cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಐಫೋನ್‌
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಜೋಡಣೆ ಅಥವಾ ಕೊಂಡಿ
ಐಫೋನ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧೆಡೆ ವೀಕ್ಷಿಸುವರು. ಗೂಗಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಇತರೆ ಅನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಐಫೋನ್‌ 50 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಹುಡುಕು, ವಿಷಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾಯಿಚ್‌ ಟೆಲೆಕಾಮ್‌ CEO ರೆನೆ ಒಬರ್ಮನ್‌ ಹೇಳುವಂತೆ, 'ಐಫೋನ್‌ ಗ್ರಾಹಕರೊಬ್ಬರ ಸರಾಸರಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆಯು 100 ಮೆಗಾಬೈಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕರಾರು-ಆಧಾರಿತ ಗ್ರಾಹಕರ ಬಳಕೆಗಿಂತಲೂ 30 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು.' ಐಫೋನ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ 98%ರಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು 88%ರಷ್ಟು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಸುತ್ತಾರೆಂದು ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ.
ಪಠ್ಯಾಂಶ (ಪಠ್ಯ ಇನ್ಪುಟ್‌)
thumb|ಮೂಲತಃ ಐಫೋನ್‌ನ ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಚುಯಲ್‌ ಕೀಬೋರ್ಡ್‌. ಪಠ್ಯ ನಮೂದಿಸಲು ಐಫೋನ್‌ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಶೀಲ ಕೀಲಿಮಣೆಯನ್ನು ಟಚ್‌ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಪದ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಾಗೂ ತಿದ್ದುವ ಸಾಧನ, ಮೂಡಬಹುದಾದ ಪದವನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಕ್ಷಮತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪದಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ನಿಘಂಟನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಯಾವ ಪದವನ್ನು ಬೆರಳಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಮನಗಂಡು ಕೀಲಿಮಣೆಯು ಅದನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಪಕ್ಕದ ಕೀಲಿಯನ್ನೊತ್ತಿ ಮೂಡಬಹುದಾದ ಅಕ್ಷರ ದೋಷಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಸರಿಪಡಿಸಬಲ್ಲದು. ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಸ್ಕೇಪ್‌ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಕೀಲಿಮಣೆಗಳು ತುಸು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೇ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪಠ್ಯದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಒಂದೆರಡು ಕ್ಷಣ ಒತ್ತಿಹಿಡಿದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಸೂರ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಕರ್ಸರ್‌ನ್ನು ಸದ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಪಠ್ಯದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಬೇಕಾದೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸಲು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚೀನೀ ಭಾಷಾ ಅಕ್ಷರಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, ವರ್ಚುಯಲ್‌(ಕಾರ್ಯಶೀಲಿಕ) ಕೀಲಿಮಣೆಯು 21 ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. . ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು, ನಕಲು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಅಂಟಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ 3.0 ಅಪ್ಡೇಟ್‌ ಬೆಂಬಲ ತಂದಿತು.
ಇ-ಮೇಲ್‌ ಮತ್ತು ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳು
ಐಫೋನ್‌ ಇ-ಮೇಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು HTML ಇ-ಮೇಲ್‌ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಇ-ಮೇಲ್‌ ಸಂದೇಶದಲ್ಲಿ ಫೋಟೊಗಳನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಬಹುದು. ಐಫೋನ್‌ ಮೂಲಕ ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶಕ್ಕೆ ಲಗತ್ತಿಸಿದ PDF, ವರ್ಡ್‌, ಎಕ್ಸೆಲ್‌, ಮತ್ತು ಪವರ್‌ಪಾಯಿಂಟ್‌ ಕಡತಗಳನ್ನು ಸಹ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಆಪೆಲ್‌ನ ಮೊಬೈಲ್‌ಮಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ಫಾರ್ಮ್‌ ಪುಷ್‌ ಇ-ಮೇಲ್‌ ಸೌಲಭ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬೆರಿ ಇ-ಮೇಲ್‌ ಸಾಧನದಂತೆಯೇ ಇದೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಚಂದಾ ಹಣ ನೀಡಿದಲ್ಲಿ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ದಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಯಾಹೂ! ಐಫೋನ್‌ಗಾಗಿ ಉಚಿತ ಪುಷ್‌-ಮೇಲ್‌ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ ಮತ್ತು ಕೀರಿಯೊ ಮೇಲ್‌ಸರ್ವರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ IMAP (ಪುಷ್‌-IMAP ಅಲ್ಲ) ಹಾಗೂ POP3 ಗುಣಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಐಫೋನ್‌ ಪರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ನ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ ಸರ್ವರ್‌ನಲ್ಲಿ IMAP ತೆರೆಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಈಡೇರಿಸಬಹುದು. ಆಪೆಲ್‌ ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಆಕ್ಟಿವ್‌ಸಿಂಕ್‌ಗೂ ಪರವಾನಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಐಫೋನ್‌ 2.0 ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಈಗ ಪುಷ್‌ ಇ-ಮೇಲ್‌ ಸೇರಿ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್ಫಾರ್ಮ್‌ನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆಪೆಲ್‌ನ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮೇಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಔಟ್‌ಲುಕ್‌, ಹಾಗೂ ಮೈಕ್ರೊಸಾಫ್ಟ್‌ ಎಂಟೂರೇಜ್‌ ಇಂದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ದು, ಐಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಏಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಉಪಕರಣದಲ್ಲೇ ಕೈಯಿಂದಲೇ ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸರಿಯಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಇ-ಮೇಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಯಾವುದೇ IMAP ಅಥವಾ POP3 ಖಾತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೇಲ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದು ಚಿರಪರಿಚಿತ ಮೇಲ್‌ನಂತೆ, ಸ್ವೀಕೃತಿದಾರರಿಂದ ಉತ್ತರ ಸಹಿತ ಇ-ಮೇಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಪಠ್ಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸ್ವೀಕೃತಿದಾರರ ಹೆಸರಿನಡಿ 'ವಾಕ್‌ಗುಳ್ಳೆ'ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುವುದು (ಐಚ್ಯಾಟ್‌ನಂತೆ). ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಐಫೋನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಇ-ಮೇಲ್‌ ಸಂದೇಶ ಫಾರ್ವರ್ಡ್‌, ಕರಡುಗಳು, ಆಂತರಿಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾದಿಂದ-ಇ-ಮೇಲ್‌ ಚಿತ್ರ ರವಾನೆಗಾಗಿ ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. 1.1.3 ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಹು-ಸ್ವೀಕೃತಿದಾರರಿಗಾಗಿ SMS ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. 3.0 ಅಪ್ಡೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ MMS ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮೂಲತಃ ಐಫೋನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ U.S.ನಲ್ಲಿ 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 25ರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು(ಬಾಹ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು)
2007ರ ಜೂನ್‌ 11ರಂದು WWDC 2007ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದು ನಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಪೆಲ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ: "ಐಫೋನ್‌ ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇವು ಅಜ್ಯಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆದು ನಿರ್ಮಿಸಿದ 'ಜಾಲ ಅನ್ವಯಿಕೆ'ಗಳಾಗಿದ್ದು, ಐಫೋನ್‌ ಇಂಟರ್ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ." 2007ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 17ರಂದು ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ ಆಪೆಲ್‌ನ 'ಹಾಟ್ ನ್ಯೂಸ್‌' ವೆಬ್‌ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. '2008ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಡೆವೆಲಪ್ಮೆಂಟ್‌ ಕಿಟ್‌ (SDK) ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದು' ಎಂದು ಅವರು ಅದರಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು. 2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 6ರಂದು, ಆಪೆಲ್‌ ಟೌನ್‌ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ SDKಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಐಫೋನ್‌ ಮತ್ತು ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌ಗಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿನಿಯೋಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ-ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲು ತಂತ್ರಾಂಶ ರಚನಾಕಾರರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ 'ಐಫೋನ್‌ ಸಿಮ್ಯುಲೇಟರ್‌'ನಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಥಳೀಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಹ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಆಪೆಲ್‌ ಡೆವೆಲಪರ್‌ ಕನೆಕ್ಷನ್‌‌ಗೆ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಆಪ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲಾಗುವ ತಮ್ಮ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು ತಂತ್ರಾಂಶಗಾರರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ 70%ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಅನ್ವಯಿಕೆಯನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ತಂತ್ರಾಂಶ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಇಚ್ಛಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಗಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಶುಲ್ಕ ಮಾತ್ರ ಪಾವತಿಸುವರಷ್ಟೆ. SDKಯನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಲಭ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಯಿತು. ಆದರೆ ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ ಲಭಿಸುವವರೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ನ್ನು 2008ರ ಜುಲೈ 11ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಐಫೋನ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ ಉಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಐಫೋನ್‌ OSನ 1.x ಆವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌ ಉಪಕರಣದ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, $10 ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದ ನಂತರವೇ ಐಫೋನ್‌ OSನ ಪ್ರಚಲಿತ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ.
ತಂತ್ರಾಂಶ ನಿರ್ಮಾಕರೊಬ್ಬರು ಅಳವಡಿಕೆಯನ್ನು ಆಪ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ವಿತರಣೆ ಮೇಲೆ ಆಪೆಲ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ, ನಿಶ್ಚಿತ ನಿಯಂತ್ರಣವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆನುಚಿತ ಅಳವಡಿಕೆಯ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. US$1000 ಮೌಲ್ಯದ ಮಾದರಿಯೊಂದು ಅದರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಿರಿವಂತಿಕೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲೆಂದೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೆ ಆಪೆಲ್‌ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತು. ಐಫೋನ್‌ ಕ್ರಿಯಾಸೌಲಭ್ಯ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಲ್ಲ ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆಪೆಲ್‌ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಐಫೋನ್‌ ಇಂತಹ ಕ್ರಿಯಾ-ಸೌಕರ್ಯ ಹೊಂದುವುದು ಆಪೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. 2008ರಲ್ಲಿ, ಆಪೆಲ್‌ ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟರ್‌ನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಪಾಡ್‌ಕ್ಯಾಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಐಫೋನ್‌ಗೆ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ನ ಕ್ರಿಯಾ-ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿದಂತೆ ಎಂಬುದು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಕ್ಷಮತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಅಪ್ಟೇಟ್‌ನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. ನೆಟ್‌ಷೇರ್‌ ಇನ್ನೊಂದು ಬೇಡದ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದರಂತೆ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಸೇರಿಸಲು, ಸೆಲ್ಯುಲರ್‌ ಜಾಲ ಬಳಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಲ್ಯಾಪ್‌ಟಾಪ್‌ ಅಥವಾ ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದು. SDK ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ, 'ಸಫಾರಿ' ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ 'ವೆಬ್‌ ಆಪ್ಸ್‌'ನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷ(ಬಾಹ್ಯ)ದವರಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ರುಜುಮಾಡದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳೂ ಸಹ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಆಪ್‌ ಸ್ಟೋರ್‌ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇನ್ನೆಲ್ಲೋ ಖರೀದಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ಮೂಲ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ ಮೂಲಕ ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, SIM ಅನ್ಲಾಕಿಂಗ್‌ ಮಾಡಬಲ್ಲ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಇನ್ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳೀಯ ತಂತ್ರಾಂಶ ಹೊಡೆದು ಹಾಕುವ ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಪ್ಡೇಟ್‌ನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಪೆಲ್‌ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಸುಲಭ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಥವಾ ಕೈಗಟುಕುವಂತಹದು
ದೃಷ್ಟಿ ತೊಂದರೆಯಿರುವವರಿಗೆ ಐಫೋನ್‌ ಪಠ್ಯದೃಶ್ಯ ಹಿಗ್ಗಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ಶ್ರವ್ಯ ಮಾಂದ್ಯತೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಶ್ರವ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ TTY ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಹ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಐಫೋನ್‌ 3GS ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವಾಯ್ಸ್‌ಒವರ್‌ (ಪರದೆಯ ವಿವರ), ದೃಷ್ಟಿದೋಸ ತೊಂದರೆಯುಳ್ಳವರಿಗೆ ಪರದೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ, ಸೀಮಿತ ಶ್ರವಣವುಳ್ಳವರಿಗಾಗಿ ಒಂದೇ ಕಿವಿಯ ಮೊನೊ ಆಡಿಯೊ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. US ನಿಯಮ 'ಸೆಕ್ಷನ್‌ 508'ನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರವೇಶದ ಟೆಂಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ನಿಯತ್ತಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೌದ್ಧಿಕ ಒಡೆತನ
ಐಫೋನ್‌ ರಚಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಸುಮಾರು 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪೆಟೆಂಟ್ (ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ)‌ಗಳನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
LG ಪ್ರಾಡಾದಿಂದ ಐಫೋನ್‌‌ನ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು LG ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. 'ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, iF ಡಿಸೈನ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದಾಗ, ಪ್ರಾಡಾ ಫೋನನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ನಕಲು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದೇವೆ' ಎಂದು LG ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಯ R&D ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ವೂ-ಯಂಗ್‌ ಕ್ವಾಕ್‌ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು.
1993ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 3ರಂದು, ಇನ್ಫೊಗಿಯರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು "I PHONE" ಕುರಿತು U.S. ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 1996ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 20ರಂದು 'ಐಫೋನ್' ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 'I Phone'ನ್ನು 1998ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 'ಐಫೋನ್‌'ನ್ನು 1999ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ I PHONE ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಸಮಗ್ರ ದೂರವಾಣಿ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂವಹನಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂವಹನಾ ಸಾಧನಗಳು' - ಇವು ಇನ್ಫೊಗಿಯರ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (1993 ದಾಖಲಾತಿ). 'ಸಮಗ್ರ ದೂರವಾಣಿ, ಮಾಹಿತಿ ಸಂವಹನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌-ಚಾಲಿತ ಜಾಗತಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಜಾಲಕ್ಕಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಯಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಾಂಶ' (1996 ದಾಖಲಾತಿ) 1998ರಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿ ಸಮಗ್ರವೆಬ್‌ ಬ್ರೌಸರ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ದೂರವಾಣಿಯನ್ನು ಇನ್ಫೊಗಿಯರ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು. 2000ರಲ್ಲಿ, ಇನ್ಫೊಗಿಯರ್‌ iphones.com ಜಾಲತಾಣ ಹೆಸರಿನ ಮಾಲಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಅತಿಕ್ರಮದ ದಾವೆ ಹೂಡಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಜೂನ್‌ 2000ರಲ್ಲಿ, ಸಿಸ್ಕೊ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಐಫೋನ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಸಹಿತ ಇನ್ಫೊಗಿಯರ್‌ನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 2006ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 18ರಂದು ಸಿಸ್ಕೊ ಐಫೋನ್‌ ಹೆಸರಿನಡಿ ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾದ ವಾಯ್ಸ್‌ ಒವರ್‌ IP (VoIP) ದೂರವಾಣಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿತು.
2002ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಆಪೆಲ್‌ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ಸಿಂಗಪುರ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ ಒಕ್ಕೂಟಗಳಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. 2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ ಹಾಗೂ 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. 2006ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಿಂಗಪುರ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2006ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಟ್ರಿನಿಡ್ಯಾಡ್‌ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ ನಂತರ 'ಒಷಿಯನ್‌ ಟೆಲಿಕಾಮ್‌ ಸರ್ವೀಸಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್‌ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ 'ಐಫೋನ್‌' ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಒಷಿಯನ್‌ ಟೆಲಿಕಾಮ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಅರ್ಜಿಗಳು ಆಪೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಶಬ್ದ-ಸ್ವರೂಪ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾರಣ, ಆಪೆಲ್‌ನ ಪರವಾಗಿ ಒಷಿಯನ್‌ ಟೆಲಿಕಾಮ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್‌ 2005ರಲ್ಲಿ ಕಾಮ್ವೇವ್‌ ಕಂಪೆನಿಯು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಕಾಮ್ವೇವ್‌ ಸ್ವತಃ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಕೋರಿತು. ಕಾಮ್ವೇವ್‌ ಎಂಬ ಕಂಪೆನಿಯು 2004ರಿಂದಲೂ ಐಫೋನ್‌ ಎಂಬ VoIP ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಆಪೆಲ್‌ ಐಫೋನ್‌ ಎಂಬ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಜೂನ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಟೀವ್‌ ಜಾಬ್ಸ್‌ 2007ರ ಜನವರಿ 9ರಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ, ವಹಿವಾಟಿನ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಪರವಾನಗೆ ಕುರಿತು ಆಪೆಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಸಿಸ್ಕೊ ಹೇಳಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಆಪೆಲ್‌ ಸಮ್ಮತಿಸುವುದೆಂದು ಸಿಸ್ಕೊ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಐಫೋನ್‌ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಅತಿಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಆಪೆಲ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಸಮರ ಹೂಡಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಸಿಸ್ಕೊ 2007ರ ಜನವರಿ 10ರಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ಆಪೆಲ್‌ ಐಫೋನ್‌ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಾರದೆಂಬ ನಿಷೇಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಈ ಟ್ರೇಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ ಮೊಕದ್ದಮೆಯು 'ಸಣ್ಣ ಘರ್ಷಣೆ'ಯಷ್ಟೆ, ಅದು ಹಣದ ಬದಲಾಗಿ ಅಂತರ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಿಸ್ಕೊ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿತು.
ಉಭಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಆಪೆಲ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಕೊ 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 2ರಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದವು. ನಂತರ 2007ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 20ರಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇವೆಂದು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವು. ತಮ್ಮ ಭದ್ರತೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಮತ್ತು ವಹಿವಾಟಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರ-ನಿರ್ವಹಣೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ವಿನಿಮಯವಾಗಿ, 'ಐಫೋನ್‌' ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಲು ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಧುನಿಕ ತದ್ರೂಪಿಗಳಿಗೆ ಐಫೋನ್‌ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಆಪೆಲ್‌ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ, ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 22, 2009ರಲ್ಲಿ ನೊಕಿಯಾ ಆಪೆಲ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಿತು. ಕಾರಣ ಆಪೆಲ್‌ನಿಂದ ತನ್ನ GSM, UMTS ಮತ್ತು WLAN ಗಳಿಂದ ಪೆಟೆಂಟ್ (ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ) (ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ)‌ಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ. ಕೆಲವು ವರದಿಯ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಐಫೋನ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ಆಪೆಲ್‌ ನೊಕಿಯಾದ ಪೆಟೆಂಟ್ (ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ) (ಹಕ್ಕು ಸ್ವಾಮ್ಯ)‌ಗಳಲ್ಲಿನ ಹತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಪರಿಮಿತಿಗಳು
thumb|ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಐಫೋನ್‌ ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ ಆವೃತ್ತಿ 3.0. ಕ್ರಮಸಂಖ್ಯೆಯು ಸ್ವ-ಸೆನ್ಸಾರ್‌ ಆಗಿದೆ. ಐಫೋನ್‌ನ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ ತನ್ನ ಬಿಗಿ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹ್ಯಾಕರ್‌ ಸಮುದಾಯವು ಹಲವು ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಪಕರಣದ ವಾರಂಟಿ ಶೂನ್ಯವಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳ ಈ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಅಪೆಲ್‌ ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಐಫೋನ್‌ಗಳು (ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನೀಡಿರುವ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಖ್ಯೆಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ) ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರಬೇಕು. "ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ"ಅಥವಾ ಸೀಮಾತೀತ ಬಳಕೆದಾರರು ಆಪ್ ಸ್ಟೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಲಭ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತ ಕ್ರಿಯೆ-ಸೌಲಭ್ಯ ಬದಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. SIM ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಅನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ(ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವುದು,ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು)
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಧಿಕೃತ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ದೂರವಾಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಐಫೋನ್‌ ತನ್ನ ಮೀಡಿಯಾ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ಹಾಗೂ ಜಾಲ ಕಾರ್ಯರೂಪಗಳತ್ತ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನು ಈ ಷರತ್ತನ್ನು ಮೀರಿ, ಗ್ರಾಹಕರ-ಇಚ್ಚೆ-ಮೇರೆಗೆ ಮಾಡಲಾದ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ದ್ವಿಮಾನ (ಬೈನರಿ) ಬದಲಾವಣೆಯ ಜೋಡಣೆ ಮೂಲಕ, ಐಫೋನ್‌ನ ಇತರೆ ಕಾರ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಜಾನ್‌ ಲೆಕ್‌ ಜೊಹಾನ್ಸೆನ್‌ 2007ರ ಜುಲೈ 3ರಂದು ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇತರರು ಬಳಸಲೆಂದು ಅವರು ತಂತ್ರಾಂಶ ಹಾಗೂ ಆಫ್ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಮೂಲ ಮಾದರಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ 3Gಯನ್ನು ಸ್ಟೋರ್‌ ಮೂಲಕವೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಐಫೋನ್‌ 3Gಯನ್ನು ಹ್ಯಾಕ್‌ ಮಾಡಲು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಆದರೆ ಅಸಾಧ್ಯವಲ್ಲ. ಸಂಗ್ರಹಾರಅಥವಾ ತಯಾರಾದ ಉಗ್ರಾಣದಿಂದಲೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯ, ಹಾಗೂ, ಮೊದಲ ತಲೆಮಾರಿನ ಐಫೋನ್‌ ಮತ್ತು ಐಪಾಡ್‌ ಟಚ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಅಗಾಧ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ OS 2.0ಗೆ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನದಿಂದಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆಪೆಲ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು 2008ರ ಜುಲೈ 11ರಂದು ಅಪಾರ ಕಾರ್ಯದ ಹೊರೆಗೆ ಒಳಗಾದವು. ಇದೇ ದಿನ, ಐಫೋನ್‌ 3G ಹಾಗೂ ಐಫೋನ್‌ OS 2.0 ಅಪ್ಡೇಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಮೊಬೈಲ್‌ಮಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅಪ್ಡೇಟ್‌ನ ನಂತರ,ಇವುಗಳನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಆಪೆಲ್‌ನ ಸರ್ವರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕವೇರ್ಪಡಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವು ಉಪಕರಣಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದವು. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು, ಐಫೋನ್‌ 3GS ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುಂಚೆ ಆಪೆಲ್‌ 3.0 ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು.
ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ O2 ಜಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಬಳಕೆದಾರರು ಮುಂಚಿನ ಮಾದರಿಯಂತೆ, ಆನ್ಲೈನ್‌ ಮೂಲಕ ದೂರವಾಣಿ ಖರೀದಿಸಿ ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌ ಮೂಲಕ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಳ್ಳುಗರ ಅನುಕೂಲದ ಮೇರೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾರೆ. USನಲ್ಲಿ ಆಪೆಲ್‌ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ಟೋರ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಷರತ್ತನ್ನು ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಐಫೋನ್‌ 3G ಹಾಗೂ (ಲಭ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ) iPhone 3GS ಎರಡಕ್ಕೂ ಉಚಿತ ಸಾಗಾಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಬೆಸ್ಟ್‌ ಬಾಯ್‌ ಮತ್ತು ವಾಲ್‌-ಮಾರ್ಟ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸಹ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ತೃತೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳು ("ಹೊರಗಿನವರಿಂದ ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ ಬಳಕೆ")
ಕೇವಲ ಆಪೆಲ್‌ನಿಂದ ಮಂಜೂರಾದ ಗೂಢಲಿಪಿಯ ರುಜುವಾತು ಹೊಂದಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವಂತೆ ಐಫೋನ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಐಫೋನ್‌ನ್ನು "ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಬಳಕೆ" ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದು. ಇದರ ಅರ್ಥ, ಐಫೋನ್‌ನ ಫರ್ಮ್‌ವೇರ್‌ನ್ನು ಅಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರುಜು ತಪಾಸಣೆ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಈ ರೀತಿ ಮಾಡುವುದು ಆಪೆಲ್‌ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಸೀಮಾ ವಲಯ ದಾಟಿ ಹೋಗುವುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಹ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ಗೆ DMCA ವಿನಾಯಿತಿಗಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಹೇರುತ್ತಿದ್ದ EFF ಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಆಪೆಲ್‌ ಹೇಳಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ಅದರಂತೆ, ಐಫೋನ್‌ನ ನಿಯಮಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ತಂತ್ರಾಂಶ ತಿದ್ದುವುದರಿಂದ ಇದು ಕೃತಿಸ್ವಾಮ್ಯದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು.
ನಿಯಮ ಬಾಹಿರ ಐಫೋನ್‌ಗಳು ಐಫೋನ್‌ ವರ್ಮ್‌(ಸೋಂಕು)ಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಆಷ್ಲೇ ಟೌನ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯಾಲಯದ 21 ವರ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದನು. ಭದ್ರತೆಯ ವಿಷಯದ ಜಾಗೃತಿಗೆ ತಾನು ಈ ವೈರಸ್‌ನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆನೆಂದು ಆಷ್ಲೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದನು. ಕಂಪೆನಿಯ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಉಪಕರಣಗಳ SSHನಲ್ಲಿರುವ ಯಥಾಸ್ಥಿತಿಯ ಪಾಸ್ವರ್ಡ್‌ನ್ನು ಈ ವೈರಸ್‌ ಶೋಷಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಳಕೆದಾರರ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು 'ಸೋಂಕಿತ'ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
SIM ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುವುದು
thumb|right|SIM ಅಳವಡಿಕೆಯು ಸ್ವಲ್ಪ ಈಚೆ ಬಂದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾದ ಸಾಚಾ ಐಫೋನ್‌. ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಐಫೋನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು SIM ಲಾಕ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಅನ್ಯ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳತ್ತ ವಲಸೆ ಹೋಗದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ದೊರೆಯುವ GSM ಫೋನ್‌ಗಳೊಂದಿಗೂ ಸಹ ಇದೇ ಪದ್ಧತಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು GSM ಫೋನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಕೋಡ್‌ ನಮೂದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. IMEI ಪ್ರಕಾರ ಐಫೋನ್‌ನ ಲಾಕ್‌/ಅನ್ಲಾಕ್ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಆಪೆಲ್‌ನ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾದಿರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಐಫೋನ್‌ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಲಾಕ್‌/ಅನ್ಲಾಕ್ ಸ್ಥಿತಿ ಸೆಟ್‌ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ SIM ಲಾಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು AT&T ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದಾಗ, ಹಲವು ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಜಾಲದಿಂದ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು 'ಅನ್ಲಾಕ್‌' ಮಾಡಲು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ AT&T ಅಧಿಕೃತ ಐಫೋನ್‌ ಜಾಲ ನಿರ್ವಾಹಕವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನಧಿಕೃತ ಜಾಲವಾಹಕದೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದ ಐಫೋನ್‌ಗಳ ಪೈಕಿ 25%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು AT&Tಯೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹುಶಃ ದೇಶದಾಚೆ ಒಯ್ದು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೆಂದು ಆಪೆಲ್‌ ಊಹಿಸಿದೆ. ಐಫೋನ್‌ 3G ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುಂಚೆ ಇದರದು ಬಹಳ ಲಾಭದಾಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿತ್ತು. U.S.ನಲ್ಲಿ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಲು, ಸಂಭಾವ್ಯ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಜಾಲ ವಾಹಕವನ್ನು ಬದಲಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುವರು; ಅಥವಾ AT&T ವಿಧಿಸುವ ಮಾಸಿಕ ಶುಲ್ಕವು ಬಹಳ ದುಬಾರಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
2007ರ ನವೆಂಬರ್‌ 21ರಂದು, ಜರ್ಮನಿಯ T-ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಐಫೋನ್‌ನ್ನು T-ಮೊಬೈಲ್ ಕರಾರಿಲ್ಲದೇ ಮಾರುವುದೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ವೊಡಾಫೋನ್‌ T-ಮೊಬೈಲ್ ವಿರುದ್ಧ ನಿರ್ಭಂದ ಹಾಕಿಸಿದ್ದು T-ಮೊಬೈಲ್‌ನ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 4ರಂದು ಜರ್ಮನ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ನಿರ್ಭಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಐಫೋನ್‌ನ್ನು SIM ಲಾಕ್‌ ಸಹಿತ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು T-ಮೊಬೈಲ್‌ಗೆ ಅದರದೇ ಆದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕರಾರು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ನಂತರ,ಕಂಪೆನಿ T-ಮೊಬೈಲ್‌ ಗ್ರಾಹಕರ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುವುದು.
ಕರಾರು ಗಳ ಗಡಿ ಆಚೆ ಇದ್ದರೂ ಸಹ, ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಲು ಸುತರಾಂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು AT&T ಹೇಳಿದೆ. 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 26ರಂದು, AT&T ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕರಾರು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಲ್ಲದೆ ಐಫೋನ್‌ನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಆದರೂ SIM ಅವರ ಜಾಲಕ್ಕೇ ಮಾತ್ರ ಲಾಕ್‌ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಐಫೋನ್‌ ಉಪಕರಣಗಳು ಕರಾರುಬದ್ಧ ಐಫೋನ್‌ಗಳ ಎರಡರಷ್ಟು ದುಬಾರಿ ಬೆಲೆಯದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಆಪೆಲ್‌ ಮತ್ತು AT&T ಸಂಭವನೀಯ ಆದಾಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವವು. 2009ರ ಜುಲೈ 17ರಂದು, ಕರಾರುಒಪ್ಪಂದಗಳಿಲ್ಲದೆ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು AT&T ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌, ಇಟಲಿ, ನ್ಯೂಜೀಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸೇವಾ ಸಾಗಾಟದ ಬದ್ಧವಾಗಿರದೆಯೇ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಪೆಲ್‌ ನೇರವಾಗಿ ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಮೊಬೈಲ್ ಸೇವೆಗಳಾದ ತ್ರೀ, ಆಪ್ಟಸ್‌, ಟೆಲ್‌ಸ್ಟ್ರಾ ಮತ್ತು ವೊಡಾಫೋನ್‌ ಲಾಕ್‌ ಆಗಿರುವ ಐಫೋನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
2009ರ ನವೆಂಬರ್‌ 10ರಿಂದಲೂ, O2 UK ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಫೋನ್‌ ಅನ್ಲಾಕ್‌ ಮಾಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1991 ಪೀಠಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಆಪೆಲ್‌ ಇಂಕ್‌. ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರವಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆಪೆಲ್‌ ಪರ್ಸನಲ್‌ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಅಸಿಸ್ಟಂಟ್ಸ್‌ ವರ್ಗ:ಕ್ಲೌಡ್‌ ಕ್ಲಯಂಟ್ಸ್‌ ವರ್ಗ:ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಆಡಿಯೊ ಪ್ಲೇಯರ್‌ ವರ್ಗ:ಐಫೋನ್‌ ವರ್ಗ:ಐಫೋನ್‌ OS ವರ್ಗ:ಐಪಾಡ್ ವರ್ಗ:ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌
ಕಣ (ಕೃಷಿ)
ರೈತ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವ ಬೆಳಸನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವ ತಾಣವನ್ನು ಕಣಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳೆದ ಪೈರನ್ನು ಕಟಾವು ಮಾಡಿ ಅವನ್ನೇಲ್ಲ ಮೆದೆ ಅಥವಾ ಬಣವೆಗೆ ಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಕಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವರು. ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಹಬ್ಬ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ರೈತರು ಮೆದೆಗೆ, ಮನೆಯ ಸೂರಿಗೆ, ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಪತ್ರೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಬಂದು ಹಬ್ಬ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಕಣಜ ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವರು. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಮೊದಲೆ ಕಣಜವನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವ್ಯವಸಾಯ ಸಂಬಂಧಿಯಾಗಿ ಕಣ
ಕುಯ್ದ ಫಸಲನ್ನು ಹಸನು ಮಾಡಿ ಧಾನ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಕಣ ಮಾಡುವುದು, ಒಕ್ಕಣೆ ಮಾಡುವುದು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಮೇಟಿ ನಾಟುವುದು, ತೆನೆ ಮುರಿಸಿ ಹಂತಿ ಕಟ್ಟುವುದು, ಮೇದ ಕಂಕಿಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುವುದು, ತೂರಿ ರಾಶಿ ಮಾಡುವುದು, ಮೇಟಿಯ ರಾಶಿ, ಬುದ್ದಿವಂತಲಿಂಗನ ರಾಶಿ (ಬೂದ), ಕರಿಭಂಟ, ಬಿಳಿಭಂಟ,ಗೋಪಾಳ, ದಾನಧರ್ಮ ಇವೆಲ್ಲಾ ರೈತರು ವ್ಯವಸಾಯ ಸಂಬಂಧಿ ಕಣಜದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು.
ಕಣದ ಬಾಹ್ಯ ಪರಿಚಯ
ಮೊದಲು ಕಣದ ಜಾಗವನ್ನು ಹುಲ್ಲು-ಮುಳ್ಳುಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಕೆತ್ತಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸ ಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರು ಚಿಮುಕಿಸಿ ಹತ್ತು ಜೊತೆ ಎತ್ತಿಗೆ ಬಂತಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೆಲವು ಕಡೆ ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಕಸವನ್ನೇಲ್ಲ ಕಿತ್ತು, ಕೆಸರಾಗುವಂತೆ ನೀರಾಕಿ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಹಾಕಿ ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿದು ಹದ ಮಾಡಿ ಕಣವನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸುವರು. ನಂತರ ತೆಂಗಿನ ಗರಿಯಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಸಾಣಿಯಿಂದ ಮೇಟಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸಿತ್ತಿಸಿ ಇದ್ದಿಲು, ಕಸಕಡ್ಡಿ, ಬೂದಿಯಿಂದ ಬಿರುಕು ಮುಚ್ಚಿ ಕಣವನ್ನು ತಗ್ಗು, ದಿಣ್ಣೆಗಳಿಲ್ಲದಂತೆ ಸಮತಟ್ಟು ಮಾಡುವರು. ಮೆದೆ ಹಾಕಿದವರೆಲ್ಲರೂ ಬಂದು ಕಣದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರವರ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಾಲ್ಕೆತ್ತಿನ ಕಣ ಅಥವಾ ಎಂಟೆತ್ತಿನ ಕಣವನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಕಣದ ಸುತ್ತಲೂ ಬೂದಿಯಿಂದ ಗೆರೆ ಹಾಕಿ ಗುರುತು ಮಾಡುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಒಂದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಣ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಹುಲುಸಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ರೈತರ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ ತುಂಬಾ ಪವಿತ್ರವಾದ ಸ್ಥಳ.
ಮೇಟಿಯ ವಿಶೇಷತೆ
'ಮೇಟಿ' ಕಣದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು. ಕಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಡುವ ಒಂದಾಳುದ್ದದ ಬಿದಿರು, ಆಲ, ಸುರಗಿ ಅಥವಾ ಬನ್ನಿಮರದ ಕಂಬಕ್ಕೆ ಮೇಟಿ ಎನ್ನುವರು. ಜನಪದರು ಇದನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಎಂದು ಪರಿಭಾವಿಸಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವರು. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ ಕಡೆ ಸಗಣಿ ಉಂಡೆಯ ಬೆನಕನ ನೆತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಹಸಿ ಗರಿಕೆ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಒಂದನ್ನು ಮೇಟಿಯ ಮೇಲೂ, ಮೂರನ್ನು ಮೇಟಿಯ ತಳದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿ, ತುಂಬೆ ಹೂ, ಕುಂಕುಮ ಮುಂತಾದ ಪೂಜಾ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ ಬಂದವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಕಡಲೆಪುರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಹಂಚುವರು.
ಕಣದ ಕಾರ್ಯ/ವೈಖರಿ
ಮಾರನೆ ದಿನ ಕಣವನ್ನು ಸಗಣಿ ನೀರಿನಿಂದ ತಾರಿಸಿ, ರಾಗಿ ಹಸಿಟಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ-ಚಂದ್ರರನ್ನು ಬರೆಯುವರು. ನಂತರ ಕಣವನ್ನು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಿ ವಿಭೂತಿ ಉದುರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ 'ಕಣ ಸಾರಿಸಿ ಬಟ್ಟಿಡೋದು' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಮೇಲೆ ಪೇರಿಸಿದ ಕುಪ್ಪೆ/ಮೆದೆ/ಬಣವೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತು ಕಣದಲ್ಲಿ ಹರಡಿ 'ಗುಂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಾರೆ'. ಗುಂಡು ಎಂದರೆ ಕಲ್ಲನ ದೊಡ್ಡ ರೋಲರ್. ಇದನ್ನು ಎತ್ತುಗಳಿಂದ ಎಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಂಡು ಹೊಡೆದ ಹಾಗೆ ತಿರುವಿ ತೆನೆಯನ್ನು ಒದರುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಧಾನ್ಯವನ್ನು 'ಮಿದಿ'/ಹಸನು ಮಾಡದಿರುವ ಧಾನ್ಯದ ರಾಶಿ. ಹೀಗೆ ಹಸನು ಮಾಡಿದ ರಾಶಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕುಂಬಾರ ಗಾಳಿ, ರಾಶಿಗಾಳಿ, ಕೋಳೂರ ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಾಗ ಥಂಡಿ ಬಿದ್ದು ಹಿಂಗಾರಿನ ಬೆಳೆಯ ರಾಶಿ ಹುಲುಸಾಗುವುದೆಂದು ರೈತರು ಭಾವಿಸುವರು.
ಕಣದ ಬಗೆಗಿರುವ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು
ಹೊಣೆಗಾರ ರೈತ ದಂಡೇಶ/ಕಣ ಮೇಟಿ ಗಣಿ ಗುರುವು ಕಣಕೆ ಪ್ರಭುಲಿಂಗೊ
ಹರಳಾದ ಕಣಕ ಬಿಳಿಭಂಟ/ಪ್ರಭುಲಿಂಗ ಗುರು ಬುದ್ದಿವಂತ ಲಿಂಗಾದ
ಕೂಸ ಕೋಳೂರ ಕಡೆಗಾಳಿ/ಬೀಸಿಂದು ಮೀಸಲು ರಾಸಿ ಜಂಗಮಕೆ
ಕಂಕಿಯಾ ಕಣಕೆ ನಿನ ಬಲವು/ಮಾದೇವಿ ಸೊಂಕಿದರೆ ರಾಶಿ ಕಣತುಂಬಿ
ಕಣದ ಆಚರಣೆ
ಬೆಳೆದ ಪೈರಿಗೆ ರೋಗ ಬರದೆ ಹುಲುಸಾಗಲಿ ಎಂದು ರೈತರು ಕಣದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬ ಮಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹಬ್ಬ ಬೆಳದಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಸನು ಮಾಡಿದ ರಾಶಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದೆ ಕಣದ ಹಬ್ಬ. ಮೊದಲು ದೊಡ್ಡ ರಾಶಿ ಮಾಡಿ, ಅದರ ಮುಂದೆ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಶಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮೂರು ವೊರ, ಎರಡು ಬರಲು ಇಡುತ್ತಾರೆ. ಸಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಳ್ಳೇರಾಯನ ಮಾಡಿ ಹೂ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ರಾಶಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತಾರೆ. ರಾಶಿಗೆ ಮಾವಿನ ಎಲೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಕಾಯೊಡೆದು, ಅದರ ಹಾಲನ್ನು ರಾಶಿಗೆ ಚಿಮುಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಕಾಯಿ ಹಾಲನ್ನು ಹಗೇವಿಗೂ ಚಿಮುಕಿಸಿ ಅದರೊಳಗೆ ರಾಶಿ ತುಂಬುವರು. ರಾಶಿ ಪೂಜೆ ನಂತರ ಬಂದವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಕಡಲೆಪುರಿ ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ರೈತ ತಾನು ಗಳಿಸಿದ ಫಸಲನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರವೀಣನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತನಗೆ ಸಹಕಾರ ನಿಡಿದ ಬಡಗಿ, ಕಮ್ಮಾರ, ಸಹ ರೈತರು ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡುವನು. ನಂತರ ಭೂತಾಯಿಗೆ ಕಡೆಯ ಚರಗ ಹಾಕಿ ಅತಿಥಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತೃಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ಉಂಡು, ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಜಾಗರಣೆ ಇದ್ದು ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಕೋಳಿ ಕೂಗೊ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಶಿಯನ್ನು ತುಂಬುವರು.
ಕಣದ ಕೆಲವು ನಿಯಮ-ನಿಷೇಧಗಳು
ಕಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸುವರು. ಕಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ತಲೆಯ ಮೇಲು ಒಂದು ತುಂಡು ಬಟ್ಟೆ ಇರಬೇಕು. ಕಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಕಾಲಿಗೆ ಚಪ್ಪಲಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳ ಬಾರದು. ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡಬಾರದು, ಯಾರನ್ನೂ ಹವ್ಯಾಚ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಬೈಯ್ಯಬಾರದು. ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ ಮೆಲ್ಲಬಾರದು. ಮುಟ್ಟಾದವರು, ವಿಧವೆಯರು ಕಣವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸ ಬಾರದು. ಕಣದಲ್ಲಿರುವವರು ಹೊರಗಿರುವವರನ್ನು ಕೂಗಿ ಕರೆಯ ಬಾರದು. ಜಗಳ ಆಡಬಾರದು, ಕೈಕಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಬಾರದು, ಕಣದೊಳಗೆ ಬಂದ ಮುತೈದೆಯರನ್ನು ಬರಿಗೈಲಿ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸ ಬಾರದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ : ಜನಪದಸಾಹಿತ್ಯ
ದಿ ಮಿಸಿಂಗ್ ಪಿಕ್ಚರ್ (ಸಿನೆಮಾ)
ವರ್ಗ:೬ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತಗೊಂಡ ಚಿತ್ರಗಳು
೧೮೧೨
ವರ್ಷ ೧೮೧೨ (MDCCCXII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಬುಧವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೧೨
೧೮೧೩
ವರ್ಷ ೧೮೧೩ (MDCCCXIII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಶುಕ್ರವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೧೩
ಶಿಕ್ಷಾ
ಶಿಕ್ಷಾ ಆರು ವೇದಾಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು, ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಭಾಷಾಧ್ವನಿಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗು ಧ್ವನಿವಿಜ್ಞಾನದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಗಳ ಸರಿಯಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡುವುದು ಅದರ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಉಚ್ಚಾರ ಹಾಗು ಉಚ್ಚಾರಣಾ ವಿಧಾನ, ಜೊತೆಗೆ ವೇದಗಳ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸಂಧಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಾತಿಶಾಖ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳು.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು
೧೮೧೪
ವರ್ಷ ೧೮೧೪ (MDCCCXIV) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಶನಿವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೧೪
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಿ ಒಡೆತನದ ನಿಗಮ ಮಂಡಳಿಗಳು ಮತ್ತು ನೇಮಕ
40 ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡವರು
1234567891011121314151617181920212223242522627282930 31 32 33 34 35 36 37 39 38 40
(ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆ (ಬಿಎಂಟಿಸಿ) ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ ಶಿವಕುಮಾರ ಗೌಡ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರ ನೇಮಕ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ತಡೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.26/11/2014 )
ಎರಡನೇ ಪಟ್ಟಿ
( prajavani27-11-2014)
ಜಾತೀವಾರು ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ
ಜಾತೀವಾರು ವೀಗಡಣೆ ;
ಆಧಾರ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವರ್ಗ:ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮಗಳು
ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ನಿಯಮಗಳು
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಮಗಳು ಮೆರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ (MCC) ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟ ಆಡುವವರು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಬಲ್ಲ ಸೂತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ಅನ್ನು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಆಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ. ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ೪೨ ನಿಯಮಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ಆಡುವುದರಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಟವನ್ನು ತಂಡವು ಯಾವ ರೀತಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳು ಔಟ್ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ, ಆಡುವ ಪಿಚ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಬೇಕು, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. MCC ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಲಬ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿದೆ ಹಾಗೂ ಈಗ ಅದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುವಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿಲ್ಲ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಇಂದಿಗೂ MCCಯೇ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ನಿಯಮಗಳ ಕಾಪಿರೈಟ್ (ಸ್ವಾಮ್ಯ) ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೇವಲ MCC ಮಾತ್ರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ವಿಶ್ವಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ICC)ನೊಡನೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ ನಂತರವೇ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆಟವಾಡುವ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು 'ಸೂತ್ರಗಳು' ಅಥವಾ 'ವಿಧೇಯಕಗಳು' ಎನ್ನದೆ 'ನಿಯಮಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕೆಲವೇ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ಮೂಲ ಚರ್ಚಾಸ್ಪದವಾಗಿಯೇ ಇದೆ, ಆದರೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಬ್ಯಾಟ್ ಅಥವಾ ಕೋಲಿನಿಂದ ಹೊಡೆಯುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಟಗಳ ಪೈಕಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದರಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯ ಉಗಮವಾಗಿದೆ. (ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನೋಡಿ). ಹದಿನೆಂಟನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ದೊರೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಅದು ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟುವ ಆಟವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಬಾಜಿ ಕಟ್ಟುವ ಈ ಆಟದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಮೊದಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೭೪೪ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಮೈದಾನವನ್ನು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡಲು ಬಳಸಿದ 'ನೋಬಲ್ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಜೆಂಟಲ್ ಮೆನ್' ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ದೊರೆಯುವಂತಿರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ೧೭೫೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು 'ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಗಳು, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಪಾಲ್ ಮಾಲ್ ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಟರ್' ಕ್ಲಬ್ ಗಳು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿದವು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಕೆಂಟ್, ಹ್ಯಾಂಪ್ ಷೈರ್, ಸರ್ರೇ, ಸಸೆಕ್ಸ್, ಮಿಡ್ಲ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನ ನೋಬಲ್ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಜೆಂಟನ್ ಮನ್ ಗಳು ಸ್ಟಾರ್ ಮತ್ತು ಗಾರ್ಟರ್ ನಲ್ಲಿ" ೧೭೭೪ ರಲ್ಲಿ ಸೇರಿ ಈ ವಿಧೇಯಕಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು.  ಈ ನಿಉಮಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿ ೧೭೭೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುನರಾವತಱನೆಗಳು, ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ೧೭೮೬ ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿ ಸೇರಿದ ಕೆಂಟ್, ಹ್ಯಾಂಪ್ ಷೈರ್, ಸರ್ರೇ, ಸಸೆಕ್ಸ್, ಮಿಡಲ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ನ ನೋಬಲ್ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಜೆಂಟಲ್ ಮನ್ ಗಳ ಮಂಡಳಿಯು ಕೈಗೊಂಡಿತು.
ಆದರೆ, ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ, ವಿವಿಧ ಆಟಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಕಟ್ಟಳೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಆಡುವುದು ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ೩೦ ಮೇ, ೧೭೮೮ ರಂದು ಮೆರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಎಂಬ, ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮುಖ ನೋಬಲ್ ಮೆನ್ ಮತ್ತು ಜೆಂಟಲ್ ಮನ್ ಗಳು ಸೇರಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಹೊತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. MCC ಯ ಈ ನಿಉಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರವು ಜಗದಾದ್ಯಂತ ತಕ್ಷಣವೇ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಅಥವಾ ಕೂಡಲೆ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮುಂದುವರಿದ ಅಂಶಗಳೇ ಇಂದಿನ ಕ್ರೀಡೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದೆ. ೧೮೦೯ ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯ ರೀತ್ಯಾ ಚೆಂಡಿನ ತೂಕವು ೫ ಮತ್ತು ೬ ಔನ್ಸ್ ಗಳವರೆಗೆ (೧೪೨ ರಿಂದ ೧೭೦ ಗ್ರಾಂ)ಇರಬಹುದುಎಂದಿದ್ದುದನ್ನು ೫.೫ ಮತ್ತು ೫.೭೫ ಔನ್ಸ್ ಗಳು(೧೫೬ ರಿಂದ ೧೬೩ ಗ್ರಾಂ) ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದೆಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಹಾಗೂಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬ್ಯಾಟ್ ನ ಅಗಲವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಇಂತಿಷ್ಟೇ ಎಂದು ನಿಖರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಹೊಡೆದ ಚೆಂಡು ಎದುರಿನ ವಿಕೆಟ್ ಗೆ ಬಡಿದಾಗ ರನ್ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನುವಾಗಿದ್ದ ನಿಯಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕರಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗೂಟ(ಸ್ಟಂಪ್)ಗಳ ಉದ್ದವನ್ನು ೨೨ ರಿಂದ ೨೪ ಇಂಚ್ ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತುಹಾಗೂ ಬೇಲ್ಸ್ ಅನ್ನು ೬ ರಿಂದ ೭ ಇಂಚ್ ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಬೋಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನೆರವು ನೀಡಿದಂತಾಯಿತು; ಅಂಪೈರುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಕಡೆಯದಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ನನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡುವ ನವೀನ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಚೆಂಡನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಲೆಗ್-ಪ್ಯಾಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದುದರಿಂದಲೂ ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ವಿಕೆಟ್ ನಿಂದ ದೂರವಿರಿಸಿಕೊಂಡೇ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳು ಪ್ಯಾಡ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಚೆಂಡು ವಿಕೆಟ್ ಗೆ ತಗುಲಿ ಅವರು ಬೋಲ್ಡ್ ಆಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಪ್ಯಾಡ್ ಕಟ್ಟಿದ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿಕೆಟ್ ಗೆ ಚೆಂಡು ಹೋಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ವಿಕೆಟ್ ಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ನಿಲ್ಲಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ "ಲೆಗ್ ಬಿಫೋರ್ ವಿಕೆಟ್" ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು; ಈ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ತನ್ನ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ವಿಕೆಟ್ ನತ್ತ ಸಾಗುವ ಚೆಂಡನ್ನು ತಡೆದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಔಟ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
೧೮೨೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ಉದ್ದವು 24 to 27 in ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೇಲ್ಸ್ ಗಳ ಉದ್ದವೂ 7 to 8 in ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು; ಇದೂ ಸಹ ಬೋಲರ್ ಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕೆಂದೇ ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆ. ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ದಪ್ಪ ಎಷ್ಟಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯ ಮೇ ೧೮೩೫ ರಂದು MCC ಸಮಿತಿಯು ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ೨೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೮೪ ರಂದು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ೧೮೮೪ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ತಂಡದಲ್ಲಿರಬೇಕಾದ ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು (ತಂಡಕ್ಕೆ ಹನ್ನೊಂದು ಜನರಂತೆ), ಹಾಗೂ ಚೆಂಡಿನ ಅಳತೆಯನ್ನೂ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಫಾಲೋ-ಆನ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾದರೆ ಒಂದು ತಂಡವು ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡವನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಆಲೌಟ್ ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದ ತಂಡವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರೂ, ಅದು ತಾನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಯೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಔಟ್ ಆಗುವವರೆಗೆ ಕಾದಿದ್ದು, ನಂತರ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡವನ್ನು ಆಲೌಟ್ ಮಾಡುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಮಯ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಟವಾದುದರಿಂದ, ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಹಳವೇ ಮಿಂಚಿದ ತಂಡವು ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಬದಲು, ಸಮಯಾಭಾವದಿಂದ ಡ್ರಾ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಂದರ್ಭವೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒದಗಿಬರುತ್ತಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಫಾಲೋ-ಆನ್ ನಿಯಮವು ದೋಷಭರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ತಂಡವು ಮತ್ತೊಂದು ತಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸ್ಕೋರ್ ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಫಾಲೋ-ಆನ್ ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವು ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡವು; ತಂಡವು ತನ್ನ ಕಡೆಯ ವಿಕೆಟ್ ಗಳನ್ನು ಬೇಕೆಂದೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಎದುರಾಳಿಯ ಸ್ಕೋರಿಗಿಂಗಲೂ ಕಡಿಮೆಗೆ ಔಟ್ ಆಗಿ, ಫಾಲೋ-ಆನ್ ಪಡೆದು ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಬಿಗಡಾಯಿಸುತ್ತಿರುವ ಪಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟದಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ನಂತರ ಫಾಲೋ-ಆನ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಸಾಕಷ್ಟು ರನ್ ಗಳಿಂದ ಮುಂದೆ ಇರುವ ತಂಡವು ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಮೇಲೆ ಫಾಲೋ-ಆನ್ ಹೇರುವ ಅಥವಾ ಹೇರದಿರುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
೧೯೪೭ ರ ಮೇ ೭ ರಂದು ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು MCC ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ, ಈ ೧೯೪೭ ರ ಸಂಹಿತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪುಟ್ಟ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ, ಅದೇ ವರ್ಷದ ನವೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು MCC ಯ ವಿಶೇಷ ಸರ್ವಸದಸ್ಯರ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ೧೯೮೦ ರ ಸಂಹಿತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸಬೇಕಾಗುವುದೋ ಅಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಯುನಿಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.
೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ೧೯೮೦ ರ ಸಂಹಿತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೇ ೩, ೨೦೦೦ ದಂದು ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಆಫ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ನಿಜಾರ್ಥ) ನ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಕಂಡ ದಿನದಂದು ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಹಿತೆಯನ್ನು ಸರಳ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿನ ಸಂಹಿತೆಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಓವರ್ ನ ಎಸೆತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಆರೇ ಇರಬೇಕೆಂದು ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಯಿತು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಓವರ್ ಗೆ ಆರು ಬಾಲ್ ಗಳೆಂಬುದು ೨೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲದಿಂದ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದಿತು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ದ ಸಂಹಿತೆಯ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ದ ಸಂಹಿತೆಯಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಕಂಡುಬಂದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳ ಅನಾನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿದ್ದವು.
೧೮೨೯ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುವುದನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಆರ್ಮ್ ಬೋಲಿಂಗ್ (ಭುಜದ ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೈಯನ್ನು ತಂದು ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುವಿಕೆ) ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
೧೮೮೯ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ನ ದೀರ್ಘತೆಯು ನಾಲ್ಕು ಎಸೆತಗಳಿಂದ ಐದು ಎಸೆತಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಎಂದರೆ ಆರು ಎಸೆತಗಳು ಎಂಬುದು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿ ಓವರ್ ನ ದೀರ್ಘತೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು (ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಓವರ್ ಒಂದಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಎಸೆತಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಲಾಯಿತು). ೧೯೪೭ ರ ಸಂಹಿತೆಯು ಓವರ್ ನಲ್ಲಿ ಆರು ಅಥವಾ ಎಂಟು ಎಸೆತಗಳಿರಬಹುದೆಂದು ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರು "ಮೊದಲೇ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು" ಆಡಬಹುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಇಂದಿನ ನಿಯಮಗಳು
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಮೆರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್. ಈ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಎರಡು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕೆಂಬುದು ಅದರ ಆಶಯ. ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ "ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಕಂಡೀಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾಚಸ್" ಮತ್ತು "ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಪ್ಲೇಯಿಂಗ್ ಕಂಡೀಷನ್ಸ್ ಫಾರ್ ಒನ್ ಡೇ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ಸ್" ಎಂಬ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕಟ್ಟಳೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ. ಪ್ರತಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಡುವ ದೇಶವೂ ತನ್ನ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಸ್ವದೇಶಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆಡುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಏಕದಿವಸೀಯ, ನಿಯಮಿತ ಓವರ್ ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್ (ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ನಿಯಮಗಳು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆ; ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಇಂತಿಷ್ಟು ಇನಿಂಗ್ಸ್ (ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು), ಪ್ರತಿ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗೆ ಗರಿಷ್ಠ ಇಂತಿಷ್ಟು ಓವರ್ ಗಳು ಅಥವಾ ಇಂತಿಷ್ಟು ಗರಿಷ್ಠ ಸಮಯ ಎಂದು ಈ ನಿಯಮಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದಲ್ಲದೆ ಮೂಲದಲ್ಲಿದ್ದ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಯುನಿಟ್ ಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಈ ನಿಯಮಗಳು ಮುನ್ನುಡಿ, ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ, ನಲವತ್ತೆರಡು ನಿಯಮಗಳು, ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಅನುಬಂಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿತವಾಗಿವೆ. ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರಿಲಿಬೋನ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದದು ಇದರಲ್ಲಿ "ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನ ನಿಜಾರ್ಥ" (ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಯಾವ ಮನೋಭಾವದಲ್ಲಿ ಆಡಬೇಕೆಂಬುದು)ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿವೆ. ದಿನೇ ದಿನೇ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಸಭ್ಯ ನಡವಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿಯಮಗಳೇ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡುತ್ತವೆ:
ಆಟಗಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು
ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ನಿಯಮಗಳು ಆಟಗಾರರು, ತೀರ್ಪುಗಾರರು ಮತ್ತು ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ.
ನಿಯಮ ೧: ಆಟಗಾರರು. ಒಂದು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ, ನಾಯಕನೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಆಟಗಾರರಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಧಿಕೃತ ಪಂದ್ಯಗಳ ಹೊರತಾದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡಗಳು ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಬಹುದು, ಆದರೆ ಹನ್ನೊಂದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿಯಮ ೨: ಬದಲಿ ಆಟಗಾರರು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಕನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಬದಲಿ ಆಟಗಾರನು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೋಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ, ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪಿಂಗ್ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ನಾಯಕನಾಗಿ ವರ್ತಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಆಟಗಾರನು, ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಮರಳಬಹುದು. ಓಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಬೇಕಾದರೆ ರನ್ನರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಓಡಬೇಕಾದ ರನ್ ಗಳನ್ನು ರನ್ನರ್ ಓಡತಕ್ಕದ್ದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಾಯಗೊಂಡು ಅಥವಾ ಹುಷಾರಿಲ್ಲವೆಂದು ವಿಶ್ರಮಿಸಲು ತೆರಳಬಹುದು ಹಾಗೂ, ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ನಂತರ ಬಂದು ತನ್ನ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು.
ನಿಯಮ೩: ತೀರ್ಪುಗಾರರು(ಅಂಪೈರ್ ಗಳು). ಪ್ರತಿ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಅಂಪೈರ್ (ತೀರ್ಪುಗಾರರು) ಇರುತ್ತಾರೆ; ಇವರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಎಲ್ಲಾ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಆ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳಿಗೆ ರವಾನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ರೀತ್ಯಾ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮೂರನೆಯ ಅಂಪೈರ್ (ಇವರು ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರಗಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ) ಅನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪಂದ್ಯ ಅಥವಾ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಆಟದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ.
ನಿಯಮ ೪: ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳು. ಅಂಪೈರ್ ನೀಡುವ ಸೂಚನೆಗಳ ರೀತ್ಯಾ ಸ್ಕೋರ್ ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಬ್ಬರು ಸ್ಕೋರರ್ ಗಳು ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಚ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
ಆಟಗಾರರ ವಿಷಯದ ನಂತರ ನಿಯಮಗಳು ಸಲಕರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿಚ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವತ್ತ ಸಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಧರಿಸುವ ಗ್ಲೌಸ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ನಿಯಮ ೪೦ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅನುಬಂಧ A ಮತ್ತು B ಗಳಿವೆ(ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ).
ನಿಯಮ ೫: ಚೆಂಡು. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡಿನ ಸುತ್ತಳತೆ ೮ ೧೩/೧೬ ಮತ್ತು ೯ ಇಂಚ್ ಗಳ (೨೨.೪ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಮತ್ತು  ೨೨.೯ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್) ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ತೂಕವು ಸುಮಾರು ೫.೫ ರಿಂದ ೫.೭೫ ಔನ್ಸ್ ಗಳಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (೧೫೫.೯ಗ್ರಾಂ ನಿಂದ ೧೬೩ಗ್ರಾಂ). ಒಮ್ಮೆಗೆ ಒಂದೇ ಚೆಂಡನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಕಳೆದುಹೋದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇ ಹಳೆಯದಾದ ಚೆಂಡನ್ನು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಇನಿಂಗಸ್ ನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೆಂಡನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ, ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ತಂಡದ ನಾಯಕನು ಬಯಸಿದಲ್ಲಿ, ಆ ಚೆಂಡಿನ ಬದಲಿಗೆ, ಕೆಲವು ಓವರ್ ಗಳಾದ ನಂತರ, ಹೊಸ ಚೆಂಡನ್ನು ನೀಡಲಾಗತ್ತದೆ (ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೮೦ ಓವರ್ ಗಳ ನಂತರ, ಓಡಿಐಗಳಲ್ಲಿ ೩೪ ಓವರ್ ಗಳ ನಂತರ). ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ಚೆಂಡು ಕ್ರಮೇಣ ಹಳತಾಗುವುದು ಸಹ ಆಟದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.
ನಿಯಮ ೬: Tಬ್ಯಾಟ್. ಬ್ಯಾಟ್ 38 in ಗಿಂತ ಉದ್ದ ಇರಬಾರದು ಮತ್ತು 4.25 in ಗಿಂತ ಅಗಲ ಇರಬಾರದು. ಬ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಗ್ಲೌವ್ (ಗವುಸು) ಅಥವಾ ಹಸ್ತವನ್ನೂ ಬ್ಯಾಟ್ ನ ಒಂದು ಅಂಶವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೆನಿಸ್ ಲಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ಬ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಬಹಳವೇ ಪ್ರಚಾರ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ 'ಹೆವಿ ಮೆಟಲ್' ಪ್ರಕರಣದ ನಂತರ, ನಿಯಮಗಳು ಬ್ಯಾಟ್ ಮರದಿಂದಲೇ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿವೆ (ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಗಳನ್ನು  ಬಿಳಿಯ ವಿಲ್ಲೋ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ).
ನಿಯಮ ೭: ಪಿಚ್. ಮೈದಾನದಲ್ಲಿನ 22 yd ಉದ್ದ ಮತ್ತು 10 ft ಅಗಲದವಾದ ಆಯತಾಕಾರದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪಿಚ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೈದಾನದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪಿಚ್ ನ ಜಾಗವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಪಿಚ್ ಅನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿದುತ್ತಾರೆ; ಆಟ ಶುರುವಾದಾಗಿನಿಂದ ಅಂಪೈರ್ ಗಳು ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಸಕಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಿಚ್ ಆಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದನ್ನೂ ಅಂಪೈರ್ ಗಳೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅವರು ಪಿಚ್ ಆಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದುದಲ್ಲವೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರೆ, ಎರಡೂ ತಂಡಗಳ ನಾಯಕರ ಅಭಿಮತವನ್ನು ಪಡೆದು, ಆಟವನ್ನು ಬೇರೆ ಪಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಪರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆದಿರುವ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆಯೇ ಆಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಹುಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಪಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯ ಆಡುವುದಾದರೆ, ಆ ಕೃತಕ ಮೈ ಹೊಂದಿರುವ ಪಿಚ್ ನ ಅಳತೆಯು ಕಡಿಮೆಯೆಂದರೆ 58 ft ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಠ 6 ft ಅಗಲ ಇರಬೇಕು..
ನಿಯಮ ೮: ವಿಕೆಟ್ ಗಳು. ವಿಕೆಟ್ ಮೂರು 28 ಇಂಚು(ಭೂ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಮೇಲೆ)  ಎತ್ತರದ ಮೂರು ಗೂಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೂಟಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಗುಂಟ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿ ಗೂಟದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಅಂತರವು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಗೂಟಗಳನ್ನು 9 in ಅಗಲ ಬರುವಂತೆ ನೆಡಲಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗೂಟಗಳ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಮರದ ಬೇಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬೇಲ್ಸ್ ಗಳು ಗೂಟದಿಂದ 0.5 in ಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಇರಬಾರದು ಹಾಗೂ, ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ 4+5/16 in ಉದ್ದ ಇರಲೇಬೇಕು. ಬೇಲ್ಸ್ ಗಳ ಸುತ್ತಳತೆ ಮತ್ತು ಬೆಣೆಗಳೂ ಇಂತಿಷ್ಟೇ ಉದ್ದ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮಗಳಿವೆ. ಜೂನಿಯರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಕೆಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಲ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಬೇರೆಯವೇ ಆದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಳತೆಗಳಿವೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂಪೈರ್ ಗಳು ಬೇಲ್ಸ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಆಟ ಮುಂದುವರಿಸುವ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು (ಎಂದರೆ ಗಾಳಿ ಬಹಳ ಇದ್ದು ಬೇಲ್ಸ್ ಗಾಳಿಗೆ ಬಿದ್ದುಹೋಗುವಂತಿರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ). ವಿಕೆಟ್ ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ನಿರ್ದೇಶಭರಿತ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನುಬಂಧ A ಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನಿಯಮ ೯: ಬೋಲಿಂಗ್, ಪಾಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗಳು. ಈ ನಿಯಮವು ಕ್ರೀಸ್ ಗಳ ಅಳತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಬೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ರೇಖೆಯು ಗೂಟಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿರುವ ರೇಖೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲೇ ಮುಂದುವರಿದು ಪಿಚ್ ನ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಈ ಸಾಲು ಮತ್ತು ಮೂರೂ ಗೂಟಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಿರುವ ವಿಕೆಟ್ ನ ಸಾಲು ಎರಡೂ ಸಮರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ (ಮತ್ತು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅದು ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ಮಧ್ಯದ ಗೂಟ (ಮಿಡಲ್ ಸ್ಟಂಪ್)ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕಲ್ಪಿತ ರೇಖೆಗೆ ಲಂಬವಾಗಿರುತ್ತದೆ). ಪ್ರತಿ ಬೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಉದ್ದ 8 ft ಇರಬೇಕು, ಇದರ ಮಧ್ಯಬಿಂದುವು ಎರಡೂ ತುದಿಗಳ ಮಿಡಲ್ ಸ್ಟಂಪ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಒಂದು ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ತನಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾನೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕ್ರೀಸ್ ಅನ್ನು ಮುಂಗಾಲಿನ ನೋಬಾಲ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ನಿಯಮ ೨೪ ನೋಡಿರಿ). ಈ ಕ್ರೀಸ್ ಅನ್ನು ಎರಡೂ ಜೊತೆ ಗೂಟಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಚ್ ನ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಬೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಮುಂದೆ 4 ft ಇರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಕ್ರೀಸ್ ಅನಿಯಮಿತ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದರೂ, ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ 6 ft ವರೆಗೆ ಮಿಡಲ್ ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೇಖೆಯ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು. ಬೋಲರ್ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸೀಮೆಯಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬೇಕೋ ಅವೇ ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವನ್ನು ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ಜೋಡಿಗಳ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ, ಪಿಚ್ ನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ (ಹೀಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗಳಿರುತ್ತವೆ - ಎರಡೂ ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ಜೊತೆಗಳ ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿ). ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗಳು ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗೆ ಮತ್ತು ಬೋಲಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ಗೆ ಲಂಬವಾಗಿರುತ್ತವೆ, 4 ft ಎರಡೂ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಿಡಲ್ ಸ್ಟಂಪ್ ಗಳ ಮಧ್ಯರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ರೇಖೆಗೆ ಸಮಾನಾಂತರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ರಿಟರ್ನ್ ಕ್ರೀಸ್ ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯು ಅನಿಯಮಿತವಾದ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ 8 ft ವರೆಗೆ ಗುರುತು ಹಾಕಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೧೦: ಆಡುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೋಲ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿದೇಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಯಾವ ರೀತಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಪಿಚ್ ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪಿಚ್ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಸವಿವರ ನಿಯಮಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ. ಈ ನಿಯಮವು ಪಿಚ್ ಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿದುವ ರೀತಿ, ಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೊಯ್ಯುವ ಬಗೆ, ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ರೋಲರ್ ಬಳಸಿ ರೋಲ್ ಮಾಡುವ ಬಗೆ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೧೧: ಪಿಚ್ ಹೊದಿಸುವಿಕೆ. ಪಿಚ್ ಗೆ ಹೊದಿಕೆ ಹೊದಿಸುವುದರಿಂದ ಚೆಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪುಟಿದಾಗ ವರ್ತಿಸುವುದರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒದ್ದೆಯಾದ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿಯುವ ಚೆಂಡು ಒಣಗಿದ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಪುಟಿಯುವ ಚೆಂಡಿಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿಚ್ ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲೇ ಸಮ್ಮತಿ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಈ ನಿಯಮವು ಸಾರುತ್ತದೆ. ಬೋಲರ್ ಗಳು ಜಾರಿ ಬೀಳದಿರಲೆಂದ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೋಲರ್ ಗಳು ಓಡಿ ಬರುವ ದಾರಿಯಾದ ರನ್ ಅಪ್ ಸಹ ಒಣಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕೆಂದು ನಿಯಮ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೇವವಾದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಈ ರನ್ ಅಪ್ ಗಳನ್ನೂ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಚ್ಚಿರಬೇಕೆಂದು (ಹೊದಿಸಿರಬೇಕೆಂದು) ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಟದ ಸ್ವರೂಪ
೧೨ ರಿಂದ ೧೭ ರವರೆಗಿನ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಆಟದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ನಿಯಮ ೧೨: ಇನಿಂಗ್ಸ್. ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಅದು ಒಂದು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನ ಪಂದ್ಯವೋ ಅಥವಾ ಎರಡು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನದ್ದೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ; ಆ ಇನಿಂಗ್ಸ್/ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳು ಕಾಲಾವಧಿ ಅಥವಾ ಓವರ್ ಗಳ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಬೇಕೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದೂ ಪೂರ್ವನಿರ್ಣಯಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಒಮ್ಮತಕ್ಕೆ ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ, ಈ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ವಿಧೇಯಕಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಸೇರಿಹೋಗಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಫಾಲೋ ಆನ್ (ನಿಯಮ ೧೩) ಹೊರತಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ತಮ್ಮ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಆಡುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳು ಔಟ್ ಆದಾಗ, ಇನ್ನಾವ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ನೂ ಆಡುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ, ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟಾಗ, ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿ ಅಥವಾ ಓವರ್ ಗಳು ಮುಗಿದಾಗ 'ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು' ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಣ್ಯವನ್ನು ಚಿಮ್ಮಿ ಟಾಸ್ ಗೆದ್ದ ನಾಯಕನು ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಆಡಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಬೇಕೋ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ನಿಯಮ ೧೩: ಫಾಲೋ-ಆನ್. ಎರಡು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದ ತಂಡವು ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದ ತಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಆಲೌಟ್ ಆದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲು ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದ ತಂಡವು ನಂತರ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದ ತಂಡವನ್ನು ಕೂಡಲೆ ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಲು ಬಲವಂತ ಹೇರಬಹುದು. ಫಾಲೋ-ಆನ್ ನೀಡಿದ ತಂಡವು ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬದಿಗೊತ್ತುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾರಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನೂ ಪಡೆಯಲೂ ಬಹುದು, ಪಡೆಯದಿರಲೂಬಹುದು ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಐದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಫಾಲೋ-ಆನ್ ಹೇರಬೇಕಾದ ತಂಡ ಇತರ ತಂಡಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕನಿಷ್ಠ ೨೦೦ ರನ್ ಗಳ ಮುನ್ನಡೆ ಪಡೆದಿರುಬೇಕು; ಮೂರು ದಿನಗಳ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಡ್ತಿ ೧೫೦ ರನ್ ಗಳು, ಎರಡು ದಿನದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ನೂರು ರನ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿನದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ೭೫ ರನ್ ಗಳ ಮುಂಬಡ್ತಿ ಇರಬೇಕಾದುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಆಟವು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಎಷ್ಟು ನಿಗದಿತ ದಿನಗಳು ಉಳಿದಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಟದ ಅವಧಿಯ ದೀರ್ಘತೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ೧೪: ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಘೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಿಕೆ. ಚೆಂಡು ಡೆಡ್ ಆಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡದ ನಾಯಕನು ತನ್ನ ತಂಡದ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಮುಗಿಯಿತೆಂದು ಡಿಕ್ಲೇರ್(ಘೋಷಣೆ) ಮಾಡಬಹುದು. ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ನಾಯಕನು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲೂಬಹುದು. ನಿಯಮ ೧೫: ಮಧ್ಯಂತರಗಳು. ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಆಟದಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯಂತರಗಳು/ವಿರಾಮಗಳು ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತವೆ; ಎರಡು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಹತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ವಿರಾಮ, ಊಟ, ಟೀ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯ ವಿರಾಮಗಳು ದಿನದ ಆಟದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಮಧ್ಯಂತರಗಳು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಂದ್ಯ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮಧ್ಯಂತರದ ಸಮಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವಧಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ; ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ಒಂಬತ್ತು ವಿಕೆಟ್ ಗಳು ಬಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ವಿಕೆಟ್ ಬೀಳುವವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ (ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಮೊದಲಾಗುವುದೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ಟೀ ವಿರಾಮವನ್ನು ಮುಂದೂಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ನಿಯಮ ೧೬: ಆಟದ ಆರಂಭ, ಆಟದ ನಿಲುಗಡೆ. ವಿರಾಮದ ನಂತರ ಅಂಪೈರ್ "ಪ್ಲೇ" ಎಂದು ಕೂಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಟವು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವಧಿಯು ಮುಗಿದಾಗ ಅಂಪೈರ್ "ಟೈಂ" ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಪಂದ್ಯದ ಕೊನೆಯ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಒಂದುವೇಳೆ ನಿಗದಿರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳು ಮುಗಿಯದಿದ್ದರೆ ೨೦ ಓವರ್ ಗಳು ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಆಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬೇಕು.
ನಿಯಮ ೧೭: ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸುವಿಕೆ. ದಿನದ ಆಟದ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮತ್ತು ದಿನದ ಆಟ ಮುಗಿದ ನಂತರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಚ್ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಬೋಲಿಂಗ್ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಬೋಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ರನ್ ಅಪ್ ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು, ಅದರಿಂದ ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಂಪೈರ್ ಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೆಲ್ಲುವಿಕೆ
ನಿಯಮ೧೮: ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವಿಕೆ. ಇಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳೂ ಪರಸ್ಪರರ ಪಿಚ್ ನತ್ತ ಸಾಗಿ ತಲುಪಿದಾಗ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಲಾಯಿತೆಂದು/ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಲಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಎಸೆತದಿಂದ ಹಲವಾರು ರನ್ ಗಳನ್ನು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಿಯಮ ೧೯: ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳು. ಆಟದ ಮೈದಾನದ ಸುತ್ತಲೂ ಒಂದು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ/ ಗುರುತು ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ತಾಗುವಂತೆ ಅಥವಾ ದಾಟುವಂತೆ ಚೆಂಡನ್ನು ಹೊಡೆದರೆ ನಾಲ್ಕು ರನ್ ಸ್ಕೋರ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂತಹ ಚೆಂಡು ಸೀಮಾರೇಖೆಯನ್ನು ದಾಟುವ ಮುನ್ನ ಮೈದಾನದಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಪುಟ ಬಿದ್ದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಸಿಕ್ಸರ್ (ಆರು ತನ್ ಗಳು) ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೨೦: ಕಳೆದುಹೋದ ಚೆಂಡು. ಆಟದಲ್ಲಿನ ಚೆಂಡು ಕಳೆದುಹೋದರೆ ಅಥವಾ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೆ, ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ತಂಡವು "ಚೆಂಡು ಕಳೆದಿದೆ" ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಬಹುದು. ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡವು ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದಂಡವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ (ನೋ-ಬಾಲ್ ಗಳು, ವೈಡ್ ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಹಾಗೂ ಆರು ರನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾದುದನ್ನು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಓಡಿದ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೨೧: ಫಲಿತಾಂಶ. ಯಾವ ತಂಡವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುವುದೋ ಆ ತಂಡವು ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ತಂಡಗಳು ಒಂದೇ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿದರೆ, ಪಂದ್ಯವು ಟೈ ಆಯಿತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳು ಮುಗಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಪಂದ್ಯದ ಅವಧಿ ಮುಗಿದುಹೋಗಬಹುದು. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯವು ಡ್ರಾ ಆಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೨೨: ಓವರ್. ಓವರ್ ಎಂದರೆ, ನೋ ಬಾಲ್ ಗಳು ಮತ್ತು ವೈಡ್ ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಬೋಲ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಆರು ಎಸೆತಗಳು. ಸತತವಾದ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಪಿಚ್ ನ ವಿರುದ್ಧ ತುದಿಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಬೋಲರ್ ಎರಡು ಸತತ ಓವರ್ ಗಳನ್ನು ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ನಿಯಮ ೨೩: ಡೆಡ್ ಬಾಲ್. ಬೋಲರ್ ತನ್ನ ರನ್ ಅಪ್ ಅನ್ನು (ಚೆಂಡು ಎಸೆಯಲು ಓಟವನ್ನು) ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಚೆಂಡು ಆಟದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ಚೆಂಡಿನಿಂದ ಆಗುವಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲಾ ಆದನಂತರ ಅದು ಡೆಡ್ ಬಾಲ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಬಾಲ್ ಒಮ್ಮೆ ಡೆಡ್ ಆದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ರನ್ ಅನ್ನು ಹೊಡೆಯುವಂತಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಚೆಂಡು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಡೆಡ್ ಎಂದು ಘೋಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ; ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದುವೆಂದರೆ, ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಒಬ್ಬನು ಔಟ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟನಂತರ, ಬೌಂಡರಿ ಹೊಡೆದಾಗ, ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಕಡೆಗೆ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಅಥವಾ ಬೋಲರ್ ನ ಕೈ ಸೇರಿದಾಗ.
ನಿಯಮ ೨೪: ನೋ ಬಾಲ್. ಚೆಂಡು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ನೋ ಬಾಲ್ ಆಗಬಹುದು: ಬೋಲರ್ ತಪ್ಪು ಜಾಗದಿಂದ ಚೆಂಡನ್ನು ಬೋಲ್ ಮಾಡಿದರೆ, ಅಥವಾ ಎಸೆಯುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೊಣಕೈಯನ್ನು ನೇರಗೊಳಿಸಿದರೆ, ಅಥವಾ ಬೋಲಿಂಗ್ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರೆ; ಅಥವಾ ಚೆಂಡು ಎರಡು ಬಾರಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಪುಟ ಬಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಉರುಳಿಕೊಂಡುಹೋದರೆ; ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡರ್ ಗಳು ನಿಯಮ ಬಾಹಿರವಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೆ. ನೋ ಬಾಲ್ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡದ ಸ್ಕೋರ್ ಗೆ ಒಂದು ರನ್ ಕೊಡಮಾಡುತ್ತದೆ; ಅದಲ್ಲದೆ ಆ ಚೆಂಡಿಗೆ ಬಾರಿಸಿದ ರನ್ ಗಳೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ; ನೋ ಬಾಲ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೆ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಔಟ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ - ರನ್ ಔಟ್, ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ದ ಬಾಲ್, ಚೆಂಡನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಗೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟುವಾಡುವಿಕೆ.
ನಿಯಮ ೨೫: ವೈಡ್ ಬಾಲ್. ಬೋಲ್ ಮಾಡಿದ ಚೆಂಡಿನಿಂದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಎಸೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ (ಸಿಗದಷ್ಟು ದೂರ ಅಥವಾ ಎತ್ತರ) ಮತ್ತು ಅಂಪೈರ್ ಆ ಚೆಂಡು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ನೀಡುವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಾಗ, ಅಂತಹ ಚೆಂಡನ್ನು ಅಂಪೈರ್ 'ವೈಡ್' ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಬೋಲರ್ ಬೋಲ್ ಮಾಡಿದ ಚೆಂಡು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೋದರೆ ಆ ಚೆಂಡನ್ನು ವೈಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಡ್ ಮೂಲಕ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಒಂದು ರನ್ ದೊರಕುತ್ತದೆ; ಆ ಚೆಂಡಿಗೆ ಬಾರಿಸಿದ ರನ್ ಗಳೂ ಸ್ಕೋರ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ವೈಡ್ ಬಾಲ್ ನಿಂದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಕೇವಲ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಔಟ್ ಆಗಬಹುದು: ರನ್ ಔಟ್, ಸ್ಟಂಪ್ಡ್, ಹ್ಯಾಂಡ್ಲಿಂಗ್ ದ ಬಾಲ್, ಚೆಂಡನ್ನು ಎರಡು ಬಾರಿ ಹೊಡೆಯುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡ್ ಗೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟುವಾಡುವಿಕೆ.
ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು
೨೭ ರಿಂದ ೨೯ ರವರೆಗಿನ ನಿಯಮಗಳು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಅನ್ನು ಔಟ್ ಮಾಡಲು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ನಿಯಮ ೨೭: ಅಪೀಲ್ ಗಳು (ಮನವಿಗಳು). ಫೀಲ್ಡರ್ ಗಳು ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಔಟ್ ಆಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಂಪೈರ್ ಅನ್ನು "ಹೌ ಈಸ್ ದಟ್?" ಎಂದು ಕೇಳಬಹುದು; ಹೀಗೆ ಕೇಳುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈಗಳನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತಿ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚಿ ಕೇಳುವುದು ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ಎಸೆತವನ್ನು ಬೋಲ್ ಮಾಡುವ ಮುನ್ನ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಮನವಿ ಕೇಳಿದ ಅಂಪೈರ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಔಟೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ತಂಡವು ಬೋಲ್ಡ್ ನಂತಹ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಔಟ್ ಆಗುವ ರೀತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಔಟ್ ಮಾಡಿಸುವಿಕೆಗೂ ಮನವಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಗೆ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಔಟ್ ಆದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಮನವಿಗೂ, ಅಂಪೈರ್ ನ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೂ ಕಾಯದೆ, ಮೈದಾನದಿಂದ ಹೊರನಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ನಿಯಮ ೨೮: ವಿಕೆಟ್ ಪತನ. ವಿಕೆಟ್ ಉರುಳಿದಾಗ ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಔಟ್ ಆಗುವಿಕೆಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಎಂದರೆ ವಿಕೆಟ್ ಚೆಂಡಿನ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ನ ತಗುಲುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಿದ್ದಿದೆ, ಅಥವಾ ಫೀಲ್ಡರ್ ಒಬ್ಬನು ಚೆಂಡನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಂತೆಯೇ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಬೇಲ್ ಅನ್ನಾದರೂ ತೆಗೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಮ ೨೯: ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ತನ್ನ ನೆಲೆಯಿಂದ ಹೊರಗೆ. ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ಸ್ಟಂಪ್ಡ್ ಆಗಿ ಅಥವಾ ರನ್ ಔಟ್ ಆಗಿ ಔಟ್ ಆಗಬಹುದು. ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ನ ಬ್ಯಾಟ್ ನ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವು ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಹಿಂಭಾಗದ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಅವನ ದೇಹದ/ವಸ್ತ್ರದ ಯಾವುದೇ ಭಾಗವು ಪಾಪಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ ನ ಹಿಂಭಾಗದ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಗುಲಿಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ತನ್ನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆಂದರ್ಥ. ವಿಕೆಟ್ ಉರುಳಿಸಿದಾಗ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಬ್ಬರು ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳೂ ಪಿಚ್ ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಯಾವು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್ ಉರುಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ ಆ ತುದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಔಟ್ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.