cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ (ಆಕರ್ಷಣೆ)
೧೯೦೦-೧೯೬೧
ಓಕಲಾನ್ಸ್ ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಕಾರ್ಲ್ ರೇ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂಎಂ "ಶಾರ್ಟಿ" ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ಪಾಲುದಾರರಾಗಿ ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೨೫ ರಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸದ ದೋಣಿಗಳಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹರ್ಪಿಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಆಗಿರುವ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಅವರು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ತಲೆಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕೆಲವು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ "ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆ" ಅನ್ನು ತೆರೆದರು. ಇದು ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ದೋಣಿಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೋಟಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ' ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಡೊನ್ನಾ ' ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದೋಣಿಯಾಗಿದೆ. 'ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಡೊನ್ನಾ' ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಫ್‌ಎಲ್‌ನ ಬೊಕೀಲಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಜಗ್ ಕ್ರೀಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸದ ದೋಣಿಯಾಗಿದೆ.
ದಿ ಸೆವೆನ್ ಸ್ವಾನ್ಸ್ ಅನ್ನು ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೩೨ ರವರೆಗೂ ಈ ಸ್ಥಳವು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಹಾಟ್-ಸ್ಪಾಟ್ ಆಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಜಾನಿ ವೈಸ್ಮುಲ್ಲರ್ ಒಳಗೊಂಡ ಟಾರ್ಜನ್ ದಿ ಏಪ್ ಮ್ಯಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೦ ರ ದಶಕ ಮತ್ತು ೧೯೪೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂಲ ಟಾರ್ಜನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಐದು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೇಚರ್ ಫ್ರಮ್ ದಿ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಲಗೂನ್ ಅನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಆಕರ್ಷಣೆಯು ೧೯೬೯ ರವರೆಗೆ ಬಿಳಿಯ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಲ್ ರೇ ಮತ್ತು ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎಮ್ ಡೇವಿಡ್‌ಸನ್ ಹತ್ತಿರದ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ತೆರೆದರು; ಇದು " ಬಣ್ಣದ ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ". ಪ್ಯಾರಡೈಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಕಪ್ಪು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ನಂತರ ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
೧೯೫೦ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅತಿಥಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೮೦೦,೦೦೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ೧೯೫೫ರ ಜೂನ್ ೧೭ ರಂದು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಟಿಕೆಟ್ ಕಛೇರಿಗಳು, ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿ, ಕೆಫೆ ಮತ್ತು ಶೇಖರಣಾ ಕಟ್ಟಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬೆಂಕಿಯು ನಾಶಪಡಿಸಿತು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿ ಡಾಕ್‌ನಿಂದ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಹೊಸ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಸೀ ಹಂಟ್‌ನ ಕಂತುಗಳನ್ನು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು; ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸರಣಿಯ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
೧೯೬೨-೧೯೮೩
೧೯೬೨ ರ ಮೇ ೧ ರಂದು ರೇ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು $೭.೫ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ರಾಡ್‌ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಉದ್ಯಾನವನದ ಜನರಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ರೇ ಅವರ ಮಗ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಸಿ (ಬಕ್) ರೇ ಜೂನಿಯರ್ ಅದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮೇ ೨೯ ರಂದು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎಬಿಸಿ-ಪ್ಯಾರಾಮೌಂಟ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಘೋಷಿಸಿದರು. ೧೯೬೨ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೧ ರಂದು ಮಾರಾಟವು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಮಾರಾಟವು "ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಗುತ್ತಿಗೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ೩೯೦೦ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ತಲೆಯಿಂದ ಒಕ್ಲಾವಾಹಾ ನದಿಯವರೆಗೆ" ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಮಾರಾಟವು ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಟಾಮಿ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್ಸ್ ಡೀರ್ ರಾಂಚ್‌ನಂತಹ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಿಯಾಯಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಎಬಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಯಸಿ ೧೯೬೩ ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ೩೦-ದಿನಗಳ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ರೇ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಎಬಿಸಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್ ಅವರ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ೧೯೬೭ ರ ಜನವರಿ ೨೯ ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಪಕ್ಷಗಳು ೧೯೬೫ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫ ರಂದು ಪೂರ್ವ-ವಿಚಾರಣಾ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿದ್ದವು ಆದರೆ ೧೯೬೫ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೯ ರಂದು ನೆಲೆಗೊಂಡವು. ಬಾರ್ಟ್ಲೆಟ್ ಅವರು ಡೀರ್ ರಾಂಚ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಎಬಿಸಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು. ಅಲೆನ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಇಂಕ್ ಜೊತೆಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಒಪ್ಪಂದವು ಅವರಿಗೆ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
೧೯೭೧ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
೧೯೭೪ ರಿಂದ ೧೯೭೮ ರವರೆಗೆ ಎಬಿಸಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ೫ ಎಕರೆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಸೈಪ್ರೆಸ್ ದ್ವೀಪವು ೧೯೭೪ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಗಿಫ್ಟ್ ಶಾಪ್ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ಬಿಯರ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಸೇರಿದೆ. ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಸ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಸರೀಸೃಪ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ದೊಡ್ಡ ಮರದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಸಹ ಸೇರಿವೆ. ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್ ಲೋಡಿಂಗ್ ಡಾಕ್ ಅನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಬಿಸಿ ಯು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರಿ ವಾಟರ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಮರುದಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯುವ ಮೊದಲು ೪೫೦ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ೧೯೭೮ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೮ ರಂದು ಎಲ್ಲಾ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ನೀಡಿತು.
೧೯೮೪-೧೯೯೯
೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಎಬಿಸಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ವಿರಾಮ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಲೀಸರ್ ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಿತು. ಇದು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ೩೫ ಎಕರೆ "ಜೀಪ್ ಸಫಾರಿ" ಅನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ೧೯೩೦ ರ ಟಾರ್ಜನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮರದ ಮನೆಯಂತಹ ರೀಸಸ್ ಮಂಗಗಳಂತಹ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಮನರಂಜನಾ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಕಾಡಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ "ಲಾಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ವಾಯೇಜ್" ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಸೀ ಹಂಟ್ ಎಂಬ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಬೋಟ್ ಡಾಕ್ ಇದೆ. ದೋಣಿ ವಿಹಾರವು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸಿಲ್ವರ್ ನದಿಯಿಂದ 1೧ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಕರು ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ನಂತರ ದೋಣಿ ತನ್ನ ಪ್ರಯಾಣಿಕರೊಂದಿಗೆ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಗೆ ಮರಳಿತು.
೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ಮುಖ್ಯ ವಸಂತದ ಮೊದಲ ಸಮಗ್ರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವಸಂತಕಾಲದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ, ಪ್ರಾಗ್ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆರ್ಟೇಶಿಯನ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಆಗಿದೆ. ೧೯೯೩ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಲೀಸರ್ ಅಕ್ವಿಸಿಷನ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಎಫ್.ಎಲ್.ಎ.ಸಿ) ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ವಾರಾಂತ್ಯದ ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಯುಗದ ಅಗ್ರ ಕಂಟ್ರಿ ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲಾನ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಉದ್ಯಾನವನದ ಹನ್ನೆರಡು ಎಕರೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಟ್ವಿನ್ ಓಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ಇಡೀ ಗ್ರೇಟ್ ಲಾನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಸನಕ್ಕಾಗಿ ಬಿಟ್ಟಿತು. ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸುವವರೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಸರಣಿಯು ೧೬ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ೩೫ ರಿಂದ ೪೦ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹಾಲ್ ಆಫ್ ಫೇಮ್ ಡೀಜೇ ಫ್ರೆಡ್ಡಿ ಕಾರ್ ಅವರು ಆಯೋಜಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರು "ದಿ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್" ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.
೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಎಫ್.ಎಲ್.ಎ.ಸಿ ಪುರಾತನ ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಸ್ ಕಾರುಗಳ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ "ಎ ಟಚ್ ಆಫ್ ಗಾರ್ಲಿಟ್ಸ್" ಅನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ವೈಟ್ ಅಲಿಗೇಟರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ತೆರೆಯಿತು. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಓಗ್ಡೆನ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್, ಐಎನ್‌ಸಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಬಹು-ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ವಿಸ್ತರಣೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ೧೯೯೯ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಸ್ತರಣೆ ಈ ಯೋಜನೆಯು "ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಬೇರ್ಸ್", "ಬಿಗ್ ಗೇಟರ್ ಲಗೂನ್", "ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪ್ರೋಲ್", "ಕಿಡ್ಸ್ ಅಹೋಯ್!", ಟ್ವಿನ್ ಓಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಇತರ ಅಂಶಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಇದು ಜಿರಾಫೆ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಇರ್ವಿನ್ ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ "ದಿ ಕ್ರೊಕೊಡೈಲ್ ಹಂಟರ್: ಸ್ವಿಮ್ಮಿಂಗ್ ವಿತ್ ಅಲಿಗೇಟರ್ಸ್" ಗಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಉದ್ಯಾನವನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು.
೨೦೦೦-ಇಂದಿನವರೆಗೆ
೨೦೦೦ ದ ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು ೧೯೩೦-೧೯೭೦ ರವರೆಗೆ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ದಿವಂಗತ ಹರ್ಪಿಟಾಲಜಿಸ್ಟ್ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ರಾಜ್ಯವು ಸೈಪ್ರೆಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು, "ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಥಳೀಯರು" ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ೨೦೦೦ ದೆಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌‌ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಐಎನ್‌ಸಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ಗೆ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ೨೦೦೨ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಎನ್ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ಗೆ $೧.೨ ಮಿಲಿಯನ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌‌ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
೨೦೦೨ ರ ಜುಲೈ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌‌ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ವೈಲ್ಡ್ ವಾಟರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅರಮನೆ ಮನರಂಜನೆಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಅರಮನೆಯು ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಿರ್ವಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ೨೦೦೪ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೮ ರಂದು ಅದು "ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್" ಅನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮೈಕಾನಪಿ ಝೂಲಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಿಸರ್ವ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ತೋರಿಸಲು ಈ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ರಿವರ್ ಕ್ರೂಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿ ೨೦೦೪ ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯು "ದಿ ಲೈಟ್‌ಹೌಸ್" ರೈಡ್ ಮತ್ತು ಫೆಂಟಾಸ್ಟಿಕ್ ಫೌಂಟೇನ್ಸ್ ವಾಟರ್ ಶೋ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಈ ಮೂರು ಹೊಸ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ೨೦೦೪ ರ ಜುಲೈ ೮ ರಂದು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಗಳು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಅನೇಕ ಬುಗ್ಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ಇದು ಆಧುನಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ: ರಸಗೊಬ್ಬರ ಹರಿವು ಮತ್ತು ರೊಚ್ಚು ಹೊರಹರಿವು ನೈಟ್ರೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದು ಕಂದು ಪಾಚಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪವಾದ ಪಾಚಿ ಮ್ಯಾಟ್‌ಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಅಲಿಗೇಟರ್‌ಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಪಾಚಿಗಳು ನದಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಜಲಚರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೀರನ್ನು ಸೆಳೆದಿದ್ದು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ನಾಟಕೀಯ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೨೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಹರಿವು ದಿನಕ್ಕೆ ೫೧೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗಳಿಂದ (ಎಮ್‌‌ಜಿಡಿ) ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ೩೪೬ ಎಮ್‌ಜಿಡಿ ಗೆ ಇಳಿದಿದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯವು ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ೧೯೫೦ ರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮೀನಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ೯೦% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ. ಚಂಡಮಾರುತದ ಹರಿವು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಹೆಡ್‌ಗೆ ಸಾಗಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಜಲಮಾರ್ಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಜಿರಾಫೆಗಳು ಕಿಂಬಾ ಮತ್ತು ಖಮಾ ೨೦೧೧ ರ ನವೆಂಬರ್ ೭ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದವು. ಅವರು ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರೂ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು (ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೮೨ ಮತ್ತು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ). "ಫ್ರಾಂಕ್ ದಿ ಟ್ಯಾಂಕ್" ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಲ್ಡಾಬ್ರಾ ಆಮೆ ೨೦೧೨ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯ ರಂದು ನಿಧನವಾಯಿತು. ಇದು ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೧೦೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್‌ನ ಲಾಭಾಂಶವು ೨೩.೫% ರಿಂದ ಅಲ್ಪ ೫.೩% ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದರಿಂದ ಅರಮನೆಯು ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಬಯಸಿತು. ೨೦೧೩ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ರಾಜ್ಯವು ಆ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧ ರಂದು ಉದ್ಯಾನವನದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಅರಮನೆ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ತಮ್ಮ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಲು $೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಖರೀದಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಖಾಸಗಿ ಉದ್ಯಾನವನವು ೨೦೧೩ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೧ ರಂದು ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಇದು ರಾಜ್ಯ ಉದ್ಯಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು.
ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅಧಿಕೃತ "ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು" ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಕೆಳಗಿನವುಗಳು ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರವೇಶ
ಮುಖ್ಯ ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿಯು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಮೂರು ಧ್ವಜಸ್ತಂಭಗಳು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಫೋರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ನ ತಲೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ೧೯೭೨ ರ ಫಲಕವು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಅನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಗಡಿಗಳು ಮತ್ತು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ಗಳಿವೆ. ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ತಳದ ದೋಣಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಯುವ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಲೋಡಿಂಗ್ ಡಾಕ್ ಇದೆ.
ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪ
ವಿವಿಧ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್, ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಮತ್ತು ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪವು ೫ ೧/೨ ಎಕರೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೯೭೪ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಮರದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಿಗೇಟರ್‌ಗಳು, ಆಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಾವುಗಳಂತಹ ಸರೀಸೃಪಗಳಿಗಾಗಿ ಬಹು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಅಲ್ಲದೆ, ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್ ಬೋಟ್ ಡಾಕ್ ಅನ್ನು ತೆರೆದ ನಂತರ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆರು ಹೊಸ ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತವಾಗಿದ್ದು(ಡೀಸೆಲ್ ಎಂಜಿನ್ ಬದಲಿಗೆ) ೭೦ ಜನರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೋಡ್ ಮಾಡಿದಾಗ ೮-ಗಂಟುಗಳ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದು ತೆರೆದಾಗ ದ್ವೀಪವು ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿ (ಸೈಪ್ರೆಸ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್), ತಿಂಡಿ ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ತೆರೆದ ಗಾಳಿಯ ಬಿಯರ್ ಪೆವಿಲಿಯನ್ (ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಲೆಗ್ಸ್ ಕೆಫೆ) ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೯೭-೧೯೯೮ ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, "ಬಿಗ್ ಗೇಟರ್ ಲಗೂನ್" ಮತ್ತು "ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪ್ರೋಲ್" ಅನ್ನು ಸೈಪ್ರೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ರೆಪ್ಟೈಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಮೂಲಕ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ಗೆ ಅಲೆನ್ ನೀಡಿದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಕೊಡುಗೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ೨೦೦೦ ದ ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ ೧೪ರಂದು, ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ೨೦೧೩ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿ, ಅದೇ ವರ್ಷ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಓಕಾಲಾ ಸ್ಟಾರ್-ಬ್ಯಾನರ್ ಪ್ರಕಾರ ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ರಿವರ್ ಕ್ರೂಸ್ (ಹಿಂದೆ ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್) ಡಾಕ್ ಮತ್ತು ಶೋ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
೨೦೧೬ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪುನಃ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಲೆಗ್ಸ್ ಕೆಫೆ, ಉಡುಗೊರೆ ಅಂಗಡಿ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಿಂದಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಮೂಲ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅದರ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಲು ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಸಂದರ್ಶಕರು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಅನುಮತಿಸಲು ಹೊಸ, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬೋರ್ಡ್‌ವಾಕ್ ಲೂಪ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದಿರುವ ರಚನೆಗಳೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್ ಡಾಕ್ (ಪೆವಿಲಿಯನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಟ್ವಿನ್ ಓಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಪ್ರದೇಶ
ಗ್ಲಾಸ್-ಬಾಟಮ್ ಬೋಟ್ ಡಾಕ್ ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಬೇರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೯೭-೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಆಂಟೆಬೆಲ್ಲಮ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಟ್ವಿನ್ ಓಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಸೇರಿದೆ. ಕಿಡ್ಡಿ ಕೊರಲ್, ಜಿರಾಫೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ರಿವರ್ ಶೋಕೇಸ್ ಥಿಯೇಟರ್.ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದೆ.
ಟ್ವಿನ್ ಓಕ್ಸ್ ಮ್ಯಾನ್ಷನ್ ಅನ್ನು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವಾರ್ಷಿಕ ಕನ್ಸರ್ಟ್ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೭-೯೮ ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಗಳನ್ನು ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಿಲ್ವರ್ ರಿವರ್ ಶೋಕೇಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ ವಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಹೊರಾಂಗಣ "ಥಿಯೇಟರ್" ಆಗಿದೆ.
ಕರಡಿಗಳ ಪ್ರಪಂಚ
ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಬೇರ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ೧೯೯೭-೯೮ ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಬೇರ್ಸ್, ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ಟ್ರಯಲ್ ರೈಡ್, ಗಿಫ್ಟ್ ಶಾಪ್, ಕಿಡ್ಸ್ ಆಹೋಯ್! ಪ್ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್, ಏರಿಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ವಾಯೇಜ್ ದೋಣಿ ಸವಾರಿಯ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಥಳ. ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ರಾಜ್ಯ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು.
ಏರಿಳಿಕೆ
"ಕಿಡ್ಸ್ ಆಹೋಯ್! ಪ್ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್" ಮತ್ತು "ಕ್ರಿಟ್ಟರ್ ಕೊರಲ್" ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ೪೦-ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಏರಿಳಿಕೆ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ರೈಡ್
ಸಿಲ್ವರ್ ನದಿಯ ಹೆಡ್ ವಾಟರ್ ಬಳಿ ಇದೆ. ಲೈಟ್ ಹೌಸ್ ರೈಡ್ ಏರಿಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೊಂಡೊಲಾ ಸವಾರಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿತು. ಸಿಲ್ವರ್ ನದಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಭೂಮಿಯ ವಿಹಂಗಮ ನೋಟವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ನೆಲದಿಂದ ೮೦ ಅಡಿಗಳವರೆಗೆ ಏರಿದರು. ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಇದನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ಟ್ರಯಲ್ ರೈಡ್
ವೈಲ್ಡರ್ನೆಸ್ ಟ್ರಯಲ್ ರೈಡ್ ಹಿಂದೆ ಜೀಪ್ ಸಫಾರಿ, ಜೀಪ್ ರೈಡ್ ಆಗಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಉದ್ಯಾನವನದ ಸುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯದ ೩೫-ಎಕರೆ ವಿಭಾಗದ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಲು ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೀಸಸ್ ಮಂಕೀಸ್ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾದ ಮೂಲ ಟಾರ್ಜನ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಟಾರ್ಜನ್ ಮನೆ).
"ವಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್" ಶೋ
"ವಿಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್" ಪ್ರದರ್ಶನವು ಜಿರಾಫೆ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಬಳಿಯ ಹೊರಾಂಗಣ ಸಿಲ್ವರ್ ರಿವರ್ ಶೋಕೇಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗಿಳಿಗಳು, ಬಾತುಕೋಳಿಗಳು, ರಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು (ಹದ್ದುಗಳು, ಗಿಡುಗಗಳು, ಗೂಬೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಮಕ್ಕಳು ಅಹೋಯ್! ಪ್ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್
ಈ ಪ್ಲೇಲ್ಯಾಂಡ್ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಗ್ಗಗಳನ್ನು ಏರಲು, ಸ್ಲೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು, ಟ್ಯೂಬ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ರಾಲ್ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಸವಾರಿಯು ಚಿಕಣಿ ಮೋಟಾರು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಗ್ಲಾಸ್ ಬಾಟಮ್ ಬೋಟ್ ಟೂರ್ಸ್
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನ ವಿಶ್ವ-ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗ್ಲಾಸ್ ಬಾಟಮ್ ಬೋಟ್‌ಗಳು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ಸಿಲ್ವರ್ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಸಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಉದ್ಯಾನವನದೊಳಗೆ ತನ್ನ ತಲೆಯ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೋಣಿಗಳಿಂದ ಅತಿಥಿಗಳು ನದಿಯ ಅನೇಕ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಸ್ವಯಂ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಪ್ರವಾಸಗಳು
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವವರು ಈಗ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ ಕಯಾಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ದೋಣಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು. ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ಜಲಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಪ್ಯಾಡಲ್ ಟ್ರಯಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಜಂಗಲ್ ಕ್ರೂಸ್ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಯಾಕ್ಸ್ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಮೂಲಕ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಹಿಂದಿನ ಜೀಪ್ ಸಫಾರಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಾಕಿಂಗ್ ಟ್ರೇಲ್ ಆಗಿ ತೆರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವನದ ಹೊಸ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು "ಕ್ರೀಕ್ ಟ್ರಯಲ್" ಎಂದು ಲೇಬಲ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಉದ್ಯಾನವನ್ನು ರಾಜ್ಯವು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಅವುಗಳನ್ನು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಬಿಗ್ ಗೇಟರ್ ಲಗೂನ್
ಬಿಗ್ ಗೇಟರ್ ಲಗೂನ್ ಬಹು-ಎಕರೆ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, 2013 ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 20 ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಲಿಗೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅಲಿಗೇಟರ್‌ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಇದು ಜೌಗು ನೋಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು 1997-98 ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
"ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಥಳೀಯರು" ಪ್ರದರ್ಶನ
ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸ್ಥಳೀಯರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ೨೦೦೦ ದ ಜನವರಿ ೧೪ ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ನೀರುನಾಯಿಗಳು, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಹಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸರೀಸೃಪಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಓಟರ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಜಿರಾಫೆ ಪ್ರದರ್ಶನ
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಜಿರಾಫೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರದರ್ಶನವು ದೊಡ್ಡ ಹಗ್ಗದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಿರಾಫೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನಿಜವಾಗಿ "ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ" ಆದರೆ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಜಿರಾಫೆಯಾದ "ಖಾಮಾ" ೨೦೧೨ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯ ರಂದು ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗಿನಿಂದ ಅದು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪ್ರೋಲ್
ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಪ್ರಾಲ್ ಅನ್ನು ೧೯೯೭-೯೮ ರ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದಾಗ, ಇದು ಒಂದು ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಪ್ಯಾಂಥರ್ ಮತ್ತು ಎರಡು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಕೂಗರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಕರಡಿಗಳ ಪ್ರಪಂಚ
ವರ್ಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಬೇರ್ಸ್ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕರಡಿ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ಮೇ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಿದಾಗ ಇದು ಮೂರು ಕೊಡಿಯಾಕ್ ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಐದು ಕಪ್ಪು ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ ಇದು ಕಪ್ಪು ಕರಡಿಗಳು, ಕೊಡಿಯಾಕ್ ಕರಡಿಗಳು, ಸ್ಪೆಕ್ಟಾಕಲ್ ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಮಕರಡಿಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೨೦೧೩ ರ ಮೇ ೧೩ ರಂದು ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಕೊನೆಯ ದಿನವಾಗಿತ್ತು.
ಸವಾರಿಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ಈ ಸವಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆ
೧೯೨೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ರೆಪ್ಟೈಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ರೆಪ್ಟೈಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಒಣಗಿದ ಆಂಟಿ-ವೆನಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಹಾವಿನ ವಿರೋಧಿ ವಿಷವನ್ನು ಅಲೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಷವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಮೂಲತಃ ಉದ್ಯಾನವನದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಇದ್ದ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೆಡವಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸೈಪ್ರೆಸ್ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ೨೦೧೩ ರವರೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಆವರಣವನ್ನು ಬಳಸಿದರು; ಅವರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮೊಸಳೆ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.
"ಎ ಟಚ್ ಆಫ್ ಗಾರ್ಲಿಟ್ಸ್"
೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಪುರಾತನ ಕಾರುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಸ್ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಡಾನ್ ಗಾರ್ಲಿಟ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಡ್ರ್ಯಾಗ್ ರೇಸಿಂಗ್‌ನ ಶಾಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಓಕಾಲಾದಲ್ಲಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಲಾಸ್ಟ್ ರಿವರ್ ವೋಯೇಜ್
೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ ಈ ದೋಣಿ ಪ್ರವಾಸವು ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿ ಸೀ ಹಂಟ್ ಅನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವರ್ ನದಿಯ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಮೈಲಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಇದನ್ನು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
"ಪ್ರಪಂಚದ ಸರೀಸೃಪಗಳು" ಪ್ರದರ್ಶನ
ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅಲಿಗೇಟರ್‌ಗಳು, ಮೊಸಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದು ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್ ಸರೀಸೃಪ ಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಮರದ ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ವಿಷರಹಿತ ಹಾವು ಪ್ರದರ್ಶನ
ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ವಿಷಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹಾವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅಂತಹ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಾವುಗಳ ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂದರ್ಶಕರಿಗೆ ಕಲಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಆಂಫಿಥಿಯೇಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ರಿವರ್ ಕ್ರೂಸ್
ಈ ಪ್ರವಾಸವು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಸಾಗಿಸಿತು. ಆ ಸಮುದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸೆಮಿನೋಲ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರತಿಕೃತಿಗಳು, ೧೮೩೦ ರ ಫೋರ್ಟ್ ಕಿಂಗ್ ಆರ್ಮಿ ಸ್ಟಾಕೇಡ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವರ್ತಕ "ಕ್ರ್ಯಾಕರ್" ಹೋಮ್‌ಸ್ಟೆಡ್ ಸೇರಿವೆ. ೨೦೦೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸ್ಥಳೀಯವಲ್ಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ರಾಸ್ ಅಲೆನ್ ದ್ವೀಪದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್, ಅವುಗಳ ಗಾಜಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಓಕಾಲಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್ ಗಾಯಕ-ಗೀತರಚನೆಕಾರ ರಸೆಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಅವರ "ಗ್ಲಾಸ್ ಬಾಟಮ್ ಬ್ಲೂಸ್" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗುಬ್ಬಕ್ಕನ ಬಯೋಗ್ರಫಿ
'ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬೀಜ ತಿನ್ನುವ ಹಕ್ಕಿದಪ್ಪ ‌ಹಾಗೂ ಗಟ್ಟಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಕೊಕ್ಕು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರವಾಗಿ ಮೋಟಾಗಿದೆ.
'''ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ದಂಪತಿಯಂತೆ ಬಾಳುತ್ತವೆ.ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟು 14ದಿನ ಕಾವು ಕೊಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೆಣ್ಣಿನದು.ಮರಿಗಳಿಗೆ ಗಂಡು, ಹೆಣ್ಣು ಎರಡು ಉಣೆಸುತ್ತವೆ.ಮರಿಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ ಸಣ್ಣ, ಮೃದು ದೇಹದ ಕೀಟ,ಹುಳಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಿಸುವುದೂ ಇದೆ.ಮರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರೊಟೀನು ಬೇಕಲ್ಲ, ಅದಕ್ಕೆ! '''    ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಬೂದು ಮಿಶ್ರಿತ ತಿಳಿ ಕಂದು ಹಕ್ಕಿ. ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಯ ನೆತ್ತಿ ಬೂದು.ಮೈ ಹಾಗೂ ಕೆನ್ನೆ ಬೂದು ಮಿಶ್ರತ ಕಂದು.ಪಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಹೊಟ್ಟೆ ಬಿಳಿ. ಫಿಂಚ್ ಹಕ್ಕಿ,ಮುನಿಯ,ಗೀಜಗಗಳು ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿಯ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳು.ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಕ್ರಮ.ಪಾಸ್ಸರ್ ಡೊಮೆಸ್ಟಿಕಸ್ ಪಾಸ್ಸರಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ಗಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ.
ಆಲಿಪುರ್
ಆಲಿಪುರ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ ೨೪ ಪರಗಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.ಇದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿದ್ದು, ಅದರೊಂದಿಗೇ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಲ್ಕತ್ತಾ ನಗರದ ಉಪನಗರದಂತಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ವೈಭವೋಪೇತವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯ
thumb|300px|right|ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ವ್ಯಕ್ತವಾದದ್ದಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ, ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಹುಡಿಯರಾಶಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳೇ ಬಹುಪಾಲು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯ ವು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು, ಕಣಗಳು, ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಕೃಷಿಸಂಬಂಧಿ ಹಾಗೂ ಗೃಹಸಂಬಂಧಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ, ಗದ್ದಲ ಅಥವಾ ಹರಡುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಗರ ಪ್ರವೇಶದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಅಥವಾ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಹುತೇಕ ಮೂಲಗಳು ಭೂಮಿಮೂಲದ್ದಾಗಿವೆ. ಮಾಲಿನ್ಯವು ಅನೇಕವೇಳೆ ವ್ಯಾವಸಾಯಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಿಬಂದ ಹುಡಿಯರಾಶಿಗಳಂತಹಾ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಷಕಾರಿ ಲೋಹಗಳೂ ಕೂಡಾ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳೊಳಗೆ ಸೇರಬಲ್ಲವು. ಜೀವದ್ರವ್ಯ, ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕವ್ಯವಸ್ಥೆ, ವರ್ತನೆ, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತಂದು ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೀನುಗಳು ಅಥವಾ ಮೀನುಗಳ ಹೈಡ್ರೋಲೈಸೇಟ್‌ ಅಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳು ಭೂವಾಸಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡು ನಂತರ ಮಾಂಸ ಹಾಗೂ ಕ್ಷೀರೋತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|350px|right|ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೇಲಿನ MARPOL 73/78 ಒಪ್ಪಂದದ/ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ ಸಹಭಾಗಿಗಳು ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅದನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಗಿದ್ದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ. 1950ರ ದಶಕದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡು ಅನೇಕ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ ಸಮ್ಮೇಳನಗಳು/ಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮುದ್ರ ಕಾನೂನು/ಲಾ ಆಫ್‌ ಸೀ ಕುರಿತಾದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಆತಂಕ ತರುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಾಗರಗಳು ಎಷ್ಟು ವಿಶಾಲವಾಗಿರುತ್ತವೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಅಪರಿಮಿತವಾದ, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಅನಪಾಯಕಾರಿಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವು ಎಂದೇ ನಂಬಿದ್ದರು.. 1950ರ ದಶಕದ ಕೊನೆ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ, ಅಟಾಮಿಕ್‌ ಎನರ್ಜಿ ಕಮಿಷನ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ  ದೂರ ತೀರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಂಡ್‌ಸ್ಕೇಲ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌‌ ಮರುಸಂಸ್ಕರಣ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಐರಿಷ್‌ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಕಮೀಷರಿಯೆಟ್‌ ಅ ಲ'ಎನರ್ಜೀ ಅಟಾಮಿಕೇಯು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌‌ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣಯುಕ್ತ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ರಾಶಿ ಹಾಕುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಅನೇಕ ವಿವಾದಗಳೆದ್ದವು. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌‌ ಸಮುದ್ರ ವಿವಾದದ ನಂತರ ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜಾಕ್ವೆಸ್‌ ಕೌಸ್ಟಿಯು ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅಭಿಯಾನದ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. 1967ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ತೈಲ ಟ್ಯಾಂಕರ್‌ ಟಾರ್ರೆ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್‌ನ ಅಪಘಾತ/ಘರ್ಷಣೆಯ ಹಾಗೂ 1969ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ದೂರತೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಟಾ ಬಾರ್ಬರಾ ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಳ ನಂತರ, ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮಾನವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ 1972ರ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸಂಘ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಲಂಡನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ/ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವಸ್ತುಗಳ ರಾಶಿಹಾಕುವಿಕೆಯಿಂದಾಗುವ, ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆಯುವ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಡೆಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ಒಪ್ಪಂದ/ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ವು ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ, ಕಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ನಿಷೇಧಿಸಲ್ಪಡುವ(ಕಪ್ಪು) ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ(ಬೂದು) ವಸ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಸೈಯನೈಡ್‌ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ-ಮಟ್ಟದ ವಿಕಿರಣಯುಕ್ತ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಲಂಡನ್‌ ಒಪ್ಪಂದವು/ಕನ್ವೆನ್ಷನ್‌ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಚೆಲ್ಲಲಾಗುವ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅನ್ವಯವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಒಳಚರಂಡಿನಾಲೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗುವ ದ್ರವಗಳಂತಹಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದೇಶವನ್ನುಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಮಾಲಿನ್ಯದ ಹಾದಿಗಳು
thumb|left|ಸೆಪ್ಟಿಕ್‌ ನದಿ.
ನಮ್ಮ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಆದಾನಗಳನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಅನೇಕ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಿವೆ. ಪಟಿನ್‌‌ (n.d.) ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಾಗರದ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಆದಾನಗಳನ್ನು ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು : ನೇರವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಗರಗಳಿಗೆ ತಂದು ಸುರಿಯುವಿಕೆ, ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹರಿದುಹೋಗುವುದು, ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳ ಸೇರ್ಪಡೆ.
ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಕಲ್ಮಶಗಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ದಾರಿಯೆಂದರೆ ನದಿಗಳು. ಸಾಗರಗಳಿಂದ ನೀರಿನ ಆವಿಯಾಗುವಿಕೆಯು ಅವಕ್ಷೇಪನದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿರುವುದು. ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದ್ದು ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುವ ಮಳೆಗಳ ಮೂಲಕ ನದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ನೀರು ತನ್ಮೂಲಕ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಮರಳುವುದು. ಸ್ಟೇಟೆನ್‌ ದ್ವೀಪದ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸೇರುವ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಹಡ್ಸನ್‌ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ರಾರಿಟಾನ್‌ ನದಿಗಳು, ತೇಲುವ ಜೀವರಾಶಿಗಳು (ಕೋಪೆಪಾಡ್‌ಗಳು) ಮುಕ್ತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪಾದರಸದಿಂದ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮೂಲ ಸ್ರೋತಗಳಾಗಿವೆ. ತೀರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ನೀರು ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಸೋಸುಗ-ಸೇವಕಗಳ (ಕೋಪೆಪಾಡ್‌ಗಳು) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಗ್ರಹವು ಈ ನದಿಗಳ ಮುಖಗಳಲ್ಲಿರದೇ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 70 ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲವಕಗಳು ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳನ್ನು ಹೀರುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲದಿನಗಳ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಪ್ರಧಾನಮೂಲ ಅಥವಾ ಅಪ್ರಧಾನ ಮೂಲ ಮಾಲಿನ್ಯವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ, ಹಾಗೂ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ಸ್ರೋತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಆ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲ ಮಾಲಿನ್ಯವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಚರಂಡಿನೀರು ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸುವುದು. ಇಂತಹಾ ಮಾಲಿನ್ಯವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಟ್ಟ-ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹಾಗೂ ವಿಕೇಂದ್ರಿತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಉಂಟಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಅಪ್ರಧಾನ ಮೂಲ ಮಾಲಿನ್ಯವೆನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವ್ಯಾವಸಾಯಿಕ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹಾರಿಬಂದ ಹುಡಿಯರಾಶಿಗಳಂತಹವು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ನೇರ ವಿಸರ್ಜನೆ
thumb|right|ರಿಯೋ ಟಿಂಟೋ ನದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲ ಗಣಿ ಒಳಚರಂಡಿ.
ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ನದಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರವನ್ನೂ ನೇರವಾಗಿ ನಗರಗಳ ಚರಂಡಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಸರ್ಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹಾಗೂ ವಿಷಕಾರಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
ತಾಮ್ರ, ಚಿನ್ನ. etc.,ಗಳ ಒಳನಾಡಿನ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಹಳಷ್ಟು ಕೇವಲ ಮಣ್ಣಾಗಿದ್ದು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ತಲುಪುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹವಳದ ಹುಳುಗಳ ಜೀವನ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡಬಲ್ಲಂತಹಾ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕವಾದ ತಾಮ್ರದಂತಹಾ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿತವಾಗುವ ಕೆಲ ಖನಿಜಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಪರಿಸರ ಪೂರಕವಾಗದಿರುವಿಕೆಯ ಅಗ್ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು USನ ಪಶ್ಚಿಮ ಖಂಡಾಂತರ ಪ್ರದೇಶದ 40%ಗೂ ಮೀರಿದ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲ ತೊರೆಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಮಲಿನಗೊಳಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಹುಪಾಲು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು
ಕೃಷಿಯಿಂದುಂಟಾಗುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು, ಹಾಗೂ ನಗರಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ರಸ್ತೆನಿರ್ಮಾಣ, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮಹಾದ್ವಾರಗಳು, ಕಾಲುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬಂದರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗುವಂತಹಾ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವುಗಳು, ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲ, ಸಾರಜನಕ, ರಂಜಕ ಹಾಗೂ ಖನಿಜಪೂರಿತ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯಬಲ್ಲವು. ಈ ಖನಿಜ-ಪೂರಿತ ನೀರು ತೆಳು ತಿರುಳಿನ ಪಾಚಿ/ಶೈವಲಗಳು ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಪ್ಲವಕಗಳನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿ ಶೈವಲ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ/ಆಲ್ಗಲ್‌ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಹಿತ್ಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲದು.
ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಲ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪಗೆಟ್‌ ಜಲಸಂಧಿಯೊಳಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿಶತ 75ರಷ್ಟು ವಿಷಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲುಹಾಸಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಡ್ರೈವ್‌ವೇಗಳು, ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು, ಅಂಗಳಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವ ರಭಸದ ನೀರು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ಹಡಗು ಮಾಲಿನ್ಯ
thumb|left|ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ಹಡಗೊಂದು ನಿಲುಭಾರ ನೀರನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಚೆಲ್ಲುತ್ತಿದೆ.
ಹಡಗುಗಳು ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ತೈಲ ಸೋರಿಕೆಗಳು ವಿಧ್ವಂಸಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಕಚ್ಚಾತೈಲದ ಘಟಕಗಳಾದ ಪಾಲಿಸೈಕ್ಲಿಕ್‌ ಅರೋಮ್ಯಾಟಿಕ್‌ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ಸ್‌ (PAHಗಳು), ಶುದ್ಧೀಕರಣವನ್ನು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಡ್ಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಉಳಿದುಕೊಂಡೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬೃಹತ್‌ ಸಾಗಣೆಹಡಗುಗಳ ಸರಕುಸಾಗಣೆ ಅವಶೇಷಗಳ ವಿಸರ್ಜನೆಯು ಬಂದರುಗಳನ್ನು, ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಸಾಗರಗಳನ್ನೂ ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹಡಗುಗಳು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ವಿದೇಶೀ ಹಾಗೂ ದೇಶೀಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಅಂತಹುದನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಧಾರಕ ಹಡಗುಗಳು 10,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಧಾರಕಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಹಡಗುಗಳು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜಲವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಕ್ಷೋಭೆಗೊಳಿಸಬಲ್ಲವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ನಿಲುಭಾರ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿನ ನೀರು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪಾಚಿ/ಶೈವಲಗಳು ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜೀವಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹರಡಬಲ್ಲವು.
ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಹಾಗೂ ಬಂದರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಲಾಗುವ ನಿಲುಭಾರ ನೀರು ಬೇಡದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜೀವಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. ಕಪ್ಪು, ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ಅಜೋವ್‌ ಸಮುದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿರುವ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಶುದ್ಧಜಲವಾಸಿ ಜೀಬ್ರಾ ಪಟ್ಟೆಗಳ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸರೋವರಗಳಿಗೆ ನಿಲುಭಾರ ನೀರಿನ ಮೂಲಕವೇ ಸಾಗರಾಂತರ ಸಂಚಾರಿ ಹಡಗುಗಳಿಂದ ಬಹುಶಃ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ. ಮೇಯ್ನೆಜ್‌ರವರ ಭಾವನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದೇ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜೀವಿಯ ಮೂಲಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತಿರುವ ದುರದೃಷ್ಟ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ ನಿರಪಾಯಕಾರಿ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುವ ಲೋಳೆಮೀನು. ಶಿಖೆಯುಳ್ಳ ಲೋಳೆಮೀನಿನ ತಳಿಯಾದ ನೆಮಿಯೋಪ್ಸಿಸ್‌ ಲ್ಯೇಡ್ಯೈ, ಈಗ ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆಯೆಂದರೆ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಅಳಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೂಡಿವೆ. ಇದು ಮೊದಲಿಗೆ 1982ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಹಾಗೂ ಹಡಗೊಂದರ ನಿಲುಭಾರ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲೋಳೆಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಲ್ಲದೇ 1988ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಮತ್ಸ್ಯೋದ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿತು. “ಆಂಚೊವಿ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 1984ರ 204,000 ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 1993ರಲ್ಲಿ 200 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಳಿದಿದ್ದರೆ ; ಸ್ಪ್ರಾಟ್‌ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣವು 1984ರಲ್ಲಿನ 24,600 ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 1993ರಲ್ಲಿ 12,000 ಟನ್‌ಗಳಿಗೆ;  ಕುದುರೆ ಬಂಗಡೆಮೀನು 1984ರಲ್ಲಿನ 4,000 ಟನ್‌ಗಳಿಂದ 1993ರಲ್ಲಿನ ಶೂನ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಳಿಯಿತು.” ಲೋಳೆಮೀನುಗಳು ಮೀನು ಲಾರ್ವಾಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ತೇಲುವ ಜೀವರಾಶಿಗಳನ್ನು ನಿಶ್ಶೇಷಗೊಳಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹಠಾತ್‌ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿರುವುದಾದರೂ,  ಅವು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ತಮ್ಮ ಬಿಗಿಹಿಡಿತವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸಡಿಲಿಸಿಲ್ಲ.
ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಳಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಆಕ್ರಮಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವವಲ್ಲದೇ ಹೊಸ ರೋಗರುಜಿನಗಳನ್ನೂ ಹರಡುವಿಕೆ, ಹೊಸದಾದ ವಂಶವಾಹಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು, ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ತಳಿಗಳನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದಂತಹಾ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಈ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಳಿಗಳೇ US ಒಂದರಲ್ಲೇ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು $138 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಆದಾಯನಷ್ಟ ಹಾಗೂ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾಗಿವೆ.
ವಾತಾವರಣದ ಮಾಲಿನ್ಯ
thumb|right|ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಧೂಳನ್ನು ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರ ಹಾಗೂ ಫ್ಲಾರಿಡಾದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅನೇಕ ಹವಳಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಸೂಚಿಸುವ ಗ್ರಾಫ್‌
ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಂಟಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ದಾರಿಯೆಂದರೆ ವಾತಾವರಣ. ಭೂಭರ್ತಿ ಹೂತಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೀಲಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹರಡುವ ಧೂಳು ಹಾಗೂ ಹುಡಿಯರಾಶಿಗಳು ಸಮುದ್ರದೆಡೆ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಹರಡುವಿಕೆ. ಸಹಾರದಿಂದ ಏಳುವ ಧೂಳು ಉಪೋಷ್ಣವಲಯ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ/ಇಳಿಮೇಡು/ಸಾಲುಬ್ಬುಗಳ ದಕ್ಷಿಣವಲಯದ ಮೂಲಕ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ಫ್ಲಾರಿಡಾದೆಡೆಗೆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿ/ಇಳಿಮೇಡು/ಸಾಲುಬ್ಬುಗಳು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಂತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಉಪೋಷ್ಣವಲಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗೋಭಿ ಹಾಗೂ ಟಕ್ಲಮಕನ್‌ ಮರಳುಗಾಡುಗಳಿಂದ ಕೊರಿಯಾ, ಜಪಾನ್‌ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹವಾಯ್‌ ದ್ವೀಪಗಳೆಡೆ ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಥಾನಾಂತರವನ್ನೂ ಧೂಳಿನ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. 1970ರಿಂದ, ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಬರಗಾಲದ ಅವಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಧೂಳಿನ ಅಬ್ಬರವು ಮಿತಿಮೀರುತ್ತಲಿದೆ. ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ಫ್ಲಾರಿಡಾಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಧೂಳಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಆಂದೋಲನದ ಧನಾತ್ಮಕ ಹಂತಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ 1970ರ ದಶಕದಿಂದ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ಫ್ಲಾರಿಡಾಗಳ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿರುವ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿನ ಇಳಿಕೆಗೆ ಧೂಳು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ ಎಂದು USGS ಅವೆರಡಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಸಾಗರ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಗೆ [30] ಹಾಗೂ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ನ ಈ ಏರಿದ ಮಟ್ಟಗಳು ಸಾಗರಗಳನ್ನು ಆಮ್ಲೀಕರಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜಲ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯುಂಟಾಗಿ ಮೀನುಗಳ ಚದುರಿಕೆಯು, ಬದಲಾಗಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯ ಉಳಿವು ಹಾಗೂ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅದನ್ನೇ ಆಧರಿಸಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಲಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ಸಾಗರ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ
ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಸಾಗರ ತಳದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ನವೀನವಾದ ಖನಿಜ ಪಡೆಯುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಗರ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸಾಗರ’ದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ 1,400 - 3,700 ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಕೆಳಗೆ ಬಹುಲೋಹೀಯ ಸಣ್ಣ ಗುಂಡುಗಳು ಅಥವಾ ಸಕ್ರಿಯ ಹಾಗೂ ನಿರ್ನಾಮವಾದ ಜಲೋಷ್ಣೀಯ ದ್ವಾರಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿಶಾಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಕಂಡಿಗಳು ಬೆಳ್ಳಿ, ಚಿನ್ನ, ತಾಮ್ರ, ಮ್ಯಾಂಗನೀಸ್‌, ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌ ಹಾಗೂ ಸತುವುಗಳಂತಹಾ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತಹಾ ಸಲ್ಫೈಡ್‌ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಜಲಚಾಲಿತ ಪಂಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬಕೆಟ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದಿರುಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೊಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹಾಗೆ, ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ಕೂಡಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ವಾತಾವರಣಕ್ಕಾಗುವ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ
ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ, ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವು ಭೀಕರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲದು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ (ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು) ಹೊರಬಂದ ದಪ್ಪಮರಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಚೆಲ್ಲುವುದರಿಂದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಕಣಗಳ ಮೋಡವುಂಟಾಗಿ ನಂತರ ಈ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮಾದರಿಯ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವುಗಳುಂಟಾಗಬಲ್ಲವು : ತಳಸನಿಹದ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವು ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವುಗಳು. ಗಣಿಗಾರಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪಮರಳನ್ನು ಮರಳಿ ಚೆಲ್ಲಿದಾಗ ತಳಸನಿಹದ ಮೇಲ್ಮುಖ ಹರಿವುಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳು ನೀರಿನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ರಾಡಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವಲ್ಲದೇ ಜಲತಳದ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳು ಬಳಸುವ ಸೋಸಿ-ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅಡಚಣೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೇಲ್ಮುಖದ ಹರಿವುಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಲ್ಲವು. ಕಣಗಳ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ/ಪ್ರವಾಹದ ಗಾತ್ರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಬಲ್ಲದು. ಗರಿಗಳು ತೇಲುವ ಜೀವರಾಶಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬೆಳಕಿನ ತೂರುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಆಹಾರಜಾಲವನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಮ್ಲತೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ
thumb|left|ಮಾಲ್ಟೀವ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ತೀರದ ಅಂಚಾಗಿರುವ ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು. ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಾಯುತ್ತಿವೆ.
ಸಾಗರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದ ಇಂಗಾಲ ಹೀರುತೊಟ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಅನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸಾಗರಗಳು ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚು ಆಮ್ಲೀಕರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಸಾಗರ ಆಮ್ಲೀಕರಣದ ಸಂಭಾವ್ಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನಿಂದಾದ ರಚನೆಗಳು ಕರಗುವಿಕೆಗೆ ಪಕ್ಕಾಗಿ ಹವಳಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳ ಚಿಪ್ಪನ್ನು ಮೂಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. .
ಸಾಗರಗಳು ಹಾಗೂ ಕರಾವಳೀಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಜಾಗತಿಕ ಇಂಗಾಲ ಆವರ್ತದ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವುದಲ್ಲದೇ 2000ರಿಂದ 2007ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಸುಮಾರು 25%ರಷ್ಟು ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮಾನವಜನ್ಯ CO2ವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದೆ. ಸಾಗರ ತಾಪಮಾನದ ಏರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಸಾಗರದ ಆಮ್ಲೀಕರಣವೆಂದರೆ ಸಾಗರದ ಇಂಗಾಲ ಹೀರುವಿಕೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಮೊನಾಕೋ ಹಾಗೂ ಮನಡೋ ಘೋಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಜಾಗತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಏರಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸೈನ್ಸ್‌ ಎಂಬ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮೇ 2008ರ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ NOAA ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಆಮ್ಲೀಕೃತವಾದ ನೀರು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಖಂಡದಂಚಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಸಮುದ್ರ ತಳದ ನಾಲ್ಕು ಮೈಲುಗಳೊಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜೀವಿಗಳು ವಾಸಿಸುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಜನಿಸುವುದಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವಲಯವಾಗಿದೆ. ಆ ಲೇಖನವು ಕೇವಲ ವ್ಯಾಂಕೂವರ್‌ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದವರೆಗಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಹೆಸರಿಸಿದ್ದರೂ, ಇತರೆ ಖಂಡದಂಚಿನ ಸಮುದ್ರತಳ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಇದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೆದುರಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು.
ಸಂಬಂಧಿತ ಮತ್ತೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಸಾಗರ ತಳಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಯಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾಗುವ ಮೀಥೇನ್‌ ಜಾಲರಿ ಶೇಖರಣೆಗಳು. ಇವು ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲವಾದ ಮೀಥೇನ್‌ಅನ್ನು ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾಗರ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯು ಇದನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. 2004ರಲ್ಲಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಮೀಥೇನ್‌ ಜಾಲರಿಗಳ ಜಾಗತಿಕ ದಾಸ್ತಾನು ಒಂದರಿಂದ ಐದು ದಶಲಕ್ಷ ಘನ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಜಾಲರಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ತಳದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದ್ದರೆ ಅದು ಮೂರರಿಂದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪದ್ದಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅಂದಾಜು 500-2500 ಗಿಗಾಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಇಂಗಾಲಕ್ಕೆ (Gt C), ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವ್ಯವಶೇಷ ಇಂಧನ ಶೇಖರಣೆಗಳ 5000 Gt Cನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ವಿಪರೀತ ಫಲವತ್ತತೆ
thumb|right|ಕಲುಷಿತಗೊಂಡ ತಗ್ಗಾದ ಮರಳು ದಿಂಡೆ. thumb|right|ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಜಲತಳ ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಪರೀತ ಫಲವತ್ತತೆಯ ಪರಿಣಾಮ ವಿಪರೀತ ಫಲವತ್ತತೆ ಎಂದರೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳಲ್ಲಿನ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾರಜನಕ ಅಥವಾ ರಂಜಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ'ಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾದರೂ (ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಸ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹಾಗೂ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ), ನಂತರದ ಪರಿಣಾಮಗಳಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಮೀನು, ಹಾಗೂ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಿಯೆಂದರೆ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ಲೀನವಾಗುವ ನದಿಗಳು, ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಕೃತಕ ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾನುವಾರುಗಳು ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಹರಿದುಬರುತ್ತವೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಜನಕ ನಾಶಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವು ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಹಿತ್ಯತೆಗೆ ತನ್ಮೂಲಕ ಜಡ/ಮೃತ ವಲಯದ ರಚನೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಿತಿಯಿರುವ ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿವು ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾರಣ ಭೂ-ಜನ್ಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಅಳಿವೆಗಳು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವಿಪರೀತ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ 375 ಆಮ್ಲಜನಕ ರಾಹಿತ್ಯ ಕರಾವಳೀಯ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದು, ಇವು ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪ್‌, USನ ಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಕರಾವಳೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ವಿಕಸಿಸುವ ಕೆಂಪು ಭರತದ ಪಾಚಿ/ಶೈವಲಗಳಿದ್ದು ಅವು ಮೀನು ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಸಸ್ತನಿಗಳು ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾಡಿ ವಿಕಸನವು ತೀರಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪಳಗಿಸಿದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು.
ಭೂಮೇಲ್ಮೈನ ಹರಿವಲ್ಲದೇ, ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮಾನವಜನ್ಯ ಸ್ಥಿರ ಸಾರಜನಕವೂ ಕೂಡಾ ಮುಕ್ತ ಸಾಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಬಲ್ಲದು. 2008ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ಇದು ಸಾಗರ’ದ ಬಾಹ್ಯ (ಮರುಬಳಕೆಯದಲ್ಲದ) ಸಾರಜನಕ ಸಂಗ್ರಹದ/ಪೂರೈಕೆಯ ಸುಮಾರು ಮೂರನೇ ಒಂದರಷ್ಟು ಹಾಗೂ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ನವೀನ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರತಿಶತ ಮೂರರಷ್ಟು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಾರಜನಕದ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್‌ಅನ್ನು ತೂರುವಷ್ಟು ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹುಡಿಯರಾಶಿ
thumb|left|ಮೂಕ/ಮ್ಯೂಟ್‌ ಹಂಸವು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯದಿಂದ ಗೂಡನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ಅಥವಾ ಅದರಲ್ಲಿ ಇಳಿಬಿಟ್ಟ ಬಿಸಾಡಲ್ಪಟ್ಟ/ತ್ಯಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾನವ ತ್ಯಾಜ್ಯ. ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಬತ್ತು ಪ್ರತಿಶತ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಆಗಿದೆ- ಇದು ವಿಶ್ವ ಸಮರ IIರ ಅಂತ್ಯದ ನಂತರ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ರಾಶಿಯು ಒಂದು ನೂರು ದಶಲಕ್ಷ ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಅಗಾಧವಿರಬಹುದು.
thumb|right|ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಚೂರುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸಿದ್ದ ಕಡಲಕೋಳಿಗಳ ಉಳಿಕೆಗಳು
ಸಮುದ್ರ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಳಗೆ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೇಟೆಯಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ ಚೂರುಪಾರುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹುಡಿಯರಾಶಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅಥವಾ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡಿರುವಾಗ ಹಾದುಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡು, ಆಹಾರದ ಹರಿವಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಲು ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
thumb|left|ಹವಾಯ್‌ನ ಕಾಂಇಲೋ ತೀರದಲ್ಲಿನ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಹುಡಿಯರಾಶಿಗಳು, ಬೃಹತ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೇಲಿಕೊಂಡು ಬಂದದ್ದು
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯು ಸಾಗರ ವಲಯವೃತ್ತಗಳ/ಸುಳಿಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಬೃಹತ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಅನುಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತು/ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಜಲಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1999ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ನ ರಾಶಿಯ ಪ್ರಮಾಣವು ತೇಲುವ ಜೀವರಾಶಿಗಳ (ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರಾಣಿಕುಲವಾದ) ಪ್ರಮಾಣದ ಆರು ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟು ಇದೆ. ಮಿಡ್‌ವೇ ಅಟಾಲ್‌/ಅಡಲು, ಎಲ್ಲಾ ಹವಾಯ್‌ನ ದ್ವೀಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ತ್ಯಾಜ್ಯಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಶತ ತೊಂಬತ್ತರಷ್ಟು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯು ಮಿಡ್‌ವೇಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು ಆ ದ್ವೀಪದ ಪಕ್ಷಿ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎನಿಸಿದೆ. ಮಿಡ್‌ವೇ ಅಟಾಲ್‌/ಅಡಲು ಜಾಗತಿಕ ಸಂತತಿಪ್ರಮಾಣದ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು (1.5 ದಶಲಕ್ಷ) ಲೇಸನ್‌ ಕಡಲಕೋಳಿಗಳ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಡಲಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲವೂ ತಮ್ಮ ಜೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಮರಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತವೆ.
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ವಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ವಿಷಕಾರಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಬೆರೆತಾಗ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಬಹುದಾಗಿವೆ. ಜಲಮೂಲದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒದ್ದೆಮಾಡಲಾಗದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು ವರ್ಧಿಸುವುದರಿಂದ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಅನ್ನು ಭೂಪ್ರದೇಶಕ್ಕಿಂತ ಸಾಗರದಲ್ಲಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಡಾಂತರಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿಸಿದೆ. ಸುಲಭವಾಗಿ ನೀರಲ್ಲಿ ಒದ್ದೆಮಾಡಲಾಗದ ಕಲ್ಮಶಕಾರಕಗಳು ಸಂಪುಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕಸಂಗ್ರಹಣೆಯಾಗಿ ಆಹಾರ ಸರಪಣಿಯ ಮೂಲಕ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸಿ ಪರಭಕ್ಷಕ ಜೀವಿಗಳ ಉನ್ನತ ಸ್ತರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ ಸೇರ್ಪಡಿಕೆಗಳು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅಂತಃಸ್ರಾವಕ ಗ್ರಂಥಿವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನೇ ಹಾಳುಗೆಡವಬಲ್ಲದೆಂಬುದು ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿದುಬಂದಿದ್ದರೆ, ಉಳಿದವು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ದರವನ್ನು ಇಳಿಕೆಗೊಳಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ತೇಲುವ ಹುಡಿಯರಾಶಿಯು ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನಿಂದ PCBಗಳು, DDT ಹಾಗೂ PAHಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ಸಾವಯವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ವಿಷಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲದೇ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೆದುಳು ಅದನ್ನು ಎಸ್ಟ್ರಾಡಯಾಲ್‌ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿ ಪೀಡಿತ ಪ್ರಾಣಿಸಂಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನ್‌ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳು
ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ, ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ವಿಘಟಿತವಾಗದ ಇತರೆ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿವೆ. ಮರುಕಳಿಸುವ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ PCBಗಳು, DDT, ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕಗಳು, ಫ್ಯೂರನ್‌ಗಳು, ಡಯಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು, ಫಿನಾಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಿಕಿರಣಯುಕ್ತ ತ್ಯಾಜ್ಯ. ಸಾಪೇಕ್ಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ತೂಕದ ಲೋಹಗಳೆಂದರೆ ಅಲ್ಪ ಸಾರತೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ವಿಷಕಾರಿ ಅಥವಾ ನಂಜಾಗುವಂತಹಾ ಲೋಹಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು. ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾದರಸ, ಸೀಸ, ನಿಕೆಲ್‌, ಆರ್ಸೆನಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್‌ ಸೇರಿವೆ. ಅಂತಹಾ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳು ಜಲಜೀವ ಸಂಕುಲದ ಅನೇಕ ತಳಿಗಳ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕಸಂಗ್ರಹಣೆ ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಳಿವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊಲ್ಲಿಗಳ ಹಸಿಮಣ್ಣಿನಂತಹಾ ಜಲತಳ ಜೀವಿಗಳ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆಂಬುದು ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಸದ್ದು/ಗದ್ದಲ ಮಾಲಿನ್ಯ
ಸದ್ದು/ಗದ್ದಲವು ತಳಿಗಳು ಲಾಂಬಾರ್ಡ್‌ ಶಾಬ್ದಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಏರುದನಿಯಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೂಡಾ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವೇಲ್‌ಗಳ ಗಾಯನಗಳು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ-ಪ್ರೇಷಕಗಳು ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜೀವಿಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಏರುದನಿಯಲ್ಲಿ "ಮಾತಾಡದಿದ್ದರೆ" ಮಾನವಜನ್ಯ ಶಬ್ದಗಳು ಅವುಗಳ ದನಿಯನ್ನು ಮರೆಸಬಲ್ಲವು. ಈ ಕೇಳದ ಶಬ್ದಗಳು ಬೇಟೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಅಥವಾ ಬಲೆ-ಗುಳ್ಳೆಗಳೇಳುವಿಕೆಯ ತಯಾರಿಕೆಯ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿರಬಹುದು. ಒಂದು ತಳಿಯು ಏರುದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡತೊಡಗಿದಾಗ ಇತರೆ ತಳಿಗಳ ದನಿಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸುವುದರಿಂದ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಇಡೀ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಏರುದನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡುವಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಗರಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ ಸಿಲ್ವಿಯಾ ಅರ್ಲೇಯವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಸಮುದ್ರದೊಳಗಿನ ಸದ್ದು/ಗದ್ದಲ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಸಾವಿರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡಿನ ಸಾವಿನಂತೆ. ಯಾವುದೇ ಶಬ್ದವು ತನ್ನಿಂತಾನೇ ಆತಂಕಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹುದಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹಡಗುಗಳ ಸಮೂಹದ, ಭೂಕಂಪನ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ, ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸದ್ದು/ಗದ್ದಲಗಳು ಕೇವಲ 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಪರಿಸರಕ್ಕಿಂತ ವಿಭಿನ್ನವಾದದನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಸದ್ದು/ಗದ್ದಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ದುರ್ಭರ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವುದು ನಿಶ್ಚಿತ."
ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಶಮನ
ಬಹುತೇಕ ಮಾನವಜನ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯತೆಯು ಸಾಗರಗಳಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಜಾರ್ನ್‌ ಜೆನ್‌ಸೆನ್‌ (2003) ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ, “ಮಾನವಜನ್ಯ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆ ಹಾಗೂ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಉತ್ಪಾದಕತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ, ಮಾನವನಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಆಹಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಇಳಿಕೆ ಹಾಗೂ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು” (p. A198). ಈ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು ಎರಡು ದಾರಿಗಳಿವೆ : ಒಂದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಸಾಧಾರಣ ಮಾನವ ಮೂಡಿಸುವ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ದಾರಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು. ಎರಡನೇ ದಾರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಹೋದರೆ ಮೊದಲ ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವದ, ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮುಗ್ಗರಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬಂತೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಮಾನವನಿಗೆ ಇರುವ ಎರಡನೇ ದಾರಿಯೆಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾಡುವುದು. ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಜನಗಳು ಪರಿಸರವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ಅದರ ದುರ್ಬಳಕೆ ಆಗದಿರುವಂತೆ ತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಂತಹಾ ಅರಿವಿನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮಾಲಿನ್ಯವು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಹರಡುವುದರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಾಗೂ ವಿಧಿಸಲು ಕಷ್ಟದಾಯಕವಾದ್ದರಿಂದ ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಯುಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ/ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವಿಕೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಮೂಲಗಳು ಹಾಗೂ ಅದರ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲ ಹಾಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಗಿವೆ. ಜನಬಾಹುಳ್ಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಬೇಕೆಂದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕು. ನಂತರ ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ಡಾವೋಜಿ ಹಾಗೂ ಡಾಗ್‌'ರ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಹಾಗೆ, ಚೀನಿಯರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ವಿವೇಚನೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅರಿವು ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಮೂಡಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದೇ ತರಹ, ಆಳವಾದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಪಾಲಿಸಬೇಕು. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಅಂತಹಾ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಈಗಾಗಲೇ ಕೃಷಿಯ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕರಾವಳಿ ನೀರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಐಚ್ಛಿಕ/ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಜಲ ಸಂಹಿತೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುವಂತೆ ಅನೇಕ ತಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದ ಚೆನ್ನೈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಳಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಮುಕ್ತ ಹರಿವಿನ ನೀರಿಗೆ ಹರಿಬಿಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಂಗ್ರಹವಾದ ತ್ಯಾಜ್ಯದ ಬೃಹತ್‌ ರಾಶಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸಲು ಸಾಗರ ಸಂಬಂಧಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಿರುವಂತೆ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಚೆದುರಿಸುವಂತೆ ಮುಕ್ತ -ಸಾಗರವೇ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರಿಸರೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಜಲಮಾಲಿನ್ಯ ವರ್ಗ:ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಪರಿಸರೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಗರ ಮಾಲಿನ್ಯ ವರ್ಗ:ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು
ಬೆರಿಲಿಯಮ್
ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ಒಂದು ಮೂಲಧಾತು ಲೋಹ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿಕ್ಕ ಅಣುವಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ವಿರಳ.
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ಗಾಲವ
ಗಾಲವ
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ವೇದಾಧ್ಯಯನ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಗುರುದಕ್ಷಿಣೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನನ್ನು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಿದ. ಮೊದಲು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೂ ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಬಲವಂತ ಮಾಡಿದಾಗ ಗುರು ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಒಂದು ಕಿವಿ ಮಾತ್ರ ಕಪ್ಪಾಗಿರುವ ೮೦೦ ಬಿಳಿಯ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಪ್ಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಅಪ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ. ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಅಂಥ ಕುದುರೆಗಳು ಕಾಣಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಗಾಲವ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದ. ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಗರುಡ ಈತನನ್ನು ಯಯಾತಿ ರಾಜನಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತಂದು ಬಿಟ್ಟ. ಯಯಾತಿ ತನ್ನ ಮಗಳು ಮಾಧವಿಯನ್ನು ಗಾಲವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಯಾವ ರಾಜನಿಗಾದರೂ ಕೊಟ್ಟು ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಪ್ರಸವಾನಂತರ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ಕನ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವರವನ್ನೀಕೆ ಪಡೆದಿದ್ದಳು. ಗಾಲವ ಮಾಧವೀಯನ್ನು ಇಕ್ಷ್ವಾಕು ವಂಶದ ಹರ್ಯಶ್ವ, ದಿವೋದಾಸ, ಔಶೀರನೆಂಬ ರಾಜರುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ತಲಾ ೨೦೦ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ ೬೦೦ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ. ಮಿಕ್ಕ ೨೦೦ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾಧವಿಯನ್ನು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಗೇ ಒಪ್ಪಿಸಿದ. ಈ ಉಲ್ಲೇಖ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನ ಹೆಸರು ಗಾಲವ. ಒಮ್ಮೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷ ಕ್ಷಾಮ ಬಂದಾಗ ಭಿಕ್ಷಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಬಯಸದ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಹೆಂಡತಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲಿಯೋ ಹೊರಟುಹೋದ. ಆಗ ಆತನ ಹೆಂಡತಿ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನನ್ನು ಮಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ ಒಬ್ಬನ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ದರ್ಭೆ ಹುರಿಯನ್ನು ಬಿಗಿದು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದಳು. ನಡುದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವ್ರತನೆಂಬ ಅರಸು ಇವಳನ್ನು ಸಂಧಿಸಿ ಸಮಾಚಾರ ತಿಳಿದು ಆ ಕುಟುಂಬದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ತಾನು ಹೊರುವುದಾಗಿ ಅಭಯವಿತ್ತ. ಈ ರೀತಿ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಗಾಳ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡವನಾದುದರಿಂದ ಈತನಿಗೆ ಗಾಲವನೆಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಈ ವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ದೇವೀಭಾಗವತ, ವಾಯುಪುರಾಣ ಮುಂತಾದ ಕಡೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