cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಹಾಬಲೇಶ್ವರ ಸೈಲ್
ಸಾಹಿತ್ಯ
ನೌಕಾಯಾನದ ಕೊಂಕಣಿ ಶಾರ್ಟಿ ಸ್ಟೋರಿ ಸಂಗ್ರಹಗಳು: ಪಡಾಡ್ಚೆ ತರು (पलतडचे ू), 'ತಾರಂಗಾ (ंग), ಬೇಯೆಟ್ ಫೈಟಿಂಗ್ (ब यटिंग), ನಿಮಾನೊ ಅಶ್ವಥಮಾ (निम अश ) ಮತ್ತು ಡಾನ್ ಮೊಲಾಂಚೆ ಜಾವಾಡ್ ''(दोन मुळ मुळ). ಕೊಂಕಣಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು :ಕಾಲಿ ಗಂಗಾ (क), ಅಡ್ರುಶ್ಟ್ (अदृष), ಆರ್ಯಾನಕಂದ್ (अ), ಯುಗ್ ಸಂವರ್ (युगस), ಖೋಲ್ ಖೋಲ್ ಮೂಲಮ್ ( खोल खोल मुळ'' मुळ) ಮಾತಿ ಆನಿ ಮಲಬ್).
ಅವರು ಸೈಮ್ ದೇವ್ (सैम देव) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಮಕ್ಕಳ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ತಾಂಡವ್ (ತಾಂಡವ್) ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಡ್ ದರ್ವಾಜ (ಬಂದ ದಾರವಾಜ). ಸೈಲ್ ಅವರು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ನಕೋ ಜಲು ಮಜಾ ಘರ್ತಾ (ನಕೋ ಜಾಳು ಮಾಜಂ ಘರಟಂ), ಚಾರಿತ್ರ್ಯಹೀನ್ (ಚಾರಿತ್ರ್ಯಹೀನ), ಶರಣಾಗತಿ (ಶರಣಗತಿ) ಮತ್ತು ಯಾತ್ನ ಚಕ್ರ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಸ್ವಾಗತ
ಸೈಲ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯು ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾರವಾರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯ ಪದಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬಲವಾದ ಮಹಿಳಾ ನಾಯಕಿಯರ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸೈಲ್ ಅವರ ಯುಗ್ ಸನ್ವರ್ (ಯುಗಸಾಂವಾರ್) ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತಾಂಡವ್ (ತಾಂಡವ್) ಗೋವಾ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾ ಪೈ ಅವರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನುವಾದವನ್ನು ಏಜ್ ಆಫ್ ಫ್ರೆಂಜಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ವಿಖರ್ ವಿಲ್ಖೋ (विखार विळखो) ಮಾದಕದ್ರವ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಹವ್ತಾನ್ (हावटण) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕುಂಬಾರರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವರ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸೈಲ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸರಸ್ವತಿ ಸಮ್ಮಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಅಲೆಪ್ಪಿ
thumb
ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ. ಅಲಪುಲೈ, ಔಲಪುಲೈ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. 1958ರಲ್ಲಿ ಕ್ವಿಲಾನಿನ ಆರು ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಜೊತೆ ಕೊಟ್ಟಾಯಮ್‌ನ ಒಂದು ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು 1841 ಚ.ಕಿಮೀ ಅಲೆಪ್ಪಿ ಪಟ್ಟಣ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಪ್ರಮುಖ ರೇವುಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ 40 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 32.4 ಚ.ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ 567850 (2001). 18ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ; ಇಂಗ್ಲಿಷರು 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಈ ರೇವಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರೈಲು ಅಥವಾ ಒಳ್ಳೆಯ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗಗಳಿಲ್ಲ. ಒಳನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚಾರಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಾಣಿಕೆ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕವೇ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆ ತೆಂಗು. ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು. ತೆಂಗಿನ ನಾರು ಬಿಡಿಸುವುದು. ಚಾಪೆ ನೇಯುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ; ರೇವುಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತೆಂಗು, ಜಮಖಾನಗಳು, ಏಲಕ್ಕಿ, ಮೆಣಸು ರಫ್ತಾಗುವುವು. ಇಲ್ಲಿ ಸನಾತನಧರ್ಮದ ಕಾಲೇಜಿದೆ; ಇದು ತಿರುವಾಂಕೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಮುಖರ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವವರು. ವರಕವಿ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಧಾರವಾಡ ಶೈಲಿಯ ನುಡಿಗಳಿಂಪನ್ನು ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸವಿಯಬಹುದಾದ ಸುಖ ಮನೋಜ್ಞವಾದದ್ದು. ಸ್ವತಃ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಎದುರೇ ಅವರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಅವರ ಮನಮೆಚ್ಚಿಸಿ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದವರು ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ.
ಜೀವನ
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಅವರು ೧೯೫೦ರ ಮೇ ೨೫ರಂದು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಬಸವೇಶ್ವರಿ. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ ಧಾರವಾಡದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿದ್ದ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನೀ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ಯಶವಂತರು ಶ್ರೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ದೇವಾಂಗರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಿತಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ ಮಜುಂದಾರ್ ಅವರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವರ್ಷ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯನದ ತಾಲೀಮು ನಡೆಸಿದರು.
ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ, ಅನುರಾಧ ಧಾರೇಶ್ವರ್ ಮುಂತಾದವರ ಗಾಯನವನ್ನು ಆಗಾಗ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಯಶವಂತರು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಕನ್ನಡ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಲು ಮುಂದಾದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿಯೇ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಹಳಿಬಂಡಿ, ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಹಾಡಿನ ಕಾಯಕವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕರಾಗಿ ಅಯ್ಕೆಯಾದ ಹಳಿಬಂಡಿ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಾಯಕರೆನಿಸಿದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ತೇರಗಾಂನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿಯವರು ಜಾನಪದ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ಚಲನ ಚಿತ್ರಗೀತೆ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಯಶಸ್ವಿ ಹಾಡಗಾರರು. ತಂದೆ ಹನುಮಂತಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಬಸವೇಶ್ವರಿ. ಅಮ್ಮ ನಿಂದ ಪಡೆದ ಸಂಗೀತ ಸಂಸ್ಕಾರ. ಅಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಕೇಳಿ ಬಾಲಕನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಾರನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಬಯಕೆ. ಧಾರವಾಡದ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ’ಗಿಳಿವಿಂಡು’ ವಿನಲ್ಲಿ ಹಾಡಿ ಸೈ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗ. ಹುಡುಗನ ಕಂಡಶ್ರೀಯನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿದ ಗುರುಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ದೇವಾಂಗ ಮಠ ನಂತರ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಮಜುಮದಾರರಿಂದ ಕಲಿತ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಇವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ
ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಸುಗಮ ಸಂಗಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಹಸ್ರಾರು  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ನೀಡಿರುವ ಹಳಿಬಂಡಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿ, ನಾಡಿನಉದ್ದಗಲಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳ ಕವಿತಾಮೃತವನ್ನು  ಸಂಗೀತಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಉಣಬಡಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ‘ಪಾತರಗಿತ್ತಿಪಕ್ಕ ನೋಡಿದ್ದೇನ ಅಕ್ಕ’ ಅಂತೂ ಜನಮನದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಸಂತಸ ಉಕ್ಕಿಹರಿಸುವಂತದ್ದು. ಅವರ ಮಧುರ ಕಂಠದಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಹೋಗು ಮನಸೆ ಹೋಗು ನಲ್ಲೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಹೋಗು..., ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾರಾ ಕುಣಿಯೋಣು ಬಾ..., ನಾ ಸಂತಿಗಿ ಹೋಗಿನ್ನಿ ಆಕೆ ತಂದಿದ್ದಳೂ ಬೆಣ್ಣಿ..., ಎಲ್ಲೋ ಜೋಗಪ್ಪ ನಿನ್ನ ಅರಮಾನೆ...  ಕುಂಬಾರಕ್ಕಿ ಈಕಿ ಕುಂಬಾರಕ್ಕಿ, ಬಾರೊ ಸಾಧನ ಕೇರಿಗೆ ಗೀತೆಗಳಂತೂ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆನಂದದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತೇಲಿಸುತ್ತಾ ಮುದನೀಡುತ್ತವೆ.
ಹಳಿಬಂಡಿಯವರ ನೂರಾರು ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಂಡಿವೆ. ನೂರಾರು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕಮ್ಮಟಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿ ಅವರಿಂದಲೇ ಹಾಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಮೈಸೂರು ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ  ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಧಾರವಾಡದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ  ಗಾಯಕರೆಂದರೆ ಹಳಿಬಂಡಿ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದು ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯ ಮಾತಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ಹಿರಿಯರು ಎಂದು ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲರೊಂದಿಗೂ ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಬೆರೆಯುವ ಹಳಿಬಂಡಿ ಸರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಸಜ್ಜನ.
ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಜಾನಪದಗೀತೆ, ಶರಣರ ಪದ, ವಚನ, ತತ್ವಪದ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಳಿಬಂಡಿ ತಮ್ಮ   ದನಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆಯೋಜಿಸುವ ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವ, ಕದಂಬೊತ್ಸವ, ಚಾಲುಕ್ಯ ಉತ್ಸವ, ಹೊಯ್ಸಳ ಉತ್ಸವ, ಕರಾವಳಿ ಉತ್ಸವದಂತಹ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹಾಗು ಗಾಯಕರಾಗಿ ಮನಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ಗಾಯಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಕೇವಲ ಗಾಯಕರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು, ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಕೂಡ.. ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಕೂಡಾ.. ಮರದ ಹಲಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಪ್ಪ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮನೆ, ಮಹಲುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ  ಹಳಿಬಂಡಿ ಸಿದ್ಧ ಹಸ್ತರು. ಓದಿದ್ದು ಪಿ.ಯು. ವರೆಗೆ, ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಟೀಚರ್ಸ್ ಕೋರ್ಸ್ ಮುಗಿಸಿ ಟ್ರೀಸರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದ್ದು ಕರ್ನಾಟಕ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಶನ್, ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ. ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ೩೬ ವರ್ಷ ಸುದೀರ್ಘಸೇವೆ. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮಾದರಿ ವಿನ್ಯಾಸ (ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಮಾಡಲಿಂಗ್) ರಚನೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹವ್ಯಾಸ. ಇವರು ರಚಿಸಿದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲೇ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ. ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘದ ಸುವರ್ಣಭವನ ಇವರ ಮಿನಿಯೇಚರ ಮೇಲೆ ರಚಿಸಿದ ಕಟ್ಟಡ.
ವಿದಾಯ
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ಅವರು ಜನವರಿ ೨೨, ೨೦೧೪(2014)ರಂದು ಹೃದಯಾಘಾತದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ
ಉಪಾಸನಾ ಮೋಹನ್ ಅವರ ಲೇಖನ ಸುಗಮಸಂಗೀತಾ.ಕಾಂ
ಆಕರಗಳು
ಯಶವಂತ ಹಳಿಬಂಡಿ ವಿಧಿವಶ
ವರ್ಗ: ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಗಾಯಕರು
ದೇವಕನ್ನಿಕಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೫೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV (Grand Theft Auto IV)
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV , ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ GTA 4  ಅಥವಾ GTA IV   ಎಂದು ಸಂಕ್ಷೇಪಿಸಿ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಬಾಕ್ಸ್-ಮಾದರಿಯ ಆಕ್ಷನ್‌-ಸಾಹಸಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟ. ಇದನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ನಾರ್ತ್‌ರವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ,[1] ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360ಕ್ಕಾಗಿ ಒಷ್ಯಾನಿಯಾ, ಯೂರೋಪ್‌, ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ 29 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008,[3] ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 30 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[5] ಆಟದ ಒಂದು ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ 3 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.[7][9][11] ಇದು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ  ಸರಣಿಯ ಆರನೇ ಆಟ. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360ಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ,ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಅಂಡ್‌ ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌ ಎನ್ನುವ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು 17 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದ ಬ್ಯಾಲಡ್‌ ಆಫ್‌ ಗೇ ಟೋನಿ ಎನ್ನುವ ಎರಡನೆಯ ಆಟವನ್ನು 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೇ, ಈ ಆಟವನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಆಧುನಿಕ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ನಗರ. ಇದು ನಿಕೋ ಬೆಲಿಕ್‌ನನ್ನು ಅರಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈತ ಈಶಾನ್ಯ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಯವುದೋ ಒಂದು ದೇಶದ ಯುದ್ಧರಂಗದ ಹಿರಿಯ. ಈತ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ಗೆ, ’ಅಮೆರಿಕದ ಕನಸನ್ನು’ ಅರಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಬಹುಬೇಗ ಗ್ಯಾಂಗ್‌, ಕ್ರೈಂ, ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬೇರೆ ಆಟಗಳಂತೆಯೇ, ಜಿಟಿಎ IV ರಲ್ಲಿ, ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಥರ್ಡ್‌ ಪರ್ಸನ್‌ ಶೂಟರ್‌ ಆಟಗಳ ಹಲವಾರು ಮೂಲತತ್ವಗಳು ಇವೆ, ಮತ್ತು "ಓಪನ್‌-ವರ್ಲ್ಡ್‌" ಆಟದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ. ಓಪನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಆಟವು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಆಟದ ಅನುಭವದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ (ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಟಗಾರರು ಆಡಬಹುದಾದ ಆಟ) ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕನ್‌ಸೋಲ್ ಆಟ.ಏಳನೆ ತಲೆಮಾರಿನ ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಳ್ಳುವ, ವಿಮರ್ಶಕರು ಮೆಚ್ಚಿದ, ಸರಣಿಯ ಮೊದಲನೆ ಆಟವಾಗಿ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ಬಹಳಷ್ಟು ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದಲೂ ಹಣಸಂಪಾದನೆಯಲ್ಲೂ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ ಈ ಆಟವು, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನವೇ 3.7 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಉದ್ಯಮದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮುರಿಯಿತು ಮತ್ತು ಮೊದಲನೇ ವಾರವೇ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 6 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾರಿ $ 500 ಮಿಲಿಯನ್‌ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿತು. 11 ಮಾರ್ಚ್ 2009ರ ವೇಳೆಗೆ, ಆಟದ 13 ಮಿಲಿಯನ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಬಿಕರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ಆಟ ಅತಿಶಯವಾದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ಮೆಟಾಕ್ರಿಟಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಗೇಮ್‌ರೇಂಕಿಂಗ್ಸ್ನಂತಹ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರೇಯಾಂಕ ಪಡೆದಿರುವ ಆಟವಾಯಿತು.
ಆಟದ ರೀತಿ
ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಂತೆಯೇ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV ಕೂಡ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರ ಪಾತ್ರವು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಡೆಯಬಹುದು, ಓಡಬಹುದು, ಎಗರಬಹುದು, ಅಡೆತಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಬಹುದು ಮತ್ತು ಈಜಬಹುದು, ಹಾಗೆಯೇ ಶಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೈ-ಜಗಳವನ್ನೂ ಆಡಬಹುದು. ಆಟಗಾರರು ಆಟೊಮೊಬೈಲ್‌ಗಳು, ದೋಣಿಗಳು, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಮೋಟಾರುವಾಹನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಓಡಿಸಬಹುದು. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ‌ IV ನ್ಯಾಚುರಲ್‌ ಮೋಷನ್‌ನ ಯುಫೋರಿಯಾ  ಎಂಜಿನ್‌ನ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಎನ್‌ಪಿಸಿ (NPC)ಯ ವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಚಲನವಲನಗಳು ನೈಜವಾಗಿ ಬರಲು, ಇದು ನಕಲಿ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ, ಜೈವಿಕ-ಚಲನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ತೆರೆದ, ನೇರವಲ್ಲದ ವಾತಾವರಣವು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ತಾವು ಹೇಗೆ ಆಟವಾಡಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ಮುಂದುಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಷಯ ಮತ್ತು ನಗರದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾದರೂ, ಆಟಗಾರರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಕಡೆ ಗಮನ ಕೊಡದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಆಟಗಾರರು ಆರಾಮವಾಗಿ ಓಡಾಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಅವರು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆಕ್ಟಿವ್‌ ಮಾಡಿಟ್ಟಿರಬಹುದು, ಕೆಲವು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಹಲವು ದಿನಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟಗಾರರು ಮುಂದಿನ ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಹಲವು ಐಚ್ಛಿಕ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬಹುದು. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ನಲ್ಲಿ "ನೈತಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳು" ಎನ್ನಲಾಗುವ ಆಯ್ಕೆಗಳು ಆಟದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ, ಇದು ಆಟಗಾರನ ಆಯ್ಕೆಗೆ ತಕ್ಕ ಹಾಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಎರಡು ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಂತ್ಯ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಈ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ವಾಹನಗಳು
ಸರಣಿಯ ಇತರ ಆಟಗಳಂತೆ, ಜಿಟಿಎ IV ರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾರ ಮಾಧ್ಯಮ ವಾಹನಗಳೇ. ಆಟದಲ್ಲಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾಹನವೂ ಮಿನಿಭೂಪಟವನ್ನು ತನ್ನ ಜಿಪಿಎಸ್‌ (GPS) ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಮಿನಿಭೂಪಟದ ಮೇಲಿನ ತಲುಪಬೇಕಾದ ಸ್ಥಳದ ನಡುವಿನ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಸಕ್ರಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ, ಭೂಪಟದ ಮೇಲೆ "ಮಾರ್ಗನಕ್ಷೆ"ಯನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಟಗಾರನು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಯನ್ನು ಸಹ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದು ಡ್ರೈವ್‌ ಮಾಡದೆಯೇ ಸ್ಥಳಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಲು ಉಪಕಾರಿ. ಆಟಗಾರನು ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಆ ಸ್ಠಳವನ್ನು ತಲುಪಲು ’ಪ್ರಯಾಣ’ವನ್ನು ಸ್ಕಿಪ್‌ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಇದೆ. ಕಾರ್‌ ಚೇಸ್‌ಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನು ತಾನು ಗುರಿಯಿಟ್ಟ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಿನಿಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಕ್ಯಾಮರಾ ಬಟನ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಗುರಿಯಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದುಕೈ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಾಹನದಿಂದ ಗುಂಡುಹಾರಿಸಬಹುದು. ಆಟಗಾರನು ಗ್ರೆನೇಡ್‍ಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಮೊಲೊಟೊವ್‍ ಕಾಕ್‍ಟೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಬಹುದು. ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಫಿಕ್ಸೆಡ್‌ ವಿಂಗ್‌ (fixed-wing) ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಆಟಗಾರರು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು ಬುಲೆಟ್‌ ಭೌತಿಕ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಯುಫೋರಿಯಾ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸೇರಿ ನಿಕೊ, ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತ ಅನಿಮೇಷನ್‌ ಬದಲಿಗೆ, ಬೈಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ರೀತಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಂತೆ, ವಾಹನಗಳು ಮಗುಚಿಕೊಂಡರೆ ಸ್ಫೋಟಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಬೆಂಕಿ ಹತ್ತಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನ್‌ ಡಿಕ್ಕಿ ಅಥವಾ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಖಂ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಬಹುದು. ಕಾರ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಶುರುಮಾಡಲು ಆಗದಂತೆ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಓಡಿಸಲು ಆಗದಷ್ಟು ಸೊಟ್ಟಪಟ್ಟ ಆಗಬಹುದು.ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಕೊ ಜಾರೆಯರ ಮುಂದೆ ಕಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಹಾರ್ನ್‌ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಂವಹನ
ಹಿಂದಿನ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರನಿಗೆ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ರಿಲೇ ಮಾಡಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಜಿಟಿಎ IV ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೊಬೈಲ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ಪಠ್ಯಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೊತ್ತಾದ ಭೇಟಿಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು, ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ನೇಹಿತರ ಕೂಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ವಿಫಲವಾದ ಮಿಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಮರುಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಆಟಗಾರನು ಕೆಲವು ಮಿಷನ್‌ಗಳ ಫೋಟೋಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಮತ್ತು 911ಕ್ಕೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ತುರ್ತುಸೇವೆಯನ್ನು ಕರೆಯಬಹುದು. ಪೊಲೀಸರು ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧವೈದ್ಯರು ನಿಕೊನನ್ನು ಆರೋಗ್ಯವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಆಟದ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್ ಪ್ರಕಾರವನ್ನೂ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು, ಉಚಿತ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ‍ಆಗಿ. ಆಟಗಾರನು ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬಹುದು, ಅಥವಾ ಅವರು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಸೇವೆ ಅಂದರೆ ಸಾರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಾಂಟೆಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಅವರಿಂದ ಕೇಳಬಹುದು.ನಿಕೊ ಬಳಸಬಹುದಾದ ಹಲವಾರು ದತ್ತಾಂಶಗಳನ್ನೂ ಆಟದೊಳಗೆಯೇ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ನಗರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆ ಸರಣಿ, "ಟಿಡಬ್ಲ್ಯೂಅಟ್ (TW@)", ಅಥವಾ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮೂಲಕ ಆಟದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಆಟದೊಳಗೆಯೇ ನಿಕೊ ತಲುಪಬಹುದಾದ ಸುಮಾರು 100 ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಿವೆ, ಮತ್ತು ನಿಕೊ ಈಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಜಂಕ್‌ಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ) ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ III ರಲ್ಲಿ, ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ ಅಂತರ್ಜಾಲವನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಅಪರಾಧಗಳ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೋಡವುದಕ್ಕೆ, ವಿವಿಧ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಅವರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವುದಕ್ಕೆ ನಿಕೊ ಪೊಲೀಸ್‌ ವಾಹನದಲ್ಲಿನ ಇನ್‌-ಕಾರ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹಿರಾತುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ವಾಹಿನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಇನ್-ಗೇಮ್‌ ‌ದೂರದರ್ಶನ-ಕ್ರಮವಿಧಿಯನ್ನೂ ಈ ಆಟ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಸ್ಟರಿ ಚಾನಲ್, ರಿಯಾಲಿಟಿ ಷೋ‌ಗಳು, ಕಾರ್ಡ್‌ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಟೂನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ದೂರದರ್ಶನವು ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ (ಹಲವು ಆಟಗಾರರರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಆಟ)
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ 15 ಪ್ರಕಾರಗಳ ಆಟಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇದು 16 ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ (ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ 32 ಆಟಗಾರರು ) ಮತ್ತು ಆಟಗಾರರು ಇಡಿಯ ನಗರವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಆಟದ ಆತಿಥೇಯರು ಪೊಲೀಸರ ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ಟ್ರಾಫಿಕ್‌, ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ ಮುಂತಾದ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆಟದ ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಪ್ರತಿಗಳು ಅರ್ಧ ತೆರೆ (split screen-ಸ್ಪ್ಲಿಟ್‌ ಸ್ಕ್ರೀನ್‌) ಅಥವಾ ಲ್ಯಾನ್‌ (LAN) ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ, ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾನ್ (LAN) ಇದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಟಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದ ಆಟಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸದ ಆಟಗಳು ಎಂದು ವಿಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಬಹುಮಾನವೆಂದರೆ ಹಣ, ಇದು ಅವರ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟಗಾರರು ಕಸ್ಟಮೈಸ್‌ ಮಾಡಬಹುದಾದ (ಬೇಕಾದ ಹಾಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ)ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಹಣವು ಹೆಚ್ಚು ಕಸ್ಟಮೈಸ್‌ ಆಯ್ಕೆಗಳು ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಆಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತಂಡದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಆಟಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಟೀಮ್‌ ಡೆತ್‌ಮ್ಯಾಚ್‌, ಇಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೆತ್‌ಮ್ಯಾಚ್‌ ಆಟದಂತೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಪೇರಿಸಲು ಸೆಣಸಾಡುತ್ತಾರೆ; ಟೀಮ್‌ ಮಾಫಿಯಾ ವರ್ಕ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು "ಮಾಫಿಯಾ"ಗಾಗಿ, ಮೈಗಾವಲು/ಕೊಲೆ ಅಥವಾ ಕಾರುಗಳ ಕಳ್ಳತನ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ; ಟೀಮ್‌ ಕಾರ್‌ ಜ್ಯಾಕ್‌ ಸಿಟಿ ಆಟದಲ್ಲಿ 2–8 ತಂಡಗಳು ಕಾರು ಕದ್ದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಜಖಂ ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಹಣಸಂಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸೆಣಸುತ್ತಾರೆ; ಕಾಪ್ಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕ್ರೂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಒಂದು ತಂಡವು ಕಳ್ಳರ ಒಂದು ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಸೆಣಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ (ಇಲ್ಲಿ, "ಆಲ್‌ ಫಾರ್‌ ಒನ್‌" ಎಂಬ ವ್ಯತ್ಯಯದ ಪ್ರಕಾರ – ಪೊಲೀಸರು ಕಳ್ಳರ ನಾಯಕನನ್ನು, ಕಳ್ಳರು ಅವನನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಸಾಯಿಸಬೇಕು – ಮತ್ತು "ಒನ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಲ್" ವ್ಯತ್ಯಯದ ಪ್ರಕಾರ – ಪೊಲೀಸರು ಎಲ್ಲ ಕಳ್ಳರನ್ನು, ಅವರು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‌ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ ಸಾಯಿಸಬೇಕು ); ಮತ್ತು ಟರ್ಫ್‌ ವಾರ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ತಂಡಗಳು ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಆಟದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೇಸ್‌ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಸಹಕರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇವೆ, ರೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೋಟಾರುಗಾಡಿ ಓಟದಂತೆ ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತ ಓಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ; ಬದಲಾವಣೆಯಾದ ಜಿಟಿಎ ಓಟದಲ್ಲಿ, ಆಟಗಾರರು ಚೆಕ್‌ಪಾಯಿಂಟುಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದುಹೋಗುತ್ತ ಓಟ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಇರಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ; ಹ್ಯಾಂಗ್‍ಮನ್‌ನ ನೂಸ್ (N.O.O.S.E.)ನಲ್ಲಿ, ’ಸಹಕಾರ’ದ ಪ್ರಕಾರವಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕರೆತರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೊದಲು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಪಾಯಿಂಟ್‍ಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಡೀಲ್‌ ಬ್ರೇಕರ್‌ ಒಂದು ಸಹಕಾರ ಮಿಷನ್‌, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ವೈರಿಗಳು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಆ ವೈರಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂದು ಹೋಗದಂತೆ ಅಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕು; ಮತ್ತು ಬಾಂಬ್‌ ಡಾ ಬೇಸ್‌ II, ಎನ್ನುವ ಸಹಕಾರ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು ಒಂದು ಹಡಗನ್ನು ಖಾಲಿ ಮಾಡಬೇಕು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಸ್ಫೋಟಕಗಳಿಂದ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಬೇಕು, ಇದಕ್ಕೆ ಆಕರ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ 3ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಹಡಗನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ಬಾಂಬ್‌ ಡಾ ಬೇಸ್‌: ಆಕ್ಟ್‌ II ಆಟ. ಈ ಆಟದಲ್ಲಿ ಫ್ರೀ (ಸ್ವತಂತ್ರ) ಪ್ರಕಾರ ಕೂಡ ಇದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರ ಬಳಿ ಪೂರ್ತಿ ಭೂಪಟ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಮಿಷನ್‌ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಿಂಗಲ್‌ ಪ್ಲೇಯರ್‌(ಒಬ್ಬನೇ ಆಟಗಾರ ಆಡುವ ಆಟ)ನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಉಪಾಧಿಗಳು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೆಂಡೆಸೆತ, ಡಾರ್ಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪೂಲ್‌ ಮಿನಿ ಗೇಮ್‌. ಚೀಟ್ಸ್‌, ಕ್ಲಬ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ ಕೆಫೆಗಳು ಸಹ ಇಲ್ಲ. ಇದು ಬೇರೆ ಎಲ್ಲಾ ಆಟದ ಪ್ರಕಾರಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಪ್ತಿ
ಆಟದ ಈ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರನ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಎರಡು ಮುಕ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಈ ಕತೆಯು ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ. ಎರಡೂ ಮುಕ್ತಾಯಗಳಲ್ಲಿ,ಪೆಗೊರಿನೊ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಜೊತೆ ಹತ್ತಿರದ ಮೈತ್ರಿ ಬೆಳೆಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆತನನ್ನು ವೈರಿಯನ್ನಾಗಿ ನಿಕೊ ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಎದುರಾಳಿಗಳು ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿ ಮುಕ್ತಾಯದಲ್ಲಿ ರೊಮನ್ ಬೆಲ್ಲಿಕ್ ಅಥವಾ ಕೇಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ರಿಯರಿ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರೆ, ಹೆರೊಯಿನ್ ಶಿಪ್‍ಮೆಂಟ್‌ನ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿಕೊ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಟ್ಯಾಂಕರಿನಲ್ಲಿ ಆತನ ಮೇಲೆ ಹಟಾತ್ ಧಾಳಿ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಟ್ಯಾಂಕರಿನ ಹೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಗನ್ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ದಿಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ನಿಕೊ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಅದಾದಮೇಲೆ, ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿಯ ಮದುವೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ದ್ರೋಹದಿಂದ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಜಿಮ್ಮಿ ಪೆಗೊರಿನೊ ಚರ್ಚಿನ ಹೊರಗೆ ಗಾಡಿ ಓಡಿಸುತ್ತಾ ಬಂದು ನಿಕೊನ ಪ್ರೀತಿಯ ಆಸಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೆಟೆ ಮ್ಯಾಕ್ರಿಯರಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ, ರೋಮನ್ ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಪೆಗರಿನೊವಿನ ಕೆಲವು ಜನರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದು ಅಲ್ಡೆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೊರೆದು ಖಾಲಿಬಿಟ್ಟಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿನೊಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಪೆಗೊರಿನೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ನಿಕೊ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಆತ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬೋಟಿನ ಮೂಲಕ ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ನಲ್ಲಿ ನಿಕೊ, ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೊಬ್ ಆತನನ್ನು ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿಕೊ ಪೆಗರಿನೊನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಜಾಕೊಬ್ ಬಳಿ ತನ್ನಗಿದ್ದಿದ್ದ "ಅಮೇರಿಕನ್ ಡ್ರಿಮ್" ಬಗ್ಗೆ ರೋಧಿಸಿರುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದ ಕ್ರೆಡಿಟಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರೊಮನ್‌ನು ನಿಕೊಗೆ ಫೋನಾಯಿಸಿ ತಾನು ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿ ಹುಟ್ಟಲಿರುವ ಮಗುವನ್ನು ನೀರಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಅದಕ್ಕೆ ಕೆಟೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ ಒಪ್ಪಂದ ದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರೆ, ಬಂದರಿನ ಬಳಿಫಿಲ್ ಬೆಲ್ ಎನ್ನುವವನನ್ನು ನಿಕೊ ವಿನಿಮಯಕ್ಕಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಪಾಲಿನದ್ದನ್ನು ದಿಮಿತ್ರಿಯು ಬೇಕೆಂದೆ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ ಡ್ರಗ್ ಹಣವನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆಗಷ್ಟೇ ದಿಮಿತ್ರಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪೆಗೊರಿನೊವಿನಿಂದ ಶುಭಾಶಯ ಕೋರಿ ನಿಕೊಗೆ ಫೋನು ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಒಪ್ಪಂದದ ವಿರುದ್ಧವಿದ್ದ ಕೆಟೆ, ನಿಕೊವಿನಿಂದ ಬೇಸರಗೊಂಡು ರೊಮನ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲೊರಿಯ ಮದುವೆಗೆ ಬರಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಮದುವೆ ಸಾಂಗವಾಗಿ ನೇರವೇರುತ್ತದೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಿಕೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ದಿಮಿತ್ರಿಯಿಂದ ಕಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಂತಕ ವಿವೇಚಿಸದೇ ಗುಂಡಿಡಲು ತೊಡಗಿ, ಆ ಕಾದಾಟದಲ್ಲಿ ರೊಮನ್‌ನನ್ನು ಕೊಂದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಶವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರತೀಕಾರ ತುಂಬಿದ ನಿಕೊವು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ದಿಮಿತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪೆಗರಿನೊವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅಲ್ಡೆರ್ಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ತೊರೆದು ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ ಕ್ಯಾಸಿನೊಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.ಆ ಕ್ಯಾಸಿನೊದಲ್ಲಿ, ದಿಮಿತ್ರಿಯು ಪೆಗರಿನೊಗೆ ಮೋಸಮಾಡಿ ಆತನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿ, ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಹೆಲೆಕಾಪ್ಟರ್ ಮುಖಾಂತರ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ನಿಕೊ ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಜಾಕೊಬ್ ಆತನ ಬೆನ್ನಟ್ಟಿ ಹೋಗಿ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ದಿಮಿತ್ರಿಯನ್ನು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹ್ಯಾಪಿನೆಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಇಬ್ಬಾಗವಾಗುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯದೊಂದಿಗೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿಕೊ ತನ್ನ ಆತ್ಮದ ಸಾಚಾತನದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಕುಲವಾಗಿರುವಾಗ ಕತೆಯು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಕ್ರೇಡಿಟ್ಟಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಲ್ಲೊರಿ ನಿಕೊಗೆ ಫೋನಾಯಿಸಿ ತಾನು ರೊಮನ್ನಿನ ಮಗುವಿಗೆ ತಾಯಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಸನ್ನಿವೇಶ
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಪುನರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ನಾಲ್ಕು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೋ IV ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬ್ರೋಕರ್ ಇದು ಬ್ರೋಕ್ಲೀನ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ; ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಇದು ಡ್ಯೂಕ್‌ ಗೆ; ದ ಬ್ರೋಂಕ್ಸ್ ಇದು ಬೊಹ್ನ್‌ ಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್‌ಹಟನ್ ಇದು ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್‍ಗೆ  ಸಮನಾಗಿದೆ.ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡ ನಗರವು ಅಲ್ಡೆರ್ನಿಯ  ಎಂಬ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಉತ್ತದ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿದೆ; ಹಾಗೂ ಒಂದು ಚಾನೆಲ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಮೇಲೆ ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ತಯಾರಕರು ಸ್ಟೇಟನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೋಲಿಕೆಯುಳ್ಳ ಜಾಗದಲ್ಲಿನ ಆಟ ಅಷ್ಟು ಮೋಜಿನದಾಗದಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ದ್ವೀಪಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ; ಚಾರ್ಜ್ ದ್ವೀಪ( ರಾಂಡಲ್ ದ್ವೀಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ)ಮತ್ತು ಕೊಲೊನಿ ದ್ವೀಪ(ರೂಸ್‌ವೆಲ್ಟ್ ದ್ವೀಪದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ). ಮೊದಲು, ನಗರದ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಭಯೋತ್ಪಾದಕರ ಭೀತಿಯಿಂದ ಬಂದು ಮಾಡಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ಆಟಗಾರನನ್ನು ಬೆನ್ನತ್ತಿ ಹೋಗುವಾಗ ಈತ ಇವುಗಳನ್ನು ದಾಟಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಈತನನ್ನು ಪೋಲಿಸರು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಈ ತಡೆಗಲನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲಾಗಿ, ಆಟಗಾರ ನಗರವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಬ್ರೋಕರ್, ಅಲ್ಗೊನ್‌ಕ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಥ್‌ವುಡ್ ಹೈಟ್ಸ್ ಇವುಗಳ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ದಾಟಬಲ್ಲನಂತೆ ಮಾಡಿದರು. "ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್" ಇದು ಅನೇಕ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ ನಗರದ ಏರ್‌ಪೂರ್ಟ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರಚಿತವಾಗಿದೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಾಗೌರ್ಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೆ‌ಎಫ್‌ಕೆ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ.
