cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭಾರತದ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ
AFMC ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂಬಯಿ ಬಳಿಯ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದೊಂದು ಅಂತರ-ಸೇವಾವಿಭಾಗ  ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. AFMC ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಲವು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಹಾಗೂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರು, ದಂತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರು, ಶುಶ್ರೂಷಾ ಸೈನಿಕವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅರೆವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವುದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಗಳ ಶುಶ್ರೂಷೆಯು ಇಲ್ಲಿನ ತರಬೇತಿ ಪಠ್ಯಕ್ರಮದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು AFMCಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರ ಅನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಾದಂತಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಗತ್ಯ ಸೇವಾ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರು ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷಜ್ಞ ತಜ್ಞವೈದ್ಯರುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ತಂಡವನ್ನೇ ಒದಗಿಸುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ.
AFMC ಸಂಸ್ಥೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ರಮುಖ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಸಾವಿರಾರು ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು (ಬಾಲಕ ಬಾಲಕಿಯರಿಬ್ಬರೂ) ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಸುಮಾರು 130 ಪ್ರವೇಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ದೈಹಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಆಫೀಸರ್‌ ಸೈನಿಕವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾಗಬೇಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ 5 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಕೋರ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇನಾಪಡೆಗಳ ಇತರೆ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಅಧಿಕಾರಿ ಮಟ್ಟದ ಸೈನಿಕವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ತರಬೇತಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಮೂಲಭೂತ ಸೈನಿಕಪಡೆ  ತರಬೇತಿ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶುಶ್ರೂಷೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ  ತರಬೇತಿಯನ್ನು  ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, ಸೈನಿಕವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭಾರತೀಯ  ಸೇನಾಪಡೆಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ ಏಳುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸೇವೆ ನೀಡಬೇಕಾಗಿದ್ದು ಅದಾದ ನಂತರ ಅವರು ನಿಯೋಜಿತ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಬಹುದು ಇಲ್ಲವೇ ಅದರಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೈನಿಕರ ಶಿಕ್ಷಣಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಗಣೇಶ ಮಹಿಮೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವಿಜಯಕ್ರಾಂತಿ
ವಿಜಯಕ್ರಾಂತಿ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವಾಂಟೆಡ್(ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಾಂಟೆಡ್ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಜೋ ಸೈಮನ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಕೆ.ಎಸ್.ರಾಮನ್.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು 	ಶಶಿಕುಮಾರ್, ಚಂದ್ರಿಕ, ಅಶೋಕರಾವ್, ನಾಗೇಶ್, ನವನೀತ          ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು 	ಹಂಸಲೇಖ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಕರು ರವಿ ಬಾಬು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪಂಡರೀಬಾಯಿ
ಪಂಡರೀಬಾಯಿ(೧೯೨೯ - ೨೦೦೩) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರನಟಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸುಮಾರು ೬೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ನಟರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ, ತಾಯಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗದವರು "ಅಮ್ಮ" ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜನನ, ಜನ್ಮಸ್ಥಳ
ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಟ್ಕಳ ದಲ್ಲಿ ೧೯೨೮]ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮] ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂಗಿ [[ಮೈನಾವತಿ ಯವರು ಕೂಡ ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರ ತಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ವಾಣಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇವರು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಗುಣ ಸಾಗರಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರ. ಆದರೆ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಿರುವು ಕೊಟ್ಟ ಚಿತ್ರ ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಎಚ್.ಎಲ್.ಎನ್.ಸಿಂಹ ನಿರ್ದೇಶನದ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ. ಕನ್ನಡದ ಮೇರು ನಟ ಡಾ.ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾದ ಬೇಡರ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಇದಾದ ನಂತರ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ ರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು.ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಚೈತನ್ಯ ಸಭಾ ಎಂಬ ರಂಗಭೂಮಿ ಬಳಗವನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ಊರೂರು ಅಲೆದು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದರು. ರಾಯರ ಸೊಸೆ ಅನುರಾಧಾ ಮುಂತಾದ ಕನ್ನಡ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಪಾಂಡುರಂಗ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಎಂಬ ಬ್ಯಾನರಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಸ್ವತಃ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು ಕೂಡಾ. ನಂತರ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿ, ತಮಿಳಿನ ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನ ನಟರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ತಮಿಳಿನ ಮೇರು ನಟ ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್ರವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರೇ ನಾಯಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ೫೦ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಪಿ.ಹೆಚ್.ರಾಮ ರಾವ್ ಎಂಬವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ತೆಲುಗು ಹಾಗೂ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜಯಂತಿ ಮಾಲಾ ಬಾಲಿಯವರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ "ಬಾಹರ್" ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಇವರು "ಮನೆತನ" ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ದೈನಂದಿನ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಪಾಂಡುರಂಗನ ಭಕ್ತೆಯಾಗಿದ್ದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡುರಂಗನ ದೇಗುಲವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲಿದ ಪಂಡರೀಬಾಯಿಯವರು ತಮ್ಮ ೭೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ ೨೯, ೨೦೦೩) ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅರ್ಥಾತ್ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಮಹಾರಾಜರುಗಳಾದ ಒಡೆಯರ್ ವಂಶಸ್ಥ ಅರಸರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕನ್ನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಘಟ್ಟವು ಪ್ರಮುಖ್ಹವಾದುದು. ೪೦೦ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಆಳಿದ ಮೈಸೂರು ಅರಸರು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಪೋಷಿಸಿದರು.
ಕಾಲಘಟ್ಟ
ಒಂದನೆಯ ರಾಜ ಒಡೆಯರು ವಿಜಯನಗರದ ರಾಜ್ಯದ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದು ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಾಗಿನಿಂದ (೧೫೫೨ರಿಂದ) ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಕಾಲ ಆರಂಭವಾಯಿತು.. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮೊದಲುಗೊಂಡು ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾದ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೆ ರಾಜಮಹಾರಾಜರಿಂದ ದೊರೆತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದುದು. ಹಲವು ಕವಿಗಳ ಕಾವ್ಯಗಳೇ ರಾಜರುಗಳ ಐತಿಹ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿರುವುದು, ಒಡೆಯರ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ರಾಜ ಒಡೆಯರು
ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯನ ವಂಶಾವಳಿ ರಾಜನೃಪಚರಿತ್ರೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ. ಈ ದೊರೆ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಈತನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಯಾಗಿದ್ದ 'ತಿರುಮಲಾರ್ಯ'ನೆಂಬ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಕವಿ "ಕರ್ಣವೃತ್ತಾಂತಕಥೆ "ಎಂಬ ಸಾಂಗತ್ಯಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕಾವ್ಯ. ಈಗ ದೊರೆತಿರುವ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸಂಧಿಗಳೂ ಹನ್ನೆರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಮಹಾಭಾರತದ ಶಾಂತಿಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಕರ್ಣನ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಈ ಗ್ರಂಥದ ವಸ್ತು.
ಆರನೆ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು
ರಾಜ ಒಡೆಯನ ತರುವಾಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆರನೆ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಚಾಮರಾಜೋಕ್ತಿವಿಲಾಸ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣವನ್ನು ಸರಳಗನ್ನಡ ಗದ್ಯಕಾವ್ಯವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಮೂಲ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾದ ಗದ್ಯಾನುವಾದ. ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಲೋಕೋಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಧೀಮಂತ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ವಿರೂಪಾಕ್ಷನಿಂದ ಅರಸ ಬರೆಯಿಸಿದನೆಂಬ ಅರ್ಥಬರುವ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕ ಗ್ರಂಥದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅರಸನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅವನ ಆಶ್ರಿತನಾದ ವಿದ್ವಾಂಸನೊಬ್ಬ ಬರೆದದ್ದಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಚಾಮರಾಜ ಮಗೆಪ್ರಕಾಶವೆಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಂಥವನ್ನೂ ರಚಿಸಿರುವನೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಬ್ರಹ್ಮೋತ್ತರಖಂಡದ ಕನ್ನಡ ಟೀಕೆಯೇ ಹೊರತು ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ. ಈ ಎರಡು ಕೃತಿಗಳೂ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ರಾಜ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳಿಬ್ಬರಿಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿದ್ದ ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವ, ಬರೆಯಿಸುವ ಶ್ರದ್ದೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದಿತೆಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರಾಜನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಮಚಂದ್ರನೆಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಒಂದು "ಅಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರ"ವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶಾಲಿಹೋತ್ರಕೃತವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬಾಲಕರಿರುವಂತೆ ಸಾಮಗೋಪಾಂಗವಾಗಿ ಕನ್ನಡಿಸಿ ಬರೆದ ಅನುವಾದವಿದು. ಪದ್ಮಣಪಂಡಿತ ಈ ರಾಜನ ಆಣತಿಯಂತೆ "ಹಯಸಾರಸಮುಚ್ಚಯ" ಎಂಬ ಪದ್ಯಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತಾನು ವಿದ್ವಜ್ಜನಮಂಡನನೆಂದೂ ವೈದ್ಯಸುವಂಶಾಂಬರ ಸೂರ್ಯನೆಂದೂ ಕವಿ ಹೊಗಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಅಥವಾ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರು
ಚಾಮರಾಜನ ಅನಂತರ ಪ್ರಭುಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಅಂತ್ಯಶ್ಶತ್ರುಗಳನ್ನೂ ಅಡಗಿಸಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ.ಒಡೆಯರ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಹಲವು ಬಾರಿ ದತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಅರಸು ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರ್. ಈತನ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಾದ ಗೋವಿಂದ ವೈದ್ಯ "ಕಂಠೀರವನರಸರಾಜವಿಜಯಂ" ಎಂಬ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಒಂದು ಸಾಂಗತ್ಯಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅರಸನ ಯುದ್ಧವಿಜಯಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದ್ದಾನೆ. ರಣದುಲ್ಲಾಖಾನನೆಂಬ ಬಿಜಾಪುರದ ಮುಸಲ್ಮಾನ ಸರದಾರನ ಮೇಲೆ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ ಗಳಿಸಿದ ಯುದ್ಧವಿಜಯ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಸಂಧಿಗಳುಳ್ಳ ಈ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ವಂಶವರ್ಣನೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿ ಅವನು ನಡೆಸಿದ ದಿಗ್ವಾಜಯ ಕಥೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ವಿವರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನುಷಂಗಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣದ ವರ್ಣನೆ, ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ಮಹಿಮಾ ವರ್ಣನೆ, ಸ್ವಾಮಿಯ ರಥೋತ್ಸವ ವರ್ಣನೆ, ರಾಜಸಭೆಯ ವರ್ಣನೆ, ಜಂಬೂ ಸವಾರಿಯ ವರ್ಣನೆ-ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ವರ್ಣನಾಭಾಗಗಳು ಈ ಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ಮೆರುಗನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಮುಖ್ಯಕಥೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮದನಮೋಹಿನಿಯ ಕಥೆ ಶೃಂಗಾರಭರಿತವಾಗಿದ್ದು ಓದುಗರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿದರೂ ಗ್ರಂಥದ ಮೂಲ ವಸ್ತುವಿನ ಏಕತೆಗೆ ಭಂಗ ತಂದಿದೆ. ಆದರೆ ತನ್ನ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರರಸ ನಿರೂಪಣೆಗೆ ಒಂದು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹವಣಿಕೆ ಕವಿಯದು.
ದೇವತಾಸ್ತುತಿಯಲ್ಲ ಕೇಳ್ವೊಡೆ, ನರಸ್ತುತಿ ಯಾವ ವೆಗ್ಗಳವೆನಬೇಡ ನಾವಿಷ್ಣುಃ ಪೃಥಿವೀಪತಿಯೆಂದು ವೇ ದಾವಳಿಗಳು ಸಾರುತಿವೆ ಕೊ
ಎಂದು ಹೇಳಿ ಮಾನವ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯಹೊರಟುದರ ಔಚಿತ್ಯವನ್ನು ಕವಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಅಂದಿನ ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಕಲಿಯುಗದ ಮನುಜರನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ನರಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜನಾದನಂತೆ. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿ ಅವತರಿಸಿದ ತಿಂಗಳು, ತಿಥಿವಾರ ಮುಹೂರ್ತಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಈ ದೊರೆ ಹುಟ್ಟಿದನೆಂದು ಹೇಳಿ ತನ್ನ ಅರಸ ನರಸಿಂಹನ ಅವತಾರವೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದು ಕವಿ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿ ತರ್ಕಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಗೋವಿಂದವೈದ್ಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸಪಂಡಿತನ ಮಗ. ವೇದಾಧ್ಯಯನಸಂಪನ್ನನೂ ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರವೇತ್ತನೂ ಆದ ಗೋವಿಂದವೈದ್ಯ ಕಾವ್ಯ ನಾಟಕಾಲಂಕಾರಗಳನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದ್ದ. ಇವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ವೈದ್ಯಶಬ್ದ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈತನ ತಂದೆಯೂ ಪಂಡಿತ. ಬಹುಶಃ ಇವರು ವೈದ್ಯವೃತ್ತಿಯವರೂ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅರಸನ ದಳವಾಯಿಯಾದ ನಂಜರಾಜೇಂದ್ರನ ಪ್ರೇರಣೆಯಂತೆ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದುದಾಗಿ ಕವಿ ಪೀಠಿಕಾಸಂಧಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಗೋವಿಂದವೈದ್ಯ ತನ್ನ ಅರಸನ ಈ ಪುಣ್ಯಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಭಾರತಿನಂಜ ಎಂಬ ಗಮಕಿಯಿಂದ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಓದಿಸಿದ. ಪೀಠಿಕಾಸಂಧಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆರಾಯ ನರಸರಾಜೇಂದ್ರನ ಚರಿತೆಯ ನೊರೆದ ಭಾರತಿ ನಂಜನೊಲಿದು -ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ಭಾರತಿನಂಜನೇ ರಚಿಸಿದನೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬರಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಗ್ರಂಥಾಂತ್ಯದ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದವೈದ್ಯ ಕಂಠೀರವನರಸರಾಜವಿಜಯವನ್ನು ವಿರಚಿಸಿ ಆಚಂದ್ರಾರ್ಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯೊಳಿರಲಿಯೆಂದು ಭಾರತಿನಂಜನ ಮುಖದಿಂದ ವಾಚಿಸಿ ರಾಜಾಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರ ಪಡಿಸಿದುದು ಎಂಬ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯಿದೆ.
ಪಂಪರನ್ನರು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆ ಹೇಳುತ್ತ ಹಿಂದಿನ ವೀರರೊಡನೆ ತಮ್ಮ ಅರಸರನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ಕವಿತೆ ಕಟ್ಟಿದರೆ ಈ ಕವಿ ಅಂಥ ತೊಡಕು ಏನೂ ಇಲ್ಲದೆ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ದೊರೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೇ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಸಮಕಾಲೀನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಬರೆದು ಕೃತಕೃತ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿಯ ಕಾಲದ ಜನಜೀವನದ ಒಂದು ನೈಜ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯದ ಭಾಷೆಯೂ ಆಡುಮಾತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಹಲವು ಉರ್ದು ಪದಗಳನ್ನು ಕವಿ ಬಳಸಲು ಹಿಂತೆಗೆದಿಲ್ಲ, ಪಾತ್ಸ್ಯಾವು, ದರವೇಸಿ, ಸಲಾಮು ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಶಬ್ದಗಳು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಇಡೀ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಉರ್ದು ಪದಗಳಿಂದಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ ನಿದರ್ಶನಗಳೂ ಇವೆ.
ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರು
ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರ ತರುವಾಯ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಶ್ರೀ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಈ ಕಾಲದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಧಾನನೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ರಾಜ ಮೈಸೂರಿನ ಸರಹದ್ದುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದ. ಹಲವಾರು ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಿ ತನ್ನ ಯುದ್ಧ ಪರಾಕ್ರಮವನ್ನು ಮೆರೆದ. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ದೊರೆ ಸ್ವಹಸ್ತ-ಪರಹಸ್ತಗಳಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೈಂಕರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಯಿಸಿ ಕೀರ್ತಿವಂತನಾದ. ಈತ ಸ್ವಯಂ ಕವಿ. ಚಿಕದೇವರಾಜ ಬಿನ್ನಪಂ, ಗೀತಗೋಪಾಲ, ಭಾಗವತ, ಶೇಷಧರ್ಮ, ಭಾರತ-ಎಂಬ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದನೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಗೀತಗೋಪಾಲದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾರ್ಯನೆಂಬ ಆಸ್ಥಾನಕವಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಕೆಲವು ಪದ್ಯಗಳೂ ಸೇರಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಅರಸನೇ ಬರೆದನೆ, ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶಯ ಮೂಡಿದೆ.
ಗೀತಗೋಪಾಲ ಜಯದೇವನ ಗೀತಗೋವಿಂದವೆಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಉತ್ತಮ ಹಾಡುಗಳ ಸಂಕಲನ. ಮೋಕ್ಷೋಪಾಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಾಯವಾದ ಪ್ರಪತ್ತಿಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕೀರ್ತನೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಧ್ಯೇಯ. ಗೋಪಿಕಾವೃತ್ತಾಂತವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ವ್ಯಾಜದಲ್ಲಿ ಕವಿ ಭಗವಂತನ ಗುಣಾತಿಶಯಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಸಂಗೀತ ರಸಿಕನಾಗಿದ್ದನೆಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಮರಾಂಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೊರೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಿದ್ದಿಸಿತ್ತು. ಭಾಗವತವೇ ಮೊದಲಾದ ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತ ಭಾಗವತೋತ್ತಮರು ಉಪದೇಶಿಸಿದ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಆಳ್ವಾರರ ತತ್ವ್ತಗಳನ್ನೂ ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಸಾರವತ್ತಾದ ಅಂಶವನ್ನು ಈ ಕೀರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸರಳವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕವಿ ಮೊದಲು ತಾನು ಹೇಳಬೇಕಾದ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಚನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿ ಆಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವ ಕೀರ್ತನೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಮಹತ್ತ್ವದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಲಯಬದ್ದವಾದ ಸಂಗೀತದ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವುದು ಈ ರಾಜಕವಿಯ ಹಿರಿಮೆ.
