cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್(೨೦೧೩)
ವಾಹಕ ವಾಯು ಗುಂಪು
ಭಾರತವು ತನ್ನ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ INS ನಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಜಿತ ಸ್ವದೇಶಿ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ. ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದ ಸುಖೋಯ್ Su-33 ಅನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಚಿಕ್ಕವನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಕವಣೆಯಂತ್ರದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಗುರವಾದ MiG-29K ಅನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. 18 ಜನವರಿ 2010 ರಂದು, IAC-1 ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು 29 MiG-29K ಫೈಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಭಾರತ ಮತ್ತು ರಷ್ಯಾ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ಸ್ಥಳೀಯ HAL ತೇಜಸ್‌ನ ಆರು ನೌಕಾ-ರೂಪಾಂತರಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿತು. ಜೂನ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಫ್ಲೈಟ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು ಈ ವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ ಡಸಾಲ್ಟ್ ರಫೇಲ್ ಎಂ (ನೌಕಾ ರೂಪಾಂತರ) ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ. 6 ಜನವರಿ 2022 ರಂದು, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು INS ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ನಿಂದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ರಫೇಲ್-M ಅನ್ನು ಗೋವಾದ INS ಹಂಸಾದಲ್ಲಿರುವ ತೀರ ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಕೆಲವು ವರದಿಗಳು ಬೋಯಿಂಗ್ F/A-18E/F ಸೂಪರ್ ಹಾರ್ನೆಟ್ ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2022 ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ವಾಹಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ HAL ತೇಜಸ್ ಅಧಿಕ ತೂಕ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನೋಡಲಾಗುವುದು. IAC-1 ಗಾಗಿ ನೌಕಾಪಡೆಯು MiG-29K ಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿಮಾನವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿತು.
ಜನವರಿ 2017 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯು 57 "ಮಲ್ಟಿ-ರೋಲ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಬೋರ್ನ್ ಫೈಟರ್ಸ್" ಗಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಯನ್ನು (RFI) ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಮುಖ್ಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಬೋಯಿಂಗ್ F/A-18E/F ಸೂಪರ್ ಹಾರ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಡಸಾಲ್ಟ್ ರಫೇಲ್-ಎಂ ನಡುವೆ ಇತ್ತು. ಈ ಎರಡೂ ವಿಮಾನಗಳು ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಮತ್ತು ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಬೋಯಿಂಗ್ USನ ಮೇರಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನೌಕಾ ಏರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಪ್ಯಾಟುಕ್ಸೆಂಟ್ ನದಿಯ ತೀರ-ಆಧಾರಿತ ಪರೀಕ್ಷಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ವಾಹಕಗಳಿಂದ F/A-18E/F ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. 2020 ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ಬಜೆಟ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ ಆರಂಭಿಕ 57 ಬದಲಿಗೆ 36 ಫೈಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು.
HAL ತೇಜಸ್ ಮತ್ತು ತೇಜಸ್ Mk2 ಅನ್ನು ವಾಹಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅಧಿಕ ತೂಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅವಳಿ-ಎಂಜಿನ್, ವಾಹಕ ಆಧಾರಿತ, ಬಹುಪಾಲು ಯುದ್ಧ ವಿಮಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು HAL ಟ್ವಿನ್ ಎಂಜಿನ್ ಡೆಕ್ ಬೇಸ್ಡ್ ಫೈಟರ್ (TEDBF) ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ. ವಿಮಾನದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಏರೋ ಇಂಡಿಯಾ 2021 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಹಾರಾಟವನ್ನು 2026 ರಲ್ಲಿ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 2032 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. TEDBF ಯುದ್ಧ ವಾಯು ಗಸ್ತು, ವಾಯುದಿಂದ ಗಾಳಿಯ ಯುದ್ಧ, ಹಡಗು ವಿರೋಧಿ ಮುಷ್ಕರ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರ ಇಂಧನ ತುಂಬುವಿಕೆಯಂತಹ ಬಹು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನವು ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್, ಐಎನ್‌ಎಸ್ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ ಐಎನ್‌ಎಸ್ <i id="mw8Q">ವಿಶಾಲ್‌ನಿಂದ</i> ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಮಾಣ
thumb|IAC-1 on its maiden sea voyage. ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ನೌಕಾ ವಿನ್ಯಾಸ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆ ಮತ್ತು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೊದಲ ಯುದ್ಧನೌಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು.
ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮೆಟಲರ್ಜಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ (DMRL) ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಲ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (SAIL) ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ DMR 249 ದರ್ಜೆಯ ಉಕ್ಕನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ವಿಮಾನವಾಹಕದ ದೇಹ, ಹಾರುವೇದಿಕೆ ಮತ್ತು ಫ್ಲೋರ್ ಕಂಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಮೂರು ವಿಧದ ಒಟ್ಟು ೨೬೦೦೦ ಟನ್ ವಿಶೇಷ ಉಕ್ಕನ್ನು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಬೊಕಾರೊ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಭಿಲಾಯ್ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ರೂರ್ಕೆಲಾ ಸ್ಟೀಲ್ ಪ್ಲಾಂಟ್, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉಕ್ಕನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಮೊದಲ ಹಡಗು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಸ್ವಿಚ್ ಬೋರ್ಡ್, ಸ್ಟೀರಿಂಗ್ ಗೇರ್ ಮತ್ತು ವಾಟರ್ ಟೈಟ್ ಹ್ಯಾಚ್‌ಗಳನ್ನು ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ತಾಲೆಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟೂಬ್ರೊ ತಯಾರಿಸಿದೆ; ಪುಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಿರ್ಲೋಸ್ಕರ್ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಂಪ್ಟನ್‌ನಿಂದ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ; ಭಾರತ್ ಹೆವಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ಸ್ (BHEL) ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (IPMS) ಅನ್ನು ಪೂರೈಸಿದೆ, ಇದನ್ನು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಕಂಪನಿಯಾದ Avio ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಿದೆ; ಗೇರ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಎಲೆಕಾನ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಿದೆ; ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಬಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಕ್ಕೋ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. Fincantieri ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರೆ ರಷ್ಯಾದ ನೆವ್ಸ್ಕೊಯ್ ಡಿಸೈನ್ ಬ್ಯೂರೋ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿತು.
28 ಫೆಬ್ರವರಿ 2009 ರಂದು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಎ.ಕೆ. ಆಂಟನಿ ಅವರು ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ಗೆ ಉಕ್ಕಿನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ಹಡಗು ಮಾಡ್ಯುಲರ್(ಅಂದರೆ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದ ಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ನಂತರ ಅಗತ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಜೋಡಿಸುವ ವಿಧಾನ) ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ, ಹಲ್ಗಾಗಿ 874 ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 8,000 ಟನ್ ತೂಕದ 423 ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಹಡಗಿನ 75% ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ವಾಹಕವನ್ನು ಮೊದಲು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಲೋಕಸಭೆಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಿತು, ನಂತರ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡುವವರೆಗೆ ಮುಂದಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. 29 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2011 ರಂದು, 14,000 ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಕವಿದ್ದ ವಾಹಕದ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಹಡಗಿನ ಹೊರಮೈಯನ್ನು CSL ನ ಹಡಗು ಕಟ್ಟುವ ಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಲಾಯಿತು 2012 ರ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದವರೆಗೆ ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ಮತ್ತು ಫಿಟ್ಟಿಂಗ್ಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅದರ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಡ್ರೈ-ಡಾಕ್ ಆಗುತ್ತದೆ. 2012 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್, ಮೇಲಿನ ಡೆಕ್ಗಳು, ಕೇಬಲ್ಲಿಂಗ್, ಸಂವೇದಕಗಳು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಲಾಂಚ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/%E0%B4%90.%E0%B4%8E%E0%B5%BB.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF_%E0%B4%95%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%BD_%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD_%E0%B4%93%E0%B4%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D_2013.jpg/220px-%E0%B4%90.%E0%B4%8E%E0%B5%BB.%E0%B4%8E%E0%B4%B8%E0%B5%8D._%E0%B4%B5%E0%B4%BF%E0%B4%95%E0%B5%8D%E0%B4%B0%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B5%8D%E0%B4%A4%E0%B5%8D_%E0%B4%95%E0%B5%8A%E0%B4%9A%E0%B5%8D%E0%B4%9A%E0%B4%BF_%E0%B4%95%E0%B4%AA%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B5%BD_%E0%B4%B6%E0%B4%BE%E0%B4%B2%E0%B4%AF%E0%B4%BF%E0%B5%BD_%E0%B4%93%E0%B4%97%E0%B4%B8%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D%E0%B4%B1%E0%B5%8D_2013.jpg|thumb| INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಆಗಸ್ಟ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಡಾವಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 2013 ರಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವ ಆಂಟನಿ ಅವರು ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 12 ರಂದು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಹಡಗನ್ನು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಆಂಟೋನಿ ಅವರು 12 ಆಗಸ್ಟ್ 2013 ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಅಡ್ಮಿರಲ್ ರಾಬಿನ್ ಧೋವನ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 83% ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕೇಶನ್ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು 75% ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ವಿಮಾನವಾಹಕ ನೌಕೆಯ 90% ದೇಹದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು, ಸುಮಾರು 50% ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುಮಾರು 30% ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು. ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬಹು-ಕಾರ್ಯ ರಾಡಾರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋಸ್-ಇನ್ ವೆಪನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (ಸಿಐಡಬ್ಲ್ಯುಎಸ್) ಜೊತೆಗೆ ದೀರ್ಘ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಕ್ಷಿಪಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಉಡಾವಣೆಯ ನಂತರ, ಎರಡನೇ ಹಂತದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ಮರು-ಡಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಹಡಗಿನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್, ಫ್ಲೈಟ್ ಡೆಕ್ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನ್‌ಡಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಫಿಟ್ಟಿಂಗ್-ಔಟ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/INS_Vikrant_being_undocked_at_the_Cochin_Shipyard_Limited_in_2015_%2808%29.jpg/220px-INS_Vikrant_being_undocked_at_the_Cochin_Shipyard_Limited_in_2015_%2808%29.jpg|thumb| INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಜೂನ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಅನ್‌ಡಾಕಿಂಗ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಚನಾತ್ಮಕ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ನಂತರ 10 ಜೂನ್ 2015 ರಂದು ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ಅನ್‌ಡಾಕ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕೇಬಲ್ ಅಳವಡಿಕೆ, ಪೈಪಿಂಗ್, ಶಾಖ ಮತ್ತು ವಾತಾಯನ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು 2017 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಮುದ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಹಡಗಿನ ನಿರ್ಮಾಣವು 98 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಹಾರು ವೇದಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಪೈಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಪೆಲ್ಲರ್ ಶಾಫ್ಟ್‌ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯು ಜನವರಿ 2016 ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಾಹಕದ ವಾಯುಯಾನ ಸಂಕೀರ್ಣಕ್ಕಾಗಿ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಬೇಕಿದ್ದ ಉಪಕರಣಗಳ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮೇ 2017 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಾಹಕದ ಫಿಟ್ಟಿಂಗ್-ಔಟ್ 62% ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು, 2017 ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಹಾಯಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ
ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ರಚನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
31 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2019 ರಂದು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್ ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೂರನೆಯ ಹಂತದ ಯೋಜನೆಗಾಗಿನ ೩೦೦೦ ಕೋಟಿ ಮೊತ್ತದ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಬಂದರಿನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು, ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಹಡಗಿನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವಿತರಣೆಯ ನಂತರ ವಾಯುಯಾನ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಎಂಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವಿಚ್ ಆನ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಬಂದರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2020 ರಿಂದ ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್ಮಿಷನ್ ಮತ್ತು ಶಾಫ್ಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. 30 ನವೆಂಬರ್ 2020 ರಂದು, ಜಲಾನಯನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು. ಯೋಜನೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಂತವಾದ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Basin_Trials_of_Indigenous_Aircraft_Carrier_2.jpg/220px-Basin_Trials_of_Indigenous_Aircraft_Carrier_2.jpg|thumb| ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ನಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘ-ಶ್ರೇಣಿಯ, ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಗಾಳಿಗೆ ಕ್ಷಿಪಣಿ (LRSAM) ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.  15 ಜೂನ್ 2021 ರಂದು ನೌಕೆಯನ್ನು ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಹಡಗು ಕಟ್ಟೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 4 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು, ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೊದಲ ಹಂತವು 8 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಎರಡನೇ ಹಂತದ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು 24 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಂದು ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಮೂರನೇ ಹಂತ 9-17 ಜನವರಿ 2022,  ಇವೆರಡೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡವು. ಜುಲೈ 10 ರಂದು, ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಹಂತವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಹಂತವು ವಿಮಾನಯಾನ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಕ್ರಾಂತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/94/IAC-1_Vikrant_going_for_its_maiden_sea_trials.jpg/220px-IAC-1_Vikrant_going_for_its_maiden_sea_trials.jpg|thumb| ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿರುವ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಮೇಲೆ ಸೀಕಿಂಗ್ ಹೆಲಿಕಾಫ್ಟರ್ ಇಳಿಯುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3a/The_Prime_Minister%2C_Shri_Narendra_Modi_commissions_the_first_indigenous_aircraft_carrier_as_INS_Vikrant%2C_in_Kochi%2C_Kerela_on_September_02%2C_2022_%282%29.jpg/220px-The_Prime_Minister%2C_Shri_Narendra_Modi_commissions_the_first_indigenous_aircraft_carrier_as_INS_Vikrant%2C_in_Kochi%2C_Kerela_on_September_02%2C_2022_%282%29.jpg|thumb| ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ [[ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ|ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2022 ರಂದು ಕೇರಳದ ಕೊಚ್ಚಿಯಲ್ಲಿ INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ನೌಕಾಸೇನೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು.]] ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2, 2022 ರಂದು ಕೊಚ್ಚಿನ್ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭವ್ಯ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ನೌಕಾಸೇನೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಿದರು.. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, INS ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು 28 ಜುಲೈ 2022 ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ವಿಮಾನ ಪೂರಕದ ಹಾರಾಟದ ಪ್ರಯೋಗಗಳು 2023 ರ ಮಧ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ, ನಂತರ ಹಡಗು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಅದರ ಕಾರ್ಯಾರಂಭದ ನಂತರ, ನೌಕಾಪಡೆಯು ವಿಕ್ರಾಂತ್ ಅನ್ನು ಚೆನ್ನೈ ಬಳಿಯ ಕಟ್ಟುಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಾರ್ಸೆನ್ ಮತ್ತು ಟೂಬ್ರೊದ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ವಿಶಾಖಪಟ್ಟಣಂ ಬಳಿಯ ರಾಂಬಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಯೋಜಿತ ನೌಕಾನೆಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವವರೆಗೆ ವಿಕ್ರಾಂತ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ಚೆನ್ನೈ ಬಳಿಯ ಹಡಗುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇರಲಿದೆ. ನೌಕಾಪಡೆಯು 2022 ಮತ್ತು 2030 ರ ನಡುವೆ 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಟ್ಟುಪಲ್ಲಿ ಶಿಪ್‌ಯಾರ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ 260 ಮೀ ಉದ್ದದ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅನ್ನು ಹಡಗಿನ ಮಧ್ಯಂತರ ಬರ್ತಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದೆ, ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ರಾಂಬಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕಾ ನೆಲೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್
ಅವರು ಕಾದಲ್ ಕೊಟ್ಟೈ ( 1996 ), ಅವಳ್ ವರುವಲಾ ( 1998 ) ಮತ್ತು ಕಾದಲ್ ಮನ್ನನ್ ಒಂದು ಪ್ರಣಯ ನಾಯಕ ತನ್ನನ್ನು ಮೇಲೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು , ತಮಿಳು ರೋಮಾಂಚಕ ಆಸೈ ( 1995 ) ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಮೊದಲು ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಪೋಷಕ ನಟನಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ( 1998 ) ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಎಂದು. ಅವರು ನಂತರ ವಾಲಿ ( 1999 ) ರಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು, ಮುಗವರಿ ( 2000 ), ಕಂಡುಕೊಂಡೈನ್ ಕಂಡುಕೊಂಡೈನ್ ( 2000 ) ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ( 2001 ) ಅಮರ್ಕಲಮ್( 1999 ) ಸೇರಿದಂತೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕನ ಸ್ವತಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಧೀನ ( 2001 ), ಖಳನಾಯಕ ( 2002 ), ಅಟ್ಟಹಾಸಮ್ ( 2004 ), ವರಲಾರು ( 2006 ), ಬಿಲ್ಲಾ ( 2007 ), ಮನ್ಕಥಾ ( 2011 ) ಮತ್ತು ಆರಂಭಮ್‌( 2013 ). ಅಜಿತ್ ಮಾಜಿ ನಟಿ ಶಾಲಿನಿ ತನ್ನ ಮದುವೆಗೆ ಮುಂಚೆ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮಾಡುವ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು. ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಭಾವ ಹಲವಾರು ಅನುಭವಿ ಪತ್ರಕರ್ತರು ಗತ ನಟ ಎಂ.ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ .ಅಜೀತ್ 2012 ವರ್ಷ ಫೋರ್ಬ್ಸ್ ಭಾರತದ ಟಾಪ್ 100 ಖ್ಯಾತನಾಮರು # 61 ಪಟ್ಟಿ..
ಬಾಲ್ಯ
ಅಜಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಒಂದು ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಅಯ್ಯರ್ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಧಿ ತಾಯಿ, ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್, ಉತ್ತರ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಗರದ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಚೆನೈ, ತಮಿಳುನಾಡು ಬೆಳೆದರು. ತನ್ನ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಮುಗಿದ ಮೊದಲು 1986 ರಲ್ಲಿ ಅಸನ ಸ್ಮಾರಕ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಅವರು ಒಂದು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನವನ್ನು ಆಟೋ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ ಕೆಲಸ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾರು / ಬೈಕ್ ರೇಸಿಂಗ್ ಎಂದು ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಚಾಲಕ ಪರವಾನಗಿ ದೊರೆತಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಂ. ಜಿ. ರಾಮಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ರಾಜೇಶ್ ಖನ್ನಾ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ. ತಮ್ಮ ಹದಿಹರೆಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಮಲ್ ಹಸನ್ ಅಭಿಮಾನಿ ಆಯಿತು. 18 ನಲ್ಲಿ, ಅಜೀತ್ ರೇಸಿಂಗ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನೌಕರಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಪ್ರೆಂಟಿಸ್ ಸೇರಿ ಆತ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಣ್ಣ ಸಮಯ ಪತ್ರಿಕಾ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು TV ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ, ಉಡುಪಿನ ರಫ್ತು ಕಂಪನಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥ ಎಂದು ಗುಲಾಬಿ.
ಆರಂಭಿಕ ಸಿನಿಮಾ ವೃತ್ತಿ
20 ವಯಸ್ಸಿನ, ಅಜಿತ್ ರನ್ನು ತೆಲುಗು ಫಿಲ್ಮ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಕಂಪನಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ರವರ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟನಾಗಿ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಆರಂಭವಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮರಣದಿಂದ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು. ಅಜಿತ್ ನಂತರ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತನ್ನ ಕೊನೆಯ ನೇರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ, 1992 ರಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರ, ಪ್ರೇಮ ಪುಸ್ತಕಮ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ 21 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ. ನಂತರ ಸೆಲ್ವ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಇವರ ಮೊದಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ ಅಮರಾವತಿ, ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವರ ಧ್ವನಿ ಸಹ ನಟ, ವಿಕ್ರಮ್ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ, ಅಜೀತ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ಮೋಟಾರ್ ರೇಸ್ ಅವಧಿಯ ತರಬೇತಿ, ಕುಸಿತ ಅನುಭವಿಸಿತು ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಗಾಯ ಮತ್ತು ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷಗಳ ಹಾಸಿಗೆಯ ಉಳಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಒಳಪಟ್ಟಿತು. 1993 ರಲ್ಲಿ ಗಾಯದ ​​ಕಾರಣ ಅಜಿತ್ Raadhika ತಾಯಿಯ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ ಕಾಯಿಲೆಯ ರೋಗಿಯ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕುಟುಂಬ ನಾಟಕ, ಪವಿತ್ರಾ ನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಅರವಿಂದ್ ಸ್ವಾಮಿ ಅಭಿನಯದ ಪಾಸಮಲರ್‌ಗಳ್ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಪೀಠಿಕೆ
ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಎಂದರೆ ‘ಭವ್ಯ ಭಾರತ ನಿರ್ಮಾಣದ ದೇಗುಲಗಳಿದ್ದಂತೆ ಎಂದು ‘ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಂಡಿತ್ ಜವಾಹರ ಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರ ಮಾತಿನಂತೆ ‘ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅದೆಷ್ಟೋ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ‘ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 23. ಅವುಗಳಲ್ಲದೇ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೂ ಹಲವಷ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರು ನೋಟ.
ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಸಾಗರ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಭಾರತದ, ಏಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿರುವ ಇದು ‘ಭಾರತ ರತ್ನ ಸರ್. ಎಂ. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಕನಸಿನ ಕೂಸು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಕೇವಲ 12 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು 130 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಕೆ ಆರ್ ಎಸ್ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮಂಡ್ಯ, ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾವಿರಾರು ಎಕರೆಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ತಂತ್ರಜ್ಞರ ಯಶಸ್ವಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಬೃಂದಾವನ ಉದ್ಯಾನವನವೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ವಿಶ್ವ ವಿಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ.
ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಕಾಳಿ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಪಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. 1101 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಇರುವ ಸುಪಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು 332 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು 1985ರಂದು ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಳಿನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಹಲವಾರು ದೊಡ್ಡ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದು.
ತುಂಗಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು
2441ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 49.38 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿರುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನೀರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹೊಸಪೇಟೆಯಿಂದ ಕೇವಲ 5 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. 33 ಬಹುದೊಡ್ಡ ಗೇಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತುಂಗಭದ್ರ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಬಹುದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ನೀರನ್ನು ಕಾಲುವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಬಳ್ಳಾರಿ, ರಾಯಚೂರು, ಕೊಪ್ಪಳ, ಹಾವೇರಿ ಹಾಗೂ ಆಂದ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕರ್ನೂಲು, ಮೆಹಬೂಬ್ ನಗರ ಮುಂತಾದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ನಿರಾವರಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನ ಬಯಲುಸೀಮೆಯ ಕೊಪ್ಪಳ, ರಾಯಚೂರು ಹಾಗೂ ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ರೈತರ ಜೀವನಾಡಿಯೆನಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಾಲು ಭಾಗ ಹೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ನೀರಿನ ಶೇಖರಣೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದು. ಈ ಭಾಗದ ರೈತರಲ್ಲಿ ಆತಂಕ ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಮಹತ್ವದ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಟ್ಟು ಬರದ ನಾಡಿನ ಜನರ ಬಾಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿಂದ ಹೊರ ಸೂಸುವ ಕಲುಷಿತ ನೀರು ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ನೀರನ್ನು ಸೇರುವುದರಿಂದ ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕೈದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ಭಾಗದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡುತ್ತಿದೆ. ಪಾನಕ್ಕೆ ತುಂಗಾ ನೀರೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಕರೆಯಿಸಿಕೊಂಡ ನೀರು ಇಂದು ಕುಡಿಯಲಿಕ್ಕೂ ಯೋಗ್ಯವಿಲ್ಲದಂತಾಗುತ್ತಿರುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಜಾಗೃತಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಬಡತನದ ಬೇಗೆಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಮನಹರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಜನರೂ ಸಹ ನೀರನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದೆ ಶುದ್ಧವಾಗಿಡಬೇಕು.
ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಕಾಳಿನದಿಗೆ ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಡಸಳ್ಳಿ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು 1997ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟಿಸಲಾಯಿತು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಇದಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಡಿನ ನಾಶದ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವು ಹೋರಾಟಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು.
ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು
ಜುಲೈ2005ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಘಾಟನೆಯಾದ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 509 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಸುಪ್ರಿಂ ಕೋರ್ಟಿನ ಆದೇಶದ ಮೇರೆಗೆ 519 ಮೀಟರ್ಗೆ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರಾವರಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಎರಡೂ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು 1565.15 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. 42.19 ಟಿಎಂಸಿ ನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಮಾರೋಪ
ಇವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಭದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು, ನಾರಾಯಣಪುರ(ಬಸವಸಾಗರ),ಕಬಿನಿ, ಹಾರಂಗಿ, ಗಾಜನೂರು, ಕದ್ರಾ, ಬಾಚಣಕಿ, ಗೋರೂರು, ಹಿಡಕಲ್, ಕಣ್ವ, ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ, ಮಾರ್ಕೋನಹಳ್ಳಿ, ಸಾತನೂರು, ವಾಣಿವಿಲಾಸ ಸಾಗರ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೆ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿಕ್ಕಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಚಿಕ್ಕ ಪುಟ್ಟ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳು ಹೋರಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ನಾಡಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ನೀರನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ದೇಗುಲಗಳೇ ಹೌದು.
ಜಲಾಶಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಹೂಳು
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು, ನೀರಾವರಿ, ವಿದ್ಯುತ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಾಶಯಗಳು ಹೂಳಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವುಗಳ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ತುಂಗಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗಿರುವ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ೧.
ಭದ್ರಾ ಜಲಾಶಯ
ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು–ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಭಾಗದ ಲಕ್ಕವಳ್ಳಿ ಬಳಿ ಭದ್ರಾ ನದಿಗೆ 1964ರಲ್ಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. 71.53 ಟಿಎಂಸಿ ಅಡಿ ನೀರು ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ, 186 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಜಲಾಶಯ. ಮಲೆನಾಡು–ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ 1.82 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಜಮೀನುಗಳಿಗೆ ನೀರುಣಿಸುತ್ತದೆ. ಜತೆಗೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ದಾವಣಗೆರೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಾವೇರಿ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಹಲವು ನಗರ, ಪಟ್ಟಣ, ಗ್ರಾಮಗಳ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಜಲಾಶಯವೇ ಆಧಾರ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಾಶಯಗಳು
ಎಣ್ಣೆ ಮರ ಬಿತ್ತನೆಎಣ್ಣೆ
ಎಣ್ಣೆ ಮರ ಬಿತ್ತನೆಯಿಂದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದು ಆಹಾರ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಚರ್ಮರೋಗಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಎಣ್ಣೆ ಮರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಡವಿ ಬಾದಾಮಿ, ಚಾಲ್ ಮೊಗ್ರ (chalmogra), ಸುರಂತಿ(suranti)ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಫ್ಲಾಕೊರ್ಟೀಯೆಸಿ (flacourtiacea)ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮರ. ಈ ಮರದ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಸರು ಹಿಡ್ನೊಕಾರ್ಪಸ್ ಪೆಂಟನ್ಡ್ರುಸ್  (hypnocarpus pentandrus). ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮರವನ್ನು ಛೌಲ್ ವೊಗ್ರ (Chaulmoogra)ಅಂತಾ ಕರೆವರು. ಈ ಮರದ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಾನ ಏಷಿಯಾಉಷ್ಣ ಮಂಡಲ ಪ್ರಾಂತವು .ಮತ್ತು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಾಂತವು (East india), ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಂದರೆ  ಬಂಗಾಲ, ಬೀಹಾರ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಮತ್ತು ಒರಿಸ್ಸಾಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಾಂತ. ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಇದೇ ತರಹದ ಗಿಡಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಹಿಡ್ನೊಪಕಾರ್ಪಸ್ ಪೆನ್ತಂದ್ರ( Hydnocarpus laurifolia pentandra),ಇನ್ನೊಂದು ಹಿಡ್ನೊಕಾರ್ಪಸ್ ( Hydnocarpus laurifolia). ==ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆ ಮರದ ಸಾಧಾರಣ ಹೆಸರು ==
ಎಣ್ಣೆ ಮರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ -ಪ್ರಪಂಚ ದೇಶಗಳು
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಯನ್ ಕಂಬಲದಲ್ಲಿ ಮರಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿವೆ. ಇನ್ನೂ ಶ್ರೀಲಂಕ,ನಿಗೆರಿಯ ಮತ್ತು ಉಗಾಂಡದೇಶದಲ್ಲಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ.
ಮರ
ಎತ್ತರವಾದ, ಕೆಲ ಕಡೆ ಎಲೆ ಬೀಳುವ, ಕೆಳಗಡೆ ನಿತ್ಯ ಹರಿತವಾಗಿರುವ ಮರ. ದೃಢವಾದ ಕಾಂಡ, ಪುಷ್ಕಳವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕೊಂಬೆಗಳು ವೃತ್ತಕಾರ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ೧೦ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಒಮ್ಮೆಮ್ಮೆ ೧೨-೧೫ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ತೊಗಟೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಬಿರುಸಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೊಂಬೆ ಉಪರಿ ತಲೆ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಮ ಕೇಶಗಳಂತವು ಇರುತ್ತವೆ. ರೆಂಬೆ ಮೇಲೆ ಎಲೆಗಳು ೦.೭-೨.೨ ಸೆಂ,ಮೀ, ಉಳ್ಳ ತೊಡಂಬೆ ಮೇಲೆ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಅಮರಿ ಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ೮-೨೩‌ X ೩.೫-೧೦ ಸೆಂ,ಮೀ.ದೀರ್ಘವೃತ್ತಾಕಾರ/ನಿಡುನಾಲ್ಮೂಲೆಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆ ಅಂಚು ಚೂಪಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು ಎಲೆಗಳ ಕಾವು/ಕಣಿಕೆ ಮೇಲೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಹೂವು ವೃತ್ತಾಕಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ೬-೧೦ಸೆಂ,ಮೀ. ಗಳಿದ್ದು, ಬೆಳ್ಳಗಿರುವ ಪುಷ್ಪ ದಳಗಳನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜನವರಿ -ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮರದ  ಮುಗುಳು ಅರಳುತ್ತದೆ (ಹೂವನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ). ಆಗಸ್ಟ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಫಕ್ವವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಗೋಳಾಕಾರ ಅಥವಾ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿ ೧೦.೦ಸೆಂ.ಮೀ ಅಡ್ಡಳತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಮೇಲೆ ತೊಗಟೆ ಇದ್ದು, ಒಳಗೆ ತಿರುಳಿರುತ್ತದೆ. (pulp)ಹಣ್ಣಲ್ಲಿ ತಿರುಳು/ಕಸುರು ೫೦-೫೫% ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣೊಳಗೆ ತಿರುಳು ಇರುವುದರಲ್ಲಿ ೧೦-೧೫ ಶಂಕುದ ಆಕಾರ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಬಿತ್ತನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಬಿತ್ತನೆ (seed)ಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ (kernel) 60-70%ಇದ್ದು, ಬೀಜದಲ್ಲಿ ೬೩% ವರೆಗೆ ಎಣ್ಣೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮರಕ್ಕೆ ೧೦೦ ಕಿಲೋಗಳಷ್ಟು ಹಣ್ಣು  ಇಳುವರಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ
ಬಿತ್ತನೆ ಶೇಖರಣೆ-ಎಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಹಣ್ಣು ಮಾಗಿದ ಮೇಲೆ ಮರವನ್ನು ಏರಿ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೂರಿಯಿಂದ ಹಣ್ಣನ್ನು ಸುಲಿದು ವಿತ್ತನವನ್ನು ತೆಗೆದು ನೀರಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆದು, ಆಮೇಲೆ ವಿತ್ತನವನ್ನು ಸೂರ್ಯಕಿರಣದ/ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸುವರು. ವಿತ್ತನದ ಮೇಲಿನ ತೊಗಟೆ/ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಕೊಡತೆಯಿಂದ ಒಡೆದು, ಅಲ್ಲವೆ ಡಿಕಾರ್ಟಿಕೇರ್ ಎನ್ನುವ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾ ರೆ. ಸಿಪ್ಪೆ ತೆಗೆದ ತಿರುಳನ್ನು ಗಾಣ (ghani)/ರೋಟರಿ ಗಿರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು ,ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ತೆಗೆವರು.
ಎಣ್ಣೆ
ಎಣ್ಣೆ ಕಳೆಗುಂದಿದ ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಫೈಂಡ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಎಣ್ಣೆ ಬೆಳ್ಳಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಸಸ್ಯ ಬೀಜ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಧಾರಣ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ತುಂಬ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಕ್ಲೊಪೆಟೆನ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳಾದ ಹೈಡ್ನೊಕಾರ್ಪಿಕ್, ಛೌಲ್ ಮೋಗ್ರಿಕ್, ಗೊರ್ಲಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ೭೦- ೮೦% ತನಕ ಇರುತ್ತವೆ. ಇತರೆ ಸಾಧಾರಣ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ೨೦-೩೦% ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಎಣ್ಣೆಯ ಭೌತಿಕ ಧರ್ಮಗಳು
ನಡುತೋಟ
ನಡುತೋಟವು ಶೃಂಗೇರಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ.. ಇದು ಮೀಗಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಾಯತ್ರಿ ಜಲಾಶಯ
ಗಾಯತ್ರಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ಸುವರ್ಣಮುಖಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಹಿರಿಯೂರು, ಮತ್ತು  ಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುಮಾರು  ೭,೦೦೦ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ನೀರುಣಿಸುವ ಗಾಯತ್ರಿ ಜಲಾಶಯ  ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತುಂಬಿದ್ದು  ಕೋಡಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ಪೂರ್ಣ ಸಂಗ್ರಹದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ೧೪೫ ಅಡಿಗಳು.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಾಶಯಗಳು
ಗಂಡುಜೇನುನೊಣ
=ಗಂಡು ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಮತ್ತು ಜೇನು ಸಂತಾನದ ವಿಚಿತ್ರಗಳು= ಜೇನುಕುಟುಂಬದ ಪ್ರೌಢ ಗಂಡು ನೊಣಗಳು ರಾಣಿನೊಣಕ್ಕೆ ಸಂತಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಜೀವಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಂಶವಾಹಿನಿ ಬೀಜಕೋಶದ ಭಿತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೬ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಮಾತ್ರವಿದ್ದು ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಪ್ಲಾಯಿಡ್ (Haploid) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಸುಮಾರು ೧ ರಿಂದ ೧.೫ ಮಿಲಿಯ ಬೀಜ ಕಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಶಕ್ತಿಹೊಂದಿವೆ. ಗಂಡು ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ತಂದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವು ರಾಣಿ ಇರಿಸುವ ಫಲೀಕೃತವಲ್ಲದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ (Unfertlised egg) ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕ ಕಣಗಳ ವಂಶವಾಹಿ ಗುಚ್ಛ ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಇವುಗಳ ಬೀಜಕೋಶದಲ್ಲಿ (Spermatoza) ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿಯ ಇಂತಹ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸುಧಾರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಮಿಂಸಿಸ್ (meiosis) ಅಂದರೆ ಜೀವಕಣಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ ವಿರುದ್ಧ ಲಿಂಗೀಯ ಜೀವೋತ್ಪಾದನಾ ತಂತ್ರದಿಂದ ಏಕ ಕಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ (Haploid) ಜೀವೋತ್ಪಾದನ ಕಣಗುಚ್ಛಗಳ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಮ್  (Sperm)  ಬೀಜಕಣಗಳ  ಉತ್ಪಾದನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಏಕರೀತಿಯ ಸಮಾನ  ಅಂಶದ  ಗಂಡು ಬೀಜೋತ್ಪಾದನ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. (ವಿರುದ್ದ ಲಿಂಗೋತ್ಪಾದಕ ಕಣಗಳು) ಅಂದರೆ ರಾಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಂಡಕದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಫಲೀಕೃತಗೊಂಡು ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು ನೊಣವಾಗುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಹೊರಬರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಗಂಡು ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಸಮಾನ ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾದ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಚಾಚೂ ಬದಲಾಗದಂತೆ ವಂಶ ಮುಂದುವರೆಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೀಜಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ (Spermatoza) ಕೋಟ್ಯಾಂತರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ  ಸಮಾನ ರೀತಿಯ ವಂಶವಾಹಿ ಗುಚ್ಛಗಳು ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ನೊಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಜೇನುಕುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣಾತ್ಮಕ (Qulitative) ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ (Quntitative) ನಡತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ (charecter) ಮತ್ತು ಅಪೇಕ್ಷಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವ ರಾಣಿಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಂಡುನೊಣಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದು ವಿಹಿತ.
ಜೀವಕಣ ರಚನೆ, ರಾಸಾಯಿನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಳು
ಅಂದರೆ Cytalogy (Cells and their structure functions):- ಜೇನುಕೀಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರೆದ ಕೀಟಗಳ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿದ್ದು ಇವುಗಳ ಜೀವಕಣಗಳಲ್ಲಿ  ಕಂಡು ಬರುವ ವಂಶವಿಕಸನ ಲಕ್ಷಣ/ತಂತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಏಕಕಣ-ದ್ವಿಕಣ ರಚನಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುದು. Haplodiploidy=೧೬ and ೨n=೩೨. (haploid) ಏಕಕಣದಿಂದ ಗಂಡಾಗಿಯೂ (diploid) ದ್ವಿಕಣದಿಂದ ಹೆಣ್ಣಾಗಿಯೂ (ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ/ರಾಣಿ) ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇದಲ್ಲದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಜೀವಿಗಳು ಉದ್ಭವವಾಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಎರಡೂ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶರೀರದ ಒಂದು ಭಾಗ ಗಂಡು ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗ ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು (tissues) ಒಳಗೊಂಡ ನೊಣಗಳಾಗಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಎರಡೂ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ನೊಣಗಳನ್ನು ಗೈನಾಂಡ್ರೋಮರ್ಫಸ್ (Gynandromorphs) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ರಾಣಿ ನೊಣವು ಗಂಡಾಗುವ ಅಪಕ್ವವಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣಾಗುವ  ಪಕ್ವವಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು (fertilised & unfertilised) ಹೀಗೆ ಎರಡು ವಿಧದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು  ಇರಿಸುವುದು. ಅದು ಇಕ್ಕುವ ಏಕಕಣದ ಹೆಪ್ಲಾಯಿಡ್ (Haploid) ಅಪಕ್ವವಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಗಂಡು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಕೆಲವು ವಿರಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಕಣ (Diploid) ಹೆಣ್ಣು ಉತ್ಪಾದಕ ಕಣದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಅಥವಾ ಕನ್ನಿಕಾರಾಣಿ ಇರಿಸುವ ಅಪಕ್ವವಾದ ಗಂಡುಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದಲೂ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುನೊಣ ಹುಟ್ಟಿ (parthenogenisis) (ನಿರ್ಲಿಂಗ ಉತ್ಪತ್ತಿ) ಹಾಗೂ ಅದು ರಾಣಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೊಳ್ಳುವ ವಿಲಕ್ಷಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಎಪಿಸ್‌ಮೆಲ್ಲಿಫೆರಾ ಕ್ಯಾಂಪೆನ್ಸೀಸ್ (Apies mellifera campenisis). ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶದ ಗುಡ್‌ಹೋಪ್ ಭೂಶಿರ ಪ್ರದೇಶ/ ಸಮುದ್ರ ಪಾತಳಿಗೆ ಅತೀ ಎತ್ತರದ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ (Cap beesof Africa) ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಜೇನುಕುಡಿಗಳಲ್ಲಿ ರಾಣಿಯು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಇಂತಹ ಏಕಕಣದಿಂದ ಜನಿಸಿರುವ ಅನೇಕ ಹೆಣ್ಣುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಾಣಿಯಾಗಿ ಆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಮುನ್ನೆಡೆಸುವುದು. ಗಂಡುನೊಣಗಳು ಅಪಕ್ವ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಜನಿಸಿದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೆ ತಂದೆ ಎಂಬುದು ಇಲ್ಲ. ನಿರ್ಲಿಂಗೋತ್ಪತ್ತಿ (Parthenogenisis) ಆದರೆ ಒಂದು ಜೇನುಕುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಣಿ ಪಕ್ವವಾದ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಬಂದದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಇಬ್ಬರೂ ಇರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಜೇನುಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆ ಕುಟುಂಬದ ರಾಣಿನೊಣವು ಅದರ ತಂದೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಿಂದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಂಶವಾಹಿ ಜೊತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೇನುಕುಟುಂಬದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಗಂಡು ನೊಣಗಳು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದು. ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹಿಂದುವರಿಸಿ ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಗಂಡುಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವುದು.
ಸಜಾತಿಭಕ್ಷಕ (cannibalism):
ಒಂದು ಗುಣ ನಡತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಎರಡು ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಹೊಮೊಸೈಗಸ್ (Homozygus) ಏಕಕಣದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಕಣದ ಮೊಟ್ಟೆ, ಅಂದರೆ ಸಮಾನ ಅಂಶ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಎರಡು ವಂಶವಾಹಿನಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಜನಿಸುವ ಹುಳಗಳನ್ನು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ತಿಂದುಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಿಣ್ವಗಳೇ (pheromone) ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಇದನ್ನು ಕ್ಯಾನಿಬಾಲಿಸಂ ಅಂದರೆ ಸ್ವಜಾತೀಯ ಮಾಂಸಭಕ್ಷಣೆ (cannibalism) ಎನ್ನುವರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದ್ವಿಕಣವುಳ್ಳ ಗಂಡುನೊಣಗಳು (diploid drons) ಜೇನುಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ.
೧) ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಹುಳಬೆಳೆಸುವಿಕೆ:-
ತುಡಿವೆ ಜೇನು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸಾರ ಮತ್ತು ಹುಳ ಮೊಟ್ಟೆ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೩೦ ರಿಂದ ೩೪ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಷ್ಣತಾಮಾನವಿರುವ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಜೇನು ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ನೊಣಗಳು ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅವು ದಿನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸ  ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ೪೨ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನದವರೆಗೆ ರಾಣಿಯು ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಕುವುದು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅತಿ ಸಣ್ಣ ದಿನವಿರುವ (ಹಗಲು ಕಡಿಮೆ) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಗಾಳಿ ಬೀಸುವಿಕೆಯಿರುವಾಗ ರಾಣಿಯು ಮೊಟ್ಟೆ ಹಾಕುವಿಕೆ (ಜನವರಿ-ಫೆಬ್ರವರಿ) ಮತ್ತು ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮರಿಬೆಳೆಸುವಿಕೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣಾಯನದ ಅಂತಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಾತಾವರಣ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವುಬಾರಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ತೇವಾಂಶವು ಬಹಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಹುಳಮೊಟ್ಟೆಗಳುಳ್ಳ ಏರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಏರಿಗಳಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವು ಬತ್ತಿ ಹೋಗುವುದು. (ಡೆಸಿಕೇಷನ್). ಅನೇಕ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದರಿಂದ ಪರಾರಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು.
೨) ಜೇನು ನೊಣಗಳ ಭ್ರೂಣ ಮತ್ತು ದೇಹ ರಚನೆ :-
ಗಂಡು ನೊಣ, ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣ ಮತ್ತು ರಾಣಿಜೇನು ನೊಣಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಮೊಟ್ಟೆ, ಹುಳ ಹಾಗೂ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ಣ ದೈಹಿಕ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹುಳ ಹಾಗೂ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಘಟಿಸುವುದು. ಅಂದರೆ, ಅವುಗಳ ಅಂಗಾಂಗಳ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ತಲೆ, ಎದೆ, ಹೊಟ್ಟೆ ಹೀಗೆ ಒಂದು ಕೀಟಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮುಗಿದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜೇನು ಕುಟುಂಬದ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ, ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಗಂಡು ನೊಣಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಕಾಣಬಹುದು. ವಿವಿಧ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅವುಗಳ ಮರಿ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯ ಅವಧಿಯು ಸುಮರು ೧೫ ರಿಂದ ೧೮ ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿರುವುದು. ಆದರೆ ಗಂಡು ಹುಳದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮಾತ್ರ ಸುಮರು ೧ -೧/೨ ದಿನದಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗುವುದು ಅಂದರೆ ೧೯.೫ ದಿನಗಳಾಗುವುದು.
ಭಾರತೀಯ ತುಡಿವೆ ಜೇನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿ ಮತ್ತು ಕೋಶಾವಸ್ಥೆ ಹಂತಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿವರಗಳು :-
ಈ ಮೇಲಿನ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣವು ತನ್ನ ಹುಳದಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ೪ ಬಾರಿ ಹೊರಳಿ ತೆಳುವಾದ ಪೊರೆ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ೧೮ ಘಂಟೆ ಪ್ರಾಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಳಿ ಪೊರೆ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹೊರಳುವಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಅದು ಆ ಸುತ್ತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅಂತಿಮ ಐದನೇ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. (ಅಂದರೆ ೧೮ ರಿಂದ ೨೪ ಘಂಟೆ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ೪೨-೪೮ ಘಂ. ೬೦-೬೬ ಘಂ. ಮತ್ತು ೮೪-೯೦)
ಹುಳಾದಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾದಿ ನೊಣಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ರಾಜಶಾಹಿ ರಸದಿಂದ ೩ ದಿನ ಪರ್ಯಂತ ಮರಿಗಳಿಗೆ ಉಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರಸ ವಿಶೇಷವು ಮರಿನೊಣಗಳ ತಲೆಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಪೋಪೆರೆಂಜಿಯಲ್ (Hypo pherengial) ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಕೆಲಸಗಾರ‍್ತಿ ನೊಣಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಜಶಾಹಿ ರಸವು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ನಿರೋಧಕವಾಗಿದ್ದು, ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಸವನ್ನು ರಾಣಿಯಾಗಿ ನೊಣ ಬೆಳೆಸಲು ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿರುವ ಹುಳಗಳಿಗೆ ಮತ್ರ ಹುಳದಾವಸ್ಥೆಯ ಪೂರ್ತಿ ಅವಧಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೋಶಾವಸ್ಥೆ ತಲುಪುವವರೆಗೂ ಸತತವಾಗಿ ಉಣಿಸುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. (ನೋಡಿ-ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಶಾಹಿ ರಸ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಸದೂತಗಳು). ಕೆಲಸಗಾರ‍್ತಿ ನೊಣವಾಗುವ ಹುಳಗಳಿಗೆ ೪ ನೇ ದಿನದಿಂದ ಪರಾಗಮಿಶ್ರಿತ ಜೇನನ್ನು ಉಣಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪರಾಗ ಮಿಶ್ರಿತ ಆಹಾರವು ಶೇ.೬೦ ಸಸಾರಜನಕಯುಕ್ತ ಘನ ಪದಾರ್ಥವೂ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇ.೫೦ ರಷ್ಟು ಪಿಷ್ಟ (ಕಾರ್ಬೋಹೈಡ್ರೇಟ್) ಆಗಿರುವುದು. ಇದು ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೪.೦ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಉತ್ತರಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ತುಡಿವೆ ಕೆಲಸಗಾರ‍್ತಿ ನೊಣಗಳ ಸರಾಸರಿ ತೂಕವು ಹಸಿದಾಗ ೫೩.೯೩ ಎಂ.ಜಿ. ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿರುವಾಗ ೧೨೦.೬೬ ಎಂ.ಜಿ. ಆಗಿರಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ತುಡಿವೆ ನೊಣಗಳು ೨೭ಎಂಜಿ., ಹೊಟ್ಟೆತುಂಬಿದಾಗ ೬೩ಎಂಜಿ. ಹಾಗೂ ೧ಕೆಜಿ ತೂಕದಲ್ಲಿ ಸರಾಸರಿಯಗಿ ೨೭೮೫೦ ಇರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಒಂದು ರಾಣಿ ನೊಣವು ೨೨೩.೩೨ಎಂ.ಜಿ. ಹಾಗೂ ಗಂಡು ೧೩೧.೬ ಎಂ.ಜಿ.ತೂಕವಿರಬಹುದಾಗಿದೆ.
೧) ಪರಾಗ ಕುಕ್ಕೆಗಳು (pollen baskets):-
ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಪರಾಗ ಕುಕ್ಕೆಗಳು ಇವೆ. ಈ ಕುಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಉಂಡೆಕಟ್ಟಿದ ಪರಾಗವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಗೂಡಿಗೆ ತರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಎದೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಿದ ಇಬ್ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ೬ ಕಾಲುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ಹಿಂಬದಿಯ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಣಿಕೆಯಂತಿರುವ/ಪೊಟರೆಯಂತಿರುವ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಪರಾಗದ ಕಣಗಳನ್ನು ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಕೂದಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಉಂಡೆಕಟ್ಟಿ ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿ ಸುಮಾರು ೧೦-೨೫ ಮಿ.ಗ್ರಾಂ.ವರೆಗೂ ಗೂಡಿಗೆ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ಗಾಳಿಯಿಂದ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಹೊಂದುವ ಸಸ್ಯಕುಲಗಳಿಂದ ದೊರಕುವ ಹಗುರವಾದ ಮತ್ತು ಒಣಗಿದಂತಿರುವ ಪರಾಗವು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಅನೇಕ ಜಾತಿಯ ಪುಷ್ಪಗಳ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಪರಾಗವನ್ನು ಈ ಕುಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿರಿಸಿ ತರುತ್ತವೆ. ಪರಾಗವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಏಕಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಪರಾಗವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ದಾಡೆಯಿಂದ ಬರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ದ್ರವವನ್ನು ಪರಾಗದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಗೊಳಿಸಿ ಉಂಡೆಕಟ್ಟಿ ಕುಕ್ಕೆಯಿಂದ ತರುತ್ತವೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಕೃತಕ ಪರಾಗ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಮಾನವನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾದ ಪರಾಗವು ಕೆಲವೇ ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗುವುದು ಕಂಡುಬರುವುದು. ಆದರೆ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪರಾಗವು ಮಾತ್ರ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
೨) ವಿಶಿಷ್ಟಕೊಂಡಿಗಳುಳ್ಳ ಎರಡು ಜೊತೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳು (hooked wings):-
ನೊಣಗಳ ಎದೆಯ ಮೇಲುಭಾಗ ಅಂದರೆ ಬೆನ್ನು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿವೆ. ಇವು ಬಲವಾಗಿಯೂ ತೆಳುವಾದ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕವೂ ಆದ ರೆಕ್ಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಸುಮಾರಾಗಿ ೦.೦೦೪ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಸುಮಾರು ೧ ಸೆಕೆಂಡ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೪೪೦ ಬಾರಿ ಕಂಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ೧ ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ೨೪ ಕಿ.ಮೀ. ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹಾರಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಗಾಳಿಯ ವೇಗವು ೧೫-೨೫ ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಜಾಸ್ತಿಯಾದರೆ ಹೊರ ಹಾರಾಟವನ್ನು ನೊಣಗಳು ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ನಂತೆ ಮುಂದೆ, ಹಿಂದೆ, ಎಡ, ಬಲ ಮತ್ತು ಮೇಲೆ-ಕೆಳಗೆ ಚಲಿಸಬಲ್ಲವು. ಈ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬಲವಾಗಿ ಕೊಂಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟಕೊಂಡಿಗಳು ಜೇನುಗಳ ತಳಿಯಿಂದ ತಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಬೆಟ್ಟಸೀಮೆಯ ನಮ್ಮ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೬-೧೮ ಕೊಂಡಿಗಳಿವೆ. ಇಂತಹ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದರಿಂದ ನೊಣಗಳ ಹಾರಾಟಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕ್ಷಮತೆ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು. ಕಠಿಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ದೂರಕ್ಕೆ ಹಾರಾಡಿ ಬರಲು ಮತ್ತು ದಣಿವಿಲ್ಲದ ಹಾರಾಟಕ್ಕೂ, ತನ್ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಜೇನು/ಪರಾಗ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ನಮ್ಮ ತುಡಿವೆ ನೊಣಗಳ ಸರಾಸರಿ ಹಾರಾಟದ ದೂರ ೭೫೦ಮೀ. ಗಳಾಗಿದ್ದು ಈ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಲು ಚಲನೆಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು.
೩) ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷಿಗಳು (compound eyes) :-
ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಜೊತೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದು, ಅಲ್ಲದೇ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷಿ ನೆತ್ತಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದಲೂ, ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದಲೂ ಗುರುತಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ದೃಷ್ಟಿಯು ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಬೇರೆಬೇರೆ ದೃಷ್ಟಿನರಗಳಿಂದ ಹೆಣೆದು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊಸಾಯಿಕ್ ದೃಷ್ಟಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ದೂರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಾಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸುವಾಗ ಸರಳ ಕಣ್ಣುಗಳ ನೆರವನ್ನೂ ಸಹ ಪಡೆದು ಆಕೃತಿಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು ನೀಲಿ, ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. ಹಳದಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಬಣ್ಣವು ನೀಲಿಯಂತೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದಾದರೂ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣವು ಅವುಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಲಾರದು. ಅಲ್ಲದೆ ನೀಲ ರೋಹಿತ ಕಿರಣಗಳನ್ನೂ (ultraviolet) ಸಹ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು. ಜೇನು ನೊಣಗಳು ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಬಣ್ಣವು ನೆರವಾಗುವುದು. ಅದೇ ರೀತಿ ಗಂಡು ನೊಣಗಳಿಗೆ ರಾಣಿನೊಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಹ ನೆರವಾಗುವುದು. ಗಂಡುನೊಣಗಳಿಗೆ ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದು ರಾಣಿಯನ್ನು ದೂರದಿಂದಲೇ ಗುರುತಿಸಲು ಅದು ನೆರವಾಗುವುದು.
೪) ಹೀರು ಕೊಳವೆ (Probosis) :-
ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ತಲೆಯ ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಯಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಹೀರು ಕೊಳವೆಯು ಇರುವುದು. ಇದು ಆಹಾರ ನಾಳದ ಒಂದು ತುದಿಯಾಗಿದ್ದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಬೇಕೆನಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೊರಚಾಚಿ ಅದರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರವುಳ್ಳ ಹೀರುಕೊಳವೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುವುದು. ಇದರ ಮೂಲಕ ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ (ಆಳದ ನೀರೆತ್ತಿ ಹೊರನೂಕುವ ಪಂಪಿನಂತೆ) ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಒಂದು ಅಂಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಕರಂದವನ್ನು/ನೀರಿನ ತಾಣದಿಂದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಇದೇ ಅಂಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೀರನ್ನು ಸಹ ಹೀರಿ ಮಧುಕೋಶದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡು ಗೂಡಿಗೆ ಹೊತ್ತು ತರುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಹೀರುಕೊಳವೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಸಜಲಗೊಳಿಸಿದ ಪರಾಗವನ್ನೂ ಸಹ ಬಾಯಿಗೆ ತರಬಲ್ಲವು ಹಾಗೂ ಪರಾಗವನ್ನು ತಿಂದು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಉಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಂದರೆ ಕರಗದೇ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಕಣದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯು ತಳದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಕೂಡಿಸಲು ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ಹೀರುಕೊಳವೆಯೂ ಸಹ ತಳಿಯಿಂದ ತಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಗಿಡ್ಡವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೪.೩ ಮಿ.ಮೀ.ನಿಂದ ೬ ಮಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ತಳಿಯ ನೊಣಗಳು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಕೊಳವೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ ಆಳದ ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆಗಳಿಂದಲೂ ಸರಾಗವಾಗಿ ಮಕರಂದವನ್ನು ಹೀರಿ ಆ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಜೇನನ್ನು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ತುಂಬಾ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಲ್ಲದು. ಈ ಹಿಂದೆ ಈಗಿನ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಮಧುವನಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಜೇನು ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಈ ಹೀರುಕೊಳವೆಯ ಉದ್ದಳತೆಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ಕೆ.ಎಮ್. ಜೋಯಪ್ಪನವರು (ಆಗಿನ ಪೂರ್ವವಲಯದ ಜೇನು ಕೃಷಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು) ಗ್ಲಾಸನೋಮೀಟರ್‌ನಿಂದ ನಡೆಸಿದ್ದು ಅದರ ಕೆಲವು ಸ್ಯಾಂಪಲ್‌ಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದು ವಾಚಕರ ಪರಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
೫) ಮಧು ಕೋಶ (Crop/Honey stomach):-
ಇದು ಆಹಾರ ನಾಳವು ಉದರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡದಾದ ಚೀಲದಂತಹ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಗಳಿಂದ ಹೀರಿಕೊಂಡ ಮಕರಂದವನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ತರುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಏರಿಯ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಕ್ಕಿ ಹೊರತೆಗೆದು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವವು ಕೆಲದಿಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾದ ಜೇನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಧುಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತರಿಂದ ಮೂವತ್ತು ಮಿ.ಗ್ರಾಂ. ಮಕರಂದವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ ತರಲು ಶಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಮಕರಂದವು ಮಧುರವಾದ ಜೇನುತುಪ್ಪವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಲು ಪೂರಕವಾಗಿರುವ ಇನ್ವರ್ಟೇಜ್ (Invertage) ಎಂಬ ಒಂದು ಕಿಣ್ವವು ಸಹ ಮಧುಕೋಶದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಮಕರಂದದೊಡನೆ ಬೆರೆತುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಮಧುಕೋಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೦ ಮಿ.ಗ್ರಾಂ.ನಷ್ಟು ನೀರನ್ನೂ ಹೊತ್ತುತರಬಲ್ಲವು. ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ೦.೫% ಉಪ್ಪು ನೀರು ಹೆಚ್ಚು ಒಪ್ಪಿಗೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೪೦೦F - ೧೧೦೦F ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೀರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಮಕರಂದವನ್ನು/ನೀರನ್ನು ಗೂಡಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ತರಲು ಹಾಗೂ ಮಕರಂದವನ್ನು ಜೇನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮಧುಕೋಶವು ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು.
೬) ಕುಡಿಮೀಸೆ (Antenna) :-
ಇದೊಂದು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಬಲವಾದ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಯ ಜೇನುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವುದು. ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಂಕಣಗಳು ಸಹ ಇದ್ದು ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನದ ಹೇರಳ ತಂತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇದರಿಂದ ನೊಣಗಳು ವಿವಿಧ ನಮೂನೆಯ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನವನ್ನೂ ಸಹ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೫ ಲಕ್ಷ ಘ್ರಾಣ ರಂಧ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಗಂಡು ಜೇನುನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಮೀಸೆಯ ಅಂಗಗಳು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದೆ. ನೊಣಗಳಿಗೆ ಗೂಡಿನ ಒಳಗೆ ಕತ್ತಲಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ ಕೇವಲ ವಾಸನೆಯಿಂದಲೇ ಗುರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಇದು ಬಹಳ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದು ಶೇ. ೫೦೦ರಲ್ಲಿ ಒಂದುಭಾಗ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲವು. ರಾಣಿನೊಣಗಳ ಮತ್ತು ಇತರ ನೊಣಗಳ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವಾಸನೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ರಾಣಿಯುಳ್ಳ ಕುಟುಂಬದ ಎಲ್ಲ ಸದಸ್ಯರ ವಾಸನೆ, ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಗೂಡಿನ ವಾಸನೆ, ಗಂಡು ನೊಣಗಳ ವಾಸನೆ, ಮರಿಹುಳಗಳಿಗೆ ತಿನ್ನಿಸುವ ರಾಜಶಾಹಿ ರಸದ ವಾಸನೆ, ಮೇಣದ ವಾಸನೆ, ಜೇನು ತುಪ್ಪದ ವಾಸನೆ, ಪರಾಗದ ವಾಸನೆ ಹೀಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾದ ವಿವಿಧ ವಾಸನೆಗಳ ಅರಿವನ್ನು ಕೆಲಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರಲೇ ಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಕುಡಿಮೀಸೆಯಿಂದ ಅಂತಹ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಲು ನೆರವಾಗುವುದು. ಅಲ್ಲದೇ ಹೊಸದಾದ ಏರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹ ಈ ಅಂಗವು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಗಂಡುನೊಣಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಬಲವಾದ ಕುಡಿಮೀಸೆಗಳಿಂದ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಗುರ್ತಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಕನ್ನಿಕಾರಾಣಿಯನ್ನು ಅರಸಲು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಯಾಗಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸನೆಯನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅಂಗಗಳು ದೇಹದ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸಹ ಅದು ಕುಡಿಮೀಸೆಯ ಅಂಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದೀಕೃತಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸದಾ ಶುಚಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೊಣಗಳು ಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮುಂಗಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ‘U’ ಆಕಾರದ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಕುಡಿಮೀಸೆಯನ್ನು ಇದರೊಳಗೆ ಇರಿಸಿ ತೀಡುತ್ತಾ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಕುಡಿಮೀಸೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಎಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
೭) ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳು (ಅಂಬು)Sting :-
ಜೇನು ನೊಣಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಾಮೂಹಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಈ ಅಂಬನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಅವುಗಳ ಆಯುಧವಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಈ ಅಂಬನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಬಲಿದಾನವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿ ಒಂದು ಆಯುಧವಿಲ್ಲದೇ ತನ್ನ ಜೇನು ಸಂಗ್ರಹದ ಭಂಡಾರವನ್ನೇ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಠಿಣವಾಗುವುದು. ಹೊಟ್ಟೆಯ ಹಿಂಬಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಬು ಅಡಗಿರುತ್ತದೆ. ರಾಣಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಕೊಂಡಿಯು ಇರುತ್ತದೆ. ಗಂಡು ನೊಣಗಳಿಗೆ ಚುಚ್ಚುವ ಮುಳ್ಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂಬನ್ನು ಶತ್ರುಗಳ ಮೈಮೇಲೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಮೃದುಭಾಗದಲ್ಲಿ ಊರಿದಾಗ ಮುಳ್ಳಿನ ಕೊಂಡಿಯು ಚರ್ಮದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದು ಆಲ್ಕಲಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷವನ್ನು (೦.೫೦mg.) ನುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮುಳ್ಳು ಮೇಲುಮುಖವಾಗಿರುವ ಉಪಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಹಾಗೂ ಕೊಳವೆಯಂತಿದ್ದು ಬುಡದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾದ್ದರಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದ ನಂತರ ತಾನಾಗಿ ಮುಳ್ಳು ಜೇನುನೊಣದ ಶರೀರದಿಂದ ಕಿತ್ತು ಬಲಿಪ್ರಾಣಿಯ ಚರ್ಮದ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮುಳ್ಳಿನ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ ಚೀಲದಿಂದ ವಿಷವು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿಷವು ರಕ್ತದೊಡನೆ ಸೇರಿ ಉರಿ ಮತ್ತು ಊತ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ರಾಣಿ ನೊಣಗಳು ಮುಳ್ಳನ್ನು ಎದುರಾಳಿ ರಾಣಿನೊಣದೊಡನೆ ಹೋರಾಡಲು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಉಪಮುಳ್ಳುಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅರ್ಧವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಚುಚ್ಚಿದಾಗ ರಾಣಿನೊಣದ ಶರೀರದಿಂದ ಕಿತ್ತು ಹೊರಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಮನುಷ್ಯ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮೇಲೆ ರಾಣಿಯು ಎಂದೂ ತನ್ನ ಮುಳ್ಳು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಜೇನುನೊಣದ ವಿಷದ ಮುಖ್ಯಾಂಶವು ಮೆಲೆಟಿನ್, ಹಿಸ್ಟಾಮೈನ್, ಪ್ರೋಟೀನ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳು ಚುಚ್ಚಿದಾಗ ಮೊದಮೊದಲು ಉರಿ-ಊತ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಸಹ ಅದು ನಮ್ಮ ದೇಹಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷವು ನಮ್ಮ ರಕ್ತವಾಹಕ ಕೆಪೆಲೆರಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ರಕ್ತವು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ರಕ್ತದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ಕಣಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ನಿದ್ರೆ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಾವಿನ ವಿಷದಂತೆಯೇ ರೋಗ ನಾಶಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಅದಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ ಔಷಧವೂ ಆಗಿದೆ, ಚಳಿಜ್ವರ ಹಾಗೂ ಕಣ್ಣಿನ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಂಧಿವಾತ, ಚರ್ಮ ಒಣಗುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಒಣಗಿಸಿ ಘನರೂಪಕ್ಕೆ ತರಬಹುದು. ೧೦೦ ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಕಾಯಿಸಿದಾಗಲೂ ಮತ್ತು ಅತಿ ಶೈತ್ಯದಲ್ಲೂ ಸಹ ತನ್ನ ಗುಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಲಕ್ಷದ ಒಂದು ಪಾಲು ಕೂಡಾ ಪ್ರಭಾವಯುತವಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಜೇನುಚುಚ್ಚಿದಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವರ, ತಲೆನೋವು, ಶರೀರದ ಮೇಲೆ ದದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಯ್ ಎನ್ನುವ ಸದ್ದು, ಬೇಧಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅಂತವರು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಅಂಬು ಚುಚ್ಚುವಿಕೆಯಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೂರವಿರುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಹಾಗೆಯೇ ಕ್ಷಯ, ಹೃದಯಸ್ತಂಭನ, ಮಧುಮೇಹ, ಗುಹ್ಯರೋಗ ಪೀಡಿತರು ಕೂಡ ದೂರವಿರಬೇಕು. ಜೇನು ಕೃಷಿಕರಿಗೆ ಜೇನುವಿಷದಿಂದ ಉರಿ-ಊತಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿರೋಧ ಶಕ್ತಿ ಬರುವುದಾದರೂ ಜೇನುಕೃಷಿಯನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಚುಚ್ಚುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ ಅದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಈ ಪ್ರತಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಕುಂಠಿತವಾಗುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಜೇನುವಿಷ ಶಮನಕಾರಿಯಾಗಿ ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ವೈದ್ಯರು Apismel-೨೦೦/Echinacea-೨೦೦ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರಿರುವಾಗ ಜೇನುನೊಣದಿಂದ ಚುಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆ ತಾಯಂದಿರ ಗರ್ಭದಿಂದ ಉದಿಸಿದ ಶಿಶುಗಳು ಬೆಳೆದ ನಂತರವೂ ಅಧಿಕ ಜೇನುನೊಣ ಕಡಿತಗಳಿಂದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಅಪಾರ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಲ್ಲದೇ ದಡಾರ ಇತ್ಯಾದಿ ಸೋಂಕುಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಉದ್ದಿಮೆ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ ವರಮಾನ ನೀಡುವುದಾಗಿದೆ. ಬಹು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಈ ಜೇನುವಿಷದಿಂದ ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗ ಹೊಂದಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಜೇನುಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿಧಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿ ಲಾಭದಾಯಕ ಉದ್ಯಮ ನಡೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
೮) ಮೇಣದ ತಟ್ಟೆಗಳು: Wax plates-
ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆ ಮೇಣದ ತಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಮುಂದಿನ ಮೂರು ಜೊತೆ ಮೇಣದ ತಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಣ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಆಗುವುದು. ಈ ತಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ದ್ರವರೂಪದ ಮೇಣವು ಮೇಣದ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಒಸರಿ ಬಂದಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಶಾಖ ಕಮ್ಮಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೇಣವು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ಆರಂಭಿಸುವುದು. ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವ ಮೇಣವನ್ನು ಹಿಂಗಾಲಿನಿಂದ ಮುಗಾಲಿಗೆ ಅನಂತರ ದಾಡೆಗೆ ಪಡೆದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹದಗೊಳಿಸಿ ಏರಿ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಪಡೆದ ಮೇಣದ ತುಣುಕನ್ನು ಒಂದು ಬುನಾದಿ ಹಾಕಲು ನೊಣವು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ನಿಮಿಷಗಳ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಏರಿಯಲ್ಲಿನ ಜೇನುತುಪ್ಪವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳು ಕಳೆದನಂತರ ಮೇಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಾಯದ ನೊಣಗಳು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಮಣಿಸರವನ್ನು ಪೋಣಿಸಿದಂತೆ ಥಳಕು ಹಾಕಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿ ಕುಳಿತು ಮೇಣ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತವೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಸಾರ ಮತ್ತು ರಸದೂತ/ಕಿಣ್ವಗಳು (Pheromones/Glands and Enzymies):
ವಸ್ತುಸಾರ/ಫೆರಮೋನ್ (Pheromone) ಎಂದರೆ ಒಂದು ಜೀವಿಯ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅದೇ ಜಾತಿಯ ಬೇರೊಂದು ಜೀವಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾದರೆ ಅದನ್ನು ಫೆರಮೋನ್/ವಸ್ತುಸಾರ/ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸನೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ರಸದೂತಗಳು/ಕಿಣ್ವಗಳು (Glands Enzymes):
ಇದು ಜೀವಂತ ಜೀವ ಕಣಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಗೊಳ್ಳುವ ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷಕಗಳು. ಇವು ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಜೈವಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ಒಡೆದು ಸರಳಗೊಳಿಸಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸಬಹುದಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ.
ರಾಣಿನೊಣದಿಂದ ದೊರೆಯುವ ವಸ್ತುಸಾರ (Queen pheromone):
ರಾಣಿನೊಣವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಫೆರಮೋನ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ರಾಣಿ ನೊಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ನಲ್ವತ್ತಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿ ಫೆರಮೋನ್‌ಗಳು ಇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಜೇನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ವಟೇಜ್ ಕಿಣ್ವ (Invertaze Enzymes):
ಈಗ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ರಸದೂತಗಳು ಹಾಗೂ ಕಿಣ್ವಗಳ ಕಿರು ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಹೊಂದೋಣ :-
೧. ರಾಜಶಾಹಿರಸ/ಹೈಪೋಪೆರೆಂಜಿಯಲ್ ಗ್ಯ್ಲಾಂಡ್ (Hypo pherengial Gland- Brood Food Gland) :-
ಈ ರಸದೂತವು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ತಲೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಅದರ ಪ್ರಾಯ ೧೨-೧೫ ದಿನಗಳಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದು. ಇದಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರ್ರಾಯದ ನೊಣವು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಿಯನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು ಗ್ರಂಥಿಯಿಂದ ಒಸರುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಗುಣಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ರಸವನ್ನು ರಾಜಶಾಹಿರಸವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪೆರೆಂಜಿಯಲ್ ಎಂಬ ತಲೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ ದಾಡೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿದ್ರವದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಗೆ ಬಂದು ಸೇರುವುದು. ಇದು ಅನಂತರ ಮರಿಹುಳ ಬೆಳೆಸಲೋಸುಗ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜೇನುಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕ ಪರಾಗ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಪರಸ ದೊರಕುವ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗೂಡಿನ ನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಗರಿಷ್ಠಮಟ್ಟ ತಲುಪುವುದು. ಆಗ ರಾಜಶಾಹಿರಸ ಉತ್ಪಾದಕ ನೊಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಶಾಹಿರಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವುದು. ಆಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಂಡುಕಣ/ರಾಣಿಕಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ಅಧಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾದ ಈ ರಸವನ್ನು ಗುಣಮಟ್ಟವುಳ್ಳ ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಕವಚವನ್ನು ಒಡೆಯಲೂ ಸಹ ರಾಜಶಾಹಿರಸವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಕೊಂಚಮಾತ್ರ ಅವುಗಳ ಹುಳದಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ರಸವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಈ ರಾಜಶಾಹಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಾಯದ ನೊಣಗಳ ಕೊರತೆಯಾದಾಗ ಗುಣಮಟ್ಟದ ರಾಜಶಾಹಿರಸದ ಉತ್ಪಾದನೆಯೂ ಸಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಆದುದರಿಂದ ಜೇನು ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬರುವ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳಿಗೆ ಇದರ ಅಭಾವ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರೀಯಾಶೀಲವಾಗಿ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರವು. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಗಂಡುನೊಣವಾಗುವ ಹುಳಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕೊಂಚಮಾತ್ರ ಈ ರಸವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಹುಳಗಳಿಗಿಂತ ಗಂಡಾಗುವ ಹುಳಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಸ್ತಿ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ರಾಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಹುಳಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅದರ ಪೂರ್ತಿ ಹುಳದಾವಸ್ಥೆಯವರೆಗೂ, ಅಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಆ ಹುಳದ ಕಣದ ತಳದಲ್ಲೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ರಸವನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿ ನೀಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದೊಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪೌಷ್ಟಿಕವಾದ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದು ಈ ರಸವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ರಾಣಿನೊಣದ ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಮೊಟ್ಟೆಯು ರಾಣಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಬರುವುದು ಇದರ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವುದು.
ಈ ರಾಜಶಾಹಿ ರಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ರಾಜಶಾಹಿರಸ-೧
ಇದನ್ನು ಮಿಸೋಯಿನೋಸಿಟಾಲ್ (Misoinositol) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ತಳಿ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಒಂದು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಹುಳವನ್ನು ರಾಣಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ರಾಜಶಾಹಿರಸ-೨
ಹಾಗೆಯೇ ಈ ರಾಜಶಾಹಿರಸವಿಶೇಷದ ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯನ್ನು ರಾಜಶಾಹಿರಸ ೨ ಎನ್ನುವರು. ಇದನ್ನು ರಾಣಿಯ ಶರೀರದ ಗಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಣಿಯ ಅಂಡಾಶಯದ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವುದು. ಇದನ್ನು Ergostrain Biotin pteridine Royal jelly ಎಂದು ಎರಡು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಶಾಹಿರಸ ಉತ್ಪಾನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಯ ಮೀರಿದ ನೊಣಗಳು ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದಾಗ ರಾಜಶಾಹಿರಸದ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ರಾಣಿಕಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ರಾಜಶಾಹಿ ರಸ ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಾಯದ ನೊಣಗಳು ಇಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದು. ಆದುದರಿಂದ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬರುವ ರಾಣಿನೊಣಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಕುಂಠಿತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ರಾಜಶಾಹಿರಸವು ನಮಗೂ ಸಹ ವಿಶೇಷ ಅನ್ನಾಂಗಭರಿತ ಪೌಷ್ಟಿಕವಾದ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ರಸವು ನಮಗೆ ಹುಳಿರುಚಿಯ ಸ್ವಾದವನ್ನು ಕೊಡುವುದು. ಇದನ್ನು ಜೇನುತುಪ್ಪದೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಸೇವಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಹಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರು ‘ಮೆಲ್ಲಿಫೆರಾ' ಎಂಬ ಜೇನು ತಳಿಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭದಾಯಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಔದ್ಯಮಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವರು. ನಮ್ಮ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ಈ ರಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಜೇನುಕುಟುಂಬದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ರಾಜಶಾಹಿರಸವನ್ನು ನಿಯಮಾನುಸಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ಸಂತಾನ ರಹಿತರೂ ಸಹ ಸಂತಾನ ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಶಾಹಿರಸ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಜೇನುಕುಟುಂಬದ ಗೂಡಿನೊಳಗಿನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವ ಬೆಳ್ಳಿ ಉಪಕರಣ ಹಾಗೂ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ಆಗ ತಾನೆ ತೆಗೆದ ಶುದ್ಧ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮುಂತಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಗತಾನೆ ತೆಗೆದ ರಾಜಶಾಹಿರಸವನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿ ಬಳಸಬೇಕೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶಗಳು ತೆರೆದುಕೊಂಡಿವೆ.
ಇದನ್ನು ಸಂಪಾದನೆಯ ಮೂಲವಾಗಿ ಜೇನುಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಅಣಿಗೊಳಿಸಿ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಹಾಗೂ ಔಷಧೀಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ ರಾಜಶಾಹಿರಸದ ಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಔಷಧೀಯ ಮಹತ್ವದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವನ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆತ ಜೇನುಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವಾಗ ಮತ್ತು ಜೇನುಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಜೇನುಕುಟುಂಬಗಳ ರಾಣಿಕಣದಿಂದ ದೊರಕುವ ಇಂತಹ ಮೌಲ್ಯಯುತ ರಾಜಶಾಹಿರಸವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
೩.ಮೇಣದ ಗ್ರಂಥಿಗಳು (Wax Glands):-
ಇದರಿಂದ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಮೇಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಜೇನುಮೇಣವೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳು ೧೫-೨೦ ದಿನಗಳ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಮೇಣವು ಹೊರಬರುವುದು. ನೊಣಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಾದಂತೆಲ್ಲಾ ಈ ಮೇಣ ಉತ್ಪಾದಕ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜೊತೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಮೂರು ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಣವನ್ನು ಜಿನುಗಿಸಬಲ್ಲವು. ಮೇಣವು ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹಿಮದಂತೆ ಬಿಳಿಯ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರುವುದು. ಇದನ್ನು ನೊಣಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕೂದಲುಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ದಾಡೆಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಅಗಿದು ಹದಗೊಳಿಸಿ ಎರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಈ ಮೇಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಜೇನುತುಪ್ಪ/ಸಕ್ಕರೆ ಜೋನಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನಂತೆ ೧೦-೧೨ m.g ಜೇನುತುಪ್ಪ ಸೇವಿಸಿ ಒಂದು ಕೇಜಿಯಷ್ಟು ಮೇಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ರವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೇನುಮೇಣವೂ ಸಹ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಹಗುರವಾಗಿದ್ದು ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ ೦.೯೭ ಮತ್ತು ಕರಗುವ ಉಷ್ಣಬಿಂದು ೧೪೩೦F ಆಗಿರುವುದು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಶ್ರಮ ವಹಿಸಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಧಿಕ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಈ ಮೇಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸುಂದರವಾದ ಮಹಲನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇವು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಎರಿಗಳಲ್ಲಿ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಸಹಸ್ರಾರು ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಎರಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟೆಮರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಮತ್ತು ಪರಾಗ ಪುಷ್ಪರಸವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲು ಬಹು ಉಪಯೋಗಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಎರಿಯ ಕಣಗಳಿಗೆ ಹೊಳಪು ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಕಣವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಅಲ್ಲದೆ ರಾಣಿಕಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲೂ ಸಹ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಮೇಣದಿಂದ ರಚಿಸುವ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ಕಣ ಹಾಗೂ ಗಂಡುನೊಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಕಣ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಅವು ರಚಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಎರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರ್ತಿ ನೊಣಗಳ ಕಣಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು. ಈ ಕಣಗಳ ಅಳತೆ ಒಂದು ಇಂಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಆರು ಕಣಗಳಿರುವಂತೆ ರಚಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಎರಿಯ ಭಾಗದ ಕಣದ ಆಳವು ಸುಮಾರು ೧೧.೫ ಮಿ.ಮೀ. ಹಾಗೂ ಈ ಏರಿಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ತಳಹದಿಯು ಸುಮಾರು ೩.೨ ಮಿ.ಮೀ ಇರುವುದು. ಎರಿಯ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಂತೆಲ್ಲಾ ತಳಹದಿಯ ದಪ್ಪವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದು ಕೊನೆಗೆ ೦.೩ ಮಿ.ಮೀ ಮಾತ್ರ ಇರಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡುನೊಣಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ದೊಡ್ಡದಾದ ಕಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಕಣಗಳು ಒಂದು ಇಂಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿ ಐದು ಕಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಸುಂದರವೂ ಮನೋಹರವೂ ಅತ್ಯಂತ ಕೌಶಲ್ಯ ಪೂರ್ಣವೂ ಹಾಗೂ ಗಣಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವಂತೆ ಈ ಎರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಇಂತಹ ಎರಿಗಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಶ್ರಮವನ್ನು ಮಿತವಾಗಿಸಲು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳವನ್ನೂ ಮಿತವಾಗಿಸಲು ಅದಲ್ಲದೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಬಲಯುತವಾಗಿಯೂ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ೧೫೦ ಗ್ರಾಂ. ಮೇಣವನ್ನು ಬಳಸಿ ೨-೨ ೧/೨ k.g ಜೇನುತುಪ್ಪದ ಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಎರಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಎರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಆಹಾರವಾದ ಜೇನುತುಪ್ಪ/ಪರಾಗವನ್ನು ದಾಸ್ತಾನು ಇರಿಸಲು ಸಹ ಬಹುಮುಖಿ ಉಪಯೋಗಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಹಾಗೆ ಬಳಸುವ ಬಹುಮೌಲ್ಯವಾದ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲ ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವುಗಳ ಜಾಣ್ಮೆಯನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.