cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೆಯುವ ಯಂತ್ರ
ಕಾರ್ಯ ವಿಧಾನ
ತೊಳೆಯುವ ಮತ್ತು ಜಾಲಿಸುವ ನೀರನ್ನು ಪಾತ್ರೆ ಬುಟ್ಟಿಯ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನಿಂದ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುವ,ಸುತ್ತುವ ಕೈಗಗಳಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಸಿಂಪಡಿಸುವ ರಂಧ್ರಗಳಿರುತ್ತದೆ.ಕೊಳೆ ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ಜಾಲಿಸುವ ಸಹಾಯಕಗಳು,ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕರವಾಗಿದ್ದು,ಒಂದು ಸುತ್ತುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು, ತನಗೆ ತಾನೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆರಿಸಿದ ಈ ಸುತ್ತನ್ನು ಸಮಯದ ಸಾಧನವು ತಾನೇ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಸಲ, ಅಳತೆ ಮಾಡಿರುವ ದುಂಡಾದ ಗುಬುಟಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದೀಪಗಳಿದ್ದು ಸುತ್ತಿನ ಯಾವ ಭಾಗವು ಆಗ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಲ ಗುಬುಟಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಮತ್ತು ಎಳಿ ಆರಿಸು ಮತ್ತು ಹೊತ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಹಾಕುವ ಮತ್ತು ತೆಗೆಯುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ
ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಕೋಟೆಕೇರಿ
ಕೋಟೆಕೇರಿ ಬಸದಿ ಮೂಲ್ಕಿ ಇದನ್ನು ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ಬಪ್ಪನಾಡು ಗ್ರಾಮದ ಮೂಲ್ಕಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹಗಳು
ಬಸದಿಯ ಮೂರು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಗದ್ದೆಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಇದೆ. ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಿಳಿ ಪಂಚಲೋಹದ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಿಳಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಶ್ರೀ ಅನಂತನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸಣ್ಣದಾದ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯ ಪರ್ಯಂಕಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಕಂಚಿನ ನಿಂತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚ ಪರಮೇಷ್ಠಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹ, ಕಂಚಿನ ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರಿರುವ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರುತಗಣದೇವರ ಮೂರ್ತಿ, ಕಂಚಿನ ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತೀದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ, ಪದ್ಮಾವತಿದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ.
ಬಸದಿಯ ಹೊರಾಂಗಣ
ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿರುವ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ಎದುರುಗಡೆ ಬಲಿಕಲ್ಲು, ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ೬ ರಂತೆ ದೇವರ ಕುಣಿತದ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿಯೂ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿಒಂದೊಂದು ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆಳಗಡೆ ನಾಲ್ಕು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿಯರ ನರ್ತನ ಮಾಡುವ ಕೆತ್ತನೆ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಮಾನಸ್ತಂಭದ ತುದಿಯಲ್ಲಿಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಅಲ್ಲೊಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅಂಗಳದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಕೆಳಗಡೆ ಕಲ್ಲಿನ ನಾಗರ ಮೂರ್ತಿ, ತ್ರಿಶೂಲ ಕೂಡಇದೆ. ಬೇರೆಯಾವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇಲ್ಲ. ೪ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬಲಿಕಲ್ಲು ಮಾನಸ್ತಂಭದೆದುರು ಇದೆ. ಶಿಲಾಶಾಸನ ಇತ್ಯಾದಿ ಇಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮೂರು ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಾಕಾರ ಮೂರು ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರಇದೆ. ಶ್ರೀ
ಮೂರ್ತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಜಗಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬರುವಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪವಿಲ್ಲ. ಈಗ ಇರುವ ಮಂಟಪವನ್ನುಘಂಟ ಮಂಟಪ ಎಂದುಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾಗಟೆ, ಜಯ ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ನಂತರ ಸಿಗುವುದೇ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ. ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿಗಂಧಕುಟಿಯಿದೆ. ನಂತರ ಗಂಧದಕೋಟೆಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ವೇತಾಗಣದರ ಪಾದದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಗೆ ನಿತ್ಯ ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಯು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಅವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ರಥೋತ್ಸವ ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ ಹಾಗೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆ
ಬಸದಿಯ ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಯಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಪಂಚಲೋಹ ಎರಡು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ನಿಂತ ವಿಗ್ರಹ ಶ್ರೀದೇವರ ಕಾಲಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಯಕ್ಷಿಯರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ದೇವರ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ. ದಿನಂಪ್ರತಿ ಶ್ರೀದೇವರಿಗೆ ಜಲಾಭಿಷೇಕ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಅಭಿಷೇಕ, ಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ನಾಗರಪಂಚಮಿ, ಶ್ರಾವಣ, ನವರಾತ್ರಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಯುಗಾದಿ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಂದಂತಹ ಹರಕೆಯ ೧೦ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಬುಂದೇಲಿ
ಬುಂದೇಲಿ - ಇಂಡೋಯೂರೊಪಿಯನ್ ಭಾಷಾಪರಿವಾರದ ಇಂಡೊ ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಹಿಂದಿ (ಪಶ್ಚಿಮೀ ಹಿಂದಿ) ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆ. ಇದನ್ನು ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಝಾನ್ಸಿ, ಹಮೀರ್‍ಪುರ, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಭೂಪಾಲ್, ಓರ್ಛಾ, ಸಿವನಿ, ಹೋಷಂಗಾಬಾದ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾತಾಡುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕೋಟಿ.
ಭಾಷೆಯ ವಿಶೇಷಗಳು
ಈ ಭಾಷೆ ಶೌರಸೇನಿ ಅಪಭ್ರಂಶದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಬ್ರಜ, ಕನ್ನೌಜಿ, ಅವಧಿ, ಬಫೇಲಿ, ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ. ಬುಂದೇಲಿ ಆಡುಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಎಲ್ಲ ವ್ಯಂಜನ ಧ್ವನಿಗಳು ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಸಮೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಂಜನ ದ್ವಿತ್ವಗಳು ಸಾಧಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಅನುಕರಣಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಗಳೂ ತದ್ಭವಗಳೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ತುರ್ಕಿ, ಅರಬ್ಬಿ, ಪಾರ್ಸ ಭಾಷೆಯ ಅನೇಕ ಪದಗಳು ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಚನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಸಾಹಿತ್ಯಕವಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದೆ. ಇಸುರಿಯ ಫಾಗುಗಳು ಐನ್‍ಸಾಂಯಿಯ ದಾರ್ಶನಿಕ ಕವನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಹಿಂದಿಯ ಹೆಸರಾಂತ ವೀರಕಾವ್ಯ ಅಲ್ಹಾ ಮೂಲತಃ ಬುಂದೇಲಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದವಾದ ಬನಾಫರಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಊಹೆ.
ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್
ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಇಂಕ್ (ಎಎ) ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಾಲಯಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್. ವ್ಯಾಪಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಜಾಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ವಿಮಾನ ಶ್ರೇಣಿಯು ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆದಾಯ, ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ನಂತರ, ಸೇವೆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಲ್ಲಾಸ್ / ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಅನ್ನು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಷಾರ್ಲೆಟ್, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಜೆಎಫ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಲಗಾರ್ಡಿಯಾ, ಮಿಯಾಮಿ, ಚಿಕಾಗೋ- ಓ'ಹೆರ್, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ, ಫೀನಿಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್, ಡೀಸೀ, ನಿಲ್ದಾಣಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುಸ್ಧಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ತುಲ್ಸಾ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ಥ್, ಟೆಕ್ಸಾಸ್ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿ, ಅಟ್ಲಾಂಟಾ, ಬಾಸ್ಟನ್, ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೂ, ರೇಲಿ-ಡರ್ಹಾಮ್, ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಟೋನಿಯೊ, ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ನಿಲ್ದಾಣಗಳಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಛಾಪನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಉ ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಸೌತ್ವೆಸ್ಟ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್. ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಒನ್ವರ್ಲ್ಡ್ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಸಾಗರದಾಚೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಜೊತೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಫಿನ್ನೈರ್, ಮತ್ತು ಇತರವುಗಳಲ್ಲಿ ದರಗಳು, ಸೇವೆಗಳು, ಮತ್ತು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೇವಾವಿಭಾಗ ಬ್ರಾಂಡ್ ಹೆಸರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಈಗಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದಿನ ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ (ಸ್ವತಃ 80 ವಾಹಕಗಳ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿದ) 1930 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗಿನಿಂದ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಾಹಕ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜೊತೆಗೆ ವಿಲೀನ ಹೊಂದಿತು. 1971 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಏರ್ವೇಸ್, 1987 ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ 1999 ರಲ್ಲಿ ರೆನೋ ಏರ್, ವಿಲೀನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ 2001 ರಲ್ಲಿ (ಟ್), ಮತ್ತು 2015 ರಲ್ಲಿ  ಅಮೇರಿಕಾದ ಏರ್ವೇಸ್.
ಬುಂದೇಲಿ
ಸಾಹಿತ್ಯ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ
ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್
ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳು
ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಹಿಂದಿಕ್ಕಿ ವಿಶ್ವದ ನಾಲ್ಕು ಖಂಡಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಹಬ್ (ಲ್ಯಾಕ್ಸ್) ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗೇಟ್ವೇ ಹಾಗೆಯೇ ಡಲ್ಲಾಸ್ / ಫೋರ್ಟ್ ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಮಿಯಾಮಿ ನಲ್ಲಿ ಹಬ್ಸ್ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಗೇಟ್ವೇ ಆಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಕೆನಡಿ (ಜೆಎಫ್ಕೆ) ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ಎರಡೂ ಗೇಟ್ವೇ ಆಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಡೆಲ್ಟಾ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಒನ್ವರ್ಲ್ಡ್ ಸದಸ್ಯರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಮೇ 2015 ರ ವೇಳೆಗೆ ಕೆಳಕಂಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೊಂದಿದೆ: ಏರ್ ಟಹೀಟಿ ನುಯಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ / ಹರೈಸನ್ ಏರ್ ಕೇಪ್ ಏರ್ ನಗರಗಳಿಂದ ಫಿಜಿ ಏರ್ವೇಸ್  ಗಲ್ಫ್ ಏರ್ ಹೇನನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್  ಇಂಟೆರ್ಜೆತ್ ಜೆಟ್ ಸ್ಟಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಜೆಟ್ ಸ್ಟಾರ್ ಜಪಾನ್ ಕೊರಿಯನ್ ಏರ್ ಓಪೆನ್ಶ್ಕಿಎಸ್ ಸೀಬಾರ್ನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್  ವಿಧ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅಮೆರಿಕನ್ ಸಾಗರದಾಚೆಗೆ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಾಸ್ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ನ ದಾಟುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಐಬೇರಿಯಾ, ಮತ್ತು ಫಿನ್ನೈರ್ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡ್
ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿಂಧ್ಯಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆತ್ವಾ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ತಮಸಾ ನದಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಭಾರತದ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರದೇಶ. ಇದರ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಚಂಬಲ ನದಿ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಪನ್ನಾ-ಅಜಯಘರ್ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 24º ಯಿಂದ 26º 30' ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ 78º 10 ಯಿಂದ 81º 30'. ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಇಂದಿನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಜಾಲಾಂವ್, ಝಾನ್ಸಿ, ಹಮೀರಪುರ ಮತ್ತು ಬಾಚಿದಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ದಾತಿಯಾ ತಿಕಮಘರ್ ಛತ್ತರಪುರ ಮತ್ತು ಪನ್ನಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನೂ ಭಿಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಹರ್ ಮತ್ತು ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂದೆರ್ ತಹಶೀಲುಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು 54,560 ಚದರ ಕಿಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಖಹುರಾಹೊ, ಕಾಲಂಜರ್ ಹಾಗೂ ಮಹೋಬಾ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು.
ಇತಿಹಾಸ
ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡದ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನಗಳಿಂದ, ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕಾಲೀನ ಲೇಖಕರ ಬರಹ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದವರು ಗೊಂಡ ಜನರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 6ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಷೋಡಶ ಮಹಾಜನಪದಗಳಲ್ಲೊಂದೆನಿಸಿದ ಚೇದಿಗೆ ಈ ದೇಶದ ಬಲುಭಾಗ ಸೇರಿದ್ದಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ನಂದ, ಮೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಂಗರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಗಾ ಜನರು ಬೇತ್ವಾ ತೀರದ ಪದ್ಮಾವತಿಯನ್ನು (ಪಾವೈಯಾ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದನೆನ್ನಲಾದ ಮಹಾಕಾಂತಾರದ ವ್ಯಾಘ್ರಿರಾಜನನ್ನು ಸಮುದ್ರ ಗುಪ್ತ ಸೋಲಿಸಿದ. ಕ್ರಿ.ಶ. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಗೂರ್ಜರ-ಪ್ರತಿಹಾರರ ಮತ್ತು ಅವರ ತರುವಾಯ ಚಂದೇಲರ (ನೋಡಿ- ಚಂದೇಲರು) ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿತು. ಉತ್ತಮ ಯೋಧರೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದ ಚಂದೇಲರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಜಯಘರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಂಜರ್ ಕೋಟೆಗಳ ಖಜುರಾಹೊ ದೇಗುಲಗಳೂ ಅನೇಕ ಸರೋವರಗಳೂ ನಿರ್ಮಿತವಾದುವು. ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಜೇಜುಭುಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಜೇಜಕ ಭುಕ್ತಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಚಂದೇಲ ರಾಜ್ಯ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಆಕ್ರಮಣಗಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಪತನದ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯಿತು.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬುಂದೇಲರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ. ಇವರಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬುಂದೇಲ್ ಖಂಡವೆಂಬ ಹೆಸರು. ಇವರು ಗಾಹದ್ವಾಲ ಶಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದವರೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಬಾಂದಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾವ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಇವರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕಾಲಂಜರ್ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪೀಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತøತವಾಯಿತು. ಮನೋನಿ ಇವರ ಮೊದಲ ರಾಜಧಾನಿ. 1507ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ರಾಜಾ ರುದ್ರಪ್ರತಾಪ ಸಿಂಹ ಓರ್ಛಾ ರಾಜಧಾನಿ ಕಟ್ಟಿದ. 1545ರಲ್ಲಿ ಕಾಲಂಜರ್ ಕೋಟೆ ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರ್ ಶಾಹ ಮೃತನಾದ. 1569ರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಕಾಲಂಜರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಓರ್ಛಾದ ದೊರೆ ವೀರಸಿಂಹದೇವ ಅಬುಲ್‍ಫಜಲನ ಹತ್ಯೆಯ ಪಿತೂರಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿ ಅಕ್ಬರನ ಕೋಪಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬುಂದೇಲ ಪ್ರಭು ಚಂಪಕರಾಯ ಮುಗಲರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ. ಚಂಪಕರಾಯನ ಮಗ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಛತ್ರಸಾಲ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ಆದರೆ 1723ರಲ್ಲಿ ಮಹಮದ್ ಖಾನ್ ಬಂಗಶನ ಧಾಳಿಯ ಅನಂತರ ಈತ ಸ್ವರಕ್ಷಣೆಗೆ ಮರಾಠ ಪೇಷ್ವೆಗಳ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಬೇಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ಝಾನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಪೇಷ್ವೆ ನೇಮಿಸಿದ ಸುಬೇದಾರನೊಬ್ಬ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ. 1776ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟು ಕ್ರಮೇಣ ಬ್ರಟಿಷ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಬುಂದೇಲಖಂಡದ ಚಂದೇಲರು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಅಧಿಪರಾಗಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಏಜನ್ಸಿಯ ಕೈಕೆಳಗೆ ಇರಬೇಕಾಯಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಬುಂದೇಲ್‍ಖಂಡ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಹೋಯಿತು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟಿಲ್ಲೈಟ್
ಟಿಲ್ಲೈಟ್- ಹಿಮನದಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಶಿಲೆ.
ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ
ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಟಿಲ್ಲೈಟ್ ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಶಿಲೆ. ಕಾರಣ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಗತಕಾಲದ ಹವಾಗುಣದ ಮುಖ್ಯ ಸೂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆ ಭೂಭಾಗ ಹಿಮನದಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು ಅತಿ ಶೀತ ಹವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಿಕೇಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗದ ಟಿಲ್ಲೈಟುಗಳನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನಡದ ಆಂಟೇರಿಯೊ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಬೆಕ್ ಪ್ರಾಂತಗಳಲ್ಲಿನ ಗೌಗಾಂಡಾ ಟಿಲ್ಲೈಟುಗಳು ಸಹಸ್ರಾರು ಚದರ ಕಿಲೊಮೀಟರುಗಳಷ್ಷು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಪರ್ಮೊಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಯುಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಡ್ವೈಕ ಟಿಲ್ಲೈಟುಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯಾದ ಗೊಂಡ್ವಾನ ಶ್ರೇಣಿಯ ಟಾಲ್‍ಚಿರ್ ಟಿಲ್ಲೈಟುಗಳು; ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್‍ಲ್ಯುಗದ ಬ್ರಜಿಲಿನ ಟಿಲ್ಲೈಟುಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಭೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಹಜರು
ಮಹಜರು (ಪಂಚನಾಮೆ) ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುವ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆ. ಇದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿ ಮಂಡಲಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ನಡೆಸುವ ಮಹಜರಿಗೆ ದುರ್ಮರಣ ವಿಚಾರಕ ಅಥವಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಶೀಲಕನು ಮಾಡುವ ಶವಪರೀಕ್ಷೆ ಅಗತ್ಯವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇರದಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಮರಣಗಳು ಹಠಾತ್ ಅಥವಾ ವಿವರಿಸಲಾಗದಂತಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಮಹಜರುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಜರನ್ನು ದುರ್ಮರಣ ವಿಚಾರಕ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ, ಅಭಿಯೋಕ್ತನ ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ವಿನಂತಿಯ ನಂತರ ಕರೆಯಲಾಗಬಹುದು. ಈ ಬಗೆಯ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಲು ದುರ್ಮರಣ ವಿಚಾರಕನ ನ್ಯಾಯದರ್ಶಿ ಮಂಡಲಿಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಬಹುದು.
ಮುಖವಾಡ
thumb|ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭೦೦೦ ದ್ದೆಂದು ಕಾಲನಿರ್ದೇಶ ಮಾಡಿದ, ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮುಖವಾಡವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ
ಮುಖವಾಡ ಎಂದರೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ರೂಪ ಮರೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮುಖಚರ್ಯೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಬಳಸುವ ಸಾಧನ (ಮಾಸ್ಕ್). ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಆಟಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ವಿವಿಧ ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡ. ಮುಖವಾಡೆ ಧರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅತಿಮಾನುಷತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖದ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿಯೂ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದುದು. ಈಗಲೂ ಬಳಕೆ ಆಗುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತವೂ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆಯಿತ್ತು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಸಂಬಂಧವಾದ ಆಚಾರ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಲೌಕಿಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗತೊಡಗಿದ್ದು ಅನಂತರ. ಮುಖವಾಡಗಳು ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮುಖಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು; ಅತಿಮಾನುಷ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮುಖಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಮರ, ಕಲ್ಲು ಮುಂತಾದ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮ, ಹುಲ್ಲು ಅಥವಾ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದಲೂ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಖವಾಡಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ. ಬಣ್ಣವನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಗದ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಖವಾಡಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಿ, ಬಣ್ಣವನ್ನು ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಗದ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು 'ಪಾಪ್ಯೆಮಾಷೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಖವಾಡಗಳು ಮಾನವನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕಾಗಿ ಬೆರೆತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವನ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾನಸಿಕ ನೆಮ್ಮದಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬರುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತ ಬಂದಿವೆ.
ಪ್ರಾಚೀನ ಮಾನವ ಅಪೌರುಷೇಯ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತನಗೆ ತೋರಿದಂತೆ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ-ಸಾಮಥ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ಆರೋಪಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ. ಅವುಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಮುಖವಾಡಗಳಿಗೆ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಾಗೈತಿ ಹಾಸಿಕ ಗುಹಾ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಮಾನವಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮಾ, ಆಫ್ರಿಕ, ನ್ಯೂಗಿನಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಅಮೆಜಾನ್ ಪ್ರದೇಶದ ಆದಿವಾಸಿ ಪಂಗಡಗಳು ಅತ್ಯಂತ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾದ, ವಿಚಿತ್ರ ರೀತಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬೃಹದಾಕಾರದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಮರದಿಂದ ಕೆತ್ತುವರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಮುಖವಾಡಗಳು ಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿರೂಪದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇವು ಸತ್ತವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರೇತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡಸರು ಈ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವರು. ಹೋಪಿ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮುಖವಾಡಗಳು ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವುದಾಗಿ ಭಾವಿಸುವರು. ಈ ಅತಿಮಾನುಷ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬಂದು ಬೆಳೆಗೆ ಮಳೆಯನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನೂ ನೀಡುವರು ಎಂದು ಅವರ ನಂಬಿಕೆ. ಈ ಮುಖವಾಡ ರೂಪಗಳನ್ನು ಅವರು ಕಟ್‍ಸಿನಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಕ್ವೀನ್ ಚಾರ್ಲೋಟ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಹೈಡಾ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಪಿತೃಪೂಜೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮರದಿಂದ ಕೆತ್ತಿ, ಬಣ್ಣ ತುಂಬಿದ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗ್ರೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಡಯೋನಿಸಿಸ್ ದೇವತೆಯ ಆರಾಧನೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ನಾಟಕಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಗೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಮೊದಲು ಇಂತಹಮುಖವಾಡಗಳು ಮುಖ ಅಥವಾ ಮುಖದ ಒಂದುಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಇದ್ದು ಅನಂತರ ಇಡೀ ತಲೆಯನ್ನು ಆವರಿಸುವಂತೆ ರಚನೆಯಾಗತೊಡಗಿದವು. ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನೋಟಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆಯಾಗದಂತೆ ಈ ಮುಖವಾಡಗಳ ರಚನೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ತಮಾಷೆ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ಮುಖವಾಡಗಳ ರಚನೆಗೂ ಗಂಭೀರ ಅಥವಾ ದುರಂತ ಛಾಯೆಯ ಮುಖವಾಡಗಳ ರಚನೆಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಇರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ನಾಟಕ ಮುಂತಾದ ಲೌಕಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಲ್ಲದೆ ಸತ್ತವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮುಖಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನದಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸತ್ತವರ ಮುಖದ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ರಚನೆಗೊಂಡಿದ್ದು ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೆನಪನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈಜಿಪ್ಟ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಇಂಥ ಮರಣಸಂಸ್ಕಾರ ಮುಖವಾಡಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯಫೆರೂ ಆಗಿದ್ದ ಟುಟುಂಕಮೆನ್‍ನ ಚಿನ್ನದ ಮುಖವಾಡ ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತವಾದದ್ದು.
ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ರೀತಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳು, ಮುಖವಾಡ ನೃತ್ಯಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಜಪಾನಿಗೆ ಈ ಮುಖವಾಡಗಳ ಪ್ರವೇಶ ಆದದ್ದು ಚೀನದ ಮೂಲಕ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 5-6ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯ ನಡೆದಿರಬಹುದೆಂದೂ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮೀಯರ ಮೂಲಕ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿರಬಹುದೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಒಂದು ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮ ಕಾರಿಯಾಗಿ ಈ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆಯಾಯಿತೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ. ಶ. ಸು. 807ರಲ್ಲಿ 'ನರ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಭೂಮಿಯ ಬಿರುಕನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ನಡೆದ ಮುಖವಾಡ ನೃತ್ಯವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮುಖವಾಡ ನೃತ್ಯಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖವಾಡಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದುವು.
ಚೀನದಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಾಗೂ ವೈವಿಧ್ಯ ಹಿರಿದಾದದ್ದು. ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಹಾಗೂ ನೃತ್ಯಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಚರಿತ್ರಿಕವಾದ ಹಾಗೂ ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಮಕ್ಕಳೂ ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಆಚರಣೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದುಂಟು. ಚೀನ, ಟಿಬೆಟ್, ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಸಿಂಹನೃತ್ಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುಖವಾಡ ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಆದಿವಾಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳ ಹಾಗೂ ಸಂದರ್ಭಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮನರಂಜನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಚಹೂ ನೃತ್ಯ ಮುಖವಾಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆಕರ್ಷಕ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಇನ್ನಿತರ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖವಾಡದ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡ ನೃತ್ಯಗಳ ಹಲವು ಬಗೆಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸೋಮನ ಕುಣಿತ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಭಯಾನಕವೂ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವೂ ವೈಭವೋಪೇತವೂ ಆದ ಈ ಮುಖವಾಡಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ದೊಡ್ಡವು. ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯ ಅಂಗರಕ್ಷಕರಾದ ಸೋಮಗಳ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ರಕ್ತಭೂತಾಳೆ ದೇವಸಂಬಂಧಿ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇವತೆಗೆ ಹಳದಿ ಸೋಮ. ಕೆಂಪು ಸೋಮ ಎಂಬ ಎರಡು ಸೋಮಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಳದಿ ಸೋಮನನ್ನು ಕೆಂಚರಾಯನೆಂದ ಕೆಂಪು ಸೋಮನನ್ನು ಕೆಂಪರಾಯನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೋಮನ ಕುಣಿತ ವರ್ಣರಂಜಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಯಕ್ಷಗಾನ ಬಯಲಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖವಾಡದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಆರಂಭವಾಗುವುದೇ ಗಣಪತಿಯ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲ ನಟನಿಂದ. ಬಯಲಾಟದ ಉಳಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡದ ಬಳಕೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಜಾತ್ರೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತರುವ ಗಾರುಡಿ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮುಖವಾಡದಿಂದ ಕೂಡಿದವುಗಳು. ವಿವಿಧ ಭಾವಭಂಗಿಯ ಮುಖವಾಡಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಬಾಬಯ್ಯನ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ ಕೋಡಂಗಿ ಕುಣಿತವೂ ಮುಖವಾಡದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅಡಕೆಪಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ, ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಡಕೆಪಟ್ಟೆಯ ಉದ್ದನೆಯ ಟೋಪಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅಡಕೆಪಟ್ಟೆಯ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಹಿಡಿದು ತಮಟೆಯ ನಾದಕ್ಕೆ ಲಯಬದ್ಧವಾಗಿ ಕುಣಿಯುತ್ತ ಊರಾಡುತ್ತಾನೆ; ಸಿಕ್ಕಿದವರಿಗೆ ಬಡಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ಇದು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಹುಲಿವೇಷ ಕುಣಿಯಲು ಮುಖವಾಡ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಿಂಹನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಸಿಂಹದ ಮುಖವಾಡ ಸಿಂಹದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನೇ ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮುಖವಾಡಗಳ ರಚನೆ ಒಂದು ಜನಪದ ಕಲೆಯಾಗಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ
ಹಿಂಗಿಸ್ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಊiಟಿgisov್ಫ ಮೊಲಿಟರ್ ಎಂದು ಜೆಕೋಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾದ ಕೋಸೀಸ್ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಸ್ಲೊವಾಕಿಯಾ) ಜನಿಸಿದರು, [3] [4] ಅವರತಂದೆ ತಾಯಿ ಉತ್ತಮ  ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರಾದ ಮೆಲಾನಿ ಮಾಲಿಟರೊವ ಮತ್ತು ಕರೋಲ್ ಹಿಂಗಿಸ್ ಮಾಲಿಟರೊವ, ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹತ್ತನೇ ರ್ಯಾಂಕಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಟೆನಿಸ್ ಆಟಗಾರರಾದರು. ತಾಯಿ ಹಿಂಗಿಸ್ ಆರಂಭಿಕ ಗರ್ಭಧಾರಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಮಗ ಅಥವಾ ಮಗಳನ್ನು ಅಗ್ರ ಆಟಗಾರರನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದರು.. [5]. ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್ ತಂದೆ ಕೂಡಾ ಜೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕ್ ಟೆನಿಸ್`ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ಎಂದರೆ  ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್ (ಈಗ ಜೆಕ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್) ರೊಜ್ನೊವ್` ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಮೊದಲ ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅವರು ಆರು ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ [6] ಹಿಂಗಿಸ್ ಪೋಷಕರು ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. , ಅವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ 1987 [7] ರಲ್ಲಿ ಚೆಕೊಸ್ಲೊವೇಕಿಯಾದ ನಿಂದ ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್`ನ  ತ್ರುಬಾಕ್`ಗೆ  ವಲಸೆ ಹೋದರು. ಅವರು ಏಳು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನವರಿದ್ದಾಗ [5] ಅವರ ತಾಯಿ ಸ್ವಿಸ್ ಮನುಷ್ಯ, ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ಝೋಗ್`,ಎಂಬ  ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞನನ್ನು  ಮದುವೆಯಾದರು. [8] ಹೀಗೆ ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್`ಗೆ ದೇಶೀಕರಣ ಮೂಲಕ ಸ್ವಿಸ್ ಪೌರತ್ವ ದೊರಕಿತು.
ಹಿಂಗಿಸ್ ಅವರು ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷ ದವರಿದ್ದಾಗಲೇ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು, ಮತ್ತು 1993 ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು ಆದಾಗ ಮೊದಲ ಜೂನಿಯರ್ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. [9], 1993 ರಲ್ಲಿ 12 ವರ್ಷದ ಹಿಂಗಿಸ್ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಆಗ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ಜೂನಿಯರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದ ಆಟಗಾರರಾದರು. 1994 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಓಪನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಗೆದ್ದು ಆ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. . [10],.ಅವರು ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಬಾಲಕಿಯರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರು, ಯುಎಸ್ ಓಪನ್ ನ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು.. [11]
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಅವಧಿ
1996 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸ್ ಅವರು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಡಬಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು 15 ವರ್ಷ 9 ತಿಂಗಳ ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಹೆಲೆನಾ ಸುಕೋವಾರನ್ನು ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ, ಕಿರಿಯ ಗ್ರಾಂಡ್ ಸ್ಲಾಮ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. [22] ಅವರು ಆ ವರ್ಷದ ತನ್ನ ಮೊದಲ ವೃತ್ತಿಪರ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯ ಫಿಲ್ಡರ್ಸ್ಟಾಟ್` ಯಲ್ಲಿ. 1996 ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ತಲುಪಿದರು.; ಮತ್ತು 1996 ರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದರು.. ಫಿಲ್ಡರ್ಸ್ಟಾಟ್`ನ ತನ್ನ ವಿಜಯದ ನಂತರ ಹಿಂಗಿಸ್, ಓಕ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಮತ್ತು ಸಹ ಟಾಪ್ (ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್ ಜೊತೆ) ಸ್ಥಾನಹೊಂದಿದ  ಮೋನಿಕಾ ಸೆಲೆಸ್` ರನ್ನುಸೋಲಿಸಿದರು. ಹಿಂಗಿಸ್ ನಂತರ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದ ಡಬ್ಳು.ಟಿಎ.ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್`ನಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ  ಗ್ರಾಫ್`ಗೆ  ಸೋತರು.
1999 ಹಿಂಗಿಸ್` ತಮ್ಮ ಸತತ ಮೂರನೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಕಿರೀಟ ಹಾಗೂ ಡಬಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (ಅನ್ನಾ ಕುರ್ನಿಕೋವಾ ಜೊತೆ) ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದರು. [14] ನಂತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಸ್ಟೆಫಿ ಗ್ರಾಫ್`ಗೆ ಮೂರು ಅಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಎರಡನೇ ಸೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಜಯ ಆಗಿತ್ತು. "ಸ್ಟೆಫಿ ಕೆಲವು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಳೆದ, ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ ಆಟ ... ಅವರಿಗೆ  ಈಗ ವಯಸ್ಸಾಗಿದೆ ವಿಶೇಷವೇನು. ಅವರ ಸಮಯ ದಾಟಿದೆ. " ನಂತರದ ಆಟದಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯದ ಸರ್ವ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕೆ  ಮತ್ತು ಅಂಪೈರ್ ನಿರ್ಣಯದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಲೈನ್ ದಾಟಿ,  ಅಪಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಕಣ್ಣೀರನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. [15] ವಿಂಬಲ್ಡನ್`ನಲ್ಲಿ ಜೆಲೆನಾ ಡೋಕೆಕ್`ರಿಂದ  ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ನೇರ ಸೆಟ್‍ಗಳ  ನಷ್ಟದ ಆಘಾತದ ನಂತರ, [16] ಹಿಂಗಿಸ್ ಅವರು 17 ವರ್ಷದ ಸೆರೆನಾ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್`ರಿಂದ  ತನ್ನ ಮೂರನೇ  ಯುಎಸ್ ಓಪನ್‍ನಲ್ಲಿ  ಸೋಲನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ,  ಹಿಂಗಿಸ್ ಆ ವರ್ಷ ಒಟ್ಟು ಏಳು ಸಿಂಗಲ್ ಟೈಟಲ್ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ನಂ 1 ವಾಪಸು ಪಡೆದರು. . ಅವಳು ಲಿಂಡ್ಸೆ ಡೆವನ್ಪೋರ್ಟ್`ರಿಂದ ಸೋಲನ್ನುಪಡೆದಾಗ  ಪ್ರವಾಸೀ ಡ್ಬ್ಳು.ಟಿ.ಎ. ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ಗಳಿಗೆ ಫೈನಲ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು.
2000 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸ್ ಮತ್ತೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ಸ್ ಫೈನಲ್ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತೊಳಲಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಡೆವನ್ಪೋರ್ಟ್‍ಗೆ ಸೋಲುವುದರೊಂದಿಗೆ ಸಿಂಗಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೂರು ವರ್ಷದ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ವೀನಸ್ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಸೋಲುವ ಮೊದಲು ವಿಂಬಲ್ಡನ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್ ತಲುಪಿದ್ದರು. ಅವರು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಲ್ಯಾಮ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ ಗೆಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವರು ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 1 ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂಬತ್ತು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಡಬಲ್ಸ್` ನಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲು.ಟಿ.ಎ. ಪ್ರವಾಸೀ ಚಾಂಪಿಯನ್ಶಿಪ್ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಟೆನಿಸ್ ಮೊದಲ ನಿವೃತ್ತಿ
ಹಿಂಗಿಸ್ರನ್ನು ಐದನೇ ಅನುಕ್ರಮ ತಲುಪಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಓಪನ್ ಫೈನಲ್ 2001 ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಸಹೋದರಿಯರು ಎರಡೂ ಸೋಲಿಸಿ, ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕ್ಯಾಪ್ರಿಯಾಟಿಯಿಂದ ಸೋಲು ಅನುಭವಿಸಿದೆರು.. ಆಕೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷ [19] ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮೆಲಾನಿ ತನ್ನ ತರಬೇತಿ ಸಂಬಂಧವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು 2001 ಒಟ್ಟು ಕೇವಲ ಮೂರು ಜಯಗಳಿಸಿದರು. 2001 ಹಲವಾರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕನಿಷ್ಠ ಯಶಸ್ವಿ ವರ್ಷ ಎಂದರು. . ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 14 ರಂದು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ತನ್ನ 1 ನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು (ಜೆನ್ನಿಫರ್ ಕ್ಯಾಪ್ರಿಯಾಟಿ ಗೆ) ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಅದೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಲ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾದರು.
2003 ರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 2003 ರಲ್ಲಿ, 22 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಹಿಂಗಿಸ್` ಗಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮತ್ತು ನೋವು ಎಂದು ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. [20] "ನಾನು ಕೇವಲ ಮೋಜಿಗಾಗಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಆಡುತ್ತೇನೆ, ಮತ್ತು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೊಡುವೆ ಮತ್ತು ನನ್ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಬಯಸುವೆ." [21] ಎಂದರು. ಟೆನಿಸ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಈ ವಿಭಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಿಂಗಿಸ್ 40 ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 36 ಡಬಲ್ಸ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.. ಅವರು ವಿಶ್ವದ 1 ನೇ ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಒಟ್ಟು 209 ವಾರ ಪಡೆದಿದ್ದರು. 2005 ರಲ್ಲಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಸಂಚಿಕೆ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಶಕೆಯ 40 ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟಗಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು 22 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿತ್ತು.
ಮಾಳವಿಕ ವೇಲ್ಸ್
'ಮಾಲಾವಿಕ ವೇಲ್ಸ್' (ಮಲಯಾಳಂ:മാളവിക വെയിൽസ്)ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ದೂರದರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ತ್ರಿಶೂರ್ನ ಮಲಯಾಳಿ ಕುಟುಂಬದಿಂದ. ಮಲವರ್ವಾಡಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ ನಟನೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. 'ಪೊನ್ನಂಬಿಲ್' ಚಿತ್ರವು 'ಪೊನ್ನೂ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಝವಿಲ್ ಮನೋರಮಾರಿಂದ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಹುಲ್ ರವಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್
ಪುನಹ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಆಟಕ್ಕೆ
ಹಿಂಗಿಸ್, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟೀಮ್ ಟೆನಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಲ್ಸ್, ಡಬಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಡಬಲ್ಸ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಅಗ್ರ ಸ್ರೇಯಾಂಕದ ಇಬ್ಬರು ಮತ್ತು 100 ಉನ್ನತ ಆಟಗಾರರ ಎದುರು ಸಿಂಗಲ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ  ವಿಜಯ ಪಡೆದರು. ಮತ್ತು ಜುಲೈ 7 ರಂದು ಸಿಂಗಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಟಿನಾ ನವ್ರಾಟಿಲೋವಾ ಮಣಿಸಿದರು. . ಈ ಭರವಸೆ ಫಲಿತಾಂಶ ಕಂಡು, ಹಿಂಗಿಸ್ , 2006 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಟೆನ್ನಿಸ್ ಟೂರ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಮರಳಲು 29 ನವೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ  ಘೋಷಿಸಿದರು..
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮುಂದು ವರೆಯುವುದು // ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿ.
ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಷಯಕ್ಕೆ
೧.http://www.wtatennis.com/SEWTATour-Archive/Archive/MatchNotes/2016/901.pdf
ಮಾಳವಿಕ ವೇಲ್ಸ್
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಾಲವಿಕಾ ವೇಲ್ಸ್ ತ್ರಿಶೂರಲ್ಲಿ ಪೀ.ಜಿ.ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸುಡಿನಾ ವೇಲ್ಸ್ ದಂಪತರುಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮಿಥುನ್ ವೆಲೀಸ್. ಅವರು ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹರಿ ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾ ನಿಧಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ, ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್ ಮುಂಬೈ ಅಭಿನಯದ ಡಿಪ್ಲೊಮಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಮಲವಿಕಾ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ "ಗುರುವಾಯೂರ್ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನ", "ಆರೊಟ್ಟಾಯತ್ತು" ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಕ್ಷಮಾವತಿ, ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪ್ರಸನ್ನ ಉನ್ನಿಯಂತಹ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಭರತನಾಟ್ಯಂ, ಮೊಹಿನಿಯಾಟಂ ಮತ್ತು ಕೂಚಿಪುಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ.
ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್
References
External links[ಸಂಪಾದಿಸಿ]
ಮಾಳವಿಕ ವೇಲ್ಸ್
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು 2009 ರಲ್ಲಿ ಮಿಸ್ ಕೇರಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. 16 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಕಿರಿಯ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಅವರನ್ನು ಮೂರನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ 'ಬ್ಯೂಟಿಫುಲ್ ಹಿಟ್' ಎಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವಿನೀತ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮದವಡಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು.
ಮಾರ್ಟಿನಾ ಹಿಂಗಿಸ್
References
ವರ್ಗ:ಟೆನ್ನಿಸ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಮಾಳವಿಕ ವೇಲ್ಸ್
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಮಲವರ್ವಾಡಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೊದಲ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದರೂ, ಲೆನಿನ್ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಅವರ 'ಮಕರರಾ' ಮೊದಲೇ ನಟಿಸಿದ್ದರು. 6 ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅವರು 'ಆಯಿಶಾ' ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವ್ಯಾ ಮಾಧವನ್ ಅವರು 'ಮೇರಿ' ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ನಂದೀಶ್, ಪಥಕಮೆ, ಪಾಲಂ ಕನ್ನಡ ರೀಮಾಕ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರ  ನನ್ನದು ಫ್ಯಾನ್ ರಾಮು  ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಭೇಟಿ ನಟ "ವಿನೀತ್," ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಆಂಗ್ಲೋ-ಇಂಡಿಯನ್ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರ ಮಗಳಾದ ಆಡಿದ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕಲಾವಿದ 'ಯಲ್ಲಿನ' a'attakatha '' ..
ನಾನು ಕಿವುಡ ಮೂಗ, ಅವರು 'satham indha ದಿನ, 2014 ರಲ್ಲಿ "ತಮಿಳಿಗೆ ಚೊಚ್ಚಲ' 'ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಒಂದು ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು, ಅರ್ಥ. ವಿಷ್ಣು Parameshwar.In 2015, ತನ್ನ ಮೊದಲ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ "dha'ari" ನಟಿಸಿದರು, TV ಸರಣಿ peannambili ನ ಮಳೆಬಿಲ್ಲು ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಸರಣ] ತಮ್ಮ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಮೂಲಕ ತ್ರಿಕೋನ ಪ್ರೇಮಕಥೆ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ನಿರ್ದೇಶನದ, ನಾನು [[ಹಲೋ ಅರ್ಥ ಸಹಿ ಮಾಡಿದೆ. ಈಗ ಆಕೆ ಜಾನಕಿ (ಆತ್ಮ), (ರಾಹುಲ್ ರವಿ ಜೋಡಿ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ, ಬಹುಭಾಷಾ ಸರಣಿ ಅನುಪಮಾ ತಾಯಿ ಎದುರಿಸಲು ಸೂರ್ಯ, ಮಳೆಬಿಲ್ಲಿನ ಮನೋರಮಾ ಟಿವಿ, ಸೂರ್ಯ ಟಿವಿ, ಜೆಮಿನಿ ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಉದಯ ಟಿವಿ ammuvinte ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಆಗಿದೆ, "ನಂದಿನಿ" ಕೆಲಸ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್
ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ (೧೯೪೨)ರವರು ಭಾರತೀಯ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನಿ,ಲೇಖಕ,ಅಂಕಣಕಾರ ಹಾಗೂ ಸೆಂಟರ್ ಆಫ್ ಇಕೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ನ ಸ್ಥಾಪಕ. ಇವರು ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ರಚಿಸಲಾದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ  ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಣಿತರ ತಂಡ (ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿ)ಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. =ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ'= ಮಾಧವ ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ೨೪ ಮೇ ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮೀಳಾ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ ಧನಂಜಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ (ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಫಾರ್ಮುಲಾದ ಕೃರ್ತ) ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು.ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
=ವೃತ್ತಿಜೀವನ= ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾದಿಂದ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಅಗರ್ಕರ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೨ ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐಐಎಸ್‌ಸಿ ಸೇರಿದರು,ಅಲ್ಲಿ ೩೦ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿ, ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.ಇದಲ್ಲದೆ ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಸ್ಟಾನ್ಡ್‌ಫೋರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. =ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸಗಳು= ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನೀಲಗಿರಿ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಜೈವಿಕ ಅರಣ್ಯವನ್ನಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿವೆ. ೨೦೧೦-೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ಸಮಿತಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ೧೮ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶ್ರಮವಹಿಸಿ,ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿ ಜಾಗತಿಕ ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯತಾ ತಾಣವಾದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್ ವರದಿ (೩೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧)ಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಜೀವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಕರಡು ಸಮಿತಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಮಾಡಿದ ಶಿಫಾರಸ್ಸುಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೀವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರ,ಮಾನವ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ, ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ೨೫೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ದಿಸ್ ಫಿಶ್ಯೂರ್ಡ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ (೧೯೯೨), ಇಕೋಲಾಜಿ ಆ್ಯಂಡ್ ಇಕ್ವಾಲಿಟಿ (೧೯೯೫) ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಸ್.ಶೇಷಗಿರಿ ರಾವ್‌ರೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಟರಿಂಗ್ ಬಯೋಡೈವರ್ಸಿಟಿ ಆನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಜೆಂಡಾ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಡೈವರ್ಸಿಟಿ: ದಿ ಕಾರ್ನರ್‌ಸ್ಟೋನ್ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಹಾಗೂ ಇಕೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆಸ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರ ಎಲ್ಲಾ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಗಾಡ್ಗೀಳ್‌ರವರು ಪ್ರಕಾಶಕರಾಗಿಯೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಎರಡು ಮರಾಠಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ.
=ಪ್ರಶಸ್ತಿ= ಇವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಹಾಗೂ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.
