cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್
ಸಿ.ಐ.ಎ.ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾದರು
ಪಾಕೀಸ್ತಾನದ ಗುಪ್ತಚರರ ಸಂಸ್ಥೆ, ISI ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಹಮೀದ್ ಗುಲ್ ರನ್ನು ಒಸಾಮಾ ಭೆಟ್ಟಿಯಾದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ್ದ ’ಆಪರೇಷನ್ ಸೈಕ್ಲೋನ್’ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಿ ಐ ಎ ಹಾಗೂ ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಐ ಎಸ್ ಐ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತ್ತು. ಸಿ ಐ ಎ ಪಡೆಗಳು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ 'ಮುಜಾಹಿದ್ದೀನ್' ಗಳಿಗೆ ಪಾಕೀಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯ ತರಬೇತಿ ಕೊಟ್ಟು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕದನಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಾವು
'ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್‌'ನ ಸಾವನ್ನು ಭಾನುವಾರ, ಮೇ ೧, ೨೦೧೧ ರಂದು ಸುಮಾರು ರಾತ್ರಿ ೧೦:೩೦ .ವೇಳೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಬ್ಬೋತ್ತಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ, (Abbottabad), ಒಸಾಮಾ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್‌ನನ್ನು ೪೦ ನಿಮಿಷದ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿಯ ನಂತರ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದು ಹತ್ಯೆಗೈದು, ನಂತರ ಆತನ ಶವವನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗದುಕೊಂಡರು, ಅಮೆರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮ ಮೇ ೧, ೨೦೧೧ ರಂದು ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್‌ನನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯು ಕೊಂದು ಹಾಕಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೂಡಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜಾಯಿಂಟ್ ಸ್ಪೆಶಲ್ ಆಪರೇಶನ್ಸ್ ಕಮಾಂಡ್‌ ಪಡೆಗಳು ಹಾಗು ಅಮೆರಿಕಾದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿ (ಸಿ ಐ ಎ) ನಡೆಸಿದವು.
ಅಧಿಕ ಓದಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು
ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ : ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ವಿಷಯಗಳ ಬೋಧನಾ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿ, ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಿ ಕುಶಲತೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯ. ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿ : ಈ ಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿ.ಐ.ಟಿ.ಎಂ.ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ 2012-13 ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಷ್ಠಿಯ ವಿಷಯ "ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಗಣಿತ- ಭೂತ, ವರ್ತಮಾನ, ಭವಿಷ್ಯ" ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ರೂ. 7.12 ಲಕ್ಷಗಳನ್ನು ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ 09.11.2012 ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. 34 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ 34 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿ : ರಾಜ್ಯದ 34 ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ರೂ.6.74 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ "ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಗಣಿತ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತಸ" ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ "ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ- ಆಶಯ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗಳು" ಎಂಬ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಿಜ್ಞಾನ ರಸ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ : ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ಶಹರ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಎಂದು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಡಿ.ಎಸ್.ಇ.ಆರ್.ಟಿ. ವತಿಯಿಂದ ರೂ. 2.62 ಲಕ್ಷಗಳ ಅನುದಾನವನ್ನು ಕ.ರಾ.ವಿ.ಪ.ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು 2012ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ ಮಾಹೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆ : ಈ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತಾಲ್ಲೂಕು, ಜಿಲ್ಲಾ, ವಿಭಾಗ, ರಾಜ್ಯ, ವಲಯ, ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿ.ಐ.ಟಿ.ಎಂ.ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಜಿಲ್ಲಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದ 8 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ಒಂದು ತಂಡವು ವಿಭಾಗ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದ ತಂಡ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ, ವಲಯ ಮಟ್ಟ, ಹೀಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದೆ. ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೂ.12.58 ಲಕ್ಷಗಳ ಅನುದಾನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಪುನಶ್ಚೇತನ ತರಬೇತಿ : ಡಯಟ್ ಕುಮಟಾ ವತಿಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಿರ್ಸಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಆಯ್ದ 100 ಹಿರಿಯ ಪಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ 5 ದಿನಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯ ಪುನಶ್ಚೇತನ ತರಬೇತಿ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ. ಈ ತರಬೇತಿಗಾಗಿ ಒಟ್ಟು ರೂ. 1.00 ಲಕ್ಷ ಖರ್ಚು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ : 224 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ತಲಾ ಒಂದರಂತೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 224 ವಿಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಶಾಲೆಗೆ ರೂ.5000/-ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಸದರಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು 6 ಸಿ.ಟಿಇ.ಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು 5 ಡಯಟ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ವೆಚ್ಚ ರೂ. 1.12 ಲಕ್ಷಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ : ಸಿ.ಟಿ.ಇ. ಮೈಸೂರು ಇಲ್ಲಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ರೂ. 8.82 ಲಕ್ಷ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ
ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ ಅಗ್ರೇವಾಲಿ (1868-1913), ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, 1900 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಗೌಹರ್ ಜಾನ್ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಗಣಿಕೆಯರ ಗಾಯನ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಹಂತವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಗಂಡು ಧ್ವನಿ ಶೈಲಿಯ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮಫೋನ್ ಕಂಪನಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ 1868 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಆಗ್ರಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದ ಪ್ರತಿಪಾದಕಿಯಾದ ಅವರು "ಆಗ್ರಾದಿಂದ" ಎಂದು ಅನುವಾದಿಸುವ ಅಗ್ರವಾಲಿ ಎಂಬ ಉಪನಾಮವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ತನ್ನ ಜೀವನದ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ ಉಸ್ತಾದ್ ಶೇರ್ ಖಾನ್, ಉಸ್ತಾದ್ ಕಲ್ಲನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಯೋಜಕ ಮೆಹಬೂಬ್ ಖಾನ್ ( ದರಸ್ ಪಿಯಾ ) ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು
ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ ಅವರು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಖಯಾಲ್ ಮತ್ತು ಢಾಕಾದ ಅಹ್ಮದ್ ಖಾನ್ ಅವರಿಂದ ಕಲಿತ ಠುಮ್ರಿ ಮತ್ತು ಗಜಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಗುರವಾದ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದರು. ಝೊಹರಾಬಾಯಿ ಅವರ ಗಾಯನವು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗ್ರಾ ಘರಾನಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ಉಸ್ತಾದ್ ಫೈಯಾಜ್ ಖಾನ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು ಮತ್ತು ಪಟಿಯಾಲ ಘರಾನಾದ ಉಸ್ತಾದ್ ಬಡೇ ಗುಲಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಸಹ ಅವರನ್ನು ಉನ್ನತ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮಫೋನ್ ಕಂಪನಿಯು 1908 ರಲ್ಲಿ 25 ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 2,500 ರೂಪಾಯಿಗಳ ಪಾವತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಝೊಹ್ರಾಬಾಯಿ 1908-1911ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 60 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು. 1994 ರಲ್ಲಿ, ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ 18 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನಂತರ 2003 ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಡಿಯೊ ಟೇಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಡಿಸ್ಕ್ ಮರು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ಇಷ್ಟಿ
ಇಷ್ಟಿ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೩
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೩ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ಇಪ್ಪತ್ತ ಮೂರನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ೫೪ನೇ ದಿನ. ಈ ದಿನದ ನಂತರ ೩೧೧ ದಿನಗಳು (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೧೨ ದಿನಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿ
ಕುಮಾರನ್ ಆಶಾನ್
ನಿಧನ
ಅವರು ಜನವರಿ 16, 1924 ರಂದು ಒಂದು ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳು
ಆಶಾನ್ ಕವಿಯ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಓದದೆ ಮಲೆಯಾಳ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಓದಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರಸ್ನೇಹಸಂದೇಶವನ್ನೂ ವಿಶ್ವವಿಶಾಲವಾದ ಮನೋಧರ್ಮವನ್ನೂ ಮೃದುಮಧುರ ಭಾವಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿಯಾದರೂ ಮಲಯಾಳ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬೇಕು. ಇವರ ಕವಿತಾ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕಂಡು 1922 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್ ರೇಷ್ಮೆ ಶಾಲನ್ನೂ ಚಿನ್ನದ ಕಡಗವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದರು. 1923 ರಲ್ಲಿ ಆಶಾನ್ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದ. ಐವತ್ತೊಂದು ವರ್ಷಗಳು ಬಾಳಿದ ಆಶಾನ್ ಮಲಯಾಳದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಮಲಯಾಳ ಭಾಷೆಯ ರಮ್ಯ ಕಾವ್ಯ ಸತ್ವವನ್ನು ಪಾಕವಿಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಶ್ರಮ ಅನನ್ಯವಾದುದು.
