cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನೀರು (ಅಣು)
ಆಸಿಡ್ ಬೇಸ್ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು
ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ, ನೀರು ಉಭಯ ಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳದ್ದು: ಅದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಿಡ್ ಅಥವಾ ಬೇಸ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಾನ್ಸ್‌ಟೆಡ್-ಲಾವ್ರಿಯ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸಿಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಟಾನ್ ( ಐಯಾನ್) ದಾನ ಮಾಡುವ ಸ್ಪೆಸೀಸ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟಾನ್ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಬೇಸ್ ಕೂಡ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ಆಸಿಡ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಾಗ ಅದು ಬೇಸ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ; ಬಲವಾದ ಬೇಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೀರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಾಗ ಅದು ಆಸಿಡ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ರಚನೆಗೊಳ್ಳುವಾಗ HCl ನಿಂದ ನೀರು ಐಯಾನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತದೆ:
ಆಸಿಡ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತ ಅಮೋನಿಯಾದೊಂದಿಗಿನ  ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಐಯಾನ್ ಅನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ:
ನೀರಿನ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪರಮಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಒಂಟಿ ಜೊತೆಗಳಿವೆ, ಲೆವಿಸ್ ಆಸಿಡ್ನ ಪ್ರತಿವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಲೆವಿಸ್ ಬೇಸ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೋಡಿ ದಾನಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ,ನೀರಿನ ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಜೋಡಿ ದಾನಿಯ ನಡುವೆ ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಬಂಧವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತ ಅದು ಲೆವಿಸ್ ಬೇಸಿಸ್ ಆಗಿ ಕೂಡ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಬಹುದು. HSAB ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನೀರನ್ನು ಬಲಹೀನವಾದ ದೃಢ ಆಸಿಡ್ ಮತ್ತು ಬಲಹೀನವಾದ ದೃಢ ಬೇಸ್ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಅಂದರೆ ಅದರ್ಥ ಆದ್ಯತೆ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್ಯ ದೃಢ ಸ್ಪೆಸೀಸ್ ಜೊತೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ:
ಬಲಹೀನವಾದ ಆಸಿಡ್ ಅಥವಾ ಬಲಹೀನವಾದ ಬೇಸ್ ಇರುವ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿದಾಗ,ಅನುಗುಣವಾದ ಆಸಿಡ್ ಅಥವಾ ಬೇಸ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತ ನೀರು, ಉಪ್ಪನ್ನು ಭಾಗಶ: ಜಲವಿಭಜನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಅಡುಗೆ ಸೋಡದ ಜಲದ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅದರ ಬೇಸಿಕ್ pH:
ಲಿಗಂಡ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ನೀರಿನ ಲೆವಿಸ್ ಬೇಸ್‌ನ ಗುಣವು ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾದ ಲೋಹದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಲಿಗಂಡ್ ಅನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಎರಡು ನೀರಿನ ಅಣುಗಳು ರೇನಿಯಂ ಪರಮಾಣು ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿನಂಥ ವಿವಿಧ ಘನವಾದ ಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್ ವರೆಗೂ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿರುವ ನಿಂದ ಪೆರ್ಹೆನಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ವರೆಗೂ ಇರುವ ನಂಥ ಸಾಲ್ವೇಟೆಡ್ ಐಯಾನ್ಸ್‌. ನೀರು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಏಕದಂತೀಯವಾದ ಲಿಗಂಡ್, ಅದು ಒಂದೇ ಒಂದು ಬಂಧವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪರಮಾಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆಂಗಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ದೃಢವಾದ ಬೇಸ್ ಇರುವ ನೀರು ಆಂಗಿಕ ಕಾರ್ಬೋಕೇಷನ್ ಗಳ ಜೊತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜಲಸಂಚಯನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಒಂದು ಆಸಿಡಿಕ್ ಪ್ರೊಟಾನ್ ಅನ್ನು ಎರಡು ಕಾರ್ಬನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಜೊತೆ  ಕಾರ್ಬನ್-ಕಾರ್ಬನ್ ದುಪ್ಪಟು ಬಂಧಗೊಂಡು ಕೊನೆಗೆ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್‌ ಆಗುತ್ತದೆ. ಆಂಗಿಕ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅಣುಗಳು ಎರಡಾಗಿ ಸೀಳುತ್ತದೆ ಆಗ ಜಲವಿಭಜನೆ ಆಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಮನೀಯವಾದ ಜಲವಿಭಜನೆ ಎಂದರೆ ಕೊಬ್ಬಿನಾಂಶಗಳ ಸಾಬೂನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ಹಾಗೂ ಪಾಲಿಸ್ಯಾಕರೈಡ್ಸ್ಗಳ ಜೀರ್ಣಿಸುವುದು. SN2 ಬದಲೀಕರಣ ಮತ್ತು E2 ವಿಸರ್ಜನೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ನಿರ್ಗಮನ ಗುಂಪು ಎಂದು ಬಳಸಬಹುದು ಆಗ ದ್ವಿತೀಯವಾದುದನ್ನು ನಿರ್ಜಲೀಕರಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲೀಯತೆ
ಹೈಡ್ರೋನೀಯಂ ಅಥವಾ ಜಲಜನಕ ಐಯಾನ್ಸ್ ಗಳಿಗೆ ಸಮನಾದ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಐಯಾನ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶುದ್ಧ ನೀರು, 298 Kರಲ್ಲಿ 7ರ pH ಕೊಡುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವಾಗಿ ಶುದ್ಧ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ. ಒಂದು ಅವಧಿ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಅದು 5.7ರ ಸೀಮಿತ pHನಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ ಅನ್ನು ದ್ರವೀಕರಿಸಿ ಕಾರ್ಬೋನಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ನ ತೆಳು ದ್ರಾವಣದ ಆಕಾರವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಮೋಡವು ಹನಿತೊಟ್ಟಾಗಿ ಆಕಾರ ತಾಳಿ ಗಾಳಿ ಮುಖಾಂತರ ಮಳೆಯಾಗಿ ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಮಳೆ ನೀರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಆಮ್ಲೀಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಗಂಧಕ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದರೆ ಅವೂ ಕೂಡ ಮೋಡದಲ್ಲಿ ಲೀನವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮಳೆ ಹನಿಗಳು ಆಮ್ಲೀಯ ಮಳೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ.
ರೀಡಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು
ನೀರು, ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್ ಸ್ಥಿತಿ +1ರಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್ ಸ್ಥಿತಿ -2ರಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಇಳಿದ ಅಂತಸ್ಥದಿಂದ ಅಂದರೆ/ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಅಂತಸ್ಥದಲ್ಲಿ ನೀರು ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಹೈಡ್ರೈಡ್ಸ್, ಆಲ್ಕಾಲಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಲೀನ್ ಅರ್ಥ್ ಲೋಹ ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (ಬೆರಿಲೀಯಂ ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟು). ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂನಂಥ ಬೇರೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ಲೋಹಗಳನ್ನು ನೀರು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ಕಾರ್ಯವು ನಿಷ್ಕ್ರೀಯತೆ ಕಾರಣದಿಂದ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಟಿಪ್ಪಣಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಕಿಲುಬು ಅನ್ನುವುದು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕದ ನಡುವಿನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿ ಕಾರ್ಯ ಆದರೆ ಇದು ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ನೀರಿನೊಡನೆ ಅಲ್ಲಾ.
ಆಮ್ಲಜನಕ ಅನಿಲವನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸುತ್ತ ನೀರು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣಗೊಳ್ಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಆಕ್ಸೀಡೆಂಟ್‌ಗಳು ನೀರಿನೊಡನೆ ಅದರ ಇಳಿದ ಅಂತಸ್ಥವು ರ ಅಂತಸ್ಥಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೂ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ.. ಈ ರೀತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಕಾರಿಗಳಿಗೆ ವೇಗವರ್ಧಕಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.
ಭೂರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ
ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದೇ ನಮೂನೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಕಾರ್ಯವೆಸಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದು ಹವಾ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೊರೆತಕ್ಕೆ ದಾರಿಯಾಗುತ್ತದೆ, ಭೌತಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಗಟ್ಟಿ ಬಂಡೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೆಸರಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಕೆಲವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳೂ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಮೆಟಾಸೊಮಾಟಿಸಂ ಅಥವಾ ಖನಿಜಗಳ ಜಲಸಂಚಯನ ಅಂದರೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಂಡೆಯ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇ ಖನಿಜಗಳು ಉತ್ಪತಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೀಮೆಂಟ್ ಗಡುಸು ಆದಾಗಲೂ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ.
ಕ್ಲಾಥ್ರೇಟ್ ಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕ್ಲಾಥ್ರೇಟ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ನೀರು ಐಸ್ ರಚಿಸಬಹುದು, ಅದರ ಸ್ಫಟಿಕದ ಜಾಲರಿಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಮಾದರಿಯ ಸಣ್ಣ ಅಣುಗಳು ಅದರ ವಿಶಾಲ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಆವರಿಸಿಕೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನೀಯವಾದುದೆಂದರೆ ಮೀಥೇನ್ ಕ್ಲಾಥ್ರೇಟ್, 4, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಮುದ್ರದ ತಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಭಾರಿ ತೂಕದ ನೀರು ಮತ್ತು ಐಸೋಟೊಪೊಲೊಗ್ಸ್
ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಗಳ ಅನೇಕ ಐಸೋಟೋಪ್ ಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಇದು ನೀರಿನ ಅನೇಕ ಐಸೊಟೋಪೊಲೊಗ್ ಗಳನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕದ ಸರಳ ವಿಚಾರ ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತು ರಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗಮನೀಯವಾದ ಭೌತಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ಘನೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕುದಿತದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಚಲನೆಗೆ ಸಂಬಂದ್ಧಪಟ್ಟಂತೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಬಾಂಡಿಂಗ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು. ಕುದಿವ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಐಸೋಟೊಪೊಲೋಗ್ಸ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಜೀವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ - ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದಾಗ ಮೂತ್ರ ಪಿಂಡ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ನರ ಮಂಡಲ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ತೊಂದರೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ನೀರನ್ನು ಪ್ರಾಶನ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಷತ್ವವು ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಆಂಗ್ಲ ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲ್ಲೀಯಂ ನಿಕೋಲ್ಸನ್ 1800ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೀರನ್ನು ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇಧನ ಮಾಡುವ ಮುಖಾಂತರ ವಿಭಜಿಸಿದನು. 1805ರಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಲ್ಯೂಯಿಸ್ ಗೇಯ್-ಲುಸ್ಸಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ವಾನ್ ಹಂಬೋಲ್ಡ್‌ಟ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗ ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಭಾಗ ಆಮ್ಲಜನಕವಿದೆ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಿದನು.
1933ರಲ್ಲಿ ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ನ್ಯೂಟನ್ ಲೆವಿಸ್ ಮೊದಲ ಮಾದರಿಯ ಭಾರಿ ನೀರು ಅನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದನು.
ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ನೀರಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾನಾ ವಿಧದ ತಾಪಮಾನದ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಗಮನೀಯವಾಗಿ, ಕೆಲ್ವಿನ್, ಸೆಲ್ಸೀಯಸ್, ರಾಂಕೀನ್ ಮತ್ತು ಫಾರೆನ್‌ಹಿಟ್ ಮಾಪನಗಳನ್ನು ಹಿಂದೆ ಅಥವಾ ಈಗಲೂ ನೀರಿನ ಘನೀಕರಿಸುವ ಮತ್ತು ಕುದಿವ ಬಿಂದುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇನೂ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದ ಮಾಪನಗಳಾದ ಡೆಲೀಸಲ್, ನ್ಯೂಟನ್, ರಾಮುರ್ ಮತ್ತು ರೋಮರ್ ಕೂಡ ಇದೇ ರೀತಿ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ತ್ರಿವಳಿ ಬಿಂದು ಇವತ್ತಿನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಮಾನದಂಡ ಬಿಂದು.
ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ನಾಮಕರಣ
ನೀರಿನ IUPAC ಒಪ್ಪಿತ ಹೆಸರು ಆಕ್ಸೀಡೇನ್ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ವಾಟರ್ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ತತ್ಸಮಾನಾರ್ಥ ಆದಾಗ್ಯೂ ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳು ಅಣುಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇದೆ.
ಸರಳ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್. ಇದು ಹೋಲಿಕೆ ತೋರುವ ಇನ್ನಿತ್ತರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಪೆರಾಕ್ಸೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಟೇರಿಯಂ ಆಕ್ಸೈಡ್ (ಭಾರಿ ನೀರು). ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರು ಆಕ್ಸೀಡೇನ್ ಅನ್ನು IUPAC ನವರು ಆಮ್ಲಜನಿಕ ಮೂಲದ ಆದೇಶ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಿಗೆ ಬೇರೆ ಶಿಫಾರಿತ ಹೆಸರೂ ಇದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, –OH ಗುಂಪಿಗೆ ಆಕ್ಸಿಡ್ಯಾನಿಲ್ ಗೆ  ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಎಂದು ಕೂಡ ಶಿಫಾರಸ್ಸು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಆಕ್ಸೇನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಸೂಕ್ತವಲ್ಲ ಎಂದು ವಿಶದವಾಗಿ IUPAC ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಸೈಕ್ಲಿಕ್ ಈಥರ್‌ಗೆ ಟೆಟ್ರಾಹೈಡ್ರೋಪೈರಾನ್ ಎಂದು ಈಗಾಗಲೇ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಪೋಲಾರೈಸ್ಡ್ ರೂಪದ ನೀರಿನ ಅಣು H+OH- ಕ್ಕೂ ಕೂಡ ಹೈಡ್ರಾನ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಎಂದು IUPAC ನಾಮಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯವರು ಕರೆದಿರುತ್ತಾರೆ.
ನೀರಿಗೆ ಡೈಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಮೊನೊಕ್ಸೈಡ್ (DHMO) ಎಂಬುದೂ ಕೂಡ ಶುಷ್ಕ-ನೀರಸವಾದ ಹೆಸರು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ವಿಡಂಬಣಾ ಬರವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಡೈಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಮೊನಾಕ್ಸೈಡ್ ಹಾಕ್ಸ್ನಂಥೆ "ಲೆಥಲ್ ಕೆಮಿಕಲ್" ಎಂದು ಕರೆಯುವುದಕ್ಕೆ ನಿಷೇಧ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಕರೆಯನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ನೀರಿಗೆ ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಕ್ ಆಸಿಡ್, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜೆನ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್. ನೀರಿಗೆ ಆಸಿಡ್ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಲಿ ಎರಡೂ ಹೆಸರುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಯಾಕೆಂದರೆ ಅದು ಉಭಯಲಕ್ಷಣವುಳ್ಳದ್ದು (ಆಸಿಡ್ ಆಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಾಲಿಯಾಗಿಯೂ ನೀರು ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಬಲ್ಲುದು). ಈ ಹೆಸರುಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಯಾರೂ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಮೆಟೀರಿಯಲ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಡಾಟಾ ಶೀಟ್ ಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದರೆ ಆಗುವ ಅಪಾಯದ ಪಟ್ಟಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಆಫ್ ವಾಟರ್ ವರ್ಗ:ಹೈಡ್ರೈಡ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕಾಂಪೌಂಡ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಇನ್‌ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಜಲ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ಮಾಡರೇಟರ್ಸ್ ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು
ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ
400px|right|alt=ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ|ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಉಡುಪಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಭಗವಾನ್ ಅನಂತೇಶ್ವರ ಪರಶುರಾಮನಿಗೆ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅವತಾರ) ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ರಥಬೀದಿಯ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಉಡುಪಿ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಲೂಪರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಉಡುಪಿಯ ಮಂಜೇಶ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು 'ಮಂಜುಳ ಕ್ಷೇತ್ರ' ಮತ್ತು ೧೮ ಊರುಗಳ ದೇವಾಲಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಯ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಶಿವಳ್ಳಿ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿ ನೆಲೆಗೊಂಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯವು ಶಿವಳ್ಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಎಂದು ಹೆಸರಾದರು.
ಶಿವಳ್ಳಿಯ ಮೂಲರೂಪ “ಶಿವಳ್ಳಿ” ಎಂಬುದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಶಿವಬೆಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಈ ಮಾತೇ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರೂಪ್ಯಪೀಠ, ರಜತಪೀಠ ಎಂದೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಉಡುಪಿಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ರೂಪ್ಯ-ಪೀಠಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಬಂತು.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿ ಶಿವಳ್ಳಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಶಿವ-ಬೆಳ್ಳಿ ಎಂದೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರಜತಪೀಠಪುರ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪರಶುರಾಮನ ಕಟ್ಟಾ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಮಭೋಜನು ಇಲ್ಲಿಯ ರಾಜನಾಗಿ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ರಾಜತಪೀಠ ಪುರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನು ಲಿಂಗದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಪೀಠವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡನು. ಪರಶುರಾಮನು ಲಿಂಗವನ್ನು ಅನಂತನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುವಂತೆ ಶಿವನು ವಿನಂತಿಸಿದನು ಹಾಗಾಗಿ ಅನಂತೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಥೆ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಹೀಗೆ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಹಿಂದೆ ಪಡು ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಒಂದು ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಡು ದೇವಾಲಯದ ಮಹಾದೇವರು ಎಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಇದೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಚಂದ್ರೇಶ್ವರನ ಮಂದಿರವೇ ಮೂಡು ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಮುಖ್ಯ ದೇವತೆ ಅನಂತೇಶ್ವರನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀನಾರಾಯಣ. ಅನಂತ ಅಂದರೆ ಶೇಷ, ಅನಂತೇಶ್ವರ ಅಂದರೆ ಶೇಷ ಶಯನನಾದ ನಾರಾಯಣ ಎಂದರ್ಥ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಾರಾಯಣನನ್ನು(ಪರಶುರಾಮ) ಲಿಂಗ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಮೂರ್ತಿ ಶೈವರಿಗೆ ಶಿವ ವೈಷ್ಣವರಿಗೆ ವಿಷ್ಣುವೂ ಹೌದು. ಹಾಗಾಗಿ ಇದೊಂದು ಹರಿಹರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ತಂದೆ ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಐತಿಹ್ಯ. ಅವರು ಇಲ್ಲಿಂದ ಪಾಜಕಕ್ಕೆ ನೆಲೆಸಿದಾಗ ಈ ಅಧಿ ದೇವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭನ ಪ್ರತೀಕವನ್ನು ತಮ್ಮ ಉಪಾಸ್ಯ ಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಪಾಜಕದಲ್ಲಿ ತಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ಆ ವಿಗ್ರಹ ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅಧಿದೈವತದ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡಿಲ್ಲಾಯ ದಂಪತಿಗಳು ಹರಕೆ ಹೊತ್ತು ನಡೆಸಿದ ಫಲವಾಗಿಯೇ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಅವತಾರವಾಯಿತು ಎಂದು ಮಧ್ವವಿಜಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಆಚಾರ್ಯ ಮಧ್ವರು ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪ್ರವಚನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದುದ್ದು ಈ ದೇವಾಲಯದ ಒಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಐತರೇಯ ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಮುಗಿಲಿನಿಂದ ಪುಷ್ಪವೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಸಂಗವನ್ನು ಮಧ್ವವಿಜಯ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಆಚಾರ್ಯರು ಪ್ರವಚನ ಮಾಡುವಾಗ ಕೂಡುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲಾಫಲಕ ಈಗಲೂ ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಆ ಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆ ವಿಗ್ರಹವಿಲ್ಲ.
ಈ ದೇವಾಲಯವು ಉಡುಪಿಯ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪುತ್ತಿಗೆ ಮಠದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೂಡು ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಶಿವನ ಚಂದ್ರಮೌಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದುರ್ಗಾಲಯಗಳು (ದುರ್ಗೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನ) ಮತ್ತು ನಾಗಾಲಯಗಳು (ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನ) ಇವೆ. ದೇವಾಲಯವು ಮರ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದೊಳಗೆ ಪುರಾತನ ಮಾದರಿಯ ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ಪೌಳಿ ಇದೆ. ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯಿಂದ ಹೊರ ಬರುವಾಗ ಅನೆಕಲ್ಲಿನ ಮಾದರಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಬೀದಿ ಇದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ದೊಡ್ಡ ಗರ್ಭ ಗೃಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡೇ ಮುಖ ಮಂಟಪವಿದೆ. ಇದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾದ ಸನ್ನಿಧಾನದ ಶಿಲಾ ಫಲಕವಿದೆ.
ಅನಾದಿ ಸಂಪ್ರದಾಯ
ಅಮರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ, ಶ್ರೀ ಅನಂತೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು ವೇದಗಳು, ವೇದಾಂತ ಮತ್ತು ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳ ಪಾಠಗಳನ್ನು ನೀಡತ್ತಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಅಚ್ಯುತಪ್ರೇಕ್ಷಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಸ್ಕಂದಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅನಂತೇಶ್ವರನನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳ ಕ್ಯೂಆರ್ ಕೋಡ್ ಯೋಜನೆ
ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಭಾರತದ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಗಮನಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯೇ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಅಭ್ಯಾಸವು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅನುದಾನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅನುದಾನದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನುದಾನಗಳನ್ನು ೧೯೫೦-೫೧ರ ವೇಳೆಗೆ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಗ್ರೋ ಮೋರ್ ಫುಡ್‌ನಂತಹ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನವು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಮೊದಲ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ನಿಖರ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಬೇಕಾದ ಅನೇಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೊದಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳು/ಯೋಜನೆಗಳ ವಿವಿಧೋದ್ದೇಶ ನದಿ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆಗಳು:
ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಮುದಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳು, ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವು ವಿತರಣೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮಾನದಂಡ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಎರಡನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೇಂದ್ರೀಯವಾಗಿ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆದ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊರಗಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾದ ಬಹುಪಾಲು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ದೊಡ್ಡ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ೬೦% ರಷ್ಟು ಅವಶ್ಯಕತೆಯ ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭವೂ ಇದೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಹೀಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಮೂರು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ನೆರವಿನ ಅಗತ್ಯತೆಗಳು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಗತಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿನ ಮಂದಗತಿ, ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುರಿ ಸಾಧನೆಗೆ ಕೊಡುಗೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಪ್ರದೇಶ, ಆದಾಯದ ಮಟ್ಟ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿನ ಅಂತರದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಹಾಯದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸರಣ
೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ ಸಮಿತಿಯು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಯೋಜನೆ ನೆರವಿನ ೧/೬ ಭಾಗವಾಗಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದವು ಮತ್ತುಇದು ಹಣಕಾಸಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸಿದೆ. ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೪೫ ರಿಂದ ಐದನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೦ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸರಣ ಕುರಿತು ರಾಜ್ಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆರನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ೭೨ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಉಳಿತಾಯದ ಸುಮಾರು ರೂ.೨೦೦೦ ಕೋಟಿಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬ್ಲಾಕ್ ಸಹಾಯವಾಗಿ ಆದಾಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೂತ್ರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಪ್ರಸರಣ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದವು. ಸಿಎಸ್‌ಎಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು, ಎನ್‌ಡಿಸಿ ಕೆ. ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ತಜ್ಞರ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗಳ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ತಜ್ಞರ ಗುಂಪು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಎಸ್ಎಸ್/ಹೊಸ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ತುಂಬಾ ವಿಶಾಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. .
ಅದರಂತೆ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವರಾದ ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ರಚನೆಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು:
ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಂದರೆ ಬಡತನ ವಿರೋಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಗ್ರಾಮೀಣ ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣದಂತಹ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಆಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳ ವರ್ಗಾವಣೆ
ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಸಮಿತಿಯು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಧಾರಣ, ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಅಂದಿನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಜೆಎಸ್ ಬೈಜಾಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗುಂಪನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವ ಯೋಜನೆಗೆ ಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಗುಂಪು ಈಶಾನ್ಯ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (NEC), ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ಯೋಜನೆ, ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಹಿಲ್ ಏರಿಯಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ವಿಲೀನ, ಕಳೆ ಕಿತ್ತಲು ಮತ್ತು ಬೀಳಿಸಿದ ನಂತರ ಒಟ್ಟು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ೨೩೩ಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು
ನರಸಿಂಹರಾವ್ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸುಗಳನ್ನು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಸಂಯೋಜಿತ ರೂ.೧,೨೬೦.೭೫ ವೆಚ್ಚದೊಂದಿಗೆ ೧೧೩ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
ಜನವರಿ, ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೪೭ನೇ ಎನ್‌ಡಿಸಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ವಿಷಯವು ಮತ್ತೆ ಚರ್ಚೆಗೆ ಬಂದಿತು. ಒಂಬತ್ತನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಕರಡು ವಿಧಾನವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವಾಗ, ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು (ಪಂಜಾಬ್, ದೆಹಲಿ, ತ್ರಿಪುರಾ, ಯುಪಿ, ಹರಿಯಾಣ) ನಿಧಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಿಎಸ್‌ಎಸ್ ಅನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಆ ವಲಯಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು.
ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ
ಒಂಬತ್ತನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಒಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೩೬೦ಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಇದು ಕೇಂದ್ರದ ಸಹಾಯದ ಸುಮಾರು ೬೦% ರಷ್ಟಿದೆ. ಬಡ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಎನ್‍ಡಿಸಿ ಗಮನಿಸಿದೆ.
ಹೀಗಾಗಿ, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ಹತ್ತನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶೂನ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಬಜೆಟ್ (ZBB) ವ್ಯಾಯಾಮವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೪೮ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆ ತೆಗೆಯಲು, ೧೬೧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು, ೫೩ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ೧೩೫ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ೧೮೮ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ನಿಂದ ಹತ್ತನೇ ಯೋಜನೆಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು.
೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಎನ್‍ಡಿಸಿಯ ೪೮ನೇ ಸಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಿತ್ತು. ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಒಂದು ಕಡೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಇತ್ತು.
ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವು ಕೇವಲ ಯೋಜನೆಗಳ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಹೀಗಾಗಿ, ೫೧ನೇ ಎನ್‌ಡಿಸಿ ಸಭೆಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಜಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅರವಿಂದ್ ವರ್ಮಾ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು/ ಇಲಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ಅನ್ನು ಪುನರ್ ರಚಿಸಲು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ತಜ್ಞರ ಗುಂಪನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸರಕುಗಳ ವಿತರಣೆ
ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಇಂದಿರಾ ಆವಾಸ್ ಯೋಜನೆ ಮುಂತಾದ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಜ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಹಣವನ್ನು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರವಿಲ್ಲದೆ ಬಿಪಿಎಲ್ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯರು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆಗೆ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (CPGRAMS) ಮೂಲಕ ಭಾರತದ, ಸಂಬಂಧಿತ ಸಚಿವಾಲಯ ಅಥವಾ ಇಲಾಖೆಯು "ವಿಷಯವು ಈ ಸಚಿವಾಲಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ನವೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೧೪ರಂದು ಪ್ರೆಸ್ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸುದ್ದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕುಂದುಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (CPGRAMS) ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು ಸರಾಸರಿ ೪೨,೦೦೦ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಮಾ ಸಮಿತಿ ವರದಿ
೫೧ ನೇ ಎನ್‌ಡಿಸಿ ಸಭೆಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ವರ್ಮಾ ಸಮಿತಿಯು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು. ವರದಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ:
ಹನ್ನೊಂದನೇ ಪಂಚವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಾಗ ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸನ್ನಿವೇಶ
ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ನ ಪ್ರಸರಣ, ಟಾಪ್ ಡೌನ್ ವಿಧಾನ, ಸ್ಥಳೀಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು, ನಿಧಿಯ ಹರಿವು, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ, ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ಅನುಷ್ಠಾನ, PRI ಗಳ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಈ ಕೆಲವು ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ಬಿಕೆ ಚತುರ್ವೇದಿ, ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಪ-ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದೆ. ಅದರ ನಮ್ಯತೆ, ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ನ ಪುನರ್ರಚನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು, ದಿನಾಂಕ ೫ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೧, ಆದೇಶ ಸಂಖ್ಯೆ: M-12043/4/2011-PC.
ಜೂನ್ ೨೦, ೨೦೧೩ ರಂದು ಯೋಜನಾ ಆಯೋಗವು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟು ೬೬ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಪರಿಸ್ಥಿತಿಶಿವರಾಜಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾಣ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸಿಎಂ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿ ಬಳಿಕ ೬೬ ರಿಂದ ೨೮ ರವರೆಗಿನ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ. ೧೦ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಣ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ೧೭ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಡುವೆ ೬೦:೪೦ ರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ಹಣಕಾಸು ಆಯೋಗವು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಧಿಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಅನುದಾನದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತವು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರವು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ೩೯ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಪ್ರಾಯೋಜಿತ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು (CSS) ಡಿಲಿಂಕ್ ಮಾಡಿದೆ ಅಥವಾ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ೨೪ ಸಿಎಸ್ಎಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಕೊಡುಗೆ ಪಾಲನ್ನು ೯೦-೮೦ ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ ೫೦-೬೦ ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಂಡನ್ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಅನುದಾನಗಳು ರಾಜಕೀಯ ಕುಶಲತೆಗೆ ಈಡಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸ್ಕೀಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಅನುದಾನಗಳ ಕಡಿತವು ಮರೆಮಾಚುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರವಾಗಿದೆ. ಚಂಚಲ್ ಕುಮಾರ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳು (ಒಂದು ಪಕ್ಷ ಬಹುಮತ ಅಥವಾ ಬಹು-ಪಕ್ಷದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಗಳು) ಈ ವಿವೇಚನೆಯ ಅನುದಾನವನ್ನು ಹಂದಿಯ ಬ್ಯಾರೆಲ್ ರಾಜಕೀಯ ಅಥವಾ ವಿತರಣಾ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು (ರಾಜಕೀಯ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅನುದಾನವನ್ನು ಬಳಸುವುದು) ಆಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಯೋಜನೆ
ರಾಬಿನ್ ಉತ್ತಪ್ಪ
thumb|ರಾಬಿನ್ ಉತ್ತಪ್ಪ
ರಾಬಿನ್‌ ವೇಣು ಉತ್ತಪ್ಪ (ಜನನ: ನವೆಂಬರ್ ೧೧, ೧೯೮೫ ಕೊಡಗು, ಕರ್ನಾಟಕ ) ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರ. ಇವರ ತಂದೆ ವೇಣು ಉತ್ತಪ್ಪ ಕೊಡಗಿನವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ರೋಸೆಲಿನ್ ಕೇರಳದ ಕೋಯಿಕೋಡ್ ನವರು. ಇವರು ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೬ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಆಡಿದರು. ಸರಣಿಯ ಏಳನೆಯ (ಕೊನೆಯ) ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಉತ್ತಪ್ಪ, ೮೬ ರನ್ನುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೆ ಭಾರತದ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ದಾಖಲೆ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ವೇಗದ ಬೌಲರ್ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬ್ಯಾಟ್ಟಿಂಗ್ ಕ್ರೀಸ್ನಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೆಡೆದು ಬಂದು ಬ್ಯಾಟ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡುವ ವಿಷಿಷ್ಟ ಶೈಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇವರನ್ನು 'ದಿ ವಾಕಿಂಗ್ ಅಸ್ಸಾಸಿನ್' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ತಂಡಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
ಹುಟ್ಟು
right|thumb|ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಹುಟ್ಟುಗಳು
ಹುಟ್ಟು (ತೊಳೆ, ಜಲ್ಲೆ) ಜಲವಾಹಿತ ಸಂಚಾಲನೆಗೆ ಬಳಸಲಾದ ಒಂದು ಸಾಧನ. ಹುಟ್ಟುಗಳು ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಹುಟ್ಟುಗಾರರು ಮತ್ತೊಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಆಧಾರ ಗೂಟ ಬಿಂದುವಿನ ಮೂಲಕ ಹುಟ್ಟು ನೌಕೆಗೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಹುಟ್ಟು ತಿರುಗಣೆ ಅಥವಾ ಹುಟ್ಟಾಣಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಹುಟ್ಟಿನ ಗಿಡ್ಡನೆಯ ಭಾಗ ನೌಕೆಯ ಒಳಗಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಉದ್ದನೆಯ ಭಾಗವು ನೌಕೆಯ ಹೊರಗಿರುವಂತೆ ಹುಟ್ಟನ್ನು ಆಧಾರ ಗೂಟ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವವನು ಹುಟ್ಟಿನ ಗಿಡ್ಡನೆಯ ಕೊನೆಯನ್ನು ಎಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಉದ್ದನೆಯ ಕೊನೆಯು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹುಟ್ಟು ಹಾಕುವವನು ಸಣ್ಣ ದೂರದವರೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಲವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚಿನ ದೂರದವರೆಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಣ್ಣ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾಗಿರಬೇಕು, ಅಂದರೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವವನು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ನೀರು ಮಾಡುವ ಕೆಲಸವು ಸಮವಾಗಿಸಬೇಕು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಕ್ರೀಡಾ ಉಪಕರಣಗಳು
ವಿಜಯ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್
ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್ ವಿಜಯ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ (ಜನನ: ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫, ೧೯೭೫, ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ) ಭಾರತ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ಆಟಗಾರ. ಇವರು ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲರ್. ವಿಜಯ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೬, ೧೯೯೯ ರಂದು ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ದಿನ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನೈರೋಬಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ವಿರುದ್ಧ ಆಡಿದರು. ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡವು ಮೂರು ಭಾರಿ ರಣಜಿ ಟ್ರೋಫಿ ಗೆಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ, ವಿಜಯ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕ ದಿನ ಸರಣಿಯಲ್ಲೇ 'ಪಂದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ವಿಜಯ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಜೀವನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ
14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ
thumb|right|250px|14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ (2012) 14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ(ಜನನ 6 ಜುಲೈ 1935) ಪ್ರಸ್ತುತದ ದಲಾಯಿ ಲಾಮಾ. ಗೆಲಗ್ಶಾಲೆ, ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಬುದ್ಧಿಸಂ ನ ಹೊಸ ಶಾಲೆಯನ್ನು ದಲೈ ಲಾಮಾಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಂಡೇನ್ ತ್ರಿಪಾಸ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. 5 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ ರಿಂದ 1959 ರವರೆಗೆ, ಟಿಬೆಟ್ನ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ, ಗಂಡೆನ್ ಫೋಡ್ರಂಗ್ ದಲಿತ ಲಾಮಾ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು. 14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರು ಟಾಕ್ಸರ್ ಗ್ರಾಮ, ಅಮ್ಡೊ, ಟಿಬೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು 1937 ರಲ್ಲಿ 13 ನೆಯ ದಲೈ ಲಾಮಾ ನ ತುಲ್ಕು ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ 1939 ರಲ್ಲಿ ಬಂಚೆನ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಘೋಷಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ 14 ನೇ ದಲೈ ಲಾಮಾ. ದಲೈ ಲಾಮಾ ಅವರ ಸಿಂಹಾಸನದ ಸಮಾರಂಭವು 1940 ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 22 ರಂದು ನಡೆದ ಲಾಸಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ 17, 1950 ರಂದು ಪೂರ್ಣಾವಧಿಯ (ರಾಜಕೀಯ) ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. 15 ರ ನಂತರ, ಪೀಪಲ್ಸ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾಸ್ ಟಿಬೆಟ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ನಂತರ. ಜಿಲುಗ್ ಶಾಲಾ ಸರ್ಕಾರವು ಟಿಬೆಟ್ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಪ್ರದೇಶ ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿತು, ಇದರಂತೆ ಪಿಆರ್ಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಬಯಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಉಕ್ತಲೇಖನ
ಈ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ: ವಾಚಕ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆದಾರ. ವಾಚಕನು ಆಯ್ದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸಮವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವಷ್ಟು ಧ್ವನಿಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಾನೆ, (ಮೂರರಿಂದ ಹತ್ತು ಅಥವಾ ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಷ್ಟು) ಬಹು ಶಬ್ದಗಳ ತುಣುಕಗಳಾಗಿ. ವಾಚಕನು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ, ಪಠ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲೆದಾರರು ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ವಾಚಕನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತುಣುಕನ್ನು ಓದುತ್ತಾನೆ, ನಂತರ ಒಮ್ಮೆ ಅಥವಾ ಎರಡು ಬಾರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಆಯ್ದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆವರೆಗೆ ಓದಲಾದ ನಂತರ, ವಾಚಕನು ಪಠ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಓದುತ್ತಾನೆ. ಆಮೇಲೆ ದಾಖಲೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸವನ್ನು ಮತ್ತೊಮೆ ಓದಲು ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೊ ಅಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಮಯವಿರುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನ, ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆಯ್ದ ಪಠ್ಯದ ಪ್ರಕಟನದ ನಂತರ, ಈಗ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಹಂತವು ಮುಂದೆ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಕೆಂಪು ಲೇಖನಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ದಾಖಲೆದಾರರ ಪ್ರೌಢತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, ಅಥವಾ ಅಭಿರುಚಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಿಸಬಹುದು: ವಾಚಕನು ದಾಖಲೆದಾರರ ಲಿಖಿತ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಮೌಲ್ಯಮಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ; ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲೆದಾರರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರೇ ತಮ್ಮ ಶ್ರೇಣಿ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಂತರದ ಸ್ವ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾಗಿರುತ್ತದೆ: ಒಂದು, ದಾಖಲೆದಾರನ ಕೈಬರಹ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕನ ಕೈಬರಹಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಮತ್ತು ಎರಡು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪಕನ ನಿಷ್ಠುರತೆಯು ಸಂದೇಹದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು (ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವರ್ಗವನ್ನು) ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಶಿಕ್ಷಣ
ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ(ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕ ಸರಣಿ)
ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಪೌರಾಣಿಕ ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕ ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ೧ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಸ್ಟಾರ್ ಭಾರತ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಡಿಸ್ನಿ+ ಹಾಟ್‌ಸ್ಟಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ಸರಣಿಯು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆಗಳಾದ ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರ ಜೀವನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ, ರಾಹುಲ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ ಮತ್ತು ಗಾಯತ್ರಿ ಗಿಲ್ ತೆವಾರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಕುಮಾರ್ ತಿವಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಸುಮೇಧ್ ಮುದ್ಗಲ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಿಕಾ ಸಿಂಗ್ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಜೈ ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಕಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ ಪೂರ್ವಭಾಗವು ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಅಧ್ಯಾಯ ೧ : ರಾಧಾ-ಕೃಷ್ಣರ ಹದಿಹರೆಯ
ಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತ, ಶ್ರೀದಾಮನು ರಾಧೆಯನ್ನು ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮರೆತು ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವಂತೆ ಶಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಪುರಾಣದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ಮರ್ತ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು. ರಾಧಾ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಬರ್ಸಾನಾ ಮತ್ತು ಮಥುರಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣನು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಅಯಾನ್ ರಾಧೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ರಾಧಾಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನು ರಾಧೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಧೆಯೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ನಿಶ್ಚಯವಾಗಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸನಾದ ವ್ಯೋಮಾಸುರನನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ರಾಧೆಯ ಭಯ (ಭಯ), ಮೋಹ (ದುರಾಸೆ), ಕ್ರೋಧ (ಕೋಪ), ಘ್ರಿಣ (ದ್ವೇಷ), ಈರ್ಷ್ಯ (ಅಸೂಯೆ), ಅಹಂಕಾರ (ಹೆಮ್ಮೆ) ಮತ್ತು ಹೀನಭಾವ (ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆ) ನಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಮಾನವೀಯ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮಾನವನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೌರ್ಬಲ್ಯವೂ ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆಯನ್ನು ಅಯಾನ್ ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅವಳು ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ಅವತಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾರನ್ನೂ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಈ ಮದುವೆಯು ಕೇವಲ ಭ್ರಮೆ ಎಂದು ಅವಳು ಅರಿತುಕೊಂಡಳು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಗೋಲೋಕದಲ್ಲಿ ರಾಧೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು (ಸ್ವರ್ಗೀಯ ವಿವಾಹ) ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ರಾಧಾ ತನ್ನ ಮದುವೆಯು ನಕಲಿ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಲ್ಲ ಎಂದು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ಕೃಷ್ಣನು ಬಲರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಕಂಸನಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಕ್ಷಸರಾದ ಪೂತನಿ, ಬಕಾಸುರ, ಅಘಾಸುರ, ತಿಮಿರಾಸುರ, ಸುದರ್ಶನ, ಅರಿಷ್ಟಾಸುರ, ಕೇಶಿ, ವ್ಯೋಮಾಸುರ, ಧೇನುಕಾಸುರ, ಏಕದಂಶ, ಪ್ರಲಂಬಾಸುರ, ದುಷ್ಟ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಸಮ್ಮೋಹನ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟಲಕ್ಷ್ಮಿ ರಾಧೆಯರಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವನ ೮ ಸಹೋದರರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ. (ಲಕ್ಷ್ಮಿಯ ೮ ಅವತಾರಗಳು) ಅವತಾರಗಳು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕಂಸ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮ ಅವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಥುರಾಗೆ ಕರೆಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಯಿತು. ಬಲರಾಮನು ಕಂಸನ ಎಂಟು ಸಹೋದರರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನ ಪೋಷಕರಾದ ದೇವಕಿ ಮತ್ತು ವಸುದೇವರು ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕಂಸನ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಕಿಯ  ತಂದೆ ಉಗ್ರಸೇನನು ರಾಜ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಈಗ, ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಯಾದವರು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಮನೆಯಾದ ದ್ವಾರಕಾಕ್ಕೆ ತೆರಳುತ್ತಾರೆ. ಬಲರಾಮನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ರೇವತಿಯನ್ನು (ಜ್ಯೋತಿಷ್ಮತಿ) ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅವಳು ಬಲರಾಮನನ್ನು ಶೇಷನಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಬೇರೆಡೆ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಸತ್ಯಭಾಮ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವನು ದುಷ್ಟ ನರಕಾಸುರ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೇನಾಪತಿ ಮುರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ ೨ : ಮಹಾಭಾರತ
ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ದುಷ್ಟ ಸೋದರ ಸಂಬಂಧಿಗಳಾದ ಕೌರವರು - ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ದುಶ್ಶಾಸನ, ಅವರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಶಕುನಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಯೋಧನನ ಸ್ನೇಹಿತ ಕರ್ಣರಿಂದ ಸಂಘಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇಣದ ಅರಮನೆ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜ ದ್ರುಪದನಿಗೆ ಯಜ್ಞದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ತನ್ನ ಮಗಳು ದ್ರೌಪದಿಗೆ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೂರನೆಯ ಪಾಂಡವ ರಾಜಕುಮಾರನಾದ ಅರ್ಜುನನು ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಗೆದ್ದು ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಐದು ಪಾಂಡವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಕೌರವರೊಂದಿಗಿನ ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಪಾಂಡವರು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಇಂದ್ರಪ್ರಸ್ಥದ ಹೊಸ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷ್ಣನ ಸಹೋದರಿ ಸುಭದ್ರಾ ಅರ್ಜುನನೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ವೇಷಧಾರಿಯಾದ ಪುಂಡ್ರ ರಾಜ ಪೌಂಡ್ರಕ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೆಯ ಪಾಂಡವ ಭೀಮನು ಮಗಧ ರಾಜ ಜರಾಸಂಧನನ್ನು ಸಹ ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಪಾಂಡವರು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ರಾಜಸೂಯ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಯಾವರ್ತದ ಎಲ್ಲಾ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಶಿಶುಪಾಲನು ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶಿಶುಪಾಲ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು. ನಂತರ, ದುರ್ಯೋಧನನು ಶಕುನಿಯೊಂದಿಗೆ ಪಗಡೆಯ ಆಟವನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವಮಾನಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನು ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಸ್ತ್ರಾಪಹರಣದಿಂದ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವನವಾಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶಿಖಂಡಿ ( ಅಂಬಾ ಎಂದು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮದಲ್ಲಿ ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಶಿವನಿಂದ ವರವನ್ನು ಪಡೆದಳು) ಭೀಷ್ಮನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಧೃಷ್ಟದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರನ್ನು ಕೊಂದನು. ಅರ್ಜುನನು ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದನು. ಸಹದೇವ ಶಕುನಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಭೀಮನು ಎಲ್ಲಾ ೧೦೦ ಕೌರವರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧವು ದುರ್ಯೋಧನನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಯಾದವ ವಂಶವೂ ನಾಶವಾಗಲೆಂದು ಗಾಂಧಾರಿ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಶಾಪ ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಕೃಷ್ಣ ಅಯಾನ್‌ನನ್ನು ಉತ್ತಮ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಅಧ್ಯಾಯ ೩ : ಪುನರ್ಮಿಲನ
ಕೃಷ್ಣನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಾವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಗೆ ಅನಿರುದ್ಧ ಎಂಬ ಮಗ ಜನಿಸಿದನು. ಜಾಂಬವತಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ಸಾಂಬ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸಾಂಬನೇ ಗಾಂಧಾರಿಯಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾದ ಯಾದವ ವಿನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಬಾ ಅಲ್ಪ ಸ್ವಭಾವದವನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಅವನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವನ ತಾಯಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ರಾಧಾಳನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ, ಸಾಂಬಾ, ಅನಿರುದ್ಧ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮನ ಮಕ್ಕಳಾದ ನಿಶಾತ ಮತ್ತು ಉಲ್ಮುಕ ಅವರನ್ನು ರಾಧಾ ಜೊತೆಗೆ ಗುರುಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಹದಿಹರೆಯದವರಾಗಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಾರೆ. ಅನಿರುದ್ಧನು ಬಣಾಸುರನ ಮಗಳು ಉಷಾಳಿಂದ ಬಾಣಾಸುರನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದ ಶೋಣಿತಪುರದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಾಣಾಸುರನ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಿವನು ತನ್ನ ವರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಾಣಾಸುರನಿಗಾಗಿ ಯುಧ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋರಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿವನ ನಡುವೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಶಿವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಮೊಮ್ಮಗನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ಬಾಣಾಸುರನನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಅನಿರುದ್ಧನು ಉಷಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಾಂಬನು ಹಸ್ತಿನಾಪುರದ ಕೌರವ ರಾಜಕುಮಾರಿ ದುರ್ಯೋಧನ ಮತ್ತು ಭಾನುಮತಿ ಮಗಳ ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಾಂಬನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಾಣಾಸುರನೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಅವನು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕುಷ್ಠರೋಗದಿಂದ ಶಾಪಗ್ರಸ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯು ಮಹಾಮೃತ್ಯುಂಜಯ ಜಪವನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವನನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಯಮುನಾ ದೇವಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಶಂಖಚೂಡ (ಶ್ರೀದಾಮನ ಪುನರ್ಜನ್ಮ) ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿರುವ ತುಳಸಿ ಎಂಬ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಅವನು ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಾನೆ. ತುಳಸಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಅವನ ಮೇಲಿನ ಅವಳ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶಂಖಚೂಡನು ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನು ಇಡೀ ವಿಶ್ವವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಶಂಖಚೂಡನ ವೇಷವನ್ನು ಧರಿಸಿ ತುಳಸಿಯ ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಶಂಖಚೂಡನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ, ತುಳಸಿ ಮೋಸ ಹೋದಂತೆ ಭಾವಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕಲ್ಲು ( ಸಾಲಿಗ್ರಾಮ ) ಆಗುವಂತೆ ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಕಲ್ಲಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತುಳಸಿ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಳು ತನ್ನ ಶಾಪವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಗಿಡವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಅವಳು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಈ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಲು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಳಸಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು (ತುಳಸಿಯ ಮದುವೆ) ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ, ಹನುಮಂತನು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ರಾಧೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮತ್ತು ಸೀತೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕೃಷ್ಣನು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಶಿವನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯಾಗಿ (ಅರ್ಧಾಂಗಿಣಿ) ಯಾರಾದರೂ ಬೇಕು. ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಯಜ್ಞಕ್ಕೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇತರ ರಾಣಿಯರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಾನವಾಗಿ ಅರ್ಹರು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ತುಲಾಭಾರ (ಸಮತೋಲನ) ಮಾಡಲು ನಾರದ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತನು ಮತ್ತು ಇತರ ರಾಣಿಯರು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ತಮ್ಮ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ರುಕ್ಮಿಣಿಯು ಕೃಷ್ಣನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಒಂದು ಜೋಡಿ ಬಳೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ತುಳಸಿ ಎಲೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತಕ್ಕಡಿಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ.
ನಂತರ, ಸಾಂಬನು ಋಷಿ ದೂರ್ವಾಸನನ್ನು ಮಾರುವೇಷದಲ್ಲಿ ಅವಮಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಿಂದ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದ ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಂಬನೇ ಜನ್ಮ ನೀಡುವಂತೆ ಶಾಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಈ ಸರಣಿಯು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಸ್ತಿಕ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ₹ ೧೫೦ ಕೋಟಿ ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಉಪನಗರವಾದ ಉಂಬರ್‌ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿರು/ನೀಲಿ ಪರದೆಯ ಮುಂದೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶಿಭಪ್ರಿಯಾ ಸೇನ್ ಅವರು ಸೆಟ್ ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣ ವಿನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ವಿವರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸೂರ್ಯ ರಾಜ್ ಕಮಲ್ ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦ ಸದಸ್ಯರಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿತ್ತರಿಸುವುದು
೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಚಾಹತ್ ಪಾಂಡೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸುಮೇಧ್ ಮುದ್ಗಲ್ಕರ್ ಎದುರು ನಾಯಕ ರಾಧಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರೆ, ಮದಿರಾಕ್ಷಿ ಮುಂಡ್ಲೆ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಅರೋರಾ ಗೋಲೋಕ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೊದಲ ಟೀಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಸಿಂಗ್, ಶಿವ್ಯಾ ಪಠಾನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಂಶು ಸೋನಿ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ರೂಪಾಂತರಗಳು
ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ: ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೨೦೨೦ ರಿಂದ ೧ ಜೂನ್ ೨೦೨೦ ರವರೆಗೆ ಸಹೋದರ ಚಾನೆಲ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ಲಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೧೩ ಜುಲೈ ೨೦೨೦ ರಿಂದ ಸ್ಟಾರ್ ಭಾರತ್ ಕೋವಿಡ್-೧೯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಲಾಕ್‌ಡೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನವು ೯ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೧ ರಿಂದ ಸ್ಟಾರ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಮರು-ಚಾಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಪ್ರೀಕ್ವೆಲ್
ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಪ್ರೀಕ್ವೆಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಕ್ಕೆ ಜೈ ಕನ್ಹಯ್ಯಾ ಲಾಲ್ ಕಿ ಎಂದು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ೧೯ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಂದು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ೪ ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಂದು ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಮಾಜ.
ಹೊಯ್ಸಳ ( ಕನ್ನಡ   ) ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕನ್ನಡಿಗ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು 10 ರಿಂದ 14 ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿತು. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿತ್ತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಹಳೆಬೀಡುಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಯ್ಸಳ ಸಮಾಜವು ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಧಾರ್ಮಿಕ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ. right|thumb| ಗಿಳಿ ಹಿಡಿದ ಮಹಿಳೆಯ ಶಿಲ್ಪ, [[ಬೇಲೂರು ]] ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಯಧನದ, ಆಡಳಿತ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತ್ತು. ವೀರ ಬಳ್ಳಾಲರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಣಿ ಉಮಾದೇವಿ ಹಳೆಬೀಡನ್ನು ಆಳಿದರು, ಮತ್ತು ವಿರೋಧಾಭಾಸದ ವಿರೋಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಗೀತ, ನೃತ್ಯ, ಸಾಹಿತ್ಯ , ಕವಿತೆ, ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ರಾಣಿ ಶಾಂತಲಾ ದೇವಿ ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪಾರಂಗತರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು. ಅಕ್ಕ ಮಹಾದೇವಿ, ಒಬ್ಬ ವಚನ ಕವಿ, ಭಕ್ತಿಗೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಈ ಮಹಿಳೆಯು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸತಿ ಅಭ್ಯಾಸವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ವೇಶ್ಯಾವಾಟಿಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ನೃತ್ಯ ಮಂದಿರ ( ದೇವದಾಸಿ ) ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಕೆಲವರು ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ಈ ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆಗಳು ಇತರ ನಗರ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು, ಅವರು ದೈನಂದಿನ ಲೌಕಿಕ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಭಾರತದ ಬಹುಪಾಲು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಜಾತಿ ಪದ್ಧತಿಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರವು ಅರಬ್ಬರು, ಯಹೂದಿಗಳು, ಪರ್ಷಿಯನ್ನರು , ಚೀನಿಯರು ಮತ್ತು ಮಲಯ ಪೆನಿನ್ಸುಲಾದ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿದೇಶಿಯರನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಇಂದಿನ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಜನರ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ತಮಿಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ಈ ವಲಸಿಗರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರಂತೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಚೋಳ ಶೈಲಿಯ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಲೇ ತಮಿಳು ಶಿಲ್ಪರನ್ನು ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇಬೀಡುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕೇಂದ್ರ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಕೈಗೆ ತರಲಾಯಿತು,ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇವು ಮರುಕಳಿಸುವ ಹಬ್ಬಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಳಗಳ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಣ ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಣಂ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ನಗರ ಅಥವಾ ನಾಗರಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಾತ್ರಾ ಸ್ಥಳಗಳು. ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳವು 7 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತ ಜೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದಾಗ 12 ನೇ ಶತಮಾನದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಹ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು. thumb| ಬೇಲೂರು ದೇವಾಲಯದ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟಿ ಸಮೃದ್ಧ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ದೇವಾಲಯಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಾಯಲ್ ದತ್ತಿಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅವರು ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಯ ದೈನಂದಿನ ದಿನಚರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ಆಚರಣೆಗಳು ರಾಜನ ಅನುಕರಣೆಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಸಹ ಶ್ರೀಮಂತ ಭೂಮಾಲೀಕರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡವು. ರಾಯಲ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಧಳ  ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನು ಬೇಲೂರಿನ ಚೆನ್ನಕೇಶವ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ( ವೈಷ್ಣವ ದೇವಸ್ಥಾನ) ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ, ಪಟ್ಟಣವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಗರವಾಯಿತು. ಹಳೇಬೀಡಿನಶೈವ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಹೊಯ್ಸಳೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಉನ್ನತ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹಣಕಾಸಿನ, ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡರು. ಪೋಷಣೆಯಿಲ್ಲದೆಯೇ, ದೇವಾಲಯಗಳು ಸಹ ನೂರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ನಿಧಿಗಳು ಪುರೋಹಿತರು, ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಕರ್ತರು, ನಿರ್ವಾಹಕರು, ಕಾವಲಿಗಾರರು, ಹೂಮಾಲೆ ತಯಾರಕರು, ನೃತ್ಯಗಾರರು, ದೇವದಾಸಿಗಳು, ಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಬಡಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಾಲಗಳ ಮೂಲವೂ ಹೌದು. ಸಾಲಪತ್ರಗಳ ಮೇಲೆ 12% -15% ಬಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ಶಾಸನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಬೌದ್ಧ ಮಠಗಳ ಆಕಾರವನ್ನು ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
Notes
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಚಂಡಮಾರುತ ಗಸ್ತಾವ್
ಚಂಡಮಾರುತ ಗಸ್ತಾವ್ ಇದು ೨೦೦೮ರ ಚಂಡಮಾರುತ ಕಾಲದ ಎರಡನೇಯ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಚಂಡಮಾರುತ. ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೫ರಂದು ಹೈತಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಯಿತು. ನಂತರ ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಹೈಟಿ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಜ್ಯಾಕ್ಮೆಲ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬಂದಪ್ಪಳಿಸಿತು. ಇದುವರೆಗೆ ಈ ಚಂಡಮಾರುತವು ಕ್ಯಾರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ೮೮ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿಸದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಕೊಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಾದ ವಾಯು ಪರಿವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಒಣ ಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಗುಸ್ತಾವ್ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಂಡಿತು.ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1 ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಭೂಕುಸಿತದವರೆಗೆ ಅದರ ತೀವ್ರತೆ ಉಳಿಯಿತು. ಗುಸ್ತಾವ್ ನ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಯು.ಎಸ್ ಹಾಗು ಕೆರೆಬಿಯನ್ ದೇಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ೧೫೩ ಮಂದಿ ಮರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಮುನ್ಸೂಚನೆ
ಚಂಡಮಾರುತ ಗಸ್ತಾವ್ದಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಹುದಾದ ಲೂಸಿಯಾನಿಯಾ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳು(ಚಿತ್ರಿತ).
ವರ್ಗ:ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ
ಪ್ರೇಮ ಮಂದಿರ, ವೃಂದಾವನ
550px|center|ಪ್ರೇಮ ಮಂದಿರ ಪ್ರೇಮ ಮಂದಿರ (ಟೆಂಪಲ್ ಆಫ್ ಲವ್) ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಮಥುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಥುರಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂದಿರವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಭರಹಿತ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ಆದಂತಹ ಜಗದ್ಗುರು ಕೃಪಾಲು ಪರಿಷತ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೀರ್ಣವು ವೃಂದಾವನದ ಹೊರವಲಯದ ೫೫ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಮಂದಿರವು ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ರಾಮರಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸೀತಾ ರಾಮ ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಐದನೇ ಮೂಲ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಕೃಪಾಲು ಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ರಾಸಿಕ್ ಸಂತರ ವಿವಿಧ ಲೀಲೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದೇವಾಲಯದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಂದಿರದ ನಿರ್ಮಾಣವು ಜನವರಿ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಮಾರಂಭವು ೧೫ ರಿಂದ ೧೭ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೨ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೭ ರಂದು ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದರ ವೆಚ್ಚ ೧೫೦ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು ($೨೩ ಮಿಲಿಯನ್). ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ಗೋವಿಂದ್ (ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಸೀತಾ ರಾಮ್ ಈ ದೇಗುಲದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಂದಿರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ೭೩,೦೦೦ ಚದರ ಅಡಿ, ಪಿಲ್ಲರ್‌ಗಳಿಲ್ಲದ ಗುಮ್ಮಟದ ಆಕಾರದ ಸತ್ಸಂಗ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ೨೫,೦೦೦ ಜನರಿಗೆ ಕೂಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಂಜಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಜೀವನದ ನಾಲ್ಕು ಲೀಲೆಗಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳು- ಜೂಲನ್ ಲೀಲಾ, ಗೋವರ್ಧನ ಲೀಲಾ, ರಾಸ್ ಲೀಲಾ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಯಾ ನಾಗ್ ಲೀಲಾ.
ಇದು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ ಭಕ್ತಿ ಮಂದಿರದ ಸಹೋದರಿ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಸಾನಾದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾದ ಕೀರ್ತಿ ಮಂದಿರಕ್ಕೂ ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಸಹೋದರಿ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸ
left|thumb|250x250px| ಪ್ರೇಮಮಂದಿರ ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಸ ಲೀಲೆ. left|thumb| ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಪ್ರೇಮಮಂದಿರ ವೃಂದಾವನದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರ. ೧೪ಜನವರಿ ೨೦೦೧ ರಂದು ಸಹಸ್ರಾರು ಭಕ್ತರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಜಗದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಕೃಪಾಲು ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಈ ಮಂದಿರದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದರು. ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು, ಈ ದೇಗುಲದ ರಚನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ೧೨ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ವೃಂದಾವನದ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಕೃಪಾಲು ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಆಶ್ರಮವು ವೃಂದಾವನದಲ್ಲಿದೆ. ಅವರು ಶ್ರೀ ವೃಂದಾವನಧಾಮಕ್ಕೆ ಪ್ರೀತಿಯ ಉಡುಗೊರೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರೇಮ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇವಾಲಯದ ಒಟ್ಟು ಆಯಾಮಗಳು ೧೨೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ೧೯೦ ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೧೨೮ ಅಡಿ ಅಗಲ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರದ ವೇದಿಕೆಯು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಬಿಳಿ ಸ್ಮಾರಕದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ವೇದಿಕೆಯಾದ ಮಂದಿರದ ಪ್ರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುವ ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ೪೮ ಫಲಕಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ೩.೨೫ ಅಡಿ ದಪ್ಪವಿರುವ ಘನ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮಂದಿರದ ಬೃಹತ್ ಶಿಖರ, ಸ್ವರ್ಣ ಕಲಶ ಮತ್ತು ಧ್ವಜದ ಭಾರ ಹೊರಲು ಗರ್ಭಗೃಹದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ೮ ಅಡಿಯಷ್ಟು ದಪ್ಪವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ೮೪ ಫಲಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಾಲಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ರಾಧಾ ಕೃಷ್ಣ ಲೀಲೆಯ ಹಲವಾರು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣನ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಸಹ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ವಿಶಾಲ್ ಸಿಕ್ಕಾ
ವಿಶಾಲ್ ಸಿಕ್ಕಾ (ಪಂಜಾಬಿ : ਵਿਸ਼ਾਲ ਸਿੱਕਾ), ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಿಇಒ ಆಗಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧,೨೦೧೪ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇನ್ಫೋಸಿಸ್ ಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು, ಡಾ ಸಿಕ್ಕಾ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ  ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸತನದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೨-೧೪ರವರೆಗೆ ೧೨ ವರ್ಷ ಜರ್ಮನಿಯ ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವು ಪದವಿಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದರು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಮುಖ್ಯ ತಂತ್ರಜ್‌ಆನ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದರು. ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಯ ಹಾನಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕತೆಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತರಾದರು. ಬರೋಡದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ, ಅಮೇರಿಕೆಯ ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತ ಕಾರಣ, ಸಿರಾಕ್ಯೂಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್, ಸ್ಟಾನ್ ಫ಼ರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದರು. ‍ಕ್ಸೆರಾಕ್ಸ್ ಪಾರ್ಕ್, ಐ-ಬ್ರೇನ್, ಬೋಧಾ.ಕಾಮ್ ಮತ್ತು ಪೆರಿಗ್ರೇನ್ ಸಿಸ್ಟಂಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಸೇರಿದರು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಎಸ್.ಏ.ಪಿ ಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ವರ್ಗ:ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕಿರುವ ಲೇಖನಗಳು
ಎಬೋಲಾ
ಇಬೊಲ ರೋಗ (EVD) ಅಥವಾ ಎಬೊಲ ಹೆಮರಾಜಿಕ್ ಜ್ವರ (ಈ ಹೆಚ್ ಎಫ್), ಇದು ವೈರಾಣುವಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ರೋಗ. ಸಮಯ: ವೈರಸ್ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಎರಡು ದಿನ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚೆಂದರೆ ಮೂರು ವಾರಗಳ ಒಳಗೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ.
ಎಬೋಲಾ ಎಚ್ಚರಿಕೆ -ದಿ.9-8-2014
ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಬಾನ್‌ ಕಿ ಮೂನ್‌ ‘ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಎಬೋಲಾ ಸೋಂಕಿನ ನಿವಾರಣೆಗೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಶ್ರಮ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದಲೂ ಅಗತ್ಯ ಸಹಕಾರ ನೀಡಲಾಗುವುದು’ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
14-8-2014 ರವರೆಗಿನ ರೋಗ ಪೀಡಿತರು
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವರದಿ :-
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು‎ ವರ್ಗ:ವೈರಾಣು ರೋಗಗಳು‎ ವರ್ಗ:ಔಷಧಿಗಳು ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಸ್ವಾಮೀ ಭಾರತೀ ಕೃಷ್ಣ ತೀರ್ಥ
ಸ್ವಾಮೀ ಭಾರತೀ ಕೃಷ್ಣ ತೀರ್ಥ (ಸಂಸ್ಕೃತ: जगद्गुरु स्वामि श्री भारती कृष्ण तीर्थजी महाराज; ಮಾರ್ಚ್ 1884 - 1960 ಫೆಬ್ರವರಿ 2) ೧೯೨೫ರಿಂದ ೧೯೬೦ರ ವರೆಗೆ ಒರಿಸ್ಸಾದ ಪುರಿಯ ಗೋವರ್ಧನ ಮಠದ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕ ವೈದಿಕ ಗಣಿತಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವೆಂಕಟರಮಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಜನ್ಮ ಮಾರ್ಚ್ ೧೮೮೪ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯಸ್ಥ ತಮಿಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಾಯಿತು.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ
ಪಿಲವುಲ್ಲಕನ್ಡಿ ತೆಕ್ಕೆಪರಮ್ಬಿಲ್ ಉಷಾ  (ಮಲೆಯಾಳಮ್: പിലാവുളളകണ്ടി തെക്കേപറമ്പില്‍ ഉഷ ) (ಜನನ ಜೂನ್ ೨೭, ೧೯೬೪),ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ  ಕ್ರೀಡಾಪಟು ಎಂದು ಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.ಅವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರು ೧೯೭೯ ರಿಂದಲೂ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾವಲಯದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಅದ್ವೀತಿಯ ಕ್ರೀಡಾಪಟುವೆಂದು ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಅವರನ್ನು "ಭಾರತದ ಓಟದ ರಾಣಿ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಪಯ್ಯೊಲಿ ಎಕ್ಸ್ ಪ್ರೆಸ್ ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯ ಅವರು ಕೊಯಿಲ್ಯಾಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಷಾ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ, ಕೇರಳದ ಉತ್ತರ ಮಲಬಾರ್ ನ ಕರಾವಳಿ ಕೊಜಿಕೊಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಯ್ಯೊಲಿ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಕ್ರೀಡಾ ಶಾಲೆಯೊಂದನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.ಆಗ ಉಷಾ ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ನಂತರ ಅವರು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು.ಆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಒ.ಎಂ ನಂಬಿಯಾರ್ ಅವರು ಉಷಾರ ಪ್ರತಿಭೆ ಗುರುತಿಸಿದರು.ನಂತರ ಅವರ ಕ್ರೀಡಾಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಅವರೇ ಉಷಾಗೆ ತರಬೇತುದಾರರಾದರು. ಅವರ ಚೊಚ್ಚಿಲ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ ೧೯೮೦ ರ ಮಾಸ್ಕೊ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಪ್ರತಿಭೆ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿ ಏಷ್ಯಾಡ್ ನ ೧೦೦ ಮೀ ಮತ್ತು ೨೦೦ ಮೀ.ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ರಜತ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು.ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ ಕುವೇತ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷಿಯನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿನ ೪೦೦ ಮೀ.ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ನೂತನ ಏಷಿಯನ್ ದಾಖಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಉಷಾ ಅವರು ೧೯೮೩-೮೯ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ATF ನಲ್ಲಿ ೧೩ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.(ಏಷಿಯನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ) ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ಸ್ ನ ಹರ್ಡಲ್ಸನ ಸೆಮಿಫೈನಲ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರಾದರೆ ಅಂತಿಮ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗ್ಗರಿಸಿದರು. ಮಿಲ್ಖಾ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ೧೯೬೦ ರ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಾದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಈ ಅತ್ಯಂತ ಕೂದಲೆಳೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದದ್ದು ಮರುಕಳಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಉಷಾ ಕೇವಲ ೧/೧೦೦ ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಚು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲಗೊಂಡರು. ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಮೀ.ಹರ್ಡಲ್ಸ್ ನ ಸೆಮಿ ಫೈನಲ್ ಗೆ ತಲುಪುವ ಮೂಲಕ ಫೈನಲ್ ತಲುಪಿದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.(ಐದನೆಯ ಭಾರತೀಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ)
ಪಿ.ಟಿ ಉಷಾ ಅವರು ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಸಿಯೊಲ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೦ ನೆಯ ಏಷಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ೪ ಚಿನ್ನ ೧ ರಜತ ಪದಕಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಏಷಿಯನ್ ಗೇಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆ ಮಾಡಿದರು.ಜಕಾರ್ತಾದಲ್ಲಿ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೬ನೆಯ ಏಷಿಯನ್ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಅಂಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಪ್ ನಲ್ಲಿ ಐದು ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಅದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಆರು ಪದಕ ಗೆದ್ದ ಏಕೈಕ ಕ್ರೀಡಾಳು ಎನಿಸಿದ್ದಾರೆ.