cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಮಾಮಿ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಕೆ ಎಂಬ ತುಳು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಸ್ವರಾಜ ಶೆಟ್ಟಿ ೮೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಂಗ ಪದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರಾಜ್ ಬಿ. ಶೆಟ್ಟಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ೫ ಲೆಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಡೈಜಿ ವರ್ಲ್ಡ ವತಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ಟಾರ್ ಸುವರ್ಣ ವತಿಯಿಂದ ರಗಡ್ ಸ್ಟಾರ್ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ರಂಗದರಸೆ ಮತ್ತು ಕಲಾರತ್ನ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ
ಸ್ವರಾಜ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಅವರು ತುಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೀರಬಲ್, ಬದ್ಮಾಷ್, ಹವಳ, ಅಭಿಸಾರಿಕೆ, ಪಂಚತಂತ್ರ, ಗುಬ್ಬಿ ಮೇಲೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ, ಅಯೋಗ್ಯ ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಡಬ್ಬಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ
ಮೂರನೇ ರುದ್ರಸಿಂಹ
ಮೂರನೇ ರುದ್ರಸಿಂಹ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೪ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರ ಕೊನೆಯ ಅರಸನಾಗಿದ್ದನು.
ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಅಣ್ಣ ಗುಪ್ತ ಅರಸ ರಾಮಗುಪ್ತನು ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು ಎಂದು ನಾಟ್ಯ ದರ್ಪಣ ನಾಟಕದ ಒಂದು ತುಣುಕು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಈ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಗುಪ್ತ ಸೇನೆಯು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದಿತು. ಶಾಂತಿಗಾಗಿ ರಾಮಗುಪ್ತನು ಹೆಂಡತಿ ಧ್ರುವಾದೇವಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಶಕ ರಾಜ ಮೂರನೇ ರುದ್ರಸಿಂಹನು ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟನು. ಅವಮಾನ ತಪ್ಪಿಸಲು ಗುಪ್ತರು ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರಳು ಮತ್ತು ಗಣಿಕೆಯಾದ ಮಾಧವಸೇನಾಳನ್ನು ರಾಣಿಯ ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಕಳುಹಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿದನು ಮತ್ತು ರಾಣಿಯ ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ತಾನೇ ಶಕ ರಾಜನ ಬಳಿ ಹೋದನು. ನಂತರ ಅವನು ರುದ್ರಸಿಂಹನನ್ನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಣ್ಣ ರಾಮಗುಪ್ತನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಧ್ರುವಾದೇವಿ ನಂತರ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದಳು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಟ ಎರಡನೇ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತನಿಂದ ಪರಾಜಿತಗೊಂಡರು. ಈ ಘಟನೆಯು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಶಕರ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಷತ್ರಪರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ
ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಜಿನ ಮಂದಿರ, ಕಾಪು
ಸ್ಥಳ
ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಜಿನ ಮಂದಿರ ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು ಪಡುಗ್ರಾಮದ ಕಾಪುವಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಟಪಾಡಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ೫ಕೀ.ಮಿ, ದೂರ.ಇದು ಕಾಪು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್ ಬಳಿಯಿದೆ.
ಒಳಾಂಗಣ ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ
ಬಸದಿಯ ಜಗಲಿಗೆ ಹೋಗುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಇರುವಂತಹ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಜಯಘಂಟೆ ಮತ್ತು ಮಣಿಘಂಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ತಾಗಿಕೊಂಡು ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯೇ ಗಂಧಕುಟಿ ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಪಧಪಾದ, ಬ್ರಹ್ಮಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ೨೪ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಸಣ್ಣ ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ. ಬಲಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಚೇತ್ರಪಾಲನ ಶಿಲಾ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳೂ ಇದ್ದು, ಒಂದು ಚಿಕ್ಕಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅಷ್ಟದಿಕಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳು ಇವೆ. ಬಸದಿಯ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಯೂತ ರಕ್ಷಣಾ ಗಿಡವಿದೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂಲನಾಯಕ ಬಿಂಬವು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೨ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಇಲೆಯದ್ದೇ ಆದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯಿದ್ದು, ದಿನವೂ ಎಂದಿನಂತೆ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶುಕ್ರವಾರಗಳಂದು ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಯಂಕಾಲ ಪೂಜೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ, ಹೂವಿನ ಅಂಲಕಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ.ಸ್ವಾಮಿಗೆ ದಿನವೂ ಕ್ಷೀರಾಭೀಷೇಕ, ಗಂಧಾಭಿಷೇಕ ಹಾಗೂ ಜಲಾಭಿಷೇಕಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬಾರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ನವರಾತ್ರಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯೂ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕೆಂಪು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಪಿಕಳಾರ
ಕೆಂಪು-ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಪಿಕಳಾರ ( Pycnonotus jocosus ) ಏಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಪ್ಯಾಸೆರಿನ್ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಬುಲ್ಬುಲ್ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ನಿವಾಸಿ. ಇದು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕೀಟಗಳು ಆಹಾರವಾಗದರೆ, ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಚ್ ಮಾಡುವುದು ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಬೆಟ್ಟಗಳ ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಗರ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ.
ವಿವರಣೆ
ಕೆಂಪು-ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಪಿಕಳಾರ ಉದ್ದ 20 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ಗಳು ( 7.9 ಅಂಗುಲ). ಇದರ ಮೇಲ್ಬಾಗ ಕಂದು ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಭುಜದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸ್ತನ ಮೇಲೆ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಡಾರ್ಕ್ ಸ್ಪರ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಕಪ್ಪು ಜುಟ್ಟು ,ಕೆಂಪು ಮುಖ ಪ್ಯಾಚ್ ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಕಪ್ಪು ಮೀಸೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಲ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಟರ್ಮಿನಲ್ ಗರಿಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತೆರಪಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೀವಿತಾವಧಿಯು 11 ವರ್ಷಗಳವರೆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾನವರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಭಾರತದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ಂಜರ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಅಂಜಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಮನೋಧರ್ಮವದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಾಪಸು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯರ ಅಪಾರ ವಿನಂತಿ ಇವೆ. ಆದರೆ ಈ ಜಾತಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲು ಜನಪ್ರಿಯ ಪಂಜರಪಕ್ಶಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
thumb|[[ತುರ್ಕಿ|ತುರ್ಕಿಯ ಕೋನ್ಯ ನಗರದ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ಹಿಜರಿ ದಿನಾಂಕ]] ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ (ಅರಬ್ಬಿ: التقويم الهجري) — 12 ಚಾಂದ್ರಮಾನ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 354 ಅಥವಾ 355 ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್. ಇದನ್ನು ಇಸ್ಲಾಮೀ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್; (ಅರಬ್ಬಿ: التقويم الإسلامي) ಅಥವಾ ಅರಬ್ಬೀ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್; (ಅರಬ್ಬಿ: التقويم العربي) ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ರಮದಾನ್, ನಾಲ್ಕು ಪವಿತ್ರ ತಿಂಗಳುಗಳು, ಹಜ್ ಯಾತ್ರೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳು, ಹಬ್ಬಗಳು, ಇದ್ದತ್, ಝಕಾತ್ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಸಮಯ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಂದ್ರನನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಅದರ ಸಮಯದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರವು ಚಂದ್ರನ ವೃದ್ಧಿ-ಕ್ಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅದರ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಚಂದ್ರನ ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ವೃದ್ಧಿಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯ ವರೆಗೆ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳುಗಳ ಸಮಯವು ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಚಂದ್ರದರ್ಶನವಾದರೆ ಮಾತ್ರ ಹೊಸ ತಿಂಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೌರವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ
ಇತರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ಗಳು ಸೌರ ವರ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಲು ಅಧಿಕ ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ಅಧಿಕ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಉತ್ತರಾಯಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾಯಣಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಖಗೋಳ ಋತುಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಜರಿ ವರ್ಷವು ಸೌರ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 11 ಕಡಿಮೆ ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ, ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶಗಳು ಹಿಜರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. thumb|10 ರಜಬ್ 1428 (24 ಜುಲೈ 2007) ರಂದು [[ಸೌದಿ ಅರೆಬಿಯ|ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ದೊರೆ ಖಾಲಿದ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಮೊಹರು.]] ಮೊರೊಕ್ಕೊ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಕೆಲವು ಇಸ್ಲಾಮೀ ದೇಶಗಳು ಸರಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಲು ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿವೆ. ಇಸ್ಲಾಮೀ ದೇಶಗಳ ಮೇಲಿನ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಬದಲು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ವಸಾಹತುಶಾಹಿತ್ವದ ಅಂತ್ಯದ ಬಳಿಕವೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಬಜ್ಪೆ
ಬಜ್ಪೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೧ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಬಜಪೆಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಜ್ಪೆ ಏರೋಡ್ರೋಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಟಿ ಬಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ೪೭ ಬಜ್ಪೆಯನ್ನು ಮಂಗಳೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಬಜಪೆ ಅಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಜ್ಪೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹಲವಾರು ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ, ಇದು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಬಜ್ಪೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹತ್ತಿರದ ಹಳ್ಳಿಗಳೆಂದರೆ ಪೆರ್ಮುದೆ, ಕಾಳಮುಂಡ್ಕೂರು ಮತ್ತು ಕಟೀಲು. ಬಜ್ಪೆಯು ಬೀಜದ ಅಪ್ಪೆ(ಬೀಜಗಳ ತಾಯಿ) ಎಂಬ ತುಳು ಪದದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಬಜ್ಪೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
ಊಹಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅಧಿಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಮಿತಿಯು ಚಂದ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ತಿಂಗಳ ಆರಂಭವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿಂಗಳ ಆರಂಭವು ಚಂದ್ರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮೋಡಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ವಾತಾವರಣದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿದ್ದರೆ ಚಂದ್ರದರ್ಶನವಾಗದೇ ಇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳು ಒಂದು ದಿನ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಹಬ್ಬಗಳು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಒಂದೇ ದೇಶದೊಳಗೆ ಬದಲಾಗಲು ಇದೇ ಕಾರಣ.
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ರಚನೆ
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 12 ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು 29 ಅಥವಾ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 29 ನೇ ದಿನ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ನಂತರ ಚಂದ್ರದರ್ಶನವಾದರೆ, ಹೊಸ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರದರ್ಶನವಾಗದಿದ್ದರೆ ಸದ್ರಿ ತಿಂಗಳಿಗೆ 30 ನೇ ದಿನವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಪೂರ್ತಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 30 ನೇ ದಿನ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ ಹೊಸ ತಿಂಗಳು ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ದಿನವು ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಬಳಿಕ. ಅಂದರೆ ಇಂದು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವಾಗುವಾಗ ನಾಳೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಜ್ಪೆ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬಜ್ಪೆ ಯು ೧೭,೦೩೨ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು. ಪುರುಷರು ೪೮% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೫೨% ಇದ್ದಾರೆ. ಬಜ್ಪೆ ೯೨% ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೭೪.೦೪% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಮಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
ಇತಿಹಾಸ
ಇಸ್ಲಾಮೀ ಆಡಳಿತದ ಎರಡನೇ ಖಲೀಫ ಉಮರ್ ಬಿನ್ ಖತ್ತಾಬ್ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. 638 ರಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರ್ ಮಕ್ಕಾದಿಂದ ಮದೀನಕ್ಕೆ ಹಿಜ್ರ (ವಲಸೆ) ಮಾಡಿದ ವರ್ಷದಿಂದ (ಕ್ರಿ.ಶ. 622) ಈ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಇಸ್ಲಾಮೀ ಆಡಳಿತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಇದರಲ್ಲಿ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಪೂರ್ವ ಅರಬ್ಬರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಕಾರ ಜುಲೈ 16, 622 ಶುಕ್ರವಾರ ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಮೊದಲ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಅರ್ಮಂಡ್ ಪಿಯರೆ ಕಾಸಿನ್ ಅದು ಏಪ್ರಿಲ್ 19, 622 ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಬಜ್ಪೆ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಬಜ್ಪೆ ಹಲವಾರು ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಊರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು :
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಜರಿ ದಿನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಊಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕಗೊಳಿಸಲು, 8ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕೋಷ್ಟಕ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದರು. ತಿಂಗಳ ದಿನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಇದು ಅಂಕಗಣಿತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಅಧಿಕ ದಿನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಜ್ಪೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಟ್ಟಣ ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್
ತಿಂಗಳುಗಳು
ಹಿಜರಿ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ 12 ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವು ಇಸ್ಲಾಮೀ ಪೂರ್ವ ಅರಬ್ಬರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಅವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ. ಅವರು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಹರ್‍ರಮ್, ರಜಬ್, ದುಲ್-ಕಅದ ಮತ್ತು ದುಲ್-ಹಿಜ್ಜ ಪವಿತ್ರ ತಿಂಗಳುಗಳಾಗಿವೆ.
ವಾರದ ದಿನಗಳು
ಯೌಮುಲ್ ಜುಮುಅ (ಶುಕ್ರವಾರ) ಮುಸಲ್ಮಾನರು ವಿಶೇಷ ನಮಾಝ್ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಈ ದಿನವನ್ನು ವಾರದ ರಜಾದಿನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ ದೇಶಗಳು ಶುಕ್ರವಾರ ಮತ್ತು ಶನಿವಾರವನ್ನು ವಾರದ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರೆ, ಇತರ ಕೆಲವು ದೇಶಗಳು ಗುರುವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರವನ್ನು ವಾರದ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ತುರ್ಕಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ನೈಜೀರಿಯ, ಮೊರೊಕ್ಕೋ, ಮಲೇಶಿಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳು ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರವನ್ನು ವಾರದ ರಜಾದಿನಗಳಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಮೀ ಪರಿಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ಚಿಗರ್ಯಾಳ
ಚಿಗರ್ಯಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಜಾಲಗೇರಿ
ಜಾಲಗೇರಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 32' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು7500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 4500 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 3000 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಬೇಸಿಗೆಕಾಲ - ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹವಾಗುಣವು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆ ಅಂದರೆ 42°C ವರೆಗೆ(ಎಪ್ರೀಲನಲ್ಲಿ), ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಅಂದರೆ 9°C ಸೆಲ್ಸಿಯಸವರೆಗೆ (ಡಿಸೆಂಬರನಲ್ಲಿ) ಉಷ್ಣತೆ ದಾಖಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಿ ಟೋಪಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ/ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದ, ಡೊಳ್ಳಿನ ಪದ, ಗೀಗೀ ಪದ, ಹಂತಿ ಪದ, ಜಾನಪದ, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಕರಡಿ ಮಜಲು, ಮೊಹರಮ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ, ಹರಿ ಭಜನೆ ಮತ್ತು ಶಿವ ಭಜನೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಭಾಷೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಛಟ್ಟಿ ಅಮವಾಸ್ಯೆ ಜಾತ್ರೆ ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಆಡು(ಮೇಕೆ) ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುರಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಒಡೆಯರ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ, ಬಂಜಾರಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇವೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು 75%. ಅದರಲ್ಲಿ 85% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 68% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು
ಗೋದಾವರಿ
ಗೋದಾವರಿ ನದಿ ದಕ್ಷಿಣ ಮಧ್ಯ ಭಾರತದ ಒಂದು ನದಿ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬಂಗಾಳ ತಲುಪುತ್ತದೆ. 1465 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ, ಇದು ಗಂಗಾನದಿಯ ನಂತರದ ಅತೀದೊಡ್ಡ ನದಿಯಾಗಿದ್ದು ಭಾರತದ ಎರಡನೇ ದೊಡ್ದನದಿಯೂ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯೂ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ ಬಳಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಯಾಣಂ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ವೇದಿ ಬಳಿ ಬಂಗಾಳ ಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ (ದಕ್ಷಿಣ-ಪೂರ್ವ)ಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ನಾಸಿಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ 1067ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ 4,406 ಚ.ಕಿ.ಮೀ.ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅರ್ಕಾವತಿ
ಅರ್ಕಾವತಿ ಭಾರತದ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉಗಮಿಸುವ ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ಉಪನದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೋಲಾರ, ರಾಮನಗರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಇದು ಕನಕಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರವಿರುವ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಸಂಗಮಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಲಾಯನ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವರ
೧
ಆಧಾರ
೧.*http://waterresources.kar.nic.in/river_systems.htm
ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ
ಮೂಲಗಳು
ಎಸುವಿನ ಮೊದಲ ದೇವದೂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಂತ ಆಂಡ್ರ್ಯೂವಿನ ಗೌರವಾರ್ತವಾಗಿ ೧೬೯೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. right|thumb|300x300px| ಕತ್ತುಪಟ್ಟಿ (ಎಡ) ಮತ್ತು ಹೆಗಲ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರ (ಬಲ)
ರಷ್ಯಾ ಒಕ್ಕೂಟ
right|thumb|316x316px| ಈಗಿನ ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ, ದಿ ಅಪೊಸ್ಟೆಲ್ನ ದಿ ಸ್ಟಾರ್, ಸ್ಯಾಶ್, ಮತ್ತು ಕಾಲರ್ ಈಗಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಇವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ
ಪುರಸ್ಕೃತರು (ಭಾಗಶಃ ಪಟ್ಟಿ)
ಮರು ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ ಗೌರವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವರ ಪೈಕಿ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಷ್ಯಾ ವರ್ಗ:ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಅಲಂಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಹಿಂದೂಗಳ ಜನಾಂಗೀಯ ಉಚ್ಛಾಟನೆ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ
ಚವಕ್ಕಾಡ್
thumb|ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಚವಕ್ಕಾಡ್ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಪುರಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ ತನ್ನ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೬೬ ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಕೇರಳದ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ತ್ರಿಶ್ಶೂರ್ನ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ೨೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೧೬ ಮೈಲಿ) ಕೊಚ್ಚಿಯ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ೭೫ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೪೭ ಮೈಲಿ) ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಹಿಂದೂಗಳ ಶ್ರೀ ವಿಶಾನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿ ದೇವಾಲಯವು ಚವಕ್ಕಾಡ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಸಿರಿಯನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಚರ್ಚ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮುಸ್ಲಿಂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮನಾಥಾಲಾ ಮಸೀದಿ ಪಾಲಯೂರ್ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ವೆಸ್ಟ್ ಕೋಸ್ಟ್ನ ಸೇಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಏಳು ಚರ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
thumb|ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ೨೦೦೧ ರ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ, ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ ೩೮,೧೩೮ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು ೪೬% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ೫೪% ಇದ್ದಾರೆ. ಚಾವಕ್ಕಾಡ್ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತಾ ಪ್ರಮಾಣ ೮೧% ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ ೫೯.೫% ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ; ೮೩% ನಷ್ಟು ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ೭೯% ನಷ್ಟು ಸ್ತ್ರೀ ಸಾಕ್ಷರತೆಯೊಂದಿಗೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೧೧% ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಿನವರು.
ಜೀವ ಭೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರಗಳು
'ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರವು' ಹೆಸರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಜೈವಿಕ, ರಾಸಯನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಮಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇಂಗಾಲ(ಕಾರ್ಬನ್), ಆಮ್ಲಜನಕ(ಆಕ್ಸಿಜನ್), ಸಾರಜನಕ(ನೈಟ್ರೋಜನ್), ನೀರು, ರಂಜಕ(ಫೊಸ್ಫೊರಸ್), ಗಂಧಕ(ಸಲ್ಫರ್) ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ನಡುವೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ವಿನಿಮಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಚಕ್ರೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು, ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರ ಎನ್ನುವರು. ಯಾವುದೇ ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಘಟಕ ಅಥವಾ ಆಕರಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅವು : ಸಂಗ್ರಹ ಆಕರವು ವಾಯುಗೋಳ, ಜಲಗೋಳ ಮತ್ತು ಶಿಲಾಗೋಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳಿಂದಾದದ್ದು. ಈ ಆಕರದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಚಲನೆಯು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ವಿನಿಮಯ ಆಕರವು ಜೀವಿಗೋಳದ ಜೈವಿಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈ ಆಕರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಆಕರದಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಚಲನೆಯು ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಗ್ರಹ ಆಕರದಿಂದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ವಿನಿಮಯ ಆಕರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ಸ್ಥಿರೀಕರಣ ಎನ್ನುವರು. ಪೋಷಕಗಳು ವಿನಿಮಯ ಆಕರದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹ ಆಕರಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುದನ್ನು ಮರುಚಕ್ರೀಕರಣ ಎನ್ನುವರು. ಅನಿಲದ ಚಕ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಚರಟದ ಚಕ್ರಗಳು ಜೀವಭೂರಾಸಾಯನಿಕ ಚಕ್ರದ ಎರಡು ವಿಧಗಳು. ಅನಿಲದ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುಗೋಳ ಮತ್ತು ಜಲಗೋಳಗಳು ಸಂಗ್ರಹ ಆಕರಗಳು. ಇಂಗಾಲ ಚಕ್ರ, ಸಾರಜನಕ ಚಕ್ರ, ಆಮ್ಲಜನಕ ಚಕ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅನಿಲದ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಚರಟದ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಿಲಾಗೋಳವು ಸಂಗ್ರಹ ಆಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರಂಜಕದ ಚಕ್ರ, ಗಂಧಕದ ಚಕ್ರ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಚರಟದ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಗಳು.
ಇಂಗಾಲ ಚಕ್ರ:
thumb ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವುದನ್ನು 'ಇಂಗಾಲದ ಚಕ್ರ'ಎನ್ನುವರು. ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಪರಿಚಲನೆಯು ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಂಗಾಲವು ಎಲ್ಲಾ ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಘಟಕವಾಗಿದ್ದು ಬಹಳ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿವೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇಂಗಾಲದ ಆಕರವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ. ಶೈವಲಗಳು ಮತ್ತುನೆಲ ಸಸ್ಯಗಳು(ಉತ್ಪಾದಕರು)ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ನೀರು ಸರಳ ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್‍ಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಉತ್ಪಾದಕಗಳು ಇಂತಹ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಾದುದನ್ನು ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಬಹುಶರ್ಕರಗಳಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಆದಿ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮನುಷ್ಯನವರೆಗಿನ ಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳು ಸೇವಿಸಿ ಇತರ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಉಸಿರಾಟದ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್‍ನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಇಂಗಾಲ, ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳಂತಹ ಜೀವಿಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಕೊಳೆತು ಅಥವಾ ವಿಘಟನೆ ಹೊಂದಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂತೊಗಟೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳ ಉಳಿಕೆಗಳು, ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲು, ಹವಳಗಳು ಮತ್ತು ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ (ಉದಾಹರಣೆ:ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಢೀಕೃತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳಿಂದಾಗಿ ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸ ಕಾಲದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನಗಳಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲವು, ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಪ್ರಮಾಣವು ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‍ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದ್ದಾಗ (ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರು, ಜೌಗು ಮತ್ತು ಚೌಳು) ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಗಾಲವು ಮಿಥೇನ್ ಅನಿಲದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡಿ ಇಂಗಾಲ ಚಕ್ರ
ಸಾರಜನಕ(ನೈಟ್ರೋಜನ್) ಚಕ್ರ:
thumb ಸಾರಜನಕವು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಅನಿಲ. ಇದು ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳಾದ ಪ್ರೋಟೀನ್, ನ್ಯೂಕ್ಲಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಅವಶ್ಯಕ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ನಮ್ಮ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್‍ನ ಹರಿವು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತಿರುತ್ತದೆ.
ಆಮ್ಲಜನಕ(ಆಕ್ಸಿಜನ್)ಚಕ್ರ:
thumb ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕ ಪೋಷಕ ಇದು ಶರ್ಕರಗಳನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿ ಶಕ್ತಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಅವಶ್ಯ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವು ಮುಕ್ತ ಅಣುಗಳಾಗಿ ಅನಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಗೂ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ರೂಪದಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆ
ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಮರದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆಗಳು ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಬಣ್ಣ ಬಣ್ಣದ ಗೊಂಬೆಗಳು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆತ್ತನೆ, ಆಕರ್ಷಕ ಬಣ್ಣ, ವಿನ್ಯಾಸಗಳಿಂದ ಇದು ವರ್ಡ್ ಟ್ರೇಡ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಶೇಷತೆ (Geographical Indication) ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಂದಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣವು 'ಗೊಂಬೆಗಳ ಊರು' ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು 'ಆಲೆಮರ'ದಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (Wrightia tinctoria tree/ivory-wood)
ಇತಿಹಾಸ
ಇಲ್ಲಿನ ಗೊಂಬೆ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಗಳ ಉದ್ಯಮ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ. ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಮರದಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡಲು ಪರ್ಶಿಯಾದಿಂದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದನು. 1759-1799ರಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ಈ ಕಲೆ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. 'ಸ್ಕೂಲ್ ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಮಿಯಾ' ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿ ತಂತ್ರಜ್ನಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡನು. 1902ರಲ್ಲಿ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಕುಶಲಕರ್ಮಿ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ದಿವಾನರು ಈ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ 'ಆಲೆಮರ' ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದಾದರೂ, ಬೀಟೆ ಮತ್ತು ಗಂಧದಮರವೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
ಗುಲಗಂಜಿ ಗಾತ್ರದ ಗೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ದೊಡ್ಡ ಗೊಂಬೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳು ನಿಪುಣರು. ಬುಗುರಿ, ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಟ್, ದಿಬ್ಬಣ ತಂಡದ ಆಟಿಕೆ ಗೊಂಬೆಗಳು ಹಾಗೂ ದಸರಾ ಗೊಂಬೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವರ ಗೋಪುರ, ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಗೃಹಾಲಂಕಾರದ, ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ವಸ್ತುಗಳು, ಮರದ ಆಭರಣಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತವೆ. ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಗೊಂಬೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆಲೆಮರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಅದರ ಜೊತೆ ರಬ್ಬರ್, ಪೈನ್, ಟೀಕ್, sycamore, cedar ಮರಗಳೂ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಗೊಂಬೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಮೃದುವಾದ ಆಲೆ ಮರಗಳು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ತಯಾರಿಕೆಯ ಹಂತಗಳು ಹೀಗಿರುತ್ತವೆ. ಮರವನ್ನು ತರುವುದು, ಅದರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದು, ಬೇಕಾದ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ಕತ್ತರಿಸುವುದು, ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದು, ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ಪಾಲಿಶ್ ಮಾಡುವುದು. ಈ ಗೊಂಬೆಗಳು ಮಕ್ಕಳ ಆಟಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವುದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷತೆಗಾಗಿ ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಆರುಸಾವಿರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ೨೫೪ ಗೃಹ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೫೦ ಸಣ್ಣ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗೊಂಬೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕರಕುಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮ (KSHDCL) ಇವರಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸುವ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಸರಿಯಾದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕೆ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆ ನಾಶವಾಗುವ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ತದನಂತರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕರಕುಶಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿಗಮದ ನೆರವಿನಿಂದ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಇಂದಿನ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನುರಿತ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಅದರ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಮಳಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದು, ಆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕವು ೩೨ ಲೇತ್ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಸ್ಕೀಂ ನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಡಚ್ ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಕೆನಡಾ, ಬ್ರಿಟನ್, ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾ, ಜಪಾನ್, ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿನ ಗೊಂಬೆಗಳು ರಫ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆ ಕಲೆಯ ಪುನಶ್ಚೇತನ ಪ್ರಯತನಗ್ಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಭಾರತ್ ಆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗಾಗಿ ಇಕಾಮರ್ಸ್ ತಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. . Craftizone.com ತಾಣವು ನೇರವಾಗಿ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವರ್ನಮ್ ಎನ್ನುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಕರಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಇನ್ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಳೆಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. iFolk ಚನ್ನಪಟ್ಟಣ ಟಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡಿಕ್ರಾಫ್ಟ್ಸ್, ಶ್ರೀ ಬೀರೇಶ್ವರ ಆರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಾಫ್ಟ್, ನಿಶಿ ಚೌಹಾಣ್ ಅನಿಮಲ್ ಫಾರ್ಮ್ ಮುಂತಾದ ಸೇವಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕಂಪನಿಗಳು ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದ ಗೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು
ಮಿರಡಿ
ಮಿರಡಿ ಫ್ಲಕೂರ್ಶಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಪೊದೆ ಸಸ್ಯ. ಗೊರಜಿ, ಹಣ್ಣುಸಂಪಿಗೆ, ಉಬ್ಬು, ಹತ್ತರಿ ಮುಳ್ಳು ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಇದು ಅವುಗಳಂತೆಯೇ ಖಾದ್ಯಯೋಗ್ಯ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಹಣ್ಣು ಅವುಗಳ ಹಣ್ಣಿನಷ್ಟು ರುಚಿಕರವಲ್ಲ. ಫ್ಲಕೂರ್ಶಿಯ ಸೆಪಿಯೇರಿಯ ಇದರ ಸಸ್ಯವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು. ಕುಮಾಂವ್, ಬಂಗಾಲ, ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಒಣಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯದ ವಿವರಣೆ
ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯದ ದೃಢಕಾಯದ ಪೊದೆ. ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಚೂಪಾದ ಬಿರುಸಾದ ಮುಳ್ಳುಗಳುಂಟು. ಮುಳ್ಳುಗಳು ಕೂಡ ಮಾರ್ಪಾಟುಗೊಂಡ ರೆಂಬೆಗಳಾಗಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳೂ ಹೂಗಳೂ ಗೊಂಚಲು ಗೊಂಚಲಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವುವು. ಹಣ್ಣುಗಳು ಗುಂಡಗೆ ಬಟಾಣಿಕಾಳಿನ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿವೆ. ಇವು ಮಾಗಿದಾಗ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುವು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಮಿರಡಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಲ್ಲದೆ, ಸೊಪ್ಪನ್ನು ದನಕರುಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ. ಬೇಲಿಗಿಡವಾಗಿ ಕೂಡ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಚೌಬೀನೆ ಗಟ್ಟಿಯಾದುದೂ ಒತ್ತುಕಟ್ಟಾದ ರಚನೆಯುಳ್ಳದ್ದೂ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣ, ತೊಲೆಗಳು, ಆಧಾರಕಂಬಗಳು, ಇದ್ದಿಲು ಮುಂತಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಎಳ್ಳೆಣ್ಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರೆದು ಮಿಶ್ರಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಪ ಸಂಧಿವಾತ ಮತ್ತು ಗಂಡಮಾಲೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧಿ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಜಂಬಗಿ ಅ
ಜಂಬಗಿ ಅ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಕತ್ತಿವರಸೆ
ಕತ್ತಿವರಸೆಮೂಲತಃ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೂ ಶತ್ರುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ಆಕ್ರಮಣೆಗೂ ಕತ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಚಾಕಚಕ್ಯತೆ (ಫೆನ್ಸಿಂಗ್).ಇದು ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡು ಇಂದು ಒಂದು ಕುಶಲ ಕಲೆಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ.ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದೇಸಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಟವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಇದರಿಂದ ಆಟದ ನಾಯಕನು ಹಣ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗೂ ಜನರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷ ಮೂಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಾಚೀನತೆ
ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಗ್ರೀಕ್ ಸಾಹಿತಿ ಹೋಮರನ ಇಲಿಯಡ್ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲೂ ಕತ್ತಿವರಸೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮಿನ ಖಡ್ಗಮಲ್ಲರೂ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅಶ್ವವೀರರೂ ಕತ್ತಿ ಕಾಳಗವಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಂದೂಕು ಮದ್ದನ್ನು ಉಪಜ್ಞಿಸುವ (ಇನ್ವೆಂಟ್)ವರೆಗೂ ಕತ್ತಿಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಂದೂಕು ಬಂದ ಅನಂತರ ಎದುರಾಳಿಯ ಯುದ್ಧಕವಚವನ್ನು ಕತ್ತಿ ಹೊಡೆತದಿಂದ ಸೀಳುವುದು ಉಪಯೋಗವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಬದಲು, ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಹಾಯುವುದೂ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೋಸ್ಕರ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಗುರಾಣಿ, ಕಠಾರಿ, ಖೇಲಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದೂ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂತು. ಮೊದಮೊದಲು ಖಡ್ಗಶಿಕ್ಷಕರು ರಹಸ್ಯ ವರಸೆಗಳನ್ನು ಇತರರಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗದಂತೆ ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ಅನೇಕ ಪ್ರವೀಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದವು. ಖಡ್ಗನಿಪುಣರು ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಯಮಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಜ ಎಂಟನೆಯ ಹೆನ್ರಿಯೂ ಕತ್ತಿ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಉತ್ತೇಜನ ಕೊಟ್ಟ. ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದರೋಡೆಯವರ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗೆ ಜನರಿಗೆ ಕತ್ತಿಸಾಧನೆ ಅಗತ್ಯವಾಯಿತು. ಖಡ್ಗಚತುರರು ರಾಜಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗರಕ್ಷಕರಾಗಿಯೂ ಮಹಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗಿಯೂ ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಜರ್ಮನಿಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಕತ್ತಿಕಾಳಗಗಳಿಂದ ತೀರ್ಮಾನಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿತ್ತು.ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪರಸ್ಪರ ವಿವಾಹ, ವ್ಯಾಜ್ಯ, ಮಾನಾಪಮಾನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕತ್ತಿಯ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧದಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಯುರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಶತಮಾನ ಕಾಲ ಪ್ರಬಲಿಸಿದ್ದು ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಲಹಗಳಿಗೂ ಕತ್ತಿಕಾಳಗದ ಹುಚ್ಚು ಜನರಿಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೂ ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆ, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರಗಳಿದ್ದವು. ಲಾರ್ಡ್ಬೈರನ್, ಚಾಲ್ರ್ಸ್‌ ಫಾಕ್ಸ್‌, ಷೆರಿಡನ್, ಜ್ಯೇಷ್ಠ ಪಿಟ್, ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ನಂಥ ಹಿರಿಯರೂ ಕತ್ತಿಯ ದ್ವಂದ್ವಯುದ್ಧ ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅನೇಕರು ಕೊಲೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಾಯಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಿವರಸೆ ಬಹುಶಃ ಕುಸ್ತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಕೂಡಿಯೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು. ಗರಡಿ ಮನೆಯ ಅಖಾಡದಲ್ಲಿ ವಸ್ತಾಜಿಗಳು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಕುಸ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಕತ್ತಿ ವರಸೆ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದೇಶದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ ಗದೆ, ಕೋಲು, ಬರ್ಜಿ, ಈಟಿ ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕತ್ತಿ ವರಸೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಾಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಕತ್ತಿವರಸೆಗೆ ಉದ್ದವಾದ ಕತ್ತಿಯೇ ಆಯುಧ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆ
ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆ ಅಸ್ಸಾಮ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಡು ರೇಷ್ಮೆಯ ಒಂದು ವಿಧ.ಇದನ್ನು ಭಾರತ ಭೌಗೋಳಿಕ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ .ಇದರ ಲಾರ್ವಗಳು ಸುವಾಸನಯುಕ್ತ ಸೋಮ್ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಲು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.ಈ ರೇಷ್ಮೆಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ತಿಳಿಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ನುಣುಪಾದ ಹೊಳಪು ಇದೆ.ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಸು ಮನೆತನದವರ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕಾದಿರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು .ಇದನ್ನು ಈಗ ಉಳಿದ ರೇಷ್ಮೆಯಂತೆಯೇ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಶಾಲುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ರೇಷ್ಮೆ ಕೃಷಿ ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದ್ದರೂ ೧೨೨೮ರಿಂದ ೧೮೨೬ರ ವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಅಹೋಮ್ ರಾಜಮನೆತದವರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.ಇವರು ಮುಗ ರೇಷ್ಮೆಯನ್ನು ರಾಜ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಅಂತೆಯೇ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಕೇತಗಳು
ಹರಿಜನ
ಹರಿಜನ ಎಂಬುವುದು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಯವರು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ. ಅಸ್ಪøಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಅವರು ಹೋರಾಡಿದರಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಆ ಪಿಡುಗಿಗೆ ತುತ್ತಾದ ಜನರನ್ನು ಹರಿಜನರೆಂದು ಕರೆದರು. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಹರಿಜನ ಎಂದರೆ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾದವರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ ಅವರು, ದಲಿತರ ಉದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹರಿಜನ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಇದೊಂದು ಆಂಗ್ಲ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ. ಅಹಮದಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ 1933 ಫೆಬ್ರವರಿ 11ರಂದು ಇದರ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಗಾಂಧೀಯವರ ಆಪ್ತಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಹದೇವ ದೇಸಾಯಿ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. 16 ಪುಟಗಳಿದ್ದ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಟಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಸಹಜವಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಿದ್ದರೂ ಅದು ಎಂದೂ ಜಾಹಿರಾತನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಲೆ ಮೂರು ಆಣೆ ಇತ್ತು. ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಇದರ ಚಂದಾದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಗಾಂಧೀಯವರ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವದ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪøಶ್ಯತೆ ನಿವಾರಣೆಯ ಹೋರಾಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥರನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಿ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಲು ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.
ಅಚ್ಚು (ವಾಹನ)
thumb|250px|ರೈಲು ಬಂಡಿಗಳ ಗಾಲಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟಗಿನ ಅಚ್ಚಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ಎರಡೂ [[ಟ್ರೈನಿನ ಗಾಲಿ|ಗಾಲಿಗಳು ಸಾಮರಸ್ಯದೊಂದಿಗೆ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಗಾಲಿಜತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.]]
ಹರಿಜನ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಅಚ್ಚು (ವಾಹನ)
ಅಚ್ಚು ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಗಾಲಿ ಅಥವಾ ಗೇರ್‍ಗಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ನಡುಕಡ್ಡಿ. ಗಾಲಿಯಿರುವ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಚನ್ನು ಗಾಲಿಗಳಿಗೆ ಬೆಸೆಯಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಗಾಲಿಗಳ ಜೊತೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಅಚ್ಚನ್ನು ವಾಹನಕ್ಕೆ ಬೆಸೆಯಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಗಾಲಿಗಳು ಅಚ್ಚಿನ ಸುತ್ತ ತಿರುಗುತ್ತವೆ. ಮೊದಲನೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಚಿಗೆ ಆಧಾರ ನೀಡುವ ಸೇರಿಕೆ ಬಿಂದುಗಳ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆಧಾರ ಸಾಧನಗಳು ಅಥವಾ ಒಳಪದರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಗಾಲಿ ಅಥವಾ ಗೇರ್‍ಗೆ ಅಚ್ಚಿನ ಸುತ್ತ ತಿರುಗಲು ಆಸ್ಪದನೀಡಲು ಆಧಾರ ಸಾಧನ ಅಥವಾ ಒಳಪದರವು ಗಾಲಿಯಲ್ಲಿನ ಮಧ್ಯದ ಕುಳಿಯ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೈಕಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ಪ್ರಕಾರದ ಅಚ್ಚನ್ನು ತಿರುಗು ಅಚ್ಚು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗಾಲಿಯ ಜೊತೆ ತಿರುಗುವ ನಡುಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಅಚ್ಚು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಡಿಲ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸುತ್ತುವರಿದ ಅಚ್ಚಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಇಡೀ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಮೂಹವನ್ನು ಅಚ್ಚು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಚ್ಚುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಬಳಕೆಯ ಗಾಲಿಯಿರುವ ವಾಹನಗಳ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿವೆ. ಶಕ್ತಿಯೊದಗಿಸುವ ಅಚ್ಚು ಅಕ್ಷಾಧಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅಚ್ಚುಗಳು ಚಾಲಕ ತಿರುಗುಬಲವನ್ನು ಗಾಲಿಗೆ ಪ್ರಸರಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಜೊತೆಗೆ ಗಾಲಿಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ವಾಹನ ಕಾಯಕ್ಕೆ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿರುವಂತೆ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಡುವ ಕೆಲಸ ಕೂಡ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಗಳು ವಾಹನ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಸರಕಿನ ಭಾರವನ್ನು ಕೂಡ ಹೊರಬೇಕು. ಭಾರೀ ಟ್ರಕ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಇಗ್ಗಾಲಿ ಹಗುರ ಟ್ರಕ್‍ಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿನ ಮುಂದಿರುವ ಕಡ್ಡಿ ಅಚ್ಚಿನಂತಹ ಚಾಲನೆ ಮಾಡದ ಅಚ್ಚು ನಡುಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಜೋಲಿಕೆ ಹಾಗೂ ವಾಹನ ನಡೆಸುವ ಘಟಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ವಾಹನ ಭಾಗಗಳು
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ ಸನ್ನತಿಯಿಂದ 3 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಪುರಾತನ ಬೌದ್ಧ ಮಹಾಸ್ಥಾಪದ ತಾಣ ಕಂಡು ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧ ತಾಣ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿತ್ತಾಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿನ ಭೀಮಾ ನದಿ ಯ ಎಡ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಕಣಗನಹಳ್ಳಿಯಿಂದ 19 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ನಾಲವಾರ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಾಗಿದೆ.ಸನ್ನತಿಯ ಚಂದ್ರಳ ಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಸುಮಾರು 2.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬೌದ್ಧ ತಾಣ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯ ಉತ್ಖನನ ತಾಣಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ 1 ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ 3 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಹೇಳಬಹುದು.ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಣಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಹಮಾ ಚೈತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಾಸನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು 3 ನೇ ಮತ್ತು 4 ನೇ ಶತಮಾನ AD ಯಲ್ಲಿ ಹಿನಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಯಾನ ಜನರಿಂದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಶತಾವಹಾನರ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್-ಪೂರ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಅಮರಾವತಿ ಕಲಾಶಾಲೆ ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶದ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಮೇಲೆ ಆಳವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಚೈತ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸ್ತೂಪ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮೀರದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಮಧ್ಯದ ಕೆತ್ತಿದ ಪ್ಯಾನಲ್ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿವೆ. ಎರಡು ಆಯಾಮದ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯು ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಅಮರಾವತಿ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತ ಮತ್ತು ನಾಗರ್ಜುನಕೊಂಡದ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳ ಫಲಕಗಳ ನಡುವೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಸ್ತೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು.
ತಮ್ಮ ಅಮರಾವತಿ ಕೌಂಟರ್ಪಾರ್ಟ್ಸ್ನ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಂಪುಟಗಳು ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ ಕಲಾವಿದನ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಮಾದರಿಗಳು, ಹೂವಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳು, ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಾಲದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ವಿಷಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಮಹಾ ಸ್ತೂಪವು ರಾಜ ಅಶೋಕ ಮತ್ತು ಶತಾವಾಹನ ಆಡಳಿತಗಾರರ (ಸಿಮುಕ, ಪುಲುಮಾವಿ) ನಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತಗಾರರ ನಿಜವಾದ ಗ್ಯಾಲರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಂಚಿಯ ತೋರಾನಾದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಾನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಶಾಸನವು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕಂಗನ್ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪದ ಆಂಧ್ರ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಆದರೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ  ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳು ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಎಎಸ್ಐ ಉತ್ಖನನ ತಾಣ
ಕನಗನಹಳ್ಳಿ ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಉತ್ಖನನ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.ಕಾರ್ಕಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀ ನೇಮಿನಾಥ ಬಸದಿಯ ಬಲಬದಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಶೃಇ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಸದಿಯಿದೆ.
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ
1994 ರಿಂದ 1998 ರವರೆಗೆ ಉತ್ಖನನ
ಕಾನಗನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಉತ್ಖನನಗಳಲ್ಲಿ (1994 ರಿಂದ 1998) ಬೃಹತ್ ಸ್ತೂಪದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ, ಚೈತ-ಗುರು ಮತ್ತು ರೂಪದ ಸ್ತೂಪಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇಟ್ಟಿಗೆ ರಚನೆಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ವಿನ್ಯಾಸ
ಕಾರ್ಕಳದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶ್ರೀ ನೇಮಿನಾಥ ಬಸದಿಯ ಬಲಬದಿಗೆ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಸದಿಯಿದೆ. ಇದರ ಎದುರಿಗೆ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ. ಆ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಗೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಆಕೃತಿಯಿದೆ. ಬಲಬದಿಗೆ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತ ನಿಂತಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಶ್ರೀ ರಾಮನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಧನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಬಾಣವಿದೆ. ಮುಂದೆ ಇದೆ ಕಂಬದ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಹದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ಚೌಕಾಕಾರದ ಕಂಬವು ಮೇಲೆ ಹೋದಂತೆ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಮೇಲೆ ಹೋಂದತೆ ಕಂಬದ ಸುತ್ತಲೂ ಅಶ್ವತ್ಥ ಎಲೆಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಯಿದೆ.
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ
1994 ರಿಂದ 1998 ರವರೆಗೆ ಉತ್ಖನನ
ಉತ್ಖನನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ತೂಪದ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ,ಕಂಬಗಳು, ರಾಜಧಾನಿಗಳು, ಬುದ್ಧ ಪಾದಗಳು, ಯಕ್ಷದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧನ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಶಿಲ್ಪ ಫಲಕಗಳು ವಿವಿಧ ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಶತಾವಾಹನ ರಾಜನ ಭಾವಚಿತ್ರ ದೊರೆತಿವೆ.
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ವಿನ್ಯಾಸ
ಎರಡನೇಯ ಕಂಬದ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಅದರ ಬೋದಿಗೆ ಚೌಕಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗುಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಮೊದಲ ಕಂಬದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೇಲೆ ಹೋದಂತೆ ಕಂಬ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಬದ ಬದಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಕರದ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಬದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿಲ್ಲ. ಬಲಬದಿಗೆ ಅರಳಿದ ಕಮಲದ ಕೆತ್ತನೆಯಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಬದಿಗೆ ಯಂತ್ರದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಂಬದ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಹಂಸಗಳ ನಡುವೆ ಜಿನ ಬಿಂಬದ ಆಕೃತಿ, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಹಬಾಳ್ವೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವಂತಿದೆ. ಕಂಬ ವೃತ್ತಾಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಾಗ ಕಮಲದ ಮೊಗ್ಗುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹಂಸಗಳ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ
ಶಾಸನಗಳು
ಒಂದು ಉದ್ದನೆಯ ಶಾಸನದ ಜೊತೆಗೆ, 145 ಸಣ್ಣ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು,1 ನೇ ಶತಮಾನ BCE ಯಿಂದ 1 ನೇ ಶತಮಾನ CE ಕಾಲದಾಗಿವೆ. ಮೌರ್ಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಅಶೋಕನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ "ರೇಯೋ ಅಶೋಕ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಆವಿಷ್ಕಾರ ದೊರೆತಿದೆ.
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ವಿನ್ಯಾಸ
ಮೊದಲ ಕಂಬದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಕೆತ್ತನೆಯು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಭಾವದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು “ಸ್ವಸ್ಥಿ ಶ್ರೀ ಜಯಾಭ್ಯುಧಯ ಶಕವರುಷ ೧೩೭೯ನೆಯ ಈಶ್ವರ ಸಂವತ್ಸರದ ಕಾರ್ತಿಕ ಶುದ್ಧ ಪಾಡ್ಯ ಬುಧವಾರದಂದು ಶ್ರೀ ಮತ್ಕುಂಡಕುಂದಾನ್ವಯ ಪನಶೋಕಾವಲೀಶ್ವರ ದೇಶಿಗಣಾಗ್ರಗಣ್ಯರುಮಪ್ಪ ಶ್ರೀ ಮನ್ಮಲಧಾರಿ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿ ಭಟ್ಟಾರಕ ದೇವರುಗಳ ಶಿಷ್ಯ ಶ್ರೀ ಮದನಭಿನವ ಪಾಂಡ್ಯದೇವ ಒಡೆಯರು ಪೃಥ್ವಿರಾಜ್ಯಂಗೇಯುತ್ತಮಿರಲು”... ಸಂಜರ ಸೆಟ್ಟಿ ಎಂಬಾತನು ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಚೈತ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರಸನ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಸುವ ಸೇವೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟ ದಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಶಿಲಾಮಯ ಬಸದಿ.
ಕಣಗನಹಳ್ಳಿ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುರಾತತ್ವ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಆವರಣ
ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಕಳದ ದಾನಾಶಾಲಾ ಮಠದವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಇಂದ್ರರ ಹೆಸರು ಶೃಇ ನಾಗಕುಮಾರ ಇಂದ್ರ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ೮೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದು. ಬಸದಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಜೀರ್ಣೋದ್ದಾರಗೊಂಡಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಘಟನೆ ಎಂದರೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜಿನ ಬಿಂಬ ಕಳವಾಗಿತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಮತ್ತು ಬೂತಗಳಿಗೆ ಹರಕೆ ಹೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಸಿಕ್ಕಿತ್ತು. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನನೆಲೆ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿಯ ೯ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯ ವಿಶ್ವನಂದಿ ಮುನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚಾತುರ್ಮಾಸ ನಡೆಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ದ್ವಾರ ಪಾಲಕರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಲಶದ ಕೆತ್ತನೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾರ್ಥಾನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸರ್ವಧರ್ಮ ಸಮಾಭಾವದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸಾರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜಯಘಂಟೆ ಹಾಗೂ ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಇಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪಗಳಿಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿನ ಗಂಧಕುಟಿವು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಇದರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರಪಾದ, ಶ್ರುತ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು ಇತ್ಯಾದಿ ಮೂರ್ತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಗೋಮೂಖ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿನ ಜಿನಬಿಂಬದ ಕಂಚಿನ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಬರವಣಿಗೆ ಇದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಂಚಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಲಾಗಿದೆ. ಪಾದದಿಂದ ಅಳೆದರೆ ಮೂರ್ತಿ ಮೂರುವರೆ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇದೆ. ಪೀಠದಿಂದ ಅಳೆದರೆ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇದೆ. ದಿನವೂ ಮೂಲ ನಾಯಕನಿಗೆಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದನವೂ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೋಂಪು, ಜೀವದಯಾಷ್ಟಮಿ, ದಶಲಕ್ಷಣಪರ್ವ, ರಥೋತ್ಸವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯೇ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲನ ಸನ್ನಿದಿಯಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಗೆ ನೀರಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಬಾವಿ ಮಾತ್ರ ಇದೆ. ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ವಲಯಾರ್
ವಾಲಾಯರ್ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಗಡಿ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಕೇರಳ-ತಮಿಳುನಾಡು ಗಡಿ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಕಮಾನುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ರಾಹೆ.೪೭ ನಲ್ಲಿ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ನಿಂದ ೨೬ ಕಿಮೀ, ಕೊಯಮತ್ತೂರು ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೨೦ ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ೩೦ ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಭಗವಾನ್ ಆಧಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಲ ಬಸದಿ ಹಿರಿಯಂಗಡಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವಲಯಾರ್
ಸ್ಥಳ
ವಾಲಾಯಯರ್ ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯ ತೆರಿಗೆ (ಹಿಂದೆ ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ) ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್, ಮತ್ತು ಎಕ್ಸೈಸ್ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಅಲ್ಲಿ ರಾಹೆ.೪೭ ರಂದು ಕೇರಳ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಚಾರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ (ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸರಕುಗಳು ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಈ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುತ್ತವೆ), ಈ ಸ್ಥಳವು ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಜಾಮ್ಗಳಿಗೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಈಗ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೪೭ ಸುಧಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಿದೆ. ವಾಡಕ್ಕೇಂಚೇರಿಗೆ ಈಗ ನಾಲ್ಕು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ಸೇವಾ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಲೇನ್ ಆಗಿದೆ. ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ನ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ನಿರ್ಗಮನ ಬಿಂದುವಿನಿಂದ ಸರಕು ವಾಹನಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೇವೆ ರಸ್ತೆ ಇದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಾಹನಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಬಹುದು. ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಬರುವ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಾಹನಗಳಾದ ವಿಝ್ ಬಸ್ಸುಗಳು, ಪ್ರವಾಸಿ ಕ್ಯಾಬ್ಗಳು, ಯಾತ್ರಿಕರು ಈ ಗೇಟ್ ವೇ ಮೂಲಕ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಯಯೂರ್ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ನಗರಕ್ಕೆ ಹೆಬ್ಭಾಗಿಲು ಆಗಿದೆ. ವಾಯಯೂರ್ನಲ್ಲಿ ಎನ್ಹೆಚ್ ೪೭ ನಿಂದ ೧೦೦ ಮೀಟರ್ ದೂರವಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವಿದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರ ತೆರಿಗೆ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ (ಹಿಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೦ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಚೆಕ್ ಪೋಸ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ).
ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಮುಟ್ಟದ ಬಸದಿ, ಗುಂಡಬಾಳ
ಸ್ಥಳ
ಮುಟ್ಟದ ಬಸದಿಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಾತೆ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಈ ಬಸದಿಯು ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು ಗುಂಡಬಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಹೊನ್ನಾವರ -ಸಾಗರ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಾವರದಿಂದ ೧೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೃಹತ್ ಸ್ವಾಗತಗೋಪುರದಿಂದ ೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯ ನಿವೇಶನದ ವರೆಗೂ ಡಾಮರ್ ರಸ್ತೆಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ನಾಲ್ಕು ಜೈನ ಶ್ರಾವಕರ ಮನೆಗಳಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಿನದತ್ತರಾಯನು ಉತ್ತರ ಮಧುರೆಯಿಂದ ಹೊಂಬುಜ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದನು. ಆಗ ಆತನನ್ನು ಶತ್ರುಗಳು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಉಪಟಳವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದೆ ಆತನು ತನ್ನೊಡನಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪದ್ದಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ ಹಿಡಿದರೆ ಶತ್ತುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಆಚಾರ್ಯರೊಬ್ಬರು ಹಿಂದೆಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಅದರ ಅನುಸಾರ ಗುಂಡಬಾಳದ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಶತ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು, ತನ್ನೊಡನಿದ್ದ ಆ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಜಿನದತ್ತರಾಯನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ ಹಿಡಿದ. ಶತ್ತುಗಳು ಎಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆದು ಬಂದರೂ ಜಿನದತ್ತನಿದ್ದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟಲಾಗದ ಕಾರಣ, ಈ ವಿಶೇಷ ಕಾರಣಿಕದ ಬಸದಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟದ ಬಸದಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆ ಹೆಸರೇ ಶಾಶ್ವತವಾಯಿತು.
ಗರ್ಭಗೃಹ ವರ್ಣನೆ
ಗರ್ಭಗೃಹ ಇರುವ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವು ಕರಿಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಪದ್ಮಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಜ್ರಲೇಪನ ಆಗಿರದಿದ್ದರೂ ಅಷ್ಟೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಮೇಲ್ಗಡೆ ಸರಳವಾದ ನಾಗಫಣವಿದೆ. ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಈ ಸರ್ಪವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ವಾಮಿಯ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷ ಯಕ್ಷಿಯರ ಬಿಂಬಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದೊAದು ಸ್ತಂಭದಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲ್ಬಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕೊಡೆಯು ಕೀರ್ತ ಮುಖವೂ ಇವೆ. ಮಕರ ತೋರಣ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಈ ಬಿಂಬವು ಸುಮಾರು ೮-೯ನೇ ಶತಮಾನದ್ದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ನಾಗಲಾದೇವಿಯ ಮಗ ಮಲ್ಲಿದೇವ ಎಂಬವನು ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆತನಾದರೋ ತಾನು ೧೦೮ ಬಸದಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಶಾಸನದಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೪೩ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚಂದಾವರದ ಕದಂಬರಾಜ ತ್ರಿಭುವನಮಲ್ಲದೇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಸ್ರೀಯು ಈ ಬಸದಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಂಬಳಿ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದಳು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಾತತ್ವ ಪುರಾವೆಗಳು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಾಗು ಎದುರಿನ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅದರಂತೆ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜೈನರ ಮನೆಗಳಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮನೆಯ ಅಸ್ತಿವಾರಗಳು, ಬಾವಿಕಟ್ಟೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಬಸದಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ಬಸದಿಯೂ ಒಂದು. ಬಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಹೊಸ ಬಸದಿಯು ಒಮದೇ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಾಲಂಕಾರಗಳಿAದ ಕಂಗೊಳಿಸುವ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಭಗವಾನ್ ಅಭಿನಂದನ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರರ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳು ಇಲ್ಲಿಯವುಗಳಲ್ಲವಂತೆ. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಬಸದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವುಗಳು. ಇವರ ಪೂರ್ವಿಕರು ಇಲ್ಲಿ ತಂದು ಇರಿಸಿದವುಗಳು. ಈಗ ಒಂದೇ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿತ್ಯವೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಿಂಬಗಳ ಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಬರವಣಿಗೆ ಇದೆ. ಪ್ರತಿಮಾ ಲಕ್ಷಣಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರೆ ಇವು ಮೂರೂ ಒಮದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಮುಕ್ಕೊಡೆಯ ಎಡ ಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಮರಧಾರಿಗಳಿದ್ದಾರೆ. ಮಕರ ತೋರಣದ ಬದಲಾಗಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಂಬಗಳು ಪರ್ಯಂಕಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಮೂರೂ ಬೃಹತ್ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಹಿಂದುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಚತುರ್ವಿಂಶತಿ ತೀರ್ಥಂಕರ ಪೈಕಿ ಕೆಲವು ತೀರ್ಥಂಕರ ಬಿಂಬಗಳನ್ನು ಸಾಲಾಗಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಒಂದೇ ಆಕಾರ, ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ಅಗಲದವುಗಳು. ಇವು ಹಿಂದೆ ಹರಿಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವುಗಳು. ಎದುರುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇನ್ನೊಂದು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಚರಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಂಕಾಸನದ ಒಂದು ಶಿಲಾ ಜಿನಬಿಂಬವೂ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಜಿನಬಿಂಬವೂ ಇವೆ. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದೈನಂದಿನ ಪೂಜೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಮೂರ್ತಿ ಸಂಕುಲದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಣಪತಿಯ ಬಿಂಬ, ಒಂದು ಹೆಡೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿರುವ ನಾಗಬಿಂಬ, ಅದರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ವೀರಭದ್ರನ ಬಿಂಬ, ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ವೋಪದೇಶ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜೈನ ಮುನಿಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಂಬ ಮತ್ತು ಈ ಬಿಂಬಗಳ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಡೆ ದೇವಿಯೊಬ್ಬಳ ಬಿಂಬ - ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಗೆ ದಿನವೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆಯಂತೆ.
ಸಾನಿಧ್ಯ ವಿಶೇಷತೆ
ಈ ಬಸದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲ ಸನ್ನಿಧಿಯು ವಿಶೇಷವಾದುದು. ಅಲ್ಲಿ ಜಟ್ಟಿಂಗ, ವೀರಭದ್ರ, ಮಣಿಭದ್ರ, ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ನಾಗಯಕ್ಷಿ, ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ಮುಂತಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷತೆ ಎಂದರೆ ಈ ಊರಿನ ಶ್ರದ್ಧಾಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಮೂಲಶಕ್ತಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯೆಂದು ಇಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವಿಕರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಊರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಪೂಜೆ ಪುರಸ್ಕಾರಾದಿಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದಿದ್ದರೂ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರರಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎರಡೂ ಬಸದಿಗಳು, ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ, ಮನೆ ಪಂಚಾಂಗಗಳು, ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತಿತರ ಹಲವಾರು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಇಲ್ಲಿಯ ಸುಮಾರು ೧೨ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವುಕಡೆ ನಾಗರಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಜೌಡಿ, ಮಹಾಸತಿ, ರಾಹು ಇತ್ಯಾದಿ ದೈವೀಕ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶ್ರೀ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಜನಾಲಯದಿಂದ ಒಂದು ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಾಥಿಗೇರಿ ಎಂಬ ಆನೆ ಕಟ್ಟುವ ಸ್ಥಳವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ರಾಜನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದರಂತೆ. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಯಿದೆ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಂಕರರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಸ್ತಿವಾರಗಳು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಬಿಂಬಗಳು, ದೇವಕೋಷ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಗಜಲಕ್ಷಿಯ ಬಿಂಬಗಳು ಇವೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಲ್ಲಿ ನರಿಗೆ ಅರಸರಿಗೆ ಸಂಬAಧಪಟ್ಟ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗು ಸೈನಿPರÀ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇದ್ದಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರೆ ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾವೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಸಿಗಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರಬಹುದು. ಅಂತಹ ಉಪಯುಕ್ತ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಳಿದು ಉಳಿದಿರುವ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು, ಮಾಸ್ತಿಕಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲಸಮವಾಗಿರುವ ಜಿನಾಲಯ, ದೇವಾಲಯ, ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು ಕೈ ಬೀಸಿ ಕರೆಯುತ್ತಿವೆ.
ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ
೧೮೭೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಶಾಸನವನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಫ್ಲೀಟ್, ಕೀಲ್ಹಾರ್ನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು, ಮರುಪ್ರಕಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. ಈ ಶಾಸನವು ಆರಂಭಿಕ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುರಾಣದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದು ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಇರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಳಿದಾಸನ - ಇದು ಈ ಶಾಸನದ ದಿನಾಂಕವಾದ ೬೩೪ CE ಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರಬೇಕು.
ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e6/634_CE_Meguti_Jain_temple_ruins_in_1880s%2C_view_from_northeast.jpg/220px-634_CE_Meguti_Jain_temple_ruins_in_1880s%2C_view_from_northeast.jpg|left|thumb| ಇದು ೧೮೮೦ ರ ದಶಕದ ಮೇಗುಟಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ಅವಶೇಷಗಳ ಆರ್ಕೈವಲ್ ಫೋಟೋ. ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗೃಹವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಗೋಡೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಸನವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರವಿಕೀರ್ತಿಯ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪುಲಕೇಶಿನ II ರ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿರುವ ಮೇಗುಟಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಐಹೊಳೆ ಪಟ್ಟಣದ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 600 m ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನವು ಮೇಗುಟಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. [note 1] ಐಹೊಳೆ - ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅಯ್ಯವೊಲೆ ಅಥವಾ ಆರ್ಯಪುರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ - ೫೪೦ CE ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜವಂಶದ ಮೂಲ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು, ಅವರು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿಗೆ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೊದಲು. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಹಿಂದೂ ರಾಜವಂಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಐಹೊಳೆ, ಬಾದಾಮಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ ಮತ್ತು ಮಹಾಕೂಟದಂತಹ ಮಲಪ್ರಭಾ ಕಣಿವೆಯ ತಾಣಗಳು - ಆರಂಭಿಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶಾಲೆಗಳ ತೊಟ್ಟಿಲು. ಅವರು ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದರು. ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ನೂರಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಗುಟಿ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಾದಾಮಿ ಗುಹೆ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ಲೀಟ್ ೧೮೭೬ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದ ಫೋಟೋ-ಲಿಥೋಗ್ರಾಫ್ ಅನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೋಷಗಳು ಐಹೊಳೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಭೇಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಫ್ಲೀಟ್ ಸುಧಾರಿತ ಫೋಟೋ-ಲಿಥೋಗ್ರಾಫ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು, ೧೮೭೯ ಅವರ ಅನುವಾದದೊಂದಿಗೆ ಪಠ್ಯದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಆವೃತ್ತಿ. ಶಾಸನದ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿಷಯವನ್ನು ಇತರ ಶಾಸನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರಿದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ೧೯೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಕೀಲ್ಹಾರ್ನ್ ಫ್ಲೀಟ್ನ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಶಾಸನವನ್ನು ಮರು-ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಫೋಟೋ-ಲಿಥೋಗ್ರಾಫ್‌ನ ಮತ್ತೊಂದು ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ವಿವರಣೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Aihole_inscription_of_Ravi_Kirti.jpg/220px-Aihole_inscription_of_Ravi_Kirti.jpg|thumb| ಶಾಸನ ಶಾಸನವು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡ ಚಾಲುಕ್ಯ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ 19 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಮೇಗುಟಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪೂರ್ವದ ಹೊರಗೋಡೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ಕಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪಠ್ಯವು ಸುಮಾರು ೪.೭೫ ಅಡಿ ಮತ್ತು ೨ ಅಡಿ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಕ್ಷರಗಳು ೦.೫ ರಿಂದ ೦.೬೨ ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಶೈಲಿಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ೧೮ ನೇ ಮತ್ತು ೧೯ ನೇ ಸಾಲುಗಳು ನಂತರ ಸೇರಿಸಲಾದ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರಗಳು ರವಿಕೀರ್ತಿಯವರದಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನವು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಎಲ್ಲಾ ಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಾಸಿಕ್ ಛಂದಸ್ (ಮೀಟರ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸು ) ಬಳಸಿ. ೧೭ ಮೂಲ ಸಾಲುಗಳು ೩೭ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ೭ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಶ್ಲೋಕಗಳು, ಔಪಚ್ಛಂದಾಸಿಕದಲ್ಲಿ ೨, ಆರ್ಯದಲ್ಲಿ ೩, ವಸಂತತಿಲಕದಲ್ಲಿ ೪, ಮಾಲಿನಿಯಲ್ಲಿ ೫, ಸಾರ್ದೂಲವಿಕ್ರೀಡಿತದಲ್ಲಿ ೩, ಮತ್ತು ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಛಂದಸ್ಸಿನ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ., ಮತ್ತು ಇತರರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಾಪಕಗಳ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ೭ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ರವಿಕೀರ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಾಸನವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಲೇಖಕನು ತನ್ನ ಪೋಷಕ ರಾಜ ಪುಲಕೇಸಿನ್ II ನನ್ನು ದಂತಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಂಸ್ಕೃತ ಕವಿಗಳಾದ ಕಾಳಿದಾಸ ಮತ್ತು ಭಾರವಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೂ, ಶಾಸನವು ಕಾಳಿದಾಸನ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಕೃತಿಯಿಂದ ಪದಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ನಾಗಾರ್ಜುನಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ 6 ಮತ್ತು 7 ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಾಸನಗಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೋಧ-ಗಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ, ರವಿಕೀರ್ತಿಯು ಕಾಳಿದಾಸನ ರಘುವಂಶ ಮತ್ತು ಭಾರವಿಯ ಕಿರಾತಾರ್ಜುನಿಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಲವಾರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ - ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಶಿವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳು. ತನ್ನ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಈ ಲೇಖಕರನ್ನು ಹೆಸರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರವಿಕೀರ್ತಿ ಅವರು ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಒಳ್ಳೆಯವರು ಎಂದು ಕರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೀಲ್‌ಹಾರ್ನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಶುದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ-ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಪ್ರಕಾರ ರವಿಕೃತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕಾವ್ಯದ ಪ್ರವರ್ಧನೆಯು ಅವನು ತನ್ನ ಕಾಲದ "ಆಸ್ಥಾನ-ಕವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಸಾಲೋಮನ್ ಪ್ರಕಾರ, ಅಲಹಾಬಾದ್ ಶಾಸನ ಮತ್ತು ದೇವಪಾರ ಶಾಸನಗಳಂತಹ ಇತರ ಅನೇಕ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳಂತೆ ಐಹೊಳೆ ಶಾಸನವು ಅದರ ವ್ಯಾಕರಣದ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಮೆರುಗುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ದಿನಾಂಕ
ಶಾಸನದ 33-34 ನೇ ಪದ್ಯಗಳು ಭರತ ಯುದ್ಧದ ನಂತರದ ವರ್ಷ 3735 ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ, [note 2] ಅಥವಾ ಶಕ ಸಂವತ್ ೫೫೬. ಇದು ೬೩೪-೬೩೫ CE ಗೆ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಶಾಸನ
ಶಾಸನದ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ಸಾಲುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೀಲ್ಹಾರ್ನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅನುವಾದವು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ: