cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಿಶ್ವದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷಗಳು
ವರ್ಗಶಕ್ತಿಯ ಮನವರಿಕೆ
ಬ್ರಿಟನಿನ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಮ್ಮ ವರ್ಗಶಕ್ತಿಯ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿರುವುದಾದರೂ ಅವರ ಒಲವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಫೇಬಿಯನ್ ಸಮಾಜವಾದದಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಟ್ಟಿರುವ ಕಾರ್ಮಿಕ ಪಕ್ಷದತ್ತ. ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅದು ಪಡೆಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಜರ್ಮನಿಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ಬೆಳೆದು ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದೆಂದು ಲೆನಿನನ ಭಾವನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ 1919ರಲ್ಲಿ ಅದು ಸಂವಿಧಾನಸಭೆಯ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಪಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಯಿತು. 1919ರಲ್ಲಿ ಅದರ ನಾಯಕರಾದ ರೋಸಾ ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್ ಲೀಪ್ನೆಕ್ಟ್‌ರ ಕೊಲೆಯಾಯಿತು. ಆಗ ಅದರ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸತೊಡಗಿತ್ತು; ಮುಂದೆ ಜರ್ಮನಿಯ ಆರ್ಥಿಕ ದುಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಅದು ಪ್ರಭಾವ ಗಳಿಸಲಾರಂಭಿಸಿತು. 1933ರ ವೇಳೆಗೆ ಅದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ 81 ಸ್ಥಾನಗಳು ದೊರಕಿದ್ದವು. ಅಡಾಲ್ಫ್‌ ಹಿಟ್ಲರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷವನ್ನಡಗಿಸಿದ. ಅದು ಭೂಗತವಾಯಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಪರಾಜಯವಾದಾಗ(1945) ಜರ್ಮನಿಯ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ಸೋವಿಯತ್ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಪುರ್ವ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಯಿತು. 1954ರಲ್ಲಿ ಸಂವಿಧಾನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನೇ ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯಿತು.
ಸುಳ್ಳು
ಹುಸಿ
ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದ ಸುಳ್ಳು ಇತರರು ಕೇಳಿದಾಗ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಎನಿಸುವಂಥದ್ದು. ದೊಡ್ಡ ಸುಳ್ಳು ತುತ್ತಾದವರನ್ನು ಏನೋ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದನ್ನು ನಂಬುವಂತೆ ವಂಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಸುಳ್ಳು. ಇಂತಹ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಮೋಸಹೋದವನು ಮೊದಲೇ ಹೊಂದಿರುವ ಯಾವುದೋ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ, ಅಥವಾ ತನ್ನ ಲೋಕಜ್ಞಾನದಿಂದ ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ತಮಗೆ ಇರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶ ತಮ್ಮಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನಟಿಸುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಬಗೆಯ ಸುಳ್ಳು. ಪೋಕರ್ ಆಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಈ ರೀತಿಯ ಸುಳ್ಳನ್ನು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಅನೈತಿಕವೆಂದು ಕಾಣಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಈ ರೀತಿಯ ಕಪಟಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲ ಆಟಗಾರರು ಮೊದಲೇ ಸಮ್ಮತಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಟೆನಸೀ ನದಿ
ಈ ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಆಗುವ ಹಾನಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ನದಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಪಯೋಗ ಪಡೆಯಲು 1933ರಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ಕಣಿವೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು (ಟೆನಸೀ ವ್ಯಾಲಿ ಅಥಾರಿಟಿ ಖಿಗಿಂ) ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಟೆನಸೀ ನದೀ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡ ಅನೇಕ ಜಲಾಶಯಗಳಿವೆ. ಟೆನಸೀ ನದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಒಂಬತ್ತು ಕಟ್ಟೆಗಳು ಇವು : ಕೆಂಟಕೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಂಟಕೀ (1944), ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಿಕ್ ವಿಕ್ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ (1938), ಗಂಟರ್ಸ್ವಿಲ್ (1939), ನಿಕಜ್ಯಾಕ್ (1968), ಚಿಕಮಾಗ (1940), ವ್ಯಾಟ್ಸ್ ಬಾರ್ (1942), ಫೋಟ್ ಲೌಡನ್ (1943), ಆಲಬಾಮ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ (1925), ವೀಲರ್ (1936). ಇವಲ್ಲದೆ ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಗೂ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಲ್ಲ ಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲೂ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ತುಂಬ ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.
ವಿಶ್ವದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷಗಳು
ಇಟಲಿಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ
ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ 1921ರಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ 13 ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಬಂದ ಬೆನಿಟೊ ಮುಸ್ಸೋಲಿನಿ ಇದನ್ನು ಅಡಗಿಸಿದ (1924). ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಇದು ಮತ್ತೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಪಾಲ್ಮಿರೋಟೊಲ್ಯಾಟಿಯ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾಮಪಕ್ಷವಾಗಿ ಪ್ರಬಲವೂ ಜನಪ್ರಿಯವೂ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇಟಲಿಯದು ವಿಶ್ವದ ಮುಖ್ಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಮಾರಿಸ್ ಥಾರೆಜ಼ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ 1934ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಮತ್ತು ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಬಲಪಕ್ಷಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿತು. ಈ ರಂಗಕ್ಕೆ 1963ರ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಜಯ ಲಭಿಸಿದಾಗ ಸಮಾಜವಾದಿ ನಾಯಕ ಲಿಯಾನ್ ಬ್ಲೂಮ್ ಪ್ರಧಾನಿಯಾದ. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗದಿದ್ದರೂ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷವಾದ ಮೇಲೆ ಬ್ಲೂಮ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪತನವಾಯಿತು. ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲೊಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಲರ್ ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿದಾಗ ಫ್ರೆಂಚ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ವಿಮೋಚನಾ ಚಳವಳಿಗೆ ದುಮುಕಿ, ಯುದ್ಧಾಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರದು ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಪ್ರಧಾನ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲೊಂದಾಯಿತು. 1958ರಲ್ಲಿ ಜನರಲ್ ಡ ಗಾಲ್ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಬಂದ. ಚುನಾವಣಾ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಾಸನ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ಬಲ ಕುಂದಿತು.ಆದರೂ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿದ್ದ ವಾಮಪಂಥೀಯರು ರಷ್ಯನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದರು. ಅದರ ಅಮೆರಿಕೇತರ ಸದಸ್ಯರು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಗಡಿಪಾರಾದರು. 1921ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕರ್ಮಚಾರಿಗಳ (ವರ್ಕರ್ಸ್‌) ಪಕ್ಷವೆಂಬ ಬಹಿರಂಗ ಪಕ್ಷವೊಂದು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ ರಹಸ್ಯ ಪಕ್ಷವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಇದನ್ನು ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ವಿಸರ್ಜಿಸಬೇಕೆಂದು 1923ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿತು. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಳಜಗಳಗಳಿದ್ದೇ ಇದ್ದವು. 1929ರಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೋ ನಡುವೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯದ ಅಂಗವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಆಗ ಮತ್ತೆ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಚೀನ
ರಷ್ಯದ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷ 1921ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುನ್ ಯಾತ್ಸೇನನ ಕೌಮಿಂಟಾಂಗ್ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಅವನ ಮರಣದ (1925) ಅನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬಲಪಂಥೀಯರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೂ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ವಿರಸ ಬೆಳೆಯಿತು. ಚಿಯಾಂಗ್ ಕೈ-ಷೆಕ್ ಸರ್ಕಾರ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿತು. ಚೀನೀ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷದ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಮಾವೊ ಒಳನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ವಿಮೋಚನೆಗೊಳಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ನಗರವನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿ ಯೋಜನೆ ಹೂಡಿದ. ಈತನ ಗ್ರಾಮೀಣ ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ ವಿಧಾನ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಿಂದುಳಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಚಳವಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿಯಾಯಿತು. ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಕೌಮಿಂಟಾಂಗ್ ಸರ್ಕಾರ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ಸಾಹಸಮಾಡಿ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತರ ಷೆನ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನಡೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಘಟನೆ ದೀರ್ಘಯಾತ್ರೆ (ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್) ಎಂದು ಚೀನೀ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯಗಳಿಸಿದೆ.ಆ ವೇಳೆಗೆ ಜಪಾನ್ ಚೀನದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿತು. ಮಾವೊ ಜಪಾನ್ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿ ಹೂಡಿದ. ಜಪಾನನ್ನೆದುರಿಸಲು ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಚಿಯಾಂಗನ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಸ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಚಿಯಾಂಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೀನೀಕೆಂಪುಸೇನೆಯೂ ಸೇರಿತಾದರೂ ಅದು ತನ್ನ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳೂ ತಂತಮ್ಮ ಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದುವು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯ ಘಟ್ಟಮುಟ್ಟಿ, ಜಪಾನು ಶರಣಾಗತವಾದಾಗ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷದ ಜನತಾ ವಿಮೋಚನಾ ಸೇನೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ, ಚಿಯಾಂಗ್ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಕ ಯುದ್ಧ ಹೂಡಿತು. 1949ರಲ್ಲಿ ಚೀನದಲ್ಲಿ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಚೀನೀ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷದ ಧೋರಣೆ ಮಾಸ್ಕೋವಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಚೀನ-ಸೋವಿಯತ್ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಗುಂಪುಗಳ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಕ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಈ ಲೇಖನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ (ನೋಡಿ- ಕಮ್ಯೂನಿಸಂ; ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಪಕ್ಷಗಳು,-ಭಾರತದಲ್ಲಿ).
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು
ಟೆನಸೀ ನದಿ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು
ಸುಳ್ಳು
ಹುಸಿ
ವರ್ಗ:ಮಾನವ ವರ್ತನೆ
ಚಂದ್ರನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಗುಮ್ಮೆಗುತ್ತು ಬಸದಿ, ನೂರಾಳ್‌ಬೆಟ್ಟು
ಮಾರ್ಗ
ಗುಮ್ಮೆಗುತ್ತು ಬಸದಿಯ ಕಾರ್ಕಳ ತಾಲೂಕು ಈದು ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾಳ್‌ಬೆಟ್ಟು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ೫ ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಗಣೆ ಬಸದಿ ನಾರಾವಿಯ ಶ್ರೀ ಧರ್ಮನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯಿದೆ. ಗುಮ್ಮೆಗುತ್ತು ಬಸದಿಗೆ ಸುಮಾರು ೭೦ ಜೈನ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳದ ದಾನಶಾಲಾ ಮಠದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಧರ್ಮಸ್ಥಳ- ಕಾರ್ಕಳ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಈದು ಕ್ರಾಸ್‌ನಿಂದ ೫ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಬಸದಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಾರ್ಣಪ್ಪ ಮಲ್ಲರು ಊರವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಕಟ್ಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಆಸ್ತಿ ಪರಾಭಾರೆ ಮಾಡಿ ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರ ಸಂತತಿಯವರು ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆಯಾದ ಅನಂತ ನೋಂಪಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವಾಗ ಬಂದ ಸಂಘರ್ಷದಿಂದ ಈ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಸದಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಬಸದಿಗೆ ಮೇಗಿನ ನೆಲೆ ಇದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಗ್ರಹಗಳಿಲ್ಲ.
ಆರಾಧನೆ ಮತ್ತು ರಚನೆ
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಸುಪಾರ್ಶ್ವನಾಥಸ್ವಾಮಿ, ಪದ್ಮಾವತಿಯಮ್ಮ, ಜ್ವಾಲಾಮಾಲಿನಿ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ನಾಗದೇವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಬಸದಿಗೆ ಮಾನಸ್ತಂಭವಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಗಿಡವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಮುಂದುಗಡೆಯ ಗೋಪುರವನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಅಂಗಳದ ಎಡಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿ ಇದೆ. ನಾಗರಕಲ್ಲು ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾಕಾರ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕರ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ೪ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲೇ ಘಂಟೆಯನ್ನು ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪ ಇದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದು. ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದ್ದು, ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪ ಇದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಎದುರು ಹೂ ಹಾಕಿ ನೋಡುವ ಕ್ರಮ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಿನಬಿಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಬರವಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಬ್ರಹ್ಮದೇವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಶಾಸನವಿದೆ.
ಪೂಜೆ
ನಿತ್ಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಪದ್ಮಾವತೀ ದೇವಿಯ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ ೨ ಬಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಪೂಜೆ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಹಾಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಸರಕಾರದಿಂದ ಯಾವುದೇ ಧನಸಹಾಯವಿಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಮದನಾಪಲ್ಲಿ
ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಎಂಬುದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ್ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ನಗರ. ಇದು ಒಂದು ಪುರಸಭೆ ಮತ್ತು ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಮಂಡಲ್ ಮತ್ತು ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
೧೬೧೪ AD ಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅಹೋಬಿಲ ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಮದನಪಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಜನ ಗನಾ ಮನ ಮೊದಲು ಹಾಡಿದ್ದ ಮದನಾಪಲ್ಲಿಯ ಕೋರ್ಟ್ ಅಂಗಳ ಸರ್ ಥಾಮಸ್ ಮನ್ರೋ ಅವರು ಕುಡಾಪಾದ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಲೆಕ್ಟರ್ಸ್ ಬಂಗ್ಲೋನಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕೊಳದ ಮನೆ ಕಟ್ಟಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮದನಾಪಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ೧೮೫೦ರಲ್ಲಿ, ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಅನ್ನು ಉಪವಿಭಾಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಫ಼್.ಬಿ ಮನೋಲಿ ಮೊದಲ ಉಪ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಪಟ್ಟಣವು ಪ್ರವಾಹಗಳು, ಕ್ಷಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ್ ಠಾಗೋರ್ ಬಂಗಾಳಿ ಯಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಗೆ "ಜನ ಗನಾ ಮನ" ಎಂದು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮದನಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರು ೧೯೧೧ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಆ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭ ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ನ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಮದನಪಲ್ಲಿಯ ಬೆಸೆಂಟ್ ಥಿಯೊಸೊಫಿಕಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಟಾಗೋರ್ ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಇತ್ತು, ಇದೀಗ ಪರಿಚಿತ ರಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು "ಜನ ಗಾನ ಮನ" ಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಡಾ. ಜೇಮ್ಸ್ ಹೆನ್ರಿ ಕಸಿನ್ಸ್ರ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪತ್ನಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಕಸಿನ್ಸ್. ಡಾ. ಕಸಿನ್ಸ್ ನಂತರ ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆಗಿದ್ದರು, ಅದನ್ನು ಡಾ ಅನ್ನಿ ಬೆಸೆಂಟ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಕೃಷಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳೆಂದರೆ ಟೊಮೆಟೊ, ಮಾವಿನಕಾಯಿ, ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಹುಣಸೆ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಕ್ ಸೀರೆಗಳು. ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಟೊಮೆಟೊ, ಮಾವು, ಕಡಲೆಕಾಯಿ, ಹುಣಿಸೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಟೊಮೆಟೋ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಟೊಮೆಟೊಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸೀರೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸಿಲ್ಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಕ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪನ್ನದ ಗುಣಮಟ್ಟ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲದು. ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನೀವು ರೇಷ್ಮೆ ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರು, ಚೆನ್ನೈ ಮತ್ತು ಮಾರಾಟದ ಎಲ್ಲಾ ರೇಷ್ಮೆ ಉತ್ಪನ್ನ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಗ್ರಾನೈಟ್ನ ಅಗಾಧವಾದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಸಾರಿಗೆ
ಮದನಪಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಮದನಪಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಎಪಿಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ-ಬೆಂಗಳೂರು (ಕೆಎ), ಮೈಸೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ (ಟಿಎನ್), ವೆಲ್ಲೂರ್ನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತವೆ. ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ (ಎಂಪಿಎಲ್) ಧರ್ಮವರ್ಮ್ - ಪಕಲಾ ಶಾಖೆಯ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಗುಂಟಕಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ರೈಲುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಟಕಲ್ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇತರ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಕುರಬಾಕಟ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮದನಪಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ರೈಲು ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಮದನಪಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಲ್ಗಳಿವೆ. ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಎಪಿಎಸ್ಆರ್ಟಿಸಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಜಿಲ್ಲೆ, ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಜ್ಯ-ಬೆಂಗಳೂರು (ಕೆಎ), ಮೈಸೂರು, ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ (ಟಿಎನ್), ವೆಲ್ಲೂರ್ನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಓಡುತ್ತವೆ. ಮದನಾಪಲ್ಲಿ ರೋಡ್ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ (ಎಂಪಿಎಲ್) ಧರ್ಮವರ್ಮ್ - ಪಕಲಾ ಶಾಖೆಯ ರೇಖೆಯ ಮೇಲೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೈಲುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಗುಂಟಕಲ್ ಮತ್ತು ಸಿಕಂದರಾಬಾದ್ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ರೈಲುಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ದೈನಂದಿನ ರೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಗುಂಟಕಲ್ ಮತ್ತು ತಿರುಪತಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಇತರ ಹತ್ತಿರದ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಕುರಬಾಕಟ ರೈಲ್ವೇ ನಿಲ್ದಾಣ. ಪ್ಯಾಸೆಂಜರ್ ರೈಲುಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ
ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ
ಜಾನ್ ಟ್ಯಾವೆರ್ನರ್
ಜಾನ್ ಟ್ಯಾವೆರ್ನರ್ (1490-1545). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರ. 16ನೆಯ ಶತಕದ ಪೂರ್ವರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿ ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆ ಪಡೆದ ಅತ್ಯುಚ್ಚವಾದ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಈತನ ಕೊಡುಗೆ ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯವಾದುದು.
ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರಿನ ಟ್ಯಾಟರ್‍ಷಲ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿದ್ದವನು 1526ರಲ್ಲಿ ತನಗಿಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನ (ಈಗ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿರುವ) ವುಲ್ಸಿಯ ಕಾರ್ಡಿನಲ್ ಕಾಲೇಜಿನ ದೇವಮಂದಿರದ ವೃಂದವಾದ್ಯ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಮುಖ್ಯನಾದ. 1528ರಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಯೆಂಬ ಆಪಾದನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಸೆರೆಯಲ್ಲಿರಬೇಕಾಯಿತು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿದ್ದ ಈತನ ಪ್ರತಿಭೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು. ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಮೇಲೆ 1530ರಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡನ್ನು ತೊರೆದು ಲಿಂಕನ್‍ಷೈರಿನ ಬಾಸ್ಟನ್ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. 1537ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾರ್ಪಸ್‍ಕ್ರಿಸ್ಟಿ ಗಿಲ್ಡಿನ ಸದಸ್ಯನಾಗಿಯೂ 1541ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿಯೂ ಚುನಾಯಿತನಾದ. 1545ರಲ್ಲಿ ಅದೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನನಾದ.
ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುಧಾರಣೆ ಆಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಕಳಶಪ್ರಾಯದಂತಿರುವ ಆರು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳು ಈತನ ಕಾಣಿಕೆ. ಅವುಗಳ ವೈವಿಧ್ಯ, ಸ್ವರಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಅಮೋಘ ಕೌಶಲ, ಅದ್ಭುತವಾದ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೀಸು ಚರ್ಚ್ ಸಂಗೀತ ಸಾಧಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ನಿದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ರಚನೆಕಾರರು ಈತ ಮಾಡಿದ ಕೆಲವು ನೂತನ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಪಡಿಯಚ್ಚನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿದರು.
ಈತ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ ಬೈಬಲ್ಲಿನ ವಚನ ಗಾಯನಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸ್ವರಕುಂದಣಗಳನ್ನು ಭಗವತ್ಸೇವಾಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನ 8 ಸಂಪೂರ್ಣ ಪೂಜಾವಿಧಿ ಕೀರ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ದಿ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ವಿಂಡ್ ಎಂಬ ಕೃತಿ ತುಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಿಸಾ ಸೈನೆನಾಮಿನೆ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ಎಂದು ಕೆಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಂಜಾಬ್ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಇದು ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವ ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳ ಪಟ್ಟಿ. ಪಂಜಾಬದ ಹಿಂದೂಗಳು ಹಬ್ಬಗಳ ಆಚರಣೆಗಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾಘಿ ಮತ್ತು ಬೈಸಾಖಿ ಹಬ್ಬಗಳು ಪಂಜಾಬಿ ಪಂಚಾಂಗ(ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್)ದ ಸೌರಮಾನದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉಳಿದ ಹಬ್ಬಗಳು ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಇತರ ಹಬ್ಬಗಳು
ಮೇಲಿನ ಹಬ್ಬಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಹಿಂದೂಗಳು ಬಸಂತ್ ಗಾಳಿಪಟ ಉತ್ಸವ, ತೀಜ್ ಮತ್ತು ಗುಗ್ಗಾ ಎಂಬ ಪಂಜಾಬಿನ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನೂ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಬ್ಬಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಹಬ್ಬಗಳು ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್
ತೌಡು
thumb|ಅಕ್ಕಿ ತೌಡು
ತೌಡು ಎಂದರೆ ಅಕ್ಕಿ, ಗೋಧಿ, ರೈ, ಜೋಳ, ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳ ಕಾಳುಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ತೆಳುಪೊರೆ (ಬ್ರಾನ್), ಸಸ್ಯದಿಂದ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಕುಟ್ಟಿ ಹೊಟ್ಟಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಕಾಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಳನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಪಾಕಮಾಡಿ ತಿಂದರೆ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಸಕಸವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕ ಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ತಯಾರಿಸಿದ ಪದಾರ್ಥದ ಬಣ್ಣ ಮಸುಕಾಗಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಕಾಳಿನ ಹೊರಪದರಗಳಣ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂತು. ಗೋಧಿ, ಜೋಳ, ವಗೈರ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕುಟ್ಟಿ ಹಿಟ್ಟು ಮಾಡಿ ಜರಡಿಯಾಡಿ ತೌಡನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪದರ ಪದರವಾದ ಚೂರ್ಣ ದಂತಿರುತ್ತದೆ (ಫ್ಲೇಕ್ಸ್). ಬತ್ತದ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ತೆಗೆದು ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದಕ್ಕೆ ಬಿಳೀ ಬಣ್ಣ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಗಿರಣಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ ಅಕ್ಕಿ ಕಾಳುಗಳ ಮೇಲಿನ ತಿಳಿಪೊರೆ ಹಿಟ್ಟಿನಂತೆ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ದೊರಕುವ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಳಿನಲ್ಲಿರುವ ಮೊಳಕೆ, ಭ್ರೂಣಾಹಾರಗಳೂ (ಎಂಡೋಸ್ಪಮ್ರ್ಸ್) ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಟಿಕಾಂಶ ಇರುವುದು ವ್ಯಕ್ತ. ತೌಡನ್ನು ದನಕರುಗಳು, ಕುದುರೆ, ಹಂದಿ, ಕೋಳಿ, ಇವುಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯ. ಜೀರ್ಣವಾಗದ ಅಂಶವೂ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಮಲ ವಿಸರ್ಜನೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಬದ್ದತೆ ಉಂಟಾಗದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೌಡು ಎಲ್ಲ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಾಗಲೂ ಅವುಗಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಗೋದಿಯ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 16% ಪ್ರೋಟಿನ್, 4.5% ಕೊಬ್ಬು, 15%-20% ಪಿಷ್ಟ, 10% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲದಷ್ಟು ನಾರುಪದಾರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ತೌಡಿನ ಪ್ರೋಟಿನ್ ಗೋದಿಕಾಳಿನ ಪ್ರೋಟೀನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಪೌಷ್ಟಿಕ ರಂಜಕವೂ ಇದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ ಇರುವುದರಿಂದ ರಂಜಕ ರಕ್ತಗತವಾಗಬಲ್ಲದಾಗಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಗೋದಿಯ ತೌಡಿನ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 2/3 ಭಾಗ ಆಹಾರಘಟಕವಾಗಿ ಒದಗಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಕಿಯ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 12% ಪ್ರೋಟೀನ್, 14% ಕೊಬ್ಬು, 15%-20% ಪಿಷ್ಠ, 12% ನಾರುಪದಾರ್ಥಗಳು ಇವೆ. ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ತೌಡನ್ನು ಕೆಡೆದಂತೆ ಬಹಳ ದಿನ ಇಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬೇಗ ಮಣಕುವಾಸನೆ (ರ್ಯಾನ್ ಸಿಡ್) ಬಂದುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದ ದನಕರುಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ತೂಕದ 1/3 ರಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತೌಡನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದುಂಟು. ಗೋದಿಯ ತೌಡಿನ ಬದಲು ಅಕ್ಕಿ ತೌಡನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾರ ಅಭ್ಯಂತರವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಕ್ಕಿತೌಡು ಹಿಟ್ಟಿನಂತಿರುವುದರಿಂದ ಬತ್ತದ ಹೊಟ್ಟನ್ನು ಪುಡಿಮಾಡಿ ತೌಡಿನ ಜೊತೆ ಬೆರಸಿ ಮಾರಲು ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ. ಇಂಥ ಬೆರೆಕ ತೌಡನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ ಅವುಗಳ ಜಠರ ಕರುಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವಾಗಬಹುದಾದ ವಿಷಯ ವ್ಯಕ್ತ.
ಜೋಳದ ತೌಡು ಜೋಳದ ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಹಿಟ್ಟುಮಾಡಿ ಜರಡಿ ಆಡಿದಾಗ ದೊರಕುವ ವಸ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಅಕ್ಕಿತೌಡು ಗೋದಿತೌಡುಗಳಂತೆಯೇ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಜೋಳ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಳದ ತೌಡನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮಿಕ್ಕ ತೌಡುಗಳಿಗಿರುವಷ್ಟು ಬೇಡಿಕೆ ಇಲ್ಲ.
ಅಕ್ಕಿಯ ತೌಡಿನಲ್ಲಿ ವೈಟಮಿನ್ ಬಿ1 ತಕ್ಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ವೈಟಮಿನ್ ಬಿ1 ವಸ್ತುವನ್ನು ಮೊದಲು ಪತ್ತೆಮಾಡಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿದ್ದು ಅಕ್ಕಿತೌಡಿನಿಂದಲೇ. ಬಣ್ಣ ಪ್ರಧಾನವೆಂದು ಗಣಿಸಿ ಅಕ್ಕಿಗೆ ಮೆರಗು (ಪಾಲಿಷ್) ಕೊಟ್ಟಾಗ ಈ ವೈಟಮಿನ್ ಬಹುವಾಗಿ ಕಳೆದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೆರಗುಕೊಟ್ಟ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರಿಂದ ವಿಟಮಿನ್ ಃ1 ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ಈ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಲು ತೌಡನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಇದು ಬಾಯಿಗೆ ಕಸಕಸವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕುವುದರಿಂದ ಸೇವನೆ ಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈಯಿಂದ ಕುಟ್ಟಿದ ಅಕ್ಕಿ ಇಲ್ಲವೇ ಮೆರಗು ಕೊಡದ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಬಿ1 ವೈಟಮಿನ್ನಿನ ಕೊರತೆ ಸಂಭವವನ್ನು ಮಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ತೌಡನ್ನು ಬಿಸ್ಕತ್ತು ಮತ್ತಿತರ ಖಾದ್ಯವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಾಜೂಕಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಡೆಯದಂತೆ ಕಟ್ಟಿಡುವುದಕ್ಕೂ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಬ್ಬಿಹಾಳ
ಅಬ್ಬಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50 ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ. ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಮಾರಣಕಟ್ಟೆ - ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Raja_Ravi_Varma_-_Sankaracharya.jpg/220px-Raja_Ravi_Varma_-_Sankaracharya.jpg|thumb| [[ಆದಿ ಶಂಕರ ಶಿಷ್ಯರೊಂದಿಗೆ, ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮ ಅವರಿಂದ, ೧೯೦೪]] ಮಾರಣಕಟ್ಟೆಯು ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ಕೊಲ್ಲೂರು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕುಂದಾಪುರದಿಂದ ೧೬ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಕಂಚಿನಕೋಡ್ಲು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕಡಿದಾದ ತಿರುವು ಪಡೆದು ಈ ಸ್ಥಳದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದಂತಕಥೆ
ಅಸುರನಾದ ಕಮ್ಹಾಸುರನು ಭೈರವಿ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾಡಿ ಜಗನ್ಮಾತೆ ಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದನು. ಅವನು ಯಾವುದೇ ಪುರುಷ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬಾರದು ಎಂದು ವರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ಅಸುರನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಜನರನ್ನು ಕದಡಿದನು. ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ತನ್ನ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಜಗನ್ಮಾತೆ ಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರು. ಜಗನ್ಮಾತೆಯು ತನ್ನ ವರದಿಂದಾದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಅವನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಸಂದೇಶವಾಹಕನನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾಳೆ ಆದರೆ ಅವನು ದುರಹಂಕಾರದಿಂದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವನು ಶಿವ ಅಥವಾ ಶಂಕರನನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಲು ತೀವ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ ಅಂದರೆ ಅವನು 'ಮೂಕ'ನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಜಗನ್ಮಾತೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೂರ್ಖತನ ಮತ್ತು ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನ ಮೂಕ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಅವನು ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಜಗನ್ಮಾತೆ ಇದನ್ನು ಅರಿತು ಅವನಿಗೆ ವಾಕ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾಳೆ. ಮೂಕಾಸುರ (ಕಮ್ಹಾಸುರ) ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಜಗನ್ಮಾತೆಯು ಒಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ. ಅವನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅವಳನ್ನು ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯುವಂತೆ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ.
ಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ದೇವಿ ಮೂಕಾಂಬಿಕಾ ಇಲ್ಲಿ ಮೂಕಾಸುರನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಮಾರಣ ಹೋಮವನ್ನು ಮಾಡಿದಳು. ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದ ನಂತರ ದಿವ್ಯಮಾತೆ ರಾಕ್ಷಸನ ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ದೈವತ್ವವನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಗುಡಿ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ದೇವರು ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಮಲಯಾಳಿ ಯಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ವಾತಯಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಎರಡು ದ್ವಾರಪಾಲಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟೆ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಬ್ರಹ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಗುಡಿ" ಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹಶೈಗುಳಿ (ಕಾಶಿ ಅಥವಾ ವಾರಣಾಸಿಯಿಂದ ಬಂದವರು), ಹೈಗುಳಿ, ಚಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಪರಿವಾರದ ದೈವಗಳ 'ದೈವದ ಮನೆ' ಇದೆ.
ಆದಿ ಶಂಕರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ
ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಋಷಿ ಆದಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರಿಂದಲೂ ದೇವಾಲಯವು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಇದನ್ನು ಆದಿ ಶಂಕರರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವೀಡಿಯೊಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸ್
ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸ್ ಅವರು ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಹರಿಕಥೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮದ್ರಾಸ್, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಮುಂಬಯಿ, ಕೋಲ್ಕತ್ತ, ಭೋಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ‘ಅಕ್ಕ’ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಹರಿಕಥೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಪ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರು, ಗಾಂಧೀಜಿ, ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್‌, ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ, ಸಿದ್ದಗಂಗಾ ಮಠದ ಡಾ. ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ‘ಜನಕಥಾ ಕೀರ್ತನೆ’ ಕಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಸದ್ಯ ‘ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಕೀರ್ತನಾ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್’ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ
ತುಮಕೂರು ಹೊರವಲಯದ ಮಲ್ಲಸಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅಪ್ಪ ಸೀಬಯ್ಯ, ಅವ್ವ ಸೀಬಮ್ಮ. ಅವರದು ಕೆಳವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬ. ತುಮಕೂರಿನ ಶಿರಾ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸೀಬಿ ನರಸಿಂಹ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಮನೆಯ ಕುಲದೇವರು. ಆ ಕಾರಣದಿಂದ ಅಪ್ಪ–ಅವ್ವನಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು. ಅಪ್ಪ–ಅಮ್ಮನಿಗೆ ಇವರೊಬ್ಬರೇ ಮಗ. ಅವ್ವ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ. ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಬಹಳ ಸುಶ್ರಾವ್ಯವಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು. 10ನೇ ವರುಷದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವ್ವ ತೀರಿಕೊಂಡಳು. ಅವರ ದೊಡ್ಡಮ್ಮ ಸಾಕಿ, ಸಲುಹಿದಳು.
ಬಣ್ಣದ ಬದುಕು
ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸರು 1964ರಲ್ಲಿ ‘ಎಚ್ಚೆಮ್ಮ ನಾಯಕ’ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದ’, ‘ಕೃಷ್ಣಗಾರುಡಿ’ ಇತ್ಯಾದಿ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ನಾಟಕದ ಹುಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಹಾಡುಗಳನ್ನೂ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ನಟ ನಾರಾಯಣದಾಸರು ಮತ್ತು ಸಿ.ಎಸ್. ರಾಮನಾಥರಾವ್ ಅವರ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸುಬ್ಬರಾಯರು, ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್, ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂದಿನ ಗುಬ್ಬಿ ಕಂಪೆನಿಯ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ರಂಗಭೂಮಿಯ ಪ್ರಮುಖ ನಟರ ಸಂಪರ್ಕ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ‘ಮಕ್ಮಲ್ ಟೋಪಿ’, ‘ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ’, ‘ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಮಾಯಣ’, ‘ದಾನಶೂರ ಕರ್ಣ’, ‘ರಾಮಾಂಜನೇಯ ಯುದ್ಧ’, ‘ಸದಾರಮೆ’– ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿದರು.
ಗುರು ದೊರಕಿದ
ಒಮ್ಮೆ ಒಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಮನಾಥ ರಾವ್ ಅವರ ಬಳಿ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ನನ್ನ ಶಿಷ್ಯ ಒಬ್ಬ ಇದ್ದಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ’ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಆ ಪಾತ್ರ ನೀಡಿದರು. ಹರಿಕಥೆಯ ಮೇರು ಪರ್ವತ ಗುರುರಾಜಲು ನಾಯ್ಡು ಆ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಪಾತ್ರಧಾರಿ. ನಾಟಕ ಮುಗಿಯಿತು. ‘ಏ ಬಾರಪ್ಪ ಇಲ್ಲಿ’ ಎಂದು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸರನ್ನು ಕರೆದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಅವರು ಕಾವ್ಯ, ಪದ್ಯಗಳ ಸಾರವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವಷ್ಟು ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು. ಕುಮಾರವ್ಯಾಸನ ‘ಆದಿಪರ್ವ’ದ ಪದ್ಯಗಳು ಕಂಠಸ್ಥವಾಗಿದ್ದವು. ಕುವೆಂಪು ಅವರ ‘ಜಲಗಾರ’ ನಾಟಕವನ್ನು ಓದಿದ್ದರು. ಪಂಪನ ಕಾವ್ಯಗಳು ನಾಲಿಗೆಯಲ್ಲಿ ನಲಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ‘ನೀನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತೀಯಾ ಕಣಯ್ಯ. ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಥಾಕೀರ್ತನೆಗೆ ಬಾ’ ಎಂದರು ಗುರುರಾಜಲು ನಾಯ್ಡು. ಅವರು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕರೆಯಲು ಕಾರಣ– ಹರಿಕಥೆ ಮಾಡುವವನಿಗೆ ನಟನೆಯೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕು. ರಂಗಭೂಮಿ ನಟನಿಗೆ ಕಥಾಕೀರ್ತನೆ ಸಿದ್ಧಿಸಿದರೆ ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ ಪಡೆಯಬಹುದು ಎನ್ನುವ ಅರಿವು ಗುರುಗಳಿಗೆ ಇತ್ತು. ಅದೇ ವೇಳೆ ಟಿ. ಭದ್ರಾಚಾರ್ ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸರನ್ನು ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ‘ಇವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿ’ ಎಂದರು. ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಳೇಪೇಟೆಯ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಪಿ. ರಾಜಮ್ಮ, ಕನಕದಾಸ್ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವರಿಗೆ ಶನಿವಾರ ಮತ್ತು ಭಾನುವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕಥಾಕೀರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ಉಪಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೇಳುವುದು, ಸಭೆಯನ್ನು ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಸರಿಸುವ ಬಗೆ... ದನಿಯ ಏರಿಳಿತ, ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ನಟಿಸಬೇಕು, ಮಾತನಾಡಬೇಕು– ಹೀಗೆ ಅವರ ಒಂದೊಂದು ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಧಾರೆ ಎರೆದರು. ‘ದ್ವಯ–ದ್ವಂದ’ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ನಾಯ್ಡು ಅವರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಂಡರು. ‘ದ್ವಯ–ದ್ವಂದ’ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಸಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಇಬ್ಬರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಒಬ್ಬರು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಕಥೆ ಹೇಳಿದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಇನ್ನೊಬ್ಬರು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆ ಹೇಳಬೇಕು.
ಏಕಲವ್ಯ
ಗುರುರಾಜಲು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಗುರು ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವ ಮುಂಚೆಯೇ ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸರು ಅವರನ್ನು ಗುರುವಾಗಿ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ರಂಗಭೂಮಿ ನಟನಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಮಾಲೂರು ಸೊಣ್ಣಪ್ಪ ದಾಸರು, ಭದ್ರಗಿರಿ ಅಚ್ಯುತದಾಸರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದ ಹರಿಕಥೆ ದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದರು. ಗುರುರಾಜಲು ನಾಯ್ಡು ಅವರು ಅರಸೀಕೆರೆಯ ಗಣಪತಿ ಆಸ್ಥಾನ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 15 ದಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತುಮಕೂರಿನ ಶ್ರೀರಾಮನಗರದಲ್ಲಿ ರಾಮನವಮಿಯಲ್ಲಿ, ತುರುವೇಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಅವರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನವರೆಗೂ ಹರಿಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಜತೆಗೆ ಅವರ ಶೈಲಿ, ದನಿಯ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಸಂಬಂಧ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಏಕಲವ್ಯನಿದ್ದಂತೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣದಾಸ್ ಗುರುಗಳ ಜೊತೆ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಸಂಚರಿಸಿದರು. 1972ರಿಂದ 85ರವರೆಗೆ ಗುರುಗಳ ಜತೆ ಇದ್ದರು.
ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರ
ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯ ದರ್ಜೆ ಸಹಾಯಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಕೊರಟಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ತುಮಕೂರು, ನೆಲಮಂಗಲದ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಜೈಹಿಂದ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಜೈ ಹಿಂದ್ ಇದು ವೇಣುಗೋಪಾಲ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಕನ್ನಡ ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಪೂಜಾ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶ್ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಓಂ ಸಾಯಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಪೂಜಾರ್ ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. Indiaglitz.com ತಾಣವು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು 10 ರಲ್ಲಿ 7 ಎಂದು ರೇಟ್ ಮಾಡಿದೆ
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಚಿತ್ರದ ಆಡಿಯೋವನ್ನು 13 ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಂದು ದಾವಣಗೆರೆಯ ಬಾಪೂಜಿ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಸಿರಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜೈಹಿಂದ್ ಐದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ವಿಕ್ರಮ್ - ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ್ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣವರ್ಧನ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಟೆನಸೀ
ಟೆನಸೀ -ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೆಂಟಕೀ ಹಾಗೂ ವರ್ಜಿನಿಯ; ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜಿಯ, ಆಲಬಾಮ ಹಾಗೂ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿ-ಇವು ಇದರ ಮೇರೆಗಳು. ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಇದು ಉ.ಅ. 35°-36° 41' ಮತ್ತು ಪ.ರೇ. 81° 41'-90° 18' ನಡುವೆ ಇದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಗರಿಷ್ಠ ಉದ್ದ 432 ಮೈ. (695 ಕಿಮೀ.), ಗರಿಷ್ಟ ಅಗಲ 112 ಮೈ. (180 ಕಿಮೀ). ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 42,244 ಚ.ಮೈ. (1,09,412 ಚ.ಕಿಮೀ.). ಇದರಲ್ಲಿ 482 ಚ.ಮೈ. ಜಲಾವೃತ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪೈಕಿ 34ನೆಯ ರಾಜ್ಯ. ಇದು ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ (1796ರ ಜೂನ್ 1) 16ನೆಯ ರಾಜ್ಯ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 39,24,164 (1970). ರಾಜಧಾನಿ ನ್ಯಾಷ್ ಮಿಲ್.
ಭೌತಲಕ್ಷಣ
ಇದನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನಸೀ ಎಂಬ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಕಂಬರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನವರೆಗೂ ಪೂರ್ವ ಟೆನಸೀ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಕಂಬರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಿಂದ ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ವರೆಗಿನದು ಮಧ್ಯ ಟೆನಸೀ. ಟೆನಸೀ ನದಿಯಿಂದ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನಸೀ ಹಬ್ಬಿದೆ. ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯೂ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದೀ ಬಯಲೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯ ಬಳಿಯ ಕ್ಲಿಂಗ್ ಮನ್ಸ್ ಡೋಮ್ (6,643') ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ. ಸವಿಯರ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶಿಖರಪ್ರದೇಶದಿಂದ, ಷೆಲ್ಬಿ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯ ಬಯಲಿನ (182') ವರೆಗೆ ನೆಲ ಇಳಿಜಾರಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೆ 8 ಮೈ. ಅಗಲವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿರುವ ಯುನಾಕ ಪರ್ವತದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರದ ಎತ್ತರ 6,285'. ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಆಪಲೇಚಿಯನ್ ಕಣಿವೆಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವ ಟೆನಸೀ ಕಣಿವೆಯೆಂದು ಹೆಸರು. ಟೆನಸೀ ಮಧ್ಯಬಾಗ ಬಹುತೇಕ ಸಮತಲ; ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನದೀಕಣಿವೆಗಳಿವೆ. ಮರ್ ಫ್ರೀಸ್ ಬರೋ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷ್ ವಿಲ್ ನಗರಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. ಟೆನಸೀ ಮಧ್ಯ ಬಯಲಿಗೂ ತಳಗಣ ಟೆನಸೀ ನದಿಗೂ ನಡುವೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಹೈಲೆಂಡ್ ಶ್ರೇಣಿಯಿದೆ. ಕೆಳಟೆನಸೀ ನದಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ನೆಲ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಏರುತ್ತ ಸಾಗಿ ಅನಂತರ ಇಳಿಜಾರಾಗಿ ಮಿಸಿಸಿಪಿ ದಂಡೆಯ ಮೈದಾನದ ಬಳಿ ಥಟ್ಟನೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ದಿಬ್ಬಕ್ಕೂ ಮಿಸಿಸಿಪಿಗೂ ನಡುವೆ ಜೌಗು ನೆಲವೂ ಹೊಂಡಗಳೂ ಇವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೀಲ್ ಫುಟ್ ಸರೋವರವಿದೆ. 1811ರ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಭೂಕುಸಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸರೋವರದ ಉದ್ದ 18 ಮೈ.; ಅಗಲ 3 ಮೈ. ಟೆನಸೀಯ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಸರೋವರಗಳು ವಾಟ್ಸ್, ಚಿಕಮಾಗ, ಡಗ್ಲಾಸ್ ಹಾಗೂ ಚೆರಕೀ. ಟೆನಸೀ ಮತ್ತು ಕಂಬ8ರ್ಲೆಂಡ್ ಇವು ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ನದಿಗಳು. ಇವುಗಳಿಗೆ ಹಲವು ಉಪನದಿಗಳಿವೆ.
ವಾಯುಗುಣ
ಬೇಸಗೆಯ ಮಾಧ್ಯ ಉಷ್ಣತೆ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ 62ಲಿ ಈ. (17ಲಿ ಅ); ಕಂಬರ್ಲೆಂಡ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ 72ಲಿ ಈ. (20ಲಿ ಅ); ಟೆನಸೀ ನದಿಯ ಪೂರ್ವದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ 75ಲಿ ಈ.; ಮಧ್ಯ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ 77ಲಿ ಈ. ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನಸೀಯ ಪೂರ್ವ ಗಲ್ಫ್ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ 78ಲಿ ಈ. ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಚಳಿಗಾಲದ ಮಾಧ್ಯ ಉಷ್ಠತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 38ಲಿ ಈ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾಧ್ಯ ಉಷ್ಣತೆ ಪೂರ್ವ ಟೆನಸೀಯದಲ್ಲಿ 57ಲಿ ಈ. ಮಧ್ಯ ಟೆನಸೀಯಲ್ಲಿ 58ಲಿ ಈ. ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನಸೀಯಲ್ಲಿ 60ಲಿ ಈ. ವಾರ್ಷಿಕ ಅವಪಾತ 50” (1,270 ಮಿಮೀ.). ಹಿಮಪಾತ 8". ದಕ್ಷಿಣ ಅಥವಾ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಬೀಸುವ ಬಿಸಿ ಮಾರುತಗಳು ಉತ್ತರದಿಂದ ಬೀಸುವ ಶೀತಮಾರುತಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖ ಮಾರುತಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಸಸ್ಯಪ್ರಾಣಿ ಜೀವನ
ಹಿಂದೆ ರಾಜ್ಯದ ಬಹುಭಾಗ ಅರಣ್ಯಾವೃತವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ 10% ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶ. ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಓಕ್, ಎಲ್ಮ್, ಬೀಚ್ ವೃಕ್ಷಗಳ ಈಗಲೂ ಇವೆ. ಸಿಕಮೋರ್, ಬ್ಯಾಸ್ ವುಡ್, ಚೆರಿ, ಹಿಕರಿ, ಲೋಕಸ್ಟ್, ಸ್ಟ್ರೂಸ್, ಪಾಪ್ಲರ್, ಮೇಪ್ ಲ್ ಮರಗಳು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಪೂರ್ವ ಟೆನಸೀಯಲ್ಲಿ ಹೆಮ್ಲಾಕ್, ಬಾಲ್ಸಂ, ಪೈನ್, ಸ್ಟ್ರಸ್ ಮರಗಳು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೈಪ್ರೆಸ್, ಪೆಕನ್, ಟ್ಯೂಪೆಲೋ ಮುಂತಾದವು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 150ಕ್ಕೂ ವೃಕ್ಷಪ್ರರೂಪಗಳಿವೆ.
ಜನಜೀವನ
ಚೆರಕೀ, ಕ್ರೀಕ್ಸ್ ಮೊದಲಾದ ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನರು ಟೆನಸೀಯ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು, ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಹಾಗೂ ಇತರ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಜನರು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈಗಿನ ನೀಗ್ರೋ ಜನರು ಪೂರ್ವಿಕರು ಗುಲಾಮರಾಗಿ ಬಂದವರು. ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಚ.ಮೈ.ಗೆ 90. ಪ್ರಮುಖ ಜನಭರಿತ ನಗರಗಳು ಮೆಂಫಿಸ್ (6,23,530) (1970). ಚ್ಯಾಟನೂಗ (1,19,082), ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ (1,74,587), ನ್ಯಾಷ್‍ವಿಲ್ (4,47,877) ಹಾಗೂ ಜ್ಯಾಕ್‍ಸನ್ (39,996).
ಇಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಜನರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕ. ಮೆತಾಡಿಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ನೀಗ್ರೋ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪಂಥದವರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ನೀಗ್ರೋ-ಬಿಳಿಯರ ನಡುವೆ ವಿವಾಹನಿಷೇಧವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು ಅಮೆರಿಕದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟು ಘೋಷಿಸಿದೆ (ಜೂನ್ 1967).
ಇತಿಹಾಸ
ಯೂರೋಪಿನ ಜನ ನೆಲೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಚೆರಕೀ, ಕ್ರೀಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಇತರ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ಟಿನಸೀ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರದೇಶದ ಇರೊಕ್ವಾಯ್ ಇಂಡಿಯನರು ಮಧ್ಯ ಟೆನಸೀ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗ ಚಿಕಸಾ ಇಂಡಿಯನರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಟಿನಸೀ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಬಂದ ಐರೋಪ್ಯನೆಂದರೆ ಸ್ಪೇನಿನ ಡಿ ಸೋಟೋ (1540). ಅವನ ತರುವಾಯ 1673ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರಿ ಮ್ಯಾರ್ಕೆಟ್ ಹಾಗೂ ಜೇಮ್ಸ್ ನೀಡೆಂ ಇವರೂ 1682ರಲ್ಲಿ ಲಾ ಸ್ಯಾಲನೂ (ಇವರೆಲ್ಲ ಫ್ರೆಂಚರು) ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸಿದರು. 1682ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚರು ಹ್ಯಾಚೀ ನದಿಯ ಬಳಿ ಕೋಟಿಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರು. 1714ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷ್ ವಿಲ್ ಎಂಬ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಿಗ ಈಗಿನ ನ್ಯಾಷ್ ವಿಲ್ ಬಳಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಠಾಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇತರ ಫ್ರೆಂಚ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈಗಿನ ಮೆಂಫಿಸ್ ನಗರದ ನಿವೇಶನದ ಬಳಿ ಅಸಮ್ ಷನ್ ಕೋಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. ವರ್ಜಿನಿಯದ ತಾಮಸ್ ವಾಕರ್ 1748-1750ರಲ್ಲಿ ಭೂವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದರ ಪರವಾಗಿ ಟೆನಸೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸಿದ. ಫ್ರೆಂಚರ ಹಾಗೂ ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ನೆಲಸಿಗರು ನಡೆಸಿದ ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1757) ಇಂಗ್ಲಿಷರು ನಾಕ್ಸ್ ವಿಲ್ ನಿವೇಶನಕ್ಕೆ 30 ಮೈ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಲೌಡೌನ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು. 1760ರಲ್ಲಿ ಚಿರಕೀ ಇಂಡಿಯನರು ಆ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಯ ಇಂಗ್ಲಿಷರನ್ನು ಕೊಲೆಮಾಡಿದರು. 1763ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಕೊನೆಗೊಂಡು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಟೆನಸೀ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ವಿವಾದವಾದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ಲಭಿಸಿತು.
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ಪ್ರದೇಶ ಫ್ರೆಂಚರಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಅವರು 1763ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟರು. ಅದಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ 1760ರಲ್ಲಿ ಡೇನಿಯನ್ ಬೂನ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಭೂಪರಿಶೋಧಕರು ಟೆನಸೀ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬಂದು ಜನ ನೆಲಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರದೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ತರುವಾಯ ಬೂನ್ಸ್ ಕ್ರೀಕ್ (1769). ಕಾತ್ಟರ್ ನದೆ (1771), ಮತ್ತು ನಾಲಿಚಕೀ ನದಿಗಳ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಜನ ನೆಲೆಸಿದರು. ಈ ವಸಾಹತುಗಳು ಜಾನ್ ಸಿವೀರ್ ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ರಾಬಟ್ ್ಸನನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಟ್ಟು ಅವುಗಳಿಗೆ ವಟಾಗ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶ ಎಂಬ ಹೆಸರಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಯ ಜನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತದ ಬಗ್ಗೆ 1772ರಲ್ಲಿ ವಟಾಗ ಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಮೆರಿಕದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ವಟಾಗ ಜನರು ವಾಷಿಂಗ್ ಟನ್ ನ ಪರವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. 1776ರಲ್ಲಿ ಅದು ವಾಷಿಂಗ್ ಟನ್ ಜಿಲ್ಲೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1776ರಲ್ಲಿ ಚಿರಕೀ ಇಂಡಿಯನರ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನೆಲಸಿಗರು ಈ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಓಡಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ಚೆರಕೀ ಇಂಡಿಯನರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ತ್ಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಸೈನ್ಯ ಕಿಂಗ್ಸ್ ಮೌಂಟನ್ ಬಳಿ ಬ್ರಿಟಿಷರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿತು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 1780). ಈ ಸೋಲಿನಿಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಕ್ಷಿಣದ ಯುದ್ಧಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಭಾರಿ ಪೆಟ್ಟು ಬಿತ್ತು.
ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ ತನ್ನ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಶಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ (1784). ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಟೆನಸೀ ವಸಾಹತುಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತಿ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಪ್ಪಿತು. ಆಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಟೆನಸೀ ನೆಲೆಸಿಗರು ರಾಜ್ಯಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್ ರಾಜ್ಯವೆಂಬ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಕ್ಯಾರಲೈನ ತನ್ನ ಪರಮಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಪುನಃ ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ (1789) ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಮರುವರ್ಷ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. 1812ವರೆಗೆ ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಕ್ಸ್‍ವಿಲ್ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು. ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಟೆನಸೀ ವಿಧಾನಸಭೆ ಸೇರಿದ್ದು 1794ರಲ್ಲಿ. ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆ ಸೇರಿದ್ದು 1796ರಲ್ಲಿ. ಈ ರಾಜ್ಯ 1796ರ ಜೂನ್ ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು.
1812ರ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ಸೈನ್ಯ, ಆಂಡ್ರೂ ಜ್ಯಾಕ್ ಸನ್ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಕ್ಸ್ ಬಣದ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆದ ಕದನದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಆರ್ಲಿಯನ್ಸ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಪ್ರನುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿತು. 1828ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯಾಕ್ ಸನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾದ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ಮೇಲಣ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಕೋರಿದ್ದ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ, ವಾಲಂಟಿಯರ್ ಸ್ಟೇಟ್ (ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರ ರಾಜ್ಯ) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು.
ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಮೆರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಂದಾಗ ಟೆನಸೀ ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿತು (1861). ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲು ಆಬ್ರಹಾಂ ಲಿಂಕನ್ ಅಧ್ಯಾದೇಶವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ ಟೆನಸೀ ರಾಜ್ಯವೂ ಒಕ್ಕೂಟದಿಂದ ಹೊರಬಂತು. ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀಯ ಅನೇಕ ಕಡೆ ಕದನಗಳು ನಡೆದುವು.
ಯುದ್ಧಾನಂತರ ರಾಜ್ಯದ ಸಂವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಪುನರ್ರಚನೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಗುಲಾಮ ಪದ್ಧತಿ ರದ್ದಾಗಿ ನೀಗ್ರೋಗಳಿಗೆ ನಾಕರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳು ದೊರೆತವು. ಟೆನಸೀ ಪುನಃ 1866ರ ಜುಲೈ 1ರಂದು ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಕಡ್ಡಾಯ. 16 ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಕೆಳಗಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಏಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಟೆನಸೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1794), ವಂಡರ್ ಬಿಲ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1873), ವ್ಯವಸಾಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1912), ಚ್ಯಾಟನೂಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (1886) ಮುಖ್ಯವಾದವು.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಟೆನಸೀಯ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು, ಸೋಯಬೀನ್ಸ್, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಹತ್ತಿ, ಅರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚೌಬೀನೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗಟ್ಟಿಮರಗಳಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅರಣ್ಯಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 6,01,000 ಎಕರೆ. ದನ, ಹಂದಿ, ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಿಮೆಂಟ್, ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳು, ಹತ್ತಿ ಹಾಗೂ ರೇಯಾನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್ ಯಂತ್ರಗಳು, ಗಾಜಿನ ಸಾಮಾನುಗಳು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಹಾಗೂ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿವೆ. ತವರ, ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ತಾಮ್ರ, ಅಭ್ರಕ ಮತ್ತು ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 3,500 ಮೈ. ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳೂ 74,500 ಮೈ. ಸಿಮೆಂಟ್ ಕಾನ್ ಕ್ರೀಟ್ ರಸ್ತೆಗಳೂ ಇವೆ. ಹೆದ್ದಾರಿಗಳ ಉದ್ದ 77,182 ಮೈ. 11 ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾನ ಮಾರ್ಗಗಳೂ 71 ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳೂ ಇವೆ.
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ
ಸ್ಥಳ
ಈ ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯು ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಪಡುಮರ್ನಾಡು ಗ್ರಾಮವು ಮೂಡುಬಿದಿರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಅನೇಕ ಬಸದಿಗಳಿವೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಎದುರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಸದಿ ಎಂದರೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಗುರು ಬಸದಿ. ಈ ಬಸದಿಯು 15 ಅಡಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಗೆ ಆಗಾಗ ಬರುವ ಕುಟುಂಬವೆಂದರೆ ಶ್ರಾವಕ ರಾದ ಶಂಭವಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಮಾಲತಿ ಚಂದ್ರರಾಜ್ ಬೆಟ್ಟಕೇರಿ ಇವರು.
ಮಾರ್ಗ
ಬಸದಿಯು ಮೂಡಬಿದರೆ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಒಂದೂವರೆ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಜೈನ ಮಠದಿಂದ ಮುಂದೆ ಸಿಗುವ ಜೈನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಬಲಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗೆ ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕರ್ಗಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದು, ಶಿಲಾಮಯವಾಗಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯನ್ನು ಈಗ ಶ್ರೀ ಜೈನಮಠದವರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಜೈನ ಶ್ರಾವಕ ಕಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯೆಂದೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಬಿಂಬವು ಅಲಂಕಾರಗೊಂಡಿರುವ ಗಂಧಕುಟಿಯ ಹಿಂಬದಿ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ವಿರಾಜಮಾನವಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಶಿಲೆಯ ಈ ಸುಂದರ ಬಿಂಬವು ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮೇಲ್ಗಡೆ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಕರ ತೋರಣ ಅಲಂಕಾರವಿದೆ. ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಬದಂತ ರಚನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಇದು 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಬಿಂಬವೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ಬಸದಿಯು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠದ ವತಿಯಿಂದ ಜರ್ಣೋದ್ಧಾರವಾಗಿದೆ. ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ವಿಗ್ರಹಗಳು
ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು, ಶ್ರುತ, ಗಣಧರ, ಕೂಷ್ಮಾಂಡಿನಿ ದೇವಿಯ ವಿಗ್ರಹ, ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹ, ಹಸಿರು ಕಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೆಡೆಯ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ವಿಗ್ರಹ ಮುಂತಾದವುಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯ ಎದುರು ಸುಂದರವಾದ ಸುಮಾರು 30 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮಾನಸ್ಥಂಭವಿದೆ. ಇದು ಚೌಕಾಕಾರದ ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ, ದಕ್ಷಿಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅರಹಂತರ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಇವೆ.
ಪ್ರಾಂಗಣ
ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತ ಮರವಿದೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಸಿಗುವ ಎಡಬಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವಾಗ ಡೋಲು, ವಾಲಗ, ಕಹಳೆ ಮತ್ತು ತಬಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಆ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಸದಿಗೆ ತಾಗಿಕೊಂಡು ಮುನ್ಯಾಸೋ ಎಂಬ ಕೋಣೆ ಇದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶಾಂತಿಕೀರ್ತಿ ಮುನಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡದ ಕವಿಯೊಬ್ಬರು ವಾಸವಾಗಿದ್ದು, ತೀರ್ಥಂಕರರ ಕುರಿತಾಗಿ 7-8 ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ಈ ಬಸದಿಯ ಕಂಬಗಳು ಸುಂದರವಾದ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಹಾಗೆ ಬಸದಿಯ ಮೊದಲಿನ ಪ್ರರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುವಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಎರಡು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ವೈರಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಕಣ್ಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವು ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವು. ಇವುಗಳ ಅನುಸಾರ ಒಂದು ದಿನ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವೈಭವೊತ್ಸವದಿಂದ ಇರುವಾಗ ನೃತ್ಯಪ್ರರ್ಶನವೂ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗ ಪಕ್ಕನೆ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದೆಯು ಕಸಿದು ಬಿದ್ದು ಮರಣವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾಳೆ. ಕೂಡಲೇ ನೃತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದಾಗ ಅದುವೇ ಜೀವನ. ಇದು ಕ್ಷಣಿಕ ಎಂದು ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ ತಾನು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಜೀವನವನ್ನು ಲೌಕಿಕ ಸುಖ ಭಾಗ್ಯಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ವೈರಾಗ್ಯ ಹೊಂದಿ ದಾನದ ಮೂಲಕ ಜ್ಞಾನಸ್ಥರಾದರು. </ref
ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರ
ಈ ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಜಯಘಂಟೆ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದೆ ಇರುವ ಮಂಟಪವನ್ನು ತೀರ್ಥಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು ಈ ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಇರುವುದೇ ಗರ್ಭಗುಡಿ. ಹೀಗೆ ಈ ಜಿನಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಟಪಗಳು, ತೀರ್ಥಂಕರ ಮಂಟಪ ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಗಂಧಕುಟಿಯ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಗಣಧರ ಪಾದ, ಶ್ರುತ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸುಂದರವಾದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ ಯಕ್ಷಗೋಮುಖ ಯಕ್ಷ ಮತ್ತು ಚಕ್ರೇಶ್ವರಿ ಯಕ್ಷಿ.
ಪೂಜೆ
ಈ ಬಸದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಎಂದರೆ ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯ ಮೂರ್ತಿ. ಇದಕ್ಕೆ ದಿನವೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ದೇವಿಯನ್ನು ಸೀರೆ, ಬಳೆ ಮತ್ತು ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕಾರ ಮಾಡಿ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿಯು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ಹೂ ಹಾಕಿ ಪ್ರಸಾದ ನೋಡುವ ಕ್ರಮ ಇಂದಿಗೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಿನಬಿಂಬಗಳ ಪೀಠಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಹಳೆಗನ್ನಡ ಬರಹಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಓದಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮೂಲ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ದಿನಾಲೂ ಜಲಾಭಿಷೇಕ ಮತ್ತು ನಿತ್ಯ ಪೂಜಾವಿಧಿ ವಿಧಾನ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಅಕ್ಷಯ ತದಿಗೆ ದಿವಸ ಇಕ್ಷು ರಸದ ಅಭಿಷೇವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಲುಗಳು
ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದ ಬಲಭಾಗದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನಾಗರಕಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಗುಂಡು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಒಂದು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಶಾಸನದ ಕಲ್ಲುಗಳು ದೊರೆತಿಲ್ಲ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುರಕಲ್ಲಿನ ಪ್ರಕಾರಗೋಡೆ ಇದೆ. ಈ ಬಸದಿಗೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮುನಿಗಳಾದ ಶ್ರೀ ತರುಣಸಾಗರ್‍ಜೀ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ವೀರಸಾಗರ ಮುನಿ ಮಹಾರಾಜರು ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಗೆ ಮೂಲ ಆದಾಯ ಶ್ರೀ ಜನ ಮಠದಿಂದ ಕೊಡುವ ಕೊಡುಗೆ. ವಿಕ್ರಮ ಶೆಟ್ಟಿ ಬಸದಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಜರ್ಣೋದ್ದಾರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ವಿದ್ಯಾ ಮೂರ್ತಿ
ವಿದ್ಯಾ ಮೂರ್ತಿ, ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು : ಮಾಯಾ ಮೃಗ, ಬದುಕು, ಮುಕ್ತ ಮುಕ್ತ, ಕೃಷ್ಣ ತುಳಸಿ, ಪಾಪು ಪಾಂಡು, ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಟಿ.ಏನ್.ಸೀತಾರಾಂ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಗಳು ಜಾನಕಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಕಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಧಾರವಾಹಿ 'ಕಲರ್ಸ್ ಸೂಪರ್ ಚಾನೆಲ್' ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿದ್ಯಾ ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಈಗಾಗಲೇ ಸುಮಾರು ೩೫ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮಾರು ೧ ಡಝನ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
'ವಿದ್ಯಾರವರು', ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪರ್ವತ ಧಾಮ,ಮಡಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮಡಕೇರಿಯಲ್ಲಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ತಂದೆಯವರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಾವಿನಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದವರು. ವಿದ್ಯಾರವರು, ಹೆರಗು ನರಸಿಂಹ ಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ. ವಿದ್ಯಾರವರ ಸೋದರ, ಜಿ.ಕೆ.ಜಗದೀಶ್ ವಿದ್ಯಾರವರಿಗೆ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯರು. ಜಗದೀಶ್ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರವೀಣರಲ್ಲದೆ ನಟನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯಾ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತರು. ಎಕೊನೊಮಿಕ್ಸ್, ಮತ್ತು ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ. ಲೇಖಕಿಯರ ಬಳಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕಥೆಗಳ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ
ವಿದ್ಯಾರವರು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜಿನ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. (NMKRV)ಎನ್.ಎಂ.ಕೆ.ಆರ್.ವಿ.ಕಾಲೇಜಿನ ಪ್ರಥಮ ಬ್ಯಾಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲೆ ಸಿ.ಏನ್.ಮಂಗಳರವರು ವಿದ್ಯಾರವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು. ಡಾ.ಮಂಗಳಾರವರು ಅಭಿನಯ ಕಲೆಯ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಿದ್ಯಾರವರ ಪರಿವಾರದವರು ಅಭಿನಯಕಲೆಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಮ್ಮತಿ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಅದೇ ರೀತಿ ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಗಂಡನ ಮನೆಯವರದೂ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿರಲಿಲ್ಲ. ಸುಮಾರು ೧೫ ವರ್ಷ ವಿದ್ಯಾಮೂರ್ತಿಯವರು ಸಿನಿಮಾರಂಗದ ಕಡೆ ತಲೆಹಾಕಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಪ್ರಥಮ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ಗೋರೂರು ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ಬರೆದ ಊರ್ವಶಿ ಚಲನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
ಮಗಳು ಜಾನಕಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ
ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಟಿ.ಎನ್.ಸೀತಾರಾಂ ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಿರುವ "ಮಗಳು ಜಾನಕಿ" ಸೀರಿಯಲ್ ನಲ್ಲಿ "ದೇವಕಿ" ಎಂಬ ತಾಯಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ
ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಸೇರಿದಂತೆ ತೆಲುಗು, ಮಲಯಾಳಂ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಸುಮಾರು 150ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಹೇಮಾ ಹೆಸರಾಂತ ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಾವಿದೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಹೇಮಾ 80ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾವಿದರಾದ ಎನ್.ಟಿ.ರಾಮರಾವ್, ಕೃಷ್ಣ, ರಾಜಕುಮಾರ್, ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ಅಂಬರೀಷ್, ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್, ಚಿರಂಜೀವಿ, ಕಾಂತಾರಾವ್, ಮೋಹನ್ ಬಾಬು, ಮಲಯಾಳಂ ಸೂಪರ್ ಸ್ಟಾರ್ ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್, ಸುಕುಮಾರನ್, ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ಶಂಕರ್ ನಾಗ್, ರವಿಚಂದ್ರನ್, ಕೃಷ್ಣಂರಾಜು, ಚಂದ್ರಮೋಹನ್, ರಾಜೇಂದ್ರಪ್ರಸಾದ್, ಉದಯ್ ಕುಮಾರ್, ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕುಮಾರ್, ರಾಜೇಶ್, ಮುರಳಿಮೋಹನ್, ವೆಂಕಟೇಶ್, ರಾಜಶೇಖರ್, ಶ್ರೀನಾಥ್, ಟೈಗರ್ ಪ್ರಭಾಕರ್ ಹೀಗೆ ಮೊದಲಾದ ಮೇರು ನಟರ ಜೊತೆ ನಟಿಸಿ ಸೈ ಅನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಸಾವಿತ್ರಿ, ಸರೋಜಾದೇವಿ, ಪಂಡರೀಬಾಯಿ, ಎಂ.ವಿ.ರಾಜಮ್ಮ, ಲೀಲಾವತಿ, ಜಮುನಾ, ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರಿ, ಸಾಹುಕಾರ್ ಜಾನಕಿ, ಕಾಂಚನಾ, ಭಾರತಿ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ಶಾರದಾ, ಜಯಭಾರತಿ, ಚಂದ್ರಕಲಾ, ಸೂರ್ಯಕಾತಂ, ಅಂಜಲಿದೇವಿ, ಜಯಂತಿ ಹೀಗೆ ಹಿರಿಯಕಲಾವಿದರಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲಿನವರಾದ ಜಯಪ್ರಧಾ, ಜಯಸುಧಾ, ಶ್ರೀದೇವಿ, ಜಯಮಾಲ, ಆರತಿ, ಮಂಜುಳಾ, ಪದ್ಮಪ್ರಿಯಾ, ಲಕ್ಷ್ಮೀ, ಪ್ರಭಾ  ಮೊದಲಾದವರ ಜೊತೆ ತೆರೆಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ...ವಿಜಯವಾಣಿ(1976), ಶುಭಾಶಯ(1977), ಗಾಳಿಮಾತು(1981) ಮತ್ತು ವೀರಪ್ಪನಾಯಕ(1997) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಸ್ಮರಣೀಯ ಅಭಿನಯದಿಂದ ಜನಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದ "ಅಭಿನೇತ್ರಿ". ಮನ್ಮಥ ಲೀಲೈ(1976) ಹೇಮಾ ಅವರ ಗಮನಾರ್ಹ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ. ಸುವರ್ಣ ವಾಹಿನಿಯ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿ ಎಂಬ ಟಿ.ಆರ್.ಪಿ ಯಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಮೂಲಕ ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಜನಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ ತೆಲುಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ಕಂಠದಾನ ಕಲಾವಿದೆ ಬೃಂದಾವನ್ ಚೌಧರಿಯವರ ಮಗಳು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿ ಎಂ.ಜಿ.ಆರ್, ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್. ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಗಣೇಶನ್, ಎ.ಎನ್.ಆರ್, ಎಸ್.ವಿ.ಆರ್ ರಂತಹ ಮೇರು ನಟರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೇಮಾರಿಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಿನೆಮಾ ವಾತಾವರಣವಿದ್ದುದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿ ಅಭಿನಯದೆಡೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಚೆನ್ನೈ ಚಲನಚಿತ್ರ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಹೇಮಾ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಖ್ಯಾತನಾಮ ಕಲಾವಿದರಾದ ರಜನೀಕಾಂತ್ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ್ ಅವರು ಚೆನ್ನೈ ಚಲನಚಿತ್ರ ತರಬೇತಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ ಅವರ ಸಹಪಾಠಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ಬೆಳ್ಳಿ ತೆರೆ
ಈ ಕಾಲಂ ದಂಪತುಲು ಎಂಬ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರದಿಂದ ಇವರು ಸಿನಿಮಾರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಿತರಾದರು. ಪೆಳ್ಳಿ ಕಾನಿ ಪಿಲ್ಲಲು(೧೯೭೬) ಹೇಮಾ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ. ತೆಲುಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ನಟ ಶ್ರೀಧರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದ ಹೇಮಾ ಮಿನುಗು ತಾರೆ ಕಲ್ಪನಾ ಅಭಿನಯದ ವಿಜಯವಾಣಿ(೧೯೭೬) ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ವಿಭಿನ್ನ ವೈಚಾರಿಕ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಖಿ ಸಂಸಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಹೋದರಿಯರಿಬ್ಬರು ಪರಸ್ಪರರ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ದುಃಖ ಅನುಭವಿಸುವ ಕಥಾನಕವಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪನಾರಂತಹ ಖ್ಯಾತನಾಮ ನಟಿಯೆದುರು ಹೇಮಾ ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ತುಲಾವರ್ಷಂ(೧೯೭೬) ಎಂಬ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೇರುನಟ ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರರಂಗ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಹೇಮಾ ಸುಂದರಿಮಾರುದೆ ಸ್ವಪ್ನಂಗಳ್(೧೯೭೮), ತಾರೂ ಒರು ಜನ್ಮಂ ಕೂಡಿ(೧೯೭೮) ಮತ್ತು ಕೊಚು ಕೊಚು ತೊಟ್ಟುಕಳ್(೧೯೮೦) ಮುಂತಾದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅಭಿನಯದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಕೊತ್ತ ಅಲ್ಲುಡು(೧೯೭೯) ನಿಜಂ(೧೯೮೦), ಮೇಸ್ತ್ರಿ, ತಾಂಡ್ರಪಾಪಾರಾಯುಡು, ಸುಂದರಕಾಂಡ, ಪ್ರೇಮವಿಜೇತಾ, ಲೇಡಿ ಇಸ್ಪೆಕ್ಟರ್, ಗೋರಿಂಟಾಕು, ಪುಟ್ಟಿಂಟಿಕಿ ರಾ ಚೆಲ್ಲಿ ''' ಮೊದಲಾದವು.
ಕೆಲವು ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಹೇಮಾ ಅವರ ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ನಟ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಕೆ.ಬಾಲಚಂದರ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮನ್ಮಥ ಲೀಲೈ(೧೯೭೬). ನಾನ್ ಅವನ್ ಇಲೈ(2008),ಸ್ಟಾರ್ (2003),ತೂಟಾ (2009) ಹೀಗೆ ಮೊದಲಾದ ತಮಿಳುಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ನಟನಸಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರೀನಾಥ್ ಅವರ ಜೊತೆಗೆ ಶುಭಾಶಯ(೧೯೭೭) ಮತ್ತು ಅಶೋಕ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವರದಕ್ಷಿಣೆ(೧೯೮೦) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ ಹೇಮಾ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರ ಹಾಸ್ಯಮಯ ಚಿತ್ರ ನಾರದ ವಿಜಯ(೧೯೮೦)ದಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿದ್ದಾರೆ. ದೀಪ(೧೯೭೭) ಮತ್ತು ದೇವರ ದುಡ್ಡು(೧೯೭೭) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಋಣಾತ್ಮಕ ಛಾಯೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಹೇಮಾ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿದ ಚಿತ್ರ ಗಾಳಿಮಾತು(೧೯೮೧). ಗೆಳತಿ ಮದುವೆಯಾಗಿ ಸುಖ ಸಂಸಾರವನ್ನು ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಸಹಿಸದೆ ಆಕೆ ಮದುವೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಆಕೆಗೆ ಅನಾಮಿಕ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿ ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆಯ ಜೀವವನ್ನೇ ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರದ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಸರ್ವಾನುಮತದ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂದ ಯಾರಿವನು(೧೯೮೪), ನೀ ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿ(೧೯೮೫), ಕೃಷ್ಣ ರುಕ್ಮಿಣಿ(೧೯೮೮) ಮತ್ತು ಸಂಸಾರ ನೌಕೆ(೧೯೮೯)ಯಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಖಳ ನಟಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿರುವ ಹೇಮಾ ಜಿಮ್ಮಿಗಲ್ಲು(೧೯೮೨) ಮತ್ತು ಗೂಂಡಾಗುರು(೧೯೮೫) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮೃಧು ಸ್ವಭಾವದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ವೀರಪ್ಪನಾಯಕ(೧೯೯೭) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ವೀರಪ್ಪನಾಯಕನ ತಾಯಿಯಾಗಿ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ ಹೇಮಾ ನಮ್ಮ ಸಂಸಾರ ಆನಂದ ಸಾಗರ(೨೦೦೧) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೂಡು ಕುಟುಂಬದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅತ್ತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ತವರಿಗೆ ಬಾ ತಂಗಿ(೨೦೦೨), ಅಣ್ಣ ತಂಗಿ(೨೦೦೫) ಮತ್ತು ದೇವರು ಕೊಟ್ಟ ತಂಗಿ(೨೦೦೯) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟ ಅತ್ತೆಯಾಗಿ ಇವರ ಅಭಿನಯ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ.
ದಶಕಗಳಿಂದ ತಮ್ಮ ಅದ್ಭುತ ನಟನಾ ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಮನರಂಜಿಸಿರುವ ಹೇಮಾ ಪ್ರೇಮ್ ನಜೀರ್, ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್, ಶ್ರೀನಾಥ್, ಅಶೋಕ್, ಎಂ.ಜಿ.ಸೋಮನ್, ಸುಕುಮಾರನ್, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ರವಿಕುಮಾರ್ರಂತಹ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಹೆಸರಾಂತ ನಟರೊಂದಿಗೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ.ಆರ್.ವಿಠಲ್, ಕೆ.ಎಸ್.ಎಲ್.ಸ್ವಾಮಿ, ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಯ್ಯ, ಕೆ. ಬಾಲಚಂದರ್, ದೊರೈ-ಭಗವಾನ್, ಡಿ. ಯೋಗಾನಂದ್,  ಎ. ಭೀಮ್ ಸಿಂಗ್, ಪಿ.ಸಾಂಬಶಿವರಾವ್, ಕೆ.ರಾಘವೇಂದ್ರ ರಾವ್, ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್,ಮಲಯಾಳಂನ ಶಂಕರನ್, ''"ಕೋಡಿ ರಾಮಕೃಷ್ಣ, ಸಂಗೀತಂ ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ರಾವ್, ವಿಜಯ್ ಮತ್ತು ದಾಸರಿ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್ರಂತಹ ಮೇರು ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಹಿರಿಮೆ ಇವರದ್ದು.
ಕಿರುತೆರೆ
ಸುವರ್ಣ ವಾಹಿನಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರವಾಹಿ ಅಮೃತವರ್ಷಿಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠುರವಾದಿ ಅತ್ತೆ ಶಕುಂತಲಾ ದೇವಿಯಾಗಿ ಅಮೋಘ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ
ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಹೇಮಾ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೂ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಆಯ್ಕೆ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯೆಯಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೂಚಿಪುಡಿ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ
ಹೆಸರಾಂತ ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರೂ ಆಗಿರುವ ಹೇಮಾ ಚೌಧರಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ವೆಂಕಟಸತ್ಯಂ ಅವರೊಡನೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು 700ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ಬಂಗವಾಡಿ
ಸ್ಥಳ
ಬಂಗವಾಡಿಯ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಈಗಿನ ಬಂಗವಾಡಿ ಪೇಟೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ-ಕಿಲ್ಲೂರು ರಸ್ತೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಎದುರುಗಡೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇದನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ಸುಮಾರು ೧೭೦೦ರಲ್ಲಿ ಬಂಗವಾಡಿಯ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಶ್ರೀ ರಾಮಚಂದ್ರ ಚರಿತ್ರ ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ ಕವಿಯು ತನ್ನ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಂತಿನಾಥ ಬಸದಿಯು ಹಿಂದಿನ ಕೋಟೆಯೊಳಗೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಕೋಟೆಯ ಶಾಂತಿನಾಥಸ್ವಾಮಿಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದಿರುವ ಮಕರತೋರಣದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಪ್ರಭಾವಳಿ ಇರುವ ಈಗಿನ ಸುಂದರ ಜಿನಬಿಂಬವು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ಈನೂ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಅಭಿನವ ಲಲಿತ ಕೀರ್ತಿ ದೇವರ ಸನ್ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಿರಾಯರಸನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಂಗವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ಸೇನಬೋತ್ತಿ ದೇವಕ್ಕ ಸೆಟ್ಟಿತಿಯು ಬಾಹುಬಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಒಂದು ಬಿಂಬವನ್ನು ಮಾಡಿಸಿದ್ದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳೂ, ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳೂ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳೂರು ಗುತ್ತಿನವರು ಇದರ ಮಾಡಿಗೆ ತಾಮ್ರದ ತಗಡನ್ನು ಹೊದಿಸಿ, ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ ೧೮೯೮-೯೯ರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಬಂಗರಾಜರು ಇದರ ಪೂರ್ಣ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ವಿನ್ಯಾಸ
ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಪಟ್ಟಕಗಳ ಶಿಲಾಸ್ತಂಭಗಳಿಂದಲೂ, ಎದುರಿನ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಸರಳ ರೂಪದ ಪಟ್ಟಕಗಳಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳಿAದಲೂ ಈ ಸಮಗ್ರ ಬಸದಿಯು ವಿಜಯನಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತ್ತೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಂದು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಸದಿಗೆ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಂಟಪಗಳೂ, ಮೇಗಿನ ನೆಲೆಯೂ ಇರುವ ಈ ಸುಂದರ ಜಿನಾಲಯವು ಬಂಗ ಅರಸರ ಇತಿಹಾಸದ ವೈಭವಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ, ಸುತ್ಲೂ ಸುಖಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ವೈಭವವಿದ್ದು, ಪುಷ್ಪೋದ್ಯಾನ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಬಸದಿಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಶಾಂತಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವು ಸುಮಾರು ೪.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ, ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಶಿಲಾಖಂಡದ ಮೇಲೆ ಮುನಿಗಳ ಪಾದದ ಆಕೃತಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲಿನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಶ್ರೀ ಆದೀಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಿಂಬವಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮಿಯ ಕೇಶವು ಭುಜಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಡಿರುವುದನ್ನೂ, ಪ್ರಭಾವಲಯದಲ್ಲಿ ಚೌಕುಳಿಯಾಕಾರದ ಚಿತ್ರಿಕೆಗಳಿರುವುದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಈ ಬಿಂಬವು ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದೆಂದು ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆವರಣ
ಬಸದಿಯ ಪ್ರಾಂಗಣದ ನೈಋತ್ಯ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಾನವೂ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಭದ್ರವಾದ ಪ್ರಾಕಾರಗೋಡೆಯಿದ್ದು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
೨೦೧೬ ಸೌತ್‌ ಏಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ವರ್ಗ:ಸೌತ್ ಏಷ್ಯಾ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು
ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ, ವಳಾಲು, ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿ
ಸ್ಥಳ
ವಳಾಲುಬಸದಿ ಎಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಬಸದಿಯು ಪುತ್ತೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬಜತ್ತೂರು ಗ್ರಾಮದ ವಳಾಲು ಎಂಬಲ್ಲಿ. ಇಲ್ಲಿ ಮೂಲ ನಾಯಕನಾಗಿ ಈ ಭಗವಾನ್ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಸದಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ನೇತ್ರಾವತಿ ನದಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೭ ಕಿಲೋ ಮೀಟರ್ ಮುಂದುವರೆದು ಪಡ್ಪು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಎಡಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಮುನ್ನೂರು ಮೀಟರ್ ಹೋದರೆ ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಬಯಲು ಗದ್ದೆಯ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಈ ಬಸದಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಈ ಬಸದಿಯು ಮೂಡುಬಿದರೆಯ ಜೈನ ಮಠದ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಮಾಣಿಕ್ಯ ರಾಜ ಮಡಿವಾಳರೇ ಇಂದ್ರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರಿಂದ ಪೂಜೆ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಈ ಮನೆಯ ಹಿರಿಯರು ಸುಮಾರು ೧೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದರು.
ಶಿಲಾನ್ಯಾಸ
ಕೆಳಗೆ ಗರ್ಭಗೃಹ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಇದ್ದು ಅದು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಮ್ಮನವರ ಪಾದದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಕ್ಕುಟ ಸರ್ಪವಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಪುರವಿದ್ದು ಅದು ಕೂಡ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಲಿಕಲ್ಲು ಇದೆ. ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಸುಂದರವಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮರದ ಕಂಬಗಳಿದ್ದು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಮಣಿ ಘಂಟೆ, ಜಾಗಟೆಗಳನ್ನು ತೂಗುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಗಂಧಕುಟಿಯು ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೀರ್ಥಮಂಟಪವಿದ್ದು ಅದರ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರುತ, ಗಣಧರಪಾದದ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದು ಇವುಗಳಿಗೆ ಸರಳ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯ ಬಲ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮರ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರಕಾರ ಗೋಡೆ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ: ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು