cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶೊರಪುರದ ವಿಶೇಷತೆ
ಶೊರಪುರ ಶ್ರೀ ವೇಣುಗೋಪ್ಲಾ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ತಿರುಪತಿಯ ತಿರುಮಲ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸುರ್ಪುರ್ನ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ತಿರುಮಲ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1703 ರಿಂದ ಬಡಾರ್ (ಬುಡಕಟ್ಟು) ರಾಜ್ಯವು ಗುಲಾಬಿ ಮತ್ತು 1858 ರವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿತು, ಕೊನೆಯ ರಾಜ ನಲ್ವಡಿ ವೆಂಕಟಪ್ಪ ನಾಯಕ. ಬೋನಾಲ್ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವು ಶೋರಾಪುರ್ನಿಂದ 10 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿಯಾಗಿದೆ. ಶೊರಾಪುರ ಕಾಟನ್, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕರು ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೊರಪುರ ತಾಲೂಕು ಯಾದಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ
ಸೂಳೆ ಸಂಕವ್ವ
ಕಾಯಕ ನಿಷ್ಠೆ
ಮನುಷ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ಜೀವಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಅವಮಾನಕರ. ವೇಶ್ಯಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೀಳಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದೆಂದು ಬಸವಣ್ಣನವರೆ ಒಂದೆಡೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿ ವೃತ್ತಿಗೂ ಅದರದೇ ಆದ ಗೌರವ, ಮಾನ್ಯತೆ, ಕುರುಹುಗಳಿವೆಯೆಂದು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ಮುಚ್ಚು ಮರೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಭಿಡೆಯಿಂದ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಈ ಬಗೆಯ ದಿಟ್ಟತನದಿಂದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೂ ಪಾತ್ರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈಕೆಯ ಒಂದು ವಚನ ಮಾತ್ರ ದೊರೆತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮೀಕವಾಗಿ ನೋಡಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಅಸಹ್ಯವೂ ಬಹುಶಃ ಕಾಣಲಾರದು. ಇವಳ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ದಿಟ್ಟ ನಿಲುವು, ಅಚಲ ಎದೆಗಾರಿಕೆ, ಕಾಯಕ ನಿಷ್ಠೆಯಿದೆ. ಈಕೆಯ ವಚನಗಳ ಅಂಕಿತ "ನಿರ್ಲಜ್ಜೇಶ್ವರಾ".
"ಒತ್ತೆಯ ಹಿಡಿದು ಮುತ್ತೊತ್ತೆಯ ಹಿಡಿಯೆ ಹಿಡಿದೆಡೆ ಬತ್ತಲೆ ನಿಲಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುವರಯ್ಯಾ ವ್ರತಹೀನನರಿದು ಬೆರೆದಡೆ ಕಾದ ಕತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಕಿವಿ ಮೂಗ ಕೊಯ್ವರಯ್ಯಾ ಒಲ್ಲೆನೊಲ್ಲೆ ಬಲ್ಲೆನಾಗಿ ನಿಮ್ಮಾಣೆ ನಿರ್ಲಜ್ಜೇಶ್ವರಾ"
ವರ್ಗ:ವಚನಕಾರರು ವರ್ಗ:ವಚನಸಂಚಯ ಯೋಜನೆ
ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ
thumb|right|250px|'ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'
ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿನ (ಈಗಿನ|ಮುಂಬಯಿ) ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ’ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ,’ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ೧೯೫೮ ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಬೊಂಬಾಯಿನ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿ. ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದವರು, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕಟ್ಟಡ-ತಜ್ಞ,ಕ್ಲಾಡ್ ಬೆಟ್ಲಿ,ಯೆಂಬುವರು. ಇದು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಆಸ್ಪತ್ರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಹಲವಾರು ಹೆಸರಾಂತ ನಟರ ಪತ್ನಿಯರು ಹಾಗೂ ನಟಿಯರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜನ್ಮಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 'ಕರಿಶ್ಮಾ ಕಪೂರ್'ನ ಮಗ, 'ಕಿಯಾನ್ ರಾಜ್ ಕಪೂರ್' ಸನ್, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದು ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲೇ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಾಲಿವುಡ್ ನ ಬೇಡಿಕೆಯ-ನಟಿ 'ಸೋನಾಲಿ ಬೇಂದ್ರೆ'ಯ ಮಗ 'ರನ್ವೀರ್, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದಾನೆ.
'ಸುಸಜ್ಜಿತ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'
೧೭೩ ಹಾಸಿಗೆಗಳ ಸುಸಜ್ಜಿತ 'ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ, 'ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ರೋಗ-ತಪಾಸಣೆಯ ಯಂತ್ರ ಸಾಮಗ್ರಿ'ಗಳಿವೆ. ಸಕ್ಷಮ ತರಪೇತಿತ ವೈದ್ಯರ, ದಾದಿಯರ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಿತ ಕೆಳವಲಯದ ಸಹಾಯಕ-ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗವಿದೆ. ಈ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಹೆಸರು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯೆಂದರೆ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ, 'ಶ್ರೀ. ಅತಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಜ್ಪಾಯಿ' ರವರ 'ಮೊಣಕಾಲ್ಚಿಪ್ಪಿನ ಶಸ್ತ್ರ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ,' ನಡೆದದ್ದು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯದಲ್ಲಿಯೇ.
'ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'ಗೆ ತಲುಪಲು ವಾಹನ ಸಂಚಾರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
'ಬ್ರೀಚ್ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ' ದಕ್ಷಿಣ ಮುಂಬಯಿನ ಹೆಸರಾಂತ 'ಭುಲಾಭಾಯಿದೇಸಾಯ್ ಮಾರ್ಗ', ಮತ್ತು 'ಪೆದ್ದರ್ ರಸ್ತೆ'ಯ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಬಸ್ಸು, ರೈಲು, ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಂದು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ 'ಪಶ್ಚಿಮರೈಲ್ವೆಯ ಗ್ರಾಂಟ್ ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ'ವಿದೆ. ಹುಡುಗಿಯರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಸೋಫಿಯಾ ಕಾಲೇಜ್' ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ೩೭, ೩೯,೬೩, ೮೧, ೧೩೩, ೧೫೧ ೨೮, ೩೨, ೩೩, ೫೭, ೮೩, ೮೪ ಲಿಮಿಟೆಡ್,೮೬, ೮೮, ೯೩
ಹೊರಸಂಪರ್ಕ
‍^ http://news.bbc.co.uk/1/low/world/south_asia/963811.stm
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ
ಆ ದಿನಗಳು
ಕಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ
೧೯೮೬ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿನ ನೈಜ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಬರೆದಿರುವ ದಾದಾಗಿರಿಯ ದಿನಗಳು ಪುಸ್ತಕದ ಕಥೆಯ ಮೇಲೆ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 400px
ಕಥೆ
ಚೇತನ್ ಒಬ್ಬ ಸಭ್ಯ ಯುವಕ. ತನಗಿ೦ತ ಕೆಲವು ತಿ೦ಗಳುಗಳಷ್ಟು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡವಳಾದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ತ೦ದೆ ಒಬ್ಬ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನ್. ತ೦ದೆಗೆ ತನ್ನ ಮಗ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಕ೦ಡರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾರಣ ಆಕೆಯ ವಯಸ್ಸು ಹಾಗು ಅ೦ತಸ್ತು. ಆದರೂ ಸಹ ಚೇತನ್ ತನ್ನ ತ೦ದೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಇಚ್ಚೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಸಹಿಸದ ಚೇತನ್ ನ ತ೦ದೆ ಕೋತ್ವಾಲ್ ರಾಮಚ೦ದ್ರನಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿರುವ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ೦ತೆ ಸುಫಾರಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಕೋತ್ವಾಲ್ ನನ್ನ್ ಕೊಲೆಮಾಡಿ ವಿವಾಹ ಆಗುತ್ತದೆ
ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ
ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣತಾಲೂಕಿನ ತೊಂಡನೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆ. ಸುಮಾರು ೨೧೫೦ ಎಕರೆಯಷ್ಟು ಜಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿರುವ, ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ಬೆಟ್ಟ-ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿರುವ ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದೆ ಒಂದು ಆನಂದ. ಈ ಕೆರೆಯು ಯದುಗಿರಿ ಬೆಟ್ಟದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ತೊಣ್ಣೂರು ಕೆರೆಯು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವೈಷ್ಣವ ಸಂತರಾದ ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಚಾರ್ಯ ಅವರ ಆಶಯದಂತೆ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು.