ಪಾತ್ರಗಳು
ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಸ್ಥಳಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಹಾಗೂ ಎತ್ನಿಕ್ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಆಟಗಾರನು ಪೂರ್ವದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮರದ ಯುದ್ಧನಿಪುಣಗಾರನಾದ ನಿಕೊ ಬೆಲ್ಲಿಕ್‌ ಎಂಬವನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಡಾನ್ ಹೌಸರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಹಳೆಯ ಆಟದ ಯಾವುದೇಪಾತ್ರಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ "ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಮೃತಪಟ್ಟಿವೆ". ಮುಂದೆ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ಆಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಗ್ರಾಫಿಟಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಿ ಆ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿದಾಯ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಲ್ಲಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ದ ಧ್ವನಿಗ್ರಹಣಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಸೆಲೆಬ್ರಿಟಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೇ, ಕಡಿಮೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ನಟರಾದ ಮೈಕಲ್ ಹೊಲಿಕ್, ಜಾಸೊನ್ ಜುಮ್ವಲ್ಟ್, ಟಿಮೊತಿ ಆಡಮ್ಸ್ ಮತ್ತುಕೂಲಿ ರಾಂಕ್ಸ್‌ ನಂತವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಡಿಜೆಗಳು ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ರೇಡಿಯೂ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಇಗ್ಗಿ ಪೊಪ್, ಜುಲಿಯಟ್ ಲೆವಿಸ್, ಕಾರ್ಲ್ ಲಾಗರ್‌ಫೆಲ್ಡ್, ಡಿಜೆ ಪ್ರಿಮಿಯರ್, ಫೆಜ್ ವಾಟ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಾಜ್ಲೊವ್ ಜೋನ್ಸ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಟರ್ಡೆ ನೈಟ್ ಲೈವ್ ಇದರ ನಟರಾದ ಬಿಲ್ ಹೇಡರ್ ಮತ್ತು ಜಾಸನ್ ಸುಡೈಕಿಸ್ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಲಿಬರಲ್ ಮತ್ತು ಕನ್ಸ್‌ರ್ವೇಟಿವ್ ರೇಡಿಯೋ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಫ್ರೇಡ್ ಅರ್ಮಿಸೆನ್‌ನು ಲಾಜ್ಲೊವ್‌ನ "ಇಂಟಿಗ್ರಿಟಿ 2.0" ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅತಿಥಿಗಳಂತೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಯಾಟ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಕಿ ಗೆರವಾಯಿಸ್ಇವರ ಇಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ತಮಾಷೆಗಳನ್ನು ಆಟದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಮೆಡಿ ಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಜಿಮ್ ನೊರ್ಟನ್, ಪಾಟ್ರಿಸ್ ಒನಿಯಲ್, ರಿಕ್ ಶಪಿರೊ ಮತ್ತು ರೊಬರ್ಟ್ ಕೆಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಅಸಂಖ್ಯ ಹಲವು ವಿನೋದಕಾರರು ಆಟದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ =ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ==
ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ ಸರಣಿಯ ಹಳೆಯ ಆಟಗಳಂತೆ, ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV  ಸಹ ಆಟಗಾರ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಬಹುದು. ಲಿಬರ್ಟ್ ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೂ 18 ಬಾನುಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕೇವಲ ಮಾತುಕತೆಯ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಉಳಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನೇಕ ವರ್ಗ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆಟದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸತಕ್ಕಂತಹ ಹಾಡುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಜೆನಿಸಿಸ್, ಡೆವಿಡ್ ಬೊಯಿ, ಸ್ಮಾಶಿಂಗ್ ಪಂಪ್‍ಕಿನ್ಸ್, ದ ಸಿಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಮರ್ಸಿ, ಸರ್ಗೊಯ, ಬೊಬ್ ಮರ್ಲಿ, ಡೊನ್ ಓಮರ್, ದ ಹು, ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಲೈಟ್ ಓರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ, ಕ್ವೀನ್, ಬ್ಲಾಕ್ ಸಬತ್, ಫಿಲಿಪ್ ಗ್ಲಾಸ್, ಸಿಮಯನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಡಿಸ್ಕೊ, ನ್ಯಾಸ್, ಕೆನ್ಯೆ ವೆಸ್ಟ್, ಆರ್. ಕೆಲ್ಲಿ, ಲೊಯ್ಡ್, ಮೈಲ್ಸ್ ಡೆವಿಸ್, ಲೂಸ್ ಎಂಡ್ಸ್, ಎಲ್ಟೊನ್ ಜಾನ್, ಜೀ ಶೊಪ್, ಆರ್.ಈ.ಎಮ್, ಎಂಸಿ ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಬೆರಿ ವೈಟ್. ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ಇದರ ನಿರೂಪಣಾ ಸಂಗೀತವು (ಇಂಟ್ರೋ ಸಂಗೀತ) ಸೊವಿಯತ್ ಕನೆಕ್ಷನ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು ಮೈಕಲ್ ಹಂಟರ್. ಈತ Grand Theft Auto: San Andreas ಗಾಗಿಯೂ ಸಹಾ ಥೀಮ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ. ಈ ಆಟವು Grand Theft Auto: San Andreas ಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಸರಣಿಯ ಉಳಿದ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರವೂ ಒಂದೇ ಲೂಪ್ ಆಗುತ್ತಿರುವ ಸೌಂಡ್ ಫೈಲ್ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಒಂದೇ ತರಹದ ಹಾಡುಗಳು,ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ಇದರಲ್ಲಿ ಇರುವ ರೇಡಿಯೊ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ಸೌಂಡ್ ಫೈಲ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟು, ಅದನ್ನು ರಾಂಡಮ್ ಆಗಿ ಮಿಶ್ರಮಾಡಿ, ಹಾಡುಗಳು ಅನೇಕ ಕ್ರಮಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡಿನ ಪ್ರಕಟನೆಯು ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ಬೇರೆಯದಾಗಿದೆ. ಮತ್ತು ಕತೆಗೆ ಸಂಭದಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿತ ಲಿನರ್ಟಿ ನಗರದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ ಮತ್ತುAmazon.com ಜೊತೆಗೆ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಪಡೆದ ಮೇಲಾಗಿನಿಂದ, ಜಿಟಿಎ IV ನ ಆಟದಲ್ಲಿನ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್ ಮುಖಾಂತರ ಆಟಗಾರರು ವಾಸ್ತವದ ಎಂಪಿ3ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡಬಹುದು. ನಿಕೊನ ಫೋನಿನಲ್ಲಿ ZIT-555-0100ಗೆ ಡಯಲ್ ಮಾಡಿ ರೇಡಿಯೊ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಗದ್ಯದ ಮೇಸೇಜೊಂದು ಬಂದು ಅದರಲ್ಲಿ ಆ ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದನ ಹೆಸರಿರುತ್ತದೆ. ಆಕಸ್ಮಾತ್ ಆಟಗಾರ ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಸೊಶಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್ಬಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಆತನಿಗೆ/ಆಕೆಗೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಮೇಜೊನ್.ಕಾಂ ನ ಪ್ಲೇಲಿಸ್ಟಿನ ಈಮೇಲೊಂದು ಬಂದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರ ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಹಾಡುಗಳ ಖರೀದಿ ಪಟ್ಟಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಪಕಥೆಗಳ ಪರಿವಿಡಿ
ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360 ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಜಿಟಿಎ IV ನ ಉಪಕತೆಗಳ ಪರಿವಿಡಿಯನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ. ಮೊದಲ ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಡ್ ದ ಡಾಮ್ನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಪಕತೆಯು ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ ಲೈವ್‌ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 17, 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು. ಈ ಉಪಕತೆಯು ಜೊನಿ ಕ್ಲೆಬಿಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಹೊಸದಾದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಜಿಟಿಎIV ‌ನ ಮಿಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಬಣ್ಣಿಸಿತುವ ಲಿಬರ್ಟಿ ನಗರದ ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಬೈಕರ್ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಿನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ ಹೌಸರ್, "ಲೆಬರ್ಟಿ ನಗರದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟಿನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜೆರೊನಿಮಾ ಬರ್ರಿಯಾ ಹೇಳಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಎಕ್ಸ್‌ಬೊಕ್ಸ್ 360ಯ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಜಾಸ್ತಿ ಜನ ಪಡೆದಿರಲಾರರು ಎಂಬ ಸಂಶಯವಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಉಪಕತೆಗಳು ಬರೀ ಪ್ರಯೋಗಗಳಾಗಿವೆ. ಮೈಕ್ರೊಸೊಫ್ಟ್ ಒಟ್ಟು 50 ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರುಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮೊದಲ ಎರಡು ಉಪಕತೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಟೇಕ್ ಟು ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ಹಣಕಾಸು ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಲೆನಿ ಗೊಲ್ಡ್‌ಸ್ಟೆನ್ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಮೇ 9,2006ರ ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟಿನ 2006 E3 ಪ್ರೆಸ್ ಮಾತುಕತೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ನ ಇಂಟರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವ್‌ ಎಂಟರ್‌ನೇಮೆಂಟ್ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ವಿಭಾಗದ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಪೀಟರ್ ಮೂರ್, ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಪಿಕ್ ಎಪಿಸೊಡ್ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿ ಮತ್ತು ಇದು ಕೇವಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರವಲ್ಲ ಅಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮಾವೇಶದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರೆಸ್ ಪ್ರಕಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳು ಈ ಆಟಕ್ಕೆ "ಗಂಟೆಗಳಷ್ಟು ಕಾಲದ ಹೊಸ ಆಟವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಎರಡನೆಯ ಉಪಕತೆಯಾದ, ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ: ದ ಬ್ಯಾಲಡ್ ಆಫ್ ಗೇ ಟೋನಿ, ಇದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 29,2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಉಪಕತೆಯು, ಲುಯಿಸ್ ಲೊಪೆಜ್ ಎನ್ನುವವನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿಕೃತವಾಗಿದೆ. ಈತ ಟೊನಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಅಕ್ಕಾ "ಗೇ ಟೋನಿ" ಎಂಬ ನೈಟ್‌ಕ್ಲಬ್ ಮಾಲೀಕನ ಸಹಾಯಕನಾಗಿದ್ದು, ದಗಾಕೋರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಆತನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಇರುವ ಸಂಘರ್ಷದ ಕುರಿತು ಅದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಉಪಕತೆಗಳು ಸ್ಟಾಂಡ್ ಅಲೋನ್ ಆಟವಾದ Grand Theft Auto: Episodes From Liberty City ಆಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡವು. ಅದನ್ನು ಆಡಲು ಮೂಲ ಗ್ರಾಂಡ್ ಥೆಫ್ಟ್ ಆಟೊ IV ಮೀಡಿಯಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನವೀಕರಣಗಳು
ಆಟದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ, ಹಲವಾರು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360ರ ಮಾಲೀಕರು ಆಟವು ಮೊದಲ ಕಟ್‌ಸೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟವನ್ನು ಆಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದಾರೆಂದು ಕೊಟಕು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನ ಬಹುತೇಕ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3ರ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲವೆಂದೂ ಕೊಟಕು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. 7 ಮೇ 2008ರಂದು, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ಆಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್ 3 ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೇರ್ಪಡೆಯು ಗೇಮ್‌ಸ್ಪೈ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಓವರ್‌ಲೋಡ್‌ ಆಗದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಆಟ ನಿಂತುಹೋಗುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತೋ ಅದಕ್ಕೆ ಆಗುವ ಆಘಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ ರಿಪೇರಿಗಳನ್ನು 23 ಜೂನ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 27 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಂದು, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಮತ್ತೊಂದು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಟ್ರೋಫಿ ಸಪೋರ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ನೀಡಿತು. ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್ 360ರ ’ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್’ಗಳಂತೆ, ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಟ್ರೋಫಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.15 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು, ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ಮೂರು ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆ (1.04)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 12 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆ(1.0.1.0)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ತೇಪೆಯು ’ಡೈರೆಕ್ಟ್‌ಇನ್‌ಪುಟ್’ ಸಪೋರ್ಟ್‌ಅನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಅಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಲೂ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. 24 ಜನವರಿ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆ (1.0.2.0)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೊದಲನೇ ತೇಪೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಗೆಯೇ ಸರಿಪಡಿಸುವ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. 20 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009ರಂದು, ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಬಿಡುಗಡೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಹಿಂದಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಯಿಂದಾದ ತಪ್ಪನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿತು. ಅದು ದ ಲಾಸ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾಮ್ಡ್‌  ನಲ್ಲಿ ಆಟದ ಐರೋಪ್ಯ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಕಾನೂನನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿಬಿಟ್ಟಿತ್ತು. 21 ಮಾರ್ಚ್‌ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಅವೃತ್ತಿಗೆ ಮೂರನೇ(1.0.3.0) ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ತೊಂದರೆಗಳು, ಅಂದರೆ ಆಟಗಾರನ ಕಾರಿನ ಹೆಡ್‌ಲೈಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಜಿಪಿಯು (GPU) ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಬಿಡುವುದು ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿತು. 19 ಜೂನ್‌ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ತೇಪೆಯನ್ನು (1.0.4.0) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಟೊರೋಂಟೊ ಇದನ್ನು ’ಮೇನ್‌ಟನನ್ಸ್‌ ಸೇರ್ಪಡೆ’ ಎಂದು ಕರೆದರು ಮತ್ತು ಅದು ಮುಂದಿನ ತೇಪೆಯ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದೂ ಹೇಳಿದರು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ "ಇದು ಆಟದ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಗಳು ’ಗೋಲ್ಡ್‌ ಮಾಸ್ಟರ್‌ ಬಿಲ್ಡ್‌ ಪ್ರೆಸಿಂಗ್‌’ಗೆ (gold master build pressing) ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂದಿದೆ.4 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು, ಎಕ್ಸ್‌ ಬಾಕ್ಸ್‌ 360ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ತೇಪೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ಲೈವ್‌ನ ಚೀಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲಾಯ್ಟ್‌ ಅನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 10 ನವೆಂಬರ್ 2009ರಂದು, ಮೈಕ್ರೋಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಐದನೇ ತೇಪೆ(1.0.0.4)ಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕೆಲವು ಸಣ್ಣ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು, ಕೀಲಿಮಣೆ ಸರಿಪಡಿಸಿತು ಮತ್ತು ಮೋಸವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೆಲವು ತಡೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು."
ಸಮುದಾಯ ಉಪಾಧಿಗಳು
ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಗೇಮ್ಸ್ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ (ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಆಟಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘ) ಎನ್ನುವುದು ನೋಂದಾಯಿತ ಆಟಗಾರರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಜಾಲತಾಣ. ಈ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್ ಜಾಲತಾಣವನ್ನು 27 ಮಾರ್ಚ್‌ 2008ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 17 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2008ರಂದು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಆಟವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ದಿನಾಂಕ 29 ಏಪ್ರಿಲ್ 2008 ರಂದೇ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸೋಷಿಯಲ್ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಹೊಚ್ಚಹೊಸ ಆಟ ಮಿಡ್‌ನೈಟ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಗೆ ಕೂಡ, ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಉಪಾಧಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. Midnight Club: Los Angeles ಸೋಷಿಯಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್‌ಪಿಸಿಡಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಬ್ಲಾಟರ್‌, ದ ಸ್ಟೋರಿ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ (The Story Gang), ದ 100% ಕ್ಲಬ್ (The 100% Club), ದ ಹಾಲ್‌ ಆಫ್ ಫೇಮ, ದ ಲಿಬರ್ಟಿ ಸಿಟಿ ಮ್ಯಾರಥಾನ್‌ ಮತ್ತು ದ ಜಿಟ್‌ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ತಾವು, ಪ್ಲೇ ಸ್ಟೇಷನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಗೆ ಸಮುದಾಯಾಧಾರಿತ ಸೇವೆಯಾದ ಸೋನಿಯ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌, ತಮ್ಮ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಡುವವರಿಗೆ, (’ಅವತಾರ್‌’ನ ಉಡುಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ ಹೋಮ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿಯೂ ಹೇಳಿದರು.
ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿ
6 ಆಗಸ್ಟ್ 2008ರಂದು, ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ ಟೊರೊಂಟೋಗಳು [[ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌]] ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆಟವನ್ನು ಯೂರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾಗಳಲ್ಲಿ 18 ನವೆಂಬರ್ 2008ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆಂದು ಪ್ರಕಟನೆಯಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಆನಂತರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2 ಮತ್ತು 3ನೇ ತಾರೀಖಿಗೆ ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು. ಅದು, ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಅಂತರ-ಸೃಷ್ಟಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಿಪ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕ ಮುಂತಾದ ಉಪಾಧಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ರಿಪ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಆಟಗಾರರು, ಆಟದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಬಹುದು, ಆಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ರಾಕ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನ ಸೋಶಿಯಲ್‌ ಕ್ಲಬ್‌ ಜಾಲತಾಣಕ್ಕೆ ಅಪ್‌ಲೋಡ್‌ ಮಾಡಬಹುದು. ಜಾಲತಾಣವು ಗೇಮ್ಸ್‌ ಫಾರ್‌ ವಿಂಡೋಸ್‌ - ನೇರಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಟಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೇಯರ್‌ನಲ್ಲಿ 32 ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಯೂರಾಮ್‌ (SecuROM) ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಟವಾಡಲು ಒಂದುಸಾರಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಆಕ್ಟಿವೇಷನ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಟದ ವಿಂಡೊಸ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಆದರೆ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಏಟಿಐ (ATi) ರೇಡಿಯಾನ್‌ ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಅಡಾಪ್ಟರ್‌ ಒಡಂಬಡಲಿಲ್ಲ, ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಐ (SLI) ಇರಲಿಲ್ಲ, ಎಎ (AA) ಸಪೋರ್ಟ್, ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆ, ಡಿಆರ್‌ಎಮ್‌ (DRM) ತೊಂದರೆಗಳು, ವಿಂಡೋಸ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಪಿ (Windows XP) ಸರ್ವಿಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ 3/ವಿಂಡೋಸ್‌ ವಿಸ್ತಾ ಸರ್ವಿಸ್‌ ಪ್ಯಾಕ್‌ 1 ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅಗತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಗಮನಿಸದೆ ಹೋದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹಲವು ಗ್ರಾಹಕರು ದೂರು ನೀಡಿದರು. ಆಟವನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಆಟಗಾರರು ದೂರಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಿಸ್ತಾ ಎಸ್‌ಪಿ 1 (Vista SP1) ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಂಪ್ಯೂಟರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗದೇ ಇದ್ದದ್ದು. ಹಲವಾರು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬಿಟ್‌-ಟೆಕ್ ಕಂಪೆನಿಯು ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿ ನಾಲ್ಕು - "2008ರ ಅತ್ಯಂತ ನಿರಾಶಾದಾಯಕ ಆಟ" ಎಂದು ಹೇಳುವವರೆಗೂ ಹೋಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಜಿಟಿಎ 4 ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕನ್‌ಸೋಲ್‌ ಆವೃತ್ತಿಯಂತಿರದೆ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿತ್ತು.
ವಿವಾದಗಳು
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮೊದಲೂ ಮತ್ತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರವೂ, ಬಹಳಷ್ಟು ವಿವಾದಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಜ್‌ ಗ್ಯಾಲೊವೇ, ಜ್ಯಾಕ್‌ ಥಾಮ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಹಿಲೆರಿ ಕ್ಲಿಂಟನ್‌ ರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತರೂ, ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಅಫಿಷಿಯಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಮದರ್ಸ್ ಎಗೇನ್‌ಸ್ಟ್ ಡ್ರಂಕ್‌ ಡ್ರೈವಿಂಗ್‌ (MADD - Mothers Against Drunk driving) ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಈ ಆಟವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿವೆ. ಆಟಗಾರಾರ ’ಮದ್ಯಪಾನ ಮಾಡಿ ವಾಹನ ಓಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ’ದ ಕಾರಣ ಆಟವನ್ನು ಹದಿನೇಳು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರರಿಗೆ "ಎಮ್‌" (M ) ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಏರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ವಯಸ್ಕ ಆಟಗಾರರಿಗೆ "ಏಒ," (AO) ವರೆಗೆ ಏರಿಸಬೇಕೆಂದು ಮ್ಯಾಡ್‌ (MADD) ಇಎಸ್‌ಆರ್‌ಬಿ (ESRB)ಯನ್ನು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡಿತು..ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜಿಟಿಎ IV ಆಟವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಂಗಡಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಕಾನೂನಿನ ಕಾರಣ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಸಂಕಲಿತ ಆಟವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದಕ್ಕೆ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫ್‌ ಎನ್ನುವ 21 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬ ಆಟವನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲಾಂಡ್‌ನ ಒಫ್‌ಎಲ್‌ಸಿ(OFLC)ಗೆ ಪುನಃ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು. ಆನಂತರ ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸಂಕಲಿತ ಆಟಕ್ಕೆ R18 (ಆರ್‌18) ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ರ ಪಿಸಿ ಆವೃತ್ತಿಯು ಅಸಂಕಲಿತ ಎಂದು ವರದಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಅನ್ಯದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಂತೆ MA15+ (ಎಮ್‌ಎ15+) ಶ್ರೇಣಿಯದ್ದು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:2008 ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಧಾರಾವಾಹಿ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಯುಫೋರಿಯಾ ಎಂಜಿನ್‌ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:’ವಿಂಡೋಸ್ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಆಟಗಳು’ವಿಗೆ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಥೆಫ್ಟ್‌ ಆಟೋ IV ವರ್ಗ:ನಾನ್‌ಲೀನಿಯರ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ತೆರೆದ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಪರಾಧ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ಲೇಸ್ಟೇಷನ್‌ 3 ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಕಸ್ಟಮ್‌ ಶಬ್ದಗ್ರಹಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುವ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಸ್ತರಣಾ ಅನುಕೂಲ ಇರುವ ವಿಡಿಯೋ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಂಡೋಸ್‌ ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಎಕ್ಸ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ 360 ಆಟಗಳು ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ
ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್
ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ ಮತ್ತು ಹೊಂಡುರಾಸ್ಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದ ಒಂದು ದೇಶ.
ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್: ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕದ ಅತಿ ಪುಟ್ಟ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಜನಸಾಂದ್ರ ಗಣರಾಜ್ಯ. ಮೇರೆಗಳು: ಉತ್ತರ ಪುರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಂಡುರಾಸ್, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ವಾಯವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ. ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಕೆರೆಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ತಾಕಿದಂತಿರದ ದೇಶವಿದೊಂದೇ. ಇದರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೀರ 272 ಕಿಮೀ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಯಾವುದರಲ್ಲೂ ಬೇಸಾಯ ಇಲ್ಲಿನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪುರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿ ಇದರ ಉದ್ದ 225 ಕಿಮೀ; ಅಗಲ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ 96 ಕಿಮೀ; ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 21.146 ಚ.ಕಿಮೀ. ರಾಜಧಾನಿ ಸಾನ್ ಸಾಲ್ಪಡಾರ್.
ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ, ವಾಯುಗುಣ
ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದ ಕರಾವಳಿ. ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲೆ ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ. ಇದರ ಹೆಗಲೇರಿ ನಿಂತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿರುವುದು ಸ್ಯಾಂಟ ಆನ (2409ಮೀ). ದಕ್ಷಿಣ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತಸಾಲಿಗೂ ನಡುವೆ ತೊಟ್ಟಿಲಿನಂತೆ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಇದೆ. ಲೇಂಪ, ಸಾನ್ ಮಿಗೆಲ್ ನದಿಗಳೂ ಅವುಗಳ ಉಪನದಿಗಳೂ ಆಳವಾದ ಕಮರಿಗಳನ್ನು ಕೊರೆದುಕೊಂಡು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿನ ವಾಯುಗುಣ ಎತ್ತರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇನೂ ಎತ್ತರವಿಲ್ಲದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೂ 250 ಸೆಂ. ನಿಂದ 290 ಸೆಂ. ವರೆಗೆ ಉಷ್ಣತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. 657 ಮೀ. ಎತ್ತರವಿರುವ ಸಾನ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚಿಯ ಪರಮಾವಧಿ ಉಷ್ಣತೆ 350 ಸೆಂ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ 140 ಸೆಂ. 1450ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದು 170 ಸೆಂ.-220 ಸೆಂ. ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿನಲ್ಲಿರುವ ಋತುಗಳು ಎರಡು: ಮೇಯಿಂದ ನವೆಂಬರ್ವರೆಗೆ ಬೇಸಗೆ-ಮಳೆಗಾಲ. ನವೆಂಬರಿನಿಂದ ಮೇ ವರೆಗೆ ಒಣಹವೆಯ ಚಳಿಗಾಲ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸರಾಸರಿ 1727 ಮಿಮೀ. (68"); ನಡು ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ 1778-2464 ಮಿಮೀ. ಇನ್ನೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಆಳದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಬೀಳುವ ಮಳೆಯ ಮೊತ್ತ 1143-1524 ಮಿಮೀ.
ವ್ಯವಸಾಯ, ಕೈಗಾರಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ
ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 2/3 ರಷ್ಟು ಜನ ಕೃಷಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಪ್ರದೇಶ ಫಲವತ್ತಾದದ್ದು. ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ ಮುಸುಕಿನ ಜೋಳ, ಕಬ್ಬು, ಬತ್ತ, ಗೋದಿಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯೆಂದರೆ ಕಾಫಿ. ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿನ ರಫ್ತಿನಲ್ಲಿ ಶೇ. 95 ಇದೇ. ವಾಯುಗುಣ, ಭೂಗುಣ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಬರಾಯಿ, ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ದೂರ_ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಫಿ ಬೆಳೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲವಿದೆ. ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಖನಿಜಗಳು, ತಾಮ್ರ, ಕಬ್ಬಿಣ, ಸೀಸ, ತವರ, ಗಂಧಕ, ಪಾದರಸ_ಇವು ಇಲ್ಲಿವೆಯಾದರೂ ಇವನ್ನು ನೆಲದಿಂದ ತೆಗೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ. ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿನ ಕಾಫಿಗೆ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವೇ ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಾಷ್ಟ್ರ. ಹತ್ತಿ ಜವಳಿ, ಹಿಟ್ಟು, ಮುಟ್ಟುಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದಾರ್ಥ-ಇವು ಈ ದೇಶದ ಆಮದುಗಳು.
ಸರ್ಕಾರ
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲೂ ಅಧಿಕಾರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗದಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಅಧಿಕಾರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನದು. ಈತನನ್ನು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಸಭೆಗೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಯುವುದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ. ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ, ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘದ (ದಿ ಆರ್ಗನೈó¸óೇಷನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಘದ (ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌) ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗ್ವಾಟೆಮಾಲವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಲಸೆಗಾರರು ಪೆದ್ರೊ ಆಲ್ವಾರಾದೊನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ 1524ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದು ಮರುವರ್ಷ ಇಲ್ಲಿ ವಸಾಹತು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈ ದೇಶ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದದ್ದು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 15, 1821ರಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಅದಾದ ಅನಂತರ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಆಗಸ್ತಿನ್ದ ಈಟೂರ್ವೀದ ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರಿಗೆ ಸೈನ್ಯ ಕಳುಹಿಸಿ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ತನ್ನನ್ನು ಒಂದು ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು 1822ರಲ್ಲಿ ಇದು ಆ ದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಿತು. ಆದರೆ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಈ ಮನವಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 1823ರಲ್ಲಿ ಈಟೂರ್ವೀದನ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾದಾಗ ಇದು ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಆಮೇಲೆ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲದ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಘೋಷಿಸಿಕೊಂಡಿತು (1841). 1800ರಿಂದಲೂ ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಬದಲಾವಣೆಯೂ ಉದಾರವಾದಿಗಳಿಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳಿಗೂ ನಡುವೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳೂ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ. ಆಂತರಿಕ ಕ್ಷೋಭೆಯಿಂದ ಇದು ಪದೇ ಪದೇ ವಿದೇಶಿ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾಯಿತು. 1900ರಿಂದ 1930ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಂತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿತ್ತು. ಕಾಫಿ ಉದ್ದಿಮೆ ಬೆಳೆಯಿತು; ದೇಶ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಯಿತು. 1931ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮಿಲಿಯಾನೊ ಫರ್ನಾಂಡೆತ್ ಮಾರ್ಟಿನೆತ್ ಅಧಿಕಾರ ಕಸಿದುಕೊಂಡು 1944ರ ವರೆಗೂ ಆಳಿದ. ಈತ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ನಡೆಸಿದರೂ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇಶ ಸಂಪದ್ಭರಿತವಾಯಿತು. 1944ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿನೆತನನ್ನು ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಇಳಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಅನಂತರದ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. 1945ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ ಕಾಸ್ಟ್ರೊ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. 1948ರಲ್ಲಿ ಇವನ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿ ಮುಗಿದಾಗ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿ ತಾನೇ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಆಗ ಇವನನ್ನು ತಳ್ಳಿ ಬಲಿಷ್ಠ ಗುಂಪೊಂದು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಇದರ ಸದಸ್ಯನಾದ ಮೇಜರ್ ಆಸ್ಕಾರ ಒಸೊರಿಯೊನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈತನೂ ನಿರಂಕುಶನಾದ. 1956ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಅನುಯಾಯಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಜೋಸೆ ಮೇರಿಯ ಲೆಮಸನನ್ನು ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಯಿತು. ಈತ 1960ರ ವರೆಗೂ ಆಳಿದ. ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಸಂಮಿಶ್ರ ಗುಂಪೊಂದು ಈತನನ್ನು ತಳ್ಳಿ ತಾನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆಸುವುದಾಗಿ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡಿತು. 1961ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಲ್ ಜೂಲಿಯೊ ಅಡಾಲ್ಬರ್ಟೊ ರಿವೆರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ. ರಿವೆರನ ಸರ್ಕಾರವೂ ಸೈನ್ಯಾಧೀನವೇ ಆದರೂ ಈಗ ಹಲವಾರು ರಾಜಕೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದುವು. 1964-66ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸ್ಥಳೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಸೈನ್ಯದ ಹಿಡಿತವಿಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದುವು. 1967ರ ಕರ್ನಲೆ ಫಿಡೆಲ್ ಸಾಂಚ ಹೆರ್ನಾಂಡ್ಸ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರ
ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರ ಬ್ಯಾಟರಾಯನಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿದು.
ಲಕ್ಕುಂಡಿ, ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ
ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ನಟರಾಜ
ನಟರಾಜ ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನನ್ನು ದೈವಿಕ ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ತಾಂಡವ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ತೇವರಂ, ತಮಿಳಿನ ತಿರುವಾಸಗಂ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಶುಮದ್ಭೇದ ಆಗಮ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕಾಮಿಕ ಆಗಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಶೈವಧರ್ಮದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ಕಲೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ಶಿಲ್ಪವು ಶಿವನನ್ನು ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ನಾಟಕೀಯ ಕಲೆಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಡಿದ ಅನುಪಾತಗಳೊಂದಿಗೆ. ತಮಿಳು ಭಕ್ತಿ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ ತಿರುಮುರೈ (ದಕ್ಷಿಣ ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಹನ್ನೆರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳು) ನಟರಾಜನು ಶಿವನ ರೂಪವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿ, ವಿನಾಶ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮಾಯಾ ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನಟರಾಜನನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಹೀಗಾಗಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಜನ ಶಿಲ್ಪ ಅಥವಾ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶಿವನು ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ವಿವಿಧ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಇದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕುಬ್ಜನಂತೆ ( ಅಪಸ್ಮರ ಅಥವಾ ಮುಯಲಕ ) ತೋರಿಸಿರುವ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ತುಳಿಯುವುದು. ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರಣದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ರೂಪವು ಸೀಯಮಂಗಲಂನಲ್ಲಿರುವ ರಾಕ್ ಕಟ್ ದೇವಾಲಯದ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ- ಅವನಿಭಜನ ಪಲ್ಲವೇಶ್ವರಂ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಪಲ್ಲವ ರಾಜ ಮಹೇಂದ್ರವರ್ಮನ್ I ೬ ನೇ ಸಿ ಇ ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು, ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಟರಾಜ ಶಿಲ್ಪವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಲಿನ ಉಬ್ಬುಗಳು, ಸುಮಾರು ೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ವೇಳೆಗೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ನಟರಾಜ ಶಿಲ್ಪಗಳಾಗಿವೆ. ತಿರುಜ್ಞಾನಸಂಬಂಧರ್, ಅಪ್ಪರ್, ಮಾಣಿಕ್ಕವಸಾಗರ್, ಸುಂದರರ್ ಎಂಬ ಶೈವ ಸಂತರು ಬರೆದ ಭಕ್ತಿ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ತಮಿಳು ಹಾಡುಗಳು ನಟರಾಜನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನಟರಾಜನ ದೇವಾಲಯ, ಚಿದಂಬರಂ ಅನ್ನು ನಟರಾಜನ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ೭ ನೇ ಸಿ ಇ ಯ ಮೊದಲು ನಟರಾಜನನ್ನು ದೇವತೆಯಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು. ಸುಮಾರು ೮-೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಇದು ಚೋಳ ಕಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು, ವಿವಿಧ ಎತ್ತರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ, ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಚು. ನಟರಾಜ ಉಬ್ಬುಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಾದ ಅಂಕೋರ್ ವಾಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಲಿ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Shiva_as_Lord_of_the_Dance_%28Nataraja%29.jpg/220px-Shiva_as_Lord_of_the_Dance_%28Nataraja%29.jpg|left|thumb| ಚೋಳ ಕಂಚು, [[ತಮಿಳುನಾಡು, ೧೦ನೇ ಅಥವಾ ೧೧ನೇ ಶತಮಾನ.]] ನಟರಾಜ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದವಾಗಿದೆ, ನಟ್ ನಟಾ ಎಂದರೆ "ನಟ, ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯ" ಮತ್ತು ರಾಜ ರಾಜ ಎಂದರೆ "ರಾಜ, ಪ್ರಭು"; ಇದನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನೃತ್ಯದ ಲಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದ ರಾಜ ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸಬಹುದು. ಆನಂದ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಹೆಸರು ಶಿವನ ಖ್ಯಾತಿಗೆ "ನರ್ತಕರ ಲಾರ್ಡ್" ಅಥವಾ "ನಟರ ರಾಜ" ಎಂದು ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಈ ರೂಪವನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನರ್ತೇಶ್ವರ (ನಟೇಶ್ವರ ಎಂದು ಸಹ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ) ಅಥವಾ ನೃತ್ಯೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಪದಗಳು "ನೃತ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ" ಎಂದರ್ಥ. ನರ್ತೇಶ್ವರನು ನೃತ್ತದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ನಟ ಅಂದರೆ "ನಟ, ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯ" ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ ಎಂದರೆ "ಪ್ರಭು". ನಟೇಶ ಎಂಬುದು ನಟರಾಜನ ಮತ್ತೊಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಸಮಾನವಾದ ಪದವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಾದ್ಯಂತ ೧ನೇ-ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು " ಸಬೇಸನ್ " ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ( சபேசன்  ) ಇದು " ಸಬೈಲ್ ಆಡುಮ್ ಈಸನ್ " ( சபையில் ஆடும் ஈசன்   ) ಅಂದರೆ " ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುವ ಭಗವಂತ". ಈ ರೂಪವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚಿದಂಬರಂ (ತಿಲ್ಲೈ) ನಲ್ಲಿರುವ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದೆ. ಚಿದಂಬರಂನಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ನೃತ್ಯವು ಶಿವನನ್ನು ನಟರಾಜನ ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಣಗಳಿಗೆ ಮೂಲರೂಪವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಿತ್ರಣ
right|300x300px|(Shiva) Nataraja (Lord of the Dance) ಶಿವನ ನೃತ್ಯದ ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪಗಳೆಂದರೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಲಾಸ್ಯ (ನೃತ್ಯದ ಸೌಮ್ಯ ರೂಪ), ಮತ್ತು ಆನಂದ ತಾಂಡವ (ಆನಂದದ ನೃತ್ಯ, ನೃತ್ಯದ ಹುರುಪಿನ ರೂಪ), ದಣಿದ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳ ನಾಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. - ದಣಿದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿ. ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ, ಲಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ತಾಂಡವ ಶಿವನ ಸ್ವಭಾವದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ; ಯಾಕಂದರೆ ಅವನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕೆಡವುತ್ತಾನೆ.
ಆಲಿಸ್ ಬೋನರ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಟರಾಜ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮಿತೀಯ ರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಕೋನ ಮಂಡಲ ( ಹೆಕ್ಸಾಗ್ರಾಮ್ ) ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ತತ್ವಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮಿಳನ ಎಂದರ್ಥ.
ಸಾಂಕೇತಿಕತೆ
೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಿ ಇ( ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ) ಮತ್ತು ನಂತರದ ಕಾಲದ ಉನ್ಮೈ ವಿಲಕ್ಕಂ, ಮುಮ್ಮನಿ ಕೋವೈ, ತಿರುಕುಟ್ಟು ದರ್ಶನ ಮತ್ತು ತಿರುವಾತಾವುರಾರ್ ಪುರಾಣಂಗಳಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದವುಗಳು: [ ]
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/Temple_troglodytique_d%C3%A9di%C3%A9_%C3%A0_Shiva_%28Badami%2C_Inde%29_%2814146091479%29.jpg/220px-Temple_troglodytique_d%C3%A9di%C3%A9_%C3%A0_Shiva_%28Badami%2C_Inde%29_%2814146091479%29.jpg|thumb| [[ಬಾದಾಮಿ ಗುಹಾಲಯಗಳು|ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಹೆ ೧ ರಲ್ಲಿ ೬ ನೇ / ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ನಟರಾಜ]] ಪದ್ಮಾ ಕೈಮಾಲ್ ೧೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಠ್ಯ ಮತ್ತು ನಟರಾಜ ಐಕಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ, ನಟರಾಜ ಪ್ರತಿಮೆಯು ವಿಭಿನ್ನ ಜನರಿಗೆ ಅಥವಾ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಿರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಿವ ದಹನದ ಅಧಿಪತಿ ಅಥವಾ ಲಾಂಛನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಚೋಳ ರಾಜವಂಶ. ಇದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಶಾರದ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರು ಚೋಳರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ ಕಂಚಿನ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಶಿವ ಕಲಾಕೃತಿಯು ಪಲ್ಲವ ನಾವೀನ್ಯತೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಇದು ೭ ರಿಂದ ೯ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬೇಕು ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳು.
ಅರ್ಥ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Nataraja_The_Lord_of_Dance_from_Thanjavur_Palace.jpg/170px-Nataraja_The_Lord_of_Dance_from_Thanjavur_Palace.jpg|thumb| ತಂಜಾವೂರು ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಟರಾಜ ಶಿವನ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸಬಹುದು:
ನಟರಾಜ, ಜೇಮ್ಸ್ ಲೊಚ್ಟೆಫೆಲ್ಡ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, "ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು" ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಶಿವನನ್ನು ನೃತ್ಯದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ "ಸೃಷ್ಟಿ, ವಿನಾಶ ಮತ್ತು ನಡುವೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ" ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಟರಾಜ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರವು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುವಾಗ ನೃತ್ಯದ ಸಂತೋಷದ ಭಯವಿಲ್ಲದ ಆಚರಣೆ, ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ದ್ವಂದ್ವತೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕರೋಲ್ ಮತ್ತು ಪಾಸ್ಕ್ವೇಲ್ ಪ್ರಕಾರ, ದೇವತೆಯು ವಿನಾಶದಿಂದ ಪುನರ್ಜನ್ಮದವರೆಗಿನ ಜೀವನದ ಶಾಶ್ವತ ಚಕ್ರಗಳ ( ಜೀವ ) ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಲ್ಲದೆ, ಮಾನವನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಾಣಿಕ್ಕಾವಾಕರ್ ಅವರ ತಿರುವಾಸಗಮ್‌ನ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ, ಚೋಳ ಪೂರ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಚಿದಂಬರಂನ ನಟರಾಜ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ, ಈಥರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಅಂಶಗಳಿಗೆ (ಪಂಚ ಭೂತ) ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಅಮೂರ್ತ ಅಥವಾ 'ಕಾಸ್ಮಿಕ್' ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯನ್ನು ಅವರು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನಟರಾಜ ಬ್ರಹ್ಮನ ಗಮನಾರ್ಹ ದೃಶ್ಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಶಿವನ ನೃತ್ಯ ಭಂಗಿ. ನಟರಾಜ ಕಲಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ ವಿವರಗಳು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳಂತಹ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿವೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಿಂದ ಹಿಂದೂ ಕಲೆಯ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಚಿತ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ.