ಈಜಿಪ್ತಿನ_ಪುರಾತನ_ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪ್ರಚಲಿತ ಧರ್ಮ
ಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರ ವಿಶ್ವದ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಚಲಿತ ಧರ್ಮವು ಅಧಿಕೃತ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಧಿಕೃತ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಈಜಿಪ್ತಿನ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಜನರು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು, ಅದು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಮೂಹದ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದು ಖಚಿತವಿಲ್ಲ. ಪ್ರಚಲಿತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ವ್ರತಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಜನನ, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು, ಮತ್ತು ನಾಮಕರಣ, ಏಕೆಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಭಾಗ ಹೆಸರು ಎಂದು, ಈ ಎರಡಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ರತಾಚರಣೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವು ಎಂದರೆ ಸಾವಿನ ಸುತ್ತ ಇರುವ ವ್ರತಾಚರಣೆಗಳು. (ಕೆಳಗೆ ಇರುವ "ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರದ ಆಚರಣೆಗಳು" ನೋಡಿ.), ಏಕೆಂದರೆ ಇವು ಆತ್ಮವು ನಂತರವೂ ಉಳಿಯುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ದೇವರ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವರ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅರಸಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವುಗಳು ಕನಸುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು, ನಿಮಿತ್ತಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕನಸುಗಳನ್ನು ದೈವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಂದ ಸಂದೇಶಗಳು ಎಂಬಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಜನರು ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ವಂತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆ ದೇವರ ವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು (ಕೆಳಗಿರುವ 'ಮಂತ್ರವಿದ್ಯೆ'ಯನ್ನು ನೋಡಿ). ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರೇ ಕೂಡ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯು ಬಹಳ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಪ್ರಾಯಶಃ ರಾಜವಂಶೀಯರಲ್ಲದವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಇರಬಹುದು. ಈ ನಿರ್ಬಂಧವು ಮಧ್ಯ ಅವಧಿಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಡಿಲಗೊಂಡವು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಧರ್ಮಶ್ರದ್ಧೆಯು ಹೊಸ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆಯಿತು, ಆಗ ದೇವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ತಪ್ಪು ಮಾಡುವವರನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಿ, ಸಜ್ಜನರನ್ನು ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಉಳಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಅಧಿಕವಾಗಿತ್ತು. ಖಾಸಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಆದಾಗ್ಯೂ ದೇವಾಲಯಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನತೆಯನ್ನು ದೂರವೇ ಇಟ್ಟಿದ್ದವು. ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರು ಆಗಾಗ ದೇವಾಲಯದ ದೈವಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಲೆಂದು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಎದುರು ಅಥವಾ ಅವರ ಬಳಕೆಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ ಪೂಜಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೇವಾಲಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಇವು ಚಿಕ್ಕವಿದ್ದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಔಪಚಾರಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಭ್ಯತೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ದೇಗುಲಗಳು ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮನೆಗಳು ಕೂಡ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಮ್ಮದೇ ಸಣ್ಣ ಪೂಜಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದೇವರಿಗೆ ಅಥವಾ ಮರಣಿಸಿದ ಬಂಧುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆವಾಹಿಸಲಾದ ದೈವಗಳು ಪ್ರಭುತ್ವದ ಆರಾಧನಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಫಲವಂತಿಕೆಯ ದೇವತೆಯಾದ ಟವೆರೆಟ್‌ ಮತ್ತು ಗೃಹ ರಕ್ಷಕ ದೈವವಾದ ಬೆಸ್‌ನ ಹಾಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಜನಪ್ರಿಯ ದೈವಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಮುನ್‌ ಮತ್ತು ಒಸಿರಿಸ್‌ನ ಹಾಗೆ ಬೇರೆ ಅನೇಕ ದೇವರುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಏಕ ದೇವರಿಗೇ ಶ್ರದ್ಧೆ ಹೊಂದಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಳೆ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಧರ್ಮ ಅಥವಾ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೈವಗಳ ಕುರಿತು ಒಲವು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ತಾ ದೇವರು ತನ್ನ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾದ ಮೆಂಫಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕರಕುಶಲಿಗರ ಪೋಷಕನಾಗಿ ಈ ದೇವರಿಗೆ ಆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಜನರ ಆರಾಧನಾ ಭಾವವು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಲ್ಲುತ್ತಿತ್ತು.