ಇದು ಒಂದು ವಾರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಜಾಗ. ಹಾಗು ಮೇಲುಕೋಟೆಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಇದೆ.ದೊಡ್ಡ ತೆಂಗಿನಕಲ್ಲು ಬೆಟ್ಟವು ಸಹ ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
ಕೆರೆಯ ಸುತ್ತ ಮುತ್ತ ವೆಂಕಟರಮಣ, ನಂಬಿ ನಾರಾಯಣ, ಪಾರ್ಥಸಾರಥಿ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ, ಯೋಗನರಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಮಾನುಜಚಾರ್ಯರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕುಂತಿ ಬೆಟ್ಟವು ಇಲ್ಲಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಕೆರೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಪಾಂಡವಪುರದಿಂದ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ, ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೧೩೦ಕಿ.ಮೀ, ಮೇಲುಕೋಟೆಯಿಂದ ೨೫ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ೩೦ ಕಿ.ಮೀ ದೂರ. ಈ ಕೆರೆ ೨೧೫೦ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಜಲಾಶಯಗಳು
ಕುಂಭಕರ್ಣ
ಕುಂಭಕರ್ಣನು ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಪಾತ್ರ. ಈತ ರಾವಣನ ತಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಭಾರಿ ಪರಾಕ್ರಮಿ. ಇವನು ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮಲಗಿರುತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ೬ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಊಟ ಮಾಡತಿದ್ದ.
ಬ್ರಹ್ಮ ಮಾನಸ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಪುಲಸ್ತ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವಿಶ್ರಾವಸು ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದನು. ಇವನು ಮಹಾ ತಪಸ್ವಿ. ಇವನಿಗೆ ಕೈಕಸಿ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯಿದ್ದಳು. ಇವಳ ಮಕ್ಕಳೇ ರಾವಣ, ಕುಂಭಕರ್ಣ, ಶೂರ್ಪನಖೀ, ಹಾಗೂ ವಿಭೀಷಣ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಮಾಯಣದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಆರ್. ಇಂದಿರಾ
ರಾಮರಾವ್ ಇಂದಿರಾ (ಜನನ ೨೨ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೫೨ ಮೈಸೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ) ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞೆ. ೪೨ ವರ್ಷಗಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕೇಂದ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಅಧ್ಯಯನ ಕೇಂದ್ರದ ಗೌರವ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಮುಂತಾದ ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನ
ಇಂದಿರಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೪ ರಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಜನ-ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದರು. ಅರಣ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಬಾಲಕಿಯರ ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಂಕಣಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು ಥೀಮ್ಸ್ ಇನ್ ಸೋಶಿಯೊಲಾಜಿ ಆಫ್ ಎಜುಕೇಶನ್ (ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು) ಮತ್ತು ಜೆಂಡರ್ ಆಂಡ್ ಸೊಸೈಟಿ ಇನ್ ಇಂಡಿಯ (ಎರಡು ಸಂಪುಟಗಳು). ಹಾಗೂ ಸ್ತ್ರೀವಾದ, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳು ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಅನೇಕ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು
ಅವರು ಸಮೃದ್ಧಿ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸದಸ್ಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ಎನ್ಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾಗಳು, ನಿಘಂಟುಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು, ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿರಾ ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಂಥೋನಿ ಗಿಡ್ಡೆನ್ಸ್ ಅವರ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸುವ ತಂಡದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಜೊತೆಗೆ ಅನುವಾದ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೧೪ ಮತ್ತು ೨೦೧೫ ರ ನಡುವೆ ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೊಸೈಟಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಸಂಘದ ಗೌರವಾಧ್ಯಕ್ಷರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸಕಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಸಕಲೇಶಪುರ
ಸಕಲೇಶಪುರ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ 1.5 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಕಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಕಲೇಶಪುರ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಕಲೇಶಪುರದಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯ ಹೇಮಾವತಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿದೆ, ಸಕಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ. 11 ನೇ ಮತ್ತು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಸಕಲೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿದ ಸಮಯದ ಒಂದು ಮಹಾನ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ.ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ.
ಪಟ್ಟಣದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವನ ದೈವದ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದು ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಕಳ್ಳತನ
thumb|Paul-Charles Chocarne-Moreau, The Cunning Thief, 1931 ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕಳ್ಳತನ ಎಂದರೆ ಹಕ್ಕುಳ್ಳ ಮಾಲೀಕನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವತ್ತು ಅಥವಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅನುಮತಿ ಅಥವಾ ಸಮ್ಮತಿಯಿಲ್ಲದೇ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು. ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕನ್ನಗಳವು, ಹಣ ಲಪಟಾಯಿಸುವುದು, ಅಪಹಾರ, ಲೂಟಿ, ದರೋಡೆ, ಅಂಗಡಿ ಕಳ್ಳತನ, ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಕಳ್ಳತನ ಮತ್ತು ವಂಚನೆಯಂತಹ (ಸುಳ್ಳು ಸೋಗುಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಹಣ ಪಡೆಯುವುದು) ಆಸ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಕೆಲವು ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪದ ಪದವಾಗಿ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ಅಪಹಾರದ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇತರ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನವು ಅಪಹಾರದ ಬದಲಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಕಳ್ಳತನದ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವವನು ಅಥವಾ ಕಳ್ಳತನವನ್ನು ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವವನನ್ನು ಕಳ್ಳ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ ನು ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ತಪ್ಪಾಗಿ ತನ್ನ ಶಿರೋವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ಗ ನ ಶಿರೋವಸ್ತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅವನು ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಗ ನಿಂದ ಆ ಸ್ವತ್ತಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ, ಆದರೆ ಅದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಆಗಿರುವುದರಿಂದ ಕ ನು ಅಪರಾದೋದ್ದೇಶದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿಲ್ಲ (ಅಂದರೆ, ಕ ನು ತಾನು ಮಾಲೀಕನೆಂದು ನಂಬಿರುವುದರಿಂದ, ಅವನು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕನಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅದರ ಮಾಲೀಕನಿಂದ ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲ), ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವನು ಮನೆಗೆ ಹೋದಮೇಲೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಶಿರೋವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಗ ಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಕ ನು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರೆ ಅವಳು ಶಿರೋವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕದ್ದಂತಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧಗಳು
ಕೆ.ಎಂ. ಚೈತನ್ಯ
'''ಕೆ.ಎಂ. ಚೈತನ್ಯ'''.
ಚೈತನ್ಯ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿ ಕೆ. ಮರುಳಸಿದ್ದಪ್ಪನವರ ಮಗ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಬಿ.ಬಿ.ಸಿ ವಾಹಿನಿಗಾಗಿ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ-ಈಟಿವಿ ಗಾಗಿ ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವರ ಕುಸುಮಬಾಲೆ, ಶಾಂತಿನಾಥ ದೇಸಾಯಿಯರ ಓಂ ಣಮೋ, ಒಂದಾನೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮುಗಿಲು ಮುಂತಾದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾನೂರು ಸುಬ್ಬಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡತಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ, ಗಿರೀಶ ಕಾರ್ನಾಡರ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಚೈತನ್ಯ, ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್ರ ಆ ದಿನಗಳು ಕಥೆಯನ್ನು ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ಒಡಕಲು ಬಿಂಬ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೇಶೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ
ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸರಕುಗಳ ಮಾರಾಟ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿದೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಈ ರೀತಿಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರೆ. ನಿಜವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಯಾರಕರು ಮತ್ತು ಸಗಟು ಅವರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ, ಬೈಪಾಸ್ ಸರಕುಗಳ ಚಿಲ್ಲರೆ ವಿತರಣೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಇರಬಹುದು.
ಒಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ದೇಶೀಯ ವ್ಯಾಪಾರವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಇದು ದೇಶದೊಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ವಿನಿಮಯ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು. ಈ ಮೂಲಕ ಇದು ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಇದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಂಶಗಳು ಬಲ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಉದ್ಯೋಗ ದರ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವಿವಿಧ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಇದು ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಲಭ್ಯತೆ ಖಾತರಿ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಸಹಾಯ.
ಇದು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸುಲಭ ಅಲ್ಲ ಮತ್ತೊಂದು ದೇಶದ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣ ದೇಶದ ಹೊರಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು, ಆಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರಲು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಸಗಟು ವ್ಯಾಪಾರ
ಸಗಟು ದೇಶೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕೆಲಸ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಸಹ ಹೇಳಬಹುದು ದೇಶೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬೆನ್ನೆಲುಬಾಗಿ ಎಂದು. ಒಂದು ಸಗಟು ಒಂದು ನೇರವಾಗಿ ತಯಾರಕರು ಸಂಪರ್ಕ ಆದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಪರೋಕ್ಷ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಸಗಟು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯಂತ್ರಗಳು, ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮ, ಲೇಖನ. ಒಂದು ಸಗಟು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಸಹ ಪ್ಯಾಕೇಜಿಂಗ್, ಜಾಹೀರಾತು, ಶ್ರೇಯಾಂಕ, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಆಗಿ. ಅವರು ಶೇಖರಣಾ ಬಗ್ಗೆ ತೊಂದರೆ ರಿಂದ ತಯಾರಕರು ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ ತಮ್ಮ ಹೋಗಿ ಬೀಳುಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ತಯಾರಕರು ಲಾಭ ಇದು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪಾವತಿ ನೀಡಿ. ಅವರು ಶೇಖರಣಾ ಜಾಗದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ ರಿಂದ ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಿಂದೆಗೆತ ಇದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ. ಅವರು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಲ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಚಿಲ್ಲರೆ ವ್ಯಾಪಾರ
ಒಂದು ಚಿಲ್ಲರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನದ ಅಂತಿಮ ಮಾರಾಟಗಾರ. ಇದು ತನ್ನ ಖರೀದಿಗಳನ್ನು ಸಗಟು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಿಲ್ಲರೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವರು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿವಿಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಬಹುದು ಅಂದರೆ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಎಂದು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಗದು ರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮಾಡಿದ ಖರೀದಿ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಗಟು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಮಾರಾಟದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಆರ್ಥಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ
"'ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ"', ಮುಂಬಯಿನ ಒಂದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ವರ್ಣಚಿತ್ರ, ಕಲಾಕಾರರ, ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾವಿದರ, ಕಲಾರಸಿಕರ, ಹಾಗೂ  ಪ್ರತಿಭಾವಂತ, ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿರುವ, ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ, ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ, ಸಜಾವಟ್ಟಾಗಿರುವ, ಈಗಾಗಲೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದ ಕಲಾನಿಪುಣರಿಗೆ, ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಕಲಾ-ರಸಿಕರಿಗೆ, ತೋರಿಸಬಯಸುವವರಿಗೆ, "ಕಲಾಕ್ಯಾನ್ ವಾಸ್," ನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವರಿಗೆ, "ಕಲಾಕಾಶಿ" ಎಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದೆ.
೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆ
ಇಂತಹ, " ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ-ಕಲಾಪ್ರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ ", ದ ಕಲ್ಪನೆ, ಬಂದಿದ್ದು, ಕನ್ನಡದಕಲಾವಿದ 'ಕೆ. ಕೆ. ಹೆಬ್ಬಾರ್‌', ಹಾಗೂ, ಪ್ರಖಾತ ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದ, 'ಹೋಮಿ ಜಹಂಗೀರ್ ಭಾಬಾ,'ರವರ ಆಸೆಯ ಕರೆಯಮೇರೆಗೆ 'ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ' ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. 'ಸರ್. ಕವಾಸ್ ಜಿ ಜೆಹಾಂಗೀರ್,' ರವರ ಉದಾರ ಕಲಾಪೋಷಣೆಯ ಸಹಕಾರದಿಂದ, ೧೯೫೨ ರಲ್ಲಿ ಇದು ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲಾಮಂದಿರದ ನಿರ್ವಾಹಕರು, " ಬಾಂಬೆ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ,' ಯವರು. 'ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಪ್ರದರ್ಶನಾಲಯ,' ದ ಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು 'ಸರ್ ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ,' ರವರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 'ಕಾಲಾಘೋಡ,'  ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಈ  "ಕಲಾ-ಪ್ರದರ್ಶನ ತಾಣ" ದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕಲೆಯ ಪರಿಚಯಮಾಡಿಸುವ ಆಸೆಯಿಂದ ಬಂದವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ"ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್,ಮುಂಬಯಿ" ಇದೆ. "ಜೆಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ" ಮತ್ತು ೪  'ಎಕ್ಸಿಬಿಶನ್ ಹಾಲ್, ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ಭಾರಿ ಕಲೆಯ ಪೋಶಕ ಸಂಸ್ಥೆ,ಯಾದ ಇಲ್ಲಿ 'ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಂಪರೆ'ಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕಾಲಾಘೋಡಾ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್
30, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1998, ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ 'ಕಾಲಾಘೋಡಾ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್' ನವರು ಆಯೋಜಿಸುವ 'ಕಾಲಾಘೋಡಾ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್' ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಗಿದೆ. 'ಜಹಾಂಗೀರ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ', ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಮುಂಬಯಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲಾರಾಧಕರಿಗೆ ಇದು ಒಳ್ಳೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
'ಸಮೋವರ್ ಉಪಹಾರ ಗೃಹ'
'ಸಮೋವರ್,' ಎಂಬ ಅತಿ-ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ, ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟು, ಹಾಗೂ ಕಲಾವಂತರಿಗೆ, ಕುಳಿತು ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲಹೊಂದಿದ ಮೆಚ್ಚಿನ 'ಕೆಫೆ,' ಇದೆ. ' ೧೯೭೦ ರ ದಶಕದ,'ಸಮಾಜವಾದ,' ದ  ಹೆಜ್ಜೆಯ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ನಾವು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅತ್ಯಂತ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದರು ಉಪಹಾರ ಗೃಹದಲ್ಲಿ ಚಹಾಸೇವಿಸಲು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ, ಕಲಾರಾಧಕರೆಲ್ಲಾ ಬಂದು, ತಮ್ಮ ಯೋಗದಾನವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಯಾವ 'ಕಲಾ-ಶಿಲ್ಪಪ್ರದರ್ಶನ,' ಗಳಿಗೂ, 'ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕ'ವಿಲ್ಲ.
ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ
ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ- ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈಗ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಷ ತಿಂಗಳು ದಿವಸಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಈರ). ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 15-8-1972 ಎಂದರೆ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಮುಹೂರ್ತದಿಂದ ತೊಡಗಿ 1971 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು 7 ತಿಂಗಳುಗಳು ಸಂದ ಬಳಿಕ ಬರುವ 15ನೆಯ ದಿವಸ ಎಂದು ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಜರೆತ್ ನ ಯೇಸುವಿನ ಜನ್ಮದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಕ್ರಿಸ್ತಶಕವನ್ನು  ಆ ಘಟನೆಯಿಂದ  ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಎಣಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ಎಂಬುದು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶೂನ್ಯವರ್ಷವಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧ ವರ್ಷವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೧ ವರ್ಷದ ನಂತರ ಕೂಡಲೇ ಆರಂಭ. ಈ ವರ್ಷಗಣನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 525 ರಲ್ಲಿ ಸೈಥಿಯಾ ಮೈನರ್ ನ  ಡಿಯೊನಿಯಿಸಿಯಸ್ ಎಕ್ಸಿಗ್ಯೂಸ್ (ಸು. 496-540)  ಎಂಬ ಇಟಲಿ ದೇಶದ ಕ್ರಿಶ್ಚನ್ ಪಾದ್ರಿ  ಅವರು ರೂಪಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಇದು  800 ರ ವರೆಗೂ  ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಈತನೇ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ.
ಡಯೊನೀಸಿಯಸನ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲ ಗುರುಗಳೂ ಎಲ್ಲ ಪಂಥಗಳವರೂ ಒಡನೆಯೇ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ : ಸಾಕಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಕ್ರಿಸ್ತನ ಹುಟ್ಟಿನ - ಆದ್ದರಿಂದ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕದ - ಆರಂಭದ ದಿವ¸ ಮತ್ತು ವರ್ಷವನ್ನು ಕುರಿತು ವಿವಾದ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ 676ರಲ್ಲಿ ಡಯೊನೀಸಿಯಸ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿತು. ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪಸರಿಸಿದ್ದು 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ; ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಲೂರಿದ್ದು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ.
ಕ್ರಿ.ಶ ( ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ) ಮತ್ತು  ಕ್ರಿ.ಪೂ. (ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ)
ಜೂಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿ.ಶ ( ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ)  (  ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ  AD - ಅಂದರೆ  anno Domini  )   ಮತ್ತು   ಕ್ರಿ.ಪೂ. (ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ)  (  ಇಂಗ್ಲೀಶಿನಲ್ಲಿ    BC -  (before Christ   ) ಪದಗಳನ್ನು   ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ  ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲು  ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.      ಅನ್ನೊ  ಡೊಮಿನಿ  ಎಂಬ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಲ್ಯಾಟಿನ್  ಭಾಷೆಯ ಪದದ ಅರ್ಥ  'ಪ್ರಭುವಿನ ವರ್ಷ' ಎಂದರ್ಥ ಇದನ್ನು "ನಮ್ಮ ಪ್ರಭುವಿನ ವರ್ಷದ" ಎಂದೂ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
BC ಎಂಬುದು Before Christ ( ಕ್ರಿಸ್ತನ ಮುಂಚೆ ) ಎಂಬುದರ  ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಎಡಿ ಎಂದರೆ After Death (ಯೇಸುವಿನ   ಮರಣಾನಂತರ ) ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅನೇಕಸಲ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ,  ಹಾಗಾದಲ್ಲಿ ಯೇಸುವಿನ ಜೀವಿತದ  ಅಂದಾಜು 33 ವರ್ಷಗಳು  ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಮತ್ತು ಕ್ರಿ.ಶ. ಸಮಯದ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ  "AD" ನಂತರ ವರ್ಷದ  ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊದಲಿಗೂ  ಬಿ.ಸಿ ಯನ್ನು ವರ್ಷದ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಂತರವೂ  ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: AD 2017, ಆದರೆ 68 BC),
ಈಗಿನ ಬಳಕೆ
ಇಂದು ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವೂ ಆಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವರ್ಷ, ತಿಂಗಳು, ದಿವಸಗಳ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಧದ ಏಕತೆ ಒದಗಿದೆ.
ಈ ಕ್ರಿ.ಶ ( AD ) ವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಕ ವರ್ಷ ( ಇಂಗ್ಲೀಷಿನಲ್ಲಿ   Current or Common Era -ಹ್ರಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ  CE ) ಎಂದೂ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು Before the Common or Current Era (BCE) ಎಂದೂ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಕೆಲವರು   ಹೆಚ್ಚು ತಟಸ್ಥವಾಗಿಯೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನೇತರ ಜನರನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆಯೂ ನೋಡುತ್ತಾರೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಬಲ್ಲಾಳ ರಾಯನ ದುರ್ಗ
ಬಲ್ಲಾಳ ರಾಯನ ದುರ್ಗ ಕುದುರೆಮುಖ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ. ಇದು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಸ್ಥಳ. ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮೂಡಿಗೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ದುರ್ಗದಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ಒಂದನೆಯ ವೀರ ಬಲ್ಲಾಳ ೧೨ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೧೫೦೯ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿದ್ದು ಸುತ್ತಲೂ ರಮಣೀಯ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿಂದ ಸುಂದರವಾದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಿದನೂರಿನ ಬಸಪ್ಪನಾಯಕನು ೧೭೫೫ ಕಾಲವಾಗಲು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಚನ್ನಬಸವಯ್ಯನೆಂಬ (ಚನ್ನಬಸವ ನಾಯಕ) ಅವನ ಪುತ್ರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ರಾಣಿ ನಿಂಬಯ್ಯನೆಂಬುವನನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ದುರ್ನಡತೆಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಳು ಇದು ಮಗನಿಗೆ ತಿಳಿದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದನು.ಆದುದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಕೂಲ್ಲಿಸಿದರು ಇದನ್ನೇ ನೆವವಾಗಿರಿಸಿ ಹೈದರಾಲಿ ಬಿದನೂರಿಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲು ರಾಣಿಗೂ,ಅವಳ ಇನಿಯನಿಗೂ ಹೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳರಾಯನದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೊಸೆ (ಚನ್ನಬಸವನಾಯಕನ ಹೆಂಡತಿ) ಜೊತೆ ಓಡಿ ಬಂದರು, ಸೊಸೆ ತುಂಬಿದ ಬಸುರಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು ಇದನ್ನೇ ರಾಣಿ ಜರಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅನಂತರ ಹೈದರಾಲಿ ರಾಣಿ ಮತ್ತು ನಿಂಬಯ್ಯ ಇವರನ್ನು ಮದ್ಧಗಿರಿಯ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಡಿಸಿದನು. (Willks ರವರ ಮೈಸೂರು ಚರಿತ್ರೆ---ಮೊದಲನೇ ಬಾಗ ,ಪುಟ ೪೪೭ - ೪೫೪) ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರ 'ಚೆನ್ನಬಸವನಾಯಕ 'ಕಾದಂಬರಿ ಓದಿ ಮತ್ತು ಕುವೆಂಪು ಅವರ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿ ನಾಟಕದ ಮುನ್ನುಡಿ ನೋಡಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೋಟೆಗಳು
ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್
’ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್' (ನವೆಂಬರ್, ೧೧, ೧೮೪೭-ಮಾರ್ಚ್ ೩, ೧೯೦೦) ಸ್ಕಾಟ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ’ಬ್ಲೇರ್ ”, (ಅಠೋಲ್)ನಲ್ಲಿ  ೧೮೭೮ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟುವ ಕಲೆಯನ್ನು (architecture) Mr. Heiton of Perth, Scotland, 'ಮಿ. ಹೈಟನ್, ರವರ ಬಳಿ ಕಲಿತರು. Edinburgh,(Scotland) ಮತ್ತು York (England)ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ  'ಜಾನ್ ಬೇಗ್'ರ  ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಬಂದು ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಮುಂಬಯಿನ, 'ಕನ್ಸಲ್ಟಿಂಗ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್,' ಆಗಿ, ’ಜಾನ್ ಬೆಗ್ ” ಬಳಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. 'ಜಾನ್ ಬೆಗ್' ಮತ್ತು  'ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್ ' ಜೊತೆಸೇರಿ,  ಬೊಂಬಾಯಿನ ಅನೇಕ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ  ಮಹಲ್‍ಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು, 'ಇಂಡೋ ಸರೆಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿ,' ಯಲ್ಲಿವೆ.
ನಿಧನ
'ಜಾರ್ಜ್ ವಿಟೆಟ್,' ರವರು, ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲೇ, ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ, 'ಆಮಶ್ಯಂಕೆ ಭೇದಿ,' ಯಿಂದ ನರಳಿ, ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು. ಅವರ ದೇಹವನ್ನು 'ಸಿವ್ರಿಯ ಸ್ಮಶಾನ'ದಲ್ಲಿ ದಫನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. 'ಇಂಡೊ ಸಾರ್ಸನಿಕ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಡಲು ತಮ್ಮ ಗುರು, ಜಾನ್ ಬೆಗ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಹಲವು ಮಹತ್ವದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾದವರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
-
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿನ ಕಟ್ಟಡ ಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಜೋಸ್ ಎಚೆಗಾರೆ
ಜೋಸ್ ಎಚೆಗಾರೆ(ಎಪ್ರಿಲ್ 19, 1832 – ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14, 1916) ೧೯೦೪ನೆಯ ಸಾಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಸಿದ ನಾಟಕಕಾರ.ಇವರು ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದವರು. ಇವರು ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಗಣಿತಜ್ಞ,ರಾಜನೀತಿತಜ್ಞ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದು ಬಹುಮುಖಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ.ಇವರಿಗೆ ನಾಟಕಕಾರನಾಗಿ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ರಂಗಭೂಮಿಯನ್ನು ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿದ ಸಾಧನೆಗೆ ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬಾಲ್ಯ
ಜೋಸ್ ಡಿ ಎಚೆಗಾರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು.ಎಚೆಗಾರೆ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಪಡೆದವರು.
ಸರಕಾರಿ ಸೇವೆ
ಎಚೆಗಾರೆ ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಆ ದೇಶದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಖಾತೆ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರಿಗೆ ೧೯೦೪ನೆಯ ಸಾಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ ಎಲ್ ಗ್ರಾನ್ ಗಲೋಟೊ(El gran Galeoto)೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭಾವಾತಿರೇಖದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.ಇದನ್ನು ಪಾರಮೌಂಟ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥಯವರು ಮೂಕಿ ಚಿತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರು ದಿ ವರ್ಲ್ದ್ ಅಂಡ್ ಹಿಸ್ ವೈಫ್. ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೯೨ ರ ಮರಿಯಾನ,೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಎಲ್ ಎಸ್ಟಿಗ್ಮಾ,೧೯೦೦ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಎಲ್ ಲೊಕೊ ಡಿಯೋಸ್ ಸೇರಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನಾಟಕಕಾರರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸ್ಪೇನ್
ಶಿವ ಪುರಾಣ
ಶಿವ ಪುರಾಣ ಅಥವಾ ಶಿವ ಮಹಾಪುರಾಣ ಶಿವನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತ ಪುರಾಣಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಈ ಪಠ್ಯದ ವಾಯವೀಯ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಮೂಲ ಪಠ್ಯವು ಶೈವ ಪುರಾಣ ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶಿವ ಪುರಾಣವನ್ನು ವೇದವ್ಯಾಸರು ರಚಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಶಿವ ಪುರಾಣವು ಹಿಂದುಗಳ ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಈ ಪುರಾಣವು ಶಿವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ವತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಿವ ಪುರಾಣವನ್ನು ಹನ್ನೆರಡು ಸಂಹಿತಿಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯-೨೦ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಪುರಾಣವನ್ನು ಶಿವ ಪುರಾಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆನಂತರ ಈ ಪುರಾಣಗಳೆರಡು ಬೇರೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಒಂದನ್ನು ಮಹಾ ಪುರಾಣ ಮತ್ತೊಂದನ್ನು ಉಪ ಪುರಾಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಠ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು 2.5 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲ್ಲಿನ ಉಪಕರಣಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಂದಿನಿಂದ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳವರೆಗಿನ ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅತಿಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಆಗಮನದವರೆಗಿನ ಒಟ್ಟು ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದ ಸುಮಾರು 99%ರಷ್ಟನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅನೇಕ, ವಿವಿಧ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇವು ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇತಿಹಾಸದ ಅಧ್ಯಯನದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿವೆ.
ಇದು ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಉತ್ಖನನ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿಯಲು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವಿಸ್ತಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ-ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ, ಚರಿತ್ರೆ, ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಜನಾಂಗಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂವಿಜ್ಞಾನ,  ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾಹಿತಿ ವಿಜ್ಞಾನ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನ, ಪ್ರಾಗ್ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಜನಾಂಗೀಯ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ(ಪೇಲಿಯೊಎನ್ನೊಬಾಟನಿ) ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ-ವಸ್ತು ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಅದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಒಂದು ಶಿಸ್ತುಬದ್ಧ ಅಧ್ಯಯನವಾಯಿತು. ಅದರ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಅನೇಕ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ; ಉದಾ. ಕಡಲತಡಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪುರಾತನ-ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ. ಅಲ್ಲದೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಹಲವಾರು ವಿವಿಧ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿವೆ. ಇಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪುರಾತನ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಲೂಟಿಮಾಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
(ಇಟಲಿಯ ಕಡಲತೀರದ ನಗರ)ಅಂಕೋನದ ಸಂಚಾರೀ ವಿದ್ವಾಂಸ ಸಿರಿಯಾಕೊ ಪಿಜ್ಜೆಕೊಲ್ಲಿ (1391–1453) ಪುರಾತನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿದನು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ "ಪಿತಾಮಹ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿನ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ.ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಭೂಮಿಯು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಶತಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಭೂವಿಜ್ಞಾನದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಅವನ ನಂತರ 1859ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ವಿಕಾಸವಾದವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಆನ್ ದಿ ಒರಿಜಿನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಸೀಸ್‌ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಕುಲವು ನಿಜವಾಗಿ ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದ ಪುರಾತನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಒಂದು ಕಾಲ ಮಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, 1836ರಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನಿಶ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಜರ್ಗೆನ್ಸನ್ ಥಾಮ್ಸನ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಎ ಲೆಡೆಟ್ರಾಡ್ ಟಿಲ್ ನಾರ್ಡಿಸ್ಕ್ ಓಲ್ಡ್‌‌ಕಿಂಡಿಘೆಡ್ (ಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿನೇವಿಯಾದ ಪುರಾತನತ್ವದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ)ಅನ್ನು 1848ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಆತನು ಯುರೋಪಿನ ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವವನ್ನು ಮೂರು ಯುಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ; ಮಾನವ ಬಳಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಯುಗ, ಕಂಚಿನ ಯುಗ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ. ಮಾನವ ಪುರಾತನತ್ವ, ವಿಕಾಸ ಮತ್ತು ಮೂರು-ಯುಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲಾಧಾರಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪುರಾತನ ಏಜಿಯನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಟ್ರಾಯ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಹೈನ್ರಿಕ್ ಸ್ಕ್ಲೈಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಕ್ರೆಟೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥುರ್ ಇವಾನ್ಸ್ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಣೆ ಪಡೆದರು. ಜಾನ್ ಲಾಯ್ಡ್ ಸ್ಟೀಫನ್ಸ್ ಕೇಂದ್ರ ಅಮೆರಿಕದಾದ್ಯಂತ ಮಾಯಾ ನಾಗರಿಕತೆಯನ್ನು ಪುನಶ್ಶೋಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಬಳಸಿದ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕೇವಲಯುರೋಪ್-ಕೇಂದ್ರಿತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇಂದಿನ ಪ್ರಮಾಣಕಗಳಿಂದ ನಾಶಗೊಂಡವು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆರಂಭಿಕ ಯುರೋಪಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೈಲರ್ ಮತ್ತು ಲೆವಿಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಮೋರ್ಗನ್ ಒದಗಿಸಿದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರು, ಆ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಂತಹ ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಗರಿಕತೆರಹಿತರನ್ನು ಅಂತಹುದೇ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ ಯುರೋಪಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರು. ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹರಡಿದವು, ಅಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಯಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಹ್ಯಾವನ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಹೆನ್ರಿ ಹೋಮ್ಸ್ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಇವರು ಪುರಾತನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸ್ಮಾರಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದರು.
ಉದ್ದೇಶ
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಕುಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 99%ನಷ್ಟು ಮನುಷ್ಯವರ್ಗದ ಇತಿಹಾಸವು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಜನರು ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಕಾಲದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಖಿತ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಇರುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಮಾನವ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಮಾನವಕುಲದ ವಿಕಾಸವು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಯಿತು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೋಮಿನಿನ್‌ಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಹೋಮೊಗಳ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಪಿತಿಸೈನ್‌ನಿಂದ (ಅಂದರೆ ಎರಡು ಕಾಲಿನ ಸರಿಸೃಪಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ)ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದವು. ಹಾಗೆಯೇ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ಹೋಮೊ ಸೇಪಿಯನ್ಸ್ (ವಿವೇಕ ಪಡೆದ ಮಾನವ ಜೀವಿ) ಆದವು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನವಕುಲದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೇಲೆಯೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ಕಲ್ಲಿನ ಸಾಧನಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಲೋಹವಿದ್ಯೆಯ ಆವಿಷ್ಕಾರ, ಧರ್ಮದ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಹುಟ್ಟು. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ ನಮಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಉಗಮಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಮಾನವಕುಲದ ಈ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸ ಪೂರ್ವ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸಾಕ್ಷರತಾ-ಪೂರ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪ-ವಿಧಾನದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಪುರಾತನ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಸಪೊಟಮಿಯದಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಕ್ಷರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ದಾಖಲೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಅವು ಏಕರೂಪವಾಗಿ ಕೆಲವು ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕ್ರೈಸ್ತ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ರಾಜಪರಿವಾರದ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಮೊದಲಾದ ಗಣ್ಯ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗದವರ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಪರಿಮಿತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಗಣ್ಯರ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ-ಜ್ಞಾನವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಆಸಕ್ತಿಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯವರಿಗಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ಸೀಮಿತ ವಲಯದ ಜನರ ಒಲವು, ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಭಾವ್ಯ ವಂಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಏಕೈಕ ಮೂಲವೆಂದು ನಂಬುವ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆಯು ಅದರ ಸ್ವಂತ ತಪ್ಪುಗಳಿಗೆ ಅಧೀನವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಮಾಜದ ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ, ಉದಾ. ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಗುಣಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂರಕ್ಷಣೆ.
ಮಾರ್ಗಗಳು(ಸಾದೃಶ್ಯ ರೂಪಗಳು)
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲಾ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಬಹುದಾದ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡಾಗ ಇದ್ದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೊದಲ ಮಾರ್ಗವೆಂದರೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ. ಇದು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉಂಟುಮಾಡಿದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸದೆ ಅವು ಏಕೆ ಬದಲಾದವು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡವು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಆ ಮೂಲಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿತು. ಆರಂಭಿಕ 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಿರುವವರೊಂದಿಗೆ (ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರು, ಸೈಬೀರಿಯನ್ನರು, ಮೀಸೊಅಮೆರಿಕನ್ನರು ಮೊದಲಾದವರು) ಹೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹಿಂದಿನ ಸಮಾಜಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನೇರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು, ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಜನಾಂಗೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರತೆಯನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರು. 1960ರಲ್ಲಿ ಲೆವಿಸ್ ಬಿನ್‍‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೆಂಟ್ ಫ್ಲಾನರಿ ಮೊದಲಾದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ದೃಢೀಕೃತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ-ಇತಿಹಾಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿರುದ್ಧ ಬೆಳೆಯಿತು. ಅವರು (ಕಾಲ್ಪನಿಕ) ಊಹನ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು "ಮಾನವಚರಿತ್ರೆಯ" ಮತ್ತು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ"ವಾಗಿರುವ "ಹೊಸ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ"ವೊಂದನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು; ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್(ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿರುವ) ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಈಗ ವ್ಯಾಪಕ ವಲಯ-ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ನವ-ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ವಿಕಾಸವಾದದ ಚಿಂತನೆ, ಮನೋವಿಕಾಸ ವಿಜ್ಞಾನ, ಆಧುನಿಕೋತ್ತರ-ಅಧ್ಯಯನ, ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶ ವಾದ, ಲಿಂಗ-ಆಧರಿತ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ವಿಧಾನ.
ಸಮೀಕ್ಷೆ
ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಾರ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತಿಳಿದಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಲಯವಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಕಸದ ರಾಶಿ ಮೊದಲಾದ ಆಸಕ್ತಿಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿನ ಸಂಶೋಧಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅದಲ್ಲದೇ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಾರ್ಡನ್ ವಿಲ್ಲೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಲೆಯ ಮಾದರಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಈತನು 1949ರಲ್ಲಿ ಪೆರುವಿನ ಕರಾವಳಿಯ ವಿರು ವ್ಯಾಲಿಯ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದನು. ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ (ನಿರಂತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ)ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಯಿತು.
ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆರಂಭಿಕ ಕಾರ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಉತ್ಖನನದ ಬದಲಿಗೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಅನೇಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. (ಆದರೂ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುವುದು ದುಬಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.) ವಿನಾಶಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ವಿಧಾನಗಳಂತೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಉತ್ಖನನದ ಮೂಲಕ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ನೆಲೆಯ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯ ರಚನೆಯಂತಹ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಏಕೈಕ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಕ್ಷೆಗಳಾಗಿ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಕ್ಷೆಗಳು ಮೇಲ್ಮೆ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಸರಳ ಸಮೀಕ್ಷಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲ್ಮೆಯಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಶೋಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಸಾರಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ಅಥವಾ ಗಿಡಗಂಟೆಯಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ. ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಸಣ್ಣ-ಉತ್ಖನನ ವಿಧಾನಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಉದಾ. ಬೈರಿಗೆ, ದಿಂಡುಕೊರೆಗ(ಕೋರರ್) ಮತ್ತು ಗೋರು ಯಂತ್ರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಶೋಧಕ ಗುಂಡಿಗಳು. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಂಜರು ಭೂಮಿಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಮಾನಗಳು, ಬಲೂನುಗಳು ಅಥವಾ ಗಾಳಿಪಟಗಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶೀಘ್ರ ನಕ್ಷೆಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಪಕ್ಷಿ-ನೋಟವು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ತೋಡುಗುಂಡಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಮೇಲ್ಮೆಯಿಂದ ಗೋಚರವಾಗದ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಬಹುದು. ಕಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳಂತಹ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳು ತುಂಬಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ (ಉದಾ. ಕಸದ ರಾಶಿ ) ಮೇಲಿನ ಸಸ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಬಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಧಾನ್ಯದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವು ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ರಚನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದಿನದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ವೈಮಾನಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರತಿಬಿಂಬದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ರಚನೆಗಳ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ವೈಮಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಅವರೋಹಿತ, ನೆಲ-ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರೇಡಾರ್ ತರಂಗದೂರಗಳು, LiDAR ಮತ್ತು ಉಷ್ಣಲೇಖನ ಮೊದಲಾದವನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಭೂಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡುವ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೊಮೀಟರ್‌‌ಗಳು ಕಬ್ಬಿಣ ಪ್ರಾಕ್ತನ ಹಸ್ತ ಕೃತಿಗಳು, ಆವಿಗೆ(ಕಿಲ್ನ್), ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ಶಿಲಾ ರಚನೆಗಳು, ಹಳ್ಳ ಮತ್ತು ತಿಪ್ಪೆ,ಕಸದ ರಾಶಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿಚಲನವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಮಣ್ಣಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ರೋಧಶೀಲತೆಯೊಂದಿಗೆ ಭೇದವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ರೋಧಶೀಲತೆಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು, ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು (ಉದಾ. ಕಲ್ಲು ಅಥವಾ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದವು.) ಮಾದರಿ ಮಣ್ಣಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು (ಉದಾ. ಜೈವಿಕ ಸಂಚಯ ಅಥವಾ ಸುಡದ ಜೇಡಿಮಣ್ಣು) ಕಡಿಮೆ ರೋಧಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಂಪತ್ತಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಸಮವಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಅವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಸಾಧನವೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸಂಪತ್ತಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಬಳಕೆಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ - ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಂತರಿಕ ಕದನದ ಯುದ್ಧ-ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿನ ಮಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌(ಬಂದೂಕಿನ ಗುಂಡುಗಳು) ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ನೌಕಾಘಾತದ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಲೋಹದ ಹಂಚಿಕೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂವಹನ ಕೇಬಲ್ಅನ್ನು ಇರಿಸುವುದು. ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸವಿವರ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಹಸ್ತ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ವಿಮುಖವಾಗಿವೆ. UKಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಟೇಬಲ್ ಆಂಟಿಕ್ವಿಟೀಸ್ ಸ್ಕೀಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನೀರಿನೊಳಗಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಭೂಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಥವಾ ದೂರ-ಸಂವೇದನೆಯ ಸಾಧನಗಳಾದ ಸಮುದ್ರ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೊಮೀಟರ್‌, ಸೈಡ್-ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಸೋನಾರ್ ಅಥವಾ ಸಬ್-ಬಾಟಮ್ ಸೋನಾರ್ ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಖನನ
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ಖನನವು ಅದು ಹವ್ಯಾಸಿಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುನಃಪಡೆದುಕೊಂಡ ಮಾಹಿತಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಬಹುದು, ಉದಾ. ಸ್ತರವಿಜ್ಞಾನ, ಮೂರು ಆಯಾಮದ (ಘನಾಕೃತಿಯ) ರಚನೆ ಮತ್ತು ತಾಳೆ ನೋಡಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಚಿತ್ರಣ.
ಆಧುನಿಕ ಉತ್ಖನನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳ ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ನಿಖರವಾದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಮೂಲಸ್ಥಾನವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸಮಾಂತರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಾನವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿ). ಅದೇ ರೀತಿ, ಹತ್ತಿರದ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಅವುಗಳ ಒಂದುಗೂಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರಿಗೆ ಯಾವ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬಳಸಲು ಅನುಕೂಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಯಾವುದು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಉತ್ಖನನವು ಅದರ ಸ್ತರವಿಜ್ಞಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪರಂಪರೆಯಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಾಣಗಳು ಪುರಾತನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಉತ್ಖನನವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ನೈತಿಕ ಕಳವಳವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಲಾದ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ನೀಡಲಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಪರೂಪದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 90% ಉತ್ಖನನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮಾದರಿಯ ಮೂಲಕ ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು ಸಮೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ಖನನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲುಪದರವನ್ನು (ಅತಿಭಾರ ) ತೆಗೆದುಹಾಕಲು(ಮಣ್ಣೆತ್ತಲು ಬಳಸುವ ದೊಡ್ಡ ಹರಿವಾಣ) ಬ್ಯಾಕ್‌ಶೂ (JCB) ಮೊದಲಾದ ದೊಡ್ಡ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೂ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ತುಂಬಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ತೆರೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎತ್ತುಗ(ಟ್ರೋವೆಲ್) ಅಥವಾ ಕಳೆ ತೆಗೆವ ಗುದ್ದಲಿ(ಹೋ)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಆ ಎಲ್ಲಾ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಂದಿನ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಉತ್ಖನನದ ವಿಧಾನವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸುವುದು. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕೆಳಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತುಹೋಗಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಗವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಭಾಗಶಃ ಉತ್ಖಖನನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಒಂದು ಹಳ್ಳ ಅಥವಾ ಕಂದಕ, ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: (ಸೀಳು ಭಾಗ)ಸಂದು(ಕಟ್) ಮತ್ತು (ಹೂತು ಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ)ಭರ್ತಿ(ಫಿಲ್). ಸಂದು, ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣನ್ನು ತಲುಪುವ ಅಂಚನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭರ್ತಿಯು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವು ಯಾವುದರಿಂದ ಭರ್ತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂದು(ಸೀಳಿಹೋದ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಭರ್ತಿಗೆ ದಾಖಲೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಅನುಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾದ ಯೋಜನೆಗಳ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗಗಳ ನಕ್ಷೆ ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪು ಮತ್ತು ವರ್ಣಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ದಾಖಲೆಯ ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯು ಈಗ-ನಾಶವಾಗಿರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಶ್ವತ ದಾಖಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಅದನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುವಾಗ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಒಮ್ಮೆ ಹಸ್ತಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಖನನ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೆ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ಖನನ-ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ಉತ್ಖನನ ವರದಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಗುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಂತಹುದೇ ಹಸ್ತಕೃತಿಯ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಿ, ಸೂಚಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಕಟಿತ ಸಂಗ್ರಹಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಆಗ ದೊರೆತ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳ ಕಾಲಗಣನೆ ಮಾಡಿ, ಅವುಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೂಳೆ, ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಾಗಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. (ಪ್ರಾಣಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರಾಚೀನ-ಕುಲದ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ(ಪೇಲಿಯೊಎತ್ನೊಬಾಟನಿ ಮತ್ತು ಪರಾಗಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು), ಅದೇ ಯಾವುದೇ ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದು.
ಈ ವಿಧಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಿಳಿದಿರದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ವಸ್ತುತಃ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಸುಮಾರು 1995ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮ್‌ ಅಥವಾ ಪುರಾತನ ಅಸಿರಿಯನ್ ಅರಮನೆಯ ಸಿಂಹಾಸನವಿರುವ ಕೊಠಡಿಯಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳ ವಸ್ತುತಃ 3D ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ವಸ್ತುತಃ 3D ಮಾದರಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಂಡು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗ್ರ್ಯಾಫಿಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ವಸ್ತುಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾತನ ಕದನಗಳು ಮೊದಲಾದ ಅಂದಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಪುನಃರಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಅನುಕರಣವನ್ನು ಪುರಾತನ ಸಮುದಾಯದ ಜೀವನ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಅದು ವಿವಿಧ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದೆ; (ಉದಾ. ಎಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಎಷ್ಟು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಿದ್ದರು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳು (ಉದಾ. ಸ್ತಂಭಗಳು) ಅಯನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನದಂತಹ ಖಗೋಳೀಯ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರೀಶೀಲಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌‌ನಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಂದಾಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳು(ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ)
ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ, ಅನೇಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳಿವೆ, ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರಕಾರ (ಉದಾ. ಕಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಸಂಗೀತ, ಪುರಾತನ-ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ), ಭೌಗೋಳಿಕ ಅಥವಾ ಕಾಲಗಣನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೇಂದ್ರ (ಉದಾ. ಪೌರಾತ್ಯ ಸಮೀಪದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ), ಇತರ ವಿಷಯಾಧಾರಿತ ಸಂಬಂಧ (ಉದಾ. ಕಡಲತಡಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭೂದೃಶ್ಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ) ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಥವಾ ನಾಗರಿಕತೆ (ಉದಾ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾರತಶಾಸ್ತ್ರ, ಚೀನೀಶಾಸ್ತ್ರ) ಮೊದಲಾದವುಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಕೆಲವು ರೀತಿಯ(ಲಿಪಿ) ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.
ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಜೀವಿಸಿದ ಜನರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಾಬಲ್ಯತೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ(ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು) ಕುಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿತು, ಇದು 1960ರ ದಶಕದ ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಬೇಟೆಯಾಡಿ, ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜನಾಂಗದ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪೋಸ್ಟ್-ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅಂಶವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಸದೃಶ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿಸಲು ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ, ಈ ಸದೃಶ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಂತರ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೋಲಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಜನಾಂಗ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಜನಾಂಗ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಹೆಚ್ಚು ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರೊಸೆಶ್ವಲಿಸಮ್‌ನ ತಾರ್ಕಿಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೀಕೃತ ಪ್ರಮಾಣ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಗುರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಧಾನಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ತಾರ್ಕಿಕ ನಿರ್ಣಯದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿವೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಅಳತೆಗೋಲು ವಿಧಾನ(ಆರ್ಕಿಯೊಮೆಟ್ರಿ)
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ-ಅಳತೆಗೋಲು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಪನವನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೂಲದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಂಶಗಳ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನತೆ ಪಡೆಯದ ಉಪ-ಕ್ಷೇತ್ರವಾದ ಇದನ್ನು ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೇತರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಜ್ಞಾನ ವರ್ಧಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕೇವಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿಯೂ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು, ಉದಾ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಪಾಯದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅಧ್ಯಯನ. ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ (CRM)ಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಹಾಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಂದು CRM ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. USನಲ್ಲಿ, CRM ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು 1966ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಆಕ್ಟ್ (NHPA) ಅಂಗೀಕಾರವಾದಂದಿನಿಂದ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. CRM ರಾಷ್ಟ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ-ಪೂರ್ವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವು ನಗರಗಳ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಮತ್ತು ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆದಾರರು, ಪಂಡಿತರು ಮತ್ತು ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರ ಕಾಯಿದೆಗಳೊಂದಿಗೆ NHPA, ಫೆಡರಲ್ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಥವಾ ಫೆಡರಲ್ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಅನುಮತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳು ಅವು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ CRMನ ಅಳವಡಿಕೆ ಸರ್ಕಾರ-ಬಂಡವಾಳ ಒದಗಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. 1990ರಿಂದ PPG 16, ಯೋಜಕರು ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಮೂಲವಸ್ತುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಕಾರರ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ-ಸಂವೇದನಾ-ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸಂರಕ್ಷಣಾ(ಮಿಟಿಗೇಶನ್) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಿಸರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ಒಂದಿಗೆ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಫಾರ್ ಕಲ್ಚರ್, ಮೀಡಿಯಾ ಆಂಡ್ ಸ್ಪೋರ್ಟ್ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ವೇಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕ್ಯಾಡ್ವ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ದರ್ನ್ ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎನ್ವೈರ್ನ್ಮೆಂಟ್ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
CRMನ ಗುರಿಗಳೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಂತಹ ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ನಾಶವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು. ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶವು, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಸ್ಥೂಲಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಕಂಡುಬಂದರೆ, ಆ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉತ್ಖನನಕ್ಕಾಗಿ ಸಮಯ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ನಿಗದಿಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಉತ್ಖನನವು ವಿಶೇಷ ಮೌಲ್ಯಯುತ ಪ್ರದೇಶವಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. CRM ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಹಂತದ ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಅವರ ವಿಧಾನದ ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆದರೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. CRMಅನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕೆಲಸದ ಮತ್ತು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚದ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆಜ್ಞಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವ ಏಜೆನ್ಸಿಯು ಕನಿಷ್ಠ ಬಂಡವಾಳದ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆರಿಸುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. CRM ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮಯದೊತ್ತಡವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಾಹಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಯದೊತ್ತಡವು CRM ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸ್ಟೇಟ್ ಹಿಸ್ಟೋರಿಕ್ ಪ್ರಿಸರ್ವೇಶನ್ ಆಫೀಸ್ (SHPO)ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರದೇಶದ ವರದಿಗಳ ಕೂಲಂಕುಷ ಪರೀಕ್ಷಾ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. SHPOದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಮಯದ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ CRM ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವರದಿ ಮತ್ತು ಬಹು-ವಾರ್ಷಿಕ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಮಧ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಯಶಸ್ವಿ ಆಗಬೇಕಾದರೆ, ಅವರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿತ(ಕೈಗಾರಿಕೆ) ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಜಗತ್ತಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪೂರಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಬೇಕು.
ಮುಕ್ತ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಥಾನಗಳು (ಪೋಸ್ಟ್-ಡಾಕ್, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಾವಧಿ-ರಹಿತ ನೇಮಕಾತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ) ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ MA/MSc ಮತ್ತು PhD ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಪಾತವು ವಿಷಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳ ಅಭಾವವು ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಇವರು ನಂತರದ ವರ್ಷದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಅರ್ಹತೆಗೆ-ಪೂರಕವಾಗಿಲ್ಲದೆ ನೇಮಕಗೊಂಡ(ಅನುಭವಿ) ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವವಿರುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ-ಅರ್ಹತೆ ಇರುವವರನ್ನು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿಯ ಜಡತೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದುದರಿಂದ, ಇದು ಈ ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ವೃತ್ತಿಪರರ ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ CRM ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪದವಿ ಪಡೆದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿತು, ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಗಳನ್ನು ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಶಬ್ದಕೋಶ ವಿವರ ಒದಗಿಸಲು ಆಯಾ ವಿಭಾಗವಾರು ಉತ್ಖನನದ ತಂಡವು ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಪ್ರಿಯ ಅವಲೋಕನಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅದ್ಭುತ ಹಸ್ತಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋದ ನಗರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಅಂತಹ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಮುಂದುವರಿದಿವೆ. ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ದಿ ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಬ್ರಾಸ್, ಕಿಂಗ್ ಸೋಲೊಮನ್ಸ್ ಮೈನ್ಸ್ , ಇಂಡಿಯಾನ ಜೋನ್ಸ್ , ಟಾಂಬ್ ರೈಡರ್ , ದಿ ಮಮ್ಮಿ ಮತ್ತು ರೆಲಿಕ್ ಹಂಟರ್  ಮೊದಲಾದ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನ್ವೇಷಣಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕೊಪೇನ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಲಿ ಆಫ್ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಫಲನಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಆಧುನಿಕ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಂವೇದನಾಶೀಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು ಆಧುನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಉತ್ಖನನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿನ ಶ್ರಮದಾಯಕ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಅಂತಹ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು "ನಕಲಿ-ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅನೇಕ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಡಿಯಾನ ಜೋನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಟಾಂಬ್ ರೈಡರ್ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‌ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳ ಉದ್ರೇಕವು ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ತಮಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೃತ್ತಿಗಾರರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಾತತ್ತ್ವಜ್ಞರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ನಿಜವಾಗಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ.