cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಥ್ರೂ ಆರ್ಚ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್
ಗಮನಾರ್ಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಿದ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆಗಳು ಸಹ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಮಾನಿನ ಅಡ್ಡ ಹೊದಿಕೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಥ್ರೂ- ಆರ್ಚ್ ಸೇತುವೆಗಳು ವೈಟ್ ಆರ್ಚ್ ಗೆ ಕೀಲಿಯಾಗಿರುವ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಒತ್ತಡದ ಕಟ್ಟಿದ ಮತ್ತು ಬಿಚ್ಚಿದ ಸೇತುವೆಗಳು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ತಮ್ಮ ಹೊರೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ವಿತರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಫೆರ್ರಿ ಅಕ್ವೆಡಕ್ಟ್ ನಂತಹ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸೇತುವೆಗಳು ಟೈಡ್-ಆರ್ಚ್ ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಕಬ್ಬಿಣವು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಮಾನು ಅಲ್ಲ.
ನಿರ್ಮಾಣ ಅನುಕ್ರಮ
ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕರವಾಗಿಲ್ಲ. ಆಧುನಿಕ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ನೆಲದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕೇಬಲ್ ಗಳಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೇಬಲ್ ಗಳು ಕಮಾನು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಂತೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಿಂದ ಇವೆ. ಕಮಾನುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಜಾಕಿಂಗ್ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ಅಂತರದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕೆಳಗೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂತಿಮ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಎತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಕಮಾನುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಿಂದ ಕ್ಯಾಂಟಿಲಿವರ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ತೀರದ ತುದಿಗಳನ್ನು ಭಾರವಾದ ಪಿಯರ್ ಗಳಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಕೆಳಗೆ ಬೋಲ್ಟ್ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಅಪೂರ್ಣ ಚಾನೆಲ್ ತುದಿಗಳನ್ನು ನಂತರ ಪರಸ್ಪರ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಮಿತ ಕೇಂದ್ರ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಎತ್ತುವ ಮೂಲಕ ತುಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಿದ ಸಿಡ್ನಿ ಹಾರ್ಬರ್ ಸೇತುವೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಕಮಾನುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪೋಷಕ ಕೇಬಲ್ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
=ಛಾಯಾಂಕಣ=
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ವರ್ಗ:[[ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ]]
ಗಣದಾಸಿ ವೀರಣ್ಣ
ಗಣದಾಸಿ ವೀರಣ್ಣ : ಸು.1160. ಶಿವಶರಣ ಹಾಗೂ ವಚನಕಾರ.
ಕಾಲ
ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು, ಬಸವೇಶ್ವರ, ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಶರಣಶರಣೆಯರ ಸಮಕಾಲೀನ. ಪಾಲ್ಕುರಿಕೆ ಸೋಮನಾಥನ (ಸು.1299) ‘ಸಹಸ್ರಗಣನಾಮ’ದಲ್ಲಿ ಈತನ ಹೆಸರು ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಮರಗಣದಲ್ಲಿ ಪೂಜ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈತ ಹಲವಾರು ವಚನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಶಾಂತ ಕೂಡಲಸಂಗಮದೇವ ಎಂಬುದು ಈತನ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ. ಇವನ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಅನುಭವ ಘನೀಭೂತವಾಗಿದೆ. ‘ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ದೀಪದಂತೆ’ ಈತನ ವಚನಗಳು ಅರ್ಥಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಿಂದ ಸದಾ ಪ್ರಜ್ವಲಿಸುತ್ತವೆ. ಭಾವದೃಢತೆ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಈತನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು ವರ್ಗ:ವೀರಶೈವ ಮತ
ಅಂಗ್ವಾಂತಿಬೊ
ಅಂಗ್ವಾಂತಿಬೊ ಕಾಡುಪಾವವನ್ನು ಹೋಲುವ ಪ್ರಾಣಿ.ಗೋಲ್ಡನ್ ಪೊಟ್ಟೋಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನಿವಾಸ
ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.ನೈಜೀರಿಯ,ಕ್ಯಾಮರೂನ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗೋಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ವೃಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿರುಲು ಬಯಸುತ್ತವೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಡುಪಾಪವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ೨೨ರಿಂದ ೩೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‍ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ.ರೋಮಗಳು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತವೆ.
ಅಹಾರ
ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಹಾರ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಬ್ಯಾಮೊಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಭೃಕುಟೇಶ್ವರ್ ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸುರೇಶ್ವರ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒರಿಸ್ಸಾ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಭುವನೇಶ್ವರಡಾದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಲಿಂಗರಾಜ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿದೆ.ಇದು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗವಿದ್ದು  ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಯೋನಿಪಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಇದನ್ನು 10 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ  ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಹತ್ವ
ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ, ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ಜಲಭಿಷೇಕ ಮುಂತಾದ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯ
ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳ ಅಂಗಡಿಗಳು, ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ವಸತಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆಗಳು ಇವೆ.ಪಶ್ಚಿಮದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಡಾದ ಬರಾಂಡಾ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಇದು ರಹಾದ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅರುರಾಥ ಮತ್ತು ಕನಿಕ ಪಾಗಗಳ ಕೇಂದ್ರ ರಹಾ ಮತ್ತು ಜೋಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಚರಾಥವಾಗಿದೆ. ಅವರ ಕೂದಲನ್ನು ಶೈಲಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಖಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಮೃದು ಸ್ಮೈಲ್ಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಇಬ್ಬರೂ ಕುಬ್ಜ-ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ದ್ವಾರಜಾಂಬ್ ಶೈವೈಟ್ ದ್ವಾರಪಾಲಾದ ತಳದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ.ಲಾಲಾಟಾಬಿಂಬದಲ್ಲಿ ಗಜ-ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಚಿತ್ರವಿದೆ.ದೇವತೆ ತನ್ನ ಎರಡು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಮಲಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದೆ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಆನೆಗಳು ಎರಡೂ ಕಡೆ ನಿಂತಿವೆ.1.85 ಮೀಟರ್ ಅಳತೆಯ ಬಾಗಿಲು ಮೇಲಿರುವ ಆರ್ಕಿಟ್ರೇವ್ ನವಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ.ತೀರ್ಥೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ ಕೇತು ತನ್ನ ಮೊಣಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ   ಒರಟಾದ ಬೂದು ಮರಳುಗಲ್ಲು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಮಾಣ ತಂತ್ರವು ಒಣ ಕಲ್ಲುಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕಳಿಂಗ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಂದೇಡ್
ನಾಂದೇಡ್ - ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ; ಆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥಳ. ನಾಂದೇಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 10,492 ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 13,97,762 (1971). ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಂದೇಡ್ (ಜನಸಂಖ್ಯೆ 2,71,155), ಹದಗಾಂವ್ (1,70,307), ಕಿಂವಟ್ (1,56,050), ಭೋಕರ್ (1,09,809), ಬಿಲೋಲಿ (2,22,566), ದೇಗಲೂರ್ (1,10,974), ಮುಖೇಡ್ (1,34,417) ಮತ್ತು ಕಂಧಾರ್ (2,22,484) ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳಿವೆ. ಗೋದಾವರಿ ನದೀಕಣಿವೆಯ ಮರಾಠವಾಡಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನಾಂದೇಡ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂದುಳಿದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸುಬು. ಜೋಳ, ಬತ್ತ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಹತ್ತಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಣಬೆಳೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನ ದನಕರುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹತ್ತಿ ಹಿಂಜುವುದು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.
ಇಲ್ಲಿ ಮರಾಠವಾಡಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಾಲ್ಕು ಕಾಲೇಜುಗಳು ಇವೆ. ಈ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,26,538 (1971). ನಾಂದೇಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಮಲ್‍ಮಲ್ ಮತ್ತು ಜರಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ನೇಯುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸಿಖ್ಖರ ಪವಿತ್ರಕ್ಷೇತ್ರ ನಾಂದೇಡ್, ಔರಂಗ್‍ಜೇಬ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ತರುವಾಯ 1ನೆಯ ಬಹಾದುರ್ ಶಾಹನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಗುರು ಗೋವಿಂದ ಸಿಂಹ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ. ಆತ ನಾಂದೇಡದಲ್ಲಿ ಬಂದಾ ಬೈರಾಗಿಯನ್ನು (ಮಾಧೊದಾಸ್ ಬೈರಾಗಿ) ಭೇಟಿಯಾದ. ಗೋವಿಂದಸಿಂಹ ಆ ಗುರುವಿನ ಸಂಗದಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಅಂತ್ಯಕಾಲದವರೆಗೆ ವಾಸಿಸುದ್ದ. 1708ರಲ್ಲಿ ಗುರು ಗೋವಿಂದಸಿಂಹ ಪಠಾಣನೊಬ್ಬನಿಂದ ಹತ್ಯೆಗೆ ಒಳಗಾದ. ಸಿಖ್ಖರು ಆತನ ದೇಹಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. 1831ರಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ರಣಜಿತ ಸಿಂಗ್ ಇಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುರುದ್ವಾರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇದರ ಮೇಲೆ ಶ್ರೀ ಹುಜûೂರ್ ಎಂದು ಬರೆದಿದೆ. ಖಾಲ್‍ಸಾ ಪಂಥದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪೀಠ (ತಖ್ತ) ಎಂದು ನಾಂದೇಡನ್ನು ಸಿಖ್ ಜನ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುರು ಗೋವಿಂದಸಿಂಹನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲ್ಲಿಯ ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಸ್ಥಳಗಳೆಂದರೆ ಹೀರಾಘಾಟ್, ಶಿಖರಘಾಟ್, ಮಾತಾ ಸಾಹಿಬಾ, ಸಂಗತ್ ಸಾಹೇಬ್, ಮಾಲ್ ಟೇಕರಿ, ಬಂದಾ ಘಾಟ್, ನಗೀನ್ ಘಾಟ್.
ಇತರ ಮುಖ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕಂಧಾರ್ (ಜನಸಂಖ್ಯೆ 9,221) ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಒಂದು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಸೌಂದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟರ ಶಾಸನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಂಧಾರಪುರವೇ ಇದು. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಪ್ರಿಯ, ಕೃಷ್ಣೇಶ್ವರ, ಬಂಕೇಶ್ವರ, ಚಲ್ಲೇಶ್ವರ, ತುಡಿಗೇಶ್ವರ, ಗೊಜ್ಜಿಗ ಸೋಮನಾಥ, ತುಂಬೇಶ್ವರ, ಕಾಮದೇವಾಯತನ ಮುಂತಾಗಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಇಲ್ಲಿಯ ಕಾಲಪ್ರಿಯನಾಥ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬಹು ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಭವಭೂತಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಮೂರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಈ ದೇವರ ಜಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪಂಪನ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲೂ ಕಾಳಪ್ರಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ತಡ್‍ಖೇಲದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ತಡಕಲ್ಲು. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಳುಕ್ಯ ದೊರೆ 1ನೆಯ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಂಡನಾಯಕ ನಾಗವರ್ಮನಿಗೆ ಇದನ್ನೂ ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೂ ಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆತ ಇಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ, ಆದಿತ್ಯ, ಐಚೇಶ್ವರ, ನಾಗೇಶ್ವರ, ಭೈರವ, ಗಣಪತಿ, ನಂದಿ, ನಾಗ, ಸಪ್ತಮಾತೃಕೆಯರು ಮುಂತಾಗಿ ಅನೇಕ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಅವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅನೇಕ ದಾನಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈಗ ಮಲ್ಲಯ್ಯನ ದೇವಸ್ಥಾನವೊಂದು ಉಳಿದಿದೆ. ಅದು ಭಗ್ನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಉಂಕೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಶರಭಂಗ ಮುನಿಯ ಆಶ್ರಮವಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯ ಇಲ್ಲಿನ ಮರಾಠಿ ಶಾಸನದಲ್ಲೂ ಬಂದಿದೆ. ಸೇಉಣ ರಾಮಚಂದ್ರನ ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬ ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ ಕಟ್ಟಿಸಿದುದಾಗಿ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಕೆ.ಬಿ.ಶಾಣಪ್ಪ
ಕಮಲಾರ್ ಭೀಮ ಶಾನಪ್ಪ (೧೬ ಮೇ ೧೯೩೮ - ೯ ಮೇ ೨೦೨೧) ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕಾರಣಿ.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರವರೆಗೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ನಡುವೆ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು, ೧೯೯೮ ತನಕ ಜನತಾದಳದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು,ನಂತರ ಲೋಕ ಶಕ್ತಿ. ಪಕ್ಷ ಸೇರಿದರು
ಶಾಣಪ್ಪ ಅವರು ೨೦ ಮೇ ೨೦೨೧ ರಂದು ೮೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. COVID-19 ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಅವರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರಿಗೆ ಪತ್ನಿ, ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರಿಯರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೩೮ ಜನನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅತಿಮಧುರ
ಅತಿಮಧುರ ಒಂದು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ಸಸ್ಯನಾಮ ಗ್ಲೈಸಿರೈಸಿಕ್ ಗ್ಲಾಬ್ರ (glycyrrhiza-glabra). ಜೇಷ್ಠಮಧು, ಯಷ್ಠಿಮಧುಕ (ಸಂಸ್ಕೃತ : यष्टी) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮಧುರ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಗಂಟಲು ಕೆಟ್ಟಾಗ ಸಿಹಿಯುಕ್ತ ಮತ್ತು ತಂಪುಕಾರಕ ಗುಣಬರಲು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಲೈಸಿರೈಸಿನ್ ಕಾರಣ. ಇದರ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನ ಯುರೇಶ್ಯ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಪೈನ್, ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ರಷ್ಯಾ, ಸಿರಿಯಾ, ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ಟರ್ಕಿ, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಚೈನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಇರಾಕ್, ಪರ್ಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾದ ಇತರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶೀತಕರವಾದ ಹವಾಗುಣವಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಗರ, ಕಾಶ್ಮೀರ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯವರ್ಣನೆ
ಸುಮಾರು ೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುವ ಗಡುತರ ಪೊದರು. ಹೂಗಳು ಸುವಾಸನೆ ಹೊಂದಿದ್ದು, ವನಸ್ಪತಿ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಕಾಂಡವು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ ಲಿಕ್ಕೋರೈಸ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಸ್ವಕೀಯ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ವರ್ನ ತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨n=೧೬. ಇದರ ಬೇರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕೊಂಬೆಯೊಡೆದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲೇ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಾಯಿಬೇರು ಹಲವಾರು ಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಮಣ್ಣು: ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಿಸಿಲಿರುವ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆಳವಾದ ತೇವಯುಕ್ತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ(ನದಿ ದಡಗಳಲ್ಲಿ) ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಾರಯುಕ್ತ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಇದನ್ನು ಅಂಗಾಂಶ ಕೃಷಿ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೀಜದಿಂದ ಅಥವಾ ಮುಕುಟದಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರು ಬಿಟ್ಟ ಕಾಂಡದ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿ ಸಿದ್ಧತೆ
ಇದು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಗಿ ಉಳಿಮೆ ಮಾಡಿ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡುವಾಗ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ೧೦-೧೫ ಟನ್ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹಾಕಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಮಾಡಬೇಕು.
ನೀರಾವರಿ
ಬೆಳೆ ಬಿತ್ತನೆ ಸಮಯದಿಂದ ಗಿಡಗಳು ಚೆನ್ನಗಿ ಚಿಗುರಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ ನಿಗದಿತ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಗೆ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಅನಂತರ ೫- ೬ ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ೮-೧೦ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಹಾಯಿಸಬೇಕು. ಗಿಡಗಳು ಸ್ಥಿರಗೊಂಡ ನಂತರ ಗಡುತರವಾಗುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಕಳೆ ಹತೋಟಿ
ಕಳೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆಗಿಂದ್ದಾಗ್ಗೆ ಸಾಲುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆದು ನಂತರ ಸಾಲುಗಳ ಕಳೆ ತೆಗೆಯಬೇಕು.
ಮಧ್ಯಂತರ ಬೆಳೆಗಳು
ಈ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವರ್ಷದ್ದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೆಟ್, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಕೋಸುಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಬೆಲೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಹುದು. ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಮಧ್ಯಂತರ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೇವಾಂಶವಿಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಮಾಡಬಾರದು.
ಕೀಟ ಮತ್ತು ರೋಗಗಳು
ಬೆಳೆ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಗೆದ್ದಲಿನ ಭಾದೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹತೋಟಿಗೆ ಶೇ. ೫೦ರ ಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ೨೫-೩೦ ಕಿ. ಗ್ರಾಂ. ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಬೇಕು. ಹತ್ತಿಯ ಬೂದಿ ಮೂತಿಹುಳು, ಬೇರುಕೊಳೆ, ಕತ್ತುಕೊಳೆ, ಸೊರಗು ರೋಗ, ತುಕ್ಕು ರೋಗ, ಎಲೆ ಒಣಗು ರೋಗ ಮತ್ತು ಸರ್ಕೋಸ್ಪೋರ ಎಲೆ ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಈ ರೋಗಗಳ ಹತೋಟಿಗೆ ಬ್ರಾಸಿಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾವಿಸ್ಟಿನ್ ಬಳಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್
Personal life
ಇವರ ಪತ್ನಿ ಪ್ರಣೀತ್ ಕೌರ್ ೨೦೯೯-೨೦೧೪ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸದರಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆಯ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿದಳದ ಮುಖಂಡ ಸಿಮ್ರಾನ್‌ಜಿತ್ ಸಿಂಗ ಮಾನ್‌ರ ಪತ್ನಿ ಮತ್ತ್ತು ಪ್ರಣೀತ ಕೌರ್ ಸೋದರಿಯರು. ರಣೀಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಜೈ ಇಂದರ್ ಕೌರ್ ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್‌ರ ಮಕ್ಕಳು. ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್‌ರ ತಂಗಿ ಹೇಮಿಂದರ್ ಕೌರ್ ಮಾಜಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ಖಾತೆಯ ಸಚಿವ ಕೆ ನಟವರ ಸಿಂಗ್‌ರ ಪತ್ನಿ.
ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಸೇವೆ ವಿವರ
ಪುಣೆಯ ರಾಷ್ಟೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ  ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು,ಜೂನ್ ೧೯೬೩ರಲ್ಲಿ  ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡ ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್‌, ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಸೇನೆಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತರು. ೧೯೬೫ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೇನೆ ಸೇರಿ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಹುದ್ದೆ ಪಡೆದು ಹೋರಾಡಿದರು.
==== ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ಸಹಪಾಠಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ರಾಜಕೀಯ ಸೇರಿದಾಗ,ಅಮರಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್‌ ಇತರ ಡೂನ್ ಶಾಲೆಯ ಗೆಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ರಾಜೀವ್‌ರ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಪಂಜಾಭ್‌ನಿಂದ ಲೋಕಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ೧೯೮೪ರ ಆಪರೇಷನ್ ಬ್ಲೂಸ್ಟಾರ್ ವಿರೋಧಿಸಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆಯಿತ್ತು, ಶಿರೋಮಣಿ ಅಕಾಲಿದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ತಲ್ವಾಂಡಿ ಸಬೋ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಕೃಷಿ, ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯ್ತಿರಾಜ್ ಖಾತೆ ಸಚಿವರಾದರು.
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ In 1992 he broke away from the Akali Dal and formed a splinter group named Shiromani Akali Dal (Panthic) which later merged with the Congress in 1998 (after his party's crushing defeat in Vidhan Sabha election in which he himself was defeated from his own constituency where he got only 856 votes) after Sonia Gandhi took over the reign of the party. He was defeated by Prof Prem Singh Chandumajra from Patiala Constituency in 1998 by a whooping margin of 33251 votes. He served as the President of Punjab Pradesh Congress Committee on two occasions from 1999 to 2002 and 2010 to 2013, he also became Chief Minister of Punjab in 2002 and continued until 2007.
In September 2008, a special committee of Punjab Vidhan Sabha expelled him on the count of regularities in the transfer of land related to the Amritsar Improvement Trust by the Akali Dal-Bharatiya Janata Party led government. In 2010, the Supreme Court of India held his expulsion unconstitutional on the grounds it was excessive and unconstitutional.
He was appointed as chairman of Punjab Congress Campaign Committee in 2008. Captain Amarinder Singh is also a Permanent Invitee to the Congress Working Committee since 2013. He defeated senior BJP leader Arun Jaitley by a margin of more than 1,02,000 votes in 2014 general elections. He has been a member of the Punjab Vidhan Sabha for five terms representing Patiala (Urban) thrice, Samana and Talwandi Sabo once each.
On 27 November 2015, Amarinder Singh was appointed President of Punjab Congress in the run up to Punjab elections slated for 2017.
President of All India Jat Maha Sabha
Capt Amarinder Singh is president of the All India Jat Maha Sabha. He had been associated with the Jat Maha Sabha for last 30 years as its patron since 1980 when Capt Bhagwan Singh was its president. He demanded reservation for Jats under the Other Backward Classes (OBC) category.
Books
He has also written books on war and Sikh history which include A Ridge Too Far, Lest We Forget, The Last Sunset: Rise and Fall of Lahore Durbar and The Sikhs in Britain: 150 years of Photographs. Among his most recent works are Honour and Fidelity: India's Military Contribution to the Great War 1914 to 1918 released in Chandigarh on 6 December 2014, and The Monsoon War: Young Officers Reminisce – 1965 India-Pakistan War- which contains his memoirs of the 1965 Indo-Pak war.
References
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಮೈಸೂರಿನ ಸ್ವರ್ಣ ಸಿಂಹಾಸನ
right|thumb|333x333px| [[ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್|ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಮನೆತನದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಶ್ರೀಕಂಠದತ್ತ ನರಸಿಂಹರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಚಿತ್ರ]] ಸ್ವರ್ಣ ಅಥವಾ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನ ಅಥವಾ ರತ್ನ ಸಿಂಹಾಸನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಹಾಸನವು ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರ ರಾಜಸಿಂಹಾಸನವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ದಸರಾ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇತರೆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅರಮನೆಯ ಸುರಕ್ಷಿತ ಲಾಕರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಭದ್ರಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಂಹಾಸನ
ಸಿಂಹಾಸನವು ಮುಖ್ಯ ಆಸನ, ಮುಖ್ಯ ಆಸನಕ್ಕೆ ಹೋಗುಲು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಆಸನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಛತ್ರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಅಂಜೂರದ ಮರದಿಂದ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದಂತ ರೂಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಸ್ವರ್ಣಕಲಾ ನಿಪುಣ" ಸಿಂಗಣ್ಣಾಚಾರ್ಯ ಈ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು  ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳು, ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ರತ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಮೆಗಳಿಂದ   ಶೃಂಗರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಆಸನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ಎರಡೂ ಭಾಗಗಳು ಸಾಲಭಂಜಿಕೆಯರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ತ್ರೀ ಆಕೃತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಸಿಂಹಾಸನದ ನಾಲ್ಕು ಬದಿಗಳನ್ನು ಬಳ್ಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಾಸನದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳು, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರಥಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಹೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಎಂಬಂತೆ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಈ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಕೂರ್ಮಾಸನ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಆಸನದ ಹೊದಿಕೆ  ಮತ್ತು ದಿಂಬುಗಳನ್ನು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ರತ್ನಗಳಿಂದ  ಅಲಂಕೃತವಾದ  ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಾಸನದ ಕೈ ಹಿಡಿಕೆಗಳು ಅರ್ಧ ಆನೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಸಿಂಹದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ  ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆಸನದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ, ಸಿಂಹಗಳ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಆಸನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯರ ರಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಇವರ ಸುತ್ತಾ ಅಷ್ಟ ದಿಕ್ಪಾಲಕರ (8 ದಿಕ್ಕುಗಳ ದೇವರುಗಳು) ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಿಂಹಾಸನದ ಕಾಲುಗಳು ನೆಗೆಯುತ್ತಿರುವ ಕುದುರೆಗಳ ಆಕಾರದಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಆಸನವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಶಿವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ವಿಜಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸನದ 3 ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ 2 ಕುದುರೆಗಳು, 2 ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು 4 ಹಂಸಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಆಸನದ ಒದಗುವ ಮುಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ರಾಜ ಲಾಂಛನವಾದ ಗಂಡ ಬೇರುಂಡವನ್ನು  ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಕೆಳಗೆ "ಸತ್ಯಮೇವೂದರಾಹಂ" ಎಂದರೆ "ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತೇನೆ" ಎಂಬ ನುಡಿ ಬರೆಹವಿದೆ. ರಾಜ ಆಸನವು 2.25 ಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ರಾಜಮನೆತನದ ಛತ್ರಿ ಇಡೀ ರಾಜ ಆಸನಕ್ಕೆ ನೆರಳು ನೀಡುತ್ತದೆ. ರಾಜಮನೆತನದ ಛತ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜನಿಗೆ ಆಶೀರ್ವಾದ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ಛತ್ರಿಯು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ. ರಾಜಮನೆತನದ ಛತ್ರಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ 'ಹ್ಯೂಮಾ, ಎಂಬ ಆಕಾಶ ಪಕ್ಷಿ ಇದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕಿನ ಮೇಲೆ ಪಚ್ಚೆ ರತ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಂಸವಿದೆ. ಹಕ್ಕಿಯ ನೆರಳು ಯಾರ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ರಾಜ ಕಿರೀಟವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬ ನಂಬಕೆಯಿದೆ.
ಕೆತ್ತನೆಗಳು
ಛತ್ರಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾದ "ಶ್ಲೋಕಗಳು" ಮೂರನೇ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರನ್ನು ಸಂಬೋಧಿಸಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ರಾಜವಂಶಸ್ಥರ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಸಿಂಹಾಸನವು ಹೇಗೆ ಒಬ್ಬ ರಾಜನಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ   ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. "ಶ್ಲೋಕ"ದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅನುವಾದವು  ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸಂಭೋಧಿಸುತ್ತದೆ. "ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಆಶೀರ್ವಾದದಿಂದ ಉಜ್ವಲವಾಗಿರುವ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಾಮರಾಜನ ಮಗ, ನೀನೇ ಕರ್ನಾಟಕ ರತ್ನ ಸಿಂಹಾಸನದ ಪ್ರಭು... ಮತ್ತು ನಿನ್ನ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಈ ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನದ ಚಿನ್ನದ ಛತ್ರಿ ಇಡೀ ಜಗತ್ತನ್ನು ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸಿಂಹಾಸನವು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರಿಗೆ  ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಲ್ಲಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. .ಕಂಪಿಲರಾಯನು ಈ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಿಂದ ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪೆನುಗೊಂಡಕ್ಕೆ ತಂದು,  ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಭೂಗತವಾಗಿ ಇಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕ್ರಿ.ಶ. 1336 ರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರಾಜರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾದ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರು, ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಒಂದನೇಹರಿಹರನಿಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು  ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಭೂಗರ್ಭದಿಂದ ಹೊರತರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆನೆಗೊಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತದನಂತರ 17 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. 1609 ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಪಾಲ ಶ್ರೀರಂಗರಾಯರು ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಗೆ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. 1610 ರಲ್ಲಿ, ರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಏರಿದರು. ಮತ್ತು ದಸರಾ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿದರು. ಈ ರಾಜ ಸಿಂಹಾಸನವು 1699 ರಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಒಡೆಯರ್ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಪುರಾವೆಗಳು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಳಕೆ
ಚಿನ್ನದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ರಾಜಾಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ದಸರಾ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಸುವಂತಹ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಇದು ಕೇವಲ ನಾಡ ಹಬ್ಬ ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು   ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ  ಮೈಸೂರಿನ  ಮಹಾರಾಜರು  ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಸುವಾಗ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿಂಹಾಸನವು ಒಡೆಯರ್ ವಂಶಸ್ಥರ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಅರಮನೆ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಜಂಟಿ ಪಾಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ವರ್ಷದ ಉಳಿದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಭದ್ರತಾ ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಸೂರು ದಸರಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ದಸರಾ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ  ರಾಜರನ್ನು  ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿ, ಅವರನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಲೂ  ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಯ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು, ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಮೈಸೂರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು
ಮುಖವೀಣೆ
ಮುಖವೀಣೆ ಒಂದು ಗಾಳಿವಾದ್ಯ. ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಜನಪದ ವಾದ್ಯ. ಜನಪದ ಸಂಗಿತದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಬಗೆಯ ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಿದ್ದು ಆಯಾ ಆಟ, ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥವೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾದ್ಯಗಳಿರಬೇಕೆಂಬ ವಾಡಿಕೆಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಡಿಯುವ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳು, ನಗಾರಿ, ಹಲಗೆ, ಕರಡಿ, ಚಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ಕೋಲು ಇತ್ಯಾದಿ ಇದ್ದರೆ ಊದುವ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿ ಕೊಂಬು, ಕಹಳೆ, ತುತ್ತೂರಿ, ಕೊಳಲು, ಪಿಳ್ಳಂಗೋವಿ, ಓಲಗ, ಮುಖವೀಣೆ, ಶಂಖ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳ ವೈವಿಧ್ಯವೇ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸುವಂಥದ್ದು. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ(ಎಲೆ, ತೆಂಗಿನ ಗರಿ, ಬೇರು, ಕಾಂಡ, ಬಿದಿರು, ಮರ)ಗಳು ಹಾಗೂ ಬಾಚಣಿಗೆಯಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ತೊಡಗಿ, ಚರ್ಮ, ಲೋಹ, ಮಣ್ಣು ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಇವುಗಳನ್ನು ಅವರೇ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಹಿರಿಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಸಂಬದ್ಧವಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ನುಡಿಸುವ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮನನ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವರು. ಜನಪದ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ವಾದ್ಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಖವೀಣೆಯೆಂದರೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ `ಮುಕಾವಿನೈ', ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ `ಸುಂದರಿ'ಯಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ `ಮುಖವೀಣೆ' ಹಾಗೂ ಗಡಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ `ಸುಂದರಿ' ಅಥವಾ `ಸುಂದ್ರಿ' ಎಂತಲೂ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಊದುವ(ಸುಷಿರ) ವಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ರತ್ನಕೋಶದಲ್ಲಿ `ಒಂದು ಬಗೆಯ ಊದುವ ವಾದ್ಯ', ಭಾರತವಾಣಿ ಶಬ್ದಕೋಶದಲ್ಲಿ 'ಮುಖವೀಣೆ ಒಂದು ಊದುವ ವಾದ್ಯ' ಎಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖವೀಣೆ ಎಂಬುದು ಮೂಲದಲ್ಲಿ `ಮುಖವೇಣು' ಎಂದಿದ್ದು `ವೇಣು' (ಬಿದಿರು, ಕೊಳಲು) ಎಂಬುದು ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿ `ವೀಣೆ' (ಮುಖವೇಣು>ಮುಖವೀಣೆ) ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಮುಖವೀಣೆಯು ಮಧುರವಾದ ನಾದವನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಓಲಗದ ಆಕಾರದ ಕೊಳವೆಯಂತಹ ವಾದ್ಯ ಎಂದು ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ಯಾಸೆಟಿಯರ್'ನಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ( ಅಂದರೆ ಮಂಗಳಕರ ಚಂದ್ರ ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ)ಪದ್ಧತಿಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ 72 ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇದು 45 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಶಿವಪಂತುರಾವಳಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತೋಡಿ (ಥಾಟ್) ಇದರ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ
ಮುಖವೀಣೆ
ಮುಖವೀಣೆಯೆಂದರೆ
'ಜೀಯಾಳದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಊದುವ ವಾದ್ಯ' ಎಂದರೆ ಅದು 'ಸುಂದರಿ' ವಾದ್ಯವೇ. ಸುಂದರಿ ಹಾಗೂ ಶಹನಾಯಿಯು ನೋಡಲು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದ್ದು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಂದರಿ ತೀರ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದು, ಇದೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೊಂಡು ಶಹನಾಯಿ ಆಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ.
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ ಇದು 8 ನೇ ವಸು ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ 3 ನೇ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ನೆನಪಿನ ಹೆಸರು ವಸು-ಗೊ. ನೆನಪಿನ ಪದಗುಚ್ಛವು ಸಾ ರಾ ಗಿ ಮಿ ಪಾ ದಾ ನು. [1] ಅದರ ಆರೋಹಣ-ಅವರೋಹಣ ರಚನೆ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ) ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ ( ಕೆಳಗಿನ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಭಾಷೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ):
ಮುಖವೀಣೆ
ಮುಖವೀಣೆಯೆಂದರೆ
ಶಹನಾಯಿ ವಾದ್ಯದಂತೆಯೇ ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ೭ ರಿಂದ ೯ ರವರೆಗೆ ರಂಧ್ರಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸೀಸಮ್ ಎಂಬ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಂದರಿ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಶಹನಾಯಿಯಂತೆಯೇ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ವೇಗದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಬಹುದೇ ಹೊರತು ನಿಧಾನಗತಿಯ ತಾಳದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಿಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
ಆರೋಹಣ : ಸ ರಿ೧ ಗ೨ ಮ೨ ಪ ದ೧ ನಿ೩ ಸ ಅವರೋಹಣ : ಸ ನಿ೩ ದ೧ ಪ ಮ೨ ಗ೨ ರಿ೧ ಸ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವರಗಳು ಶುದ್ಧ ರಿಷಭ, ಸಾಧರಣ ಗಾಂಧಾರ, ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ, ಶುದ್ಧ ದೈವತ ಮತ್ತು ಕಾಕಲಿ ನಿಶಾದ ವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೆಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದುದರಿಂದ, ಇದು ಒಂದು ಸಾಂಪೂರ್ಣ ರಾಗ (ಆರೋಹಣ ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ). ಇದು 9 ನೇ ಮೆಳಕರ್ತ ರಾಗವಾದ ಧೇನುಕ (ರಾಗ) ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಖವೀಣೆ
ಮುಖವೀಣೆಯೆಂದರೆ
ಮುಖವೀಣೆಯ ನಾದವು `ತಂತಿವಾದ್ಯ'ದಂತೆ ಕೇಳಿಸುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ `ಮುಖವೀಣೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುವ ರೂಢಿ ಬಂದಿರಬೇಕು. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇದು ಶಹನಾಯಿ ನಾದಕ್ಕಿಂತ ಮಧ್ಯಮ ಗತಿಯ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸುವುದು. ಇದನ್ನೇ `ಸುಂದ್ರಿ' ವಾದ್ಯ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಶಹನಾಯಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದೆನಿಸಿದರೂ ಇವುಗಳ ನುಡಿಸಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಖ್ಯಾತ ಶಹನಾಯಿ ವಾದಕರಾದ ಪಂಡಿತ ಬಸವರಾಜ ಭಜಂತ್ರಿ (ಹೆಡಿಗ್ಗೊಂಡ)  ಅವರು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮುಖವೀಣೆ ತಂತಿವಾದ್ಯದ ವೀಣೆಯಲ್ಲ ಅಥವಾ ಶಹನಾಯಿಯು ಅಲ್ಲ. ಕೊಳಲು ಕೂಡ ಅಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಶಹನಾಯಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಚಿಕ್ಕ ವಾದ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಳಲು ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿಗಾಗಿ ಪುಂಗಿ (ಹಾವಾಡಿಗರು ಬಳಸುವ ಸೋರೆಬುರುಡಿಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ವಾದ್ಯ) ಈ ಮೂರೂ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಏಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ನಾದವು ವೀಣೆಯ ನಾದದಂತೆ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮೂರೂ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಾಯಿಯ ಮುಖಾಂತರವೇ ನುಡಿಸಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ 'ಮುಖವೀಣೆ' ಎಂದು ಕರೆದಿರಬಹುದು ಎಂಬುದು ಪ್ರಚಲಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಮುಖವೀಣೆಯ ಬಳಕೆ
"..ನಯವಾಗಿ ನಾಟ್ಯವಂ ವಿರಚಿಸಬೇಕೆಂದು ತೊರೆಯಿಂದೊಡಗೂಡಿ ವೀಣಾವೇಣು ಮುಖವೀಣೆ ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯಗಳಂ ಸ್ವರಂಗೆಯ್ದು ನಾಟ್ಯವಂ ಮಾಡಲುಜ್ಜುಗಿಸುತ್ತಿರಲು"; ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದ ನಾಟ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖವೀಣೆ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಉಲ್ಲೇಖ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರವರಿಂದ ವಿರಚಿತ 'ವತ್ಸರಾಜನ ಕಥೆ' ಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಗುಜರಾತ್'ನ ಕಛ್ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ಸುಂದರಿ ವಾದ್ಯದ ಗುಂಗು ಹಿಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಜನಪದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬಳಸುವರು.
ಶುಭಪಂತುರಾವಳಿ
ಸಂಯೋಜನೆಗಳು
ಎನ್ನಲು ಒರಕೆ- ತ್ಯಾಗರಾಜರಾಜರ ಕೀರ್ತನೆ ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣಮ್  ಮತ್ತು ಪಶುಪತೇಶ್ವರಮ್- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ರಚನೆ ಕಹಿಣಿ ವರದರಾಜನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಪಹಿಮಾಮ್ ಪಯೋರಾಸಿ ವರ್ಣಮ್ ಡಾ. ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕರುಣಾನು ನಾನು ಕಾಪುದುಮು
ಮುಖವೀಣೆ
ಮುಖವೀಣೆಯ ಬಳಕೆ
ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಊದುವ ಮಂಗಳವಾದ್ಯ `ನಾಗಸ್ವರಂ'. ಇದರಲ್ಲಿ `ಪಾರಿನಾಯನಂ' ಮತ್ತು `ತಿಮಿರಿನಾಯನಂ' ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿದ್ದು `ತಿಮಿರಿನಾಯನಂ'ನ್ನು ಮುಖವೀಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. `ಸ್ಕಂದಮ್' ಮತ್ತು 9ನೇ ಶತಮಾನದ ಭಾವಗೀತೆ `ನಂದಿಕೇಶಂ' ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ನಾದಸ್ವರ(ನಾಗಸ್ವರಂ) ವಾದ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡಾ.ಬಿ.ಎಂ.ಎಸ್ ರವರು ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೂತ್ರದಗೊಂಬೆಯಾಟದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೃದಂಗ, ತಾಳ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಜೊತೆಗೆ ಮುಖವೀಣೆಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೇಳವಾಗಿ ಬಳಸುವರು.
ಪಾರಿಜಾತದ ಮೇಳದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಏಳು ರಂಧ್ರಗಳಿರುವ `ಸುಂದ್ರಿ ಕೊಳವಿ'ಯನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಇದಕ್ಕೆ `ಸುಂದ್ರಿ ಸನಾಯ್' ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುವರು. ಮೂಡಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ, ತಾಳ, ಮುಖವೀಣೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಖವೀಣೆಯು ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪಡುವಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಚಂಡೆ ವಾದ್ಯವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಗೇಣುದ್ದದ ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯವಾದ ಮುಖವೀಣೆಯು ತಂದುಕೊಡುತ್ತದೆ. ಭಾಗವತನ ಆಲಾಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಹಾಡಿನ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದುಕೊಡುವ ಸೊಗಸು ಅದ್ಭುತವಾದುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ೩೨ ರಾಗಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮುಖವೀಣೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿವೆ. ಈ ಉಸಿರುವಾದ್ಯವು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಧಿಕವಾದ ಮೆರುಗು ತಂದುಕೊಡುವುದಲ್ಲದೆ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸವರಾಜ ಮಲಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಹೇಳುವಂತೆ ....ಜೊತವಾದ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮುಖವೀಣೆ (ಒಂದು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಶಹನಾಯಿ) ಬಳಸಿದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲಿ ಶಹನಾಯಿ ಬಳಸುವರು ಎಂಬ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಮುಖವೀಣೆಗೆ `ಚಿಕ್ಕ ಶಹನಾಯಿ', `ಸಣ್ಣ ಶಹನಾಯಿ' ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಮುಖವೀಣೆಯಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ನಾದವು ಬಹುದೂರದವರೆಗೆ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪಡುವಲಪಾಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ `ಚಂಡೆ' ಎಂಬ ವಾದ್ಯದ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಮೂಡಲಪಾಯದಲ್ಲಿ `ಮುಖವೀಣೆ' ತುಂಬಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಇದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ರೂಪದ ಶಹನಾಯಿ ವಾದ್ಯದ ಬಳಕೆ ಬಂದಿತು. ಅಲ್ಲದೆ ದೊಡ್ಡಾಟದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ, ತಮಟೆ, ತಾಳ, ಮುಖವೀಣೆ, ಶ್ರುತಿಗಾಗಿ ಪುಂಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾದ್ಯಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅಬ್ಬರದಿಂದ ಕೂಡಿದವುಗಳು. ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಗಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು, ತಾಳಗಳ ಬಂಧುರತೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಹೀಗಾಗಿ ಹಿಮ್ಮೇಳವು ವೈವಿಧ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿರಬೇಕಾದರೆ ಈ ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳು ಬೇಕೇ ಬೇಕು.
ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವ ವಾದ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಆರು ಜನ ಕಲಾವಿದರು ಒಂದುಗೂಡಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ಪಂಚವಾದ್ಯಗಳ ಮೇಳ' ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯುವರು. ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಾದ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ 'ಡಮರು', 'ಸೂರ್ಯವಾದ್ಯ', 'ಚಂದ್ರವಾದ್ಯ', 'ಮುಖವೀಣೆ' (ಎರಡು ಜನ ಕಲಾವಿದರು) ಮತ್ತು ಕೈತಾಳ ಈ ಸಮಾಗಮದ ನಾದ ಪಂಚವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತವಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ `ಮುಖವೀಣೆ'ಯನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲಿ `ಶಹನಾಯಿ'ಯನ್ನೇ ಬಳಸುವರು.
ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳ ಕಮ್ಮಟದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ನೃತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಕುದ್ಕಾಡಿ ವಿಶ್ವನಾಥ ರೈ ಅವರು 'ಕಲಾರಾಧನೆ'ಯ ಕುರಿತು ಹೇಳುತ್ತಾ `ಆರಾಧನೆ' ಎಂಬುದು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾದುದು. 'ಕಲಾರಾಧನೆ' ಸಾಮೂಹಿಕವಾದುದು. ಈ ಸಾಮೂಹಿಕ ಕಲಾರಾಧನೆಗೆ ಒಂದು ವೇದಿಕೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತ ನಾಗಸ್ವರ (ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಮುಖ ವಾದ್ಯ ನಾಗಸುರ>ನಾಗಸ್ವರ, ನಾದಸ್ವರವೆಂತಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ), ಮುಖವೀಣೆ- ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನದಂಥ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಜನಪದ ವಾದ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು `ಭರತ ನಾಟ್ಯ'ದಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದುವರೆದು ಯಕ್ಷಗಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರುತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಶ್ರುತಿಯ ಬದಲಿಗೆ ನಾಗಸ್ವರ ಅಥವಾ ಮುಖವೀಣೆಯ ಶ್ರುತಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸ್ಯಾಕ್ಸಾಫೋನ್, ವಾಯೋಲಿನ್ನನ್ನು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕಿಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಮ್ಮ ಮುಖವೀಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಏರುಸ್ವರಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಆ ಭಾವ ತುಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅಂದರೆ ಮುಖವೀಣೆ ಮತ್ತು ನಾಗಸ್ವರ ವಾದ್ಯಗಳು ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿಯೇ ಮುಖವೀಣೆಯನ್ನು ಬಯಲಾಟಗಳ `ಜೀವವಾಣಿ' ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿರುವ ಜೋಡಿ ವಾದ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ಹಿ. ಶಿ. ರಾಮಚಂದ್ರಗೌಡರು ....ಮೌರಿ(ಮಾವೊರಿ) ಎನ್ನುವುದು ಗಂಡಸುಧ್ವನಿ, ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವಂಥದ್ದು ಅದು ಹೆಣ್ಣು- ಯಾಕಂದ್ರೆ ಜಾಸ್ತಿ ಗಲಾಟೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಅನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ `ಮೌರಿ' ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು (ಉಪಾಂಗ) ವಾದ್ಯ ವಿಶೇಷ. ಅದರ ಜೊತೆಗಿರುವುದು ಶ್ರುತಿ ನೀಡುವ ಪುಂಗಿ ಅಥವಾ ನಾದಸ್ವರ ವಾದ್ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಇವೆರಡೂ ಮರದ ಕೊಳವೆ(ನಳಿಕೆ)ಗಳಿಂದ ಕಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ತುದಿಯಲ್ಲಿ ತಾಳೆಗರಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ `ಜೀವಾಳ'ವನ್ನು ಧ್ವನಿಯಂತ್ರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಉಡುಪಿ ಭಾಗದ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯವಾದ್ಯ, ಸಮ್ಮಾಳಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೌರಿ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿಗಳಿಗೆ `ಮುಖವೀಣೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ವಾಡಿಕೆ.
`ಭಾರತೀಯ ಮಂಗಲವಾದ್ಯ' ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಮೋವರಿ ಅಥವಾ ಮೌರಿಯು ಒರಿಸ್ಸಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾದ್ಯ. ಇದನ್ನು ಮದುವೆ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಯ `ರಾಮಾ ನಾಟಕ' ಹಾಗೂ ಒರಿಸ್ಸಾದ `ಚೌ' (Chhau) ನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಹನಾಯಿಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ವಾದ್ಯವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ತಾಡೋಲೆ (ತಾಳೆಗರಿ) ಎಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಜೋಡುನಾಲಿಗೆ(Reed)ಯ ಧ್ವನಿಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಊದುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಈ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಂತುವಾದ್ಯದಂತೆ ಮಂಜುಳವಾದ, ಮೃದುಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದಲೇ ಶಹನಾಯಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಲೋಕಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಭಾಗವತರ ಲಯಬದ್ಧವಾದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಮದ್ದಳೆ ಮತ್ತು ಮುಖವೀಣೆಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸಾಥ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು ; ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುರುಪು ತುಂಬಿ, ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಆಕ‌ರ್ಷಿಸುತ್ತಿತದ್ದವು. ಮದ್ದಳೆ-ಮುಖವೀಣೆಗಳಿಂದ ಹೊಮ್ಮುವ ಸಮಧುರ ಮೋಹಕ ನಿನಾದ ಭಾಗವತರ ಎತ್ತರದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಈ ಕಲಾಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಮೂಡಲಪಾಯ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಮುಖವೀಣೆ ಕಳೆದುಂಬಿಸುವ ವಾದ್ಯವಾಗಿ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಇದಿಲ್ಲದೇ ಪ್ರಸಂಗಕ್ಕೆ ಕಳೆಯೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ವೀರಗಾಸೆ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಳ, ಮುಖವೀಣೆ, ಕಂಚಿನ ತಾಳಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದ್ಯ ಪರಿಕರಗಳೆನಿಸಿವೆ. ಜತೆಗೆ ತಾಳ, ಶ್ರುತಿ, ಓಲಗ ಅಥವಾ ಮೌರಿ, ಕರಡೆ ವಾದ್ಯ- ಈ ಪಂಚವಾದ್ಯಗಳೂ ವೀರಗಾಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
`ಕಟ್ಟೈ ಕುಟ್ಟು'(Kattaikkuttu) ಎಂಬುದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕಲಾಪ್ರಕಾರ. ಈ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖವೀಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವರು. ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ `ಕಟ್ಟೈ ಕುಟ್ಟು ಗುರುಕುಲಂ' ವಸತಿಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ಈ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮುಖವೀಣೆಯ ಕಲಾವಿದರು
ಮುಖವೀಣೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪುಂಗಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಲನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಊದುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದವರನ್ನೂ ಮುಖವೀಣೆ ಕಲಾವಿದರೆಂದೇ ಗುರುತಿಸುವುದುಂಟು. ಈ ತಲೆಮಾರಿನ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದರನ್ನಿಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು.
1.ನಾಗಮಂಗಲ ತಾಲೂಕಿನ ನರಗನಹಳ್ಳಿಯ ಮುಖವಿಣೆಯ 'ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲೇಯರ್' ಮಾಯಣ್ಣ ನವರು 2.`ಯಕ್ಷಸಿರಿ-ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ವಿಜೇತ ದಿ.ಶ್ರೀಯುತ ಎ.ವಿ.ನಾರಾಯಣಪ್ಪ ನವರು. 3.ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸೋಲಾಪುರದ-ಸಿದ್ರಾಮ್ ಜಾಧವ, ಭೀಮಣ್ಣ ಜಾಧವ ಮತ್ತು ಕಪಿಲ್ ಜಾಧವ ಅವರು. 4.ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗುಡಿಬಂಡೆ ತಾಲೂಕಿನ ಗವಿಗುಂಟಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಯುತ ಆಂಜಿನಪ್ಪ ಅವರು. `ಮುಖವೀಣೆ ಆಂಜಿನಪ್ಪ' ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾದ ಇವರು ಮುಖವೀಣೆಯ ಜತೆಗೆ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತುಸ್ವರ ಸೇರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ಮೂರು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 5.ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೂವಿನಹಡಗಲಿಯ ಹಿಂದೂಪುರ ಗ್ರಾಮದ ಶ್ರೀಯುತ ಹನುಮಂತಪ್ಪ ನವರು. 6.ತುರುವೆಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನ ದುಂಡ ಗ್ರಾಮದ ದಿ.ಶ್ರೀಯುತ ಲಿಂಗಪ್ಪ ದಂಡಿನಶಿವರ ನವರು. ಇವರು ಹಲವಾರು ಯಕ್ಷಗಾನ ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ಮಖವೀಣೆಯ ಸಾಥ್ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 7.ಅಬ್ಲೂಡು ಶ್ರೀಯುತ ಮುಳಬಾಗಿಲಪ್ಪ ನವರು.
ಈ ಮೇಲಿನ ಅಪರೂಪದ ಮುಖವೀಣೆ ಕಲಾವಿದರಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಎಲೆಮರೆಯ ಕಾಯಿಯಂತಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಈ ಕಲೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಿರುವ ಅನೇಕ ಕಲಾವಿದರು ಸಾಕಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಪೀಳಿಗೆ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುವಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸದಿದ್ದುದರಿಂದ ಮುಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಡುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಯುವಪೀಳಿಗೆ ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಮಾತಿಗೆ ಅಪವಾದವೆಂಬಂತೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕಂಚೀಪುರಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಂಜಾರ ಸಂತಕಲ್ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯೊಂದಿದೆ. ಇದು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಎರಡನ್ನೂ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಆಥರ್ಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಕುಟುಂಬಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿಯೇ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಸತಿ ನಾಟಕಶಾಲೆ. ಇದರ ಹೆಸರು `ಕಟ್ಟೈ ಕುಟ್ಟು ಗುರುಕುಲಂ'. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ, ನೃತ್ಯ, ನಟನೆಯಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವ ಕಲೆಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನೂ ಸಹ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ಮೃದಂಗ, ಮುಖವೀಣೆಯಂತಹ ಹಿಮ್ಮೇಳದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೇ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಮುಖವೀಣೆ' ಎನ್ನುವುದು ಪುಂಗಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ `ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ' ಎಂಬುದು ತಪ್ಪು ಗ್ರಹಿಕೆ. ಇದೊಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾದ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನೇ `ಸುಂದರಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುವರು.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆ ಗುಡಿಬಂಡೆ ತಾಲೂಕಿನ ಗವಿಗುಂಟಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಯುತ ಆಂಜಿನಪ್ಪ ಅವರು 'ಮುಖವೀಣೆ ಆಂಜಿನಪ್ಪ' ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಅವರು ಮುಖವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ ಒಂದು ವೀಡಿಯೋ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್
ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೇಶ, ಕುವೈತ್ ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿರುವ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕುವೈತ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗ್ರಾಹಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಎರಡು ಡಕೊಟಾಗಳನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 1954 16 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 8,966 ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು ಸಾಗಿಸಿತು. ಜುಲೈ 1955 ರಲ್ಲಿ ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಹೆಸರನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮೇ 1958 ರಲ್ಲಿ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದ ಬಿಒಎಸಿ ನೇರವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್
ಕುವೈತ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ 1954 ರಲ್ಲಿ, ಅಬದನ್, ಬೈರುತ್, ಡಮಾಸ್ಕಸ್ ಮತ್ತು ಜೆರುಸಲೆಮ್ನಂತಹ ಸೀಮಿತ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಾರುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಹಕವು ತನ್ನ ಮಾರ್ಗದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ 50 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಷವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ, ಅದು ಉತ್ತಮ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯತನವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ. ಏರ್ ಸುರಕ್ಷತೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ 2004 ರಲ್ಲಿ 'ಏರ್ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಏರ್ಲೈನ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಫ್ಲೀಟ್ ಮಾಹಿತಿ
ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ 50 ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಬುಕಿಂಗ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಾಹಕವು ವಿಮಾನದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏರ್ಬಸ್ ಎ320-200, ಎ310-308, ಎ300-600, ಎ340-313 ಮತ್ತು ಬೋಯಿಂಗ್ ಬಿ 777-269 ಸೇರಿವೆ.
ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸರಕು ಸೌಲಭ್ಯ
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ ವೇಸ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಚೆಕ್ ಇನ್ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಾಮಾನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗು ಇದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕೆಲವು ಸೇವೆಗಳು:
ಫ್ಲೈಟ್ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಪೂರಕವಾದ ಊಟ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಂಬಳಿಗಳು, ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಹೆಡ್ಸೆಟ್ಗಳು, ಮತ್ತು ನಿದ್ರೆಯ ಕಣ್ಣಿನ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಆನಂದಿಸಬಹುದು. ಪ್ರಥಮ, ವ್ಯವಹಾರ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕತೆ ಶ್ರೇಣಿಯ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಆನ್-ಕಾಲ್ ಸಿನೆಮಾ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಮನರಂಜನಾ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ನೀವು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಲೆಗ್ ರೂಮ್ನೊಂದಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಸೀಟುಗಳು, ಈ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ನೊಂದಿಗೆ ನೀವು ಆನಂದಿಸುವ ಕೆಲವೊಂದು ಸೌಕರ್ಯಗಳಿವೆ.
ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಸೇವನೆ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಗವು ನಿಮಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕುವೈಟ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಸಾಮಾನು ಭತ್ಯೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮು ಸಾಗಿಸಬಹುದು. ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಭತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಈ ಪುಟವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗಮನ
ಈ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ತುರ್ತುಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಂಗವೈಕಲ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ವಿಶೇಷ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿಸಬಹುದು. ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಸುಮಾರು 48-72 ಗಂಟೆಗಳ ಮುಂಚಿನ ಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ, ನಿಮಗೆ ವಿಶೇಷ ಊಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕೂಡಾ ಸಿಗಬಹುದು. ಈ ಏರ್ಲೈನ್ ಸಹ ಮಹೀಹೆಬ್ ಸೇವೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುವೈಟ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ನಿಮ್ಮ ಪೂರ್ವ ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ನಂತರದ-ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಸಮಯವನ್ನು ಆರಾಮದಾಯಕ ಮತ್ತು ಒತ್ತಡ-ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಅಥವಾ ಸಂಪರ್ಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ, ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡಿ.
ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕೆಳಗಿನ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೊಂದಿದೆ
ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಫೆಬ್ರವರಿ 2017 ದಿಂದ, ರಾಶಾ ಅಲ್ ರೌಮಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಸಿಇಒ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ
ಸುದ್ದಿ
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್, ಕುವೈಟ್ ರಾಜ್ಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನವಾಹಕ, ಕೈರೋ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ನ (ಸಿಎಐ) ಹೊಸ ಟರ್ಮಿನಲ್ 2 ತಲುಪುವ ಮತ್ತು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲು ಮೊದಲ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಎರಡು ಅರಬ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ, ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ನ ವಾಯುಯಾನ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕೆಯು1541 ರ ಆಗಮನದಿಂದ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಕುವೈತ್ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್ ನಡುವಿನ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಿಎಐ ನ ಟರ್ಮಿನಲ್ 2 ನಲ್ಲಿ ಕುವೈತ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಉದ್ಘಾಟನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು, ಕೆಎಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಶ್ರೀಮತಿ ರಾಶಾ ಅಬ್ದುಲಾಝಿಸ್ ಅಲ್-ರೌಮಿ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದರು: "ಕುವೈರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕೈರೋ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ನ ಆಕರ್ಷಕ ಹೊಸ ಟರ್ಮಿನಲ್ 2 ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾವು ಗಾಢವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತೇವೆ.
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಹೈಲೈಟ್ಸ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಸ್ಟ್ರಾಟಜಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂ ಲಿವೆರಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ 2016
ಕುವೈಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ತನ್ನ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ರೂಪಾಂತರ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಲಿವರಿಯನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್ ಟ್ರಾವೆಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಟಿಎಂ) 2016 ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದೆ, ಇದು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ 7-9 ರಿಂದ ನಡೆಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಅದರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸುಸ್ಥಿರ ವಿತರಣೆಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಲಾನಯನ ಸಂಬಂಧಿತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ, ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಜಲಾನಯನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ವರ್ಧಿಸಲು ಯೋಜನೆಗಳು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜಲಾನಯನ ಗಡಿಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ, ನೀರಿನಗುಣಮಟ್ಟ, ಒಳಚರಂಡಿ,  ಚಂಡಮಾರುತದ ನೀರಿನ ಹರಿವು, ನೀರಿನ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಯಸುವ ಜಲಾನಯನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಾಲೀಕರು, ಭೂ ಬಳಕೆ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ಮಳೆನೀರು ನಿರ್ವಹಣಾ ತಜ್ಞರು, ಪರಿಸರ ತಜ್ಞರು, ನೀರಿನ ಬಳಕೆಯ ಸರ್ವೇಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ. thumb|ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು
<HR>
ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಬಫರ್ ಸ್ಟ್ರಿಪ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ, ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು, ತೇವಭೂಮಿಗಳ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಬೇಸಾಯ, ಬೆಳೆ ಸರದಿ ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಬೆಳೆಗಳಂತಹ ಸುಸ್ಥಿರ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ, ಪರಿಸರದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಮಣ್ಣಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಮಳೆನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಚಂಡಮಾರುತದ ನೀರನ್ನು ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಧಾರಣ ಕೊಳಗಳು, ಫಿಲ್ಟರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಚಂಡಮಾರುತ-ನೀರು ಒಳನುಸುಳಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೀರು ಹತ್ತಿರದ ತೊರೆಗಳು ಅಥವಾ ಸರೋವರಗಳನ್ನು ತಲುಪುವ ಮೊದಲು ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯವರ್ಗವು "ಫಿಲ್ಟರ್" ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸವೆತ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳು ಹೂಳು ಬೇಲಿಗಳು, ಹುಲ್ಲಿನ ಬೀಜದೊಂದಿಗೆ ಭೂದೃಶ್ಯದ ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಸೀಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನೀರಿನ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತ
<HR>
ಪರಿಸರ ಕಾನೂನು
<HR>
ಪರಿಸರ ಕಾನೂನುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಕಾನೂನುಗಳು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತವೆ, ಇತರವು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಲಾನಯನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಜಲವಾಸಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿರುವವರು ಜಲವಾಸಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಕಾನೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ನಮ್ಮ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿಡಲು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸದಸ್ಯರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಜಲಾನಯನ ರಕ್ಷಣೆಯ ವಕೀಲರಾಗಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಶಕೀಲಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಶಕೀಲಾ ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಲಂಕೇಶ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2020 ರ  ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರವು 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ವಯಸ್ಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದ, ನೆಲ್ಲೂರು, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನಟಿಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ರಿಚಾ ಚಡ್ಡಾ ,ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ      ಪಂಕಜ್ ತ್ರಿಪಾಠಿ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಪಿಳ್ಳೈ   ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸ್ಯಾಮಿ ನನ್ವಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿಲ್ ನನ್ವಾನಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಕೀಲಾ 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ನಿರ್ಮಾಣ
right|thumb| ಶಕೀಲಾ 2019 ರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರಿಚಾ ಚಡ್ಡಾ ಲಂಕೇಶ್ 2019 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಕೆಲಸ ಆರಂಭಿಸಿದರು ರಿಚಾ ಚಡ್ಡಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ದೇಹವನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಪಡೆದಂತಹ  ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಶಕೀಲಾ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ  ತಾವು ತಿಳಿದುಕೊಂಡುದಾಗಿ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದರು.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಚಲನಚಿತ್ರವು 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು (ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನಲ್ಲಿ) ನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು : ಕನ್ನಡ, ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗಳು. ಟೊರೆಂಟ್ ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಚ್‌ಡಿ ಆವೃತ್ತಿಯ ಉಪಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆಯಾದ ನಂತರ ಚಿತ್ರದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಗಳಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆ ಆಯಿತು, ಈ ಸೋರಿಕೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ  ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆಸಂಗೀತ
ಹಾಡುಗಳನ್ನು ವೀರ್ ಸಮರ್ಥ್ ಮತ್ತು ಮೀಟ್ ಬ್ರೋಸ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ್, ಮಲಯಾಳಂನಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಅಲುಂಕಲ್, ಸಾಹೇಬ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಧನಶೇಖರ್, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಮಲರ್ವಣ್ಣನ್, ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಶ್ರೀ ಸುಧಾಕರ್ ಬರೆದರೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ, ವೀರೇಶ್ ಎಂಪಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ರಿತ್ತಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಗಣಜಿಲೆ
ಗಣಜಿಲೆ : ಆರೋಗ್ಯ ಏರುಪೇರಾಗದೆ, ತಂಡ ತಂಡಗಳಲ್ಲಿ ದದ್ದುಗಳೇಳುವ ಕೂರಾದ ಒಂದು ಅಂಟು ರೋಗ (ಚಿಕನ್ ಪಾಕ್ಸ್). ಇದನ್ನು ಕೊಟ್ಲೆ, ನೀರು ಕೊಟ್ಲೆ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, ಸೀತಾಳ ಸಿಡುಬು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹರಡುವಿಕೆ
ಸಿಡುಬಿನ ಹಾಗೆ ದದ್ದುಗಳು ಏಳುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಸಿಡುಬಿಗೂ ಇದಕ್ಕೂ ಯಾವ ಸಂಬಂಧವೂ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ಊರು, ಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಜಿಲೆ ತಲೆಹಾಕಿದರೆ ಸಣ್ಣ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದ ಹಾಗೆ ಅದು ಅಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡುತ್ತದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆ ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ತಲೆ ಹಾಕುತ್ತ ವರ್ಷವಿಡೀ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. 2-6 ವರ್ಷದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅಂಟುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದರೂ ಎಳೆಗೂಸುಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಲ್ಲ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಮೊದಲ ಆರು ತಿಂಗಳ ತನಕ ಅದನ್ನು ತಾಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ರೋಗ ತಡೆವ ಬಲವಿರುವ ಪ್ರತಿವಸ್ತು (ಆಂಟಿಬಾಡಿ) ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಎಳೆಯದರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಟ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆದ ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ರೋಗ ತಾಕಿದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ ಜೋರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಗಣಜಿಲೆ ತಾಕಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಯುವ ತನಕ ಮತ್ತೆ ಇದರ ತೊಂದರೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.ಗಣಜಿಲೆ ರೋಗಾಣು ಮೂಗು ಗಂಟಲುಗಳ ಮೂಲಕ ಮೈಯಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು.
ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ರೋಗಕ್ಕೊಡ್ಡಿದ 14-16 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ತುಸು ಜ್ವರ ಬಂದಿದ್ದೂ ಗೊತ್ತಾಗದೆ ಮೊದಲು ದದ್ದುಗಳು ಏಳುವುದರಿಂದ ಬೇನೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಜ್ವರ 1010ಫ್ಯಾ. ಮೇಲೇರದು. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ವಾಂತಿ, ಸೆಳವು, ಏರುಜ್ವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣಜಿಲೆ ಕಾಲಿಡಬಹುದು. ದೊಡ್ಡವರಿಗೆ ಬಂದರೆ ತಲೆನೋವು, ಚಳಿ, ಮೈಕಾಲು ನೋವು, ತುಸು ಬೆನ್ನು ನೋವು, ಪುರಾ ಜ್ವರ ಹೆಚ್ಚಿ ಮಲಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ನ್ಯೂಮೋನಿಯ ಆದರೆ ಅಪಾಯಕರ. ಕೆಲವರಂತೂ 2-3 ದಿವಸಗಳಲ್ಲೇ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮುಂಡದ ಮೇಲೆದ್ದ ದದ್ದುಗಳು ಮುಖ, ನೆತ್ತಿ, ತೋಳು, ತೊಡೆಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೈಕಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಡದ ಮೇಲೂ ಅವಂಯವಗಳ ಕೊನೆಗಳಿಗಿಂತ ಬುಡ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ದದ್ದುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೇರೆ ಕಡೆ ಎಷ್ಟೇ ಜೋರಾಗಿದ್ದರೂ ಅಂಗೈ, ಅಂಗಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ದದ್ದುಗಳೇಳವು. ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಒಂದುಗೂಡವು. ದದ್ದುಗಳು ಏಳುತ್ತಿರುವ ತನಕ ಜ್ವರ ಇದ್ದೇ ಇರುವುದು. ದುಂಡಾಗಿಯೋ ಇಲ್ಲವೇ ಚುಕ್ಕಿಯಾಗಿಯೋ ಇದ್ದ ದದ್ದುಗಳು ಕೆಲವೇ ತಾಸುಗಳಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಗುಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ತಿಳಿನೀರಿದ್ದು ಆಮೇಲೆ ಸಣ್ಣಮಣಿಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೇಲಿಟ್ಟ ಹಾಗೆ ತೋರುವುವು. ಒಂದೆರಡು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರು ಹಿಂಡಿದಂತಾಗಿ ಒಡೆದುಕೊಂಡು ಸಣ್ಣ ತೆಳುಸಿಪ್ಪೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದೂ ಒಣಗುತ್ತ ಬಿದ್ದು ಹೋಗುವುದು. ಇದರಿಂದ ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಸೋಂಕು ಅಂಟದು. ಗಣಜಿಲೆ ದದ್ದುಗಳೂ ಗುಳ್ಳೆ ಸಿಪ್ಪೆಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ದದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ನವೆ, ಕೆರೆತ ಹೆಚ್ಚು. ಅವನ್ನು ಕೆರೆದುಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ಕೀವುಗೂಡಿ ಮುಂದೆ ಕಲೆ ಉಳಿವುದು. ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ದದ್ದುಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದಿರಬಹುದು. ಇಲ್ಲವೇ ನೂರಾರಿರಬಹುದು. ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಗಣಜಿಲೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವ ರೋಗವಲ್ಲ. ಆ ಮೇಲಿನ ತೊಡಕುಗಳೂ ಅಷ್ಟಕಷ್ಟೆ. ಗಣಜಿಲೆಗೂ ಉಡಿತದ್ದಿಗೂ (ಷಿಂಗಲ್್ಸ, ಹರ್ಪಿಸ್) ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಇರುವುದು ಬಹುಕಾಲದಿಂದ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಇವೆರಡು ಬೇನೆಗಳಿಗೂ ಒಂದೇ ವೈರಸ್ ಕಾರಣ ಎನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಈಗ ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಉಡಿತದ್ದಿನ ವಿಷಕಣವನ್ನು ಅದಕ್ಕೀಡಾಗುವ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿದರೆ ಗಣಜಿಲೆ ಏಳುವುದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲೂ ಅದೇ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉಡಿತದ್ದು ಗಣಜಿಲೆಯಷ್ಟು ಅಂಟುರೋಗವಾಗಿ ಹರಡದು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಉಡಿತದ್ದು ದೊಡ್ಡವರ ಕಾಯಿಲೆ, ಗಣಜಿಲೆ ಕೂಸುಗಳ ಬೇನೆ. ದೊಡ್ಡವರಲ್ಲಿನ ಉಡಿತದ್ದು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಾಕಿದರೆ ಗಣಜಿಲೆಯಾಗಿ ಮೈದೋರುವುದು. ಗಣಜಿಲೆ ಅಂಟುರೋಗವಾಗಿ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಲು ಬೇಗ ಹರಡುವುದು. ರೋಗಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿಯೂ ಸೀನು, ಕಫ, ಉಗುಳು ಮೂಲಕವೂ ಬಟ್ಟೆಬರೆಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅಂಟುತ್ತದೆ. ದದ್ದುಗಳು ಏಳುವ 24 ತಾಸುಗಳ ಮೊದಲೇ ರೋಗಿ ಇತರರಿಗೆ ಸೋಂಕು ಅಂಟಿಸಬಹುದು. ಗಣಜಿಲೆಗೆ ಯಾವ ಲಸಿಕೆ ಮದ್ದೂ ಇಲ್ಲ. ಗಣಜಿಲೆ ರೋಗಿಯ ಬಳಿ ಇದ್ದವರನ್ನು 20 ದಿವಸಗಳಾದರೂ ಬೇರೆ ಇರಿಸಿ ನೋಡಬೇಕು. ಹಾಗೇ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳೂ 20 ದಿವಸಗಳ ತನಕ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬಾರದು.
ಕಾರಣ
ಗಣಜಿಲೆ ರೋಗಕ್ಕೆ ವೆರಿಸೆಲ್ಲಾ ಜೋಸ್ಟರ್ ಎಂಬ ವೈರಾಣು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. .ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುವ ಕಾಯಿಲೆ.
ಸಚಿನ್: ಎ ಬಿಲಿಯನ್ ಡ್ರೀಮ್ಸ್
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಚಿನ್ ರವರ ಕ್ರಿಕೇಟ್ ಮತ್ತು ವಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದೆ. ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರದ ಅವರ ಜೀವನದ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನೂ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿತಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು, ತೆಲುಗು ಹಾಗು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ವಿಶ್ವದ ಮೊದಲ 10 ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮಿಗಳು
ಲೋಣಿ ಕೆ.ಡಿ.
ಲೋಣಿ ಕೆ.ಡಿ. ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಯಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಮುಖ್ಯ ವಿಮಾನಾ ರೇಖಾ ಡ್ಯೂಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಜಗ ಮೋಹನ್ ಪಿಧಾ ದ್ಯುಲಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮಂಟಪವಿದೆ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದ ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಲ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಡಿಕ್ಪಾಲಸ್, ಅಮರ ದಂಪತಿಗಳು, ನಯಿಕಸ್, ವಿಡಾಲಾಸ್, ಎರೋಟಿಕ್ಸ್, ಆನೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಆಂತರಿಕ ಗರ್ಭಾಗ್ರಿಯಾ ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಯೋನಿಪಿತಾದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.ಪೂರ್ವ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 13 ನೇ -14 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಅಶ್ವಿನ್ನಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ದ್ವಿತವಾಹನ ಓಷಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಿಂಟಾಂತಿಯ ಅಥವಾ ಪುಜಾಜಿಯಿಯ ಉತ್ಸವವು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇತರರು ಶಿವರಾತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಎಲ್ಲಾ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಸಂಕ್ರಮಣ ದಿನಗಳು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.ಭರಣಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭುವನೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ವಿಶೇಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಪರಿಚಯ
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ (ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಮಯದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ದ್ರುಡೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭೌತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ರ ಮೂಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ, ಇದು ಎರಡು ಪೋಸ್ಟ್ಯುಲೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ:
ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಮೂಲತಃ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೧೯೦೫ ರಂದು "ಆನ್ ದಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಡೈನಾಮಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೂವಿಂಗ್ ಬಾಡೀಸ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಅವರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯತೆಯ ಸಮೀಕರಣಗಳೊಂದಿಗೆ ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಸಂಗತತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಮೈಕೆಲ್ಸನ್-ಮಾರ್ಲೆ ಶೂನ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶ (ಮತ್ತು ನಂತರದ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳು) ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಊಹಿಸಿದ ಲುಮಿನಿಫೆರಸ್ ಈಥರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್‌ನ ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ವೇಗವನ್ನು (ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ವೇಗಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಇಂದು, ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ನಗಣ್ಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಯಾವುದೇ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ನಿಖರವಾದ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಮಾದರಿಯು ಕಡಿಮೆ ವೇಗಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆಳಕಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ) ಸರಳ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ಇನ್ನೂ ಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ದೈನಂದಿನ ಚಲನೆಗಳು.
ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಉದ್ದದ ಸಂಕೋಚನ, ಸಮಯದ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ, ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ, ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನತೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವೇಗ ಮಿತಿ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವೇಗ ಮತ್ತು ಏಕಕಾಲಿಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಇದು ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಮಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಸಮಯದ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದೆ. ಎರಡು ಘಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ಅಸ್ಥಿರ ಸಮಯದ ಮಧ್ಯಂತರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶದ ಮಧ್ಯಂತರವಿದೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ, ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ಎರಡು ಪೋಸ್ಟ್ಯುಲೇಟ್‌ಗಳು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ-ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನತೆಯ ಸೂತ್ರ E = mc2 ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಂತೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತವೆ, (c ಎಂಬುದು ನಿರ್ವಾತದಲ್ಲಿನ ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ .)
ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ನ್ಯೂಟೋನಿಯನ್ ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದ ಗೆಲಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಲೊರೆಂಟ್ಜ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುವುದು. ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ (ಮೊದಲೇ ಯೋಚಿಸಿದಂತೆ). ಬದಲಾಗಿ, ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಸಮಯವನ್ನು "ಸ್ಪೇಸ್‌ಟೈಮ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದೇ ನಿರಂತರತೆಗೆ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಒಬ್ಬ ವೀಕ್ಷಕನಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಘಟನೆಗಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವವರೆಗೆ, ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಬಾಗಿದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವವರೆಗೆ, "ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಚ ವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸುವ ಅನುವಾದವೆಂದರೆ "ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸಾಪೇಕ್ಷತೆ"; "ವಿಶೇಷ" ಎಂದರೆ "ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣ" ಎಂದರ್ಥ.