cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗ್ಲೋನಾಸ್
ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆ
ಸ್ಥಳೀಯ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯು ೨೦೦೮ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನ ೨೦೦೮ ಸೌತ್ ಒಸೆಟಿಯ ಯುದ್ಧದಿಂದ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು. ಈ ವೈರತ್ವದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಜಿಪಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ೨೦೦೮ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ವ್ಲಾಡಿಮಿರ್ ಪುಟಿನ್ ಫೆಡರಲ್ ಬಜೆಟ್‌ನಿಂದ ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ೬೭ ಶತಕೋಟಿ ರೂಬಲ್ಸ್ ಮೀಸಲಿಡುವ ಡಿಕ್ರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ
ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಗುಂಪು ಜಾಗತಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸಮೀಪಿಸಿದ್ದರೂ, ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರ ವಿಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಮೆರಿಕದ ಜಿಪಿಎಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ವಾಣಿಜ್ಯ ರಷ್ಯಾ ನಿರ್ಮಿತ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ಉಪಕರಣವಾದ ಗ್ಲೋಸ್ಪೇಸ್ SGK-೭೦ಯನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅದು ಅದೇರೀತಿಯ ಜಿಪಿಎಸ್ ಗ್ರಾಹಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೦ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೈಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಗ್ರಾಹಕಗಳು ಇದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗೆ, ರಷ್ಯಾ ಸರ್ಕಾರವು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಬಳಕೆದಾರ ವಿಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸುಧಾರಣೆಗೆ, ೨೦೧೦ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೧ರಂದು ಸರ್ಗೈ ಐವಾನೋವ್ ಮೊಬೈಲ್ ಫೋನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಜತೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶೇಕಡ ೨೫ ಆಮದು ಸುಂಕವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ೨೦೧೧ರಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಷ್ಯಾದ ಎಲ್ಲ ಕಾರು ಉತ್ಪಾದಕರು ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ವೊಂದಿಗೆ ಕಾರು ತಯಾರಿಸುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಕಾರು ತಯಾರಿಕರಿಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದ್ದು, ವಿದೇಶಿ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗಳಾದ ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಯೊಟಾ ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಾರು ಜೋಡಣೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರಮುಖ ಮಾರಾಟಗಾರರಾದ ST-ಎರಿಕ್‌ಸನ್, ಬ್ರಾಡ್‌ಕ್ಯಾಂ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಲ್‌ಕಾಂನಿಂದ ಪ್ರಸಕ್ತ ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಫೋನ್ ಬೇಸ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಜಿಪಿಎಸ್ ಜತೆ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಾಗಣೆಯಾಗುವ ಬಹುತೇಕ ಉಪಕರಣಗಳು ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆಮದು ನಿರ್ಬಂಧದಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಬದಲಾವಣೆ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ.
ಮೀಟರ್ ನಿಖರತೆಯಿಂದ ವಾಸ್ತವ ಕಾಲದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದತ್ತಾಂಶ ಒದಗಿಸುವ ಉಪಗ್ರಹ ಉಲ್ಲೇಖ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲವಾದ ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ವೆಪೋಸ್, ೨೦೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪರಿಚಿತ ವಿದೇಶಿ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಬಳಕೆ ಮಾಡಿತು.
ಸಮೂಹದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ರಷ್ಯಾದ ಗುರಿ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಮೂರು ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಉಡಾವಣೆಯು ೨೦೧೦ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಪ್ರೋಟೊನ್-ಎಂ ರಾಕೆಟ್ ಸ್ವತಃ ದೋಷವಿಲ್ಲದೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಆದರೆ ಮೇಲಿನ ಹಂತ ಬ್ಲಾಕ್ DM೩(ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಮಾಡುವ ಹೊಸ ರೂಪ) ಸಂವೇದಕದ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಧನದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ಹಂತ ಮತ್ತು ಮೂರು ಉಪಗ್ರಹಗಳುಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವು. ಉಡಾವಣೆ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ೧೬೦ ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರ್‌ ವೆಚ್ಚವಾಯಿತು ಎಂದು ಕೋಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಂಟ್ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿತು. ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೇವ್ ಇಡೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪೂರ್ಣ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಮತ್ತು ವೈಫಲ್ಯದ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದರು.
ಅಪಘಾತದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ರೋಸ್ಕೋಸ್‌ಮಾಸ್ ಎರಡು ಮೀಸಲು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ೨೦೧೧ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಗೆ ಪ್ರಥಮ ಸುಧಾರಿತ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಇದು ಮೂಲತಃ ಯೋಜಿಸಿದಂತೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಯಸಮರ್ಥ ಸಮೂಹದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ೨೩ಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಬಹುತೇಕ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಎರಡನೇ ಗ್ಲೋನಾಸ್-K ಮೂರದಿಂದ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧವಾಗಲಿದೆ.
೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡಿಮಿಟ್ರಿ ಮೆಡ್ವೆಡೆವ್ ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ಗೆ ೨೦೧೨-೨೦೨೦ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹೊಸ ಫೆಡರಲ್ ಗುರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಮೂಲ ೨೦೦೧ನೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳಲು ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.
ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿವರಣೆ
ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಜಾಗತಿಕ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಾಸ್ತವ ಕಾಲದ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವೇಗದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಧ್ಯಮ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೧೦೦ಕಿಮೀ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ೬೪.೮ ಡಿಗ್ರಿ ಬಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ೧೧ ಗಂಟೆಗಳು ಮತ್ತು ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಕಕ್ಷೆಯು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಸಮೂಹವು ಮೂರು ಕಕ್ಷೀಯ ಸಮಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ೮ ಸಮಾನ ಅಂತರದ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯಸಮರ್ಥ ಸಮೂಹವು ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ೨೪ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೮ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ರಷ್ಯಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಾನ ನಿಗದಿಗೆ, ಗ್ರಾಹಕವು ಕನಿಷ್ಟ ನಾಲ್ಕು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನ್ನು ಬಳಕೆದಾರನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೀರ್ಮಾನಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕರ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷನೌಕೆಯ ಮೂರು ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಕೇತಗಳು
ಸಂಕೇತಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾದ DSSS ಸಂಕೇತ ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಂಕೇತಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೈನರಿ-ಫೇಸ್ ಶಿಪ್ಟ್ ಕೀಯಿಂಗ್(BPSK)ತರಂಗಾಂತರತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳು SP ಸಂಕೇತದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಂಕೇತವನ್ನು ರವಾನಿಸಿದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಭಿನ್ನ ಆವರ್ತಾಂಕದಲ್ಲಿ ೧೫-ಚಾನೆಲ್ ಫ್ರೀಕ್ವೆನ್ಸಿ ಡಿವಿಷನ್ ಮಲ್ಟಿಪಲ್ ಅಕ್ಸೆಸ್(FDMA) ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಎರಡೂ ಕಡೆ ೧೬೦೨.೦ MHzವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಎಲ್ ೧ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಆವರ್ತಾಂಕವು ೧೬೦೨ MHz + n  × ೦.೫೬೨೫ MHz, ಅದರಲ್ಲಿ n  ಉಪಗ್ರಹದ ಆವರ್ತಾಂಕ ಚಾನೆಲ್ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ(n =−೭,−೬,−೫,...೦,...,೬, ಮುಂಚೆ n ==−೭,...೦,...,೧೩). ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ೩೮° ಶಂಕುವಿನಲ್ಲಿ ಬಲಗೈನ ವರ್ತುಲ ಧ್ರುವೀಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು EIRPಯಲ್ಲಿ ೨೫ರಿಂದ ೨೭ dBW ನಡುವೆ(೩೧೬ರಿಂದ ೫೦೦ ವಾಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೪ಉಪಗ್ರಹ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕೇವಲ ೧೫ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಆವರ್ತಾಂಕ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿಕಕ್ಷೆಯ(ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕು) ಉಪಗ್ರಹ ಜೋಡಿಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಭೂ ನೆಲೆಯ ಬಳಕೆದಾರನಿಂದ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಎಚ್‌ಪಿ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಎಸ್‌ಪಿ ಸಂಕೇತದೊಂದಿಗೆ ಹಂತ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಸ್‌ಪಿ ಸಂಕೇತದ ಸಮಾನ ವಾಹಕ ತರಂಗವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎಸ್‌ಪಿ ಸಂಕೇತಕ್ಕಿಂತ ೧೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅಗಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
L೨ಸಂಕೇತಗಳು L೧ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಕೇತಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ FDMAಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ೧೨೪೬ MHz ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಆವರ್ತಾಂಕವು ಸಮೀಕರಣ ೧೨೪೬ MHz + n ×೦.೪೩೭೫ MHzನಿಂದ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದರಲ್ಲಿ n  L೧ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. HPಸಂಕೇತದ ಇತರೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ಶೃಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ, SP ಸಂಕೇತವು ಸಮತಲ ಸ್ಥಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ೫-೧೦ ಮೀಟರುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಲಂಬ ಸ್ಥಾನಿಕವನ್ನು ೧೫ ಮೀಟರುಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ವೇಗ ವೆಕ್ಟರ್ ಅಳತೆಯನ್ನು ೧೦ ಸೆಂಮೀನೊಳಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಲಯೋಜನೆಯನ್ನು ೨೦೦ nsನಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಥಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ ಮುಂತಾದ ಹೊಸ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಇವುಗಳಿಂದ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರ HPಸಂಕೇತವು ಅಧಿಕೃತ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯನ್ ಮಿಲಿಟರಿ, ಗೂಢಲಿಪಿಕರಣದ ಡಬ್ಲು ಕೋಡ್‌ನಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವ US P(Y) ಕೋಡ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದೇ, ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಪಿ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮೂಲಕ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತದ ಬಳಕೆಯು ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಆದಾಗ್ಯೂ L೨Pಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶ ಚೂರುಗಳ ತರಾಂಗಂತರತೆಯು(ಆದ್ದರಿಂದ ಟ್ರಾಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ) ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಳಿತಗಳ ಕೊರತೆಯ ೨೫೦ಬಿಪಿಎಸ್ ಸಿಡಿತದವರೆಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ. ಗ್ಲೋನಾಸ್ L೧P ಕೋಡ್ ೫೦ ಬಿಪಿಎಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್ ವಕ್ರಗತಿಯ ಕೋಡ್‌ಯಿಲ್ಲದೇ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಿಎ ಕೋಡ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಕ್ಷೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಯ್ದರೂ, ಇದು ಗಂಭೀರ ಚಂದ್ರ-ಸೌರ ವೇಗವರ್ಧನೆ ಪ್ರಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗಡಿಯಾರ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಚೂರುಗಳನ್ನು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸಕ್ತ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನಾಗರಿಕ ಉಲ್ಲೇಖ ಸಂಕೇತವು ಎಲ್‌೨ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್‍ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸಂಕೇತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯ ಎಸ್‌ಪಿ ಕೋಡ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೯೫ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಎಲ್ಲ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಇದು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಮೂಲ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕೊನೆಯದಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಆಂಶಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ ಉಪಗ್ರಹವು ಎಲ್‌‍೧ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತದೆ.(ನೋಡಿ www.glonass-ianc.rsa.ru ಸಮೂಹ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ದಿನನಿತ್ಯದ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ.)
ಗ್ಲೋನಾಸ್ "PZ-೯೦"ಹೆಸರಿನ ಸುಸಂಘಟಿತ ದತ್ತಾಂಶ ಬಳಸುತ್ತದೆ(ಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮಿತಿ ೧೯೯೦-ಪ್ಯಾರಾಮಿಟ್ರಿ ಜೆಮಿಲ್ ೧೯೯೦)ಅದರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ನಿಖರ ಸ್ಥಳವನ್ನು ೧೯೦೦ರಿಂದ ೧೯೦೫ರ ಅದರ ಸ್ಥಾನದ ಸರಾಸರಿ ಎಂದು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಿಪಿಎಸ್ ಸುಸಂಘಟಿತ ದತ್ತಾಂಶ WGS ೮೪ಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ಅದು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ೨೦೦೭ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭ರಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, PZ-೯೦ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಯಾವುದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 40 cmಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ WGS ೮೪ನಿಂದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುವಂತೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.40 cm
CDMA ಸಂಕೇತಗಳು
೨೦೦೮ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಹೊಸ CDMA ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಜತೆ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ೨೦೦೧-೨೦೧೨ರಂದು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ೧ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಕ್ತ CDMA ಸಂಕೇತವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷೆ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಿದೆ. ಇದು ೧೨೦೨.೦೨೫ MHzನ ಎಲ್‌೩ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಹೊಂದಿದೆ. ೨೦೧೩-೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ೨ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಎಲ್೨ ಸಂಕೇತವನ್ನು ೧೨೦೭.೧೭ MHzಗೆ ಮರುಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್‌೧ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೫೭೫.೪೨ MHzನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಸಿಡಿಎಂಎ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಕ್ತ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತರುವಾಯ ೨೦೧೫ರ ನಂತರ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಗ್ಲೋನಾಸ್-KM ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್೧ ಆವರ್ತಾಂಕ, ಒಂದು ಎಲ್‌೨ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೨೪೨ MHz ಮತ್ತು ಒಂದು ಎಲ್‌೫ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ೧೧೭೬.೪೫ MHz ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಕ್ತ CDMAಸಂಕೇತಗಳ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆಎಂ ಬಹುಶಃ ಜಟಿಲ ಸಿಡಿಎಂಎ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ ೧, ಎಲ್‌೨ ಮತ್ತು ಎಲ್‌೩ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಿಡಿಎಂಎ ಸಂಕೇತಗಳ ಕ್ರಮವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ತರಂಗಾಂತರತೆಯು ಅಂತಿಮಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೂ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿದಾರರ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹೊಸ ಸಂಕೇತಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಒಂದೇ ಆವರ್ತಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ GPS/ಗೆಲಿಲಿಯೊ೧/COMPASSಶೈಲಿಯ ಸಂಕೇತಗಳು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಎಲ್‌೧ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಸಂಕೇತವು BOC(೧,೧) ತರಂಗಾಂತರತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ೧೫೭೫.೪೨ MHzನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಧುನೀಕೃತ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಂಕೇತಗಳು ಎಲ್‌೧ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗೆಲಿಲಿಯೊ/COMPASS ಸಂಕೇತ E೧. ಎಲ್ ೫ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಸಂಕೇತವು ೧೧೭೬.೬೫ MHzನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಬಿಒಸಿ(೪,೪)ತರಂಗಾಂತರತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನೀಕೃತ ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಂಕೇತ ಸೇಫ್ಟಿ ಆಫ್ ಲೈಫ್ ಮತ್ತು ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಸಂಕೇತ E೫ಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ. ಎಲ್‌೩ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಮುಕ್ತ ಸಂಕೇತವು ೧೨೦೭.೧೪ MHzನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾದ QPSK(೧೦) ತರಂಗಾಂತರತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗೆಲಿಲಿಯೊ/COMPASS ಸಂಕೇತ E೫bನ ಒಂದೇ ಆವರ್ತಾಂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹು ಗುಣಮಟ್ಟದGNSS ಗ್ರಾಹಕಗಳ ಅಗ್ಗದ ಮತ್ತು ಸುಲಭದ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೈನರಿ ಫೇಸ್-ಶಿಫ್ಟ್ ಕೀಯಿಂಗ್ (BPSK)ಅನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಕ ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಂಕೇತಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಿಪಿಎಸ್‌ಕೆ ಮತ್ತು ಕ್ವಾಡ್ರೇಚರ್ ಫೇಸ್-ಶಿಫ್ಟ್ ಕೀಯಿಂಗ್(QPSK) ಕ್ವಾಡ್ರೇಚರ್ ವೈಶಾಲ್ಯ ತರಂಗಾಂತರತೆ(QAM)ಯ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ QAM-೨ and QAM-೪. ಬೈನರಿ ಆಫ್‌ಸೆಟ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್(BOC) ಗೆಲಿಲಿಯೊ, ಆಧುನೀಕೃತ ಜಿಪಿಎಸ್ ಮತ್ತು COMPASS ಬಳಸಿದ ತರಂಗಾಂತರವಾಗಿದೆ.
ಸಿಡಿಎಂಎ ಸಂಕೇತಗಳ ಪರಿಚಯದಿಂದ, ೨೦೨೦ರೊಳಗೆ ಸಮೂಹವನ್ನು ೩೦ ಸಕ್ರಿಯ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು FDMA ಸಂಕೇತಗಳ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಾಲ್ನಿಯ ಕಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಟಂಡ್ರಾ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಜಪಾನ್ನೀಸ್ QZSS ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಲಭ್ಯತೆಗಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಉಪಗ್ರಹಗಳು
ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮುಖ್ಯ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಜಂಟಿ ಶೇರು ಕಂಪೆನಿ ರೆಶೆ‌ಟ್‌ನೆವ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಶನ್ ಸೆಟಲೈಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್(ಮುಂಚೆ NPO-PM ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು) ಕಂಪೆನಿಯು ಜೆಲೆಜ್‌ನೊಗಾರ್ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಫಾರ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಡಿವೈಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ರಷ್ಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ರೇಡಿಯೊ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಎಂಡ್ ಟೈಮ್ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕವಾಗಿದೆ.ru:РНИИ КП ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಸರಣಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಓಮ್ಸ್‌ಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಿಸಿ ಪಾಲ್ಯಾಟ್ಕಂಪೆನಿ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಮೂರು ದಶಕಗಳಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಉಪಗ್ರಹ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಮೂರು ತಲೆಮಾರುಗಳಾಗಿ ಅದನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಮೂಲ ಗ್ಲೋನಾಸ್(೧೯೮೨ರಿಂದೀಚೆಗೆ) ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ(೨೦೦೩ರಿಂದ)ಮತ್ತು ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ(೨೦೧೧ರಿಂದ). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉಪಗ್ರಹವು GRAUಅಂಕಿತ ೧೧F೬೫೪ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಿಲಿಟರಿ ಕಾಸ್ಮೋಸ್-NNNN" ಅಂಕಿತವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರಥಮ ತಲೆಮಾರು
ನೈಜ ಪ್ರಥಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಗ್ಲೋನಾಸ್(ಉರಗನ್ ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ)ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ೩ ಅಕ್ಷದ ಸ್ಥಿರವಾದ ವಾಹನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೧೨೫೦ ಕೇಜಿ ತೂಗುತ್ತದೆ. ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಮರುನೆಲೆಗೆ ಅವಕಾಶವಾಗಲು ಮೂನ್ನೂಕುವಿಕೆ(ಪ್ರಪಲ್ಶನ್)ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳು ಬ್ಲಾಕ್ IIa, IIb, and IIv ವಾಹನಗಳಾಗಿ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಗೇರಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬ್ಲಾಕ್ ವಿಕಸನೀಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಬ್ಲಾಕ್ IIv ಪ್ರಥಮ ತಲೆಮಾರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೮೮ರಿಂದ ೨೦೦೦ದವರೆಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾದ ಇದು, ೨೦೦೫ರವರೆಗೆ ಉಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ೨೫ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿನ್ಯಾಸ ಅವಧಿಯು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗಳು ಅದನ್ನು ಮೀರಿದ್ದವು. ಒಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಾದರಿಯು ೬೮ ತಿಂಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ತನಕ ಉಳಿಯಿತು.
ಬ್ಲಾಕ್ II ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅವಧಿಗೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬೈಕನೂರು ಕಾಸ್ಮೋಡ್ರೋಮ್‌ನಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಪ್ರೋಟೊನ್-K ಬ್ಲಾಕ್-DM-೨ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಟೊನ್-K ಬ್ರಿಜ್-M ಬಲವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಪವಾದವೆಂದರೆ, ಎರಡು ಉಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉಪಗ್ರಹದ ಬದಲಾಗಿ ಎಟಲಾನ್ ಜಿಯೋಡೆಟಿಕ್ ರಿಫ್ಲೆಕ್ಟರ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರು
ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ೧೯೯೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಗಣನೀಯ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ೧೪೮೦ ಕೇಜಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಅಂದಾಜು2.4 m ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು3.7 m ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು,7.2 m ಅವಧಿಯ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಡಾವಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೧೬೦೦ ವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಹಿಂಬದಿಯ ಉಪಕರಣ ರಚನೆಯು ಎಲ್-ಬ್ಯಾಂಡ್ ರವಾನೆಗಳಿಗೆ ೧೨ ಮುಖ್ಯ ಆಂಟೆನಾಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಲೇಸರ್ ಮೂಲೆಯ ಕ್ಯೂಬ್ ಪ್ರತಿಫಲಕಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿಖರ ಕಕ್ಷೆಯ ತೀರ್ಮಾನ ಮತ್ತು ಭೂಮಿತೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೆಸಿಯಂ ಕ್ಲಾಕ್ಸ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಗಡಿಯಾರದ ಮೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
೨೦೦೭ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮುಂಚಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಮೂರು ಬಲವರ್ಧಕಗಳಾದ ಪ್ರೊಟೋನ್-K ಬ್ಲಾಕ್-DM-೨ ಅಥವಾ ಪ್ರೊಟೋನ್-K ಬ್ರಿಜ್ -M ಬಲವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಮೂರನೇ ತಲೆಮಾರು
ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ ಮುಂಚಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಗಣನೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಥಮ ಒತ್ತಡವಿಲ್ಲದ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಉಪಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.(೭೫೦ ಕೇಜಿ ವಿರುದ್ಧ ೧೪೫೦ ಕೇಜಿ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ) ಇದು ೭ ವರ್ಷಗಳ ಎರಡನೇ ತಲೆಮಾರಿನ ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಎಂ ಜೀವಿತಾವಧಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಸಮರ್ಥ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ ೩ಮತ್ತು ಎಲ್ ೫ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಡಿಎಂಎ ಸಂಕೇತಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಅವು ಆಧುನಿಕ ಜಿಪಿಎಸ್, ಗೆಲಿಲಿಯೊ ಮತ್ತು ಕಂಪಾಸ್ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತರಂಗಾಂತರತೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಉಪಗ್ರಹದ ಸುಧಾರಿತ ಉಪಕರಣವನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ-ಇದು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ನಿಖರತೆಯ ಎರಡುಪಟ್ಟಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮುಂಚಿನ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ರೀತಿ, ಇವು ೩ ಅಕ್ಷದ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಿದ ನಾಡಿರ್ ಪಾಯಿಂಟಿಂಗ್ ಜತೆಗೆ ದ್ವಿ ಸೌರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಥಮ ಗ್ಲೋನಾಸ್-K ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ೨೦೧೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ತೂಕದ ಇಳಿಕೆ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಗ್ಲೋನಾಸ್-ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಪ್ಲೆಸೆಟ್ಕ್ಸ್‌ ಕಾಸ್ಮೋಡ್ರೋಮ್ ಉಡಾವಣೆ ನೆಲೆಯಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಸೋಯುಜ್-೨.೧ಬಿ ಬಲವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಜೋಡಿಯಾಗಿ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ೬ನ್ನು ಬೈಕನೋರ್ ಕಾಸ್ಮೋಡ್ರೋಮ್‌ನಿಂದ ಪ್ರೋಟೊನ್-ಕೆ ಬ್ರಿಜ್-ಎಂ ಉಡಾವಣೆ ವಾಹನಗಳಿಂದ ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಗ್ಲೋನಾಸ್‌ನ ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಭಾಗವು ಮುಂಚಿನ ಸೋವಿಯಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಭೂ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೆಲೆ ಮತ್ತು ಟೈಮ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ ಮಾಸ್ಕೊನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೂರಸ್ಥಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಶೋಧಕ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್, ಟೆರ್ನೊಪೋಲ್, ಎನಿಸೈಸ್ಕ್, ಮತ್ತು ಕೋಮ್ಸೋಮೋಲ್ಕ್ಸ್-ನಾ-ಅಮುರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ.
ಗ್ರಾಹಕಗಳು
ಸೆಪ್ಟೆಂಟ್ರಿಯೊ, ಟಾಪ್ಕಾನ್, JAVAD, ಮೆಗೆಲಾನ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್, ನೊವಾಟೆಲ್, ಲೈಕಾ ಜಿಯೋಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಿಂಬಲ್ ಇಂಕ್ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು GNSSಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. NPO ಪ್ರೋಗ್ರೆಸ್ "GALS-A೧" ಗ್ರಾಹಕವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು GPS ಮತ್ತು ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕೈವೇವ್ ಮೊಬೈಲ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಇಮ್ಮರ್‌ಸ್ಯಾಟ್ ಆಧಾರದ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂವಹನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದುthat ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಮತ್ತು GPS ಎರಡನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಲಭ್ಯತೆ
, the ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಮೂಹ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ:
ನಿಖರತೆ
ರಷ್ಯನ್ ಸಿಸ್ಟಂ ಆಫ್ ಡಿಫೆರೆನ್ಸಿಯಲ್ ಕರೆಕ್ಷನ್ ಎಂಡ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ಸ್ 's ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ,ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ನಿರೂಪಣೆಗಳ ನಿಖರತೆಗಳು (for p=೦.೯೫) ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ರೇಖಾಂಶಕ್ಕೆ ೪.೪೬—೮.೩೮ m ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆ NSV ಈಕ್ವಲ್ಸ್ ೭—೮ನೊಂದಿಗೆ(ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ). ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ, ಜಿಪಿಎಸ್ ಸಂಚಾರ ನಿರ್ದೇಶನ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ೨.೦೦-೮.೭೬ ಎಂ, ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆ NSVಈಕ್ವಲ್ಸ್ ೬—೧೧(ನಿಲ್ದಾಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ). ನಾಗರಿಕ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಿ ಜಿಪಿಎಸ್‌ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಕಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ನಿಖರತೆಯು ಜಿಪಿಎಸ್‌ಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ರಷ್ಯನ್ ಫೆಡರಲ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜನ್ಸಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಅನಾಟಲಿ ಪರ್ಮಿನೋವ್ ಗ್ಲೋನಾಸ್ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ೨೦೧೧ಕ್ಕೆ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ೨.೮ ಎಂ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲೋನಾಸ್ ಸಮೂಹವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮತ್ತು ಭೂ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಉಪಗ್ರಹ ವಿನ್ಯಾಸ ಗ್ಲೋನಾಸ್-K ಒಂದೊಮ್ಮೆ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಬಳಿಕ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದೆ.
ಸೋಲಿಗ
ಸೋಲಿಗ ಜನಾಂಗವು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟ ಪ್ರದೇಶದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೋಲಿಗರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತಿ ಪುರಾತನವಾದ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇವರು ಮೈಸೂರು ಹಾಗು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು, ಕಾಡು ಕುರುಬರು ಹಾಗೂ ಜೇನು ಕುರುಬರಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಇವರಿಗೆ ಮಲೈ ಮಾದೇಶ್ವರನೆ ಮನೆ ದೇವರಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಡನ್ನೇ ನಂಬಿಕೊಂಡು, ಅದನ್ನೇ ಪೂಜಿಸಿಕೊಂಡು ಬಾಳುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಭಾಷೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾದ ಶೋಲಗ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೨೦,೦೦೦.
ಬಾಹ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯ
ಸೋಲಿಗರು ಗುಂಗುರು ಕೂದಲು, ಕುರುಚಲು ಗಡ್ಡ, ಕುಳ್ಳನೆಯ ದೇಹ, ದಪ್ಪತುಟಿ, ಅಗಲಮೂಗು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಚರಿತ್ರೆಯ ಪ್ರಕಾರ
ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೊಬ್ಬ ರಾಜನಿದ್ದ. ಅವನೊಮ್ಮೆ ಶತೃರಾಜರ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವಾಗ, ಸೋತು, ಜೀವರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಕಾಡಿಗೆ ಓಡಿಹೋದ. ಅಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ 'ಸೋಲನ ಹಂಬಿನ ಗಡ್ಡೆ'ಯನ್ನು ತಿಂದು ಜೀವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೋಲನ ಹಂಬಿನ ಗಡ್ಡೆ ಎಷ್ಟೇಲ್ಲಾ ತಿಂದರೂ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಚಿಗುರಿ ಇಡೀ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇವರು ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಸೋಲನ ಹಂಬನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿದುದರಿಂದ ಇವರನ್ನು ಸೋಲಿಗರೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಸೋಲಿಗರ ಪ್ರಭೇಧಗಳು
ಸೋಲಿಗರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಐದು ಪ್ರಭೇಧಗಳಿವೆ.
ಪೋಡು
ಇವರು ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು 'ಪೋಡು' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಪೋಡನ್ನು ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಸುಮ್ಮ ಸುಮ್ಮನೆ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಪೋಡು ಕಟ್ಟುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆ ಶಕುನ ಅಥವಾ ಕನಸು ಬೀಳಬೇಕು. ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಪೋಡು ಕಟ್ಟುವ ಸೋಲಿಗರಿಗೆ ಆತ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಶಾಪ ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವೊತ್ತು ನಿನ್ಗೆ ತಿನ್ನ ಅನ್ನ ಚಿನ್ನ ಆಗ್ಲಿ ಕುಡಿಯೋ ನೀರು ಪಾಯಸ ಆಗ್ಲಿ ತುಂಡು ಬಟ್ಟೆ ನಿನ್ಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣೋ|ತಂದಾನ|
ಅವ್ನು ಸಾಪವ ಕೊಟ್ಟು ಬುಟ್ಟು ನಾರಾಯ್ಣಮೂರ್ತಿಯವ್ರು ಮೂರು ವರ್ಷಕೊಂದು ಪೋಡಾಗಲಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ ದಬ್ಬೆ ಹುಲ್ಲು ಬರ್ಲೀಂತ ಸಾಪ ಇಟ್ಬುಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ||
ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿ
ಇವರು ವ್ಯವಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು 'ಪೋಡು ಬೇಸಾಯ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಇವರು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕುಲಕೋಟು ಎಂಬ ಆಯುಧವೇ ಇವರ ನೇಗಿಲು. ಗೊಬ್ಬರ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಂಕೇತ.
ವೃತ್ತಿ
ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜೇನುಹಳಿದು ತಂದು ಕಾಡಂಚಿನ ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾ, ನಾಡಿನ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪಿನಾಸಿ ನೃತ್ಯ
ತಲೆತಲಾಂತರಗಳಿಂದಲೂ ಕಾಡಿನ ಒಳಗಿದ್ದು ನಾಡಿನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನೇ ಕಾಣದ ನಿಸರ್ಗದೊಂದಿಗೆ ಅವಿನಾಭಾವ ಹೊಂದಿದ ಜನವರ್ಗ ಸೋಲಿಗರದು. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಕಲೆಯ ರಾಯಭಾರಿಗಳು. ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಕೊಟ್ಟಹಬ್ಬ' ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಂಡಸರು-ಹೆಂಗರೆನ್ನದೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪಿಗೆಯ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಪಿನಾಸಿನಾದಕ್ಕೆ, ಡೋಲಾಡಿನ ತನನಕ್ಕೆ ಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದೊಂದು ಅಪ್ಪಟ ಜನಪದ ನೃತ್ಯ. ಕುಣಿತದ ನಡು ನಡುವೆ ಜಡೇಸ್ವಾಮಿ, ಬಿಳಿಗಿರಿ ರಂಗಸ್ವಾಮಿ, ಮಾದೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಉದ್ಗಾರಗಳನ್ನು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವವರಿಗೆ ವಿರಾಮ ಕೊಟ್ಟು "ಗೊರು ಗೊರುಕ ಗೊರುಕನ....ಗೊರು ಗೊರುಕ ಗೊರುಕನ..." ಎಂದು ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಚಲಿಸುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು
ಬ್ಯಾರಿ
ಬ್ಯಾರಿ ಎಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರ ವಿಸ್ತರಣೆ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದರು. ಈ ನೀತಿಗಳಿಂದ ಹಲವು ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಗಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಭಾರತೀಯರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡರು. ಇವರ ಆಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಜನರಲ್ಲಿ ಅಸಮಾಧಾನವಿತ್ತು. ಅಸಮಾಧಾನವು 1857ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಿಸಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು 'ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ' ಎಂದು ಕರೆದರೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಇದೊಂದು 'ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ' ಮಾತ್ರ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವಿವಿಧ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಪ್ರಕಾರ ಇದೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ ಹೊರತು ಮತ್ತೇನೂ ಅಲ್ಲ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಜನತೆಯ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಂಗ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ವಿ.ಎ.ಸ್ಮಿತ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಹಾಗು ವಿದ್ವಾಂಸ ವಿ. ಡಿ. ಸಾರ್ವಕರ್ ತಮ್ಮ 1857 'ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸೈನಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಮುಂದಿನಂತೆ ಇವೆ.
thumb|250px|ಮೊದಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು
ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳು
ಬ್ರಿಟಿಷರು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದ 'ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ' ಎಂಬ ನೀತಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿಯು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದ್ದನು. ಈ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸತಾರ, ಜೈಪುರ, ರವಾನಿ, ಉದಯಪುರ ಇತ್ಯಾದಿ ದೇಶೀಯ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾದವು. ರಾಜನು ತನಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಆದರೆ 'ದತ್ತುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ' ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಕಾನೂನು ವಿರೋಧಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ನೀತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಡಾಲ್‌ಹೌಸಿಯು ತಂಜಾವೂರು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ನವಾಬರಿಗಿದ್ದ ರಾಜ ಪದವಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿದನು, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವರನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸೈನಿಕರು ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಾದರು. ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ 1857ರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಪ್ರೇರಕವಾಯಿತು.
ಸೈನಿಕ ಕಾರಣ
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸೈನಿಕರ ನಡುವೆ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಮತ್ತು ವೇತನಗಳಲ್ಲಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಹುದ್ದೆಗಳ ನಿರಾಕರಣೆ, ಈ ದಂಗೆಗೆ ತಕ್ಷಣದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವಾಸ ಎನ್ಫೀಲ್ಡ್ ಬಂದೂಕುಗಳ ತೋಪುಗಳಿಗೆ ಹಂದಿ ಮತ್ತು ಹಸುವಿನ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸವರಿದ್ದು ಈ ಬಂದೂಕಿನ ಮುಟ್ಟಲು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದ ಮಂಗಲ್ ಪಾಂಡೆ ಎಂಬ ಸೈನಿಕನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಿಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಕಾರಾಗೃಹಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದರು. ಸಿಪಾಯಿಗಳು ಕಾರಾಗೃಹ ಒಡೆದು ದೆಹಲಿಯತ್ತ ಸಾಗಿ ಕೆಂಪುಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಹದ್ದೂರ್ ಷಾ ನನ್ನು ಭಾರತದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹಾದಿ
ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವಂತಹ ಸುದ್ದಿ ಉದ್ರೇಕಗೊಳಿಸಿತು ಮಾರ್ಚ್ 29 18 57 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸೈನಿಕ ಮಂಗಲಪಾಂಡೆ ಸೈನಿಕನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ದಂಗೆಯೆದ್ದು ,ಇಬ್ಬರು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಿದನು. ಜೊತೆಗಾರ ಸೈನಿಕರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿಸಿ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ನಮ್ಮ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಜಾತಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಮೊದಲು ಉಗಮವಾಗಿದ್ದು ಮೀರತ್ ನಲ್ಲಿ, ಮೀರತ್ ತಿನ ಒಂದು ತುಕಡಿ ಯು ಬಂದೂಕು ಮುಟ್ಟಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಕೆರಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರು 10 ವರ್ಷ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಚಿತ್ರ ಹಿಂಸೆ ನೀಡಿ ಅವರಿಂದ ಸಮವಸ್ತ್ರ ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಇದನ್ನು ನೋಡಿದ ಇತರ ಸೈನಿಕರು ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡು ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿಟ್ಟಿದ್ದ ಜೈಲಿಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕೊಂದು ಹಾಕಿ ತಮ್ಮ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಈ ಸೈನಿಕರು ದೆಹಲಿಯತ್ತ ತೆರಳಿ ಮೊಘಲ್ ದೊರೆ ಬಹುಶಃ ನಾನು ರಾಜನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ಬಾರಿ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಬಹುದೂರ್ ಷಾ ಮೊಗಲ್ ದೊರೆಯ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಹಸ್ಸನ್ ಕೊಂದು ಹಾಕಿದ ಬಹುದುರ್ ಶಾನು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಪರಾರಿಯಾದ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾನ್ ಪುರ್ ಲಕ್ನೋ ಜಾನ್ಸಿ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಇತರೆ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟಗಳು ಸ್ಪೋಟಗೊಂಡ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು
ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ
ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ಭಾರತದ ಉಪಖಂಡದ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಬಂಡಾಯ. ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಿಪಾಯಿ ದಂಗೆ ಮತ್ತು '1857 ರ ಭಾರತೀಯ ದಂಗೆ'' ಎಂದು ಬ್ರಿಟೀಷರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಾಮ ದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
ಕಾರಣಗಳು
ಈ ಬಂಡಾಯ ಆರಂಭವಾಗಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು.
ಸಂಗ್ರಾಮದ ಆರಂಭ
೨೬ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮೫೭ರಂದು ೧೯ನೇ ಬಂಗಾಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರು ಹೊಸ ಕಾಡತೂಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಅವುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಸೈನ್ಯದ ಕರ್ನಲ್ ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಆವೇಶಗೊಂಡರೂ, ಕೊನೆಗೆ ಸೈನಿಕರ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಮರು ದಿನದ ತಾಲೀಮನ್ನು ರದ್ದು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು.
ದೆಹಲಿ
= ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಳು =
ಬ್ರಿಟಿಷರ ದತ್ತುಸ್ವೀಕಾರ ಕಾಯಿದೆ, ಸಹಾಯಕ ಸೈನ್ಯಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಒಡೆದು ಆಳುವ ಕುಟಿಲನೀತಿಯಿಂದ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಅವರ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ರಾಜ್ಯದಾಹ ಮತ್ತು ಆಕ್ರಮಣನೀತಿಯೇ ಈ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಮೂಲ. ದೇಶೀಯ ರಾಜರು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರನ್ನು ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ದಿನ ದಿನಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಬಲವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಹೈದರ್ ಮರಾಠರ ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದಿನ ನಿಜಾಮನ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಹೋರಾಡಿದ. ಆದರೆ ಮರಾಠರೂ ನಿಜಾಮನೂ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಡೆಯೇ ಸೇರಿಹೋದದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಿಸಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಹೈದರನ ಅಕಾಲಮರಣ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನ್ ತಂದೆಯಂತೆಯೇ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಆತ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದ (1799). ಅವನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಅಂದಿನ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಯಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಬಂಡಾಯದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚನ್ನಗಿರಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶೂರ ಧೋಂಡಿಯ ವಾಘ 1780ರಲ್ಲಿ ಹೈದರನ ಸೈನ್ಯ ಸೇರಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದವನು ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಆಹ್ವಾನಕ್ಕೆ ಕಿವಿಗೊಟ್ಟು ಮತ್ತೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಬಲಾತ್ಕಾರದಿಂದ ಮುಸಲ್ಮಾನನಾದ. 1799ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ಪತನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಬಿದನೂರು, ಶಿಕಾರಿಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿದ. ಐಗೂರಿನ ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನಾಯಕ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಟ್ಲದ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ಬಳ್ಳಾರಿಯ ರಾಯದುರ್ಗದ ಪಾಳೆಯಗಾರ ಮತ್ತು ಆನೆಗೊಂದಿಯ ಪಾಳೆಯಗಾರರ ನೆರವಿನಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಎದುರಾಗಿ ಬಂಡಾಯ ಹೂಡಿದ. ಲೋಂಡಾದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಬಂದ ಮರಾಠ ಸೇನಾನಿ ಗೋಖಲೆಯನ್ನು ಕೊಂದ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಸಂಘಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ. ಇವನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಸಹಿಸಲಾರದೆ ಹೋದರು. ಆರ್ಥರ್ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿ ಧೋಂಡಿಯನನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಟೋರಿನ್, ಸ್ಟೀವನ್‍ಸನ್ ಮತ್ತು ಪೇಟ್ಕರ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಮಂದಿ ಸೇನಾಪತಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ. ಧೋಂಡಿಯ ತಂಗಿದ್ದನೆಂಬ ಕೋಟೆ, ಸ್ಥಳಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಶೋಧಿಸುತ್ತ ಅವನ ಕಡೆಯವರನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಲ್ಲುತ್ತ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ದಾಂದಲೆ ನಡೆಸಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಸೈನಿಕ ಮತ್ತು ಧೋಂಡಿಯನ ಕೈಲಿ ಅನ್ನ ತಿಂದ ಸಲಬತ್ ಎಂಬ ದ್ರೋಹಿಗಳು ಕೊಟ್ಟ ಸುಳುವಿನ ಮೇಲೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಧೋಂಡಿಯನ ಬೆನ್ನುಹತ್ತಿತು. 1800 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೋಣಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಧೋಂಡಿಯ ವಾಘ ಮರಾಠರ, ನಿಜಾಮನ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲರ ಮೂರು ಸೇನೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಮಡಿದ. ಐಗೂರು ಕೃಷ್ಣಪ್ಪನಾಯಕ 1802 ಫೆಬ್ರವರಿಯವರೆಗೂ ಹೋರಾಡುತ್ತ ಕೊನೆಗೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ. ಕೊಪ್ಪಳದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡು ಬಂಡಾಯ ಹೂಡಿದ (1819) ವೀರಪ್ಪನನ್ನೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನೆ ಕೊಂದಿತು. 1820-21ರಲ್ಲಿ ಬಿದರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುಳಿಯಳ್ಳಿ ದೇಶಮುಖ್, ತಿರುಮಲರಾವ್ ಮತ್ತು ಮೇಘಶ್ಯಾಮ್ ದೇಶಮುಖರು ಬಂಡಾಯದ ಮುಂದಾಳಾಗಿದ್ದರು. 1824ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿಯ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸೇನೆ ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿತು. ಸಿಂದಗಿಯ ಬಂಡಾಯಗಾರರಾಗಿದ್ದ ದಿವಾಕರ ದೀಕ್ಷಿತ, ರಾವ್‍ಜಿ ರಾಸ್ತಿಯ, ಬಾಳಪ್ಪ ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಅಲೂಪ ಪಿಂಡಾರಿ, ಶೆಟ್ಟಿಯಪ್ಪ ಮತ್ತು ಶೀನಪ್ಪ ಇವರನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಟ್ಟವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಪಟಕಿ ಎಂಬಾತ ಮೋಸ ಬಗೆದ. ಸಿಂದಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಶವಾಯಿತು, ಬಂಡಾಯಗಾರರೆಲ್ಲ ಸೆರೆಯಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ಪ್ರಥಮ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ
ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ (Maria Salomea Skłodowska-Curie) ಯುರೇನಿಯಂ ಅದಿರನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಇವರು ಪೋಲ್ಯಾಂಡಿನ ಖ್ಯಾತ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ೧೮೬೭ರಲ್ಲಿ ಪೋಲ್ಯಾಂಡಿನ ವಾರ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಇವರು ಜನಿಸಿದರು. ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿಯ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಮೇರಿಸ್ಲೋ ಡೋವ್ಸಾ. ಪಿಯರೆ ಕ್ಯೂರಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದ ನಂತರ ಇವರ ಹೆಸರು ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ಎಂದಾಯಿತು.
ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಚತುರೆಯಾಗಿದ್ದ ಇವರು, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಯಲ್ಲೇ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ೧೮೯೧ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ[ಪ್ಯಾರಿಸ್] ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿನ ಸೌಖನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲೇ ಇವರಿಗೆ ಪಿಯರಿ ಕ್ಯೂರಿಯ ಪರಿಚಯವಾಗಿದ್ದು. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ಇಬ್ಬರೂ ಜತೆಗೂಡಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನ ಕೈಗೊಂಡರು.
ಸಾಧನೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವಂತ ಯುರೇನಿಯಂ ಅದಿರಿನಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಕಿರಣ ಧಾತು ಇರಬೇಕೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇವರು ರೇಡಿಯಂ ಹಾಗೂ ಪೊಲೋನಿಯಂ ಎಂಬ ಎರಡು ಮೂಲಧಾತುಗಳನ್ನ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯಂ ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಕ್ಯೂರಿ ದಂಪತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಂಚ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೇಕೆರಲ್ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ೧೯೧೧ರಲ್ಲಿ ಮೇರಿ ಕ್ಯೂರಿ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ನೋಬಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ಇವರು ಪ್ಯಾರಿಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿ.
೧೯೩೪ ರ ಜುಲೈ ೪ ರಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ವಿಕಿರಣದ ರಕ್ತ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ನಿಂದ ವಿಧಿವಶರಾದರು.
ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ
ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ (೧೯೫೪–೨೦೨೦), ನಾಡಿನ ತತ್ತ್ವಪದ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ತತ್ತ್ವಪದದ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು, ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಂಗಗೀತೆಗಳ ಹಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಾದವರು. ಮಂಡ್ಯ ತಾಲೂಕಿನ ಚಂದಗಾಲು ಗ್ರಾಮ ಹುಟ್ಟೂರಾದ್ದರಿಂದ ‘ಚಂದಗಾಲು ಬೋರಪ್ಪ’ ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರು.
ತತ್ತ್ವಪದ ಗಾಯಕರಾಗಿ
ತಮ್ಮದೇ ಒಂದು ತಂಡ ಕಟ್ಟಿ, ಊರೂರು ತಿರುಗಿ, ತತ್ತ್ವಪದಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲು ಅಹರ್ನಿಶಿ ದುಡಿದವರು ಬೋರಪ್ಪ. ಸಂತ ಶಿಶುನಾಳ ಶರೀಫ, ಗುರು ಮಹಾಂತೇಶ, ಕನಕದಾಸ ಮೊದಲಾದವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮಂಡ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಬೋರಪ್ಪನವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಅವರು ಕೊಟ್ಟ ವೇದಿಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಅಸಂಖ್ಯ. ಬೋರಪ್ಪನವರು ತಾವು ಕಲಿತ ತತ್ತ್ವಪದಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, "ಶರಣ ತತ್ತ್ವಪದ ಸಾರ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ, 2012ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು "ಅಕ್ಕ ನೋಡಕ್ಕ" ಮತ್ತು "ಗಂಡಗಂಜಿ ಬದುಕು ಮಾಡಮ್ಮ" ಎಂಬ ತತ್ತ್ವಪದಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಹಲವಾರು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬೋರಪ್ಪ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಇತ್ಯಾದಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:1954 ವರ್ಗ:ಜನಪದ_ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೫೪ ಜನನ ವರ್ಗ : ತತ್ವ್ತಪದಕಾರರು ವರ್ಗ : ಜನಪದ ಗಾಯಕರು
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಬೆಳುವಾಯಿ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ಬೆಳುವಾಯಿ ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಡಬಿದ್ರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 42 ರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದ ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಿ.ಮೀ. ತನಕ ಹಬ್ಬಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು
ಬಿ.ಪರಶುರಾಮ್
ಬಿ.ಪರಶುರಾಮ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ದ ರಂಗಕರ್ಮಿ. ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರಾದ ಇವರು ಮೊದಲು ಪೋಲಿಸ್ ಆಗಿದ್ದು, ಆ ನಂತರ ಪೋಲಿಸ್ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಜಾತ್ಯಾತೀತ, ಶೋಷಣೆರಹಿತ ಸಮಾಜ, ಪ್ರೀತಿ, ವಿಶ್ವಾಸ, ಸಹಬಾಳ್ವೆಯ ಕನಸುಗಳ ನೂತನ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಮುಖೇನ ಶ್ರಮಿಸುವುದು ಇವರ ಧ್ಯೇಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದು.
ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಚಯ
ಬಿ.ಪರಶುರಾಮ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೧-೬-೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಹರಪನಹಳ್ಳಿಯ ಉಪ್ಪಾರಕೇರಿಯಲ್ಲಿ. ಇದು ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ತಂದೆ ಭೂತಪ್ಪ ಬಸಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಹಾಲಮ್ಮ. ಓದಿದ್ದು ನಾಟಕ ಡಿಪ್ಲೊಮೊ ಎಂ.ಇ.ಎಸ್ ರಂಗಶಾಲೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ ಶ್ರೀಮತಿ ದೇವಿರಮ್ಮ ಮತ್ತು ಇವರ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಡಿ.ಪಿ.ವಿಕಾಸ್, ಡಿ.ಪಿ.ಚೇತನ್, ಡಿ.ಪಿ.ಸಂದೇಶ್, ಡಿ.ಪಿ.ಆದರ್ಶ್ ಅವರುಗಳು ಬಿ.ಪರಶುರಾಮ್ ಅವರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆಸಕ್ತಿ ವಿಷಯಗಳು
ನಟನೆ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಸಂಘಟನಾಕಾರಾಗಿ ಹಲವಾರು ರಂಗ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಇವರದಾಗಿದೆ.
ಬರೆದ ನಾಟಕಗಳು
ಬಿ.ಪರಶುರಾಮ್ ಅವರು ಜನಜಾಗೃತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಅವನ್ನು ರಂಗದ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಜನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ-
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಂಗಕರ್ಮಿ
ವರ್ಗ : ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ
ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್
ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್, [೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೫೩-೨೬ ಜೂನ್, ೧೮೨೭) ಬ್ರಿಟನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿ ನೂಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆಬಂದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಯಂತ್ರಗಳ ಗುಣಾವಗುಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಅಮರರಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು 'ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಯಂತ್ರೋದ್ಯಮ ಚರಿತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 'ಮ್ಯೂಲ್' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ, ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತವಾದ ಹತ್ತಿ ದಾರ ತಯಾರಿಸುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ 'ಮೇರುವ್ಯಕ್ತಿ', ಹಾಗೂ 'ಪ್ರವರ್ತಕ'ನೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾದವರು. ಆತ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ, ವಿಜ್ಞಾನಿ, ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಹತ್ತಿದಾರ ನೂಲುವ ಯಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದ, ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಗ್ರಿವ್ಸ್ ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಆರ್ಕ್ ರೈಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಹತ್ತಿ ದಾರ ನಿರ್ಮಾಣ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಮ್ಯೂಲ್ ಎಂಬ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಸಂರಚಿಸಿದರು. ಈ ಯಂತ್ರ ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಗ್ರಿವ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸರ್ ರಿಚರ್ಡ್ ಆರ್ಕ್‍ರೈಟ್,ರ ತರಹವೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ, ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನೇ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ 'ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿ', ವಿಶ್ವದ ದಿನಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹಲವು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಯಿತು. ಈ ಯಂತ್ರದ ಬಲದಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ನೂರುವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಹತ್ತಿ ಬಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಶ್ವದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆಲ್ಲಾ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು, ಮಾನವ ಸಂಸಾಧನಗಳು, ಮತ್ತು ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆಗಳ ನೆರವನ್ನು ಕೊಡುವಲ್ಲಿ ನೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. [[Image:Mule-jenny.jpg|thumb|left|'ಮ್ಯೂಲ್' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಹತ್ತಿ ನೂಲು ತೆಗೆಯುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್']] [[Image:Hall i th Wood manor house front view.jpg|thumb|right|250px|[[Hall i'th' Wood]] 'ಮನೋರ್ ಹೌಸ್']] Samuel Crompton grave.JPG
ಜನನ,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್, ೧೦, 'ಫಿರ್ ವುಡ್ ಫೋಲ್ಡ್' ಬೋಲ್ಟನ್, ಲಂಕಾಶೈರ್ ನ ನಿವಾಸಿಗಳಾಗಿದ್ದ, 'ಜಾರ್ಜ್', ಮತ್ತು 'ಬೆಟ್ಟಿ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್', ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. (née Elizabeth Holt of Turton) 'ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ರ ತಂದೆ, 'ಹಾಲ್ ಇ ಟ್' ನ, ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ರವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ತಂಗಿಯರಿದ್ದರು. ಅವರು, ಇನ್ನೂ ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದಾಗಲೆ ತಂದೆಯವರು ನಿಧನರಾದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮನೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊರೆ ಅವರ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಿತು. 'ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್', ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ದಾರ ನೂಲುವ ಗೃಹೋದ್ಯೋಗವನ್ನು ಅವಲಂಭಿಸಿದರು. ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಗ್ರಿವ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಜೆನ್ನಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ದಾರ ತಯಾರುಮಾಡಿ, ಬಟ್ಟೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಏನಾದರು ಹೊಸ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವಾಗಲು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ, ೫-೬ ವರ್ಷ ಸತತವಾಗಿ ಪರಿಶ್ರಮಿಸಿ ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ವರಮಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು, ಬೋಲ್ಟನ್ ನಗರದ ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ 'ವೈಲನ್' ನುಡಿಸುವ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಮ್ಯೂಲ್ ಹೆಸರುಬರಲು ಕಾರಣ
ದಿನವಿಡೀ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಹೇಸರಗತ್ತೆಗೆ (ಹೆಣ್ಣು ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಕತ್ತೆಗಳ ಸಂಗಮ) ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಮ್ಯೂಲ್' ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 1779, 'ಮ್ಯೂಲ್ ಯಂತ್ರ' ರೂಪುಗೊಂಡಾಗ ಹಾಗೆ ಕರೆಯಲು ಕಾರಣ, 'ಆರ್ಕ್ ರೈಟ್' ನ 'ವಾಟರ್ ಫ್ರೇಮ್' ಮತ್ತು 'ಜೇಮ್ಸ್ ಹಾರ್ಗ್ರಿವ್ಸ್' ನ ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಜೆನ್ನಿಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಹೇಸರಕತ್ತೆಯಂತೆ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿತ್ತು. 'ಸ್ಥಿರ ಫ್ರೇಮ್', ಮೇಲೆ ಹಲವು ಬಾಬಿನ್ ಗಳನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು 'ಹೆಡ್ ಸ್ಟಾಕ್' ಮುಖಾಂತರ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಗಳಿರುವ ಸಮಾನಾಂತರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಡಿ ಸಾಗುವಾಗ ಉತ್ಕರ್ಷ ಹೊಂದಿದ ರೋವಿಂಗ್, ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಗಾಡಿ ವಾಪಸ್ ಬರುವಾಗ, ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಾದ ರೋವಿಂಗ್ಸ್ ನ್ನು ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಗಳ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತಲಾಗುತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಮದುವೆ
'ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್', ೧೬, ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭೮೦ ರಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ಟನ್ ನ 'ಪ್ಯಾರೀಶ್ ಚರ್ಚ್',ನಲ್ಲಿ 'ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ಮೇರಿ ಪಿಮ್ ಪ್ಲೇಟ್' [ಪಿಮ್ಬ್ಲೆ],ಎಂಬ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೮ ಮಕ್ಕಳು. ಜಾರ್ಜ್ ಕ್ರಾಂಟನ್ (ಜನನ : ೮, ಜನವರಿ ೧೭೮೧), ಮುಂದೆಯೂ ತಮ್ಮ ಮನೆತನದ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.
ಮ್ಯೂಲ್ ಯಂತ್ರದ ಸಂರಚನೆ
1779, ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರು, 'ಮ್ಯುಲ್ ಜೆನ್ನಿ' ಯನ್ನು ಸಂರಚಿಸಿದರು. ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಹತ್ತಿ ನೂಲು, ಮಸ್ಲಿನ್ ಬಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೇಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೊಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಥಾನೀಯ ನೇಕಾರರು, ಈ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ 'ಮಸ್ಲಿನ್ ವ್ಹೀಲ್' ಅಥವಾ 'ಹಾಲ್ ಇ ಟ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇದು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿವಾರದ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಸರು. ಹೀಗೆಯೇ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ 'ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಮ್ಯೂಲ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಾದ ದಾರಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು. ಬೇಕಾದ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ತೊಡಕಾಗಿತ್ತು. ಬೇರೆ ಬೇರೆ ನೇಕಾರರ ವಿರೋಧಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ತನ್ನ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಸಾರ್ವಜನರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ತೊರಿಸುವುದೊಂದೇ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇತ್ತು. ೬೦ ಪೌಂಡ್ £60, ಹಣ ಮಾತ್ರ ಸಿಕ್ಕಿತು. ವ್ಯವಹಾರ ಚತುರತೆಯಿಲ್ಲದ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್, ತನ್ನ ಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ದಾರ ನೂಲುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅದರಿಂದ ಹಣ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಹತ್ತಿದಾರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಧಿ
ರೋವಿಂಗ್ ಗಳನ್ನೂ 'ಆರ್ಕ್ ರೈಟ್' ಯಂತ್ರದ ತರಹವೇ 'ಟ್ವಿಸ್ಟ್' ಕೊಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಸ್ಪಿಂದಳ್ ನ್ನು ಹೊತ್ತ ಬಂಡಿ ಹಿಂದೆ-ಮುಂದೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತ ೫೪'' ದಾರವನ್ನು ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಮೇಲೆ ಸುತ್ತುತ್ತಿತ್ತು. ಮಸ್ಲಿನ ದಾರಗಳೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಕೈನೂಲಿನ ದಾರಕ್ಕಿಮ್ತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ದಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದೆಂದು ವರ್ತಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯಮಶೀಲರಿಗೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. (40s) 14 ಶಿಲಿಂಗ್ಸ್/ಪೌಂಡ್ ಗೆ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. (80s) ದಾರಕ್ಕೆ 42 ಶಿಲಿಂಗ್ಸ್/ಪೌಂಡ್ ಬೆಲೆ ಯಿತ್ತು. ಮ್ಯುಲ್ ಯಂತ್ರ ಬಹಳ ಸಮಯವಾದರೂ ಪೇಟೆಂಟ್ ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಹಲವರು ತಾವು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮಾರಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೭೯೦ ರಲ್ಲಿ ಮರದ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಯಂತ್ರ, 1834 ರಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಉಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗಿ, ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ಯಂತ್ರವಾಯಿತು. 1812 ರಲ್ಲಿ ಲಂಕಾಶೈರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪-೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ.
ಯಂತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ಗೌರವ
1800, ರಲ್ಲಿ £500 ಹಣ ವಂತಿಗೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. 1809, ರಲ್ಲಿ 'ಎಡ್ಮಂಡ್ ಕಾರ್ಟ್ ರೈಟ್',ಯಂತ್ರ ಮಗ್ಗ ದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ, £10,000 ಹಣವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ ಮಂಜೂರುಮಾಡಿತು. 1811, ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರು, ಲಂಕಾಶೈರ್, ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಟನೆ ಮಾಡಿ ತಮ್ಮ 'ಮ್ಯೂಲ್' ಯಂತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಕಂಡು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. 1812,ರಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟ್ £5000 ಬಹುಮಾನ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರು, ಈ ಹಣದ ಬಲದಿಂದ ಕೆಲವು ತಮ್ಮದೇ ಆದ 'ಬಿಝಿನೆಸ್' ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 'ಬ್ಲೀಚಿಂ ಕಾರ್ಖಾನೆ' ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು. ಹತ್ತಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿ, ಹಾಗೂ ದಾರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. 1824 ರಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರು ಅವರಿಗೇ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಂತೆ £63 ಗಳ ವರ್ಷಾಶನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, 'ಕ್ರಾಂಟನ್' ರಿಗೆ, ಉಡುಗೊರೆ ಕೊಟ್ಟರು.
ಪುಥಳಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ದೇಣಿಗೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರ, ಪುಥಲಿಯನ್ನು ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಲಂಡನ್ ನ, ನೆಲ್ಸನ್ ಸ್ಕೇರ್ ನಲ್ಲಿ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೮೬೨ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. 'ಬೋಲ್ಟನ್ ನಗರದ ಔದ್ಯೊಗಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಹರಿಕಾರ,'ನಾಗಿ, ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಸಮರ್ಪಿಸಿಲಾಯಿತು. ಅವರ ಮರಣಾನಂತರ ಅವರ ಸಮಾಧಿಯ ಬಳಿ ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಒಕ್ಕಣೆ, ಈ ರೀತಿ ಇತ್ತು. "ಕಲ್ಲಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ, ಭೂಗತವಾದ, ಬೋಲ್ಟನ್ Hall i'th' Wood, ನಿವಾಸಿಯ, ಪಾರ್ಥಿವ ಶರೀರ, ಸ್ಪಿನ್ನಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರಿ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರವರದು. ಅವರು, 'ಮ್ಯೂಲ್' ಎಂಬ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಯಂತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಕ್ರಾಂಪ್ಟನ್ ರು, ೨೬ ನೆಯ ಜೂನ್, ೧೮೨೭ ರಂದು ತಮ್ಮ ೭೨ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಇಹಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆದರು. "Mors Ultimo Linea Rerum Est." ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಾಕ್ಯದ ಅರ್ಥ : 'ಮರಣವೇ  ಮನುಷ್ಯ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ಸೀಮಾ ರೇಖೆ.' 1861 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಿಯ ಬಟ್ಟೆ ನೇಕಾರರು,'ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಸ್ಮಶಾನ' ದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಈ ಗ್ರಾನೈಟ್ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಧನ
ತಮ್ಮ ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ (ಬೋಲ್ಟನ್ ನಗರದ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ) ೨೬ ಜುನ್ ೧೮೨೭ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಪಾರ್ಥಿವಶರಿರವನ್ನು 'ಪ್ಯಾರೀಶ್ ಚರ್ಚ್' ನಲ್ಲಿ ದಫನಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಶೋಧಕರು
ಮುಂಬೈನ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಗಣಪತಿ
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಉತ್ಸವ
'ಸರ್ದಾರ್ ವಿಠಲ್ ವಿಂಚುರ್ಕರ್' ಮಾಲೀಕ ವಿಂಚುರ್ಕರ್ ವಾಡಾ ನಿವಾಸಿ, '೧ ನೆಯ ಬಾಜೀರಾಯ ಪೇಶ್ವೆ'ಯ ನಿಕಟದಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಕುಮ್ತೇಕರ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಕರು, ೧೮೯೨ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗಣಪತಿ ಆರಾಧನೆಯ ಶ್ರೀಗಣೇಶ್ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ನಿತರ ನಾಗರೀಕರು, ,ರಾನಡೆ,, ,ಶಿವರಾಮ್ ಪರಂಜಪೆ,, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ, ಸಂಪಾದಕ, ,ಎನ್.ಸಿ.ಕೇಲ್ಕರ್,, ಪಟ್ಕಥಾ ಲೇಖಕ, ,ಕೆ.ಪಿ. ಖಾಡಿಲ್ಕರ್, ಗಣೇಶನ ಬಗ್ಗೆ ಉಪನ್ಯಾಸಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ,ಡಾ.ದೀಪಕ್ ತಿಲಕ್,, ತಿಳಕರ ಮರಿಮೊಮ್ಮಗ, ಟ್ರಸ್ಟ್ ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಗಜಾನನ್ ಘೈಸಾಸ್', 'ಜಯವಂತ್ ಮಟ್ಕರ್', 'ರವಿಂದ್ರ ಪಥಾರೆ', 'ಶೀಲ ಘೈಸಾಸ್', 'ರೋಹಿತ್ ಟಿಲ'ಕ್  'ಮುಕ್ತಾ ಟಿಲಕ್' ಸದಸ್ಯರು.
೧೮೯೩ ರಲ್ಲೇ ಶುಭಾರಂಭ
೧೮೯೩ ರಲ್ಲಿ ಟಿಲಕರು, 'ಗಣೇಶ್ ಚತುರ್ಥಿಯ ಉತ್ಸವ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಆ ವರ್ಷ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಟಿಲಕ್, ವಾರ್ಷಿಕ ಗಣಪತಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹೋತ್ಸವವೆಂದು ಸಾರಿಹೇಳಿದರು. ೧೮೯೩,ರ ವರೆಗೆ ಮನೆಪೂರ್ತಿ ಪಾರಂಪಾರಿಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಎಲ್ಲಾವರ್ಗದ ಜನರೂ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಭಾಗಗೊಳ್ಳುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶಿಷ್ಠತೆ. 'ಪಟ್ವರ್ಧನ್ ಮುಜುಮ್ದಾರ್' 'ಖಾಸ್ಗಿವಾಲೆ', ಮೊದಲಾದವರು,೧೮೯೩ ಯ ಬಳಿಕ 'ಸರ್ದಾರ್ ನಾನಾಸಾಹೇಬ್ ಖಾಸ್ಗಿವಾಲೆ' ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿಸಿದರು. 'ಘೋಟವಡೆಕರ್', 'ಕಾಸ್ಗಿವಲೆ' ಮತ್ತು 'ಭಾವು ರಂಗಾರಿ' 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ್ ’ಆಚರಿಸಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೯೪ ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 'ವಿಂಚುರವಾಡ'ದಲ್ಲಿ   ೧೦ ದಿನಗಳ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ೪ ನೆಯ ದಿನ ಪ್ರಾರಂಭ ಪೂರ್ಣಿಮಾ ಭಾದ್ರಪದ ೧೪ ರ ವರೆಗೆ.
ಇತಿಹಾಸ
'ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಗಣೇಶೋತ್ಸವ', ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಸನ್. ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ. ಬೊಂಬಾಯಿನ 'ವಡಾಲಾ' ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ’ದ್ವಾರಕಾನಾಥ್ ಭವನ’ ರಾಮಮಮ್ಂದಿರದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ. ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ನೌಕರಿಗೋಸ್ಕರವಾಗಿ ಬಂದು ಬೊಂಬಾಯಿನ ಉಪನಗರವೊಂದಾದ ವಡಾಲದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾದ ಕೆಲವು ಉತ್ಸಾಹಿ 'ಗೌಡಸಾರಸ್ವತ ಯುವಕ'ರಿಂದ. ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಚೈತನ್ಯ, 'ಕಾರ್ಕಳದ ಮಾಧವ ಕೃಷ್ಣ ಪುರಾಣಿಕ್', ಅವರು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಭಕ್ತರಿಂದ ನಾಲ್ಕಾಣೆ, ಎಂಟಾಣೆ ವರ್ಗಣಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ೧,೨೦೦ ರೂಪಾಯಿ ನಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ತಂದ ೧೪ ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದ ಗಣಪತಿ, 'ನಾರಾಯಣ ನಾಯಕ್' ಕೊಟ್ಟವಂತಿಕೆಯಿಂದ, ಇಂದು ಪ್ರಭಾವಳಿ ಸಹಿತ ೧೭ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ೫ ದಿನಗಳ ನಡೆಯುವ ಪೂಜೆಗಳ ಕನಿಷ್ಟ ಪೂಜೆಯ  ದರ ೩೫೫ ರೂ. ೪,೫೫,೪೫೫ ರೂಪಾಯಿಮೊತ್ತದ 'ಮಹಾಪೂಜೆ'ಯೂ ಇದೆ.
ರಾಮಮಂದಿರದ ನೆಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾದಾಗ
ಕಾಶೀಮಠದ ’ಶ್ರೀಮದ್ ಸುಧೀಂದ್ರ ತೀರ್ಥ ಪದಂಗಳವರ’ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹೋಟೆಲ್ ಉದ್ಯಮಿ ’ಎಕ್ಕಾರು ರಾಮನಾಯಕ್’ ಮತ್ತು ಅವರ ಗೆಳೆಯ ’ಎಮ್.ಡಿ.ಲೋಟ್ಲಿಕರ್’ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮಾಟುಂಗಾದ ಮಹೇಶ್ವರಿ ಉದ್ಯಾನ್ ನಲ್ಲಿ  ’ಕಾಸ್ಮೊಪಾಲಿಟನ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಮೈದಾನ’ದಲ್ಲಿ ’ಜೆ.ಎಸ್.ಬಿ.ಗಣೇಶೋತ್ಸವ’ ಶುರುವಾಯಿತು. ಗುರುಪುರ ಗಣಪತಿ ಪ್ರಭುಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾಟುಂಗಾದ ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ವರ್ಷವರ್ಷವೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ.
ಪರಿಸರಪ್ರೇಮಿ ಗಣೇಶ
ಶಾಡುಮಾಟಿ(ಆವೆಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ) ಬಳಸುವ ಬಣ್ಣಗಳೂ 'ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ' ಆಗಿವೆ. ೧೪.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮೂರ್ತಿ೨೨ ಕ್ಯಾರೆಟ್ ಚಿನ್ನ ಬೆಳ್ಳಿ,ಕಿರೀಟವೇ ೩೩ ಅಂಗುಲ ಎತ್ತರದ ೨೨ ಕಿಲೋಗಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭರ್ಜರಿ ಕಿರೀಟ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ. (ಇಂದಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೆಲೆ ೭ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ) ಕಿರೀಟದ ಮಧ್ಯೆ ೭ ಹೆಡೆಗಳ ಶೇಷನಾಗನ ಸುಂದರ ಅಲಂಕಾರ.ಇಕ್ಕೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೨ನವಿಲುಗಳು. ೨ ಮೊಸಳೆಗಳು. ಕಿರೀಟದಕೆಳಗೆ ಮೂರ್ತಿಯ ಹಣೆಯಮೇಲೆ ತೂಗಾಡುವ ೨ ಕೆ.ಜಿ.ತೂಕದ ಬಂಗಾರದ ಜಾಲರಿ. ವಜ್ರಖಚಿತ ಬಂಗಾರದ 'ತ್ರಿಶೂಲಾಕೃತಿಯ ತಿಲಕ'ದ ತುದ್ದ, ೧೦ ಅಂಗುಲ. ತಿಲಕದ ಕೆಳಗೆ 'ಓಂ ವಿನ್ಯಾಸ'ದ ಸ್ವರ್ಣಕಟ್ಟು. ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವರ್ಣಕಟ್ಟು ಸೊಂಡಿಲಿನಮೇಲೆ 'ಸ್ವರ್ಣಪುಷ್ಪಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ'. ಬಂಗಾರದ ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಿವಿಗಳ ತೂಕ ತಲಾ ೫ ಕಿಗಳು. ೨೨ ಅಂಗುಲ ಉದ್ದದ ಮುತ್ತಿನ ಜಾಲರಿಗಳು. ಅಭಯ ಹಸ್ತ, ಮತ್ತು ಮೋದಕಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ ೨ ಕೈಗಳ ತೂಕ ತಲಾ ೬ ಕಿಲೋಗಳು. ೨ ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಸ್ವರ್ಣ ಮೋದಕ. ಹಿಂಭಾಗದ ಪಾಶ ಹಾಗೂ ಅಂಕುಶಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಬಂಗಾರದವು. ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ೨ ಅಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಎರಡೂವರೆ ಕಿಲೋತೂಕದ 'ಬಂಗಾರದ ಹೊಸಕೈ'ಗಳನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗಣಪತಿಯ ಎರಡು ದಂತಗಳು, ಹೊಟ್ಟೆಯ ಸುತ್ತ ಬಿಗಿದಿರುವ ಸರ್ಪ, ಎದೆಯಮೇಲಿನ ಜನಿವಾರ, ಕೈನ ಕಡಗಗಳು, ತೋಳುಗಳ ಬಾಹುಬಂಧ, ಎಲ್ಲವೂ ಬಂಗಾರದ್ದು. ಮೈಮೇಲಿನ 'ಚಂದನದ ತ್ರಿಪುಂಡ್ರ,' ನಾಮ, ಕೆನ್ನೆ ಮತ್ತು ಹುಬ್ಬುಗಳ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿರುವ 'ಪಂಚಮುದ್ರೆ', 'ಶಂಖ' ಮತ್ತು 'ಚಕ್ರ'ಗಳು, ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಿರುವ 'ಓಂ ಪದಕದ ಸ್ವರ್ಣಹಾರ', ೨ ಕಿಲೋ ಭಾರವಾಗಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಣ ಸಿಂಹಾಸನ
'ಸ್ವರ್ಣ ಸಿಂಹಾಸನ'ದ ಭಾರ ೧೫ ಕಿಲೋ. ಎರಡೂಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವಲು ನಿಂತಿರುವ ಬಂಗಾರದ ಸಿಂಹಗಳ ತೂಕ ತಲಾ ೩ ಕಿಲೋ. ಗಣಪನ ಮುಂದಿರುವ ಬಂಗಾರದ 'ಆರತಿಯ ತಟ್ಟೆಯ ಭಾರ' ೧ ಕಿಲೋ. 'ಪ್ರಭಾವಳಿ' ತೂಕ ೬ಕಿಲೋ. ಅದರ ಹಿಂದೆ ೧೫.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿ'ಯ ಭಾರ ೧೨೦ ಕಿಲೋ. ಗಣಪತಿಯ ಮುಂದೆ ಸುಮಾರು ೩ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ 'ಬೆಳ್ಳಿಯ ಇಲಿ', ಸೇವೆಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಸನ್. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ೬ ಕಿಲೋ ಬಂಗಾರದ ಕಾಣಿಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಸನ್ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ 'ಗಣಪತಿಯ ವಜ್ರಮಹೋತ್ಸವ' ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಆಗ 'ರಜತ ಪ್ರಭಾವಳಿ'ಯನ್ನೂ ಬಂಗಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡುವ ಯೋಜನೆಯಿದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ೫ ಕಿಲೋ ಬಂಗಾರದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಆಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಒಟ್ಟು 'ಸ್ವರ್ಣಾಭರಣ'ಗಳ ತೂಕ೧೨೦ ಕಿಲೋ ದಾಟಲಿದೆ.
ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರೋಕ್ತ
೩ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಸತತವಾಗಿ 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಆಯೋಜಿಸಿದ 'ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉತ್ಸವಮೂರ್ತಿ ಸನ್ಮಾನ' ದೊರೆತಿದೆ. ಉತ್ಸವದ ಸಂಚಾಲಕರುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಹೀಗಿವೆ :
ಉಪಸಮಿತಿಗಳು
೪೦ ಉಪಸಮಿತಿಗಳಿವೆ. ಉತ್ಸವದ ಪ್ರತಿಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧,೨೦೦ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರು ದಿನರಾತ್ರಿಯೆನ್ನದೆ ದುಡಿಯುತಾರೆ. ಆರತಿ, ಧನಸಂಗ್ರಹ, ಆಭರಣ, ದೀಪಾರಾಧನೆ, ಅಪಾಯ ನಿರ್ವಹಣೆ,ಐ.ಡಿ.ಪಿ.ಹೂವಿನ ಹರಹಿಲಾಲಿ, ಹುಂಡಿ ವಿಗ್ರಹ, ವಿಸರ್ಜನೆಯ ಟ್ರಾಲಿಯ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ, ರಜತ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಅಲ್ಂಕಾಅ, ಮೋದಕ, ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ, ಮೂಡಗಣಪತಿ, ಮಹಾಮೂಡಗಣಪತಿಗಳ ವ್ಯವಶಾಪನೆ ರಕ್ಷಣೆ, ಪೋಲಿಸ್ ಹಾಗೂ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ ಪರವಾನಗಿ, ಕಚೇರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ,ಫಲಾಹಾರ, ಪಾನಕ ತಯಾರಿ,ಪೆಂಡಾಲ್, ಖಾಸಗಿ ವಸ್ತುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ,ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರಸಾದ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದರ್ಶನ, ಸ್ಕೈವಕ್, ಪಬ್ಲಿಕ್ ರಿಲೇಶನ್,ಸುಕೃತೀಂದ್ರ ನಗರ,ರಾಮಾನಾಯಕ್ಸ್ ಹಾಲ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ಮತ್ತು ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ, ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ ಗ್ರೌಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ೬ ಭಾರಿ ರಬ್ಬರ್ ಟೈರ್ ಗಳಿಂದ ಸಜಾಯಿಸಿದ ಟ್ರಾಲಿಯ ಮೇಲೆಯೇ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆಂಡಾಲ್ ನಡುವೆ ಇರಿಸಿದ ಜ್ಯಾಕ್ ಗಳಿಂದ ಮೇಲೆತ್ತಿ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಅಟ್ಟಳಿಕೆ ಕಟ್ಟಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಡೇ ಟ್ರಾಲಿಯಮೇಲೆ ಗಣೇಶಮೂರ್ತಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಾಗಪಂಚಮಿಯ ತಿಥಿಯದಿನ 'ವಾಲ್ಕೇಶ್ವರ ಕಾಶಿಮಠದ ಶ್ರೀಮದ್ ಮಾಧವೇಂದ್ರ ಸ್ವಾಮಿ'ಗಳ ವೃಂದಾವನದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ನಂತರವೇ 'ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯ ಆರಂಭ'. ಗಿರ್ಗಾಂ ಕಲಾಕಾರ ’ಅವಿನಾಶ್ ಪಾಟ್ಕರ್’ ಮತ್ತು ತಂಡದ ನುರಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೇದಿಕೆ ತಯಾರು, ದೀಪಾಲಂಕಾರ, ಚತುರ್ಥಿಯ ೨ ದಿನಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿರಾಟ್ ದರ್ಶನ್ ಎಂಬ ಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳನ್ನು ತೊಡಿಸಿ ಸ್ವೀಕೃತಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಗಣೇಶೋತ್ಸವ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ೪ ಅಡಿ ಅಗಲ, ೮ ಅಡಿ ಆಳದ ಒಂದು ಭಾವಿಯಿದೆ. ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ಅಡಿಗೂ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರು ನಿಂತಿದ್ದು ತಳ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶೌಚಾಲಯಕ್ಕೆ, ಅಡುಗೆಮನೆಗೆ, ೨೪ ಗಂಟೆಯೂ ನೀರು ಬರುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ೨ ಅಂಗುಲದ ೩ ಪೈಪ್ ಬಳಕೆ ಉತ್ಸವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಿವರ್ಸ್ 'ಒಸ್ಮಾಸಿಸ್ ವಾಟರ್ ಪ್ಯೂರಿಫೈಯರ್' ಎಂಬ ಜಲ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಯಂತ್ರದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ೨,೫೦೦ ಲೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಮಿನರಲ್ ವಾಟರ್ ನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪರಿಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯ
ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಮಂಡಳಿ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಗೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ವಿಮೆಯ ಮೊತ್ತ ೨೨೪ ಕೋಟಿರುಪಾಯಿಗಳು. ಸನ್ ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನನ್ನು ೭ ಕೋಟಿ ರುಪಾಯಿಗೆ ವಿಮೆ ಮಾಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಮಸ್ತ ರಿಸ್ಕ್ ಕವರ್ ಗೆ ೨೨.೧೧ ಕೋಟಿ, ಬೆಂಕಿ ಅಫಘಾತಕ್ಕೆ ೧ ಕೋಟಿ,ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ವಿಮೆ ೨೦ ಕೋಟಿ, ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ೧ ತಿಂಗಳ ವಿಮೆ. ಸೇವಾಮಂಡಲದ ಭಕ್ತವೃಂದಕ್ಕೆ, ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ ಸಹಿತ ಸುಮಾರು ೧೮೧೯ ಜನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಿಮೆ, ತಲಾ ೧೦ ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿನಂತೆ ಒಟ್ಟು ೧೮೨ ಕೋಟಿ ಆಗುತ್ತದೆ.ಕಳೆದ ವರ್ಷ ೨೨೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ವಿಮೆ ಇಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಕಿರೀಟವೇ ೩೩ ಅಂಗುಲ, ೨೨ ಕಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ.(ಇಂದಿನ ಬೆಲೆ ೭ಕೋಟಿರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು) ಇದರ ನಡುವೆ ಏಳು ಹೆಡೆಗಳ 'ಶೇಷನಾಗ', ಇಕ್ಕೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳು, ೨ ಮೊಸಳೆಗಳು,
ಸುರಿನಾಮ್
ಸುರಿನಾಮ್, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೇಶ. ಮೊದಲು ಡಚ್ ಗಯಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ದೇಶದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗಯಾನ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಗಯಾನ ದೇಶಗಳಿವೆ. ವಿಸ್ತಾರ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ಅತೀ ಚಿಕ್ಕ ದೇಶ ಇದು. ಸುರಿನಾಮ್ ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೬೩,೮೨೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೫ ಲಕ್ಷ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಪರಮಾರಿಬೋ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಸುರಿನಾಮ್ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪೆಯ್ನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಹಾಗೂ ನೆದರ್ಲಂಡ್ಸ್ ದೇಶಗಳು ಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದುವು. ಕೊನೆಗೆ ಸುರಿನಾಮ್ ಡಚ್ಚರ ವಸಾಹತಾಯಿತು. ಮಾಮೂಲಿನಂತೆ ಡಚ್ಚರು ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟರು. ಈ ಗುಲಾಮರು ಬಹುತೇಕ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದರು. ೧೮೬೩ ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ರದ್ದಾದ ಬಳಿಕ ಡಚ್ಚರು ಸುರಿನಾಮ್ ನ ಗದ್ದೆ ಹಾಗೂ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಿಂದ ಕೆಲಸದಾಳುಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಿದರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಸುರಿನಾಮ್ ಜನತೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿನ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ ನವೆಂಬರ್ ೨೫ ೧೯೭೫ ರಂದು ಸುರಿನಾಮ್ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಜನರು ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೩೭% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಕ್ರಿಯೋಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಿಶ್ರಜನಾಂಗೀಯ ಜನರು ೩೧% ರಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲದೆ ಸುಮಾರು ೧೫% ದಷ್ಟು ಜಾವಾ ಮೂಲದ ಜನರು ಹಾಗೂ ಕೊಂಚ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಡಚ್ ಮೂಲದವರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಿನಾಮ್ ನ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಡಚ್. ಇದಲ್ಲದೆ ಸ್ರನಮ್ ಟೋಂಗೋ ಎಂಬ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆಯು ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನುಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಎನ್ನಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಉಪಭಾಷೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ಬಳಿಯಿರುವ ಸುರಿನಾಮ್ ದೇಶದ ೮೦% ಭಾಗವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡು ಹಾಗೂ ಸವಾನ್ನಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಉತ್ತರದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರತೀರದ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹುಪಾಲು ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು ನಾಡಿನ ಬಹುವಾಸಿ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸುರಿನಾಮ್ ಒಂದು ಹಿಂದುಳಿದ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಉದ್ಯಮ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆಧಾರ. ಬತ್ತ ಹಾಗೂ ಬಾಳೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಗಳು.
ಮುಂಬೈನ ಜಿ.ಎಸ್.ಬಿ.ಗಣಪತಿ
ಸಮಾರಾಧನೆ ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ
ಪ್ರತಿಪಂಕ್ತಿಗೆ ಸುಮಾರು ೨ ಸಾವಿರದಂತೆ, ೧೨ ಸಾವಿರಭಕ್ತರುಭಗಂತನ ಪ್ರಸಾದ ಉಂಡು, ಕೃತಾರ್ಥರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯದಿನದ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲುವುದು ರಾತ್ರಿ ೧೧ ಗಂಟೆಗೆ ಗಣಪತಿಗೆ ಪೂಜೆಯಾದನಂತರ ನೈವೇಧ್ಯ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಬಳಿಕವೇ ಪೂಜಾಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ತೆರೆಯೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತುಲಾಭಾರಸೇವೆ
ಹರಕೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನ ಕಾದುನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ, ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ, ಸಕ್ಕರೆ, ಅಕ್ಕಿ, ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ಬೆಲ್ಲ, ಲಾಹಿ, ಲಡ್ಡು, ದೂಧ್ ಪಾಕ್, ಮೋದಕ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ತುಲಾಭಾರ ಇದನ್ನು ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ,ಅಥವಾ ಒಬ್ಬರೇ ತಾಯಿ,ಮಗು, ಒಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೂ ಗೇರುಬೀಜ, ಬಾದಾಮಿ,ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಮೊದಲಾದವಿಶೇಷ ತುಲಾಬಾರ ಅರ್ಪಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಾದ ತಮ್ಮ ಜೊತೆಗೆ ತರಬಹುದು. ತಕ್ಕಡಿಯ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹರಕೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಭಕ್ತರು, ಮತ್ತೊಂದು ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ,ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಚೀಲ ಇರಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಅರ್ಚಕರು ಸೇವೆ ಮಾಡಿಸುವ ಹೆಸರು ಹೇಳಿ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮಾಮ್ ಚೆ ಅಗೆಲೆ
ನಾರ್ಲಾ ತುಲಾಭಾರ್
ದೇವಾಕ್ ಉಪ್ಸೂನ್ ದಿಲೇಲೆ ಅಸ್ಸಾ
ಹೈಂ ದೇವಾನ್ ಸ್ವೀಕಾರ್ ಕೊರ್ಕಾ.
ತುಲಾಭಾರ್ ಸೇವಾ ದೇವಾಕ್ ಪೌಲಿವೆ ?
ದೇವಾಕ್ ಪೌಲಿವೆ ? ದೇವಾಕ್ ಪೌಲಿವೆ ?
(..ಇವರ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ತುಲಾಭಾರ ದೇವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಇದನ್ನು ದೇವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು. ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ ದೇವರಿಗೆ ತಲುಪಿತೆ. ಮೂರು ಬಾರಿ ಕೇಳಿ ಕೃಶ್ಣಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ತುಲಾಭಾರದ ದಂತೆ. ೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪,೦೦೦ ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ಸನ್. ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ದಿನವೇ ಸುಮಾರು ೧,೪೦೦ ತುಲಾಭಾರ ಸೇವೆ ನಡೆದಿತ್ತು.
ಸ್ಕೈವಾಕ್
ಗಣೇಶ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಅಪಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗೆ ೫ ವರ್ಷಗಳಹಿಂದೆ ಈ ಯೋಜನೆ. ನೆಲದಿಂದ ೧೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಾಗುವ ವಿಶೇಷ ದಾರಿ,ನೇರವಾಗಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೋದ ಜನ, ಅತಿ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ 'ಗಣೇಶ' ನ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ ಪ್ರಸಾದ ಪದೆದು, ನೇರವಾಗಿ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩ ಸಾವಿರ ಜನರ ಸರತಿಯ ಸಾಲು ಇಲ್ಲಿ ಹರಿದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಪದ್ಧತಿಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಮನಗಂಡ ಇನ್ನಿತರ ಗಣೇಶ ಮಂಡಲಿಗಳೂ 'ಸ್ಕೈವಾಕ್, ನಿರ್ಮಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದರು.
ನಾರಾಳ್ಚ್ಯಾ ಗಣಪತಿ
ಸಾಲುಗಟ್ಟಿ ನಿಂತು ಬರುವ ಭಕ್ತರು, ತಲಾ ಅರ್ಧ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯ ಒಳಗೆ, ಪಂಚಕಜ್ಜಾಯ ತುಂಬಿಸಿ ಪ್ರಸಾದದರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಭಕ್ತರೂ ಈ ಪ್ರಸಾದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹರು. ತಮ್ಮದೇ ಹಣ್ಣು-ಕಾಯಿತರುವಂತಿಲ್ಲ. ಉತ್ಸವ್ಕ್ಕಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ೧ ಕಕ್ಷ ೭೫ ಸಾವಿರ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಡಗಣಪತಿ, ಮಹಾಮೂಡಗಣಪತಿಪೂಜೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಡೆದು ನೈವೇದ್ಯಮಾಡುವ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾದ ತಯಾರಿಸಲೆಂದೇ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಭಗವಂತನ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿಸಲು ಜೆ.ಎಸ್.ಬಿ.ಸೇವಾ ಮಂಡಳಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಭಜನೆ, ಭಗವದ್ಗೀತಾಪಾರಾಯಣ ಫ್ಯಾನ್ಸಿ ಡ್ರೆಸ್, ಪೌರಾಣಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರುತಿ, ಕಲೆ, ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಸ್.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸಿ.ಯಿಂಅದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಉನ್ನ್ತ ಶಿಕ್ಷಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧನೆಮಾಡಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ಸನ್ಮಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಕ್ತದಾನ ಶಿಬಿರ
ಸೇವಾಮಂಡಳಿ ಆಯೋಜಿಸುವ ಶಿಬಿರಗಳು ಸಯನ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ನೂರಾರು 'ಬಾಟ್ಲಿ ರಕ್ತ'ವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. 'ಅಪಾರಹಣ ಸಂಗ್ರಹಣೆ'ಯ ಮಿಕ್ಕುಳಿದ ಭಾಗ 'ಸುಧೀಂದರ್ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಆಫ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಎಜ್ಯುಕೇಶನ್'(SAOGE) ಎಂಬ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. 'ಮೀರ ಭೈಂದರ್-ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ'ಯ 'ವರ್ಸೋವ' ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೦ ಎಕರೆ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಕುಲದಲ್ಲಿ ಬಡಜನರಿಗೆ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ೨೯ ಹುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಖರವಾಗುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತ ಲಕ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 'ಸುಕೃತೀಂದ್ರ ಫ್ರೀಶಿಪ್ ಸಮಿತಿ'ಯ ಮೂಲಕ ಮುಂಬೈನ ಬಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ  ಶಾಲೆ-ಕಾಲೇಜು ಶುಲ್ಕ ತೆರಲು, ಸಹಾಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ವಿತರಿಸಲಾಗುವುದು. ಸನ್. ೨೦೧೧ ರ ಹುಂಡಿ ಹಣದ ಮೊತ್ತ, ೪೯.೯೪ ಲಕ್ಷರೂಪಾಯಿಗಳು. ೪೫೦ ಜನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಗಣಪತಿ ವಿಸರ್ಜನೆ
೫ ನೆಯ ದಿನದ ಸಾಯಂಕಾಲ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಮೊದಲು ಆರತಿ ೭ ಗಂಟೆಗೇ ಮೆರವಣಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಪೂರ್ವ ತಯಾರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆಗಳು, ಪುನಃಪೂಜೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ೯ ಗಂಟೆಯ ವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ನಂತರ ವೇದಿಕೆ ಅಟ್ಟಳಿಗೆ ಬಿಚ್ಚಿದ ನಂತರ,ರಥವನ್ನು ಜ್ಯಾಕ್ ಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ ಟ್ರಕ್ ಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ವೇದಮಂತ್ರ ಘೋಷಣೆಗಳ ಉದ್ಘೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಣಪನ ಯಾತ್ರೆ ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ೩ ಬಸ್ ಗಳೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಯೋವೃದ್ಧರು, ಮಕ್ಕಳು, ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ, ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಖಾಸಗಿ ಕಾರುಗಳು, ಹತ್ತು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಕ್ತರ ಮೆರವಣಿಗೆ ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧವಾಗಿ 'ಗಿರ್ಗಾಂ ಚೌಪಾಟಿ'ಯತ್ತ ಸಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಮುಂಬೈನ ಬೃಹದ್ ಗಣಪತಿಗಳು
ಗಿರಿ
ಡಾ.ಗಿರಿ
ಗಿರಿ ಯವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು 'ಡಾ.ಮಹಾಬಲಗಿರಿ ಎನ್.ಹೆಗ್ಡೆ'. ಮಲೆನಾಡಿನವರಾದ ಗಿರಿ ಹೆಗ್ಡೆ, ಸಾಗರದ ಹತ್ತಿರದ ಗೋಟಗಾರು ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವರು. ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇವರು ಅಮೇರಿಕಾ ದೇಶದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಕ್ಲೋವಿಸ್ ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆ
ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಇವರು, ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಿ.ಎಂ. ಎಸ್.ಪಿ ಮಾಡಿ (ಈಗಿನ ನಿಮ್ಹಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ), ಮೈಸೂರಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ವಾಕ್ ಶ್ರವಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನದ ಕೆಲ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಸದರ್ನ್ ಇಲನಾಯ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ ಶ್ರವಣ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದು ಆ ದೇಶದಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು.
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, Outstanding Professor ಎಂಬ ಮನ್ನಣೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಡಾ.ಗಿರಿ ಹೆಗ್ಡೆ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ, ೨೫ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಲೇಖಕರು. ಅಷ್ಟೇ ಸಂಖ್ಯೆಯ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಜ್ಞರು ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸಂಪಾದಕರು.
ಅನೇಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳ ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶಕರ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಮಂಡಳಿಗಳ ಸದಸ್ಯರು ಕೂಡ. ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ, ಪರಿಣತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದವರು. ಗಿರಿಯವರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.