ಎಡೆಸ್ಟಿನ್
ಎಡೆಸ್ಟಿನ್ ಪುಂಡಿ ಬೀಜದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಲಾಬ್ಯುಲಿನ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರೋಟೀನು. ಇದನ್ನು ಸ್ಫಟಿಕೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮತ್ತು ಇದರ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರೈಡು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನ, ಅತಿ ಅಪಕೇಂದ್ರೀಯತೆ (ಅಲ್ಟ್ರಾ ಸೆಂಟ್ರಿಫ್ಯೂಗೇಶನ್) ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಚದುರಿಕೆ (ಲೈಟ್ ಸ್ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್) ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಎಡೆಸ್ಟಿನ್ನಿನ ಅಣುತೂಕ ೩೧,೦೦೦-೩೪,೦೦೦ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಜೀರ್ಣಸಾಧ್ಯವಾದ, ಲೆಗುಮಿನ್ ಪ್ರೋಟೀನ್.
ಎಡೆಸ್ಟಿನ್‍ಗೆ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡುವ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಕಾಯಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಅನನ್ಯ ಗುಣವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಟೀನ್‍ಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿಯಂತರ
ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿಯಂತರ ಗಣಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞ .ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ತಂತ್ರಾಂಶಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಆಂಗ್ಲ ಪದ Software Engineer. ತಂತ್ರಾಂಶ ಅಭಿಯಂತರ ಕೆಲಸವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬುದ್ಧಿ ಶಕ್ತಿ ಉಪಯೋಗದಿಂದಲೇ ಆಗುವುದು. ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್, ಕೋಡಿಂಗ್, ಟೆಸ್ಟಿಂಗ್ ಎಂದು ನೂರಾರು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗಣಕಯಂತ್ರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಉದ್ದಿಮೆ ಈಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಿಗಳು
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಸ್ಥಾವರ
ಮಾದರಿ  : ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸೆಕ್ಟರ್ ಅಂಡರ್ಟೇಕಿಂಗ್
ಉದ್ಯಮ  : ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು
ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ  : ಜನವರಿ 18, 1923
ಸ್ಥಾಪಕ  : ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ
ಮುಖ್ಯಸ್ಥ: ವಿವೇಕ್ ಗುಪ್ತಾ (ಇಡಿ) (ಜುಲೈ 2018- ಪ್ರಸ್ತುತ)
ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ  : ಭದ್ರಾವತಿ, ಭಾರತ
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು  : ಅಲಾಯ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್, ಪಿಗ್ ಐರನ್ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಐರನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ (ವಿಐಎಸ್ಎಲ್), ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ನ ಘಟಕ, ಇದು ಅಲೋಯ್ ಸ್ಟೀಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಂದಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಭದ್ರಾವತಿ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜನವರಿ 18, 1923 ರಂದು ಸರ್ ಎಂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯವರು ಮೈಸೂರು ಐರನ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಆಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಈಗ ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ.
ಹಣಕಾಸು
ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಹಂದಿ-ಕಬ್ಬಿಣವು ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1923 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು 1923 ರಲ್ಲಿ 4,817 ಟನ್ಗಳಿಂದ 20,321 ಟನ್ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಲಾಭ-ತಯಾರಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು 1928 ಮತ್ತು 1929 ರ ವರ್ಷಗಳ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಕಂಪನಿಯು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯು ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ, ರೂ. 173.13 ಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ರೂ. 1951 ರಲ್ಲಿ 32.21 ಲಕ್ಷಗಳು. 1962 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಮಾರಾಟದ ವಹಿವಾಟು ರೂ. 638.09 ಲಕ್ಷ ರೂ. 48.3 ಲಕ್ಷಗಳು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1970 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಂಪೆನಿ ನಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು, 1972 ರಲ್ಲಿ ರೂ. 24.13 ಲಕ್ಷ. ಭಾರೀ ನಷ್ಟಗಳು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ಅನ್ನು ವಿತರಿಸುವುದನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು  ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಅಲಾಯ್ ಉಕ್ಕಿನ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ ಇದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ಎಸ್ಎಐಎಲ್ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು ಮತ್ತು 2004 ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಲಾಭವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅದು ಲಾಭದಾಯಕವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು
ಮೊದಲ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ (1923-24), ಕಂಪೆನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಕುಮ್ಸಿಯ ಬಳಿ ಚಟ್ಟನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಮೋನೈಟ್ ಠೇವಣಿಗಳಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 1924 ರಿಂದ, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಕೆಮ್ಮನಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು (58-60% ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶ) ನೀಡಿವೆ. ಸುಣ್ಣದಕಲ್ಲು ಇದು ಉಕ್ಕಿನ ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ಲಕ್ಸ್ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ, ಡಾಲಮೈಟ್ ಒಂದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಿಫ್ರ್ಯಾಕ್ಟರಿ ವಸ್ತು ಭದ್ರಾವತಿ ಸಮೀಪದ ಬಾಡಿಗುಂಡ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು. ಸ್ಫಟಿಕ, ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಫೇರೋಸಿಲಿಕಾನ್ ಮತ್ತು ಪಿಗ್ ಐರನ್ ಬಿಳಿಕಲ್ಲುಬೆಟ್ಟ ಗಣಿಗಳು, ಗಣಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು ಬೆಂಕಿ ಮಣ್ಣಿನ ಅಗಡು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಶಂಕರಗುಡ್ಡ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮತ್ತು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಕಪ್ಪು ಮಣ್ಣಿನ ಸಿಮೆಂಟ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರಾವತಿ ಬಳಿ ಅಂಬ್ಲೇಬೈಲು ಜಾಗ ಗಣಿಯಿಂದ ಪಡೆದು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಳಜಿ
ಜುಲೈ 31, 2003 ರಂದು, ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ಹತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ, ಕರಗಿದ ಬಿಸಿ ಉಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಆದ  ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ಮೃತಪಟ್ಟರು. ಇದು ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿನ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಂಪೆನಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತ್ಯಾಜಗಳು ಭದ್ರಾ ನದಿಯನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಕೂಡಾ ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
<references group="" responsive="">
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೪
ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೪ - ಫೆಬ್ರುವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ಇಪ್ಪತ್ತ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ೫೫ನೇ ದಿನ. ಈ ದಿನದ ನಂತರ ೩೧೦ ದಿನಗಳು (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೧೧ ದಿನಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿಯ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಫೆಬ್ರುವರಿ
ವೈಕ್ಕಂ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್
ವೈಕ್ಕಂ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಬಷೀರ್ (1908-1994)-ಮಲೆಯಾಳಂ ಕಥೆ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ಎಂದು.ಅವರು ಒಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸೇನಾನಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಜಯಮಾಲಿನಿ
ಜಯಮಾಲಿನಿ, ತಮ್ಮ ಮೋಹಿಸುವ ಹೆಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಐಟಮ್ ಸಾಂಗ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ.
ಅವರು ೫೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಮಳಯಾಳಂ ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಇವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೨, ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಕೃಷ್ಣ ಮಠ
ಕೃಷ್ಣ ಮಠ - ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ದೇವಾಲಯವನ್ನೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಜಯಮಾಲಿನಿ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಆಕೆಯ ಸಹೋದರಿ ಜ್ಯೋತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಕೂಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಬರೆ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಕೃಷ್ಣ ಮಠ
ಈ ದೇವಾಲಯದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಮಠದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಠಕ್ಕೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ಮಹೋತ್ಸವ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅತಿ ವೈಭವದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ೧೮ರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ನಡೆಯುವ ಈ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ದಸರ ಹಬ್ಬದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಜ್ರಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಮ್ಮೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪೂರೈಸಿದ ಮಠಕ್ಕೆ,ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಪೂಜೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಸಿಗಲು  ಹದಿನಾಲ್ಕು (೧೪) ವರ್ಷಗಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಪದ್ಧತಿ ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಚಾಚೂ ತಪ್ಪದೆ ಮುಂದುವರೆದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ.
ಜಯಮಾಲಿನಿ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಕೃಷ್ಣ ಮಠ
ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪ್ರಾಣ, ಗರುಡ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮತ್ತು ನವಗ್ರಹ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಉಡುಪಿಯ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಕೆಯ ರುಕ್ಮಿಣಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು ದೇವಶಿಲ್ಪಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಭಕ್ತ ಕನಕದಾಸನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾನೆಂದು ನಂಬಲಾದ ಸಣ್ಣ ಕಿಟಕಿ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಕನಕದಾಸ ಕೆಳಜಾತಿಯವರಾಗಿದ್ದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಕನಕದಾಸರು ದೇವಾಲಯದ ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಗೋಡೆಯ ಸಣ್ಣ ಬಿರುಕು ಮೂಲಕ ಭಗವಂತನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಅವರ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸನ್ನರಾದ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರತಿಮೆ ತಿರುಗಿ ಅವನಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿತು. ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಕನಕದಾಸ ಮಂಟಪವಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂತನ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದೆ. 300px|thumb|left|ಕನಕನ ಕಿಂಡಿ ದೇವಾಲಯದ ಚಿನ್ನದ ರಥವನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೋಡಬಹುದು.
ಉಡುಪಿ ಪರ್ಯಾಯ
ಉತ್ಸವವು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಚರಿಸುವ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಬ್ಬವಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿಯ ೮ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಂದು  ಮಠದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಸವ ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಸವದ ಆಚರಣೆಗಳು ಮುಂಜಾನೆಯಿಂದಲೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿರುವ ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತವೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಕೀಲಿಗಳು, ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಅಧಿಕಾರ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಭಕ್ತರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ದರ್ಬಾರ್ ಅನ್ನು ಆಮೇಲೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಚರಣೆಗಳುಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಸವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉಡುಪಿ ನಗರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಶೃಂಗರಿಸಿಕೊಂಡು ಮದುವಣಗಿತ್ತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಉತ್ಸವ ಅಂಗವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶಾಪಿಂಗ್, ಆಹಾರ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ.
ಪರ್ಯಾಯದ ಇತಿಹಾಸ
ಶ್ರೀಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಅದರ ಪೂಜೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಯತಿಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜಾನುಷ್ಠಾನಗಳನ್ನು ಮಧ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ಯತಿಗಳು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟಮಠಗಳ ಯತಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಪೂಜೆಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಿ ಹರಸಿದವರು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು. ಆ ಬಳಿಕ ಮೊದಲಿಗೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪರ್ಯಾಯ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಮುಂದೆ ಸೋದೆ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀವಾದಿರಾಜತೀರ್ಥರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ವಾದಿರಾಜ ಯತಿಗಳ ಕಾಲದಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ೨೫೧ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ೫೦೦ ವರ್ಷ) ಕಂಡಿದೆ ಉಡುಪಿ.
ಅನ್ನದಾನ
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಭಕ್ತರಿಗೂ ಅನ್ನದಾನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಗೋಶಾಲೆ (ಹಸು ಕೊಟ್ಟಿಗೆ )
300px|thumb|right|ಗೋಶಾಲೆ
ದೇವಾಲಯ ರಥ (ಬ್ರಹ್ಮ ರಥ)
೨೫೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ರಥವನ್ನು ವಿಶ್ವವಲ್ಲಭ ತೀರ್ಥರು ತಮ್ಮ ಪರ್ಯಾಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ವ್ಯಯಿಸಿ ಸಿದ್ದ ಪಡಿಸಿದ್ದರು. ರಥವನ್ನು ನವೀಕರಣ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಗಳು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಬಹುತೇಕ ರಥವು ಶಿಥಿಲಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ನೂತನವಾಗಿಯೇ ಶ್ರೀಗಳು ರಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದರು. ಗೋಪಾಲ ಆಚಾರ್ಯ ನೇತೃತ್ವದ ೫೦-೬೦ ಜನರ ತಂಡ ರಥವನ್ನು ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸಪ್ತೋತ್ಸವದ ಭಾಗವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಚೂರ್ಣೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಥವನ್ನು (ಬ್ರಹ್ಮರಥ) ಮಾತ್ರ ಎಳೆಯುವ ಪದ್ದತಿಯಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮರಥವನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರು ರಥಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತಾರೆ. ಗರುಡ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕುವ ವೇಳೆ, ಭಕ್ತರು ಗೋವಿಂದ..ಗೋವಿಂದ ಎಂದು ಉದ್ಘರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ರಥದ ಮುಂದೆ ಈಡುಗಾಯಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಒಡೆದು, ನಂತರ ರಥವನ್ನು ಎಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 230px|thumb|left|ಬ್ರಹ್ಮರಥ
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರು
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಜನ ಶಿಷ್ಯರು ಇದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯವರು ಶ್ರೀ ಸತ್ಯ ತೀರ್ಥರು. ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಮಠಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು ಶ್ರೀ ಪದ್ಮನಾಭ ತೀರ್ಥರು. ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ವಳಪಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರ ಇರಲಿಲ್ಲ.
200px|thumb|right|ಮಧ್ವಚಾರ್ಯರು
ಕೃಷ್ಣ ಮಠ
200px|thumb|left ಮಠದ ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಮಠವು ೨ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆವರ್ತಿಕ ಕ್ರಮದ ಅನುಸಾರ ಜವಬ್ದಾರಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮಠವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ದತಿ,ಆಚಾರ ವಿಚಾರ,ದ್ವೈತ ಮತ್ತು ತತ್ವವಾದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಜಾಗ. ಉಡುಪಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ದಾಸ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಮಠದ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರೇ ಸ್ವತಃ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತಾರೆ. ೧೯೭೫ರ ಭೂ ಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯಿದೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದಿಂದಾಗಿ ಮಠವು ತನ್ನ ಹಲವಾರು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೌಳಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿ ಮೇ ೧೮ ೨೦೧೭ ರಂದು ಅದರ ಬ್ರಹ್ಮಕಲಶೋತ್ಸವವನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು
ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳೆಂದರೆ: 200px|thumb|right|ಪೇಜಾವರ ಮಠ 200px|thumb|left|ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ 200px|thumb|left|ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠ 200px|thumb|right|ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠ
ಮಠದ ಬಗೆಗಿನ ತ್ವರಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳು
ಮುಖ್ಯ ದೇವರು-ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ
ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಉತ್ತಮ ಸಮಯ-ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ.
ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮಯ- ರಾತ್ರಿ ೯ ಗಂಟೆ.
ಮೊದಲ ಸೇವೆ-ಉದಯಸ್ತಮಣ ಸೇವೆ,ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೫ ಗಂಟೆ.
ಕೊನೆಯ ಸೇವೆ-ಏಕಾಂತ ಸೇವೆ,೯.೩೦ ರಾತ್ರಿ.
