cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ
ಕ್ಸು (ರಕ್ತ)
ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಇನ್ನುಳಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕ್ಸು (ರಕ್ತ) ಇದನ್ನು ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಜೀವದ್ರವವಾಗಿದೆ.ಕಡುಬಣ್ಣದ ಈ ದ್ರವ ದೇಹದ ನರನಾಡಿ-ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವುದರಿಂದಲೇ ಮೆದುಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನಲ್ಲದೇ ಸಕಲ ಶರೀರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಸುಯೆ ವನ್ನು ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.ಅಂಗಾಂಶ-ಕೋಶೀಯ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ದೇಹಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ತೇವಾಂಶ, ದ್ರವ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರಜ್ಞಾವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಸೂಪ್ತತೆಯನ್ನು ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕದಾಗಿ ಒದಗಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ತಪಾಸಣೆಯಿಂದ ಗೊತ್ತಾಗುವುದೆಂದರೆ ಕ್ಸುಯೆ ಕೊರತೆಯಿಂದ ನಿಯಮಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ (ಅಭಾವ)ಅಡತಡೆ,ಒಣಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೂದಲು,ಒಣಗಿದ ಮಲವಿಸರ್ಜನೆ,ಕೈಕಾಲು ಜೋಮು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ,ಮರೆವು,ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪುವಿಕೆ,ಅತ್ಯಧಿಕ ಕನಸು,ಆತಂಕ ಇತ್ಯಾದಿ ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ.
ಜಿನ್ಯೆ
ಕ್ಸಿಯೆಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಜಿನ್ಯೆ (津液,ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶರೀರದ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವೆಂದೇ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಕ್ಸು ದಂತೆಯೇ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಮೊದಲು ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ತೇವಾಂಶ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರಿ ಅಲ್ಲದೇ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆ ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಇನ್ನುಳಿದ ಕಾರ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಯಿನ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಮಧ್ಯ ಸೌಹಾರ್ದತೆ ತರುವುದು,ಅಲ್ಲದೇ ದೇಹದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವುದು. ಈ ಜಿನ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದು ಕ್ಸಿ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಕಚ್ಚಾ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಕ್ಸಿಯು ದಿನಗಳೆದಂತೆ ಜಿನ್ಯೆಯಾಗಿ ರೂಪಾಂತರ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. . ಅವುಗಳ ಸ್ಪರ್ಶವೇದ್ಯ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳೆಂದರೆ ದೇಹದಲ್ಲಿನ ದ್ರವಗಳು:ಕಣ್ಣೀರು,ಕಫ,ಬೆವರು,ಲಾಲಾರಸ,ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ರಸ,ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿನ ದ್ರವ,ಮತ್ತು ಮೂತ್ರ ಇವು ದೃಶ್ಯಗೋಚರವೂ ಹೌದು.
ಜಾಂಗ್-ಫು
ಜಾಂಗ್-ಫು  ಎನ್ನುವುದು TCM ನ ಶಿಸ್ತುಬದ್ದ ಸಮಗ್ರ ಶರೀರ ಕ್ರಿಯಾಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕಟ್ಟು (ಸಮಗ್ರ ಸೂಡು)ಎನ್ನಬಹುದು.ದೇಹ ಛೇದದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.(ಅಂದರೆ ಫು ಎಂದರೆ ಕೊಂಚ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ಜಾಂಗ್ ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ) ಈ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ .ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಅವು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸಮನಾಗಿಲ್ಲ,ಈ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಜಾಂಗ್ (脏) ಎಂಬ ಪದವು ಐದು ವಿಭಾಗೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಅವು ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಯಿನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ- ಹೃದಯ, ಜಠರ, ಗುಲ್ಮ, ಶ್ವಾಸನಾಳ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡ -, ಅದೇ ರೀತಿ ಫುfǔ (腑) ಆರು ಯಾಂಗ್ ನ ಅವಯವಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ- ಸಣ್ಣ ಕರಳು, ದೊಡ್ಡ ಕರಳು, ಮೂತ್ರನಾಳ, ಮೂತ್ರ ಕೋಶ, ಹೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತುಸಂಜೊಯೊ. ಜಾಂಗ್ ನ ಅಗತ್ಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದರೆ ಕಿ ನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತಿ ಶೇಖರಣೆ.ಇದು ಜೀರ್ಣ ಕ್ರಿಯೆ,ಉಸಿರಾಟ,ನೀರಿನ ವಿಭಜನೆ ಕಾರ್ಯ,ಮೆದಿಳಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಭಾಗದ ಉಸ್ತುವಾರಿ,ಚರ್ಮ,ಸ್ಪರ್ಶಜ್ಞಾನ,ವಯಸ್ಸಾಗುವಿಕೆ,ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ,ಮೆದಿಳಿನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಫು ಅಂಗಾಂಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಚನಕ್ರಿಯೆ (传化, ) ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೋಡುವುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತ್ಯಾಜ್ಯ,ಆಹಾರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಅವುಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದದ್ದು ಯು ಕ್ಸಿಂಗ್ ತತ್ವದ ಮೇಲೆ,ಪ್ರತಿ ಜಾಂಗ್ ಫು ನೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಯಾದರೆ ಪ್ರತಿ ಜಾಂಗ್-ಫು ಜೋಡಿಯನ್ನು ಈ ಐದು ಅಂಶಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಅಂದರೆ ಐದು ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಐದು ಹಂತಗಳು) ಸಾದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಷರತ್ತುಬದ್ದಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಜಾಂಗ್-ಫು ನ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನಗಳು ಸಂಭಂಧ ಪಡೆದಿವೆ.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯಾಂಗ್ ಔಷಧಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಫು ಅಂಗಾಂಗಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನುಳಿದ ಐದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಜಾಂಗ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೇವಲ ಐದು ಜಾಂಗ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿವೆ,ಆದರೆ ಆರು ಯಿನ್ ಮಧ್ಯಂತರಗಳಿದ್ದರೂ ಆರನೆಯದನ್ನು ಹೃದಯ ಸಂಭಧಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಂಗ್ ನಲ್ಲಿರುವ ಹೃದಯದ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಯಿಲೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ
ಈ ಪದ್ದತಿ ಆಚರಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಂತದ ಕೆಲವು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ತರಬೇತು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರತೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಂತರ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ರೋಗನಿದಾನದ ಪತ್ತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂತೆ ಮದ್ದು
TCM ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗ ನಿದಾನ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಣ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿವೆ.ಅದರ ಗೋಚರತೆ,ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ,ನಾಸಿಕ ಗ್ರಂಥಿಗಳು,ಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಂತಹವುಗಳ ಬಗೆಗೆ ತೀಕ್ಷ್ಣ ನಿಗಾವಹಿಸಿದಾಗ ಅದು ಬಣ್ಣ,ತೇವಾಂಶ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಹೀಗೆ ಆ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಗುಣಪಡಿಸಬಹುದೆಂಬ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೋಗ ನಿದಾನ ಪತ್ತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗುರುತಿಸಲು ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳಿವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಯಿನ್/ಯಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಐದಂಶಗಳ ಸಿದ್ದಾಂತವನ್ನು ಇನ್ನುಳಿದ ಶರೀರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಜಾಂಗ್ ಫು ಸಿದ್ದಾಂತ,ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯ ಸಿದ್ದಾಂತ ಮತ್ತು ಮೂರು ಜಿಯಾವೊ (ತ್ರಿವಿಧ ಬೆಚ್ಚಗಾಗುವಿಕೆ)ಇವು ಉದಾರ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆಧುನಿಕ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅದರ ಕಾರ್ಯಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಉಷ್ಣ ಪ್ರಕೃತಿ ಪತ್ತೆಯ ಮೂಲದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳು; ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಆರು ಮಟ್ಟಗಳದ ಶೀತ ಮೂಲದ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಎಂಟು ತತ್ವಗಳ ಈ ಪದ್ದತಿಯು ಕಾಯಿಲೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ"ತಾತ್ವಿಕ ಆಧಾರದ ಕಾಯಿಲೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನೀಗಳ ರೋಗ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ರೋಗಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳೇ ಮುಖ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ, ಹೆಚ್ಛಾಗಿ ಈ "ಮ್ಯಾಕ್ರೊ" ಮಟ್ಟದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕಿಂತ ಈ ಪದ್ದತಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆಯ ಗೋಚರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಖ್ಯವೆನಿಸುತ್ತವೆ. TCM ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ಸಮಗ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಗಳಿವೆ:(望 ವಾಂಗ್), ಶ್ರವಣ ಮತ್ತು ಘ್ರಾಣ(闻/聞 ವೆನ್), ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆಯ ಹಿನ್ನಲೆ ವಿಚಾರಣೆ(问/問 ವೆನ್) ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶತೆ (切 ಕ್ವೆ). ನಾಡಿ-ಮಿಡಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ಪರ್ಶದ ಈ ಮಹತ್ವವು ಚೀನೀಯ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.ಅವರನ್ನು ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿಗೆ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿಗೆ ಕಳಿಸಿದಾಗ"ನನ್ನ ನಾಡಿ ಮಿಡಿತ ನೋಡಿ ಹಿಡಿದರು."ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಲೆ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಕುಶಲತೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ TCM ವೃತ್ತಿಪರರಿಗೆ ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೇ ತರಬೇತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆ; ಅಥವಾ ದಶಕಗಳ ವರೆಗಿನ ಅನುಭವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.ಯಾಕೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ,ಲಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಯ ಸಮತೋಲನದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಿಯರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಾದೆ ಮಾತಿದೆ,ಓರ್ವ ಒಳ್ಳೆಯ (TCM)ವೈದ್ಯ ಅಂದರೆ ಆತ ಈ ದೇಶದ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಲು ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಆಧುನಿಕ ವೃತ್ತಿಪರರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಎರಡೂ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮಿಳನ ಮಾಡಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವ ಪರಿಪಾಠವೂ ಇದೆ.
