cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
2020 ಬೇಸಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ಸ್
ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪ್ರಸಾರ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಸೆವೆನ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ತಮ್ಮ ಚಾನೆಲ್ 7 ಅಥವಾ 7 ಮೇಟ್ ಚಾನೆಲ್ಗಳ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಆನ್‌ಲೈನ್ 7 ಪ್ಲಸ್ ಸೇವೆಯ ಮೂಲಕ 16 ಉಚಿತ ಸ್ಟ್ರೀಮಿಂಗ್ ಚಾನೆಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಉಚಿತ ಚಾನೆಲ್ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ, TVNZ ಆನ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಕ್ ಚಾನೆಲ್ TVNZ 1 ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಹೈಲೈಟ್ ಮಾಡುವ ATTITUDE ವಿಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಯೂರೋಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕವರಿ+ ಹೊಸ ಸ್ಥಳೀಯ ಹಕ್ಕುದಾರರಾಗಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು.
ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ, ಟೋಕಿಯೊ 2020 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಟಿವಿಎನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊ 2020 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಟಿವಿ ಗ್ಲೋಬೊ, ಸ್ಪೋರ್‌ಟಿವಿ ಮತ್ತು ಟಿವಿ ಬ್ರೆಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಮಲೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊ 2020 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಆಸ್ಟ್ರೋ ಅರೆನಾ ಎಚ್‌ಡಿ ಚಾನೆಲ್ 801 ನಲ್ಲಿ
ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ, ಆಯ್ದ ಲೈವ್ ಈವೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮೀಡಿಯಾಕಾರ್ಪ್ ಚಾನೆಲ್ 5 ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು meWATCH ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಆಯ್ದ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಮೀಡಿಯಾಕಾರ್ಪ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು.
ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಟೋಕಿಯೊ 2020 ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟವನ್ನು ಕೇಬಲ್ ಚಾನೆಲ್ TAP ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು TAP Go ನಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಪುರುಷರ ಶಾಟ್ ಪುಟ್ (ಎಫ್ 20) ಫೈನಲ್
31 ಆಗಸ್ಟ್ 2021 ರಂದು ನಡೆದ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ, ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಅಥ್ಲೀಟ್, ಮುಹಮ್ಮದ್ ಜಿಯಾಡ್ ಜೊಲ್ಕೆಫ್ಲಿ, ಮೂಲತಃ ಪುರುಷರ ಶಾಟ್ ಪುಟ್ ಎಫ್ 20 ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು, ಹೀಗಾಗಿ ರಿಯೊ 2016 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಸ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಜಂಟಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರ ಅವರ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಕಳಚಲಾಯಿತು . ನಿಯೋಗಗಳು ಜಿಯಾಡ್ ಅವರು ಕಾಲ್ ರೂಮಿಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜಿಯಾಡ್ ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟಾಡ್ ಹಾಡ್ಜೆಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡೋರಿಯನ್ ಜೋರ್ಡಿ ವಿಲ್ಲಲ್ಬಾ ಕೂಡ ಜಿಯಾದ್‌ನ ಅದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಿಂದ ಅನರ್ಹಗೊಂಡರು.
ನಂತರ, ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಯುವಜನ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಸಚಿವ ಅಹ್ಮದ್ ಫೈizಲ್ ಅಜುಮು ಅವರು ತಮ್ಮ ಟ್ವಿಟರ್ ಖಾತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿ, ಮಲೇಷ್ಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ಯಾರಾಲಿಂಪಿಕ್ ಸಮಿತಿಗಳು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ನಿಯೋಗವು ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಜಂಟಿ-ಕೌಂಟರ್ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೂರು NPC ಗಳ ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್ ಕೋವಲ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ವಿಜೇತರಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಘಟನೆಗಳ ನಂತರ, ಉಕ್ರೇನ್‌ನ ಕೆಲವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆಗಳು, ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ವೊಲೊಡಿಮಿರ್ ಜೆಲೆನ್ಸ್ಕಿ ಅವರ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮಲೇಷಿಯಾದ ದ್ವೇಷಪೂರಿತ ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಸ್ಪ್ಯಾಮ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಫಲಿತಾಂಶದ ಕಾರಣ ಕೋವಲ್ ಅವರ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಮಲೇಷಿಯಾದ ಸೈಬರ್ ಕಳ್ಳರು ಹ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಉಕ್ರೇನಿಯನ್ ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಫೇಸ್‌ಬುಕ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಯಭಾರ ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಟ್ವಿಟರ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಖಾಸಗಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಇತರ ಘಟನೆಗಳು
Yamanashi Prefectural Police ಗೆ ಸೇರಿದ ನಲವತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವರು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವುದು, ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವುದು (ಇದು ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಕಿನ್ಶಿಚೆ ಸ್ಟೇಷನ್, ಸುಮಿಡಾ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರೊಂದಿಗೆ ಕುಡಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಜಗಳಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ  ಟೋಕಿಯೊ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಪೊಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆ (TMPD) ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕರ್ತವ್ಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತು
ಕಂಬುಜದ ಇತಿಹಾಸ
ಕಂಬು ಸ್ವಾಯಂಭುವನೆಂಬ ಭಾರತೀಯ ಶಿವಭಕ್ತನೊಬ್ಬ ಪತ್ನಿಯ ಮರಣದಿಂದ ದುಃಖಿತನಾಗಿ, ತನ್ನ ದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಕಂಬುಜ ದೇಶ ತಲುಪಿದ. ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಒಂದು ಸರ್ಪ ಅವನಿಗೆ ಬುದ್ಧಿವಾದ ಹೇಳಿತು. ಅದರ ಮಾತಿನಂತೆ ಕಂಬು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಕೊನೆಗೆ ರಾಜನಾದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಕಂಬುಜ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತೆಂದು ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೌಂಡಿನ್ಯನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ದೇವರ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ರಾಣಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ತಾನೇ ರಾಜನಾದನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರ.ಶ. 1ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭಾರತೀಯರು ಕಂಬುಜಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಕಟ್ಟಿದರೆಂಬುದು ಖಚಿತ.
ಕಂಬುಜವಂಶದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆ
7ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಈ ರಾಜ್ಯ ಕಂಬುಜವಂಶದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು, 14ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿತ್ತು, ಶ್ರುತವರ್ಮನೇ ಈ ವಂಶದಲ್ಲಿ ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನತಮ ದೊರೆ. ಇವನ ಮಗ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠಪುರವೆಂಬ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಭದ್ರೇಶ್ವರ ಲಿಂಗವನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಈ ರಾಜ್ಯ ಭವವರ್ಮನ ವಂಶಸ್ಥರಿಗೆ ಸೇರಿತು. ಭವಪುರ ಇವನ ರಾಜಧಾನಿ. ಇವನ ಮಗನೇ ಮಹೇಂದ್ರವರ್ಮ. ಈತ 616ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಲು ಇವನ ಮಗ ಈಶಾನವರ್ಮ ರಾಜನಾದ. ಇವನೇ ಈಶಾನಪುರದ (ಈಗಿನ ಸಂಬೊರ್ ಪ್ರೆಕುಕ್) ನಿರ್ಮಾತ. ಇವನ ಅನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಭವವರ್ಮ, ಜಯವರ್ಮ ಮುಂತಾದ ರಾಜರು ಆಳಿದರೂ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಂಶಗಳೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ಎರಡನೆಯ ಜಯವರ್ಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ
ಎರಡನೆಯ ಜಯವರ್ಮ 802ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಆಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ, ಈತ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಹಿರಣ್ಯದಾಮನೆಂಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿ. ದೇವರಾಜಲಿಂಗ ಉಪಾಸನೆಯೆಂಬ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದೇ ಇದರ ಮೂಲತತ್ತ್ವ. ಇದೇ ಆಂಕೋರ್ವಾಟ್ನಂಥ ಶಿಲ್ಪಕಲಾ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ತಳಹದಿಯಾಯಿತು. ಈತ ಇಂದ್ರಪುರ, ಹರಿಹರಾಲಯ, ಅಮರೇಂದ್ರಪುರ, ಮಹೇಂದ್ರಪರ್ವತ ಮುಂತಾದ ನಗರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಕಂಬುಜದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈತನೇ ಮೊದಲನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠದೊರೆ. ಈತ 850ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಲು ಇವನ ಮಗ ಮೂರನೆಯ ಜಯವರ್ಮ ರಾಜನಾದ. ಇವನ ಮರಣಾನಂತರ ಇಂದ್ರವರ್ಮನ ವಂಶಸ್ಥರು ಕಂಬುಜದ ರಾಜರಾದರು. 877ರಲ್ಲಿ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರವರ್ಮ ಜಾವ ಚಂಪಗಳ ಮೇಲೆ ಅಧಿಪತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ. ಅನಂತರ 889ರಲ್ಲಿ ಯಶೋವರ್ಮ ರಾಜನಾದ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛ್ರಾಯಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಈತ ಅನೇಕ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಬೆಳೆಯಲು ಸಹಾಯಕನಾದ. ಈತ ಆಂಕೋರಿನಿಂದ ಯಶೋಧರಪುರಕ್ಕೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ. ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಯಶೋಧರಪುರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಯಶೋವರ್ಮ 900ರಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದ. ಸ್ವಲ್ಪಕಾಲದ ಅನಂತರ ಆಳಿದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಜಯವರ್ಮ ಕೊಹ್ಕೆರ್ ಎಂಬಲ್ಲಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ. 941ರಲ್ಲಿ ಈತ ಮರಣಹೊಂದಲು ರಾಜೇಂದ್ರವರ್ಮ (944-68) ದೊರೆಯಾದ. ಇವನೂ ಅನೇಕ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಮೊದಲನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ (1002-1050) ಬರ್ಮ (ಮಯನ್ಮಾರ್)
ಅನಂತರ ಆಳಿದ ರಾಜರುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು ಮೊದಲನೆಯ ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ. ಮೊದಲನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ (1002-1050) ಬರ್ಮ (ಮಯನ್ಮಾರ್) ಮತ್ತು ಸಯಾಮ್ಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡ. ಈತ ಕಾವ್ಯ, ಭಾಷ್ಯ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಷಡ್ದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಾವಲಂಬಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಇವನ ಅನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಉದಯಾದಿತ್ಯವರ್ಮ, ಮೂರನೆಯ ಹರ್ಷವರ್ಮ ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಜಯವರ್ಮ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆಳಿದರು. ಅನಂತರ, ಎಂದರೆ 1113ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ ರಾಜನಾದ ಕೆಳ ಬರ್ಮ ಮತ್ತು ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪಗಳು ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದುವು. ಚೀನೀರಾಜ ಈತನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದ. ತನ್ನ ರಾಜಗುರುವಾದ ದಿವಾಕರ ಪಂಡಿತನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಈತ ಕೋಟಿಹೋಮ, ಲಕ್ಷಹೋಮ, ಮಹಾಹೋಮ ಮುಂತಾದ ಯಾಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಆಂಕೋರ್ವಾಟ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕೃತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಎರಡನೆಯ ಸೂರ್ಯವರ್ಮ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 1145ರಲ್ಲಿ ಈತ ಕಾಲವಾದಾಗ ಧರಣೀಂದ್ರವರ್ಮ ರಾಜನಾದ.ಅನಂತರ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಒಳಜಗಳಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಇವುಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅಡಗಿಸಿ ಕಂಬುಜವನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನಿಗೆ (1811-18) ಸೇರುತ್ತದೆ. ಇವನೇ ಕಂಬುಜದ ಕೊನೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆ. ಕಂಬುಜಕ್ಕೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಂಪರಾಜ್ಯವನ್ನು ಈತ ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದ, ಅದು ಕಂಬುಜದ ಅಧೀನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತು. ಈತ ಅನ್ನಾಂ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೂ ಅನೇಕ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಇವನ ರಾಜ್ಯ ಬಹಳ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದ್ದು. ಉತ್ತರ ಸಯಾಮ್, ಕೆಳ ಬರ್ಮ, ಟಾಂಕಿಂಗ್, ಮಲಯ ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪ ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಜಯವರ್ಮ ಶೂರನೂ ಧೀರನೂ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಆಂಕೋರ್ ಥೊಂ ಎಂಬ ನಗರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಬಂiÀiÁನ್ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲೋಕೇಶ್ವರನ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಇಂದಿಗೂ ಅಳಿಯದೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಈತ ಅನೇಕ ಔಷಧಾಲಯಗಳನ್ನೂ ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನೂ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳನ್ನೂ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಚುಟಾಕುವಾನನೆಂಬ ಚೀನಿ ಚರಿತ್ರಕಾರ ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರ ಮಾಡಿ, ತಾನು ಕಂಡ ವಿಷಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಜಯವರ್ಮನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಂಬುಜ ದೇಶ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಮಹತ್ತ್ವಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿತ್ತೆಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ರಾಜರ ಅಭಾವದಿಂದ ಒಳಜಗಳಗಳು ಪ್ರಾರಂಭ
ಏಳನೆಯ ಜಯವರ್ಮನ ಮರಣಾನಂತರ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ ರಾಜರ ಅಭಾವದಿಂದ ಒಳಜಗಳಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದುವು. ಸಾಲದುದಕ್ಕೆ ಮಂಗೋಲ್ ಮುಖಂಡ ಕುಬ್ಲಾಖಾನನಿಗೆ 1285ರಲ್ಲಿ ಕಂಬುಜ ಶರಣಾಗತವಾಯಿತು. 1327ರಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಜಯವರ್ಮ ಪರಮೇಶ್ವರ ಕಂಬುಜದ ಹಿಂದೂ ರಾಜ್ಯದ ಕೊನೆಯ ದೊರೆ. ಅನಂತರ ಥೈ ರಾಜ್ಯ ರಾಮ ಕಮ್ಹೆಂಗನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂಬುಜದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿತು. ಇತ್ತಕಡೆ ಅನ್ನಾಂ ರಾಜ್ಯ ಬಲಯುತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಥೈ ಮತ್ತು ಅನ್ನಾಂ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂಬುಜ ನಾಶವಾಯಿತು.
ಕಂಬುಜದ ಚರಿತ್ರೆ
1-14ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗಿನ ಕಂಬುಜದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ರಾಜರು ಕೌಟಿಲ್ಯ, ಮನು ಮುಂತಾದವರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೇ ಮಾದರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಾಜ್ಯವಾಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜ ದೈವಾಂಶಸಂಭೂತನೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬೇರೂರಿತ್ತು. ರಾಮ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯವಿರಬೇಕೆಂದು ಅವರ ಅಪೇಕ್ಷೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಂಬುಜದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಧರ್ಮಗಳು ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದುವು. ಪುರಾಣೋಕ್ತ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೇರೂರಿತ್ತು. ಶೈವ ಮತ್ತು ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ವಿಷ್ಣು, ಶಿವ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ದುರ್ಗಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಅಗ್ನಿ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳ ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ವೇದ, ವೇದಾಂಗ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ, ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾದ ಅನೇಕ ಪಂಡಿತರ ಹೆಸರು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುರಾಣಗಳ ವಾಚನ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣ ಕಂಬುಜದ ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ದಿನದಿನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುವು. ಆಶ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವಕ್ಕೆ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದು ಮುಖ್ಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಾಗಿದ್ದುವು. 9ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನೂರಾರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಕೆಲವಂತೂ ಉತ್ತಮ ಕಾವ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ಎಲ್ಲ ಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನೂ ಕಂಬುಜದ ಕವಿಗಳು ಸರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಣಿನಿಯ ಅಷ್ಟಾಧ್ಯಾಯಿತಿ, ಮನುಸ್ಮೃತಿ, ರಾಮಾಯಣ, ಪತಂಜಲಿಯ ಮಹಾಭಾಷ್ಯ, ವಾತ್ಸಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರ, ಹರಿವಂಶ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಜನಾನುರಾಗ ಗಳಿಸಿದ್ದುವು. ಕಾಳಿದಾಸ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದ. ಕಂಬುಜದ ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ರಘುವಂಶದ ನಾಲ್ಕು ಶ್ಲೋಕಗಳು ಉದಾಹೃತವಾಗಿವೆ. ಪ್ರವರಸೇನ, ಮಯೂರ, ಗುಣಾಢ್ಯ ಮುಂತಾದವರ ಹೆಸರುಗಳು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಯಲ್ಲಂತೂ ಭಾರತೀಯ ಮಾರ್ಗದ ಪೂರ್ಣಛಾಯೆಯೇ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಂಕೋರ್ವಾಟ್ ಆಂಕೋರ್ ಥೊಮ್ನಲ್ಲಿರುವಂಥ ಶಿಲ್ಪಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದುದು ಕಂಬುಜದಲ್ಲಿ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದು ಭಾರತದೊಡನೆ ಸಾಧಿಸಿದ ಸಖ್ಯದ ಫಲ.re
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಆಡಮ್
right|thumb| ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಆಡಮ್, ಸುಮಾರು. 1895 right|thumb| ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಆಡಮ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಆಡಮ್ (ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆ: [ʒyljɛt adɑ̃] (ನೀ ಲ್ಯಾಂಬರ್ಟ್; 4 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1836 – 23 ಆಗಸ್ಟ್ 1936) ಒಬ್ಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ಜೂಲಿಯೆಟ್ ಆಡಮ್ ವರ್ಬೆರಿ (ಒಯಿಸ್) ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವಳು ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದ ಖಾತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದಳು, ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ಅಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು, ಲೆ ರೋಮನ್ ಡಿ ಮಾನ್ ಎನ್‌ಫಾನ್ಸ್ ಎಟ್ ಡಿ ಮಾ ಜ್ಯೂನೆಸ್ಸೆ (ಇಂಗ್ಲಿಷ್. ಟ್ರಾನ್ಸ್., ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, 1902). ಆಕೆಯ ತಂದೆಯನ್ನು ಪ್ಯಾರಾಡಾಕ್ಸ್ ಡಿ'ಅನ್ ಡಾಕ್ಟೂರ್ ಅಲ್ಲೆಮ್ಯಾಂಡ್ (1860 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ) ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಅವರು ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
1852 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಲಾ ಮೆಸ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ವೈದ್ಯರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು 1858 ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಸ್ಟರ್ನ್ (ಮೇರಿ ಡಿ ಅಗೋಲ್ಟ್ ಅವರ ಪೆನ್ ಹೆಸರು) ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಯಾಂಡ್ ಅವರ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರ ಐಡೀಸ್ ಆಂಟಿಪ್ರೌಧೋನಿಯೆನ್ನೆಸ್ ಸುರ್ ಎಲ್ ಅಮೋರ್, ಲಾ ಫೆಮ್ಮೆ ಎಟ್ ಲೆ ಮ್ಯಾರೇಜ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
1867 ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಜೂಲಿಯೆಟ್ 1870 ರಲ್ಲಿ ಪೋಲಿಸ್ ಪ್ರಿಫೆಕ್ಟ್ ಆಂಟೊಯಿನ್ ಎಡ್ಮಂಡ್ ಆಡಮ್(1816-1877) ರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ನಂತರ ಜೀವನ-ಸೆನೆಟರ್ ಆದರು. ಅವರು 1870 ರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಗ್ಯಾಂಬೆಟ್ಟಾ ಮತ್ತು ಇತರ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ನಾಯಕರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಲೂನನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದೇ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು 1879 ರಲ್ಲಿ ನೌವೆಲ್ಲೆ ರೆವ್ಯೂ ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಅವರು ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1899 ರವರೆಗೆ ಅದರ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಪಾಲ್ ಬೌರ್ಗೆಟ್, ಪಿಯರೆ ಲೋಟಿ ಮತ್ತು ಗೈ ಡಿ ಮೌಪಾಸಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಆಕ್ಟೇವ್ ಮಿರ್ಬೌ ಅವರ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಲೆ ಕ್ಯಾಲ್ವೈರ್. ಅವರು 1893 ರಲ್ಲಿ ಜೀನ್ ಸ್ಮಾಹ್ಲ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅವಂತ್-ಕೊರಿಯರ್ (ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ) ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಾಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತಾಗಿದೆ.
ಆಡಮ್ ಯುಲಿಯಾನಾ ಗ್ಲಿಂಕಾಳೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸ್ನೇಹಿತರಾದರು, ಅವರು ಥಿಯೊಸೊಫಿ ಮತ್ತು ಅತೀಂದ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದರು.
ಆಡಮ್ ವಿದೇಶಿ ರಾಜಕೀಯದ ಬಗ್ಗೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು ಮತ್ತು ಬಿಸ್ಮಾರ್ಕ್ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ರೆವಾಂಚಿಸಂನ ನೀತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಪಾಲ್ ವಾಸಿಲಿ" ಗೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ವಿವಿಧ ಯುರೋಪಿಯನ್ ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೇಪರ್‌ಗಳ ಕರ್ತೃತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದದ್ದು ಪೈಯೆನ್ನೆ (1883). ಆಕೆಯ ಸ್ಮರಣಿಕೆಗಳು, ಮೆಸ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ಸ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ ಲಿಟ್ಟೆರೈರ್ಸ್ ಎಟ್ ಪೊಲಿಟಿಕ್ಸ್ (1904) ಮತ್ತು ಮೆಸ್ ಸೆಂಟಿಮೆಂಟ್ಸ್ ಎಟ್ ನೋಸ್ ಐಡೀಸ್ ಅವಂತ್ 1870 (1905), ಆಕೆಯ ಸಮಕಾಲೀನರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಗಾಸಿಪ್‌ಗಳು ಬಂದಿವೆ.
1882 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಗಿಫ್-ಸುರ್-ಯ್ವೆಟ್ಟೆ (ಎಸ್ಸೊನ್ನೆ) ನಲ್ಲಿ ಅಬ್ಬೆಯ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಅನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 1904 ರಿಂದ 1936 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಯನ್ ( ವರ್ ) ನಲ್ಲಿ ಸಾಯುವವರೆಗೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ವೆಬ್
ವೆಬ್, ಸಾಕ್ಷರ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ನುತ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ವೆಬ್‌ ಅನ್ನುವುದು ಅಂತರ್ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯಾಚರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸರ್ವರ್‌ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯಕ್ತಿ/ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೆಬ್‌ ವಿಳಾಸದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಪಂಚದಾಧ್ಯಂತ ತಲುಪಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಜಾಲತಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ವೈಡ್ ವೆಬ್ ಮುಖಪುಟದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ ಕಡತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಕಡತಗಳ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳು, ಚಿತ್ರಗಳು, ವೀಡಿಯೋಗಳೂ ಸೇರಿರಬಹುದು. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಮ್ಮ ಜಾಲತಾಣದ ವಿಳಾಸ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೆಬ್ ಸೈಟ್ ಪಡೆಯಲು ತಿಳಿಸುವರು. ನೀವು ಅವರ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಪುಟಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕುಳಿತ ಜಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಪಡೆಯಬಹುದು.
ವೆಬ್.ಕಾಮ್, ವೆಬ್ಸೈಟ್ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪೆನಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರ ಇತರೆ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ. ವೆಬ್ಸ್ (ವೆಬ್ ಹೋಸ್ಟಿಂಗ್), ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ವೆಬ್ಸೈಟ್ ರಚಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುವ ಒಂದು ವೆಬ್ಸೈಟ್.
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಜೀರ್ಕೊಳವೆ
thumb|ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಜೀರ್ಕೊಳವೆ
ಜೀರ್ಕೊಳವೆಯು ಮದ್ದನ್ನು ದೇಹದೊಳಗೆ ಹೋಗಿಸಲು, ಕಿವಿ, ಜಠರ, ಮೂತ್ರಕೋಶ, ಯೋನಿ, ಗರ್ಭಕೋಶ ಮುಂತಾದ ಅಂಗಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯಲೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಉಪಕರಣ (ಸಿರಿಂಜ್). ಪಿಚಕಾರಿ ಪರ್ಯಾಯನಾಮ. ವುಡ್ ಎಂಬಾತ 1852ರಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದಡಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಕೊಡಲು ಜೀರ್ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಿದನು. ಈ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಧದವು ಇವೆ. ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಿದವು. ಲೊಹ ಗಾಜು ಇವೆರಡನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಮಾಡಿದವು ಮತ್ತು ಲ್ಯೂಯರ್ ಲಾಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವು. ಈ ಮೂರನೆಯದರಲ್ಲಿ ಸೂಜಿ ಕಳಚಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ತಿರುಚಿನಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲು ಅನುಕೂಲತೆ ಉಂಟು. ಕಿವಿಯನ್ನು ತೊಳೆಯುವ ಜೀರ್ಕೊಳವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಜೀರ್ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಅಥವಾ ಆಟೋಕ್ಲೇವಿನಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಈಚೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಬಿಸಾಡುವ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಜೀರ್ಕೊಳವೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. thumb ಸೂಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಜೀರ್ಕೊಳವೆಗಳ ಮರುಬಳಕೆಯಿಂದ ರೋಗಗಳು ಹರಡುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಚ್ಐವಿ ಹಾಗೂ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ರೋಗಗಳು, ಅದೂ ಅಭಿಧಮನಿಯ ಮದ್ದು ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ. ಜೀರ್ಕೊಳವೆಗಳನ್ನು ಮಧುಮೇಹ ರೋಗಿಗಳು ಕೂಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ದಿನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇನ್ಸುಲಿನ್ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಅನೇಕರಿಗೆ ಇದು ಖರೀದಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ
ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಣಿಕೆಯಾದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವು ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತಹ ಒಂದು ಗಾಯನ ನಿರೂಪಣೆ ಶೈಲಿ. ಇದು ಹುಟ್ಟುವುದೇ ಕವಿತೆಯ ದರ್ಶನದಿಂದ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೊತ್ತು ತಂದರೆ ಇದರ ಪರಮಗುರಿ. ಇದು ಕವಿತೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ತನ್ನ ನಿರೂಪಣೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿ ಅದರ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದೇ ಇದರ ಪರಮಗುರಿ. ಇದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಕವಿತಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಗಳ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಡಿಸುವುದೇ ಇದರ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎದೆಮಿಡಿತವನ್ನು ಹಿಡಿದು ತೋರಿಸುವ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ.
ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಮೂಲ
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂಬ ಗಾಯನಶೈಲಿಗೆ ಅದರ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ಹೊಸದು. ಆದರೆ ಅಂತರಾತ್ಮ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದ್ದು. ಈ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಹತ್ತಾರು ಮೂಲ ಆಕರಗಳು ನಮಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲ ಆಕರಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. 1) ಜನಪದ ಗೀತೆಗಳು 2) ಕಾವ್ಯಗಾಯನ ಕಲೆ 3) ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಭಾಷೆ 4) ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ವಸ್ತು-ವಿಚಾರ 5) ರಂಗಗೀತೆಗಳು 6) ಮರಾಠಿ ಗೋಡಗಾಣ್ ಗೀತೆಗಳು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಿಂದ ಬೇರೆಯೇ ಆದ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ತನ್ನದೇ ಆದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಹದದಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೈಗೊಸಿಕೊಂಡು ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ. ಕವಿತೆಯ ಭಾವತೀವ್ರತೆ, ಆರ್ತತೆ, ನಿವೇದನೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಶಬ್ಧ ಶಕ್ತಿಯ ಅರ್ಥವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲಕ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದಿನದಿನಕ್ಕೆ ಎತ್ತರ ಬಿತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತಾ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅನುಪಮ ದಾಂಪತ್ಯದ ಜೋಡಿಯಾದ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಯಾವದಿನ ಭಾವಗೀತೆ ತನ್ನ ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಿಂದ ಅನಾವರಣಗೊಂಡಿತೋ ಅಂದೆ, ಆ ವೇಳಯಲ್ಲೇ, ಅ ಅಮೃತಗಳಿಗೆಯಲ್ಲೇ ಕಾವ್ಯದ ದನಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕವಿ ತನ್ನ ಎದೆಯಾಳದಲ್ಲಿ ತಾನೆ ಹಾಡಿಕೊಂಡ ಸಂವೇದನೆಯೇ ಹಾಡಾಗಿ ಹರಿದು ಸುಗಮಸಂಗೀತವಾಗಿದೆ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕವಿಯ ಕವನವನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ವರ ಸಾಮಥ್ರ್ಯದಿಂದ ಪುನರ್ ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಕವಿಯ ಮನೋಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಭಾವನಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸುಗಮವಾಗಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮ. ಕವಿತೆಯ ಶಬ್ಧಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ ಕಾವ್ಯಾರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾಘಿ ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದೇ ಇದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರದ ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗದ ಸುಗಮತ್ವವು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ ರಸಿಕರು ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಸ್ವಾದಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಾದರೆ, ಎರಡನೇಯದು ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸಿಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಇದರಲ್ಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಎರಡನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಸುಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ರಾಗದ ಮಿತಿಯಾಗಲಿ, ಚೌಕಟ್ಟಾಗಲಿ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಒಂದು ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿ ಪರಿಮಿತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಶಬ್ಧಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿಚಿತ್ರಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆ. ಅದು ಒಂದೇ ರಾಗವಾದರೂ ಆಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾವ ರಾಗಕ್ಕೂ ಹೊಂದದಂತಹ ಹೊಸ ಸ್ವರ ಸಂಚಾರಗಳೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅದು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಸ್ವರಗಳ ಮೂಲಕ ಅರ್ಥೈಸುತ್ತದೆ. ಕಿವಿಗೆ ಕೇಳುವ ಅರ್ಥವತ್ತಾದ ಶಬ್ದಗಳು ಸ್ವರಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕಂಡ ಅನುಭವವನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ರಾಗ ವಿಜೃಂಭಿಸಿದರೆ, ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕವಿತೆ ಗರಿಬಿಚ್ಚಿ ಕುಣಿಯುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ, ಕವಿತೆಗೆ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಆವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸ
ಇಂದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಎಂಟು ದಶಕಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದು ತನ್ನ ದನಿತೆರೆಯಿತೋ, ಭಾವದ ಹಕ್ಕಿ ಎಂದು ತನ್ನ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾರಲು ಸಜ್ಜಾಯಿತೋ ಅಂದೇ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಹುಟ್ಟಿತು. ಸುಗಮಸಂಗೀತ (1957)ವೆಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯುವ ಮುನ್ನ `ಲಘು ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ light music — ಎನ್ನುವ ತಲೆ ಬರಹದಡಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು `ಲಘು ಎಂದರೆ ಹಗುರವಾದ, ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಡೆದಿತ್ತು. `ಲಘು ಸಂಗೀತ ಎಂಬ ತಲೆಯ ಬರಹದಿಂದ ಇದು ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೆಸರೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸಂಗೀತವೇ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿ ಆದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಘಿ ಸ್ವಚ್ಛಂದರಾಗ, ಭಾವಗಳಿಂದ ರಂಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವಸ್ತುವೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಭಾಷೆಯೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ದೇವರನಾಮ, ಗಝಲ್, ದೇಶಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಜನಪದಗೀತೆ, ವಚನ, ಕನ್ನಡಗೀತೆ, ಮೀರಾಭಜನೆಗಳು, ಹೀಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕಾರವೂ ಲಘು ಸಂಗೀತದ ವಸ್ತು ವಿಚಾರಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದಲಲಿ ನಾವಿನ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶ್ರೋತೃಗಳಯ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಗೌಣವಾಗಿತ್ತು. ಆತ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶರೀರದ ಮೋಹವೇ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ, ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಲೆಯಿತ್ತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಾರರಿಗೆ ಲಘು ಸಂಗೀತದ ಬಗೆಗೆ ತಾತ್ಸಾರ ಭಾವನೆಯಿದ್ದರೂ, ತಮ್ಮ ಕಛೇರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ, ದಾಸರಪದ, ವಚನ, ಭಜನ್‍ಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. `ಚಾವಳಿ ಅಂತಹ ಲಘು ಶೃಂಗಾರದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುವುದೇ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಕಲ್ಪನೆ ಮೊದಲು ಮೂಡಿ ಬಂದುದು ಪ್ರಾಯಶಃ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರ್ ಅವರ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ. ಅವರ ಗೀತೆಗಳೆಲ್ಲಾ ರಾಗಪ್ರಧಾನ, ಕಾವ್ಯಪ್ರಧಾನ, ರಚನೆಗಳು ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ಗೀತೆಯ ಭಾವಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರಾಗವನ್ನು ತಿಳಿಯಾದ ಮತ್ತು ಸರಳವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹರಿಕಾರರೆನ್ನಬಹುದು. ಅವರ `ಗೀತಾಂಜಲಿ ಸಾಧಕನೊಬ್ಬನ ಮನೋಗತವನ್ನು ನಿವೇದಿಸುವ ಬಂಗಾಳಿ ಭಾವಗೀತೆಗಲ ಸಂಕಲನ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಮತದ ಮೇಲಿನ ನಂಬಿಕೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಅಥವಾ ಪಂಥ, ದೇವರುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನಕ್ಕೆ ಹೊರತಾದ, ಕೇವಲ ಆತ್ಮದ ಅವಲೋಕನ; ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನ ಆರಾಧನೆಗೆ ಕವಿಯ ಕಾತರ ಕಳವಳಗಳ ಭಾವ ಇಲ್ಲಿದೆ. ರವೀಂದ್ರರು ಸ್ವತಃ ಸಂಗೀತಕಾರರಾಗಿದ್ದರಿಂದ `ಗೀತಾಂಜಲಿಯಲ್ಲಿಯ ಶುದ್ಧ ಹಾಡುಗಳು ಅಧುನಿಕ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಯಾದವು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ
ವೀಸೀ ಅವರ ಗೀತೆಗಳು ಕವಿತಾಸಂಕಲನದಿಂದ (1931) ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಚಿಗುರಲು ಪದವಿಟ್ಟಿತು. ನಮ್ಮ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಮಕಿಗಳು ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ವಾಚಿಸಲು ಉತ್ಸುಕರಾದರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಧಾಟಿಯನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡೇ ಹೊಸಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 'ಶ್ಲೋಕ ಸಂಗೀತ ಪಟು'- ಎಂದೇ ಬಿರುದಾಂಕಿತರಾಗಿದ್ದ (ನಂಜನಗೂಡಿನ ಬಳಿ ಇರುವ) ಕಳಲೆ ಸಂಪತ್ಕುಮಾರಾಚಾರ್ಯರು ಆಧುನಿಕ ಕವಿತೆಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕ ವಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಎರಡೂ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದ ಸಂಪತ್ತುಮಾರಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗಂಡುದನಿಯ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಭಾವಪೂರ್ಣ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. 1902ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ 1945ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯರ ಕೀರ್ತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಭಾವಗೀತೆಯ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರೆನ್ನಬಹುದು. ಅವರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೀಸೀ ಅವರ `ಎಮ್ಮೆ ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಶ್ರೀ ಅವರ, `ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬಳಕೆ ಡಿವಿಜಿಯವರ `ವನಸುಮದೊಳೆನ್ನ ಜೀವನವು ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳು ಆಚಾರರ್ಯರು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ಆರೋಹಣ ಗೀತೆಗಳೆನ್ನಬಹುದು. ಪುರಂದರದಾಸರ ದೇವರನಾಮವನ್ನು ಭಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು ಹೀನಾಯವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕರಾಗಿದ್ದ ಆಚಾರ್ಯರು ಆಧುನಿಕ ಕವಿತೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. `ಉದಯವಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಚೆಲುವ ಕನ್ನಡನಾಡು ಆಚಾರ್ಯರ ನಾಂದಿಗೀತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಯಾವುದೇ ಮದುವೆಗೆ ಹೋದಾಗಲೂ `ಎಮ್ಮ ಮನೆಯಂಗಳದಿ ಬೆಳೆದೊಂದು ಹೂವನ್ನು (ಭೂಪರಾಗದ) ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡದೆ, ಬರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೊಣ್ಣೊಪ್ಪಿಸುವಾಗ ಈ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಬಂಧುಬಾಂಧವರ ಕಣ್ಣಲಿ ನೀರು ಸುರಿಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಒಂದು ಕಡೆ ರೆಸಿಡೆಂಟರ ಆಡಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಜೀವನಕ್ರಮ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸದಾ ಹೊಸತನ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಅರಸರ ಕಾವ್ಯನಾಟಕಗಳ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತಲಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯದ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಭಾವ ಇವೆಲ್ಲದರ ಹೊಸಕಾಟದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಆಧುನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೊಸತನ ಕಂಡು ಸ್ವಚ್ಛಂದವೂ, ಸ್ವತಂತ್ರವೂ ಆಯಿತು. ಆದರೆ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸತನವೇನೂ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಂತೆಯೇ ಗೀತೆಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡವು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಪರಿಮಿತಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಸಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹಾಡತೊಡಗಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಮಕಿಗಳೇ ಹಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಶೈಲಿಯ ಏಕತಾನತೆಯ ಕಬಂಧ ಬಾಹುವಿನಿಂದ ಭಾವಗೀತಾ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಿಡುಗಡೆ ನೀಡಿ ಹೊಸತನ ತಂದವರು, ಬೆಳದಿಂಗಳ ಹಕ್ಕಿ ಕನ್ನಡದ ಕೋಗಿಲೆ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ಪಾಂಡೇಶ್ವರದ (ದ. ಕ) ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಎರಡೂ ಗಾಯನ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲೂ ರಾಯರ ಸವ್ಯಸಾಚಿಯಾಗಿದ್ದರು. ರಂಗ ಸಂಗೀತ, ಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ - ಹೀಗೆ ಬಗೆ ಬಗೆ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಕಾಳಿಂಗರಾಯರೇ ನಿಜವಾಗಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರೆನ್ನಬಹುದು.
ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಧಾರವಾಗಿ ನಿಂತವರೆಂದರೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಪಿಟೀಲು ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಎ. ವಿ. ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಅವರು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ನುಡಿಸುವಾಗ ಕೃಷ್ಣಮಾಚಾರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ನೀಡುತ್ತಾ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವಾಗ `ಪದ್ಮಚರಣ್ ಎಂಬ ನವಿರುಭಾವನೆಯ ಕಾವ್ಯನಾಮ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲಯದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತವನ್ನೇ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ, ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವವರನ್ನು ಮಡಿವಂತರೂ, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಭಾವಿಸದ ಐವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಚಾರ್ಯರು ಹಠತೊಟ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಮುರಿದರು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಗಾಯಕಿಯರು
ಮಂಗಳೂರಿನ ಜಯಂತಿದೇವಿ ಹಿರೇಬೆಟ್ (1927) ಅವರು ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಆರೋಹಣದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣರಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಗಾಯಕಿ. 1944ರಲ್ಲಿಯೇ ಇವರು ಹಾಡಿದ 'ಭಾಗ್ಯದ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ಬಾರಮ್ಮ ಮತ್ತು `ಹೂವ ತರುವರ ಮನೆಗೆ ಹುಲ್ಲ ತರುವ ಎಂಬ ಪುರಂದರದಾಸರ ಪದಗಳು ಎಚ್.ಎಂ.ವಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಕಂಪನಿಯ ಮೂಲಕ ಮದರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು. 1952ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಇದೇ ಕಂಪನಿಯವರು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿದರು. `ವಾರಿ ನೋಟ ಹಾರತಿತ್ತ (ಬೇಂದ್ರೆ) `ಹತ್ತು ವರುಷದ ಹಿಂದೆ (ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ) ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಎಚ್. ಎಂ. ವಿ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಕನ್ನಡ ವಚನಗಳನ್ನು ದಾಸರಪದಗಳನ್ನು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಮೊದಲಿಗರೆಂಬ ಕೀರ್ತಿ ಜಯಂತಿದೇವಿಯರದಾಯಿತು. `ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ ಅವರ ಮುಂದೆ `ವಂದೇ ಮಾತರಂ' ಹಾಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ ಜಯಂತಿ ಅವರು ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠೀ, ಕೊಂಕಣಿ ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರನ್ನು ಆಕರ್ಷಸಿದರು. `ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೊದಲು ಹಾಡಿಗೆ ದನಿಯಾದವರು ಮತ್ತು ಈ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಅಪಾರವಾದ ಕಾಣಿಕೆ ಕೊಟ್ಟವರು ನಮ್ಮ ಗಾಯಕಿಯರೇ ಎನ್ನುವುದು ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿ. 1949ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಡಾ|| ಶಮಂತಕಮಣಿಯವರಿಂದ ಭಾವಗೀತಾಗಾಯನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಡಾ|| ಶಮಂತಕಮಣಿಯವರು ಹಾಡಿದ ಕುವೆಂಪುರವರ `ಕರೆಯುತಿದೆ ಓ ದೂರದಾಹ್ವಾನವಾಣಿ — `ಶೂನ್ಯತೆ ಏನಿದು ಹೃದಯದಲ್ಲಿ — `ನಾನಿನ್ನು ಮರೆಯೆ, `ಕರೆಯೆಂದು ಬರುವುದೋ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಗೀತೆಗಳ ಪದ್ಮಚರಣರ ಪ್ರಥಮ ಶಿಷ್ಯೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇವರ ನಂತರ 1950ರಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ 14ರಂದು ಆಕಾಶವಾಣಿ ಕೃಷಿರಂಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ `ಗೌರಿ ತವರಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದದ್ದೇ — ಎಂಬ ಜಾನಪದ ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ಜನಪ್ರೀಯ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮಹಾನ್ ತಾರೆಯಾಗಿ ಮೆರೆವರು ಶ್ರೀಮತಿ ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಬಳಿ ಇಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ವರ್ಚಗಳ ಕಾಲ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತು ಅವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ದನಿಯಾದವರು ಲೀಲಾವತಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಲತಾಮಂಗೇಶ್ವರ್ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಲೀಲಾವತಿಯವರು ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ, ಸಂಯೋಜಕಿಯಾಗಿ, ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದರು. ಐವತ್ತರ ದಶಕದಿಂದ ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ `ಗಾನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಞಿಯಾಗಿ ಮೆರೆದ ಅವರ ಗಾಯನದ ನಾದಸುಖ ಕೇಳಿದವರಿಗಷ್ಟೆ ಅನುಭವ, ಶಾಂತ, ಗಂಭೀರಶೈಲಿಯ ಮಾಧುರ್ಯದ ಮಹತ್ ಸ್ಪರ್ಶವೇ ಅವರ ಗಾಯನದ ಮುಖ್ಯ ಗುಣ. ಲೀಲಾವತಿಯವರ ಸಹಪಾಠಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂ. ವಿ. ಮಾಲತಿಯವರು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಅರ್. ಕೆ. ಶ್ರೀಕಂಠನ್ ಅವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸುಗಮಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಚರಣ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅಡಿಗರ 'ಇಂದು ಕೆಂದಾವರೆ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ `ಎನ್ನ ಹರಣ ನಿನಗೆ ಶರಣ' - ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಮನೆ ಮನೆಯ ಮಾತಾಗಿದ್ದರು. ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ `ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹರಣ' ಭಾವಗೀತೆ ಹಾಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಶಿಷ್ಯೆಯರಾದ ರೇಖಾ ಮತ್ತು ಕೃಪಾ ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋವಿನಲ್ಲಿ ಡೆಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಭಾಷೆಗಳ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದ ಈ ಗೀತೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಪದ್ಮಚರಣ್‍ರ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶಿಷ್ಯೆ ಡಾ|| ಮಾಧವಿರಾಜ, ಸಿ. ಕೆ. ತಾರಾ ಮತ್ತು ವೈ. ಎಸ್. ಇಂದ್ರಾ ಜೋಡಿಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ತಂದರು. ನಿಸಾರರು ರಚಿಸಿದ `ಆತ್ಮಾರ್ಪಣೆ ಎನ್ನುವ ಬಾನುಲಿರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಕಾಳಿಂಗರಾವ್‍ರವರೊಂದಿಗೆ ಎಂ. ಎನ್. ರತ್ನ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್ ಅವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ವೀಸೀ ಅವರ `ಮಾನವನೆತ್ತರ ಅಗಸದೇರಿಗೆ ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಮದರಾಸಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪಿ. ಲೀಲಾ ಅವರು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಮುಂಬಾಯಿಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟPಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಗ ಖ್ಯಾತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಶಂಕರ್ ಅವರು ಪದ್ಮಚರಣ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ 'ಸ್ವಾಗತ ಸ್ವಾಗತ ಸ್ವಾಗತವು ಕವಿವಾಣಿಗೆ — ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಪಿಟೀಲು ವಿದ್ವಾಂಸೆಯಾದ ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಾಮ್ರಾಟ ಡಾ|| ಎಂ. ಬಾಲಮುರಳೀಕೃಷ್ಣ ಇಬ್ಬರೂ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನವಸುಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಸ್ತಿ ಅವರ 'ಕೋಗಿಲೆ ಕೋಗಿಲೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು. ಪದ್ಮಚರಣ್ ಈ ಗೀತೆಗೆ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಮತ್ತು ಬಾಲಮುರಳಿಯವರು ಬೇಂದ್ರೆಯವರ `ನೀ ಮಳ್ಳ ಜಾತಿಯ ಹೆಣ್ಣು ಗೀತೆಯ ಮೂಲಕ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಟಿ. ರುಕ್ಮಿಣಿಯವರು ಹಾಡಿದ್ದ ಕೆ. ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ `ಮುಗಿಲೆ ಮತ್ತು `ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಂತಹ ಮುಗಿಲು ಮತ್ತು ಅಡಿಗರ `ಹಿಂದುಮುಂದಿನೆಣಿಕೆ ಏಕೆ? ಮುಂತಾದ ಗೀತೆಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು.
ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಹಾಡಿ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಶ್ರುತಿಯಂತೆ ಇದ್ದ ಸೋದರಿಯರಾದ ಮೋಹನ್‍ಕುಮಾರಿ ಮತ್ತು ಸೋಹನ್‍ಕುಮಾರಿಯವರೂ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು. ಹೆಚ್. ಎಂ. ವಿ.ಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾಗಿದ್ದ 'ಜೋ ಜೋ ಬಾಲಕೃಷ್ಣ ಅಂದಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡಾಗಿತ್ತು.
ಎಸ್. ಕೆ ವಸುಮತಿ, ಸಿ. ಕೆ. ತಾರಾ, ಶ್ಯಾಮಲ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ ಮುಂತಾದವರು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಹಾದಿಗೆ ಹೂವು ಚಿಲ್ಲಿದವರು. ಬಾನುಲಿ ಗೀತರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದವರು ಪು.ತಿ.ನ. ಅವರ ಗೀತರೂಪಕಗಳಿಗೆ ಬಹುಪಾಲು ದನಿ ನೀಡಿದವರು ಎಸ್. ಕೆ. ವಸುಮತಿ, ಪು.ತಿ.ನ. ಅವರ 'ಗೋಕುಲ ನಿರ್ಗಮನ, ಹರಿಣಾಭಿಸರಣ, ದೀಪಲಕ್ಷ್ಮಿ ಮುಂತಾದ ರೂಪಕಗಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ತಾರಾ ಮತ್ತು ವಸುಮತಿಯವರು ತಯಾರು ಮಾಡಿದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಉಗಮ ಸಂಗೀತದ ವೃಕ್ಷ ಟಸಿಲೊಡೆದುದು ಸಂತಸದ ಘಟ್ಟ ಎನ್ನಬಹುದು. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ 1957ರಲ್ಲೇ ರಷ್ಯಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನಿಗಳ ಮುಂದೆ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನೀಡಿದವರು. ವಚನ, ದಾಸರಪದ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ಮನಸೆಳೆದರು. ತಮ್ಮ ಇಂಪಾದ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ 1956ರಲ್ಲಿ `ಸ್ವೀಟ್ ವಾಯ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈಸೂರ್ 1962ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಟ್ ಮೆಲೋಡಿ ಆಫ್ ಕರ್ನಾಟಕ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕೋಗಿಲೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಪುರಸ್ಕøತರಾದವರು ಹತ್ತಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. `ರಂಗನಾಥನ ಪಾದವ ತೊಳೆಯೆ ಕಾವೇರಿ ಬಂದಳು — `ಕಲ್ಲಿನಲಿ ಕೆತ್ತಿದನು ಆನೆ ಬಂದಿತಮ್ಮಾ `ನಿನ್ನ ಬಾಂದಳದಂತೆ ಮೈಸೂರು ಸುತ್ತ ಸಾಲು ತೆಂಗಿನಮರ, ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಾಗಿರ್‍ದಾರ್ ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳು.
ಶ್ಯಾಮಲಾ ಜಿ. ಭಾವೆ (1941) ಉಭಯಗಾನ ವಿದುಷಿ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಪಡೆದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತಾ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮಾಡಿದವರು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೂ ಕೈಯಾಡಿಸಿರುವ ಶ್ಯಾಮಲಾ ಭಾವೆ ಹತ್ತಾರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ತಂದರು. 'ಸುವರ್ಣಭಾರತ- ಉತ್ಸವ ದರ್ಶನ- ಗೀತತರಂಗ — ಭಾವೈಕ್ಕೆ ಭಾರತಿ' — ವಚನ ಸುಧಾ — ಇವುಗಳು ಶ್ಯಾಮಲಾ ಭಾವೆಯವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಯೋಜನೆಯಿರುವ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು. ಶ್ಯಾಮಲಾ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಭಾವನೆಯ ಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು. ತಾಯಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಭಾವೆ ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ವಿಠಲ ಭಾವೆಯವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸರಸ್ವತಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಾಚಾರ್ಯಯಾಗಿ, ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ಕವಿಗಳ ಎಲ್ಲ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ ಬಂದವರು.
ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಕೊಡುಗೆ
ಕುವೆಂಪು ಅವರ `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈಮುಗಿದು ಗೀತೆಯಿಂದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ ಅವರು, ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳಾದ ಬೇಂದ್ರೆ, ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ., ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಪರಮೇಶ್ವರ ಭಟ್ಟ, ಮಾಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವರಿಂಂದ ಹಿಡಿದು ಹೊಸ ಕವಿಗಳ ಬರಹಗಳನ್ನು ಹಾಡಾಗಿಸಿದರು. ಬಿಎಂಶ್ರೀ ಅವರ, `ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬಳಕೆ; ಅಡಿಗರ, `ಇಂದು ಕೆಂದಾವರೆ; ನಿಸಾರರ 'ಬೆಣ್ಣೆಕದ್ದ'; ಡಿವಿಜಿಯವರ ಅಂತಃಪುರ ಗೀತೆಗಳು; ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ 'ರತ್ನನ್ ಪದಗಳು'; ಜಿ. ಎಸ್. ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರ 'ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು'; ಅಡಿಗರ 'ಯಾವ ಮೋಹನ' ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕವಿತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು.
ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕರು
`ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಳಿ ಕರೆಯಿತು ಗೀತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಮಧುರ ಕಂಠದ ಸಿರಿ ತೆರೆದ ರತ್ನಮಾಲ ಪ್ರಕಾಶ್ ರವರು `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ರತ್ನಮಾಲಾ, ರತ್ನಮಾಲಾ ಎಂದರೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಎನಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. `ಬಾಗಿಲೊಳು ಕೈ ಮುಗಿದು ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡಿದೆನು`ಯಾವ ಮೋಹನ ಮುರಲಿ ಉಡುಗಣ ವೇಷ್ಟಿತ ನಿಲ್ಲಿಸದಿರು ವನಮಾಲಿ, ಮೊದಲ ದಿನ ಮೌನ, ಏನೀ ಮಹಾನಂದವೇ,' `ತೌರಸುಖದೊಳಗೆನ್ನ ಮುಂತಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳಿಂದ ಕೇಳುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಸುರೆ ಮಾಡಿದರು.
ಎಂ. ಮೈಸೂರು ಸೌಟ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ (ಎಂ. ಎಸ್. ಐ. ಎಲ್) ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಗಾಯಕಿ ಬಿ. ಕೆ ಸುಮಿತ್ರ ಅವರು, (1946) ಕಲಿತಿದ್ದು ಅಪ್ಪಟ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದು `ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಲವು ಮೂಡಿದ್ದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಸ್ಪಷ್ಟ ದನಿಯ ಸುಮಿತ್ರ 'ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ`ಗಾನಪ್ರವೀಣೆ ಬಿರುದಾಂಕಿತರು, `ಬೃಂದಾವನಕ (ಕುವೆಂಪು) ಬೆಣ್ಣೆಕದ್ದ (ನಿಸಾರ್) ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಎಂ. ಎಸ್. ಐ ಎಲ್ ಗೀತೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದವರು ಗಾಯಕ ಸಂಯೋಜಕ ಅಶ್ವತ್ಥ್ (1939) ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಅಶ್ವತ್ಥ್ ಮಹಮದ್ ರಫೀ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿ, 1965ರಲ್ಲೇ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೂ ಎಂ. ಎಸ್. ಐ. ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು, ಷರೀಫ್ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಒಮ್ಮೆಲೆ ಹೊಸ ಅಲೆ ತಂದರು. `ದೀಪಿಕಾ, `ಬಾರೋವಸಂತ, 'ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಮಾವುಬೇವು, ಶ್ರಾವಣ ಹೀಗೆ ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ಹಾಡಿನತ್ತ ದಾಪುಗಾಲನಿಟ್ಟರು. ಅಶ್ವಥ್ ಒಮ್ಮಲೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತರಾಗಿ ಬೆಳಗಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮನೆಮನೆಯನ್ನೂ, ಹಳ್ಳಿ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಪುಸ್ತಕದೊಳಗೆ ಅರೆಬಿರಿದ ಮೊಗ್ಗಾಗಿದ್ದ ನೂರಾರು ಗೀತೆಗಳು ಅರಳುತ್ತಾ, ಪರಿಮಳ ಬೀರುವ ಪುಷ್ಪಗಳಾದವು. ಅಶ್ವಥ್ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಿತ ಕವಿಗಳಾದ ಹೆಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ವ್ಯಾಸರಾವ್, ಲಕ್ಷಣ್ ರಾವ್, ಮುಂತಾದವರಿಂದ ನೂರಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಿಸಿದರು, ಹೊಸ ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಹಾಡುವುದು. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗೀತಕಾರರು, ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು, ಗಾಯಕರು ಮುನ್ನುಗ್ಗುತ್ತಾ ಬಂದರು.
ಇಂದಿನ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಬೇಕಾದವರು ಡಾ || ರೋಹಿಣಿ ಮೋಹನ್, ಕೆ. ಎಸ್. ಸುರೇಖಾ, ಅರ್ಚನಾ ಉಡುಪ, ಪಿ. ಎ. ಮಂಗಳ ಮುಂತಾದವರು.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿಯ ಪ್ರಭಾವ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಂಗ ಸಂಗೀತ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಪದ್ಧತಿಯ ಮರಾಠೀ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಯಿತು. ಮರಾಠೀಯಲ್ಲಿ `ಗೋಡಗಾಣ' ಎಂಬ ರಸಾಲ ರಚನೆಗಳು ಸಂಗೀತಮಯವಾಗಿದ್ದು ಮಂಜುಳ ಲಲಿತ ಶಬ್ಧಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಅತಿ ಮಧುರವಾದ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಬಾಯಿಗೆ ಸವಿಯೆನಿಸುವ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಮಧುರವಾದ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇವು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕಾವ್ಯದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು. ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಬಾಯಿಗೆ ಸವಿಯೆನಿಸುವ ಗೀತೆಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಹೀರಾಬಾಯಿ ಬಡೋದೆಕರ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು (ಮರಾಠೀ) ಹಾಡುವ ಪರಿಪಾಠ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಯಿತು. ಮಾಧವ ಜ್ಯೂಲಿಯನ್ ಅವರ `ಪಾಕವ ಮಧುಬೋಲ ಕೋಕಿಲ ಮತ್ತು `ಉಪವನಿಗಾತಕೋಕಿಳಾ ಅಂದು ಆತ್ಯಂತ ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ಹಾಡುಗಳು `ಹೀ ಏಕ್ ಆಸಮಸಿ ಮುರಲೀ ಕನ್ಹಯ್ಯ,`ಬಜಾವ್ ಬಜಾವ್ ಮುರಲಿ ಎಂ ಗೀತೆ 1937ರಲ್ಲೇ ಧ್ವನಿಯಮುದ್ರಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಹೀರಾಬಾಯಿ ಅವರ ಶಿಷ್ಯಯಾದ ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿ (ಗುಗಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಎನ್ಕೆ ಕುಲಕರ್ಣಿಯವರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದವರು) ಯವರು ಮುಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಮರಾಠೀ ಗೋಡಗಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದರು. 1946ರಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರು ಮುಂಬಾಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಗುರುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಡಲು ಬಂದರು. ನಿಲಯದ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದ ಎನ್ಕೆಯವರು ಸೀತಾ ಅವರನ್ನು `ನೀವು ಕನ್ನಡ ಯಾಕೆ ಹಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಾಗ `ನಾನು ಹೇಳುವ ಧಾಟಿಗೆ ನೀವು ಗೋಡಗೀತ ರಚಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ ಹಾಡುತ್ತೇನೆ — ಎಂದರು. ಆ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆ, ಆಲೋಚನೆ, ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಪಾಲಿಗೆ ಅಮೃತ ಸಿಂಚನವಾಯಿತು. ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯರು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ. - 'ತಮಬಿನ ಮೇರಿ ಕೊನ ಖಬರಲೆ ಗೋವರಧನ ಗಿರಿಧಾರಿ" ಎನ್ನುವ ಯಮನ್ (ಕಲ್ಯಾಣಿ) ರಾಗದ ಹಿಂದಿ ಭಜನೆ - `ಗಿಡಗಿಡದಲಿ ಹಾರಾಡುವ ಗಿಳೆಯೆ ನುಡಿ ನುಡಿ ಕನ್ನಡವ ಎಂದು ಸುಂದರ ರೂಪ ಪಡೆದು ಅಂದಿನ ಅನಗತ್ಯವಾದ ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನವನ್ನೂ ಗೀತೆಯ ಮೋಡಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ಕನ್ನಡ ವಿಭಾಗದ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸವಿಕಟ್ಟಾಗಿ, ಸೂಗಸಾಗಿ, ಹೊಸರುಚಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದು `ವಿನವಿತ ಶಬರೀ ರಘುರಾಮೋ ತುಜ ಸಾಠಿ ವೇಚಲೆ ಬೋರೆ ಎಂದು ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯವರು ಹಾಡಿದ ಧಾಟಿಗೆ, ನುಡಿದಳು ಶಬರೀ ರಘುವರಗೆ - ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ರಸಾಲಗೀತ ಎನ್ಕೆಯವರಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ವೀಸೀಯವರ `ಕಾದಿರುವಳು ಶಬರಿ'ಯಂತೆ ಈ ಹಾಡೂ ಜಗಜನಿತವಾಯಿತು. ಆಗ ವೀಸೀಯವರಾಗಲಿ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಗೋಕಾಕರಾಗಲೀ `ಮುಗಳಿಯವರಾಗಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಕವಿಗಳಾಗಿಲ್ಲದೇ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಎನ್ಕೆಯವರೇ ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಗೀತರಚನಾಕಾರರಾಗಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಲು ಆಕಾಶವಾಣಿಯು ನೀಡಿದ ಅವಕಾಶವೇ ಮೂಲಧಾರವಾಯಿತು.
ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿಯವರ ಈ ಕನ್ನಡ ಸುಗಮ, ಲಲಿತ ಗೀತ ರಚನೆಗಳ ಗಾಯನದ ಎಷ್ಟಾಯಿತೆಂದರೆ ಕನ್ನಡೇತರರಿಗೂ ಹಾಡುವ ಬಯಕೆ ಅದಮ್ಯವಾಯಿತು. ಮರಾಠೀ ಗಾಯನದ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಕಲಾವಿದೆ ವಿಜಯಾ ದೇಸಾಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಗೆ ಬಂದು ಎನ್ಕೆಯವರಿಗೆ "ನೀವೇ ಗೀತ ರಚಿಸಿಕೊಡಿರಿ ನಾನು ಚಾಲೀ ಹಚ್ಚುತ್ತೇನೆ," ಎಂದು ದುಂಬಾಲು ಬಿದ್ದರು.
ಮುಂಬಯಿ ಗಾಯಕಿಯರಾದ `ಅಮೀರ್ ಬಾಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಸೀತಾಮುಲ್ಕಿ, ಸುಶೀಲಾಟೇಂಬೆ, ವಿಜಯಾ ದೇಸಾಯಿ, ಮುಂತಾದವರಲ್ಲದೆ ಧಾರವಾಡ ಕೇಂದ್ರದ ಕೃಷ್ಣಾ ಹಾನಗಲ್, ನೀಲಮ್ಮ ಕೊಡ್ಲಿ (ಮೊದಲು ಮನ್ಸೂರ್) ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ, ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ್, ಉಷಾ ಖಾಡಿಲಕರ, ಅರ್, ಎಸ್, ಜಂತ್ಲಿ, ಎಸ್. ಕೆ. ದೇಶಪಾಂಡೆ, ಸಿದ್ಧರಾಮ ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ, ಶಾರದಾ ಹಾನಗಲ್ ಮುಂತಾದವರು ಸೋನುಬಾಯಿ ದೊಡ್ಡಮನಿ, ದೇವೇಂದ್ರ ಪತ್ತಾರ್, ಈಶ್ವರಪ್ಪ ಮಿಣಜಿ, ಎ. ಜಿ. ನೀಲಗಾರ ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರೆಲ್ಲ ಉತ್ತರಕರ್ನಾಟಕದ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೌರಭ ನೀಡಿದರು.
ಸಾವಿರ ಹಾಡುಗಳ ಸರದಾರ - ಹುಕ್ಕೇರಿ
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಿಮಂತ ಗಾಯಕ ಬಾಳಪ್ಪ ಹುಕ್ಕೇರಿ (21.8.1915) ಮನೋರಂಜನಗಾನ ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಿಸಲಿಡಲ್ಲಿಲ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಭಾವೈಕ್ಯತೆ ಒಲವಿನ ಉತ್ಕಲತೆ ಉತ್ಸುಕತೆ ಅನತ ವಿನೋಧ, ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಂದರು. ಸುಗಮ ಸಂಗಿತದ ಮೂಲಕ ಹಳ್ಳಿಯ ಜೀವನ್ನು ತಿದ್ದಿದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಲ್ಲಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿದ್ದರು. ಸಾವಿರ ಹಾಡಿನ ಸರದಾರ ಜಾನಪದ ಗಾರುಡಿಗ ಮೂರ್ತಿಕಾರ ಜನಪದ ರತ್ನ ಹೀಗೆ ಹತ್ತಾರು ಬಿರುದಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1959 ತಂದಿತ್ತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1982 ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 1986 ಒಡರ ಬಾಳಪ್ಪನವರ ಕೀರಿಟಕೆ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರ ತುಳನಿ ಸಂಮಿಳನ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗರಿ.
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಯಕರು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗುವ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ಶ್ರೀಮತಿ ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ್ (1938). ಅನುರಾಧಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಶಾಂತವತಿ ಗಂಗೊಳ್ಳಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಸವಿದನಿಯುಳ್ಳ ಅನುರಾಧ ಅವರು 1969ರಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರ 'ತಿಂಗಳಲೋಕದ ಅಂಗಳ ರೂಪಕದಲ್ಲಿನ ಗೀತೆಗಳು - ಕಿತ್ತೂರ ಕೇಸರಿಣಿ (ಎನ್ಕೆ) ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನಮ್ಮನ ಪಾತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಕಾಳಿಂಗರಾಯರ ಜೊತೆ ಹಾಡಿದರು.
1969ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಶತಮಾನೋತ್ಸವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೆಯವರು ಬರೆದು ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಅನುರಾಧಾ ಹಾಡಿದ್ದು ಅಪೂರ್ವ ಸಂದರ್ಭವಾಯಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರರು 40 ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ, ಅವರೆದುರಿನಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಭೇಷ್ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. 1965ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಚೀನಾ ಅಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಘವೇಂದ್ರ ಇಟಗಿಯವರು ಹಿಂದಿಯಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿದ `ಓ ಎನ್ನ ದೇಶ ಬಾಂಧವರೇ ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ ಅನುರಾಧ `ಕನ್ನಡ ಕೋಗಿಲೆ ಎಂದು ಅಭಿಮಾನಿಗಳಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಇದೇ ಹಾಡನ್ನು ಕಾರ್ಗಿಲ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹುತಾತ್ಮರ ದಿನಾಚರಣೆಯಂದು ಹಾಡಿದಾಗ ಶ್ರೋತೃಗಳು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು.
ಅನುರಾಧಾ ಅವರು ಹಾಡಿರುವ (ಎನ್ಕೆ ಅವರ) `ನಾವು ನಾಡಾಗುವ ನಾವು ಹಾಡಾಗುವ ನಾನು ಬಡವಿ ಆತ ಬಡವ (ಬೇಂದ್ರೆ) ಯಾರು ಕೇಳುತ್ತಾರೆ ಹೇಳಿರಣ್ಣ (ಕಣವಿ) `ಓ ನನ್ನ ದೇಶ ಬಾಂಧಾವರೇ (ರಾಘವೇಂದ್ರ ಇಟಗಿ) ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಅನುರಾಧಾ ಧಾರೇಶ್ವರ ನಂತರ ಅನೇಕ ಗಾಯಕಿಯರು ಬಂದರೂ ಅವರಷ್ಟು ಹೆಸರು ಮಾಡಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕೊಡುಗೆ
ಪು. ತಿ. ನ. ರವರ ಗೀತರೂಪಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಾದ ಮೈಸೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಹಾಡಿರುವುದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷವಾದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು. ತಿಟ್ಟಿ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯಂಗರ್ ಅವರೂ ಕೂಡ ಗೀತರೂಪಕದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದುದು ಭಾವಗೀತಾ ಪ್ರಕಾರಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮಯ ದಾಖಲೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
1957ರಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಭಾರತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವಲ್ಲದ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವೆಂದು ಕರೆಯಿತು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕವಿತೆ ಬಿತ್ತರಿಸಲು, ತಮ್ಮ ಕೊರಳು ಕೇಳಲು ಕವಿ ಕಲಾವಿದರು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸಾಮ್ಯಾವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಬಂದಿತೆನ್ನಬಹುದು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹರೆಯ ಬಂದಂತೆ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಶ್ರೋತೃಗಳ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಗಳು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾದವು. ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಜನರು ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಘುಸಂಗೀತವೆಂದೂ, ಲಲಿತಸಂಗೀತವೆಂದೂ, ಭಾವಗೀತೆ ಎಂದೋ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು. `ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಸರಳವಾಗಿ, ಸರಾಗವಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ರಂಜಿಸಬಲ್ಲದ್ದು ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಗಮಸಂಗೀತವಾಯಿತು.
ಎಸ್. ಕೆ. ವಸುಮತಿ, ಸರೋಜಾದೇವಿ, ಎನ್. ಎಸ್. ರಾಮನ್ ಮುಂತಾದವರು ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. `ಪದ್ಮಚರಣ್ ಸುಗಮಸಂಗೀತವನ್ನು ಉನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಗೇರಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದರು. ಹೆಚ್. ಆರ್. ಲೀಲಾವತಿ, ಹೆಚ್. ಕೆ. ನಾರಯಣ್ ಇವರೆಲ್ಲ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಗೀತರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದನಿಗಳಾದರು. ಆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೀತರೂಪಕಗಳು ಹುಚ್ಚಿಬ್ಬಿಸುವಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳಿಸಿದ್ದವು. ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ವೀ ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಮುಂತಾದವರು ಕಾರಂತರ ಕಿಸಾಗೌತಮಿ, ಪು. ತಿ. ನ. ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಗೀತರೂಪಕಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿದರು. 1975ರವರೆವಿಗೆ ಇದು ಹೀಗೆಯೇ ನಡೆದು ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಬಹುಮುಖಿಯಾಗಲು ತೊಡಗಿತು.
1975ರಲ್ಲಿ `ನವಸುಮ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ತಿಂಗಳ ಹೊಸ ಹಾಡಾಗಿ ಕವಿಯ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿ ಹಾಡುವುದು ಆರಂಭವಾಗಿ, ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಕವಿತೆಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಹಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗೀತೆಗಳು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ರಾಮಚಂದ್ರಶರ್ಮ, ಅಡಿಗ, ಬೇಂದ್ರೆ, ಡಿ. ವಿ. ಜಿ. ವೀಸೀ. ಕುವೆಂಪು, ಪು.ತಿ.ನ. ರಾಜರತ್ನಂ, ಸಂದರ್ಭದ ಕೋರಿಕೆಗೆ ಬರೆಯಲು ಹೊರಟು `ನವಸುಮಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಕವಿತಾಮಾಲೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು. ಹಿರಿಯ ಕವಿಗಳಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಕಿರಿಯ ಕವಿಗಳೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು
ಭರಾಟೆಯಿಂದ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಭಾವಗೀತೆಯ ಬಳ್ಳಿಗೆ ಒಂದು ಆಸರೆಯಾಗಿ ಬದಗಿ, ಅದನ್ನು ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹಬ್ಬಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ, ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಧಾರವಾಡ ಆಕಾಶವಾಣಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ (ಸುಮಾರು ಮೂರು ವರುಷ) ಪ್ರತಿ ಬುಧವಾರ ಮೂರು ಮೂರು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಎಂ.ಎಸ್.ಎ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಿತು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಹಾಡಿದ ಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದವೆಂದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಳೆಯುವುದರೊಳಗಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ದಾಸರಾಗಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಕನ್ನಡ ರಸಿಕರು ಕನ್ನಡದ ಕವಿಶ್ರೇಷ್ಠರ ಭಾವಗೀತೆಗಳುನ್ನು ಗುಣುಗುಣಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕಂಬಾರ, ಪರ್ವತವಾಣಿ, ಶ್ಯಾಮಲಾಭಾವೆ ಹೀಗೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಹೊಸ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಜಯದೇವ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಸಿ.ಆರ್. ಸಿಂಹ, ಆರ್. ನಾಗೇಶ್, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೊ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟ ಅವರೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ ಮುಂತಾದ ಕವಿಗಳ ಹಾಡುಗಳೂ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತವಾದವು. ಕವಿಗಳು ಅವರ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಓದುವುದು ಗಾಯಕರು ಆ ಕೂಡಲೆ ಆ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುವುದು. ಇದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿತ್ತು. ಕವಿಗಳು ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿ ಅವರಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಗೀತೆಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ಎನ್.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಇದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಂಸಿದ್ದರು.
ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಹತ್ತಾರು ಮಂದಿ ಹೊಸ ಗಾಯಕರು ಬಂದರು. ರತ್ನಮಾಲಾ, ಬಿ.ಕೆ. ಸುಮಿತ್ರ. ಕಸ್ತೂರಿ ಶಂಕರ್, ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಸುಬ್ಬಣ್ಣ, ಮಾಲತಿ, ಪುಷ್ಪಾಜಗದೀಶ್, ಟಿ.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್, ಜಯಪಾಲ್, ಮುಂತಾದ ಗಾಯಕರು ಪ್ರಕಾಶಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೊಳಿಸಲು ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತಿನ ತಂತ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಈ ಯೋಜನೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಸಂಸ್ಕøತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಗಾಯನ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿತು. ತಾನೂ ಬೆಳಗಿ ಇತರರನ್ನೂ ಬೆಳಗಿಸಿತು. ಅದೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಎಚ್. ಜಯದೇವ್ ಅವರ ಸದಭಿರುಚಿ, ದೂರದೃಷ್ಟಿ, ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಸೇವೆಗಳಿಂದ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿತು.
(2000) ರಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ ಜಯದೇವ್ ಅವರಂತೆ ಆಸೆ ಹೊತ್ತ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಧಿಕಾರಿ ವಿಠಲಮೂರ್ತಿಯವರ ಆಗಮನದಿಂದ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಎನ್ನುವ ಸುಂದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಡನೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ದನಿ ತೆರೆಯಿತು. ಆದರೆ ಅದರ ರೂಪುರೇಖೆಗಳು ಹೊಚ್ಚ ಹೊಸದಾಗಿದ್ದವು. ನಾಡಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವ ಯುವಗಾಯನದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬುದೇ ವಿಠಲಮೂರ್ತಿಗಳ ಆಸಯವಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೂ ಮೀರಿ ಸುಮಾರು ಯುವಪ್ರತಿಭೆಗಳು ಬಂದರು. ಆಯ್ಕೆಯಾದವರಿಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ಕವಿಗಳ ಆಯ್ದ ಕವಿತೆಗಳ ಧ್ವನಿ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಆರು ಮಂದಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದ ಆರು ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಸಿದ್ಧವಾದವು. `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಗೀತ ಸಂಕಲನ ಹೀಗೆ ನವ್ಯದ ಕಾವ್ಯಮಾರ್ಗದಿಂದ ಗೇಯಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಕವಿಗಳನ್ನು ತಂದಂತೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸುಗಮ ಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವಿದರನ್ನೂ ತಂದಿತು. ಎಂ.ಎಸ್.ಐ.ಎಲ್. ಇದಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಯಿತು.
೭೦ರ ದಶಕ ಮತ್ತು ನಂತರ
1978ರಲ್ಲಿ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ದಾರಿ ಸುಗಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ದಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ನೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತ ಕವಿ ಒಬ್ಬ ಭಾವುಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕನ ಸಾಹಸದಿಂದ. ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬೆಳಕಾಯಿತು. ಹತ್ತಾರು ಗಾಯಕರು ದಿನ ಬೆಳಗಾಗುವುದರಲ್ಲಿ ಕೇಳುಗರ ಕಣ್ಮಣಿಗಾಳಾದರು. `ಜೋಗದ ಸಿರಿ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ, `ಬೆಣ್ಣೆ ಕದ್ದ, `ಕುರಿಗಳು ಸಾರ್ ಕುರಿಗಳು, `ಎಲ್ಲ ಮರೆತಿರುವಾಗ, `ನನ್ನ ನಲವಿನ ಬಳ್ಳಿ ನೀ ನುಡಿಯದಿರಲೇನು - ಒಂದೊಂದು ಹಾಡೂ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂಯೋಜನೆಗೆ ಸವಾಲಿನಂತೆ ಇದ್ದವು. ಭಾವಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟು ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದ `ಮತ್ತೆ ಬೇಸರ ಅದೇ (ಫಿರ್ ವಹಿ ಶ್ಯಾಮ್ ಫಜಲ್) ಸಂಜೆ ಅದೇ ಏಕಾಂತ ಗೀತೆ ಕೇಳುಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ರಿಂಗಣಿಸಿತು. ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಲೋಕ ಕಣ್ತೆರೆಯಿತು. ಸುಂದರ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಆಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದ `ನಿತ್ಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಮರನಾಥ್ ಕಂಪನಿ ತೆಗೆದುಕೊಂದು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿತು. ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಎನ್ನುವ ದಾಖಲೆಯ ಹೆಮ್ಮೆಯೂ ಅದರದಾಯಿತು. ನಂತರ 1980 ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಎಚ್.ಎಂ. ಮಹೇಶ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಕಂಪನಿ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಮಹಾಪೂರವನ್ನೇ ಹರಿಸಿತು. (ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಅಶ್ವಥ್ ಸ್ವರ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಶಿಶುನಾಳ ಷರೀಫರ ಕ್ಯಾಸೆಟ್, ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್ಟರ `ಬಾರೋವಸಂತ `ದೀಪಿಕಾ, ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ `ಮೈಸೂರು ಮಲ್ಲಿಗೆ ಇರುವಂತಿಗೆ, ಕೆಂಪುಗುಲಾಬಿ, ಅನುರಾಗ, ಮಾವುಬೇವು, ಉಂಗುರ, ಶ್ರೀಮುಖ ಕನ್ನಡವೇ ಸತ್ಯ, ಮುಂತಾದ ದನಿಸುರುಳಿಗಳು, ಮೈಸೂರು ಅನಂತಸ್ವಾಮಿಯವರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಸಿದ `ಭಾವಸಂಗಮ ದೀಪೋತ್ಸವ, ಮುಂತಾದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯಾಯಿತು.
ಸಿ. ಅಶ್ವಥ್ ಷರೀಫರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದರು. ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಶ್ವಥ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ದಿಕ್ಕನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ನಾಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಗೀತೆಗಳನ್ನೂ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲು ತೊಡಗಿದರು. ಅದುವರೆವಿಗೂ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ್ದ ಅನೇಕ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮೇಲೆದ್ದು ಬಂದು ಜೀವಂತವಾದವು. ಸಂಗೀತ ಕಂಪನಿ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಹೆಚ್. ಎಂ. ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಕಲಾವಿದರೂ ಸಾಹಿತ್ಯಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರಿಂದ, ನೂರಾರು ಭಾವಗೀತೆಯ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳು ಹೊರಬಂದವು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಲ್ಲಾ ಕಲಾವಿದರ ಕಂಠಸಿರಿಯೂ `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಯಿತು. `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಹೊಸ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿತಲ್ಲದೆ ಪ್ರಚಾರ, ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. `ಸಂಗೀತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ `ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿ ಇರುವುದೇ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುವ ಕಲಾವಿದ, ಸಂಯೋಜಕರು ಬೇರೆ ಯಾವ ಕಂಪನಿಗೂ ಹಾಡಬಾರದೆಂಬ ಕರಾರಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಬದ್ಧವಾಗಿಯೇ ಬೆಳೆದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನೂ ಬೆಳೆಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾವಗೀತೆ - ಚಿತ್ರಗೀತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರವೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು 4000ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ ಮಂಗಳೂರು ಕನ್ನಡಿಗ ಮಹೇಶ್ ಅವರು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದು ಕನ್ನಡ ಭಾವಗೀತೆಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ನಾಡಗೀತೆಯಿಂದ, ತತ್ತ್ವಪದದವರೆವಿಗೆ, ಜನಪದ ಗೀತೆಯಿಂದ ಭಾವಗೀತೆ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಯವರೆವಿಗೆ, ವ್ಯಕ್ತಿ, ವಿಷಯ, ವಿಚಾರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ತಂದ ಮಹೇಶ್ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 1992-93ರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅದರ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಸಂದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲನೆಯ ಗೌರವವಾಯಿತು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ
1986ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ ಬಂದಿತು. ಭಾವಗೀತೆಯನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ತೋರಿಸುವ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವೇ `ಗೀತೆಚಿತ್ರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ದೂರದರ್ಶನದ ಮೊದಲ ಗೀತಚಿತ್ರವೇ ಜಿ.ಎಸ್.ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪನವರು ರಚಿಸಿದ `ಎಲ್ಲೋ ಹುಡುಕಿದೆ ಇಲ್ಲದ ದೇವರ ಮತ್ತು ಪ್ರೋ|| ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿಯವರ `ಹೂವು ಹೊರಳುತಿದೆ ಎಂಬು ಗೀತೆಗಳು. ಪದ್ಮಚರಣರ ರಾಗಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕವನಗಳು ಸುಂದರ ಗೀತಚಿತ್ರಗಳಾಗಿ ಮೂಡಿದವು. ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಶ್ರವ್ಯದಿಂದ ದೃಶ್ಯವಾಗಿ ಮೂಡಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಪ್ರಭಾತ್ ಕಲಾವಿದರು ಇದನ್ನು ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಅಭಿನಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ದೂರದರ್ಶನ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ಹಾಡಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಭಿನಯವನ್ನು (ನೃತ್ಯವನ್ನಲ್ಲ) ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗೀತಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರೆಂಬ ಹೆಮ್ಮೆ ಪದ್ಮಚರಣರದಾಯಿತು. ಅನಂತ ಹಲವಾರು ಭಾವಗೀತೆಗಳುನ್ನು ಹಲವಾರು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿತು. ಅಶ್ವಥ್‍ರವರ `ಬಣ್ಣದಹಕ್ಕಿ ಮಕ್ಕಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ದೂರದರ್ಶನದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಡಾ || ಎಚ್.ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶ ಮೂರ್ತಿರವರ `ಹಕ್ಕಿಸಾಲು ಮಕ್ಕಳ ಗೀತಸಂಕಲನದಿಂದ ಆರಿಸಲಾದ ಮೇಲಿನ ಗೀತೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತೆಂದರೆ ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಅದು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
1890ರಲ್ಲಿ ರಾಜರತ್ನಂ ಅವರ `ತುತ್ತೂರಿ' ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆಯಿಂದ ಮೂವತ್ತೆಂಟು ಮಕ್ಕಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ `ಕಂದನ ಕಾವ್ಯ ಎಂಬ ದೂರದರ್ಶನ ಧಾರವಾಹಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. `ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್‍ರವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಈ ಧಾರವಾಹಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು. `ಬಣ್ಣದ ತಗಡಿನ ತತ್ತೂರಿ' ಕುರಿಮರಿ ಬ್ಯಾ `ಟಂಟಂ' ರೊಟ್ಟಿ ಅಂಗಡಿ ಕಿಟ್ಪಪ್ಪ `ಜುಟ್ಟು ಮೀಸೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, `ಕಾಳನ ಪೀಪಿ ಹತ್ತು ಹತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಹಾಡುಗಳ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜಯಪ್ರಿಯವಾದವು. ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮದಿಂದ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಬಣ್ಣ ಪಡೆದವು. ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿರುವ ಕವಿತೆ ಓದುವ ಕವಿತೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೇಳಿದಾಗ ಕೇಳುವ ಪುಸ್ತಕವಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡುವಾಗ ನೋಡುವ ಕವಿತೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ದೃಶ್ಯಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಈ ಮೂರು ಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಒಂದಾಗುತ್ತವೆ. ಓದುವ, ಕೇಳುವ, ನೋಡುವ, ಈ ಮೂರು ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಂದ ಕವಿತೆ ಹೃದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ವೇದ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನೋವೇಗದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಮನಸ್ಸಿನೊಂದಿಗೆ, ಭಾವನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
1995-96 ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಆದ ನಾಗಾಭರಣ ಮತ್ತು ಅಶ್ವಥ್ಥ್‍ರವರು ಸೇರಿ ಸುಗಮಸಂಗೀರವಸ್ತುವನ್ನೇ ಧಾರವಾಹಿಯಾಗಿ ಹದಿಮೂರು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಅಶ್ವಥ್ ಅನಂತಸ್ವಾಮಿ, ಜಯಶ್ರೀ ಅರವಿಂದ್, ಬಿ.ಕೆ. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾಗಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸುಮಾರು 80 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ `ನಾಗಾಭರಣ' ಅವರು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದರು. ಹದಿಮೂರು ಕವಿಗಳ, ವಿವಿಧ ಮನೋಭಾವ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮೂರ್ತೀಕರಿಸುವ ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದವು. ಕವಿಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಶೈಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಕವಿತೆಯ ಅಂತರಾಳದೊಳಗಿಳಿದು, ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ `ಗೀತಮಾಧುರಿ' ತನ್ನ ಸವಿನೆನಪನ್ನು ಪೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಸಿತು. ಕುವೆಂಪು, ಬೇಂದ್ರೆ, ಪು.ತಿ.ನ., ಅಡಿಗ, ಶಿವರುದ್ರಪ್ಪ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣಭಟ್ಟ, ಕುಂಬಾರ. ನಿಸಾರ್ ಅಹಮದ್, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ, ಚೆನ್ನವೀರ ಕಣವಿ, ಬಿ.ಟಿ. ಲಲಿತಾನಾಯಕ್ ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಕಾವ್ಯ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದಸರಾ ಉತ್ಸವಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ದರ್ಬಾರ್ ಹಾಲಿಗೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೂ ಅಮಂತ್ರಣ ದೊರೆಯುವಂತಾದುದು ಮುದ್ದುಕೃಷ್ಣ ಅವರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ.
ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾದಿ
ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಇಂದು ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಿಗೂ ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಸಾಲುಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗಾಯನದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಗಾಯಕ ಪ್ರಕಾರ ಜನಪರವಾದುದೂ ಆಗಿದೆ. ಕೇವಲ ಶ್ರಾವ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಬಂದ ಈ ಗಾಯನ ಪ್ರಕಾರ ಈಗ ದೃಶ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ. ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಅಭಿನಯದಿಂದ ಹಿಗ್ಗಿಸುತ್ತಾ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೂಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿವಿಧ ರಸಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಪಡಿಸುವ ರಾಗರಾಗಗಳ ಸುಮಧುರ ಎಳೆಗಳಿಂದ ಭಾವಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಬೆಳಗುತ್ತಿದೆ. ಮನದಿಂದ ಮನಕ್ಕೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಹರಿಯಿಸುತ್ತಿದೆ.ಇದರಿಂದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾವೋದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಇರುವ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಕಾವ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತಿದೆ. ನಿಸರ್ಗದ ಚೆಲುವನ್ನು ಕುರಿತ ಕವನಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಅದರ ಅಂತರಾರ್ಥದ ವಿಶೇಷ ಅನುಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ದೇಶಾಭಿಮಾನ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಮಗೀತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಪ್ರೇಮದ ಔನ್ನತ್ವವನ್ನು, ಅನಿರ್ವಚನೀಯವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಹೀಗೆ ಕವಿಗೂ ಸಹೃದಯನಿಗೂ ರಸ ಸೇತುವೆಯಾದುದೇ ಅದರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.
ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮಹತ್ ಸಾಧನೆ ಎಂದರೆಹೊತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದ ಕಾವ್ಯ ಕನ್ಕಿಕೆಯನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಿ ವೇದಿಕೆಗೆ ಬರಮಾಡಿದ್ದು ಕಾವ್ಯ ರಸಿಕರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದು, ಕವಿ-ಸಂಯೋಜಕ-ಗಾಯಕ-ರಸಿಕರ ನಡುವೆ ಭಾವಸಂವಾದವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದು. ಇದು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಾಧನೆ. ಅತಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದನ್ನೂ, ಅತೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದುದನ್ನೂ ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯ ಸಂಯಮವಿಲ್ಲದ, ಇಂದಿನ ಗಡಿಬಿಡಿಯ ಪೀಳಿಗೆಗೆಮ, ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಒಂದು ವರವಾಗಿದೆ, ಕಾಲದ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಭಿರುಚಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. ಸುಗಮವಾಗಿ ದೊರಕುತ್ತಲೂ ಇದೆ. ಸರಳವಾಗಿ ಸೆಳೆಯುತ್ಲೂ ಇದೆ.
ಇಂದಿನ ಸುಗಮಸಂಗೀತದ ಹಿರಿಮೆ ಎಂದರೆ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಿಂತ, ಉತ್ಕøಷ್ಟವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪುರಾಣಕಥೆಗಳ, ಮತಧರ್ಮಗಳ, ದೇವದೇವಿಯರ, ಭಕ್ತಿರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸುಗಮಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿಸುವ ಭಾವನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅದು ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ತುಂಬುತ್ತದೆ, ರಂಗೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಕವಿ ನಿಸ್ಸಾರ್ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದವರು ಕವಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ ಭಟ್, ಕವಿ ಡಾ || ಹೆಚ್. ಎಸ್. ವೆಂಕಟೇಶಮೂರ್ತಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣರಾವ್ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎನ್. ವ್ಯಾಸರಾವ್ ಮುಂತಾದವರು.
ಇಂದು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳು ಒಟ್ಟೋಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಕ್ಯಾಸೆಟ್ ಸಂಸ್ಕøತಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಾರು. ಹಾಡುಗಳು ಜನ್ಮತಳೆದಿವೆ. ನೂರಾರು ಗಾಯಕರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯನದ ಶೈಲಿಯ ಜೊತೆಗೆ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ ಬಂದಿದೆ. ಪಿಟೀಲು, ತಬಲ, ಕೊಳಲುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಾಧನಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ನಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡಿದೆ. ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದಲ್ಲೂ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ಹೊಸತನವಾಗಿದೆ. ಟ್ರ್ಯಾಕ್‍ಸಿಸ್ಟಂ ಮತ್ತು ಪಂಚಿಂಗ್ ಪದ್ಧತಿಗಳೂ ಒಂದು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಕಲೆ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ತಂದಿದೆ. ಧ್ವನಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿ ಚಂದ ಮಾಡಿವೆ. ಹೊಸ ಪ್ರಯೋಗಶೀಲತೆ,ಹೊಸ ವಿಚಾರಗಳು, ಕೀರ್ತಿಯ ಅಮಿಷಗಳು ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಸುಗಮವೆಂದರೆ ಕೇಳುಗನಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನದ ಅಗತ್ಯಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕಲಿಯುವವನಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಜ್ಞಾನ ಬೇಡ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಬಾರದು. ಕನ್ನಡತನದ ಭಾವ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಅವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಇದರ ಸಫಲತೆಯನ್ನು ಕಾಣುವುದು ಇಂದಿನ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕವಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಕಾಳಿಂಗರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸುಗಮಸಂಗೀತಗಾರರು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡು ರಸಯಾನ ಮಾಡಬೇಕೇ ವಿನಃ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಅಲ್ಲ - ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತ ಗಾಯಕನಾದವನು ಕವಿಯ ಕಾವ್ಯಭಾವವನ್ನು ಪ್ರೀತಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹೊತ್ತು ಸಾಗಿಸಬೇಕು. ಉದ್ಧಟತನದಿಂದ ಅದರ ಮೇಲೆಯೇ ಹತ್ತಿ `ಕುಳಿತು ಅಲ್ಲ -ಇಂದಿನ ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕೂ ಇದೆ ಥಳುಕೂ ಇದೆ. ಬಂಗಾರವೂ ಇದೆ ಹಿತ್ತಾಳೆಯೂ ಇದೆ. ಇಂದಿನ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳ ಕೆಟ್ಟ ಪ್ರಭಾವವೂ ಇದೆ. ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಚಲನಚಿತ್ರಗೀತೆಯ ಸಂಯೋಜನೆಗೂ ಸುಗಮಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಗೂ ದೂರ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ಕವಿತೆಯ ಭಾವ ಬಂಧಗಳನ್ನು ಆಶಯಗಳನ್ನು ತನಗೆ, ಅರ್ಥವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದವರೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ವಾದ್ಯಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ, ಗಾಯಕರ ಕಂಠಸಿರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಭಾವ ಹೊಮ್ಮುವಂತಿರಬೇಕು. ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತಹ, ಸಹಜ ಸುಂದರ ಕವಿತೆಗಳಾಗಿರಬೇಕು. ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ರಾಗ ಸಂಯೋಜನೆ, ಲಯವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಸುಗಮ ಸಂಗೀತದ ಮಧುರ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಂಸ್ಕøತಿ ಎಂದರೆ ಮಾಧುರ್ಯ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಎರಡನ್ನೂ ಚೆಲ್ಲಬೇಕು ಎಂದು ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ನಮ್ಮ ಸುಗಮಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಈ ಮಾತು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ತನ್ನ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಯವರೆವಿಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೋ ಅಲ್ಲಿಯವರೆವಿಗೆ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1985
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ, 1985 – ಈ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕರ್ನಾಟಕದ ಎಂಟನೆಯ ವಿಧಾನಸಭೆ ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಜನತಾ ಪಕ್ಷ ಅಧಿಕಾರ ಹಿಡಿದು ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಈ ಜನತಾ ಪಕ್ಷವು ಹಿಂದಿನ ಸಲಕ್ಕಿಂತ 36 ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಹೆಗಡೆ 1984ರ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು 28 ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 4 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ತಾವು ಜನಾಧೇಶ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೊಸ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಿದ್ದರು. ಎಂಟನೆಯ ವಿಧಾನಸಭೆಯು 18 ಮಾರ್ಚ್ 1985 ರಿಂದ 21 ಏಪ್ರಿಲ್ 1989ರ ವರೆಗೆ ಆಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೆ ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಅವಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಎಸ್. ಆರ್. ಬೊಮ್ಮಾಯಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಬಿ. ಜಿ. ಬಣಕರ್ ವಿಧಾನಸಬೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.