cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಲೇರಿಯಾ
ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಮಲೇರಿಯಾವು ಕೇವಲ ಬಡತನದ ಜೊತೆಗೆ ಇರುವ ಕಾಯಿಲೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಬಡತನದ ಮೂಲವೂ ಹೌದು. ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಇದು ತೊಡಕಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದು, ಮಲೇರಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮ ಎಷ್ಟಿದೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಕೆಲವು ಬಾರಿ ತನ್ನ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಕದಂಬ ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಚಾಚಿದೆ. ಈ ಖಾಯಿಲೆಯು ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶದ ಬಹುಬಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದು ಅಂತಹ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದಂತಹ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನೂ ಬೀರಿದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ಹಾಗೂ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾವು ಅಮೆರಿಕದ ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮಂದ ಗತಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. . 1995ರಲ್ಲಿ ಮಲೇರಿಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಮಲೇರಿಯಾ ಮುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ತಲಾವಾರು GDPಯ ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಾಮ್ಯತೆಯು ಐದು ಪಟ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ($1,526 USD ವಿರುದ್ಧ $8,268 SD). ಮಲೇರಿಯಾ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾವಾರು GDPಯು (1965 ಮತ್ತು 1990ರ ನಡುವೆ) ವಾರ್ಷಿಕ ಕೇವಲ 0.4% ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಅದು ಇತರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ 2.4%ನಷ್ಟಿದೆ. ಬಡತನವು ಮಲೇರಿಯಾದ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಗಳೆರಡೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ, ಬಡವರು ಆರ್ಥಿಕ ಮುಗ್ಗಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ ಖಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಲವಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಗುಂಪು ತಮ್ಮ ಆದಾಯದ 32%ನಷ್ಚು ಭಾಗವನ್ನು ಖಾಯಿಲೆಗಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸಿದರೆ ಕೆಳ-ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಗುಂಪು ಬರೀ 4%ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತವೆ.[261] ಆಫ್ರಿಕಾವು ಮಲೇರಿಯಾಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು $12 ಶತಕೋಟಿ USDಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದೆ. ದುಬಾರಿ ಆರೋಗ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ವೆಚ್ಚ, ರೋಗದಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸದ ದಿನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದು, ಮಿದುಳು ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಮಿದುಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಂಟಿತಗೊಂಡಿರುವುದು, ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ನಷ್ಟಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು. ಅತಿಯಾದ ಮಲೇರಿಯಾ ಸೋಂಕು ಪೀಡಿತವಾದ ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಖಾಯಿಲೆಗಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ 40% ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 30-50% ಒಳರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು 50% ಹೊರರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವ್ಯಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
pnb:ملیریا
ವರ್ಗ:ಎಪಿಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಾ ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳಿಂದ-ಹರಡುವ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮಲೇರಿಯಾ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ತುರ್ತುಸೇವೆಗಳು ವರ್ಗ:ಪರಾವಲಂಬಿ ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಉಷ್ಣವಲಯದ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದಾದ ಸಾವುಗಳು ವರ್ಗ:ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಲ
thumb 1969 ರಲ್ಲಿ ರಾಮನವಮಿಯ ದಿನದಂದು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಮಗ್ರ ಭಾರತೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀತಿ, ಪಠ್ಯಕ್ರಮ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿಕಸಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಬೌದ್ಧಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಈ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯತ್ತ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಚೇರಿ ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿದೆ.
ಧ್ಯೇಯೋದ್ದೇಶಗಳು
ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುರಿ -'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಮಗ್ರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿರಬೇಕು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಬೇಕು. ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾಲುದಾರರಾದ ಶಿಕ್ಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರು ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಕಾರ್ಯ ಪದ್ಧತಿ
ಇದು ಐದು ಹಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ಸಂಶೋಧನೆ, ತರಬೇತಿ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ, ಪ್ರಕಟಣೆ, ಸಂಘಟನೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಸಿರಾಜುದ್ದೌಲ
ಪ್ಲಾಸಿ ಕದನ
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯ
ಮೇರಿ ಆನ್ ಇವಾನ್ಸ್, ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಅವಳ ವೇದಿಕೆಯ ಹೆಸರು ಫಿಯರ್ಲೆಸ್ ನಾಡಿಯಾ (8 ಜನವರಿ 1908 - 9 ಜನವರಿ 1996) ಒಬ್ಬ ನಟಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಂಟ್ ವುಮನ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಹಂಟರ್ವಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮುಖವಾಡ, ಗಡಿಯಾರದ ಸಾಹಸಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತರು. ಚಾವಟಿ) 1935 ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು, ಇದು ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಮೈಲಾರ ಮಹಾದೇವಪ್ಪ
೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಚಲೇಜಾವ್ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀಜಿ ಯವರು ಸೆರೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಚಳುವಳಿ ಉಗ್ರ ರೂಪ ತಾಳಿತು. ಮೈಲಾರ ಮಹಾದೇವಪ್ಪನವರು ಯುವ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ೧೯೪೩ ಮಾರ್ಚ ೩೧ರಂದು ಹೊಸರಿತ್ತಿಯ ಕಂದಾಯ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಪೋಲೀಸರ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಹಿರೇಮಠ ವೀರಯ್ಯ ಹಾಗು ಮಡಿವಾಳ ತಿರಕಪ್ಪನವರೂ ಸಹ ಹುತಾತ್ಮರಾದರು.
ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯ
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಜನವರಿ ೭, ೧೯೦೯ ರಂದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು
ಮೈಲಾರ ಮಹಾದೇವಪ್ಪ
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಮೇರಿ ಇವಾನ್ಸ್ ವಾಡಿಯ
ಚಿತ್ರ ನಟಿ,ನಾಡಿಯರವರ ಜೀವನ ವೃತ್ತಾಂತ
ನಾಡಿಯ ರವರು, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ತಂದೆ, ಗ್ರೀಕ್ ತಾಯಿಗೆ ಮಗಳಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಪರ್ತ್ ನಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು, ಮೇರಿ ಎವಾನ್ಸ್ ; ತಮ್ಮ ೫ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದರು. ಭಾರತದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತ್ಯವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾಗಲೇ ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಯನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡರು. ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ 'ಬ್ಯಾಲೆ ನೃತ್ಯ' ವನ್ನು ಮೆಡಾಮ್, ಆಸ್ತ್ರೋ ರವರಿಂದ ಕಲಿತರು. ೧೯೨೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಥಿಯೇಟರ್ ಗ್ರೂಪ್ ಜೊತೆ ಭಾರದಾದ್ಯಂತ  ತಿರುಗಾಡಿದರು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ 'ದ ಝರ್ಕೊ ಸರ್ಕಸ್' ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ನುಡಿಯುವವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ, ನಾಡಿಯಾ ಎಂದು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ
೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ದೇಶ್ ದೀಪಕ್'  ಹಾಗೂ  'ನೂರ್-ಎ-ಯಮನ್'  ಎಂಬ ಎರಡು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ  ನಟಿಸಿದರು. ನೀಲಿಕಣ್ಣಿನ, ಆಕರ್ಷಕ ಬಂಗಾರದ ಮೈಕಟ್ಟಿನ,  ಬ್ಲಾಂಡ್ ಚೆಲುವೆ, ನಾಡಿಯರವರ  ಅಪರಿಮಿತ ಸೌಂದರ್ಯ,ಹಾಗೂ ನಟನ ಕೌಶಲ್ಯಗಳಿಗೆ, ಮುಂಬಯಿನ  ಚಿತ್ರರಸಿಕರು ಮಾರುಹೋಗಿದ್ದರು. ನಾಡಿಯರ  ನಟನೆಯನ್ನು ಜನ ಬಹಳವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. 'ಹಂಟರ್ ವಾಲಿ,' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಹೃದಯಂಗಮ ಅಭಿನಯದಿಂದಾಗಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ  ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ,  ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು  ಅವರನ್ನು ಹಂಟರ್ ವಾಲಿ, ಯೆಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಹೋಮಿವಾಡಿಯಾ ರವರ ಚಿತ್ರ, ಹಂಟರ್ ವಾಲಿಯಯ ಪುತ್ರಿ ಯ ರೋಲ್, ಅವರಿಗೆ  ಅತಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದರ ತರುವಾಯ, ನಾಡಿಯರವರು, ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಟನಚಾತುರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೨೭ ವರ್ಷಗಳ ಸಿನಿಮಾ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ  ೫೫  ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೂವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೩೫  ಆಗಿನಕಾಲದ ಅತಿ ಬಲಿಷ್ಠ ನಟನೆಂದು ಹೆಸರುಮಾಡಿದ್ದ, 'ಜಾನ್ ಕವಾಸ್' ರವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೬೧ ರಲ್ಲೆ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಜೀವನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಒಡನಾಟದಲ್ಲಿದ್ದ, ನಿರ್ದೇಶಕ, ಹೋಮಿವಾಡಿಯ ರೊಡನೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ನಂತರ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಾಕುವುದರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೊಸ ತಳಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರಾದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ, "ನಿಜಿನ್ ಸ್ಕಿ"  'ಭಾರತದ ಟರ್ಫ್'  ವಲಯದಲ್ಲಿ  ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ  ಕುದುರೆಯೆಂದು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿತ್ತು. ೧೯೯೩, ರಲ್ಲಿ ನಾಡಿಯರವರ ಮೊಮ್ಮೊಗ, ರಿಯದ್ ವಿಂಚಿ ವಾಡಿಯ  ಆಕೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತಾದ 'ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರ, 'Fearless- The Hunterwali' ಕಥೆ  ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ನಿಧನ
ಶ್ರೀಮತಿ ವಾಡಿಯರವರು, ಮುಂಬಯಿನ ಕಂಬಾಲ ಹಿಲ್ ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನವರಿ ೮, ೧೯೯೬  ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ
ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ) ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಸೃ‍‌ಷ್ಟಿಸಿರುವ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ   ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 59ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಧರ್ಮಾವತಿಯ ಜನ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಔಡವ-ಷಾಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ರಾಗ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
right|thumb|300x300px|Janya Raga of Dharmavathi scale with shadjam at C ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ರಾಗವು ಔಡವ-ಷಾಡವ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದರ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜ, ಸಾಧಾರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮ, ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದವಿದೆ. ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭದ ಪ್ರಯೋಗವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಗದ ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ.
ಆರೋಹಣ ಸ  ಗ2 ಮ2 ಪ  ನಿ3 ಸ
ಅವರೋಹಣ ಸ ನಿ3  ಪ ಮ2 ಗ2 ರಿ2 ಸ
ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಐದು ಸ್ವರ ಹಾಗೂ ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಏಳೂ ಸ್ವರಗಳು ಇರುವುದರಿಂದ ಇದು ಔಡವ-ಷಾಡವ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ಸಂಗೀತ ರಚನೆ
ಈ ರಾಗವು ಹೊಸರಾಗವಾಗಿದ್ದು ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ "ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ" ಎಂಬ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆದಿ ತಾಳದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದು ಕೃತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ತ್ಯಾಗರಾಜರ ಜೀವ ಸಮಾಧಿಯಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ 176ನೇ ತ್ಯಾಗರಾಜ ಆರಾಧನಾ ಮಹೋತ್ಸವ, ತಿರುವಯ್ಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಕೃತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಮಹೇಶ್ ಮಹದೇವ್ ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ "ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ" ಕೃತಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪಲ್ಲವಿ:
ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಭಜಾಮಿ ಸತತಂ
ದಶರಥ ತನಯಂ ರಘುಕುಲ ತಿಲಕಂ
ಅನುಪಲ್ಲವಿ:
ವೀರ ರಾಘವಂ ರಾಜೀವ ನಯನಂ
ಜಾನಕಿ ಪ್ರಾಣ ಜಗದಾನಂದಕಾರಕಂ
ಚರಣ:
ಶ್ರೀ ತ್ಯಾಗರಾಜ ರಾಗನುತಂ
ಕಂದರ್ಪ ಕೋಟಿ ಲಾವಣ್ಯ ಸದೃಶಂ
ಶ್ರೀಸ್ಕಂದ ಜನಕ ಹೃದಯ ಮಂದಿರಸ್ಥಿತಂ
ಸುಗ್ರೀವ ವಾನರ ಹನುಮಾದಿ ಸಂ ಸೇವಿತಂ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಜನ್ಯ ರಾಗಗಳು
ನಮ್ರತಾ ರಾಯ್
ನಮ್ರತಾ ರಾಯ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಥಕ್ ನರ್ತಕಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ. .ಡಿ.ಎ.ವಿ.ಯಿಂದ ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವೀಧರ (ಪಿಸಿಎಂ). (ಪಿಜಿ) ಕಾಲೇಜು, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಅವರು ಲಕ್ನೋದ ಭಟ್ಖಂಡೆ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಿಂದ ಕಥಕ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೯೯೮-೨೦೦೧ ರವರೆಗೆ ಮೆರಿಟ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಖೈರಗದ ಇಂದಿರಾ ಕಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.ಅದರಲ್ಲಿ ಡೋಯೆನ್ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ್ ಪಂ. ಬಿರ್ಜು ಮಹಾರಾಜ್. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ನಮ್ರತಾ ತಬಲಾ ಮಾಸ್ಟ್ರೊ ಪಂ. ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣದಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಲಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಂ. ರವರ ಶಿಷ್ಯ ಉದಯ್ ಮಜುಂದಾರ್. ರವಿಶಂಕರ್. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಪಡೆದ ನಮ್ರತಾ  ಅವರಿಗೆ ಎಸ್‌ಪಿಐಸಿ ಮ್ಯಾಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಇದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥಕ್ ಮಾಸ್ಟ್ರೊ ಪಂ.ನಿಂದ ಕಲಿಯಲು ಗೌರವ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದರು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಬಿರ್ಜು ಮಹಾರಾಜ್.
ಜನನ
ನರ್ಮತಾರವರು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ನಮ್ರತಾ ರವರು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಗುರು - ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಾಭಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಲಕ್ನೌ ಘರಾನದ ದಿವಂಗತ ಡಾ. ಮಧುಕರ್ ಆನಂದ್ ರವರಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ನೃತ್ಯಗುರುಗಳು
ನಮ್ರತಾರವರ ಗುರುಗಳು ದಿವಂಗತ ಡಾ. ಮಧುಕರ್ ಆನಂದ್ ಮತ್ತು ಉದಯ್ ಮಜ಼ುಮ್ದರ್ ರವರು. .
ವೃತ್ತಿ
ನಮ್ರತಾ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ (ಐಸಿಸಿಆರ್) ಎಂಪನೇಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಭಾರತ) ಎಂಪನೇಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸಚಿವಾಲಯದ (ಭಾರತ) ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ದೂರದರ್ಶನದ ಎಂಪನೇಲ್ಡ್ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಉತ್ಸವ ಆಸ್ಕೋನಾ (ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್), ದಿ ರವಿಶಂಕರ್ ಸೆಂಟರ್ (೯೪ ನೇ ಜನ್ಮ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ) ನವದೆಹಲಿ,ನಮ್ರತಾ ಸೂಫಿ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊಧೇರಾ ನೃತ್ಯೋತ್ಸವ ಗುಜರಾತ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದಿವಾಲಿ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ದಕ್ಷಿಣ-ಅಮೇರಿಕಾ, ಕಲ್ಚರ್ ಆಲ್ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್, ಉಸ್ತಾದ್ ಶಫ್ಕ್ವಾತ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸುಫಿಯಾನಾ ಕಥಕ್,ನ ೫೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಸಂಭ್ರಮ, ಮಹಾ ಕುಂಭ ಹರಿದ್ವಾರ, ಉತ್ತರಾಯಣಿ ಮೊಹತ್ಸವ ಬಾಗೇಶ್ , ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಗೀಟ್-ಗೋವಿಂದ್ ಎಂಬ ನಾಟಕೀಯ ನೃತ್ಯ ಬ್ಯಾಲೆ, ವಿಶ್ವ ನೃತ್ಯ ದಿನ ಸುರಿನಾಮ್,ಮ್ಯೂಸಿಕಾ ಡೀ ಪೊಪೊಲಿ ಇಟಲಿ, ಸೌಲ್ಫುಲ್ ಸೂಫಿ ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಗಮನಾರ್ಹ ಉತ್ಸವಗಳು  , ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಟಲಿ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಗಯಾನಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ. ನಮ್ರತಾ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ನವದೆಹಲಿಯ ಎಂಪನೇಲ್ಡ್ ಪರ್ಫಾರ್ಮರ್ ಕಮ್ ಶಿಕ್ಷಕ. ಅವರು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ (ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಮೋಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಕಲ್ಚರ್ ಅಮಾಂಗ್ ಯೂತ್) ಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಹಿಮಾಲಯದ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಶಾಲೆಯಾದ ವೆಲ್ಹಾಮ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾಳೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸುರಿನಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಐಸಿಸಿಆರ್‌ನಿಂದ ನಮ್ರತಾ ಅವರನ್ನು ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ವೇದಿಕೆ, ದೂರದರ್ಶನ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸೇಂಟ್ ಲೂಸಿಯಾದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ನೀವಲ್‌ಗಾಗಿ ಅನೇಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಲು ಅಪರೂಪ ನಮ್ಮ ಜೋಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್
ಜನನ
ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ (ಜನನ ೧೯೮೨/೧೯೮೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಬಿಲಿಯನೇರ್ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಉದ್ಯಮಿ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್‍ರೊಂದಿಗೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವೇದಿಕೆ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೬ ರ ಜನವರಿ ೧೧ ರವರೆಗೆ ಚೀಫ್ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಆಫೀಸರ್ (ಸಿಇಒ) ಆಗಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನವರಿ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಇಓ ಆಗಿ ಬಡ್ತಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್‍ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುರುದ್ದೇಶದ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಬಿನ್ನಿ ಚಂಡೀಗಢದಿಂದ ಬಂದವರು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಮೂಲತಃ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಚಂಡೀಗಢದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚಂಡೀಗಢದ ಸೇಂಟ್ ಆನ್ಸ್ ಕಾನ್ವೆಂಟ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಉದ್ಯಮಿ, ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಸಹ ಚಂಡೀಘಡದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಂದೇ ಕೊನೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರೂ, ಅವರ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಇಬ್ಬರೂ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸೈನ್ಸ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಬನ್ಸಾಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂದೆಯು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ತಾಯಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಲಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಯಾವುದೇ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇವರ ಪತ್ನಿ ತ್ರಿಶಾ ಬನ್ಸಾಲ್ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವರಿಗೆ ಅವಳಿ ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ-ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೊದಲು, ಬಿನ್ನಿ ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಅಮೆಜಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಗೂಗಲ್ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತ್ತು. ಬಿನ್ನಿ ಬನ್ಸಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ವ್ಯಾಪಾರ ಪಾಲುದಾರ ಸಚಿನ್ ಬನ್ಸಾಲ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೋಲಿಕೆ ಹುಡುಕಾಟ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಯೋಚಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್‌ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡರು. ಆದ್ದರಿಂದ, ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಅಮೆಜಾನ್ ತೊರೆದ ನಂತರ, ಅವರು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಫ್ಲಿಪ್‌ಕಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಮೆಜಾನ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಬಿನ್ನಿ ಸರ್ನಾಫ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರುಗಳಿಗಾಗಿ ಲೇನ್ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. (ಅದು ಸಿಗ್ನಲ್ ನೀಡದೆ ಲೇನ್ ಬದಲಾಯಿಸಿದರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬೀಪ್ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.)
ಸಾಧನೆಗಳು
೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಬನ್ಸಾಲ್ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್‍ನ ಸಿಇಒ ಆಗಿದ್ದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಗಯ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಗ್ರೂಪ್‍ನ ಸಿಇಒ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು.
೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮಾರ್ಟ್ ೭೭% ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ, ಬನ್ಸಾಲ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಗ್ರೂಪ್ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಸ್ವಾಧೀನದ ನಂತರ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವರ ೫.೫% ಪಾಲನ್ನು $ ೧ ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ೨೦೧೮ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್‌ನಿಂದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್
thumb
ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು, ಹಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಗುರವಾದ ಕೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದನ್ನು ಉಬ್ಬುಪುಡಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಹುದುಗು ಬರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಡೆದು ಬಿರುಸಾಗಿ ಕಲಕಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಹುದುಗು ಬರಿಸಿದ ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್‍ಗಳು ನವೋದಯದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು, ಪ್ರಾಯಶಃ ಸ್ಪೇನ್‍ನಲ್ಲಿ. ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್ ಯೀಸ್ಟ್ ಬಳಸದ ಮೊದಲ ಕೇಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಭೂತ ಗೊಟಾಯಿಸಿದ ಸ್ಪಂಜ್ ಕೇಕ್ ಯಾವುದೇ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಗೊಟಾಯಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಲಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಕೇಕ್‍ನ್ನು ಫ಼ೋಮ್ ಕೇಕ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏರಲು ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಅನಿಲಗೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಾಖದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ಗುರು
ಗುರು (गुरु,ಅಂದರೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನ, ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡಲು (ಶಿಕ್ಷಕ) ಈ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಗು ಅಂದರೆ ಅಂಧಕಾರ ಮತ್ತು ರು ಅಂದರೆ ಬೆಳಕು.  ಅರಿವಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಒಂದು ಮೂಲತತ್ವವಾಗಿ ಇದು ಕಾಲ್ಪನಿಕತೆಯಿಂದ ನಿಜಸ್ಥಿತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ, ಅಜ್ಞಾನದ ಅಂಧಕಾರದಿಂದ ಜ್ಞಾನದ ಬೆಳಕಿನೆಡೆಗೆ  ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.   ಇದರ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಈ ’ಗುರು’ ಪರಂಪರೆಯ ತತ್ವವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಮೂರ್ತರೂಪ(ಸಾಧು) ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ’ಗುರು’ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಅತಿಭೌತಿಕ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಶಕ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.   ತಂದೆ ತಾಯಂದಿರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಕೆಲವು ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತಹ ವಸ್ತುಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪುಸ್ತಕ)ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೌದ್ಧಿಕ ಶಿಸ್ತು ಈ ಮೂಲತತ್ವವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಇತರ ಕೊಂಡಿಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲವು ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಹೊಸ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥದ ಚಳುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಗುರುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಆತ್ಮಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಒಂದು ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರು ನಾನಕ್, ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಹೇಳಿದರು: "ಸಾವಿರಾರು ಸೂರ್ಯ ಚಂದ್ರ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದರೂ ಕೂಡ ಹೃದಯದ ಒಳಗಿನ ಅಜ್ಞಾನದ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಗುರುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಮಾತ್ರ ತೊಡೆದುಹಾಕಲ್ಪಡುತ್ತದೆ." ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ "ಗುರು" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಹಿಂದುತ್ವದಲ್ಲಿ ದೈವಸ್ವರೂಪಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಬೃಹಸ್ಪತಿಗೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಗುರು ಅಥವಾ ಬೃಹಸ್ಪತಿಯು ಕಲಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದಿಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ Thursday ಬೃಹಸ್ಪತಿವಾರ  ಅಥವಾ ಗುರುವಾರ  (ವಾರ  ಅಂದರೆ ಸಪ್ತಾಹದ ಒಂದು ದಿನ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, "ಗುರು" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ "ಶಿಕ್ಷಕ" ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರ್ಥದ ಜೊತೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗುರು ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವು ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಕೂಡಾ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅವರು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ಯಾವುದಾದರೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಬೇಕೆಂದೇನಿಲ್ಲ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕವಾದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನ,ನೈಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ’ಗುರು’ ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ’ವ್ಯವಹಾರ’ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ಕುರಿತಾದ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ’ಗುರು’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.(eg:management Guru)
ಹಿಂದುತ್ವದಲ್ಲಿ (ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ) ಗುರು
ರು- ಎಂದರೆ ರೂಪ" = ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಈ ರೀತಿ ಯಾಗಿದೆ" ಈ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪಂಚಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುವ ಆ ದೇವರ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ರೂಪವನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಲು ಗುರುವು ನಮಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವವನೆ ನಿಜವಾದ ಗುರುವು. ನಾವು ಆ ದೇವರನ್ನು ಕಾಣಲು ಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವು ಅನಿವಾರ್ಯವಿದೆ.
ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರ
ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರವು ವೇದಾಂತ, ಯೋಗ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ  ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳಂತಹ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಶಬ್ದಗಳ ಮೂಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಒಬ್ಬ ಗುರುವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂಬುದು ಈಗ ಹಿಂದೂಮತದ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು ಮೋಡಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುವು ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಿಪಥ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೂಮತದಲ್ಲಿ, ಗುರುವು ಸಾಧುವಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ, ಅವನ ಅಥವಾ ಅವಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬೆಳಗಿಸುವ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಯಾರಿಂದ ಮೊದಲಿನ ಮಂತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೋ ಅಂತಹ ಶಿಕ್ಷಕ, ಮತ್ತು ವಿಧಿವತ್ತಾದ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅನುಷ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ನೀಡುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣು ಸ್ಮೃತಿ ಮತ್ತು ಮನು ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಕ, ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಪೂಜನೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಗುರು ಯಾರೆಂದರೆ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ, ಶ್ರೀ ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭು, ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಮಕೃಷ್ಣ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೋಗದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ಇತರ ಗುರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ: ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಘೋಷ್, ಶ್ರೀ ರಮಣ ಮಹರ್ಷಿ, ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ, ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರಶೇಖರೇಂದ್ರ ಸರಸ್ವತಿ (ಕಾಂಚಿಯ ಋಷಿ), ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದ, ಪರಮಹಂಸ ಯೋಗಾನಂದ, ಸ್ವಾಮಿ ಚಿನ್ಮಯಾನಂದ, ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ ಮತ್ತು ಎ.ಸಿ. ಭಕ್ತಿವೇದಾಂತ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪಾದ. ಹಿಂದೂ ಗುರುಗಳ ಯಾದಿಯನ್ನೂ ನೋಡಿ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಗುರು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕ (ಆಚಾರ್ಯ)ರ ಜೊತೆಯಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅನಾಥ ಅಥವಾ ಅದೃಷ್ಟಹೀನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಲಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಅನಾಥ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು  "ಒಬ್ಬ ಗುರುವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿ" ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆಚಾರ್ಯನು ಜ್ಞಾನ ವನ್ನು (knowledge) ಶಿಕ್ಷಣ ದ (ಬೋಧನೆ,instruction) ಮೂಲಕ ನೀಡುವವನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಒಬ್ಬ ಗುರುವು ದೀಕ್ಷೆ ಯ ವಿಧಿ ಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ದೀಕ್ಷೆ ಅಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಾಗೃತಿ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ದೀಕ್ಷೆಯು ಒಬ್ಬ ಗುರುವಿನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವನ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅನುಗ್ರಹಿಸುವ ಒಂದು ಪದ್ಧತಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆ ದೀಕ್ಷೆಯ ಮೂಲಕ ಅನುಯಾಯಿಯು ದೈವಿಕತೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. "ಗುರು" ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಅತಿ ಹಳೆಯದಾದ ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದೈವಿಕತೆಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಆಲೋಚನೆಯು ಮೊದಲಿನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಗುರು ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಒಬ್ಬ ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಲೋಪಾಸಕ ಅಥವಾ ಸೌಂದರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗುರುಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕರಕ್ಕಾಗಿ ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಗೆ ಮೊರೆಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಅವರು ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಧರ್ಮೋಪದೇಶಕರೂ ಅಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಹಿಂದೂಮತದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ದು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿದೆ, ಅದೇನೆಂದರೆ ಭಕ್ತರು ಗುರು ಮತ್ತು ದೇವರ ಜೊತೆ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಮೊದಲಿಗೆ ಭಕ್ತನು ಗುರುವಿಗೆ ಗೌರವವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ ಏಕೆಂದರೆ ಗುರುವು ಅವನನ್ನು ದೇವರೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು "ಗುರು, ದೇವರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ" (ಸ್ವಯಂ ಅಂದರೆ ಆತ್ಮ, ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲ) ಇವು ಒಂದೇ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸಾಧುಗಳು ಮತ್ತು ಕವಿಗಳು ಗುರು ಮತ್ತು ದೇವರ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧದ ಬಗೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಕಬೀರ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ
ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಪುರಾಣ
ಆದಿ ಶಂಕರ ರು ಅವರ ಗುರುಸ್ತೋತ್ರಮ್ ಅಥವಾ ಗುರುವಿನ ಶ್ಲೋಕ ಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ ಗಳ ಜೊತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅವುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಭಜನೆಗಳಾದವು:
ಸ್ವಾಮಿ ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ:
ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆ
ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ವಬೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಸರಣೆ ಗುರು ವಿನಿಂದ (ಅಧ್ಯಾಪಕ, गुरू) ’’ನಿಗೆ (ಅನುಯಾಯಿ, िशष्य) ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಹಾಗೂ ಆಧೂನಿಕೃತ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗೌರವ, ಬದ್ಧತೆ, ಭಕ್ತಿ ಹಾಗೂ ವಿಧೇಯತೆಗಳಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಮೇಣ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯು ತನ್ನ ಗುರು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರವೀಣನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಗುರು ಹಾಗೂ ಅನುಯಾಯಿಯ ಮಧ್ಯದ ಸಂವಾದನೆಯು ಹಿಂದುತ್ವದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂಗ, ಉಪನಿಷತ್ಗಳ ಮೌಖಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ (c. 2000 BC). ಉಪನಿಷತ್ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದಗಳಿಂದ ದೊರಕಿದೆ ಉಪ (ಸಮೀಪ), ನಿ  (ಕೆಳಗೆ) ಹಾಗೂ ಷಧ (ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು) - "ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು" ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಧ್ಯಾಪಕರಿಂದ ಬೋಧನೆ ಪಡೆಯಲು. ಈ ಸಂಬಂಧಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕೃಷ್ಣ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜುನ (ಭಗವದ್ ಗೀತ) ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದ ರಾಮಾ ಹಾಗೂ ಹನುಮಾನರ ಸಂಬಂಧ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉಪನಿಷತ್ಗಳಲ್ಲಿ, ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಸಂಬಂಧ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಅಮರತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರೆಶ್ನೆಗಳ ಉತ್ತರವನ್ನು ಒಬ್ಬ ಗಂಡ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ); ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಏನೆಲ್ಲ ವರ್ಣನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದ ಒಬ್ಬ ಹದಿಹರೆಹದ ಯುವಕನಿಗೆ ಯಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ನೀಡುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸನ್ಯಾಸಿಯರು ಸ್ತ್ರೀಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ರಾಜರು ಬೇಡಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ವೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಹ್ಮವಿಧ್ಯ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗುರುವಿನಿಂದ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಖ್ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಿಷ್ಯ  ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಗುರುಗಳ ವಿಂಗಡನೆ
ದೆವಲ ಸ್ಮೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹನ್ನೊಂದು ವಿಧಗಳ ಗುರುಗಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನಾಮ ಚಿಂತಾಮಣಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹತ್ತು ವಿಧಗಳ ಗುರುಗಳಿದ್ದಾರೆ.
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನವ-ಹಿಂದು ಚಳುವಳಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕ್ರೆನನ್‌ಬೊರ್ಗ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತರಹದ ಗುರುಗಳ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ:
ಗುರುವಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹಲವು ಹಿಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳ ಗುರುಗಳಿಗೆ ಸದ್ಗುರುಗಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪನಿಷತ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಸದ್ಗುರುವಿನ ಐದು ಚಿನ್ಹೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭರತಜ್ಞ ಜಾರ್ಜ್ ಫಿಯುರ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅನುಸಾರ, ಬೋಧಕರನ್ನು ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಅತಿ ಗೌರವಾದರದಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಲಾಗುತಿತ್ತು, ಅವರಿಗೆ ವಿಪರೀತ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅವರನ್ನು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ವಾಸ್ತವಿಕತೆ ಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ದೈವೀಭಾವನೆಯನ್ನು ಭಾಗಷಃ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸಮಾವಾಗಿಸಲು ಕೆಲವು ಹಿಂದೂ ಶಾಲೆಗಳು ನಿಜವಾದ ಗುರು ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸ್ವಯಂ ಎಂದು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಿವ ಸಂಹಿತ, ಹತ ಯೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಅಂತ್ಯ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಬರಹ, ಗುರುವನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅಂಶವೆಂದು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿ ಅವನ/ಅವಳ ಆಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ಪಶುಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗುರುವಿಗೆ ದಿಕ್ಶಾ (ತೊಡಗಿಸುವಿಕೆ) ಎಂದು ನೀಡಬೇಕಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಇದೆ. ವಿಷ್ಣು ಸ್ಮೃತಿ ಹಾಗೂ ಮನು ಸ್ಮೃತಿ ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು (ಅಧ್ಯಾಪಕ/ಗುರು) ತಂದೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಗೌರವಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ತಂದೆ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಮೊದಲ "ಗುರು", ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರು ಎರಡನೆಯವರು. ಪರಮ ದೇವರಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಸ್ವಯಂ ಅನ್ನು ವೇದಗಳ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಅರಿತ ಗುರುವಿನ ಎದಿರು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಮುಂಡಕ್ ಉಪನಿಷತ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರದ ಸಂಬಂಧ ಸ್ವಾಮಿ ಶಿವಾನಂದರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ: "ಮನುಷ್ಯನ ವಿಕಸನದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಪಾತ್ರದ ಪವಿತ್ರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನೀವು ಈಗ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರಾ? ಹಿಂದಿನ ಭಾರತ ಗುರು-ತತ್ವದ ದೀಪವನ್ನು ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಸಜೀವವಾಗಿಟ್ಟಿತು, ಇದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದು ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತ ವರುಷಗಳು ಉರುಳುತ್ತಿದಂತೆ, ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದಂತೆ, ಪುರಾತನ ಗುರುವಿನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ಮಾರಕೋತ್ಸವ ನಡೆಸಿ, ಗೌರವಿಸಿ, ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪುನಃ-ದೃಢಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ದುಖ: ಹಾಗೂ ಸಾವಿನ ಗುಲಾಮಗಿರಿಯನ್ನು ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಮೀರಲು ಮತ್ತು ಸತ್ಯ ಜ್ಞಾನದ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಲು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗುರು ಏಕ ಮಾತ್ರ ಭರವಸೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯನಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ." ಕೆಲವು ಪವಿತ್ರಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ಗುರುಗಳು ಸುಳ್ಳು ಅಧ್ಯಾಪಕರ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಕ ಶೋಧಕನು ತನ್ನ ಗುರುವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅವನನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ಕೂಡ ನೀಡಿವೆ. ಕೆಲವರು ಸುಳ್ಳು ಹಾಗೂ ನಿಜವಾದ ಗುರುಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಂಡಿಯಲು ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ: * ಅದ್ವಯ ತಾರಕ ಉಪನಿಷತ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ ನಿಜವಾದ ಗುರು ವೇದಗಳನ್ನು ನಿಪುಣವಾಗಿ ಅರಿತಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಅಸೂಯೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಯೋಗವನ್ನು ಬಲ್ಲವನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಯೋಗದ ಸ್ವಭಾವ ವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗುರುಗಳತ್ತ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ಕೂಡಿದರೆ, ಸ್ವಯಂ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅವನನ್ನು ಗುರು  ಎಂದು ನೇಮಿಸಬಹುದು.
ವಿಧಿವತ್ತಾದ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು
ಗುರು ಪುರ್ಣಿಮ ದ ದಿನದಂದು ಅನುಯಾಯಿ ಎಚ್ಚರಗೊಂಡು ಗುರುವಿಗೆ ತನ್ನ ಕೃತಜ್ಞತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗುರು ಪುರ್ಣಿಮ (ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣಿಮ) ಆಚರಣೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ನೋಡಲು ಕಳೆದು ಹೋದ ವರ್ಷವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವುದು, ಒಬ್ಬನ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ನವೀಕರಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಥದ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದು. ಗುರು ಪೂಜ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಗುರುವಿನ ಆರಾಧನೆ") ಇದು ಗುರುವಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಅವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬೇಡಿ ಆರಾಧಿಸುವ ವಾಡಿಕೆ. ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅಥವಾ ಚೆಲ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬದ್ಧತೆಗಳು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅವು ನವೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಗುರು ಭಕ್ತಿ (ಅಕ್ಷರಶಃ "ಗುರುವಿನ ಶ್ರದ್ಧೆ") ಅನ್ನು ಹಲವು ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದುತ್ವದಲ್ಲಿ
ಮಹರ್ಷಿ ಮಹೇಶ ಯೋಗಿ (ಅಜ್ಞೇಯ ಧ್ಯಾನ), ಸಾಯಿ ಬಾಬಾ, A.C. ಭಕ್ತಿವೆದಾಂತ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪದ, ಬಾಲಯೋಗೆಶ್ವರ (ಇವರು "ಗುರು ಮಹಾರಾಜ ಜಿ", "ಮಹಾರಾಜಿ" ಹಾಗೂ "ಪ್ರೇಮ್ ರಾವತ್" ಎಂದು ಕೂಡ ಪರಿಚಿತರಿದ್ದಾರೆ) (ಡಿವೈನ್ ಲೈಟ್ ಮಿಷನ್) ಹಾಗೂ ರಜನೀಶ (ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು), ಇವರೆಲ್ಲ ಉನ್ನತವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು.
ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುರು
ತೆರವಾಡಾ ಬೌದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಅಮೂಲ್ಯ ಘನತೆಯ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈತನು ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮಾರ್ಗದ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೂ ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಅದರೆ ಆತನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ನೇಹಿತ ಅಥವಾ ಬೌದ್ಧರ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ-ಮಿತ್ತತಾ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಗುರುವನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಿಸುವ ಮಾರ್ಗದ ತಳಹದಿಗೆ ಮೂಲ ಬೇರು ಆದ ಬುದ್ಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಿಕ್ಷಕನಿಲ್ಲದೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವ ಅಥವಾ ಅಂತರ್ದೃಷ್ಟಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಪಾದಿತ ಘೋಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಸಚ್ಚಾರಿತ್ರ್ಯತೆಯ ಗುಣಗಾನದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುರುವಿನಿಂದ ಹರಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಬೋಧಿಸತ್ವ ಅಥವಾ ಬುದ್ಧನ ಮೂರ್ತರೂಪಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ, ಈ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ನೈಜತೆಯ ಸತ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯವಹುದು. ಅನುಯಾಯಿಗಳು ವಜ್ರಾಯಣ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ನಾಲ್ಕು ತಳಹದಿಯ ಅಂತಿಮ ಅನುಗ್ರಹವಾದ ಗುರುವಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಲಾಯಿ ಲಾಮಾ ಅವರು ಗುರುವಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತ: "ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟು ಗುರುವಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಾಗ: ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಇಡಬೇಡಿ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಅಂಧ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಕೂಡ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ’ಬುದ್ಧನೊಂದಿಗೆ ಜೀವಿಸುವುದು’ ಎಂಬ ಪದ ಚೈನಾದ ಪದವಾದ huo fuo ನ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಕೂಡ ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಟಿಬೇಟಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯಾದ ಪದವೆಂದರೆ ಅದು ಲಾಮಾ ಅಂದರೆ ಅದು "ಗುರು" ಎನ್ನುವ ಅರ್ಥ ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಗುರು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಬುದ್ಧನೇ ಆಗಿರಬೆಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ ಆದರೆ ಆತನು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿರಬೇಕು. ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ವಜ್ರ ಎಂಬ ಪದವೂ ಕೂಡ ಬೋಧಕ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಗುರುವನ್ನು ಅಂತರ್ ಚಕ್ಷುವಿನ ಮೂಲಕ ನೋಡುವ ಮತ್ತು ಗುರುವನ್ನು ಭಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿವೇದನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರು ಯೋಗದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಗುರುವು ವಜ್ರ ಗುರು ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ (ಸಾಹಿತ್ಯಿಕವಾಗಿ ವಜ್ರ ಡೈಮಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ). ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಯು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ತಂತ್ರವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವದಕ್ಕಿಂತ ಮುನ್ನ ಉಪಕ್ರಮ ಅಥವಾ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಥಿತಿ ಬಹಳ ಅವಶ್ಯಕ. ಗುರು ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಪಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗುರುವಿನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ಆದ ಬುದ್ಧನ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಗೆ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಸಮಯ ಅಥವಾ ಶಪಥ ಮತ್ತು ಒಡಂಬಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಈ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಮುರಿದುಕೊಂಡರೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಅವನತಿ ಒದಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೂಡ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುರು
ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಗುರು (ಗುರುಮುಖಿ: ਗੁਰੂ) ಎನ್ನುವ ಶಿರೋನಾಮೆಯು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಪದವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಮೂಲ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಿಖ್ಖರು ಈ ಪದವನ್ನು ಒಂದು ಅಭೂತಪೂರ್ವವಾದ ಅಮೂರ್ತ ರೂಪಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಿಳಿಹೇಳುವುದ್ದಕಾಗಿಯೂ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶಿಷ್ಯ ಅಥವಾ ಅನುಯಾಯಿ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳಲಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬ ದೇವನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಗುರುಗಳ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವುದು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಮೂಲ ನಂಬಿಕೆಗಳೆಂದು ಸಿಖ್ಖರ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥವಾದ ಗುರು ಗ್ರಂಥ್ ಸಾಹಿಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ಖರ ಮೊದಲ ಗುರುವಾದ ಶ್ರೀ ಗುರು ನಾನಕ್ ದೇವ್ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದ್ದ ಜಾತಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಹಿಂದುಗಳನ್ನು, ಮುಸ್ಲೀಮರನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಧರ್ಮದ ಜನರನ್ನು ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಗುರು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು (ಶಿಕ್ಷಕ). ಅವರು ಸಾವಿಗಿಂತ ಮುನ್ನ ಅವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಿಖ್ ಸಮೂದಾಯವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಒಬ್ಬ ಹೊಸ ಗುರುವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು ಹತ್ತನೇಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಗುರುವಾದ ಗುರು ಗೋವಿಂದ ಸಿಂಗ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1666–1708) ಅವರು ಸಿಖ್ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 1699ರ ವರೆಗೆ ವಿಧಿವತ್ತಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಗುರುಗಳು ಎಂದರೆ "ದೇವರ ಮಕ್ಕಳು" ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಸಿಖ್ಖರಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ತಂದೆ/ತಾಯಿ, ಮತ್ತು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ದೇವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಂದು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮವು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಗುರು ವಿಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಡಿ ಎಂದು ಗುರು ನಾನಕ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.'' ಗುರುವಿಲ್ಲದೇ ಯಾರಿಗೂ ಮುಂದಿನ ದಡವನ್ನು ಸೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ''  ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಹತ್ತು ಗುರುಗಳು ಇದ್ದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅವರ ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥವಾದ ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್ ಅನ್ನು ಸಿಖ್ಖರ ಹನ್ನೊಂದನೇಯ ಶಾಶ್ವತ ಗುರುವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವೆರಡೂ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮದ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಗುರುವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು. ಮತ್ತು ಇಂದು ಸಿಖ್ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ (ಗುರು ದರ್ಶನ್, ಗುರು ಮಂದಿರ್ ಇತ್ಯಾದಿ.)
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ವಂಶಪರಂಪರೆ (ಪರಂಪರೆ)
ಪರಂಪರಾ ಎಂಬ ಪದವು (ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ परमपरा) ಶಿಕ್ಷಕರ ಅತೀ ದೀರ್ಘ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವ ಮತ್ತು ಬಾರತೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಅರ್ಥಕೋಶವು ಪರಂಪರಾ ಎಂದರೆ "ಪ್ರಾರಂಭದ ಅಧಿಕೃತ ಉತ್ತರಾಧಿಕತ್ವದಲ್ಲಿನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳ ಸಾಲು: ಗುರುವಿನಿಂದ ಗುರುವಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡ ಮೋಡಿಯಂತಹ ಶಕ್ತಿಯ ಸರಪಳಿ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಯುಕ್ತ ಮುಂದುವರಿಯುವಿಕೆ" ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅರ್ಥವು ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ: ನಿರಂತತೆಗೆ ಯಾವುದೇ ತಡೆಯಾಗ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವದ ಶ್ರೇಣಿ ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನವು  (ಯಾವುದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರಬಹುದು) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರತ್ವದ ಪೀಳಿಗೆಯ ಮೂಲಕ ಸಾರಗುಂದದೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುವುದೊ ಅಲ್ಲಿ ಗುರು (ಶಿಕ್ಷಕ) ಶಿಷ್ಯ (ಅನುಯಾಯಿ) ಪರಂಪರಾ ಅಥವಾ ಗುರು ಪರಂಪರಾ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಷ್ಯರು ಗುರುವಿನ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರೊಂದಿಗೆಯೇ ಇದ್ದು ಕಲಿಯುಯುವ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ, ಕಲಾತ್ಮಕತೆ (ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದಂತಹ ಕಲಾ कला) ಅಥವಾ ಶೈಕ್ಷಣಿಕತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು 2005ರಿಂದ ರಾಧಾ ಸೊಆಮಿ ಸತ್ಸಂಗ್ ಬಿಯಸ್‌ನ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕನಾದ ಡೇವಿಡ್ ಸಿ. ಲೇನ್ ಅವರು 1997ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಧಾ ಸೊಆಮಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಗುರುಗಳು ಮಾತ್ರ ದೋಷರಹಿತ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ-ದಾಖಲೆಯ ಮನೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಾನೊಬ್ಬನೇ ಗುರುವಿನ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯೆಂದು ಹಕ್ಕುಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಅನುಯಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಘರ್ಷಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಗುರುವಿನ ಅವಲೋಕನ
ಸ್ಥಾಪಿತ ಧರ್ಮ್ಮಗಳ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ USA ನಲ್ಲಿನ ಭಾರತೀಯ ಮೂಲವಲ್ಲದ ಕೆಲವು ಜನರು ಜೀವನದ ಅರ್ಥದ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ವೇದಾಂತಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಹೆಚ್ಚು ನೇರ ಅನುಭವ ಪಡೆಯಲು ಭಾರತೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳತ್ತ ಹಾಗೂ ಗುರುಗಳತ್ತ ನೋಡುವರು. ಹಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥಗಳ ಗುರುಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ USAಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ ತಮ್ಮ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ ಎಂದರೆ ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ, ಇವರು 1893ರಲ್ಲಿ ಶಿಕಾಗೊದ ಇಲಿನಿಯೊಸ್‌ನ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪಾಲಿಯಮೆಂಟ್ ಒಫ್ ರಿಲಿಜಿಯನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿದರು. 1960 ಹಾಗೂ 1970ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹಲವು ಗುರುಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಹಾಗೂ USAನಲ್ಲಿ ಯುವ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೆವಿಡ್ G. ಬ್ರೊಂಲೆರ ಅನುಸಾರ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ 1965ರಲ್ಲಿ ಚೈನೀಸ್ ಎಕ್ಸಕ್ಲೂಷನ್ ಆಕ್ಟ್‌ನ (ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು) ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಇದು USA ನಲ್ಲಿ ಏಷಿಯದ ಗುರುಗಳ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಿತು. ಡಚ್‌ನ ಭಾರತಜ್ಞ ಆಲ್‌ಬರ್ಟಿನ ನಗ್ಟೆರೆನ್‌ರ ಅನುಸಾರ, ಈ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಹಲವು ಇತರ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು, ’ಪೂರ್ವದ’ ಕ್ಷೋಭೆಯ ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ: ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಳಿಗಳ ಬೆರಕೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದ ಸ್ಥಾಪಿತ ಮೌಲ್ಯಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಸಮಾಧಾನ. ಅಲ್‌ಬರ್ಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕ್ರೆನನ್‌ಬೊರ್ಗ್‌ನ (1974) ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸ್ಟಿಫನ್ A. ಕೆಂಟ್‌ರ ಅನುಸಾರ, 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹಿಪ್ಪಿಗಳು ಸೇರಿ ಹಲವು ಯುವಜನರು ಗುರುಗಳತ್ತ ಸೆಳೆಯಲು ಕಾರಣ, ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತರ್ಕಾತೀತದತ್ತ ಒಯ್ಯದು ತೆರೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸತೊಡಗಿತು ಅಥವಾ ಈ ಮಾದಕ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಬಳಕೆ ಮಾಡದೆ ಅವರು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟ ವನ್ನೇರಲು ಬಯಸಿದರು. ಕೆಂಟ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು USAನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಘಟಿಸಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಕೆಲವು ವಿಯಟ್‌ನಾಮ್ ಯುದ್ಧ ವಿರೋಧಿ ವಿದ್ರೋಹಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಸಮಾಜವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಿಸುವ ಆಶೆಯಿಂದ ಬೆಸೊತ್ತು ಅಥವಾ ಮೋಹವಿಮೋಚನೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾದಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿದರು. ಕೆಲವು ಗುರುಗಳು ಹಾಗೂ ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಂಪುಗಳು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಈ ತರಹದ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ 1966ರಲ್ಲಿ A.C. ಭಕ್ತಿವೆದಾಂತ ಸ್ವಾಮಿ ಪ್ರಭುಪದರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹರೆ ಕೃಷ್ಣ ಚಳುವಳಿ (ISKCON), ಇದರ ಹಲವು ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಆಗ್ರಹಪೂರ್ವಕವಾದ ಭಕ್ತಿ ಯೋಗದ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣ-ಕಾಲದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಇದು ಆ ಸಮಯದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರೆನನ್‌ಬರ್ಗ್‌ರ ಅನುಸಾರ (1984), ಜಿಸಸ್ ಹಿಂದು ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಗುರುವಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.
ಪಶ್ಚಿಮದ ಗುರುಗಳು
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಟಿಬೇಟಿನ ಭೌದ್ಧರ ಟುಲ್ಕುವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಗದ್ದುಗೆಗೇರಿದ ಮೊದಲ ಪಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮಹಿಳೆ.
ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವ ನಿರ್ಮಲ ಶ್ರಿವಾತ್ಸವ ಸಹಜ ಯೋಗದ ಸ್ಥಾಪಕರು.
ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಗುರು ಮತ್ತು ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಾತ್ಯತೀತ ಶಿಷ್ಯರುಗಳು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಆರಾಧನಾ-ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರೋಧಕರು ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆಯ ವಿರೋಧಿಗಳಿಂದ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರು ಐಹಿಕ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅಥವಾ ಶೇಖರಿಸಲು ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲು ಅಥವಾ ಮನುಷ್ಯರ ಅಹಂನ್ನು ಸಂತೋಷ ಪಡಿಸಲು ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಶಿಷ್ಟಾಚಾರದ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸಂದೇಶಗಳು ತೀವ್ರ ಸ್ವಭಾವದವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅನ್ವೇಶಿಸಿಸುತ್ತವೆ, ನಮ್ಮ ಅಹಂನ ಭಾವೋದ್ರೇಕವನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಕುರುಡಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ, ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನವರೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯಿಂದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾನವ ಸ್ವಾಭಾವದ ತಿರುಳಾದ ಆತ್ಮವನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬದ್ಧವಾದ ಬದುಕಿನ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಈ ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶವು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ, ವಿನಾಶಕಾರಕ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾಗಿ ಗೊಂದಲದ ಮೂಲಕ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ." ಅವನ ಎನ್‌ಸೈಕ್ಲೊಪೀಡಿಕ್‌ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ಯೋಗ ದಲ್ಲಿ (1990), ಡಾ.ಫಾಯುರ್‌ಸ್ಟೀನ್‌ ಬರೆಯುವಂತೆ  ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಯೋಗ ದ ಆವದು, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಷ್ಯತ್ವದ ಸೂಕ್ತತೆಯ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಧಿಕಾರದ ವಂಶಪಾರಂಪರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯು ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀಸ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ  ಗುರು/ಶಿಷ್ಯರ ಸಂಬಂಧದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ವಿವರಿಸಲು  ವರ್ಗಾವಣೆ/ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾನೆ.  ಅವನು ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ: "ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ದೀಕ್ಷೆ ಎಂಬುದು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ತನ್ನೊಳಗಿನ ವಿಶೇಷ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. "  ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೀಸ್ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ, ನಾವು ಒಳಗಿನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಾಗ, ಅ ಪರಿಣಾಮದ ಕಲ್ಪನೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಾವು ಆ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು, ಶ್ರೇಷ್ಟವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವೂ ಇದೆ: "ಈ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಕೊಡುವಾಗ ಅವರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾದ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ.ನಾವು ಮೂಲವ್ಯಕ್ತಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೂರೆಗೊಳ್ಳು ಅಥವಾ ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಂಡಾಗ ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ) ಬಹಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದನು. ಗುರುವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿರುವ ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಡ್ಯೂಶ್ಚ್‌ ಈ ಮನುಷ್ಯನ ಪ್ರಾಯಶಃ ಜ್ಯೂ ಜನಾಂಗದ ಅನುಯಾಯಿಯಾದವರು  ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಂತೆ  ಗುರುವಿನ ರೋಗಿಷ್ಠ ಮನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವನು ವಿವಿಧ ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳ ಬಗೆಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು  ತನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಹುಚ್ಚು, ಮತ್ತು ಅವನ ಕ್ರೂರ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷೆಯೆನ್ನುವ ವಿವಿಧ ಹೇಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಓಲಾಡುತ್ತಾನೆ, ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾನೆ. 1976ರಲ್ಲಿ  ಆ ಗುರುವು ಪಂಥವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿದಾಗ, ಜೆಫ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನವನದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕನಿಂದ ಅವನ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ದೃಡಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.  ಗುರು ಮತ್ತು ಶಿಷ್ಯರ ಸಂಪರ್ಕದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಅವಲಂಬನೆಯಲ್ಲಿನ ಅಪಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆದನು. ಅದೆಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿದ ಗುರುಗಳ  ಮಾದರಿಯನ್ನಾಗಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳು( ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವುದು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾರಾಧನೆ),  (myth making and deification), ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾದ ತಪ್ಪಾದ  ಅಧ್ಯಾತ್ಮಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆದನು.  ಗುರುವಿನ ದೈವೀಕರಣವು ಪೌರಾತ್ಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪೌರಾತ್ಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕತೆಯಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ವಿಮಾತ್ಯರು ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ, ಗುರುವಿನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಿಕೆಯು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗುರು ಶಿಷ್ಯರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ಮಿತಿಯಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಾರಾಧನೆಯು ಅಪಾಯವು ಎದುರಾಯಿತು ಎಂದು ಅವನು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು
ಕೆಲವು ಗುರು ಮತ್ತು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ನಡೆದ ಕೆಲವು ಹಗರಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಾದಗಳು:
ಐಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸತ್ಯ ಸಾಯಿ ಬಾಬಾರ ಲೈಂಗಿಕ ನಿಂದನೆಯ ಆರೋಪವು ಮತ್ತು ಕೆಟ್ಟದಾದ ಪವಾಡಗಳು, ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಕೆನಡಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳಲ್ಲಿನ ಬಿಬಿಸಿ ಮತ್ತು ಡಾನಿಶ್‌ ರೇಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿನ ಟಿವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಡಿ. (1995). ಫ್ರಾಮ್ ಲೈಟ್ ಟು ಸೌಂಡ್: ದ ಸ್ಪಿರಿಚ್ಯುವಲ್ ಪ್ರೊಗ್ರೆಶನ್ . ಟೆಮೆಕುಲಾ, ಸಿಎ: ಮಾಸ್ಟರ್‌ಪಾತ್, ಇನ್‌ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್. ISBN 1-885949-00-6
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಗುರುಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶಬ್ದ ಪಂಥಗಳು ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗುರುಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಶಿರೋನಾಮೆಗಳು,ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತಂತ್ರ ವರ್ಗ:ವಜ್ರಯಾನಾ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಸಿಕ್ ಶಬ್ದಗಳು ವರ್ಗ:ಮಾರ್ಷಲ್ ಕಲೆ ಶ್ರೇಣಿ ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಎರವಲು ಶಬ್ದಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಜಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ
'''ಜಿ. ಆರ್. ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ''',  ಜಿ. ಆರ್. ಟಿ. ಎಂದೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವಲಯದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿಯವರು ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳ ಕರ್ತೃ. ಜಾನಪದ, ಸಂಶೋಧನೆ-ಸಂಪಾದನೆ, ವಿಮರ್ಶೆ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತುಗಳು.
ಪರಿಚಯ
ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಾವಗಡ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗುಜ್ಜನಾಡು ಗ್ರಾಮದವರಾದ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಬಂಗಾರಪೇಟೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ರೀಡರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವ ಹೊಸ ಸಂವೇದನೆಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಪ್ರೊ.ಜಿ.ಆರ್.ತಿಪ್ಪೇಸ್ವಾಮಿ (೬೩) ಅವರು ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಶುಕ್ರವಾರ ನಿಧನರಾದರು. ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀಪುರಂನ ಶ್ರೀ ವಿವೇಕಾನಂದ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಬಿಎಂಶ್ರೀ ನೆನಪು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರ ವಿಮರ್ಶೆ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದ ಅವರನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾಲೇಜಿನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುವ ಚಂದ್ರಕಲಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದ್ಯೊಯಲಾಯಿತು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂದು ಅವರ ಆಪ್ತ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಪತ್ನಿ ಕಮಲವಾಣಿ, ಅವಳಿ ಪುತ್ರಿಯರಾದ ಸಿಂಧು, ಬಿಂದು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಹಾಗೂ ಅಪಾರ ಬಂಧು ಬಳಗವನ್ನು ಅವರು ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು
ಚಾಕೋಹಾಲಿಕ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/Chocolate_-_stonesoup.jpg/220px-Chocolate_-_stonesoup.jpg|thumb| ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಚಾಕೋಹಾಲಿಕ್ ಎಂದರೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಮತ್ತು ಸೇವಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಮೆರಿಯಮ್-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್ ಕಂಪನಿಯು "ಚಾಕೋಹಾಲಿಕ್" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಳಸಿತು. ಇದು "ಚಾಕೋಲೆಟ್" ಮತ್ತು "ಆಲ್ಕೊಹಾಲಿಕ್" ಎಂಬ ಪದಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಅನ್ನು ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಇಷ್ಟಪಡುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಈ ಪದವನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದ್ಯಾಗೂ, ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ಗೆ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಸನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ಸೈಕೋಆಕ್ಟಿವ್ ಘಟಕಗಳು ಸೇವಿಸಿದವರಿಗೆ ಖುಷಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟ್ರಿಪ್ಟೊಫಾನ್ ಮತ್ತು ಫೆನೈಲೆಥೈಲಮೈನ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಲೀಲ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಇದು ಕಡುಬಯಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಸನದಂತಹ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್ ತಯರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ಸೈಕೋಆಕ್ಟಿವ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೂ ತನ್ನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್ ವ್ಯಸನದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದ್ದರೂ, ಚಾಕೋಲೆಟ್ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್) ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಯಾವಾಗಲೂ ಜನರು ಹಂಬಲಿಸುವ ಆಹಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕಡುಬಯಕೆಯು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಬಹುದು. ಈ ಕಡುಬಯಕೆಗಳು ಈಡೇರದಿದ್ದರೆ ಚಾಕೋಹಾಲಿಕ್‍ಗಳು ನಡುಕಸನ್ನಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಚಟ
ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ವ್ಯಸನಕಾರಿ ಸ್ವಭಾವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಔಷಧೀಯ ಪದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು. ವ್ಯಸನದ ಅಗತ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ತೀವ್ರವಾದ ಕಡುಬಯಕೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜನರು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಈ ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಆಹಾರ ಎಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯು ತೋರಿಸಿದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಹಾರ ವ್ಯಸನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟೀಕೆ
ನ್ಯೂಟ್ರಿಯೆಂಟ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಈ ರೀತಿಯ ಚಟ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಪುರಾವೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕೈಪಿಡಿ, ಐದನೇ ಆವೃತ್ತಿ (ಡಿ ಎಸ್ ಎಮ್-ವಿ) ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಸೇವನೆಯು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಅಕ್ಯೂಂಬೆನ್ಸ್‌ನ ಶೆಲ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದು ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಹೊಂದಿರುವವರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅನುವಂಶೀಯತೆ
ಜರ್ನಲ್ ಸೆಲ್ ಮೆಟಾಬಾಲಿಸಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನವು ಎಫ಼್‍ಜಿಎಫ಼್ ೨೧ ಜೀನ್ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ಆಹಾರಗಳ ಹೋಲಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದೆ.ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಎಫ಼್‍ಜಿಎಫ಼್ ೨೧ ವಂಶವಾಹಿಯ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆಯ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ೨೦% ಹೆಚ್ಚು ಇದೆ. ಎಫ಼್‍ಜಿಎಫ಼್ ೨೧ ವಂಶವಾಹಿಯು ಹಸಿವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಫ಼್‍ಜಿಎಫ಼್ ೨೧ ಜೀನ್ ಸಹ ಸಿಹಿ ಹಲ್ಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಎಫ಼್‍ಟಿಒ ಜೀನ್ ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೆಫೀನ್ ಸೇವನೆಯ ನಡುವೆ ಸಂಬಂಧವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಎಫ಼್‍ಟಿಒ ಜೀನ್ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಫ಼್‍ಟಿಒ ಜೀನ್‌ನ ಕೆಲವು ರೂಪಾಂತರಗಳು ಮೆಸೊ-ಸ್ಟ್ರೈಟೊ ಪ್ರಿಫ್ರಂಟಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರಿವಾರ್ಡ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಸನದಂತಹ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಕ್ರೋಮೋಸೋಮ್ ೧೬ ರ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನಂತಹ ಸಿಹಿ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಆನುವಂಶಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡಿವೆ. ಡೋಪಮೈನ್ ರಿಸೆಪ್ಟರ್ ಡಿ೨ ಸಹ ವ್ಯಸನಕಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಳಾದ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಡೋಪಮೈನ್ ೨ ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯಿರುವಾಗ ವ್ಯಸನವು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಇದು ಒಬ್ಬರಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಸೈಕೋಆಕ್ಟಿವ್ ಡ್ರಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡುವ ಪೋಷಕರ ಜೈವಿಕ ಮಕ್ಕಳು ಚಾಕೊಲೇಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಿಹಿ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದೆ.
ತಾಯಿಯ ಹಾಲಿನ ರುಚಿಗೆ ಮತ್ತು ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳಿಗೆ ಶಾಂತತೆಯ ಭಾವವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ರೀತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಜನರು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಿಹಿ-ರುಚಿಯ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.ಜನರು ಹಸಿವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಹಸಿವು ಬಯಸುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ನಂತಹ ಶಕ್ತಿ-ಸಮೃದ್ಧ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಡುಬಯಕೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Https_blogs-images.forbes.com_niallmccarthy_files_2015_07_20150722_Chocolate_Fo.jpg/220px-Https_blogs-images.forbes.com_niallmccarthy_files_2015_07_20150722_Chocolate_Fo.jpg|left|thumb| ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಗ್ರಾಹಕರು; ಫೋರ್ಬ್ಸ್, ೨೦೧೯ ನಿಜವಾದ ವ್ಯಸನದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅನುಮಾನಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಹ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆ ನಿಜವೆಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಚಾಕೊಲೇಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಹ್ಲಾದಕರ ರುಚಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಆಹ್ಲಾದಕರ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ರುಚಿ ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಮಾಧುರ್ಯ, ಮೃದುತ್ವ ಮತ್ತು ಕೆನೆ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಆದರ್ಶ ಸಂವೇದನಾ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಗ್ರಾಹಕರ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ವರ್ತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿನ ಪ್ರೇರಕ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ರಿಯ ಮೂಲಕ ಈ ಬಯಕೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ಗಾಗಿ ಕಡುಬಯಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಸೇವನೆಯು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಅಂಶವಾದ ಸೆರೊಟೋನಿನ್ ಎಂಬ ನರಪ್ರೇಕ್ಷಕಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸಮತೋಲನವನ್ನು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ನ ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಆಹಾರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಏರಿಳಿತವು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಮುಟ್ಟಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪ್ರೀ ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಪಿ ಎಮ್ ಎಸ್) ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವರು ಋತುಚಕ್ರದ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನಂಶವಿರುವ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ. ಮೆಗ್ನೀಸಿಯಮ್ ಕೊರತೆಯು ಪ್ರೀ ಮೆನ್ಸ್ಟ್ರುವಲ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ (ಪಿ ಎಮ್ ಎಸ್) ನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವರ್ಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ಗಾಗಿ ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ವಾಸನೆಯು ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಅನ್ನು ಹಂಬಲಿಸುವವರಿಗೆ, ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ನ ದೃಷ್ಟಿ ಆರ್ಬಿಟೋಫ್ರಂಟಲ್ ಕಾರ್ಟೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟ್ರೈಟಮ್ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರತಿಫಲ-ಸಂಬಂಧಿತ ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ರಕ್ತದ ಸಕ್ಕರೆ
ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ರೀತಿಯು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಚಟದಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಬ್ಬಿನಂತಹ ಆಹಾರಗಳ ಸೇವನೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲವು ಡೋಪಮೈನ್‌ನಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಫೈಬರ್ ಹೊಂದಿರುವ ಆಹಾರಗಳು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದಲ್ಲಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ಆಹಾರಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಸಕ್ಕರೆಯ ಮೂಲಕ ಶಕ್ತಿಯ ವರ್ಧಕ ದೇಹದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೀನ್ಸ್, ಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿರು ತರಕಾರಿಗಳಂತಹ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ನಿಯಮಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯು ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಯೋಜಿತ ಊಟ ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಯೋಜನೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗಳು ಸಹ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಒತ್ತಡವು ಕಾರ್ಟಿಸೋಲ್ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮೂಲಕ ರಕ್ತದಲ್ಲಿನ ಸಕ್ಕರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿದ್ರೆಯ ಕೊರತೆಯು ಸಕ್ಕರೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಆಯಾಸವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿದ್ರೆಯ ಗಂಟೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಸೇವಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೃತಕ ಸಿಹಿಕಾರಕಗಳಾದ ಆಸ್ಪರ್ಟೇಮ್, ಸ್ಯಾಕ್ರರಿನ್ ಮತ್ತು ಸುಕ್ರಲೋಸ್ ಸೇವನೆಯು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಅವು ಸಮಾನವಾಗಿ ಸಿಹಿಯಾಗಿರುವುದು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ತೋರಿಸಿವೆ.
ಕೆಫೀನ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/Carob_chocolate_chip_cookies_with_coconut_and_cranberries.jpg/220px-Carob_chocolate_chip_cookies_with_coconut_and_cranberries.jpg|thumb| ಕೋಕೋ ಪೌಡರ್ ಬದಲಿಗೆ ಕ್ಯಾರಬ್ ಪೌಡರ್ ಬಳಸಿ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ಗಾಗಿ ಕಡುಬಯಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ಯಾರೋಬ್‌ನಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಕ್ಯಾರೋಬ್ ಥಿಯೋಬ್ರೊಮಿನ್ ಅಥವಾ ಕೆಫೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಎರಡೂ ವ್ಯಸನಕಾರಿ ಮೀಥೈಲ್ಕ್ಸಾಂಥೈನ್ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಸ್ವಯಂ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಯೋಗಕ್ಷೇಮ ಮತ್ತು ಚಾಕೊಲೇಟ್ ವ್ಯಸನವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೦೦ ಗ್ರಾಂ ಕ್ಯಾರೋಬ್ ೪೯.೧ ಗ್ರಾಂ ಸಕ್ಕರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಕೋಕೋ ಬೀನ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/e/ef/Rawcocoanibs.jpg|thumb| ಕೋಕೋ ನಿಬ್‌ಗಳು, ಕೋಕೋ ಕರ್ನಲ್‌ಗಳ ತುಂಡುಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಿ ಕರಗಿಸಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮದ್ಯಗಳಾಗಿಸಿ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ "ಕ್ರಂಚ್" ನೀಡಲು ಚಾಕೊಲೇಟ್ ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುದುಗಿಸಿದ, ಒಣಗಿಸಿ, ಹುರಿದ ಮತ್ತು ಚರ್ಮದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ಕೋಕೋ ಬೀನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮದ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೀನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಕೋಕೋ ಮಾಸ್ (ಕೋಕೋ ಪೇಸ್ಟ್) ಆಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಕರಗಿಸಿ ಮದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮದ್ಯವನ್ನು ಕೋಕೋ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಯಾಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ತಂಪಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಚ್ಚಾ ಚಾಕೊಲೇಟ್‌ನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಾಗಿ ಅಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಬಳಕೆ (ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ) ಚಾಕೋಲೆಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಕೋಕೋ ಘನವಸ್ತುಗಳು
ಕೋಕೋ ಪೌಡರ್ ಹಲವಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು "ವ್ಯಸನಕಾರಿ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಥಿಯೋಬ್ರೋಮಿನ್ ಕೋಕೋದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೋಕೋ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಈ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿದ ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು:
ಕಡುಬಯಕೆಗಳು - ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೈಕ್ರೋನ್ಯೂಟ್ರಿಯಂಟ್ ಮಟ್ಟಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್ ಕಡುಬಯಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು:
ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆ
ಕೋಕೋ ನಿಬ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೪-೫೮% ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಕಚ್ಚಾ ಚಾಕೊಲೇಟ್
ಕಚ್ಚಾ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕೋಕೋ ಬೀನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕೋಕೋ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಕೋಕೋ ಬೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಫೀನ್ ಮತ್ತು ಥಿಯೋಬ್ರೊಮಿನ್ ಅಂಶವು ಅವುಗಳ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಇದು ಇತರ ರೀತಿಯ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೋಕೋದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಂಶದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ನಲ್ಲಿನ ಕೆಫೀನ್ ಪ್ರಮಾಣವು ೩೫ ರಿಂದ ೨೦೦ ಮಿಲಿ ಗ್ರಾಮ್ ೫೦ ಗ್ರಾಮ್ ವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಾಲು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೆಫೀನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (೧೪-೫೦ ಮಿಲಿ ಗ್ರಾಮ್).
ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು
ಹಾಲು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು ಸಿಹಿ ರುಚಿ ಗ್ರಾಹಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಡೋಪಮೈನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. ಕಹಿ ನಂತರದ ರುಚಿಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಈ ಅನುಭವವು ಹೆಚ್ಚು ಆನಂದದಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಮದ್ಯ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1a/Edmond_Briottet_Creme_de_Cacao_Brun_Liqueur_%2814680228318%29.jpg/100px-Edmond_Briottet_Creme_de_Cacao_Brun_Liqueur_%2814680228318%29.jpg|thumb|229x229px| ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಲಿಕ್ಕರ್ ಬಾಟಲಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಲಿಕ್ಕರ್ ಎನ್ನುವುದು ವಿಸ್ಕಿ ಅಥವಾ ವೋಡ್ಕಾದ ಮೂಲ ಮದ್ಯದಿಂದ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍‍ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮದ್ಯದಂತಲ್ಲದೆ, ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಮದ್ಯವು ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೇಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಹಿಗೊಳಿಸುವ ಘಟಕಾಂಶವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಮದ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗವು ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಸಕ್ಕರೆಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ಡಾರ್ಕ್ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈಕೋಆಕ್ಟಿವ್ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಕೋಕೋ ಘನವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ, ಹಾಲು ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಅನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ವ್ಯಸನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/23/Chocolate_milk.JPG/220px-Chocolate_milk.JPG|thumb| ಒಂದು ಲೋಟ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಹಾಲು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Ice_cream_cone_%28cropped%29.jpg/220px-Ice_cream_cone_%28cropped%29.jpg|right|thumb| ಚಾಕೋಲೆಟ್‍ ಐಸ್ ಕ್ರೀಮ್ ಕೋನ್. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/47/Chopped_white_chocolate_chunks.jpg/220px-Chopped_white_chocolate_chunks.jpg|thumb| ಬಿಳಿ ಚಾಕೋಲೆಟ್‍
ಹಾಲು, ಸಕ್ಕರೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಸಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು: