cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಎರ್ನಾಕುಲಂ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಅಮರಾವತಿ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)
ಅಮರಾವತಿ ಹೆಸರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯದಲ್ಲಿ ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳಿವೆ:
ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯು ವಿಲ್ಸನ್
thumb|ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಯು ವಿಲ್ಸನ್ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ವಿನ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರು ಮೇ ೨೭ ೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಅಮೆರಿಕಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ,ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಡಳಿತದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಬಹುಪಾಲು ಯುಸಿಎಲ್ಎ ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಕಾಡೆಮಿಕ್ ಅಡ್ವೈಸರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್, ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ವಿದೇಶಾಂಗ ಗುಪ್ತಚರ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು,ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆನ್ ಬಯೋಎಥಿಕ್ಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಎಂಐಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಬನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಜಂಟಿ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಸ೦ಸ್ಥೆಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್,ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಾಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಹ್ಯೂಮನ್ ರೈಟ್ಸ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸ೦ಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರು ಅಮೇರಿಕಾ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕದ ಸಹ ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳು ಮತ್ತು ಆಪ್ಎಡಿ ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ನಲ್ಲಿ "ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ವಿ೦ಡೊ" ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆದರು.೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ,ಯು.ಎಸ್.ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಡಬ್ಲು.ಬುಷ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪದಕವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಇವರು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ರೆಡ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ,೧೯೫೧ ಮತ್ತು ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಅದರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಲೇಜು ಚರ್ಚಾ ವೀರ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.ಹಾಗೂ ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿಎಮ್.ಎ. ಮತ್ತು ೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ಪಿಹೆಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಚಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.೧೯೬೧ ರಿಂದ ೧೯೮೭ ರವರೆಗೆ,ಇವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಶಟ್ಟಕ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ಇವರ ಪುಸ್ತಕ "ಥಿಂಕಿಂಗ್ ಎಬೌಟ್ ಕ್ರೈಮ್" ದೀರ್ಘ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು ರೂಢಿಯಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವಿವರಣೆಯಂತೆ ಅಸಮರ್ಥತೆಯ ಕಾದಂಬರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವಾಗಿತ್ತು.ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ವಾಕ್ಯಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗದು, ಆದರೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಿಂದ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಬೀದಿಯಲ್ಲಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. "ದಿ ಬ್ರೋಕನ್ ವಿ೦ಡೊ" ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ವಿಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಎಲ್. ಕೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು "ಬ್ರೋಕನ್ ವಿಂಡೋಸ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ "ದಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಮಂತ್ಲಿ" ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ೧೯೮೭ ರಿಂದ ೧೯೯೭ ರವರೆಗೆ ಇವರು ಯುಸಿಎಲ್ಎ ಆಂಡರ್ಸನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ನೀತಿಗಳ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ಪೆಪ್ಪರ್ಡೈನ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ'ಸ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ಸ್ಕೂಲ್ನಲ್ಲಿ, ೧೯೯೮ ರಿಂದ ೨೦೦೯ ರವರೆಗೂ ಅವರು ರೊನಾಲ್ಡ್ ರೇಗನ್ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪಾಲಿಸಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ಇವರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನ ಆಡಳಿತ ಸಲಹೆಗಾರರ ಮಂಡಳಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು "ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್", "ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ", ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ "ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ"ದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆಗಳು
ಯುವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿ ಇವರು "ಜಾನ್ ಕೆನಡಿ, ಲಿಂಡನ್ ಜಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಹಬರ್ಟ್ ಹಂಫ್ರೆಗೆ ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು", "ಅಮೇರಿಕನ್ ಎಂಟರ್ಪ್ರೈಸ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್"ಗೆ ಸಲಹಾ ಸ್ಥಾನ ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ವಿಲ್ಸನ್ ರವರು ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಲ್ಸನ್ ಔಷಧಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಿಶ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಲವಾದ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು: "ಈಗ ಕೂಡ, ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯದ ಬಳಕೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಜನರು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾದರಿಯಲ್ಲೂ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯದ ಬಳಕೆಯ "ವೆಚ್ಚ" ಮತ್ತು "ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅಂಶಗಳು" ಬಳಸುವ ಆಕಾರವನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.ಅವರು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾದಕದ್ರವ್ಯದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಅದು ಅನೈತಿಕವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಗುಲಾಮಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ" ಇದು ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ವ್ಯೆಕ್ತಿತ್ವ
ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌರವಯುತ ಮತ್ತು ಶಾಂತವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ,ಆದರೆ ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಇವರು ಬಲವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡೆಮುತ್ ಅವರು "ಅವರು ಬೆರೆಯುವ, ಸ್ನೇಹಪರವಾಗಿದ್ದರು.ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು.ಅವರು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊ೦ದಿದ್ದರು" ಎ೦ದು ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರ್ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನಿಟ್ಟರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧)ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೨)೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಪೊಲಿಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ 	ಸ೦ಘದಿ೦ದ ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ೩)೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್ ಅವರಿ೦ದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪದಕ
ನಿಧನ
ವಿಲ್ಸನ್ ಅವರು ೨ ನೇ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ನೆತ್ತರು ರೋಗ ಉಂಟಾಗುವ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದ ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
https://news.google.com/newspapers?id=kAdRAAAAIBAJ&sjid=lMEMAAAAIBAJ&pg=6723,2110719 https://www.manhattan-institute.org/pdf/_atlantic_monthly-broken_windows.pdf http://www.bc.edu/content/dam/files/centers/clough/pdf/Clough_Report_Fall_2009.pdf http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-james-q-wilson-20120303-story.html
ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ
ಅಳವೆ
ಅಳವೆ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
right|thumb|ಡಂಬಲ‍್ ನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಅನನ್ಯವಾದ ೨೪-ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ, ನಿರಂತರವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ (ನಕ್ಷತ್ರ-ಆಕಾರದ), ೭-ಶ್ರೇಣಿಯ ದ್ರಾವಿಡ ಯೋಜನೆ, ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನ thumb|೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕುರುವಟ್ಟಿಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ thumb|೪-ಶ್ರೇಣೀಕೃತವುಳ್ಳ, ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೦೦ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಕುಬತೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೈತಾಭೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅಥವಾ ನಂತರ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ತುಂಗಭದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ೧೧ ಮತ್ತು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ತುಂಗಭದ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಹಲವಾರು ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಮಾರಕಗಳು, ಪೂರ್ವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ದ್ರಾವಿಡ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ) ದೇವಾಲಯಗಳ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಕಾರ್ನಾಟಾ ದ್ರಾವಿಡ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಗಾತ್ರದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಶೈಲಿಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಈ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇರುವ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪೈಕಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದದ್ದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಟಾಗಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲಕುಂಡಿಯ ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುರುವಟ್ಟಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲೆಸ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಗದಗದಲ್ಲಿ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಾಲಯ, ಕುಬಿತುರ್ನ ಕೈಟಭೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಿಗಾವಿಯ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮತ್ತು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಡಂಬಳದಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು.
ಉಳಿದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಜೈನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿವೆ. ಮಿಲಿಟರಿ, ಸಿವಿಲ್, ಅಥವಾ ಕೋರ್ಟ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು ಯಾವುದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ; ಮಣ್ಣು, ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕೇಂದ್ರವು ಇಂದಿನ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ; ಇದು ಇಂದಿನ ಹಾವೇರಿ ಮತ್ತು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯನ್ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಪುರಾವೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಈ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಈಶಾನ್ಯದ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ಬಳ್ಳಾರಿ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಬಿಜಾಪುರ-ಬೆಳಗಾವಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಈ ಶೈಲಿಯು ಹೇಮದ್ಪಂತಿಯ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರವಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದುಯಾದರೂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು ಈ ಶೈಲಿಯು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆದಿತ್ತು.
ವಿಕಸನ
right|thumb|೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿರುವ ಹಾವೇರಿಯ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಇದು ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ನಕ್ಷಾತ್ರಾಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಮೂಲ ಯೋಜನೆ ಹಳೆಯ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡರೂ, ಅದರ ಅನೇಕ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದವು. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲಕ ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಸುತ್ತಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಅದರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಯಾಗರಾ (ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ) ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಮುಂಚಿನ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲು, ಐಹೊಳೆ ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿಗಳ ಮೆಟ್ರೋಪೊಲೀಸ್ಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಅವರ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಯಿತು, ಈ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತವೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೇವಾಲಯಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಆರಂಭಿಕರಿಗಿಂತಲೂ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದ್ದವು, ದೇವಾಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಗೋಪುರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಗಳ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ಅಂಶ. left|thumb|ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇಟಾಗಿ), ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೧೨,ಇದು ನಾಗರಾ ಮಹಾ ರಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಡ್ರಾವಿಡಾ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಲೆ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಕಾಲುಭಾಗ ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯದು 11 ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 1186 CE ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಆಳ್ವಿಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಐಹೋಲ್-ಬನಶಂಕರಿ-ಮಹಾಕುಟ ಪ್ರದೇಶ (ಚಾಲುಕ್ಯ ಹಾರ್ಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ) ಮತ್ತು ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾನ್ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕೆಲವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ಅವರನ್ನು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ವಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೊಕಾಕ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವು. ರಾನ್ ನಲ್ಲಿರುವ ರಚನೆಗಳು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕ್ನೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ, ಅದೇ ಕಾರ್ನಶಾಪ್ಗಳು ಹೊಸ ಕಾರ್ನಾಟಾ ರಾಜವಂಶದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದವು. ಪ್ರೌಢ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಹಂತವು ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ಥಾನವಾದ ಲಕ್ಕುಂಡಿ (ಲೋಕಿಗುಂಡಿ) ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು. ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದ, ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಕುಂಡಿ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಹಾಡಾಗಲಿ ಮತ್ತು ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೂವಿನಹಡಗಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪಶ್ಚಿಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೂರದ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಾಕತೀಯ ರಾಜವಂಶದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗದಗ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳರು ಬಳಸಿದ ಆರಂಭಿಕ ತಯಾರಕರು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚಾಲುಕ್ಯ ಕಲೆಯ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಬಂದ ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರಭಾವವು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವಾಸಿಗಳ ಮೂಲಕವೂ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸ
right|thumb|ಅನ್ನೇರಿಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೫೦ ರಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಸೋಪ್ಟೋನ್ನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೂರು ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು - ಮೂಲ ಮಹಡಿ ಯೋಜನೆ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು.
ಮೂಲ ಮಹಡಿ ಯೋಜನೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗಾತ್ರ, ಗರ್ಭದ ಗಾತ್ರ, ಕಟ್ಟಡದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿ ವಿತರಣೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರದಕ್ಷಿಣದಿಂದ (ಸುತ್ತುವರಿದ ಮಾರ್ಗ) ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರ ಗೋಡೆಗೆ ಆಕಾರ ನೀಡುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯರೇಖೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳು, ಹಿನ್ಸರಿತಗಳು, ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ, ಅವುಗಳು ಕೆಳಗಿಳಿದವು, ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ (ನಕ್ಷತ್ರ-ಆಕಾರ), ಅಥವಾ ಚೌಕ. ಕೆಳಗಿಳಿದಲ್ಲಿ ("ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಮೂಲೆಗಳ ಕೆಳಗಿಳಿದ ವಜ್ರ" ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ), ಈ ಘಟಕಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಅಥವಾ ಏಳು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತಿವೆ (ಎರಡು ಹಿಮ್ಮುಖಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಎರಡು ಪೂರ್ಣ ಮುಖಗಳು, ಎಡ ಮತ್ತು ಸರಿ, ಅದು ಪರಸ್ಪರ ಕೋನಗಳಲ್ಲಿದೆ). ಚೌಕವು ("ಸರಳ ಚೌಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಚದರ" ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ), ಈ ಅಂಶಗಳು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಮಾದರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೮-, ೧೬-, ಅಥವಾ ೩೨- ಬಿಂದುಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಡಚಣೆಯಾಗದ ಮತ್ತು ಅಡಚಣೆಯಿಲ್ಲದ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ಉಪ-ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು 'ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ' ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ನಿರ್ದೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಥೋಗೋನಲ್ (ಬಲ-ಕೋನ) ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳ ಮೂಲಕ ನಕ್ಷತ್ರದ ರೂಪರೇಖೆಯು ಅಡಚಣೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೂಲಭೂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ:೧) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯ ದ್ರಾವಿಡ ೨) ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರ.
ಶಿಲ್ಪಗಳು ಚತುರ ಚಿತ್ರಣಗಳಾಗಿವೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಭಾಗಗಳು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಫಿಗರ್ ಶಿಲ್ಪ" ಅಥವಾ "ಇತರ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿ ಶಿಲ್ಪವು ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೇವತೆಗಳು, ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ದೇವಾಲಯದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ವರ್ಗಗಳು
left|thumb|ಬಾದಾಮಿಯ ಯಲ್ಲಮ್ಮ ದೇವಾಲಯ, ಇದನ್ನು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತಹ right|thumb ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ - ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಂಟಪ (ಕಲೋನ್ಡ್ ಹಾಲ್) ಮತ್ತು ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು (ದ್ವಿಕೂಟ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಹೊಂದಿರುವ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯದು ಒಂದು ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ದೇವಾಲಯ (ಏಕಕೂಟ) ಹೊಂದಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು. ಎರಡು ವಿಧದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಖ್ಯ ಹಾಲ್ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಈ ಮಾದರಿಯು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪವನ್ನು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ, ತೆರೆದ, ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತರದ ಶೈಲಿಯ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿದರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಒಲವು ತೋರಿದರು, ಈ ರಚನೆಯನ್ನು ಪಂಚಾಯತ್ ಅಥವಾ ಐದು-ಶ್ರೈನ್ಡ್ ಸಂಕೀರ್ಣವನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪೂರ್ವದ ಕಡೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿವೆ.
ಪವಿತ್ರವಾದ (ಕೋಶ) ವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪ (ನವರಂಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಗೆ ಓಪನ್ ಮಂಟಪದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಕವಚ (ಆರ್ಡಾ ಮಂಟಪ ಅಥವಾ ಮುಂಚಿನ ಚೇಂಬರ್) ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ತೆರೆದ ಮಂಟಪಗಳು ಇರಬಹುದು. ಶೈವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ನೇರವಾಗಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಂದಿ ಮಂಟಪವಿದೆ, ಇದು ಶಿವನ ನಂದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ರಾಜಧಾನಿಯ ಕುತ್ತಿಗೆಯವರೆಗಿನ ಏಕಶಿಲೆಯ ದಂಡಗಳಾಗಿವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಮಂಟಪದ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಗಾತ್ರವು ಕಲ್ಲಿನ ದಂಡಗಳ ಉದ್ದದಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ದೇವಾಲಯದ ಎತ್ತರವು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಉನ್ನತ ರಚನೆಯ ಭಾರದಿಂದ ಕೂಡಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಗಾರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸದೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಒಣಗಿದ ಕಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಬಂಧದ ಕಲ್ಲುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿಕಟ್ಟುಗಳು ಅಥವಾ ಸಿಮೆಂಟಿಂಗ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಿಲ್ಲ.
ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾದ ಸರಂಧ್ರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂಲಕ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಾತಾಯನವನ್ನು ಮಾರ್ಟರ್ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯದೊಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದಲೂ ತೆರೆದ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಒಳಗಿನ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಸುಭದ್ರವಾದ ಬೆಳಕು ಅದರ ತೆರೆದ ದ್ವಾರದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬರುತ್ತದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕು ಕೂಡ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಇದು ದಿನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಕೃತಕ ಬೆಳಕನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎಣ್ಣೆ ದೀಪಗಳು) ಹೊಂದಲು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಕ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವು ಬಹುಶಃ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ "ನಿಗೂಢತೆ" ಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
right|thumb|ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಕಾಶಿವಿಸ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ(ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೮೭), ಒಳಗಿನ ಮುಚ್ಚಿದ ಮಂಟಪವು,  ನಯಗೊಳಿಸಿದ, ಘಂಟೆ-ಆಕಾರದ, ತಿರುಗಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ, ಹೊಸದಾಗಿ ಸಂಘಟಿತವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದ್ರಾವಿಡ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದವು, ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವಂತೆ ಅಥವಾ ಈ ಚರ್ಚೆಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು. ಹೊಸ ಲಕ್ಷಣಗಳು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಘಟಕಗಳ ಹತ್ತಿರದ ಸನಿಹವನ್ನು ರಚಿಸಿದವು, ಹೆಚ್ಚು ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಅಲಂಕಾರವಾಗಿ ಗೋಡೆಗ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೂಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಣ್ಣಿಗೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. left|thumb|ಗದಗದ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಗದಗ್ ಶೈಲಿಯ ಸ್ತಂಭಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಖರಿ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಜಾ ರೀತಿಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು (ಬಹು-ಅಡಿಯುಲರ್ ಗೋಪುರಗಳು ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ), ಪಿಲಸ್ಟರ್ಗಳಿಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಿರುವುದರ ಮೂಲಕ, ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿವೆ, ಅವು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ದೇವತೆಗಳ ಶಿಲ್ಪ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವೇಚನಾಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಅವರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಇತರ ಉತ್ತರ ವಿಚಾರಗಳು ಗೋಡೆಯ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ನನ್ನೆಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಹಾವೇರಿ, ಸವಣೂರ್, ಬೈಡ್ಗಿ, ಮೊಟೆಬೆನ್ನೂರ್ ಮತ್ತು ಹಾನಗಲ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಬಳಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಪುರಾತನ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್ ಬ್ಲಾಕ್ಸ್ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳ ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೫೦ ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅನ್ನೇರಿಯಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಈ ಸಾಮಗ್ರಿಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಇಟಗಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದಂತಹ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಂತರದ ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು.
"ಚುಬ್ಬಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಬಹುದಾದ ಘಟಕಗಳ ಕೆತ್ತನೆ, ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಚೈಸ್ಲಿಂಗ್ಗಾಗಿ ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮುಂಚಿನ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಂಶಗಳ ಮುಕ್ತಾಯವು ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭವ್ಯವಾದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆನೆ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟೆಪ್ಡ್ ಬಾವಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ನಂತರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು
right|thumb|೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ, ದಂಬಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯದ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರದ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಬಿಂದುಗಳ ನಕ್ಷತ್ರದ ಯೋಜನೆ. ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯದ ಕಟ್ಟಡದ ಉತ್ಕರ್ಷವು ಹೊಸ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇಟಾಗಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹಾವೇರಿನಲ್ಲಿನ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಿತ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆನಿಗೇರಿಯ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೧೨ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದ ಅದೇ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ಚರ್ಚೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿವೆ; ಸಾಲಾ ಛಾವಣಿಯ (ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಛಾವಣಿಯ) ಮತ್ತು ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು ಜೋಡಣೆಯಾಗುವ ಬದಲು ಉಜ್ಜಲಾಗುತ್ತದೆ. ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೆಚ್ಚು ಗಡುಸಾದ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ. ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಭೀಕರವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಚೈಸ್ಲಿಂಗ್ನೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಚಾಲುಕ್ಯನ್ ತಯಾರಕರು ಪ್ರತಿ ದರ್ಜೆಯ ಮಹಡಿಯ ಎತ್ತರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿ ತಮ್ಮ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಗುಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಶುದ್ಧ ದ್ರಾವಿಡ ಗೋಪುರವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. ತಳದಿಂದ ಮೇಲಿನಿಂದ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಮಳಿಗೆಗಳು ಸುತ್ತಳತೆಗೆ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಹಡಿಯು ಕಲಾಸವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅಲಂಕಾರಿಕ ನೀರಿನ ಮಡಕೆಯ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಿಂಭಾಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಳಿಗೆಯೂ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ಪಾತ್ರವು ಬಹುತೇಕ ಅಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ನಗರಾ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಪ್ರತಿ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು, ಹೆಚ್ಚು-ಕಡಿಮೆ ನಿರಂತರ ಲಂಬವಾದ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಉತ್ತರ ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರದ ಪ್ರತಿ ಮುಖದ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಲಂಬವಾದ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಘಟಕಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಕೆಲವು ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ನಾಗರ ರಚನೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು "ವೆಸರಾ ಶಿಖರಾ" (ಕದಂಬ ಶಿಖರಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರ್ತರೂಪಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಉತ್ತರದ ಹೆಜ್ಜೆ-ವಜ್ರ ಯೋಜನೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಡ್ರಾವಿಡಾ ಜೋಡಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ರಚನೆಗಳು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿವೆ: ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ದೇವೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಇಂಗಲೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಯೆವೂರ್ನಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸ್ಟೆಲೆಟ್ ಯೋಜನೆಗಳು
ಈ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದ (ನಕ್ಷತ್ರ-ಆಕಾರದ) ದೇವಾಲಯಗಳ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸವಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ ದೇವಾಲಯ, ಕೊನ್ನೂರ್ನಲ್ಲಿನ ಪರಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹೈರ್ ಸಿಂಗಗಾಂಗುಟ್ಟಿದಲ್ಲಿನ ಗೌರಮ್ಮ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ದೇವಾಲಯವು ೧೬-ಬಿಂದುಗಳ ನಿರಂತರವಾದ ನಕ್ಷತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೇರೆಡೆ ಕಂಡುಬರದ ನೆಲದ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಭುಮಿಜಾ ದೇವಾಲಯಗಳ ೩೨-ಅಂಕಗಳ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿದ ನಕ್ಷತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಡಂಬಳದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದಂತಹ ಸೋಪ್ಟೋನ್ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ನಕ್ಷತ್ರದ ಯೋಜನೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆಯಿತು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಲ್ಲಾ ೩೨ ಬಿಂದುಗಳಿವೆ. ಡಂಬಲ್ನಲ್ಲಿನ ಅನನ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ೧೨, ಅಥವಾ ೨೪ ಬಿಂದುಗಳ  ಯೋಜನೆಯನ್ನು, ಅಥವಾ ೪೮ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗದ, ೬-, ೧೨-, ಅಥವಾ ೨೪-ಬಿಂದುಗಳ ಯೋಜನೆಗಳ ಯಾವುದೇ ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ೭೫ ಡಿಗ್ರಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಅಂಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ೯೦ ಡಿಗ್ರಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಚದರ ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ-ಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ. ಏಳು ಶ್ರೇಣೀಕೃತ  ಮೇಲಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳು ೪೮ ಡೆಂಟ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂದಲಿನ ಚಕ್ರಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ದಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮೂಲಭೂತ ದ್ರಾವಿಡದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ತೀವ್ರವಾದ ರೂಪಾಂತರಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ಹೊಸ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಉಳಿದವು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಿಂದೆ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಹಾಡೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚೌಡಯ್ಯದಾನಪುರ ಮುಕ್ಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ತಿಳುವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿನ ಸಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನುಮತ್ತು  ಅದರ ಸುಂದರವಾದ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ತಿಳುವಳ್ಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಭಾಗಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುಂಪಿನ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಂದು ದ್ರಾವಿಡ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಲಕ್ಷಣ ದ್ರಾವಿಡ ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳ ಹೊರತಾಗಿ, ಈ ಅವಧಿಯ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ನಗರಾ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಸ್ಟೆಪ್ಡ್ ಡೈಮಂಡ್ ಮತ್ತು ಚದರ ಯೋಜನೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ನೈಗರ್ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾನಗಲ್ ನಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶ ದೇವಾಲಯ, ಅವರಗೋಳದಲ್ಲಿರುವ ಬನಶಂಕರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಇದು ಒಂದು ದ್ರಾವಿಡ ಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಗರಾ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ), ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೂಹದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ೮ ಕೋನಗಳ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ದೇವಾಲಯದ ಒಂದು ಸೆಖರಿ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಅನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ನಗರಾ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಣಿ ಸೆಖರಿ ಗೋಪುರಗಳ ಚಿತ್ರಣಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಚದರ ಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸದ ಶೈಲಿಯು ಮುಗಾಗಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಡಿಗೊನ್ನಲ್ಲಿ ಕಮಲಾ ನಾರಾಯಣ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶ
ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದ (ಬಿದರ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿತವಾದವುಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ, ಚರ್ಚೆಯು ನಾಗರವಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಯಮದಂತೆ ಹೆಜ್ಜೆಯಿತ್ತು- ವಜ್ರ ಅಥವಾ ನಕ್ಷತ್ರ. 11.25 ಡಿಗ್ರಿಗಳ ಏರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಹೆಜ್ಜೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಟಾರ್ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ಎರಡು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಎತ್ತರಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ 32-ಪಾಯಿಂಟ್ ಅಡಚಣೆಯಾಗುವ ಯೋಜನೆಯು ಮೂರು ಸ್ಟಾರ್ ಪಾಯಿಂಟ್ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ದೇವಾಲಯದ ಬದಿಯಲ್ಲಿ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಹೆಜ್ಜೆ-ವಜ್ರದ ಯೋಜನೆಗಳು ಚಟ್ಟಾರ್ಕಿಯಲ್ಲಿನ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕದ್ಲೆವಾಡ್ನ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಗಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ. ಛತ್ತಾರ್ಕಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಗರಾ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರತಿ ಬದಿಯ ಐದು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಒಂದು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ ವಜ್ರವಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ಟಿಲು-ವಜ್ರದ ಯೋಜನೆಯಿಂದ, ಗೋಡೆಯ ಕಂಬಗಳು ಎರಡು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆದ ಬದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಬ್ಲಾಕ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಕಾಂಡದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋಡೆಯ ಕಂಬಳದ ಉಳಿದ ಆಕಾರದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಣಗಳು ಸೀಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಸ್ತಂಭಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ.
ಇತರ ಪ್ರಕಾರ ಸರಳ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂಜರಿತಗಳೊಂದಿಗೆ ಚೌಕಾಕಾರದ ಯೋಜನೆ ಆದರೆ ಸೆಖರಿ ಮತ್ತು ಭುಮಿಜಾ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ. ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ, ಅವುಗಳು ನೆಲದ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಿನ್ಸರಿತಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗೋಡೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಈ ನಾಗರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ಅವರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ದ್ರಾವಿಡ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರದ ನಾಗರಾ ದೇವಾಲಯಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಘಟಕಗಳ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಸ್ಥಳವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರುವ ದೇವಾಲಯಗಳು ಜಲ್ಸಿಂಗಿಯಲ್ಲಿನ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ-ದಿನ ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲ್ಗಿಯ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಈ ದೇವಾಲಯಗಳ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಾಗರಾ ಶಬ್ದವು ಕಲ್ಯಾಣಿ ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕಂಡುಬರುವಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವಿವರಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ವಿಭಿನ್ನ ನೋಟವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಅಂಶಗಳು
left|thumb|ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಬತೂರ್ನಲ್ಲಿರುವ ಕೈತಾಭೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಡೊಮಿಬಲ್ ಬೇ ಸೀಲಿಂಗ್(ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೦೦)
ಅವಲೋಕನ
ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯು ಸ್ತಂಭಗಳು, ಬಾಗಿಲು ಫಲಕಗಳು, ಲಿಂಟಲ್ಸ್ (ಟಾರಾನಾ), ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿನ ಮೇಲು ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆ (ಪಶ್ಚಿಮದ ಚಾಲುಕ್ಯ ಅಲಂಕರಣದಲ್ಲಿ ಗರ್ಗೋಯಿಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಪಿಲೇಸ್ಟರುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಗೋಪುರಗಳು. ಈ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವು ದೂರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಹತ್ತಿರವಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ರುಚಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆತ್ತನೆಗಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ, ಸ್ಕ್ರಾಲ್ ಕೆಲಸದ ಪಟ್ಟಿಗಳು, ಸಾಂಕೇತಿಕ ಬಸ್-ರಿಲೀಫ್ಗಳು ಮತ್ತು ಫಲಕದ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನಿಕಟವಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಾಗಿಲುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಒಂದು ಹೊದಿಕೆಯ ಲಿಂಟಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಿಸ್ ಟಾಪ್. ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಬಾಗಿಲು ಸುತ್ತುವರಿದ ಕಿಟಕಿಯ ಪರದೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸರಣ ಬೆಳಕನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ತಯಾರಕರು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದರು. ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಯ ಅಲಂಕಾರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಗೋಡೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಪೈಲಸ್ಟರು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಗಳು ಈ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಗೋಪುರಗಳು ದ್ರಾವಿಡ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ರೀತಿಯದ್ದಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಾಗರಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಲ್ಯಾಟಿನಾದಲ್ಲಿ (ಮೊನೊ ಅಡಿಯಲ್ಯೂಲ್) ಮತ್ತು ಅದರ ರೂಪಾಂತರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಭುಮಿಜಾ ಮತ್ತು ಸೆಖರಿ.
ವಿಮಾನ ಗೋಪುರ
right|thumb|ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಕಶಿವಿಸೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕೀರ್ತಿಮುಖ ಅಲಂಕಾರ ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆ ಅಲಂಕರಣದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಚವುಡಯ್ಯದನಪುರದಲ್ಲಿನ ಮುಕ್ತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ನಂತರ ವಿಜಯನಗರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಈವ್ (ಚಜ್ಜಾ) ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಲಕುಂಡಿಯ ಕಾಶಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಗೋಪುರದ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಆರೋಹಣ ರೇಖೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಉತ್ತರ ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಡ್ರವಿಡಾ ಔಟ್ಲೈನ್ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ನಗರಾ ವಿಧಗಳ ಎರಡೂ ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತಷ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹಡಿಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಭಾಗಗಳು ತಮ್ಮ ಮಾಲಿಕತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತನಕ ಕಡಿಮೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಡಂಬಲ್ನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬಸಪ್ಪ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮೂಲ ದ್ರಾವಿಡ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿ ಮಳಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಸುತ್ತುವಿಕೆಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ದ್ರಾವಿಡಾ ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ನ ಕೆಳಗಿರುವ ವಿಮಾನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಮಾದರಿಯ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗಳಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಸರಳ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮರುಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾದ ಗೂಡು ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿವೆ. ನಂತರದ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗೋಡೆಗಳ ಅಲಂಕಾರವು ಸದ್ದಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನೂರಾರು ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ಸರಿತಗಳೊಳಗೆ ಮುರಿದುಹೋಗುವ ಗೋಡೆಗಳು, ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನೆರಳಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ನಂತರದ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಬಿಲ್ಡರ್ಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಕಲಾತ್ಮಕ ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. left|thumb|Open mantapa (hall) at the Mahadeva Temple at Itagi, the Koppal district, 1112 CE
ಮಂಟಪ
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ಛಾವಣಿಯ ಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು (ಯುರೋಪಿಯನ್ ವಿಧಗಳೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗದಿರುವುದು, ಅದು ಹೊರಸೂಸುವ ಕೀಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ವೌಸಾಯಿರ್ಗಳು) ಮತ್ತು ಚದರ ಛಾವಣಿಗಳು. ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ನಾಲ್ಕು ಕಿರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಸೀಲಿಂಗ್ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಚೌಕದಿಂದ ಎರಡೂ ವಿಧದ ಛಾವಣಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಗುಮ್ಮಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಕಲ್ಲುಗಳ ಉಂಗುರದಿಂದ ಉಂಗುರದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿ ಅಡ್ಡಡ್ಡಲಾಗಿ ಸಣ್ಣದಾದ ಬೆಡ್ ರಿಂಗ್. ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನ ಚಪ್ಪಡಿ ಮುಚ್ಚಿದೆ. ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಮೇಲಿನ ಛಾವಣಿಯ ವಸ್ತುಗಳ ಅಪಾರ ತೂಕದ ಮೂಲಕ ಗುಮ್ಮಟದ ಹೊಡೆತಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವಂತೆ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೌಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಗುಮ್ಮಟದ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಅರಬ್ಸ್ಕೇವ್ಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ತ್ರಿಕೋನ ಸ್ಥಳಗಳು. ಚದರ ಛಾವಣಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೀಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಕಮಟುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಮಲದ ರೋಸೆಟ್ಗಳು ಅಥವಾ ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳ ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳ ಚಿತ್ರಗಳು. thumb|222x222px|ಹಾವೇರಿಯ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು  ಶಿಲ್ಪ, ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧ ನೇ ಶತಮಾನ ಕಂಬಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು: ಪರ್ಯಾಯ ಚದರ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಸರಳ ಚದರ-ಬ್ಲಾಕ್ ಬೇಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಕೆತ್ತಿದ ಸಿಲಿಂಡರಾಕಾರದ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಬೆಲ್-ಆಕಾರದ ಲೇಥ್-ತಿರುಗಿ ಸ್ತಂಭಗಳು. ಹಿಂದಿನ ವಿಧವು ಬೆಲ್ ಆಕಾರದ ವಿಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಬಲವಾದದ್ದು, ಇದು ಸೋಪ್ಟೋನ್ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರದೇ ಆದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇನ್ವೆಂಟಿವ್ ಕೆಲಸಗಾರಿಕೆ ಸೋಪ್ ಸ್ಟೋನ್ ಶಾಫ್ಟ್ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಲೇಥ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಗತ್ಯವಾದ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಿಮ ಸಮಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯಾಸಕರವಾಗಿ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬದಲು, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಿಯಾದ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೇರವಾದ ಶಾಫ್ಟ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧನದ ತುದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಉತ್ತಮ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಕೆಲವು ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇತರ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಳಪು ಮಾಡುವಿಕೆಯು ಬಂಕಾಪುರ, ಇಟಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಂಗಲ್ನಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ತಂಭಗಳಂತಹ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ತಂಭಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಈ ಕಂಬದ ಕಲೆ ಗದಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಗದಗ ನಗರದ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ತಲುಪಿತು.
ಶಿಲ್ಪ
left|thumb|ತ್ರಿಪುರಾನ್ಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಕೆತ್ತನೆ, ಬಳ್ಳಿಗಾವೆ, ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲ್ಪ
ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾನಲ್ಗಳ ಮೇಲೆ ಭೌಗೋಳಿಕ ಶಿಲ್ಪವು ಬದಲಾಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳು ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ನಾಯಕರು, ಆರಂಭಿಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಲವೇ ಕಿರಿದಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ; ನಂತರದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅನುಗುಣವಾದ ಹೆಚ್ಚಳವಿದೆ. ಮೇಲಂಗಿಗಳಲ್ಲಿನ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು ಮೇಲೆ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ, ಮೇಲೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲಿಂಟೆಲ್ ಜೊತೆಗೆ, ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ನಂತರದವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಪವಿತ್ರ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ನರ್ತಿಸುವ ಹುಡುಗಿಯರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಳವಾದ ಗೂಡು ಮತ್ತು ಕುಸಿತಗಳಿಗಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ನೃತ್ಯ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಬ್ರಾಕೆಟ್ ಅಂಕಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಕಿರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ನಿಸಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ತಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಪೈಕಿ, ಆನೆಯು ಕುದುರೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ: ಅದರ ವಿಶಾಲವಾದ ಸಂಪುಟಗಳು ಅಲಂಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಗವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು; ಬಲಿಗವಿಯಲ್ಲಿರುವ ತ್ರಿಪುರಾಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ, ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ಶಿಲ್ಪವು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ನಡೆಯುವ ಕಿರಿದಾದ ಬ್ಯಾಂಡ್ಗಳ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. right|thumb|ಇಟಗಿ, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ಶಿಲ್ಪ
ದೇವತೆ ಶಿಲ್ಪ
ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹೊರಹೋದ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದೇವತೆಗಳ ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಪ್ರದೇಶದ ಮುಂಚಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮತ್ತು ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರಮುಖ ದೈವವು ಅವತಾರ ಅಥವಾ ರೂಪವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ತನ್ನದೇ ಆದ ಭಂಗಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಫಿಗರ್ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ನಾಯುವಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲೆಯು ದೇಹದ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಗೋಚರ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವತೆ ಶಿಲ್ಪಗಳು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಗದಗ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸರಸ್ವತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಬಸ್ಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಟ್ಟೆ ಅವಳ ಗಂಟಲಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಮುತ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಭರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿದೆ. ಸುರುಳಿಗಳ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ರಾಶಿಯು ಅವಳ ಕೂದಲನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅವಳ ಭುಜಗಳಿಗೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ಕುಟುಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ತಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಭರಣಗಳ ಶ್ರೇಣೀಕೃತ ಕರೋನೆಟ್, ವಕ್ರವಾದ ತುದಿಯು ಹಾಲೋನಂತೆ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗೆ ಸೊಂಟದಿಂದ, ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವಸ್ತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತಿದೆ; ಅದರ ಮೇಲೆ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಕಸೂತಿ ಮಾದರಿಯ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಡ್ರೆಪರಿ ಎಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. left|thumb|ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಅಲಂಕಾರಿಕ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರ (ಆದಿಕೆ)
Miniature towers
೧೧ ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಗೋಡೆಗಳ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಿಲೇಸ್ಟರುಗಳು ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿರುವ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಈ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಗೋಡೆಯ ಸ್ತಂಭಗಳ ಬಳಕೆ. ಈ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು ದಕ್ಷಿಣದ ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭುಮಿಜಾ ಮತ್ತು ಸೆಖರಿ ಪ್ರಕಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದ್ರವರೂಪದ ದ್ರಾವಿಡ ವಿಧಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಏಕ ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳಲ್ಲಿನ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಹೂವಿನ ಲಿಂಟಲ್ನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವರ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಒದಗಿಸಲಾದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ರೂಪ. ಆನಿಜೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಮೃತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಈ ಉತ್ತರ ಧ್ವನಿಯ ಪ್ರಭಾವವು ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಕಸಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿರದ ನನ್ನೆಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವಾದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲಂಕರಣ ಮತ್ತು ಅಲಂಕರಣವು ಮೊಲ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ರೂಪದಿಂದ ಚಂಚಲ ರೂಪಕ್ಕೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದು ಮೂರು-ಆಯಾಮದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗೊಂಚಲು ಅಲಂಕಾರಗಳು ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರದಿಂದ ತೆಳುವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ದ್ವಿಚಕ್ರ ಚಿತ್ರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೧೨ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿವರವಾದ ದ್ರಾವಿಡ ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳು (೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಒಂದು ಕಾರ್ನಿಸ್ (ಕಾಪೋಟಾ), ನೆಲ (ವೈಲಾಲಂ), ಒಂದು ಬ್ಯಾಲೆಸ್ಟ್ರೇಡ್ (ವೇದಿಕಾ) ಮತ್ತು ಛಾವಣಿಯ (ಕುಟಾ) ) ವೋಗ್ ಆಗಿ ಬಂದಿತು. ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ಹಿರೇಹಾಡಾಗಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲೆಸ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಚಿಕಣಿ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳು ಪೈಲಸ್ಟರ್ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಬದಲಾಗಿ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ದೇವಾಲಯದ ದೇವತೆಗಳು
ಸೂಪರ್ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ (ಶಿಖರಾ ಅಥವಾ ಗೋಪುರ) ದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಮಾನಿನ ಗೂಡು ಕೂಡಾ ಅರ್ಪಣೆದಾರರ ಪಂಥ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕೆಯ ಸೂಚಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲಿಂಟೆಲ್ನ ಮೇಲೆ, ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾದ ಕಮಾನುಮೃಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಟ್ರಿಮೂರ್ತಿ (ಹಿಂದೂಗಳ ಮೂರ್ತಿಗಳ) ಬ್ರಹ್ಮ, ಶಿವ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುಗಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪಂಗಡವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಶಿವ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣು ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ, ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರ ಕಾರ್ತಿಕೇಯ (ಕುಮಾರ, ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ) ಅಥವಾ ಸಾಕ್ತಿಗಳು, ಹೆಣ್ಣು ಕೌಂಟರ್ಪಾರ್ಟ್ಸ್, ಈ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿ ದೇವತೆಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಆರಂಭಿಕ ದ್ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ದ್ವಾರದ ತುದಿಯ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಭಾವ
right|thumb|ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಿನಿಯೇಚರ್ ಅಲಂಕಾರಿಕ ನಾಗರ-ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜವಂಶದ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು, ಆದರೆ ಅದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಪರಂಪರೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರರಿಂದ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು, ನಂತರ ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದೆ. ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮೇಶ್ವರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ ನೇತೃತ್ವದ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ರುಚಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ ದೌರ್ಜನ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ, ಈ ಕಲಾವಿದರು ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಜಾಗಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಅವರ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಬಾಗಿಲಜೆಗಳು ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಹೊರಗಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಶಿಲ್ಪಗಳು ಅತಿ ಬೇಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆದರೂ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಸೌಂದರ್ಯದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ತಯಾರಕರು ಬಹುತೇಕ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು, ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ಎರಡು ಕಾನರೇಸ್ ರಾಜವಂಶಗಳ ನಡುವಿನ ಇತರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸಲಾಭಂಜಿಕಾ (ಸ್ತಂಭದ ಬ್ರಾಕೆಟ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು), ಲೇಥ್-ತಿರುಗಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ಮತ್ತು ಮೆಕಾರೋ ಟಾರಾನಾ (ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ ಅಂಕಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಿಂಟೆಲ್). ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಗೋಪುರವು ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಗೋಪುರದ ಒಂದು ನಿಕಟವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿದೆ.
೧೫ ನೇ ಮತ್ತು ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಂತೆ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಗ್ರಾನೈಟ್ಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿತು. ಹೇಗಾದರೂ, ವಿಜಯನಗರ ರಾಯಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಒಳಗೆ ಪುರಾತತ್ವ ಶೋಧನೆ ಮೆಟ್ಟಿಲು ಬಾವಿಗಳು ಫಾರ್ ಸೋಪ್ಟೋನ್ ಬಳಕೆ ಬಹಿರಂಗ. ಈ ಕೆಳಗಿಳಿದ ಬಾವಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಗಿದ ಸೋಪ್ಟೋನ್ನ್ನು ಸಮ್ಮಿತೀಯವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ನಾಲ್ಕು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ ಹಂತಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಯುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ. ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ-ಹೊಯ್ಸಳ ಅವಧಿಯ ದೇವಾಲಯದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
left|thumb|ಲಕ್ಕುಂಡಿಯ ಮಣಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ (ಮಸ್ಕಿನ್ ಭನ್ವಿ) ಕಲ್ಯಾಣಿ ಹೆನ್ರಿ ಕೌಸೆನ್ಸ್ (೧೯೨೭), ಗ್ಯಾರಿ ಟಾರ್ಟಕೊವ್ (೧೯೬೯) ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಮಿಷೆಲ್ (೧೯೭೫) ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಅದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ್ದಾರೆ, ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಗಮನಹರಿಸಬೇಕು, ದೊಡ್ಡ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತನಿಖೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೊದಲ ವಿವರಣೆಯು ಎಂ.ಎ. ಧಕಿ (೧೯೭೭) ನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವಿವಿಧ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ರೂಪಕಗಳೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಎರಡು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯ ಚಿಕಣಿ ಗೋಡೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳ  ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗಮನಹರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪಡೆದ ಪ್ರಮುಖ ಒಳನೋಟವು ಪ್ರದೇಶದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯದ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದೆ. ಅವರಿಗೆ ಈ ರೂಪಗಳು "ವಿಲಕ್ಷಣ "ವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದವು, ಆದರೆ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕಟ್ಟಡ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪರಿಚಿತತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವು ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸಲು ಕಲಿತವು. ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಸಾರಸಂಗ್ರಹಿ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸಿನ್ಹಾ (೧೯೯೩) ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಾಲುಕ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಆರ್ಕಿಯಾಲಜಿ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ-ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಎಸ್. ಕಾಮತ್ (೨೦೦೧) ಮಾತಿನಲ್ಲಿ, "ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಅರ್ಹತೆಯ ಕೆಲವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ".
ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು
left|thumb|ರಂಧ‍್ರದ  ಪರದೆಯು ಲಕುಂಡಿಯ ಮಣಿಕೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಇತಗಿ ಮಹಾದೇವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು 'ದೇವಾಲಯಗಳ ನಡುವೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಒಂದು ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಹದಿಮೂರು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಲಿಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೧೨ ರಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಚಾದಕ್ಯ ಕಮಾಂಡರ್ ಮಹಾದೇವನ ಹೆತ್ತವರು, ಮೂರ್ತಿನಾರಾಯಣ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಲೇಶ್ವರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಅನೇಕ ನಂಬಿಕೆಗಳ ದೇವತೆಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ವೈಷ್ಣವ ದೇವಸ್ಥಾನವೆಂದು ಪವಿತ್ರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಇದನ್ನು ಜೈನರು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಶೈವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟರು. ದೇವಾಲಯದ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರ (ಶಿವನು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಉಮಾ), ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸೂರ್ಯ (ಸೂರ್ಯ ದೇವತೆ), ನಾಗ-ನಾಗನಿ (ಹಾವಿನ ದೇವತೆ) ಮತ್ತು ಶಿವ, ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕೇಯರ ಪುತ್ರರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಶಿವನನ್ನು ನಾಲ್ಕು ತೋಳುಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ: ಅವನ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ದಮಾರು (ಡ್ರಮ್), ಅಕ್ಷಮಲ (ಮಣಿಗಳ ಸರಪಣಿ) ಮತ್ತು ಮೂರು ಕೈಗಳಲ್ಲಿ ತ್ರಿಶೂಲ (ತ್ರಿಶೂಲ). ಅವನ ಕೆಳ ಎಡಗೈ ಉಮಾ ಶಿವಳ ತೊಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ, ಅವನ ಬಲಗೈಯಿಂದ ಆತನನ್ನು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿ ನೋಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಉಮಾದ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೂಮಾಲೆ, ದೊಡ್ಡ ಕಿವಿಯೋಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ಲಿ ಕೂದಲಿನೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಗೌರವದಿಂದ ನಿರ್ಗಮನದಲ್ಲಿ ಶಿವ ಅಥವಾ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೊರತಾಗಿ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ('ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ' ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಲಖಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾವೀರಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುವ ಜೈನ ದೇವಾಲಯ ಸೇರಿವೆ; ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದಂಬಲ್ನಲ್ಲಿರುವ ತಾರದೇವಿ ದೇವಸ್ಥಾನ (ಬೌದ್ಧ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ); ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕ್ನೂರ್ನಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಮಹಾಮಾಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಿರೇಕೆರುರ್ನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗಾ ದೇವಸ್ಥಾನ.
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಹ್ಯಾರಿ ಡಿ ಕ್ರೂಜ಼್
ಹ್ಯಾರಿ (ಹರಿಹರನ್ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು), ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಹರಿಹರನ್ ಅವರನ್ನು ಹ್ಯಾರಿ ಡಿ ಕ್ರೂಜ್ ಎಂಬ ರಂಗನಾಮದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಕಜ಼ೂ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ. ಇವರು ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ಬಳಸಿ ಧ್ವನಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ. ತನ್ನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್ ಶಬ್ದವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರನ್ನು ದಿ ಹೈ ರೇಂಜ್ ಬುಕ್ ಆಫ಼್ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವರು ಕಜ಼ೂ ವಾದ್ಯವನ್ನು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಇವರ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು ಹರಿಹರನ್. ಇವರು ೨೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೭ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ- ಸೇಕರಮಲ್ಲಿಕರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ- ಕೋತೇಶ್ವರಿ. ಹ್ಯಾರಿ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಅಕಾದೆಮಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಸೈಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕಾಲೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ  ಎಂ.ಬಿ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಇವರು ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸರ್, ಬೀಟ್‌ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್ ಕೋಚ್, ಎಂಟರ್‌ಟೈನರ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಧ್ವನಿ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸ್ಯಾಕ್ಸೋಫೋನ್‌ನ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರತಿಭೆ.
ಗುತ್ತಿಗೆ
ಗುತ್ತಿಗೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸ್ವತ್ತಿನ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು (ಬಳಕೆದಾರ) ಗೇಣಿದಾತನಿಗೆ ಸಂದಾಯಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರುವ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆಸ್ತಿ, ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳು ಗುತ್ತಿಗೆಕೊಡಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವತ್ತುಗಳು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರ ಉಪಕರಣವನ್ನೂ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವು ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಗೇಣಿದಾತ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ. ಗೇಣಿದಾತನು ಸ್ವತ್ತಿನ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತ ಒಡೆಯ; ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ನಿಯಮಿತ ಬಾಡಿಗೆ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಸ್ವತ್ತನ್ನು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ಆಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಬದ್ದವಾಗಿರಲು ಕೂಡ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕಾರನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ಪಡೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆ ಕಾರನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವನೆಂದು ಸಮ್ಮತಿಸಬಹುದು.
ಯಾವ ಗುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತ್ತು ಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರುವುದೊ ಅದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪದವಾದ ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಅಮೂರ್ತ ಆಸ್ತಿಯ ಗುತ್ತಿಗೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಗಣಕ ಕ್ರಮವಿಧಿಯ ಬಳಕೆ (ಪರವಾನಗಿಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ), ಅಥವಾ ರೇಡಿಯೋ ಆವೃತ್ತಿಯ ಬಳಕೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೆಲ್‍ಫ಼ೋನ್ ಒದಗಿಸುವವರೊಂದಿಗಿನ ಒಪ್ಪಂದ).
ಬಾಡಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಪದವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು (ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ತಿಂಗಳ-ತಿಂಗಳ ಗುತ್ತಿಗೆ) ವರ್ಣಿಸಲೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಗುತ್ತಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಸೇರಿರುತ್ತವೆ: ಒಪ್ಪಂದದ ಪಕ್ಷಗಳ ಹೆಸರುಗಳು; ಒಪ್ಪಂದದ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿ; ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತಿರುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಮಾಹಿತಿ (ರಸ್ತೆ ವಿಳಾಸ, ರಚನೆ/ವಿನ್ಯಾಸ, ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ); ನವೀಕರಣ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಮಾಡದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು; ಈ ವಸ್ತುವಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂದಾಯದ ಮಾಹಿತಿ (ಇಡಿಗಂಟು, ಅಥವಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪಾವತಿಗಳು); ಭದ್ರತಾ ಠೇವಣಿಗೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಕುರಿತು ನಿಯಮಗಳು ಇರುತ್ತವೆ; ಪೂರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಷರತ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಹಾರಗಳು ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇರಬಹುದು; ಪಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊರಿಸಲಾದ ಇತರ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಷರತ್ತುಗಳು ಇರಬಹುದು, ಉದಾ. ನಷ್ಟಕ್ಕಾಗಿ ವಿಮೆ ಒದಗಿಸುವ ಅಗತ್ಯ, ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಬಳಕೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯಾವ ಪಕ್ಷ ಜವಾಬ್ದಾರನಿರುವುದು ಎಂದು; ಮುಕ್ತಾಯದ ಷರತ್ತು (ಒಪ್ಪಂದ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಕೊನೆಯಾದರೆ ಅಥವಾ ರದ್ದಾದರೆ ಏನು ಆಗುತ್ತದೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಪಕ್ಷಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ).
ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ (ಉದಾ. ಕಾರುಗಳು, ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು) ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯನ್ನು (ಉದಾ. ಜಮೀನು, ಅಪಾರ್ಟ್‍‌ಮೆಂಟ್‍ಗಳು, ಏಕ ಕುಟುಂಬ ಮನೆಗಳು, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಆಸ್ತಿ) ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಣಕಾಸು
ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆ
ಪೀಠಿಕೆ
ನಿರ್ದೇಶನವು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.ಇದು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಮಗ್ರ ಪರಿಶ್ರಮವಾಗಿದ್ದು,ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಈಡೇರಿಕೆಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕೊಂಡೊಂಯ್ಯುತ್ತದೆ.ಇದು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.ನಿರ್ವಾಹಕನು ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ ತನಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವುದಿಲ್ಲಾ.ಅಧೀನರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವುದು ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಥ
ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುಕೆಯು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದ್ದು,ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದೆ.ಯೋಜಿಸುವಿಕೆ,ಸಂಘಟಿಸಿವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೇಮಕಾತಿ ಜೊತೆಗೆ ನಿರ್ವಾಹಕನು ತನ್ನ ಅಧೀನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಬೇಕು.ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುಕೆಯ ಕಾರ್ಯಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ನೇತೃತ್ವದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುಕೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
೧. ಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ.ಇದು ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೂಂಡಿದೆ. ೨. ಪರಿಶ್ರಮ/ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆಯು ಸರಿಯಾದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ನೌಕರರ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ೩. ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಸದ್ಬಳಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುಕೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ೪. ಅವಶ್ಯಕ ಅಂಶ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುಕೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ,ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ,ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂವಹನಗಳಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ೫. ದಕ್ಷತೆ ಸೂಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶನವು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.ನಿರ್ದೇಶನವು ಕೆಲಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ೬. ನಮನೀಯತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುವಿಕೆಯು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ತರಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ.ನಿರ್ವಹಣೆಯು,ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅಧೀನರನ್ನು ಮನವೊಲಿಸುತ್ತದೆ. ೭. ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿವಿಕೆಯು ಅಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಕನಿಷ್ಠಗೊಳಿಸಬಹುದು. ೮. ಶಿಸ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಕಾಪಾಡಬಹುದು. ೯. ಸಮನ್ವಯತೆ ನಿರ್ದೇಶನವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿವಿಧ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ೧೦. ಉತ್ತಮ ನಾಯಕರ ಸೃಷ್ಟಿ ಉತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶನವು ಉತ್ತಮ ನಾಯಕರುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಂಶಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳು ಒಂದು ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದನ್ನು ಅಧ್ಯನ ಮಾಡಿದಾಗ,ಆ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಏರಿಳಿತ ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಬಹುದು. ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಲೋಹದ ಅಚ್ಚುಗಳಲ್ಲಿನ ಒಡಕು/ಸೀಳುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಲೋಹದ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮೂಲಕ.ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸರಿಸಿ,ಅದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ,ಯಾವುದೇ ಲೋಪ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ತರಂಗವು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಾವಲಿಗಳು ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಅಡಚಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ,ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾರಾಡಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಾವಲಿಗಳು ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು (೧೦೦kHz ತನಕ) ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸಂವೇದನೆ ಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯು ಅದಕ್ಕಿದೆ.ಅವು ಹಾರಾಡುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ,ಅದರಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸಿದ ತರಂಗವನ್ನು ಸಂವೇದಿಸಿ,ಅಡಚಣೆಯ ದೂರ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲದೆ ಹಾರಾಡುತ್ತವೆ.
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳ ಆವರ್ತಾಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರ ಉಪಯೋಗ
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳ ಆವರ್ತಾಂಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ,ಇದನ್ನು ಮಿಶ್ರಲೋಹ ತಯಾರಿಕೆ,ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಫಿಲ್ಮಗಳಿಗೆ ಎಮಲ್ಷನ್ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತರೆ.ಕಂಪನದಿಂದ ಏಕರೂಪ ಮಿಶ್ರಣ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರೀಸ್,ಕೊಳೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲೂ ಸಹ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಕಂಪನ ಉಪಯೋಗಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.ಕೂಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಪನದಿಂದಾಗಿ ಸಾಧಿಸಬಹುದು.ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕೀಟಗಳನ್ನು ವಿಕರ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕೂ,ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯವನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ,ನರವೇದನೆ ಮತ್ತು ಸಂಧಿವಾತ ವೇದವನೆಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ರಕ್ತಸ್ರವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಚೂರಾಗಿಸುವುದರಲ್ಲೂ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯು ಉಪಯೋಗಕಾರಿ.
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ ಕ್ರಮಲೋಕಕಗಳು (ಸ್ಕ್ಯಾನರ್)
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು,ಮಾನವನ ಶರೀರದ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಬಿಂಬವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.ಇದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣವೆ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಕ್ರನಮ ಲೋಕಕಗಳು.ಈ ತಂತ್ರಜ್ನಾನವನ್ನು ನಮ್ಮ ಶರೀರದ ದ್ರವ ಭರಿತ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳಾದ ಮೂತ್ರಕೋಶ,ಮೂತ್ರಜನಕಾಂಗ,ಮೇದೋಜೀರಕ,ಅಂಡಾಶಯಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳು X-ಕಿರಣಗಳಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪಯಕಾರಿ. ಆದುದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಮ ವೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳು ಬಹು ಉಪಯುಕ್ತ.ಹೃದಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಹೃಲ್ಲೇಖನ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗರ್ಭವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ,ಅದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಕ್ರಮ ಲೋಕಕಗಳ ಅನ್ವಯ ಬಹುಖ್ಯಾತಿ.ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಶರೀರದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಿಟ್ಟು ಹಾಯಿಸಬಹುದು.ಈ ತರಂಗಗಳು ಶರೀರದ ಊತಕ ಮತ್ತು ದ್ರವಗಳ ಮೂಲಕ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.ಊತಕ ಸಾಂದ್ರತೆ ಬದಲಾದಲ್ಲಿ,ಈ ತರಂಗಗಳು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾ:ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗವು ಹೃದಯದಲ್ಲಿನ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ.ಆದರೆ, ಈ ತರಂಗವು ಘನಕವಾಟಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗ ಕ್ರಮ ಲೋಕಕಗಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿವ ವಿಧಾನ
ಪರಿಕರ್ಮಿಯು ಪರೀಕ್ಷಕವನ್ನು(ದಪ್ಪ ಪೆನ್ನಿನಂತಹ ವಸ್ತು) ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ದೇಹದ ಭಾಗದ ಮೇಲಿಡುತ್ತಾರೆ.ಚರಬಿ ಜಲ್ಲಿಯನ್ನು(ಲುಬ್ರಿಕೇಟಿಂಗ್ ಜೆಲ್ಲಿ) ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಸವರಿ ಪರೀಕ್ಷಕ,ದೇಹಕ್ಕೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಏರ್ಪಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.ಪರೀಕ್ಷಕವನ್ನು ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ಶ್ರವಣಾತೀತ ಉತ್ಪಾದಕ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರವಣಾತೀತ ಮಿಡಿತಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಕದ ಮೂಲಕ ದೇಹಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗವು ದೇಹದ ವಿವಿಧ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಕದ ಮೂಲಕ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿ ಶ್ರವಣಾತೀತ ತರಂಗಗಳ ಉತ್ಪಾದಕ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಕ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಖಂಡಕಿ
ಚರಿತ್ರೆ
ಕಾಖಂಡಕಿ ಗ್ರಾಮವು ಮಹಿಪತಿ ದಾಸರ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿತ್ತು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಯೋಗಿಗಳೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಹೊಂದಿದವರು ಕಾಖಂಡಕಿಯ ಶ್ರೀಮಹಿಪತಿದಾಸರು. ಎರಡನೇ ಅಲಿ ಆದಿಲ್‌ಶಾಹಿ (ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೫೬-ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೭೨) ವಿಜಾಪುರವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾದಶಹನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಹಿಪತಿರಾಯರು ಸಾರವಾಡದ ಶ್ರೀಭಾಸ್ಕರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿದ್ದ ಕಾಖಂಡಕಿಗೆ ಬಂದು ಯೋಗಸಾಧನೆ, ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದರು. ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಖಂಡಕಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಹಿಪತಿದಾಸರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರಾಯರ ವೃಂದಾವನಗಳಿವೆ.
ಇದು ಕಾಖಂಡಕಿಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದೃಷ್ಯ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಸಂಭ್ರಮ ನಡೆದರೆ, ಅವತ್ತು ಈ ಊರಲ್ಲಿ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆ ಆಚರಣೆಯಾದ ಏಳು ದಿನಗಳ ಅನಂತರ ಕಾಖಂಡಕಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ಆಚರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹೀಗೇಕೆ?ಅದಕ್ಕೊಂದು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಇತಹಾಸ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆ?
ಕಾರಹುಣ್ಣಿಮೆಯ ದಿವಸ ಊರ ಅಗಸಿ ಬಾಗಲಿಗೆ ಕೊಬ್ಬರಿ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕರಿ ಎನ್ನುವರು. ಎರಡು ಎತ್ತಗಳನ್ನು ಕೊಬ್ಬರಿ ಬಟ್ಟಲು ಕಟ್ಟಿದ ದಾರವನ್ನು ಹರಿದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಹಿಂಗಾರಿನ ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಅಥವಾ ಮುಂಗಾರಿನ ಬೆಳೆ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಯೋ ಎಂಬ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ರೈತರು.