cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ? ಊಹ್ಞೂಂ ಅಂತೀಯಾ? (ಚಲನಚಿತ್ರ)
13 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2001 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು, ವಿಮರ್ಶಕರು ನಾಯಕ ನಟರ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ್ ರಾಜ ಅವರ ಸಂಗೀತಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಅವರು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ನೀಲಕಮಲ
thumb
ಇದರ ಮೂಲ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನೈಲ್ ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ಼್ರಿಕಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ ಮತ್ತು ಥೈಲಂಡ್‍ ಸೇರಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು.
ಎಲೆಗಳು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ದುಂಡಾಗಿದ್ದು ೨೫-೪೦ ಸೆ.ಮಿ. ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಯ ಕಾಂಡದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಚ್ಚನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ೧೦-೧೫ ಸೆ.ಮೀ. ಇರುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಸಾರತೈಲ
thumb|ಗಂಧದೆಣ್ಣೆ
ಸಾರತೈಲವು ಬಾಷ್ಪಶೀಲ (ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುವ) ಸಸ್ಯಜನ್ಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ಜಲ ವಿಕರ್ಷಕ ದ್ರವ. ಕೊಬ್ಬುಯುಕ್ತ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಸಾರತೈಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕಲೆ ಅಥವಾ ಶೇಷವನ್ನು ಬಿಡದೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಾರತೈಲಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಸವನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಲವುವೇಳೆ ಬಾಷ್ಪವನ್ನು ಬಳಸಿ. ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂಡುವಿಕೆ, ವಿಲೇಯಕ ಆಹರಣ, ಸ್ಫುಮಟೂರಾ, ಶುದ್ಧ ತೈಲ ಆಹರಣ, ರಾಳ ಇಳಿಸುವಿಕೆ, ಮೇಣ ಆವರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಡ್ ಪ್ರೆಸಿಂಗ್ ಸೇರಿವೆ. ಸಾರತೈಲಗಳನ್ನು ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳು, ಸೌಂದರ್ಯವರ್ಧಕಗಳು, ಸಾಬೂನುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ, ಆಹಾರ ಹಾಗೂ ಪಾನೀಯಕ್ಕೆ ಸುವಾಸನೆ ನೀಡಲು, ಮತ್ತು ಧೂಪದ್ರವ್ಯ ಹಾಗೂ ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಪರಿಮಳಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಚನ
ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಸುಪ್ರಿಯಾ ಎಸ್. ರಾವ್
'''ಸುಪ್ರಿಯಾ ಎಸ್. ರಾವ್''', ಒಬ್ಬ ಬಹುಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕಲಾವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ, ಪ್ರಸಾಧನ, ಸ್ಟೇಜ್ ನ ಕೆಲಸಗಳು,ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ,ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ,ಮೊದಲಾದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುಭವಿಗಳು. ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಆಸೆಯುಳ್ಳವರು. ಸುಪ್ರಿಯ ಅವರು ಅಭಿನಯ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ. ಅವರು
ಜನನ, ಪರಿವಾರ
ಸುಪ್ರಿಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭದ್ರಾವತಿಯವರು. ತಾಯಿ ಸೀತಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸಂಗೀತ ಬಲ್ಲವರು. ಮಗಳಿಗೆ ಅವರಿಂದಲೇ ಸಂಗೀತದ ಕಲಿಕೆ ಶುರುವಾಯಿತು. ತಂದೆ ರಂಗಕರ್ಮಿ ಹಾಗೂ ನಟ. ಸುಪ್ರಿಯ ೮ ನೆಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, "ಎದೆತುಂಬಿಹಾಡಿದೆನು" ಎನ್ನುವ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಶೋನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕರುನಾಡಿಗೆ ಪರಿಚಿತಳಾದಳು. ಅವರು ಮೊದಲನೆಯ ಪಿಯುಸಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ,"ಸರಿಗಮಪ"ಸ್ಟಾರ್ ಸಿಂಗರ್-ಸೀಸನ್-೨ ನಲ್ಲಿ ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಸುಪ್ರಿಯರವರು ಸಂಗೀತದ ಜೊತೆಗೆ, ಬಿ.ಬಿ.ಎ.ಪರೀಕ್ಷೆ ಮುಗಿಸಿ ಎಂ.ಕಾಂ ಪದವಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ
ನಿರ್ದೆಶಕ, ಟೀ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂರವರ "ಮಗಳು ಜಾನಕಿ" ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ನಿರಂಜನನ ಅಕ್ಕ"ಸಂಜನ" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನವರು
ಕ್ವೆಚುವಾ ಭಾಷೆಗಳು
ಕ್ವೆಚುವಾ  ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪೆರು, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್, ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಒಂದು ಭಾಷೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಇಂಕಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಷೆ ಕೂಡ ಆಗಿತ್ತು. ಕ್ವೆಚುವಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ಸುಮಾರು 8 ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.ಪೆರುದಲ್ಲಿ ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಕ್ವೆಚುವಾ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕ್ವಿಚುವಾವನ್ನು ತಮ್ಮ ಮಾತೃ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರನ್ನು ಕ್ವೆಚುವಾ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಎಂದು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕ್ವೆಚುವಾ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರು ತಮ್ಮ   ಭಾಷೆಯನ್ನು "ರುನಾ ಸಿಮಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ವೆಚುವಾ ಕೇವಲ 3 ಸ್ವರ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: a, i, ಮತ್ತು u. thumb| ಕ್ವೆಚುವಾ ಮಾತನಾಡುವ  ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ [[ಪೆರು ನಕ್ಷೆ]]
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗಿರಿಜಾ
thumb|ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗಿರಿಜಾ
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗಿರಿಜಾರವರು ಭಾರತೀಯ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ ನಾಟ್ಯಕಲಾಸಾರ್ವಭೌಮನ್ ಗುರು ಪೈಂಕುಳಂ ರಾಮ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಅವರಿಂದ ಇವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಗಿರಿಜಾ ಅವರು ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಕಲಿತ ಮೊದಲ ನಾಂಗಿಯಾರ್ ಅಲ್ಲದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದ ಹೊರಗೆ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ನಟಿ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು.ಇವರು ಐಸಿಸಿಆರ್ ನ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಗಿರಿಜಾ ಅವರು ೧೯೫೮ರಂದು ಕೇರಳದ ತ್ರಿಶೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಡವಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಕುಟುಂಬವು  ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. ಗಿರಿಜಾ ಅವರ ತಂದೆ ಪಕ್ಷಿಯಿಲ್ ನಾರಾಯಣನ್ ಮೂಸದ್ ಪಥಕಂ ಘಾತಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ದೇವಕಿ ಮಾನಯಮ್ಮ ತಿರುವತಿರಕ್ಕಳಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಿರಿಜಾ ಅವರು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಅವರಿಗೆ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ೧೯೭೧ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಸೇರಿದರು, ಮತ್ತು ೬ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಮತ್ತು ಪೋಸ್ಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪೈಂಕುಳಂ ರಾಮ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಅವರಲ್ಲದೆ ಕುಂಜಿಪಿಳ್ಳಾಕುಟ್ಟಿ ನಂಗಿಯಾರಮ್ಮ, ಪಿ ಕೆ ನಾರಾಯಣನ್ ನಂಬ್ಯಾರ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಉನ್ನಿಕೃಷ್ಣನ್ ಇಲ್ಯಾತ್ ಅವರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಡಾ. ಕೆ.ಎನ್. ಪಿಶಾರೋಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಂತಹ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು.
೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಹೊರಗೆ ನಂಗಿಯಾರ್ಕುಟ್ಟು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಗಿರಿಜಾ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರಲ್ ರಿಲೇಶನ್ಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಇವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ  ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಲಾಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ನಂಗಿಯಾರ್ಕುಟ್ಟು ಕಲಿಯಲು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಶಿವನ್ ನಂಬೂತಿರಿ ಮತ್ತು ಕಲಾಮಂಡಲಂ ರಾಮ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಅವರಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂನ ಆಂತರಿಕ ಅಭಿನಯ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚಿತು. ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದೆ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳ ಸರ್ಕಾರವು ಗಿರಿಜಾ ಅವರಿಗೆ ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವರು ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಪೈಂಕುಳಂ ರಾಮ ಚಾಕ್ಯಾರ್ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕಲಾಸಾಗರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ (ವೇಣಿಸಂಹಾರಂ ಆಕ್ಟ್ I - ೨೦೦೭, ಬಾಲಚರಿತಂ ಆಕ್ಟ್ II- ಭಗವತಿ ಪ್ರವೇಶಂ ೨೦೧೦, ನಾಗಾನಂದಂ ಆಕ್ಟ್ IV- ಪರಕ್ಕುಮ್‌ಕೂತ್ತು- ೨೦೧೩, ವೇಣೀಸಂಹಾರಂ ೨೦೧೫, ತಪತೀಸಂವಾರನಂ -ಓಝುಕುಂ ಸ್ವಪಾನವ ೨೦೦೧ ನಂಗಿಯಾರ್-೨೦೧ ನಂಗಿಯಾರ್ -೨೦೧ ನಂಗಿಯಾರ್ -೨೦೧ ನಂಗಿಯಾರ್ -೨೦೧ ನಂಗಿಯಾರ್ -೨೦೧, ನಂಗಿಯಾರ್ಕೂತ್ತುಗಳು (ಗಾಂಧಾರಿವಿಲಾಪಂ- ೨೦೦೫, ಕರ್ಣೋಲ್ಪತಿ -೨೦೦೭, ಮಾಧವಿ -೨೦೧೦, ಕೈಕಸೀಯಂ ೨೦೧೩).
ಗಿರಿಜಾ ಅವರು ೧೯೮೧ ರಿಂದ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂನಲ್ಲಿ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ಮತ್ತು ನಂಗಿಯಾರ್ಕುಟ್ಟು ಬೋಧಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಗ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅಧಿಕೃತ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕೂಡಿಯಾಟಂ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಉಪಕ್ರಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೃಣ್ಮಯ ಥಿಯೇಟ್ರಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್‌ನ "ಗುರು" ಅಥವಾ ಮುಖ್ಯ ಬೋಧಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸಂದರ್ಶಕ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದ ಕೇರಳ ಕಲಾಮಂಡಲಂ ಡೀಮ್ಡ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ಗೆ ಕುಟಿಯಾಟ್ಟಂ ವಿಭಾಗದ ಸಂದರ್ಶಕ ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮರು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಅವರ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು
ಎಂ. ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್
ಎಂ. ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್ (1945ರ   ಜನವರಿ 27-2018ರ ಜುಲೈ 15)- ಕನ್ನಡ ಗೀತರಚನೆಗಾರ, ಕವಿ, ಕಥೆಗಾರ, ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು.
ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಬರೆದ ಗೀತೆಗಳು, ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸದಾ ಹಸಿರು. 15ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಯಾಸೆಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ 35ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಒದಗಿಸಿರುವ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು.
ಬದುಕು
ಎಂ.ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಅವರು  1945ರ   ಜನವರಿ 27ರಂದು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ನರಸಿಂಗರಾವ್, ತಾಯಿ ಸುಶೀಲಮ್ಮನವರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು  ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ, ಡ್ರಾಮ್ಯಾಟಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಹೀಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ವ್ಯಾಸರಾವ್  ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಮರ್ಶಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ  34 ವರ್ಷಗಳ  ಸೇವೆಯ ನಂತರ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದು  ಅಧ್ಯಯನ, ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆ ಮತ್ತಿತರ ಸೃಜನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು  ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಿನಿಮಾ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಲೋಕದ ಪ್ರಮುಖ ವಕ್ತಾರರಾಗಿದ್ದ ವ್ಯಾಸರಾವ್  2018ರ ಜುಲೈ 15ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ಶುಭಮಂಗಳ ಚಿತ್ರದ "ಸೂರ್ಯಂಗು ಚಂದ್ರಂಗು ಬಂದಾರೆ ಮುನಿಸು"  ಎಂಬ ಹಾಡಿನಿಂದ ಇವರು ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.
‘ಇವಳೇ ಅವಳು, ಅವಳೇ ಇವಳು ಮನದಲ್ಲಿ ನಿಂತವಳು’‘ಮರೆಯಲಾರೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ನುಡಿಸಲಾರೆ ಸಮಶೃತಿ’, ‘ಚಂದ ಚಂದ ಸಂಗಾತಿ ನೋಟವೆ ಚಂದ’, ‘ನೀನೇ ನನ್ನ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ನಿಕೆ’, ‘ಯುಗಯುಗಗಳೆ ಸಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿ ಶಾಶ್ವತ’ ಇವು ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳು.
ನೂರಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗೀತರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಸರಾಯರ  ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಆಸ್ಪೋಟ, ದಂಗೆ ಎದ್ದ ಮಕ್ಕಳು, ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಪಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿ
ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ‘ಬೆಳ್ಳಿ ಮೂಡುವ ಮುನ್ನ’.
‘ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ನೆನೆದ ಮರಗಳು’ ಕಥಾಸಂಕಲನ; ‘ಉತ್ತರ ಮುಖಿ’ ನೀಳ್ಗವಿತೆಗಳ ಸಂಕಲನ; ಸ್ಕಾಟ್ ಡಬಲ್ ಎಕ್ಸ್, ಅಖಿಲಾ ಮೈ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್ ಮುಂತಾದ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು; ನಿರೋಷ, ನದಿಮೂಲ ಮೊದಲಾದ ಸೃಜನಶೀಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ‘ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಬಂದವರು’ ನಾಟಕ ಹೀಗೆ ಎಂ. ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಾಧನೆ ವ್ಯಾಪಕ.
ವ್ಯಾಸರಾಯರ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ತೆಲುಗು, ಹಿಂದಿ, ಬಂಗಾಳಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಇನ್ನಿತರ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರಗೊಂಡಿವೆ.
ಅವರು ಹಲವಾರು ಚೀನಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಐರಿಶ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಉರ್ದು ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿ.ಸಿ. ರಾಮಚಂದ್ರಶರ್ಮ, ಜಿ.ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ, ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ, ಡಾ. ರಾಜಕುಮಾರ್, ಎನ್.ಎಸ್. ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ, ಸುಮತೀಂದ್ರ ನಾಡಿಗ್, ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ಸಿ. ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಮೊದಲಾದವರ ಸಂದರ್ಶನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆ.ಎಸ್. ಅಶ್ವತ್ಥರ ಆತ್ಮಕಥನವನ್ನು  ಸುಧಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು  ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳಿಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ, 35ಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನೂರಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಗೀತರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಸರಾಯರ  ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಆಸ್ಪೋಟ, ದಂಗೆ ಎದ್ದ ಮಕ್ಕಳು, ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಪಥ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಕೆಂಪೇಗೌಡ
ಕುಲದೀಪ್ ನಯ್ಯರ್
ಕುಲದೀಪ ನಯ್ಯರ್ (೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೩ - ೨೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮) ಅವರು ಭಾರತದ ಹಿರಿಯ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ಪತ್ರಿಕಾ ಅಂಕಣಕಾರರು, ಮಾನವಹಕ್ಕು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಡಪಂಥೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಯ ರಾಜಕೀಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದವರು.
ಮೊದಲಿನ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ೧೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೨೩ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದರು. ತಂದೆ ಗುರುಭಕ್ಷ್ ಸಿಂಗ್, ತಾಯಿ ಪೂರನ್ ದೇವಿ. ಅವರು ಲಾಹೋರ್ನ ಫೋರ್ಮನ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ.(ಆನರ್ಸ್) ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನ ಪಡೆದು ನಾರ್ತ್‍ವೆಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಮೆಡಿಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಜರ್ನಲಿಸಂನಲ್ಲಿ ಜರ್ನಲಿಸಂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
ಲೇಖಕರಾಗಿ
ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ೧೫ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೆಂದರೆ "Beyond the Lines”, "Distant Neighbours: A Tale of the Subcontinent”, "India after Nehru", "Wall at Wagah, India-Pakistan Relationship", "The Judgement", "The Martyr","Scoop" ಮತ್ತು "India House".
ನಿಧನ
ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ೨೩ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೮ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರಿಗೆ ೯೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು ವರ್ಗ:ಅಂಕಣಕಾರರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ರಾಯಭಾರಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೨೩ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೧೮ ನಿಧನ
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳು
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ  ಲಿಪಿಗಳು ಅಬುಗಿಡ (ಧ್ವನ್ಯಾತ್ಮಕ) ವರ್ಣಮಾಲೆ ಬರೆಯಲು ಬಳಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು. ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದು, ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಜಪಾನ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಇಂಡೋ-ಯುರೋಪಿಯನ್, ದ್ರಾವಿಡ, ಟಿಬೆಟೋ-ಬರ್ಮನ್, ಮಂಗೋಲಿಕ್, ಆಸ್ಟ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್, ಆಸ್ಟ್ರೋನೇಷ್ಯನ್, ಮತ್ತು ಥಾಯ್ ಭಾಷಾಕುಟುಂಬದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಜಪಾನಿನ ಕಾನಾ ಭಾಷೆಯ ನಿಘಂಟನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|ಭಾರತದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಗಳ ಹರಡುವಿಕೆ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳ ಮೂಲ ಆಕರ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಾಗಿದೆ. ಅಶೋಕನ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವದ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿದ್ದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅಶೋಕನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.೩ನೇ ಶತಮಾನ) ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದೃಧಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದೂ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳ ಕೆಲವು ಕುಂಬಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿರುವ ಶಾಸನಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಕೆಲ ಪ್ರಾಚೀನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನಿಂದಲೇ ಲಿಪಿಯ ಬಳಕೆಯಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ಕುರುಹೆಂದರೆ ಕೊನಿಂಗ್‍ಹಾಮ್ ಮತ್ತಿತರರು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೪ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿನ ಶಾಸನಗಳು. ಇಲ್ಲೂ ಕೆಲ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದು, ಕೆಲವರು ಲಿಪಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದೆಂದೂ, ಬಹಳವಾಗಿ ತಮಿಳುಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆಂದೂ ದೃಢವಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರಾದರು, ಇದನ್ನು ಪುಷ್ಠೀಕರಿಸುವಂಥಹ ಯಾವುದೇ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಾಗಲೀ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಾಗಲಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಉತ್ತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯು ಗುಪ್ತರ ಕಾಲದ ಗುಪ್ತರ ಲಿಪಿಯ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಆಕರವಾಯಿತು. ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಈ ಲಿಪಿಯು ಸಿದ್ಧಮ್, ಶಾರದಾ ಮತ್ತು ನಾಗರೀ ಲಿಪಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹತ್ತುಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ಕೂಡುಲಿಪಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗವಾಯಿತು. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಹಲವಾರು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಮ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಪಾನಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಸಿದ್ಧಮ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಸುಲೇಖಗಳು (ಕ್ಯಾಲಿಗ್ರಫಿ) ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ರಾಹ್ಮಿಯು ಹಳಗನ್ನಡ, ಪಲ್ಲವ ಹಾಗೂ ವತ್ತೆೞುತ್ತುಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡವು. ಈ ಲಿಪಿಗಳು ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಲಿಪಿಗಳಿಗೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.
ಕ್ರಿ.ಪೂ.೩ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಭಟ್ಟಿಪ್ರೋಲು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದಲೇ ಏಶ್ಯಾದ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರಗೊಂಡಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ತೆಲುಗು ಲಿಪಿಯು ಭಟ್ಟಿಪ್ರೋಲು ಲಿಪಿ ಅಥವಾ ಕನ್ನಡ-ತೆಲುಗು ಲಿಪಿ ಅಥವಾ ಕದಂಬ ಲಿಪಿ (ಹಳೆತೆಲುಗು ಲಿಪಿ) ಇಂದ ವಿಕಸಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಿಲಿಪಿಯಿಂದ ಉಗಮವಾದ ಲಿಪಿಗಳು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ
right|thumb|180x180px|ಅಶೋಕನ ೬ನೇ ಸ್ಥಂಭದಿಂದ ದೊರೆತ ಶಿಲಾಶಾಸನಬ್ರಾಹ್ಮಿ ಲಿಪಿಯು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸ್ಥಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಗೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕೂಡಿ/ಓರೆಯಾಗಿ ಬರೆಬಲ್ಲ ಲಿಪಿಗಳು ಉಗಮವಾಗಲಾರಂಭಿಸಿದುವಲ್ಲದೆ, ಮಧ್ಯಯುಗದವರೆಗೂ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಲಿಪಿಗಳ ಉಗಮಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗುಪ್ತರ ಲಿಪಿಯು ಬಹಳ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವತ್ತೆೞುತ್ತು ಹಾಗೂ ಹಳಗನ್ನಡ/ಪಲ್ಲವ ಲಿಪಿಗಳು ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರದಿಂದಾಗಿ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದ ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳು ಹರಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.thumb|ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳು (ಡೋಗ್ರಿ ಬಾಷೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡು) ಮತ್ತು ಗಾಢನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವ ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿಯಾಧಾರಿತ ಸಿಂಧಿ, ಲಾಂಡಾ, ಪಂಜಾಬಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿ, ಶೀನಾ, ಕಶ್ಮೀರಿ ಹಾಗೂ ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ thumb|ಬ್ರಾಹ್ಮೀಯ ಲಿಪಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು (ಅರೇಬಿಕ್ ಲಿಪಿಯಾಧಾರಿತ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಬ್ರಹ್ವಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ)
ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಲ್ಲೇಖಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ
ಇತರ ಮಂತ್ರಿಮಂಡಲ ಸದಸ್ಯರು
♠♠♠♠-♠♠♠♠-♠♠♠♠
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತ
ಬೇಳ (ಕಾಸರಗೋಡು)
ಬೇಳ ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ಸ್ಥಳ
ಬೇಳ ಕಾಸರಗೋಡು ಪಟ್ಟಣದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ೧೩ ಕಿಮೀ, ಕುಂಬಳದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ೧೩ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಚೆರ್ಕಳ-ಕಲ್ಲಡ್ಕ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ಬದಿಯಡ್ಕದಿಂದ ೫ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಬೇಳಗ್ರಾಮವು ೧೧,೧೪೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ೫೪೪೫ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೫,೬೬೯ ಮಹಿಳೆಯರು. ಬೇಳ ಗ್ರಾಮವು ೨೨.೭೯ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ  ಇದರಲ್ಲಿ ೨,೨೭೫ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿವೆ. ಬೇಳದ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತವು ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ ೪,೦೮೪ ಕ್ಕಿಂತ ೧,೦೪೭ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ೬ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೦.೬%. ಬೇಳ ರಾಜ್ಯದ ಸರಾಸರಿ೯೪ ಕ್ಕಿಂತ ೮೭.೬% ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಶೇ. ಪುರುಷರ ಸಾಕ್ಷರತೆ ೯೧.೮% ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ೮೩.೬% ರಷ್ಟಿದೆ.
ಆಡಳಿತ
ಬೇಳ ಗ್ರಾಮವು ಕಾಸರಗೋಡು ಬ್ಲಾಕ್ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬದಿಯಡ್ಕ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಬೇಳ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡು (ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕಾಸರಗೋಡು ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಸೂರಪ್ಪ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css">
ಸೂರಪ್ಪ ನಾಗಣ್ಣ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ 2000 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಈ 175 ನೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚರಣ್ ರಾಜ್, ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಂಸಲೇಖ ಅವರು  ಬರೆದಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತವನ್ನೂ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಚಿತ್ರವು ಮಮ್ಮುಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ದೇವಯಾನಿ ಅಭಿನಯದ,  ತಮಿಳಿನ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬಸ್ಟರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾರು ಮಲರ್ಚಿ (1998) ಯ ರೀಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ.
ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ನೇ ವರ್ಷದ ದೊಡ್ಡ ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು.
ಚಿತ್ರಸಂಗೀತ
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಂಸಲೇಖ ಅವರದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ನಾಗರಾಳ ಡೋಣ
ನಾಗರಾಳ ಡೋಣ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ವರ್ಗ:ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಶ್ರೀರಸ್ತು ಶುಭಮಸ್ತು 2000 ರ ಕನ್ನಡ    ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಸೀತಾರಾಮ್ ಕಾರಂತ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದು ಎನ್ ಕೆ ಪ್ರಕಾಶ್ ಬಾಬು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ರಮೇಶ್ ಅರವಿಂದ್, ಅನು ಪ್ರಭಾಕರ್, ನವೀನ್ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆದು   ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಸಂಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು. ನಟ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಎಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಪಡೆದರು.
ಚಿತ್ರಸಂಗೀತ
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅವರದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್
ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ / / ˈbɑːrəti / BAR -ə BAR tee ), ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಬ್ರೈಲ್ ( भारती ब्रेल  bhāratī brēl IPA: [bʱaːɾət̪iː bɾɛːl] "ಭಾರತೀಯ ಬ್ರೈಲ್"), ಇದು ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯಾಗಿದೆ.  ಭಾರತವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಹನ್ನೊಂದು ಬ್ರೈಲಿ ಲಿಪಿಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. 1951 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.  ಇದನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳಿ ಭಾಷೆಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನ ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಭಾರತ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಬಂಗಾಳಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ.  ಹಲವಾರು ಅಕ್ಷರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉರ್ದು ಬ್ರೈಲ್ ಭಾರತದ ಉರ್ದು ಬ್ರೈಲ್‌ಗಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಾಗಿದೆ.  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಥವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರೈಲ್‌ನಿಂದ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ. ಸಿಂಹಳ ಬ್ರೈಲ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರ ಭಾರತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳು 6-ಡಾಟ್ ಸೆಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಪ್ಯಂತರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಲಿಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು, ಬೆಂಗಾಲಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗಳನ್ನು ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ಭಾರತೀಯ ಅಬುಗಿಡಾಸ್‌ನ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಸ್ವರ a ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ವರದ ಮೊದಲು ಸಂಭವಿಸದ ಹೊರತು ಬರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು "ಲೀನರೈಸ್ಡ್ ಆಲ್ಫಾಸಿಲಬರಿ ಅಬುಗಿಡಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೇವನಾಗರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕ ಮುದ್ರಿತ ಲಿಪಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಅಕ್ಷರ ⠅ (ವ್ಯಂಜನ ಕೆ ) ಅನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುತ್ತದೆ क ka, ಮತ್ತು ಬ್ರೈಲ್ ⠹ ( TH ) ಅನ್ನು ಪ್ರಿಂಟ್ थ ತಾ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಂಜನವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ವರವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲು (ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ), ವಿರಾಮ (ಸ್ವರ-ರದ್ದತಿ) ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ( ವಿರಾಮ-ಕೆ ) क ಕೆ, ಮತ್ತು  ( ವಿರಾಮ-TH ) थ ಥ ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸ್ವರ ಉಚ್ಛಾರಣೆಗಳಿಲ್ಲ. ಸ್ವರಗಳನ್ನು ವ್ಯಂಜನದ ನಂತರ ಪೂರ್ಣ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಕ್ರಮವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ i ಅನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಉಚ್ಛಾರಣೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. / कि / ki ಕಿ ಬ್ರೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ಪೂರ್ಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ:   ( KI ), ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ki ಗಾಗಿ ⟨ कइ ⟩ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಿಂಟ್ क्लिक klika ಎಂದು ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ (virama-KLIK )ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ನಾನ್-ಇನಿಶಿಯಲ್ ಶಾರ್ಟ್ ಎ ಅನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ವರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ a ಅನ್ನು ಬರೆಯಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ನಂತರದ ಸ್ವರವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಪ್ರಿಂಟ್ ⟨ कइ ⟩ ಕೈ ಎಂದು ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ( K–A–I ), ಇದನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಲು   कि ಕಿ .ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
kṣ ಮತ್ತು jñ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಕಗಳಾಗಿ ಬರೆಯಲಾದ ವ್ಯಂಜನ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿರಾಮದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಸಂಯೋಗಗಳ ಕೊರತೆಯಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಫಾಂಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಗ್ರೇಡ್-1 ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ಗೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಎಲ್ಲಾ ಭಾರತಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇದೆ.
ವರ್ಣಮಾಲೆ
ಮುಖ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಲಿಪಿಗಳ ಬ್ರೈಲ್ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರಗಳ ಚಾರ್ಟ್ಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ. ಒಂದು ಅಕ್ಷರವು ರೋಮನೀಕರಿಸಿದ ಶಿರೋನಾಮೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗದ ಅಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆ
ಕೆಲವು ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳು (ಅಲ್ಪವಿರಾಮ, ನಿಕಟ ಉಲ್ಲೇಖ) ನಕಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳು. ಕ್ಯಾಪ್ಸ್ ಮಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರ ಮಾಡುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಉಚ್ಚಾರಣೆ', ⠈, ಉರ್ದು ّ ಷದ್ದಾ (ತಶ್‌ದೀದ್) ಅನ್ನು ಲಿಪ್ಯಂತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೊನ್, ⠒, ಉರ್ದು ة ತಾ ಮಾರ್ಬುಟಾ ಗಾಗಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ. ( ಬಂಗಾಲಿ ಬ್ರೈಲ್ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ಬ್ರೈಲ್ ನೋಡಿ.)
thumb| "ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ" ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮಾದರಿ
ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉರ್ದು
ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಚಿಹ್ನೆ, ⠐, ವ್ಯಂಜನ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ವ್ಯಂಜನಕ್ಕೆ ಚುಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉರ್ದುವಿಗೆ, ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಅಕ್ಷರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಅರೇಬಿಕ್/ಪರ್ಷಿಯನ್ ಲಿಪಿಯ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗುರುಮುಖಿ ਗ਼ / ಉರ್ದು غ / ದೇವನಾಗರಿ ग़. ಗುರುಮುಖಿ ಮತ್ತು ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ g ಗೆ ಚುಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾದ ġa, ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮೂರರಲ್ಲೂ  ಪಾಯಿಂಟ್-ಜಿ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಭಾಷೆಗಳು
ಎಥ್ನೋಲಾಗ್ 17 ಮಿಜೋ, ಗಾರೊ ಮತ್ತು ಮೈಟೆಯ್‌ಗೆ ಬ್ರೈಲ್ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳೇ ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ.
ಅಂಕೆಗಳು
ಅಂಕೆಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ⠼ ನಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಸಾತಿಹಾಳ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕಾಂತ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಪರಮಾಣ್ವಿಕ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ರಚನೆಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಇರುವ ಅಂತರಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೊಕೆಮಿಸ್ಟ್ರಿ). ಕಾಂತದಿಂದ ಆಕರ್ಷಕವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ ಪ್ರಧಾನವಾದದ್ದು ನಿಜ. ಈ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾಂತಪ್ರವೃತ್ತಿ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸಸೆಷ್ಟಿಬಿಲಿಟಿ) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಕಾಂತಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇರುವ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೂ ಇವೆ-ಕೆಲವು ಇತರ ಲೋಹಗಳು, ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಮುಂತಾದ ಅನಿಲಗಳು, ಮುಕ್ತರ್ಯಾಡಿಕಲ್‍ಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿರುವ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸ್ಥಿರತೆ ಇರದ ಬಿಡಿಮೂಲ ಘಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ. 1845ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾರಡೆ ತನ್ನ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನೂ ಕಾಂತಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಧಿಕ ಕಾಂತಸಾಮಥ್ರ್ಯ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಸ್ಟ್ರೆಂತ್) ಇರುವ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಅದು ಕಾಂತಕ್ಷೇತದ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಅನುಕಾಂತೀಯವೆಂದೂ (ಪ್ಯಾರಾಮ್ನಾಗ್ನೇಟಿಕ್) ವಿಕರ್ಷಿತವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರತಿಕಾಂತೀಯವೆಂದೂ (ಡಯಾಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್) ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ವಸ್ತು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಮಾನಕವೇ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಕಾಂತ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡುವ ಕಾಂತಪ್ರವೃತ್ತಿ ಅನುಕಾಂತೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರತಿಕಾಂತೀಯಗಳ ಈ ಗುಣವನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪಿ. ಕ್ಯೂರಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ. ಕಾಂತದಿಂದ ಕಬ್ಬಿಣ ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಕವಾಗುವುದರಿಂದಲೂ ಅದಕ್ಕೆ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಗುಣಗಳಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಅದನ್ನು ಫೆರ್ರೋಕಾಂತೀಯವೆಂದೂ (ಫೆರ್ರೋಮ್ಯಾಗ್ಯೆಟಿಕ್) ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದಿಂದ ಈ ರೀತಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳು ಪರಮಾಣುಗಳು ಅಣುಗಳು; ಹರಳುಗಳು, ರಸಾಯನವಸ್ತುಗಳು, ಕಡೆಗೆ ಬಿಡಿಮೂಲಘಟಕಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು, ಲೋಹಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಲೇಡಿಯಂ, ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಮುಂತಾದುವುಗಳಿಗೆ ಅದರಲ್ಲೂ ವಿರಳ ಖನಿಜ (ರೇರ್ ಅರ್ತ್) ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಲೋಹಗಳಿಗೆ ಅನುಕಾಂತೀಯ ಗುಣಗಳಿವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕಗಳಿಗೆ ಈ ಗುಣ ಕಡಿಮೆ.
ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ರಸಾಯನವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರತಿಕಾಂತೀಯವಾಗಿರುವುವು. ಆದರೆ ಆ ಗುಣ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಈ ಗುಣಕ್ಕೂ ರಸಾಯನವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧ ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಋಣವಿದ್ಯುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳಿಂದ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಅಕ್ಷಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅವು ಸಹ ಕಾಂತಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಪಡೆದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಧಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಇದ್ದು ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಿರುಗುವುದರಿಂದ ಒಂದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಇನ್ನೊಂದು ಹೊಡೆದು ಹಾಕುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳ ನಿವ್ವಳ ಕಾಣಿಕೆ ಸೊನ್ನೆ (ಆಗ ಕಕ್ಷಕ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕಾಂತೀಯತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.) ಆದರೆ ಜೊತೆಗೂಡದ ಒಂಟಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಒಂದು ಧಾತುವಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗ ಧಾತುವಿಗೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಅನುಕಾಂತೀಯ ಗುಣ ಇರುವುದು. ಒಂಟಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇದ್ದರೆ ಅಂಥ ಧಾತುಗಳು ಅಧಿಕ ಅನುಕಾಂತಪ್ರವೃತ್ತಿ ಉಳ್ಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂಟಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಗೂ ಒಂಟಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ರಸಾಯನ ವಸ್ತುಗಳಿಗೂ ಕಾಂತಭ್ರಮಣಾಂಕ (ಮ್ಯಾಗ್ಯೆಟಿಕ್ ಮೊಮೆಂಟ್) ಇರುವಂತೆಯೇ ಧನವಿದ್ಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರೋಟಾನಿಗೂ ಕಾಂತಭ್ರಮಣಾಂಕವಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿನ ಎರಡು ಸಾವಿರದಲ್ಲೊಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು:
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
ಅಲಕೆ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲಕಾಪುರಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಲಕೆ ಒಂದು ಪೌರಾಣಿಕ ನಗರ. ಇದು ಯಕ್ಷರ ರಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ಕುಬೇರನ ತವರು. ಯಕ್ಷರು ಕುಬೇರನ ಸೇವಕರು. ಮಹಾಭಾರತವು ಈ ನಗರವನ್ನು ಯಕ್ಷ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ, ಸಮೃದ್ಧತೆ, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ವೈಭವದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರನ ರಾಜಧಾನಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿದೆ. ಈ ನಗರವನ್ನು ಕಾಳಿದಾಸನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗೀತಾತ್ಮಕ ಕವಿತೆ ಮೇಘದೂತದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಲಕಾ ಹಿಂದೂ ಹುಡುಗಿಯರ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಹಕ್ಕುಗಳು
ಹಕ್ಕುಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಥವಾ ಅರ್ಹತೆಯ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ತತ್ವಗಳು; ಅಂದರೆ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಅಥವಾ ನೈತಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರಿಗೆ ಏನು ಅವಕಾಶವಿದೆ ಎಂಬುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮೂಲಭೂತ ಪ್ರಮಾಣಕ ನಿಯಮಗಳು. ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕುಗಳು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುವಂಥವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿ.
ಹಕ್ಕುಗಳು ಹಲವುವೇಳೆ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿರುವಂಥವು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತ ಆಧಾರಸ್ತಂಭಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಕ್ಕುಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳ ರೂಪವನ್ನು, ಕಾನೂನುಗಳ ವಿಷಯವನ್ನು, ಮತ್ತು ನೈತಿಕತೆಯ ಆಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂದರೆ ಸ್ವಭಾವಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು, ಕೃತಕವಲ್ಲ, ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತವಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರ್ತವ್ಯ ತರ್ಕ, ಮಾನವ ಸಹಜಗುಣ, ಅಥವಾ ದೇವರ ಶಾಸನಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಹಕ್ಕುಗಳು. ಅವು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ; ಅಂದರೆ, ಅವು ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಾಜದ ಕಾನೂನುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ, ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವರು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜೀವಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈತಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಪರಭಾರೆ ಮಾಡಲಾಗದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಸಮಾಜದ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಕಾನೂನುಗಳು, ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ನಾಗರಿಕರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕಿನ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಸ್ವತಃ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಆಧಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು "ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹಕ್ಕು" ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಹಕ್ಕುಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಲು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಅಡೆಲೆ
ಅಡೆಲೆ ಲಾರೀ ಬ್ಲೂ ಅಡ್ಕಿನ್ಸ್  ( / <span title="/ə/: 'a' in 'about'">ə <span title="/ˈ/: primary stress follows">ˈ d <span title="/ɛ/: 'e' in 'dress'">ɛ l / ; 5 ಮೇ 1988 ರಂದು ಜನನ) ಒರ್ವ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗಾಯಕಿ,ಸ೦ಗೀತಗಾರತಿ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಗಾರ್ತಿ. 2013 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತೆಗಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬಾಂಡ್ ಸಿನಿಮಾದ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ  ಸ್ಕೈಫಾಲ್ ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟಿಷ್  ಬ್ರಿಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಅಡೆಲೆ ಅವರು  15  ಗ್ರ್ಯಾಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಗ್ರ್ಯಾಮಿಗೆ  18 ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅಡೆಲೆ ಲೌರಿ ಬ್ಲೂ ಆಡ್ಕಿನ್ಸ್ 5 ಮೇ 1988 ರಂದು ಲಂಡನ್ನ ಟೊಟೆನ್ಹಾಮ್ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಪೆನ್ನಿ ಅಡ್ಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಂದೆ ಮಾರ್ಕ್ ಇವಾನ್ಸ್. left|thumb|ಅಡೆಲೆ,  13 ನೇ ಜನವರಿ 2013 ರಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್, 70 ನೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ
ಶೀಕಳವಾಡಿ
ಶೀಕಳವಾಡಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಬರ್ ಕಂಪನಿ
ಉಬರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್     ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಬರ್, ತನ್ನ ಮೊಬೈಲ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಜನರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಬಾಡಿಗೆ ಕಾರುಗಳನ್ನು ಕಾದಿರಿಸಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯ೦ತ ಸುಮಾರು ೬೩೩ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಶೀಕಳವಾಡಿ
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಉಬರ್ ಕಂಪನಿ
thumb|217x217px|ಉಬರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಐಕಾನ್ ಉಬರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ತಂತ್ರಾಂಶ ಬಳಸಲು ಕಾರ್ ಚಾಲಕರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ ಅಥವಾ ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಶೀಕಳವಾಡಿ
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉಬರ್ ಕಂಪನಿ
2011 ರಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿಯು ಉಬರ್ ಕ್ಯಾಬ್ ನಿಂದ ಉಬರ್ ಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು.
ಶೀಕಳವಾಡಿ
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಉಬರ್ ಕಂಪನಿ
ಉಬರ್ ಈಟ್ಸ್
ಉಬರ್ ಈಟ್ಸ್ ಅನ್ನು 2014 ರ ಆಗಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು   ಆನ್ಲೈನ್ ಆಹಾರ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡುವ ಸೇವೆಗಾಗಿದೆ.
ಶೀಕಳವಾಡಿ
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪೆಮಾ ಖಂಡು
ಪೆಮಾ ಖಂಡು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜುಲೈ 2016 ರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸರಕಾರವು ಎರಡು ಬಾರಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನಿಂದ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪಾರ್ಟಿ ಆಫ್ ಅರುಣಾಚಲ, ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ನಬಾಮ್ ತುಕಿ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಗರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸಚಿವರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು..
ತಂದೆ ದೋರ್ಜಿ ಖಂಡು ಆದರ್ಶ
37 ವರ್ಷದ ಪೆಮಾ ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ. ಚೀನಾ ಗಡಿ ತವಾಂಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲುಗುತಾಂಗ್ ಬಳಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ದೋರ್ಜಿ ಖಂಡು ನಿಧನರಾದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಕುಟುಂಬದ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಪೆಮಾ, ದೆಹಲಿಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮೂಲಕ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರು. ನಂರತದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂಕೋರ್ಟ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶದಿಂದ  ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅಬ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ, ಭಿನ್ನಮತೀಯರನ್ನು ಸಮಾಧಾನಗೊಳಿಸಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‍ನ್ನು ಮರಳಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದು ಆ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಮೊಂಪಾ (Monpa) ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು.
ಜೀವನ
ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ಯಾಂಗ್‌ಖಾರ್‌ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆಳೆದ ಪೆಮಾ ಅವರು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಳು ಪುತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರು ಇದ್ದಾರೆ. 2000 ಇಸವಿಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸೇರಿದ್ದ ಪೆಮಾ 2005 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. 2010 ರಲ್ಲಿ ತವಾಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಸಮಿತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು.ವಿವಿಧ ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ: ಮೃದು ಭಾಷಿಯಾಗಿರುವ ಪೆಮಾ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವ ಹವ್ಯಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಜಪಾನ್‌, ಥಾಯ್ಲೆಂಡ್‌, ಮಕಾವ್‌, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಅಮೆರಿಕ, ಕೆನಡಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವು ಸಂಘ–ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು, ಬೋಧಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಚಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿರುವುದರ ಜತೆಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತವಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕಮೆಂಗ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ
ಪೆಮಾ ತವಾಂಗ್ ನಿಂದ ಬಂದವರು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತುಂಬಲು 2011 ರಲ್ಲಿ ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿಸಿದರು. .ಮುಕ್ತೊ (ಎಸ್ಟಿ) ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಅವಿರೋಧವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅವರನ್ನು ಕೂಡಲೇ ರಾಜ್ಯದ ಜಲ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಇಲಾಖೆಯ ಸಂಪುಟ ದರ್ಜೆ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಚಿವಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 21, 2011 ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ (ಆರ್ಡಬ್ಲುಡಿ) ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ  ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ನಾಗರಿಕ ವಿಮಾನಯಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ & ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ರಾಜ್ಯದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ
ಅವರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಜೂನ್ 1 2014 ರಂದು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ನಬಮ್ ತುಕಿ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆ ಯಾದರು. ಕಿರಿಯ ಸಿ.ಎಂ. ಹಸನ್‌ ಫಾರೂಕ್‌ ಪೆಮಾ ಖಂಡು ಪ್ರಸ್ತುತ ದೇಶದ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಗೌರವ ಎಂ.ಒ. ಹಸನ್ ಫಾರೂಕ್‌ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಫಾರೂಕ್‌ ತಮ್ಮ 29ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (1967ರಲ್ಲಿ ) ಪುದುಚೇರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಪೆಮಾ ಖಂಡು ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ಮಂತ್ರಿಗಳು .
ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇಗುಲ ಸಂಕೀರ್ಣ, ಅವನಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಅವನಿಯು ಬಹಳ ಪುರಾತನವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ರಿ.ಶ. 399 ರ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನವು ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಶಾಸನಗಳು ಇದನ್ನು "ದಕ್ಷಿಣದ ಗಯಾ " ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅವನಿಯು ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ರಾಮನು ಲಂಕಾದಿಂದ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಅವನಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದನು. ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಲವ ಮತ್ತು ಕುಶ ಇಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಜನಿಸಿದರು (ಸ್ಥಳೀಯ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ "ಲವ-ಕುಶ ಬೆಟ್ಟ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮಧುಸೂದನ್ ಢಾಕಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನೊಳಂಬ ದೇವಾಲಯದ ಸಮೂಹವು ಈ ಹಿಂದೆ "ನೊಳಂಬವಾಡಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಇದು ಗಂಗವಾಡಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ (ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶ) ಆದರೆ ಆಂಧ್ರದೇಶದ (ಆಧುನಿಕ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ) ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಲೆ ಪ್ರಕಾರ, ಗೋಡೆಯ ಆವರಣದ ( ಪ್ರಾಕಾರ ) ಒಳಗಿನ ಆರಂಭಿಕ ರಚನೆಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಶತ್ರುಘ್ನಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ (ಅಥವಾ "ಶತ್ರುಘ್ನೇಶ್ವರ") ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ತಲಕಾಡಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಗಂಗಾ ರಾಜವಂಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ (ಗಂಗಾ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ). ಆವರಣದಲ್ಲಿ). ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇಗುಲವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಹಾರ್ಲೆ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪಿನ ಆರಂಭಿಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಸಂರಚನೆ
ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಭರತ ಮತ್ತು ಶತ್ರುಘ್ನರಿಗೆ. ವಾಲಿ ಮತ್ತು ಸುಗ್ರೀವ ಇತರ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು (ಅಥವಾ "ರಾಮೇಶ್ವರ") ಗರ್ಭಗೃಹ ( ಗರ್ಭಗೃಹ ), ಸಭಾಮಂಟಪ (ಅಂತರಾಳ ) ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸ್ತಂಭಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಭಾಂಗಣ ( ನವರಂಗ ) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ತಳಭಾಗವು (ಅಧಿಷ್ಠಾನ) ಕೀರ್ತಿಮುಖ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಚ್ಚುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ( ಶಿಖರ ) ಮೇಲಿರುವ ಗೋಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸಿರುವ ಚೌಕಸ್ಥಂಭ ಹೊಂದಿವೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮಣಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು (ಅಥವಾ "ಲಕ್ಷ್ಮಣೇಶ್ವರ") ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದೆ, 10 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂತ ತ್ರಿಭುವನಕರ್ತನು ರುದ್ರಾಕ್ಷ ಹಾರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿನ ಕಂಬಗಳು (ಹಾಗೆಯೇ ಭರತಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಭರತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ) ಹಲವಾರು ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯು ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ (ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಿವ) ಅವರ ಉತ್ತಮ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸುತ್ತಲೂ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ
ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿಯ ಗುಡಿಯೂ ಇದೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇಗುಲಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳು, ಸಿಂಹಗಳು, ಯಾಳಿ, ಮಕರ (ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಮೃಗ) ಫಲಕಗಳು ಇರುವ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಐದು ಮೋಲ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಇವುಗಳ ಮೇಲೆ ಗೋಡೆಯ ಪೈಲಸ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಯಕ್ಷರ ಉಬ್ಬುಗಳು, ದ್ವಾರಪಾಲಕರು (ಬಾಗಿಲು ಅಥವಾ ದ್ವಾರಪಾಲಕರು), ಶಿವ, ಭೈರವ, ಭೈರವಿ ಚಿತ್ರಗಳು., ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಗಣೇಶ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವೈ ಎಸ್. ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ
ಯದುಗುರಿ ಸ್ಯಾಂಡಿಂತಿ ಜಗದನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ (ಜನನ 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1972),  ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ.ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಾಪಕ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ವಿಧಾನಸಭೆಯಲ್ಲಿ  16 ಮೇ 2014 ರಿಂದ 23 ಮೇ 2019 ರವರೆಗೆ ವಿಪಕ್ಷ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದು. ಇವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ವೈ. ಎಸ್. ರಾಜಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ಅವರ ಪುತ್ರ.2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮತ್ತು 2009 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಡಪ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಿಂದ    ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ 21 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1972 ರಂದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪುಲಿವೆಂಡುಲಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಪುಲಿವೆಂಡುಲ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ನಿಂದ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಜಗನ್ ಮೋಹನ್ ರೆಡ್ಡಿ ತಂದೆಯ ತಂದೆ ವೈಎಸ್ ರಾಜಶೇಖರ ರೆಡ್ಡಿ ವೈಎಸ್ಆರ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು 2004 ರಿಂದ 2009 ರವರೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಜಗದಮೋಹನ್ 2004 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ   ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲ್ಲಿ  ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪರ  ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.2009 ರಲ್ಲಿ ಜಗದಮೋಹನ್ ಅವರು ಕಡಪ  ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸಂಸತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ವೈಎಸ್ಆರ್ ಮರಣದ ನಂತರ
ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವೈಎಸ್ಆರ್ ಮರಣದ ನಂತರ, ಬಹುತೇಕ ಶಾಸಕರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲು ಒಲವು ತೋರಿದರು. ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ  ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಅಥವಾ ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದವರ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸಾಂತ್ವಾನ   ಹೇಳಲು  ಓದಾರ್ಪು ಯಾತ್ರೆ  ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಕೇಂದ್ರ ನಾಯಕತ್ವವು  ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತ್ತು, ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಕಾರಣ, ಜಗನ್ಮೋಹನ್ ಮತ್ತು  ಪಕ್ಷದ ಮಧ್ಯೆ ಬಿರುಕು ಮುಡಿತು.
ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆ
29 ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಂದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ರಾಜಿನಾಮೆ ನಿದಿದರು.2010 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 7 ರಂದು ಪುಲಿವೆಂಡುಲದಿಂದ ಅವರು 45 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿರುವದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.ಮಾರ್ಚ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ಪೂರ್ವ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಗ್ಗಂಪೆಟಾದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಂತರ, ವೈಎಸ್ಆರ್ ಪಕ್ಷವು ಕಡಪ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಹೋಯಿತು ಮತ್ತು   ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು.
2011 ರ ಚುನಾವಣೆಯ ಯಶಸ್ಸು
ವೈಎಸ್ಆರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಜಗದನ್ ಅವರು ಕಡಪ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಉಪಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದರು.
ಬಂಧನ ಮತ್ತು 16 ತಿಂಗಳು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ
ಜಗನ್ ರೆಡ್ಡಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ದಳವು ಬಂಧಿಸಿತ್ತು. ದುರುಪಯೋಗ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ತನಿಖೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದಾಗ ಆತನ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 4 ಜುಲೈ 2012, 9 ಆಗಸ್ಟ್ 2012, ಮತ್ತು 13 ಮೇ 2013 ರಂದು ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
2019 ಚುನಾವಣಾ ಗೆಲುವು
2019 ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ಮತ್ತು ಮೇ 2019 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೋಕಸಭೆ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನ ಸಭೆ  ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ  ಒಟ್ಟು 175 ವಿಧಾನಸಭಾ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ 151 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು 25 ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 22 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಮೇ 30, 2019 ರಂದು ಅವರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು
ವ್ಯಾಪಾರ
ಜಗದನ್ ಮೋಹನ್ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ದೈನಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಚಾನೆಲ್ ಸಾಕ್ಷಿ ಟಿವಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತಿ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ನ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಈಜಿಪ್ತಿನ ಪುರಾತನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ತ್‌ನ ಧರ್ಮ ವು ಬಹುದೇವತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಪುರಾತನ ಈಜಿಪ್ತ್‌‌ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವತೆಗಳು ನಿಸರ್ಗದ ಶಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಈ ದೇವತೆಗಳ ಕುರಿತ ಪುರಾಣಗಳು, ಅವು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶಕ್ತಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇವೆ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ತ್‌‌ನ ಧರ್ಮದ ಪದ್ಧತಿಗಳು ದೇವರುಗಳ ವರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಾಗಿವೆ. ಔಪಚಾರಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಈಜಿಪ್ತ್‌‌ನ ರಾಜ, ಫೇರೋ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಫೇರೋ ಮನುಷ್ಯನೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಆತ ದೇವರ ವಂಶದವನು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆತ ತನ್ನ ಜನರು ಮತ್ತು ದೇವರ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಜೊತೆಗೆ ದೇವರು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಪಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೇವರನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಾಧ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ, ಪ್ರಭುತ್ವವು ಈ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲವನ್ನು ಕಾದಿರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕೂಡ ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಂತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡಬಹುದಿತ್ತು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಏನಾದರೂ ಯಕ್ಷಿಣಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜನರು ತಮಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ದೇವರನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಔಪಚಾರಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಈಜಿಪ್ತ್‌‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಫೇರೋನ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಕುಸಿಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವರ ಧರ್ಮದ ಇನ್ನೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮರಣಾನಂತರದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯಸಂಸ್ಕಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ನಂಬಿಕೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು. ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರು ಮರಣಾನಂತರ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಗಳ ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರು. ಗೋರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಮಸಣದಲ್ಲಿಡುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಣಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಧರ್ಮವು ಈಜಿಪ್ತ್‌‌ನ ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 3,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದಾಗಿದೆ. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದೇವರುಗಳ ಮಹತ್ವವು ಏರುಪೇರಾದಂತೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ವಿವರಗಳು ಬದಲಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದ ಆಳವಾದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಬಂಧಗಳು ಪಲ್ಲಟಗೊಂಡವು. ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯ ದೇವರಾದ ರಾ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ದೇವರಾದ ಅಮುನ್‌ ಮತ್ತು ಮಾತೃ ದೇವತೆ ಐಸಿಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವು ದೇವರುಗಳು ಬೇರೆ ದೇವರುಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಕಿರು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಫೇರೋ ಅಖೆನೇಟನ್‌ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಏಕ ದೇವರಾದ ಅಟೆನ್‌, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವತಾಗಣವನ್ನು ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಹಲವಾರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿದ್ದರೂ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಆರಂಭಿಕ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಬರುವವರೆಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬರಹಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಧರ್ಮವು ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿದ್ದರೂ, ಅವರು "ಧರ್ಮ"ಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಧರ್ಮವು ಒಂದು ಅಖಂಡವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇವು ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ದೈವಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಡುವಣ ಸಂವಹನದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವದ ಕುರಿತಾದ ಈಜಿಪ್ತಿಯನ್ನರ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡ ದೇವರುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಿಯಾಗಿಸಬಹುದು.