cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ
ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಪ್ರಭಾವಲಯದ ಸಮೂಹ ಅಂದಾಜುಗಳು (ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಕ್ಷೀರ ಪಥದ 1.9 M ☉ಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಸರಿಸುಮಾರು 1.23 ಎಮ್ ☉ ( ಮಿಲಿಯನ್ ಮಿಲಿಯನ್ ಸೌರ ಸಮೂಹಗಳು) ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಮ್31 ಇದು ನಮ್ಮ ತಾರಾಗಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಿರಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ತಪ್ಪಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಈಗಲೂ ಕೂಡ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ದದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಕ್ಷೀರ ಪಥದ ನಕ್ಷತ್ರ ಸಮೂಹಗಳು ಮತ್ತು ಎಮ್31 ಗಳು ತುಲನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಎಮ್31 ದ ಗೋಲವು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಎಮ್31 ಇದು ಕ್ಷೀರ ಪಥಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಎಮ್ ದ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯು ~2.6 L ☉ ಇದೆ, ಇದು ನಮ್ಮ ತಾರಾಗಣಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು 25% ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಕ್ಷೀರ ಪಥದಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥವು ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುವ 3–5 ಸೌರ ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ಎಮ್31 ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸೌರ ಸಮೂಹವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೀರ ಪಥದಲ್ಲಿನ ಮಹಾನವ್ಯಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಎಮ್31 ದಕ್ಕಿಂತ ದ್ವಿಗುಣವಾಗಿದೆ. ಎಮ್31 ತನ್ನ ಗತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದು ಈಗ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷೀರ ಪಥವು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಿಸುವಿಕೆಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯು ಎಮ್31 ದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಹಾಕಬಹುದು.
ರಚನೆ
thumb|ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಅತಿಗೆಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ನಾಸಾದ ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. thumb|ಸಿಟ್ಜರ್‌ನಿಂದ ಅತಿಗೆಂಪಿನಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಯ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ, [81] (Credit:NASA/JPL–Caltech/K. ಗೋರ್ಡನ್, ಅರಿಜೋಜಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) 300px|thumb|right|ಎ ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ [[:Swift Gamma-Ray Burst Mission|ಕ್ಷಿಪ್ರವಾದ ಪ್ರಯಾಣ.]]
ಇದರ ಗೋಚರವಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ ವ್ಯಾಕುಲರ್ಸ್-ಸ್ಯಾಂಡೇಜ್ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವನ್ನು ಎಸ್‌ಎ(ಎಸ್)ಬಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 2ಮಾಸ್ ಮಾಹಿತಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಎಂ31 ಉಬ್ಬು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ-ತರಹ ಗೋಚರವಾಗುವುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ, ಇದು ತಾರಾಪುಂಜವು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಕಾಲಾತೀತವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಿಯು ಇದರ ಅಕ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ನೇರವಾಗಿ ಅತಿಸಮೀಪ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
2005ರಲ್ಲಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೆಕ್ ದುರ್ಬೀನು ಬಳಸಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದರ ಮುಖ್ಯವಾದ ಮುದ್ರಿಕಾ ಭಾಗದಿಂದ ಹೊರಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಹಗುರವಾದ ತಾರೆಗಳ ಎರಚುವಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದರು. ಇದರರ್ಥ ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರೊಮಿಡಾದಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸುರುಳಿ ಮುದ್ರಿಕೆಯು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಈ ಒಟ್ಟುಸೇರಿಸಿದ ಸಾಕ್ಷಿಯು ಅಪಾರವಾಗಿದೆ,ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ತಾರೆಯ ಮುದ್ರಿಕೆಯು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವನ್ನು 220000 ly ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು, ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಅಂದಾಜಿಸಿದ ಅಳತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 70000 to 120000 ly ದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು.
ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾದ 77° ಭಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ (ಪಾರ್ಶ್ವದಿಂದ ನೇರವಾಗಿ 90° ಕೋನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.) ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಆಕಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಅಡ್ಡ-ಜೋಡಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಸಮತಲಮುದ್ರಿಕೆಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪಬಾಗಿದ ಎಸ್-ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಿ ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಂ31 ಸಮೀಪದ ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ಗುರುತ್ವದ ಅಂತರ್‌ಕ್ರಿಯೆಯು ಬಾಗುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಿರಬಹುದು. ಎಂ31'ರ ಬಾಹುವಿನಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಬಾಗುವಿಕೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ಎಂ33 ಹೊಣೆಯಾಗಬಹುದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ದೂರಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿಯ ವೇಗಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಎಂ31 ಆವರ್ತನ ವೇಗದ ವಿವರವಾದ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ತ್ರಿಜ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ವೇಗವು, ಆವರ್ತನ ವೇಗದ ತ್ರಿಜ್ಯ 1300 lyಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 225 km/s ತುದಿಯನ್ನು ಏರುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಕನಿಷ್ಠ 7000 ly ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಆವರ್ತನ ವೇಗವು 50 km/s ರಷ್ಟು ಕೆಳಗಾಗಬಹುದು. ತದನಂತರ ವೇಗವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ತ್ರಿಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಗೆ 33000 ly ಮತ್ತೆ ಏರುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲಿ ಅದು 250 km/s ತುದಿ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ವೇಗವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ದೂರದಾಚೆಗೆ ಕೆಳಗಿಳಿಯಿತ್ತದೆ,ಸುಮಾರು200 km/sರಿಂದ80000 ly ರವರೆಗೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ವೇಗದ ಮಾಪನಗಳು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದ ಪುಂಜಗಳು ಸುಮಾರು 6 ಎಂ☉ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಒಟ್ಟು ಗುಂಪು ಬಾಹ್ಯ ರೇಖಾತ್ಮಕವಾಗಿ 45000 ly,ನಂತರ ವ್ಯಾಸದಾಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಧಾನವಾಗಿ.
ಆ‍ಯ್‌೦ಡ್ರೆಮಿಡಾದ ಸುರುಳಿ ಬಾಹುಗಳು ಎಚ್ II ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಸರಣಿಗಳಿಂದ ಹೊರರೇಖೆಯಾಗಿದೆ, ಬಾಡೆ "ಹಗ್ಗದ ಮೇಲಿನ ಬಿಂದು" ವಿಗೆ ಸಮನಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಾನಿಯಾದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವುಗಳು ನಮ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳ ಹೊಂದಿವೆ. ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು ಚೆಂದವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವಾಗಿಯೂ ಜೊತೆಗೆ ಗಡಿಯಾರದಾಕಾರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯಾದ ಬಾಹುವಿನಂತೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರಂತರವಾದ ಎರಡು ಹಿಂಬಾಲಕ ಬಾಹುಗಳು ಕನಿಷ್ಠ ಸುಮಾರು 13000 ly ವಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ 1600 ly ಸರಿಸುಮಾರು ಹೊರಗಿನ ದೂರದಿಂದ ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಂ32 ಜೊತೆಗಿನ ಅಂತರ್‌ಕ್ರಿಯೆಯು ಸುರುಳಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎಂದು ವಿಚಾರಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಂದ ತಟಸ್ಥ ಜಲಜನಕ ಮೋಡಗಳ ಸ್ಥಳಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
1998ರಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಪಿನ ಅಂತರಿಕ್ಷ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯ ಅತಿಗೆಂಪು ಅಂತರಿಕ್ಷ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಿಂದ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರವು ಉಂಗುರ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದೊಳಗೆ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರೂಪವು ಪರಿವರ್ತನೆಹೊಂದಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಧೂಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದೊಳಗೆ  ಹಲವಾರು ಉಂಗುರಗಳ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ, ಪ್ರಮುಖವಾದ ಉಂಗುರ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ 32000 ly ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಉಂಗುರವು ನಕ್ಷತ್ರಪಂಜದ ಗೋಚರವಾಗುವ ಬೆಳಕಿನ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಮರೆಯಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮೂಲತಃ ಇದು ತಂಪು ಧೂಳಿನ ಸಂಯೋಗವಾಗಿದೆ.
ಸಣ್ಣದಾದ ಧೂಳಿನ ಉಂಗುರವು ಎಂ32 ಜೊತೆಗಿನ ಅಂತರ‍್ಕ್ರಿಯೆಗಿಂತ 200 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನದಾಗಿರಬಹುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಒಳಗಿನ ಭಾಗದ ಹತ್ತಿರದ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಉತ್ತರದ ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶ ಅಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ಸಣ್ಣದಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಚಲಿಸಬಹುದೆಂದು ಮಾದರಿಯು ತೋರಿಸಿದೆ. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಪುಂಜದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣದಾದ ಎಂ32 ಮತ್ತು ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದಲ್ಲಿ ಉಂಗುರ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ.
ಅಧ್ಯಯನವು ಎಂ31ರ ಪ್ರಭಾವಲಯವು ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಕ್ಷೀರಪಥಕ್ಕೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸಿದೆ,ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಮೆಟಲ್-ಪೂರ್"ಆಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸದೊಂದಿದೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಪಥಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಒಂದಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಳೆದ 12 ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು 1–200 ಕೆಳಗಿನ- ಗುಂಪು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಎಂ31 ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರಪಥವು ಎರಡು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ಹತ್ತಿರ ಮೂರನೇಯ ಒಂದು ದೂರವಾಗಿರಬಹುದು.
ಕೋಶಕೇಂದ್ರ
right|thumb|ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಕೋಶದ ಎಚ್‌ಎಸ್‌ಟಿ ಚಿತ್ರವು ಎರಡು ರಚನೆಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ನಾಸಾ/ಇ‌ಎಸ್‌ಎ ಚಿತ್ರ.
ಎಂ೩೧ ಇದರ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರ ಸಮೂಹಗಳ ನೆಲೆ ಅಡಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ದುರ್ಬೀನಿನಲ್ಲಿ ಇದು ನಕ್ಷತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಆವರಿಸಿ ಹರಡಿದ ಉಬ್ಬಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನಲ್ಲಿ ಗೋಚರ ಛಾಪು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಕೋಶಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಭೆಯು ಗೋಳಾಕಾರದ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಿರುಗುತ್ತದೆ. thumb|300px|right|ಚಂದ್ರ ಕಕ್ಷೆ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ದೂರದರ್ಶಕ ಬಳಸಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಮ್ಮ ಸಮೀಪದ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಅವಳಿ ದ್ವೀಪ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆದಿದ್ದಾರೆ, ವಿಲಕ್ಷಣ ಗುರಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ್ದಾರೆ ಇದು 1960ರ ಹಲವಾರು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿ ಬರಹಗಾರರ (ಮತ್ತು ಓದುಗರ)ನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಕ್ಷೀರಪಥದಂತಹ, ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಕ್ಷೀರಪಥ ಕೇಂದ್ರದ ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸೌರ ಸಮೂಹಗಳ ಕಪ್ಪುರಂಧ್ರ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಮೂಲ ಲಕ್ಷಣದ ನೆಲೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆಮೇಲೆ ನೋಡಿದಂತೆ, ಅಸಹಜ-ಬಣ್ಣದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಚಿತ್ರಗಳು ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಮೂಲಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಜೋಡಿಯುಳ್ಳ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಂತೆ, ಆಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಭಾಗ ಹಳದಿ ಬಿಂದುವಿನಿಂದಾಗಿದೆ. ನೀಲಿ ಮೂಲವು ಗೆಲಾಕ್ಸಿಯ ಕೇಂದ್ರದ ಬಲಬದಿಗೆ ಇದೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಶಯಿಸಿದ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರದ ಸ್ಥಾನ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳು ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಶಾಖಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೃತಕ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ ಅಂದಾಜಿಸಿದಾಗ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಕೇಂದ್ರಿಯ ಮೂಲ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗಿ ತಂಪಾಗಿದ್ದು-ಕೇವಲ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಿಗ್ರಿ ಅಥವಾ ಟೆನ್ಸ್ ಆಫ್ ಮಿಲಿಯನ್‌ ಡಿಗ್ರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಜೋಡಿಗಳು ಇವಾಗಿವೆ. ಮನ್ನಣೆ: ಎಸ್. ಮುರ್ರೆ, ಎಂ. ಗಾರ್ಸಿಯಾ, ಎಟ್ ಅಲ್., (ಸಿಎಫ್‌ಎ) ಎಸ್‌ಎಒ, ಸಿಎಕ್ಸ್‌ಒ, ಮತ್ತು ನಾಸಾ
1991ರಲ್ಲಿ ಟೋಡ್ ಆರ್. Lauer ಡಬ್ಲೂಎಫ್‌ಪಿಸಿ ಬಳಸಿದರು, ನಂತರ ಹಬಲ್ ಅಂತರಿಕ್ಷ ದೂರದರ್ಶಕವು ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ,ಆಂಡ್ರೂಮಿಡಾದ ಒಳಗಿನ ಕೋಶಕೇಂದ್ರದ ಚಿತ್ರ ಮೂಡಿಸಿತು. ಕೋಶ ಕೇಂದ್ರವು ಎರಡು ಸಾಂದ್ರಣ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು 1.5 pcರಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಉಜ್ವಲವಾದ ಸಾಂದ್ರಣವು, ಪಿ1 ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು, ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಉತ್ತರ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಡಿಮ್ಮರ್ ಏಕಾಗ್ರತೆಯು,ಪಿ2, ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ನಿಜವಾದ ಕೋಶದೊಳಗೆ ಬಿದ್ದು ಮತ್ತು 3-5x107 ಎಂ☉ ಕಪ್ಪುರಂಧ್ರ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಾಟ್ ಟರ್ಮೇನ್‌ ತಾನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರದ ಸುತ್ತಲು ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತ ಕಕ್ಷೆಯೊಳಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮುದ್ರಿಕೆಯ ಮುಂದೆಚಾಚಿರುವ ಪಿ1 ಭಾಗವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ. ಕಕ್ಷೆಯ ಅಪೊಸೆಂಟರ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಕೇಂದ್ರೀಯತೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಲಹರಣ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಾಂದ್ರಣ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪಿ2 ಕೂಡ ಶಾಖದ ಸಾಂದ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಸ್ಪೆಕ್ಟರಲ್ ಕ್ಲಾಸ್ ಎ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು. A ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ರೆಡಾರ್ ಶೋಧಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನೀಲಿ ಮತ್ತು ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಇವು ಕೋಶಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆಳುತ್ತವೆ, ಪಿ2 ಕಾರಣದಿಂದ ಪಿ1ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಮೊದಲಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೂಮಿಡಾದ ಸಣ್ಣ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ "ಕ್ಯಾನಿಬಾಲಿಜ್ಡ್" ದ್ವಿ ಕೋಶಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಭಾಗದ ಅಲ್ಪಾವಶೇಷ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲ. ಮೊದಲನೇಯ ಕಾರಣ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರದಿಂದ ಭರತದ ಸ್ಪೋಟನ ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೆ ಕೋಶಕೇಂದ್ರವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲ್ಪ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಪಿ1 ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಕಪ್ಪುರಂಧ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ,ಪಿ1 ರಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಹಂಚಿಕೆ ಇದರ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪುರಂಧ್ರವಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾದ ಆಧಾರಗಳು
ಇಎಸ್‍ಎ‌ಎಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಎಂಎಂ-ನ್ಯೂಟನ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ವೀಕ್ಷಣೆ ಬಳಸಿ ಈಗಲೂ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಬಿನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಎಟ್ ಆಲ್. ಇವುಗಳು ಕಪ್ಪುರಂಧ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥ ತಾರೆಗಳು, ಒಳಬರುವ ಅನಿಲವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಿ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಲ್ವಿನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಟಸ್ಥ ತಾರೆಗಳ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಊಹಿಸಿದ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಕಪ್ಪು ರಂಧ್ರಗಳಂತೆ ,ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಜೊತೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 460 ಗೋಳಾಕಾರದ ಸಮೂಹಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಈ ಸಮೂಹಗಳು, ಮಯಾಲ್ II ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ,  ಗ್ಲೋಬ್ಯುಲರ್ ಒನ್ ಎಂಬ ಅಡ್ಡಹೆಸರಿರುವ ಇದು ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಯಾವುದೇ ಗೋಳಾಕಾರ ಸಮೂಹಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಮಿಲಿಯನ್ ತಾರೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ ಸೆಂಟೌರಿಯಾಗಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಪ್ರಭೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ,ಕ್ಷೀರಪಥದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಅತಿ ಪ್ರಾಕಾಶಮಾನವಾದ ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ. ಗ್ಲೋಬ್ಯುಲರ್ ಒನ್ (ಅಥವಾ ಜಿ1) ಹಲವಾರು ತಾರೆಗಳ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೋಳಾಕೃತಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ರಚನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೆಲವರು ಜಿ1 ದ್ವಾರ್ಫ್ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಯ ಉಳಿದ ಅವಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಕಳೆದು ಹೋದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಎಂ31ನಿಂದ ಕಬಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಬಹುದೆಂದು ಯೋಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ಲೋಬ್ಯುಲರ್‌ನಿಂದ ಗೋಚರವಾಗುವ ಅತಿಯಾದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜಿ76 ಇದು ನೈಋತ್ಯ ಬಾಹುವಿನ ಪೂರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿದೆ.
2005ರಲ್ಲಿ, ಎಂ31ರಲ್ಲಿ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ನವೀನ ಮಾದರಿಯ ತಾರಾ ಪುಂಜವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಹೊಸ ಸಮೂಹವು ಸಾವಿರಾರು ತಾರೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು,ಗ್ಲೋಬ್ಯುಲರ್ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿನ ತಾರೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲುವ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಹಲವು ನೂರು ಜ್ಯೋತಿರ್ವರ್ಷಗಳಿಂತ ಆಚೆಗೆ-ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರಬಹುದಾದ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಗುಂಪಿನಿಂದ ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ತಾರೆಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ, ನಂತರ, ಹೊಸದಾಗಿ ಶೋಧಿಸಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ ಸಮೂಹಗಳೊಳಗೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ.
ಉಪಗ್ರಹಗಳು
ಕ್ಷೀರಪಥದಂತಹ, ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ತಿಳಿದಿರುವ 14 ದ್ವಾರ್ಫ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಉಪಗ್ರಹ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿರುವ ಮತ್ತು ಕೂಡಲೇ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಎಂ32 ಮತ್ತು ಎಂ110. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಕ್ಷಣ ಆಧರಿಸಿ,ಇದು ಗತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂ32 ಜೊತೆಗೆ ಎಂ31 (ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ) ಹತ್ತಿರ ಸಂಧಿಸಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎಂ32 ಒಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಯಾಗಿದ್ದು ಎಂ31ನಿಂದ ಇದರ ತಾರೆಯ ಡಿಸ್ಕ್‌‍ನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ತಾರೆಗಳ ರಚನೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಬಹುದು,ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು.
ಎಂ110 ಕೂಡ ಎಂ31 ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರ್‌ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ,ಮತ್ತು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಎಂ31 ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಮೆಟಲ್-ರಿಚ್ ತಾರೆಗಳ ಗುಂಪು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದಾರೆ ಈ ಉಪಗ್ರಹ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಗಳಿಂದ ಕಳಚಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಎಂ110 ಧೂಳಿನ ಪಥ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಇತ್ತಿಚೀನ ಅಥವಾ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ತಾರಾ ರಚನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
2006ರಲ್ಲಿ, ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಲ್ಲದೆ ಆಂಡ್ರೋಮೊಡ್ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಉಳಿದ ಒಂಬತ್ತು ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇದೂ ಒಂದು ಎಂದು ಗುರುತ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ್ಯವಾದ ಉಬ್ಬರದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಾಲುಹಾದಿ ಗ್ಯಾಲಕ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ಆಂಡ್ರೋಮೇಡಾನ ಸೇರ್ಪಡೆ
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಕ್ಷೀರಪಥಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 100 to 140 km/sರಷ್ಟು ಸಮೀಪಿಸಿದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ನೀಲಿಯಾದ ಬದಲಾದ ಕೆಲವೇ ಗೆಲಾಕ್ಸಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದಾಗಿದೆ. ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರಪಥ ಬಹುಶಃ 4.5 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಬಹುದೆಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಹಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ವಿವರಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಂಡ್ರೋಮೇಡಾದ ವೇಗವು ಮಿಲ್ಕಿ ವೇಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಸುಮಾರು ಎರಡರಷ್ಟಿದೆ. ಗೆಲಾಕ್ಸಿಗಳು ಬಹುಶಃ ಅಪ್ಪಳಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದರು ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರದ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಒಳಗೆ  ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ರೂಪವಾಗಿ ವಿಲೀನವಾಗಬಹುದು. ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಘಟನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸೌರ ಪದ್ಧತಿಯ ಅದೃಷ್ಟ ಇನ್ನೂ ತಿಳಿಯದಾಗಿದೆ. ಗೆಲಾಕ್ಸಿಗಳು ವಿಲೀನವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೀರಪಥ ಅಥವಾ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಜೊತೆ ಸೇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
<li>ಸರಿಸುಮಾರು(787 ± 18, 770 ± 40, 772 ± 44, 783 ± 25) = ((787 + 770 + 772 + 783) / 4) ± ((182 + 402 + 442 + 252)0.5 / 4) = 778 ± 17</li> <li> 4.36 ಬೃಹತ್ ದೃಗ್ಗೋಚರ– ಅಂತರದ ಪ್ರಮಾಣ 24.4 = −20.0</li> <li>J00443799+4129236 ಆಕಾಶದ ಸಂಘಟಿತದಲ್ಲಿ ಆರ್.ಎ. 00:44:37.991852 (ಡಿಸಿ.)+41°29′23.6″.</li> <li>distance × tan( diameter_angle = 190′ ) = 141 ± 3 kly diameter</li> </ol>
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ ವರ್ಗ:ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ತಾರಾಪುಂಜ ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಚಿನ್ನಾ ನಿನ್ನ ಮುದ್ದಾಡುವೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಯಾರೇ ಕೂಗಾಡಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಯಾರೇ ಕೂಗಾಡಲಿ ನ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುನೀತ್, ಯೋಗೇಶ್ ಮತ್ತು ಭಾವನ ಅಭಿನಯದ ಸಮುದ್ರಖಣಿ  ಬರೆದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಒಂದು ೨೦೧೨ ಕನ್ನಡ  ಚಿತ್ರ. ಪಾರ್ವತಮ್ಮ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾಜ್ಕುಮಾರ್ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಧರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೨ನೇ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು-ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ = ಯೋಗೇಶ್
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಪುನೀತ್ ರಾಜ್‍ಕುಮಾರ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್
)
ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೩ ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೀರ್ತಿಯು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ದೇ!!ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಲಾಲಾ ಸೋಹನ್ ರವರಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.ರಾಯ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಲಾಲಾ ಸೋಹನ್ ರವರೇ ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷದಲ್ಲೆ ದೇಶವು ಭಾಗವಾಯಿರ್ತು,ಆಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಲಹೋರ್ ನಿಂದ ಅಮ್ರಿತಸ್ರಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೫ ಏಪ್ರಲ್ ೦ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತವಾಯಿತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೫೩೦ ಉಪ ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೫೦೫ ಎಟಿಯ್ಮಗಳು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಇವೆ.ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದು ಲಾಭದಾಯಕ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ಓರಿಯಂಟಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನೇಕ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ,ಛಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ,ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ,ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಲ,ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಲ ವ್ಯವಾಹಾರಿಕ ಸಾಲ,ವ್ಯವಸಾಯಿಕ ಸಾಲ ಇತ್ಯಾದಿ)
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಆರತಿ ಅಗರವಾಲ್
ಆರತಿ ಅಗರವಾಲ್ ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಫೋಟೊನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆ, ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಈ ಎರಡೂ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಫೋಟೊನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಘಟಕಗಳ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಿಮ್ಯುಲೇಶನ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಅಗರವಾಲ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಿಡ್ನಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗದ ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಇಇಇ ಫೋಟೊನಿಕ್ಸ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಡೈವರ್ಸಿಟಿಯ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಅಗರವಾಲ್ ಭಾರತದ ನವ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅನುರಾಗ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವೇವ್‌ಗೈಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಬೀಮ್ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಗಣಿತದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೋಟೊನಿಕ್ ಸ್ಫಟಿಕ ಫೈಬರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಗರವಾಲ್‌ಗೆ ರಾಯಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಪೋಸ್ಟ್‌ಡಾಕ್ಟರಲ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದ ಕಾಲ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ, ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಅಗರವಾಲ್ ಅವರು ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಇಂಟರ್ನ್‌ಶಿಪ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು, ಸಮ್ಮೇಳನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತದಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅಗರವಾಲ್ ಅವರನ್ನು ಲೆಸ್ಬಿಯನ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ಜಿಬಿಟಿಕ್ಯೂ+ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಹಲವಾರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಿಜ್ಞಾನ, ನೀತಿ, ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬೋಧನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಒರಿಸ್ಸಾದ ಶಾಸನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳು
ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಒರಿಸ್ಸದ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾದರೆ, ತಾಮ್ರಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ. 4ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈಚಿನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಆಂಧ್ರದ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಮತ್ತು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಮಥರರು, ವಸಿಷ್ಠರು ಮುಂತಾದ ರಾಜವಂಶಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪುರಿ, ಕಟಕ್ ಮತ್ತು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಪ್ರ.ಶ. 5-7ರವರೆಗೆ ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಆಳಿದ ಶೈಲೋದ್ಭವ ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರದ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳು ಒರಿಸ್ಸದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವವರೆಗೂ ಆಗಿಹೋದ ರಾಜವಂಶಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಈ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಈ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಭುವನೇಶ್ವರ, ಪುರಿ, ಮುಖಲಿಂಗಂ, ಶ್ರೀಕೂರ್ಮಂ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಚಲಂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಇವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾದ ಗಂಗರು, ಗಜಪತಿಗಳು ಮುಂತಾದವರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ಇತರ ರಾಜಮನೆತನಗಳಾದ ಭೌಮಕರರು, ಭಾಂಜರು ಮತ್ತು ಕೇಸರಿಗಳ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ನಾಣ್ಯ ಕುಶಾನ ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುದು. ಪುರಿ ಮತ್ತು ಗಂಜಾಂ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾನಿಷ್ಕ ಮತ್ತು ಹುವಿಷ್ಕರ ತಾಮ್ರದ ನಾಣ್ಯಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಭುವನೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಶುಪಾಲಘರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಆದ ಅಗೆತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕುಶಾನ ಚಿಹ್ನೆಯೂ ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆ ರೋಮನ್ನರದೆಂದು ಹೇಳಬಹುದಾದ ಚಿಹ್ನೆಯೂ ಉಳ್ಳ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಈ ನಾಣ್ಯ ಕುಶಾನ ರಾಜವಂಶದ ವಾಸುದೇವನ ನಾಣ್ಯವೆಂದು ಆಲ್ತೇಕರರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುಶಾನರ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ಒರಿಸ್ಸ ಪ್ರಸಕ್ತಶಕೆಯ ಮೊದಲ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಶಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದಿತೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಂಗರ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಫನಂ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗಂಗರ ರಾಜಚಿಹ್ನೆಯಾದ ವೃಷಭದ ಚಿತ್ರವಿದೆ. ಗಂಗರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸದ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿ ಎಷ್ಟೊಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದಿತೆಂದು ಈ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ದೆಹಲಿಯ ಸುಲ್ತಾನರ ಅನೇಕ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಮತ್ತು ಮೊಗಲರ ಅನೇಕ ನಾಣ್ಯಗಳೂ ಒರಿಸ್ಸದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಒರಿಸ್ಸಾದ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ: ಭರತನಾಟ್ಯ, ಕಥಕ್, ಕಥಕಳಿ, ಮಣಿಪುರಿಗಳಂತೆ ಇದು ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯ ನೃತ್ಯಕಲಾ ಪ್ರಕಾರ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೂ ನೃತ್ಯಕಲೆ ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಬಹುಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪುಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಅದರ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಇತರ ಸಂಪ್ರದಾಯಕಗಳಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಭರತಮುನಿ ತನ್ನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆವಂತಿ, ದಾಕ್ಷಿಣಾತ್ಯ, ಪಾಂಚಾಲೀ ಮತ್ತು ಓಢ್ರಮಾಗಧೀ ಎಂಬ ೪ ನಾಟ್ಯರೀತಿಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಥಿಗುಂಫ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧರ್ವ ವಿದ್ಯೆಯ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಕೇಸರಿ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧರ್ವ ಕೇಸರಿ ೮೫೧-೬೮ ರಲ್ಲಿಯೂ ಶೈವತಂತ್ರ ನೃತ್ಯಕೇಸರಿ ೯೪೯-೬೫ ರಲ್ಲಿಯೂ ಓಢ್ರದೇಶವನ್ನಾಳಿದರು. ನೃತ್ಯಕಲೆಯನ್ನು ಶೈವತಂತ್ರ ರಾಜರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಕೇಸರಿ ಸಂತತಿಯವರೂ ಜೋಡ ಗಂಗದೇವನ ಸಂತತಿಯವರೂ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ನಾಟ್ಯ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಃ ನಾಟ್ಯಕಲೆಯ ಪ್ರೇಮಿಗಳೂ ಪೋಷಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯ ಇಂದಿಗೂ ರಂಗಪುಜೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾದ ನಾಟ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಒರಿಸ್ಸದ ಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಯಕಲೆಯನ್ನು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಖಾಂದಗಿರಿ ಉದಯಗಿರಿಗಳ ಜೈನ ಮಹಾದೇವಾಲಯಗಳು, ಭರತೇಶ್ವರದ ಶಿವದೇವಾಲಯ, ಪರಶುರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಭುವನೇಶ್ವರದ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ರಾಜಾರಾಣಿ ದೇವಾಲಯ, ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯ, ಕೋಣಾರ್ಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂರ್ಯದೇವಾಲಯ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಮಗ್ನವಾದ ಹಲವು ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ೧೬ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಾಪರುದ್ರದೇವನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಯರಮಾನಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಸ್ವತಃ ನರ್ತಕನಾಗಿದ್ದು ಜವಲು ದೇವದಾಸಿಯರಿಗೆ ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯನಾಗಿದ್ದ. ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ನೃತ್ಯವನ್ನಾಗಿಸಿದಾತ ಇವನೇ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೧೩ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೋಣಾರ್ಕದ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ ನರಸಿಂಗದೇವನ ಮಗಳು ಚಂದ್ರಾದೇವಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಗಜಪತಿ ಕಪಿಲೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನೃತ್ಯ ಕಲೆಗಳ ಪೋಷಕನಾಗಿದ್ದು ಪರಶುರಾಮ ವಿಜಯವೆಂಬ ನೃತ್ತನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆದು ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಅಭಿನೀತವಾಗಲು ಏರ್ಪಾಡು ಮಾಡಿದ. ೧೭, ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತರು ರಾಧಾಕೃಷ್ಣಪ್ರೇಮವನ್ನು ಅಮರವಾಗಿಸಿ ರಚಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಗೊತಿಪುವ ನಟರು ಲಾಸ್ಯತಾಂಡವ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಂದರು.
ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಪ್ರಭಾವ
ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯ ಶೈವ ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಬೆಳೆಯಿತು. ವೈಷ್ಣವ ಮತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಚೈತನ್ಯಪಂಥದ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣರ ಪ್ರೇಮ ವಿಷಯಕವಾದ ಅಭಿನಯಪುರ್ಣ ಲಾಸ್ಯಪ್ರಕಾರಗಳು ನೃತ್ಯಕಲೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರೆ ಶೈವ ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೆಳೆಯಿತು. ಬೌದ್ಧಮತೀಯ ನೃತ್ಯಶೈಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಥೇರಗಾಥಾ ಮತ್ತು ಥೇರಿಗಾಥಾಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ವಜ್ರಯಾನ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಇದೇ ಅನಂತರದ ಟಿಬೆಟ್ ದೇಶದ ಪ್ರೇತನೃತ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ನೃತ್ಯವಿಷಯವುಳ್ಳ ಕಾಲಚಕ್ರ, ಹೇರುಕ, ಅಚಲ, ವಜ್ರಭೈರವ, ಸಂಭಾರ, ಮಹಾಕಾಲ ಮೊದಲಾದ ಬುದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ವಜ್ರಯಾನ, ಕಾಲಚಕ್ರಯಾನ, ಸಹಜಯಾನಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಶೈವರ ನಟರಾಜ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಜನ್ಮತಾಳಿದುವೆಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಶೈವರ ಕಾಪಾಲಿಕ, ಮತ್ತಮಯೂರ, ಪಾಶುಪತ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪಂಥಗಳು ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿರುವುದನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅಷ್ಟಪದಿ ಆಟ ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚಳಿಯದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ಯಕಲೆಗೆ ಮಹಾದೇವ ಮಹಾಪಾತ್ರನ ಅಭಿನಯಚಂದ್ರಿಕಾ, ಯದುನಾಥರಾಜಸಿಂಹನ ಸಂಗೀತಾಭಿನಯ ದರ್ಪಣಗಳೇ ಮೂಲ ಆಕರಗಳೆಂದು ಹೇಳಬೇಕು. ನಾರಾಯಣ ಮಿಶ್ರನ ದೇವದಾಸೀ ನೃತ್ಯಪದ್ಧತಿ, ಮಧು ಪಟ್ನಾಯಕನ ನಾಚುನಿವಿಧಿ, ಮುಕ್ತಾಮಹರಿಯ ನೀಲಾದ್ರಿನಾಚ ಎಂಬ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಗ್ರಂಥಗಳು ದೇವದಾಸಿಯರ ನೃತ್ಯಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿವೆ.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ
ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ಯ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕೆಲವು ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳು, ಭಂಗಿಗಳು, ಸ್ಥಾನಕಗಳು, ಭ್ರಮರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಾಲನಿಕಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ಯಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ನರ್ತಕಿ ಮೊದಲು ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ವಂದಿಸಿ ರಂಗಾಧಿಪತಿಗಳಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ನಮಿಸಿ ಅನಂತರ ವಿಘ್ನನಿವಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಗಣೇಶವಂದನೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಇದಾದ ಅನಂತರ ಕಚೇರಿ ವಟುಕಭೈರವ ಪುಜಾ ಸಂಕೇತವಾದ ವಟುನೃತ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ತಾಂಡವನೃತ್ಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಭಂಗಿಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಅನಂತರ ಪಲ್ಲವಿಯ ನೃತ್ತಲಾಸ್ಯಭಂಗಿಗಳಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯ ರಸಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಪೋಷಕವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಮದ್ದಳೆಯ ಪಾಟಾಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಕುಣಿಯುವಂಥದು ವಾದ್ಯಪಲ್ಲವಿ; ಹಾಡಿಕೆಗೆ ಕುಣಿಯುವಂಥದು ಸ್ವರಪಲ್ಲವಿ; ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಪಾಟಾಕ್ಷರಗಳೇ ಪ್ರಧಾನ. ಇದರ ಅನಂತರ ರಸನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವನಮಾಲೀದಾಸ, ಉಪೇಂದ್ರಭಂಜ್, ಬಲದೇವ ರಥ ಮೊದಲಾದವರ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದದ ಅಷ್ಟಪದಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾವ್ಯರಸವನ್ನು ನೃತ್ತರಸ ಗೀತರಸಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ನುಡಿಯ ಅನಂತರವೂ ನರ್ತಕಿ ದ್ರುತಗತಿಯ ನೃತ್ತವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕಚೇರಿಯ ಅಂತ್ಯ ಭಾವನೃತ್ತದಿಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಝೂಲ, ಪಹಪಟತಾಳಗಳ ದ್ರುತಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಟಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೃತ್ತದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಒರಿಸ್ಸ ನೃತ್ತದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿ, ನಟವರ, ಚೌಕ, ಚೀರ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಬೈತಿ, ಚೌರಸ್ ಮುಂತಾದ ಭಂಗಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಂಥಪರಂಪರೆಯ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಅಸಂಯುತ ಹಸ್ತಗಳೂ ಗುರು ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಎಂಟು ಅಸಂಯುತ ಹಸ್ತಗಳೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತುನಾಲ್ಕು ಅಸಂಯುತ ಹಸ್ತಗಳೂ ಅನೇಕ ನಾನಾರ್ಥ ಹಸ್ತಗಳೂ ಈ ನೃತ್ತಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಹಲವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಹೆಸರುಗಳೂ ಒಂದೇ ಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಹಲವಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳೂ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ಅಭಿನಯದರ್ಪಣ, ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರ, ಭರತಾರ್ಣವ, ಸಂಗೀತಸುಧಾಕರ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕಥಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳೂ ಇಲ್ಲಿ ನಾಮಾಂತರದಿಂದ ಸೇರಿಹೋಗಿವೆ. ಹಸ್ತಮುದ್ರೆಗಳಿಗೆ ವಿನಿಯೋಗಗಳೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯಾಗಿವೆ. ಹೀಗೆ ಒರಿಸ್ಸ ನಾಟ್ಯಕಲೆ ನೃತ್ತಕ್ಕಿಂತ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.
ಭರತನಾಟ್ಯದ ದೇವದಾಸಿ ಪದ್ಧತಿ ಒರಿಸ್ಸದಲ್ಲಿ ಮಹರಿಗಳಿಂದ ಮುಂದುವರಿದಿದೆಯೆನ್ನ ಬಹುದು. ಮಹರಿಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದಲೂ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮಿಳುನಾಡಿನಿಂದಲೂ ಬಂದುದು. ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ತಸಂಪ್ರದಾಯ ಕಳೆದ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಉಳಿದು ಬೆಳೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಮಹರಿಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸೇವೆಗೆಂದೇ ಮೀಸಲಾದ ಇವರಲ್ಲಿ ಬಾಹರ್ ಗನೀ (ಗಣಿಕಾ), ಭೀತರ್ ಗನೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಯಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಾಹರ್ಗನಿಗಳಿಗೆ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅವರು ರಾಜದಾಸಿ, ಅಲಂಕಾರದಾಸಿಯರೂ ಆಗಿರಬಹುದು; ಆದರೆ ಭೀತರ್ಗನಿಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಪವಿತ್ರಾತ್ಮರಾಗಿರಬೇಕು. ಇವರಿಗೆ ಪರಮಾತ್ಮನಲ್ಲದೆ ಅನ್ಯಪುರುಷ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲ. ಇವರು ಗಾಯಕಿಯರೊಡನೆ ರಾಜಗುರುವಿನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಗರುಡಸ್ತಂಭದ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೈವವಂದನೆ, ರಾಜಗುರುವಂದನೆಯಾದ ಅನಂತರ ನರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೌಕ, ಮೀನದಂಡಿ, ವರ್ತುಲ, ಫೇರ ಮತ್ತು ದ್ವಿಮುಖ ಎಂಬ ಐದಂಕದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗೋಯ್ಧಿ, ಚಪುವನಿ ಕಡಾಫೋಸರ, ಥಿಯಾಪುಚಿ ಮತ್ತು ಪುಹಾನಿಯ ಎಂಬ ಆರು ಚಾರೀಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಹರಿಯ ನೃತ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ಇತರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಶೈವ ಹಾಗೂ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮಹರೀ ಪದ್ಧತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಪುರಿಯ ಜಗನ್ನಾಥ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಭರತನಾಟ್ಯದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಮಹರಿಗಳು ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಗೆ ಇಳಿದುದರಿಂದ ಕಲೆಗೆ ಅಪಾರ ಹಾನಿತಟ್ಟಿತು.
ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ
ಒರಿಸ್ಸ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸುಂದರವಾದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ತಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಲಪುರದ ಕರಮಾ ಮತ್ತು ದಲಖಾಯ್ಗಳು ಬಹುಸುಂದರವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ ಆಗಿವೆ. ಕೇಲಿಕಡ, ದಸರ, ಭಾಯಿಜಾಂತಿಯಾ, ಫಾಗುನ್ ಪುನಿ ಮುಂತಾದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೂರಭಂಜ್, ಸುಂದರಘಡ, ಬೋಲಂಗೀರ್ ಮುಂತಾದ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕರಮಾ ನೃತ್ತವನ್ನು ಖರಿಯಾ, ಕಿಸಾನ್ ಮತ್ತು ಓರಾನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರೂ ಇತರರೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದಲಖಾಯಿ ನೃತ್ತವನ್ನು ಇದೇ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಂಝಾಲ್, ಸೌರ, ಕುಡನಿರ್ಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕುಣಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಾ ನೃತ್ಯಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ ವರ್ಗ:ಒರಿಸ್ಸಾ
ಖಮಾಸ್ (ರಾಗ)
ಖಮಾಸ್ ಅಥವಾ ಕಾಮಾಸ್ / ಖಮಾಸ್ / ಖಮಾಚ್ / ಖಮಾಜ್ / ಕಾಮಾಚಿ ( ಕಮಾಚ್ ) (ಖಮಾಸ್/ಕಮಾಚಿ) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಗವಾಗಿದೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಮಾಣ). ಇದು 28 ನೇ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗ ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿಯ ಜನ್ಯ ರಾಗ ಇದು ಜನ್ಯ ರಾಗ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಇದರ ಆರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು (ಸಂಗೀತದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು) ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಇದು ಶೃಂಗಾರ ರಸವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ರಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಜಾವಳಿ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ರಚನೆ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e7/Harikambhoji_scale.svg/300px-Harikambhoji_scale.svg.png|right|thumb|300x300px| C ನಲ್ಲಿ ಷಡ್ಜಂನೊಂದಿಗೆ ಪೋಷಕ ಮಾಪಕ ಹರಿಕಾಂಭೋಜಿ ಖಮಾಸ್ ಎಂಬುದು ಅಸಮ ಪ್ರಮಾಣದ ರಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಆರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ ರಿಷಭ ವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ವಕ್ರ-ಶಾಡವ-ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗಂ  ಇದರ ಆರೋಹಣ  ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸ್ವರಗಳೆಂದರೆ ಷಡ್ಜಂ, ಅಂತರ ಗಾಂಧಾರಂ, ಶುದ್ಧ ಮಧ್ಯಮ, ಪಂಚಮಂ, ಚತುಶ್ರುತಿ ಧೈವತಂ ಮತ್ತು ಕೈಸಿಕಿ ನಿಷಾದಂ ಆರೋಹಣ ದಲ್ಲಿ, ಚತುಶ್ರುತಿ ರಿಷಭಂ ಅವರೋಹಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಸ್ವರಲಿಪಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಗಳ ವಿವರಗಳಿಗಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ <i id="mwVA">ಸ್ವರಗಳನ್ನು</i> ನೋಡಿ.
ಪರ್ಯಾಯ ಆವೃತ್ತಿಗಳು
ಮೂಲತಃ, ಖಮಾಸ್ ಒಂದು ಉಪಾಂಗ ರಾಗವಾಗಿತ್ತು (ಮೂಲ ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತದೆ). ನಂತರ ಜಾವಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ನಂತರದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಖಾಮಾಸ್‌ನ ಭಾಷಾಂಗ ಪ್ರಕಾರವು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು (ಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಗೆ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ). ಕಾಕಲಿ ನಿಷಾದ(N3) ವನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಅನ್ಯ ಸ್ವರ (ಎಂದು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಪ್ರಕಾರ, ಖಮಾಸ್ ಯಾವುದೇ ವಕ್ರ ಸ್ವರಗಳಿಲ್ಲದ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ ( ವಕ್ರ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ).
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಖಮಾಜ್ (खमाज) ಖಮಾಸ್ ರಾಗವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಭಿಮಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆ 'ತೇರೆ ಮೇರೆ ಮಿಲನ್ ಕಿ' ಖಮಾಜ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು
ಖಾಮಸ್ ರಾಗಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಈ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು
ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕಾರ್ಕಳ
ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ, ಕಾರ್ಕಳ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿದೆ.ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಬಾಹುಬಲಿ ಪ್ರತಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿರುವ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಕಾರ್ಕಳ ಜೈನಮಠದ ಭಟ್ಟಾರಕರಾದ ಲಲಿತಕೀರ್ತಿಯವರ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸಂತಾರ ರಾಜವಂಶದ ವೀರ ಪಾಂಡ್ಯ ಭೈರರಸ ಒಡೆಯರ್ ಅವರು 1432 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 983 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಕಳ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಚರಿತ್ರೆ, 1686 ಸಾಮಾನ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಚದುರ ಚಂದ್ರಮ ರಚಿಸಿದ ಕಾರ್ಕಳದ ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಮೆ
ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ವೇಣೂರು, ಗೊಮ್ಮಟಗಿರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಪ್ರತಿಮೆ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಕಳದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಐದು ಏಕಶಿಲಾ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿವೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳ, ಕಾರ್ಕಳ ಮತ್ತು ವೇಣೂರಿನ ಬಾಹುಬಲಿಯ ಏಕಶಿಲೆಯ ಬೃಹತ್ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಅದ್ಭುತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ
ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕವನ್ನು 12 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಮಸ್ತಕಾಭಿಷೇಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ 1,008 ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ( ಕಲಶಗಳು ) ಹೊತ್ತ ಭಕ್ತರು ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಮೇಲೆ ಪವಿತ್ರ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಹಾಲು, ಕಬ್ಬಿನ ರಸ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮದ ಪೇಸ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಸಾದಗಳಿಂದ ಅಭಿಷೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಗಂಧ, ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಸಿಂಧೂರದ ಪುಡಿಗಳಿಂದ ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ 2002 ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಬಿ ಚಂದ್ರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ವಿ ಎಸ್ ರಮಾದೇವಿ, 2015 ರಲ್ಲಿ ವಜುಭಾಯಿ ವಾಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಇತರ ದೇವಾಲಯಗಳು
ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ, ಕಾರ್ಕಳ, ಮತ್ತು ಕೆರೆ ಬಸದಿ, ಆನೆಕೆರೆ ಸೇರಿದಂತೆ 18 ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಮೂಡಬಿದ್ರಿ ಕಾರ್ಕಳ ಸಮೀಪದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜೈನ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಿ.ಟಿ.ರವಿ
ಚಿಕ್ಕಮಗರವಳ್ಳಿ ತಿಮ್ಮೇಗೌಡ ರವಿ (ಜನನ 18 ಜುಲೈ 1967) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನಂತರ ಅವರು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ
ರವಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕಮಗಳೂರು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ರವಿ ಬಿಜೆಪಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಯುವ ಮೋರ್ಚಾ (ಪಕ್ಷದ ಯುವ ಘಟಕ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ, ರಾಜನಾಥ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಹ್ವಾನಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಪಕ್ಷದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದರು. ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲೂ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದರು.
ಚುನಾವಣೆಗಳು
ಅವರು 1999 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸಿ.ಆರ್. ಸಗೀರ್ ಅಹಮದ್ ವಿರುದ್ಧ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ವಿಫಲರಾದರು. 982 ಮತಗಳಿಂದ ಸೋತಿದ್ದರು.
2004 ರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸಿ.ಟಿ.ರವಿ ಅವರು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಿ.ಆರ್.ಸಗೀರ್ ಅಹಮದ್ ಅವರನ್ನು 25,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಸಿ.ಟಿ.ರವಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದರು.
2007 ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕವು ಏಪ್ರಿಲ್-ಮೇ 2008 ರಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋದಾಗ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬಿಜೆಪಿಯಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಗೆದ್ದರು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಿ.ಟಿ.ರವಿ 10,000+ ಮತಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. 20 ಆಗಸ್ಟ್ 2019 ರಂದು ಅವರು ಬಿಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ನೇತೃತ್ವದ ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವರು
2012 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಈ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ನಾಲ್ಕನೇ ಬಿಎಸ್ ಯಡಿಯೂರಪ್ಪ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2020 ರಿಂದ ಕ್ರೀಡಾ ಮತ್ತು ಯುವಜನ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು 4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರಂದು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.
2011ರ ಭೂ ಹಗರಣ ಪ್ರಕರಣ
ನಗರಸಭಾ ಸದಸ್ಯರೊಬ್ಬರು ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ಭೂ ಹಗರಣದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ರವಿ ವಿರುದ್ಧ ಲೋಕಾಯುಕ್ತ ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಂಜನೇಯ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಪರವಾಗಿ ರವಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿಗೆ ಮೂರು ನಾಗರಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿವೇಶನಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯ ₹ 5 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರು ₹ 12.09 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ನಕಲಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರುದಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಹೇಳುವಂತೆ ರವಿ ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಶಾಲೆಗಾಗಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ ಪಂತ್
ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ ಪಂತ್ (ಮೇ, ೨೦, ೧೯೦೦- ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೮, ೧೯೭೭) ಆಧುನಿಕ ಹಿಂದಿ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರು. ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ "ಛಾಯಾವಾದಿ" ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿ ಇವರು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು ಪ್ರಬಂಧಗಳು, ಗೀತನಾಟಕಗಳು - ಹೀಗೆ ಇವರು ಒಟ್ಟು ೨೮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದ್ದಿದಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪಾಂತ್ ಕೌಶನಿ ಹಳ್ಳಿಯ, ಬಾಗೇಶ್ವರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹೆರಿಗೆಯ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾದರು, ಮತ್ತು ಅವನ ಅಜ್ಜ, ತಂದೆ ಅಥವಾ ಹಿರಿಯ ಸೋದರರಿಂದ ಅವನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಾಣುತ್ತದೆ, ಅದು ನಂತರ ಅವನ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಅವರ ತಂದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಹಾ ಉದ್ಯಾನವನದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರು ಭೂಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಂಟ್ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅದೇ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದರು, ಅದು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪಂತ್ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್ ನ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಟಾಗೋರ್ ರವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವಿಗಳನ್ನು ಓದಿದರು. ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮುಯಿರ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಲಹಾಬಾದ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ವಿರೋಧಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗೆಸ್ಚರ್ ಆಗಿ ಅವರು ಕೇವಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ನಂತರ ಅವರು ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಕವಿತೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಗ್ರಹವು ಜೈಶಂಕರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹಿಂದಿ ನವೋದಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ ದೈತ್ಯ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಪುಸ್ತಕದ ಪರಿಚಯದಲ್ಲಿ, ಪಾಂಟ್ ಹಿಂದಿ ಭಾಷಣಕಾರರು "ಒಂದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಬ್ರಾಜ್ ಅವಧಿ ಮೀರಿದೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಅವರು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಪಂತ್ ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾಕಂಕರ್ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಒಂಭತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಹತ್ತಿರ ಏಕಾಂತ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದರು. ರಷ್ಯಾದ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಆಮಂತ್ರಿಸಿದ ನಂತರ ಪಾಂಟ್ ಅವರು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಧನವಾಗಿರುವಾಗ ಅವರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಪರಾಕ್ರಮವು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಗೆ ಹೋದರು. ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ "ರಾಪ್ಸೋಡಿ ಟು ಲೆನಿನ್" ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದವರು ಹೊರಗುಳಿದಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವಿಷಯಗಳು ಅಸ್ಥಿರ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ಒತ್ತಡ ಹಾಕುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಹಿತಿದಾರರಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅತಿಥಿಗಳು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಪಾಂಟ್ ಅಲ್ಮೋರಾಗೆ ಮರಳಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಉದಯ್ ಶಂಕರ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಅರೋಬಿಂದೋ ಅವರ ದಿ ಲೈಫ್ ಡಿವೈನ್ ಅನ್ನು ಕೂಡಾ ಓದಿದರು, ಅದು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಮದ್ರಾಸ್ ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪಾಂಡಿಚೆರಿಯಲ್ಲಿ ಅರೋಬಿಂದೋ ಅವರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡರು. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಅವರು ದೇಶದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಅವರು ಛಾಯವಾಡಿ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಂಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಸ್ಕೃತಗೊಂಡ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಂಟ್ ಕವಿತೆ, ಪದ್ಯ ನಾಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು ಪ್ರಕಟವಾದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಛಾಯವಾಡಿ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಪಾಂಟ್ ಸಹ ಪ್ರಗತಿಪರ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಮತ್ತು ಮಾನವತಾವಾದದ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ತಾತ್ವಿಕ (ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ) ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಂತ್ ಈ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದರು. ಪಾಂಟ್ನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರಕಾರರಾಗಿ, ಡೇವಿಡ್ ರುಬಿನ್ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಆರಂಭಿಕ ನಲವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ" ಶಾಲೆಗಳು "ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ. ಇದು ನಿರಾಲಾ ಮತ್ತು ಪಾಂಟ್ ಎರಡೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ, ಅವರು ಈ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತಾವು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿದ್ದರು, ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಯೋಗದ ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿದ್ದರು.
ಮರಣ
ಪಾಂಟ್ ೨೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೭ ರಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಲಹಾಬಾದ್ ನಲ್ಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಕೌಶನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಮನೆ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ತನ್ನ ದೈನಂದಿನ ಬಳಕೆಯ ಲೇಖನಗಳು, ಅವರ ಕವಿತೆಗಳು, ಪತ್ರಗಳು, ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಶ್ರೀಮಂತನ ಮಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮ್ನೋರನೆ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪಂಜಾಬ್.
ಜುಲೈ ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು
ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರುವ ಪಂಜಾಬ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸುಮಾರು ೪೫೨೫ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತೆರೆದಿದೆ.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು
ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳು ( ಮೂಲ ಮರಾಠಿ ಹೆಸರು ವೆರುಳ್ ) ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ನಗರದಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಅರಸರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹಾಂತರ್ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವನ್ನಾಗಿ ಯುನೆಸ್ಕೋ ಘೋಷಿಸಿತು.
ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆದು ಮಾಡುವ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಮಹಾನ್ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲೋರಾ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಧರ್ಮಶಾಲೆಗಳು ಸಹ ಇರುವ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ೫ ರಿಂದ ೧೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ೧೨ ಬೌದ್ಧ, ೧೭ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ೫ ಜಿನಾಲಯಗಳು ಒತ್ತೊತ್ತಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಇದು ಅಂದಿನ ಕಾಲದ ಧರ್ಮ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಮಹೋನ್ನತ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೋರಾದಿಂದ ೩ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ದೇವಸರೋವರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಗೃಷ್ಣೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವಿದೆ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಅಜಂತಾ ಗುಹೆಗಳು
ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್
'''ಜಿ. ಶಂಕರ ಕುರುಪ್''' (ಜೂನ್ ೩, ೧೯೦೧- ಫೆಬ್ರವರಿ ೨, ೧೯೭೮) ಮಲಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಕವಿ, ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಲೇಖಕರು. ಇವರು "ಮಹಾಕವಿ" ಎಂಬ ಬಿರುದಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಇವರ "ಒದಕ್ಕೂಜಲ್" ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಂದಿತು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೆಹರು ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಇವರು ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇವರ ಪ್ರಥಮ ಕವನ "ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ನಮನ" ಇವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಒಟ್ಟು ೨೫ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಗೀತನಾಟಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಸಹ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಮಲಯಾಳ ಭಾಷೆಗೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ ಮುಖ್ಯ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಒಮರ್ ಖಯ್ಯಾಮಾನ "ರೂಬೈಯಾತ್", ಕಾಳಿದಾಸನ "ಮೇಘದೂತ" ಮತ್ತು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ "ಗೀತಾಂಜಲಿ". ಮಾನವ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕವಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಾದರು. ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಕುರುಪ್ ಅವರು ೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ ತಿರುವಿಲ್ವಾಮಲಾದ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಟ್ರೈಚೂರ್ ಸಮೀಪದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು. ಅವರು ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಪಂಡಿತ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೫೬ ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಮಲಯಾಳಂನ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರು ಪಿ.ಜೆ.ಚೇರಿಯಾನ್ರವರ ಚಿತ್ರದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, (೧೯೪೮), ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೊದಲ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಕುರುಪ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೇಲ್ಮನೆಯಾದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (೧೯೬೮-೭೨) ಸಕ್ರಿಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ನೆಲ್ಲಿಕಾಂಬಲ್ಲಿ ವರಿಯುತು ಶಂಕರ ವಾರಿಯರ್ ಅವರ ತಂದೆ ಮತ್ತು ವಾಡಕಣಿ ಮರಾಠ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕುಟ್ಟಿ ಮರಾಸಾರ್ ಅವರ ತಾಯಿ. ಜಿ ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಒಬ್ಬ  ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿಷಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಜಿ ಹಳೆಯ ವೃತ್ತದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ತಿರುವಂಚಿಕುಲಂನಲ್ಲಿರುವ ಪುರುತು ವೀಡು ಎಂಬ ಪುರಾತನ ನಾಯರ್ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸುಭಾದ್ರ ಅಮ್ಮನನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಕವನ
- ಪೆರುಂಥಾಚನ್
ಪ್ರಬಂಧಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ. ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಿಂಬಿಸದ ಹಬ್ಬ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ thumb|ಬೆಂಗಳೂರು (ಹಬ್ಬ)
ಮೈಸೂರು ದಸರಾ ಮತ್ತು ಹಂಪಿ ಉತ್ಸವದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಹಬ್ಬ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ
ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ ಗಣರಾಜ್ಯ (República de Guatemala), ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದ ಒಂದು ದೇಶ. ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ, ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರ, ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆಲೀಝ್ ಮತ್ತು ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗು ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ಹೊಂಡುರಾಸ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಈ ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಉಳ್ಳ ದೇಶವಾದ ಇದು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಗ್ವಾಟೆಮಾಲ ನಗರ.
ಭೌತಲಕ್ಷಣ
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲವನ್ನು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಐದು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. 1. ಫೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ತಗ್ಗು ನೆಲ, 2. ಸೆಯೆರ ಮಾದ್ರೆ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿ, 3. ಈ ಶ್ರೇಣೀಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ, 4. ಅಂಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರತೀರದ ಇಳಿಮೇಡಿನ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ; ಮತ್ತು ಪೆಟೇನ್ ಬಯಲು.
ಸಸ್ಯಪ್ರಾಣಿಜೀವನ
ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಯಾರಿಬೀಯನ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ನಿತ್ಯಹಸಿರು ಕಾಡೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪರ್ಣಪಾತಿ ಕಾಡೂ ಇವೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸವನ್ನವಿದೆ. ಎತ್ತರ ಏರಿದಂತೆಲ್ಲ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬರ್ಫದ ಮುಸುಕಿದೆ. ದನ, ಕುರಿ, ಹಂದಿಗಳು ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಜಿಂಕೆ, ಕೋತಿ, ಪೆಕರಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜಾಗ್ವಾರ್, ಟಾಫಿರ್, ಫ್ಯೂಮ ಅಪರೂಪ. ಪೋಲೊಚೀಕ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಸಳೆಗಳಿವೆ. ಪಕ್ಷಿಸಂಕುಲ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದದ್ದು. ಕಾಡು ಟರ್ಕಿ ಕೋಳಿ, ಬಾತು, ಪಾರಿವಾಳ, ಜೀವಂಜೀವ ವಿಫುಲವಾಗಿವೆ. ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಪುಕ್ಕವುಳ್ಳ ಹಕ್ಕಿ ಕ್ವೆಟ್ಜಾóಲ್ ಬಹುತೇಕ ನಷ್ಟಜೀವಿ. ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಲಾಂಛನವಾಗಿ ಆರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಇತಿಹಾಸದ ಹಂತಗಳು ಮೂರು : 1 ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾಯ ಜನಾಂಗದ ಇತಿಹಾಸ. 2 ಸ್ಪೇನ್ ವಸಾಹತು ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ. ಈಮೂರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಂತಗಳ ಕುರುಹುಗಳನ್ನೂ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ರಾಜ್ಯದ ನಾಗರಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಕೊಲಂಬಸ್ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ರಾಜ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಾಯ ಇಂಡಿಯನ್ ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಂಸ್ಕøತಿ, ಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ, ಸಂಗೀತ, ಬರೆಹ, ಶೂನ್ಯದ ಬಳಕೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅವರ ಗಣಿತ, 365ದಿನಗಳ ಪಂಚಾಂಗ-ಇವೆಲ್ಲ ಇವರ ಉನ್ನತ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿ. ಪೂ.12 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದರ ವೈಭವ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿತು. ಈ ಜನ ಅನೇಕ ಬಣಗಳಾಗಿ ಒಡದರು. 1524 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇನಿನಿಂದ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಪೇದ್ರೂ ದೆ ಆಲ್ವಾರಾದೊ ಎಂಬುವನ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಥಮತಃ ಎದುರಿಸಿದವರು ಈ ಜನ. 1550 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶ ಮಾಯ ಜನರ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು.
ಆಲ್ವಾರಾದೊ ಗ್ವಟಿಮಾಲ ನಗರವನ್ನು 1524 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. 1524 ರಿಂದ 1821 ರ ವರೆಗೆ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ಸ್ಪೇನ್ ವಸಾಹತು ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅದರ ಅಧಿಕಾರವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಯೂಕಟ್ಯಾನಿನಿಂದ ಪನಾಮಾ ವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶವೆಲ್ಲ ಸೇರಿತ್ತು.
1821 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸ್ಪೇನಿನಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. 1822 -23 ರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದ ಈಗಿನ ಗಣರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ, ಹಾಂಡುರಸ್, ನಿಕರಾಗ್ವ, ಎಲ್ ಸಾಲ್ವಡಾರ್, ಕಾಸ್ಟ ರೀಕ - ಇವು ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶದ ಅಡಿಗೆ ಬಂದುವು. ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಈ ಟೂರ್ವೀದೆ ಅಧಿಕಾರ ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದುವು. ಮಧ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಗಣರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ನಗರವೇ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಪ್ರಥಮ ಅಧ್ಯಕ್ಷ 1829 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ. ಕ್ಷಿಪ್ರಾಕ್ರಮಣದಿಂದ ಇವನಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ಕಸಿದುಕೊಂಡು (1838) ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೆ ಅಲ್ಲಿ ಒಡಕುಗಳುಂಟಾಗಿ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮುರುವರ್ಷ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾಯಿತು. ರಾಫೇಲ್ ಕಾರೆರಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಅವನ ಅನಂತರ ಬಂದ (1872) ಮೇರಿಯ ರೀನ ಬ್ಯಾರಿಯೋ 1898 ರಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಯಾದ. ಆಮೇಲೆ ಬಂದ ಕಾವ್ರೆರಾನನ್ನು ವಿಧಾನಸಭೆ ಹುಚ್ಚನೆಂದು 1920 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಿ ಅಧಿಕಾರದಿಂದಿಳಿಸಿತು. ಅನಂತರ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಲವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. 1970 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲೊ ಅರಾನ ಒಸೋರಿಯೋ ಸಂಮಿಶ್ರ ಪಕ್ಷದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ.
ಸಂವಿಧಾನ, ಸರ್ಕಾರ
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯ. ಹೊಸ ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ (1966) ಹಿಂದಿನ ಸಂವಿಧಾನದ (1936) ಮೂಲ ನಿಯಮಗಳೇ ಇವೆ. ಅಧ್ಯಕ್ಷನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ 6 ವರ್ಷ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸದಸ್ಯರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಏಕಸದನ ವಿಧಾನಮಂಡಲ.
ಆಡಳಿತಾಂಗ
GuatemalaProvs.PNG. ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ 22 ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗಕ್ಕೂ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಗವರ್ನರ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಿಂದ ನೇಮಕವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯೂ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಟ್ಟು 324 ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಗಳಿವೆ.
ಜನಜೀವನ
ಈ ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 51,70,000 (1970). ಪ್ರಜೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನಾಂಗದವರು; ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಟ ಸ್ಪೇನಿಗರು. 2% ನೀಗ್ರೋ ಮತ್ತು 8ಳಿ % ಸಂಮಿಶ್ರ ಜನ. ರಾಜ್ಯದ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಚದರ ಮೈಲಿಗೆ 122. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಗ್ರಾಮದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 64%. ನಗರದ್ದು 36 %. ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್. ಮಾಯ ಇಂಡಿಯನರಲ್ಲಿ 6 ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆಗಳೂ 21 ಪ್ರದೇಶ ಭಾಷೆಗಳೂ ಇವೆ. ಬಹುತೇಕ ಜನ ರೋಮ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕರು. ಸುಮಾರು 4 % ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟಂಟರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ. 1970 ರಲ್ಲಿ 4,735 ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, 360 ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಗಳು, 139 ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತು ಶಾಲೆಗಳು ಇದ್ದುವು. ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ಯಾಂಗ್ ಕಾರ್ಲೊಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ 1676 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು.
ವ್ಯವಸಾಯ ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ನೆಲದಲ್ಲಿ 14% ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ; 64% ಅರಣ್ಯ, 5% ಗೋಮಾಳ. ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 1/3 ಭಾಗದಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಕೃಷಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. 1945 ರಿಂದ 1962 ರ ವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ 17,346 ಮಂದಿ ರೈತರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಹಂಚಿತು. 1968 ರಿಂದ ವ್ಯವಸಾಯೋತ್ಪನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಕಾಫಿ, ಬಾಳೆ, ಹತ್ತಿ, ಕೋಕೋ, ಸೆಣಬನ. ಕಾಫಿ ಮೇಲುನಾಡಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ; ಬಾಳೆ ಬೆಳೆಯುವುದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ. ಹೈನುಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಕುರಿ ಸಾಕುವ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನೇಕಾರರಿಗೆ ಉಣ್ಣೆ ಸರಬರಾಯಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಬೀಯನ್ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜಾತಿಯ ಮೀನುಗಳಿವೆ. ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮೀನು ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿಮೆಂಟ್, ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಸಿಗರೇಟ್, ಆಹಾರ ವಸ್ತುಗಳು, ಟೈರು, ಬಟ್ಟೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದವು. ಸೀಸ, ತವರ, ಕ್ರೋಮ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿ ಇಲ್ಲಿಂದ ರಫ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಚಿನ್ನ ವಸಾಹತು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ರಫ್ತಾಗುವಷ್ಟು ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಸಾರಿಗೆ, ಸಂಪರ್ಕ
1970 ರಲ್ಲಿ 8,000 ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿದ್ದುವು. ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೀರದ ಹೆದ್ದಾರಿ - ಈ ಎರಡು ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ನಗರದಿಂದ ಪ್ವೆರ್ಟೊ ವಾರ್ಯೊಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಟಿಯಾಸ್ ದ ಗಾಲ್ವೆeóï ರೇವುಗಳಿಗೂ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ 180 ಮೈಲಿಗಳ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಹೆದ್ದಾರಿ 1959 ರಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ತೆರೆಯಿತು. ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸು. 800 ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೋವರಗಳು ಜಲಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಸರಕುಗಳ ಸಾಗಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿವೆ. ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ಮುಖ್ಯ ಬಂದರು ಕ್ಯಾರಿಬೀಯನ್ ತೀರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ವೆರ್ಟೊ ವಾರ್ಯೊಸ್, ಸ್ಯಾಂಗ್ ಹೋಸೇ ಇನ್ನೊಂದು ಬಂದರು. ಇದು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಗ್ವಾಟಿಮಾಲ ನಗರದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ 46 ಸಣ್ಣ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದಲ್ಲಿ 92 ಆಕಾಶವಾಣಿ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು, 3 ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕೇಂದ್ರಗಳೂ ಇವೆ.
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ಮುಖ್ಯ ನಗರಗಳು
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ನಗರ, ಎಸ್ಕ್ವೀಂಟ್ಲಾ ) ಕೆಸಾಲ್ಪೆನಾಂಗೊ, ವಿಟಾಲ್ಹ್ಯೂಲು , ಕೊವಾನ್ , ಪೆರ್ಟೊ ವಾರ್ಯೊಸ್ , ಮತ್ತು ಸಾಕಾಪ).
ಗ್ವಾಟಿಮಾಲದ ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ಫುಟ್ ಬಾಲ್, ಬೇಸ್ ಬಾಲ್, ಈಜು, ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್ ಬಾಲ್. ಇಲ್ಲಿಯ ನಾಣ್ಯ ಕೆಟ್ಸಾಲ್ (100) ಸೆಂಟಾವೋಗಳು.)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಸನಾದಿ ಅಪ್ಪಣ್ಣ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಈ ಚಿತ್ರವು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪುರಾಣಿಕ ರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕ ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಶಹನಾಯಿ ವಾದಕ. ಅಪ್ಪಣ್ಣ ಮತ್ತು ಬಸಂತಿ (ನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದೆ) ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಮೆಚ್ಚಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರ್ರೇಮಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ಅಡ್ಡಗೋಡೆಯಾದರೂ ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾರೆ. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಸಂತಿ ಒಂದು ಗಂಡು ಮಗುವಾದ ನಂತರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಮಗುವಿಗೆ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಶಹನಾಯಿ ವಾದನವನ್ನು ಕಲಿಸದೆ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯಾವಂತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಅಪ್ಪಣ್ಣನಿಂದ ಭಾಷೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾಳೆ.ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಮಗನು ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಹಣದ ಅಹಂನಿಂದ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದಿನ ಕಥೆ ತಿಳಿಯಲು ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ
thumb|right|200px|[[ಐಐಟಿ ಖರಗ್ಪುರ್]] ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಅಥವಾ ಐಐಟಿ (Indian Institutes of Technology) ಭಾರತದ ೨೩ ಸ್ವತಂತ್ರ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಇಲಾಖೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಆದೇಶದ ಮೇಲೆ ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವ್ಯಾಸಂಗ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ವಿದೇಶಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ.
ಐಐಟಿಗಳು, ಐಐಟಿ-ಜೆಇಇ ಎಂಬ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಪ್ರವೇಶಾತಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೇಶ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿತ ಜಂಟಿ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬದಲಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮಟ್ಟದ ಪದವಿಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯತ್ತಮ ಅಭಿಯಂತ್ರ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೨೩ ಐಐಟಿಗಳಿವೆ. ಆವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಖರಗ್ಪುರ, ಮುಂಬಯಿ, ಮದ್ರಾಸ್, ಕಾನ್ಪುರ್, ದೆಹಲಿ, ಧನ್ಬಾದ್, ರೂರ್ಕಿ, ವಾರಾಣಸಿ, ಗೌಹಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ
ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರಾತನ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ. ಅದು ಭಾರತದ ಕೇರಳದ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಧಾನಿ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿದೆ. ಮಲಯಾಳಂನ 'ತಿರುವನಂತಪುರಂ' ನಗರದ ಹೆಸರಿನ ಅನುವಾದದ ಅರ್ಥ "ಭಗವಾನ್ ಅನಂತ ನಗರ" ಎಂದು. ಇದು ಪದ್ಮನಾಭಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಹೆಸರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ಚೇರಾಶೈಲಿ'ಯ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಗೋಪುರದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಬಳದಲ್ಲಿರುವ ಅನಂತಪುರ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದೇವತೆಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ತಿರುವತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಆದಿಕೇಶವ ಪೆರುಮಾಳ್ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಂಪತ್ತು ಜಗತ್ತಿನ ತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕರ್ತವ್ಯದ ಕರೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮ
ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮ (೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೨೯ - ೨೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೫) ಹಿಂದಿ ಲೇಖಕ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು. ಇವರು ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ ಪ್ರಾಗ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಭಾಷೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮಾ ಹಿಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ "ನಯೀ ಕಹಾನಿ" ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರದ ಜನಕ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ ಮೋಹನ್ ರಾಕೇಶ್, ಭೀಷ್ಮ ಸಾಹನಿ, ರಾಜೇಂದ್ರ ಯಾದವ್, ಮತ್ತಿತರರು. ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಣ್ಣ ಕತೆಯಾದ "ಪರಿಂದೇ" ಈ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರಥಮ ಕತೆ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇವರ ಇತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳೆಂದರೆ "ಅಂಧೇರೇ ಮೇ", "ಧೇಡ್ ಇಂಚ್ ಊಪರ್" ಮತ್ತು "ಕವ್ವೇ ಔರ್ ಕಾಲಾ ಪಾನಿ". ೬೦ ರ ಮತ್ತು ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ಕಥಾತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮಾ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದರು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಲ್ ವರ್ಮಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಪೀಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ
ಮಹಮದ್ ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ (ಜನನ : ೧ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೩೭) ಭಾರತ ಗಣತಂತ್ರದ ೧೪ನೇ ಹಾಗು ಹಾಲಿ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಒಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹಾಗು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಚಂಡೀಗಡ್ ನ ಕುಲಪತಿ ಗಳಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಬಾಳೆ ಹಣ್ಣು
thumb|right|ಬಾಳೆಗಿಡ
ಬಾಳೆಹಣ್ಣು
ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುವ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಬಾಳೆಹಣ್ಣಿಗೆ ಉಗಮಸ್ಥಾನ, ಭಾರತ. ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಕೇರಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಆಂಧ್ರ, ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರಲ್ಲಿ ಅಲೆಗ್ಸಾಂಡರ್, ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಸವಿದ ಪ್ರಥಮನು. ಅವನು ತನ್ನ ದೇಶಕ್ಕೆ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ.ಆಫ್ರಿಕ, ಇಜಿಪ್ಟ್ ನಿಂದ ಅರಬ್ ವರ್ತಕರು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಬಾಳೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು
ಆಹಾರ ಸಂಶೋಧನಾಲಯಗಳ ವರದಿಗಳು
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ೯೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು, ಎರಡು ಬಾಳೇಹಣ್ಣುಗಳು ಸಾಕು. ಈ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯಜೊತೆಗೆ, ನಾರಿನಂಶ, ಹಾಗೂ ೩ ವಿಧದ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸಕ್ಕರೆಗಳಿವೆ.
ಪ್ರತಿದಿನ ಇದರ ಸೇವನೆಯಿಂದ, ಅನಾರೋಗ್ಯ ಸಂಬಂಧೀ ಹತ್ತು ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬಹುದಂತೆ.