cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮೊಹರಂ ಕುಣಿತ
ಆಚರಣೆ
ಮುಸ್ಲಿಂ ಬಾಂಧವರೊಡಗೂಡಿ ಗುದ್ದಲಿ ಹಾಕುವುದು ಸಡಗರದ ವಿಷಯ. ಚಂದ್ರ ಕಾಣದಿದ್ದರೆ ಹಬ್ಬದ ಆರಂಭದ ದಿನ ಚಂದ್ರ ಕಾಣುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಗುದ್ದಲಿ ಹಾಕುವ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಕರ್ಬಲಾದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನವಿತ್ತುದರ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಮೂರು ಮತ್ತು ಐದು ದಿನಗಳ ಏಳು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಫಕೀರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಮುಸ್ಲಿಂರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದೂಗಳೂ ಫಕೀರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಮಾತ್ರ ಮೇಲು ಜಾತಿಯ ಹಿಂದೂಗಳು ಫಕೀರರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಖತಲ್ ರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಫಕೀರರಾಗಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಮಣ್ಣಿನ ಕೊಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಪಾನಕ ಹೊತ್ತು ಹಲಗೆಗಳ ಸದ್ದಿನೊಂದಿಗೆ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಝಂಡಾಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗುಂಪು ಗುಂಪಾಗಿ ಮಸೀದಿ ಗುಡಿಯ ಮುಂದಿನ ಅಲಾಯಿ ಕುಣಿ ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆಯುತ್ತಾ ‘ಸಾಹುಸೇನ ಧೂಲ್ಲೇವ್’ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ತೆರನಾದ ಆಚರಣೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಲ್ಲದ ಪಾನಕ ಅಥವಾ ಶರಬತ್ ಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶ ಯುಜೀದ್ನ ಕಡೆಯವರು ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಹುಸೇನರ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ನೀರು ಸಿಕ್ಕದೆ ಪರಿತಾಪ ಪಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಿ ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಜನರಿಗೆ ಹಂಚುವುದಾಗಿದೆ. ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿನ ವಿಸ್ತಾರದ ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯನಾಳದ ಹೊಂಡದಲ್ಲಿ, ಧಗಧಗಿಸಿವ ಬೆಂಕಿಯ ಸುತ್ತಾ ಅಲಾಯಿ ಕುಣಿತ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಹಲಗೆಗಳ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಾ ಕುಣಿಯುವವರ ಮನಸ್ಸು ಕುಂದುವುದೇ ಅಪರೂಪ. ಎದುರುಗಡೆ ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ತಲೆಗೆ ಮುಂಡಾಸು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಮುಲ್ಲಾರೊಂದಿಗೆ ಏಳೆಂಟು ಜನ ದೇವರ ಪಂಜಾಗಳನ್ನು ಹೊರುವವರು ಕೂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಹೊರಗಡೆ ಪೌಳಿಯಂತಹ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ಕೂತ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಭಯಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಮಸೀದಿಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಪ್ರತಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬಗೆಯಾಗಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿವುದು ಅವರ ಭಕ್ತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವೂ ಹೌದು. ತಾವು ಹರಕೆ ಹೊತ್ತಂತೆ ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳು ಈಡೇರಿದುದರ ಫಲವಾಗಿ ಮೊಹರಂ ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿ ತಂದ ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೊಟ್ಟಿಲು, ಛತ್ರಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಈ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿಯೆ. ಮೊಹರಂನ ಮುಖ್ಯ ದೇವರನ್ನು ಹೊರುವವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹಿಂದುಗಳೇ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮೆದುರುಗಡೆ ಸಾಲಾಗಿ ನಿಂತ ದೇವರುಗಳ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೂತವರು ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯ ದೇವರನ್ನು ಹೊರುವವರು ಭಕ್ತಿಯ ಆವೇಶದಿಂದ ಚಡಪಡಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಲೋಬಾನದ ಹೊಗೆಯಿಂಧ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕಿಟ್ಟಿನ ಧೂಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮೇಲೇಳುವುದನ್ನು ಕಾಯುತ್ತಾ ಕೂತವರ ನಿಲುವು, ಪೌಳಿಯಂತಹ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೌನವಾಗಿ ನೆರೆದ ಭಕ್ತ ಸಮೂಹದೊಂದಿಗೆ ಎದುರುಗಡೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಅಲಾಯಿ ಕುಣಿತ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಈ ಜನರ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರದಿರುವಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಅಲೌಕಿಕ ಪರಿಸರವೊಂದನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿದ್ದವರ ಲಹರಿಯೆಲ್ಲಾ ಒಮ್ಮುಖವಾಗಿ ದೇವರೆಡೆಗೇ ತುಯ್ಯುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತವೆ. ಮೊಹರಂನ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟು ಮಾಡುವಂತಹ ಅನನ್ಯತೆಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಈ ದೇವರು ಜನರ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟದ್ದಾನೆ. ಬಹುಶಃ ಇಂತಹ ಅಪೂರ್ವ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಜರುಗುವ ಅತೀ ಸಾಮಾನ್ಯ ಘಟನೆಗಲೂ ದೈವಿಕ ಅರ್ಥ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಚಲಿತಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಹರಂನ ಮೂಲ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಪಡೆದು ಎಷ್ಟೋ ವಿವರಗಳು ಈ ಮೂಲಕ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಖತಲ್ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆ ಬೆಳಗಿನಜಾವ ಗುಂಗಾಡಿಯೊಂದು ದೇವರುಗಳ ಸುತ್ತ ಸುತ್ತುವರಿದ ಮೇಲೆಯೇ ದೇವರುಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ಊರಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಹೊರಡುವೆವೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1978
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ
ಮೊಹರಂ ಕುಣಿತ
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಖತಲ್ ರಾತ್ರಿಯ ದಿನ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಎದ್ದ ದೇವರುಗಳು ಊರಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಹೊರಟು ಅಥವಾ ಊರ ಹೊರಗೆ ದರ್ಗಾಗಳೇನಾದರು ಇದ್ದರೆ ಪಂಜಾಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಊರಲ್ಲಿ ಸವಾರಿಗೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಊರ ಓಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಹೊರಟಾಗ ಜನರ ಭಕ್ತಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೊಂದು ತಿರುವು ಮೂಡುತ್ತದೆ. ತುಂಬಿದ ಕೊಡಗಳಿಂದ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ನೆರೆದ ಹೆಂಗೆಳೆಯರು ದೇವರ ಕಾಲಿಗೆ ನೀರು ಸುರುವಿ ಊದುಬತ್ತಿ ಹಚ್ಚಿ ನಮಿಸುತ್ತಾರಲ್ಲದೆ, ಮೊಹರಂನ ಮುಖ್ಯ ಪಂಜಾ ಹೊತ್ತವರಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತುಳಿದು ಹೋಗಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದುಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಗುಡಿಯಿಂದ ದರ್ಗಾಕ್ಕೆ ಹೊರಟಾಗ ಸಂತನಿಗೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಐದಾರು ಜನರು ಹಿರಿಯರೊಡಗೂಡಿ 'ಮೊಹರಂ'ನ ಮುಖ್ಯ ದೇವರು ದರ್ಗಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಸುಮಾರು ದೂರ ಆವೇಶದಿಂದ ಓಟದ ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾದೆ. ಅವರ ಹಿಂದೆ ಪಂಜು ಹಿಡಿದವರು, ನವಿಲು ಗರಿ ಬೀಸಿದವರು ಮಾತ್ರ ಹೋಗಬೇಕು. ಮೊಹರಂ ದೇವರುಗಳು ಸವಾರಿ ಹೊರಟಾಗ ಇತರ ದೇವತೆಗಳ ಗುಡಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವುದಲ್ಲದೆ ಹೇಳಿಕೆ (ಕಾರಣಿಕ) ಹೇಳುವಾಗ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಕೆಲವು ಊರಲ್ಲಂತು ಮೊಹರಂ ದೇವರ ಹೇಳಿಕೆ ರಾಮನ ಭಕ್ತ ಆಂಜನೇಯನ ಗುಡಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯಬೇಕು. ಮಳೆ ಹಾಗೂ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕೇಳುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ.
ಸಂಬಂಧ
ಊರೊಟ್ಟಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆಯೋ ದೂರದಲ್ಲಿದೆಯೋ ಎಂಬ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಥೆ ಬಹುತೇಕ ಹಿರಿಯರದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದಂರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮನುಷ್ಯ ಸಹಜವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ ಅದಾಗದೆಂದು ಪಟ್ಟು ಹಿಡಿಯುವುದು. ಅಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತರೆಲ್ಲಾ ಇದು ಆಗಲೇಬೇಕೆಂದು ಹಠ ಹಿಡಿಯುವುದು ಆ ಪರಿಸರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ನಿಂತ್ತು ನೋಡುವವನಿಗೆ ಬಹು ಮೋಜಿನದಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮತ್ತು ಭಕ್ತ ವೃಂದದ ಸಂಬಂಧ ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳ ಬಾಂಧವ್ಯವಾಗಿ, ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಕೋಪಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ದೇವರೂ ಹಠ ಮಾರಿಯಾಗಿ ಚಂಡಿ ಹಿಡಿಯುವುದು ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬೇಡಿಕೆಗಳಾವುವು ಸ್ವಂತದ್ದಾಗಿರದೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣಿಕ
ಇಸ್ಲಾಂನ ಹುಟ್ಟು ಶಾಂತಿಯ ಮೂಲಕ ವಾದರು ಕೂಡ ಇಸ್ಲಾಂನ ವಿಸ್ತಾರ ಖಡ್ಗದ ಮೂಲಕ  ಸಾವಿರಾರು ಮುಗ್ದ ಜೀವಿಗಳ ಹತ್ಯೆ ಯಿಂದ ವಾಯಿತ್ತು ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ವನ್ನು1400 ಹಿಂದೆ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಪೈಗಂಬರರು ಒಬ್ಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು , ಇವರು ದೇವರ ಸಂದೇಶವನ್ನು ದೇವ ಕನ್ಯೆ ಗೇಬ್ರಿಲ್ ದಿಂದ ತಿಳಿದು ಪವಿತ್ರ ರಂಜಾನ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕುರಾನ್ ಬರೆದರು ,ಇವರು ಬರೆದ ಈ ಮೂಲ ಕುರಾನನ್ನು ಮೆಕ್ಕಾ ಕುರಾನ್ ಪಾಠಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಇದು ಶಾಂತಿ ಸಾರುವ ಕುರಾನ್ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ ,ಪೈಗಂಬರರು ಮೆಕ್ಕಾ ದಿಂದ ಮದೀನಾಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದರು ಆ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರೇರನಿಯಿಂದ ಬಂದ ಕುರಾನ್ ನ್ನು ಮದೀನಾ ಕುರಾನ್ ಪಾಠಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಮದೀನಾ ಕುರಾನ್ ದ್ವೇಷ ಅಶಾಂತಿ ಸಾರುವ ಕುರಾನ್ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಿರಾ ಮತ್ತು ಹದಿತ್ ಗಳು ಇಸ್ಲಾಂನ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತವೆ.
ಇಸ್ಲಾಂ ದ್ವೇಷ ರಕ್ತ ಪಾತ ಅಶಾಂತಿ ಯಿಂದ ಮುಂದೆ ವಿಸ್ತಾರ ವಾಗಿದ್ದು ಇತಿಹಾಸ. ಪೈಗಂಬರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಸೌದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಕರ ಗೊಂಡವು. ಮುಂದೆ ಪೈಗಂಬರ ಮರಣಾ ನಂತರ
ರಾಜಕೀಯ ನಾಕತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಗಂಬರ ಅನುವಾಯಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಹುಟ್ಟಿ ,ಇಂದಿನ ಇರಾಕನ ಕರ್ಬಲಾ ದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು. ಆ ಯುದ್ಧ ಪೈಗಂಬರ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾದ 3 ಜನ ಇಮಾಮಗಳ ಬೆಂಬಲಿಗರ (ಸುನ್ನೀಗಳು) ಮತ್ತು ಪೈಗಂಬರರ ಮೊಮ್ಮಗ ಹಜರತ ಅಲಿ(ಶಿಯಾಗಳ ) ಬೆಂಬಲಿಗರ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು, ಆ ಯುದ್ಧ ದಲ್ಲಿ ಹಜರತ ಅಲಿ ಹುತಾತ್ಮರಾಗಿ ಸುನ್ನೀಗಳ ಜಯವಾಯಿತು ,ಅಂದಿನಿಂದ ಸುನ್ನೀಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಸುನ್ನಿ ಇಸ್ಲಾಂ ಮತ್ತು ಶಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಂ ಎಂದು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸುನ್ನೀಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಶಿಯಾಗಳನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಮೌಲ್ವಿಗಳು  ಹಲವು ಬಾರಿ  ಹಿಂದೂ ಪರ ,ಭಾರತದ ಪರ, ಬಿಜೆಪಿ ಪರ ,rss ಪರ ,ರಾಮ ಮಂದಿರದ ಪರ ,ಹೇಳಿಕೆ ನಿಡುವವರು  ಶಿಯಾ ಮೌಲ್ವಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಯಾಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಮೊಹರಂನ್ನ ಶಿಯಾಗಳು ಹುತಾತ್ಮರಾದ ಹಜರತ ಅಲಿ  ಯ ಬಲಿದಾನ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇದನ್ನು ಸುನ್ನೀಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣಿಕವನ್ನು ಪಾಜಿಯಾದ ಮೆರವಣಿಗೆಯ ದಿನದಂದು ನಡೆಸಲಾಗುವುದು. ಪಾಜಿಯಾಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದುಗಳು ದೇವರ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮೆರವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ಖತಲ್ ರಾತ್ರಿಯ ಮರುದಿನ ಅಲಾಯಿ ಕುಣಿ ಮುಚ್ಚುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವೆಡೆ ಹಬ್ಬ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಖತಲ್ ರಾತ್ರಿಯ ಮರುದಿನ ದೇವರು ಹೊಳೆಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಪಂಜಾಗಳ ಮೇಲಿನ ವಸ್ತ್ರ, ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಕಳಚಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಮರುದಿನ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡುವಂತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಮುಗಿಸಿ ಮಸೀದಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಹಬ್ಬದಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪಾಜಿಯಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೆಡೆ ಪಾಜಿಯಾದ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹೂಳೂತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪ
thumb|ಇಂದು ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನೋಟ. ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪ, ಅಥವಾ ಸುಜಾತಾ ಕುಟಿ ಸ್ತೂಪ ಅಥವಾ ಸುಜಾತಾ ಗಢ್ ಭಾರತದ ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಬೋಧ್ ಗಯಾಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸೇನಾನಿಗ್ರಾಮ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪವಾಗಿದೆ. ಬೋಧ್ ಗಯಾದಿಂದ ಸುಜಾತಾ ಸ್ತೂಪಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ನಡಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಗಾಢ ಬೂದು ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ಮಠದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರದ ಗುರುತುಳ್ಳ ನಾಣ್ಯದ ಶೋಧನೆಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಢಪಟ್ಟಿದೆ.
ಈ ಸ್ತೂಪವು ಬಾಕ್ರೌರ್ ಗ್ರಾಮದ ಕಾವಾಡಿಗಿತ್ತಿ ಸುಜಾತಾಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇವಳು ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹಾಲು ಮತ್ತು ಅನ್ನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಳೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉಣಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅವನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಉಪವಾಸ ತಪಸ್ಸು ಮುಗಿದು ಮಧ್ಯಮ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. left|thumb| ಮೂಲತಃ ಸುಜಾತ ಸ್ತೂಪದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅಶೋಕ ಸ್ತಂಭವನ್ನು 1956ರಲ್ಲಿ [[ಬೋಧ್ ಗಯಾ|ಬೋಧಗಯಾಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ]]
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಹಾರ ವರ್ಗ:ಪುರಾತತ್ವ ತಾಣಗಳು
ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿ
ರುಕ್ಮಾಬಾಯ್ (ಅಥವಾ ರಖಮಾಬಾಯ್) (ನವೆಂಬರ್ 22, 1864 - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 25, 1955),ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ವೈದ್ಯರುಗಳಾದ ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿ ಮತ್ತು ಅನಂದಿ ಗೋಪಾಲ್ ಜೋಷಿ ಅವರು 1886 ರಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾವರಾಗಿದ್ದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಡಾ. ಗಂಗೂಲಿ ಮಾತ್ರ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ರೌತ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸ ಔಷಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಎರಡನೆಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರು.
ರುಕ್ಮಾಬಾಯ್ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾನೂನು ಪ್ರಕರಣದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದ್ದರು, ಇದು 'ಏಜ್ ಆಫ್ ಕನ್ಸೆಂಟ್ ಆಕ್ಟ್, 1891' ಎಂಬ ಕಾನೂನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿ ಅವರು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ 1864ರಲ್ಲಿ ಸುತಾರ ಸಮುದಾಯದಲಲ್ಲಿ ಜನಾರ್ಧನ್ ಪಾಂಡೂರಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಜಯಂತಿಬಾಯಿರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಜನಾರ್ಧನ್ ಪಾಂಡುರಾಂಗ್ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ,ಅವರ ತಾಯಿ  ಜಯಂತಿಬಾಯ್ ತನ್ನ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು.ಹನ್ನೊಂದು ವರ್ಷದವಳಾಗಿದ್ದಾಗ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ದಾದಾಜಿ ಭಿಕಾಜಿ ರೌತ್ಜೊತೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿದರು.ಆದರೆ ತಮ್ಮ ಗಂಡನ ಬಿಟ್ಟು  ಆಕೆಯ ವಿಧವೆಯಾದ ತಾಯಿ ಜಯಂತಿಬಾಯಿಯವರ  ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಂತರ ಅವರ ತಾಯಿ ಅಸಿಸ್ಟೆಂಟ್ ಸರ್ಜನ್ ಸಖರಾಮ್ ಅರ್ಜುನ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.ದಾದಾಜಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬ ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಲು ಕೇಳಿದಾಗ, ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆತ್ತವರು ರುಕ್ಮಾಬಾಯ್ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು  ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.ಈ ಪ್ರಕರಣ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿತು .ಇದು 1884 ರ ಕೋರ್ಟ್ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಸರಣಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಯಾಯಿತು. ರಖ್ಮಾಬಾಯ್ ಅನೇಕ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬರೆದು, ಅನೇಕ ಹಿಂದೂಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಡಾಕ್ಟರ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಇಚ್ಛೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅವರ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ನಿಧಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ತರುವಾಯ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ ವೈದ್ಯರಾಗಿ ಮರಳಿದ ನಂತರ ರಾಜ್ಕೋಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜೀವನ
ಕಾಮಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಡಾ. ಎಡಿತ್ ಪೆಚೆ ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು, ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. 1889 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ಫಾರ್ ವುಮೆನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ರುಕ್ಮಾಬಾ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ಗೆ ತೆರಳಿದರು. ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿಯನ್ನು ಮತದಾರರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಇವಾ ಮೆಕ್ಲಾರೆನ್ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್ ಮೆಕ್ಲಾರೆನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು,ಅಡಿಲೇಡ್ ಮ್ಯಾನಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಠುಕ್ಮಾಬಾಯಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ನೆರವಾದರು. ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ತೋರಿ ದಾನಿ ಶಿವಜಿರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರು 500 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ದೇಣಿಗೆ ಮಾಡಿದರು.ರುಖಂಬಾಯ್ ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ಗೆ ತೆರಳಿದರು ಮತ್ತು 1894 ರಲ್ಲಿ ಸೂರತ್ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.1918 ರಲ್ಲಿ ರಖ್ಮಾಬಾಯ್ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೇವೆಗೆ ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಕೋಟ್ನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ 1929 ಅಥವಾ 1930 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವ ಮುನ್ನ ಅವರು ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.ನಂತರ  ಸಮಾಜ  ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು, "ಪರ್ದಾಹ್-ಅದರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯ" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ರುಕ್ಮಾಬಾಯಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು  ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ.
2017 ರ ನವೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಗೂಗಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರುಕ್ಮಾಬಾಯ್ ರವರ  153 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದಂದು  ಒಂದು ಡೂಡಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯರು
ಹಲಗಣಿ
ಹಲಗಣಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬಸು
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಭುವನ್ ಮೋಹನ್ ಬೋಸ್ ಅವರ ಮಗಳು, ಅವರು 1880 ರಲ್ಲಿ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್ ಸ್ಥಳೀಯ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಥಮ ಕಲಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಥೂನ್ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಅವರು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರು; ಹಿಂದೂ-ಅಲ್ಲದ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅದರಂತೆ ಅವರು ರೆವರೆಂಡ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಡಫ್ಸ್ ಫ್ರೀ ಚರ್ಚ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಷನ್ (ಈಗ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಕಾಲೇಜು ) ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಕಲೆ (ಎಫ್.ಎ.) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. 1876 ರಲ್ಲಿ, ಲಿಂಗದ ಬಗೆಗಿನ ತಾರತಮ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ನಿಲುವುಗಳ ಕಾರಣ, ಆಕೆಗೆ ಎಫ್.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಯಿತು. ಆ ವರ್ಷ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾದ ಏಕೈಕ ಹುಡುಗಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ರಾಂಕ್ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಹಲವಾರು ಸಭೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿ ಮೊದಲು, ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬೋಸ್ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ 1876 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಿದ್ದರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಅವರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿತು. 1878 ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬದಲಾದ ನಿರ್ಣಯವು ಆಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರು ತನ್ನ ಎಫ್.ಎ. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ನಂತರ, ಪದವಿ ಕೋರ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಕದಂಬಿನಿ ಗಂಗೂಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಪದವಿಯ ನಂತರ, ಅವರು 1884 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ. ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಏಕೈಕ (ಮತ್ತು ಮೊದಲ) ಮಹಿಳೆ
ಹಲಗಣಿ
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬಸು
ವೃತ್ತಿ
ಅವರು 1886 ರಲ್ಲಿ ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು (ಇದು ಇನ್ನೂ ಬೆಥೂನ್ ಶಾಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು). 1888ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಶಾಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದರು, ಹೀಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು.
ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ಅವರು 1891 ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾದರು ಮತ್ತು ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದರು.
ಹಲಗಣಿ
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಚಂದ್ರಮುಖಿ ಬಸು
ಸಹೋದರಿಯರು
ಆಕೆಯ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರಾದ ಬಿದುಮುಖಿ ಮತ್ತು ಬಿಂದುಬಾಸಿನಿ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು. ಬಿದುಮುಖಿ ಬೋಸ್ ಮತ್ತು ವರ್ಜೀನಿಯಾ ಮೇರಿ ಮಿತ್ರ (ನಂದಿ), 1890 ರಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಮಹಿಳಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವೀಧರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ನಂತರ, ಬಿಂದುಬಾಸಿನಿ ಬೋಸ್ 1891 ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ಹಲಗಣಿ
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹಲಗಣಿ, ಶೇಗುಣಸಿ ಮತ್ತು ಸಂಗಾಪುರ(ಎಸ್.ಹೆಚ್) ಗ್ರಾಮಗಳಿವೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಗೀತ ಗೋವಿಂದ
ಗೀತ ಗೋವಿಂದವು ಹನ್ನೆರಡು ಅದ್ಯಾಯವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರತೀ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪ್ರಬಂಧ  ವೆಂಬ ೨೪ ಭಾಗವಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಅಷ್ಟಪದಿಗಳೆಂಬ ಎಂಟು ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗ್ರಂಥವು ರಾಧಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠಳು ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪತ್ಯ ನಾಯಿಕೆಯ ಎಂಟು ಲಹರಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ವಿವರಣೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಗ್ರಂಥಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯ ವರ್ಗ:ಜಯದೇವ ವರ್ಗ:ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಭಕ್ತಿ ಚಳವಳಿ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ವಿವಾಹಸಂಬಂಧ
ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಸಂಬಂಧವು ಯಾರದ್ದಾದರೂ ವಿವಾಹದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ನಡುವೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಅಥವಾ ಏರ್ಪಡುವ ಬಾಂಧವ್ಯ. ವಿವಾಹಸಂಬಂಧವು ರಕ್ತಸಂಬಂಧದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿವಾಹದ ಪ್ರತಿ ಪಕ್ಷ ವಿವಾಹದ ಇತರ ಭಾಗಿಯ ಸಂಬಂಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧ; ಆದರೆ ಇದು ಸ್ವತಃ ವಿವಾಹದ ಪಕ್ಷಗಳ ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಾವಾದರೂ, ವಿವಾಹಸಂಬಂಧವು ಯಾವಾಗಲೂ ವಿವಾಹದ ಜೊತೆಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ಸಾವಿನಿಂದ, ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಜೊತೆಗಾರರ ವಿಚ್ಛೇದನದಿಂದ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಿವಾಹದಿಂದ ಏರ್ಪಡುವ ಬಾಂಧವ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ, "ವಿವಾಹಸಂಬಂಧ"ವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರ ಹಾಗೂ ಮಲಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗುವ ಬಾಂಧವ್ಯವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಅಂತಹ ನೆಂಟರನ್ನು ವಿವಾಹಸಂಬಂಧಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ವಿವಾಹಸಂಬಂಧವು ಅಗಮ್ಯಗಾಮಿ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೋಡಿಗಳು ವಿವಾಹವಾಗಲು ನಿರ್ಬಂಧಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರಬಹುದು. ಯಾವ ಸಂಬಂಧಗಳು ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಸಂಬಂಧಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಬಂಧಗಳು
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1972
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ
ಕ್ಲಚ್
thumb|right ಕ್ಲಚ್ ಶಕ್ತಿ, ಪ್ರಸರಣವನ್ನು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಾಲಕ ಮೂಕಿಯಿಂದ ಚಾಲಿತ ಮೂಕಿಗೆ, ತೊಡಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನ. ಕ್ಲಚ್‍ಗಳನ್ನು ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಚಲನೆಯ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕಾದಾಗ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕ್ಲಚ್‍ಗಳು ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳು ಇಂಜಿನ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಾಲಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸರಿಸುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ). ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ, ಕ್ಲಚ್‍ಗಳು ಎರಡು ತಿರುಗುವ ಮೂಕಿಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಮೂಕಿ ಇಂಜಿನ್ ಅಥವಾ ಇತರ ಶಕ್ತಿ ಘಟಕಕ್ಕೆ (ಚಾಲಕ ಸದಸ್ಯ) ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದಾದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಕಿಯು (ಚಾಲಿತ ಸದಸ್ಯ) ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವರಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕ್ಲಚ್‍ಗಳು ಕ್ಲಚ್‍ಗಳ ಒಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆ.
ಮೋಟರ್‍ಸೈಕಲ್‍ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ದ್ರ ಕ್ಲಚ್ಅನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ಲಚ್ ಪ್ರಸರಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ತೈಲದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಮೋಟರ್‍ಸೈಕಲ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಚ್‍ಗಳನ್ನು ಎಡ ಕೈಗಂಬಿಯ ಮೇಲಿನ ಕೈ ಹಿಡಿಕೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೋಟಾರು ಪ್ರಸರಣ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು
ವಿದೇಹ
thumb|ವಿದೇಹ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು
ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೧೦೦-೫೦೦), ಕುರು ಮತ್ತು ಪಾಂಚಾಲದ ಜೊತೆಗೆ ವಿದೇಹ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿತು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹದಾರಣ್ಯಕ ಉಪನಿಷತ್ತು ನಂತರದ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜನಕನನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮಹಾನ್ ದಾರ್ಶನಿಕ ರಾಜನೆಂದು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಜನಕನು ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು. ಇವನ ಆಸ್ಥಾನವು ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರಂತಹ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಬೌದ್ಧಿಕ ಕೆಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ವಿದೇಹದಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಗಳು ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ರಚನೆಯಾದ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧೪ ರಿಂದ ೮ ನೇ ಶತಮಾನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಇತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ಕಾಲ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೯೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦ರ ನಡುವಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐತರೇಯ ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆ ಬಹುಶಃ ಉತ್ತರ ವೈದಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಿದೇಹ ಮತ್ತು ವಿದ್ವತ್ತಿನ ಇತರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು.
ವಿದೇಹದ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಹಿಂದೂ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕಸಲ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಠ್ಯಗಳು ರಾಜ ವಂಶದ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ನಮಿ (ನಿಮಿ), ಜನಕ ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಜರ ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂನ್ಯಾಸತ್ವ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ದಾರ್ಶನಿಕ ರಾಜರ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ, ಬೌದ್ಧ ಮತ್ತು ಜೈನ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ, ಮತ್ತು ರಾಜರಿಂದ ಪರಿತ್ಯಾಗ ಬುದ್ಧನ ಜನನದ ಮೊದಲು ಒಂದು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಮತ್ತು ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ವಿದೇಹವಲ್ಲದೇ ಪಾಂಚಾಲ, ಕಳಿಂಗ ಮತ್ತು ಗಾಂಧಾರದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ವಿದೇಹದ ರಾಜ ನಿಮಿ ಅಥವಾ ನಮಿ ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ೨೧ನೇ ತೀರ್ಥಂಕರ.
ವೈದಿಕ ಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದೇಹ ಬಹುಶಃ ವಜ್ಜಿ (ವೃಜಿ) ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ ಮಗಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಹೋಯಿತು. ವಿದೇಹ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಾದ ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣ ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ, ಸೀತೆ ಯು ವಿದೇಹದ ರಾಜಕುಮಾರಿ. ಇವಳು ರಾಮನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ನಂತರ ಕೋಸಲ ಮತ್ತು ವಿದೇಹ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮೈತ್ರಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ವಿದೇಹದ ರಾಜಧಾನಿ ಜನಕ್‍ಪುರ್ (ಇಂದಿನ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿದೆ) ಅಥವಾ ಬಲಿರಾಜ್‍ಗಡ್ (ಇಂದಿನ ಬಿಹಾರದ ಮಧುಬನಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ).
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಆಂಕೆ
ಆಂಕೆ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ
ಕವಚಧಾರಿ ಅದಂತಿ (ಈಡೇಂಟು). ಹೆಗ್ಗಣದಂತೆ ನೆಲಕೊರೆಯುವ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿ. ಈ ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಲ್ಲ ಅಮೆರಿಕದ ನಿವಾಸಿ.
ಗುರುತು
ಇವುಗಳ ಹಲವಾರು ಮೂಳೆಚಿಕ್ಕೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮೈಯನ್ನೆಲ್ಲ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವ ಕವಚದಂತಿದೆ. ಹೆಗಲಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೂಳೆಯ ಗುರಾಣಿ ಇದೆ. ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಚಲಿಸುವಂಥ ಹಲವಾರು ಮೂಳೆಯ ಒಡ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಇದ್ದು ಮೈ ಬಾಗಿ ಬಳುಕಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ತಲೆಯಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮೂಳೆಯ ಗುರಾಣಿ ಇದೆ. ಬಾಲದುದ್ದಕ್ಕೂ ಚಿಕ್ಕ ಮೂಳೆಗಳಿವೆ. ಇವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಚರ್ಮದಮೇಲೆ ಮೂಳೆಪಟ್ಟಿಗಳ ಲೆಕ್ಕವನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂರು ಪಟ್ಟೆ, ಆರು ಪಟ್ಟೆ, ಒಂಬತ್ತುಪಟ್ಟೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಹೊರ ಕವಚ ಬಹಳ ಬಲವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಅದರೊಳಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೂ ಬಾಲವನ್ನೂ ಎಳೆದುಕೊಂಡು ಒಂದು ದುರ್ಭೇದ್ಯವಾದ ಚೆಂಡಿನಂತೆ ಗುಂಡಾಗಿ ಉರುಳುತ್ತಿರುಬಲ್ಲದು.
ಆಹಾರ
ಇವು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗೂಡುಗಳಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದು ಹುಳು ಹುಪ್ಪಟೆ, ಸಣ್ಣದಂಶಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಡುತ್ತವೆ.
ರಾಕ್ಷಸ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ
ತಲೆಯಿಂದ ಬಾಲದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಐದು ಅಡಿಗಳಷ್ಟಿರುವ ರಾಕ್ಷಸ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿ. ಒಂಬತ್ತು ಪಟ್ಟೆಗಳುಳ್ಳ ಆರ್ಮಡಿಲ್ಲೊ ಒಂದೇ ದಕ್ಷಿಣ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಅರಿಜೋನ, ಅಲ್ಲಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬ್ರೆಜಿಲ್‍ವರೆಗೂ ಅರ್ಜಂಟೀನದ ಬಯಲು ಕಾಡಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪನಾಮಾದವರೆಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲೆಡೆಯಲ್ಲೂ ಹರಡಿದೆ.
ಇವು ಮನುಷ್ಯರ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕು ಅಂದರೆ ಮನುಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಬಾಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವು ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ, ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆ, ಅನ್ನ ಇವುಗಳನ್ನು ತಿಂದು ಬದುಕಬಲ್ಲವು.
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೆಸರು
thumb|ಕೆಸರು ನೆಲ
ಕೆಸರು ಎಂದರೆ ನೀರು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಮಣ್ಣಿನ (ಕಲಸುಮಣ್ಣು, ಬುರುದೆ, ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣು) ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಯ ದ್ರವ ಅಥವಾ ಅರೆದ್ರವ ಮಿಶ್ರಣ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಅಥವಾ ಜಲಮೂಲಗಳ ಹತ್ತಿರ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕೆಸರು ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾಲಾಂತರದಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೇಡಿಪದರಗಲ್ಲು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣುಕಲ್ಲಿನಂತಹ ಸಂಚಿತ ಶಿಲೆಯ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯೂಟೈಟ್‍ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಸರನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳು, ಛಾವಣಿಗಳು ಮತ್ತು ನೆಲಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಕೆಸರಿನಿಂದ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಗಾರಿಟ್ಟಿಗೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅಚ್ಚುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಣಗಲು ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಣಹುಲ್ಲನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳೊಳಗೆ ಬಂಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಒಂದು ಆಧಾರ ಜಾಲರಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ. ಇದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಇಟ್ಟಿಗೆಯು ಮುರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಒಣಹುಲ್ಲು ಇಟ್ಟಿಗೆಯಾದ್ಯಂತ ಬಲವನ್ನು ಪುನರ್ವಿತರಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಮುರಿತದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಜಲದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲು, ಕಾವಿಟ್ಟಿಗೆ, ಬಂಡೆ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣಿನ ಅಡಿಪಾಯದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿ. ಅವುಗಳನ್ನು ತೇವ ವಾಯುಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ಚಾಲಿತ ಮಳೆಯಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಳ ಛಾವಣಿ ಚಾಚುರಚನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ. ಅತಿ ಒಣ ವಾಯುಗುಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸರಿಯಾಗಿ ಒಣಗಿಸಿದ ಚಪ್ಪಟೆ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಣಗಿಸಿದ ಕೆಸರು ಲೇಪನದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಇದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು ಏಕೆಂದರೆ ತೇವಗೊಂಡಾಗ ಕೆಸರು ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜಲ ನಿರೋಧಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾರಿಟ್ಟಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ವೆಬ್ಲೊ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಾದ ಕೆಸರು, ಅಥವಾ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ಮರಳಿನ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಕೆಸರನ್ನು ಸೆರಾಮಿಕ್‍ಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾವಿಟ್ಟಿಗೆ ಇದರ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕಾವಿಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕುಂಬಾರ ಸಾಮಾನುಗಳನ್ನು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಮುದ್ದೆಯನ್ನು ಬೇಕಾದ ಆಕಾರದ ವಸ್ತುಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸಿ, ಆವಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಸುವುದರಿಂದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಎಲ್ಲ ನೀರು ಹೋಗಿಬಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಪ್ರಚೋದಿತವಾಗಿ ಅದರ ಬಲ ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿತನದ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಆಕಾರದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಂತಹ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ದಹನದ ಮೊದಲು ಅಥವಾ ನಂತರ ಕುಂಬಾರ ಸಾಮಾನನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು
ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ (ಮಲಯಾಳಂ: കോട്ടയം ജില്ല), ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ 14 ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಆರು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಕೊಟ್ಟಾಯಂ, ಚಂಗನಾಶ್ಸೆರಿ, ಪಾಲಾ, ಎರಟ್ಟುಪೆಟ್ಟಾ, ಎಟ್ಟುಮನೂರ್ ಮತ್ತು ವೈಕೋಮ್. ಅರಬ್ಬೀ ಸಮುದ್ರ ಅಥವಾ ಇತರ ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಕೇರಳದ ಏಕೈಕ ಜಿಲ್ಲೆ ಇದು.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮಲಯಾಳಂನ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಕೊಟ್ಟ" ಮತ್ತು "ಅಕಮ್" ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ, ಇದರರ್ಥ "ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗ".
ಬಾಬ್‌ ಡಿಲಾನ್
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1967
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1967 – ಇದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು. ಚುನಾವಣೆಯ ಮುಂಚೆ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತ ಅವರದೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಹುಮತ ದೊರೆತ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಆದರೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನಸಬೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವೀರೆಂದ್ರ ಪಟೇಲ್‌ರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಈ ವಿಧಾನಸಭೆಯು 15 ಮಾರ್ಚ 1967 ರಿಂದ 14 ಏಪ್ರಿಲ್ 1971ರ ವರೆಗೂ ಆಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಜಾಪಾಳ
thumb
ಜಾಪಾಳವು ಯುಫೋರ್ಬಿಯೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯ. ಜಾಪಾಳ ಪರ್ಯಾಯ ನಾಮ. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಪರ್ಜಿಂಗ್ ಕ್ರೋಟನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರುಂಟು. ಕ್ರೋಟನ್ ಟಿಗ್ಲಿಯಮ್ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು. ಭಾರತಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇದು ಅಸ್ಸಾಮ್, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಬರ್ಮಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತದೆ. 5-7 ಮೀ. ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿತ್ಯಹಸಿರಾಗಿರುವ ಮರ ಇದು. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿವೆ. ಅವುಗಳ ಆಕಾರ ಅಂಡದಂತೆ ಇಲ್ಲವೆ ದೀರ್ಘ ಅಂಡದಂತೆ; ಅಂಚು ದಂತಿತ. ಕೆಲವು ಸಲ ಎಲೆಯ ಕೆಳ ಮೈಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಹೂಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಗಳು. ಹರಳು (ಔಡಲ) ಗಿಡದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹೆಣ್ಣುಗಂಡು ಹೂಗಳೆರಡೂ ಒಂದೇ ಹೂಗೊಂಚಲಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ರೆಸೀóಮ್ ಬಗೆಯದು. ಗೊಂಚಲಿನ ಬುಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಹೂಗಳೂ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಂಡುಹೂಗಳೂ ಇವೆ. ಗಂಡುಹೂವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು, 5 ದಳಗಳು, 15-20 ಕೇಸರಗಳು ಉಂಟು. ಹೆಣ್ಣುಹೂವಿನಲ್ಲಿ 5 ಪುಷ್ಪಪತ್ರಗಳು, 1 ಅಂಡಾಶಯ ಇವೆ. ದಳಗಳಿಲ್ಲ. ಫಲ ಸಂಪುಟ ಮಾದರಿಯದು; 3 ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬೀಜಗಳು ಅಂಡಾಕಾರದವು ಹಾಗೂ ಕಂದು ಬಣ್ಣದವು. ಇವುಗಳ ಉದ್ದ 1-2 ಸೆ.ಮೀ. ಬೀಜದ ಸಿಪ್ಪೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿದು ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾಪಾಳ ಬೀಜದಲ್ಲಿ 43%-63% ರಷ್ಟು ಎಣ್ಣೆಯುಂಟು. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿ ಇಲ್ಲವೇ ವಿವಿಧ ಲೀನಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದು. ಎಣ್ಣೆ ಅತ್ಯಂತ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ರೇಚಕವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ರೇಚಕಗಳಲೆಲ್ಲ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದದ್ದೆಂದರೆ ಇದೇ. ಬೀಜಗಳಿಗೂ ಈ ಗುಣ ಉಂಟು. ರೇಚಕ ಗುಣ ಎಷ್ಟು ತೀಕ್ಷ್ಣವೆಂದರೆ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಸವರಿದರೆ ಕೂಡ ಭೇದಿಯಾಗತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಗೀಚಿದರೆ ಊತ, ಮೈಕಡಿತಗಳೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ಬಳಸುವಾಗ ಬಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೆ ಬೀಜಗಳಿಗೂ ಎಣ್ಣೆಗೂ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಗುಣ ಇದೆ. ದನದ ಸಗಣಿ ಮತ್ತು ನೀರುಗಳ ಮಿಶ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಲಕ್ಕೆ 24 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲದಂತೆ 2-3 ಸಲ ಬೇಯಿಸಿ, ತೊಳೆದು, ಒಣಗಿಸಿ, ಸಿಪ್ಪೆ ಹಾಗೂ ಭ್ರೂಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದರೆ ಬೀಜಗಳ ತೀವ್ರ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಗೂರಲು, ಸಂಧಿವಾತ, ಉಳುಕು ಮುಂತಾದವುಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಬಳಸುವ ಪ್ರಮಾಣ 15-30 ಮಿ.ಗ್ರಾ.ನಷ್ಟಿರಬೇಕು. ಆದರೆ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ವಾಂತಿ, ಹೊಟ್ಟೆಕಿವಿಚುವಿಕೆ, ನೋವು, ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಎದೆ ಒತ್ತುವಿಕೆ, ತಲೆನೋವು, ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡದ ಇಳಿತ, ಜ್ವರ ಮುಂತಾದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ತಲೆದೋರುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭಿಣಿಯರು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ ಗರ್ಭಪಾತವಾಗುವ ಸಂಭವ ಉಂಟು, ಬೀಜಗಳನ್ನು ಅರ್ಧಂಬರ್ಧ ಹುರಿದು ಮೀನು ಮುಂತಾದ ಜಲಚರಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜಾಪಾಳದ ಎಣ್ಣೆ ಹರಳೆಣ್ಣೆಯಂತೆಯೇ ಒಂದು ಬಾಷ್ಪಶೀಲವಲ್ಲದ ಎಣ್ಣೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣವೂ ಒಂದು ತೆರನ ಅಸಹ್ಯ ವಾಸನೆಯೂ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೋಟನೋಲಿಯಿಕ್, ಟಿಗ್ಲಿಕ್, ಓಲಿಯಿಕ್, ಲಿನೋಲಿಯಿಕ್, ಮಿರಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಇವೆ. ಎಣ್ಣೆಗಿರುವ ಗುಳ್ಳೆಕಾರಕ ಗುಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ರೆಸಿನ್ ವಸ್ತುವೂ ಇದರಲ್ಲುಂಟು. ಎಣ್ಣೆಗೆ ತೀವ್ರ ರೇಚಕ ಗುಣ ಇದೆ ಎಂದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಇದು ಜಠರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚ ಬದಲಾವಣೆ ಹೊಂದಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರುಳಿಗೆ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಅವರ್ಚಲನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಲವಣಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ತತ್ಫಲವಾಗಿ ದೌರ್ಬಲ್ಯ, ಕಾಲುಗಳ ನೋವು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾನವೂ ತಪ್ಪಬಹುದು. ರಕ್ತದ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಾಣವೇ ಹೋಗಬಹುದು. ಜಾಪಾಳದ ಎಣ್ಣೆ ಇಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾದ್ದರಿಂದ ಇದರ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಔಷಧಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿ (ಫಾರ್ಮಕೋಪಿಯ) ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಪಾಳದ ಎಣ್ಣೆ ಕಟುಪಾಕವಾದ್ದರಿಂದ ಕಫ, ವಾತ ರೋಗಗಳಿಗೆ, ಸೊಂಟ ನೋವು, ಆಮವಾತ, ಕುಷ್ಠ, ಜಲೋದರ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಾಧಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ಅನಂತರ ತಯಾರಿಸುವ ಉಜ್ಜೆಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಾಸುವೆ ಎಣ್ಣೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿಸಿ, ಕೀಲುವಾತ, ಗೂರಲು, ನರವೇದನೆ, ಕೀಲುರಿತ, ಕೀಲೋಳುರಿತ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಾಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಉಜ್ಜಲು ಬಳಸುವುದುಂಟು. ಶುಂಠಿಮಿಶ್ರಿತ ಜಾಪಾಳದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿಮಿಹರವೂ ಹೌದು. ಜಾಪಾಳದ ಎಣ್ಣೆಯ ಅನೇಕ ದುರ್ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿಂಬೇ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಸೇವನೆಯಿಂದ ನಿವಾರಣೆ ಮಾಡಬಹುದು.
ಮಧೆಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಾಧೆಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಬಿಹಾರ ರಾಜ್ಯದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾಧೆಪುರ ಪಟ್ಟಣವು ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾಧೆಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೊಸಿ ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಮಾಧೆಪುರ ಮಿಥಿಲಾ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರು ಮೈಥಿಲಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸಹರ್ಶಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಮಧೇಪುರಾ 9 ಮೇ 1981 ರಂದು ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಯಿತು. ಆ ಮೊದಲು ಮಧೇಪುರಾ ಭಗಲ್ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. thumb|ಮಾಧೆಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಕೋಸಿ ನದಿ ಕೋಸಿ ನದಿಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಪ್ರವಾಹ, ಕ್ಷಾಮ ಮತ್ತು ಬರಗಾಲದಿಂದ ಈ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಲವಾರು ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಬರ / ಜಲಕ್ಷಾಮಗಳು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿವೆ, ಇದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರವು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು 1935 ರಿಂದ 1938 ರವರೆಗೆ ಮಧೆಪುರದಿಂದ ಸುಪಾಲಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ಮಧೇಪುರದ ಮೂಲದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ. ಮಿಥಿಲಾ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮಿಥಿಲ ರಾಜನ ಮಗನಾದ ಗಂಗಾದೊ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಗಂಗಪುರದ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ಮಧೇಪುರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮೂಲಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸೇನಾ ರಾಜಮನೆತನದ ಕಿಂಗ್ ಗ್ಯಾಂಗ್ಸೆನ್  ಹೆಸರನ್ನು ಗ್ರಾಮ ಗಂಗಾಪುರಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
thumb|ಸಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ thumb|ಶಿವ ದೇವಾಲಯ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಠಾಕೂರ್ ರಾಮಪತಿ ಸಿಂಗ್
ಠಾಕೂರ್ ರಾಮಪತಿ ಸಿಂಗ್ (೧೯೧೨ - ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯) (ಇವರನ್ನು ಠಾಕೂರ್ ರಾಮಪತಿ ಸಿನ್ಹಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಒಬ್ಬ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ, ರಾಜಕಾರಣಿ, ಎಂಎಲ್ಎ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು, ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಬಿಹಾರದ ಮೋತಿಹಾರಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರಾನಂತರದ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ, ಅವರು ಕಾನೂನು ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾನೂನಿನ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ
ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಸಿಂಗ್, ಮೋತಿಹಾರಿಯ ಪುರಸಭಾ ನಿಗಮದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.
ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯ ನಂತರ, ಅವರು ಕಾನೂನು ಅಧ್ಯಾಯನಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಉಳಿದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೋತಿಹಾರಿಯ ತಮ್ಮ ತವರು ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮರಣ
ಠಾಕೂರ್ ರಾಮಪತಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ೧೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೯ ರಂದು ಚಾಂಡ್ಮಾರಿ, ಮೊತಿಹಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಪೂರ್ವಜರ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಅಂಕಸಂದ್ರ, ಗುಬ್ಬಿ
ಅಂಕಸಂದ್ರ(Ankasandra) ಇದು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗುಬ್ಬಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಅಂಕಸಂದ್ರ (೬೧೧೬೭೪)
ಅಂಕಸಂದ್ರ ೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಕೋಡ್ ನಂಖ್ಯೆ:೬೧೧೬೭೪
ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ
ಅಂಕಸಂದ್ರ ಇದು ತುಮಕೂರುಜಿಲ್ಲೆಯಗುಬ್ಬಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ೬೦೮.೭೪ ಹೆಕ್ಟೇರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ. ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೨೫೦ ಕುಟುಂಬಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೧೩೬ ಇವೆ. ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಹತ್ತಿರದ ಪಟ್ಟಣ ಶಿರಾ/ಸಿರಾ ೨೭.೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ ಅಂತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ೫೭೮ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೫೫೮ ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೮೦ ಇದ್ದು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೬೯ ಇವೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದ ಜನಗಣತಿ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಸಂಖ್ಯೆ ೬೧೧೬೭೪ ಆಗಿದೆ.
ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಅಂಕಸಂದ್ರಗ್ರಾಮದ ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಗ್ರಾಮಗಳ ವಿವರಗಳು
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು (ಸರಕಾರಿ)
೧ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಪ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ೧ ಪಶು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ೧ ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ.
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು
ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಗೊಳಿಸದ ನಲ್ಲಿ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೈ ಪಂಪುಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಿಂದ / ಬೋರ್ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ನೈರ್ಮಲ್ಯ
ತೆರೆದ ಚರಂಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಚರಂಡಿ ನೀರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಜಲಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುವದು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಚ್ಚತಾ ಆಂದೋಲನದಡಿ ಒಳಪಡದ ಕ್ಷೇತ್ರ.
ಸಂಪರ್ಕ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ
ದೂರವಾಣಿ (ಸ್ಥಿರ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಮೊಬೈಲ್ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಹನ ಸೇವೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ವಾಹನ ಸೇವೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗ್ರಾಮವು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗ್ರಾಮವು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತರ ಜಿಲ್ಲಾ ರಸ್ತೆಗ್ರಾಮವು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಎ ಟಿ ಎಂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಸ್ವಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ರೇಷನ ಅಂಗಡಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ಅಂಗನವಾಡಿ ಕೇಂದ್ರ (ಪೌಷ್ಟಿಕಾಹಾರ ಕೇಂದ್ರ) ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಆಶಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಾಚನಾಲಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಪೂರೈಕೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಜನನ, ಮರಣ, ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯಿದೆ. ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ವಿದ್ಯುತ್
೮ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೧೨ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ಭೂ ಬಳಕೆ
ಅಂಕಸಂದ್ರ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳಗಿನ ಭೂಬಳಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಕ್ಟೇರಗಳಲ್ಲಿ)
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಅಂಕಸಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಮಹತ್ವಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ):ರಾಗಿ,ಕಡಲೇಕಾಯಿ,ಹುಣಸೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ವರ್ಗ:ಗುಬ್ಬಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಖಾರ್ಟೂಂ
ಖಾರ್ಟೂಂ - ಸೂಡಾನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ. ಖಾರ್ಟೂಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಕೇಂದ್ರ. ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ನೈಲ್‍ಗಳ ಸಂಗಮ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 93,103 (1956). ಖಾರ್ಟೂಂ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಆಮ್‍ಡರ್ಮನ್ ನಗರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿದಂತೆ ಇದು ಇಡೀ ಸೂಡಾನಿನಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರಪ್ರದೇಶವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ನೈಲ್‍ನ ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಖಾರ್ಟೂಂ ಉತ್ತರವೂ ಸಂಗಮದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಆರ್ಮ್‍ಡರ್ಮನ್ ನಗರವೂ ಇವೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವವರಲ್ಲಿ 83% ಜನರ ಭಾಷೆ ಅರಬ್ಬೀ.
ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೂ ಮೂರು ಪುರಸಭೆಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಖಾರ್ಟೂಂ ಉತ್ತರವೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಅಮ್ ಡರ್ಮನ್ನೂ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ಖಾರ್ಟೂಂ ಉತ್ತರ ಮುಖ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 39,082. ಅಲ್ಲಿ ಸೇ. 95 ಮಂದಿ ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆ ಆಡುವವರು.
ಇತಿಹಾಸ
ಅರಬ್ಬೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಖಾರ್ಟೂಂ ಎಂದರೆ ಅನೆಯ ಸೊಂಡಿಲು, ನದೀಸಂಗಮದ ಬಳಿ ಸೊಂಡಿಲಂತೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ (1821) ಈಜಿಪ್ಟ್ ಸೈನಿಕ ಶಿಬಿರವನ್ನು ಮೊದಲು ಹೀಗೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಶಿಬಿರದ ಸುತ್ತ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಪೇಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಪೇಟೆಯೇ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ಊರಾಯಿತು. ಸೂಡಾನಿನ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಚಾಲ್ರ್ಸ್ ಗಾರ್ಡನನ್ನು ಮಹದಿಸ್ಟ್ ಸೈನಿಕರು ಕೊಂದುಹಾಕಿದರು. ಇದರಿಂದ ಖಾರ್ಟೂಮನ್ನು ಪರಿತ್ಯಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1898ರಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಎಚ್.ಎಚ್. ಕಿಚನರ್ ಇದನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಮೇಲೆ ನಗರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. 1954ರ ವರೆಗೂ ಇದು ಆಂಗ್ಲೋ-ಈಜಿಪ್ಟಿಯನ್ ಸರ್ಕಾರದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು; 1954ರಿಂದ ಈಚೆಗೆ ಇದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸೂಡಾನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ.
ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಉದ್ಯಾನ ಭೂಯಿಷ್ಠವಾದ ಆಧುನಿಕ ಉಪನಗರಗಳು ಇರುವುದು ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ, ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾಣ ನಿಲ್ದಾಣದ ಬಳಿ.
ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು
ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರೈಲ್ವೆಮಾರ್ಗಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾರ್ಗ ದಕ್ಷಿಣಾಗ್ನೇಯಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ನೈಲ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಖಾರ್ಟೂಂ ನಗರಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು (ಮೇಣ. ಚರ್ಮ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜ) ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರದ ರೈಲುಮಾರ್ಗ ಈ ಸರಕುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೋರ್ಟ್ ಸೂಡಾನಿಗೂ ಈಜಿಪ್ಟಿಗೂ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಖಾರ್ಟೂಂಗೆ ಗ್ಯಾಸೊಲಿನ್, ಸೀಮೆಯೆಣ್ಣೆ, ಯಂತ್ರ, ಜವಳಿ ಮುಂತಾದವು ಬರುತ್ತವೆ. ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳುಂಟು. ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೇಣ ಪರಿಷ್ಕರಣ, ಚರ್ಮ ಸಂಸ್ಕರಣ, ಗಿರಣಿ, ಯಂತ್ರಗೆಲಸ, ಮುದ್ರಣ, ಗಾಜು ತಯಾರಿಕೆ, ಹೆಂಚು, ಹೆಣಿಗೆ ವಸ್ತ್ರ, ಸೌಮ್ಯಪಾನೀಯ, ಮಿಠಾಯಿ ತಯಾರಿಕೆ ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು.
ವಾಯುಗುಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಖಾರ್ಟೂಂ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಿಂದ 1,200' ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನಿಂದ ಜೂನ್‍ವರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಒಣಹವೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೇ, ಜೂನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಕ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆ 41.7ಲಿಸೆಂ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ 15.6ಲಿ ಸೆಂ. ಜುಲೈಯಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮೊದಲ ಭಾಗದ ವರೆಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಮಳೆ ಬೀಳುವುದುಂಟು. ಆದರೆ ವರ್ಷದ ಮಳೆಯ ಮೊತ್ತ 7"ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ. ಬೆಟ್ಟಗಳ ಸುತ್ತ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ನಿಂತು ಹುಲ್ಲು, ನಾರುಬೇರು, ಪೊದೆಗಿಡ ಬೆಳೆಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರಿ ಆಡು ಒಂಟೆಗಳಿಗೆ ಇವು ಮೇವು. ಒಣಹವೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ನೀರಿನ ಆಸರೆ ಇರುವಲ್ಲಿಗೆ ಹೊಡೆದೊಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ನಗರಗಳಿಗೆ ಮಾಂಸ, ಮೇಕೆಯ ಹಾಲು ಬರುವುದು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ.
ಜುಲೈ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‍ವರೆಗೆ ನೈಲ್ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ತಗ್ಗಿನ ನೆಲವೂ ದ್ವೀಪಗಳೂ ಮುಚ್ಚಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಹ ಇಳಿದಾಗ ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹುರುಳಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಕರಬೂಜು, ಜೋಳ, ಕಬ್ಬು, ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಂಪ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ದನದ ಮೇವು ಬೆಳೆಯುವುದುಂಟು.
ಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡ ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ಸ್ಮಿತಾ ಅಮೃತರಾಜ್
೨೦೨೧ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹೊರನಾಡ ಕನ್ನಡಿಗರ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ರಾಯಚೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಮೈಸೂರು ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಮಡಿಕೇರಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ವಾಚನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಕೆಲವು ಕವಿತ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಇವರ ಕೆಲ ಕವಿತೆಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿದೆ.
ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂದಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮಡಿಕೇರಿಯ ಮೇಕೇರಿ ಶಾಲೆ, ಪ್ರೌಡ ಶಿಕ್ಷಣ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು,ಮಡಿಕೇರಿ, ಪಿ.ಯು.ಸಿ.ಸಂತ ಪಿಲೋಮಿನ ಕಾಲೇಜು.ಪುತ್ತೂರು, ಪದವಿ - ನೆಹರು ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಕಾಲೇಜು.ಸುಳ್ಯ. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ - ಮಂಗಳೂರು ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ.
ಗೌರವ
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸದಸ್ಯರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ ಬರಹಗಾರರು
ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ (ಅಕ್ಷರಶಃ ಸಂತೋಷದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಂಜಾಬ್) 2016 ರ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಕರಾಳ ವಿನೋದ ಅಪರಾಧಪ್ರಧಾನ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಅಭಿಷೇಕ್ ಚೌಬೆ ಇದರ ಸಹ-ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಯುವಜನರ ಮಾದಕ ವ್ಯಸನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ವಿವಿಧ ಪಿತೂರಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನುರಾಗ್ ಕಶ್ಯಪ್ ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆ ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಶೋಭಾ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್ ತಮ್ಮ ಲಾಂಛನವಾದ ಬಾಲಾಜಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನಡಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್, ಆಲಿಯಾ ಭಟ್, ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಜ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸಮೂಹ ಪಾತ್ರವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
4 ಜೂನ್ 2016ರಂದು, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ತುಂಬ ಅಶ್ಲೀಲವಾಗಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಕೇಂದ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಂಡಳಿಯು ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೇಲೆ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಕೋರಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 89 ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ಮಾಪಕರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 13 ಜೂನ್ 2016 ರಂದು, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು 17 ಜೂನ್ 2016 ರಂದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ₹470 ದಶಲಕ್ಷ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ₹960 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. 62 ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ (ಆಲಿಯಾ ಭಟ್) ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್) ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂವರು ಯುವಕರು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ಯಾಕೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ನಂತರ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುವಂತೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಅಭಿಮಾನಿಗಳಲ್ಲಿ "ಗಬ್ರು" ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ತೇಜಿಂದರ್ "ಟಾಮಿ" ಸಿಂಗ್ (ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್) ಒಬ್ಬ ಯುವ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ವಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಂಗೀತಗಾರನಾಗಿದ್ದು ಐಷಾರಾಮಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಾಜಿ (ಸತೀಶ್ ಕೌಶಿಕ್) ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಜಸ್ಸಿ (ಸುಹೇಲ್ ನಯ್ಯರ್) ನೇತೃತ್ವದ ಆಡಂಬರದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಅವನು ಕೊಕೇನ್‍ನ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಹಲವುವೇಳೆ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವ್ಯಸನವನ್ನು ವೈಭವೀಕರಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯವಿರುವ ತನ್ನ ಹುರುಪುಳ್ಳ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಟಾಮಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಅವನ ಚಟವು ಅವನ ಸಂಗೀತ ಒಪ್ಪಂದದ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಜೈಲಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ, ಅವನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮೊಂಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಟಾಮಿಯ ಜೀವನಶೈಲಿಯು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ತಾಯಿಯ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ತನ್ನ ಹಾಡುಗಳು ಹದಿಹರೆಯದವರ ಮೇಲೆ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ ಎಂದು ಅರಿತುಕೊಂಡ ಟಾಮಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ತನ್ನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅವನು ತಾಯಾಜಿಯೊಂದಿಗೆ ವಾಗ್ವಾದದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ, ಅವನ ಕಿವಿಗೆ ಗಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ತಾಯಾಜಿ ಮುಂಬರುವ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧನಾಗಲು ಟಾಮಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನು ತೋಟದ ಮನೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಬೌರಿಯಾ (ಆಲಿಯಾ ಭಟ್) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬಿಹಾರಿ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಮಟ್ಟದ ಹಾಕಿ ಆಡುವ ಬೌರಿಯಾಳ ಕನಸುಗಳು ಚೂರುಚೂರಾದ ಕಾರಣ ಅವಳು ಕಾರ್ಮಿಕಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಬಂದಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಭೂಮಾಲೀಕನಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಕೃಷಿಯನ್ನು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಛದ್ಮವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಅವಳಿಗೆ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಪೊಟ್ಟಣವೊಂದು ಸಿಕ್ಕಿ ಅದು ಒಂದು ಬಗೆಯ ಮಾದಕವಸ್ತು ಎಂದು ಅವಳಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಒಬ್ಬ ಸಂಭಾವ್ಯ ಖರೀದಿದಾರನ ಹುಡುಕಾಟವು ಅವಳನ್ನು ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿಸುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳು ತಿಳಿಯದೆ ಹೆರಾಯಿನ್‌ನ ಮೂಲ ಮಾಲೀಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳನ್ನು ಮಾದಕ ವಸ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಮುನ್ನ ಅವಳು ಅದನ್ನು ಬಾವಿಗೆ ಬಿಸಾಡುತ್ತಾಳೆ. ತಮ್ಮ ಕಳೆದುಹೋದ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ, ಆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅವಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ವೇಶ್ಯೆಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ, ಅವಳು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ.
ನೆರೆಯ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯಾದ ಪ್ರೀತ್ ಸಾಹ್ನಿ (ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್) ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಸಿಂಗ್ (ದಿಲ್ಜಿತ್ ದೋಸಾಂಝ್) ಒಬ್ಬ ಕಿರಿಯ ಪೊಲೀಸಿನವನಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮೇಲಿನವರು ಅನುಮತಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾದಕವಸ್ತು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅವನ ಕುಟುಂಬದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅವನ ಸಹೋದರ ಬಲ್ಲಿ ಮಿತಿಮೀರಿ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅವನನ್ನು ಪ್ರೀತ್‍ನ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೀತ್ ಮತ್ತು ಸರ್ತಾಜ್ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೂಲ ಕಾರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಲ್ಲಿಯನ್ನು ಅವನ ಇಚ್ಛೆಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವಳ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತನ್ನ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಟಾಮಿ ಹಾಡುವ ಬದಲಾಗಿ ಉಪದೇಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಅವನ ಭಾಷಣದಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಅವನ ಮೇಲೆ ಬಾಟಲಿಗಳನ್ನು ಎಸೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಟಾಮಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಗುಂಪಿನ ಮುಂದೆ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡ ಬೌರಿಯಾಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಂಧವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಬೌರಿಯಾಳನ್ನು ಅದೇ ಗ್ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗಲಾಟೆಯ ಕಾರಣ ತನಗಾಗಿ ಬಂಧನ ವಾರಂಟ್‍ನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಟಾಮಿಗೆ ಮರುದಿನ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಾನು ಅವಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡ ನಂತರ ಅವನು ಬೌರಿಯಾಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ.
ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿ ವೀರೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ವೃದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವನು ಸಂಸದ ಮಣಿಂದರ್ ಬ್ರಾರ್‌ನ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಏಳಿಗೆ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆಂದು ಪ್ರೀತ್ ಮತ್ತು ಸರ್ತಾಜ್ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ರಾಜಕಾರಣಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಅವಧಿಗೆ ಬ್ರಾರ್‌ನ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯದ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕಾದ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಇಬ್ಬರೂ ತೀವ್ರ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತ್ ಪರಸ್ಪತ ಪ್ರೀತಿಸತೊಡಗುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ, ಪ್ರೀತ್ ಉನ್ಮಾದ ಬಂದ ಬಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುನರ್ವಸತಿ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನನ್ನು ತಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಅವನು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಅವಳಿಗೆ ಇರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಝುಜಾರ್ ಸಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಆಕೆಯ ಹತ್ಯೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವ ಪೊಲೀಸಿನವರು ಅವಳು ಮತ್ತು ಸರ್ತಾಜ್ ತಯಾರಿಸಿದ ವರದಿಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ. ತಾನು ಸರ್ತಾಜ್‍ನ ಹತ್ತಿರದ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಝುಜಾರ್ ಬಲ್ಲಿಯನ್ನು ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ರಕ್ಷಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಡ್ರಗ್ಸ್ ದಂಧೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಸರ್ತಾಜ್‍ಗೆ ಕರೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ತಮ್ಮ ತೋಟದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ (ಬೌರಿಯಾ ಸೆರೆಯಾಗಿರುವ) ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಮಾಫಿಯಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮೂಗೇಟಿಗೊಳಗಾದ ಮತ್ತು ಥಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸರ್ತಾಜ್‌ನನ್ನು ಮಾದಕವಸ್ತು ದಂಧೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯನಾದ ಝುಜಾರ್ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ತಾನು ಏನೇ ಮಾಡಿದರೂ ಪಂಜಾಬ್ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ, ಟಾಮಿ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ತಾಜ್ ಝುಜಾರ್‌ನ ಪಿಸ್ತೂಲ್ ಕಸಿದು ಬಲ್ಲಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಮುನ್ನ ಇಡೀ ಗ್ಯಾಂಗನ್ನು ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಬಂಧಿತರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೌರಿಯಾಗೆ ಟಾಮಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಬಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸಹೋದರನ ಮುಂದೆ ಮಂಡಿಯೂರಿ ಅಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಮುಖವು ಭಾವರಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಣಿಂದರ್ ಬ್ರಾರ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಮಾದಕ ವಸ್ತು ಪೀಡೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ, ತನ್ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರ ಮಧ್ಯೆ, ಟಾಮಿ ಬೌರಿಯಾಳಿಗೆ ಕರೆಮಾಡಿ ಅವಳ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕಡಲತೀರದ ಬಳಿ ಕುಳಿತು, ಒಬ್ಬ ವಿದೇಶಿ ಮೋಜು ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವಳು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ಫೂರ್ತಿಪಡೆದು, ಅವಳು "ಮೇರಿ ಜೇನ್" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಮುಖ್ಯ ಮಹಿಳಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮೊದಲು ಬೇರೆ ಇಬ್ಬರು ನಟಿಯರನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಾರ್ಚ್ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೂವರು ನಟರಾದ ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್, ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿದರು.
ಸಂಗೀತ
ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್‍ನ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ದಿವಂಗತ ಶಿವ್ ಕುಮಾರ್ ಬಟಾಲ್ವಿ, ಶೆಲಿ ಮತ್ತು ವರುಣ್ ಗ್ರೋವರ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಟೇಲರ್ ಮತ್ತು ನರೇನ್ ಚಂದಾವರ್ಕರ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಜ಼ೀ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಕಂಪನಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
thumb| [[ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಚಾರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ.]] ಚಲನಚಿತ್ರವು ಪಾಷಂಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಮಾದಕವಸ್ತು ಬಳಕೆಯ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. 9 ಜೂನ್ 2016 ರಂದು, ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯು (ಸಿಬಿಎಫ್‌ಸಿ) ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು 94 ಕಡಿತಗಳು ಮತ್ತು 13 ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದಿತು. 13 ಜೂನ್ 2016 ರಂದು ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು. ಟಾಮಿ ಸಿಂಗ್ ( ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್ ) ಗುಂಪಿನ ಮೇಲೆ ಮೂತ್ರ ವಿಸರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು. ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ 'ಎ' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಪರಾಮರ್ಶನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
ಸಹ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಕಶ್ಯಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಬಿಎಫ಼್‍ಸಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಪಹಲಾಜ್ ನಿಹಲಾನಿ ನಡುವೆ ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಷಯವುಳ್ಳ ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಗೆಗಿನ ಕಲಹ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡಿತು. ಕಶ್ಯಪ್‍ರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರ ತಯಾರಕರ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಪಹ್ಲಾಜ್ ನಿಹಲಾನಿಯವರನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಕೈಗೊಂಬೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿಗದಿತ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮುನ್ನ 'ಎ' ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಂಡಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು.
ಆನ್‌ಲೈನ್ ಕೃತಿಚೌರ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ
15 ಜೂನ್ 2016 ರಂದು, ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಮಾನಸ್ಕಂಧ ಹಂಚಿಕೆ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇತರ ಮಾಧ್ಯಮ ಹಂಚಿಕೆ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೋರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಉಡ್ತಾ ಪಂಜಾಬ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಿಬಿಎಫ್‌ಸಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು "ನಿಂದನೀಯ ಭಾಷೆಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ" ನಿಷೇಧಿಸಿತು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್
ಈ ಚಿತ್ರವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಾಹಿದ್ ಕಪೂರ್‌ರ ಅತಿದೊಡ್ಡ-ಆರಂಭಿಕ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 9 ಜುಲೈ 2016ರ ವೇಳೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ 15 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು (ಯುಎಸ್ $16.6 ದಶಲಕ್ಷ) ಗಳಿಸಿತ್ತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1962
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1962 – ಇದು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಮೂರನೆಯ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಚುನಾವಣೆ. ಚುನಾವಣೆಯ ಮುಂಚೆ ಬಿ. ಡಿ. ಜತ್ತಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬಹುಮತ ದೊರೆಯಿತು. ಎಸ್. ಆರ್. ಕಂಠಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಆದರೆ ಈ ವಿಧಾನಸಬೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತೀರಿಕೊಂಡ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಎಸ್. ನಿಜಲಿಂಗಪ್ಪ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಈ ವಿಧಾನಸಭೆಯು 15 ಮಾರ್ಚ್ 1962 ರಿಂದ 28 ಫೆಬ್ರವರಿ 1967ರ ವರೆಗೂ ಆಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ
ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು
ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ಪೂರ್ವಜನ್ಮಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಥೆಗಳು. ಜಾತಕ ಎಂದರೆ ಜನ್ಮಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟದ್ದು ಎಂದರ್ಥ. ಬೌದ್ಧ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಪಾಳೀ ತ್ರಿಪಿಟಿಕ ವಾಙ್ಮಯದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧಕನಿಕಾಯದಲ್ಲಿ ಈ ಕಥೆಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ಬುದ್ಧ ತನಗೆ ಸಂಬೋಧಿ ಒದಗಿ ನಿರ್ವಾಣ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಹಲವಾರು ಜನ್ಮಗಳನ್ನೆತ್ತಿ ಪಾರಮಿತಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ ಲೋಕಸಂಗ್ರಹ ಮಾಡಿದನೆಂಬ ಕಲ್ಪನೆ ಈ ಕಥೆಗಳ ಮೂಲ. ನಿರ್ವಾಣ ಪಡೆಯುವ ಮುಂಚೆ ಗೌತಮ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವನೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ 547 ಕಥೆಗಳನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡು ನಿಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳು, ಕಥನಗಳು, ಪ್ರಸಂಗಗಳು ಇತಿವೃತ್ತಗಳು ಜನಪದ ರೀತಿಯ ಕಥೆಗಳು, ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಇವೆ ; ದೇವತೆಗಳು, ಯಕ್ಷರು, ನಾಗರು, ಕಿನ್ನರರು, ಪಿಶಾಚಿಗಳು, ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಎಲ್ಲರೂ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಥೆಗಳ ಶೈಲಿ ಗದ್ಯ, ಗಾಹೆ, ಸಂವಾದ, ಕಥನಗಳ ಮಣಿಪ್ರವಾಳ. ಪ್ರತಿಜಾತಕದಲ್ಲೂ ಸಂದರ್ಭನಿರೂಪಣೆ (ಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನವತ್ಥು), ಹಿಂದಿನ ಕಥೆ (ಅತೀತವತ್ಥು), ಗಾಹೆಗಳು (ಅಭಿಸಂಬುದ್ಧಗಾಥಾ), ಗಾಹೆಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಪರ್ಯಕಥನ (ವೈಯ್ಯಾಕರಣ), ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ದೇಶನ (ಸಮೋಧಾನ) ಎಂಬ ಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಜಾತಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಜಾತಕಟ್ಠ ಕಥಾ ಎಂಬ ಟೀಕೆಯಿದೆ.
ಪಾಳಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಕಥೆಗಳ ಬಹುಭಾಗ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳು ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಸಂದರ್ಭ ಬರುವ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಬುದ್ಧನ ಜೀವನದ ಒಂದು ಘಟನೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಪೂರ್ವಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೂ ವರ್ತಮಾನದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನೀತಿಯಾಗಲಿ ಬೌದ್ಧಮತದ ವಿಶಿಷ್ಟ ತತ್ತ್ವವಾಗಲಿ ನಿರೂಪಣಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳು
ಇತಿಹಾಸ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳು ತುಂಬ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದುವು. ಇಲ್ಲಿನ ಗದ್ಯಶೈಲಿ, ಗಾದೆಗಳ ಭಾಷೆ ಸಂವಾದದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ವೈದಿಕ ವಾಙ್ಮಯದ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇವು ಬೌದ್ಧರ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮುಂಚಿನವೆಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ. ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರಷ್ಟೆ. ಹಲವು ವೇಳೆ ಕಥಾನಾಯಕ ಬೋಧಿಸತ್ತ್ವನೆಂಬುದಷ್ಟೇ ಬೌದ್ಧವಿವರ. ಜಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಆಚಾರವ್ಯವಹಾರಗಳು, ವಿಧಿನಿಷೇಧಗಳು, ದೇಶಾಚಾರ ಕುಲಾಚಾರಗಳು-ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಪುಲವಾದ ವಿವರಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು ಜಾತಕ ಕಥೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಜಾತಕಗಳಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ರಾಜರಾದ ನಂದ, ಮೌರ್ಯ, ಗುಪ್ತರ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ. ಅರ್ಧಮರ್ಧ ಪೌರಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಇಲ್ಲಿ ಓಡಿಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕಾಶಿಯ ರಾಜರಾದ ಬ್ರಹ್ಮದತ್ತ, ಮಹಾಪಿಂಗಳ, ಕುರುರಾಜನಾದ ಯುದಿಟ್ಠಿಲ (ಮಹಾಭಾರತದ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ) ಕುರುರಾಜನ ಮಂತ್ರಿ ವಿಧುರ ಪಂಡಿತ, ಒಕ್ಕಾಕ (ಇಕ್ಷ್ವಾಕು) ರಾಜನಾದ ಕುಶ, ಮದ್ರರಾಜಪುತ್ರಿಯಾದ ಪ್ರಭಾವತಿ, ದಶರಥ ಜಾತಕದಲ್ಲಿನ ರಾಮಪಂಡಿತ, ಲಕ್ಖಣಕುವಾರ, ಘಟಜಾತಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಕಣ್ಣ (ಕೃಷ್ಣ), ನರಭಕ್ಷಕರಾಜನಾದ ಕಲ್ಮಾಷಪಾದ, ವಿದೇಹದ ರಾಜ ಜನಕ, ಶಿಬಿ, ಸುತಸೋಮರಾಜ ಇತ್ಯಾದಿ. ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಾಠ ದಶರಥ ಜಾತಕದಲ್ಲೂ ಭಾಗವತದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೂಲ ಘಟಕಜಾತಕದಲ್ಲೂ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ದ್ರಷ್ಟಾರನಾದ ಶ್ವೇತಕೇತುವಿನ ವೃತ್ತಾಂತ ಎರಡು ಜಾತಕಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣುತ್ತವೆಂದು ವಾದಿಸುವವರಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರ ಕಥೆಗಳ ಆಕರವಾಗಿ
ಭಾರತದ, ಜಗತ್ತಿನ, ಕಥಾಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜಾತಕದಿಂದಲೇ ಆಯ್ದುಕೊಂಡವು. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಾಣಿಕಥೆಗಳು, ನೀತಿಕಥೆಗಳು ಮುಂದೆ ರೂಪತಳೆದ ತಂತ್ರಾಖ್ಯಾಯಿಕೆ (ಪಂಚತಂತ್ರ), ಹಿತೋಪದೇಶ, ಬೃಹತ್ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿದು ಬಂದುವು. ಸಿಂಹ ಗೂಳಿಗಳ ಮಿತ್ರಭೇದದ ಕಥೆ, ಮೊಸಳೆಯ ಕಥೆ, ಸಿಂಹದ ಚರ್ಮ ಹೊದೆದ ಕತ್ತೆಯ ಕಥೆ, ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಕೊಳಕ್ಕೆ ಒಯ್ದ ಕೊಕ್ಕರೆಯ ಕಥೆ, ಕಾಗೆಯ ಮಧುರ ಕಂಠವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡ ನರಿಯ ಕಥೆ-ಹೀಗೆ ನೂರಾರು ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಜಾತಕವೇ ಆಕರ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧರಿಗೂ ಹೊರದೇಶೀಯರಗೂ ವಿಶೇಷ ಸಂಪರ್ಕವಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿದುವು. ಈಸೋಪನ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಜಾತಕದ ನೀತಿಕಥೆಗಳೇ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಎಂಬುದು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ವಿಶ್ವದ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾತಕ ವಿಪುಲವಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆಯೆಂಬುದು ನಿರ್ವಿವಾದ.