cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಟುರೆಟ್‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿ ಅವುಗಳ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸಿ ಆಗಬಹುದಾದ ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌‌ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪರೀಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅವುಗಳಿಗೆ ಔಷಧಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಬೇಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕ್ರಿಯೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದಲೆ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮೊರ್ಬಿದ್ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೂಲಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನಿಂತಾನೆ ಅನೇಕ ಭಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಜನರು ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾರ್ಬಿಡ್ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಯಾವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ಸ್ಥಿತಿ ಇರುತ್ತದೆಯೊ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದೆ ಪದೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಟುರೆಟ್‌‍ಗೆ ಇಡಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಯಾವುದೆ ಔಷಧಿ ಹಾಗೂ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿವೇಚನೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿವೆ. ಟುರೆಟ್‌ನ ಗುರುತಿನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಔಷದ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗುತ್ತವೆ. ಔಷದ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ಕಾಯಿಲೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ (ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾಅರಿವಿನ ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ)ಗಳು ಬಹುಶಃ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತುಖಿನ್ನತೆಯನ್ನು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಂಟಿತನವನ್ನು, ಕುಟುಂಬದ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ(ಗೆಳೆಯರು, ಶಾಲೆ, ದೇಗುಲಗಳು)ಅರಿವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇದೆಲ್ಲವು ರೋಗದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯಾವಾಗುತ್ತದೆ.
ರೋಗದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಔಷಧಗಳು ಸಹ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಬೀರುವ ಹಲವು ದರ್ಜೆಯ ಔಷಧಗಳು ಸಹಾಯಕ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ. ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಲ್ಲದ ನ್ಯಿರೊಲಿಪ್ಟಿಕ್ಸ್,ರಿಸ್ಪಿರಿಡನ್ (ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೆಸರು ರಿಸ್ಪೆರ‍ಡಲ್) ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಜಿಪ್ರಝಿಡನ್ (ಜಿಯೊಡನ್), ಹಲೊಪೆರಿಡಲ್ (ಹಲ್ಡೊಲ್)ಪಿಮೊಝೈಡ್ (ಒರ್ಪ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲುಪೆನೈಜಿನ್ (ಪ್ರೊಲಿಕ್ಸಿನ್)ಗಳು ದೀರ್ಘಾವದಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ನಿರೂಧ ಕ್ಲೊನಿಡೈನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಸರು ( ಕೆಟಪ್ರೆಸ್) ಮತ್ತು ಗೊನಫೆಸಿನ್ (ಟೆನೆಕ್ಸ್)ಗಳನ್ನು ಸಹ ಸಂಕೋಚನಗಳುಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಫಲಪ್ರದವಾದ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ,ನ್ಯೊರೊಲಿಪ್ಟಿಕ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದ್ದೀಪನದ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಔಷಧಿಗಳು ಬಹುಶಃ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿಯು ಜೊತೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊರಾಡುವಲ್ಲಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದ್ದೀಪನ ಪ್ರಯೋಗವು ವಿಫಲವಾದಾಗ ಹಲವು ದರ್ಜೆಯ ವಿಭಿನ್ನ ಔಷಧಿಗಳು, ಗೊನಫೆಸಿನ್ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೆಸರು ಟೆನೆಕ್ಸ್) ಅಟೊಮೆಕ್ಸಿಟಿನ್ (ಸ್ಟ್ರಟ್ಟೆರ) ಮತ್ತು ಒತ್ತಡನಿರೋಧಕ ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್‌ನ್ನು ಓಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೊಮೊಪ್ರಮಿನ್ ಅನಫ್ರನಿಲ್, ಟ್ರೈಸೈಕ್ಲಿಕ್, ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಎಸ್‌ಆರ್‌ಐಎಸ್ -ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡ ನಿರೋಧಕ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ, ಫ್ಲೊಕ್ಸಿಟಿನ್ (ಪ್ರೊಝಕ್) ಸರ್ಟ್ರಲಿನ್ (ಜೊಲೊಪ್ಟ್) ಮತ್ತು ಫ್ಲೊವೊಕ್ಸಮಿನ್ (ಲುವೊಕ್ಸ್)ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕ್ರಮವಾದ ಬಲಕೆಯನ್ನು ಟುರೆಟ್ ‌ರೋಗಿಯು ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡದ ಗುಣಲಕ್ಷನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ಬಳಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಹಲವು ಔಷಧಗಳನ್ನು ನಿಕೊಟಿನ್ ಪದರ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು,ಆದರೆ ಅದರ ಉಪಯೋಗವು ಮಾನ್ಯ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ಏಕೆಂದರೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಜ್ಞ ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹಾಜರು ಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಸಂಕೋಚನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತ್ತು. ಸಂಕೋಚನಗಳ ರೋಮಹರಣ ಮತ್ತು ಸವೆಯುವ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಔಷಧಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರಲು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆತರಲು ಅನೇಕ ಸಲ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಬಾರಿಯು ಮತ್ತೆ ಬರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವುದರಿಂದ, ಸಮದಾನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ,ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ/ ಲಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿವಿನಿಂದ,ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರಿಂದ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಔಷದವನ್ನು ಒಪಯೋಗಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಉದ್ದೇಶ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕೇವಲ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಅವರು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದು ಗೊಂದಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅರಿವಿನ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು(ಸಿಬಿಟಿ)ಒಸಿಡಿ ಇದ್ದಾಗ ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳುನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಬಗೆಗೆ ಬೆಂಬಲದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ತಂತ್ರಗಳು ಯೋಗ ಅಥವಾ ಧ್ಯಾನ, ಬಹುಶಃ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹೊರ ಬರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು ಆ ಮೂಲಕ ಸಂಕೋಚನಗಳುನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ(ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಬಯೋಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡುವುದು) ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮರುಮೌಲ್ಯವಾಗದೆ ಅವೆಲ್ಲವು ಅನುಭವಾತ್ಮಕವಾದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ನೀಡದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ವ್ಯಾಧಿಯ ಮುನ್ನರಿವು
ಟುರೆಟ್‌ ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಿಂದ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯು ಕಠಿನ ಹಂತದವರೆಗೂ ಕ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುವಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂಥದವುಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಣಾಮವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸೌಮ್ಯ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ,ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ನೋಡುಗನಿಂದ ಇದರ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾರ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ರೋಗದ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಬಹುದು ಬಹುತೇಕ ಬಾರಿ ಟುರೆಟ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಇದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಪುರುಷಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ೪೬ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ೧೯ವರ್ಷದವರ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಶತಃ ೮೦ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಇದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣ ಬಹುದು, ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಶೇಕಡ ೨೦ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತೀವ್ರತೆಯ ಹಂತವು ಸ್ವ ಉದ್ಯೂಗದಿಂದ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಬದುಕುವುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ೩೧ಜನ ವಯಸ್ಕರರನ್ನು ಯುರಿಟಿ‌ಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ರೋಗಿಗಳೆಲ್ಲ ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೫೨ರಷ್ಟು ಜನರು ೨ವರ್ಷದ ಕಾಲೇಜು ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿದ್ದರು, ಹಾಗೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೭೧ರಷ್ಟು ಜನರು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ ಕೆಲಸಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಬಹಳಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿರುವಂತೆ ಮಕ್ಕಳ ವಿಕಾಸದೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಸಂಕೋಚನಗಳು ಬಹುಶಃ ಅತಿ ಕಠಿಣರೂಪವು ರೋಗ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ ಸಂಕೋಚನದ ಸಂಖ್ಯಾಧಾರಿತ ಆಯಸ್ಸು ೮ರಿಂದ ೧೨ನೇ ವರ್ಷದವರೆಗೂ ಕಾಂದುಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದವರ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದಲು ಇದನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನದಂತೆ ಸಂಕೋಚನದ ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಇಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಭಿತು ಪಡಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಕೋಚನ ಯವ್ವನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೇ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಕರಣಗಲಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನ ಹದಿಹರೆಯದ ವಯ್ಯಸಿನ ನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನವು ಸಂಕೋಚನ‌ನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್‌ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಕ್ಕಾಗಿ ವಿಡಿಯೋಟೇಪನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸಂಕೋಚನ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಹೋಲಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಕೋಚನ ಪ್ರಾಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ೯೦%ರಷ್ಟು ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಕೋಚನದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದೇವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರಲ್ಲಿ ಈಗಲು ಸಂಕೋಚನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಸಂಕೋಚನ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಪೂಷಕರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಯೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಟುರೆಟ್‌ ರಕ್ಷಣೆಯು ಅವರ ವಯಸ್ಸಿಗಣುಗುಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮಾರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಂತದ ಟುರೆಟ್‌ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಲುತ್ತದೆ.ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅದು ಮಕ್ಕಳಂತೆಯೆ ಪೋಷಕರು ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಸಂಕೋಚನ ತಮ್ಮ ಸಂತತಿಯನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವ ಹಂತದವರೆಗೂ ಅರಿವಿಗೆ ಬರುವುಸದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬಹುತೇಕ ಕುಟುಂಬದ ಮಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸಂಗತಿಯಾಗುಲಿದಿಲ್ಲ. ಪೋಷಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವೈಧ್ಯರ ಬಳಿ ಮೊತ್ತ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ, ಕಾರಣ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಕೋಚನ ಬಗೆಗಿನ ಪ್ರಜ್ಞೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಟೊರೆಟ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಬಹಳ ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಸಮರ್ಥ ಸಂಕೋಚನದ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಶಾಲಾ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಸಹಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್‌ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ ಅಥವಾ ಒಸಿಡಿ ರಂತೆ) ಅವರ ಸಂಕೋಚನಮೇಲೆ ಬಹುತೇಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತವೆ, ಪರಿಣಾಮ ನಿರ್ಧಾರಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಮೊರ್ಬಿಡಿಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕೆಯುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಾಯದಾಯಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟೊರೆಟ್‌ ಕ್ರಮವಿರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಟೊರೆಟ್ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಬಹುಶಃ ಸಮಾಜವನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಲಿಯಬೇಕಿದೆ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಕೋಚನದ ಕಾರ್ಯರಹಿತವಾದುದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರಮವಹಿಸಬೇಕಿದೆ. ತಜ್ಞ ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಕ್ರೀಡ ಪಟುಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಭಾಷಣಕಾರರು,ವೃತ್ತಿಪರರು ಎಲ್ಲರೂ ಟೊರೆಟ್‌ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಯಸ್ಥ ವಯ್ಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಬರುವ ಬಹುತೇಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಸಕರ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲು ಸಂಕೋಚನಗಳ ನಿಖರ ತ್ರಾಸದಾಯಕದೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಯಾರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದರು, ಅಥವಾ ಶಾಲೆ, ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೊಳಗಾದವರಿಗಿಂತ ಯಾರು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತಾರೆಯೊ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಾಯಕ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆಯೊ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಸಂತೋಶವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರ
ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲೂ, ಎಲ್ಲಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಮೂರರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಡರಾದಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ವಯಸ್ಕರಿಗೆ ರೋಗ ನಿರ್ಣಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರಭುತ್ವವು ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಐದರಿಂದ ಹನ್ನೆರಡು ಬಾರಿ ಸಂಕೋಚನ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಬಾಲ್ಯದ ಬಹುಕಾಲದ ಸಂಕೋಚನಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ೧೦೦ರಲ್ಲಿ ೧ ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ,. ಒಟ್ಟಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ೧,೦೦೦ರಲ್ಲಿ ೧–೧೦ಮಕ್ಕಳು ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಅದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ೧,೦೦೦ದಲ್ಲಿ ೬–೮ ಮಕ್ಕಳು ಒಳಗಾಗಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೦ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೫೩,೦೦೦–೫೩೦,೦೦೦ ಶಾಲ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ೧,೦೦೦ಕ್ಕೆ ೧–೧೦ ಮಕ್ಕಳು ಟುರೆಟ್‌ನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ೨೦೦೧ರ ವೇಳಗೆ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ೫೫೩,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡಿಸಿದಾಗ ೧,೦೦೦ಕ್ಕೆ ೧೦ಜನ ಟುರೆಟ್‌ನಿಂದ ಭಾದೆಗೊಳಗಾಗಿದ್ದರು. ವಯಸ್ಕರಲ್ಲಿ ಇದರ ಪರಿಣಾವವು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗುರುತಿಸಲಾರದಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಟುರೆಟ್‌ ಇತರ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಇನ್ನೊಂದು ರೊಗದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಮಗುವಿನ ದುರ್ಬಲತೆಗೆ ಇದೇ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಿನಿಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವಷ್ಟು ತೀವ್ರತರವಾದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಇನ್ನಿತರ ರೀಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಕಾಯಿಲೆ (ಒಸಿಡಿ) ಮತ್ತು ಅಟೆನ್ಶನ್-ಡೆಫಿಸಿಟ್ ಹೈಪರ್‌ಆ‍ಯ್‌ಕ್ಟಿವಿಟಿ ಕಾಯಿಲೆ (ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ)ಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ, ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾದ ಎಡಿಎಚ್‌ಡಿ, ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ನಡವಳಿಕೆ, ಮತ್ತು ಸಂಕೋಚನ ಉಗ್ರತೆಗಳು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತಾವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳೆಂದರೆ ತನಗೆ ತಾನೆ ಗಾಯಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಾಭಾವಗಳು (ಎಸ್‌ಐಬಿ), ಆತಂಕ, ಖಿನ್ನತೆ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ವಿರೋಧವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆ, ಮತ್ತು ವರ್ತನೆ ಕಾಯಿಲೆಗಳು. ರೋಗಿಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಲೇಖಕನ ಪ್ರಕಾರ ೪೦% ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರೋಗಿಗಳು ಎಡಿಹೆಚ್‌ಡಿ, ಒಸಿಡಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು, "ಟಿಎಸ್‌-ಮಾತ್ರ " ಅಥವಾ "ಶುದ್ಧ ಟಿಎಸ್‌" ಹೊಂದಿಒರುತ್ತಾರೆ.
ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಅಪರೂಪದ್ದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು: ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್‌ಐಹೆಚ್‌)ಯ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ೧೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಕರಣಗಳಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ೧೯೭೩ರ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ೪೮೫ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಇದ್ದವು. ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦೦೦ರ ತರುವಾಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ವರದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳಿವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿದ್ದವು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಮತ್ತು ಮೊದಲಿನ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ: ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಸೂಚಿತಗೊಂಡ ಮೊದಲಿನ ನಮೂನೆಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ, ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾರ್ಗಗಳು, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿರುವುದು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ನಂತರದ ಮತ್ತು ೨೦೦೦ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕೆಲವು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಮುದಾಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮೂರನೇ ಮಟ್ಟದ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಕ್ಲಿನಿಕ್ಕ್‌ಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ್ದವು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪೂರ್ವಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ತೀರ್ವಗೊಂಡ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಅಧ್ಯಯನ‌ ನಡೆಸತ್ತು. ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತಪ್ಪನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಸಂಕೋಚನಗಳು ತೀವ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತಡೆದಿಡುವ ಗುಣಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಚಿಕಿತ್ಸಕರು, ರೋಗಿಗಳು, ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ; ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಇರುವ ಸುಮಾರು ೨೦% ಜನರು ತಾವು ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೇರವಾಗಿ ತರಗತಿ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಫಿರ್ಯಾದಿಗಳಿಂದಲೂ (ಪೋಷಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗೊಂಡ ಪರಿಶೀಲಕರು) ಗುರುತಿಸಲು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹಳೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪ್ರರಂಭ ಮತ್ತು ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದವುಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆಯೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಪಲಿತಾಂಶವು ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಮೊದಲ ಮಂಡನೆಯು ೧೪೮೯ರಲ್ಲಿನ ಜಕೊಬ್ ಸ್ಪ್ರೆಂಜರ್‌ ಮತ್ತು ಹೈನ್ರಿಚ್‌ ಕ್ರೀಮರ್‌ರ ಮಲ್ಲೆಯಸ್ ಮಲೆಫಿಕರಮ್‌ ("ವಿಚ್‌ಸ್ ಹ್ಯಾಮರ್") ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿಯದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಪುರೋಹಿತನ "ದೆವ್ವದಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ ಅಂದು ನಂಬಲಾದ"  ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ವೈದ್ಯ ಜೀನ್ ಮಾರ್ಕ್ ಗಸ್ಪರ್ಡ್ ಇಟಾರ್ಡ್, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತಳಾಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಕಿಸೆ ಡಿ ಡಂಪೈರೆಯ ಬಗೆಗೆ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ೧೮೨೫ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಪ್ರಭಾವೀ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಜೀನ್-ಮಾರ್ಟಿನ್ ಚಾರ್‌ಕೋಟ್ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ನರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಜಾರ್ಜಸ್ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಡೌರ್ಡ್ ಬ್ರೂಟಸ್ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್‌ಗೆ ಹಿಸ್ಟೆರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೊರೆಯಾಗಳಿಗಿಂತ ಬಿನ್ನವಾದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಗುರಿಯೊಂದಿಗೆ, ಸಲ್ಪೆಟ್ರಿಯರೆ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ರೋಗಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು.
೧೮೮೫ರಲ್ಲಿ, ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್ ಒಂಭತ್ತು ರೋಗಿಗಳ ನರಗಳ ಕ್ಲೇಷದ ಅಧ್ಯಯನ ವನ್ನು ಹೊಸ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ವಿಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಬೇಕೆಂದು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದನು. ನಂತರ ಗಿಲ್ಲೆಸ್ ಡಿ ಲ ಟುರಟ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಚಾರ್‌ಕೋಟ್ ರೋಗಕ್ಕೆ ಆತನ ಹೆಸರನ್ನಿಟ್ಟನು.
೧೯೬೦ರ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗಳ ಮೇಲೆ ಹಲೊಪೆರಿಡಾಲ್ (ಹಾಲ್ಡಾಲ್) ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವುದು ತಿಳಿದಿತ್ತು, ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ಗೆ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಯಿತು. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ "ಆಧುನಿಕ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಜನಕ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುವ ಆರ್ಥರ್ ಕೆ ಶಾರ್ಪಿಯೊನು ಟುರೆಟ್ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹಾಲೊಪೆರಿಡಾಲ್‌ನ್ನು ನೀಡಿ, ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ವರದಿಯನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದಾಗ ಮುಖ್ಯವಾದ ತಿರುವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ತಟಸ್ಥವಾದ ದೃಷ್ಠಿಕೋನವು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳುಂಟಾದವು. ಖಿನ್ನತೆ ಅಥವಾ ಹಾನಿಕಾರಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಸಂಕೋಚನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಾಗಿ ಡಿಎಸ್‌ಎಮ್‌-ಐವಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ೨೦೦೦ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಘವು ಡಿಎಸ್‌ಎಂ-ಐವಿ-ಟಿಆರ್‌ನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
೧೯೯೯ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಟಿಎಸ್‌ ವಿಜ್ಞಾನವು ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ, ನರಚಿತ್ರಣ, ನರಮನಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ನರರೋಗಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕಗೊಂಡಿತು. ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಇತರ ಚಲನಾ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಮನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಹೇಗೆ ಟುರೆಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹಾಗೇ ಉಳಿದವು. ಉತ್ತಮ ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯು ಇನ್ನೂ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಲಭ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಹನೀಯವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಆಳ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರಚೋದಕ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಬದಲೀ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಂತಹ ಇನ್ನೂ ಸುರಕ್ಷಿತ ಅಥವಾ ಫಲಪ್ರದವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಗದ ಮತ್ತು ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳೆಡೆಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸದ ವಿಧಾನಗಳೆಡೆಗೆ ಕೆಂದ್ರೀಕರಿಸಿದವು.
ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರಿಂದ ಅವರು ಈ ವಿದಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರಾದರೆ, ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ "ಔಷಧಿ"ಯನ್ನು ಬಯಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವರ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಾಕಾರ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಾಗುವ ವಂಶಾವಳಿಯ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಂದ ಅವ್ಯಕ್ತ ಅನುಕೂಲಗಳಿವೆಯೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. "ಟಿಎಸ್‌-ಮಾತ್ರ" (ಸಹಕಾಯಿಲೆಗಳಿಲ್ಲದಿರುವ ಟುರೆಟ್‌ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ)ವು ವರದಾನವೆಂದು ಚಿಕಿತ್ಸಾತತ್ವವು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ: ನರಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಟಿಎಸ್‌ನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿವೆ. ಕೇವಲ ಟಿಎಸ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಕ್ಕಳ ಅಧ್ಯಯನವು ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಧ್ಯಮದವರಿಗಿಂತ ಚಲನಾ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು.
ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಗೀತಗಾರರು, ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು, ಲೆಖಕರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮನುಷ್ಯ ಸಾಮ್ಯುಯಲ್ ಜಾನ್ಸನ್, ಆತನ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಸ್ವೆಲ್‌ ಆತನ ಬರಹಗಳಿಂದ ಸಾಕ್ಷೀಕರಿಸಿದನು. ೧೭೪೭ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬರಹಗಾರ, ಕವಿ ಮತ್ತು ಟೀಕಾಕಾರನಾದ ಜಾನ್ಸನ್ ಎ ಡಿಕ್ಷನರಿ ಆಫ್ ದಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಲಾಂಗ್ವೇಜ್‌ ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮೊತ್ಸಾರ್ಟ್‌ ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಊಹಿಸಬದುದಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಯಾವುದೇ ಟುರೆಟ್‌ ಪರಿಣತ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅದರ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಕೊಡಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಲಭ್ಯ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯಿತ್ತು.
ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಮವು ಕೊಪ್ರೊಲಲಿಯಾವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಕೋಚನವನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಹೊಂದದಿರುವುದೆಂದು ಮತ್ತು ಇದು ಟುರೆಟ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಅರ್ಥವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟೀಕಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಮತ್ತು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟುರೆಟ್‌ನ ಕಾರೊಲಲಿಯಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ರೇಡಿಯೋ ಮತ್ತು ಟಿವಿಗಳ ಶೊಗಳಿಗೂ ಆಹಾರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯ ಮನಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಅನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವರ್ಗ:ಟುರೆಟ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ವರ್ಗ:ಮಾನಸಿಕ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ
ನರಸಿಂಹ
ನರಸಿಂಹ ಹೆಸರಿನ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಈ ಪುಟವನ್ನು ನೋಡಿ
ನರಸಿಂಹ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ದಶಾವತಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು. ಅರ್ಧ ದೇಹ ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನರ್ಧ ಭಾಗ ಸಿಂಹ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ನರಸಿಂಹ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಹಿರಣ್ಯ ಕಶಿಪು ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಈ ರೂಪದಿಂದ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದನೆಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಧಮಾಪುರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ಧಮಾಪುರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಂಧುದುರ್ಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು 1530 ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ರಾಜವಂಶದ ಮಾಂಡಲೀಕನಾಗಿದ್ದ ನಾಗೇಶ್ ದೇಸಾಯಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಸರೋವರವು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಸರೋವರವು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷವಿಡೀ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ
ಒಂದು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಮಣ್ಣಿನ ದಂಡೆಯಿಂದ ಒಡ್ಡು ಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಸೋರುತ್ತದಾದರೂ, ಇದು ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸುಮಾರು 500 ಎಕರೆಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಲವತ್ತು ತೋಟ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಭತ್ತದ ಭೂಮಿ.
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ
ಧಮಾಪುರ್ ಸರೋವರವು ಪ್ಲವಕಗಳ ಸಮೃದ್ಧ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಪ್ಲವಕ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಪ್ಲವಕ ಎರಡೂ ಇವೆ. ಇವು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಪ್ಲವಕಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಧಮಾಪುರ್ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಪ್ಲವಕಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ರತನ್ ನಾವಲ್ ಟಾಟಾ
'ರತನ್ ನಾವಲ್ ಟಾಟಾ' (೨೮, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೯೩೭-)ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಟಾಟಾ ಉದ್ಯಮಗಳಾದ, ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್, ಟಾಟಾ ಮೋಟರ್ಸ್, ಟಾಟಾ ಪವರ್, ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟೆನ್ಸಿ ಸರ್ವಿಸಸ್, ಟಾಟಾ  ಟೀ, ಟಾಟಾ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಇಂಡಿಯನ್ ಹೋಟೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟಾಟಾ ಟೆಲಿ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಮುಂತಾದ ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ  ಹೊಸದಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿದ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು  ಮುಂದಾಲೋಚನೆಯ ಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉನ್ನತ ಶಿಖರಕ್ಕೇರಿಸಿ, ಕಂಪೆನಿಯ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದರು.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಕಾರಿನ ವಿವರ
ರತನ್ ಟಾಟಾ ತಮ್ಮ ಕಂಪನಿ ತಯಾರಿಸಿರುವ ಹೊಸ ನ್ಯಾನೋ ಕಾರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ "ತಮ್ಮ ನ್ಯಾನೋ ಕಾರು ಎಲ್ಲಾ ರಕ್ಷಣಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು, ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಹೊಗೆಯುಗುಳುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣಕಾರಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಗಮನ ಹರಿಸಿ ತಯಾರಾಗಿರುವುದು ಹಾಗು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನಷ್ಟೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ"
'ರತನ್ ಟಾಟಾ'ರವರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ
ರತನ್ ಟಾಟಾ, ಮುಂಬಯಿನ ಕೊಲಾಬಾದ ತಮ್ಮ ವಿಲ್ಲಾದಲ್ಲಿ, ಇಂದಿಗೂ ಯಾವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದ್ದು-ಗದ್ದಲವಿಲ್ಲದೆ, ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಪರಿಸರದಲ್ಲೇ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅನಂತರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಾಗೂ, ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಸಿನೆಮಾ ಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತಿದವು. ಇವೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅನಿವಾರ್ಯ. "ಪರಿಸ್ಥಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲ", ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ರತನ್ ಟಾಟಾ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಟಾಟಾ ಕಂಪೆನಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಯಾರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುವರೋ, ಇನ್ನೂ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
೭೫ ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ದಿನ
೨೦೧೨ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೨೮ ರಂದು ತಮ್ಮ ೭೫ ನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಶುಭದಿನದಂದು ರತನ್ ಟಾಟಾ  ತಮ್ಮ ನಿವ್ರುತ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಆದಿನ ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಭಾರಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿ, ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ೪೪ ವರ್ಷದ ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರಿಗೆ ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರು ಶಾಪುರ್ಜಿ ಪಲ್ಲೊಂಜಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆದ  ಪಲ್ಲೊಂಜಿ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರ ಮಗ. ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರು ಟಾಟಾ ಸನ್ಸ್ ನ ಎಮಿರಿಟಸ್ ಚೇರ್ಮನ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಟಾಟ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಟಾಟಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಮತ್ತಿತರ ಟಾಟಾ ಸಮೂಹದ ಕಂಪೆನಿಯ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಟಾಟಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಗಳಾದ ಸರ್ ದೊರಾಬ್ಜಿ ಟಾಟಾ  ಟ್ರಸ್ಟ್, ಆಲೀಡ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ಸ ಮತ್ತು ಸರ್ ರತನ್ ಟಾಟಾ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳು ತಾತಾ ಸಂಸ್ ಸಮೂಹದ ೫೫% ಶೇರ್ ಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿವೆ.
ಸಿಂಗಪುರದಿಂದ ಹೊಸ ಏರ್ ಲೈನ್(ವಿಸ್ತಾರ),ಪ್ರಾರಂಭ
ಹೊಸ ವಿಸ್ತಾರ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ಹೊರಟಿತು.
ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರನ್ನು 'ಟಾಟ ಸನ್ಸ್ ಕಂಪೆನಿ'ಯಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿಸಲಾಯಿತು
ಟಾಟ ಸನ್ಸ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರದಂತೆ, ಈಗಿನ ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಸೈರಸ್ ಮಿಸ್ತ್ರಿಯವರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ, ೭೮ ವರ್ಷಗಳ ರತನ್ ನಾವಲ್ ಟಾಟ ರವರಿಗೆ ಸದ್ಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಟ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಪದವಿ ಸಂಭಾಳಿಸಲು ಮನವಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೊಂಬಾಯಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾರ್ಸಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್
ಏಪ್ರಿಲ್ 2010ರಲ್ಲಿ, 2007 ಘಟನೆಯಾದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪಡೆಗಳಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟ ಇರಾಕಿನ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರ ಕೊಲಾಟರಲ್ ಮರ್ಡರ್ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾರ್ ಡೈರಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್‌ದಲ್ಲಿನ ಯುದ್ಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಇದುವರೆಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ದೊರೆಯದ 76,900ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದಾಖಲೆಗಳ ಸಂಕಲನವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಸ್ಥಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿದೆ ಇರಾಕ್ ವಾರ್ ಲಾಗ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ 400,000 ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಇರಾಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾಚೆ ನಡೆದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾವಿನ ಕುರಿತಾಗಿಯು ವಿವರ ನೀಡುವಂತಾಗಿಸಿತು. 2010 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪಡೆಯಿತು. ದಿ ಇಕನಾಮಿಸ್ಟ್‌ನ  2008ರ ನ್ಯೂ ಮಿಡೀಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಮ್ನೆಸ್ಟಿ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ 2009ರ ಯುಕೆ ಮಿಡೀಯಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಇದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 2010ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ’ಸುದ್ದಿಯ ರೂಪವನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ’ ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಮತ್ತು 2010ರಲ್ಲಿ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಟೈಮ್ಸ್‌ನ ವರ್ಷದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಯಾಗಿ ಓದುಗರ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಮಾಹಿತಿ ಆಯುಕ್ತ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜನರಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಧ್ಯಮಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ". ಇದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ನ್ಯಾಯಾಂಗೀಯ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂತರ್ಜಾಲ ಮೇಲ್ಮನವಿಗೆ ಸುಮಾರು ಸುಮಾರು ಆರುನೂರು ಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಿಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದವು. ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೋರೇಟ್ ರಹಸ್ಯಗಳು, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪಾರದರ್ಶಕತೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ, ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವಾಗ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಜಾಪಭುತ್ವ ಸಂವಾದ ಇವುಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಮಾಹಿತಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುವ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ರಾಜಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಡೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಅವರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಲವಾರು ಮಾನವ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಸರಿಯಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಸಾವಿರಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿವೇಚನೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯುಕ್ತ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧದ "ಸೈಬರ್ ಯುದ್ಧ"ದ ಕುರಿತಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ರೀತಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುಎನ್ ಸ್ಪೇಷಲ್ ರ್ಯಾಪ್‌ಪೊರ್ಟರ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ.
ಸ್ಥಾಪನೆ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 4 2006ರಲ್ಲಿ wikileaks.org ಹೆಸರಿನ ಡೊಮೇನ್ ದಾಖಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಾಲತಾಣ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಮೊದಲ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ತೈವಾನ್, ಯೂರೋಪ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಭಿನ್ನಮತಿಯರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಗಣಿತಜ್ಞರು, ಎಲ್ಲಾ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. 2007ರಿಂದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಇತರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ತನ್ನನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯನೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸ್ಥಾಪಕ". "ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಆತ್ಮ, ಇದರ ಸ್ಥಾಪಕ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ, ವಕ್ತಾರ, ಮೂಲ ಕೋಡರ್, ಸಂಯೋಜಕ, ಬಂಡವಾಳಗಾರ, ಮತ್ತು ಉಳಿದೆಲ್ಲವೂ ನಾನೇ" ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಒಬ್ಬ ವಾಲಂಟಿಯರ್‌ ಜೊತೆಗೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವೈಯರ್ಡ್ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ಹೇಳಿದೆ. 1,200ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಲಂಟಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಂಟು ಮಂದಿ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಇದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಉದ್ದೇಶ
ಜನವರಿ 2007ರಲ್ಲಿ, ಸೋರಿಕೆಯಾದ 1.2 ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದೆ ಎಂದು ಇದರ ಜಾಲತಾಣ ಹೇಳಿತು. ದಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್ ಒಂದು ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿತು: "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಟೋರ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಜಾಲಘಟಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸ್ವಂತ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ರಹಸ್ಯಗಳು ರವಾನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದ ಕನ್ನಕೋರರು (ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್) ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಿದೇಶಿ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಾರ್ಯಕರ್ತನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಇದನ್ನೇ ದಾಖಲು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮಾತ್ರ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಆದರೆ ಜಾಲತಾಣದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಭಾಗವು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು 'ಹದಿಮೂರು ದೇಶಗಳಿಂದ ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೆವೆ' ಎಂದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ." ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಮೊದಲಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಸುದ್ಧಿಗಳನ್ನು ಕದಿಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ "ಆರೋಪಣೆ ತಪ್ಪು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2006ರ ಚೀನಾ ಗೂಢಚರ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಒಂದು ಸುದ್ದಿ ಮೂಲ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಕೆಲವು ಅಥವಾ ಸಾಕಷ್ಟು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟನೆಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಚೀನಾದ ಗೂಢಚರ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾದವರಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರೇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಟಿಬೇಟಿಯನ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್ನಂತವುಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು." ನಂತರ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಹಲವಾರು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಪುಟದ ಸುದ್ಧಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಸಾಧನ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಖರ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಸಂಕಲನ, ಮತ್ತು ಕೀನ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನದ ಯುದ್ಧ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಟಿಯಾನಾನ್ಮೆನ್ ಚೌಕದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹತ್ಯೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಶಿ ತಾವೋ ಎಂಬ ಚೀನಾದ ಪತ್ರಕರ್ತ ಚೈನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಇಮೇಲ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ 2005ರಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾದಂತೆ ವಿಸಲರ್‌ಬ್ಲೌಬರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಅಥವಾ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಮೇಲ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ದಿ ಕೋಲ್ಬರ್ಟ್ ರಿಪೋರ್ಟ್‌ ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಮಿತಿಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ, "[ಇದು] ಅಂತಿಮವಾದ ಸ್ವಾಂತಂತ್ರ್ಯವಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಏನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆಯೋ ಅದೇ ಮುಕ್ತ ಮಾತು. ಇದು ಯಾಕೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸಂವಿಧಾನದ ಬಿಲ್ ಆಫ್ ರೈಟ್ಸ್ ಹೇಳುತ್ತದೆ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನಿನ ಹೊರಗೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಹಕ್ಕನ್ನು ಇಡಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಹಕ್ಕುಗಳೇ ಕಾನೂನನ್ನು ರಚನೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂವಿಧಾನ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಶಾಸನವೂ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಿವಿನಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಜನರು ರಾಜಕಾರಣ,ಸಮಾಜದ ರಚನೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಥವಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದಲೇ ಸರ್ಕಾರವೊಂದರ ರಚನೆ, ಚುನಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯ".
ಈ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ ಅನ್ನು 1971ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಎಲ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಪೆಂಟಗಾನ್ ಪೇಪರ್ಸ್ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿರಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅನಾಮಧೇಯತೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನವು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಕನಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಚರ್ಚೆಯಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ ವಿಟ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೈಬರ್ ಅವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಲಾಭಗಳ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ, "ಹೀಗೆ ಸರ್ಕಾರೀ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಈ ಜೈಲುಶಿಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪೂರ್ವಗಳಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಸೆರೆವಾಸ ಅಥವಾ ಸಾವು ವಿಧಿಸಬಹುದು."
ನಿಧಿ ಸಹಾಯ
24 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2009ರಂದು, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನಿಧಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ನಮೂನೆಯೊಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದಂತೆ ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದ ವಿಷಯಗಳು ತುಂಬಾ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೊಂದು ಅನಧೀಕೃತ ದರ್ಪಣವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ವೆಚ್ಚ ಸರಿಹೊಂದಿದರೆ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಇದೊಂದು ರೀತಿಯ ಮುಷ್ಕರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ "ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಆದಾಯ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವುದು". 6 ಜನವರಿ 2010ರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಆದರೆ 3 ಫೆಬ್ರವರಿ 2010ರವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದು, ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು.
22 ಜನವರಿ 2010ರಂದು ಪೇಪಾಲ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಡೊನೇಶನ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿತು, ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಇದು ನಡೆದಿತ್ತು, ಮತ್ತು "ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೇ" ಇದು ನಡೆದಿತ್ತು. 25 ಜನವರಿ 2010ರಂದು ಖಾತೆಯು ಪುನಃ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದಿತು. 18 ಮೇ 2010ರಂದು ಇದರ ಜಾಲತಾಣ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
ಜೂನ್ 2010ರಂತೆ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಜಾನ್ ಎಸ್. ಆ‍ಯ್೦ಡ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಎಲ್.ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌‍ ನೀಡುವ ಅರ್ಧ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಡೆಯಲು ಅಂತಿಮ-ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಟ್ವಿಟ್ಟರ್ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ, "ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ನೈಟ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರೇಟೆಡ್ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು, ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸುಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ನೋಡೋಣ." ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ "'12 ದತ್ತಿಗಳು ಸುದ್ದಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ' – ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅಲ್ಲ" ಮತ್ತು ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ "ನಿಜವಾಗಿ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಎದುರು ನೋಡುತ್ತಿದೆಯೇ" ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿತು. ನೈಟ್ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ವಕ್ತಾರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, " ನೈಟ್ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಮಂಡಳಿಗೆ ಶಿಪಾರಸ್ಸು ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ." ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇತರರು, ಮತ್ತು ಅವರಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಜನ್ನಿಫರ್ 8 ಇದ್ದ ನೈಟ್ ಸಲಹಾ ತಂಡವು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪ್ರೊಜೆಕ್ಟ್‌ಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.ಲೀ, ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಪರವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಪಿಆರ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
ಜುಲೈ 17 ರಂದು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 2010 ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಆನ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಅರ್ಥ್ (ಹೆಚ್ಓಪಿಇ) ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅವರ ಬದಲಿಗೆ ಜಾಕೊಬ್ ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದರು, ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಸಲ್ಲಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಘೋಷಿಸಿದರು. 19 ಜುಲೈ 2010ರಂದು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಟೆಡ್ ಕಾನ್ಫರೇನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಜಾಲತಾಣವು ಮತ್ತೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ಜುಲೈ 29ರಂದು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡಿನಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ವಾಪಾಸ್ಸಾಗುವಾಗ, ಅನಾಮಿಕ ಮೂಲದ ಕರೆಯಿಂದ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಏಜೆಂಟರಿಂದ ಮೂರು ತಾಸುಗಳ ಕಾಲ ತಡೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್‌ರ ಬ್ಯಾಗ್, ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು ಬ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರಸೀದಿಯ ಪೋಟೋಕಾಫಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ಆದರೂ ಯಾವ ರೀತಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು ಎಂಬ ವಿಷಯವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಎಂದು Cnet ಗೆ ಒಂದು ಮೂಲವು ಹೇಳಿದೆ. ಆ‍ಯ್‌ಪಲ್‌ಬಮ್ ತನ್ನ ವಕೀಲರಿಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇವರ ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನ‌ನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಲ್ಲ. ಜುಲೈ 31ರಂದು, ಇದನ್ನು ಡೇಪ್ಕಾನ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್ ಪೋನನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ ಏಫ್‌ಬಿಐನ ಎರಡು ಏಜಂಟರು ಇವರನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು.
ಆಡಳಿತ
ಜನವರಿ 2010ರ ಸಂದರ್ಶನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಜನ ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 800ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅವರಾರಿಗೂ ಸಂಬಳವಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಇನ್ನಾವುದೇ ತರಹದ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದರ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಖರ್ಚು 2,00,000ಫೌಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಖರ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಗಣಕಯಂತ್ರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ವೆಚ್ಚಗಳಾಗಿವೆ. ಒಂದುವೇಳೆ ಅದರ ಪರವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಫಲ ನೀಡಿದರೆ ಅದರ ಖರ್ಚು6,00,000ಫೌಂಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ವಕೀಲರಿಕೆ ಹಣ ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಈಗಾಗಲೇ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಂಘಟನೆಗಳಾದ 'ಅಸೋಸಿಯೆಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್','ಲಾಸ್ ಏಂಜೆಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ ' ಮತ್ತು 'ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಘ'ಗಳು ಸಾವಿರಗಟ್ಟಲೆ ಡಾಲರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾನೂನು ನೆರವಿಗಾಗಿ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಆದರೆ ಇದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಆದಾಯದ ಸಣ್ಣ ಹರಿವಾಗಿದೆ. ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸವಾಲು ಕರೆಯುವುದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತದೆ. ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್‌ನವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.. ಜುಲೈ 2010ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು 'ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌' ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿಗಾಗಿ ಹಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅದು ತನ್ನ ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್, ಓಡಾಟ, ಮತ್ತು ಆವರ್ತನ ಶ್ರೇಣಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಚುರಪಡಿಸಿತು. TechEye ಲೇಖನನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿತು: "As a charity accountable under German law, donations for WikiLeaks can be made to the foundation. Funds are held in escrow and are given to WikiLeaks after the whistleblower website files an application containing a statement with proof of payment. The foundation does not pay any sort of salary nor give any renumeration [sic] to WikiLeaks' personnel, corroborating the statement of the site's former German representative Daniel Schmitt [real name Daniel Domscheit-Berg] on national television that all personnel works voluntarily, even its speakers."
ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆರವರನ್ನು ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಪೂರ್ಣಾವಧಿ ಕೆಲಸಗಾರು ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಂಬಳವನ್ನು ಪಡೆಯತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು 2010ನೇ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್‌ ಹೇಳಿತು.
ತಾಣ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ವಿಷಯಗಳು
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ವಕ್ತಾರರಾದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯಲ್ ಡಾಮ್ಸ್ಚೆಯಿಟ್- ಬೆರ್ಗ್ ಇವರುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಜರ್ಮನ್‌ನ ಮಾಜಿ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಡಾಮ್ಸ್ಚೆಯಿಟ್- ಬೆರ್ಗ್‌ರನ್ನು ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದರು. ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಬಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ತೊರೆಯುವುದಾಗಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2010ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನದೇ ಶಬ್ದದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವಂತೆ "ಅದೊಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲಾಗದ ಮತ್ತು ಪರಾಮರ್ಶೆಗೆ ಸಿಗದ ಬೃಹತ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಸೋರಿಕಾ ತಾಣವಾಗಿದೆ". ಈ ತಾಣವು ಅನೇಕ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಡೊಮೇನ್ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೇವೆಯನ್ನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಡೊಮೇನ್ ನೇಂ ಸಿಸ್ಟಮ್ ನೀಡುವವರು (DNS) ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು.
17 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2010ರಂದು ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿಯವರು ಹಲವಾರು ಸುದ್ಧಿ ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿರಯವರು ಸರ್ವರ್‌ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ದೇಣಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪಡೆಯದೇ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವೀಡಿಷ್ ಪೈರೆಟ್ ಪಾರ್ಟಿರಯವರು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಆಗಾಗ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆಯೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.
ಕೆಲವು ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಕೆಲವು ಭೂಗತ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಬಂಕರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ.
ಈ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣಕ್ಕೆ ಸರ್ವರ್ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಹೇಳಿದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅಮೇಜಾನ್‌‌ರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ನಂತರ ಈ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣವು ಅಮೇಜಾನ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನಿಂದ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಅಮೇಜಾನ್‌ ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಸೇವೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. "ಅವರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ ಹೇಳಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಮ್ಮ ಸೇವಾ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ "ನೀವು ಮುಂದಾಳತ್ವ ವಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿದ ಎಲ್ಲ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನೀವು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು.ನೀವು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಯು ಯಾವುದೇ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ತೊಂದರೆಯುಂಟು ಮಾಡುವಂತದ್ದಾಗಿರಬಾರದು". ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಇದರಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುವುದೇನೆಂದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಈ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಒವಿಎಚ್ ಸರ್ವರ್‌ನ್ನು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ದೂಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಎರಡು ನ್ಯಾಯ ಸೂತ್ರಗಳಾದ ನ್ಯಾಯ ಬದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮಂಡಿಸಿತು. ಆದರೆ ಲೀಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಕ್ಷಣದಿಂದ ಜಾರಿಬರುವಂತೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒವಿಎಚ್ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದರೆ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾಗಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಿತು.
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹಲವಾರು ತಂತ್ರಾಂಶ(ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್)ಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅವು ಯಾವುವೆಂದರೆ ಮೀಡಿಯಾ ವಿಕಿ, ಫ್ರೀನೆಟ್, ಟೋರ್ ಮತ್ತು ಪಿಜಿಪಿ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ತನ್ನ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಖಾಸಗಿತನ ಒದಗಿಸಲು ಟೋರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 4 2010ರಂದು ಜೂಲಿಯನ್ ಅಸ್ಸಾಂಗಿಯವರು ಸ್ವಿಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಟೆಲಿವಿಜನ್(TSR)ಗೆ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತಾನು ತಟಸ್ಥ ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ್ನು ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮಾಡವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಸ್ಸೆಂಜ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಸ್ವಿಡ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.
ಹಣಕಾಸು
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಒಂದು ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ್ದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಇದರ ಹಣಕಾಸು ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೂಲಕ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಜಾಲ ಹಣ ಬಟವಾಡೆ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಫೌಂಡೆಶನ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ 2010 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 9,00,000 ಯೂರೋಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಅಮೇರಿಕಾದ ಡಾಲರ್ನಲ್ಲಿ $1.2ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಳಷ್ಟನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ದೇಣಿಗೆಯಾಗಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ €370,000 ಹಣವನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ವವ್ ಹಾಲೆಂಡ್ ಪೌಂಢೆಶನ್‌ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಹೆಂಡ್ರಿಕ್ ಫುಲ್ದಾರವರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಪನಿಯು ಪೇ-ಪಾಲ್‌ರವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಖಾತೆಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ ಎರಡರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಂದ 'ಪೇ-ಪಾಲ' ಮಾದರಿಯ ಹಣವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅವರು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಕೂಡ " ಬೆಂಬಲದ ಅಲೆಯನ್ನು" ಬೀಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಆ ದೇಣಿಗೆಗಳು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿವಾರ್ತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಭಲವಾದವು.
ಸರ್ವರ್‌ನ ಹೆಸರುಗಳು
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನವರು 'ಎವರಿ ಡಿಎನ್‌ಎಸ್‌ರವರ ಸೇವೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅದು ಡಿಡಿಓಎಸ್‌ದ ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ದಾಳಿಯು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್‌ರವರ ಸೇವೆಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್‌ರವರು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಂಪಡೆದರು. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಡಿಡಿಓಎಸ್ ದಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕಾರ ತೀರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಲವು ಬೆಂಬಲಿಗರು ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್, ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತಿಳಿದು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿ ಅದಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರು. ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್ ಮತ್ತು ಎವರಿ ಡಿಎನ್ಎಸ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಕಾರಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ನಂತರ ಈಸಿಡಿಎನ್ಎಸ್ ಕಂಪನಿಯು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸರ್ವರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
"ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಅದು "ವಿಕಿ"ಗೂ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ, ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೂ 'ವಿಕಿ-ಪಿಡಿಯಾ' ಮತ್ತು 'ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌' ಎರಡು ಕೂಡಾ ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ 'ವಿಕಿ' ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ "ವಿಕಿ" ಎನ್ನುವುದೊಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ ಹೆಸರು ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ವಿಕಿಯಾ' ಇದು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳಾದ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಡಾಟ್ ಕಾಮ್ ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಡಾಟ್‌ನೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ "ಚಿನ್ಹೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವ ಮಾಪನ" ವಾಗಿ 2007ರಲ್ಲಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು.
ಓದಿದ ನಿಜವಾದ ಅನಿಸಿಕೆಗಳು: "ಉಪಯೋಗಿಸುವವರಿಗೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕೂಡ ವಿಕಿಪಿಡಿಯಾದಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಈ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು, ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ತಾಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅರಿವು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸೋರಿಕೆದಾರರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೂ ಕುರುಹು ಸಿಗದಂತೆ ಸೇರಿಸಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಯದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲಿನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ತುಲನೆ ಮಾಡಿ ನೋಡಬಹುದು. ಗ್ರಾಹಕರು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರವಾಗಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಬಹುದು.  ದಾಖಲೆಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಸಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಜನರು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ."
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ರವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಪಾದಕಿಯವೊಂದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು ಅದು ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ, ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿದ(ಅವು ಮೊದಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರಬಾರದು) ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕೇವಲ ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ರಹಸ್ಯ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ನೈತಿಕತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶೆಯಿಂದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಬಹಳದಿನಗಳವರೆಗೆ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸೇರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ತಿದ್ದುವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಎಫ್‌ಎಕ್ಯೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿವರಗಳು ಅಂತರಂಗಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಟವೂ ಆದವು, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸಂಪಾದಕನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಂತಿರುವ ಬರಹಗಳನ್ನು ಅನಾಮಿಕ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವಿಮರ್ಶಕರು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ನಂತರ 2008ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪುನಃ ನೀಡಿದ ಎಫ್ಎಕ್ಯೂ "ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಸೇರಿಸಬಹುದು. [...] ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ತಿದ್ದಬಹುದು. ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಚರ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಸತ್ಯಸತ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. 2010ರ ನಂತರ ಪುನಃ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದು ಬಹಳದಿನಗಳ ಕಾಲ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ
ಸಲ್ಲಿಸುವಿಕೆಯ ದೃಢೀಕರಣ
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೆಯಂತೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಕ್ಷಾಧಾರವಿಲ್ಲದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ. ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವಾಗಲೂ ತಪ್ಪು ದಾರಿಹಿಡಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಗಾ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪು ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಬಹುದಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಮತ್ತು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಯಾವುದೇ ತರಹದ ಬೇರೆಯವರ ಸಹಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ." ಎಫ್ಎಕ್ಯೂದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಜನರೂ ಕೂಡಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಲಿಸಬಹುದಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ."
2010ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂಗಿಯವರು ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣರಾದ ಐದು ಜನ ತಜ್ಞ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವಿಮರ್ಶೆಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಸೋರಿಕೆ ನೀಡಿದವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹವರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನೂ ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ರವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಜಟಿಲ. ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವ ಸುರಕ್ಷತ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಎಂದು ಅಸೆಂಜ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನೇರವಾಗಿ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಮತ್ತು ಬಹಿರಂಗತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ತಪ್ಪು ಕರ್ಮಗಳ ಬೆಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ತೋರಿಸುವವರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ನಂತರ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಯುರೋಪ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಪರಾಮರ್ಶಕವಿಲ್ಲದ ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಸಮೂಹ ತನ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ ಕಾರಣ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆ ಗೋಪ್ಯವಾದ ಮೂಲ-ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ದೃಢವಾದ ಡಾಲು ನಿಯಮಗಳಿವೆ. "ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕೋರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಕ್ ಇನ್ ದಿ ಬಾಕ್ಸ್ ಸಮಾಲೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ಹ್ಯಾಕರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಂಶೋಧಕರ ಗುಂಪನ್ನು ಅದರ "2009ರ ಅತ್ಯಗತದ ಬಯಲು"ಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಹಾಯ ಕೇಳಿದರು.
ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದು
ಯುಎಸ್ನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಇಲಾಖೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಅಪರಾಧದ ಪರೀಕ್ಷಣ ಒಂದನ್ನು ತೆರೆಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕ ಜೂಲಿಯನ್‌ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ರಾಜತಂತ್ರದ ತಂತಿಯ ವಾರ್ತೆ ಬಯಲುಗಳ ಕೆಲ ಕಾಲ ನಂತರವೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಟಾರ್ನಿ ಜನರಲ್ ಎರಿಕ್ ಹೋಲ್ಡರ್ ಪರೀಕ್ಷಣ ವಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಇದೊಂದು "ಸಕ್ರಿಯ, ನಿರಂತರ ನಡೆಯುವ ಅಪರಾಧದ ತನಿಖೆ" ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಎಸ್ಪಿಯೊನೆಜ್ ವಿಧಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯು ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ದಿ ವಾಷಿಂಗಟನ್ ಪೋಸ್ಟ್ ವರದಿಸಿದೆ. ಮುದ್ರಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಮೊದಲ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಸುರಕ್ಷತೆಗಳ ಕಾರಣ ಮಾಜಿ ಅಭಿಯೋಜಕರು ಈ ನಡಿಗೆಯನ್ನು "ಕಠಿಣ" ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಕಾಶಕರು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ತಾವಾಗಿಯೆ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದ ಸಂವಿಧಾನ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪಡೆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪುನರ್‌ಪ್ರಕಾಶನವನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತರಹದ ಹಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಂಯುಕ್ತ ಅಭಿಯೋಜಕರು, ಕದ್ದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಥಿಯ ಅಕ್ರಮ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಾಗಿ ಕೂಡ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು, ಆದರೆ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ತಂತಿ ವಾರ್ತೆ ಭೌತಿಕ ಆಸ್ಥಿವಲ್ಲದೆ ಬೌದ್ಧಿಕವಿದ್ದ ಕಾರಣ ಈ ಹಾದಿಯಲ್ಲು ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸ ಬೇಕಾಯಿತು. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವಶಪಡಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು, ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಜಟಿಲ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ವಿಡನ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಿಂದಿನ ವಶಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ತಡ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು. ಹೇಗಿದ್ದರೂ, ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ಒಬ್ಬ ವಕೀಲರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವರನ್ನು ಸ್ವಿಡನ್‌ಗೆ ಕೈವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರಣ ಇದು ಅ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೈವರ್ತನೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ನ್ಯಾಯವಾದಿ, ಮಾರ್ಕ್ ಸ್ಟೆಫೆನ್ಸ್, "ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದಲ್ಲಿ [ವರ್ಜೀನಿಯ] ಒಂದು ಗೌಪ್ಯ ಅತ್ಯುಚ್ಚ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸ್ವೀಡಿಶ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ".
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ಸಂಯುಕ್ತ ಪೋಲಿಸ್‌ರು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಯಿಂದ ಯಾವ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯದ ಕಾನೂನಿನ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ನ ಅಡಿಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಕದಿಯುವುದು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಎಂದು ಜೂಲಿಯ ಗಿಲಾರ್ಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು, "ಮಿ. ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ ಅವರಿಂದ ಆಗಿದ್ದಲ್ಲ, ಹೊರತಾಗಿ ಇದು ಯುಎಸ್ ಸೈನಿಕನೊಬ್ಬನಿಂದ ಆಗಿದ್ದು". ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾಗರೀಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘವಾದ ಲಿಬರ್ಟೀ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಜಿಫ್ಕಾಕ್ ಯಾವುದೇ ದೂರಿಲ್ಲದೇ, ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ತನಿಖೆಯಾಗದೇ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಕಾನೂನು ಬಾಹೀರ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇಕ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಬೆದರಿಕೆ ಒಡ್ಡಿದ ನಂತರದಲ್ಲಿ, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞ ಬೆನ್ ಸಾವುಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಜೂಲಿಯಾನ್ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನೀ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಜಾಗತೀಕವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರವಾದಿಯನ್ನಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಕಾನ್ಸ್‌ಟಿಟ್ಯೂಶನಲ್ ರೈಟ್ಸ್ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು, ಅದು ಅಸ್ಸಾಂಜೆ‌ನ ಬಂಧನ ಮಾಡುವಲ್ಲಿರುವ "ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನನ್ನು ಮೀರಿದ್ದು ಮತ್ತು ಅಕ್ರಮಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಇನ್‌ಶೂರೆನ್ಸ್ ಫೈಲ್
29 ಜುಲೈ 2010 ರಂದು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ಒಂದು 1.4 ಜಿಬಿ ಗಾತ್ರದ "ಇನ್ಶುರೆನ್ಸ್ ಫೈಲನ್ನು" ಅಫ್ಘಾನ್ ವಾರ್ ಡೈರಿ ಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿತು. ಆ ಕಡತವು ಎಇಎಸ್ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟೆಡ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ವೇಳೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅಥವಾ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ಅವರ ವಕ್ತಾರರನ್ನು ಅನರ್ಹಗೊಳಿಸಿದ್ದರೆ, ಇದು ವಿಮೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದ್ದು, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪಾಸ್‌ಫ್ರೇಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಡೆಡ್ ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಸ್ವಿಚ್ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಡಿಪ್ಲೊಮ್ಯಾಟೀಕ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ 28 ನವೆಂಬರ್ 2010 ದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದೂರದರ್ಶನ ಸಿಬಿಎಸ್ ಹೇಳಿತು, "ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಸ್ಸಾಂಜೆ ಅಥವಾ ಈ ವೆಬ್‌ಸೈ‌ಟ್‌ಗೆ ಏನಾದರೂ ಆದರೆ, ಒಂದು ಕೀಲಿಯು ಈ ಕಡತಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗಾದರೆ ಆ ಮಾಹಿತಿಯು ಕಾಡಿನ ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಹಬ್ಬಲಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಯಾರಿಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಬಹಳಷ್ಟ ಜನರ ಬಳಿ ಪ್ರತಿಗಳಿರುತ್ತವೆ." ಸಿಬಿಎಸ್ ವರದಿಗಾರ ಡೆಕ್ಲಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕಲ್ಲಾಗ್ ಪ್ರಕಾರ, "ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾರ ಆ ವಿಮಾ ಕಡತವು ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ನಿಜವಾಗಿ ಪೆಟ್ಟು ನೀಡುವಂತಹದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ."
2006–08
ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆ ವರದಿಯು ಸರಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೂರವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ಬಗೆಗಿನ ತಿರ್ಮಾನವು ಶೇಕ್ ಹಸನ್ ದಾಹಿರ್ ಅವೇಸ್ ಇವರಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟದ್ದಾಗಿತ್ತು". ಆಗಸ್ಟ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಕಿನ್ಯಾದ ಹಿಂದಿನ ನಾಯಕ ಡೆನಿಯಲ್ ಆರಾಪ್ ಮೋಯಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಿಂದಾದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಕತೆಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ನ ದಾಖಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್‌ 2003ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಗುಂಟಾನಾಮೊ ಡಿಟೆನ್ಶನ್ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಳಸರಿದ ಭಾಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮಾಡಿದ ಯುಎಸ್ ಸೈನಿಕ ಶಿಬಿರದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ 'ಸ್ಟ್ಯಾಂಡಡ್‌ ಆಪರೇಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಸಿಜರ್ಸ್ ಫಾರ್ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಡೆಲ್ಟಾ 'ದ ಪ್ರತಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಲವು ಖೈದಿಗಳು ರೆಡ್‌ ಕ್ರಾಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಮಿಟಿಯ ಹಂತವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ವಿಚಾರದ ಪ್ರಕಾರ ಯುಎಸ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ್ದನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿ 2008ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜುಲಿಯಸ್ ಬೇರ್ ಕೆಮೆನ್ ಐ‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರೋಪಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಆದರೆ ಸ್ವಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ದಾವೆ ಹೂಡಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ವಿರುದ್ಧ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆ ಬಂದು wikileaks.org ತಾಣವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಬೆಂಬಲಿಗರಿಂದ ಒತ್ತಾಯ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕುರಿತಾದ ಫಸ್ಟ್ ಅಮೆಂಡ್‌ಮೆಂಟ್‌ನ ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ತಕ್ಷಣವೇ ಜಾರಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಅವರದೇ ಆದ ಮೊದಲ ಆದೇಶವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದರು. ಮಾರ್ಚ್ 2008ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ "ದ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಸೀಕ್ರೆಟ್ ಬೈಬಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೈಂಟಾಲಜಿ" ಎಂದು ತಾನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದರ ಮೂರುದಿನದ ನಂತರ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಬಗ್ಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಖಟ್ಲೆ ಹೂಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ನೀಡಿ ಪತ್ರ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರ ಹೆಸರನ್ನು ಅನಾಮಧೇಯವಾಗಿರಿಸಿ 2008ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರಾ ಪಾಲಿನ್(ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೇನ್ ರ ಸಹವರ್ತಿ)ರವರ 'ಯಾಹೂ' ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಅನಾನಿಮಸ್‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕದಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ 2008ರಲ್ಲಿ 'ಫಾರ್ ರೈಟ್ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ' ಪಕ್ಷದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೊರಬರಬಹುದಾದ ಸದಸ್ಯರ ಯಾದಿಯನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದಾದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅಂದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎನ್.ಪಿ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರ ಮತ್ತೊಂದು ಯಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
2009
ಜನವರಿ 2009ರಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಪೇರುವಿನ ತೈಲ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ದಿಮೆದಾರರ ನಡುವಿನ 86ರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವಾಣಿ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌‌ನ 6780 ಕಾಂಗ್ರೆಶ್ಶನಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಸರ್ವೀಸ್ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಅದೇ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾರ್ಮ್ ಕೋಲ್ಮನ್ ಸೆನೆಟೋರಿಯಲ್ ಕ್ಯಾಂಪೇನ್‌ ಪಾಲುದಾರರ ಯಾದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಮತ್ತು ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟಿನಿಂದ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಬರ್ಕ್‌ಲೇಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಹಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಇರಾನಿನ ನಟಾನ್ಸ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ 2009 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಭೀರವಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಅಪಘಾತವಾಗಿದ್ದ ಕುರಿತು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ನಂತರ ಅಪಘಾತವು ಸ್ಟಕ್ಸ್ನೆಟ್ ಗಣಕಯಂತ್ರ ಕಿಟಾಣುಗಳಿಂದಾಗಿದೆಯೆಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಿದವು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಫ್ಥಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಣಕಾಸು ಕುಸಿತ 2008-2010 ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾದ ಐಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ತೀರ್ವ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲ ಮೊದಲು ಪ್ರಕಟವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಆಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣವನ್ನು ಸಾಲರೂಪದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ರಖಂನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಹೇಗೆ ತನ್ನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊರಸೋರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟಬೇಕು ಎಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ 'ಜಾಯಿಂಟ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್ 440'ರ ರಹಸ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ನಂತರ ಆ ತಿಂಗಳಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಗುರಾ ಎಂಬ ಕಂಪನಿಯು ದ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ಪತ್ರಿಕೆಯು ಐವರಿ ಕೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಷಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅದು ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿರುವ ಕುರಿತು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿರುವ ದಾಖಲೆಯೊಂದರ ಕುರಿತು ವರದಿ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಒಂದು ಸೂಪರ್-ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣ ತಜ್ಞರಿಂದ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ವಿವರಗಳನ್ನು ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಮೂಲತಃ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ಗೆ ಇದನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ರ ದಾಳಿಯ ಬಗೆಗಿನ ವಿವರಗಳನ್ನು ಫೇಜರ್‌ನಿಂದ ಮಾಡಲಾದ 5,70,000 ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. 2008 ಮತ್ತು 2009ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್, ಮತ್ತು ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಬಾಹೀರ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತು. ಇವುಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಅಶ್ಲೀಲ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಉಗ್ರವಾದವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದ ತಾಣಗಳಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ವಿಕಿಲೀಕ್ಸ್‌ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಿಸದೇ ಇರುವ ಇತರ ತಾಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತು.