cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ (ನಟ)
ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.ಇವರು ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್, ಲವ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೇಮ್‌ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿರಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರಗಳು
ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್‌ರವರ ನಟಿಸಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಂತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು
ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ
ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ (ನವೆಂಬರ್ ೨೦, ೧೯೦೦ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪, ೧೯೮೪) ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದ ಭೀಷ್ಮ, ಪತ್ರಿಕಾಕರ್ತ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ಧೀರ, ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುವ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮರ ಪತ್ನಿಯಾದ ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು, ಕೇವಲ ಸಾಹಿತಿ ಪತ್ನಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ ‘ಭಾರತಿ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಪತಿಯಷ್ಟೇ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ, ಗೌರವವನ್ನೂ ಪಡೆದವರು.
ಜೀವನ
ರಾಘವಾಚಾರ್ ಮತ್ತು ಸೀತಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮಗಳಾಗಿ ೧೯೦೦ನೇ ನವೆಂಬರ್ ೨೦ರಂದು ತುಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಮ್ಮ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಆಂಗ್ಲ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಾಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಡಿತರು. ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಾಯಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕನ್ನಡ, ತೆಲುಗು ಹಾಡುಗಳು, ತಂದೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇವೇ ಆಕೆಗೆ ದೊರೆತ ಮೊದಲ ಶಿಕ್ಷಣ. ತಂದೆ ಹಾಸನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಲೋಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಯಿತು. ಹದಿಮೂರನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಿರುಮಲೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯ ಶರ್ಮರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರು ತವರು ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಉಳಿದರು. ಮುಂದೆ ತಂದೆಯವರಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ವರ್ಗವಾದಾಗ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.
ಒಮ್ಮೆ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದ ಪಿಟೀಲು ತಾಯಪ್ಪನವರು ರಾಜಮ್ಮನವರ ವೀಣಾವಾದನ ಕೇಳಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲೆಂದು ವೀಣೆ ಗೋಪಾಲರಾಯರ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಗೋಪಾಲರಾಯರ ಶಿಷ್ಯೆಯಾಗಿ ರಾಜಮ್ಮ ವೀಣಾವಾದನದಲ್ಲಿ ವಿದುಷಿಯೇ ಆದರು. ರಾಜಮ್ಮನವರ ಸೋದರಮಾವಂದಿರಾದ ವಿದ್ವಾನ್ ಟಿ. ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯರು ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಕಾರರು. ಅವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ರಾಜಮ್ಮನವರ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವ್ಯವಸಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರತದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಭ್ಯಾಸ ನಡೆಯಿತು. ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಕೈಲಾಸಂ ಅವರ ಪರಿಚಯ ಕೂಡ ಆಯಿತು.
ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿ ಪ್ರಭಾವ
ಮುಂದೆ ತಾತಾಚಾರ್ಯರು ಇಂಟರ್ ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಮುಗಿಸಿ ಮದರಾಸಿನ ಶಾಸನ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದರು. ಅವರ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಜ್ಞಾನ ಅಸಾಧಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜಮ್ಮನವರೂ ಪತಿಯೊಡನೆ ವಾಸಿಸಲು ಮದರಾಸಿಗೆ ಹೋದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ವಿಷಯಗಳು ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದಿದ್ದು ರಾಜಮ್ಮನವರು ಅನೇಕ ದೇಶಮುಖಂಡರ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯ ವಿವಾಹ ನಿಷೇಧ, ಬಾಲ ವಿಧವೆಯರ ಪುನರ್ ವಿವಾಹ ಈ ವಸ್ತುವನ್ನುಳ್ಳ ಮೂರಂಕದ ಒಂದು ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದರು. ನಾಟಕದ ಹೆಸರು “ಸುಖಮಾರ್ಗ”. ಅಂದಿನ ಅಮೆಚೂರ್ ನಾಟಕ ಸಂಘದವರು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಹುಮಾನವೂ ಬಂತು. ಈ ಮಧ್ಯೆ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವೈಣಿಕರಾದ ಶೇಷಣ್ಣನವರಿಂದ ವೀಣೆ ಪಾಠವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಅವಕಾಶವೂ ದೊರೆಯಿತು. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ರಾಜಮ್ಮನವರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವರೊಳಗೆ ಸುಪ್ತವಾಗಿದ್ದ ದೇಶಪ್ರೇಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದರ್ಶನದಿಂದ ಜಾಗೃತಗೊಂಡಿತು.
ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ
ಪತಿ ತಿ. ತಾ. ಶರ್ಮರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ಣಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ನೆರವು ಅಸಾಧಾರಣವಾದುದು. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತಿದ್ದಿ, ಸಂಪಾದಕರ ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಂಪಾದಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರದವರು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಕಾಗದ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಿಕ್ಕುದನ್ನು ಕಾಳಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಒಮ್ಮೆ ಹಣಕ್ಕೆ ವಿಪರೀತ ಅಡಚಣೆಯಾದಾಗ ರಾಜಮ್ಮನವರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿನ್ನದ ಬಳೆಗಳನ್ನೇ ತೆಗೆದು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರ ಕೈಯಲ್ಲಿಟ್ಟು “ಕೂಡಲೇ ಹೋಗಿ, ಇದನ್ನು ಮಾರಿಯೋ, ಒತ್ತೆ ಇಟ್ಟೋ, ಹಣ ತಂದು ಕಾಗದ ಕೊಂಡು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿ” ಎಂದರು. ಶರ್ಮರು ತಮ್ಮ ಪತ್ನಿಯ ಈ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಕೃತಜ್ಞತೆಯಿಂದ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ತಿ. ತಾ. ಶರ್ಮರಿಗೆ ಅವರ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಚೇತನ ಕೊಡುವ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದರು ರಾಜಮ್ಮನವರು. ಈ ಆದರ್ಶಪತ್ನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಪತಿ ಶರ್ಮರು. ನಾನಾಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಂದ ಶೋಭಿಸುವ ರಾಜಮ್ಮನವರ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳಿಗೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು ಶರ್ಮರು. “ನನ್ನ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಾಗಲೀ, ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಪೂರ್ವ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು ನನ್ನ ಪತ್ನಿಯೇ” ಎಂದು ಸ್ವತಃ ಶರ್ಮರೇ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಅಪರೂಪದ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆ
ರಾಜಮ್ಮನವರ ಜೀವನವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣವಿಲ್ಲದ ಈಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯರಂಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸಮರ್ಥ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ಹೇಗಾದರೆಂದು ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಈಕೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ನಾಟಕ, ಗೀತೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬಂಧಗಳು. ಅದರಲ್ಲೂ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಲೇಖಕಿಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಇಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ನೆನೆದಾಗ ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಚ್ಚರಿ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಮ್ಮನವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ತೆಲುಗು. ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓದಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅದರಲ್ಲೂ ದೇಶಭಕ್ತ ಸಾಹಿತಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ‘ವೀರೇಶಲಿಂಗಂ’ ಅವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಕ್ರಮೇಣ ದೇಶಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ಆ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರಾದ ವೆಂಕಟಾಚಾರ್ಯ, ಗಳಗನಾಥ ಮುಂತಾದವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಓದಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭುತ್ವ ಪಡೆದರು. ಪತಿ ತಿ. ತಾ. ಶರ್ಮರು ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದ್ದುದೂ ಇವರ ಕನ್ನಡ ಕಲಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಸಂಗೀತದಂತೆಯೇ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಪರಿಶ್ರಮವಿತ್ತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಕೂರರ ‘ದೃಢಪ್ರತಿಜ್ಞೆ’ ಎನ್ನುವ ನಾಟಕವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.
ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ದರ್ಶನ, ಪರಿಚಯಗಳಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಗೀತೆಗಳನ್ನು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಗೀತೆ ‘ದೇಶ ಸೇವಾ ನಿರತರಾಗೈ ಲೋಗರೇ’ ಎಂಬುದು. ಅನಂತರ ಅವರು ನೂರಾರು ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ೧೯೪೨ರ ‘ಬ್ರಿಟಿಷರೇ, ಭಾರತ ಬಿಟ್ಟು ತೊಲಗಿ’ ಚಳುವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ‘ರಾಷ್ಟ್ರಶಕ್ತಿಯ ವಿರಾಡ್ರೂಪಧಾರೀ ನಮೋ’, ಉಪ್ಪಿನ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ‘ಸತ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ರಂಗಕೆ ಬನ್ನಿ’, ದೇಶಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ಬೆಳಗ್ಗೆ ರಚಿಸಿದ ‘ನಿದ್ದೆತಿಳಿದೆಚ್ಚರು’ ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಹಾಡುಗಳು. ‘ಜೈ ಭಾರತ ಭುವಿಗೇ ಮಾತೆಗೆ’ ಎನ್ನುವ ಹಾಡು ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಗೀತೆಯಾಗಿ ವಿದಾರ್ಥಿಗಳ ಬಾಯಲ್ಲಿ ನಲಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಇವಲ್ಲದೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಅತಿ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ‘ವೈಷ್ಣವ ಜನತೋ ತೇನೆ ಕಹಿಯೇ’ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ‘ವೈಷ್ಣವನವನೇ ನಿಜವೀ ಜಗದಿ’ ಎಂದು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿ ಅದನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮುಂದೆ ಹಾಡಿ ಅವರಿಂದಲೇ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು ರಾಜಮ್ಮನವರು. ಸ್ವತಃ ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಡಿಗನುಕೂಲವಾದ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ, ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ರಾಗವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಸುಂದರವಾದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ‘ರಾಷ್ಟ್ರಭಕ್ತಿ’, ‘ರಾಷ್ಟ್ರಶಕ್ತಿ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಮ್ಮನವರ ಸುಮಾರು ನೂರು ಹಾಡುಗಳು ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ‘ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ’ ಮತ್ತು ‘ವೇದನ ನಿವೇದನ’ ಎಂಬ ನೀಳ್ಗವನಗಳನ್ನೂ ಇವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ಆರ್ಯ ಕೈಲಾಸಂ’ ಮತ್ತು ‘ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ’ ಭಾರತಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ಎರಡು ಜೀವನ ಚಿತ್ರಗಳು. ಈ ಇಬ್ಬರು ಮಹನೀಯರು ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದವರು. ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರು ಅವರ ಗುರುಗಳು. ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಬಗ್ಗೆ ಜೊತೆಗೆ ಅವರು ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೈಲಾಸಂ ಭಾರತಿಯವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಆತ್ಮೀಯ ಬಂಧುವಿನಂತಿದ್ದರು. ರಾಜಮ್ಮನವರು ಕೈಲಾಸಂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಣ್ಣನನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವರು. ಅವರಿಗೆ ಕೈಲಾಸಂ ಅಂದರೆ ಅಪಾರ ಅಭಿಮಾನ. ಬಾಹ್ಯಚರ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೇಗಾದರೂ ಇರಲಿ ಅಂತರಂಗದ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಕಡೆ ಗಮನಹರಿಸಿದರೆ ಕೈಲಾಸಂ ಋಷಿಗಳ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದವರು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು. ಅದಕ್ಕೆ ಕೈಲಾಸಂ ‘ಆರ್ಯ’ ಎನ್ನುವ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರರು.
ಭಾರತಿಯವರಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಅವರ ನಾಟಕಗಳು. ಅವೇ ‘ತಪಸ್ವಿನಿ’, ‘ಮಹಾಸತಿ’ ಮತ್ತು ‘ವಾತಲ್ಯ ತರಂಗ ಲೀಲಾ’. ಈ ಮೂರು ನಾಟಕಗಳು ‘ಭಾರತೀರೂಪಕತ್ರಯೀ’ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ‘ತಪಸ್ವಿನಿ’ ನಾಟಕ ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಶ್ರೀರಾಮ ಸೀತೆಯರೊಂದಿಗೆ ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗ ಆಗ ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದ ಊರ್ಮಿಳೆ ಏನು ಮಾಡಿರಬಹುದು” ಅವಳು ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನೇ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ತಪಸ್ವಿನಿಯಾಗಿ ಕಾಲಕಳೆದಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ರಾಜಮ್ಮನವರು. ಇದೇ ವಸ್ತುವನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ ಅವರ ಈ ನಾಟಕ. ಬಿಡಿ ವೃತ್ತವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿಯನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಮಾಸ್ತಿ ಅವರು ಭಾರತಿಯವರ ಕಾವ್ಯದೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದಾರೆ, ‘ತಪಸ್ವಿನಿ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬಹುಮಾನವೂ ದೊರೆಯಿತು.
ತಿ. ತಾ. ಶರ್ಮರು ಪುರಾತನ ಶಾಸನಗಳ ಅನ್ವೇಷಣೆ, ಅಧ್ಯಯನ, ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಶೋಧನಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಊರುಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವ, ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ಒದಗಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದ ನಾಟಕ ‘ಮಹಾಸತಿ’. ಚೋಳರಾಜನ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ನವಿಲನಾಡಿನೊಡೆಯ ಏಚನ ಹೆಂಡತಿ ದೇಕಬ್ಬೆ (ನುಗು ನಾಡಿನ ಅರಸುಕುವರಿ) ಇಲ್ಲಿನ ಮಹಾಸತಿ. ರಾಜನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನುಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಏಚನು ಮಲ್ಲಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದಾಯಾದಿ ಎರೆಯಂಗನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು, ರಾಜ ಸಿಟ್ಟಿಗೆದ್ದು ಏಚನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸುದ್ಧಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ದೇಕಬ್ಬೆ ಸಹಗಮನ ಮಾಡಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿ ಏಚನ ದೇಹವನ್ನು ಜೊತೆಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮಹಾವೈಭವದಿಂದ ಸಹಗಮನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ‘ಮಹಾಸತಿ’ ರೂಪಕಕ್ಕೆ ಇದೇ ವಸ್ತು. ೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಅನೇಕ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಈ ನಾಟಕ ಪ್ರಶಂಸೆಗಳಿಸಿತು. ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ ಪ್ರೊ. ವಿ. ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯನವರು ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತಿಯವರು ಆಗಾಗ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯದಿಂದ ಇಂದಿಗೂ ಸ್ಪೂರ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿವೆ. ‘ಮರೆಯಲಾಗದ ಬಾಪೂ’ವಿನಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಬಗ್ಗೆ ಭಕ್ತಿ, ಅಭಿಮಾನ ತುಂಬಿದ ಬರಹ ತುಂಬಿದ್ದರೆ, ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರ ‘ನೆನಪುಗಳು’, ಪು.ತಿ.ನ ಅವರ ಕೃತಿ ‘ಅಹಲ್ಯೆ’, ಗೀತಕಾರ ಜಯದೇವ ಇಂತಹ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಸಹೃದಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಇದೆ. ಅವರ ‘ಸ್ತ್ರೀ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ’, ‘ಶ್ರೀರಾಮನ ಪತ್ನೀ ಪ್ರೇಮ’ ಇಂತಹ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಭಾರತಿಯವರ ಪ್ರಗತಿಪರ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ‘ಸಂಗೀತ ಸ್ವರೂಪ’ ಮುಂತಾದ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗಿರುವ ಆಳವಾದ ಜ್ಞಾನ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಕಾಲೀನರಿಂದ ಗೌರವ
ಭಾರತಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಹಿತಿಗಳಿಂದ, ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ಆದರ, ಗೌರವಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದವರು. ಇದಕ್ಕೆ ಡಾ. ದ. ರಾ ಬೇಂದ್ರೆಯವರ ಒಂದು ಕವನವನ್ನೇ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು.
ಭಾವಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ತಾಳವೂ ರಾಗವೂ ಉಂಟು
ಭಾರತದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಯಾವುದೋ ಕೃತಕೃತ್ಯ
‘ಭಾರತಿ’ಯ ಬಾಳುವೆಗೆ ಆ ನಡಿಗೆಯ ನೃತ್ಯ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಸಹಜವಾಗಿದೆ ನಂಟು
ಫಿನ್ನಿಶ್
ಫಿನ್ನಿಶ್, ಯುರೋಪ್
ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ರಾಜಮ್ಮನವರು ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವೂ, ವಿಚಾರಯುಕ್ತವೂ ಆಗಿದ್ದು ಗಣ್ಯರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿತು. ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಾಜಮ್ಮನವರಿಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ೧೯೭೨ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೯ರಂದು, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕನ್ನಡ ನಾಡು ಅವರನ್ನು ವೈಭವದಿಂದ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ‘ಭಾರತಿ’ ಅಭಿನಂದನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಸಮರ್ಪಿಸಿತು.
ಫಿನ್ನಿಶ್
ಫಿನ್ನಿಶ್ ಎಂಬ ಪದವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ತಿರುಮಲೆ ರಾಜಮ್ಮ
ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ
ರಾಜಮ್ಮನವರು ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ದೇಶಭಾಕ್ತಿಗಳ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ. ‘ಭಾರತೀ’ ಕಾವ್ಯನಾಮ ಇವರಿಗೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಎಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು.
ವಿದಾಯ
ರಾಜಮ್ಮನವರು ೧೯೮೪ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೪ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯ - ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೧೦೯ನೇ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೧೦ನೇ ದಿನ). ಈ ದಿನದ ನಂತರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೫೬ ದಿನಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಮನೋಹರ ಮಾಳಗಾವಕರ
ಮನೋಹರ ಮಾಳಗಾವಕರ ಇವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಖ್ಯಾತ ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರು. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮಾಳಗಾವಕರರವರು ಇದಲ್ಲದೆ  ಅವರು ಗಣಿ ಉದ್ಯಮಿ ಹಾಗು ಕೃಷಿಕರೂ ಹೌದು.
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್‍ನ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್
ಮನೋಹರ ಮಾಳಗಾವಕರ
ಇವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜೊಯಡಾ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಜುಗಲಬೇಟ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದರು. ೧೪ ಜೂನ್, ೨೦೧೦ ರಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು 12-7-1913ರಂದು. ತಂದೆ ದತ್ತಾತ್ರೇಯ, ತಾಯಿ ಪಾರ್ವತೀಬಾಯಿ, ವಾಸ ಬೆಳಗಾಂವ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋಡಾದ ಬಳಿ ಜಗಲಬೆಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ, ಆರಂಭದ ಅಧ್ಯಯನ ಬೆಳಗಾಂವನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಸೈನ್ಯ ಸೇರಿದರು. ಮರಾಠಾ ಲಘು ಪದಾತಿ ದಳದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ದ್ವಿತೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಇವರು ತಮ್ಮ 39ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ, ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸರದ ಅನುಭವ ಇವರಿಗೆ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಉಂಟಾದವು. ಇವರ ತಾತ (ತಾಯಿಯ ತಂದೆ) ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ರಾಜ್ಯದ ಮುಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸರದ ಅನುಭವ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆ ಇವೆಲ್ಲ ಇವರ ಕಾದಂಬರಿ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸಿ ನಿಂತಿವೆ. ಸೈನ್ಯ ಸೇರಿದ ಮಾಳಗಾಂವಕರ್ ನಿವೃತ್ತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಆಗಿದ್ದರು (1952). ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸಂಚರಿಸಿದರು. ಸ್ವಭಾವತಃ ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತರಾದ ಮಾಳಗಾಂವಕರ್ ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದು ಒಂದು ಯೋಗಾಯೋಗವೇ ಸರಿ. ಅವರ ಪತ್ನಿ ಮನೋರಮಾ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ ಟೈಪ್‍ರೈಟರ್ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತಂತೆ.