ವಿಳಾಸ-ರಥ ಬೀದಿ,ತೆಂಕಪೇಟೆ, ಮಾರುತಿ ವೀಥಿಕ,ಉಡುಪಿ,ಕರ್ನಾಟಕ,೫೭೬೧೦೧
ಮತ್ಸ್ಯ ಜಯಂತಿ
ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕರುಣಾಳುವಾದ ದಿನವನ್ನು ದೇವರು ವಿಷ್ಣುವು ಮೀನಿನ ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ದಿನ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆ ದಿನ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೀನನ್ನು ಹೋಲುವ ರಕ್ಷಾಕವಚದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮಜಯತಿ
ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂದು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣದ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಕುರ್ಮಾ ಜಯಂತಿ
ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ದಿನವನ್ನು ಕೂರ್ಮ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಆಮೆಯಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯಾ
ವೈಶಾಖದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ದಿನವು ಪರಶುರಾಮನಾಗಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರವಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಿಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹವು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವೀರೋಚಿತ ಭಂಗಿಯನ್ನು ಊಹಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಶ್ರೀ ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಆರನೇ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ವಿಜಯಧ್ವಜಾಚಾರ್ಯರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ. ಅವರು ಭಾಗವತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಅವರು ೧೫ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ವೃಂದಾವನವು ಕಣ್ವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿದೆ. ವೃಂದಾವನದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಪಾಪಲ್ ಮರವೂ ಇದೆ, ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಶ್ರೀ ಪೇಜಾವರ ಮಠದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ನೀಡಿದ ಅಕ್ಷಯಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಂದು ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಸಂತೋತ್ಸವ
ಅಕ್ಷಯ ತೃತೀಯಾದಿಂದ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೂ ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಶೇಷ ವಸಂತೋತ್ಸವ ಅಥವಾ ವಸಂತೋತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮಂಟಪ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಮಹಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕೂಸಂಬರಿ ಪುಳಿಯೋಗರೈ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಸಂತ ದ್ವಾದಶಿ
ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದಂದು ವೈಶಾಖದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವತಿಯ ಮೂಲಕ ವೇದವ್ಯಾಸನ ಅವತಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ವೇದವ್ಯಾಸರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸುಮಾರು ೩ ಗಂಟೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಚಾರಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ವಸಂತ ಮಹಲ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವರಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿದ ನಿಂಬೆ ರಸ, ಪುಳಿಯೋಗರೆ, ಕೂಸಂಬರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಭಕ್ತರಿಗೆ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಸಂತೋತ್ಸವ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ನರಸಿಂಹ ಜಯಂತಿ
ವೈಶಾಖದ ತೇಜಸ್ವಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರು ನರಸಿಂಹನ ಅವತಾರವನ್ನು ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ನರಸಿಂಹನ ಅಲಂಕಾರದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಿಲ್ಲ.ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣಾಪುರ ಮಠ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠವು ನರಸಿಂಹನ ವಿಶೇಷ ರಥೋತ್ಸವದ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಆ ಮಠಗಳ ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಂದು ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾಗೀರಥಿ ಜನ್ಮದಿನ
ಜ್ಯೇಷ್ಠದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ಭಾಗೀರಥಿ ದೇವಿಯು ಜನಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಭಗೀರಥನ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಗಂಗಾನದಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಇದೇ ದಿನ. ಭಾಗೀರಥಿಯ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಅಕಾರ ಉತ್ಸವ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಭಿಷೇಕ
ಆಷಾಢದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಹತ್ತನೇ ದಿನದಂದು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅಭಿಷೇಕವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ದಿನವೇ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣ, ಎಣ್ಣೆ-ದೀಪ ಹಿಡಿದವರು, ಪೂಜಾ ಸಾಧನಗಳು, ಆಭರಣಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಜ್ಜಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಹ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಥಮೈಕಾದಾಸಿ
ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನವನ್ನು ಪ್ರಥಮೈಕಾದಾಸಿ ಅಥವಾ ಸಾಯಣಿ ಈಕಾದಾಸಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಚತುರ್ಮಾಸ್ಯದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು ಯೋಗದ ನಿದ್ರೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸರ್ಪ ಸೀಸದ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಈಕಾದಶಿಯ ದಿನದಂದು ವೈಷ್ಣವರು ತಮ್ಮ ಹಣೆ, ಎದೆ ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡಿದ ಮುದ್ರೆಯ ಮೂಲಕ ಪವಿತ್ರ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಉಬ್ಬುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ದೀಕ್ಷಾ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಪವಿತ್ರವಾದ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಂದು ಸುದರ್ಶನ ಹೋಮ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶಂಖದ ಬೆಳ್ಳಿ ಮುದ್ರೆಗಳನ್ನು ಪವಿತ್ರ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯ ಎದೆ, ಹಣೆ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಕ್ತರ ಎದೆ, ಹಣೆ ಮತ್ತು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರೆಯೊತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವೈಷ್ಣವನೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಅನುಭವಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.ದೂರದ ಊರುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ಅಂದು ಉಡುಪಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿ ಮಧ್ವಸರೋವರದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮುದ್ರಾಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ.ಆ ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳು ಸಾಕ ವ್ರತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆಹಾರದ ಮಾಸವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಸಿಬೇಳೆ, ಕಡ್ಲೆಬೇಳೆ ಮತ್ತಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಡುಗೆಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ
ಆಷಾಢದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ ಕ್ಷೌರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಚತುರಮಾಸ್ಯದ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ, ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಭಯಭೀತರಾದ ಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಉರುವಲು ಇರುವ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ವಿಗ್ರಹಗಳ ಮುಂದೆ ಭಕ್ತರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ."ಇದು ಮಳೆಗಾಲ. ದಾರಿಗಳು ಕೀಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತೇವೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಯಿಸಬಾರದು. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿನ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳನ್ನು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸಮಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯಲು ನಾವು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತೇವೆ". ಇದಕ್ಕೆ ಮನೆಯವರು ‘ದಯವಿಟ್ಟು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮನ್ನು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮುಂದಿನ ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ವಾಂಸರು ವೇದಗಳು, ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.ಈಗ ಆಷಾಢದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದ ಬದಲಾಗಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯವು ಆಷಾಢದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಐದನೇ ದಿನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಟೀಕಾಚಾರ್ಯರ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಅವಧಿಯ ಈಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗರ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ತುಳಸಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಭಗವಂತನ ಗೋರಿಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಪರಿಚಾರಕರು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮೂರು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳ ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು 300px|thumb|right|ಮಧ್ವ ಸರೋವರ · ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ವೇದಿಕೆ.
· ಆಸನದ ಮುಂದೆ ಸಿಂಹಾಸನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಮಾಧ್ವ ಪಿಠಾ ಮತ್ತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
· ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣದ ದೇಗುಲದ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ವಾರದ ಬಳಿಯ ಚಂದ್ರಸಾಲಾದಲ್ಲಿ. ಭಕ್ತರೊಬ್ಬರು ತೊಟ್ಟಿಗೆ ಇಳಿದು ವಿಗ್ರಹದ ಅರ್ಚನೆಯ ನಂತರ ಹೊರಹೋಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಠಣ ಕಿವಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರಸಾಲಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಪಠಣ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ವರ್ಷವಿಡೀ ಪ್ರತಿದಿನದ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೌಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪಠಣಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ
ಇದನ್ನು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳ ಐದನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಡಗು ಮಾಳಿಗೆಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ನಾಗ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಯಗ್ರೀವ ಜಯಂತಿ
ಶ್ರಾವಣ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯನ್ನು ಹಯಗ್ರೀವ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವೇ ಪರಮಾತ್ಮನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಯಗ್ರೀವನ ಅವತಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಶ್ರೀ ಸೋದೆ ಮಠಕ್ಕೆ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬ. ಇತರ ಮಠಗಳ ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹಯಗ್ರೀವ ದೇವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ದಿನ ಪವಿತ್ರರೂಪನವೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ರೇಷ್ಮೆ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮಡಚಿ ನಂತರ ೧೨, ೨೪ ಅಥವಾ ೩೬ ಪವಿತ್ರ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮಾಲೆಯಂತೆ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪವಿತ್ರರೂಪಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾಲೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ವರ್ಷಪೂರ್ತಿ ನಡೆಯುವ ಆಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿನ ಯಾವುದೇ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಅಥವಾ ದೋಷಗಳು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಳೆಯನ್ನು ಕಲ್ಕಿ ದಾರಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಎಳೆಗಳನ್ನು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾದದ ಜೊತೆಗೆ ಇತರ ಮಠಗಳಿಗೂ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಇತರ ಮನೆಯವರಿಗೂ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಧಿ ವ್ರತಾರಂಭ
ಶ್ರಾವಣದ ಉಜ್ವಲ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದಿಂದ ಭಾದ್ರಪದದ ಉಜ್ವಲ ಹದಿನೈದು ದಿನದವರೆಗೆ ಜನರು ದಧಿವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರು ಮೊಸರು ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ
ಶ್ರೀ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವವು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ಎರಡನೇ ದಿನ ಬರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಸಂತರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಘವೇಂದ್ರನ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಕಾಶ ಜಯಂತಿ
ಸಿಗ್ಮಾ ಮಾಸದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟನೇ ದಿನವು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಅವತಾರ ದಿನವಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ರೂಮಿಂಗ್ ನಕ್ಷತ್ರವಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಇದನ್ನು ಶ್ರಾವಣ ಮಾಸದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ಎಂಟನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೌರ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಅನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವವರು ಸಿಂಹದ ಸೌರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ಎಂಟನೇ ದಿನದಂದು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಶ್ರಾವಂದ ಮಾಸದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದಲ್ಲಾಗಲೀ ಬರಬಹುದು. ಸಿಂಹ ಮಾಸದ ಎಂಟನೇ ದಿನದಂದು ರೂಹಿಣಿ ನಕ್ಷತ್ರವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಸೌರವ್ಯೂಹವು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ತವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಉಡುಪಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ದಿನದಂದು ಉಪವಾಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಮಗುವಿನಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರೋದಯವಾದಾಗ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಚಕ್ಕುಲಿ ಮತ್ತು ಲಡ್ಡಿಗಳಂತಹ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಿಲ್ವದ ಹೆದರಿಕೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಕ್ತರು ಶಂಖದೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಸುರಿಯುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಸಮೀಪದ ಗ್ರಾಮಗಳ ಗೋಪಾಲಕರು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹದ ಮುಂದೆ ನೀರು ಮತ್ತು ಹಾಲು ಅರ್ಘ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಾದಶಿಯ ದಿನದಂತೆ ಮರುದಿನವೂ ಮುಂಜಾನೆ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆ
ಅಂದು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಕ್ರೀಡಾ ಫೂ ಮತ್ತು ಕುಣಿತದ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸುತ್ತಿ ಮೋಜು ಮಸ್ತಿ ಮಾಡ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಿನ ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರಿಶಿನ ಮತ್ತು ಕುಂಕುಮ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮೊಸರು ಕುಡಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಮರದ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಿಂದ ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆಗೆಯುವ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ ಜನರು ಕೋಲುಗಳಿಂದ ಮಡಕೆಗಳಿಗೆ ಹೊಡೆದು ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಸರಿನ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಒಡೆದ ಕೃಷ್ಣನ ವಿಗ್ರಹವು ಉಡುಪಿಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಂಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಆಡಂಬರ, ಹಬ್ಬ ಮತ್ತು ವಿನೋದದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಬಾಲ್ಯದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಡ್ರೆಸ್ ಮೆರವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ನೃತ್ಯಗಳ ಅನುಕರಣೆಗಳು ಅವನ ಜನ್ಮದಿನದಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮಠಗಳ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಈ ಸಾಧಕರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವನೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ'
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನವನ್ನು ಗಣೇಶನ ಹಬ್ಬವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಯ ಮುಖದ ದೇವರ ಮೂಲಕ ಗಣಪತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಶುಭ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿದರು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಗಣಪತಿ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಬಡಗು ಮಾಳಿಗೆಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಿಂದ ಕಲಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಬ್ಬ. ದೇಗುಲದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗಣಪನ ಸಣ್ಣ ವಿಗ್ರಹವೂ ಇದೆ. ವಿಶ್ವಂಭರ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರೋಹಿತರು ಗಣಹೂಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಗಣಪತಿಗೆ ವಿಶ್ವಂಭರ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ಆರತಿಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನಾಲ್ಕು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿಶೇಷ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನಂತರ ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೂವರಾಹ ಜಯಂತಿ
ಭಾದ್ರಪದದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಐದನೇ ದಿನವು ಭೂವರಾಹ ಜಯಂತಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೋದೆ ಮಠದಲ್ಲಿ ಭೂವರಾಹ ಪೀಠಾಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಬೇರು ಮತ್ತು ಬಲ್ಬ್‌ಗಳ ವಿಶೇಷ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಕಿ ಜಯಂತಿ
ಭಾದ್ರಪದದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೇ ದಿನವನ್ನು ಕಲ್ಕಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದಧಿ ವಾಮನ ಜಯಂತಿ
ಭಾದ್ರಪದದ ತೇಜಸ್ವಿ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದೇವರು ವಾಮನ ಅವತಾರವನ್ನು ತಳೆದು ಭೂಮಿಗಿಳಿದ. ಮೊಸರು ಇಲ್ಲದೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಆಹಾರವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ನಂತರ ಜನರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ಆ ದಿನ ಮೊಸರು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ವಾಮನನಂತೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಅನ್ನದ ವಿಶೇಷ ನೈವೇದ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ಔತಣಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನದಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಆಶ್ವಯುಜದ ಉಜ್ವಲ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ದಿನದವರೆಗೆ ಹಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿರುವ ಕ್ಷೀರ ವ್ರತದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನಂತ ಕ್ಯಾತುರ್ದಾಸಿ
ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸದ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಅನಂತನ ವ್ರತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ದೇವರನ್ನು ನೀರು ತುಂಬಿದ ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಆವಾಹನೆ ಮಾಡಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನವರಾತ್ರಿ
ಆಶ್ವಯುಜದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನದವರೆಗೆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ನೀಲಿ, ದುರ್ಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ ಮುಂತಾದ ದೇವಿಯರ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನವರಾತ್ರಿಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಎಲ್ಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪಠಣ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುಸ್ತಕ ಪೂಜೆ
ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ನವರಾತ್ರಿಯ ಆರನೇ ಅಥವಾ ಏಳನೇ ದಿನದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಆ ಹದಿನೈದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅಥವಾ ಹತ್ತನೇ ದಿನದವರೆಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮುಲಾದಿಂದ ಶ್ರಾವಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರಸಾಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಭಾಂಗಣದ ಉತ್ತರ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ತಾಳೆ ಎಲೆಯ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅದನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀ ವೇದವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ರಕ್ಷಕ ದೇವತೆಗಳಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಹಾಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ವ್ಯಾಸಪೂಜೆ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯ ದಿನದಂದು ಸಮಾರೋಪದ ಆಚರಣೆಗಳ ನಂತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮ ದೀಕ್ಷಾ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಜಯ ದಶಮಿ
ಇದು ಸುಗ್ಗಿಯ ಹಬ್ಬ. ಜೋಳದ ತೆನೆಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ತಂದು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಅನ್ನವನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ಮೂರ್ತಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ‘ಹೊಸ ಊಟ’ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಔತಣವನ್ನು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನ ಕೇಶವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿರುವ ಮಠದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದ್ವಾರವನ್ನು ಈ ದಿನದಂದು ಕೋಮಲ ಕದಿರುಗಳನ್ನು ತರಲು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವ ಸರೋವರದಿಂದ ದೇಗುಲದ ಒಳಗೆ ಹೋಗಲು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವನ್ನು ಈಗ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಕೌಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಊಟಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ದಿನ ಮಾತ್ರ ಅವರು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿ-ಮಧ್ವ ಜಯಂತಿ
ವಿಜಯ ದಶಮಿ ದಿನವನ್ನು ಬುದ್ಧ ಜಯಂತಿ ಎಂದೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ದೇವರನ್ನು ಬುದ್ಧನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ವಿಜಯ ದಶಮಿಯಂದು ಪಾಜಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅನಂತೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಆಚಾರ್ಯರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಿ ಪೂಜೆ
ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಮಿ ವೃಕ್ಷದ ಪೂಜೆ ಒಂದೇ ದಿನ ನಡೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.ಕಡಿಯಾಳಿಯ ಮಹಿಷ ಮರ್ದಿನಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೈನ್ಯದ ಫಲಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಿ ಮರವನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಠದ ಅರ್ಚಕರು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿವಿಧಾನ ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಿಕ ಮಠದ ಆನೆಗೂ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಜಾಗರ ಪೂಜೆ
ಆಶ್ವಯುಜದ ತೇಜಸ್ವಿ ಹದಿನೈದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಹತ್ತನೆಯ ದಿನದ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ದಿನದವರೆಗೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳು ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ರಾತ್ರಿಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪಶ್ವಿಮ ಜಾಗರ ಪೂಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ತಿಕ ದಾಮೋದರ ದೇವರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಬೆಲ್ಲ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತು ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹದ ಸುತ್ತಲೂ ಆರತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನದಿರುವ ಆಹಾರಕ್ರಮದ ತಿಂಗಳು ಎಂದೂ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ತಿಂಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ತರಕಾರಿಗಳು, ಮೊಸರು ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಈ ನಾಲ್ಕನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ನಾಡಿಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಲ್ಬ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೀಪಾವಳಿ
ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದಿಂದ ದೀಪಗಳ ಮೂಲಕ ಪೂಜೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ದಿನ ಸಂಜೆ ದೇಗುಲದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯ ದೀಪವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರೋಹಿತರು ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣವನ್ನು ದೂರವಿಡಲು ಮತ್ತು ಮನುಕುಲಕ್ಕೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಮರಣದ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಯಮಾದಿಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಲಪುರಾಣ-ಗಂಗಾ ಪೂಜೆ
ಅದೇ ರಾತ್ರಿ ನೀರು ಕಾಯಿಸಲು ಬಳಸುವ ಲೋಹದ ಮಡಕೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಡಕೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಸ್ತಿಕದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಎಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಸಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗಂಗಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ. ಪಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ನೀರನ್ನು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ
ಮರುದಿನ ಮುಂಜಾನೆ, ವಿಗ್ರಹದಿಂದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಲ್ಯ ವಿಸರ್ಜನಾ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹಚ್ಚುತ್ತಾರೆ, ಬಿಸಿನೀರು ಸುರಿದು ಮತ್ತು ಬೇಳೆ ಪುಡಿಯಿಂದ ತೊಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಕೃಷ್ಣನು ಸೂರ್ಯೋದಯಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಎಣ್ಣೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಅಸ್ಸಾಮಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದನೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸ್ಮರಣೆಯನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸಲು ಈಗ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡಿದ ಬೇಳೆಯ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಪುಡಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಹಂಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹಕ್ಕೆ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೌಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲಿಂದ್ರ ಪೂಜೆ-ಅಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಿಸ್ಸರಣ
ಅದೇ ದಿನ ಅಥವಾ ಮರುದಿನ ರಾತ್ರಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂದಾಗ ಜನರು ಬಲೀಂದ್ರ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಶುಭಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕನಕನ ಕಿಟಕಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಬಳಸಿ ಬಲೀಂದ್ರನ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಶುಭ ನಿವಾರಣೆಗೆ ದೀಪಸ್ತಂಭವನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಅರ್ಚಕರು ಬಲೀಂದ್ರನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮೂಲಕ ವರ್ಮನ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅಶುಭಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಗೋಪೂಜಾ
ಕಾರ್ತಿಕದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನವನ್ನು ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದು ಮಠದ ದನದ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಸುಗಳಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರತಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ
200px|thumb|left|ತುಳಸಿ ಪೂಜೆ ಕೇಶವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಇತರ ಹನ್ನೊಂದು ರೂಪಗಳನ್ನು ತುಳಸಿ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದಿಂದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನದವರೆಗೆ ೧೨ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆಯ ನಂತರ ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಪೂಜೆಯು ಮಠದ ಪ್ರಮುಖ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪದ ಬಳಿ ಇರುವ ತುಳಸಿ ವೃಂದಾವನವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುವುದು. ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೃಹತ್ ದೀಪಸ್ತಂಭವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿ ವೇದಿಕೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಕಾಟಿಕ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗರುಡ ರಥದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ಸವದಿಂದ ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ.
ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿ
ಮಾರ್ಗಶಿರದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆರನೇ ದಿನವನ್ನು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಷಷ್ಠಿಯ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಗರುಡ ರಥದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೌಕಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಔತಣವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಒಮ್ಮೆ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ದಿನ ವಸಂತ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಗ ಮಂಡಲ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧನುರ್ಮಾಸ ಪೂಜೆ
ಧನುವಿನ ಸೌರ ಮಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಬೇಳೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಮುಂಜಾನೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮುಂಜಾನೆ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧನುರ್ವ್ಯತಿಪಾತ
ಧನುವಿನ ಸೌರಮಾಸದಲ್ಲಿ ವ್ಯತಿಪಾತ ಯೋಗದ ದಿನದಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಹಸಿರು ಬೇಳೆಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧನುರ್ವೈಧೃತಿ
ಧನುರ್ವ್ಯತಿಪಾತದಂತೆಯೇ ಧನು ಮಾಸದಲ್ಲಿ ವೈಧೃತಿ ಯೋಗದ ದಿನವನ್ನು ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಕ್ಕೋಟಿ ದ್ವಾದಶಿ
ಮಾರ್ಗಶೀರ್ಷದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಮುಕ್ಕೂಟಿ ದ್ವಾದಶಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನವೂ ಹಸಿಬೇಳೆ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದತ್ತ ಜಯಂತಿ
ಮಾರ್ಗಶೀರ ಮಾಸದ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವನ್ನು ದತ್ತ ಜಯಂತಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದಿನವೇ ಅತ್ರಿಯ ಪತ್ನಿ ಅನಸೂಯರ ಮೂಲಕ ವಿಷ್ಣು ದೇವರು ದತ್ತನಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಅಂದು ದತ್ತನಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಥ ಸಪ್ತಮಿ- ಭೀಷ್ಮಾಸ್ತಮಿ
ಮಾಘದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ದಿನವನ್ನು ರಥ ಸಪ್ತಮಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನವನ್ನು ಭೀಮಾಸ್ತಮಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ದಿನ ವಿಶೇಷ ಔತಣಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ರಾತ್ರಿ ಸೇವೆಯ ನಂತರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ರಥದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಗುತ್ತದೆ. 200px|thumb|left
ಮಧ್ವ ನವಮಿ
ಮಾಘದ ತೇಜಸ್ವಿ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ದಿನವು ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಬದರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ದಿನವಾಗಿದೆ. (1317A.D. ಪಿಂಗಲ ಸಂವತ್ಸರ ಮಾಘ ಶುದ್ಧ ನವಮಿ). ಈ ದಿನವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂಭ್ರಮದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಹಾಗೂ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಇತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳು ಅಂದು ಅನಂತೇಶ್ವರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂಲ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನೂ ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂರ್ತಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಂಡಿತರು ಸೂರ್ಯ ಸಾಲಾದಲ್ಲಿ ಮಧ್ವ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಂಜೆ ಶ್ರೀ ಮಾಧವಾಚಾರ್ಯರ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ವಸಂತ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರ ವಿಶೇಷ ಸಭೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಬ್ರಹ್ಮರಥವನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರತರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶಿವರಾತ್ರಿ
ಮಾಘದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನವನ್ನು ಅನಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನವನ್ನು ಕಾರ್ ಉತ್ಸವವಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಮೌಳೀಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅನಂತಾಸನದ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ರಥದಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೋಳಿ ಹಬ್ಬ-ಕಾಮಾ ದಹನ
ಫಾಲ್ಗುಣದಲ್ಲಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿನವನ್ನು ಕಾರಿನ ಬೀದಿಗೆ ಕಾಮ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಂದು ಸುಡುವ ಮೂಲಕ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಮದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯ ದೃಶ್ಯ ದಹನವು ನಮ್ಮ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸುವುದನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತದೆ. ಮರುದಿನ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಬಣ್ಣದ ಪುಡಿ ಎರಚಿಕೊಂಡು ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಾದಿರಾಜ ಪುಣ್ಯ ತಿಥಿ
ಪಾಲ್ಗುಣದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ದಿನವನ್ನು ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜ್ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ದಿನವನ್ನಾಗಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಸೋದೆ ಮಠದ ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಬಹಳ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳ ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ವಾದಿರಾಜರ ಗೌರವಾರ್ಥ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭಕ್ತರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥ ಪುಣ್ಯ ತಿಥಿ
ಫಾಲ್ಗುಣದ ಕರಾಳ ಹದಿನೈದು ದಿನದ ನಾಲ್ಕನೇ ದಿನವನ್ನು ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸರಾಯ ಮಠದ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸ ತೀರ್ಥರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ ಎಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕನಕದಾಸರು ಮತ್ತು ವಾದಿರಾಜರಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೀ ವ್ಯಾಸತೀರ್ಥರು ಉಡುಪಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅಂದು ವಿಶೇಷ ಔತಣ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಠಗಳು ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಇಸಬು
thumb|ಕೈಮೇಲೆ ಆಗಿರುವ ಇಸಬು
ಇಸಬು ಚರ್ಮದ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೋಗಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು. ತುರಿಕೆ, ಕೆಂಪು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಗಂದೆ ಈ ರೋಗಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಬೊಕ್ಕೆಗಳು ಆಗಬಹುದು, ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಬಹುದು. ಒಳಗೊಂಡ ಚರ್ಮದ ಪ್ರದೇಶ ಸಣ್ಣ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಡೀ ದೇಹದವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಇಸಬು ಚರ್ಮದ ಸ್ಥಿತಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು. ಇದರಲ್ಲಿ ಆ್ಯಟಪಿ ಸಂಬಂಧಿ ಇಸಬು, ಅಲರ್ಜಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬು, ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬು, ಮತ್ತು ಸ್ತಂಭನ ಇಸಬು ಸೇರಿವೆ. ಹಲವುವೇಳೆ ಇಸಬಿನ ನಿಖರ ಕಾರಣ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಕಿರಿ/ಕೆರಳಿಕೆ, ಅಲರ್ಜಿ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದ ಸಿರೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿವಿನ ಸಂಯೋಜನೆ ಸೇರಿರಬಹುದು. ಇಸಬಿನ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಗಂದೆಯ ಸ್ಥಳದಿಂದ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿ ಇಸಬು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಕೈಗಳನ್ನು ಒದ್ದೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲರ್ಜಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬು ಚರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅತಿಸಂವೇದನಶೀಲತಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಅಲರ್ಜಿಕಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಆ್ಯಟಪಿ ಸಂಬಂಧಿ ಇಸಬಿನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ದ್ರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ ಕ್ರೀಮ್‍ಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ ಕ್ರೀಮ್‍ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯದ್ದಾಗಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುವುದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ ಎರಡು ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯ ಬಳಸಬೇಕು. ಚರ್ಮದ ಸೋಂಕಿನ ಚಿಹ್ನೆಗಳಿದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಜೀವಿಕಗಳು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲರ್ಜಿಕ ಅಥವಾ ಉದ್ರೇಕಕಾರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇಲಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿದ್ದೆಬರಲು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಸಮಯದ ಕೆರೆತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಆ್ಯಂಟಿಹಿಸ್ಟಮಿನ್‍ಗಳು ನೆರವಾಗಬಹುದು.
ಇಸಬು ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ೨೪೫ ಮಿಲಿಯ ಜನರನ್ನು ಬಾಧಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆ್ಯಟಪಿ ಸಂಬಂಧಿ ಇಸಬು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ್ದಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುಮಾರು ೧೦-೩೦ ಶೇಕಡ ಜನರನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲರ್ಜಿ ಸಂಬಂಧಿ ಸಂಪರ್ಕ ಇಸಬು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೭ರಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಯಾವುದೋ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ವರಂಗ ಕೆರೆ ಬಸದಿ
ಒಂದು ಕಡೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಉದ್ದಾನುದ್ದ ಹರಡಿ ನಿಂತ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಪಸಿರುಡೆಯ ಸೊಬಗು. ಮತ್ತೊಂದು ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಗದ್ದೆ, ತೋಟದ ಬೆಡಗು. ನಡುವೆ ವಿಶಾಲ ಕೆರೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಫಳಫಳಿಸುವ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಬಸದಿ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಾಡುವ ಮಂದಿರದ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕಮಲದ ಹೂವುಗಳ ಸಿಂಗಾರದೈಸಿರಿ.
ಇಂತಹುದೊಂದು ಅಪರೂಪದ, ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಸಿಗದಂಥ ಸೌಂದರ್ಯ ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪರಮ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನೋಡಬೇಕಾದರೆ ನೀವು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕಿನ ವರಂಗ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಬರಬೇಕು.
೧೪ ಎಕರೆ ವಿಸ್ತಾರದ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸದಿ ಚೆಲುವನ್ನು ನೋಡಿಯೇ ಆನಂದಿಸಬೇಕು. ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ದೋಣಿಯೊಂದೇ ದಾರಿ. ಸುಮಾರು ೧೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರವನ್ನು ಯಾವ ಮಳೆ, ಬಿಸಿಲು ಕಾಲದಲ್ಲೂ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಕ್ರಮಿಸಬೇಕು. ಆ ದೋಣಿ ಪಯಣವೇ ಒಂದು ರೋಚಕ ಅನುಭವ.
ಎಂಥ ಸೌಂದರ್ಯ ನೋಡು.. ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಕೆರೆಬಸದಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲನ್ನು ಹತ್ತಿ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ಸುತ್ತಲೂ ಜಲರಾಶಿ ಚೆಲುವು. ಅದರಾಚೆಗೆ ಹಸಿರು ರಾಜಿ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಐದು ಸೆಂಟ್ಸ್ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮಂಟಪ ರೂಪಿ ಬಸದಿ ಹಲವು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಡಲಲ್ಲಿ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿದೆ. ಜೈನ ತೀರ್ಥಂಕರರಾದ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ, ಅನಂತನಾಥ, ನೇಮಿನಾಥ, ಶಾಂತಿನಾಥ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯ ಕರಿ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟವೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಿದು. ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಯಕ್ಷ, ಯಕ್ಷಿಯರ ಬಿಂಬಗಳಿವೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ವಿಗ್ರಹದ ಪಕ್ಕ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಅವಳೇ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಶಕ್ತಿ.
ಚತುರ್ಮುಖ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನಾಲ್ಕು ದ್ವಾರಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದಿಕ್ಕಿಗೂ ಒಂದೇ ಅಳತೆಯ ಮುಖ ಮಂಟಪಗಳು, ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಪಥ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗುಲಿ. ಇಡೀ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟದ್ದು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ. ಚಾವಣಿಯೂ ಕಲ್ಲಿನದೆ.
ಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿಗಳು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದವು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆಗಲೇ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕೆರೆಯನ್ನು ೧೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆಳುಪ ರಾಣಿ ಜಾಕಲಿ ದೇವಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.
ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮೂಲತ: ಇದೊಂದು ಜೈನ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಆದರೆ, ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಅನ್ಯ ಧರ್ಮೀಯರು. ನೀರ ಮಧ್ಯೆ ಕುಳಿತ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಸಿದ್ಧಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಎನ್ನುವುದು ನಂಬಿಕೆ. ಮದುವೆಗಾಗಿ ಹರಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ದೇವರ ಪ್ರಸಾದ ಕೇಳುವುದರ ಜತೆಗೆ ಮದುವೆಯಾದ ಹೊಸ ಜೋಡಿ ಮೊದಲ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಈ ಬಸದಿಗೆ ಬರುವುದು ವಿಶೇಷ. ಇದರ ಜತೆಗೆ ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಹಲವರು ಹರಕೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರವಾದಾಗ ಬೆಳ್ತಿಗೆ ಅಕ್ಕಿ, ಹುರುಳಿಯನ್ನು ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮತ್ಸ್ಯಧಾಮ ಹರಕೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಅಷ್ಟೂ ಅಕ್ಕಿ, ಹುರುಳಿಗಳೆಲ್ಲ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಮೀನುಗಳ ಆಹಾರ. ಇದನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಎದ್ದೆದ್ದು ಬರುವ, ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವ, ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಮೀನುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯವೂ ಆಹ್ಲಾದಕರ. ನಿರಂತರ ಧಾರೆ: ಅಚ್ಚರಿ ಎಂದರೆ ವರ್ಷದ ಯಾವ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಈ ಕೆರೆಯ ನೀರು ಬತ್ತುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂಥ ಬರಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನ ನಡೆದು ಕೊಂಡು ಬಸದಿ ಸೇರಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕೆರೆ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಒಂದು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವರಂಗ ತೀರ್ಥ ಈ ನೀರ ಸೆಲೆಯ ಮೂಲ. ಮೂರು ಹೊತ್ತೂ ಪೂಜೆ: ಭಕ್ತರು ಇರಲಿ, ಇಲ್ಲದಿರಲಿ.. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಐದುವರೆಗೆ ಮೊದಲ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಜೆವರೆಗೆ ಮೂರು ಹೊತ್ತಿನ ಪೂಜೆ ಇಲ್ಲಿನ ಅನೂಚಾನ. ಸೋಮವಾರ, ಶುಕ್ರವಾರ, ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಪರ್ವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ. ಸಿಂಹ ಮಾಸದಲ್ಲಂತೂ ಭಕ್ತರ ಮಹಾಪೂರ.
ಅರ್ಚಕರೇ ಅಂಬಿಗ ಕೆರೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಬಸದಿಗೆ ಸಾಗಲು ಇರುವ ದೋಣಿಗೆ ಅರ್ಚಕರೇ ಅಂಬಿಗ ಎನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ. ಎಷ್ಟೇ ಜನ ಬಂದರೂ ಅವರೇ ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತದೇ ದಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ನಡುವೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬನೇ ಒಬ್ಬ ಭಕ್ತ ಬಂದು ಆ ಕಡೆಯ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರೂ ಸ್ವಲ್ಪವೂ ಬೇಸರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಮಳೆ ಇರಲಿ, ಬಿಸಿಲಿರಲಿ ದೋಣಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬರುವ ನಗುಮುಖದಲ್ಲೇ ಒಂದು ದೈವಿಕತೆ ಇದೆ. ಯಾರೇ ಇದ್ದರೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಹೊತ್ತು ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ತಲೆತಲಾಂತರಗಳ ಅನೂಚಾನ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲೊಂದು ಕಡೆ ಈ ಪರಿಯ ಕೆರೆ ಬಸದಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಸೌಂದರ್ಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಸೇತುವೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಸ್ತಾವವಿತ್ತಾದರೂ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಎಲ್ಲಿದೆ ವರಂಗ?
ಇದು ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ವರಂಗ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಾವಿರ ವರ್ಷ ಇತಿಹಾಸ ಹೊಂದಿರುವ, ಜೈನ ಧರ್ಮೀಯರ ಅತಿಶಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಭಗವಾನ್ ಚಂದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಹಿರೇಬಸದಿ ಮತ್ತು ಕೆರೆ ಬಸದಿ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಆರಾಧನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರಂಗ ತೀರ್ಥ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರಂಗ ಎಂಬ ಜನಾನುರಾಗಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಜ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವನದೇ ಹೆಸರು ಊರಿಗೆ ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಇಲ್ಲಿನ ನೇಮಿನಾಥ ಮೂರ್ತಿ ಕೆಲವೇ ಡಿಗ್ರಿ ವಾಲಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ವಾರೆ ಅಂಗ ಎಂಬ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವರಂಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು.
ಬಸದಿ, ಮಾನಸ್ತಂಭ, ಸಮಾಧಿ ಜೈನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಬಸದಿಗಳು, ಮಾನಸ್ತಂಭ, ಏಕಶಿಲಾ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಮಾನಸ್ತಂಭ, ಬಸದಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಗಳ ಸಮಾಗಮವಿರುವುದು ವಿಶೇಷ. ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ದೀರ್ಘ ಆಯತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಚೌಕ ಗರ್ಭಗಹ, ಸುಖಾಸೀನ, ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖ ಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಧ್ಯಾನಾಸಕ್ತ ನೇಮಿನಾಥ. ಅದೇ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಗರ್ಭಗುಡಿ ಇದೆ.
ಇಡೀ ಬಸದಿ ಕಲ್ಲಿನಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಲು ಕಲ್ಲಿನ ಚಿತ್ತಾರ, ಚೆಲುವು, ಬೆಳಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಲ್ಲ ನಮ್ಮನ್ನು ಮೂಕ ವಿಸ್ಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿರುವ ೪೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಾನಸ್ತಂಭ ಕರಾವಳಿಯ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯಂಗಡಿ ಹಾಗೂ ಅಳದಂಗಡಿ ಬಳಿಕ 3ನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾನಸ್ತಂಭ ಇದು. ಇಲ್ಲಿ ನೇಮಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ನಿಷಿಧಿಗಳಿವೆ.
ಪ್ರಸಕ್ತ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಮಠಾಧೀಶರಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ಮೂಲತ: ವರಂಗದವರು. ವರಂಗದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಹೊಂಬುಜ ಮಠಾಧೀಶರು ವರಂಗಕ್ಕೊಂದು ಹೊಸ ರೂಪ ನೀಡುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಸುಗ್ಗಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಸರ್ವ ಧರ್ಮಗಳ ಭಕ್ತರು ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ವರಂಗ ಜೈನ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳ ಪಾಲಿಗಂತೂ ಸ್ವರ್ಗ. ನೀವು ನಂಬಲಾರಿರಿ.. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿ ದಿನ 50ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಭಕ್ತರು ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆರೆ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಪುಳಕಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಮೂಡುಬಿದರೆ, ಕಾರ್ಕಳಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತರು ವರಂಗ, ಹೊಂಬುಜ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಕ್ರಮ.
ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆ
thumb| ಷಿಮರ್ ಕಾಲೇಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ, 1942. ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು "ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾಡುವುದರ ಕುರಿತು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಕೆ" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹ್ಯಾಂಡ್ಸ್-ಆನ್ ಕಲಿಕೆಯು ಒಂದು ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯ ರೂಪವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯು ಕಂಠಪಾಠ ಅಥವಾ ಡಯಾಕ್ಟಿಕ್ ಕಲಿಕೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯು ಹೋಲಿಕೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ, ಆದರೆ, ಇತರರ ರೂಪಗಳ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಲ್ಲ ಸಕ್ರಿಯ ಕಲಿಕೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಕ್ರಮ ಕಲಿಕೆಯ, ಸಾಹಸ ಕಲಿಕೆಯ , ಉಚಿತ ಆಯ್ಕೆಯ ಕಲಿಕೆ, ಸಹಕಾರಿ ಕಲಿಕೆಯ , ಸೇವಾ ಕಲಿಕೆಯ , ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತ ಕಲಿಕೆಯ.
ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಕಲಿಕೆಯು " ಅನುಭವದ ಶಿಕ್ಷಣ " ಎಂಬ ಪದದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅನುಭವದ ಶಿಕ್ಷಣವು ಶಿಕ್ಷಣದ ವಿಶಾಲವಾದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಲಿಕಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅನುಭವದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲಿಕೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೂರ್ತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.
ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪುರಾತನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿ.ಪೂ 350 ರಲ್ಲಿ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ನಿಕೋಮಾಕಿಯಾನ್ ಎಥಿಕ್ಸ್ನನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ "ನಾವು ಅವುಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಮೊದಲು ನಾವು ಕಲಿಯಬೇಕಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನಾವು ಕಲಿಯುತ್ತೇವೆ". ಆದರೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಧಾನವಾಗಿ, ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಇತ್ತೀಚಿನ ವಿಂಟೇಜ್ ಆಗಿದೆ. 1970 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಡೇವಿಡ್ ಎ. ಕೋಲ್ಬ್ ರವರು ಜಾನ್ ಡ್ಯೂಯಿ, ಕರ್ಟ್ ಲೆವಿನ್ , ಮತ್ತು ಜೀನ್ ಪಿಯಾಜೆರವರುಗಳು ನೀಡಿದ ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರದಮೇಲೆ ಆಧುನಿಕ ಕಲಿಕಾಸಿದ್ಧಾಂತವಾದಅನುಭವಾತ್ಮಕ  ಕಲಿಕೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.
ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೋಧನಾ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಫಿಫ್ತ್ ಡಿಸಿಪ್ಲೀನ್ (1990) ಲೇಖಕರಾದ ಪೀಟರ್ ಸೇಂಜ್, ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲು ಬೋಧನೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಲಿಯುವವರು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಕಲಿಕೆಯು ಉತ್ತಮ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುಯಾತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆಮಾರ್ಗ ಸೂಚಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ
ಕೋಲ್ಬ್ ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾದರಿ
ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಮೃಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು ಮತ್ತು ಮೃಗಾಲಯದ ಪರಿಸರದೊಂದಿಗೆ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು. ಪುಸ್ತಕದಿಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಓದುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಭೋಧನ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಇತರರ ಅನುಭವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳುವ ಅಥವಾ ಓದುವ ಬದಲು, ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಖುದ್ದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ, ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ಶಾಲೆ, ಇಂಟರ್ನ್ಶಿಪ್ , ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ-ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ , ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವಕಾಶಗಳು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ, ಇದುವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೈಜ-ಜಗತ್ತಿನ ವಾತಾವರಣದ ಒಟ್ಟಾರೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಕಲಿಕೆಗೆ ಮೂರನೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಬೈಕನ್ನು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೋಲ್ಬ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಾಲ್ಕು-ಹಂತದ ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಚಿತ್ರ 1 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಬಹುದು. ಈ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು, " ಮೂರ್ತ ಅನುಭವ" ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಕಲಿಯುವವನು ದೈಹಿಕವಾಗಿ "ಇಲ್ಲಿ ತಾನು ಬೈಕುಸವಾರಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಅನುಭವವು "ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು ಕಲಿಯುವವರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವಿಫಲವಾದದ್ದನ್ನು (ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ವೀಕ್ಷಣೆ) ಪರಿಗಣಿಸಲು ಮತ್ತು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಿಸಲು ಇರುವ ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ (ಅಮೂರ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ).  ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವು ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವ, ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನ (ಸಕ್ರಿಯ ಪ್ರಯೋಗ) ಯ ಆವರ್ತಕ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುಭವದ ಕಲಿಕೆಯು ಶಿಕ್ಷಕನಿಲ್ಲದೆಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೇರ ಅನುಭವದ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅದಗಿಯೂ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಒಂದು ಅಂತರ್ಗತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಹ ನಿಜವಾದ ಕಲಿಕೆಯ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಲ್ಬ್ ಪ್ರಕಾರ, ಜ್ಞಾನವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅನುಭವಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅನುಭವದಿಂದ ನಿಜವಾದ ಜ್ಞಾನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಲಿಯುವವರು ನಾಲ್ಕು ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಕೋಲ್ಬ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: