cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅರಿವೀಡುತನ(ಸೆನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ)
ಅರಿವೀಡುತನ: ಕಣ್ಣು, ಕಿವಿ, ಚರ್ಮ, ನಾಲಗೆ, ಮೂಗು, ಒಳಾಂಗಗಳಿಂದ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಸುದ್ದಿಗಳು ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮಾನವನಿಗೆ ಪರಿಸರದ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿವ ಬಲವೇ ಅರಿವೀಡುತನ (ಸೆನ್ಸಿಬಿಲಿಟಿ). ಈ ಬಲ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ತರ. ಕಿವಿಯಿಂದ ಕೆಳುವುದನ್ನೇ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಎಲೆಲ್ಲೂ ಸದ್ದಿಲ್ಲದಾಗ ನಾಲ್ಕೈದು ಕಿಲೊಮೀಟರುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಹಾರಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬಹಳ ಮಂದಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳ ಬಲ್ಲರು. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಇನ್ನೂ ದೂರದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ನೋವು, ಬೆಳಕು, ಒತ್ತಡಗಳ ಅರಿವುಗಳಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೆ. ನೋವು, ಮುಟ್ಟುವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೈದುಡಿತದ ಕೂಲಿ ಆಳುಗಳಿಗಿಂತ ಪಟ್ಟಣಿಗರೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈಡಾಗುವರು. ಓದಿದವರೂ ಕರಿಯರಿಗಿಂತ ಬಿಳಿಯರೂ ಈಡಾಗುವರು. ಉಪ್ಪು ಒಂದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ರುಚಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಹೆಂಗಸರೇ ಮುಂದು; ವಾಸನೆ, ಆಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು ಮುಂದು. ಅಂತೂ ಒಬ್ಬರದಿದ್ದಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಕಾಣ್ಕೆ ಇರದು. ಒಬ್ಬರಲ್ಲೇ ಒಂದೊಂದು ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ತೆರ. ಅರಿವೀಡುತನ ದಣಿವಾದಾಗ, ನಿದ್ದೆ ಬರುವಾಗ ಕುಂದಿರುವುದು. ಬಲು ಚಳಿಯಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ. ಅರಿವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನಸ್ಸಿಟರೆ ಅರಿವಿಗೆ ಈಡಾಗುವುದೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಮಿದುಳಿನ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವೀಡುತನ ಏರುಪೇರಾಗುವುದು. ಕೆಲವು ಹುಚ್ಚರು 12-15 ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಪಿಸುಮತಾಡಿದ್ದನ್ನೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳುವಸ್ತು. ಉನ್ಮಾದವೇರಿದ ಹುಡುಗಿಯರೂ ಸದ್ದುಗಳಿಗೆ ಅಷೇ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೊಲ್ಲಾಗರ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅದಲು ಬದಲು. ವಾಸನೆ, ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಸು ಬದಲಾದರೆ ಅವರಿಗೇನೂ ಗೊತ್ತಾಗದು. ಅರಿವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ವೈದ್ಯನಿಗೆ ನಿದಾನದಲ್ಲಿ ಬಹು ನೆರವಾಗುವುದು ನೋವಿನ ಅರಿವು. ಮೈಯಲ್ಲಿನ ಜೀವಕಣಗಳಿಗೆ ಕೆಡುಕಾದಾಗ, ಪೆಟ್ಟಾದಾಗ ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಟ್ಟುತ್ತದೆ. ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇಂತಿಷ್ಟೇ ಚೋದಿಸಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಉತಕಗಳಿಗೆ (ಟಿಷ್ಯೂಸ್) ಅಪಾಯವಾಗುವಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಸಾಕು, ನೋವು ತೋರುವುದು. ಉಳಿದ ಅರಿವುಗಳಿಗಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ನೋವಿನ ಪಡೆಕಗಳು ಬೇರೆಯಾಗಿ ವಿಶೇಷದವಲ್ಲ ನರಗಳ ಬಿಡಿಯಾದ ತುದಿಗಳೇ ನೋವಿನ ಪಡೆಕಗಳು. ತರಚಲು, ಜಜ್ಜುಗಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜೋರಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. ಬೇನೆಬಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಅರಿವೀಡುತನವನ್ನು ಕುಂದಿಸಬೇಕಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಹಲ್ಲು ಕೀಳುವಾಗ ಮಾಡುವಂತೆ, ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾದರೂ ಒಂದೆಡೆ ಇದು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸಲು, ಆ ಜಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಕೊಕೇನಿನ ತಾವಿನ ಅರಿವಳಿಕವನ್ನು (ಅನೀಸ್ತೆಟಿಕ್) ಚುಚ್ಚಬಹುದು. ತತ್ಕಾಲ ಮಾತ್ರ ಎಚ್ಚರ ಕಳೆಯಲು ಈಥರಿನಂತ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವಳಿಕವನ್ನೇ ಕೊಡಬಹುದು. ನಿದ್ದೆಗೇಡು, ಬಲು ಕಳವಳ, ನರನಿತ್ರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅರಿವುಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯ ಅರಿವ ಬಲಯನ್ನು ಕೆಲವೇಳೆ ಕುಂದಿಸದೆಯೇ ಅರಿವೀಡುತನಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಶಮನಿಕಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯವು. (ಎಂ.ಬಿ.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು
ಪ್ರಸಕ್ತ ಸನ್ನಿವೇಶ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ನಿಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
ಫೋರ್ಟಿಸ್‌ ಬಿರ್ಲಾ ಸನ್‌ಲೈಫ್‌ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಫ್‌ ಬರೋಡಾ HDFC ING ವೈಶ್ಯ ICICI ಪ್ರುಡೆನ್ಷಿಯಲ್‌ SBI ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್‌ ಟಾಟಾ ಕೋಟಕ್‌ ಮಹೀಂದ್ರಾ ಯುನಿಟ್‌ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ರಿಲಯೆನ್ಸ್‌ IDFC ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಟೆಂಪಲ್‌ಟನ್‌ ಸುಂದರಮ್‌ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್‌ ರೆಲಿಗೇರ್‌‌ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್‌ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್‌‌ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್‌
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು ಒಂದು ಆಳವಾಗಿ ತಲುಪದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿವೆ
ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯಿಂದಲೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಈಗ ಅವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮೌಲ್ಯವು ೭,೮೧,೭೧,೧೫೨ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ (೨೦೧೦ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೮ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ) ಮುಟ್ಟಿರುವುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ (ಮೂಲ: ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್ಸ್‌, ಇಂಡಿಯಾ), ೧೦%ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಭಾರತೀಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡಿವೆ. ಬಾಸ್ಟನ್‌ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯೊಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹಿಂಜರಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಯ ಕೊರತೆಯಿರುವುದೂ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಈ ಹಿಂಜರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ೧೫ ಭಾರತೀಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿನ ಸರಿಸುಮಾರು ೧೦,೦೦೦ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಈ ವರದಿಯು ಆಧರಿಸಿದೆ.ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ೪೩ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಿವೆ.
ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡದಿರುವುದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣವು ನಗರದ ಗಾತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಲಿಖಿತಸಾಕ್ಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂತೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಳಿತಾಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರ ಪೈಕಿ, ಮಹಾನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ Iರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಹತ್ತಿರ ಹತ್ತಿರ ೪೦%ನಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಇಂಥ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರೆ, ಶ್ರೇಣಿ IIರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ೩೩%ನಷ್ಟು ಜನರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, ಇಂಥ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡುವುದು ಎಂಬುದು ತಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಹಣಹೂಡಿರುವವರ ನಡುವಿನ ಹತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ಮಂದಿ ತಮ್ಮ ಈ ಕ್ರಮದ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಇತರ ಸ್ವತ್ತು ವರ್ಗಗಳಿಗಿಂತ ಈ ಸ್ವತ್ತುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ತಾವು ಭಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದಲೇ ತಾವು ಹಾಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಭಾವಬೀರುವ ಕೆಲವೊಂದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಲಿಖಿತಸಾಕ್ಷ್ಯ ೨ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ.ಕುತೂಹಲಕರವೆಂಬಂತೆ, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹಣಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ “ಅಪಾಯ”ವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬಂತೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲದವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರೆ, ಹಣಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರು ವಾಸ್ತವಾಂಶವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು “ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳಾಗಿವೆ” ಮತ್ತು “ಹೆಚ್ಚು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿವೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಹೂಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಇವೇ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೂಲ
೧.ಬಾಸ್ಟನ್‌ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ೨.ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ಫಂಡ್ಸ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ೩.ಇಂಡಿಯಾಮಾರ್ಟ್‌
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮ್ಯೂಚುಯಲ್‌ ನಿಧಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು
ಒಳ್ಪು
ಒಳ್ಪು ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಕೆಂಗಲ್
ಕೆಂಗಲ್ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ವಿಧಾನಸೌಧ ನಿರ್ಮಾತೃ ಕೆಂಗಲ್ ಹನುಮಂತಯ್ಯನ ಊರು. ಕೆಂಗಲ್ ನಲ್ಲಿ ಜಗತ್ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಹನುಮಂತ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್
ಮಂಜುನಾಥ್ ನಾಯಕರ್ (ಇಂಗ್ಲೀಷ್:Master Manjunath) ರವರು ಭಾರತೀಯ ನಟ ಮತ್ತು ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಷನ್ಶಿಪ್ ವೃತ್ತಿಪರರು. ಪರದೆಯ ಹೆಸರು ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮಾಲ್ಗುಡಿ ಡೇಸ್ (೧೯೮೭) ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ದೂರದರ್ಶನದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ "ಸ್ವಾಮಿ ಆಂಡ್ ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್" ಸಂಚಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲು ಸಿಗುವ "ಸ್ವಾಮಿ" ಎಂಬ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು CA ಫೌಂಡೇಷನ್ ಕೋರ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ತನ್ನ ಮೂರು ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಂಜುನಾಥ್ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ೬೮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನ ಅವರ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ, ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಒಂದು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ೧೯೮೫-೮೬ ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಶಾಲೆಯ ರಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು ತದನಂತರ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು.
ಅವರು ಸೂಪರ್-ಹಿಟ್ ಸಿನೆಮಾ ನಟ-ನಿರ್ದೇಶಕ ಶಂಕರ್ ನಾಗ್ ರವರ 'ನೋಡಿ ಸ್ವಾಮಿ ನಾವಿರೋದೆ ಹೀಗೆ', 'ಎಸ್.ಪಿ.ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನಾ-೧', 'ಎಸ್.ಪಿ. ಸಾಂಗ್ಲಿಯಾನಾ-೨' ರಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಅಗ್ನಿಪಥ್ (೧೯೯೦) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಯುವ ವಿಜಯ್ ದೀನನಾಥ್ ಚೌಹಾಣ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೇಲೆ ಗಮನವಹಿಸಲು ತನ್ನ ೧೯ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ನಟನೆಯನ್ನು ತೊರೆದರು.
ಅವರು ಪಿ.ಆರ್ ವೃತ್ತಿಪರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು - ಮೈಸೂರು ಇನ್ಫ್ರಾಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಕಾರಿಡಾರ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ (ಬಿ.ಎಂ.ಐ.ಸಿ.ಪಿ) ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈಗ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಪಿ.ಆರ್ ಸಲಹಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಂಜುನಾಥ್ ರವರು ಕ್ರೀಡಾಪಟು (ಒಟ ಹಾಗು ಜಿಗಿತ ಪಟು) ಸ್ವರ್ಣರೇಖಾರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ದಶವಾರ
ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದಶವಾರ ಗ್ರಾಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ದೃವತಾರೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಬಿ.ಸರೋಜಾದೇವಿಯವರ ಊರು.
ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಸ್ಯಾನ್ ಬಾರ್ನ್ ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾ ಹೊಲ
'Sanborn Agricultural Experiment Farm’ (UMC), Columbia
ಇಂದಿಗೂ ನಾವು, ಕೊಲಂಬಿಯಾನಗರದ ಮಿಸ್ಸೂರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಒಳಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ’ಸ್ಯಾನ್ ಬರ್ನ್ ಕೃಷಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾ ಹೊಲ,’ ವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದು ೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೇ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡುಹೋಗುವಿಕೆ, ಪ್ರತಿಬೆಳೆಯಲ್ಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಮಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಬಿತ್ತನೆ, ಕಟಾವುಮಾಡುವ ಸುಧಾರಿತ ಪದ್ಧತಿಗಳ-ಅಭ್ಯಾಸ, ಮತ್ತು ಬೇಸಾಯದಲ್ಲಿ ಅವಲಂಭಿಸಬೇಕಾದ ಕೆಲವೊಂದು ನಡುವಳಿಕೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವಸಲುವಾಗಿ ಅನುಸಂಧಾನವನ್ನು ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಶುರುವಾದದ್ದೇ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾ ಹೊಲ,' ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿದೆ
'ಸ್ಯಾನ್ ಬಾರ್ನ್', 'ಕೃಷಿಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾ-ಹೊಲ' ವನ್ನು ಅದರ ಪ್ರಥಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ’ಡಾ. ಸ್ಯಾನ್ ಬಾರ್ನ್,’ ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾಗಿದ್ದ, ಮೆಕ್ಕೇಜೋಳದ ಫಸಲನ್ನು '(Corn)' ಉತ್ತಮಪಡಿಸುವ ಗುರಿಯಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೊಲವಿದು. ಅಂದಿನದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಹಾಗೂ ವಿಕಸಿತ-ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗದಿದ್ದರೂ, ಸಸ್ಯ-ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು, ಕ್ರಮೇಣ ಆಹಾರಧಾನ್ಯಗಳ, ಎಣ್ಣೆಕಾಳುಗಳ, ಹತ್ತಿ, ಸೆಣಬು, ಮುಂತಾದ ವಿಕಸಿತ ಸಸ್ಯಗಳು, ವಸ್ತ್ರ-ನಿರ್ಮಾಣವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಿರುವ ಕೊಡುಗೆಗೆ ದಾರಿಯಾಗಿ, ಇಂದು ನಾವುಕಾಣುವ ಪ್ರಚಂಡ-ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿಗೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣು-ಹಂಪಲುಗಳು ವರ್ಷ-ವಿಡೀ ದೊರೆಯುವಂತಾದವು. ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕಾ ಹೊಲದ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ, ಅಂದರೆ, 'ಮಿಸ್ಸೂರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ'ದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ, ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೀಜತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪೆನಿ, 'ಮೋನ್ಸ್ಯಾಂಟೊ' 'ಮಿಸ್ಸೂರಿ ಕೃಷಿವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬೆಳೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯ'ಗಳಿಗೆ ವಿತ್ತೀಯ ಸಹಾಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ
ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಕೋಟೆ
ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಕೇವಲ ೩೫ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಊರು ದೇವನಹಳ್ಳಿ. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳ. ಆದರೂ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಜನಜನಿತವಾದದ್ದು ಕೇವಲ ಐದಾರು ವರ್ಷದಿಂದೀಚೆಗೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಬಂದಾಗ, ಮೈಸೂರು ರಸ್ತೆಯ ಕುಂಬಳಗೋಡು ಹಾಗೂ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ಹೆಸರು ಕೇಳಿಬಂತು. ಕೊನೆಗೆ ಜಯಿಸಿದ್ದು ದೇವನಹಳ್ಳಿ.
ಇತಿಹಾಸ: ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಊರು.೧೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲಿ ಊರಿತ್ತು ಎಂದು ಶಾಸನಗಳು ಸಾರುತ್ತವೆ. ಈ ಊರಿನ ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ದೇವನದೊಡ್ಡಿ. ಇಲ್ಲಿ ೫೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪುರಾತನವಾದ ಭದ್ರವಾದ ಹಾಗೂ ಆಮೆಯಾಕಾರದ ಸುಂದರ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಕಂಚಿಯಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಆವತಿ ರಾಜವಂಶದ ಮಲ್ಲಭೈರೇಗೌಡ ೧೫೦೧ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿದ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ.
೧೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಾಂಚೀಪುರ ಸಮೀಪದ ಅತ್ತೂರಿನ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ಉಪಟಳ ತಾಳಲಾರದೆ ಊರು ಬಿಟ್ಟು ಬಂದ ರಣಭೈರೇಗೌಡ ಹಾಗೂ ಆತನ ಆರು ಸಹೋದರರು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ನೀರಿದ್ದ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಆವತಿ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಯಜಮಾನಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೭೪೯ರಲ್ಲಿ ದಳವಾಯಿ ನಂಜರಾಜಯ್ಯ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಆಗ ಇದು ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತು. ಹೈದರಾಲಿಯ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರತಾಪಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ. ಹೈದರಾಲಿ ರಾಜನಾದ ಬಳಿಕ ಈ ಕೋಟೆಯನು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಸಿದ. ಹೈದರ್ ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೂ ಇವೆ. ನಂತರ ದೇವನಹಳ್ಳಿಗೆ ಟಿಪ್ಪು ಯೂಸಫಾಬಾದ್ ಎಂದೂ ಕರೆದ. ಆದರೆ ಆ ಹೆಸರು ಸ್ಥಿರವಾಗಲಿಲ್ಲ. ೧೭೯೧ರಲ್ಲಿ ಈ ಕೋಟೆ ಕಾರ್ನವಾಲೀಸ್ ಪಾಲಾಯಿತು.ಇಂದಿಗೂ ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆ: ಕಲ್ಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆ, ಗಾರೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ೧೩ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಲಗಳಿವೆ. ಎರಡು ಚೌಕಾಕಾರದ ಬತೇರಿಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಹೊರಭಿತ್ತಿಯ ಒಳಗಡೆ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ರಂದ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ರಂಧ್ರಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ದೂರದರ್ಶಕದಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ಕಿಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಕೋಟೆಯ ಹೊರಗಿನ ಚಿತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಶತ್ರುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆಯಲು ಇದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕೋಟೆಯ ಪೂರ್ವದ ಬಾಗಿಲು ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿದೆಯಾದರೂ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಬಾಗಿಲು ಸುಭದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶತ್ರುಗಳ ದಾಳಿಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಕಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೂ ಈ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಗೇ ನಿಂತು ಹೊರಗಿನಿಂದ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡುವ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಸಕಲ ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನಿವಾರ್‍ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತುರ್ತು ಮಾರ್ಗವೂ ಇದೆ. ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಕಾವಲು ಗೋಪುರಗಳಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಕಾವಲುಗಾರರ ನಿವಾಸಗಳೂ ಇವೆ. ಈಗ ಈ ಕಾವಲು ನಿವಾಸಗಳು ಊರಿನವರಿಗೆ ಶೌಚಗೃಹವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು, ಪೋಲಿ ಹುಡುಗರ ಜೂಜಾಟದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದು ದುರ್ದೈವ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ, ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವ ಬದಲು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿರುವುದು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ವ್ಯಥೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕೋಟೆಯ ಸುತ್ತ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥ ಕಂದಕ ತೋಡಿ ಅದರಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಸಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದರು ಎಂದು ಊರಿನ ಹಿರೀಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಂದಕ ಇತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕುರುಹುಗಳೂ ಇವೆ. ಹಳೆಯ ನಂಜುಂಡೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇಗುಲ, ಸುಲ್ತಾನ್‌ಪೇಟೆ, ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರ ಸರೋವರ, ವೇಣುಗೋಪಾಲಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ, ಆವತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೀರ್ತಿ ಪತಾಕೆಯನ್ನು ಬಾನೆತ್ತರ ಹಾರಿಸಿದ ಮೈಸೂರು ಹುಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಸುಲ್ತಾನರ ಗೌರವಾರ್ಥ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವಿಜಯಪುರ - ಟಿಪ್ಪೂ ಉತ್ಸವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪೂ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜೆ.ಎಚ್. ಪಟೇಲ್ ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದ್ದರು.
ಒಸಡು
thumb
ಒಸಡು ಬಾಯಿಯೊಳಗೆ ಹನ್ವಸ್ಥಿ ಮತ್ತು ದವಡೆ ಎಲುಬಿನ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಲೋಳೆಪೊರೆ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಸಡಿನ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು. ಒಸಡು ಬಾಯಿಯ ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶದ ಒಳಪದರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಒಸಡು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ತುಟಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನ್ನೆಗಳ ಮೃದು ಅಂಗಾಂಶದ ಒಳಪದರಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಒಸಡಿನ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವು ಕೆಳಗಿರುವ ಮೂಳೆಗೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಬಂಧಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಾಗುವ ಆಹಾರದ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತವಾಗಿರುವಾಗ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಆಳದ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಗೆ ದಂತ ಸಂಬಂಧಿ ತಿರಸ್ಕಾರಗಳ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಜನರಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಒಸಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹವಳ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೆಲನಿನ್ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಾಢ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರಬಹುದು.
ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಂಪುತನವು, ಊತ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉರಿಯೂತವು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಜನ್ಯ ಪಿಟ್ಟಿನ ಶೇಖರಣೆಯಿಂದ ಇರಬಹುದು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಅಂಗಾಂಶದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನೋಟವು ಕೆಳಗಿನ ಊತಕಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು (ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ರೋಗ ಎರಡರಲ್ಲೂ) ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಒಸಡಿನ ಅಂಗಾಂಶವು ಆರೋಗ್ಯವಂತವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ, ಅದು ಒಸಡಿನ ರೋಗವು ಪೆರಿಡಾಂಚಿಯಮ್‍ನ ಹೆಚ್ಚು ಆಳದ ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ಮುಂದುವರಿಯಲು ದ್ವಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಇದರಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಧಾರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಳಪೆ ಮುನ್ನರಿವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ದಂತ ತಜ್ಞರು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಪರಿದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಗೃಹ ಆರೈಕೆ ಸೂಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುನಶ್ಚೈತನ್ಯಕಾರಿ ಆರೈಕೆಯು ಅಂಗಾಂಶದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ.
ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಒಸಡು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಹವಳ ಗುಲಾಬಿ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿರುವ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿಯಂತಹ ಇತರ ಬಣ್ಣಗಳು ಉರಿಯೂತ (ಜಿಂಜಿವೈಟಿಸ್) ಅಥವಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಹವಳ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾದರೂ, ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಇದು ಹೊರಪದರ ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಕೆರಟಿನೀಕರಣದ ಪ್ರಮಾಣ, ಒಸಡಿಗೆ ರಕ್ತದ ಹರಿವು, ಸಹಜ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಔಷದಿಗಳಂತಹ ಅಂಶಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿರಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಕ್ರೂಶಾರೋಹಣ
ಕ್ರೂಶಾರೋಹಣವು (ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸುವುದು) ಮರಣದಂಡನೆಯ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ತುತ್ತಾದವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ತೊಲೆಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದು ನಾಟಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಳಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ಉಸಿರುಗಟ್ಟಿ ಸಾವು ಬರುವವರೆಗೆ ಬಹುಶಃ ಹಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತೂಗಾಡಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಏಸು ಕ್ರಿಸ್ತನ ಕ್ರೂಶಾರೋಹಣವು ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ರಿಸ್ತನನ್ನು ಮೊಳೆ ಹೊಡೆದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುವ) ಶಿಲುಬೆಯು ಅನೇಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಚರ್ಚುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಣದಂಡನೆಯ ವಿಧಾನಗಳು
ಗೋಮತೀ ನದಿ
ಗೋಮತೀ ನದಿ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಒಂದು ನದಿ, ಗಂಗಾನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಪಿಲಿಬಿತ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 32 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಮತ್ ತಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ (ಉ.ಅ.28° 35ದಿ ; ಪು.ರೇ.80° 75ದಿ) ಹುಟ್ಟಿ 19 ಕಿಮೀ ವರೆಗೆ ಝರಿಯಂತೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. 56 ಕಿಮೀ ಹರಿದ ಅನಂತರ ಜೊಮ್ಕೈ ನದಿ ಇದನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಪ್ರವಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇದು ಹರಿಯತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಶಹಜಹಾನ್ಪುರ ದಿಂದ ಖೇರೀಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿಗೆ 63 ಮೀ ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಸೇತುವೆಯನ್ನು ದಾಟಿದ ಮೇಲೆ ಮಂದಗತಿಯಿಂದ ಹರಿಯುವ ಈ ನದಿಗೆ ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳೂ ನಾಲೆಗಳೂ ಬಂದು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಮುಹಮ್ಮದೀಯಿಂದ ಲಖನೌ ವರೆಗೆ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದ ಅಗಲ 30-36 ಮೀ. ಇಲ್ಲಿ ನದಿಯ ದಡಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಎತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಸೀತಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಮತಿಯನ್ನು ಬಂದು ಸೇರುವ ನದಿಗಳು ಕಥ್ನಾ ಮತ್ತು ಸರಾಯಾನ. ಲಖನೌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸೇತುವೆಗಳಿವೆ. ಲಖನೌದಿಂದ ಮುಂದೆ ಈ ನದಿ ಬಾರಾಬಂಕಿ, ಸುಲ್ತಾನ್ಪುರ ಮತ್ತು ಜೌನ್ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮಾರ್ಗ ಅಂಕುಡೊಂಕು; ಪಾತ್ರದ ಅಗಲ 60-180 ಮೀ. ಜೌನ್ಪುರದಲ್ಲಿ 16ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ 196 ಮೀ ಉದ್ದದ ಶಾಹೀ ಎಂಬ ಕಲ್ಲುಸೇತುವೆ ತುಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಮುಂದೆ ಗೋಮತಿಯನ್ನು ಸೇರುವ ನದಿ ಸಯೀ. ವಾರಾಣಸಿಯಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ 32 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಗೋಮತೀ ನದಿ ಘಾಜಿಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೈದ್ಪುರ ಎಂಬ ಊರಿನ ಹತ್ತಿರ ಗಂಗಾನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಸು. 940 ಕಿಮೀ.
ಗೋಮತೀ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳಿಂದ 30,437 ಚ.ಕಿಮೀ ಪ್ರದೇಶ ಫಲವತ್ತಾಗಿದೆ. ಅತಿವೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ನೆರೆ ಬರುವುದುಂಟು. ಗೋಮತೀ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಹಮ್ಮದೀವರೆಗೆ ದೋಣಿ ಸಂಚಾರ ಸಾಧ್ಯ. ಲಖನೌ, ಸೀತಾಪುರ, ಬಾರಾಬಂಕಿ, ರಾಯ್ಬರೇಲಿ, ಸುಲ್ತಾನ್ಪುರ, ಜೌನ್ಪುರ ನಗರಗಳು ಗೋಮತೀ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಅರಿಸಾಯೆಮ
ಅರಿಸಾಯೆಮ : ಅಂದವಾದ ಹೂ ಬಿಡುವ ಅಲಂಕಾರ ಸಸ್ಯ. ಏರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. 60 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಒಳಗೂಂಡಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಪರ್ಣಸಸಿಗಳು,ಕಾಂಡ ಗಿಡ್ಡ, ಎಲೆಯ ತುದಿ ತೊಟ್ಟು ತೆಳ್ಳಗೆ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಎಲೆ ತುದಿ ಸೀಳಿರುತ್ತದೆ.ಹೂ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದವಾಗಿ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಹೂಗೊಂಚಲ ಕವಚ ಗೊಂಚಲನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು ತುದಿ ನಾಗರಹೆಡೆಯಂತೆ ಗೊಂಚಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ.ಗೊಂಚಲು ಸ್ಪೇಡಿಕ್ಸ್ ಮಾದರಿಯದು. ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಜೆ ಅನುಬಂಧಗಳಿವೆ. ಲಿಂಗ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿವೆ. ಗಂಡು ಹೂಗಳಲ್ಲಿ 2-4 ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಪರಾಗಕೋಶಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಹೂಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಬೀಜಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ಅಂಡಾಶಯವೂ ಇವೆ. ಫಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹಲವು ಬೀಜವುಳ್ಳ ಬೆರಿ ಮಾದರಿಯದು. ಗೊಂಚಲಾಗಿದ್ದು ಮಾಗಿದಾಗ ಕೆಂಪಗೆ ಕಾಣುತ್ತ್ತದೆ.ಅರಿಸಾಯೆಮ ಸ್ಪೀಸಿಯೋಸ, ಅರಿಸಾಯೆಮ ಫಿಂಬ್ರಿಯೇಟಮ್ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಲಶುನಗಳಿಂದ ಸಸಿಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಮಾಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/> ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ಉದಯನ (ವಿಖ್ಯಾತ ನ್ಯಾಯಾಚಾರ್ಯ)
ಉದಯನ': ವಿಖ್ಯಾತ ನ್ಯಾಯಾಚಾರ್ಯ. ಕಾಲ ಸು. 10ನೆಯ ಶತಮಾನ. ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ವೈಶೇಷಿಕ ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಚಾರಪೂರ್ವಕವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಪರಿಷ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ವಾಚಸ್ಪತಿಮಿಶ್ರನ ನ್ಯಾಯಭಾಷ್ಯವಾರ್ತಿಕ ತಾತ್ಪರ್ಯ ಟೀಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಶುದ್ಧಿ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ವೈಶೇಷಿಕ ಭಾಷ್ಯದ ಮೇಲೆ ಟೀಕೆಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನ್ಯಾಯ ಕುಸುಮಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಾಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಆತ್ಮತತ್ತ್ವವಿವೇಕದಲ್ಲಿ ಆತ್ಮ ವಿಷಯಕ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವೈದಿಕ ದರ್ಶನಗಳ ಮತ್ತು ನಿರೀಶ್ವರ ವಾದಗಳ ಖಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ಈತನ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ನ್ಯಾಯ ಪೂರ್ಣರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ನವೀನ ನ್ಯಾಯದ ಮೂಲಪುರುಷ ಗಂಗೇಶೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಉದಯನನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಋಣಿ. ತಾರ್ಕಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ದಾರ್ಶನಿಕ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಸಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪೀಠಿಕೆ ಯಕ್ಷಗಾನವು ಒಂದು ಜನಪದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಮುಮ್ಮೇಳ ಕಲಾವಿದರೆಂಬ ೨ ವಿಧಗಳಿವೆ. ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತರು, ಮದ್ದಳೆಗಾರ,ಚೆಂಡೆವಾದಕ,ಚಕ್ರತಾಳ ಮತ್ತು ಶೃತಿ ನುಡಿಸುವವ(ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ) ಕಲಾವಿದರಿದ್ದರೆ, ಮುಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಪಕಡಿ ವೇಷ,ಬಣ್ಣದ ವೇಷ ಸ್ತ್ರೀವೇಷಗಳ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. =ಯಕ್ಷಗಾನದ ಹಿಮ್ಮೇಳ ಕಲಾವಿದರು=
ಭಾಗವತ(ರು)
ಪೋಷಾಕು: ಗರ್ಭಸುತ್ತಿ ಮುಂಡಾಸು, ಕಪ್ಪು ಡವರಂಗಿ(ಕೋಟು) ಮತ್ತು ಕೊರಳಿಗೆ ಗುಂಡುಸರ, ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಂಧದಲ್ಲಿ ಉದ್ದನಾಮ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಗೀರು. ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಾಂಪ್ರಾದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮೇಳದ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಚಾಲಕ ಕೂಡ. ಆಟ ತಾಳಮದ್ದಳೆಗೆ ಪ್ರಸಂಗದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದು ಇವನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯ. ರಂಗದ ಲಯ, ಗತಿಗಳ ನಿರ್ಣಯ, ಸಮಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ರಂಗ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ಇವನಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ, ಚೌಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರ ಶಿಸ್ತು ಇವನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕೆಲಸಗಳು. ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸಂಗ ನಿರ್ಣಯವೂ ಇವನದ್ದಾಗಿತ್ತು ಈಗ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಿಗೆ ಅದರ ಹೊಣೆ ಸಂದಿದೆ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮಧ್ಯೆ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನು ಮಾತಿಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು, ಜಾಗಟೆ ತಾಳಗಳ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟು, ಮಾತು ಸೇರಿಸಿ, ವೇಷಧಾರಿಗಳಿಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿ, ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಎಲ್ಲಾಪಾತ್ರಗಳೂ ಸ್ವಗತವನ್ನು ಭಾಗವತರಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಈತನು ಹೂಂಗುಟ್ಟುತ್ತಾ, ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಮಾತಿಗೆ ಬಲ ಕೊಡುವನು. ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಜಾಗಟೆ
ಭಾಗವತರು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ತಾಳವಾದ್ಯ: ಕಂಚಿನ ಗಂಟೆ, ಕಂಚು-ಬೆಳ್ಳಿ ಮಿಶ್ರಣ ಅಥವಾ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದು ವ್ಥತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು ಬದಿಗೆ ಹಗ್ಗ ಸಿಕ್ಕಿಸಲು ಎರಡು ತೂತುಗಳಿವೆ.
ಜಾಗಟೆ ಕೋಲು
ಜಾಗಟೆ ಬಡಿಯಲು ಬಳಸುವ ಕೋಲು. ಜಿಂಕೆಯ ಕೊಂಬು ಅಥವಾ ಮರದ ತುಂಡಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಚೆಂಡೆ
ರಚನೆ: ಚೆಂಡೆಯ ಉದ್ದ 15 ರಿಂದ 17 ಇಂಚು ಮತ್ತು ಬಾಯಿಯ ಅಳತೆ 8ರಿಂದ 10 ಇಂಚು ವ್ಯಾಸದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಅಡಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಏಳರಿಂದ ಹತ್ತು ಕವಳ(ಚರ್ಮ)ಗಳನ್ನೂ ಮೇಲ್ಬದಿಗೆ ಒಂದು ಚರ್ಮವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚುವರು. ಈ ಚರ್ಮವು ದನದ ಕರುವಿನ ಅಥವಾ ಆಡಿದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚೆಂಡೆಯ ಮುಚ್ಚಿಗೆಯ ಅಂಚಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಕಣ್ಣು(ತೂತು)ಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಚೆಂಡೆಯ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಗಿಯುವ ಹಗ್ಗಗಳು ಊರ ಸೆಣಬು ಅಥವಾ ಕೋಲು ನಾರಿನವು.ಈಗ ಫೈಬರ್ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಚೆಂಡೆಯು ಹಿಮ್ಮೇಳ ವಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ನಿಂತುಕೊಂಡು ಹೆಗಳಿಗೆ ತೂಗುಹಾಕಿ ಮೊಣಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಬಾರಿಸುವ ಬದಿ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಕೋಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೈಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಎರಡು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಬಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ಚಂಡೆ ಒಂದು ವೀರವಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಸೌಮ್ಯ ಪದಗಳಿಗೆ ಬಾರಿಸುವುದು ವಿರಳ.
ಮದ್ದಳೆ
ರಚನೆ: ಮರದ ಟೊಳ್ಳು ಕಳಸಿಗೆ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಚರ್ಮ ಮಚ್ಚಿರರತ್ತದೆ. ಅಳತೆ: 20ರಿಂದ 25ಇಂಚು. ಸುತ್ತಳತೆ ಮಧ್ಯದ ಡೊಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ 30-32 ಇಂಚು. ಎಡಬದಿ ಬಾಯಿ ಅಳತೆ ಸುಮಾರು 7ಇಂಚು.ಇದು ಶುೃತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಎಂದರೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂನ ಬಿಳಿಮೂರು, ಬಿಳಿನಾಲ್ಕು, ಕಪ್ಪುಮೂರು, ಕಪ್ಪುಐದು ಹೀಗೆ ಐದು ಮನೆಗಳ ಶುೃತಿಗೆ ಉದ್ದ 22ಇಂಚು. ಡೊಳ್ಳಿನ ಅಳತೆ 29ಇಂಚು. ಬಲಬಾಯಿ 5¾ಇಂಚು. ಎಡಬಾಯಿ6ಳಿಇಂಚು. ಮದ್ದಳೆಯೆಂಬುದು ಯಕ್ಷಗಾನದ ಸ್ಥಾಯಿ ಹಿಮ್ಮೇಳ ವಾದ್ಯ. ಹಿಂದೆ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೇಜು ಅಥವಾ ಮಂಚ ಬರುವ ಮೊದಲು ಮದ್ದಳೆಯನ್ನು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ವಾದಕನು ನಿಂತುಕೊಂಡು ಬಾರಿಸುವ ಕ್ರಮವಿತ್ತು. ಹಿಂದೆ ಎಲ್ಲಾ ತಿಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಬಾರಿಸುವ ಕ್ರಮ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಶುೃತಿಗಳನ್ನು ಏರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ 12 ಇಂಚಿನಿಂದ 18 ಇಂಚಿ ಉದ್ದದ, 5ರಿಂದ 3ಳಿ ಇಂಚಿನವರೆಗಿನ ಮದ್ದಳೆಗಳೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಚಕ್ರತಾಳ
ಕಂಚಿನ ದೊಡ್ಡ ತಾಳ. ಸುಮಾರು 3-4ಇಂಚು ವ್ಯಾಸದ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಂತಿರುವ ವಾದ್ಯ. ಇದನ್ನು ಚೆಂಡೆಗೆ ಹಿಮ್ಮೇಳವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮದ್ದಳೆ ಮಾತ್ರ ಬಾರಿಸುವಾಗ ಚಕ್ರತಾಳವನ್ನು ಬಾರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ: ಶುೃತಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ವಾದ್ಯ. ಭಾಗವತನಿಗೆ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಾರರಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
=ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿನ ರಾಗಗಳು,ತಾಳಗಳು,ಅಕ್ಷರಕಾಲ,=
ಚಕ್ಕರೆ
ಚಕ್ಕರೆ ಗ್ರಾಮ ಸಿ.ಪಿ.ಯೋಗಿಶ್ವರ್, ಚಕ್ಕರೆ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ, ದೇ.ಜವರೆಗೌಡರವರ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ ಊರು.
ಮೂಲಾ
ಮೂಲಾ ನಕ್ಷತ್ರ
---
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ: ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ
ಪೋಪ್
ಪೋಪ್ (ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಿಂದ: "ಪಾಪಾ" ಅಥವಾ "ತಂದೆ" ಗ್ರೀಕ್‌ನಿಂದ πάπας, ಪಾಪಸ್, "ಪಾಪಾ", ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಪಾ) ರೋಮ್‌ನ ಬಿಷಪ್ (ಕ್ರೈಸ್ತರ ಪ್ರಧಾನ ಗುರು) ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಕ್ಯಾಥಲಿಕ್ ಇಗರ್ಜಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ (ಅಂದರೆ, ರೋಮ್‌ನ ಪ್ರಧಾನ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಪ್ಪಿಗೆಯಿರುವ ಎಲ್ಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಆಧಾರಿತ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಕರ್ಮಾಚರಣೆ ಬಳಸುವ ಇಗರ್ಜಿಗಳು). ಪೋಪ್ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಗರದ ಮುಖ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕೂಡ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೬, ೨೦೦೫ರಂದು ಪೋಪ್ ಚುನಾವಣಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾದ ಪೋಪ್ ೧೬ನೇ ಬೆನಿಡಿಕ್ಟ್ (೨೬೫ನೇ) ಪೋಪ್ ರು ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದುದರಿಂದ  ೨೬೬ನೆಯ ಪೋಪ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಚ್ ೧೩ ರಂದು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ ದ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಜಾರ್ಜ್ ಮಾರಿಯೋ ಬರ್ಗೊಗ್ಲಿಯೋ ಅವರು ಪೋಪ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಎಂಬ ನಾಮಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಪದವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ಕ್ವಾಜಿ ಸಝಾದ್ ಅಲಿ ಜಹೀರ್
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಜಹೀರ್ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೧ ರಂದು ಕೊಮಿಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೌಡ್ಕಂಡಿ ಉಪಜಿಲಾದ ಚೌಸೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ
ಜಹೀರ್ ೧೯೬೯ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸೇನೆಗೆ ಕೆಡೆಟ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕಾಕುಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಕೆಡೆಟ್ ಆಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜಹೀರ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಅವರು ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಟರ್೪ ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ೨ ನೇ ಆರ್ಟಿಲರಿ ಫೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಆರು ೧೦೫ ಎಂಎಂ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತಿ ಬಾಹಿನಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮುಕ್ತಿ ಬಾಹಿನಿಗಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಫಿರಂಗಿ ಪಡೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ರೌಶನ್ ಅರಾ ಬ್ಯಾಟರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅವರು ಈ ಗುಂಪಿನ ಸಹ-ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ, ಪಡೆಯ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಫಿರಂಗಿ ಗುಂಡಿನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲ್ಹೆಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಿ ಬಹಿನಿ Z ಫೋರ್ಸ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು.
ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಅವರು ಆ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಎಲ್ಲದರ ಬಗ್ಗೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು, ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ದೇಶಭಕ್ತರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೊಳಗಾದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಇತರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮುಕ್ತಿ ಜೋದ್ಧರ ಹುತಾತ್ಮತೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿಮೋಚನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಜಹೀರ್ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲು ಜಹೀರ್ ಪ್ರಧಾನಿ ಶೇಖ್ ಹಸೀನಾ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಕ್ರೆಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ವಿಮೋಚನಾ ಯುದ್ಧದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯೋಧರಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲು ಅವರು ಶುದ್ಧೋಯ್ ಮುಕ್ತಿಜೋದ್ಧೋವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಶ್ರೀ ರಾಮ ನಾಥ್ ಕೋವಿಂದ್ ಅವರಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೫೧ ಜನನ
ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ
ವಿಶಾಲವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣತೆ ಮತ್ತು ದೋಷರಾಹಿತ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ. "ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ" ಪದವನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ, ಅನೇಕವೇಳೆ ಸಾದೃಶ್ಯವುಳ್ಳ, ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬೋಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಣಿತ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಮೂಲತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ.
ವರ್ಗ:ಮೌಲ್ಯಮೀಮಾಂಸೆ
ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆ
==ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಾಧಾರಣ ಹೆಸರು ==
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುರುಗಲ ಮರದ ಆವಾಸ
ಮುರುಗಲ ಮರದ ಹುಟ್ಟು ಸ್ಥಾವರ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಪ್ರಾಂತ. ಇದು ಮೈಸೂರಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಕಣಿವೆ ಉಷ್ಣವಲಯ/ಮಲೆನಾಡು ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಕೂರ್ಗ್ (coorg), ವೈನೆಡ್ (wyneed), ಖಾಸಿ (khasi), ಜೈನ್ ತಲ ಬೆಟ್ಟದ ಪ್ರಾಂತ (jaintal), ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಲ, ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು, ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮರ. ಸಮುದ್ರದ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೬ಸಾವಿರ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಸಮುದ್ರತಟದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಗೋವಾ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ,ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕಗಳು ಮುರುಗಲ ತೋಟಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ತಾಣಗಳು.
ಮರ
ಇದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಗಾತ್ರದ ,ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ,ತೊಗಲು ಬೀಳು ಕೊಂಬೆಗಳಿರುವ ಚೆಲುವಿನ ಮರ. ಮರ ೧೫ ನಿಂದ ೧೮ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ೫.೫-೮ ಸೆಂ.ಮೀ,ಉದ್ದ,೨.೫-೩.೦ಸೆಂ.ಮೀ ಗಳ ಅಗಲವಿದ್ದು, ದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಾಕಾರ, ನಿಡುನಾಲ್ಮೂಲೆಯಾಗಿ, ಈಟಿ ವೊನೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಮುದುರು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಬೊಜ್ಜಿನ ತರಹ ಇದ್ದು ಕಪ್ಪು /ಪಿಂಕು ಬಣ್ಣದವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಗೊಂಚಲಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗೋಳಾಕಾರ ವಾಗಿ ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಕಂದು ವರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಡ್ಡಳತೆ ೨.೫-೩.೦ಸೆಂ.ಮೀ.ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ೬-೮ವಿತ್ತನಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ರುಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿತ್ತನವು ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ೨೦-೨೩% ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿತ್ತನದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಣ್ಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ೨೩-೨೬%.ಒಂದು ಮರದಿಂದ, ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೬೦-೮೦ಕಿಲೋ ಫಲ ಬರುತ್ತದೆ, ವಿತ್ತನ ಆದರೆ (seed) ೧೦-೧೫ ಕಿಲೋಗಳಷ್ಟು ಬರುತ್ತದೆ. ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಮಯ ನವಂಬರು-ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ, ಫಸಲು ಬರುವ ಸಮಯ ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ. ವಿತ್ತನದಲ್ಲಿ ಬೀಜ (kernel) ಪ್ರಮಾಣ ೬೦%.ಬೀಜ (kernel)ದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ೪೪% ಇರುತ್ತದೆ. ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟೀನ್ ಪ್ರತಿಶತ ೧೭.೦ಇರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಹಣ್ಣಾದ ಮೇಲೆ ಕೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಝಾಡಿಸಿ, ಇಲ್ಲಂದರೆ, ಉದ್ದವಾದ ಕೋಲಿನಿಂದ ಒಡೆದು ಹಣ್ಣು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವರು. ಹಣ್ಣನ್ನು ಬಡಿಗೆಯಿಂದ ಒಡೆದು ವಿತ್ತನವನ್ನು ಬೆರ್ಪಡಿಸುವರು ಮತ್ತು ವಿತ್ತನವನ್ನು ಸುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಒಡೆದು, ವಿತ್ತನ ಮೇಲಿದ್ದ ಹೊಟ್ಟು/ಸಿಪ್ಪೆ ಯನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೀಜ/ತಿರುಳನ್ನು ನೀರಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಸಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ/ಕುದಿಸುವುದರಿಂದ, ಎಣ್ಣೆ ವಿತ್ತನದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ತೇಲಾಡುತ್ತದೆ. ತೇಲಿದ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂದಿನ ಕಾಲ ಎಣ್ಣೆ ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ (ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು) ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಣ್ಣೆ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ
ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ೫೮-೬೦% ತನಕ ಇರುವುದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯ ದ್ರವೀಭವನ ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆ ೪೧-೪೨೦C ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಇದು ಸಾಧಾರಣ ಪರಿಸರ ಉಷ್ಣೊಗ್ರತೆ ಹತ್ತಿರ ಘನಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಮುರುಗಲ/ಕೊಕುಮ್ ಕೊಬ್ಬು (kokum fat), ಕೊಕುಮ್ ಬೆಣ್ಣೆ (kokum butter) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದರಿಂದ, ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬು ಅಯೋಡಿನ್ ಮೌಲ್ಯ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗಿ ೩೨ ನಿಂದ ೪೦ ಮಧ್ಯೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆ/ಕೊಬ್ಬು ಭೌತಿಕ ಧರ್ಮಗಳು ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಣ ನಿರೋಧಕವಾದ ವಿಟಮಿನ್ 'E' ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಕೆಡುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮೇಗಾ-೩ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಕೆಲವು ಮುರುಗಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೨.೦% ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ದ್ವಿ ಬಂಧವಿರುವ ಒಲಿಕ್ ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೪೦-೪೨% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ ೫೦-೫೬% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆಮ್ಮೆ ೬೦% ತನಕ ಇರುತ್ತದೆ.
ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಮೈಸೂರು
thumb|ಕೆ.ಆರ್.ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮೈಸೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರ. ಮೈಸೂರು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಹಳೆಯ ರಾಜಧಾನಿ. ಮೈಸೂರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅರಮನೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮೈಸೂರನ್ನು ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರವೆಂಬ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ.
ಉಗಮ
ಮೈಸೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಿಂದ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಹೆಸರು 'ಮಹಿಷಪುರಿ', 'ಮಹಿಷೂರು'. ಇದರ ಅರ್ಥ ಮಹಿಷನ ವಾಸಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬಹುದು. 'ಮಹಿಷ' ಎಂದರೆ ಮಹಿಷಾಸುರ ಎಂಬ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸ. ಈತ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಕೋಣ ಎರಡೂ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸ ಮಹಿಷಾಸುರನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ, ಆ ರಾಕ್ಷಸ ತಾಯಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯಿಂದ ಹತನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಬಳಿಕ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿಯು ಅದೇ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಮಹಿ‍‌ಷೂರು>ಮಹಿಸೂರು>ಮಸೂರು ಆಗಿ ತದನಂತರ ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಎಂದು ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಹೆಸರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅಗತ್ಯ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ.
ಚಾಮುಂಡಿ ದೇವಾಲಯದ ಇತಿಹಾಸ
thumb|೧೦೦px|ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೂ ಸಹ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ
ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
ಕೃಷ್ಣರಾಜ ನಗರವು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ ಈ ನಗರವು ಇಂದೆ ಎಡ ತೊರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತು ಈ ನಗರದ ಕಾವೇರಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇದೆ
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ವಾಗಿದ್ದು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ನಗರವು ಹಿಂದೆ ಯಡತೊರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ನಗರದ ಕಾವೇರಿ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಅರಕೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಕಂಡು ಬರುವ ಎರಡನೇ ಸೂರ್ಯ ದೇವಾಲತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಲಿಂಗದ ಮೇಲೆ ಶಿವರಾತ್ರಿಯಾದ ಮರುದಿನ  ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ.
ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ
ಚನ್ನ ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ,ಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೋಮನಾಥಪುರದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ವಾಗಿದೆ.ಈ ದೇವಾಲಯವು. 1258 CE ಯಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ನರಸಿಂಹ111 ನ ಜನರಲ್ ಸೋಮನಾಥ ದಂಡನಾಯಕ ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಪೂರ್ವಾಕ್ಕೆ 38 ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.. ಅಲಂಕೃತ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಬಗಳ ಒಂದು ಕಂಬದ ಕಾರಿಡಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮಾತೃಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಮೂರು ಸಂಮಿತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉನ್ನತ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಲಂಕೃತ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಒಂದು ಮಾದರಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಾಗಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನ ವನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕಂಬಗಳ ಒಂದು ಕಂಬದ ಕಾರಿಡಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಚೌಕಾಕಾರದ ಮಾತೃಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ ಮೂರು ಸಂಮಿತಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಉನ್ನತ ನಕ್ಷತ್ರದ ಆಕಾರದ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
images.jpg|
ಅರಮನೆಗಳು
ಮೈಸೂರು ನಗರದ "ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ " ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಮನೆಗಳು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಸಹ ಅಂಬಾವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಜಗನ್ ಮೋಹನ ಅರಮನೆ, ಜಯಲಕ್ಮೀ ವಿಲಾಸ ಮತ್ತು ಲಲಿತಮಹಲ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇಂದು ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಲುಗಳನ್ನು ಕಾರಂಜಿ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ,ಜಯಲಕ್ಷ್ಮೀ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಚೆಲುವಾಂಬ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಇವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಹಲುಗಳು, ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಕಾರಂಜಿಗಳನ್ನು ಸುಂದರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ತೋಟಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅರಮನೆಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಅರಮನೆಗಳ ನಗರ ಎಂದೂ ಸಹ ಹೆಸರು. ಈ ಅರಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು: ಮುಖ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ: ಮುಖ್ಯ ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಅಥವಾ "ಅಂಬಾ ವಿಲಾಸ", ೧೮೯೭ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾರಂಭಿಸಿ ೧೯೧೨ ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾದ ಅರಮನೆ. ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ ಸಾವಿರಾರು ದೀಪಗಳಿಂದ ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ ೩೬೦° ನೋಟ ನೀಡುವ ಅರಮನೆ.
ರಾಜೇಂದ್ರ ವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ
ಇದಕ್ಕೆ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ ಎಂದೂ ಹೆಸರು. ಇದು ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಇದೆ.
ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆ
ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆ ಈಗ ಒಂದು ಕಲಾ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ರಾಜಾ ರವಿ ವರ್ಮ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರ ಚಿತ್ರಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ವಿಲಾಸ ಅರಮನೆ
ಈಗ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ.
ಲಲಿತ ಮಹಲ್ ಅರಮನೆ
ಈಗ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮವು ನಡೆಸುವ ಹೋಟೆಲ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು : ಮೂರು ನದಿಗಳು ಕಾವೇರಿ, ಹೇಮಾವತಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ತೀರ್ಥ ಒಂದೆಡೆ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಸ್ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯಿಂದ , ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯ. ಇದು ಮಹಾನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಸರ್ ಎಂ Visvesraya ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅದರ ಅದ್ಭುತ ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ 1932 ರಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ನೀರು ಒದಗಿಸುವ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು ನೀರಿನ ಹೊರಬಂದರು ಮಾಡಿದಾಗ ನೋಡು ಒಂದು ಸುಂದರ ದೃಶ್ಯ. ಸೇಂಟ್ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಚರ್ಚ್ : ನವ್ಯ-ಗೋಥಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಚರ್ಚ್ ಭಾರತದ ಅತಿ ಭವ್ಯ ಚರ್ಚುಗಳು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಚರ್ಚ್ ಅದ್ಭುತ ನೆಲಮಹಡಿಯು ಕ್ರಾಸ್ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಚರ್ಚ್ 175 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಅವಳಿ ಗೋಪುರಗಳು ಹಲವಾರು ಮೈಲಿಗಳ ದೂರದಿಂದ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಚರ್ಚ್ ಗಾಜಿನ ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಕಿಟಕಿಗಳಿವೆ ಅವರ ಹುಟ್ಟು, ಲಾಸ್ಟ್ ಸಪ್ಪರ್, ಶಿಲುಬೆಗೇರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪುನರುತ್ಥಾನದ ರೀತಿಯ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಘಟನೆಗಳ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು. ರೈಲು ಮ್ಯೂಸಿಯಂ : ಈ ಇತರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಎರಡು ರೈಲು ವಸ್ತು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನ್ ಎಂಜಿನ್ ಮತ್ತು ರೈಲು ಗಾಡಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆ ಹಿಂದೆ ಮೂಲಕ ಹೊಂದಿದೆ ಪ್ರಗತಿಯ ಪ್ರಯಾಣ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.
ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ - ಮೈಲಾರಿ ದೋಸೆ, ಮೈಸೂರು ಪಾಕ್, ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮೈಸೂರು ವೀಳ್ಯದ ಎಲೆ, ಮೈಸೂರು ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ, ಸೋಪು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ.
ಮೈಸೂರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಮೈಸೂರು ನಗರದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳು- ಸಂತೇಪೇಟೆ, ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಮೋಹಲ್ಲ, ನಜರ್ ಬಾದ್, ಕ್ಯಾತಮಾರನಹಳ್ಳಿ (ಕಂಠೀರವ ನರಸಿಂಹರಾಜಪುರ), ಕನ್ನೇಗೌಡನ ಕೊಪ್ಪಲು, ಇಟ್ಟಿಗೆಗೂಡು, ಚಾಮರಾಜ ಪುರಂ,ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪುರಂ, ಅಶೋಕಪುರಂ, ಶ್ರೀರಾಮಪುರ, ಜಯನಗರ, ಕುವೆಂಪುನಗರ, ಸರಸ್ವತಿ ಪುರಂ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯಪುರಂ, ಸಿದ್ದಾರ್ಥನಗರ, ವಿವೇಕಾನಂದನಗರ, ರಾಮಕೃಷ್ಣನಗರ, ಶಾರದದೇವಿನಗರ, ತೊಣಚಿಕೊಪ್ಪಲು, ಮಾನಸಗಂಗೋತ್ರಿ, ಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿಪುರಂ, ಒಂಟಿಕೊಪ್ಪಲು (ವಾಣಿ ವಿಲಾಸ ಮೊಹಲ್ಲ), ಗೋಕುಲಂ, ಯಾದವಗಿರಿ, ಬೃಂದಾವನ ಬಡಾವಣೆ,ಕುಂಬಾರ ಕೊಪ್ಪಲು, ಮಂಚೇಗೌಡನಕೊಪ್ಪಲು, ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತಾನಗರ,ಹೆಬ್ಬಾಳು ಬಡಾವಣೆ, ವಿಜಯನಗರ, ಜೆ.ಪಿ.ನಗರ, ಶಿವರಾಮಪೇಟೆ, ವೀರನಗೆರೆ (ಗಾಂಧಿನಗರ), ಕನಕದಾಸನಗರ, ರೂಪನಗರ, ದೀಪನಗರ, ದಟ್ಟಗಳ್ಳಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು.
ಸಮೀಪದ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳಗಳು
thumb|ಚಾಮುಂಡಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮಹಿಷಾಸುರ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿವೆ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೬,೨೬೮ ಚದರ ಕಿಮೀ, ಮತ್ತು ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೨೬,೨೪,೯೧೧ - ೧೯೯೧ ರಿಂದ ಶೇಕಡ ೧೫.೦೪ ರ ಹೆಚ್ಚಳ. ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ದಖ್ಖನ ಪ್ರಸ್ತಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಮೈಸೂರು ನಗರ ಸುತ್ತಲ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್. ರೈಲ್ವೇ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮೈಸೂರನ್ನು ಮಂಡ್ಯದ ಮೂಲಕ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ (ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ), ವಾಯುವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾಸನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಚಾಮರಾಜನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ರಸ್ತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಗೂ ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಿಗೆ ಇದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೈಸೂರಿನ ಬಳಿ ಇರುವ ಮಂಡಕಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇತ್ತು. ಈಗ ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರಗಳು ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೫)ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿವೆ. ಈಗ ಮ೦ಡಕಳ್ಳಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಶುರುವಾಗಿದ್ದು, ಬೆ೦ಗಳೂರಿಗೆ ಕಿ೦ಗ್ಫಫಿಶರ್ ನಿ೦ದ ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಲ್ಲ.ಕೆವಲ ದಸರಾ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ. thumb|ದರಿಯಾ ದೌಲತ್ - ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಟೀಪುವಿನ ಬೇಸಿಗೆ ಅರಮನೆ
ಆಧಾರ/ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು * ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್
ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗೋವಾ, ಕರ್ನಾಟಕ, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು, ಚಿನ್ನ ಮತ್ತು ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಗಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್
ವೇದಾಂತ (ನಂತರ ಇದನ್ನು ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.) 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಡಿಪಿಎಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (ಇಂಡಿಯಾ) ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರಾದ ನವೀನ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಸುನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗಣಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಹಿಡುವಳಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ನಸ್ಸೌ ( ಬಹಾಮಾಸ್ ) ನಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಕನ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಡಿಪಿಎಗರ್ವಾಲ್ ಅವರು ಪಾಟ್ನಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಗ ಅನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮುಂಬೈಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು.
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅನಾರೋಗ್ಯದ (ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ) ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಅವರಿಗೆ ಬಿಡ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅವರು ಬಾಲ್ಕೊ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಜಿಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಿಡ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಎರಡೂ ದಿವಾಳಿಯಾದ ಕಂಪನಿಗಳು ೪ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಜನವರಿ ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಡಿಪಿ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೋಲ್ಕನ್ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೬ ಮೇ ೨೦೦೨ ರಂದು, ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರ ನಡುವಿನ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ ಪ್ರಸಾದ್ ಅನಿಲ್ ಕುಮಾರ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ಗೆ ಶೋಕಾಸ್ ನೋಟಿಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ನವೀನ್ ಇನ್ವೆಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಕಾಪರ್ ರೋಲಿಂಗ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ - ಇದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಯಿಂದ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪಿನ ಕಂಪನಿಯಾದ ಮದ್ರಾಸ್ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಕಂಪನಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಮ್‌ಎ‌ಎಲ್‌ಸಿ‌ಒ) ನಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ೨೯ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೯೯ ರಂದು, ಈ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ದಿವಾಳಿಯಾದವು ಮತ್ತು ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಷೇರುಗಳು ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದವು. ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಈ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಶೇರುಗಳ ೧೦೦% ಮಾಲೀಕರಾದರು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಉತ್ತೇಜನಾ ಮಂಡಳಿ (ಎಫ್‌ಐ‌ಪಿ‌ಬಿ) ನಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು.
೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೯ ರಂದು, ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮುಂಬೈನ ಧನರಾಜ್ ಮಹಲ್, ಅಪೊಲೊ ಬಂದರ್ ಮತ್ತು ತುಳಸಿಯಾನಿ ಚೇಂಬರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನ ಕಚೇರಿಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ದೇಶದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಕಾನೂನುಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಐಟಿ ಇಲಾಖೆ ನಂತರ ಇಡಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸೇವೆಯನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಏಕೈಕ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಡಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಅಗರ್ವಾಲ್‌ಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳನ್ನು ದಿವಾಳಿ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು, ೨೩೦ ಮೌಲ್ಯದ ಸಾಲವನ್ನು ಮನ್ನಾ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಮಿಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸಾಗರೋತ್ತರ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ಗೆ ೩೩೮ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ₹ ೭೨ ಮೌಲ್ಯದ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಷೇರುಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಿಲಿಯನ್‌ ದಶಲಕ್ಷ. ೧೯೯೩ ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರ ನಡುವೆ, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಪನಿಗಳು ೨.೦೮ ಅನ್ನು ತಂದಿವೆ. ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಚಂದಾದಾರರಾಗಲು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಿಲಿಯನ್.
ಸೆಸಾ ಗೋವಾ (೧೯೬೩–೨೦೦೭)
೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ, ( ಕರ್ನಾಟಕ ) ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಎ ನರೈನ್ ಗಣಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನವು ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಬಾರ್ಬಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಐದನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್ ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರು ಹಲ್ದಿಯಾ ಮತ್ತು ಪಾರಾದೀಪ್ ಬಂದರು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಂದ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಎನ್‍ಸಿ‌ಎಮ್ ಸೆಸಾ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಇ‌ಎಸ್‌ಎ ಎಫ್‌ಎ ಎಂಬ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಸೆಸಾ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವನ್ನು ಸಹ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
೯೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಕಂಪನಿಯು ವಿಲೀನಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕೀಕರಣಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ಕೋಕ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಚನೆಯನ್ನು ಸೆಸಾ ಕೆಂಬ್ಲಾ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಸೇಸಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಇಕ್ವಿಟಿಯನ್ನು ೮೮.೨೫% ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಷೇರುದಾರರ ಮಾದರಿಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು.
ವೇದಾಂತದಿಂದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು (೨೦೦೭)
೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ವೇದಾಂತ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಪಿಎಲ್ಸಿ, ಅನಿಲ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಗುಂಪು, ಮಿಟ್ಸುಯಿ & ಕಂ. ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಿಂದ ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೧% ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವೇದಾಂತ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಪ್‌ಟಿ‌ಎಸ್‌ಇ ೧೦೦ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಒಪ್ಪಂದವು inr 40700000000, ಇದುವರೆಗಿನ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಎಮ್‌&ಎ ಒಪ್ಪಂದವಾಗಿದೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಗೋವಾ ಮೂಲದ ಡೆಂಪೊ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಡಲ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು inr 17500000000 ) ಗೆ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ನಗದು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ.  ಇದು ಭಾರತದ ಕಬ್ಬಿಣದ-ಅದಿರು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸ್ವಾಧೀನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಸೆಸಾ ಗೋವಾಗೆ ಡೆಂಪೊದ ೭೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗೆ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಸೇಸಾ ಗೋವಾ ಲೈಬೀರಿಯಾದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೧% ಪಾಲನ್ನು $೯೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಖರೀದಿಸಿತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವ ಲೈಬೀರಿಯಾ ಗೋಲಾ ಅರಣ್ಯ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಬರುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ದುಃಖವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ.
೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಲಂಡನ್ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ವೇದಾಂತ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಯ ಬಹುಪಾಲು-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು, ವೇದಾಂತವು & ಕಂ., ಲಿ ನಿಂದ ೫೧% ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಾಲನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಜೂನ್ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಡೆಂಪೊ ಮೈನಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಈಗ ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಮತ್ತು ಗೋವಾ ಮ್ಯಾರಿಟೈಮ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೫೦% ಇಕ್ವಿಟಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಎಸ್ ಡೆಂಪೊ & ಕಂ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಈಗ ಸೆಸಾ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್) ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ವೇದಾಂತವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೈನರ್ಸ್ ಆಂಗ್ಲೋ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯ ಸತು ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತ ರಿಸೋರ್ಸಸ್ ಭಾರತದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕಂಪನಿಯಾದ ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ೫೮.೫% ನಿಯಂತ್ರಣ ಪಾಲನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ತಮ್ಮ ವಿಲೀನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೫ ಒಂದೇ ಘಟಕವಾಗಿ ವಿಲೀನಗೊಂಡವು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೭ ರಂದು, ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾವು ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು. ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಟೀಲ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಿಯಾಲ್‌ಜೋರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿತ ಉಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ವೇದಾಂತ inr 1540000000000 ) ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಫಾಕ್ಸ್‌ಕಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರೆವಾಹಕ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಸ್ಪ್ಲೇ ಮತ್ತು ಚಿಪ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆಯು ಆರಂಭಿಕ $೧೦ ಮೀರಿ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಶತಕೋಟಿ ಯೋಜನೆ.
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ
ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಘಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ:
ಷೇರುದಾರರ ಮಾದರಿ
೩೦ ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಂತೆ, ಕಂಪನಿಯು ೫೦% ರಷ್ಟು ಪ್ರವರ್ತಕರು (ಫಿನ್‌ಸೈಡರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮತ್ತು ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಅಗರ್ವಾಲ್ ಕುಟುಂಬದ ೧೨ ಸದಸ್ಯರ ಹೆಸರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳು) ಮತ್ತು ೫೦% ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರವರ್ತಕರ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು (೫೧%) "ಟ್ವಿನ್‌ಸ್ಟಾರ್ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ಸ್" (೩೭%) ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಸೈಡರ್ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ (೧೧%) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ "ವೆಸ್ಟ್‌ಗ್ಲೋಬ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್" ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿಯ ಉಳಿದ ೪೯% ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು ( ಐಸಿಐಸಿಐ ಪ್ರುಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ), ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು (೧೭%), ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು (೭%), ಎಲ್ಐಸಿ ಇಂಡಿಯಾ (೬%), ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ (೪%), ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಿಲ್ಲರೆ ಷೇರುದಾರರು (೫%) ಮತ್ತು ಸಿಟಿಬ್ಯಾಂಕ್ ಎನ್‌ವೈ‌ಎ‌ಡಿ‌ಆರ್ (೪%).
ಸೆಸಾ ಗೋವಾದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ : ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಮೂಲತಃ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಒಡೆತನದ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೯೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಗೋವಾವನ್ನು ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು (ನಂತರ ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು).
ವೇದಾಂತ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಷೇರುದಾರರ ಅನುಮೋದನೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳಿಂದ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಡಿಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯು ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕೇರ್ನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿನ್ಸ್ ಎನರ್ಜಿ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ: ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಕೇರ್ನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೇರ್ನ್ಸ್ ಎನರ್ಜಿಯನ್ನು ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಖರೀದಿಸಿತು. ಕೈರ್ನ್ಸ್ ಯುಎಸ್-ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨ ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ.
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ತಾಮ್ರ : ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ತಾಮ್ರ ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಟುಟಿಕೋರಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೇದಾಂತ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಸುಮಾರು ೫೦% ಲಾಭಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ೨೦೧೬ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು. ವೇದಾಂತವು ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದೆ. ಅದರ ಅನಿಲ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಳು ರಾಜ್ಯದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ೧೧ ಇತರ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಉದ್ಯಮಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಗಿಂತ ಕೆಳಗಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಹಿಂದಿನ (೨೦೧೩) ದೂರುಗಳ ನಂತರ ಸ್ಥಾವರ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾವರವು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೀರನ್ನು ಪಂಪ್ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಝಿಂಕ್-ಲೀಡ್-ಸಿಲ್ವರ್ : ಝಿಂಕ್ ಇಂಡಿಯಾ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಜಿಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್) ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಯೋಜಿತ ಜಿಂಕ್-ಲೀಡ್ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್ ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಮಗ್ರ ಸತು-ಲೀಡ್ ಉತ್ಪಾದಕರಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್ ನ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ೬೪.೯% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಈಕ್ವಿಟಿ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ೨೯.೫% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್ ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್‌ಇ) ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎಚ್‍ಝಡ್‌ಎಲ್ ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಂಯೋಜಿತ ಸತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಐದು ಸೀಸ-ಸತುವು ಗಣಿಗಳು, ಒಂದು ರಾಕ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಗಣಿ, ನಾಲ್ಕು ಹೈಡ್ರೋಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ಸತು ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್‌ಗಳು, ಎರಡು ಸೀಸದ ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್‌ಗಳು, ಒಂದು ಸೀಸ-ಸತುವು ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್, ನಾಲ್ಕು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು, ಒಂದು ಸಿಲ್ವರ್ ರಿಫೈನರಿ ಮತ್ತು ಆರು ಕ್ಯಾಪ್ಟಿವ್ ಪವರ್ ಪ್ಲಾಂಟ್‌ಗಳು ನಮ್ಮ ಚಂದೇರ್ಬಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಝವಾರ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಹರಿದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಸತುವು ಮತ್ತು ಸತು, ಸೀಸ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಂತನಗರದಲ್ಲಿ. ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ, ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ೮೭೦,೦೦೦ ಟನ್ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಸತು-ಲೀಡ್ ಲೋಹ-ಇನ್-ಸಾಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ೮೦೨,೦೦೦ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಸತು ಮತ್ತು ಸೀಸವನ್ನು ವಿತರಿಸಿದವು.
ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ : ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೨೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸೇಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದ 58.9% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಏಷ್ಯನ್ ಇ&ಪಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ (ಪ್ಲಾಟ್ಸ್ ೨೦೧೧) ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ೨೦ ಸ್ವತಂತ್ರ ಇ&ಪಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮೂಲವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ - ಕಡಲತೀರದ ಆರ್‌ಜೆ-ಒಎನ್-೯೦/೧ (ರಾಜಸ್ಥಾನ) ಬ್ಲಾಕ್, ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು, ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು (ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಮತ್ತು ಒಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಲಾಕ್. ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಬ್ಲಾಕ್ ಕಳೆದ ೨೦ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಡಲತೀರದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದಿನಕ್ಕೆ ೩೦೦,೦೦೦ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನಾ ದರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಜಲಾನಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಅಂದಾಜು ೭.೩ ಶತಕೋಟಿ ಬ್ಯಾರೆಲ್‌ಗಳಷ್ಟು ತೈಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾವು ಸುಮಾರು ೫೦% ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಅನುಪಾತದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಶೋಧನೆಯ ಬಲವಾದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅನ್ಲಾಕ್ ಮಾಡಲು ಇದು ಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೬ ಮೂಲಕ ಯುಎಸ್$೩ ಬಿಲಿಯನ್ ನಿವ್ವಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸುಮಾರು ೮೦% ರಾಜಸ್ಥಾನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗೆ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕರೆಂಟ್ ಹೊಂದಿದೆ  ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 178,000 oilbbl    ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ತೈಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 200,000 oilbbl ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೩-೧೪ ನಿರ್ಗಮನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ತೈಲ ಸಮಾನ ದಿನಕ್ಕೆ ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜಸ್ಥಾನ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಿಂದ ಗ್ಯಾಸ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್‌ನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಭಾರತ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಕೇರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಸ್ವತ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಕೈರ್ನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೨೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು : ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ರಫ್ತುದಾರ ಮತ್ತು ಲೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಾವು ಹಂದಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ಕೋಕ್ ಅನ್ನು ಸಹ ತಯಾರಿಸುತ್ತೇವೆ. ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೩ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಗೋವಾ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಮಾನ್ಯ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೩ ರಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಅನುಮತಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಣಿ ಪುನರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಅನುಮೋದನೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ ಅವರು ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩ ರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಸೆಸಾ ಗೋವಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಲೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮೂರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧ ಬಿಲಿಯನ್ ಮೀಸಲು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ - ಬೋಮಿ ಹಿಲ್ಸ್, ಬೀ ಮೌಂಟೇನ್ ಮತ್ತು ಮಾನೋ ರಿವರ್, ಮೊನ್ರೋವಿಯಾ ಬಂದರಿನಿಂದ ೭೦-೧೪೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ನಮ್ಮ ಲೈಬೀರಿಯಾ ಸ್ವತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೊರೆಯುವಿಕೆಯು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಒಂದು ಬಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ನಿಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಹುಪಟ್ಟು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅವರು ಮೊದಲ ಹಂತದ ೨ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹಂತದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ರಫ್ತುದಾರ. ಇದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ, ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕ್ಲಸ್ಟರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಲೈಬೀರಿಯಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರಿನ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅವರ ತಾಮ್ರದ ವ್ಯವಹಾರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಕಸ್ಟಮ್ ಕರಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತೂತುಕುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಮೆಲ್ಟರ್, ರಿಫೈನರಿ, ಫಾಸ್ಪರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಕಾಪರ್ ರಾಡ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ ಸೇರಿವೆ. ಸೆಸಾ ಸ್ಟೆರ್ಲೈಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ಲೈಲ್ ತಾಮ್ರದ ಗಣಿಯ ೧೦೦% ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಒಟ್ಟು ಅಗತ್ಯದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಕಾಪರ್ ಇಂಡಿಯಾ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಥೋಡ್‌ಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ೩೫೩ಕೆಟಿ ಆಗಿತ್ತು. ನಮ್ಮ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಎಫ್‌ವೈ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ೨೬ಕೆಟಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಲೋಹವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಸೆಸಾ ಸ್ಟರ್ಲೈಟ್ ತಾಮ್ರದ ವ್ಯಾಪಾರವು ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೆನಿಯಾ ಪಿಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಕಾಪರ್ ಮೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೦೦% ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.