cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕಂಗಿಲು ಕುಣಿತ -ಆಚರಣೆ
ಕಂಗಿಲು ಕುಣಿತದ ಹಾಡು
ಕಂಗೀಲು ಪುಟುದಿನಿ ಓಲುಂಡು ಪಿಂಬರ ಕಂಗೀಲು ಪುಟುದಿನಿ ದೆಸೆ ಬಡೆಕಾಯಿ ದೆಸೆ ಬಡೆಕಾಯಿ ಪುಟಿ ಕಂಗ್ಲು ಲೆಂಚ ಕನವೊಲಿ ಜಪ್ಪದಾ ಬಯಿಲ್ಡೆಂಚ ಜಪ್ಪದೇ ಕನವೊಲಿ ಕೂಲೂರು ಬಿಯಲ್ಡೆಂಚ ಕೂರದೇ ಕನವೊಲಿ ಇಟ್ಟಯಿನ ಇರೆಟೆಂಚ ಇಟ್ ಕನವೊಲಿ ತೂರಿನ ಮುಳ್ಳುಡೆಂಚ ತೂರಿ ಕನವೊಲಿ ಬಾರೆನ ಬಲ್ಲಡೆಂಚ ಬರಿ ಕನವೊಲಿ ತಪ್ಪುದಾ ಮೈಪುಡೆಂಚ ಲಡ್ತ್ ಕನವೊಲಿ ಕಂಗಿಲ್ ಪಾಡ್ಜಿನಾರ್ ಕಾಮ ದೇವರ್ಯೇ ರಾಜ ಪಾಡ್ದಿನಾರ್ ಬೊಳ್ಳಿ ದೇವರ್ಯೇ ಕಾಮ ದೇವೆರೆ ಗುಂಡೋ ಡವುಲು ಕಂಚಿ ತುಡರ್ಯೇ ಬೊಳ್ಳಿ ದೇವರೇ ಗೊಂಡೋಡವ್ಲ್ ಮೆಂಚಿ ತುಂಡರಿಯೇ ಕಂಚಿನಾ ತುಡರ್ದಾ ಕಡೆ ಪಿಜಿರುಂಡು ಮೆಂಚಿನಾ ತುಡರ್ದಾ ನಿನೆ ಪಿಜರುಂಡು ಕಂಗೀಲುದ ಜೋಕ್ಲು ಪೋದು ಇಲ್ಲ ಬಾಕಿಲ್ಡೆ ಗೋವುಲೆನ ದಿಕ್ಕೆ ಪೋದು ಕಿದೆ ಬಾಕಿಲ್ಡೆ ಕಂಗೀಲುದ ಜೋಕುಲೆಗ್ ಕಳೆಸದ ಪಡಿಯಾಂಡೆ ಗೋಮಲೆನ ದಿಕ್ಕಗಮಲು ಮರಯಿದ ಪಡಿಯಾಂಡೆ ಮಾಯಿಡೆ ಬತ್ತಿ ಕಂಗೀಲು ಮಾಯ ಡೋ ಪೋವೋಡು ಕಾಲೊಡು ಬತ್ತಿನವು ಕಮರ್ೋಡವೇ ಪೋವೋಡು ಬಾಯಿಗಾ ರೋನೊತ್ತುಂಡ ಬೇನ್ಯೋಡೆ ಪೋಲುಂಡು ಕೈಕಂಜಿದ ಕಾರಕುತ್ತ ಓಕರ್ುಡೇ ಪೋವೋಡು ಲರಿ ಬೀರಿ ಮರಿ ಮಗ ಮೂಡಾಯೆ ಪೊವೋಡು ಮಂಡೆಮಾರಿ ಓಂತಿಕುತ್ತ ಮೂಡಾಯೆ ಪೊವೋಡು ಲಾಯಿಸದ ಪಟ್ಟ ಇತ್ತ್ಂಡ ಪಡ್ಡಯೆ ಬರಡ್ (ಅಪೂರ್ಣ)
ಕುಣಿತದ ಕ್ರಮ
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾರಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಕಂಗಿಲು ವೇಷ ತೊಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ೫ರಿಂದ ೧೪ ಮಂದಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಏಳು ಜನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ವೇಷ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಲುಂಗಿ ಉಟ್ಟು ಅಂಗಿ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ತೆಂಗಿನ ತಿರಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮುಖಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ಹಾಗೇ ಇರುತ್ತಾರೆ. ತಲೆಗೆ ಒಂದು ಮುಂಡಾಸು ಇರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ತೆಂಗಿನ ತಿರಿಯನ್ನು ಜಾಲರಿಯಂತೆ ತಲೆಯ ಸುತ್ತ ಇಳಿಸಿ ಕಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಕುಣಿತಗಾರರು ವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾರೆ. ಹಿಮ್ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಹಾಡುವವರು, ಡೋಲು ಹೊಡೆಯುವವರು, ತಾಸೆ ಹೊಡೆಯುವವರು, ಘಂಟಾಮಣಿ ಹೊಡೆಯುವವರು ಒಂದು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತ ನಡೆಯುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಸಭೆಯ ಮಧ್ಯೆದಿಂದ ಒಬ್ಬ ಮುದುಕನ ವೇಷದವನು ಅಥವಾ ಕೊರಗ ವೇಷದವನು ಕುಣಿಯುತ್ತಾ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಕುಣಿಯುವವರ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಒಳಗಿನಿಂದ ಒಂದು ದೊಣ್ಣೆಕುಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈತ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಪ್ಪುಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ಕೊರಳಿಗೆ ಹೂಮಾಲೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾನೆ. ತಲೆಗೆ ಹಾಲೆಯ ಮುಟ್ಟಾಳೆ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಕಾಲಿಗೆ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿ ಕುಣಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕುಣಿಯುವವರು ಆಗಾಗ ಕ್ಹೂ, ಕ್ಹೂ ಎಂದು ಕೂಗುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಡೆ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ವೇದಿಕೆ ಮೇಲೆ ಕುಣಿಯುವ ಕ್ರಮ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ
ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ಚಿಂತಾಮಣಿ
ಈಶ್ವರಚಂದ್ರ ಚಿಂತಾಮಣಿಯವರು ವಿಜಯಪುರದ ಜಾನಪದ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಲೇಖಕರು ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತಿಗಳು.
ಜನನ
ಈಶ್ವರ ಅಮಗೌಡ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಅವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬಿಜ್ಜರಗಿಯಲ್ಲಿ ೧೦.೦೫.೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಅಮಗೌಡ ಸೋಮಲಿಂಗ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ತಾಯಿ ನಾಗಮ್ಮ.
೧೯೪೨ರ ಚಲೇಜಾವ್ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೈಸ್ಕೂಲು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸೆರೆಮನೆವಾಸ.
ಜನಪದ
ಇವರ ಕಾವ್ಯನಾಮ “ಪಾರ್ವತೀಶ” ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರ ಚಿಂತಾಮಣಿ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಆಗಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಹಾಡುವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಹಾಡುಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು. ಆಗಲೇ ಅವರು ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹವ್ಯಾಸ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೪೬ ರಿಂದಲೇ ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುರಿತು ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದ ಚಿಂತಾಮಣಿಯವರು, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಜಮಖಂಡಿಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಂದಿರದಿಂದ ‘ಗರತಿಯರ ಮನೆಯಿಂದ’ ಎಂಬ ಇವರ ಜಾನಪದ ಗ್ರಂಥ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಉಪಯುಕ್ತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದ್ದು, ಜಾನಪದ ಇತರ ಅಂಗಗಳಾದ ಗಾದೆ, ಒಗಟು, ಒಡಪು, ಚುಕ್ಕೋಳ ಆಟಪಾಟ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೂಡ ಬಂದಿದೆ. ಒಡಪುಗಳು (೧೯೭೬, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಬೆಂಗಳೂರು) ಜ್ಯೋತಿಯೇ ಆಗು ಜಗಕ್ಕೆಲ್ಲ (೧೯೮೦) ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಸವಣ್ಣನವರು, ಯುಗಪುರುಷ ಗಾಂಧೀಜಿ, ಮಾದರಿ ಮಲ್ಲಣ್ಣ, ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಮಾಯಣ, ಬಾಳಿನ ಬೆಳಕು, ಮಹಾಭಾರತ ದರ್ಶನ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಥೆಗಳು ಮುಂತಾದವು. ಇದಲ್ಲದೆ ಪೌರಾಣಿಕ ಕೃತಿಗಳಾದ ನಳ ದಮಯಂತಿ, ಸಾವಿತ್ರಿ ಸೌಭಾಗ್ಯ, ಸತ್ಯ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಮುಂತಾದವುಗಳಾದರೆ, ಜಾನಪದ ಕೃತಿಗಳಾದ ಗರತಿಯ ಮನೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಒಡಪುಗಳು, ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲು, ಪುಣ್ಯ ಪುರುಷ – ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲು, ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಪುಸ್ತಕ, ಊರ ಉಸಾಬರಿ, ನಂದಾದೀಪ, ಯಾರತಪ್ಪು, ಮೊಲಾದ ೨೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೇಡಿಯೋ ನಾಟಕಗಳು,; ಬಂಥನಾಳದ ಬೆಳಕು, ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕಣ್ಮಣಿಗಳು, ನೆಹರು ದರ್ಶನ, ನನ್ನ ಮನೆ ಅಸ್ಸಾಂ ಮೊದಲಾದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲದೆ ಭಕ್ತಾನುರಾಗಿ ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿ, ಅನುಭಾವ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ಧರ್ಮದರ್ಶನ, ಪ್ರಸಾರವಾಣಿ, ಪ್ರಾರ್ಥನಯೋಗ ