ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ
2001ರ ಯುನೈಟೆಡ್‌‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌‌ ಜನಗಣತಿಯಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು 448,624ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು 1991ಕ್ಕಿಂತ 7.1%ರಷ್ಟು ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತ್ತು. 230,986 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 246,674 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 477,660ಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೆಂದು 2009ರಲ್ಲಿನ ಅಂದಾಜುಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ಲಾಸ್ಗೋದ ನಂತರ ಎರಡನೇ ಬೃಹತ್‌‌ ಮಹಾನಗರವಾಗಿದೆ. 665 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳ (1,724 km2) ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹಾಗೂ 778,000ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಐರೋಪ್ಯ ಅಂಕಿಅಂಶ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಯೂರೋಸ್ಟಾಟ್‌‌ನ ಪ್ರಕಾರ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ಬೃಹತ್‌ ನಗರ ವಲಯದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವಾಗಿದೆ. thumb|left|ರಾಯಲ್‌ ಮೈಲ್‌‌ನ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಠಾರಗಳು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌'ನ ಬಹುಪಾಲು ಜನಸಂಮರ್ದಕ್ಕೆ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. 16ರಿಂದ 24ರೊಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನವರನ್ನು ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಗರವು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌‌/ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಹಿರಿಯರು ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಕ್ಕಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 2001ರಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿದ 95%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 1.6% ಮತ್ತು 0.8%ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಚೀನೀಯರೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು. 2001ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 22%ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲೆಂಡ್‌‌ಗೆ ಹೊರಗೆ ಜನಿಸಿದ್ದು ಅವರಲ್ಲಿ 12.1%ರಷ್ಟು ಬೃಹತ್‌‌ ಸಮೂಹದವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ಕಾಟ್‌ ಪೋಷಕಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕರು ಜನಾಂಗೀಯವಾಗಿ 'ಶ್ವೇತ ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನ'ರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಮಾಜಿ ಅರ್ಥ ಸಚಿವರಾದ ಅಲಿಸ್ಟೇಯ್ರ್‌‌‌ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್‌‌ರಂತಹಾ ಕೆಲವರು ಜನಪ್ರಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಪೋಲೆಂಡ್‌‌, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಲಾಟ್ವಿಯಾದಂತಹಾ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ 2004ರಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಒಕ್ಕೂಟವು ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದ ನಂತರ ಬಂದಂತಹಾ ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸಿಗರು ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 3,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಮನುಷ್ಯ ವಾಸ್ತವ್ಯವಿದ್ದುದರ ಕುರುಹುಗಳು ಕ್ಯಾಸಲ್‌‌ ರಾಕ್‌‌‌ ಬಳಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. 1592ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಇಗರ್ಜಿಗಳ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮಂಡಳಿಯು ಕೈಗೊಂಡ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ‌ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು 8,000ವೆಂದು ಕೋಟೆಕೊತ್ತಲದಿಂದ ಹೊರಟು ದಿಬ್ಬಗಳ ಮುಖ್ಯ ಸಾಲಿನ ಮೂಲಕ ಇಳುಕಲಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದ ಹಾದಿಯಾದ ಹೈ ಸ್ಟ್ರೀಟ್‌‌ ರಸ್ತೆಯ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಿದ್ದರು. 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 1751ರಲ್ಲಿನ 49,000ದಿಂದ 1831ರಲ್ಲಿನ 136,000ಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣರು ನಗರಗಳೆಡೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಓಲ್ಡ್‌‌ ಟೌನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಈಗಿನ ದಿನಮಾನದ ರಾಯಲ್‌ ಮೈಲ್‌‌ ಮತ್ತು ಕೌಗೇಟ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲಾಗಿದ್ದ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿನ ವಠಾರಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕಿಕ್ಕಿರಿದು ತುಂಬಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಹಿಗ್ಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಮತ್ತೂ ಹದಗೆಟ್ಟಿತು. ನೈರ್ಮಲ್ಯರಹಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಉಂಟಾದವಲ್ಲದೇ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು. 1766ರ ನಂತರ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಕ್ರೈಗ್‌‌'ರ ಯೋಜನಾನಕ್ಷೆಯಾಧಾರಿತ ನ್ಯೂ‌ ಟೌನ್‌‌ನ ನಿರ್ಮಾಣವು ಆರಂಭವಾದ ನಂತರ ವೃತ್ತಿಪರ ವರ್ಗದವರು ಓಲ್ಡ್‌‌ ಟೌನ್‌‌ನಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ನಗರದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಓಲ್ಡ್‌‌ ಟೌನ್‌‌ನ ರಾಯಲ್‌ ಮೈಲ್‌‌/ಕೌಗೇಟ್‌‌ ಪ್ರಮುಖ ಹಾದಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಠಾರಗಳ ಕಟ್ಟಿಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಮಾರ್ಚ್‌ಮಾಂಟ್‌‌‌, ನ್ಯೂಯಿಂಗ್‌ಟನ್‌‌‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಂಟ್ಸ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌ನಂತಹಾ ಇಂದಿನ ದಿನಮಾನದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡವು. ಗಿಲ್‌‌ಮರ್ಟನ್‌‌‌‌, ಲಿಬರ್ಟನ್‌‌‌ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೈಲ್‌‌‌ಗಳಂತಹಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವೃದ್ಧಿಯ ಜೊತೆಗೇ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಾಂದ್ರತೆಯ ಉಪನಗರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗತೊಡಗಿದವು. ನಿರ್ಮಾಣ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವಠಾರಗಳ ಬದಲಿಗೆ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಉದ್ಯಾನ/ತೋಟಗಳಿರುವ ಬಿಡಿಯಾದ ಹಾಗೂ ಭಾಗಶಃ ಬಿಡಿಯಾದ ಭವನಗಳು ಮಹಾನಗರವು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ಅದೇನೇ ಇರಲಿ, 2001ರ ಜನಗಣತಿಯು ಸ್ಕಾಟಿಷ್‌‌/ಸ್ಕಾಟ್‌ ಜನರು ಸರಾಸರಿ 33.5%ರಷ್ಟು ಜನ ವಠಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌‌'ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ 55%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ವಠಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿರುವರೆಂದು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿತು. ಓಲ್ಡ್‌‌ ಟೌನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಕೊಳಚೆಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಯತ್ನವಾಗಿ 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಿಂದ ಮಧ್ಯಭಾಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕ್ರೈಗ್‌‌ಮಿಲ್ಲರ್‌‌‌, ನಿಡ್ಡ್‌‌ರೀ, ಪಿಲ್ಟನ್‌‌, ಮುಯಿರ್‌‌ಹೌಸ್‌‌, ಪಿಯೆರ್‌ಷಿಲ್‌‌ ಮತ್ತು ಸೈಟ್‌ಹಿಲ್‌‌‌ಗಳಂತಹಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಸ ವಸತಿಪ್ರದೇಶಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳತೊಡಗಿದವು.