿ, ಅಯೋರ್ಟಾ ಮತ್ತು ಉಚ್ಛಮಹಾಭಿಮನಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆರೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನ ಅಯೋರ್ಟಾ ಕೀಲನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಎಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶ್ವಸ್ತನಿ, ಅಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಹೈಲಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಭಿಧಮನಿಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಲ ಶ್ವಾಸಕೋಶವನ್ನೂ ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಹೊಟ್ಟೆಭಾಗದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಂಭಂಧ ಮತ್ತು ನಾಳಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಒಂದೊಂದಾಗಿ ತೆಗೆಯಬಹುದು.
ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಪೆಥಾಲೊಜಿಸ್ಟು‍ಗಳು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳನ್ನೂ "ಒಟ್ಟಿಗೆ" ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅನಂತರ ಕಶೇರು ಸ್ತಂಭದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕುಯ್ಯಲಾಗುವುದು, ಮುಂದಿನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾರಿಗೆ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೇಲೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಶುಗಳ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವಾಗ ಎಲ್ಲ ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ತೂಕ ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಹಾಗೂ ಅಂಗಾಂಶ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೆಳುಚೂರುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಕತ್ತರಿಸಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು. ನಂತರ ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ತೂಕ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಇದು ಆಹಾರ ಪಚನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕರುಳಿನ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಚಲಿಸುವದರಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮಯ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಖಾಲಿಯಿದ್ದರೆ, ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಈ ಮುಂಚೆ ಎದೆ ಗೂಡನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ದೇಹದ ಭಾಗ ಈಗ ತಲೆಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಮಿದುಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು, ಕಿವಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲುಗಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಿವಿಯ ಹಿಂಭಾಗದವರೆಗೆ ಕುಯ್ಯಲಾಗುವುದು. ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಕ್ತಾಯವಾದ ನಂತರ ಕುಯ್ದಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಒಪ್ಪವಾಗಿ ಹೊಲಿಯಬಹುದು ಹಾಗೂ ಶವದ ತಲೆಯನ್ನು ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಿಂಬಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟಿರುವಾಗ ಇದು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ನೆತ್ತಿಚರ್ಮವನ್ನು ಬುರುಡೆಯಿಂದ ಎರಡು ಮಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಳೆದು ಮುಂಭಾಗದ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಮುಖದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಮಡಿಕೆಯನ್ನು ಕತ್ತಿನ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಎಳೆಯಲಾಗುವುದು. ಬುರುಡೆಯನ್ನು, ಅದರ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ, ಸ್ಟ್ರೈಕರ್ ಗರಗಸ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಲಕರಣೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು "ಟೋಪಿ" ಆಕಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಮಿದುಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಸಿಟು ಮೂಲಕ ಮಿದುಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು. ನಂತರ ಮಿದುಳು ಕಪಾಲ ನರಮಂಡಲ ಮತ್ತು ಕಶೇರು ರಜ್ಜುವಿನ ಜೊತೆ ಇರುವ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಮಿದುಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ತೆಗೆಯಲಾಗುವುದು. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಮುನ್ನ ಮಿದುಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಫಾರ್ಮಾಲಿನ್ (ಶೇ. ೧೫ ರ ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡೀಹೈಡ್ ಅನಿಲದ ಕಾಪು ದ್ರಾವಣ) ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಇರಿಸಲಾಗುವುದು, ಆದರೆ ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳಾದರೆ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತ. ಇದು ಮಿದುಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅದರ ಅಂಗಾಶಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇಹದ ಮರುಸಂಯೋಜನೆ
ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅತಿಮುಖ್ಯ ಭಾಗವೆಂದರೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ನೋಡಲು ಆಗುವಂತೆ ದೇಹವನ್ನು ಮರುಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡುವುದು. ಪರೀಕ್ಷೆಯ ನಂತರ ದೇಹ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಎದೆ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ತೆರೆದಿರುವ ಎದೆ ಗೂಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ತಲೆ ಬುರುಡೆಯ ಮೇಲ್ಬಾಗ ಕಾಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದ ಮಡಿಕೆಗಳು ಮುಖ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಎಳೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮುಖ, ಭುಜಗಳು, ಕೈಗಳು ಅಥವಾ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ಅಪರೂಪ. ಯು.ಕೆ. ಯಲ್ಲಿ, ಮಾನವ ಅಂಗಾಂಶ ಕಾಯ್ದೆ ೨೦೦೪ ರ ನಂತರ ಕುಟುಂಬ ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡದಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ದೇಹಕ್ಕೆ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ದೇಹ ಪೊಟರೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿ ಅಥವಾ ಬೇರಾವುದೇ ಸೂಕ್ತ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅನಂತರ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ದೇಹದ ಪೊಟರೆಯೊಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುವುದು. ಎದೆಯ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆ ನಂತರ ಮುಚ್ಚಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಸೇರಿಸಿ ಹೊಲಿಯಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ತಲೆ ಬುರುಡೆಯ ಟೊಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಅದರ ಜಾಗಕ್ಕಿಟ್ಟು ಹೊಲಿಯಲಾಗುವುದು. ನಂತರ ದೇಹವನ್ನು ಶವ ವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಾಗುವುದು ಹಾಗೂ ಮೃತವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರಿಗೆ ಶವವನ್ನು ಸುಗಂಧ ಲೇಪನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಶವ ಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೆತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಪರೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಣ ವರ್ಗ:ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಂತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ
ಬೆಲೀಜ್
ಬೆಲೀಜ್ ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿರುವ ಏಕೈಕ ದೇಶ. ೧೯೭೩ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಹೊಂಡುರಾಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಂಗ್ಲ ವಸಾಹತು ಆಗಿದ್ದು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಇದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್
ಮದನ್ ಮೆಹೆಲ್ ಜಬಲ್ಪುರ್‌ನ ಒಂದು ಉಪನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ದುರ್ಗಾವತಿ ಕೋಟೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಜಬಲ್ಪುರ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಗುಡ್ಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಆಕರ್ಷಕ ಕೋಟೆಯು ರಾಜ್‍ಗೋಂಡ್ ಅರಸರದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಾಳಿಕೋರರ ಬಗ್ಗೆ ಜಾಗರೂಕರಾಗಿರಲು ಸಿಪಾಯಿಗಳಿರುವಂಥ ಒಂದು ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಯು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧ನೇ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಯು ಗೋಂಡ್ ರಾಣಿಯಾದ ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಮಗ ವೀರ್ ನಾರಾಯಣ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ರಾಣಿ ದುರ್ಗಾವತಿ ಮುಘಲರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೃತಳಾದಳು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮೆ ಎಂದು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಜಬಲ್ಪುರ್ ಸುತ್ತಲು ಹರಡಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಂಡಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅವಳ ಗರ್ಹಾ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಎಚ್.ಎಂ. ತಿಮ್ಮಪ್ಪ
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
1969ರಲ್ಲಿ ಸಾಗರದ ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಆರಂಭ. ವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಿ.ಇಡಿ. ಪದವಿ ಗಳಿಕೆ. ನಂತರ 1984ರಲ್ಲಿ ಶಿರವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗೆ ವರ್ಗ. ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ಕೆಲಸ. 1998ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತ ಗೌರವ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು