cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ
ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತು
ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾದ ಖನಿಜ ಸಂಪತ್ತಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ತಾಮ್ರ, ಸೀಸ, ಸತು, ಸ್ವರ್ಣ ಮಕ್ಷಿಕ, ಟಂಗ್ ಸ್ಟನ್, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಚಿನ್ನ ಮುಖ್ಯ. ವ್ಯವಸಾಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ: ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಒಟ್ಟು ಭೂಮಿಯ 1/5 ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ. ಬತ್ತ, ಗೋದಿ, ಬಾರ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಮತ್ತು ಸೋಯ ಬೀನುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ. ಹತ್ತಿ, ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ನಾರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಜಪಾನ್ ಮಾದರಿಯ ಬತ್ತದ ಬೇಸಾಯದಿಂದಾಗಿ ಅಕ್ಕಿಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. 1905ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜಪಾನೀಯರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯಲಾಯಿತು. ಈಗ ಹತ್ತಿಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖನಿಜಸಂಪತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆದಿವೆ. ಜಪಾನೀಯರ ಆಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಸಿಮೆಂಟ್, ಕಬ್ಬಿಣ, ಉಕ್ಕು, ವಿದ್ಯುತ್ತು ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದವು. ದ್ವಿತೀಯ ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದು ಜಪಾನೀಯರು ಹಿನ್ನಡೆಯುವಾಗ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದರು. ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಎಲ್ಲ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣಗೊಂಡವು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಮತ್ತೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ನಾಶವಾಯಿತು. ಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್, ಧಾತು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಯಂತ್ರರಚನೆ, ರಸಾಯನವಸ್ತು, ಜವಳಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನ ಈಗಲೂ ವ್ಯವಸಾಯ ನಿರತರು. ಕೊರಿಯ ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬಹುತೇಕ ನಾಶ ಹೊಂದಿದವು. ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿತ ರೈಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ (21%) ವಿದ್ಯುತ್ಚಾಲಿತ. ಮಾಸ್ಕೊ ಬೀಜಿಂಗ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಕೆಲವು ನದಿಗಳು ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾದವು. ಪಿಯಂಗ್ ಯಾಂಗಿನಿಂದ ಮಾಸ್ಕೊ ಪೀಕಿಂಗುಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯುಂಟು.
ಆಡಳಿತ, ರಕ್ಷಣಾವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಈಗಿನ ಸಂವಿಧಾನದ (1948) ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಜನತಾ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ (ಪೀಪಲ್ಸ್‌ ಡೆಮಾಕ್ರಸಿ). ಅಧಿಕಾರ ಜನತೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದು. ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ, ಸಮಾನ, ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯ ಮತದಾನದ ಮೂಲಕ ಜನತೆ ಅಧಿಕಾರ ಚಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಕಾರ ನಿಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅಧಿವೇಶನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆರಡು ಬಾರಿ. ಈ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿಲ್ಲದಾಗ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾದಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪ ಹೊರಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯದು (ಪ್ರಿಸಿಡಿಯಂ). ಸಂಪುಟವೂ ಅದರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳೂ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಾಂಗಗಳು. ಪ್ರಧಾನಿಯೂ ಉಪಪ್ರಧಾನಿಗಳೂ ಮಂತ್ರಿಗಳೂ ಆಯೋಗ ಗಳ (ಮಂತ್ರಾಲಯಗಳ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರೂ ಸಂಪುಟ ಸದಸ್ಯರು. ಸಂಪುಟವನ್ನು ನೇಮಿಸುವ ಹೊಣೆ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆಯದು. ಇದು ಈ ಸಭೆಯ ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಕ್ಷಮಂಡಲಿಯೂ ಹೊಣೆ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದೊಂದಿಗೂ ಜನತಾ ಚೀನದೊಂದಿಗೂ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿಹಾಕಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬನಿಗೂ 18ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಸೇವೆ ಕಡ್ಡಾಯ. (ಸೈನ್ಯಬಲ 4,00,000. ಚಾಲ್ತಿ ಆಯವ್ಯಯದ ಶೇ. 30.2 ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತಿದೆ.)
ಇತಿಹಾಸ
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ 1910ರಿಂದ ಜಪಾನಿನ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅಖಂಡ ಕೊರಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ಪಡೆದದ್ದು 1945ರಲ್ಲಿ. ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದೆ 1943 ಡಿಸೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಚೀನ, ಬ್ರಿಟನ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೈರೊ ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೂ ಇತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಗ ಸಾರಿದ್ದುವು. 1945ರಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ಸ್‌ಡಾಂನಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಈ ವಿಚಾರ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 1945ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 8ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ ಜಪಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದಾಗ ಅದು ಕೊರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 12ರಂದು ಸೋವಿಯತ್ ಸೇನೆಗಳು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದವು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 8ರಂದು. ಜಪಾನ್ ಶರಣಾಗತಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕೊರಿಯವನ್ನು 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಸೇನೆಗಳ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಜಪಾನೀಯರ ಆಡಳಿತ ಕೊನೆಗೊಂಡಾಗ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶೂನ್ಯಸ್ಥಿತಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರಚಿಸಿ ಕೊಂಡುವು. ಕೊರಿಯದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೋವಿಯತ್ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಆಯೋಗ ರಚಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಇದು ಕೊರಿಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸರ್ಕಾರವೊಂದನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಏರ್ಪಡಿಸಬೇಕೆಂದೂ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1945ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೊನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ಬೃಹದ್ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು (ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟ, ಬ್ರಿಟನ್, ಅಮೆರಿಕ, ಚೀನ) ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದುವಾದರೂ ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಡೀ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು 1947ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆ ನಿರ್ಣಯಿಸಿತಾದರೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದ ಕೈವಾಡವಿದೆಯೆಂಬ ಸಂಶಯದಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸೋವಿಯತ್ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಸಂವಿಧಾನವೊಂದು 1948ರಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದವು (ಆಗಸ್ಟ್‌ 25). ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 28ರಂದು ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯದ ಪ್ರಥಮ ಪರಮೋನ್ನತ ಜನತಾ ಸಭೆ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡು ನೂತನ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವಾದಿ ಜನತಾ ಗಣರಾಜ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದದ್ದು ಅಂದು. 38ನೆಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಆಚೀಚಿನಿಂದ ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳ ತಿಕ್ಕಾಟ ಬಿರುಸಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ 1950 ಜೂನ್ 25ರಂದು ಯುದ್ಧ ಆಸ್ಫೋಟನೆಯಾದಾಗ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯದ ನೆರವಿಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಅನೇಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೈನ್ಯಗಳು ಬಂದವು. ಮೂರು ವರ್ಷ ನಡೆದ ಈ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯವಾದದ್ದು 1952 ಜುಲೈ 27ರಂದು-ಪಾನ್ಮುಂಜಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬಿದ್ದಾಗ. ಕೊರಿಯದ ಐಕ್ಯಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಈ ಕೌಲಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಆಶಯ ವ್ಯಕ್ತ ಪಟ್ಟಿತ್ತಾದರೂ ಈ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಯತ್ನ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ. 1954ರಲ್ಲಿ ಜಿನೀವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು 1962ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪ್ರಯತ್ನವೂ ಫಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಮೂಲಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ
ವಸಂತ ದೇವಾಲಯ ಬುದ್ಧ
ವಸಂತ ದೇವಾಲಯ ಬುದ್ಧ (ಚೈನೀಸ್:zh|c=中原大佛 and ಸರಳೀಕೃತ ಚೈನೀಸ್:鲁山大佛 ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನೀಸ್:魯山大佛) ಚೀನಾದ ಹೆನಾನ್‌ನ ಲುಶನ್ ಕೌಂಟಿಯ ಝೌಕುನ್ ಟೌನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವೈರೋಕಾನಾ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೯೯೭ ರಿಂದ ೨೦೦೮ ರವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಫೊಡುಶನ್ ರಮಣೀಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮುಕ್ತಮಾರ್ಗ ನಂ. ೩೧೧.೧೨೮ ಮೀಟರ್(೪೨೦ ಫೀಟ್),೨೫ ಮೀಟರ್(೮೨ ಫೀಟ್) ಕಮಲದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇದು ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕತೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯ ನಂತರ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಮೆಯು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ೧೮೨ ಮೀಟರ್(೫೯೭ ಫೀಟ್) ಎತ್ತರದೊಂದಿಗೆ ವಸಂತ ದೇವಾಲಯ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಅದನ್ನು ಇರಿಸಲು ಬಳಸಿದ ೨೫ ಮೀಟರ್ (೮೨ ಅಡಿ) ಪೀಠ/ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಸ್ಮಾರಕವು ಒಟ್ಟು ೧೫೩ ಮೀಟರ್ (೫೦೨ ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪ್ರತಿಮೆಯು ನಿಂತಿರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎರಡು ಪೀಠಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಮರುರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗವು ೧೫ ಮೀ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಈಗ ಸ್ಮಾರಕದ ಒಟ್ಟು ಎತ್ತರವನ್ನು ೨೦೮ ಮೀ (೬೮೨ ಅಡಿ) ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ವಸಂತ ದೇವಾಲಯ ಬುದ್ಧ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಟಿಯಾನ್ರುಯಿ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಅದರ ನೀರು, 60 C ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಟ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಫೋಕ್ವಾನ್ ದೇವಾಲಯವು ಗುಡ್ ಲಕ್ ಗಂಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಡ್ರ್ಯಾಗನ್ ಹೆಡ್ ಶಿಖರದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆಯ ತೂಕ ೧೧೬ ಟನ್.
ಪ್ರತಿಮೆಯ ಎದೆಯೊಳಗೆ ಸಣ್ಣ ಹಿಮ್ಮುಖ ಸ್ವಸ್ತಿಕ (ಸೌವಸ್ತಿಕ) ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.
ಸಹ ನೋಡಿ
ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಡಿ. ವಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ
(೧೯೨೬ ರ ಮೇ, ೯-೨೦೦೯, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೯)
ಮೈಸೂರಿನ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶಕ, ದಿವಂಗತ, ಶ್ರೀ.ಡಿ.ವಿ.ಕೆ.ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಮೌಲಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಜನರಿಗೆ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ-ಕಾರ್ಯ, ಅವರಿಗೆ, ಧನ್ಯತಾ ಭಾವವನ್ನು ತಂದಿತ್ತು.
ಮೂರ್ತಿಯವರ ಪರಿವಾರ
ತಂದೆ, ಪಂಡಿತರತ್ನಂ ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯ, ತಾಯಿ ರುಕ್ಮಿಣಮ್ಮನವರು. ಕೋಲಾರಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇತಮಂಗಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೯೨೬ ರ ಮೇ ೯ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಡಿ. ವಿ .ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ.(ಆನರ್ಸ್) ಮಾಡಿ, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಅವರಿಗೆ 'ಬಾಲಮಣಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ' ದೊರೆಯಿತು. ಡಿ. ವಿ .ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ, ೭ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಆರ್ಷಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಸಾಂಖ್ಯ ಲೋಕಾಯತ ತತ್ವಗಳು ಅವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಮಾಡಿದವು. ಪ್ರೊ. ವಿ. ಎಲ್. ಡಿ’ಸೊಝ ರವರು, ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ-ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಆಶೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿನ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಕೆ. ಮುನಿರಂಜನ್, ಸಂಶೋಧನ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಶಿಷ್ಯವೇತನವನ್ನೂ ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಡಿ,ವಿ.ಕೆ ಅವರು ಇವ್ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಮನಕೊಡದೆ, ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದ, ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನೇ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ಪಾರಿವಾಳ-ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುವ ಹವ್ಯಾಸವಿತ್ತು
ಡಿ. ವಿ .ಕೆ. ಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ, ಪಾರಿವಾಳದ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರುವ ಹವ್ಯಾಸದಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಮೈಸೂರಿನ ಮಂಡಿ ಮೊಹಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರಾಣವೊಂದನ್ನು ಕಿರಾಯಕ್ಕೆ ಪಡೆದು,ಕಾಗದ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಲೇಖನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಕಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ರದ್ದಿ ಕಾಗದವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದರು.
ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಾರ್ಪಣ್ಯದ ಜೀವನಶೈಲಿ, ಗಾಢವಾಗಿ ನಾಟಿತ್ತು
ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಡಿವಿಕೆ ಗೆ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮನವರಿಕೆಯಾಯಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕರ ದೀನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವರು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಾಗ ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೀಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಜರ್ಮನ್, ರಷ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ, ಮೀಮಾಂಸೆಗಳನ್ನು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ಭಾರತೀಯ ಕೃತಿಗಳಾದ, ಬಂಕಿಂಚಂದ್ರ, ಶರತ್ಚಂದ್ರ, ಪ್ರೇಮ್ ಚಂದ್ ರನ್ನು ಓದಿದರು. ಕಾರಂತ, ಅನಕೃ, ಮತ್ತಿತರ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರೊಡಗೂಡಿ, ಇಂಡೋ ಸೋವಿಯತ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು.
’ಸಮಾಜವಾದ,’ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು
ಸಮಾಜವಾದದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಡಿ. ವಿ .ಕೆ. ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಮಹಾನ್ ಮಾನವತಾವಾದಿಯಾದರು. ತಾವು ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ವೃತ್ತಿ ಪುಸ್ತಕಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಯೆಂದರೆ, ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಬೆಲೆ, ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿರಬೇಕು. ಲೇಕಕರಿಗೆ ಗೌರವ-ಧನವನ್ನು ಅವರು ತಕ್ಷಣ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. 'ಅನುಪಮ ನಿರಂಜನರ' ’ತಾಯಿ ಮಗು’-(೩೭ ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಣೆ)
ಲಿಥಿಯಮ್
thumb|ಲಿಥಿಯಮ್ ಲಿಥಿಯಮ್ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತು ಲೋಹ. ಇದು ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದುದು. ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಈ ಧಾತುವನ್ನು ಎಣ್ಣೆಯ ಪದರದ ಕೆಳಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಿ. ವಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ
’ಸಮಾಜವಾದ,’ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು
'ಎ.ಎನ್.ಮೂರ್ತಿರಾಯರ ದೇವರು',-(೧೭ ಬಾರಿ ಪ್ರಕಟಿತ)
ಲಿಥಿಯಮ್
ಇದು ಆಧುನಿಕ ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದ 1ಎ ಗುಂಪಿನ 2ನೆಯ ಆವರ್ತದ ಮೊದಲನೆಯ ಧಾತು. ಪ್ರತೀಕ Li, ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 3, ಪರಮಾಣುರಾಶಿ 6.939, ಬೆಳ್ಳಿಬಿಳುಪಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಗುರವಾದ ಏಕವೇಲೆನ್ಸೀಯ ಕ್ಷಾರೀಯಲೋಹ. ಕುದಿಬಿಂದು 179ಲಿ ಸೆ,  ದ್ರವನಬಿಂದು 1317ಲಿ ಸೆ, ಸಾಪೇಕ್ಷಸಾಂದ್ರತೆ 0.534, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ವಿನ್ಯಾಸ 1s22s1. ಯೋಹನ್ ಆಗಸ್ಟ್ ಅರ್ಫ್ವೆಡ್‌ಸನ್ ಎಂಬಾತನಿಂದ 1817ರಲ್ಲಿ ಶಿಲಾರೂಪದ ಖನಿಜ ಪೆಟಲೈಟ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮುಖೇನ ಆವಿಷ್ಕಾರ. ಶಿಲಾಮಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥದ ಗ್ರೀಕ್‌ಪದ ಲಿತಿಯೋಸ್‌ನಿಂದ ಈ ಹೆಸರು. ದ್ರವ ಲಿತಿಯಮ್  ಕ್ಲೋರೈಡಿನ  ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯಿಂದ  ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಲಿತಿಯಮನ್ನು ಪಡೆದ ಖ್ಯಾತಿ ಡೇವಿಗೆ (1778-1829) ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಡಿ. ವಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ
’ಸಮಾಜವಾದ,’ ಅವರನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು
'ದಾಂಪತ್ಯ ದೀಪಿಕೆ', ಮತ್ತು, ’ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಕಥೆ,’ ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ಮಾರಿದರು.
ಡಿ. ವಿ .ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ, ಸ್ವತಃ ಒಬ್ಬ ಒಳ್ಳೆಯ ಲೇಖಕರು
ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ತಾವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ರಚಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಲಿಥಿಯಮ್
ದೊರಕುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ
ಭೂಮಿಯ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಧಾತುಗಳ ಪೈಕಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಇದರ ಸ್ಥಾನ 35. ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಅಲ್ಯುಮಿನೊಸಿಲಿಕೇಟುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾಡ್ಯುಮಿನ್, ಲೆಪಿಡೊಲೈಟ್, ಆಂಬ್ಲಿಗೋನೈಟ್ ಮತ್ತು ಪೆಟಲೈಟ್ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಆಹರಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಖನಿಜ ಚಿಲುಮೆಗಳು, ಸಮುದ್ರನೀರು, ಬಿಟ್ಯುಮೆನ್‌ಯುಕ್ತ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಮಣ್ಣು, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಊತಕಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಗ್ರಾಫೈಟ್ ಆನೋಡ್ ಹಾಗೂ ಉಕ್ಕಿನ ಕ್ಯಾತೋಡ್ ಬಳಸಿ ಲಿತಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡುಗಳ ದ್ರವಿತ ಮಿಶ್ರಣದ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಭಜನೆಯಿಂದ ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಡಿ. ವಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ
ನಿಧನ
೨೦೦೯ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೯ ನೇ ತಾರೀಖಿನಂದು ಮೂರ್ತಿಯವರು ನಿಧನರಾದರು. ಕೊನೆಯವರೆವಿಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಅವರು ತೋರಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಬದ್ಧತೆ, ಹಾಗೂ, ಮೌಲಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ,ಮಾದರಿಯಾಗಿದೆ.
ಲಿಥಿಯಮ್
ಗುಣಗಳು
ಈ ತನ್ಯಲೋಹಕ್ಕೆ ಕಾಯಕೇಂದ್ರಿತ ಘನಸ್ಫಟಿಕೀಯ ಸಂರಚನೆ ಇದೆ. ಇದು ಸೀಸಕ್ಕಿಂತ ಮೃದುವಾಗಿದ್ದರೂ ಇತರ ಕ್ಷಾರೀಯ ಲೋಹಗಳಿಗಿಂತ ಗಡಸು. ಜ್ವಾಲೆಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ನೀಡುವ ಲಿತಿಯಮ್, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತ ಅದರೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ಲಿತಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಜನ್‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ಕ್ಷಯಿಸುವುದರಿಂದ ನ್ಯಾಫ್ತದ್ರವದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಪೆಟ್ರೊಲೇಟಮ್ ಲೇಪಿಸಿ ಇದನ್ನು ದಾಸ್ತಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲಿತಿಯಮ್-7 (92.5%), ಲಿತಿಯಮ್-6 (7.5%) ಇವು ಲಿತಿಯಮ್‌ನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು. 1 ಸೆಕೆಂಡಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಧಾಯುವುಳ್ಳ 5 ವಿಕಿರಣಪಟು ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು (ಲಿತಿಯಮ್-5, ಲಿತಿಯಮ್-8, ಲಿತಿಯಮ್-9, ಲಿತಿಯಮ್-10, ಲಿತಿಯಮ್-11) ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಿತಿಯಮ್-6ನ್ನು ಮಂದಗತಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳಿಂದ ತಾಡಿಸಿದರೆ ಹೀಲಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಟಿಯಮ್ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಿತಿಯಮ್ ಬೆರೆಸುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್, ಸೀಸಗಳಂಥ ಮೃದು ಲೋಹಗಳು ಗಡಸಾಗುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಮೂರು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡು Li+ ಕ್ಯಾಟಯಾನ್ ಇರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲ ಸಕ್ರಿಯ ಧಾತು ಲಿತಿಯಮ್. ಇದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೂ ಇತರ ಕ್ಷಾರೀಯ ಲೋಹಗಳ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೂ ದ್ರಾವ್ಯತೆ ಅಥವಾ ವಿಲೇಯತೆಯಲ್ಲಿ (ಸಾಲ್ಯುಬಿಲಿಟಿ) ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇದೆ.
ಡಿ. ವಿ. ಕೆ. ಮೂರ್ತಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References / >
ವರ್ಗ:ಪ್ರಕಾಶಕರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಲಿಥಿಯಮ್
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಲಿತಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಅನ್ವಯಗಳು ಅನೇಕ. ಉದಾ: ಡಿಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಾನ್-ಫೆರ‍್ರಸ್ ಎರಕಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಲಿತಿಯಮ್‌ನ, ಕೆಲವು ಕುಲುಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಹಕ್ಕಳೆ (ಸ್ಕೇಲ್) ಕಟ್ಟದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಲಿತಿಯಮ್ ಬಾಷ್ಪದ ಬಳಕೆ ಇದೆ. ಆಕಾಶನೌಕೆ ಮತ್ತು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳ ಗಾಳಿಯಾಟವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನ್‌ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಲಿತಿಯಮ್ ಹೈಡಾಕ್ಸೈಡ್, ಜೀವರಕ್ಷಕ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬಿಸಲು ಲಿತಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರೈಡ್, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಬಾಂಬು ತಯಾರಿಸಲು ಡ್ಯೂಟೀರಿಯಮ್‌ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಲಿತಿಯಮ್ ಸಂಯುಕ್ತವೊಂದನ್ನು, ಉನ್ಮಾದ-ಖಿನ್ನತೆ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪ (ಮ್ಯಾನಿಕ್-ಡಿಪ್ರೆಸ್ಯೂ ಸೈಕಾಸಿಸ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಲಿತಿಯಮ್ ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ರಬ್ಬರ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯುಟೈಲ್ಲಿತಿಯಮ್, ವಾಯುವಿನಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶ ಹೀರಬಲ್ಲ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಲವಣದ್ರಾವಣ ತಯಾರಿಸಲು ಲಿತಿಯಮ್‌ನ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮೈಡ್, ಎನ್ಯಾಮಲ್ ಮತ್ತು ಗಾಜು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲಿತಿಯಮ್ ಫ್ಲೋರೈಡ್ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಲಿಯುಗ ಕೃಷ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನಾಗವರ್ಮ-೧
ನಾಗವರ್ಮ ೧ (ಕಾಲ ಸು ೯೯೦) ಶಾಸನಕವಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಈತನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕವಿ. ಛಂದೋಬುಧಿ ಮತ್ತು ಕರ್ಣಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ ಈತನ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥ, ಎರಡನೆಯದು ಚಂಪೂಕಾವ್ಯ. ಈ ಕವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೂ ಕರ್ಣಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಸಂಗತಿಗಳಿಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನೆಂಬ ರಾಜ ಕವಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಭೋಜರಾಜ ಕವಿಗೆ ಕೆಲವು ಜಾತ್ಯಶ್ವಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನೆಂದೂ ಕಾದಂಬರಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಅಂಶಗಳಾದರೆ ಕವಿ ಸಯ್ಯಡಿಯವನೆಂದೂ ಈತನ ಪೂರ್ವಿಕರು ವೆಂಗಿಯ ವೈದಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆಂದೂ ಈತ ಯುದ್ಧವೀರನಾಗಿದ್ದನೆಂದೂ ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಛಂದೋಂಬುಧಿ
ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಪ್ರಥಮ ಛಂದಶ್ಯಾಸ್ತ್ರ ಕೃತಿ. ಕಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಹತ್ವದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಇದು ಆದಿಗ್ರಂಥ. ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಆಕರ, ಆರು ಅಧಿಕಾರಗಳುಳ್ಳ ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಸಂಸ್ಕøತ, ಪ್ರಾಕೃತ, ಕನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಸಂಸ್ಕøತ ಛಂದಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಕಾರರಾದ ಪಿಂಗಲ, ಜಯದೇವರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಈತನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ವೈದಿಕ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಈತ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಛಂದೋಂಬುಧಿಯ ಪಂಚಮಾಧಿಕಾರ ಅಚ್ಚಗನ್ನಡ ಛಂದಸ್ಸಿನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕರ್ಣಾಟಕ ವಿಷಯ ಜಾತಿವೃತ್ತಗಳ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ಛಂದೋಂಬುಧಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಛಂದೋಗ್ರಂಥವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದು ಅದರ ವಿಪುಲ ಪಾಠಾಂತರಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ
ಕರ್ಣಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಬಾಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಭೂಷಣನಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಎಂಬ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯದ ಪದ್ಯಾನುವಾದ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾದಂಬರಿಯದು ಲಯಾನ್ವಿತವಾದ ಗದ್ಯವಾದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪದ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುವುದು ಸುಲಭವೂ ಉಚಿತವೂ ಆಯಿತು. ಶೃಂಗಾರಾದ್ಭುತಪ್ರಧಾನವಾದ ಕಾದಂಬರಿಯ ಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಶುದ್ಧ ಪದ್ಯವೇ ತಕ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮವೆಂದು ನಾಗವರ್ಮ ಮನಗಂಡದ್ದು ಸ್ತುತ್ಯ. ಈತ ಕಾವ್ಯರಚನೆಗೆ ಚಂಪೂರೂಪವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡುದಕ್ಕೆ, 10ನೆಯ ಶತಮಾನ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂಪೂಯುಗವಾಗಿದ್ದುದೂ ಒಂದು ಕಾರಣವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಮೂಲ ಕಾವ್ಯದ ಕೆಲವು ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಅತಿರೇಕಗಳನ್ನೂ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ; ಬಾಣನ ವಾಗ್ವೈಪರೀತ್ಯ, ವರ್ಣನಾಬಾಹುಳ್ಯ, ಸಮಾಸ ಜಟಿಲತೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಿದಂತಾಗಿದೆ.
ಮೂಲದ ಸೌಂದರ್ಯ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಜೀವಾಳಗಳಿಗೆ ಭಂಗ ಬರದಂತೆ ಕವಿ ಭಾಷಾಂತರಕಾರ್ಯವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೂಲತಃ ಈತನದು ಭಾಷಾಂತರವಾದರೂ ಮೂಲವನ್ನು ಮೀರದ ಸ್ವೋಪಜ್ಞತೆಯನ್ನು ಈತ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೂಲಭಾಗಗಳ ವಿಸ್ತರಣ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಪದ್ಯಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಕೆಲವು ಗೌಣವಾದ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳು ಕನ್ನಡ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ. ಮೂಲಕೃತಿಯ ಹೂರಣಕ್ಕೆ ಲೋಪವೊದಗದಂತೆ ಕವಿ ಇದನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತ ಸೇರಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಿಟ್ಟಿರುವುದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಮೂಲದ ಅನೌಚಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಈತ ಹೋಗಲಾಡಿಸುವಾಗ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಮೂಲದ ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂತೂ ಈತನ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ. ಯಥಾವತ್ತಾದ ಅನುವಾದ, ಸಂಗ್ರಹಾನುವಾದ, ವಿಸ್ತಾರಾನುವಾದ, ಭಾವಾನುವಾದ ಮುಂತಾದ ಭಾಷಾಂತರ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಕರ್ಣಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ ಭಾಷಾಂತರ ಕಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನಯೋಗ್ಯವಾದ ಆಚಾರ್ಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೋಲಿನ ಅಂಶಗಳೂ ಇವೆ. ಆದರೆ ಇದು ಗೆಲುವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಅನುವಾದವೆನಿಸಿದೆ. ಕಾದಂಬರಿ ತುಂಬ ತೊಡಕಾದ ಒಂದು ಪ್ರಣಯಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅದು ಮಾನುಷ-ಅತಿಮಾನುಷಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಇಂದ್ರಜಲ ಸದೃಶವಾದ ಸ್ವಪ್ನಸಮಾನವಾದ ಜಗತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ಜನ್ಮ ಶಾಪ ಮುಂತಾದ ಅಸಂಭಾವ್ಯವೆನಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳ ಸರಮಾಲೆಯನ್ನೇ ನೋಡುತ್ತೇವೆ. ಶೃಂಗಾರ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ರಸವಾದರೂ ಅದು ಉದಾತ್ತವಾದ ಶೃಂಗಾರ; ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಪವಿತ್ರವೂ ಪಕ್ವವೂ ಆಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವಂಥದು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾ ದಂಬರಿ ವಿಶಿಷ್ಟದರ್ಶನ ಸಂಪನ್ನವಾಗಿ ಇತರ ಶೃಂಗಾರಕಾವ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಮಹಾಶ್ವೇತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಪುಂಡರೀಕ, ಚಂದ್ರಾಪೀಡ ಈ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳು. ಕಾದಂಬರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಕವಿ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಮಹಾಶ್ವೇತೆಯೇ ಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕಿ. ಅವಳು ಪ್ರೇಮವನ್ನು ತಪಸ್ಸಿನ ಸ್ತರಕ್ಕೇರಿಸಿದ ಮಹಾಮಹಿಳೆ.
ಕರ್ಣಾಟಕ ಕಾದಂಬರಿ ಉಪಲಬ್ಧ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಭಾಷಾಂತರ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಶೃಂಗಾರಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಸಂಸ್ಕೃತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸುವ ಕವಿಗಳಿಗೆ, ಪ್ರಣಯ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವವರಿಗೆ ಅದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕವಾದುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಮುಂದಿನ ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳ ಮೇಲಾಗಿದೆ. "ಕಾದಂಬರಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯವಲ್ಲ; ಆದರೆ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗುವ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ".
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ವರ್ಗ:ಹಳಗನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಳೆಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಛಂದಸ್ಸು
ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಹ್ಯುಂಡೇ ಐಟ್ವೆಂಟಿ
thumb ಹ್ಯುಂಡೇ ಐಟ್ವೆಂಟಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಮೋಟರ್ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಐಟೆನ್ ಮತ್ತು ಐಥರ್ಟಿ ನಡುವೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿಡಲಾದ ಒಂದು ಸಬ್‍ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಕಾರು. ಅದು ಮುಂಚಕ್ರ ಚಾಲಕ ಕಾರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ಬಾಗಿಲುಗಳಿರುವ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಐಟ್ವೆಂಟಿ ಬಹುತೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಟ್ಸ್ ಬದಲಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಗೆಟ್ಸ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕು ಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾರಿಗೆ
ಜಂಬಗಿ
ಜಂಬಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ
ಜನನ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯ
'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರು 'ಚಾಂಗ್ ಚುನ್,' ನ 'ಜಿಲಿನ್', ನಗರದಲ್ಲಿ, ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮನೆಯ ವಾತಾವರಣ ಬಹಳ ಪ್ರಶಸ್ತವಾಗಿಯೂ ಸಂಘರ್ಷಮಯವಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ೧೯೬೩-೧೯೭೩ ರ ವರೆಗೆ, 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರ ತಂದೆಯವರ ಜೊತೆ, ಮಂಗೋಲಿಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ 'Horqin Right Front Banner of Inner Mongolia' ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಅಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಮೀಣವಲಯದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಆಂದೋಳನವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ೧೯ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಜಿಲಿನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ, ಅನ್ಯಾಯದ ವಿರುದ್ಧ 'ಬಂಡಾಯ' ಅವರ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗಿತ್ತು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ,' ರವರು, ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ 'ಬೀಜಿಂಗ್ ನ ನಾರ್ಮಲ್ (ಜಿಲಿನ್) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಸೇರಿ, ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಎ. (ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ) ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಪದವಿಯ ಬಳಿಕ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರು, 'ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ' ಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದೋದಿದ ಅವರ 'ಪ್ರಬಂಧೋಪನ್ಯಾಸ' ,Critique on Choices - Dialogue with Le Zehou and Aesthetics and Human Freedom' ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ-ಸನ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಅವರ ಕಾಲೇಜಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಿದ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಚೈನಾದೇಶದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿಂತಕ, 'ಲಿ ಝೆಒ' ರವರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚರ್ಚೆಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು. ೧೯೮೮-೮೯ ರವ ವರೆಗೆ ಒಂದು ವರ್ಷ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರು, ಚೈನಾದೇಶದ ಹೊರಗೂ ಹೋಗಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಓಸ್ಲೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮತ್ತು ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಹವಾಯ್ ಸೇರಿವೆ.
'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರ ಹೋರಾಟದ ಪರಿಚಯ
'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ'ರವರು, ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚೀನಾದೇಶ, ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸಂಕೋಲೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳಿಸುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ನಾಗರಿಕರ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿನ ಹೋರಾಟದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೇಶವಾದ ಚೈನಾ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಯೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿಯೂ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇಂತಹ ಶಕ್ತಿ ಟೀಕಾದಾಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಚೀನೀ ಸಮುದಾಯದ 'ಮೊದಲ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ'ಯಾಗಿದೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಚೈನಾ ಸರಕಾರದ ಒಳ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಳೊಳಗೇ ಚರ್ಚೆಗಳು ವಿಚಾರವಿನಿಮಯಗಳೂ ನಡೆಯಲು ಆರಂಭವಾಗಿವೆ. ಈ ತರಹದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಮರ್ಥಕರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಉಗ್ರರಿದ್ದಾರೆ ; ಹಾಗೂ ಅವರ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ೫೪ ವರ್ಷ ಹರೆಯದ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರು, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರದ ಜೊತೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕಿಂತಾ ಶಾಂತಿಯುತ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಹಾರದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅಗತ್ಯದ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
'ಸನ್ ೨೦೧೦ ರ ಶಾಂತಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,' ಗೆ ಬಂದ ಅರ್ಜಿಗಳ ಮೊತ್ತ
ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಬಂದ ೨೩೭ ದಾಖಲೆ ಉಮೇದುವಾರರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಲಿಯೋಪರ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಹೋರಾಟದ ದ್ಯೋತಕ, 'ಡಾ. ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ‘ ಅವರು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಹೋರಾಟದ ದ್ಯೋತಕ’ ಎಂದು ನೊಬೆಲ್ ಸಮಿತಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ನಾರ್ವೆಯ 'ಥೋರ್ಬ್‌ಜೋರ್ನ್ ಜಗ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್' ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ’ಟಿನ್ನಮೆನ್ ಸ್ಕೇರ್’ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಂದೋಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಸಮರ್ಥಕ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಚೈನದ ಯುದ್ಧ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಕರಲ್ಲಿ 'ಆರ್ಚ್ ಬಿಶಪ್ ಡೆಸ್ಮಂಡ್ ಟೂಟೊ' ಟಿಬೆಟ್ಟಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗುರು, 'ದಲೈ ಲಾಮಾ' ಮತ್ತಿತರು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ, 'ಹ್ಯಾನ್ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ,' 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು, 'ಚೀನದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವರ್ಚಸ್ಸಿ'ನಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಬೀರುತ್ತದೆ. 'ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಸನ್, ೨೦೦೯ ರ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ', ಒಬಾಮ'ರವರೇ ಚೈನಾ ಸರಕಾರದ ಮೇಲೆ, ಡಾ.ಲಿಯೋರವರನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಚೈನದ ನಾಗರಿಕನಿಗೆ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಗೆ ನೋಬೆಲ್ ಸನ್ಮಾನ
೭೪ ವರ್ಷಗಳ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿತರಣಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಸನ್. ೨೦೧೦ ರ, 'ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ'ವನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ, ಒಂದು ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಯಮೇಲೆ ಇರಿಸಿ,'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರ ಹೆಸರನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಚೈನಾ ಸರಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಅನುಮತಿಕೊಡದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ, 'ಚೈನಾ' ಮಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ
ಚೀನವು ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇಂಥ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂಡಾಯ ಸಮೂಹವನ್ನು ಚೀನ ಸರಕಾರ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ್ದರೂ ೫೪ ರ ಹರೆಯದ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ, ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಸಂಘರ್ಷವಿಲ್ಲದೇ ಬೃಹತ್‌ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಒಲವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಅಹಿಂಸಾ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿರುವ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ'ರವರನ್ನು 'ನಾರ್ವಿಯನ್ ನೊಬಲ್ ಸಮಿತಿ'ಯು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾವು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಿಚಾರವು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದ ಜನರೆಲ್ಲರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದಿದೆ.
'ಹೋರಾಟ', 'ಜೈಲುವಾಸದ ಸಂಘರ್ಷಮಯ ಬದುಕು' 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ರವರ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಪಸರಿಸಿತ್ತು
ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಹಲವಾರು ಪ್ರಗತಿಪರ ಹೋರಾಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು 'ಚೀನಾ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಸರ್ವಾಡಳಿತ ಸರಕಾರ'ದ ಕೆಂಗಣ್ಣಿಗೆ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹತ್ತಾರು ಬಾರಿ ಜೈಲು ಸೇರಿದ್ದರು. 'ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪರ,' ಮತ್ತು 'ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪರ,' ಅವರ ಹೋರಾಟ ಜಗತ್ತಿನ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿತ್ತು
೭ ಪ್ರಮುಖ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 'ಲ್ಯೂ ಜಿಯಾಒಬೊ' ತಮ್ಮ ಹೋರಾಟದ-ನಿಲವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಹಾಗೂ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಸರಕಾರದ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಏಕಪಕ್ಷೀಯ ಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯವಾಳುವ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವನ್ನು ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಿ, ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಡಮೂಡಿಸಿರುವ ೭ ಪ್ರಮುಖ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಲವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಡಿನ ವೀರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
೧೮೫೬
ವರ್ಷ ೧೮೫೬ (MDCCCLVI) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೫೬
ಆನಂದೂರು ಕೊಪ್ಪಲು
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಇಲವಾಲ ಹೋಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ. ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ ಸೊಬಗನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ನದಿಯ ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕುಂಬಾರ ಕೊಪ್ಪಲಿನ ಅಮ್ಮನವರ ಹಬ್ಬ ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ತಾರಾ (ರಾಮಾಯಣ)
ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ತಾರಾ (ಸಂಸ್ಕೃತ:तारा, Tārā, ಅಕ್ಷರಶಃ "ನಕ್ಷತ್ರ") ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ವಾನರ ರಾಜ ವಾಲಿಯ ಪತ್ನಿ. ವಿಧವೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವಳು ವಾಲಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಸುಗ್ರೀವನ ರಾಣಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ತಾರಾಳನ್ನು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ವಾನರ ವೈದ್ಯ ಸುಶೇನನ ಮಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಮಂಥನದಿಂದ ಮೇಲೇಳುವ ಅಪ್ಸರಾ (ಆಕಾಶದ ಅಪ್ಸರೆ) ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾರಾ ವಾಲಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಅಂಗದ ಎಂಬ ಮಗನಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ರಾಕ್ಷಸನೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾಲಿ ಸತ್ತನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರರು ಭಾವಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನ ಸಹೋದರ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಜನಾಗಿ ವಾಲಿಯ ಹೆಂಡತಿ ತಾರಾಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ವಾಲಿ ಸತ್ತುಹೋಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಹಿಂದಿರುಗುವ ವಾಲಿಯು ತಾರಾಳನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಲಿಗೆ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದಾಗ, ತಾರಾ ಯದ್ದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸಬೇಡಿ ಏಕೆಂದರೆ ಸುಗ್ರೀವನ ಜೊತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ರಾಮನಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಾಲಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ವಾಲಿ ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದೆ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ರಾಮನ ಬಾಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ರೂಪಾಂತರಗಳು ತಾರಾಳ ಅಳಲನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶೀಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ತಾರಾ ತನ್ನ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ರಾಮನ ಮೇಲೆ ಶಾಪವನ್ನು ಹಾಕಿದರೆ, ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಮನು ತಾರಾಗೆ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸುಗ್ರೀವ ತನ್ನ ಸಿಂಹಾಸನಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ವಾನರ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಜನಾದ ನಂತರ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಡುತ್ತೇನೆಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾನೆ. ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ತಾರಾ ಸುಗ್ರೀವನ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಸುಗ್ರೀವನ ವಿಶ್ವಾಸಘಾತುಕತನಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಕಿಷ್ಕಿಂದೆಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾಗ ತಾರಾ ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಅವನು ರಾಮನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ತಾರಾ ಕೇವಲ ಅಂಗದನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನ ರಾಣಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕಥೆಯು ಕಿಷ್ಕಿಂದಾದಿಂದ ಲಂಕಾದಲ್ಲಿನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.
ಜನನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ತಾರಾಳನ್ನು ವಾಲಿಯು ವಾನರ ವೈದ್ಯ ಸುಷೇಣನ ಮಗಳು ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಾಲ ಕಾಂಡದ ಕೆಲವು ಆವೃತ್ತಿಗಳು ( ರಾಮಾಯಣದ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ), ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಾನರನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವರನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ, ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ -ದೇವರಾದ ಸೂರ್ಯನ ಪುತ್ರರು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾರಾಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಮಗಳು ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಮಿಳಿನ ರಾಮಾವತಾರಂ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ರಂಗನಾಥ ರಾಮಾಯಣವು ತಾರಾ ಮತ್ತು ರುಮಾ ಇತರ ಅಪ್ಸರೆಯರೊಂದಿಗೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕ್ಷೀರಸಾಗರದಿಂದ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಅಮೃತವನ್ನು (ಅಮೃತ) ಪಡೆಯಲು ಮೇಲೆ ಬಂದರು. ಕೇರಳದ ತೆಯ್ಯಂ ನಾಟಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ, ದೇವರುಗಳು ಆಯಾಸಗೊಂಡು ವಾಲಿಯನ್ನು ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಲಿ ಕೇವಲ ಮಂಥನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ತಾರಾ ಸಾಗರದಿಂದ ಮೇಲೇರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಾಲಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ.
ಜಾವಾನೀಸ್ ವಯಾಂಗ್ ಬೊಂಬೆ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ತಾರಾ (ದೇವಿ ತಾರಾ) ಇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ವಿಯಾತಿಯ ಅಪ್ಸರಾ ಮಗಳು. ಅವಳ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಲಂಕಾದ ರಾಕ್ಷಸ-ರಾಜ, ರಾವಣ (ರಾಹ್ವಾಣ) ಮತ್ತು ಸಹೋದರರಾದ ಸಿಟರಾಟ, ಸಿತ್ರಗಣ, ಜಯಂತಕ, ಜಯಂತರಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜುನವಾಂಗ್ಸಾ ಅವರ ಪತ್ನಿ ದೇವಿ ತಾರಿ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ತಾರಾ ಮೊದಲು ವಾಲಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ರಾಮಾಯಣ ಹೇಳಿದರೆ, ಕೆಲವು ರಾಮಾಯಣ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಾರಾ, ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನ ನಡುವಿನ ಬಹುಕಾಂತೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ತಾರಾವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ರಂಗನಾಥ ರಾಮಾಯಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ಜಾನಪದ ಕಥೆಯು ಅಮೃತವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ನಂತರ ತಾರಾ ಬರುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪುರಾಣಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯರು ತಾರಾ ಎಂದು ನಂಬುವ ಅನಾಮಧೇಯ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವ ಹೋರಾಡಿದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ.
ಕೆಲವು ಮಹಾಭಾರತದ ಆವೃತ್ತಿಗಳು, ನರಸಿಂಹ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಮಹಾನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ರಾಮಾಯಣ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳು ತಾರಾವನ್ನು ಮೂಲತಃ ಸುಗ್ರೀವನ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ವಾಲಿ ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ದೇವತೆಗಳು ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತ್ರಿಶೂಲ ಮತ್ತು ತಾರಾವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಥಾಯ್ ರಾಮಕಿಯನ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ವಾಲಿ ತಾರಾಳನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬಲಿನೀಸ್ ನೃತ್ಯ ಕೆಬ್ಯಾರ್ ಮತ್ತು ವಯಾಂಗ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ತಾರಾ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಾಲಿ (ಸುಬಾಲಿ) ಯಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಎಲ್ಲಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಗದನು ತಾರಾಳ ವಿವಾಹದಿಂದ ವಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನಿಸಿದನು.
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಮಾಯಾವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಕ್ಷಸನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದು ವಾಲಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು. ವಾಲಿ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ, ರಾಕ್ಷಸನು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ಗುಹೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದನು. ವಾಲಿ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ  ಗುಹೆಯಿಂದ ರಕ್ತವು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಗುಹೆಯ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚು ಒಂದು ವೇಳೆ ಗುಹೆಯಿಂದ ಹಾಲು ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮಾಯಾವಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಂದರ್ಥ ಎಂದು  ಹೇಳಿ ಅವನನ್ನು ಗುಹೆಯ ಬಳಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಹೋದನು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ವಾಲಿಯ ಕೈಯಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ಹಾಲಿನ ರಕ್ತದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ವಾಮಾಚಾರದಿಂದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗುಹೆಯಿಂದ ಕೆಂಪು ರಕ್ತ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಲಿ ಸತ್ತನೆಂದು ನಂಬಿ ಗುಹೆಯ ಏಕೈಕ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ  ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಜತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡನು. ಆದರೆ, ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ವಾಲಿ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದನು. ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಜನಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವುದನ್ನು ನೋಡಿದ ವಾಲಿಯು ತನ್ನ ಸಹೋದರ ತನಗೆ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದನೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು. ಸುಗ್ರೀವನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದನು, ಆದರೆ ವಾಲಿ ಸುಗ್ರೀವನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ವಾಲಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದದ್ದಲ್ಲದೆ ಸುಗ್ರೀವನ ಹೆಂಡತಿ ರೂಮಾಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ವಾಲಿಯು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದನು. ಮಾತಂಗ ಋಷಿಯ ಶಾಪದಿಂದಾಗಿ ವಾಲಿಯು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಏಕೈಕ ಸ್ಥಳವಾದ ಋಷ್ಯಮೂಕ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಸುಗ್ರೀವನು ಓಡಿಹೋದನು.
ವಯಾಂಗ್ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ, ವಾಲಿ (ಸುಬಲಿ) ಜಟಾಸುರ ಮತ್ತು ಲೆಂಬುಸುರ ರಾಕ್ಷಸ ಸಹೋದರ-ರಾಜರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಗುಹೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಮಾಯಣದಂತೆಯೇ, ಸುಗ್ರೀವ ವಾಲಿ ಸತ್ತನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ. ದೇವರುಗಳು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಕಿಷ್ಕಿಂದೆಯ ರಾಜನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವನ "ಸತ್ತ" ಸಹೋದರನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ತಾರಾಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ವಾಲಿ ಹಿಂತಿರುಗಿ ರಾವಣನಿಂದ ಪ್ರೇರಿತನಾಗಿ ತಾರಾ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ವಾಲಿಯ ಸಾವು
ರಾಮನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಸೀತೆಯನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ-ರಾಜ ರಾವಣ ಅಪಹರಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಮ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ವಾನರ-ಯೋಧ ಹನುಮಂತನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಹನುಮಂತನು ರಾಮ - ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನೊಡನೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮನ ಬಳಿ ವಾಲಿ ಮಾಡಿದ ಮೋಸದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿ, ರಾಮನ ಬಳಿ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಾಲಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ರುಮಾ ಮತ್ತು ಅವನ ರಾಜತ್ವವನ್ನು ಮರಳಿ ಕೊಡಿಸುವಂತೆ ರಾಮನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವನು ಸೀತೆಯ ಹುಡುಕಾಟಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತಾನೆಂದು ರಾಮನಿಗೆ ಮಾತು ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ, ಸುಗ್ರೀವನು ಕುಸ್ತಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ವಾಲಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ರಾಮನಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಹೋರಾಟಗಾರರ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಸುಗ್ರೀವನು ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತಾನೆ. ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಕಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ವಾಲಿಗೆ ಮರು ಸವಾಲು ಹಾಕಲು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ರಾಮನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ವಾಲಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಮಾಲೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ.
ತಾರಾ ಅವರ ಎಚ್ಚರಿಕೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Illustration_of_Sugriva_challenging_Vali_from_the_Ramayana_%28c._1628%E2%80%931649%29.jpg/350px-Illustration_of_Sugriva_challenging_Vali_from_the_Ramayana_%28c._1628%E2%80%931649%29.jpg|thumb|350x350px| ಸುಗ್ರೀವನು ಅವನಿಗೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದಂತೆ ತಾರಾ ವಾಲಿಯನ್ನು (ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ) ತಡೆಯುತ್ತಾಳೆ ರಾಮಾಯಣದ ಕಿಷ್ಕಿಂಧಾ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ, ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಲಿಯನ್ನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಮರು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದಾಗ, ತಾರಾ "ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮೋಸದಾಯಕ" ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸೋಲಿನ ನಂತರ ಹೋರಾಟಗಾರನು ಅಷ್ಟು ಬೇಗ ಮತ್ತೆ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ರಾಮನ ನಡುವೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ನೇಹವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಅವಳು ವಾಲಿಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಲು, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಯುವರಾಜನನ್ನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಮತ್ತು ಉದಾತ್ತನಾದ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ತಾರಾ ತನ್ನ ಸಲಹೆಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ವಾಲಿಯನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ತಾರಾಳ ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಅವನಂತಹ ಯೋಧನು ಸವಾಲನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾಲಿ ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ; ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅವನು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅವನ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುತ್ತಾನೆ.
ಕಂಬನನ ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ತಾರಾ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ರಾಮನ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೂ, ವಾಲಿಯು ಅವಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ಆಧಾರರಹಿತವೆಂದು ತಳ್ಳಿಹಾಕುತ್ತಾನೆ, ಧರ್ಮದ ಮನುಷ್ಯನಾದ ರಾಮನು ತಾನು ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನು ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಮನು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಬಾಣ ಬಿಡುಹುದಿಲ್ಲವೆಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವುದಾಗಿ ತಾರಾಳಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ವಾಲಿ ಹೊರಟು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ತಾರಾ ಅವರ ಅಳಲು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Pullamangai_Vaalivadham.JPG/170px-Pullamangai_Vaalivadham.JPG|thumb| ಪಶುಪತಿಕೋಯಿಲ್‌ನ ತಿರುಪುಲ್ಲಮಂಗೈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಚಿಕಣಿ ಫಲಕವು ವಲ್ಲಿಯ ಸಾವಿನ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ತಾರಾ, ವಾನರ ಮುಖವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಾಲಿಯ ಪಾದದ ಬಳಿ ಕುಳಿತು, ಅವನ ಸಾವಿಗೆ ದುಃಖಪಡುತ್ತಿರುಹು‍ದು. ರಾಮಾಯಣದ ಬಾಲ ಕಾಂಡ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಕೃತಿಯ ಸಾರಾಂಶದಲ್ಲಿ, ತಾರಾಳ ಪ್ರಲಾಪವನ್ನು ಮಹತ್ವದ ಘಟನೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಗಳು ತಾರಾಳ ಅಳಲನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ತಾರಾ ವಿಧವಾ ವಿವಾಹದ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ವಾಲಿಯನ್ನು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕೊಂದಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ರಾಮನನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವರು ವಾಲಿ ಜೊತೆ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ವಾಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ತಾರಾ ತನ್ನ ಪರಿಶುದ್ಧತೆಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿ ರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸೀತೆ ರಾಮನಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮೇಲೆ ಅವಳು ರಾಮನಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಶಾಪವು ವಾಯುವ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರಳ ದಾಸರ ಒರಿಯಾ ವಿಲಂಕಾ ರಾಮಾಯಣದಂತಹ ರಾಮಾಯಣದ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಅವರ ಶಾಪವನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೀತೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ರಾಮನಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಶಾಪವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಬಂಗಾಳಿ ಕೃತ್ತಿವಾಸಿ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ತಾರಾ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ರಾಮನನ್ನು ಅವನ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ, ವಾಲಿಯಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮನ ಮುಂದಿನ ಜನ್ಮವಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಬೇಟೆಗಾರನಾಗಿ ವಾಲಿ ಮರುಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮಹಾನಾಟಕ ಮತ್ತು ಆನಂದ ರಾಮಾಯಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ವಾಲಿಯ ಮರಣದಿಂದ ದುಃಖಿತಳಾದ ತಾರಾಳನ್ನು ಹನುಮಂತನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ, ಅವಳ ಮಗ ಅಂಗದನ ಭವಿಷ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ನೋಡುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಹನುಮಂತನು ಅಂಗದನನ್ನು ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ತಾರಾ ಅಂಗದನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಸುಗ್ರೀವನು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ವಾಲಿಯು ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ, ವಾಲಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ ತನ್ನ ಮೂರ್ಖತನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅಂಗದ ಮತ್ತು ತಾರಾ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅದನ್ನು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ:"'ತಾರಾ ಅವರು... ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಮುನ್ಸೂಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳು ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ತಾರಾ ನಂಬುವ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.'"ತಾರಾಗೆ ಅವಮಾನವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾಲಿ ರಾಮನನ್ನು ವಿನಂತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಅವಳ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Vali_dying.jpg/350px-Vali_dying.jpg|left|thumb|350x350px| ತಾರಾ (ಬಲ), ತನ್ನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ವಾಲಿಯೊಂದಿಗೆ ನರಳುತ್ತಿರುವ ಮಾನವನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ನೋವು ಮತ್ತು ದುಃಖದಲ್ಲಿರುವ ವಾಲಿಯು ತಾರಾಳ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಲೆಫೆಬರ್ ಪ್ರಕಾರ, ತಾರಾಳ ಅಳಲನ್ನು ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸೇರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ, ನಂತರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಗಳು ತಾರಾಳ ಅಳಲನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ, ತಾರಾ ರಾಮನ ಬಳಿ ತನನ್ನು  ಕೊಂದು ವಾಲಿಯ ಬಳಿ ಕಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮನು ತಾರಾಳನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಿ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗದನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುಹುದು ಮತ್ತು "ಮುಂದುವರಿದ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು" ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ರಾಮನು ಅವಳಿಗೆ ಖಾತರಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬ ನಾಯಕನ ಹೆಂಡತಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದುಃಖವನ್ನು ಹೊಂದಬಾರದು ಎಂದು ರಾಮನು ತಾರಾಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ತಾರಾ ವಾಲಿಯ ಸಾವಿನಿಂದ ರೋದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಾಮನು ಅವಳಿಗೆ ಉಪದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ, ದೇಹವು ನಶ್ವರವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಆತ್ಮ ಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿದೆ. ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಅವಳು ದುಃಖಿಸಬಾರದು ಎಂದು ರಾಮನು ತಾರಾಳಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. "ದೇಹವು ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಏಕೆ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ತಾರಾ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಆಸೆಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ರಾಮ ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾರಾ ಕರ್ಮದಿಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯಳಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಜೀವನದ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ, ತಾರಾ ಹೀಗೆ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮನ ಈ ಪ್ರವಚನವು ತುಳಸಿದಾಸರ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸದಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಎರಡು ಪದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಹಿಂದಿನ ಪಠ್ಯದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ರಾಮನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ದೇಹವು ನಾಶವಾಗುವುದು, ಆದರೆ ಆತ್ಮವು ಅಮರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ, ಜ್ಞಾನೋದಯವಾದ ತಾರಾ ರಾಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಪರಮ ಭಕ್ತಿಯ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
ರಾಮಾಯಣ ಆವೃತ್ತಿಯು ತನ್ನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. "ಅವನ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿನೊಂದಿಗೆ, ರಾಜ ವಾಲಿ ತನ್ನ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಪ್ರಜೆಗಳು, ತನ್ನ ಸಹೋದರನನ್ನು [ಸುಗ್ರೀವ] ನಿಮ್ಮ ಸರಿಯಾದ ರಾಜನಾಗಿ ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ" ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಂಗದನು ತಾರಾ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವರಿಂದ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ವಾಲಿಯನ್ನು ಸುಡುತ್ತಾನೆ.
ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಮದುವೆ
ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಸುಗ್ರೀವನು ವಾಲಿಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ತಾರಾವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಔಪಚಾರಿಕ ವಿವಾಹದ ವಿವರಣೆಯ ಕೊರತೆಯು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಗ್ರೀವನೊಂದಿಗಿನ ತಾರಾ ಸಂಬಂಧವು ವಿಧವೆಯ ಮರು-ವಿವಾಹ ಅಥವಾ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸುಗ್ರೀವನ ಸರಳವಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜನಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ, ಅಂಗದನನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ-ಸ್ಪಷ್ಟ ಕಿರೀಟ ರಾಜಕುಮಾರ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ತಾರಾ ಸುಗ್ರೀವನ ಹೆಂಡತಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣವು ಸುಗ್ರೀವನು ತಾರಾವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತದೆ.
ವಾಲಿಯು ರೂಮಾಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ- ಅಣ್ಣ ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸೊಸೆಯನ್ನು ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ-ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ತಾರಾಳಲ್ಲಿ, ಅಣ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ ವಿಧವೆಯು ತನ್ನ ಕಿರಿಯ ಸೋದರ ಮಾವನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಶ್ರಯ ಶರ್ಮಾ ಅವರು ತಾರಾ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವನ ವಿವಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ರಾಮನ ಮೌನವು ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತಾರಾ ಮತ್ತು ರುಮಾ ಕೈ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಡಿಲವಾದ ವಾನರರ ಸಹೋದರರ ನಡುವೆ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ತಾನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದ ರುಮಾ ಮತ್ತು ತಾರಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂತೋಷಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ರಾಮಾಯಣ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಅಂಗದನು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ತಾಯಿಯಂತಿರುವ ತನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸೊಸೆ ತಾರಾಳನ್ನು ಕಾಮಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಾರಾ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಸುಗ್ರೀವನ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ.
ರಾಮಾಯಣದ ಭಾಷ್ಯಗಳು ಸುಗ್ರೀವನು ವಿಧವೆಯಾದ ತಾರಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವುದು ಸರಿ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಟಕ ಮಾಧವ ಯೋಗೀಂದ್ರರ ಅಮೃತಕಟಕ ಅವರು ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸರಿ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ನಹೇಶ್ ಭಟ್ (ರಾಮವರ್ಮ) ರ ತಿಲಕವು ತಾರಾಳನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನ ಮದುವೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸುಗ್ರೀವನು ಅವಳ ಸತ್ತ ಗಂಡನ ಸಹೋದರನಾಗಿದ್ದನು. ತಾರಾ ಮೊದಲ ಮೂರು ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರದ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕವಳಾದ ಕಾರಣ ಮರುಮದುವೆಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ವಾಲಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ತನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತಾರಾ ಕ್ರಮವು ಅಂಗದ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುವ ಅವಳ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಮರುಮದುವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸುಗ್ರೀವನು ಅವಳನ್ನು ಮಾತೃರೂಪವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನಮಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/37/Angry_Lakshmana.jpg/250px-Angry_Lakshmana.jpg|alt=|thumb|307x307px| ಭಯಗೊಂಡ ಸುಗ್ರೀವನು ತನ್ನ ಹಿಂದೆ ಅಡಗಿಕೊಂಡಂತೆ ತಾರಾ ಕೋಪಗೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮಳೆಗಾಲವು ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನು ಮರೆತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ರಾಮನು ಹತಾಶೆಯಲ್ಲಿ ಹೆದರುತ್ತಾನೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ರಾಜನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಭರವಸೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಲು ರಾಮನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಕಿಷ್ಕಿಂಧೆಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಗರವನ್ನು ತಡೆಗೋಡೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಗರದ ದ್ವಾರವನ್ನು ಒದ್ದು ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ವಾನರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತನ್ನ ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನಾಶಮಾಡುವುದಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ರಾಮನು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನರಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮನಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುಹುದನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಸಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡ ಲಕ್ಷ್ಮಣ-ಸುಗ್ರೀವ ಮತ್ತು ಅವನ ಜನಾನದ ಒಳಕೋಣೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದಾಗ-ರಾಮನಿಗೆ ಕೃತಘ್ನತೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವಾಗ್ದಾನವನ್ನು ಮರೆತಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದಾಗ, ರಾಮಾಯಣದ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಆವೃತ್ತಿಯು ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕೋಪವನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ತಾರಾ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕೋಪದ ಅರಿವಿರರಿಲ್ಲ. ತಾರಾಳಿಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಕೋಪದ ಅರಿವಿದಿದ್ದರಿಂದ  ಅವನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲು ತಾರಾ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. "ಅರ್ಧ ಮುಚ್ಚಿದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ಅಸ್ಥಿರ ನಡಿಗೆ" ಯಿಂದ ಅಮಲೇರಿದರೂ, ತಾರಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ನಿಶ್ಯಸ್ತ್ರಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮೂಲ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ತಾರಾಳ ಮಾದಕತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ. ತಾರಾ "ಪ್ರೀತಿಯ ಹೊಸ ಸಂತೋಷಗಳಲ್ಲಿ" ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ತಾರಾ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಗ್ರೀವನು ರಾಮನ ಮೂಲಕ ರಾಜಾಧಿಕಾರವನ್ನು, ರೂಮ ಮತ್ತು ತನ್ನನ್ನು ಗಳಿಸಿದನೆಂದು ಸುಗ್ರೀವನು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾನ್ ಋಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಸಹ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಪ್ರಲೋಭನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ಅವಳು ಸುಗ್ರೀವನನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾಳೆ, ಸುಗ್ರೀವ-ಕೇವಲ ಅರಣ್ಯವಾಸಿ ವಾನರ-ಅವನ ಹಿಂದಿನ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ದಣಿದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ರಾವಣನು ತನ್ನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಬಲ ರಾಜ ಎಂದು ವಾಲಿ ತನಗೆ ಹೇಳಿದನೆಂದು ತಾರಾ ಸುಗ್ರೀವನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸುಗ್ರೀವನಂತಹ ಮಿತ್ರನಿಲ್ಲದೆ, ರಾಮನು ಅಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಶತ್ರುವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಳು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ನೆನಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸುಗ್ರೀವನು ಎಲ್ಲಾ ವಾನರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಕರೆದನೆಂದು ತಾರಾ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣವು ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ತಾರಾ, ಅಂಗದ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನು ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಒಂದು ಪದ್ಯದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ, ರಾಮಚರಿತಮಾನಸವು ತಾರಾ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತರನ್ನು ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಸ್ತುತಿಗಳನ್ನು ಹಾಡುವ ಮೂಲಕ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ, ಸುಗ್ರೀವನ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತಾರಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ರಾಮಾವತಾರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ತಾರಾ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಶೇಷಣವು ಅವಳ ಬಿಳಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಧವೆಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ತಾರಾಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ವಿಧವೆ ತಾಯಿಯ ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾರಾದಿಂದ ಸಮಾಧಾನಗೊಂಡು ಸುಗ್ರೀವನಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಗಳಲ್ಪಟ್ಟ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ತನ್ನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದ ಸುಗ್ರೀವನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ತಾರಾ ಅವರ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುರಾಣ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯು ದೇವರುಗಳು ಅಮರವಾಗಿರುವಂತೆಯೇ ತನ್ನ ಅಪಾರ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ಮನೋಭಾವ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಅಮರವಾಗಿದೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತ
ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ನಿರಂತರ ಹರಿವು ಐದು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ, ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮಂತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮನಸ್ಸು, ಪ್ರತಿಭೆ, ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲಾಗದ ಚಿಂತನೆ, ಚಿಂತನಶೀಲತೆ, ವಿವೇಚನೆ, ಸೃಜನಶೀಲ, ಸೃಜನಶೀಲ ಮತ್ತು ವೈಚಾರಿಕ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಭಾಷೆಯ ಮೂಲಕ ಪಠ್ಯ ರಚನೆಯ ದುರ್ಬಲ ಪ್ರವಾಹವು ಅಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಹಳ ಸೀಮಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇದನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಹಿಂದೂಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ರಿಕ್ಸಂಹಿತೆಯ ಭಾಷೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆರಂಭಿಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ರೂಪವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಋಕ್ಸಂಹಿತೆಯ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಮಂಡಲಗಳ ಭಾಷೆಯು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಾಚೀನ ವೈದಿಕ ಭಾಷೆಯು ನಂತರದ ಪಾಣಿನಿಯ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್) ಸಂಸ್ಕೃತಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಅಂಶವು ಭ್ರಮೆಯಾಗಿದೆ. ವೈದಿಕ ಭಾಷೆಯು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಲಭ್ಯವಿರುವ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಪಾಣಿನಿಯು ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಬರೆದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ -
ವೈದಿಕ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಲೌಕಿಕ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳನ್ನು ಆಚಾರ್ಯ ಪತಂಜಲಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪದ ಶಿಸ್ತಿನ " ವ್ಯಾಕರಣ ಮಹಾಭಾಷ್ಯ" ಎಂಬ ಪದದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಮ್ ದೈನ್ವಿ ವಾಗನ್ವಾಖ್ಯಾತ ಮಹರ್ಷಿಭಿಃ" ಎಂಬ ವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ದೇವಭಾಷಾ ಅಥವಾ 'ಸಂಸ್ಕೃತ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು ಬಹುಶಃ ಯಾಸಕ್, ಪಾಣಿನಿ, ಕಾತ್ಯಾಯನ ಮತ್ತು ಪತಂಜಲಿಯ ಕಾಲದವರೆಗೆ "ಛಂದೋಭಾಷಾ" (ವೈದಿಕ ಭಾಷೆ) ಮತ್ತು "ಲೋಕಭಾಷಾ" ಎಂಬ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳು, ಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಸುಂದರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ (30 ಕ್ಯಾಂಟೋಗಳು) ಹನುಮಾನ್‌ನಿಂದ ಭಾಷೆಗೆ "ಸಂಸ್ಕೃತ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಮೊದಲು ವಿಶೇಷಣವಾಗಿ ( ಸಂಸ್ಕೃತ ವಾಕ್ ) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ, ಅದರ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚರ್ಚೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರಾಜ್ ಇಂದ್ರ, ದೇವರುಗಳ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪರಿಹಾರ ವಿಧಾನ, ಪ್ರತ್ಯಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಈ "ಸಂಸ್ಕಾರ" ಶಾಸನದಿಂದಾಗಿ, ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರು "ಸಂಸ್ಕೃತ". ಋಕ್ಷಮಹಿತಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 'ಬ್ರಾಹ್ಮಣ', 'ಆರಣ್ಯಕ' ಮತ್ತು 'ದಶೋಪನಿಷದ್' ಹೆಸರಿನ ಪಠ್ಯಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ "ವೈದಿಕ ಭಾಷೆ" ಯ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ರೂಪವನ್ನು "ಲಸಿಕ್ ಸಂಸ್ಕೃತ" ಅಥವಾ "ಪಾಣಿನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು "ಸಂಸ್ಕೃತ", "ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ" ಅಥವಾ "ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ" ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇಶ-ಕಾಲದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಎಲ್ಲಾ ರೂಪಗಳ ಅಡಿಪಾಯವು ಉಡಿಚ್ಯ, ಮಧ್ಯದೇಶಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಯವರ್ತಿಯ ಉಪಭಾಷೆಗಳು. ಪಾಣಿನಿಸೂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, "ವಿಭಾಷಾ" ಅಥವಾ "ಉಡಿಚಮ್" ಪದಗಳು ಈ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ "ಓರಿಯೆಂಟಲ್" ನಂತಹ ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಾತನಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಪಾಣಿನಿ ನಿಯಮಿತ ವ್ಯಾಕರಣದ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆಗೆ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕ್ರಮೇಣ, ಪಾನಿನಿಸ್ಮಾತ್ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಹುತೇಕ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು. ಪತಂಜಲಿಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತವು ಆರ್ಯಾವರ್ತದ (ಆರ್ಯನಿವಾಸ) ಶ್ರೀಮಂತ ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು.
ಸಮಯ ವಿಭಾಗ
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅದರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಅನುಕೂಲತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ -
(1) ಆದಿಕಾಲ (ವೇದಸಂಹಿತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಮಾಯನ - 450 BC ಯಿಂದ 10 BC ವರೆಗೆ)
(3) ನಂತರದ ಅವಧಿ (ಕ್ರಿ.ಶ. 450 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. 1400 ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ)
ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ, ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ ಪಠ್ಯಗಳ ರಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ವಿವರಣಾತ್ಮಕ, ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ರಚನೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಭಾಷ್ಯ, ಭಾಷ್ಯ, ವರ್ಣನೆ, ಉಪನ್ಯಾಸ ಇತ್ಯಾದಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡ ಸಾವಿರಾರು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಾಷ್ಯ, ಭಾಷ್ಯಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ, ಮನ್ನಣೆ, ಕೀರ್ತಿ ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮಿಗಿಲಾದವು.
೧೮೫೭
ವರ್ಷ ೧೮೫೭ (MDCCCLVII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಗುರುವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೫೭
ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸ
ಸಮಯ ವಿಭಾಗ
ಭಾಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಧ್ವನಿ ಶ್ರೇಣಿಯು ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವರಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನವಿದೆಯಾದರೂ, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಸ್ವರಮಾಲಾವು ಅದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಮತ್ತು ಭಾಷಿಕವಾಗಿದೆ. ತಿನಿಸು ಬಹಳ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗಿದೆ. ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ, ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ನರ ಮೂಲ-ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೋಧನೆಯು ಗುರುಗಳ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುಶಃ ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಲೇಖಕರು ಪರಿಗಣಿಸಿದಂತೆ), ಗ್ರಂಥದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಥಳ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಪಾಣಿನಿಯ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ " ಬ್ರಾಹ್ಮಿ " ಅನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ವಾಹನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರ್ಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಯೇತರ ಲಿಪಿಗಳ ವರ್ಣಮಾಲೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ನಾನಾ ಭಾರತೀಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ಮತ್ತು ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಭಾವವಿದ್ದರೆ. ಫೋನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫೋನೆಟಿಕ್ಸ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಪಾಣಿನಿಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ವರ್ಣಮಾಲೆಯು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಅತ್ಯಂತ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ನೇರ ಅಥವಾ ರೋಮನ್ ಅಮೌಖಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾಷಾ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಆರ್ಯಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಯರು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿವಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು - ಇತ್ಯಾದಿ ಅನಗತ್ಯ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಮನ್ನಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾಷೆಗಳು, (ವೈದಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ, ಅವಾಸ್ತ ಅಂದರೆ ಹಳೆಯ ಜೊರಾಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಗ್ರೀಕ್, ಪ್ರಾಚೀನ ಗೋಥಿಕ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಜರ್ಮನ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್, ಹಳೆಯ ಐರಿಶ್ ಮತ್ತು ನಾನಾ ವೆಲ್ಟ್ ಉಪಭಾಷೆಗಳು, ಹಳೆಯದು ಸ್ಲಾವಿಕ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು, ಅರ್ಮೇನಿಯನ್, ಹಿಟ್ಟೈಟ್, ಬುಖಾರಿ ಇತ್ಯಾದಿ), ಅವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಶಾಖೆಗಳಾಗಿವೆ (ಇದನ್ನು ಮೂಲ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆ, ಪ್ರೊಟೊ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆ, ಇಂಡೋಜರ್ಮಾನಿಕ್ ಭಾಷೆ, ಪ್ರೊಟೊ-ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆ, ಪಿತೃ ಭಾಷೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ) ಇವರೆಲ್ಲರ ಮೂಲ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗೆ ಆದಿ ಆರ್ಯಭಾಷಾ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ - ವೀರ-ಮುಲ್ನಿವಾಸ್ಥಾನದ ಜನರು "ವಿರೋಸ್" ಅಥವಾ ವೀರಸ್ (ವಿರಾ:) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆರ್ಯರು ಮಾತ್ರ ಸಂಘಟಿತರಾಗಿದ್ದರು.