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಗಳು
ಈ ಪದ್ದತಿಗಳು ಚೀನಾ ಔಷಧಿಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.:
ಶಾಖೆಗಳು
ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಶಾಖೆಗಳೆಂದರೆ ಜಿಂಗ್ ಫಾಂಗ್ (经方学派) ಮತ್ತು ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ (温病学派) ಶಾಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಜಿಂಗ್ ಫಾಂಗ್ ಶಾಲೆಯು ಹಾನ್ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೈದ್ಯ ಪದ್ದತಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿ ತಾಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿ,ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೌಂಗ್ಡಿ ನೆಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಶೆನಾಂಗ್ ಬೆಂಕಾಜಿಂಗ್ ಎಂಬ ಚೀನೀ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನ ವೃತ್ತಿಪರತೆಗಳು ಮಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್ ಡ್ಯಾನಸ್ಟಿಗಳಿಂದ ಇರುವ ಕಂಪೊಂಡಿಯಮ್ ಆಫ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.ಈ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೂ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚೀನಾದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ಇವೆರಡೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ-ವಾದ-ವಿವಾದಗಳಿದ್ದವು;ವೆನ್ ಬಿಂಗ್ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿ ಬಳಸಿ ಇನ್ನೊಂದರ ಶಕ್ತಿ ಕುಂದಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಸಿತ್ತು.
ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ
TCM ಬಗೆಗೆ ನಡೆದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ತೊಡಗಿವೆ. ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪದ್ದತಿಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದವಿದೆ. ಎಜೆರ್ಡ್ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು 2007 ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ್ದೇನೆಂದರೆ "ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಕೆಲವೆಡೆ ಮಾತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಲ್ಲ;ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಶೋಧಕರು ಔಷಧಿ-ಮೂಲದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ವಿರಳವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾದರೂ ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕದ ಓಕರಿಕೆ ತಡೆಯಲು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಬಗೆಗೆ 2008 ರಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಂದರೊಂದಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಿ ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಾದ IVF ನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬಹುತೇಕ ಯಶಸ್ವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಅಪವಾದವೆನ್ನುವಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ವ್ಯಾಧಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಬೆನ್ನು ನೋವು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕತ್ತು ನೋವು ಮತ್ತು ತಲೆ ನೋವುಗಳಿಗಾಗಿ ಇದು ಸಫಲವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ. ಬಹುವಾಗಿ ಇನ್ನಿತರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಇದರ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕೊರತೆ(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಧೂಮಪಾನ ಬಿಡಲು )ಅಥವಾ ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಇನ್ನಿತರ ರೋಗ ವಾಸಿಗೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಇದೆಯೇ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.(ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಭುಜನೋವು )
ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಯಾವ ವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನರಮಂಡಲದ ನೆರಳು ಛಾಯಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಗಮನಿಸಿರುವ ಸಂಶೋಧಕರು ಇದು ಯಾವ ರೀತಿ ಸಫಲವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅಂಗಛೇದನದಂತಹ ಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಜಟಿಲವಾಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ವಾಕ್ ವಾಚ್ ಎಂಬ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ TCM ಯಾವಾಗಲೂ ತನ್ನ ಸಫಲತೆಯಲ್ಲಿನ ಅನುಮಾನಗಳಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಯಶಸ್ಸುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಲ್ಲದೇ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆರ್ಗೈನೈಜೇರ್ (WHO),ನ್ಯಾಶನಲ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯುಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆಲ್ತ್(NIH),ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೊಶಿಯೇಶನ್(AMA)ಗಳು ಕೂಡಾ ಈ ಸೂಜಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲಾ ಗುಂಪುಗಳು ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಬಗೆಗಿನ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಆರ್ಥನಿರೂಪಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮ್ಮತಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ,ಆದರೂ ಇನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಆಗಬೇಕಿದೆ. ಆಗ 1997ರ NIH ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಬಗೆಗಿನ ಹೇಳಿಕೆಯು ತನ್ನ ಅಂತಿಮ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ:
...ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಹೊರ ಬಂದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ,ಪ್ರೌಢರ ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಂತರ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಗೆ,ರಾಸಾಯನಿಕ ರೋಗ ಜನಕಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಲ್ಲದೇ ದಂತ ರೋಗಕ್ಕೆ ಕುರಿತ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ನಂತರದ ಮತ್ತು ಪಿತ್ತೋದ್ರೇಕದ ಒಕರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಂತಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಫಲಕಾರಿಯೆನ್ನಿಸಿದೆ.ಅದೇ ರೀತಿಯಾದ ವ್ಯಸನಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದವರು,ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುದವರಿಗೆ ಮರುವಸತಿ ಸಂದರ್ಭ,ತಲೆನೋವು,ಋತುಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಸೀಳುಗಳು,ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮೊಳಕೈ ಮುರಿತಕ್ಕೆ,ಫೈಬ್ರೊಮಿಲೆಗಿಯಾ,ಮೆಯೊಫೆಸಿಯಲ್ ನೋವು,ಮೂಳೆ-ಕೀಲು ಸಂದಿವಾತ,ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆನ್ನು ನೋವು,ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಒಳಭಾಗದ ನೋವು,ಅಸ್ತಮಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಅನುಷಂಗಿಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ,ಅಲ್ಲದೇ ಮ್ಯಾನೇಜ್ ಮೆಂಟ್ ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬಹುದೆಂದು ಈ ಸಮಾವೇಶ ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯ ಮಂಡಿಸಿತು. ಮುಂದಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಈ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಹೇಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಒದಗಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಹರ್ಬಲಿಸಮ್ (ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತತ್ವದ ಅಂಶ)
ಔಷಧೀಯ ತತ್ವಾಧಾರಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಗಳು ಇನ್ನೂ ದೂರದಲ್ಲಿಯೇ ಇವೆ.ಚೀನಿಯರ ಮಾಚಿಪತ್ರೆ ಮರವು ಕಟುವಾಸನೆಯ ಇದು (ಗಿಂಘಾವೊ ದಲ್ಲಿ ಔಷಧಿಗೆ ಬಳಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.ಅದಲ್ಲದೇ ಆರ್ಟಿಮಿಸಿನಿಯನ್ ನ ಪತ್ತೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ.ಸದ್ಯ ಇದನ್ನು ವಿಶ್ವದ್ಯಾಂತ ವ್ಯಸನಿಗಳ ಚಟ ಬಿಡಿಸುವ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಫಾಲಿಸಿಪಾರುಮ್ ನ ಕಲೆ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಲೆರಿಯಾ ತೊಲಗಿಸಲು ಈ ವಿಧಾನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ವಿರೋಧಿ ಔಷಧಿಯಾಗಿಸಲು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಚೀನಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸುಮಾರು 200 ಚೀನೀಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮಲೆರಿಯಾ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಮುಂದಾಗಿದ್ದರು. ಇನ್ನುಳಿದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ನಾವು ಡಿಕೊರಾ ಫೆಬ್ರಿಫುಗಾ ಲೌರ್ ಮತ್ತು ಬಿಡೆನ್ಸ್ ಪಿಲೊಸಾ  ಅದರಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರಿಫುಗೈನ್ ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮಲೆರಿಯಾಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಷಯುಕ್ತಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ,  ಎಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಹಾರ ಮಿತವ್ಯಯ ಪೂರಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಗಳಿವೆ.
ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು
ಅಕ್ಯುಪ್ರೆಸ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಡುಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹಲವು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ನರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ನಂಜುಕಾರಕವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ವಿರಳವೆನಿಸಿದರೂ ಇನ್ನಿತರ ಔಷಧೋಪಚಾರಗಳಿಗಿಂತ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಎನ್ನಬಹುದು.ಇವುಗಳೂ ಸಹ ವೃತ್ತಿಪರರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ನಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಳೇಟು ನೋವುಗಳು ಮತ್ತು ತಲೆ ಸುತ್ತುವಿಕೆ ಕಾಣಿಸಬಹುದು.
ಕೆಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು ಇದರ ವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿವೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ 2006 ರ ಒಂದು ವರದಿ ಪ್ರಕಾರ "ಈ ಅಪಾಯಗಳು ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತರಬೇತು ಇಲ್ಲದ್ದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುವವರು ಸೂಕ್ತ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ಕಾಲದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದದ್ದಾದರೆ ಇಂತಹ ಅನಾಹುತಗಳು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಚೀನಿಯರ ಈ ಔಷಧಿ ವಿಜ್ಞಾನವು ಮುಂದುವರೆಯಬೇಕಾದರೆ ವೃತ್ತಿ ಮಾಡುವವರು ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಪಡೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ."
ಅಲರ್ಜಿ
ಚೀನಿಯರ ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳು ಅಲರ್ಜಿಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವಲ್ಲದೇ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಮಾರ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಸತತವಾಗಿ ಸೇವಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮರುಕಳಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.ಇಂತಹವುಗಳು ಚೀನಾ,ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಾವುಗಳೂ ಸಹ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂತಹ ಸುಮಾರು ಸಾವುಗಳು ರೋಗಿಗಳ ಸ್ವಯಂ ವೈದ್ಯ ಹಾಗು ಸಂಸ್ಕರಿಸದ ವಿಷಕಾರಿ ಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ವತ್ಸನಾಭಿಯಂತಹ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗದ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಫುಜಿ ವಿಷಯುಕ್ತಕ್ಕೆ,ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವತ್ಸನಾಭಿ ಎಂಬ ಹಳದಿ ಹೂ ಬಿಡುವ ಈ ಚಳಿಗಾಲದ ಸಸ್ಯದ ಬಳಕೆ ಚೀನಾದ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದರ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕೂಡಾ ತೀರ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಬಳಕೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ.
ಜೀವಾಣು ವಿಷ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ
ಚೀನಿಯರ ಫುಫಂಗ್ ಲುಹುಯಿ ಜಿಯಾನಂಗ್ (复方芦荟胶囊) ಎಂಬ ಔಷಧಿಯು 11-13 ರಷ್ಟು ಪಾದರಸ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು UK ತನ್ನ ಮಾರಾಟದ ಶೆಲ್ಫ್ ಗಳಿಂದ ಜುಲೈ 2004 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆ ಮಾ ಹುಯಾಂಗ್  (麻黄; ಹೊತ್ತಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುವ "ಕಡು ಹಳದಿ" ಎಲೆ)-ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು ಎಫೆಡ್ರಾ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು 2004 ರಲ್ಲಿ ಫುಡ್ ಅಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ (FDA)ಬಳಕೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು.ಆದರೆ ಏಶಿಯನ್ ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಎಫೆಡ್ರಾದಿಂದ ತಯಾರಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ರದ್ದು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರ ರದ್ದತಿಗೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರಲ್ಲಿ ತೂಕ ಇಳಿಕೆಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನವು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದಾಗ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಶಿಯನ್ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸಾಂಪದಾಯಿಕ ಪದ್ದತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಿದ ಎಫೆಡ್ರಾ ಬಳಸುವವರಿಗೆ ಅದು ಅಂತಹ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಈ ರದ್ದತಿ ವಿಷಯ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು FDA ದ ರದ್ದತಿಯನ್ನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು.ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗುವ ತೊಂದರೆ ಬಗ್ಗೆ 133,000 ಪುಟಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅದು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು.
ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ (ಗುಣಮಟ್ಟದ)
ಚೀನಿಯರ ಈ ಮೂಲಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಒಂದು ಮಾತ್ರೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ದ್ರವ ಔಷಧಿಗಳ ವರೆಗೂ ಯಾವುದೇ ನಿಗದಿತ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ.ಯಾಕೆಂದರೆ,ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕಲಬೆರಕೆ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಯಾವ ಕಂಪನಿಯಾದರೂ ಸರಳವಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಾಮಾಂಕಿತ ಅಥವಾ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಅಭಿಧಾನ
ಈ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತಜ್ಞರು ಒಂದೇ ಮೂಲಿಕೆಗೆ ಆಯಾ ಸ್ಥಳೀಯತೆ, ಸಮಯ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ವಿಭಿನ್ನ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳು ಒಂದೇ ಹೆಸರನ್ನು ನಮೂದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಮಿರಾಬಿಲೈಟ್/ಸೊಡಿಯಮ್ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಡೆಕಾಹೈಡ್ರೇಟ್(芒硝) ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿ ಸೊಡಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ (牙硝)ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿಯಾಗುವ ಸಂಭವವೂ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಚೀನಿಯರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಉದಾಹರಣೆ ಇದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಚೀನೀಸ್ ಮೆಡಿಸಿನ್ ರಜಿಸ್ಟ್ರೇಶನ್ ಬೋರ್ಡ್ 2004 ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿತು.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ಔಷಧಿಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ TCM ಪದ್ದತಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿನ ಅಂತರವೆಂದರೆ,ಮುರಿದ ಎಲುಬಿನ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ) ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆತ ಚೀನಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯವರನ್ನು ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ಇದು ಚೀನಾದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ಮೂಲಿಕೆ ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಹತ್ತಿರವೇ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣದೇ ಇದ್ದರೂ ಪಾಶ್ಚಿಮತ್ಯರ ಈ ಔಷಧಿಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಕಠಿಣ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆಕ್ಷೇಪಣೆಗಳಿಲ್ಲದೇ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಮೊರೆ ಹೋಗಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವೇಳೆಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಚಲ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚೀನಿಯರು ತೀವ್ರತರವಾದ ಕರುಳುವಾಳ ಬೇನೆ, ಅಪೆಂಡಿಸಿಟಿಸ್ ಗೆ ತುತ್ತಾದಾಗ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.ಆದರೆ ಚೀನಿಯರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದು ಸಂಭವಿಸದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.ಚೀನೀ ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ಸದೃಢವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಬೇಗ ಗುಣಮುಖರಾಗಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವೈದ್ಯರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹಲವರು ತಮ್ಮ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಅದಲ್ಲದೇ ಕೆಲವು ಮಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಿಯ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಔಷಧಿಗಳ ನಡುವೆ ಕೊಂಚ ಸಮಗ್ರತೆ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾಂಘೈ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ರೋಗಿಯೊಬ್ಬನನ್ನು ವಿವಿಧ ಪರಿಣತರ ತಂಡ ತಪಾಸಣೆ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.ಜೊತೆಗೇ ವಿಕಿರಣ,ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ,ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೊರಿಯನ್ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ TCM ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ವರದಿ ನೀಡಿದೆ: "Graduates from TCM university courses are able to diagnose in Western medical terms, prescribe Western pharmaceuticals, and undertake minor surgical procedures. In effect, they practise TCM as a specialty within the broader organisation of Chinese health care."
ಇನ್ನುಳಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ಪದ್ದತಿ ಇಲ್ಲ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲ್ರಿರುವ TCM ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವವರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಪದ್ದತಿಯನ್ನೂ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ.ಅವರು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ.ನೊಂದಾಯಿತ ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿನಿರತರಿಗೆ ಚೀನಿಯರ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿನ ವಿಷಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಈ ಕಾನೂನು ಸೌಲಭ್ಯ ಒದಗಿಸಲಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ TCM ವೃತ್ತಿನಿರತರು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ
ಸದ್ಯ TCM ನಲ್ಲಿನ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಅದರ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಮೂಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಔಷಧಿ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸಿವೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅರ್ಟೆಮಿಸಿನಿನ್ ಇದನ್ನು ಮಲೆರಿಯಾ ರೋಗಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿರೋಧ
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿಗಳ ಹಿನ್ನಲೆ ಇರುವ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು 19 ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದಲೂ ಈ TCM ನ್ನು ಚೀನಾದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಿತ್ತೊಗೆಯಲು ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಟೀಕಾಕಾರರ ಪ್ರಕಾರ TCM ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ TCM ನ್ನು ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವಾದರೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಔಷಧಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಅದರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ-ಔಷೋಧಪಚಾರವನ್ನು ಅನುಭವವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು TCM ಗೆ ವಿರಳವಾಗಿ ಅಳವಡಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಸಫಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಚೀನಾದ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಇನ್ನಿತರ ಔಷಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯದ ಆಲೊಪತಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಪಡುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ರೋಗಿಯ ಕಾಯಿಲೆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದು ಔಷಧಿ ನೀಡಿದ್ದರೂ ಅದು ಅಕೆಯ ಅಥವಾ ಆತನ ಗುಣಪಡಿಸುವ ಗುಣಮಟ್ಟವನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ಮೂಲಿಕೆಯನ್ನು 100 ಅದೇ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾದವರಿಗೆ ನೀಡುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರೆ,ಪಾಶ್ಕ್ಷ್ಹಿಮಾತ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ರೋಗ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೋಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ TCM ನ್ನು ಮಿಜಿ ರಿಸ್ಟೊರೇಶನ್ ನ ಅಳವಡಿಕೆ ನಂತರ ದೂರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ 1920 ರಲ್ಲಿಯ ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಥೆರಪಿ ಚಳವಳಿ(ಕೆರಕು ಚಿರ್ಯೊ ಜಪಾನ್ ನಲ್ಲಿ) ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಅಕ್ಯುಪಂಕ್ಚರ್ ನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಜಪಾನೀ ವೈದ್ಯರು ಕಾಂಪೊವನ್ನು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.ಇದು ಚೀನಿಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮೂಲಿಕೆ ಔಷಧಿ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತ ಶಾಂಗ್ ಹ್ಯಾನ್ ಲುನ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿ ಪದ್ದತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾಂಪೊ ವೃತ್ತಿನಿರತರು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರುತ್ತಾರೆ,ಆದರೆ ಇದು TCM ನಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ.ಯೊಸಿಯೊ ನಾಕತಾನಿ 1950 ರಲ್ಲಿ TCM ನಿಂದ ರಿಡೊರಕುವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು.ಇದು ವಿದ್ಯುತ ಆಘಾತ ನೀಡುವ ಮೂಲದ ಅದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ರೊಡೊರ್ಕು ಬಗ್ಗೆ ಜಪಾನಿನ ಒಸಕಾ ಮೆಡಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಪ್ರಾಣಿ ಮೂಲದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದು ಶಾಖಾಹಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇದು ಗಮನ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಹಲವು ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಲು ಅವರಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವ ಸಂಕುಲಗಳ ಬಳಕೆ TCM ನಲ್ಲಿ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಮಾಡೆರ್ನ್ ಮಟಿರಿಯಾ ಮೆಡಿಕಾಸ್ ಅಂದರೆ ಬೆನ್ಸಂಕಿ,ಕ್ಲಾವೆಯ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೊಗರ್ಸ್ ಸಮಗ್ರ ಚೀನಾದ ಮೂಲಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದು ಅಪರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸಂತತಿ ಉಳಿವಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. "ಘೇಂಡಾ ಮೃಗಗಳ ಕೊಂಬುಗಳ ಬದಲಿ (ಕ್ಸಿ ಜಿಯಾವೊ犀角)ಇದನ್ನು "ರಕ್ತ ತಂಪು ಮಾಡಲು"ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಕೋಣದ ಕೊಂಬು (ಶುಯಿ ನಿಯು ಜಿಯಾವೊ/ 水牛角)ಬಳಸಬಹುದು.ಬಹುಶಃ 5CE ಇದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ."ಕೊಂಬುವುಳ್ಳ ಮೇಕೆ ಮೇವು"(ಯಿನ್ ಯಾಂಗ್ ಹೌ/ 淫羊藿)ಅಲ್ಲದೇ ಸಸ್ಯವಾದ (ಎಪಿಮೆಡಿಯಮ್)ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯವೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವನ್ಯಜೀವಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿರುವುದು ಕಳ್ಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವು ನಿಯಮಿತವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಹುಲಿಯ ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಷಂಡತನ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯಾವ ಮೂಲಿಕೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲೂ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಆದರೂ, ಇವುಗಳ ಉಪಯೋಗ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾತ್ರಾ ಹುಲಿಗಳು ಇಂದೂ ಬೇಟೆಗಾರರಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾದ "ಔಷಧೀಯ" ಈ ಹುಲಿಯ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಹುಲಿಯ ಶಿಶ್ನ,ಇದು ಪುರುಷತ್ವ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಹುಲಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಹಕಾರಿ ಎಂಬ ತಪ್ಪು ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧಿಗಳ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕರಡಿಯ ಪಿತ್ತರಸ (ಕ್ಸಿಂಗ್ ಡಾನ್)ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಣಿ ಹಕ್ಕುಗಳ ಚಳವಳಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಚೀನಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲವು 1988 ರಲ್ಲಿ ಪಿತ್ತರಸ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು.ಚಳಿಗಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕರಡಿಗಳನ್ನು ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲಾಗುತಿತ್ತು. ಸದ್ಯ ಕರಡಿಗಳ ಪಿತ್ತರಸ ತೆಗೆಯಲು ತೂರು ನಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಹಾಕಿ ರಸ ಹೊರ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ,ಇದರಿಂದ ಕರಡಿಗಳ ಹತ್ಯೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಬಿದ್ದಂತಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾದರಿಯ ಇದು ಪಿತ್ತರಸ ತೆಗೆಯುವಾಗ ಕರಡಿಯ ಉದರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕರಳು ಇನ್ನಿತರ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನೋವುಕಾರಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರಾಣಿಯ ಸಾವಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಗಾ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರಿಂದ ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಚೀನಾದ ಹೊರಗೆ ಬಳಸುವುದು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದ ಪಶುಗಳ ಮೂತ್ರಕೋಶಗಳು (ನಿಯು ಡಾನ್ / 牛膽 / 牛胆)ಈಗ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಶಿಫಾರಸ್ಸಾಗಿವೆ.
ಶಾರ್ಕ್ ಮೀನಿನ ರಸ ಕೂಡ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಏಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು "ಉತ್ಕೃಷ್ಟ"ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಆಮೆ ಮತ್ತು ಆಮೆ ಚಿಪ್ಪಿನ ಭಾಗವು ಔಷಧಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೀಮಾ ಶುಲ್ಕದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬರುವ-ಹೋಗುವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವವೇ ಎಂದು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ.CITES-ನಿಗದಿ ಮಾಡಿದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯಗಳನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಕುಲವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ಜೈವಿಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪಕರಣ ವಿನ್ಯಾಸ/ಫಾರ್ಮ್‌ ಫ್ಯಾಕ್ಟರ್
TCM ಉದ್ಯಮವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಔಷಧಗಳನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವೃತ್ತಿಪರರು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇದನ್ನು ಹುಡಿ ರೂಪ/ಅಥವಾ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಕರಗಬಲ್ಲ ಸಣ್ಣ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾತ್ರೆಗಳ ರೂಪಗಳು ಆಯಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಔಷಧಿ ಸಮೀಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಸಾಚೆಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 675 ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಫಂಗಿ ಮೂಲಿಕೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲದೇ ಸುಮಾರು 25 ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯ-ಜನ್ಯವಲ್ಲದ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಾವುಗಳು, ಹಲ್ಲಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕಪ್ಪೆಗಳು, ನೆಲಗಪ್ಪೆ, ಜೇನ್ನೊಣಗಳು, ಮತ್ತು ಎರೆ ಹುಳುಗಳು.ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೈನೀಸ್ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿ ವರ್ಗ:ಪೂರ್ಣ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಚೀನಾದ ಚಿಂತನೆ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ಸುಲಜ್ಜಾ ಫಿರೋಡಿಯ ಮೋಟ್ವಾನಿ
ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಉದ್ಯಮಿ.ಇವರು ೧೯೭೦ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೬ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾನ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾಲೇಜು, ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಎಂಬಿಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಿಟ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನ ಕ್ರನೇಗಿ ಮೇಲನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು. ಎಸ್ ಎಸ್ ಸಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ ಎಸ್‌ ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಶ್ರೇಣಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಯಕ್ತಿಕ ಜೇವನ
ಫಿರೋಡಿಯಾ ರವರ ತಾಯಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಅರುಣಾ ಫಿರೋಡಿಯಾ. ಇವರು ಫಿರೋಡಿಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರು ಮತ್ತು ಇಗೀನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು. ಸುಲಜ್ಜಾರವರು ಹೆಚ್ ಕೆ ಫಿರೋಡಿಯಾರವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು. ಸುಲಜ್ಜಾ ಫಿರೋಡಿಯಾರವರ ಪತಿ ಮನೀಶ್ ಮೊಟ್ವಾನಿ, ಮಗ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್. ಇವರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಡ್ಮಿಡನ್ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಕೈನೆಟಿಕ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಇನ್ವೇಸ್ಟ್ ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ಕೈನೇಟಿಕ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಂಪೆನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಕೈನೇಟಿಕ್ ಮೋಟರ್ ಕಂಪೆನಿ ಹಾಗು ಕೈನೇಟಿಕ್ ಗ್ರೀನ್ ಎನೇರ್ಜಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಕಂಪನಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಂಪನಿಯ ಹಲವಾರು ವ್ಯವಹಾರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರು ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ಪಿ. ಕೆ. ರಾಜಶೇಖರ
'''ಡಾ. ಪಿ. ಕೆ. ರಾಜಶೇಖರ್ ', ‛ಪಿ. ಕೆ. ಆರ್.''’ ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತರಾದ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಮಾನಸ ಗಂಗೋತ್ರಿಯ ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಸುಮಾರು ೪೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪನ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾನಪದ
ಮುಂತಾದುವು.
ನಾಟಕ
ಚಾಮುಂಡಿ ಸಿರಿ ಚಾಮುಂಡಿ
ಆಕರ ಗ್ರಂಥ
೧.ಜಾನಪದ ಜೋಗಿ- ಪಿಕೆಆರ್ ಅವರ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕಣಜ, ಡಾ.ಪಿ.ಕೆ.ರಾಜಶೇಖರ, ೧೩.೧೦.೧೯೪೬
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಉದಕ ಪಾವಡ
ಉದಕ ಪಾವಡ: ಇಷ್ಟಲಿಂಗವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ವಸ್ತು. ಉದುಗ ಪಾವಡ, ಲಿಂಗವಸ್ತ್ರ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಲಿಂಗವನ್ನು ಇದರಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸಿ ಇಡುತ್ತಾರಾದ ಕಾರಣ ಹುದುಗು ಎಂಬ ಮಾತು ಉದುಗ ಆಗಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಈ ಪುಟ್ಟ ವಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದಗಲ 5 ಅಂಗುಲ, 3 ಅಂಗುಲ. ರೇಷ್ಮೆಯದೋ ಹತ್ತಿಯದೋ ಆಗಿರಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಲಿಂಗ ಅಲುಗಾಡದು, ಅಲ್ಲದೆ ಕಾಂತಿ (ಚಿದ್ರಸ) ಕೆಡದು. ವಸ್ತ್ರದ ಒಂದೊಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಫಲವನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬಿಳುಪು ಜ್ಞಾನಪ್ರದ, ಕೆಂಪು ವಶ್ಯಕರ, ಕಪ್ಪು ಶತ್ರುಹರ, ಹಳದಿ ಪುತ್ರಪ್ರದ, ಚಿತ್ರವರ್ಣ ಚಿತ್ರಫಲದಾಯಕ. ಬಣ್ಣ ಯಾವುದೇ ಇರಲಿ, ವಸ್ತ್ರ ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ವೀರಶೈವ ಧರ್ಮಶಿರೋಮಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸುಕನ್ಯಾ ರಾಮಗೋಪಾಲ್
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಘಟಂ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಕಲಾವಿದರೇ ಕಾಣುವುದು ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿರುವವರು ಸುಕನ್ಯಾ ರಾಮಗೋಪಾಲ್ ಅವರು.
ಜೀವನ
ಸುಕನ್ಯಾ ಅವರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 1957ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ ಅವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ರಂಗನಾಯಕಿ ಅವರು. ಅವರದ್ದು ಸಂಗೀತ ಮನೆತನ.
ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ
ತಮ್ಮ ಹನ್ನೆರಡನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಸುಕನ್ಯಾ ಅವರು ಮೃದಂಗವಾದನ ಕಲಿಕೆಯನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಕ್ಕು ವಿನಾಯಕಂ ಅವರಿಂದ ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಘಟಂ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದ ಸುಕಾನ್ಯಾ ಅವರು ವಿದ್ವಾನ್ ಗುರುಮೂರ್ತಿ ಅವರಿಂದ ಪಿಟೀಲು ವಾದನವನ್ನೂ ಕಲಿತರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಗಜರೆನಿಸಿರುವ ಬಹುತೇಕ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಘಟಂ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿರುವ ಸುಕನ್ಯಾ ರಾಮಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ‘ಎ’ ದರ್ಜೆ ಮಾನ್ಯತೆ ಗಳಿಸಿದವರು. ಅವರ ಹಲವಾರು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿವೆ.
ನಿರಂತರ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲರಾದ ಸುಕನ್ಯಾ ರಾಮಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಆರು ಘಟಂ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಶ್ರುತಿ – ಲಯಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸಿ ಜಲತರಂಗ್‌ ರೀತಿ ನುಡಿಸಿ ‘ಘಟಂ ತರಂಗ್‌’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ   ಕೀರ್ತಿಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಹತ್ತು ಬೆರಳುಗಳನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮೃದು – ಮಧುರ ಸ್ವರ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಬಲ್ಲ ಅಮೂಲ್ಯ ಪ್ರತಿಭೆ  ಅವರದ್ದು.
ಹಾಡುಗಾರರು ಪಕ್ಕವಾದ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಮುಖ ಘಟಂ ವಾದನಕ್ಕೆ ಪಿಟೀಲು, ಮೃದಂಗ, ಕೊಳಲು, ತಬಲ, ಮೋರ್ಚಿಂಗ್ ನುಡಿಸಬಲ್ಲ ಸಮರ್ಥ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರನ್ನೇ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿ ಸುಕನ್ಯಾ ರಾಮಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ‘ಸ್ತ್ರೀ ತಾಳ ತರಂಗ್‌’ ಅವರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ  ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಘಟಂ ವಾದನ, ಸ್ತ್ರೀ ತಾಳತರಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೇದಿಕಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಅಮೆರಿಕಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಜರ್ಮನಿ, ಸ್ವಿಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌, ಕೆನಡಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಹೀಗೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕೀರ್ತಿಗಳಿಸಿವೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚೆನೈನ ನಾರದಗಾನ ಸಭಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮುಂಬಯಿಯ ಬಂದುಪ್‌ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಲಯ ಕಲಾನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶೆಮ್ಮಂಗುಡಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಅಯ್ಯರ್‌ ರಾಗತರಂಗಿಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಚ್‌.ವಿ. ಪುಟ್ಟಾಚಾರ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಲಯಕಲಾ ಪ್ರತಿಭಾಮಣಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವರ್ಗ: ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ: ಘಟಂ ವಾದಕರು
ಅಜಯ್ ಬಿಜ್ಲಿ
ಅಜಯ್ ಬಿಜ್ಲಿ ಪಿವಿಆರ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಿವಿಆರ್ ಸಿನಿಮಾಸ್ ಸರಪಳಿಯ ಮಾಲೀಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ ರಿಂದ ಬಿಜ್ಲಿ ಸಿನಿಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾದ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಐಪಿಕ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಇಂಕ್‌ಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಬಿಜ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯ ಹಿಂದೂ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಬಿಕಾಮ್ ಅನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಅವರ ತಂದೆಯ ಪ್ರಿಯಾ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗೆ ಸೇರಿದರು. ಬಿಜಿಲಿಯ ತಂದೆ ಕ್ರಿಶನ್ ಮೋಹನ್ ಬಿಜಿಲಿ ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಹಾರದ ಗೋದಾಮಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಕಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ಬೆಂಕಿಯಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳು ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಬಿಜ್ಲಿ ಚೆಕ್ ಬರೆದರು. ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಬಿಜ್ಲಿಯನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆ " ವಿಲೇಜ್ ರೋಡ್‌ಶೋ " ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಪಿವಿಆರ್ -ಪ್ರಿಯಾ ವಿಲೇಜ್ ರೋಡ್‌ಶೋ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ರಾಜ್ಯದ ಸರಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯು ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯನ್ನು ಆ ರಾಜ್ಯದ ವಿಧಾನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಶಾಸಕರು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ೫ ವರ್ಷ, ಪುನರಾಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸರಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದು, ಆದರೆ ಅವರ ಕಾರ್ಯ ಸಲಹಾಕಾರ ಮಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಸರಕಾರದ ಅಧಿಸೂಚನೆಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವದು ಮತ್ತು ಸಲಹೆ ಕೊಡುವದು ಮಾತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು
ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
thumb|ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ 'ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ' ಎಂದರೆ ಅಣು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣುಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಮಾಣುವಿನ ರಚನೆ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್, ಪ್ರೋಟಾನ್, ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‍ಗಳ ಚಲನೆ, ಪಥಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಶಕ್ತಿಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಅಣು ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ
ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವು ಪರಮಾಣುವನ್ನು, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಹಾಗು ಪರಮಾಣು ಬೀಜ - ಇವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ೞ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಮಾಣು ಬೀಜದ ಸುತ್ತ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಈ ಜೋಡಣೆಗಳು ಬದಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾದುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಯಾನುಗಳು ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ತಟಸ್ಥ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆಯಾಗಿ ಸೂಚಿಸದಿದ್ದರೆ ಈ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಪರಮಾಣುಗಳೆಂದೇ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರವು ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಅಣು ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ಪದಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಒಂದೇ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆದರೂ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪರಮಾಣು ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳು ಸೇರಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರಮಾಣು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣು ಬೀಜವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದನ್ನು ಪರಮಾಣು ಬೀಜ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ
ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ದಕ್ಷಿಣ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ,ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಇಂದ 190 ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಗಡಿ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೆ ಇದೆ. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಎಂಟನೇ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಜನ್ಮಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೌಮ್ಯ ಹವಾಮಾನ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.ಆಳವಾದ ನೀರಿನ ಬಂದರು, ವ್ಯಾಪಕ ಬೀಚ್ , ಅಮೇರಿಕಾದ ನೌಕಾಪಡೆಯ ಜೊತೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂಬಂಧವು , ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಇದೆ. 2012 ರಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1.322.553 ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕುಮೆಯಾ ಜನರಿಗೆ ಮನೆ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು. 1542 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೊ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಇಳಿದ ನಂತರ, ಜುವಾನ್ ಕ್ಯಾಬ್ರಿಲೋ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರದೇಶದ ಹಕ್ಕು. ಸ್ಪೇನ್ ಗೆ ಸೇರಿದು ಎಂದು ಮಾಡಿದ.1821ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಹೊಸ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಭಾಗವಾಯಿತು,ಮತ್ತು 1850 ರಲ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕನ್-ಅಮೆರಿಕನ್ ಯುದ್ಧ ನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಪ್ರವೇಶ ಕೆಳಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನ ಭಾಗವಾಯಿತು. ನಗರವು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕೌಂಟಿ ಪೀಠವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ - ಟಿಜುವಾನಾ ಮಹಾನಗರ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಎಂಜಿನ್ ಮಿಲಿಟರಿ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ. ಸಂಯೋಜಿತ ಯು.ಸಿ.ಎಸ್.ಡಿ  ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೆಂಟರ್ ಜೊತೆ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ( UCSD ) , ಉಪಸ್ಥಿತಿ , ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ: ಪ್ರದೇಶದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈಗ ಸ್ಯಾನ್ ಡೈಗ್ವಿಟೋ ಮತ್ತು ಲಾ ಜೊಲ್ಲ ಜನರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಮೆಯಾ ಜನರು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಯುರೋಪಿಯನ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮೂಲದ ಜುವಾನ್ ರೋಡ್ರಿಗ್ಸ್ ಕ್ಯಾಬ್ರಿಲೋ. ನವೆಂಬರ್ 1602 ರಲ್ಲಿ, ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಅನ್ನ್ನ್ನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಕರಾವಳಿಯ ನಕ್ಷೆ ಮಾಡಲು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು.. ನವೆಂಬರ್ 12, 1602 ರಂದು, ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಮೊದಲ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೇವೆ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಹಬ್ಬದ ದಿನ ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ: ಮೇ 1769 ರಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಡಿ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ನದಿಯ ಸಮೀಪ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕೋಟೆಯ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ, ಗ್ಯಾಸ್ಪರ್ ಡಿ, ತಂದೆ ಜುನಿಪೆರೋ ಸೆರ್ರಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 'ಮಿಷನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ'  ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. 1797 ರ ವೇಳೆಗೆ,ಮಿಷನ್ ಸುಮಾರು 1,400ಕ್ಕೂ ನಿಯಾಪೇಟ್ ಜೊತೆ, ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಿಷನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಿಷನ್ ಜಾಡು ​​ಕಾಮಿನೋ ರಿಯಲ್ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಧಾರ ಆಗಿತ್ತು. ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಇವೆ.
ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ: 1821 ರಲ್ಲಿ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಸ್ಪೇನ್ ನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಬೆಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿನ ಮಟ್ಟದ ಭೂಮಿ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಹಿಲ್ ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ರಮೇಣ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಮಿಷನ್ 1834 ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಸರ್ಕಾರ ಜಾತ್ಯತೀತಗೊಳಗಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಮಿಷನ್ ಭೂಮಿಗಳು ಶ್ರೀಮಂತ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯೋ ವಲಸಿಗರಿಗೆ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಪಟ್ಟಣದ 432 ನಿವಾಸಿಗಳು ಒಂದು ಪುಬ್ಲೊ ರೂಪಿಸಲು ಗವರ್ನರ್ ಅಹವಾಲು ಮಾಡಿದರು,ಮತ್ತು ಜುವಾನ್ ಮಾರಿಯಾ, ಪಿಯೊ ಪಿಕೋ ಸೋಲಿಸಿ, ಮೊದಲ ಪುರಸಭೆಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ 1830 ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸೋತು ಅದರ ಗಾತ್ರ ಅಂದಾಜು 100-150 ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಕುಸಿಯಿತು.ಏಕೆಂದರೆ 1838ರಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣದ 'ಪುಬ್ಲೊ' ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಪಟ್ಟಣದ ಬಿಯಾಂಡ್ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಭೂಮಿ ಅನುದಾನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಂಚೊಸ್ ಸಂಖ್ಯೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಾಧಾರಣ ಸ್ಥಳೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಹೆಚ್ಚೆ ಮಾಡಿತು. 1846 ರಲ್ಲಿ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನೌಕಾ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಕಳುಹಿಸಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆದರು,ಆದರೆ ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಅಲ್ಟಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯೋಸ್ ಜನಾಂಗ ಬಂದರು.
ಅಮೆರಿಕನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ: ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ರಾಜ್ಯವು 1850 ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಕೆಳಗೆ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋಗೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಸನ ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನಗರ ಎಂದು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.ಆರಂಭಿಕ ನಗರ ಚಾರ್ಟರ್ 1889 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದು ನಗರವು 1931ರ ಚಾರ್ಟರ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರೆಸಿಡಿಯೊ ಹಿಲ್ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು, ಈಗ 'ಓಲ್ಡ್ ಟೌನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೋ ರಾಜ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾರ್ಕ್' ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ .ನೀರಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಸಂಚಾರ ಮಾಡವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು 1850 ರಲ್ಲಿ, ವಿಲಿಯಂ ಹೀತ್ ಡೇವಿಸ್ ಬೆ ಶೊರ್ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಅದೆ "ಹೊಸ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ".ಆದರೆ ಅನೇಕ ದಶಕಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೆಲವೇ ಮನೆ, ಸೇತುಬಂಧ ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ಡಿಪೋ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 1860 ರಲ್ಲಿ, ಅಲೋಂಜೊ ಹಾರ್ಟನ್ ಅವರು ಬೇಸೈಡ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ "ಹೊಸ ಪಟ್ಟಣ" ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದರು, ಅದು ಡೌನ್ಟೌನ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಆಯಿತು.ಜನರು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನ್ಯೂ ಟೌನ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿತು ,ಏಕೆಂದರೆ ಹಡಗು ಅನುಕೂಲಕರ ಸ್ಯಾನ್ ಡೀಗೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಅದರ ಸ್ಥಳ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ನಗರದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ.ಬೀಚುಗಳು,ಬಾಲ್ಬೊವ ಪಾರ್ಕ್,ಬೆಲ್ಮಾಂಟ್ ಮನೋರಂಜನಾ ಪಾರ್ಕ್ ,ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯೆಗೊ ಮೃಗಾಲಯದ ಸಫಾರಿ ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸೀವರ್ಲ್ಡ್ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋದ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಹಾಗೂ ಮೆಕ್ಸಿಕನ್ ಹೆರಿಟೇಜ್ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ವಾರ್ಷಿಕ ಘಟನೆಗಳು 'ಕಾಮಿಕ್ ಕಾನ್',ರೈತರು ವಿಮಾ ಓಪನ್ ಗಾಲ್ಫ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿ, ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಪ್ರೈಡ್ , ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಬ್ಲಾಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ , ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸೀನ್ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವ.ವಾರ್ಷಿಕ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ 'ಬಿಯರ್ ವೀಕ್' ಭೇಟಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ "ಅಮೆರಿಕದ ಕ್ರಾಫ್ಟ್ ಬಿಯರ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ "ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿ. ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ 2012 ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು 32 ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಇವರಲ್ಲಿ ಅರ್ಧ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಉಳಿದರು ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ದಿನ ಸಂದರ್ಶಕರು.ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಮ 160,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕನ್ವೆನ್ಷನ್ ಸೆಂಟರ್  2009 ರಲ್ಲಿ 68 ಬೇರೆ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿತ್ತು,ಇದು  600,000ಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು.ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋ ಕ್ರೂಸ್ ಹಡಗು ಉದ್ಯಮ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಎರಡನೆ ಅತಿದೊಡ್ಡದು.
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಶ್ರುತಿ (ನಟಿ)
ಶ್ರುತಿ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೭೫) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಿತ್ರರಂಗದ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಧಾನ ನಟಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಹೋಗುವ ಕಲಾವಿದರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಪಾರ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಉಳಿಯುವವರು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಂತಹ ಸೀಮಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಪರಿಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ನಾಯಕನಟರುಗಳು ಹಲವು ದಶಕಗಳು ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಗ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವರು ಇತರ ಭಾಷೆಗಳ ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರನಟಿಯರು, ಇಲ್ಲವೇ ಕೆಲವೊಂದು ಪರಭಾಷಾ ನಟಿಯರು. ಇಂತಹವರ ನಡುವೆ ಇಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತವರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆ, ಲಕ್ಷಣವಾದ ಹುಡುಗಿ ಶ್ರುತಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಸುಮಾರು 120 ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ನೆಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಶ್ರುತಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು.
ಜೀವನ
ಶ್ರುತಿ ಅವರು ಜನಿಸಿದ್ದು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮, ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ. ಅವರದ್ದು ಕಲಾವಿದರ ಕುಟುಂಬ.
ಚಿತ್ರ ಜೀವನ
ವೀರ ಸಿಂಧೂರ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಮಗುವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿದ್ದ ಮಗು ಇವರು. ಕಲಾವಿದರ ಕುಟಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದ ಹುಡುಗಿ ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಕೆಲವೊಂದು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಪುಟ್ಟ ಒಂದೆರಡು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ ನಂತರ ೧೯೯೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ದ್ವಾರಕೀಶರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ‘ಶ್ರುತಿ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ‘ಹಾಡೊಂದ ಹಾಡುವೆನು ಹೃದಯ ರಾಗದಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದು ಆ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದರು. ಆ ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯಾದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸು.
ವೈವಿಧ್ಯತೆ
ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಏಕತಾನತೆಗಳ ಪಾತ್ರಗಳು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ದುಡಿಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಅನಿವಾರ್ಯ. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಅವರಿಗಿರುವ ಸೀಮಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಎಂದೇನಲ್ಲ. ಈ ಮಾತು ಶ್ರುತಿ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಅಶೋಕ್ ಪೈ ಅವರ ಕಥೆಯ ಆಧಾರಿತ ಸುರೇಶ ಹೆಬ್ಳೀಕರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ‘ಆಘಾತ’; ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಿರ್ದೇಶಕ ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ ಅವರಿಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟ ‘ಕಲ್ಕಿ’ ;   ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿದ ಸುಂದರ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇರುವ  ‘ವೀರಪ್ಪನಾಯ್ಕ’, ‘ಸೂರಪ್ಪ’;  ಕವಿತಾ ಲಂಕೇಶ್ ಅವರ  ‘ಅವ್ವ’,  ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ‘ಪುಟ್ಟಕ್ಕನ ಹೈವೇ’  ಮುಂತಾದವು ಶ್ರುತಿ ಅವರಿಗಿರುವ ಅಭಿನಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾರಿಹೇಳುತ್ತವೆ.
‘ರಾಮ, ಶ್ಯಾಮ, ಭಾಮ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಹಾಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸರಿ ಸಮಾನವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಲೀಲಾಜಾಲವಾಗಿ  ನಟಿಸಿದ್ದು  ಶ್ರುತಿ ಅವರ ನಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ತಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ‘ಗಟ್ಟಿಮೇಳ’ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಗೂ ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಬದುಕಿನ ಬಗ್ಗೆ
ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಹಲವಾರು ಗೊಂದಲಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರುತಿ ಅವರು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿವು. “ನಾನು ಯಶಸ್ಸು ಬಂದಾಗ ಹಿಗ್ಗಲಿಲ್ಲ, ಕಷ್ಟ ಬಂದಾಗ ಮೂಲೆ ಸೇರಲಿಲ್ಲ. ಕಷ್ಟ ಎಂಬುದು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಬದುಕಿನಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕರ್ತ್ಯವ್ಯಗಳೇನು ಉಂಟೋ ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತೇನೆ”.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಉದಯ ಮಾರ್ತಾಂಡ
ಉದಯ ಮಾರ್ತಾಂಡ(1383–1444)ಅಥವಾ ಚೇರ ಉದಯ ಮಾರ್ತಾಂಡ ವರ್ಮ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾದ ವೈನಾಡಿನಲ್ಲಿ 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ಚೇರಸಂತತಿಯ ದೊರೆ. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈತನಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಮತ್ಯಾರೂ ಆಳಿಲ್ಲ. ಈತ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿದ್ದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೆದ್ದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ. ವಳ್ಳಿಯೂರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಾಳೆಯಗಾರರು ದಂಗೆಯೆದ್ದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದರು. ಉದಯ ಮಾರ್ತಾಂಡ ತನ್ನ 28ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟ (1444).
ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಕೇರಳ
ಮೀನಾಕುಮಾರಿ
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ (ಆಗಸ್ಟ್ ೧, ೧೯೩೨ - ಮಾರ್ಚ್ ೩೧,೧೯೭೨) ಅವರ ಹೆಸರು ಅಜರಾಮರವಾದದ್ದು. ಪರಿಣೀತಾ, ಬೈಜು ಭಾವ್ರಾ, ಚಾರ ದಿಲ್ ಚಾರ ರಹೇನ್, ಸಾಹೀಬ್ ಬೀಬಿ ಔರ್ ಗುಲಾಮ್, ಫಾಕೀಜಾ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಅಮರರಾಗಿದ್ದಾರೆ..
ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಬದುಕು
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಆಲಿ ಭಕ್ಷ್ ಹಾಗೂ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದೆ ಇಕ್ಬಾಲ್ ಬೇಗಂ ದಂಪತಿಗಳ ಮೂರನೇ ಮಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದವರು ಮೀನಾಕುಮಾರಿ. ಅವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಆಗಸ್ಟ್ ೧, ೧೯೩೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ. ಅಂದ ಹಾಗೆ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಎಂಬುದು ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಇಟ್ಟ ಹೆಸರಲ್ಲ. ಮುಹಾಜಾಬೀನ್ ಬಾನು ಎಂಬ ಈ ಹುಡುಗಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗ ತನ್ನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರರಂಗವೆಂಬ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಅರಸಿಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭೀಕರ ಬಡತನದಲ್ಲಿದ್ದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಈ ಹುಡುಗಿ ಹುಟ್ಟಿದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಯ ಬಳಿ ವೈದ್ಯ ಶುಶ್ರೂಷೆ, ಮಗುವಿನ ಪಾಲನೆಗಳಿಗೂ ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲವಂತೆ. ಅಪ್ಪ ಆಲಿ ಭಕ್ಷ್ ಹೊಟ್ಟೆ ಪಾಡಿಗಾಗಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಿಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕು, ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಆಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯವನ್ನು ತನ್ನ ಕಷ್ಟಗಳ ಮಸುಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣದಾದ. ಏಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಈ ಹುಡುಗಿ ತನ್ನಂತೆಯೇ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅಲೆಯುವುದನ್ನು ವಿಧಿಸಿಬಿಟ್ಟ. ತನ್ನ ಆಶಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ತನ್ನೊಡಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಏಳು ವಯಸ್ಸಿನ ಪುಟ್ಟ ಬಾಲೆ ‘ಬೇಬಿ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ’ಯಾಗಿ  ‘ಫರ್ಜ್ ಹಿ ವತನ್’ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದಳು.
ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯ ದಿನಗಳು
೧೯೪೯ರ ವೀರ ಘಟೋತ್ಕಚ, ೧೯೫೦ರ ವರ್ಷದ ಶ್ರೀ ಗಣೇಶ್ ಮಹಿಮಾ, ೧೯೫೨ರ ವರ್ಷದ ಅಲ್ಲಾವುದ್ಧೀನ್ ಅದ್ಭುತ ದೀಪ ಮುಂತಾದವು ಮೀನಾಕುಮಾರಿಯವರ ಪ್ರೌಢ ವಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು. ೧೯೫೨ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ‘ಬೈಜುಭಾವ್ರ’ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಅವರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು.
ಮುಂದೆ ಕಣ್ಣೀರು ಹರಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಅವರ ಅಭಿನಯ ‘ಪರಿಣೀತ’, ‘ದೇರಾ’, ‘ಏಕ್ ಹಿ ರಾಸ್ತಾ’, ‘ಶಾರದಾ’, ‘ದಿಲ್ ಅಪನಾ ಔರ್ ಪ್ರೀತ್ ಪರಾಹೀ’ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದವು. ‘ಅಝಾದ್', ‘ಮಿಸ್ ಮೇರಿ', ‘ಶರ್ತ್', ‘ಕೋಹಿನೂರ್' ಮುಂತಾದವು ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವು.
ಗುರುದತ್ ಅವರ ‘ಸಾಹೀಬ್ ಬೀಬಿ ಔರ್ ಗುಲಾಂ'(೧೯೬೨) ಚಿತ್ರದ ಚೋಟಿ ಬಾಹು ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೀನಾ ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ಸಿನಿಮಾ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿಯೂ ಅಪಾರ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು. ಈ ಪಾತ್ರಾಭಿನಯ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಅವರ ಬದುಕಿನ ತದ್ರೂಪಿನಂತಿದೆ ಎಂಬ ಮಾತೂ ಇದೆ.
‘ಸಾಹೀಬ್ ಬೀಬಿ ಔರ್ ಗುಲಾಂ’ ಚಿತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಿಂದ ಮುಂದಿನ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನಾಕುಮಾರಿ  ಅವರ ಯಶಸ್ಸು ತುತ್ತತುದಿಯವರೆಗೆ ಏರಿತ್ತು. ‘ದಿಲ್ ಏಕ್ ಮಂದಿರ್', ‘ಕಾಜಲ್', ‘ಪೂಲ್ ಔರ್ ಪತ್ತರ್' ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತಗೊಂಡಿದ್ದವು.
೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಮೀನಾ ಕುಮಾರಿ ಖ್ಯಾತ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಿರ್ದೇಶಕ, ವಿವಾಹಿತ ಕಮಲ್ ಅಮ್ರೋಹಿ ಅವರನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದರು. ಮದುವೆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಮೀನಾ ಕುಮಾರಿ   ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಹೊರಟರು. ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ‘ದೀರಾ' ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಅದು ಅವರಿಬ್ಬರ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಮತ್ತೊಂದು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಮುಹೂರ್ತ ನಡೆಯಿತು. ಅದುವೇ ‘ಪಕೀಜಾ'. ಆದರೆ ಅದು ಪರದೆಗೆ ಬರಲು ಮುಂದಿನ ೧೪ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಕಷ್ಟದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು
ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಅವರ ಪ್ರೇಮದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಸೋಲು ೧೯೬೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಚೇದನದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತ್ತು. ಚಿತ್ರರಂಗದ ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲೂ ಸೋಲು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನಾಕುಮಾರಿಯವರು ಕುಡಿತಕ್ಕೆ ಶರಣಾದರಂತೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೀಡಾದ ಅವರನ್ನು ದೇಶ ವಿದೇಶದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಗುಣಪಡಿಸಲು ವಿಫಲವಾದವು.
೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ‘ಪಕೀಜಾ' ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಾಗ ಕುಂಟುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೭೨ರ ದಿನ ಮೀನಾ ಕುಮಾರಿ ತಮ್ಮ ನಲವತ್ತರ ಹರಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದರು. ಇದಕ್ಕೇ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಸಿದ ‘ಪಕೀಜಾ’ ಚಿತ್ರ ಅದ್ಧೂರಿಯ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ  ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಹುಟ್ಟುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೆ ತಂದಿದ್ದ ಬಡತನ ಮೀನಾಕುಮಾರಿಯವರನ್ನು ಸಾವಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಜೊತೆಗೂಡಿತ್ತು. ದುರಂತದ ಚಿತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುವಷ್ಟು ದುರಂತದ ಬದುಕುಗಳು ಯಶಸ್ಸಿನ ಹಾದಿ ಹಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಬಣ್ಣದ ಲೋಕವೆಂಬ ಚಿತ್ರರಂಗ ತನ್ನ ಒಡಲಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದುರಂತಗಳನ್ನು ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವೋ ಎಂಬಂತದ್ದು ಮೀನಾಕುಮಾರಿ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿ, ತನ್ನೊಳಗಿನಲ್ಲಿ ದುಃಖವನ್ನು ಗುಪ್ತಗಾಮಿನಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾನವಜೀವಿಯೊಬ್ಬರ ನಿಜ ಬದುಕಿನ ಯಾತ್ರೆ.
ಕವಯತ್ರಿ
ಮೀನಕುಮಾರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಅನೇಕ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ವರ್ಗ:೧೯೩೨ ವರ್ಗ:೧೯೭೨
ದ್ರವೀಕೃತ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್‌ ಅನಿಲ(ಎಲ್‌ಪಿಜಿ),
ಖರೀದಿಸಲಾದ ಹಾಗೂ ಮಾರಲಾದ LPG ವೈವಿಧ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೊಪೇನ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬ್ಯೂಟೇನ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಅಥವಾ, ಇನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಪ್ರೊಪೇನ್‌ C3H8 (60%) ಹಾಗೂ ಬ್ಯೂಟೇನ್‌ C4H10 (40%) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಋತುವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, – ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೊಪೇನ್‌ ಹಾಗೂ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬ್ಯೂಟೇನ್ ಇರುತ್ತದೆ.
ಈ ಮಿಶ್ರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಪಿಲೀನ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯೂಟಲೀನ್‌ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇಥೇನ್‌ಧಿಯಾಲ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರಬಲ ವಾಸನೆ ಸೂಸುವ ಅನಿಲವನ್ನು ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅನಿಲ ಸೋರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದು ಬಹಳ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. EN 589 ಎಂಬುದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಥಿಯೋಫೀನ್‌ ಅಥವಾ ಅಮೈಲ್‌ ಮರ್ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್‌ ಸಹ ಅನುಮೋದಿತ ವಾಸನೆಯ ಅನಿಲಗಳಾಗಿವೆ.
LPG ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗಿರುವ, ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲ ಹೊರಸೂಸುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ kWhಗೆ, ಇದು ತೈಲಕ್ಕಿಂತ 19% ಕಡಿಮೆ CO2 ಇದ್ದಿಲಿಗಿಂತಲೂ 30% ಹಾಗೂ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ವಿತರಿತವಾಗುವ ಇದ್ದಿಲು ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ತಿಗಿಂತಲೂ 50%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಹೊರಸೂಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಶೇಖರಣೆ
ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಮ್‌ ಅಥವಾ 'ತೇವದ' ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಮೂಲಕ LPGಯನ್ನು ಸಂಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಚ್ಚಾ ತೈಲವನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಹೊರಬರುವ ತೈಲ ಅಥವಾ ಅನಿಲ ಹರಿವುಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, 1910ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ವಾಲ್ಟರ್‌ ಸ್ನೆಲಿಂಗ್‌ LPGಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರು. ವಾಣಿಜ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಆಗಮಿಸಿದ್ದು 1912ರಲ್ಲಿ. LPG ಅನಿಲವು ಬಳಸಲಾದ ಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3%ರಷ್ಟು ಪ್ರಸಕ್ತ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಮಸಿಯಿಲ್ಲದೆ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ (ಸಲ್ಫರ್‌) ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನೆಲದ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಅಪಾಯಗಳು ಎದುರಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 42.5 MJ/kgರಷ್ಟು ಇಂಧನದ ಶಾಖ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಡೀಸೆಲ್‌ ಹಾಗೂ 43.5 MJ/kgರಷ್ಟು ಶಾಖ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರೀಮಿಯಮ್‌‌ ಗ್ರೇಡ್‌ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ (ಗ್ಯಾಸೊಲೀನ್‌)ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, LPG ಅನಿಲವು 46.1 MJ/kgರಷ್ಟು ಇಂಧನದ ಶಾಖಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಕ್ಯಾಲೊರಿಫಿಕ್‌ ವ್ಯಾಲ್ಯೂ)ವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ,ಇದು ಪ್ರತಿ ಘನ ಅಳತೆ ಏಕಮಾನಕ್ಕೆ 26 MJ/l ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದ್ದು,ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ.
ಬೃಹದಾಕಾರದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ LPGಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಲ್ಲಿ ನೆಲದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಳಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಅನಿಲದ ಸಿಲಿಂಡರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.
ವಾಹನ ಇಂಧನ
LPG ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್‌ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿ ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ತತ್‌ಸಮಾನ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಗಳು LPG ಮೇಲೆ ವಿಧಿಸುವ ತೆರಿಗೆಯು ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್‌ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ ಅಥವಾ ಡೀಸೆಲ್‌ಗಿಂತಲೂ LPGಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಗೆ ಸರಿದೂಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೋಪೇನ್‌ ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಮೋಟಾರ್ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಇಸವಿ 2008ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ಅಂದಾಜುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 13 ದಶಲಕ್ಷ ವಾಹನಗಳು ಪ್ರೊಪೇನ್‌ ಅನಿಲದಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗುತ್ತಲಿವೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಸುಮಾರು 20 ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ (ಏಳು ಶತಕೋಟಿ US ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು) ಹೆಚ್ಚು ವಾಹನ ಇಂಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಶೈತ್ಯೀಕರಣ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅನಿಲ ಹೀರಿಕೆಯ ಶೀತಕಯಂತ್ರದ ಮೂಲಕ ಆಫ್-ದಿ-ಗ್ರಿಡ್‌ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ನೀಡಲು LPG ಬಹಳ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಶುದ್ಧ, ಶುಷ್ಕ "ಐಸೋಪ್ರೋಪೇನ್‌" (ರಿಫ್ರಿಜರೆಂಟ್‌ ಶೈತ್ಯಕಾರಿ ಡೆಸಿಗ್ನೇಟರ್‌ R-290a ) ಹಾಗೂ ಐಸೋಬ್ಯೂಟೇನ್‌ (R-600a) ಮಿಶ್ರಣಗಳು ನಗಣ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಒಜೋನ್‌ ಬರಿದುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸ್ಥಿರ ಶೈತ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, R-12, R-22, R-134a ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕ್ಲೋರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್‌ ಅಥವಾ ಹೈಡ್ರೋಫ್ಲೋರೋಕಾರ್ಬನ್‌ ಶೈತ್ಯಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಮೋಟಾರ್‌ ವಾಹನಗಳ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬದಲಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ದಹ್ಯವಲ್ಲದ ಶೀತಕ ಹೊರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಉರಿಯುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಬೆಂಕಿ ಅಥವಾ ಸ್ಫೋಟದ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಪಾಯ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಡುಗೆ
ಇಸವಿ 2001ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ 17.5%ರಷ್ಟು, ಅಥವಾ 33.6 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ LPGಯನ್ನು ಅಡುಗೆ ಇಂಧನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇಂತಹ ಗ್ರಹಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ 76.64%ರಷ್ಟು ಗೃಹಗಳು ಭಾರತದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು. ಹಾಗಾಗಿ, ಭಾರತೀಯ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆ 48%ರಷ್ಟು LPG ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರತದ ಗ್ರಾಮಾಂತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 5.7%ರಷ್ಟು ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ LPG ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರವು LPGಗೆ ಸಹಾಯಧನ ಒದಗಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ LPG ದರಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ನಗರಗಳ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನತೆಯ ಮತಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ.
LPG ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ದೇಶದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಇಂಧನವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಷರಶಃ ಎಲ್ಲಾ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಅನುದಾನ('ವೇಲ್‌ ಗ್ಯಾಸ್‌')ವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ LPG ಪಡೆಯಲೆಂದೇ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ (ಮೀಥೇನ್‌) (38 MJ/m3, 10.6 kWh/m3ಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ)ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, LPG ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (94 MJ/m3, 26.1kWh/m³ಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ) ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಬದಲಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ LPG ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉರಿ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಉರಿಯುವಿಕೆಯ ಸ್ವಭಾವಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲು, LPGಯನ್ನು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ, ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲವನ್ನು (SNG) ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. LPG/ಗಾಳಿ ಮಿಶ್ರಣ ಅನುಪಾತಗಳು ಸರಾಸರಿ 60/40ಕ್ಕಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, LPGಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಇದರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟು. ಮಿಶ್ರಣದ ವೊಬ್‌ ಸೂಚ್ಯಂಕವ‌ನ್ನು ಗಣಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ, ಮಿಶ್ರಣದ ಅನುಪಾತಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇ ಸಮನಾದ ವೊಬ್‌ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಹೊಂದಿರುವ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಸೇನಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಬಳಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ LPG-ಆಧಾರಿತ SNGಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ತಮ್ಮ ವಿತರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಸಲಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲದ ಕೊರತೆ ನೀಗಿಸಲು, ಹಲವು 'ಗೃಹೋಪಯೋಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು' LPG ಪೀಕ್‌ ಷೇವಿಂಗ್‌(ಗರಿಷ್ಠ ಬೇಡಿಕೆಯಿದ್ದಾಗ ನಡೆಸುವ)ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. LPG-SNG ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಅನಿಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಕೆಗೆ ತರುವಾಗ ಕೂಡ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅನಿಲ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮುಂಚೆ ವಿತರಣೆ ಸೌಲಭ್ಯ ಸಿದ್ಧವಿದ್ದಾಗ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಚೀನಾ ದೇಶಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ದೇಶಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸದ್ಯದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮುಂಚೆ ಗ್ರಾಹಕರ ನೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು LPG-SNG ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.