ಬರಹ
ಮಾಳಗಾಂವಕರರ ಬರೆವಣಿಗೆ ವಿಪುಲವಾಗಿದೆ. ಕತೆ, ಕವಿತೆ ಕಾದಂಬರಿ, ಹೆಚ್ಚು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಅದು ಯಾವುದೇ ಮಾಧ್ಯಮವಿರಲಿ ಮಾಳಗಾಂವಕರ್ ಬರೆವಣಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಸರಳ, ನೇರ, ಮಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವಸ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಅರುಣ್ ಖೇತ್ರಪಾಲ್
ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪಡೆದ ಕಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿ ಅರುಣ್ ಖೇತ್ರಪಾಲ್, ೧೯೭೧ರ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ೨೧ರ ಕಿರಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ವೀರಮರಣ ಅಪ್ಪಿದ ಸೇನಾನಿ. ೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ದಳವು ಶಾಕಾರ್‌ಘಡ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುವಾಗ, ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸಿದ ಧೀರ. ಆ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ಅರುಣ್‌ರಿಗೆ ಪರಮವೀರ ಚಕ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಸೇನೆ ಸೇರಿದ ೬ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವೀರತ್ವ ತೋರಿದ ಅರುಣ್‌ರ ಹೆಸರು ಅವರ ಹುಟ್ಟೂರು ಪುಣೆಯ ಎನ್. ಡಿ. ಏ ದ ಕವಾಯತು ಮೈದಾನ, ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಯ ಮುಖ್ಯದ್ವಾರ ಮತ್ತಿತರ ಎಡೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದೆ.
ಸೇನೆ ಸೇರುವ ಯುವಕರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರಾದ ಅರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಅವರ ಟ್ಯಾಂಕ್ "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ ಜೆ ಎಕ್ಸ್ ೨೦೨ "ವನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನ ಆರ್ಮರ್ಡ್ ಕಾರ್ಪ್ಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
೧೪ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೦ರಂದು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಎಂ. ಎಲ್. ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌ರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದ ಅರುಣ್, ಜೂನ್ ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಎನ್. ಡಿ. ಏ ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.(ಎನ್. ಡಿ. ಏ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೪೯೮/ಎಫ಼್/೩೮) ೩೮ನೆ ಕೋರ್ಸ್‌ನ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ನ ಕಪ್ತಾನನಾಗಿ ಫ಼ಾ಼ಕ್ಸ್ಟ್ರಾಟ್ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್‌ಅನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ನಂತರ ಡೆಹ್ರಾಡೂನ್‌ನ ಭಾರತೀಯ ಮಿಲಿಟರಿ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಜೂನ್ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ಘಟಕಕ್ಕೆ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. (ಕಮೀಷನ್ ಆಯ್ಕೆ)
೧೯೭೧ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ೧೭ ಪೂನಾ ಹಾರ್ಸ್ ಘಟಕವನ್ನು ೪೭ ಪದಾತಿ ದಳದ ಸಹಾಯಕ್ಕೆ ಎರವಲು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಶಾಕಾರ್‌ಘಡ್ ಸೆಕ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೫ರ ದಿನ ಪೂರ್ತಿ, ಬಸಂತರ್ ನದಿಯ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ನುಗ್ಗಲು ಅನುವು ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಈ ದಳದ ಗುರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೧೬ರಂದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ’ಏ’ ಸ್ಕ್ವಾಡ್ರನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಅರುಣ್, ಲೆಫ಼್ಟಿನೆಂಟ್ ಕರ್ನಲ್ ಹನುತ್ ಸಿಂಗ್‌ರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಫಿರಂಗಿ ದಳದ ಬಲವಾದ ಮರುದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ, ಮತ್ತೆ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಉಳಿದ ಭಾರತದ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳು ಜಖಂಗೊಂಡಾಗ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ" ಟ್ಯಾಂಕನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿ ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.
ಖುದ್ದು ಗಾಯಗೊಂಡರೂ ಸಹಿತ, ಹಿಂಜರೆಯದೆ ತಮ್ಮ ಸಹಚರರ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದರು. ಅರುಣ್‌ರ ಬಲಹೀನ ಸ್ಠಿತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೊತ್ತಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನ ದುರವಸ್ಥೆ ಅರಿತ ಅವರ ಮೇಲಾಧಿಕಾರಿ, ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ರಕ್ಷಣೆ ಪಡೆವ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಶತ್ರುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೈಯ್ಯದೆ ಹಿಂದೆಗೆಯಲಾರೆ ಎಂದು ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು.
ಕೇವಲ ೧೦೦ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೂ ಸಹ, ಟ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಶೂಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅರುಂ‌ರ ಪರಿಯನ್ನು ಕಂಡು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೈನಿಕರು ಕಕ್ಕಾವಿಕಿಯಾದರು. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಹಮದ್ ನಾಸಿರ್‌ರ ಟ್ಯಾಂಕನ್ನು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ನಾಸಿರ್‌ರ ಟ್ಯಾಂಕಿನ ದಾಳಿಗೆ ಅಸು ನೀಗಿದರು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭ರಂದು ಸಂಬಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಂತಿಮ ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್ "ಫ಼ಾಮಗುಸ್ತ" ಟ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಿಸಿ, ಆ ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದ ತಾವು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನಾ ಕಮಾಂಡರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಟ್ರಿವಿಯಾ
೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅರುಣ್‌ರ ತಂದೆ ಬ್ರಿಗೇಡಿಯರ್ ಎಂ. ಎಲ್. ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌ ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟೂರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸರ್ಘೋಡಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಖ್ವಾಜಾ ಮೊಹಮದ್ ನಾಸಿರ್‌, ಖೇತ್ರಪಾಲ್‌‌ರ ಆತಿಥ್ಯ ವಹಿಸಿ ಅರುಣ್‌ರ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿ, ಅರುಣ್‌ರ ಪ್ರಾಣ ತಮ್ಮ ಟ್ಯಾಂಕಿನಿಂದಾಗಿಯೇ ಹೋದದ್ದಾಗಿಯೂ, ಶತ್ರುವಾದರೂ ಸಹಿತ ಗುಣಕ್ಕೆ ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲದೆ ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ಸೈನಿಕ ಬದುಕಿನ ಪೌರುಷಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನ ಅರುಣ್‌ ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಶತ್ರುಗಳಾದರೂ, ಸೈನಿಕರ ಮನಸ್ಸು ವೀರತ್ವವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಇದು ಉದಾಹರಣೆ.
External links
*
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಯೋಧರು
ವರ್ಗ:ಪರಮ ವೀರ ಚಕ್ರ
ಎಕ್ವಡಾರ್
ಎಕ್ವಡಾರ್, ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಎಕ್ವಡಾರ್ ಗಣರಾಜ್ಯ (República del Ecuador), ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದ ಒಂದು ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ. ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಲಂಬಿಯ, ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪೆರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರಗಳನ್ನು ಎಕ್ವಡಾರ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಮಭಾಜ ರೇಖೆಯ (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ecuador") ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಿಗಿರುವ ಈ ದೇಶವು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೆ ನೇಮಿತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಕ್ವಿಟೊ ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಗುಅಯಖಿಲ್ ಆಗಿವೆ. ಖಂಡ ಭಾಗದ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯೬೫ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾಲಪಗೊಸ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಕೂಡ ಈ ದೇಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ಎಕ್ವಡಾರ್
ಜಿಡ್ಡು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (ಮೇ 11, 1895) - (ಫೆಬ್ರುವರಿ 17, 1986) ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರೆಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ನೇತೃತ್ವ ತೊರೆದ ಧೀಮಂತ
ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮದನಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ 11ನೇ ಮೇ 1895ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 1909ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಬೋಧಿಸತ್ವ ಅಂತಃಕರಣದ ಮೈತ್ರೇಯ ಅವತಾರಿ - ವಿಶ್ವಗುರು ಎಂದು ಪ್ರಚಾರ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಿದ ಥಿಯೋಸೋಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಸ್ವಯಂ ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಅವರೇ ಈ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ಈ ವಿಶ್ವಗುರು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಕಲ ತರಬೇತಿಗಳನ್ನೂ ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಮತ್ತವರ ಸಂಗಡಿಗರು ನೀಡಿದ್ದರಾದರೂ, ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ 1929ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ತಾವು ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದ ‘ಆರ್ಡರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸ್ಟಾರ್ ಇನ್ ಈಸ್ಟ್’ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಯಾವ ಮುಲಾಜೂ ಇಲ್ಲದೆ ತೊರೆದ ಧೀಮಂತರಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ವಹಿಸಿದ್ದ ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯ ಸಂಪತ್ತುಗಳನ್ನೂ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿಬಿಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ನಡೆದ ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು, ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಅರವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ  ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂದಾರ್ಶನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ತರಲು ಅಪಾರವಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಮನಕುಲದ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಂತನೆ
“ನಮ್ಮ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಸೌಭಾಗ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾದುದನ್ನು ಮತ್ತೆಲ್ಲೂ ಅನುಭಾವಿಸಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಾರರಾದ ಹೆನ್ರಿ ಮಿಲ್ಲರ್ ಅವರ ನುಡಿ ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ವಿಶ್ವಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕುರುಹಷ್ಟೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಮಹೋನ್ನತ ಚಿಂತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಯಾವುದೇ ವೇದಾಂತವನ್ನಾಗಲೀ, ಧರ್ಮವನ್ನಾಗಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದೆಲ್ಲಾ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ, ಇಂದಿನ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಭ್ರಷ್ಟಾವೃತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದುಕಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ; ನಾವು ಅರಸುವ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸಂತೋಷದ ಬಗ್ಗೆ; ಮನುಕುಲವನ್ನು ಭಯ, ಕ್ರೋಧ, ನೋವು ಮತ್ತು ದುಃಖಗಳ ಭಾರದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ. ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿ ತೋರಿದ ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಉಪಾಸನೆಯ ಆಳ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದರು.
ಮನಸ್ಸಿನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ
ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಹೀಗೆ ವಿವೇಚಿಸುತ್ತಾರೆ. “ನನ್ನ ಪ್ರಕಾರ ಮನಸ್ಸೇ ಒಂದು ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆ. ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮುಂದೆ, ಅದು ತಾನೇ ಸೃಷ್ಟಿಕೊಂಡು ಪರಿಹರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಯಸುವ ಸಮಸ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ದೊಡ್ಡದಲ್ಲ. ಮನಸ್ಸು ಕುಬ್ಜವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸಣ್ಣದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರ ಎಷ್ಟೇ ಹಿರಿದಾಗಿದ್ದರೂ ಮನಸ್ಸು ಆ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಸಣ್ಣತನದಲ್ಲಿಯೇ ಎದುರುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯೇನೋ ಇದೆ. ಅದು ಮಹತ್ತರವಾದದ್ದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಬಲ್ಲದು. ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸಬಲ್ಲದು. ಚತುರವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸಲೂಬಲ್ಲದು. ಆದರೆ ಅದು ಸಣ್ಣತನದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ! ಅದು ಮಾರ್ಕ್ಸ್, ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಬೈಬಲ್, ಕುರಾನ್ ಅನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಅದು ಆಗಲೂ ಸಣ್ಣತನದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಅದು ತನ್ನ ಮುಂದೆ ಬರುವ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಡಾ ತನ್ನ ಕ್ಷೀಣ ಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಕಾಣಬಲ್ಲದು ಅಥವಾ ತಾನಿರುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅದನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಹೀಗಾಗಿ ಸಮಸ್ಯೆ ಮತ್ತು ಜಿಗುಪ್ಸೆ ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಈಗಿರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೆಂದರೆ, ತನ್ನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಬಲ್ಲ ಹಂತಕ್ಕೆ ಈ ಮನಸ್ಸು ಔನ್ನತ್ಯಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲದೆ?”
“ನೀವು ಯಾವುದಾದರೂ ಧ್ಯೇಯಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೋ, ನಂಬಿಕೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೋ, ತತ್ವಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೋ ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೋರಾಟದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತೀರಿ. ನೀವು ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಶಾಂತಚಿತ್ತದಿಂದ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವೆ? ಯಾವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿಯು. ಇನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹೋರಾಡಲಾರದೋ ಅದೇ ನಿಜವಾದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠವಾದ ಮನಸ್ಸು. ಮನಸ್ಸಿನ ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೀವು ಸತ್ಯ, ವಾಸ್ತವಿಕತೆ, ಶಾಂತಿ, ದೇವರು, ಸೌಂಧರ್ಯ, ಪ್ರೇಮ ಎಂದು ಏನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೀರೋ ಅದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸು ಅವಿವೇಕದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಕ್ಷುದ್ರವಾದದ್ದು, ನಿಮ್ಮ ರಸ ಭಾವಗಳು ಕಳಪೆಯಾದವು. ಆ ಮಹತ್ತಾದುದನ್ನು ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಸಣ್ಣ ಮನೆಗೆ, ನೀವು ವಾಸಿಸುವ ಮನಸ್ಸೆಂಬ ಸಣ್ಣ ಮೂಲೆಗೆ, ಜನ ತುಳಿದಾಡಿ ಉಗುಳಿರುವ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಗೊತ್ತುಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾರಿರಿ. ಯಾರೇ ಆಗಲಿ, ‘ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದೊಡನೆಯೇ ನಮಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ - ಅವನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದು. ಹಾಗೆ ಹೇಳುವುದು ಮತ್ತೊಬ್ಬನನ್ನು ಶೋಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮಾತ್ರ. ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ ಏಕೆ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂದರೆ ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲ. ಉತ್ಸಾಹದ ಉನ್ನತ ಸ್ವರೂಪವಾದ ನಿರಾಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವೆನ್ನುವ ವಸ್ತು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಹೃದಯ, ನಿಮ್ಮ ನರನಾಡಿಗಳು, ನಿಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳು, ನಿಮ್ಮೆಲ್ಲ ಇರುವಿಕೆ ಇಷ್ಟನ್ನೂ ಕೊಟ್ಟು ಜೀವನ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಾಣಲು, ಏನಿದೆಯೆಂದು ನೋಡಲು, ಅದನ್ನು ಮೀರಿ ಕಾಣಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೆ ನೀವಿರುವ ಬಾಳನ್ನು ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ - ಆ ವಿಕಾರದ ಪಾಶವೀಯತೆಯ ನಿರಾಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಮತ್ತೊಂದು ಉದ್ಭವವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವುದೆಲ್ಲಾ ಕೇವಲ ಮಾತಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡ ತಿಳಿವು. ತಾನು ಮೌನವಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ತಿಳಿದ, ತಾನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ತಿಳಿದ ಮಾನವನು ಪ್ರೇಮವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಕಾಣ, ಮೌನವೆನ್ನುವುದನ್ನೂ ಕಾಣ.” ಇದು ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಪರಿ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿದಿಗಳಾಚೆ
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನಾವು ನಮ್ಮನ್ನಾಗಲಿ ನಮ್ಮ ಪರಿಸರವನ್ನಾಗಲಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ನವುರಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ನಮ್ಮ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳ ಆಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಗೆ ಪರಮ ಗೌರವವಿದೆ. ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ನಂಬಿಕೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಗಳು, ವರ್ಗೀಕೃತ ಸಮಾಜದ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪರಿಮಿತಿಗಳಾಚೆಗೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಗಮನ ಹೊರಚಾಚುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಹೊಸ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಅವರ ಬೋಧನೆಗಳು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಯುಗಕ್ಕೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವೂ ಆಗಿವೆ.
ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಒಬ್ಬ ಗುರುವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ತೊಡಗದೆ ಒಬ್ಬ ಗೆಳೆಯರಾಗಿ ಕೆಳುಗನೊಡನೆ ಬೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರೊಡನೆ ನಡೆಯುವ ಮಾತುಕತೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪಾರಂಪರಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸದೆ ಅವರ ಸ್ವಯಂ ಅಂತರ್ದರ್ಶನದ ಹೊಳಹುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಮಾತುಕತೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಹೊಸತನ ತುಂಬಿದೆ. ಅವರು ಬೃಹತ್ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕೂಡಾ ಅಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೋರ್ವರೂ ಓ ಇವರು ನನ್ನೊಡನೆಯೇ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬಂತಹ ವಾತಾವರಣ ಸೃಷ್ಟಿಯಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅವರನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ವಿಶ್ವದನೇಕ ಅನುಭಾವಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ಜೆ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಬಳಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ದುಃಖಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಹೃದಯರಿಗೆ ಅವರೊಬ್ಬ ಕರುಣಾವೇತ್ತ ಮಿತ್ರರಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರದ್ಧಾಪೂರ್ವಕ ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದ ಬಂದವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾ ತಾವಾಗಿಯೇ  ಯಾವುದೇ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಕೊಡದೆ, ಸ್ವಯಂ ಕೆಳುಗನೇ ತಾವು ಆಡುತ್ತಿರುವ ವಿಷಯದ ಬಗೆಗೆ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಹಳಷ್ಟು ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಮಾತುಗಳು ಪಾರಂಪರಿಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಹೊಳಹು ಚೆಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಒರೆಗಲ್ಲಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಆ ಮಹನೀಯರೊಡನೆ ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ವಿಚಾರ ಮಂಡನೆ ನಡೆಸಿ, ಅವರುಗಳು ತಮ್ಮ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಭರದಲ್ಲಿ ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಾಣಿಸಿರುವುದರ ಬಗೆಗೆ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿ ಎನಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಅವರುಗಳ ಗೌರವವನ್ನು ಕೂಡಾ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.
ವಿದಾಯ
ಜೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ೧೭ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ಚಿಂತನೆಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯರೂಪಕವಾಗಿ ಅವರ ವಿದಾರ್ಥಿ, ಶಿಕ್ಷಕ, ವಿಜ್ಞಾನಿ, ಧಾರ್ಮಿಕವರ್ಗದ ವಿವಿಧ ಜನರೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ, ರೇಡಿಯೋ ದೂರದರ್ಶನ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ, ಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಂಚಲಿತದಲ್ಲಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:೧೮೯೫ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೮೬ ನಿಧನ
ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ
right|thumb|[[ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ]] ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವು ಮೂರು ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಸಂಗಮದ ಬಿಂದು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸ್ನಾನ ಒಬ್ಬರ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತದೆಂದು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬರನ್ನು ಪುನರ್ಜನ್ಮದ ಚಕ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಾಹಾಬಾದ್‍ನ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮ, ಭಾಗಮಂಡಲ, ತಿರುಮಕೂಡಲು ನರಸೀಪುರ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮದ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪವಿತ್ರ ನಗರಗಳು
ನಿಷೇಕ
ನಿಷೇಕವು (ಶೋಭನ, ಪ್ರಸ್ತ) ಹಿಂದೂಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಧರ್ಮಾಚರಣೆ. ವಿವಾಹದ ನಂತರ ೪ನೇ ದಿವಸದ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಮಾತ್ರ ಮೊದಲ ಸಂಭೋಗಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧರ್ಮಾಚರಣೆಗಳು
ಈ ಧರ್ಮಾಚರಣೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ, ವಧು ಹಾಗೂ ವರನಿಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ಮೊದಲ ರಾತ್ರಿಯಂದು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧಾರಿತವಾದ ಮಂಗಳವಾದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಲು ವಿಶೇಷ ಏರ್ಪಾಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಆ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬವು ಅನುಸರಿಸುವ ಗೃಹ್ಯಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಬಹುಪಾಲು ಉತ್ತರ ಭಾರತದವರು ಶುಕ್ಲ ಯಜುರ್ವೇದವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿವಾಹದ ನಂತರ ೪ನೇ ದಿನದಂದು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಕಲ್ಪಸೂತ್ರಗಳು ಇದು ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯ ಮಾರನೆಯ ದಿನದಂದು. ಗೃಹ ಪ್ರವೇಶದ ನಂತರ ಮತ್ತು ನಿಷೇಕದ ಮೊದಲು ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಲು ಹಾಗೂ ಮಾತನಾಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ವಿವಾಹದ ಆಚರಣೆಗಳು
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ದ ಕಾಲಿನ ಅಲೆದಾಡುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಅವು ಬಿಳಿ ಅಥವಾ ಬಫ್ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಗರಿಗಳನ್ನು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾಲಿನ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು ಬಕಗಳಿಂದ ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Flying_great_egret_1.jpg/220px-Flying_great_egret_1.jpg|right|thumb| ಹಾರಾಟದಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟ್ ಎಗ್ರೆಟ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/66/Egrets_in_AP_W_IMG_4220.jpg/220px-Egrets_in_AP_W_IMG_4220.jpg|right|thumb| ಭಾರತದ [[ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ|ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕೊಲ್ಲೇರು ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಸಂಜೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು]] ಅನೇಕ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು ಎಗ್ರೆಟ್ಟಾ ಅಥವಾ ಆರ್ಡಿಯಾ ಕುಲದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಎಗ್ರೆಟ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಹೆರಾನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾದ ಇತರ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೆರಾನ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೋಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಎಗ್ರೆಟ್ ಎಂಬ ಪದವು ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದವಾದ ಐಗ್ರೆಟ್‌ನಿಂದ ಬಂದಿದೆ, ಇದರರ್ಥ ಸಿಲ್ವರ್ ಹೆರಾನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಷ್ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಯ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವಂತೆ ತೋರುವ ಉದ್ದವಾದ, ತಂತುಗಳ ಗರಿಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನು ಎಗ್ರೆಟ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕುಲದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಮರುವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಗ್ರೇಟ್ ಎಗ್ರೆಟ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕ್ಯಾಸ್ಮೆರೋಡಿಯಸ್, ಎಗ್ರೆಟ್ಟಾ ಅಥವಾ ಆರ್ಡಿಯಾದ ಸದಸ್ಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧೯ನೇ ಮತ್ತು ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ ಜಾತಿಗಳು ಪಟ್ಟುಬಿಡದ ಪ್ಲೂಮ್ ಬೇಟೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೋಪಿ ತಯಾರಕರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಗ್ರೆಟ್ ಪ್ಲಮ್‌ಗಳನ್ನು ಬೇಡಿಕೆಯಿಟ್ಟರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಈಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಫ್ ಈಗ್ರೆಟ್, ರೆಡ್ಡಿಶ್ ಈಗ್ರೆಟ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ರೀಫ್ ಈಗ್ರೆಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಎಗ್ರೆಟ್ಟಾ ಜಾತಿಗಳು ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೇವಲ ಬಿಳಿ. ಚಿಕ್ಕ ನೀಲಿ ಹೆರಾನ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಿಳಿ ಜುವೆನೈಲ್ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಟ್ಯಾಕ್ಸಾನಮಿಕ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜಾತಿಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/36/IMG_3819-01_El_Qanater_waterfalls.jpg/220px-IMG_3819-01_El_Qanater_waterfalls.jpg|thumb| ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Egret_At_Malampuzha_Garden.JPG/220px-Egret_At_Malampuzha_Garden.JPG|thumb| ಭಾರತದ [[ಪಾಲಘಾಟ್|ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ]]
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ; ಆದರೂ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಶುಷ್ಕ ಮರುಭೂಮಿಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುನೀರು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ.
ಜನತಾ ಕರ್ಫ್ಯೂ
ಜನತಾ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರು ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಹರಡುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ. ೧೯ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ರಂದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಮುದಾಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೭ ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ ೯ ರವರೆಗೆ ಸ್ವಯಂ-ಹೇರಿದ 'ಕರ್ಫ್ಯೂ' ಆಚರಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೨೪ ರಂದು ಮುಂದಿನ ೨೧ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಭಾರತವು 'ಒಟ್ಟು ಲಾಕ್-ಡೌನ್'ನಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಘಗಳ ಬೆಂಬಲ
ದೆಹಲಿಯ ಕೆಲವು ಆಟೋ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಯೂನಿಯನ್‌ಗಳು ಜನತಾ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ಫ್ಯೂ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಮಗಳು
ಕೆಲವು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲುಗಳು, ಉಪನಗರ ರೈಲುಗಳು, ಬಸ್ಸುಗಳು, ಟ್ರಾಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮೊನೊರೈಲ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಜನತಾ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜೈಲುಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಮಿಳುನಾಡು ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಜನತಾ ಕರ್ಫ್ಯೂ ಕರೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿ, ತೆಲಂಗಾಣ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರಾವ್ ಅವರು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ ಭಾನುವಾರ (೨೨-೦೩-೨೦೨೦) ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬ ಗಂಟೆಯಿಂದ ೨೪ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಇರಬೇಕೆಂದು ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊರೋನಾವೈರಸ್ ಲೇಖನಗಳು
೧೮೦೯
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:೧೮೦೯
ಭೂಗರ್ಭ
thumb|ಭೂಮಿಯ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆ ಭೂಗರ್ಭವು ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಘನಾಕಾರದ ಚೆಂಡಿನಾಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೧,೨೨೦ ಕಿಲೊಮೀಟರ್‌ಗಳ ತ್ರಿಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ (ಭೂಮಿಯ ತ್ರಿಜ್ಯದ ಸುಮಾರು ೨೦% ನಷ್ಟು ಅಥವಾ ಚಂದ್ರನ ತ್ರಿಜ್ಯದ ೭೦% ನಷ್ಟು).
ಭೂಮಿಯ ಮ್ಯಾಂಟ‍ಲ್‍ಗೆ ಲಭ್ಯವಿರುವಂತೆ ನೇರವಾದ ಮಾಪನಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಗರ್ಭದ ಯಾವುದೇ ಮಾದರಿಗಳು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭೂಗರ್ಭದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯು ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಭೂಕಂಪ ತರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ಭೂಗರ್ಭವು ಕಬ್ಬಿಣ ನಿಕಲ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಜೊತೆಗೆ ಕೆಲವು ಇತರ ಮೂಲಧಾತುಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಭೂಗರ್ಭದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸುಮಾರು 5700 ಕೆಲ್ವಿನ್‍ನಷ್ಟಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೂರ್ಯನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಉಷ್ಣಾಂಶದಷ್ಟಿದೆ.
ಎಮ್. ಎಚ್. ಮರಿಗೌಡ
thumb|right|250px|'ಡಾ. ಎಮ್. ಎಚ್. ಮರಿಗೌಡ' (೧೯೧೬-೧೯೯೪)
ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸ, ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣ
ಡಾ.ಮರಿಗೌಡರು,ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೧೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಸಸ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನಾರ್ಜನೆಗಾಗಿ ಲಖನೌ ಗೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರದ ಸರ್ಕಾರಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಟ್ ಆಫ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾದ ಜವರಾಯರ ಸಮರ್ಥ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದ ಲಾಭ ಸಿಕ್ಕಿತು. ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯಲು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ, ಲಂಡನ್ ನ ಕ್ಯೂ ರಾಯಲ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸುಂದರೀಕರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಿಂದ ಅಮೆರಿಕ ಕ್ಕೆ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆಂದು ತೆರಳಿದರು. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ೧೯೫೧ ರಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು.
’ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಹವ್ಯಾಸ,’
ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಹವ್ಯಾಸ,’ ಮೊದಲು, ಸ್ಥಿತಿವಂತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು ಮರಿಗೌಡರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬಡರೈತರ ಕಡುಬಡತನವನ್ನು ಸಂಕಷ್ಟದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗಲೂ, ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹುದ್ದೆಗಳು ಸಿಕ್ಕಾಗಲೂ ಇಷ್ಟಪಡದೆ, ಮತ್ತೆ  ವಾಪಸ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಹಳ್ಳಿಯ ಬಡರೈತರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದ ಮರಿಗೌಡರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್ ಬಾಗಿನಲ್ಲಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖರಾದರು.
'ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ನೇಮಕ'; 'ಅದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ'
ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು-ಸರ್ಕಾರದವರು, ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆಗ ಡಾ.ಮರಿಗೌಡರು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ನೇಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಹವ್ಯಾಸ ಮೊದಲು ಸ್ಥಿತಿವಂತರ ಹವ್ಯಾಸ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮರಿಗೌಡರು ಅದನ್ನು ಸಾಮನ್ಯ ಜನರಿಗೆ ಎಟುಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಆಗ ಅದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಯಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆಗಳ ಬೇಸಾಯವು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ, ಫಲಪುಷ್ಪಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವಂತಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಹೊಸ ಸೊಪ್ಪಿನ ಜಾತಿಯ ಬೀಜಗಳನ್ನೂ, ಗಿಡಗಳನ್ನೂ ರೈತರಿಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ ದೊರಕುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡಿದರು. ರೈತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಉಪಕಾರವಾಯಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಆದಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿಕೊಂಡರು. ತೋಟಗಾರಿಲೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಹೊಸಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಲು,  "ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ೪ ಅಂಗಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ," ಎಂಬ ಮಾದರಿ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಮೂರ್ತರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಈ ಚಿಂತನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಅವರು ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ, ಬೆಂಗಳೂರು ನರ್ಸರಿದಾರರ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು.
ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉತ್ತಮ ಜಾತಿಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು, ಜೊತೆಗೆ ಬೆಳೆಗಳ ಸಸ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡಿ, ರೈತರಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಸಿ, ಕಸಿ ಬೀಜಗಳನು ವಿತರಿಸುವುದೆ ಅದರ ಅ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯ. "ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಉದ್ಯಾನ ಕಲಾ ಸಂಘ,"ಗಳ ಸಹಯೋಗದೊಡನೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಶ್ರಮಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ತಮ್ಮ ಜೀವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯದಾಂತ ೩೮೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು, 'ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಕ್ಷೇತ್ರ,' ಹಾಗೂ 'ನರ್ಸರಿ'ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟರು
ಮರಿಗೌಡರು ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಒದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ನರ್ಸರಿಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಸಿಗಳು ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ, ಬೆಳ್ಳಾರ ಮತ್ತು ಮಂಡ್ಯ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರದಲ್ಲಿ, ತೆಂಗಿನ ಸಂಕರಣತಳಿಗಳ ಉತ್ಪದನಾ ತಾಕನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಆಧುನಿಕ ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಳಹದಿಯ ಆವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ ಅವರು, ಸಂಶೋಧನೆಯ ಬೆಂಬಲ ವನ್ನು ನೀಡಲು ಎಲ್ಲಾ ಸಂಶೋಧನಾಕೇಂದ್ರಗಳ ಜೊತೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ಉದ್ಯಾನವನದಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ವಿಭಾಗ, ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಒಣಗಿಸುವ ಘಟಕದ ಸ್ಥಾಪನೆ
ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮಣ್ಣು-ನೀರು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ, ಮತ್ತು ಸಸ್ಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. "ಸುಸಜ್ಜಿತ ಹಣ್ಣು ಮತ್ತು ತರಕಾರಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ," ಮತ್ತು "ಸಂರಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗ,"ವನ್ನು ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ತೆರೆದರು. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೃತಕ ಹಣ್ಣು ತರಕಾರಿಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ್ಯದಿಂದ ಒಂದು 'ಕೃತಕ ಒಣಗಿಸುವ ಘಟಕ" ವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ರೈತರು, ಆಸಕ್ತರು, ನಗರ, ಹಳ್ಳಿಗಳ ಯುವಕ ಯುವತಿಯರಿಗೆ, ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶದ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು.
’ಒಣತೋಟಗಾರಿಕೆ ಪ್ರವರ್ತಕ” ; ’ಬಹುಮಹಡಿವ್ಯವಸಾಯ ಪದ್ಧತಿ”ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಸಕ್ತ’
ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ, ಒಣ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬರಗಾಲದ ಬವಣೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದೆಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ಅದಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟರು. ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸೊಪ್ಪುಗಳನ್ನು, ಅದರಲ್ಲೂ "ಚಕ್ರಮುನಿ," ಯೆಂಬ ಸಸ್ಯವನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಮಾಡಲು ಅವರ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನ ಅಸಾಧಾರಣವಾದುದು. ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ತೋಟಗಾರಿಕ ತರಭೇತಿ ಕೆಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ. ನಿರುದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ನರ್ಸರಿ ಮಾಡಲು ಸಲಹೆಮಾಡಿದರು. ೬ ಸುಸಜ್ಜಿತ ನರ್ಸರಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ತೋಟಗಾರಿಕಾ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಮಗೆ ಸರಿ ಕಂಡಿದ್ದನ್ನು ಕೃತಿಗಿಳಿಸಲು ಹಿಂಜರಿಯದ ನಿಷ್ಠುರ ಸ್ವಭಾವದವರು. ಸ್ವತಃ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕರಾದ ಮರಿಗೌಡರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅದನ್ನೆ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೊಗಳಿಕೆ, ಸನ್ಮಾನ, ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಸ್ವಭಾವ ಅವರದು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಯುವಕರುಗಳಿಗೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅವರ ಜೀವನದ ಉಸಿರಾಗಿತ್ತು
೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ, ಮರಿಗೌಡರು ನಿವೃತ್ತರಾದರು. ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅನಂತರವೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸದಾ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ನಡೆದುಕೊಂಡ ರೀತಿ, "ತೋಟಗಾರಿಕೆಯೇ ಅವರ ಉಸಿರು ಎಂಬಂತಿತ್ತು". ಇಂತಹ ಕರ್ತವ್ಯಶಾಲಿ ಮರಿಗೌಡರು, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಂಗತರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ ವರ್ಗ:ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ (ಮೇ ೧೧, ೧೯೪೪) ಕನ್ನಡದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕರು. ಅಂದರೆ ಅಗಾಧತೆಯ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆಂದರೆ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದರದ್ದು. ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದರ ಕುರಿತಾದ ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರ ‘ಅಜೇಯ’ ಕೃತಿ ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ದೇಶ  ಅಂದರೇನು, ದೇಶ ಭಕ್ತಿ ಅಂದರೇನು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥವೇನು ಇವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಇನ್ನಿಲ್ಲದಂತೆ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಮೀಟಿದಂತಹ ಕೃತಿ.
ಜೀವನ
ಸಾಹಿತ್ಯ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ, ಈ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿರುವ ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಮೇ ೧೧, ೧೯೪೪ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ವೆಂಕಟೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸೀತಮ್ಮನವರು. ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ನಡೆಸಿದ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀವ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಆಯ್ದುಕೊಂಡ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೇ. ೧೯೬೮ರಿಂದ ೧೯೭೨ರವರೆಗೆ ಲೇಖನ ಕಾವೇರಿಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಇವರು ನಂತರ ಸೇರಿದ್ದು ಕೊಟ್ಟಾಯಂನ ಮಂಗಳಂ ಪ್ರಕಾಶನದ ಮಂಗಳ ಸಾಪ್ತಾಹಿಕದ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ. ಇವರ ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಲಮಂಗಳ (ಪಾಕ್ಷಿಕ), ಬಾಲಮಂಗಳ ಚಿತ್ರಕಥಾ (ಮಕ್ಕಳ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ ಪಾಕ್ಷಿಕ), ಗಿಳಿವಿಂಡು (ಶಿಶು ಪಾಕ್ಷಿಕ ) ಮುಂತಾದ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು   ಹೊರಬಂದುವು. ಕಳೆದ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ‘ಕರ್ಮವೀರ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದ್ ಕುರಿತ 'ಅಜೇಯ
ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೀರ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದರನ್ನು ಕುರಿತು ಆರು ವರ್ಷಕಾಲ ಸಂಶೋಧನೆ, ಸ್ಥಳವೀಕ್ಷಣೆ ನಡೆಸಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿ ‘ಅಜೇಯ’. ಆ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದವರಿಗೆ ಅದೊಂದು ತಪಸ್ಸು ಎಂದೆನಿಸೀತು. ಈ ಕೃತಿ ಪಡೆದ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಅಪಾರವಾದುದು.
ಇನ್ನಿತರ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಕಥನಗಳು
ಇದಾದ ನಂತರ ಬರೆದದ್ದು ‘ಅದಮ್ಯ’. ಈ ಕೃತಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ ವಾಸುದೇವ ಬಲವಂತ ಫಡ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ‘ಸಿಡಿಮದ್ದು ನೆತ್ತರು ನೇಣುಗಂಬ’ ಹದಿನೆಂಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಯೋಧರ ಕುರಿತಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು. ೧೮೮೫ರಿಂದ ೧೯೧೫ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸಮಗ್ರ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುವ ಪುಸ್ತಕ ‘ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ’ ಇವರ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿ. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ‘ಮಿಲ್ಟ್ರಿ ತಾತ ಕಥೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ’, ಅಲ್ಲೂರಿ ಸೀತಾರಾಮರಾಜು, ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಆಜಾದ್, ಭಗತ್‌ಸಿಂಗ್, ಶ್ರೀಅರವಿಂದರು, ಮೇಡಂ ಕಾಮ, ಡಾ. ಸಿ.ಜಿ. ಶಾಸ್ತ್ರಿ : ಒಂದು ಯಶೋಗಾಥೆ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಸ್ಕಾನ್ ‘ಭಕ್ತಿ ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನ’ಕ್ಕಾಗಿ, ಭಕ್ತಿವೇದಾಂತ ಪ್ರಭುಪಾದರ ಬಗ್ಗೆ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾದ್ದಾರೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ‘ಭಾರತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ’ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಗ್ರಂಥ ಕೂಡಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಕಿರುತೆರೆಗಳಲ್ಲಿ
ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶನ. ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲೂ ದುಡಿದ ಅನುಭವವಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ರಾಘವೇಂದ್ರ ವೈಭವ’ (೧೯೮೧) ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಪಡುವಾರಹಳ್ಳಿ ಪಾಂಡವರು, ನಿಗೂಢ ರಾತ್ರಿಗಳು, ಘರ್ಷಣೆ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ರಚನಕಾರರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರ ‘ಶಹೀದ್-೧೯೩೧’ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ, ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಇತರೆ
ಇವರು ಸ್ವತಃ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರಕಾರರೂ ಹೌದು. ಕೆಲಕಾಲ ಉದಯ ಕಲಾ ನಿಕೇತನದ ಗೌರವ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾಗಿ ಮತ್ತು ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸಹಾ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಹಲವಾರು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ‘ಮಿಲ್ಟ್ರಿ ತಾತ ಕಥೆ ಹೇಳ್ತಾರೆ’ ಕೃತಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ‘ಅಜೇಯ’ ಮತ್ತು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ‘ಅದಮ್ಯ’ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ಎಂಜನಿಯರಿಂಗ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಜ್ಯೋತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ‘ನಾವಿಕ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ರಜತ ಮಹೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಂಗಭೂಮಿ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಉದಯಕಲಾನಿಕೇತನದಿಂದ ಸನ್ಮಾನ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೀಗೆ ಅನೇಕ ಗೌರವಗಳು ಅವರಿಗೆ ಸಂದಿವೆ.
ಚಿಂತನೆಗಳು
ಪತ್ರಿಕಾ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ನುಡಿದ ಮಾತುಗಳು ನಮ್ಮ ಇಂದಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಚಿತ್ರಣದಂತಿವೆ. “ಇಂದಿನ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ತೀರಾ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಸತ್ಯ, ನಿಷ್ಠೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಎನ್ನುವುದು ಹಣದ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ತೇಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಜನರ ವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಹಣವಿದ್ದರೆ ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿದೆ. ಚುನಾವಣೆಗೆ 35 ಸಾವಿರ ಕೋಟಿ ರೂ. ಕೂಡಿಟ್ಟರೆ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಬಹುದೆಂಬುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಂದಿದೆ. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೇವಲ ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿನದಾಗಬಾರದು. ಸಮಾಜವನ್ನು ಸರಿದಾರಿಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು” ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಬಾಬು ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ: ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ದೇಶಭಕ್ತಿ ವರ್ಗ: ಅಜೇಯ
ಪರ್ಯಾಯ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/04/Udupi_Sri_Krishna_Matha_during_Paryaya_festival.jpg/220px-Udupi_Sri_Krishna_Matha_during_Paryaya_festival.jpg|thumb| ಪರ್ಯಾಯ 2022 ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಪರ್ಯಾಯವು ಉಡುಪಿಯ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ೨ ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ದ್ವೈತ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಅಷ್ಟಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಮಠದ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೂ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರದಿಯಂತೆ ಉಡುಪಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಅಷ್ಟಮಠದ ಒಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ೧೮ ಜನವರಿ ೨೦೧೪ ರಂದು ಸೋದೆ ಮಠದ ವಿಶ್ವವಲ್ಲಭತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಂದ ಕಾಣಿಯೂರು ಮಠದ ವಿದ್ಯಾವಲ್ಲಭತೀರ್ಥ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವನ್ನು ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪರ್ಯಾಯವು ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್‌ನ ಸಮ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನವರಿ ೧೮ ರಂದು ಮುಂಜಾನೆ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠಕ್ಕೆ ಏರುವ ಮೊದಲು ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಕಾಪು ಬಳಿಯ ದಂಡತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಪವಿತ್ರ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ ಮಾಧ್ವ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ೩ ಗಂಟೆಗೆ ಉಡುಪಿ ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಜೋಡುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ (ಹಳೆ ತಾಲೂಕು ಕಛೇರಿಯ ಹತ್ತಿರ) ಮೆರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಕಿನ್ನಿಮುಲ್ಕಿ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಉಡುಪಿ ನಗರದ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಉಡುಪಿ ನಗರದ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಂದುವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ವಾಮೀಜಿ ನಂತರ ನಿರ್ಗಮಿಸುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಮಠವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಾಂತರ ಸಮಾರಂಭವು ಕೃಷ್ಣ ಮಠದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರು ಅಕ್ಷಯ ಪಾತ್ರೆ ಮತ್ತು ದೇಗುಲದ ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಂತರ ರಾಜಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಔಪಚಾರಿಕ ದರ್ಬಾರ್ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಏಳುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಂತೆ ಅನೇಕ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಗಣದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ, ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತ, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ
ಸರ್ವಜ್ಞ ಪೀಠದ ಸಿಂಹಾಸನಾರೋಹಣಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ, ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮೊದಲು ಆರೋಹಣ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯಿಂದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತ, ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತ, ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ.
ಮೊದಲಿಗೆ ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸ್ವಾಮೀಜಿಯವರು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬಾಳೆ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣ ಪೂಜೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ತುಳಸಿ ಜೊತೆಗೆ ಬಾಳೆ ಅಥವಾ ಬಾಳೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ನಂತರ ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಮುಡಿಯಲ್ಲಿ (ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೪೮ ಮುಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಕಿ ಮುಹೂರ್ತದ ನಂತರ ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತ. ಪರ್ಯಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಉರುವಲು ರಥದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಪರ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠಕ್ಕೆ ಬರುವ ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾದವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಈ ಉರುವಲು ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಿಗೆ ಮುಹೂರ್ತದ ನಂತರ ಭತ್ತ ಮುಹೂರ್ತ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಭತ್ತ (ಒಣಗಿದ ಭತ್ತ) ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಮುಹೂರ್ತಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರೇಶ್ವರ, ಅನಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ದೇವರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಶುಭ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯವನ್ನು ಸುಗಮವಾಗಿ ನಡೆಸಲು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೭೫ ರ ಅಂಗೀಕಾರದಿಂದಾಗಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಷ್ಟ ಮಠಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಭೂ ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು ಗೇಣಿದಾರರಿಗೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿವೆ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲು, ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಡೆಸಲು, ಭಕ್ತರ ದೈನಂದಿನ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಖರ್ಚುಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರು ನೀಡುವ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಂದ ಭರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪರ್ಯಾಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮಠದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊಂದಿರುವ ಆಯಾ ಮಠ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸನಾತನಿ
ಸನಾತನಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಧರ್ಮವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಪಂಥಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಒಂದು ಪದ. ಈ ಪದವನ್ನು ಗಾಂಧೀಜಿ ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಹಲವುವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಈ ಹಿಂದೆ ಸುದೀರ್ಘ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸಮಾಜ-ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಅಥವಾ ಸುಧಾರಕ ಸಂತರ ನೇತೃತ್ವದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸುಧಾರಣಾವಾದಿ ಪಂಥಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಸನಾತನಿ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ಪೊಟ್ಟಣ
thumb|ಡಿಶ್‍ವಾಶರ್ ಗುಳಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೊಟ್ಟಣ
ಪೊಟ್ಟಣವು ಕಾಗದ, ಲೋಹದ ತೆಳುಹಾಳೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೊರೆ ಅಥವಾ ಬೇರೊಂದು ಬಗೆಯ ಪ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಸಣ್ಣ ಚೀಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಆಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಚಪ್ ಅಥವಾ ಶಾಂಪೂವಿನಂತಹ ಗ್ರಾಹಕ ಸರಕುಗಳ ಏಕಬಳಕೆಯ ಪರಿಮಾಣಗಳನ್ನು ಹಾಕಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೊಟ್ಟಣದ ಒಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸೀಳು ಅಥವಾ ಛಿದ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಒಳಗಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಹಿಸುಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪೊಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲಾದ ವ್ಯಂಜನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಚಪ್, ಮಸ್ಟರ್ಡ್, ಮೇಯನೇಸ್, ಸ್ಯಾಲಡ್ ಕ್ರೀಮ್, ಎಚ್‍ಪಿ ಸಾಸ್, ರೆಲಿಶ್, ಟಾರ್ಟಾರ್ ಸಾಸ್, ವಿನಿಗರ್ ಮತ್ತು ಸೋಯಾ ಸಾಸ್ ಸೇರಿವೆ. ಇವು ತಿನ್ನಲು ಸಿದ್ಧವಾದ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿದ ಆಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯಂಜನವನ್ನು ವಿತರಿಸುವ ಸರಳ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ರೀತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗೆ
ವರ್ಗ:ಚೀಲಗಳು
ಪಂಚಲೋಹ
ರಚನಾಂಶಗಳು
ರಚನಾಂಶಗಳನ್ನು ಕಲೆಗಳು, ಕರಕೌಶಲಗಳು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದ ನಿಯಮಗಳು, ತತ್ತ್ವಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಪಠ್ಯಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಪಂಚಲೋಹವನ್ನು ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ, ತಾಮ್ರ, ಸತುವು ಹಾಗೂ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮಿಶ್ರಲೋಹವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟಕಗಳಾಗಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಸತುವಿನ ಬದಲಾಗಿ ತವರ ಅಥವಾ ಸೀಸವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಿಶ್ರಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದರೆ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಮತೋಲನ, ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ, ಉತ್ತಮ ಆರೋಗ್ಯ, ಅದೃಷ್ಟ, ಸಮೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಮನಃಶಾಂತಿ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪ್ರತಿಮಾಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ
ಪೀಠಿಕೆ
ನೀವು ಗಮನಿಸಿರಬಹುದು, ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಬಂದಿಳಿದಾಗ, ಸುಮಾರು ೫೦-೬೦ ಮಂದಿ ಸೂಟು ಬೂಟುಧಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರಧಾನಿಯವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಧಾನಿಗಳು ಮುಂದೆ ಸಾಗಿದಂತೆಲ್ಲ ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಬ್ಬರ ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಬ್ರೀಫ್‌ಕೇಸ್ ಇದ್ದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಕೈಯ್ಯಲ್ಲಿ ಕಂಡೂ ಕಾಣದಂತೆ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಾರೆ ! ಇವರು ಯಾರ ಮುಖದಲ್ಲೂ ನಗುವಿನ ಛಾಯೆಯೇ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಶುಷ್ಕ ಮುಖದ ಇವರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಿನೆಮಾ ಮೆನ್ ಇನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಅಲ್ಲ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮೀಪ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನೀಡಲೆಂದೇ ನಿಯೋಜಿತರಾದ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ! ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಶಲ್ ಪ್ರೊಟೆಕ್ಷನ್ ಗ್ರೂಪ್ (ಎಸ್‌ಪಿಜಿ).
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಕಾಯಿದೆ ೧೯೮೮ರ ಅನ್ವಯ ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
೧೯೮೧ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಪ್ರಧಾನಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಕಚೇರಿಯ ಭದ್ರತಾ ಹೊಣೆ ದಿಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸಿನ ಸ್ಪೆಷಲ್ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ವಿಭಾಗದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಡೆಪ್ಯುಟಿ ಕಮಿಷನರ್ ಆಫ್ ಪೊಲೀಸ್ (ಡಿಸಿಪಿ) ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೇಲುಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ೧೯೮೧ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆ (ಸ್ಪೆಷಲ್ ಟಾಸ್ಕ್ ಫೋರ್ಸ್- ಎಸ್‌ಟಿಎಫ್)ಯೊಂದನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ಹೊರಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಬೆಂಗಾವಲು ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಈ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆಯದ್ದಾಗಿತ್ತು.
ಆದರೆ, 1984ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯಾದ ಬಳಿಕ, ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಭದ್ರತೆಯ ಚಿತ್ರಣವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ವೇಳೆ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳ ಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯೊಂದು ಸಭೆ ಸೇರಿ, ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹೊಸದಿಲ್ಲಿಯ ಆಚೆಗೂ ಪ್ರಧಾನಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ನೀಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಪಡೆಗೆ ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೇ ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಬೀರಬಲ್ ನಾಥ್ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಗೃಹಸಚಿವಾಲಯವು ರಚಿಸಿತು. ಈ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ವಿಶೇಷ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಘಟಕ (ಎಸ್‌ಪಿಪಯು)ವೊಂದನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೮೦೧ರಷ್ಟು ಹುದ್ದೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಈ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಘಟಕವನ್ನು, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಎಸ್‌ಪಿಜಿ) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಘಟಕದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಪೋಲೀಸ್(ಐಜಿಪಿ) ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ, ೧೯೮೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೮ರಂದು, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯು ಅಧೀಕೃತವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. '''ಡಾ. ಎಸ್ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಮ್''' ಅವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಥಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯು ಕೇವಲ ಯಾವುದೋ ಅನಾಮಿಕ ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಸದಸ್ಯರಾದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಮೀಪ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನೀಡಲೆಂದೇ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ಭದ್ರತಾ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅವರಿಗೆ ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವುದೇ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಏಕೈಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಯುದ್ಧತಂತ್ರ, ನಿರ್ವಹಣೆ, ತರಬೇತಿ- ಈ ಎಲ್ಲದರ ಬಗೆಗಿನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನೀಲಿಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ, ತಾಂತ್ರಿಕ, ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯು ತನ್ನ ಆಂತರಿಕ ಸಂರಚನೆ, ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರದ ಕೈಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದಂದಿನಿಂದಲೂ ಭಾರತೀಯ ಪೋಲೀಸ್ ವಿಭಾಗದ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಪ್ರಸಕ್ತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ನೇಮಕಾತಿ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲದ ಬದಲಾಗಿ, ವಿವಿಧ ಆಂತರಿಕ ಮೂಲದಿಂದ -ಅಂದರೆ ಸೇನೆಯ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್, ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಪೋಲೀಸ್ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವೆಂದರೆ ಪೊಲೀಸ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಟರ್ ಜನರಲ್ ಅಥವಾ ಐಜಿ, ಇಬ್ಬರು ಉಪ ಐಜಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹಾಯಕ ಐಜಿಗಳು ಸೇರಿ ನಡೆಸುವ ಮೌಖಿಕ ಸಂದರ್ಶನ. ಪ್ರಚಲಿತ ವಿದ್ಯಾಮಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಙಾನ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಣಿತ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗೆ ಸೇರಲು ಏಕೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಲಿಖಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣನಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ತರಬೇತಿಯ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸಹಿತ ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ರಹಿತ ಯುದ್ಧದ ಬಗೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತರಬೇತಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಗ್ರೇಡ್ ಗಳಿಸಲು ವಿಫಲರಾದವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ಬ್ಯಾಚಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೂ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಕೊನೆಗೆ ಅವರನ್ನು ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಿ, ಮೂಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹಿಂದೆ ಕಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯದ ಸೇವಾವಧಿ ಮುಗಿದ ತಕ್ಷಣ, ಈ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಮರಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ, ಎಸ್‌ಪಿಜಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಕ್ಕಳಾದ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ (ಎಸ್‌ಪಿಜಿ) ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯಿದೆಯ ಅನ್ವಯ, ಸೋನಿಯಾ ಮತ್ತವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಎಸ್ ಪಿ ಜಿ ಭದ್ರತೆಯ ಬದಲಾಗಿ ಝಡ್ ಪ್ಲಸ್ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ, ಎಸ್ ಪಿ ಜಿ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸಕ್ತ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವರ ಹತ್ತಿರದ ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಸಂರಚನೆ
ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಆಂತರಿಕವಾಗಿ ೪ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಮವಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಉಡುಪು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ವಿಶೇಷ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಯ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳು, ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಔಪಚಾರಿಕ ಸೂಟು ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಜೊತೆಗೇ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಡುಗಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕ, ಕದ್ದು ಕೇಳಲಾಗದ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು, ಮತ್ತು ಮರೆಮಾಚಿರುವ ಮಿನಿ ಬಂದೂಕುಗಳು ಇವರ ಜೊತೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಅಪರೂಪ ಎಂಬಂತೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು, ಸಪಾರಿ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಉಂಟು. ಇನ್ನು, ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಕಮಾಂಡೋ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಎಲ್ಲರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ವಿಶೇಷ ದಿರಿಸುಗಳನ್ನು, ಅಂದರೆ ಬುಲೆಟ್‌ಪ್ರೂಫ್ ಜಾಕೆಟ್ಟುಗಳು, ಎದೆಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನಗಳು, ಸೊಂಟದಲ್ಲಿ ಪಿಸ್ತೂಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮದ್ದು ಗುಂಡುಗಳು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಾರದ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಟವಾದ ವಿಶೇಷ ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳು
ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಏಜೆಂಟರುಗಳನ್ನು, ಅವರು ಹಿಡಿದಿರುವ ಬಂದೂಕಗಳು ಮತ್ತು ಧರಿಸಿರುವ ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪಕ್ಕದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ!
ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ
ವಿಶೇಷ ಏಜೆಂಟರುಗಳಿಗೆ
ಉಪಕರಣಗಳು
ವಾಹನಗಳು
ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಗಳ ಸವಾರಿ ವಾಹನಗಳ ಮೆರವಣಿಗೆ ಎಂದರೆ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಯಾಕೆಂದರೆ ಸುಮಾರು ಹತ್ತಿಪ್ಪತ್ತು ಬಗೆಯ ವಾಹನಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನಾವು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ, ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯು ೭ ಸರಣಿಯ ಸೆಡಾನ್ ಕಾರುಗಳು(ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಛಾಯಾ ವಾಹನ. ಅಂದರೆ, ದಾಳಿಕೋರರನ್ನು ದಿಕ್ಕು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಒಯ್ಯುವ ನಕಲಿ ವಾಹನ) ಶಸ್ತ್ರಸಜ್ಜಿತ ರೇಂಜ್ ರೋವರ್‌ಗಳು, ಬಿಎಂಡಬ್ಲ್ಯು ಎಕ್ಸ್ ೫ ಗಳು, ಟೊಯೋಟಾ ಫಾರ್ಚೂನರ್ಸ್ / ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕ್ರೂಸರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು  ಮರ್ಸಿಡಿಸ್ ಬೆಂಜ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಟರ್ ಆಂಬುಲೆನ್ಸ್‌ಗಳಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಆಧುನಿಕ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸೆನ್ಸಾರ್‌ಗಳು, ಸಿಗ್ನಲ್ ಜಾಮರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟಾಟಾ ಸಫಾರಿ ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ವಾಹನವೂ ಸಹ ಜೊತೆಗೇ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಧಾರಿತ ಸ್ಫೋಟಕ ಸಾಧನಗಳು (ಐಇಡಿ), ರಾಕೆಟ್ ಪ್ರೊಪೆಲ್ಡ್ ಗ್ರೆನೇಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಟಿ-ಟ್ಯಾಂಕ್ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳಂತಹ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಮೂಲದಿಂದ ಉಡಾಯಿಸುವ ಮುನ್ನವೇ ಭದ್ರತಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಇಡಬ್ಲ್ಯೂ ರಾಡಾರ್ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಈ ವಾಹನದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.