ಚಿಕದೇವರಾಜಬಿನ್ನಪ ಒಂದು ಗದ್ಯಕಾವ್ಯ. ಮೇಲುಕೋಟೆಯ ಚೆಲುವನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿಯ ತಿರುವಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮೂವತ್ತು ಭಕ್ತಿಯ ಬಿನ್ನಪಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಶ್ರೀವಿಶಿಷ್ಟಾದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವಗಳ ನಿರೂಪಣೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ. ಅರಸನಿಗೆ ವೈಷ್ಣವಧರ್ಮದಲ್ಲಿದ್ದ ವಿಶೇಷವಾದ ನಿಷ್ಠೆ, ಯದುಗಿರಿ ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ದೃಢಭಕ್ತಿ ಇಲ್ಲಿ ಸುವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಈತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಭಾಗವತಕ್ಕೆ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಸೂಕ್ತಿವಿಲಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಗವತಕ್ಕೆ ಇದು ಒಂದು ಕನ್ನಡ ಟೀಕೆ. ಇವನ ಭಾರತವೂ ಅಷ್ಟೇ. ಶಾಂತಿಪರ್ವದಿಂದ ಮುಂದಿನ ಪರ್ವಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಟೀಕೆಯಿದೆ. ಶೇಷಧರ್ಮ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಟೀಕೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವರೂ ಇತರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕವಿಗಳೂ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಗ್ರಂಥಗಳನೇಕಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆಯುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವಧರ್ಮ ಪ್ರಚಾರ ಅವರ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯನಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದ್ಯಾನಿಕಷಪ್ರಸ್ತರಂ, ರಸಿಕಜನಕರ್ಣರಸಾಯನೀಕೃತ ಸಂಗೀತವಿಸ್ತರಂ ಎಂಬ ಸಾರ್ಥಕವಾದ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದುವು. ಈತನ ವಿಷಯವಾಗಿ ಚಿಕದೇವರಾಜವಿಜಯಂ, ಚಿಕದೇವರಾಯವಂಶಾವಳಿ, ಚಿಕದೇವರಾಜಯಶೋ ಭೂಷಣಂ, ಚಿಕದೇವರಾಜವಂಶಪ್ರಭಾವ-ಮೊದಲಾದ ಹಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಚಿಕದೇವರಾಯನ ಪರಾಕ್ರಮ, ಶರಣಾಗತ ರಕ್ಷಣೆ, ಔದಾರ್ಯ ಮೊದಲಾದ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಗಳುವ ಕೆಲವು ತೆಲಗು ಚಾಟುಪದ್ಯಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿವೆ.
ಸ್ವಯಂ ಕವಿಯೂ ಸಂಗೀತಜ್ಞನೂ ಆದ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆದರಿಸಿ ಅವರಿಂದ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿಸಿದ. ತಿರುಮಲಾರ್ಯ ಚಿಕುಪಾಧ್ಯಾಯ, ಸಿಂಗರಾರ್ಯ, ತಿಮ್ಮಕವಿ, ಮಲ್ಲರಸ, ಚಿದಾನಂದಕವಿ, ವೇಣುಗೋಪಾಲ ವರಪ್ರಸಾದ,ಮಹಲಿಂಗರಂಗ ,ವಿಶಾಲಾಕ್ಷ ಪಂಡಿತ -ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕರು ಇವನ ಆಶ್ರಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಶೃಂಗಾರಮ್ಮ, ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಕವಯಿತ್ರಿಯರೂ ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ದನಾದ ವಿಜಯನಗರದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನ ಹಾಗೆಯೇ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯ ಒಡೆಯನೂ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಗೀತ ಸಮರಾಂಗಣ ಸಾರ್ವಭೌಮನೆನಿಸಿಕೊಂಡು; ಕವಿಜನರಿಗೆ ಆಶ್ರಯದಾತನಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮಹಿಮಾನ್ವಿತನಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸಿದ.
ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು
ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಮೇಲೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪೋಷಣೆ ಲಭಿಸಿತು. ರಾಜಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಜ್ಜನ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಡಳಿತ ಕೈತಪ್ಪಿದಾಗಲೂ ಕವಿ, ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ರಾಜ ಅನಾದರಣೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯನೇ ಸ್ವಯಂ ಪಂಡಿತನೂ ಗ್ರಂಥಕರ್ತನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತು ಗ್ರಂಥಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿವೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸ ನಾಟಕಾದಿಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸು ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜನದು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ವಾಣಿವಿಲಾಸ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿರುವ ಭಾರತ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಈತ ಬರೆಯಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಸೌಗಂಧಿಕಾಪರಿಣಯ ಎಂಬ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಗದ್ಯಪದ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತಾನೇ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದೂರ್ವಾಸಮುನಿಯ ಶಾಪದ ದೆಸೆಯಿಂದ ತನ್ನ ಪದವಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ದೇವೇಂದ್ರ ಸುಗಂಧರಾಯನೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಸೌಗಂಧಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿದ ಶಚೀದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನೆಂಬುದೇ ಈ ಗ್ರಂಥದ ಕಥಾಸಾರ. ಇದನ್ನೇ ಕವಿ ಮೂವತ್ತಾರು ಆಶ್ವಾಸಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿ ಆರು ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಈ ರಾಜನ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಇಬ್ಬರು ಗದ್ಯಕವಿಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯರಾದವರು; ಒಬ್ಬ ರಾಜಾವಳೀ ಕಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ ದೇವಚಂದ್ರ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣ. ದೇವಚಂದ್ರ ಜೈನಕವಿ; ರಾಮ ಕಥಾವತಾರ ಮತ್ತು ರಾಜಾವಳೀ ಕಥೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮಕಥಾವತಾರ ಜೈನ ಸಂಪ್ರದಾಯಾನುಸಾರವಾದ ರಾಮಾಯಣ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಗಚಂದ್ರ ವಿರಚಿತವಾದ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ ಪುರಾಣದ ಅನುಸರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ದೇವಚಂದ್ರ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಇವನ ರಾಜಾವಳೀ ಕಥೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಗದ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳೂ ಪದ್ಯಗಳೂ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಬಂದಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ದೇವಚಂದ್ರ ಜೈನಮತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಅನೇಕ ರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯರ ವಂಶಾವಳಿಯ ಕಥೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಕವಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಆಶ್ರಿತನಾದ ವೈದ್ಯಸೂರಿಪಂಡಿತನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸು. 1838ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥರಚನೆ ಮಾಡಿದಂತೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಕೆಂಪುನಾರಾಯಣ ಹೊಯಿಸಣೆಗ ಕುಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕವಿ (1823). ಇವನ ಗ್ರಂಥ ಮುದ್ರಾಮಂಜೂಷ. ಈ ಗದ್ಯಗ್ರಂಥ ಹಲವು ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯಶೈಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ. ಸುಲಲಿತವಾದ ಸರಳಗನ್ನಡದ ವಚನರಚನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಚಾಣಕ್ಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತರು ನಂದರ ವಿನಾಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಪಾಟಲೀಪುರದ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಥೆ ಈ ಗ್ರಂಥದ ಕಥಾವಸ್ತು. ಇದರ ಉತ್ತರಾರ್ಧಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸವೆಂಬ ವಿಶಾಖದತ್ತನ ನಾಟಕ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ. ಪುರ್ವಾರ್ಧದ ಕಥೆಯನ್ನು ಕವಿ ಬೇರೆ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿ ಓದುಗರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಒಲಿಸಿ ನಲಿಸುವಂಥ ಕಥಾಸ್ವಾರಸ್ಯ, ಸನ್ನಿವೇಶ ರಚನಚಾತುರ್ಯ ಮತ್ತು ಪದಲಾಲಿತ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜನ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಕವಿ ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜ (1823-74) ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಪು ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ನರಪತಿಚರಿತವೆಂಬ ಅಲಂಕಾರಗ್ರಂಥ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಇದರ ಉದಾಹರಣಪದ್ಯಗಳೆಲ್ಲ ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜನ ಸ್ತುತಿರೂಪವಾಗಿವೆ. ತಿರುಮಲಾರ್ಯ ತನ್ನ ಅಲಂಕಾರ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯನನ್ನು ಹೊಗಳಿದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಈ ಕವಿ ಅನುಕರಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈತ ಚಂಪು, ಷಟ್ಪದಿ, ಸಾಂಗತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೃತಿರಚನೆಮಾಡಿ ತನ್ನ ಕವಿತಾ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿಯೆಂಬ ಒಂದು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಮಹಲಿಂಗಶತಕ ಮತ್ತು ವೀರಭದ್ರಶತಕಗಳೆಂಬ ಎರಡು ಶತಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು
ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣಭೂಪಾಲನ ತರುವಾಯ ರಾಜಪಟ್ಟವನ್ನೇರಿದ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ಹಿರಿಯರ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿದ್ವತ್ಕವಿಪೋಷಕರಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಗಳಿಸಿದರು. ಇವರ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ ಬಸವಪ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ರಚಿಸಿದ ಕರ್ಣಾಟಕ ಅಭಿಜ್ಞಾನಶಾಕುಂತಲ ನಾಟಕ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ. ಚಂಡಕೌಶಿಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ರಾಮಚರಿತೆ ಎಂಬ ಬೇರೆ ಎರಡು ಸಂಸ್ಕೃತನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಈ ಕವಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ದಮಯಂತೀ ಸ್ವಯಂವರ, ಸಾವಿತ್ರೀ ಚರಿತ್ರೆ ಎಂಬ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಚಂಪು ಎರಡನೆಯದು ಷಟ್ಪದಿ. ಒಥೆಲೋ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ಶೂರಸೇನಚರಿತ್ರೆ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಭರ್ತೃಹರಿ ಸುಭಾಷಿತವನ್ನೂ ಕನ್ನಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಒಡೆಯರ ವಂಶಜರು ನೀಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಕಾಣಿಕೆ ಶ್ರೀಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಗ್ರಂಥಮಾಲೆ. ಶ್ರೀ ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರು ಋಗ್ವೇದವನ್ನೂ ಅನೇಕ ಪುರಾಣಗಳನ್ನೂ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಸಮೇತವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಣೆ ಮಾಡಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಜನಕ್ಕೆ ಮಹೋಪಕಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಮೂಲಾಧಾರಗಳಿಂದ ಈ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚುಮಾಡಿಸಿ ಯಥಾರ್ಥವಾದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದವನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕನ್ನಡಿಗರಿಗೂ ಜ್ಞಾನಭಂಡಾರದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ತೆರೆದಂತಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ರಾಜ ಒಡೆಯನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಒಡೆಯರ ಅರಸುಮನೆತನ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತಾದಿ ಲಲಿತಕಲೆಗಳಿಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತ ಬಂದಿದೆ.
ನಾಲ್ವಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು ಜಯಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್, ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಸ್ವತಃ ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಸೆಯಾಗಿ ರಾಜ್ಯಭಾರ ನಡೆಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ_ಕಾಲದ_ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ_ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ_ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕೃತಿಗಳು
ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಬಡಾವಣೆ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ಬಡಾವಣೆಯು ಜೆ. ಪಿ. ನಗರ ಮತ್ತು ಪದ್ಮನಾಭನಗರಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಕುಮಾರಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಿಂದ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿರುವ ಈ ಬಡಾವಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಮೊದಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿತು. ಬಿಬಿಎಂಪಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಭಿವೃಧ್ಧಿಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಇಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ಸದಾಶಿವ ರುದ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸುರ್ಯ
ಮಣ್ಣಿನ ಹರಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಸೂರ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರಕೃತಿ ರಮಣೀಯವಾದ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿ ಸುರ್ಯ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಸಮೀಪವಿರುವ ಉಜಿರೆಯಿಂದ ೪ ಕಿ.ಮೀ ಹಾಗೂ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಬೆಳ್ತಂಗಡಿಯಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೮ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯ
ಮಣ್ಣಿನ ಹರಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾದ ಸುರ್ಯ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಸುರ್ಯ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ 'ಸುರ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ'ವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. 'ಸುರ್ಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ದಂತಕಥೆ ಇದೆ. ಹಿಂದೆ ಒಬ್ಬಾಕೆ ತನ್ನ ಮಗ ಸುರೆಯನ ಜೊತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಡಿಗೆ ಸೊಪ್ಪು ತರಲೆಂದು ಹೋಗಿದ್ದಳಂತೆ. ಸೊಪ್ಪು ಕಡಿಯುವಾಗ ಸೊಪ್ಪಿನ ನಡುವೆ ಮರೆಯಾಗಿದ್ದ ಲಿಂಗರೂಪಿ ಶಿಲೆಗೆ ಕತ್ತಿ ತಾಗಿ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮಿತಂತೆ. ಆಗ ಗಾಬರಿಗೊಂಡ ಆಕೆ ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ "ಓ ಸುರೆಯ" ಎಂದು ಕರೆದಳು ಹಾಗೂ ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸುರೆಯ, ಸುರಿಯ, ;ಸುರ್ಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಆಲಿಂಗರೂಪಿ ಶಿಲೆಗೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಸಿ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂಬುದು ಪ್ರತೀತಿ.
ಮಣ್ಣಿನ ಹರಕೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಭಕ್ತ ಜನರು ತಮ್ಮ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಪ್ರಾಪ್ತಿಗಾಗಿ, ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ದೇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ದಿಯಾದಾಗ ತಾವು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣಿನ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಹರಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಸದಾಶಿವ ರುದ್ರ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಸುರ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಪ್ರದಾಯ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಹೇಗೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆ, ವಿವರಣೆ, ನಿಖರವಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ಈ ಮಣ್ಣಿನ ಹರಕೆ ಸಂಪ್ರದಾಯ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆದು ಬಂದಿದ್ದು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಕ್ತರ ಸಂಕಷ್ಟ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಇಷ್ಟಾರ್ಥ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಂದ ಅರ್ಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಶೇಖರಣೆಯಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಹರಕೆ ಗೊಂಬೆಗಳ ರಾಶಿಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ. ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ, ಹಣ, ದವಸ ಧಾನ್ಯ ಇವ್ಯಾವುದೂ ದುರ್ಲಭವಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲೇ ಗೊಂಬೆಗಳನ್ನು/ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದು ಬಹುಶಃ ಅತ್ಯಂತ ದೀನ-ದುರ್ಬಲರಿಗೂ ಸುಲಭಸಾಧ್ಯ ಸರಳ ಪದ್ದತಿಯಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಯ ರೈತಾಪಿ ಜನರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯ್ತೋ ಏನೋ? ಮನುಷ್ಯ, ದೇವರು ಹಾಗೂ ಮಣ್ಣಿನ ನಿರಂತರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಇದು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೊಳ
ದೇವಸ್ಥಾನ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ೫೦ ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೊಳವಿದೆ. ಸುಮಾರು ೭೦*೮೦ ಅಡಿ ವಿಸ್ತಾರವಿರುವ ಕೊಳವು ೩೫ ಅಡಿ ಆಳವಿದೆ. ಕೊಳದ ಮಧ್ಯೆ ಒಂದು ಮಂಟಪವಿದ್ದು, ಇದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮಳುಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಏಪ್ರಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ವರ್ಷಾವಧಿ 'ಕೆರೆಕಟ್ಟೆ' ಉತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ದೇವರಿಗೆ ಕೆರೆ ಕಟ್ಟೆ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಯಾವಾಗ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಲಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರಮಾಹಿತಿಯಿಲ್ಲ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಒಳಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹದ ಪೀಠದಲ್ಲಿ "ಪಿಂಗಲನಾಮ ಸಂವತ್ಸರದ ಮಿಥುನ ಮಾಸ ೧೭ನೇ ರವಿವಾರದೊಲು ಶ್ರೀಮತು ಮಗ ಲಕ್ಷ್ಮಪ್ಪರಸರಾದ ಬಂಗರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೂಜಿಯ ಸಂಕು ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮಗ ನಾರಾಯಣ ಸೇನ ಭೋಮನು ಸುರಾಯದ ದೇವರ ನನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಮಾಡಿದ ನಂದಿಕೇಶ್ವರನ್ಉ ನಡೆಸಿದ ಶಂಭುಗ್ರೇದು ಶಭಮಸ್ತು" ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೇ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸುರ್ಯಗುತ್ತು ಮನೆತನದ ಆಢಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಸುರ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ 'ಅಮೃತಪಡಿ' ನೈವೇದ್ಯಕ್ಕೆ ಈ ವಂಶಸ್ಥರಿಂದ ಹಿಂದೆ ಜಮೀನನ್ನು ಉಂಬಳಿಯಾಗಿ ಬಿಟ್ಟ ಬಗ್ಗೆ ದಾಖಲೆಗಳೀವೆ.
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸದ್ದುಕಾಯರು
ಸದ್ದೂಕೀ(Sadducees)ಯರು ಯೆಹೂದ್ಯರ ದ್ವಿತೀಯ ದೇವಾಲಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.೫೧೬ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು, ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೦ರಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗುವವರೆಗೆ) ಇದ್ದರೆನ್ನಲಾದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಪಂಗಡ. ಇವರ ಬಗ್ಗೆ ಕನ್ನಡದ ಬೈಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 'ಸದ್ದೂಕಾಯರು' ಎಂಬ ಪದ ಬಳಕೆಯಿದೆ. ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇವರನ್ನು 'ಸೆದ್ದೂಕಿಂ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯೆಹೂದಿ ಪಂಗಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಕಾರಣವಾದದ್ದು, ಯೆಹೂದ್ಯರ 'ಪ್ರಥಮ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಯಾಜಕ(Kohen Gadol)'ನೆನಿಸಿದ, ಜ಼ಡೋಕ್‌(Tzadok). ಈತನ ವಂಶಜರನ್ನು 'ಸದ್ದೂಕೀ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ದೇವದೂತರು, ದೆವ್ವಗಳು, ವಿಧಿನಿಯಮ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳ ನಿರ್ಬಂಧ, ಸತ್ತವರ ಪುನರುತ್ಥಾನ, ಸ್ವರ್ಗನರಕ ಅಥವಾ ಸತ್ತ ನಂತರ ದೊರೆಯಬಹುದಾದ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಗಳು, ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾಜಕರು ಇತರ ಪಂಗಡಗಳವರಿದ್ದರೂ, ಪ್ರಧಾನ ಯಾಜಕನ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದುದು ಸದ್ದೂಕಿಯೇ. ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ, ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿಯರ್ಪಣೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿತ್ವ, ಸೆನೆಡ್ರಿನ್‌ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು, ತೆರಿಗೆ ವಸೂಲಾತಿ, ಸೈನ್ಯದ ನಿರ್ವಹಣೆ, ರೋಮನರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮುಂತಾದ ಕೆಲಸಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೇ ಸದ್ದೂಕೀಯರು.
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು
ರಾಜೇಶ್ವರಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪರದೆ
thumb|ಕಿಟಕಿಯ ಪರದೆ
ಪರದೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕು ಬರದಂತೆ/ಹೋಗದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ಹಲವುವೇಳೆ ಕಟ್ಟಡದ ಕಿಟಕಿಗಳ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ತೂಗುಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಲು ನೆರವಾಗಲು, ಬೆಳಕು ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು (ಹೊರಗಿರುವ ಜನರು ಒಳಗೆ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತೆ ಮಾಡಲು, ಹಲವುವೇಳೆ ಗೋಪ್ಯತೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ). ಈ ಅನ್ವಯದಲ್ಲಿ, ಅವನ್ನು "ಡ್ರೇಪರಿಗಳು" ಎಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಗಿಲುಗಳ ಮುಂದೆ ತೂಗಿಬಿಡಲಾದ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಬಾಗಿಲು ಪರದೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರದೆಗಳು ಬಗೆಬಗೆಯ ಆಕಾರಗಳು, ವಸ್ತುಗಳು, ಗಾತ್ರಗಳು, ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಸರಕಿನ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರದೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಲವುವೇಳೆ ಅವುಗಳದೇ ಸ್ವಂತದ ವಿಭಾಗಗಳಿರುತ್ತವೆ, ಕೆಲವು ಅಂಗಡಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರದೆಗಳನ್ನು ಮಾರುವುದಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪರದೆಗಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದ್ದಾಗುವಿಕೆ, ಅತಿನೇರಳೆ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಡುವಿಕೆ, ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಧೂಳು ಧಾರಣಶಕ್ತಿ, ಶಬ್ದ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಬೆಂಕಿ ಪ್ರತಿರೋಧ, ಮತ್ತು ಆಯಸ್ಸಿನ ಪ್ರಕಾರ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಪರದೆಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ, ಹಗ್ಗಗಳಿಂದ, ಒತ್ತುಗುಂಡಿ ಒತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ದೂರನಿಯಂತ್ರಿತ ಗಣಕಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಸರಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಪರದೆ ಹಿಂಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕಿಟಕಿಯ ದಾರಿಯಿಂದ ದೂರ ಹಿಡಿದಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಿಟಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪರದೆ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದು ಬೇಕಾದ ಪರದೆಯ ಬಗೆ, ಕಿಟಕಿಯ ಗಾತ್ರ, ಮತ್ತು ಪರದೆಯ ತೂಕದ ಪ್ರಕಾರ ಬಹಳವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರದೆಗಳು ಕಿಟಕಿ ಅಲಂಕಾರದ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಮನೆಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ನೊಟವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಕಿಟಕಿ ಅಲಂಕಾರವು ಒಳಗಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕಿನ ಹರಿವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪರದೆಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು, ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಒಳಕೋಣೆಯ ಬೆಳಕಿನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ, ರಾತ್ರಿ ಕೂಡ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಫರ್ನಿಶಿಂಗ್‍ಗಳು
ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್
(ಮೇ,೨೪,೧೯೦೫–ಫೆಬ್ರವರಿ,೨೧,೧೯೮೪)
'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್,' ಸನ್, ೧೯೬೫ ರ, ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರು
ರಷ್ಯದ 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೋವಿಚ್ ಶೊಲೊ ಖೋವ್,' ೧೯೬೫ ರ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು. ಅವರ, ’ಮತ್ತು ಡಾನ್ ನದಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ’ (And Quiet flows the Don)' ಎಂಬ ಮಹಾಕಾದಂಬರಿ, ಜಗದ್ವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೪ ಭಾಗಗಳಿವೆ.
ಜನನ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯ
'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್,' ರಷ್ಯದ ಡಾನ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ರೈತ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅವರನ್ನು ತಂದೆ, ಮಾಸ್ಕೋನಗರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನೈದರ ಹರೆಯದಲ್ಲೇ ಓದು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಬಂದು, ಅವರು ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಶಾಲೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕ, 'ಫುಡ್ ಇನ್ಸ್ ಪೆಕ್ಟರ್' ಮುಂತಾದ, ಕೆಲವು ವೃತ್ತಿಗಳನ್ನುಮಾಡಿ, ಪತ್ರಕರ್ತನಾಗುವ ಹಂಬಲದಿಂದ ಪುನಃ ಮಾಸ್ಕೊ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಊರಿಗೆ ಮರಳಿದ, 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್,' ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು 'Tales from Don,' ಬರೆದು, ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕೊಸಕ್ ಜನಾಂಗದವರು, ಮೊದಲನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನುಭವಿಸಿದ ಕಷ್ಟ ಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಕಾದಂಬರಿ. ಮುಂದೆ'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್,   ರು,ಒಂದು ಮಹಾಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆಯುವ ಆಶೆಯಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷಗಳ (೧೯೨೬-೧೯೪೦) ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಬಳಿಕ, ಮುಗಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
'ಡಾನ್,' ಕಾದಂಬರಿ ರಚಿಸಿದರು
ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಪ್ರಕಾಶನಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ 'ಡಾನ್' ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಪ್ರಯೋಗಮಾಡಿ, ಕಸಿಮಾಡಿದ ನಂತರ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟರಿಗೆ ಸರಿಬೀಳದ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಪ್ರಕಟನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಆಡಳಿತ, ಕಟ್ಟಾಜ್ಞೆಮಾಡಿತು. ಸ್ಟಾಲಿನ್ ರವರ ಮಧ್ಯಸ್ತಿಕೆಯಮೇರೆಗೆ ಕಾದಂಬರಿ ಹೇಗೋ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಪುನಃ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಕೊಸಕ್ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ, ’ಬೋಲ್ಷೆವಿಕ್ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು 'ಕೊಸಕ'ರಮೇಲೆ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಸಾಧಿಸಲು, ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು.
ಕಾದಂಬರಿ, 'ಮೆಲೆಖೊವ್' ಎಂಬ ಪರಿವಾರದ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ
'ಆಗಸ್ಟೆ ಜಾರ್ ನಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಭುತ್ವ' ದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೊಸಾಕರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾದಂಬರಿ 'ಮೆಲೆಖೊವ್' ಎಂಬ ಪರಿವಾರದ ಸುತ್ತ ಹೆಣೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅವರ ಮೂಲ ಪುರುಷ, ಒಬ್ಬ ವೀರ ಸೈನಿಕ. ಆತ ತುರ್ಕಿಯ ಒಬ್ಬ ಗುಲಾಮಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದ. ಈ ವಂಶದವರಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರಿದ್ದರೂ, ’ತುರುಕರೆಂಬ’ ಅಡ್ಡಹೆಸರು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಕುಟುಂಬದ ’ಗ್ರಿಗರಿ’ ಯೆಂಬ ಯುವಕ, ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಡನೆ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಪರಿವಾರದ ವಿವಾಹಿತ ಯುವತಿ ’ಆಕ್ಸೀನಿಯ’ಳ ಜೊತೆಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಎರಡು ಕುಟುಂಬಗಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ಘರ್ಷಣೆಗೆ ನಾಂದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಗರಿಗೆ ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಹುಡುಗಿ ತಾನು ಕೆಲಸಮಾಡುವ 'ಎಸ್ಟೇಟ್ ನ ಮಾಲಿಕನ ಮಗ'ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಳೆಂಬ ಅರಿವಾಗಿ, ನಿರಾಸೆಯಿಂದ ಆತ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ ಹೆಣೆಯಲಾಗಿದೆ.
ರಶ್ಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಚಿತ್ರಣ
ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುವುದು ರಶ್ಯನ್ ಸಮಾಜದ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು, ಒಂದು ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯದಿಂದ ಹೊಸ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೇಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು. ’ಗ್ರಿಗರಿ’ ಮೊದಲು ’ಬಿಳಿ ಸೈನ್ಯ’ದ ಕಡೆಯಿದ್ದವನು ನಂತರ ’ಕೆಂಪು ಸೈನ್ಯ’ದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದವನು. ’ಗೆರಿಲ್ಲಾ’ಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಕೆಂಪುಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾದಾಡಿದವನು. ಹೀಗೆ ಈ ಕಾದಂಬರಿ,’ರಷ್ಯದ ಕ್ರಾಂತಿ’, ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ, ಹಾಗೂ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಾಹಿತ್ಯೀಕರಣವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ರು ಈಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 'ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್' ರವರ, ’ವಾರ್ ಅಂಡ್ ಪೀಸ್,’ ಗೆ ಹೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್' ರವರ ಕೃತಿಗಳು,'ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್' ರವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಿದ್ದವು
ಜನರ ಬದುಕು ಅವರು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಂತಿದೆ. ಆದರೂರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ಯುದ್ಧಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಅನಿಶ್ಚತತೆಗಳನ್ನು 'ಶೊಲೊಖೋವ್' ಚಿತ್ರಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತಾರೆ. 'ಶೊಲೊಖೋವ್' ರವರ ಬರವಣಿಗೆಯ ಶೈಲಿಯು, ಅಂದಿನ ಜನರ ಬದುಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾತಿ-ಸೂಕ್ಷ್ನ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಬರಹದಲ್ಲಿ, ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಲೆ, 'ಟಾಲ್ ಸ್ಟಾಯ್' ರನ್ನು ನೆನೆಪಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಕಾದಂಬರಿ, ’ಆಂಡ್ ಕ್ವಯೆಟ್ ಫೋಸ್ ದ ದಾನ್’
’ಕೃತಿಚೌರ್ಯ’ದ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದರು
’ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಸೋಲ್ಝೆನಿಟ್ಸನ್’ ಸಹಿತ ಕೆಲವರು, ಅದೊಂದು ’ಕೃತಿಚೌರ್ಯ’ವೆಂದು, ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪವನ್ನು ಹೊರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸುಳ್ಳೆಂದು ಸಾಬೀತುಮಾಡಲು, ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ’ಹಸ್ತಪ್ರತಿ’ ಸಹಿತ, ಹಲವಾರು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ದೊರೆತು, ಈ ಕಾದಂಬರಿ' ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್' ರವರ ಸ್ವಂತ ರಚನೆಯೆನ್ನುವುದು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ. ’ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’, ’ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಯ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಮುಂದೆ ರವರು, ಸುಮಾರು ೨೮ ವರ್ಷಗಳನ್ನು 'Vergin Soil of Tarnid,' ಯೆಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲು 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್' ವ್ಯಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾದಂಬರಿಗೂ ’ಲೆನಿನ್ ಪಾರಿತೋಷಕ’ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು.
'The Fate of a Man,'ಯೆಂಬ ಕೃತಿ, ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು
೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ 'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್' ರವರು, 'The Fate of a Man,' ಎಂಬ ಕಿರು-ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಬರೆದರು. ವಿಮರ್ಶಕರ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಸತ್ವಹೀನವಾಗಿದ್ದು ಓದುಗರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಕಮ್ಯುನಿಷ್ಟ್ ವಕ್ತಾರರೊಬ್ಬರ ವರದಿಯಂತಿದ್ದ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಜನ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ.
ಮರಣ
'ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಶೊಲೊಖೋವ್' ರವರು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲೇ ನೆಲಸಿ, ತಮ್ಮ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯದಲ್ಲೂ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರಾಗಿ ಸಹಜವಾದ ಮರಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)
ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ
ಸಚಿವಾಲಯವು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯ ಉನ್ನತ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು, ಏಳು ಸದಸ್ಯರು, ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಆಯುಕ್ತರು (ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ) ಇದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ರೈಲ್ವೆ ಆರೋಗ್ಯ ಸೇವೆಗಳು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆ ಈ ಮೂರು ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ತಲಾ ಒಬ್ಬರು ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯಗಳು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನೇಮಕಗೊಂಡಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಂಘಟಿತ "ಗ್ರೂಪ್ ಎ ರೈಲ್ವೆ ಸೇವೆಗಳು" ಅಥವಾ ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಸೇವೆಯಿಂದ ಬಂದವರು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದಸ್ಯರು
ಪ್ರಸ್ತುತ ರೈಲ್ವೆ ಸಚಿವರು :
ಪ್ರಸ್ತುತ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರು :
ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸದಸ್ಯರು :
ಇತಿಹಾಸ
1901 ರಲ್ಲಿ, ರೈಲ್ವೆಯ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್‌ಸನ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳ ಮೇರೆಗೆ, ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್
ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಅಕ್ವರ್ತ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೈಲ್ವೆ ಸಮಿತಿಯು ಇಡೀ ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಏಕೀಕೃತ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮತ್ತು 1921 ರಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಸರ್ಕಾರವು ಎಲ್ಲಾ ರೈಲ್ವೆಗಳ ನೈಜ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ರೈಲ್ವೆ ಹಣಕಾಸುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸುಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿತು. ಇದು ರೈಲ್ವೆ ಬಜೆಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಭಾರತದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಜೆಟ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಮಂಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ರೈಲ್ವೆ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಆಯುಕ್ತರು, ಮಾರ್ಗಗಳು, ಕಾರ್ಯಗಳು, ಮಳಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ, ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಹೊಂದಲು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 1929 ರಿಂದ, ರೈಲ್ವೆಯ ಖಾತೆಗಳ ಸಂಕಲನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ರೈಲ್ವೆ ಹಣಕಾಸು ಆಯುಕ್ತರು, ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಕ ಜನರಲ್‌ನಿಂದ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಜವಳಗೇರಾ
ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರ್ಮ್ ಜವಳಗೇರಾ ಅಥವಾ ಸಿ.ಎಸ್.ಎಫ್ ಜವಳಗೇರಾ (Central State farm Jawalagera) ಇದು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧನೂರು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಈ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಸಿರುಕ್ರಾಂತಿ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಈ ಕೃಷಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾದ ಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಪ್ರತೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಈಗ ಹಲವೆಡೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗಿದ್ದು ಕೆಲವೇ ಫಾರ್ಮ್ ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಫಾರ್ಮ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾರತದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ನೌಕರರಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರವು ಕೆಲವುಕಡೆ ಅಡವಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪ್ರಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿವೆ.
ವರ್ಗ:ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆ
ಜಂಬೂಸವಾರಿ
ಜಂಬೂಸವಾರಿ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಮರೆಯದ ಹಾಡು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸ್ನೇಹಿತರ ಸವಾಲ್
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕುಂಕುಮಭಾಗ್ಯ
ಕುಂಕುಮಭಾಗ್ಯ - ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸಿ. ಎನ್. ಟವರ್, ಟೊರಾಂಟೋ
ಸಿ.ಎನ್.ಟವರ್, ಆಧುನಿಕ ವಿಶ್ವದ ಸೋಜಿಗಗಳಲ್ಲೊಂದು' ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ಅದ್ಭುತ ಗಗನಚುಂಬೀ ಗೋಪುರ, ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಕಟ್ಟಡ ಕೆನಡಾರಾಜ್ಯದ ಟೊರಾಂಟೋ ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಟೊರಾಂಟೋ ನಗರದ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ದಿನರಾತ್ರಿ ಈ ಗೋಪುರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯಿದೆ. ೧,೧೩೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ರೆಸ್ಟಾರೆಂಟ್ ನಲ್ಲಿ ಪೇಯಗಳನ್ನೂ, ತಿಂಡಿ-ತಿನಸುಗಳನ್ನೂ ಮೆಲ್ಲುವುದು ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವ ಜನರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲಾ ವಯೋಮಿತಿಯ ಜನರಿಗೂ ಬಲು ಮುದ ಕೊಡುವ ಸಂಗತಿ.
ಸಿ.ಎನ್ ಟವರ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ
'ಸಿ.ಎನ್.ಟವರ್' ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ, ೧೯೭೩ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ, ೬ ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಟವರ್ ನ ಅಡಿಪಾಯವನ್ನು ಹಾಕುವುದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಕೆಳಮಟ್ಟದವರೆಗೆ ಅಗಿಯಲಾಯಿತು. ತಳಪಾಯದ ಕೆಲಸ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೫೬,೦೦೦ ಟನ್, (೬೧,೭೨೯ ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ಸ್; ೫೫,೧೧೬ ಲಾಂಗ್ ಟನ್ಸ್)ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು. ೧೫ ಮೀಟರ್, (೪೯.೨ ಅಡಿ)ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಾಯದಲ್ಲಿ ೭,೦೦೦ ಕ್ಯು.ಮೀ. (೯,೧೫೬ ಕ್ಯೂಬಿಕ್ ಅಡಿ) ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ೪೫೦ ಟನ್ (೪೯೬ ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ಸ್; ೪೪೩ ಲಾಂಗ್ ಟನ್ಸ್) 'ರೆಬರ್' (short for reinforcing bar) ಮತ್ತು ೩೬ ಟನ್ (೪೦ ಶಾರ್ಟ್ ಟನ್ಸ್; ೩೫ ಉದ್ದ ಟನ್ಸ್) 'ಸ್ಟೀಲ್ ಕೇಬಲ್' ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ೬.೭ ಮೀ. ದಪ್ಪ, (೨೨.೦ ಅಡಿ). ಈಭಾಗವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ೪ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಮುಗಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಟೊರಾಂಟೋನಗರದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಶತಮಾನಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರವು ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಸಾಲೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಭಾರತೀಯ ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಆಯುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತೆಗಳು (೪ ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿಸಿ‍ಇ) ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊರತರಲು ಆಹಾರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಆಹಾರಗಳು, ರಾಜಸಿಕ ಆಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ತಾಮಸಿಕ ಆಹಾರಗಳು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಸಂಹಿತೆಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ, ಖಿಚಡಿ (ಅಕ್ಕಿ-ಮಸೂರ ಭಕ್ಷ್ಯ), ತಕ್ರ (ಮೊಸರು ಭಕ್ಷ್ಯ), ಯುಷಾ (ಮಸೂರ ಭಕ್ಷ್ಯ), ವೆಸವರ (ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ), ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಳುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆಹಾರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮಾಂಸ, ಹಾಲು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಎಲೆಗಳ ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಬೇರುಗಳು, ಎಣ್ಣೆಗಳು, ಕಬ್ಬಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. " ತ್ರಿಕಟು " ಉದ್ದ ಮೆಣಸು, ಕರಿಮೆಣಸು, ಒಣಗಿದ ಶುಂಠಿಯ ಮಿಶ್ರಣ. " ತ್ರಿಜಾಟಕ "; ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ತಮಾಲಾ, ಏಲಕ್ಕಿ, ದಾಲ್ಚಿನ್ನಿ ಮಿಶ್ರಣ. " ಪಂಕಾಕೋಲಾ "; ಉದ್ದ ಮೆಣಸು, ಉದ್ದ-ಮೆಣಸು ಬೇರುಗಳು, ಪೈಪರ್ ಚಾಬಾ, ಪ್ಲಂಬಾಗೊ ಝೆಲಾನಿಕಾ, ಒಣ ಶುಂಠಿ ಮಿಶ್ರಣ. ಎವು ಮಸಾಲೆ ಮಿಶ್ರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಮಸಾಲೆ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ಅರಿಶಿನ, ಜೀರಿಗೆ, ಕೊತ್ತಂಬರಿ ಬೀಜಗಳು, ಒಣಗಿದ ಮಾವು, ಸಾಸಿವೆ ಬೀಜಗಳು, ಇಂಗು ಮತ್ತು ಖಾದ್ಯ ಚಾಂಪೋರ್ ಜೊತೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಸಾಲೆ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪಾಕವಿಧಾನ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತೆಯ ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವು ಭೋಜನದ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ, ಆಹಾರವನ್ನು ಬಡಿಸುವ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಭೋಜನದ ಮೊದಲು ಪ್ರತಿ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಲು ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಊಟದ ಮತ್ತು ಬಡಿಸುವ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವನ್ನು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯವು (೬ ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿಸಿ‍ಇ ನಿಂದ ಸಿ. ೩ ನೇ ಶತಮಾನ ಸಿ‍ಇ) ಸಂಗಮ್ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ,  ರಾಜನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಔತಣ, ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಾಂತರದಲ್ಲಿ ಊಟ, ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿನ ಕುಗ್ರಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಗೃಹಗಳ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರು, ಅವರು ಆಹಾರವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಯಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಏನು ಬಡಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕವಿ ಅವ್ವೈಯಾರ್ ತನ್ನ ಬೇಸಿಗೆಯ ಊಟವನ್ನು "ಆವಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ, ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹಿಸುಕಿದ ಬದನೆಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಕಟುವಾದ ನೊರೆ ಮಜ್ಜಿಗೆ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದರೆ, ಕವಿ ಮುದತ್ತಮ ಕಣ್ಣಿಯಾರ್ "ಓರೆಯಾದ ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ, ಗರಿಗರಿಯಾದ ಕರಿದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ೧೬ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ", ಚೋಳ ರಾಜನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ರಾಜಮನೆತನದ ಊಟದ ಭಾಗವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಾವುಂಡರಾಯ ಬರೆದ ಲೋಕೋಪಕಾರ (೧೦೨೫ ಸಿ‍ಇ), ಈ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಸಂಕಲನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಕ್ಕಿ, ಮಸೂರ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ಗೋಧಿ, ತರಕಾರಿಗಳು, ಎಲೆಗಳ ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಚಿಗುರುಗಳು, ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ಎದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಡುಗೆ ಸಾಮಾನುಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ವಿವಿಧ ಉಪಯೋಗಗಳು. ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ ಮತ್ತು ಪಾಪಡ್ ಮಾಡವ ಮೂಲಕ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಬೆಣ್ಣೆ, ತುಪ್ಪ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಸಾಲೆ ಮಾಡಲು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು. ಪದಾರ್ಥಗಳ ಪರ್ಯಾಯಗಳು. ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವು ಸುವಾಸನೆಯ ಮೊಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ಎಮ್ಮೆಯ ಹಾಲಿನ ಚೀಸ್ ತಯಾರಿಸುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು. ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉಪಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮಸಾಲೆ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೩೦) ೧೧೩೦ ಎಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ರಾಜ ಸೋಮೇಶ್ವರ III ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಕಲಿಸಲಾದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಧಾನ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಟ್ಟುಗಳ ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮಾಂಸ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಪಠ್ಯವು ಹಂದಿಮಾಂಸ, ಜಿಂಕೆ ಮಾಂಸ, ಮೇಕೆ ಮಾಂಸ, ಕಾಡುಕೋಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೯೨೦ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಜೈನ ಆಚಾರ್ಯ ಶಿವಕೋಟಿಯವರ ಕನ್ನಡ ಪಠ್ಯವಾದ ವಡ್ಡಾರಾಧನೆಯು ಇಡ್ಡಲಿಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವು ಇಡ್ಲಿಯ ಮೊದಲ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿರಬಹುದು, ನಂತರ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಕದರ್ಪಣ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೦೦) ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಪಾಕವಿಧಾನ ಪುಸ್ತಕವಾಗಿದೆ, ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಪಾಕದರ್ಪಣ, ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಪಾಕಕಾಲ, ನಲಪಾಕ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ - ಇದು ೧೧ ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಕ್ಕಿ, ಮಾಂಸ, ಕಾಳುಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಉಪಹಾರಗಳು, ಪಾನೀಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ಹಲವಾರು ವಿಧಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಅನ್ನದ ತಯಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಲವಾರು ವಿಧದ ಮಂಸೋದನ/ಮಾಸನ್ನ (ಮಾಂಸದ ಅನ್ನ), ಲವಕ ಮಾಸೋದನ (ಗುಬ್ಬಚ್ಚಿ ಮಾಂಸದ ಅಕ್ಕಿ), ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕುಟ ಮಾಂಸಸೋದನ (ಕೋಳಿ ಅನ್ನ) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಋತುಮಾನಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳು, ಋತುಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಪಾ (ಬೇಯಿಸಿದ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು) ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು, ಕುದುರೆ ಕಾಳು (ಡೋಲಿಚೋಸ್ ಬೈಫ್ಲೋರಸ್), ಕಪ್ಪು ಬೇಳೆ (ವಿಗ್ನಾ ಮುಂಗೊ), ಹಸುವಿನ ಬಟಾಣಿ (ವಿಗ್ನಾ ಅಂಗ್ಯುಕ್ಯುಲಾಟಾ), ಮತ್ತು ಕಡಲೆ (ವೈಸರ್ ಅರಿಯೆಟಿನಮ್) ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾವು, ನಿಂಬೆ, ಕೋಕಂ, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಹಲವಾರು ಪಾನಕ (ಉತ್ಸಾಹ) ಸಿದ್ಧತೆಗಳು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸುವಾಸನೆಯ ಹಾಲು, ಸುವಾಸನೆಯ ಬೆಣ್ಣೆ ಹಾಲು, ಪಾಶ್ಯಸಂ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಯ ಮೊಸರು ಮುಂತಾದ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸೂಪ ಶಾಸ್ತ್ರ, (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೦೮) ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ಮಂಗರಸ III ಬರೆದಿದ್ದು, ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಓವನ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸಹ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ ಮಂಗರಸ III ಚೆಂಗಲ್ವು ರಾಜವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವನು ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮೂವತ್ತೈದು ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಬಹುತೇಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಪಾನೀಯಗಳು, ಉಪ್ಪು, ಹುಳಿ ಮತ್ತು ಸಿಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧದ ಪಾಯಸ ( ಖೀರ್ ), ಎಂಟು ವಿಧದ ಬೇಯಿಸಿದ ಅನ್ನ ಮತ್ತು ೨೪ ಮಿಶ್ರ ಅನ್ನದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಳಿಬದನೆಯೊಂದಿಗೆ ೨೦ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ೧೬ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಸಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು (ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು) ಮತ್ತು ಬಾಳೆ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ೨೫ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಬಿದಿರಿನ ಚಿಗುರುಗಳು ಮತ್ತು ಮೈರೋಬಾಲನ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುವ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜೈನ ದೊರೆಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈರುಳ್ಳಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಜೈನರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಲ್ಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪಿಷ್ಟಕಾಧ್ಯಾಯ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ರೊಟ್ಟಿ ( ರೊಟ್ಟಿ ), ಮಂಡಿಗೆ, ಗರಿಗೆ, ದೋಸೆ ( ದೋಸೆ ), ಇಡ್ಲಿ ( ಇಡ್ಲಿ ) ಮುಂತಾದ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯವು ‘ರೋಟಿಕ’ ಪದವನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಬಳಸಿದೆ.
ಕ್ಷೇಮಶರ್ಮಾ ಬರೆದ ಕ್ಷೇಮಕುಟುಹಲಾ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೫೪೯ ಎಡಿ), ಈ ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕವು ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಹಂದಿ, ಕುರಿಮರಿ, ಮೇಕೆ, ಜಿಂಕೆ ಮಾಂಸ, ಮೊಲ, ಕಾಡು ಮತ್ತು ಸಾಕು ಹಂದಿಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳು, ನವಿಲುಗಳು, ಮೀನು ಮತ್ತು ಆಮೆಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಮಾಂಸವನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ಒಂಬತ್ತು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಳೆಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳು. ಮಸಾಲೆ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುವುದು. ಅಡುಗೆ ಪಾತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳು. ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು, ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು. ಉದ್ದವಾದ ಅಧ್ಯಾಯವು ಖಾದ್ಯ ತರಕಾರಿಗಳು, ಎಲೆಗಳ ಸೊಪ್ಪುಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು, ಬಲ್ಬ್ಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವ ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಉಪಹಾರಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದೆ.
೧೬೭೫ ಮತ್ತು ೧೭೦೦ ರ ನಡುವೆ ರಘುನಾಥ ಬರೆದ ಭೋಜನ ಕುತೂಹಲ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೭೫) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಪದಾರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ (೫ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ) ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯ (೫ ನೇ ಶತಮಾನ. ಸಿ‍ಇ ಯಿಂದ ೧೭ನೇ ಶತಮಾನ ಸಿ‍ಇ) ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಅಡುಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಪೂರ್ವ- ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪಠ್ಯವು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪುರಾತನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತವಾದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಮೇಲೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಎರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇಮಶರ್ಮನ ಕ್ಷೇಮಕುಟುಹಲ ಮತ್ತು ನಖದ ಪಾಕದರ್ಪಣ ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳು ಪಥ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾಕಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾನ್ನಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಚರ್ಚೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಅಧ್ಯಯನದ ಪುನರಾರಂಭವಾಗಿದೆ.
ಸುಲ್ತಾನರ ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ಕಾಲದ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Ni%27matnama-i_Nasir_al-Din_Shah%2C_1495-1505.jpg/220px-Ni%27matnama-i_Nasir_al-Din_Shah%2C_1495-1505.jpg|thumb| ಮಾಂಡುವಿನ ಸುಲ್ತಾನ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಘಿಯಾತ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಗಾಗಿ ಸಮೋಸಾಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನಿ'ಮತ್ನಾಮ-ಐ ನಾಸಿರ್ ಅಲ್-ದಿನ್ ಷಾ, ೧೪೯೫-೧೫೦೫ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Babur_at_Mughal_Dastarkhan%2C_1590_CE.jpg/220px-Babur_at_Mughal_Dastarkhan%2C_1590_CE.jpg|thumb| ದಸ್ತರಖಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಬರ್, ಮೊಘಲ್ ಪೇಂಟಿಂಗ್, ೧೫೯೦ ಸಿ‍ಇ. ತುರ್ಕಿಕ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಮತ್ತು ಮೊಘಲರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಸಮೋಸಾ, ಯಾಹ್ನಿ, ಕೊರ್ಮಾ, ಕಬಾಬ್, ಕೀಮಾ, ಹಲ್ವಾ, ಹಲೀಮ್, ಜಲೇಬಿಯಂತಹ ಹಲವಾರು ಹೊಸ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ನಿ'ಮತ್ನಾಮ (ಸುಮಾರ ೧೫೦೦) ಮಾಲ್ವಾ ಸುಲ್ತಾನೇಟ್, ಘಿಯಾತ್ ಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಮಗ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ನಾಸಿರ್ ಶಾ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಅಡುಗೆಗಾಗಿ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಪರಿಹಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ವೀಳ್ಯದೆಲೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಖಾದ್ಯ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳನ್ನು ನಿ'ಮತ್ನಾಮ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೊಚ್ಚಿದ ಮಾಂಸ (ಖಿಮಾ), ಸಮೋಸಾಗಳು, ಹಲ್ವಾ, ಶರಬತ್ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧೫೯೦ ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಐನ್-ಇ-ಅಕ್ಬರಿ (ಅಕ್ಬರ್ನಾಮದ ಮೂರನೇ ಸಂಪುಟ) ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕವು ಹಲವಾರು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೊಘಲ್ ಗಣ್ಯರಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು. ಐನ್-ಐ-ಅಕ್ಬರಿಯು ಪಾಕವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೂಫಿಯಾನದ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾಂಸ-ಮುಕ್ತ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸಗಳು.
ನುಸ್ಖಾ-ಎ-ಶಹಜಹಾನಿ, ಪಿಲಾಫ್ (ಮಸಾಲೆಯ ಅಕ್ಕಿ) ಪಾಕವಿಧಾನಗಳು ಷಾ ಜಹಾನ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅವಧಿ
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಹಲವಾರು ಅಡುಗೆಪುಸ್ತಕಗಳ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಕೆಲವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗಣ್ಯರಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಇತರವು ಸ್ಥಳೀಯರಿಗಾಗಿ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗುಜರಾತಿ, ಬಾಂಗ್ಲಾ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಂತಹ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ.
ರಸಗುಲ್ಲಾ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಂಗಾಳಿ ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ "ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ತರಕಾರಿಗಳು" (ಎಲೆಕೋಸು, ಹೂಕೋಸು, ಟೊಮೆಟೊ, ಟರ್ನಿಪ್ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಯಿತು.
ವ್ರಹಾದ್ ಪಾಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವು "ಅಂಗ್ರೇಜಿ" ಕುರಿತು ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಭಕ್ಷ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಸ್ಕತ್ತುಗಳು, ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು ("ಡಬಲ್-ರೋಟಿ"), ಟೊಮೆಟೊ ಮತ್ತು ಮಶ್ರೂಮ್ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/76/Madhur_Jaffrey.jpg/220px-Madhur_Jaffrey.jpg|left|thumb| ಮಧುರ್ ಜಾಫ್ರಿ ಪುಸ್ತಕ ಸಹಿ, ೨೦೧೦
ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್‌ನಿಂದ ಕುಟುಂಬಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯು ಸಮೋಸಾ, ನಾನ್, ಛೋಲೆ, ಕರಾಚಿ ಹಲ್ವಾ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತೀಯರು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು.
ಭಾರತೀಯ ಅಡುಗೆಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಣ
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆಯೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಭಾವದ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ಹೊಸ ಅಡುಗೆ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಭರ್ಜರಿ ಬೇಟೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಾಯಲ್ ಆಂಟೇರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್, ಟೊರಾಂಟೋ
ಕೆನಡಾ ದೇಶದ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯ ಸಂಕೇತವಾದ ರಾಯಲ್ ಆಂಟೇರಿಯೊ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಮ್, ದೇಶದ ಅತಿದೊಡ್ಡ 'ವಿಶ್ವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿ' ಮತ್ತು 'ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವನಸಂಪತ್ತ'ನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ.ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಡೈನಾಸೋರ್ಗ್ಯಾಲರಿ ವಿಶ್ವದ ಆಸಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಕೆನಡಾದ ಆದಿ ನಿವಾಸಿಗಳು, ಪುರಾತನ ಇಜಿಪ್ಟ್ ಜನ, ಜನಬಳಕೆಯ ಉಪಕರಣಗಳು, ಮುತ್ತು, ರತ್ನ ಹವಳ, ಖನಿಜಗಳು, ಪ್ರಾಣಿ-ಸಸ್ಯಗಳ ಅಗಣಿತ ವಿವಿಧತೆಗಳು ದಾಖಲಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಆರು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಇದರ ವಿವಿಧ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ವಸ್ತುಗಳು ಡೈನೋಸಾರ್ಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳು. ಕೆಲವು ಗಮನಾರ್ಹ ಉಲ್ಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ. ಹತ್ತಿರದ ಪೂರ್ವದ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಲೆ, ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಯುರೋಪಿನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು ಕೆನಡದ ಇತಿಹಾಸದ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವರ್ಗ:ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು
ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಡುವುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ೧೯೨೮ ರಚನೆಗೊಂಡ 'ರಾಯಲ್ ಕಮಿಷನ್ ಆನ್‌ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್ ಸಮಿತಿ, ತನ್ನ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಅದರನ್ವಯ ಏಕೀಕರಣ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕತೆಗೆ ತಕ್ಕ೦ತೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದವು. ಹಳೆಯ ಮುಂಬಯಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿಯೇ ಆ ಭಾಗದ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾದ ಹತ್ತಿಯ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ಕಾಟನ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ಖಾಯಿದೆ ೧೯೨೭ರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ ಈ ಹಿಂದಿನ ಹೈದರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಮದ್ರಾಸ್-ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಕಾನೂನು ೧೯೩೩ ರನ್ವಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳ ಮಾರಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
thumbnail|ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮರುಕಟ್ಟೆ( ಕರ್ನಾಟಕ)
ಇನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ರಾಜ್ಯ ಕೊಡಗಿನಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆಯಾದ ಕಾಫಿ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಫಿ ಮಾರಾಟ ವಿಸ್ತರಣೆ ಕಾನೂನು ೧೯೪೨(coffee marketing expansion act 1942) ಮತ್ತು ಕಾಫೀ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೪೨ರ (coffee act 1942) ಅನ್ವಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರು ವ್ಯವಸಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅಧಿನಿಯಮ ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ತಿಪಟೂರಿನಲ್ಲಿ, ಕೊಬ್ಬರಿ ಮತ್ತು ತೆಂಗು ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾಜ್ಯ ಪುನಾರಚನೆಯ ನಂತರ (೧೯೫೬) ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಾನೂನಿನನ್ವಯ ಕರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ೫೪ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು, ಆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗದವರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರುಗಳನ್ನು(functionaries) ಹೊಸರಾಜ್ಯದ ನಿಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ, ಇಡೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ, ಹೆಚ್ಚು ವಿಸ್ತೃತವೂ, ಸಮಗ್ರವೂ ಆದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಹಾರ(ನಿಂತ್ರಣ) ಅಧುನಿಯಮವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ೧೯೬೮ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲಾಯಿತು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರಾಟ(ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ) ಶಾಸನ ೧೯೬೬ ಅನುಸಾರ ದಿನಾಂಕ ೧-೦೬-೧೯೭೨ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ, ಕೃಷಿ ಮಾರಟ ಇಲಾಖೆ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಚಿವರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳು ಪಡೆಯುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಶುಲ್ಕದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಶೇ.೧೩ ರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ವಂತಿಗೆ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಮಂಡಳಿಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ ಒಂದರಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಮಂಡಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವ್ಯವಸಾಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ (೧೯೬೪), ಕರ್ನಾಟಕವವು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲನೆಯದು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅದರಂತೆ ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾದ ಹಮಾಲರು, ತೂಕಮಾಡುವವರು, ಮತ್ತು ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವವರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪು ವಿಮೆಯ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಥಮವಾಗಿದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮೀತಿಗಳು ರೈತರ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಡಮಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಫಾವಧಿಗೆ ರೂ. ೫೦,೦೦೦ರವರೆಗೆ ಸಾಲ ಮುಂಗಡ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ತರಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಯೋಜನೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಕುಸಿದಾಗ ರೈತರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಪರವಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ರೈತರಿಂದ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿ ಮಾಡುತ್ತರೆ. ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಹಾಳಾಗುವ ಟೊಮೆಟೋ, ಈರುಳ್ಳಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ, ಹಸಿಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಮೊದಲಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಫೋರ್ ಪ್ರೈಸ್ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಘೋಷಿಸಿ ರೈತರಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ "ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶ ಯೋಜನೆ"ಯಡಿ (marketing intervention scheme) ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ ಘೋಷಿಸಿ ರೈತರಿಂದ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಆವರ್ತ ನಿಧಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದು, ೨೦೧೦-೧೧ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೧೩೦.೫ ಕೋಟಿ ಹಣವನ್ನು ಈ ನಿಧಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ೬.೩೯ ಲಕ್ಷ ಕ್ವಿಂಟಾಲ್ ನಷ್ಟು ವಿವಿಧ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ೯೬೮೩ ಫಲಾನುಭವಿ ರೈತರಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ರೈತ ಸಂಜೀವಿನಿ ಯೋಜನೆ
ರೈತರು ಅಥವಾ ರೈತ ಕುಟುಂಬದವರು ಕೃಷಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾರಟ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾಗ ಸಾವು ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಿಕಲತೆ ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ರೂ. ೫೦,೦೦೦/- ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಿಕಲತೆಯಾದರೆ, ಅಂಗವಿಕಲತೆ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ರೂ.೧,೫೦೦/- ದಿಂದ ೧೫,೦೦೦/-ವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ರೈತರು ಯಾವುದೇ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಯೋಜನೆಯಡಿ ೨೦೦೯-೧೦ರಲ್ಲಿ ರೂ.೪.೬೬ ಕೋಟಿಯನ್ನು ೧೦೨೩ ರೈತರಿಗೆ ಹಾಗು ೨೦೧೦-೧೧ರಲ್ಲಿ ರೂ.೩.೮೩ ಕೋಟಿಯನ್ನು ೮೮೫ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಜನಶ್ರೀ ವಿಮಾ ಯೋಜನೆ
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಸನ್ಸ್ ಪಡೆದು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಹಮಾಲರು, ತೂಕದವರು, ಮತ್ತು ಚಕ್ಕಡಿಯವರಿಗಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ, ಭಾರತೀಯ ಜೀವ ವಿಮಾ ನಿಗಮದ ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಪಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಯೋಜನೆ ಪಡೆಯುವ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ರೂ. ೧೦೦/- ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನುಳಿದ ರೂ. ೧೦೦/-ನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಭರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅನುಸಾರ ಹೆಸರು ನೊಂದಾಯಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಪಘಾತದಿಂದ ಮೃತನಾದರೆ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತ ಅಂಗವಿಕಲತೆಗೊಳಗಾದರೆ ರೂ. ೭೫,೦೦೦/- ಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರೆ. ರೂ. ೩೦,೦೦೦/- ಗಳನ್ನು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೯-೧೦ನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ೧೧೧ ಜನರಿಗೆ ರೂ. ೩೪೦೨೮ ಲಕ್ಷ ಹಾಗೂ ೨೦೧೦-೧೧ರಲ್ಲಿ ೯೯ ಫಲಾನುಭವಿಗಳಿಗೆ ರೂ. ೩೦.೫೯ ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.