=ಉಲ್ಲೇಖ=
ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿ
ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿ ಇತಿಹಾಸ: ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ೨೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಸಂಘಟಿತವಾಯಿತು, ಕೃಷ್ಣ ವಾಸುದೇವ ಬಾವ್ಟರವರು ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರ್ಂಬಿಸಿಧರು. ಪಶ್ಚಿಮ  ಭಾರತದ ಪಾಮ್ ತೈಲ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು', ನಂತರ  ವಿಪ್ರೊ ಎಂದು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ  ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ತರಕಾರಿ   ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಒಂಟೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಲಾಗಿತ್ತು ,೧೯೭೭ ರಂದು ಪಶ್ಚಿಮ  ಭಾರತದ ಪಾಮ್ ತೈಲ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ವಿಪ್ರೊ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿ ಇ ಒ, ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿ ಇ ಒ,ಟಿ ಕೆ ಕುರಿಯನ್. ಟಿ ಕೆ ಕುರಿಯನ್ರವರು ಭಾರತೀಯ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿದ್ದು ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ನಿರ್ದೇಶಕ ಹಾಗು ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ನ ಸಹ ವಿಪ್ರೊ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು:- ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್,ಮೊಬೈಲ್:- ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯು ಲೆನೊವೊ, ಡೆಲ್, ಸೋನಿ, ಸ್ಯಾಮ್ಸಂಗ್, ಏಸರ್, ಆಪಲ್ ,ಮುಂತಾದ  ಕಂಪನಿಯ ಲ್ಯಾಪ್ಟಾಪ್ ಮತ್ತು  ಮೊಬೈಲ್ಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಪ್ರೊ ಕಂಪನಿಯ ಲಾಭ ಮತ್ತು ನಷ್ಟ ಖಾತೆ:- ಲಾಭ ಮತ್ತು ವಿಪ್ರೋದ ನಷ್ಟ ಖಾತೆ:- ಮಾರ್ಚ್-೨೦೧೫ ; ಮಾರಾಟ ವಹಿವಾಟು ೪೧೨೧೦.೦೦, ತೆರಿಗೆ ೦.೨೦ ,  ನಿವ್ವಳ ಮಾರಾಟ ೪೧೨೦೯.೮೦ ,ಇತರೆ ಆದಾಯ ೨೪೯೯.೦೦,  ಸ್ಟಾಕ್ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗಳು ೨೫೨.೩೦,	ಒಟ್ಟು ಆದಾಯ ೪೩೯೬೩.೧೦
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಅಸ್ಥಿಮತ್ಸ್ಯಗಳು
thumb|ಅಸ್ಥಿಮತ್ಸ್ಯ್ ಅಸ್ಥಿಮತ್ಸ್ಯಗಳು ಈಗ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತ ಮೂಳೆ ಮೀನುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಗುಂಪು (ಆಸ್‍ಟಿಯಿಕ್‍ತಿಸ್). ಇವುಗಳ ಉಗಮ ಭೂವಿಜ್ಞಾನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಆಕಸ್ಮಿಕ. ಸೈಲೂರಿಯನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪಿನ ಸುಳಿವೇ ಕಂಡಿಲ್ಲ. ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಅವಶೇಷಗಳು ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸಿವೆ. ಇವು ಎಲ್ಯಾಸ್ಮೊ ಬ್ರಾಂಕೈ ವರ್ಗಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನವು. ಬಹುಶ: ಆಸ್ಟ್ರಾಕೊಡರ್ಮಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಇವುಗಳ ಉಗಮವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಇವು ಸಿಹಿನೀರಿನೆಡೆಯಿಂದ ಎಂದರೆ, ನದಿ, ಜೌಗು ಹಾಗೂ ಹೊಂಡಗಳಿಂದ ಬಂದುವು. ಮಧ್ಯ ಡೆಮೋನಿಯನ್ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕ್ರಾಸೋಟ್ವೆರಿಜಿಯೈ, ಡಿಪ್ನಾಯ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟಿನೊಟೆರಿಜಿಯೈ ಎಂಬ ಮೂರು ಬೃಹತ್ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡವು.
ವಿಧಗಳು
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಮೀನುಗಳು ಮೃದುವಾದ ಸೈಕ್ಲಾಯಿಡ್ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಗ್ಯಾನಾಯಿಡ್ ಹುರುಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಸ್ಥಿಪಂಜರ ಎಲುಬಿನಿಂದ ಗಡುಸಾಗಿದೆ. ಬಾಯಿ ತುದಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಾಲದ ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಡಿಫಿ ಅಥವಾ ಹೋಮೊಸೆರ್ಕಲ್ ರೀತಿಯವು. ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಕದಿರುಗಳು ಮೂಳೆಯಿಂದಾದವುಗಳು. ಕಿವಿರು ಕವಚ ಕಿವಿರು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕಿವಿರುಗಳು ಮಧ್ಯ ತಡಿಕೆ (iಟಿಣeಡಿbಡಿಚಿಟಿಛಿhiಚಿಟ seಠಿಣಚಿ) ಕಿರಿದು; ಕಿವಿರುಗಳಲ್ಲಿ ತಂತುಗಳಿವೆ. ಕೆಳದವಡೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೂಳೆಗಳಿವೆ. ಈಜು ಬುರುಡೆ (ಏರ್ ಬ್ಲಾಡರ್) ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಗಾಳಿಯ ಕೋಶಗಳಿವೆ. ಅಂಡಾಶಯನಾಳಗಳು ಅಂಡಾಶಯಕ್ಕೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿವೆ. ದೇಹದ ಹೊರಗೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಗರ್ಭಕಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಆಸ್ಟಿಯಿಕ್ತಿಸ್ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಯನಿಕ್ತಿಸ್ ಮತ್ತು ಅಕ್‍ಟಿನೋಪಟೆರಿಗೈ ಎಂಬ ಎರಡು ಉಪವರ್ಗಗಳುಂಟು. ಕೊಯನಿಕ್ತಿಸ್ ಮೀನುಗಳ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಉಸಿರಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವ ಒಳನಾಸಿಕ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಗುಂಪಿನಿಂದ ದ್ವಿಚರಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಿಕಸಿಸಿವೆ. ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಸಾರ ಪಡೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಸೀಲೂಕ್ಯಾಂತ್ ಜಾತಿಯ ಲ್ಯಾಟಿಮೆರಿಯ (oಡಿಜeಡಿ: ಛಿಡಿಚಿssಚಿ ಠಿಣeಡಿಥಿgii) ಮತ್ತು ಡಿಪ್ನಾಯ್ ಗುಂಪಿನ ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಳಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲದಿಂದ ಕೇವಲ ಅಲ್ಪಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಳಿದು ಬಂದ ಅವಶಿಷ್ಟ ಗುಂಪು. ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಸೋಪ್‍ಟೆರಿಗೈ ಮೀನುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದುದುಟು. ಅವು ಕಾಸ್ಮಾಯಿಡ್ ಬಗೆಯ ಹುರುಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಅವಕ್ಕೆ ಸ್ಪೈರಕಲ್ ಮತ್ತು ಪೈನಿಯಲ್ ರಂಧ್ರ ಇದ್ದವು. ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ರಚನೆಯ ಹಲ್ಲುಗಳಿದ್ದವು. ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸಭರಿತವಾದ ಭಾಗವಿದ್ದು, ಅದು ಎಲುಬಿನ ಪಂಜರದಿಂದ ಧೃಡತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊದಲ ಕ್ರಾಸಾಪ್ಟೆರಿಜಿಯೈ ಮೀನುಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ವಾಸಿಗಳು. ನೀರು ಬತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಉಸಿರಾಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳನಾಸಿಕ ರಂಧ್ರಗಳು ಬಹುಶಃ ಸಹಾಯವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಕ್ರಾಸಾಪ್ಟೆರಿಜಿಯನ್‍ಗಳ ಒಂದು ವಿಭಾಗವಾದ ಸೀಲೊಕ್ಯಾಂತಿನಿಗಳು ಸಮುದ್ರಜೀವನವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿರುವ ಲ್ಯಾಮಿಟೇರಿಯ ಜೀವಂತಲುಪ್ತ ಜೀವಿಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿವೆಯೆನ್ನಬಹುದು. ಡೆವೋನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೋನಿಫೆರಸ್ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿದ ಅಸ್ಟಿಯೋಲೆಪಿಡ್ ಮೀನುಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಜೀವಿಗಳು. ಆದರೆ ಅವು ಪ್ರಾಚೀನ ದ್ವಿಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದವು.
ಕ್ರಾಸೋಪ್ಟೆರಿಜಿಯನ್ ಬುಡದಿಂದ ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೊರಬಂದ ಗುಂಪು ಡಿಪ್ನಾಯ್ ಮೀನುಗಳು. ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೀನುಗಳು ಕಿವಿರು ಹಾಗೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಜೌಗು ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಡಿಪ್ನಾಯ್ ಮೀನುಗಳು ಈಗಲೂ ಉಳಿದಿದ್ದು ಅವನತಿ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗು ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಪಡೆದ ಮೂರು ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ. ನಿಯಾಸಿರಟೋಡಸ್, ಲೆಪಿಡೋಸೈರನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟಾಪ್ಟರಸ್ ಇವೇ ಆ ಮೂರು ಜಾತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಇವು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಡೆವೊನಿಯನ್ ಮಧ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಪರ್ವಿಯನ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಯಾಸಿಕ್ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಅನಂತರ ವಿರಳವಾದವು. ಈ ಮೀನುಗಳು ಈಗ ಕ್ವೀನ್ಸ್‍ಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರುಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿವೆ. ಇದು ಪರಿಮಿತ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಆಕ್ಟಿನೋಪೆರಿಗೈ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳನಾಸಿಕ ರಂಧ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಇವು ಕದಿರುಳ್ಳ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗಳ ಮೀನುಗಳು. ಜೋಡಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗಳ ತಳದಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವಿಲ್ಲ. ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಪೊರೆಗಳಿಗೆ ಕೊಂಬಿನ (ಹಾರ್ನಿ) ಕದಿರುಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿವೆ. ದೇಹದ ಹೊದಿಕೆ ಗ್ಯಾನಾಯಿಡ್ ಬಗೆಯ ಹುರುಪೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದರ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡ್, ಸೋಲ್, ಹೆರ್ರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಈಲ್‍ಗಳಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಿತರ ಬಗೆಯವೂ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದ ಉಳಿದು ಬಂದಿರುವ ಸ್ವರ್ಜನ್ ಗಾರ್‍ಪೈಕ್, ಬೋಫಿನ್ ಹಾಗೂ ಇತರ 20,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಾದ ಮೂಳೆಯ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಅತಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಕಂಡುಬಂದ ಆಕ್ಟಿನೋಪ್ಟೆರಿಜಿಯನ್ ಮೀನುಗಳು ಮಧ್ಯ ಡೆವೋನಿಯನ್ ಕಾಲದ ಸಿಹಿ ನೀರಿನಿಂದ ಬಂದುವಲ್ಲದೆ ಕ್ರಾಸಾಪ್ಟೆರಿಜಿಯನ್ ಮೀನುಗಳಿಗಿಂತ ಬಹು ವಿರಳವಾದವು. ಆದರೆ ಅವು ಈಗ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕಾಣಸಿಗುವ ಮೀನುಗಳು. ಪೇಲಿಯೋಜೋಯಿಕ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಪುನಃ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದುಂಟು. ಟ್ರೈಯಾಸಿಕ್‍ನಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಸರಣ ಆಯಿತು. ಈಗಿನ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಮೂಳೆಯ ಮೀನುಗಳು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಮರು ಪ್ರವೇಶದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಉಪವರ್ಗ ಕಾಂಡ್ರಾಸ್ಟಿಯೈ, ಹಾಲಾಸ್ಟಿಯೈ ಮತ್ತು ಟೆಲಿಯಾಸ್ಟಿಯೈ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಶೇಷ ಪಂಗಡಗಳಾಗಿ (ಸುಪರ್ ಆರ್ಡರ್ಸ್) ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕಾಂಡ್ರಾಸ್ಟಿಯೈ ಮೀನುಗಳು ಪೆಲಿಯೋಜೋಯಿಕ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಪೆಲಿಯೋನಿಸ್ಕಿಡ್ ಮೀನುಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ತಿನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಹೆಟರೋಸರ್ಕಲ್ ರೂಪದ ಬಾಲದ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯೂ ಗ್ಯಾನಾಯಿಡ್ ಹುರುಪೆಗಳೂ ಮೃದ್ವಸ್ಥಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರವೂ ಇದ್ದುವು. ಅಸಿಪೆನ್ಸರ್ ಸ್ಕಾಫಿರಿಂಕಸ್ ಪೋಲ್ಯೋಡಾನ್, ಕ್ರಾಸೊಫೋಲಿಸ್, ಸೆಫೋರಸ್ ಎಂಬ ಅವನತಮುಖವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಹೊಂದಿದ ಐದು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನುಳಿದು ಮಿಕ್ಕವೆಲ್ಲ ಬಹುವಾಗಿ ಅಳಿದುಹೋದವು. ಹಾಲಾಸ್ಟಿಯೈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಕದಿರಿನ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಗಳುಳ್ಳ ಮೀನುಗಳಿವೆ. ಮೈಮೇಲೆ ಹುರುಪೆಗಳುಳ್ಳ ಮೂಳೆಯ ಒಳ ಅಸ್ಥಪಂಜರವುಳ್ಳ ಏಮಿಯ ಮತ್ತು ಲೆಪಿಡಾಸ್ಟಿಯಸ್ ಜಾತಿಗಳು ಈ ಗುಂಪನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಮೂಳೆಯ ಮೀನುಗಳ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಇವು ಎಡೆ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸೈಲೆನ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಸೈಲೆನ್ಸ್ (ದಂಡುಪಾಳ್ಯದ ಹಂತಕರು) ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಶರತ್ ಕುಮಾರ್, ನಿಶಾ ಶೆಟ್ಟಿ, ರಮೇಶ್ ಭಟ್, ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮಂಜು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಕುಮಾರ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ಜಿ.ಕೃಷಮೂರ್ತಿ, ಆರ್.ಅಪ್ಪಯ್ಯ, ನಾಗರಾಜ್ ನಾಯ್ಡು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಎಂ.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅಸ್ಥಿಮತ್ಸ್ಯಗಳು
ವಿಧಗಳು
ಮೂಳೆ ಮೀನುಗಳು : ಇವು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಮೀನುಗಳು. ಈಗ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ 90% ಭಾಗದಷ್ಟು ಮೀನುಗಳು ಈ ವರ್ಗದಲ್ಲಿವೆ. ಅವು ಬೇಗ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಸಿನೋಜೋಯಿಕ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿಕೊಂಡವು. ದೇಹದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ತಾಳಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದುವು. ಅವು ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿಯೂ ಜೌಗುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು 35 ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಬದುಕಿರುವ ಮೂಳೆಯಮೀನುಗಳ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦೦ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮಾನವರನೇಕರು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವರು. ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಈ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. (ಪಿ.ಎ.ಆರ್.)
ಸೈಲೆನ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋವನ್ನು 9 ಜುಲೈ 2010 ರಂದು ಕಾಫಿ ಹೌಸ್ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಅಸ್ಥಿಮತ್ಸ್ಯಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಮಾನವನಲ್ಲಿ ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ಶಾಸ್ರ ವರ್ಗ:ಮಾನವಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ನಿರ್ನಾಳ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಎಂಡೋಕ್ರೈನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ನ್ಯೂರೋಎಂಡೋಕ್ರೈನಾಲಜಿ
ಜನಪದ ಗಣಿತ
ಬೆಳೆದು ಬಂದಿರುವ ಇಂದಿನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಜನಪದ ಗಣಿತವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಜನಪದ ಗಣಿತಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಿಮಿತಗಳಿದ್ದರೂ ವಿಜ್ಞಾನ ಪೂರ್ವಯುಗದಲ್ಲಿನ ಜನತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅದು ತಕ್ಕ ಉತ್ತರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಿತೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಇಂದಿನ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಜನಪದ ಗಣಿತದ ಪರಿಷ್ಕøತ ರೂಪವೇ ಆಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂದಿನ ಅಂದಾಜಿನ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಇಂದು ಕರಾರುವಾಕ್ಕೆನಿಸದಿರಬಹುದು. ಈ ಮಾತು ಜನಪದ ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅನ್ವಯವಾಗುವಂಥದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಮರೆಯಕೂಡದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಜನಪದದಲ್ಲಿ ಉದ್ದ, ಅಗಲ, ತೂಕ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಕಾಲಪರಿಮಾಣಗಳ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಮ ಈಗಲೂ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡರೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಪರಕೀಯ ದಾಳಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಜನಪದದ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯವಹಾರ ಕ್ರಮಗಳೆಲ್ಲ ಕ್ರಮೇಣ ಮೂಲೆಗುಂಪಾದವು. ರೈತ, ಕಮ್ಮಾರ, ಚಮ್ಮಾರ, ಕುಂಬಾರ, ದರ್ಜೆ, ಕೆಲಸಿ, ದೇವಾಂಗಸೆಟ್ಟಿ, ಉಪ್ಪಲಿಗಸೆಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಕಸಬಿನ ಜನ ತಮ್ಮ ಕಸಬಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಚಾಟಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯಿಂದ ಜನಪದ ಗಣಿತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಚಾಟಿ (ಸಾಟಿ,ವಸ್ತು ವಿನಿಮಯ, ಬದಲು) ಪದ್ಧತಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ನಿಖರವಾದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡದೆ ಹೋದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹಣದ ಕಲ್ಪನೆ ಅನಂತರ ಮೂಡಿತೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ಗೊಂದಲವಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡ ವ್ಯಾಪಾರ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರದ ತಳಹದಿಯೆಂದರೂ ಆದೀತು. ಚಾಟಿ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಹಣದಿಂದ ವಸ್ತುವಿನ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡುವುದಾಗಲಿ ಅದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ರಾಜೀ ಮನೋಭಾವದ ಫಲಿತಾಂಶವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಗಣಿತಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವೀಕಾರ ಮುದ್ರೆ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಹಿಡಿದಿರಬೇಕೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೆ ದಿನ, ವಾರ, ಪಕ್ಷ, ತಿಂಗಳು, ವರ್ಷ, ತೂಕ, ಗಾತ್ರ, ಉದ್ದ, ಅಗಲ, ಎತ್ತರ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅಳತೆ ಬಿಡಿಸಲಾಗದ ಕಗ್ಗಂಟಾಗದೆ ವ್ಯವಹಾರದ ಸುಲಭೋಪಾಯವಾಗಿದೆ.
ವಿಭಜನೆಗಳು
ಜನಪದ ಗಣಿತವನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ಗಣಿತ ಮತ್ತು ವಿನೋದಗಣಿತ ಎಂದು ಎರಡಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ವ್ಯವಹಾರ ಗಣಿತ ಜೀವನದ ಸರ್ವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವಂಥದು. ವಿನೋದಗಣಿತ ಆಟ ಮುಂತಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಡ್ಡುವ ಚಮತ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂಥದು.
ವ್ಯವಹಾರ ಗಣಿತ
ವ್ಯವಹಾರ ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ನಾಣ್ಯಗಳು ಅಗ್ರಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಗಾಗ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮೊದಲು ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಚರ್ಮ, ತಾಡಪತ್ರ ಹಾಗೂ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಿಳದುಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಈಗಿನ ನಾಣ್ಯಗಳ ಬೆಲೆ ಎಷ್ಟೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ವರಹ, ದುರ್ಗೀವರಹ, ಪಗೋಡ, ರಾಮಟಂಕಿ ವರಹ, ಗದ್ಯಾಣ, ಹೊನ್ನು, ಮೊಹರು, ಕಂಠೀರವ, ಅಡಕೆ, ಅಷರಫಿ, ಕಾಸು, ಅಡ್ಡ, ಪಾವಲಿ, ಚವುರಿ, ಪ್ರಿಯಕಾವೇರಿ, ಗಬರು, ಪುತಲಿ, ಕಲುಕುಂಟಿ ಮುಂತಾದವು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಚಲಿತವಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳು, ಹಿಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ನಾಣ್ಯಗಳ ಕೋಷ್ಟಕ ಇದು : 4 ಕಾಣಿ 1 ವೀಸ 5 ವೀಸ 1 ಹಾಗ 4 ಹಾಗ 1 ಹಣ 10 ಹಣ 1 ಗದ್ಯಾಣ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಧಾನ್ಯಗಳ ಆಳತೆ
ಧಾನ್ಯಗಳ ಆಳತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾರೆ, ಹಿಡಿ, ಬೊಗಸೆ, ಸೊಲ್ಲಿಗೆ, ಸೇರು, ಪಾವು, ಚಟಾಕು, ಪಲ್ಲ, ಖಂಡುಗ, ಮಾನ, ಬಳ್ಳ, ಕೊಳಗ, ಪಂಚಕ-ಮುಂತಾದ ಬಗೆಗಳಿದ್ದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳ ಅಳತೆಯೂ ಇಂದಿನ ಅಳತೆಗೆ ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಸಮವೆಂದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದೇ ಹೆಸರಿನ ಅಳತೆ ಸಾಧನ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇಂಥ ಸಾಧನೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಅವರ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆದುಹೋಗಿದೆ. ಉದಾ : ಹಾಲು, ಜೇನು, ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಿನ ಹಂಡೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅನ್ನ, ಸಾರು, ಹಿಟ್ಟು ಮುಂತಾದವನ್ನು ಅಡುವಾಗಲು ಅವರ ಅಂದಾಜಿನ ಅಳತೆ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬೊಗಸೆ ಅಕ್ಕಿ ಅನ್ನವಾಗಿ ಇಂಗಲು ಅವರಲ್ಲಿ ಅವರದೇ ಅಳತೆ ಚೊಂಬುಗಳಿವೆ. ಧಾನ್ಯಗಳ ಅಳತೆಯೂ ಬಿದಿರು ಹೆಡಗೆ, ಕುಕ್ಕೆ, ಬುಟ್ಟಿ, ಕುಂಕುಲು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಸುಗಮವಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ಒಂದು ಹಿಡಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಮರಗೈ ಲೆಕ್ಕ, ಸಾಸುವೆ ಸಾಲ ಪಡೆಯುವಾಗ ಒಂದು ಸ್ಯಾರೆ ಲೆಕ್ಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹಾಲು, ಮೊಸರು ಮಜ್ಜಿಗೆಗಳ ಅಳತೆಗೆ ಒಂದು ತೊಟ್ಟು ಹಾಲು, ಒಂದು ಹನಿ ಮೊಸರು, ಒಂದು ಹನಿ ಮಜ್ಜಿಗೆ ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳುವುದರಿಂದ ಆ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ತಗುವಷ್ಟು ಹಾಲು ಮೊಸರು ಮಜ್ಜಿಗೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧಾನ್ಯಗಳ ಅಳತೆಗೆ ಒಂದು ಕೋಷ್ಟಕ- 1 ಖಂಡುಗ	4 ಪಂಚಕ 1 ಪಂಚಕ	5 ಕೊಳಗ 1 ಕೊಳಗ	4 ಬಳ್ಳ 1 ಬಳ್ಳ		4 ಮಾನ 1 ಮಾನ	4 ಸೊಲ್ಲಿಗೆ 1 ಸೊಲ್ಲಿಗೆ	4 ಗಿದ್ದಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ
ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಗಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಅವರು ಕಂಡಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಿದಂತೆ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾ : ಅವರೆಕಾಳು ಗಾತ್ರ, ನಿಂಬೇಕಾಯಿ ಗಾತ್ರ, ಹಿಟ್ಟಿನಮುದ್ದೆ ಗಾತ್ರ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ ಗಾತ್ರ, ಎರಡು ಬೆರಳು ಗಾತ್ರ, ಮೀನಿನ ತತ್ತಿ ಗಾತ್ರ, ಹಿಟ್ಟಿನ ದೊಣ್ಣೆಗಾತ್ರ, ಅರುಕಡ್ಡಿ ಗಾತ್ರ, ಮುಂಗೈಗಾತ್ರ, ತೊಡೆ ಗಾತ್ರ, ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಗಾತ್ರ, ಕಿರುಬೆರಳು ಗಾತ್ರ, ಗೆಜ್ಜಗದ ಗಾತ್ರ, ದೆಯ್ಯದ ಗಾತ್ರ ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳಿ ಅವರು ವಸ್ತುಗಳ ಗಾತ್ರ ಕಲ್ಲನೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಗಲವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಾಗ, ಕಾಸಿನಗಲ, ರೂಪಾಯಗಲ, ಅಂಗೈ ಅಗಲ, ಆಕಾಶದಗಲ, ಬಾವಾಡಿನಗಲ, ಗಂಗಾಳದಗಲ, ರೊಟ್ಟಿಯಗಲ ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ತೂಕದ ಅಳತೆ
ತೂಕದ ಅಳತೆಗಾಗಿ ತೂಗೋ ಕೋಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಬೆಣ್ಣೆ ತೂಗಲು ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳಿರುವ ತಕ್ಕಡಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ತೂಗೋ ಕೋಲನ್ನೇ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದವಸಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತೂಗುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಲೋಹಗಳನ್ನು ತೂಗುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಲೋಹದ ತೂಕವನ್ನು ತಕ್ಕಡಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಕೋಷ್ಟಕ : 1 ಭಾರ		=	20 ತೊಲ 1 ತೊಲ	=   5 ಬೀಸಗೆ 1 ಬೀಸಗೆ	=	20 ಪಲ 1 ಪಲ		=	 4 ಕರ್ಷ 1 ಕರ್ಷ		=	 4 ಸುವರ್ಣ ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿಗಳ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಗುಲಗಂಜಿಯನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಈಗಲೂ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಹೊರಲಾರದ ಭಾರವನ್ನು ಹೆಣಭಾರವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ದೂರದ ಅಳತೆ
ದೂರದ ಅಳತೆಗೆ ಗಾವುದ, ಹರದಾರಿ, ಯೋಜನ, ಒಂದು ಕೂಗುದೂರ, ಕೋಳಿ ಕೂಗುದೂರ, ಒಂದು ಸಿಳ್ಳುದೂರ ಮುಂತಾದ ಮಾನಗಳಿವೆ. ಉದ್ದದ ಅಳತೆಗೆ ಗೇಣು, ಚೋಟು, ಮೊಳ, ಮಾರು, ಒತ್ತೋಳು, ಬೆರಳುದ್ದ ಮುಂತಾದವಿವೆ. ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಆಳೆತ್ತರ, ಎರಡಾಳೆತ್ತರವೆಂದು ಹೇಳುವ ರೂಢಿ ಇದೆ. ಆಳವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಹಣೆಮಟ್ಟ, ಎದೆಮಟ್ಟ, ಕೊರಳುಮಟ್ಟ, ಸೊಂಟಮಟ್ಟ, ಮೊಣಕಾಲಮಟ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೇಳುವುದುಂಟು. ದೂರದ ಅಳತೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಒಂದು ಕೋಷ್ಟಕ ಹೀಗಿದೆ; 1 ಯೋಜನ	4000 ಕ್ರೋಶ 1 ಕ್ರೋಶ	2000 ದಂಡ 1 ದಂಡ	 4 ಮೊಳ 1 ಮೊಳ	 2 ಗೇಣು 1 ಗೇಣು	12 ಬೆರಳು
ಕಾಲಪರಿಮಾಣ
ಕಾಲಪರಿಮಾಣ ಜನಪದರಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಿದೆ. ಸೂರ್ಯೋದಯ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಗಳ ಅಂತರ ಹಾಗೂ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದಿಂದ ಸೂರ್ಯೋದಯದ ಅಂತರವನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾಲಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಲು ಅವರು ಬಳಸುವ ಪರಿಭಾಷೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ. ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಡೋಹೊತ್ತು, ಬೆಳಕರಿಯೊ ಹೊತ್ತು, ಕೋಳಿಕೂಗೋ ಹೊತ್ತು, ಆರ್ಕಟ್ಟೋಹೊತ್ತು, ರೊಟ್ಟಿಹೊತ್ತು, ಕರ ಬಿಟ್ಕಳೋಹೊತ್ತು, ದನಬಿಡೋ ಹೊತ್ತು, ದೀಪಹಚ್ಚೊ ಹೊತ್ತು, ಕಲ್ಲು ನೀರು ಕರಗೋ ಹೊತ್ತು, ಸೂರ್ಯ ನೆತ್ತೀಗೆ ಬಂದೊತ್ತು, ಸೂರ್ಯ ನಾಕ್ಮಾರಿದ್ದೊತ್ತು. ನಿಸ್ರಾತ್ರೆಜಾಮ, ಸಪ್ಪಟ್ಟು ಸರೋತ್ತು-ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳಿವೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಖಚಿತವಾದ ಕಾಲ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಘಟಿಕಾಪಾತ್ರೆಯೆಂಬ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಘಳಿಗೆ ಜಾವ ಮುಂತಾದ ಪದಗಳು ಆಗಾಗ ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದರೂ ಅವು ಇಂದಿನ ಕಾಲಪರಿಮಾಣದ ಎಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಮ ಎಂಬುದು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಘಳಿಗೆ 24 ನಿಮಿಷಗಳಿಗೆ ಸಮವಾಗಿದೆ. 60 ಘಳಿಗೆ	30 ಮಹೂರ್ತ 30 ಮಹೂರ್ತ	 1 ದಿವಸ 7 ಘಳಿಗೆ	 1 ಜಾವ 8 ಜಾವ	1 ದಿವಸ 30 ದಿವಸ	 1 ಮಾಸ 12 ಮಾಸ	 1 ವರ್ಷ 100 ವರ್ಷ	 1 ಶತಮಾನ
ಮಳೆಬೆಳೆ ಕಾಲ
ಮಳೆಬೆಳೆ ಕಾಲಗಳನ್ನು ಜನಪದರು ಸರಾಗವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಶ್ವಿನಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ರೇವತಿಯವರೆಗೆ 27 ಮಳೆಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಮಳೆಗೂ ಒಂದೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರದ ಹೆಸರಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರಕ್ಕೂ ನಾಲ್ಕು ಪಾದಗಳು. ಇಂತಿಂಥ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಿಂಥ ದಿನದಲ್ಲಿ ಇಂತಿಂಥ ಮಳೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದನ್ನು ಅವರು ಯಾವ ಗ್ರಂಥಗಳ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಮಳೆ ಹುಟ್ಟಿದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ಬೀಳದೆ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜಡಿ ಹಿಡಿದರೆ ಕೊನೇ ಪಾದ್ದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಳೆಯಾಯ್ತು ಎಂದು ಪಾದಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಪಾದಕ್ಕೆ 3 ದಿನದ ಲೆಕ್ಕವಿದೆ. ವೀಳೆದಲೆ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ : 20 ಎಲೆ 	1 ಕವಳಿಗೆ 10 ಕವಳಿಗೆ	1 ಕಟ್ಟು 100 ಕಟ್ಟು	1 ಪಿಂಡಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಒಂದು ಪಿಂಡಿಗೆ 25, 50, 75 ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಡಕೆ ಕಾಯನ್ನು ಎಣಿಸುವಾಗ ಒಂದು ಕೈಗೆ 10 ಅಡಕೆಕಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಕವಡೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬಿದ್ದರೆ ಚೌಕ, ಒಂದಕ್ಕೆ ಕೊಷ್ಠಿ, ಮೂರಕ್ಕೆ ಮುಷ್ಕ, ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ಚೌಕ, ಐದಕ್ಕೆ ಪಂಜ, ಹನ್ನೆರಡಕ್ಕೆ ಬಾರಾ ಮುಂತಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ವಿನೋದ ಗಣಿತ
ವಿನೋದ ಗಣಿತ ಅಥವಾ ಚಮತ್ಕಾರ ಗಣಿತ ವಿನೋದದ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೂಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಬುದ್ಧಿಯ ಕಸರತ್ತಿಗೆ ಸಾಧನಗಳಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಬಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಬ್ಬರು ಒಡ್ಡುವುದು ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಒಡಚುವುದು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಒಗಟುಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಒಗಟು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಗಣಿತಗಂಧಿ ಒಗಟುಗಳು ಅಥವಾ ಒಗಟು ಲೆಕ್ಕಗಳು ಜನಪದ ಜೀವನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿರಾಮದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ವಿನೋದಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಥ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವುದು ಒಡಚುವುದು ಒಂದು ವಿಧವಾದರೆ ಜನಪದರು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯಕಾಯಕವನ್ನು ಹಗುರಗೊಳಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆ. ಪಂಡಿತ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಥಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿ ಬುದ್ಧಿಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದುದೂ ಉಂಟು. ಇಂಥ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಒಗಟುಗಳು ಅಕ್ಷರಸ್ಥ, ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಬ್ಬರಲ್ಲೂ ಸಮಾನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿವೆ. ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಒಡಚುವ ಬಗೆ. ಅಂಕಿಗಳ ಮೂಲಕ ರೂಪಿತವಾಗುವ ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದು ಅತ್ಯಂತ ತ್ರಾಸವೇ ಸರಿ, ಆದರೆ ಇವು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಯಾಮ ತೊಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪದರ ಬುದ್ಧಿಚತುರತೆ, ತಂತ್ರಗಳು ಎದ್ದು ಕೋರುತ್ತವೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅವರ ಜ್ಞಾನಕೋಶದ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಭಾಗ ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಎಂದೆನ್ನಬಹುದು. ಇಂಥ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಉತ್ತರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೆ ಇರುವಂತೆ ಭಾಸವಾದರೂ ಕೂಡದೆ, ಕಳೆಯದೆ, ಗುಣಿಸದೆ ಭಾಗಿಸದೆ ಹಳ್ಳಿಯವರಂತೆ ಸರಾಗವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಅಷ್ಟೇನು ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಇಂಥ ವಿನೋದಗಣಿತ ಅಥವಾ ಚಮತ್ಕಾರಗಣಿತದಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು :
ಸಂಕಲನ
ಸಂಕಲಕ್ಕೆ : ದೋಸೆಕಲ್ಲುನ ಮೇಲೆ ಏಳು ದೋಸೆ ಹಸೆ ಕಲ್ಲುನ ಮೇಲೆ ಆರು ದೋಸೆ ನೆಲೀನ ಮೇಲೆ ಹತ್ತು ದೋಸೆ ಅವು ಇವೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ದೋಸೆ? ಹೀಗೆ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಒಡ್ಡಿದಾಗ 7+6+10=23 ಎಂದು ಕೂಡಿ ಉತ್ತರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಸೋಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೋಸೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಎದ್ದ ದೋಸೆ ಹಸೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಆರಿತು. ಆರಿದ ದೋಸೆಯನ್ನು ನೆಲೀನ ಮೇಲೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಇಡಲಾಯಿತು. ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ದೋಸೆ ದೋಸೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿಂದ ಹಸೆಕಲ್ಲಿಗೆ ಹಸೆಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲಿಂದ ನೆಲುವಿನ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಯಿತು. ಹೀಗೆ ಏಳು ಆರು ಹತ್ತು ಎಂಬ ಪದಗಳ ಮೇಲೆ ಆಟವಾಡಿರುವ ಚಮತ್ಕಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು ಅಲ್ವಾ
ವ್ಯವಕಲನ
ವ್ಯವಕಲನ : 30ರಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಕಳೆದರೆ 12 ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದರೆ 12ರಲ್ಲಿ 30 ಕಳೆದರೆ ಎಷ್ಟುಳಿಯುತ್ತದೆ ? ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ವಿಚಿತ್ರವೆನಿಸಿದರೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥ ಇದಕ್ಕೆ 30-18=12; 12-30=18 ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಬಲ್ಲ. ಆದರೆ-18 ಎಂಬ ಉತ್ತರ ಜನಪದರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಉತ್ತರದಿಂದ ಅವರನ್ನೊಪ್ಪಿಸುವುದೂ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಅವರಲ್ಲೇ ಬೇರೆ ಉತ್ತರವಿದೆ. ಆ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಕ್ಷರಸ್ಥನ ಉತ್ತರ ತಾಳೆಯಾಗದಿರುವಾಗ ಒಪ್ಪುವುದಾದರೆ ಹೇಗೆ ? ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರೇ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ 12ರಲ್ಲಿ 30ನ್ನು ಕಳೆದರೆ 11 ಉಳಿಯಿತಂತೆ. ಅಂದರೆ 1 ವರ್ಷದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಾತ್ 1 ತಿಂಗಳನ್ನು ಕಳೆದರೆ 11 ತಿಂಗಳು ತಾನೆ ಉಳಿಯುವುದು ? ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತರ 30 ದಿನದಲ್ಲಿ 18ನ್ನು ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು 12 ದಿನ. 13 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ 30 ದಿನ ಕಳೆದರೆ ಉಳಿದದ್ದು 11 ತಿಂಗಳು.
ಭಾಗಾಕಾರ
ಭಾಗಾಕಾರಕ್ಕೆ : ಒಂದೆರಡು ಮೂರ್ನಾಕು ಸಂಧೀಲೈದಾರೇಳು ಇದನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದರಿಂದ ನಿಶ್ಯೇಷವಾಗಿ ಭಾಗಿಸಿ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಈ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಅವರ ಉತ್ತರವೂ ತುದಿಬಾಯಿಯಲ್ಲೇ ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ: ಏಳು ನಾಕಾರು ಮುಂದೊಂಬತ್ತೇಳು. ಪ್ರಶ್ನೆ ಉತ್ತರಗಳೆರಡೂ ಅತ್ಯಂತ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೆ ಈ ಗಣಿತ ರಹಸ್ಯವೆಲ್ಲ ಅಡಗಿದೆ. ಒಂದೆರಡು ಅಂದರೆ 1 ಮತ್ತು 1 ಮೂರ್ನಾಕು ಅಂದರೆ 3 3 3 3 ಸಂಧೀಲೈದಾರೇಳು ಅಂದರೆ 6 6 6 6 6 7 ಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದೆರಡು ಮೂರ್ನಾಕುಗಳ ಮಧ್ಯ ಈ 6 6 6 6 6 7ನ್ನು ಬರೆದುಕೊಂಡು 21ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಬೇಕು. ಅಂದರೆ 161636563637(21=769,69,69,696,7 ಉತ್ತರ ಹೀಗೆ: 7, ನಾಲ್ಕು 6 ಅವುಗಳ ಮುಂದೆಲ್ಲ 9,7.
ಗುಣಕಾರ
ಗುಣಕಾರಕ್ಕೆ : ಒಂದು ಹೊಲದಲ್ಲಿ ನೂರು ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ನೂರು ಹುತ್ತಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಹುತ್ತಕ್ಕೂ ನೂರು ಕೋವೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೋವೆಯಲ್ಲೂ ನೂರು ಇಲಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಇಲಿಗೂ ನೂರು ಮರಿಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಮರಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಪಾವುರಾಗಿ ಇದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಇರುವ ಹುತ್ತಗಳೆಷ್ಟು ? ಕೋವೆಗಳೆಷ್ಟು ? ಇಲಿಗಳೆಷ್ಟು ? ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಎಷ್ಟು ಸೇರು ರಾಗಿ ಇದೆ ಇದನ್ನು ಒಡಚಿದವನಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸನ್ಮಾನ. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಿಸಿ ಹೇಳಬೇಕಾದ ಈ ಬಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಇವನ್ನು ಒಡೆಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ಹುಚ್ಚರಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆಂದೂ ಅದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಹೇಳಿದವರೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಜನಪದರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣ ಇಷ್ಟೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಬರೆವಣಿಗೆಯನ್ನರಿಯದ ಅವರು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೆ ಗುಣಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟತಾನೆ ! ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಅವರಿಗಾರಿಗೂ ಬಿಡಿಸಲು ಬರದ ಲೆಕ್ಕಗಳಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಒಗಟಿನ ಮುಂದೆ ಒಡಳಿದವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸನ್ಮಾನ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಷರಸ್ತರಿಗೆ ಈ ಬಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಗಳು ನೀರು ಕುಡಿದಷ್ಟು ಸುಲಭ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಯ ತಲೆಕೆರೆದುಕೊಂಡರೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಹೇಳಲಾರದಂಥ ಅನೇಕ ಲೆಕ್ಕಗಳು ಜನಪದರಲ್ಲಿವೆ. ಅಂಥ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಈಗ ನೋಡಬಹುದು. ಆನೆಗೆ ಐದು ರೂಪಾಯಿ, ಕುದುರೆಗೆ ಮುಕ್ಕಾಲು ರೂಪಾಯಿ, ಕತ್ತೆಗೆ ಕಾಲು ರೂಪಾಯಿಯಂತೆ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ನೂರು ರಾಸುಗಳನ್ನು ತಂದರೆ ಎಷ್ಟು ಆನೆಗಳಿವೆ ಎಷ್ಟು ಕುದುರೆಗಳಿವೆ ಎಷ್ಟು ಕತ್ತೆಗಳಿವೆ ? ಈ ಬಗೆಯ ಲೆಕ್ಕಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟು ಹೇಳುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವೇನಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಉತ್ತರಿಸಿದಾಗ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ :.ಅಕಟಕ
ಉದಾಹಣೆಗಳು
ಭಾಷಾ ಚಮತ್ಕಾರದಿಂದ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ರೀತಿ ನೋಡಿ :ಆಯ್ತು ನಾನೂರು ರೂಪಾಯಿ ಕೊಟ್ಟು ಒಂದು ಕುದುರೆ ತಂದು 300 ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಿದರೆ ಎಷ್ಟು ಲಾಭ ಬಂತು ? ಈ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ 100 ರೂ. ನಷ್ಟವೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ತಪ್ಪಾಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ನಾನೂರು ಎಂದರೆ ನಾನು ನೂರು ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ನಾನು ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗೆ ತಂದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಮುನ್ನೂರು ರೂ. ಗಳಿಗೆ ಮಾರಿದರೆ 200 ರೂ. ಲಾಭ ಎಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿದ್ದರೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಈ ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ನೋಡಿ: ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೂಡಿದರೆ ಹಾಗೂ ಗುಣಿಸಿದರೆ ಒಂದೇ ಉತ್ತರ ಬರಬೇಕು. ಹಾಗಾದರೆ ಮೂರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳಾವುವು ? ಉತ್ತರ 1,2, ಮತ್ತು 3 ಕೂಡಿದಾಗ : 1+2+3=6 ಗುಣಿಸಿದಾಗ : 1 (2 (3 =6 ಉತ್ತರವೇ ಇಲ್ಲದಂಥ ಕೆಲವು ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿ ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವನನ್ನು ನೋಡಿ ನಗುವುದೂ ಉಂಟು. ಅಂಥದೊಂದು ಈ ಲೆಕ್ಕ : 55 ಕುದುರೆಗಳನ್ನು, 11 ಗೂಟಗಳಿಗೆ-ಒಂದು ಗೂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತೊಂದು ಗೂಟಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ-ಬೆಸಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿರಿ. ಎಂದು ಲೆಕ್ಕವನ್ನು ಒಡ್ಡಿ ಉತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದವನನ್ನು ಮುಖಭಂಗ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೀಡು ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಪಂಥ ಕಟ್ಟಿ ಸೋಲಿಸುವುದು ಜನಪದರಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂಥ ನೂರಾರು ಲೆಕ್ಕಗಳು ಜನಪದ ಗಣಿತ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದದ ಈ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ 'ಜನಪದ ಚಮತ್ಕಾರ ಗಣಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಪಿ.ಕೆ. ರಾಜಶೇಖರ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನಸಂತೆ ಸಣ್ಣನಂಜೇಗೌಡರು ಸೇರಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. (ಪಿ.ಕೆ.ಆರ್.ಎ.
ವಿಮಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಹಳದೀಪುರ
ಶ್ರೀ ವಿಮಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಹಳದೀಪುರ
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವಾರು ವಿಚಾರಗಳು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ಇಂದ್ರರು ಬಹಳ ಅಭಿಮಾನದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಕದಂಬ ಅರಸರಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಸೇರಿದ್ದು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಭೈರರಸರು ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಬಸದಿಯು ಬಹಳ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಸರ್ವ ಜನಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಜೈನರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಮತಸ್ಥರೂ ಇಲ್ಲಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಗಳಿಗೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕದಂಬ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಇಂದ್ರರ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ರಾಜಕೀಯ ಅಧಿಕಾರವೂ ಇತ್ತು. ಇವರನ್ನು ಸಾಮಂತ ಮೂಲಕಾರ ಅರಸುಮನೆತನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಅಧಿಕಾರವಿದ್ದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ವರಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸ್ಥಳ
ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕಿನ ಹಳದೀಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಬಸದಿಯನ್ನು ಮೂಲಕಾರ ಬಸದಿಯೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ವಿಮಲನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ 7 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕುಮಟಾಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮುಖ್ಯರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಸಾಲಿಕೇರಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯವರೆಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ಮಾರ್ಗವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ, ಜೈನ ಮಹಾಸತಿ, ಕೆಂಡದ ಮಹಾಸತಿ ಮತ್ತು ಚೌಡೇಶ್ವರಿಯ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯಗಳಿವೆ. ಹಾಗೂ ಒಂದು ನಾಗಬನ, ಬಲಿಪೀಠ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಶಾಸನವಿದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಅಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ಪೂಜೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ನಂದಾದೀಪವು ಸದಾಕಾಲ ಬೆಳಗಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಮನೆತನದವರು ವಹಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ದೀಪೋತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂಡಿ ಹಬ್ಬ (ಕೆಂಡದ ಉತ್ಸವ) ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರಶಾಲೆ ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಈಶಾನ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ. ಆತನನ್ನು ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಆದ ಬಳಿಕ ಇತರ ಪೂಜೆಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
ವಿದಿವಿಧಾನ
ಸರ್ವಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ನಂಬಿಕೆ ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಗೋಳಿ ಬೀರಪ್ಪ, ಹೊಸ ಬಡೇವ, ಹಂದಿಕಂಡ, ಸಂಕೊಳ್ಳಿ, ಗೋಳಿ ಬೀರ, ಮಾಚಿಕಲ್ಲಮ್ಮ ಶಾಂತಿಕಾ ಪರಮೇಶ್ವರಿ, ಹಳ್ಳಗಿರಿ ಮುಳ್ಳಗಿರಿ ಮಾರಿಕಾಂಬಾ, ಹೊಸಬಯ್ಯ ಮತ್ತು ಭಂಡಾರದೇವಿ ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯ ಚಾಮರ, ಛತ್ರ, ಪತಾಕೆ, ದೀವಟಿಗೆ ಪಂಚವಾದ್ಯ ಸಹಿತ ಈ ದೇವತಾ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಮಾಜದ ಜನರು ಸೇರಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಈ ದೈವಶಕ್ತಿಗಳ ಆವೇಶ ಬರುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಕೆಂಡ ಸೇವೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಚೋಮದವರು, ಬಳಿಕ ಕಟಿಗೆದಾರರು ಈ ಕೆಂಡ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಈ ಉತ್ಸವಗಳು ಅಕ್ಷಯ ತದಿಗೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬಹಳ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಅನುಸಾರ ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವಕ್ಕೆ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲಕಿ ಉತ್ಸವವು ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು.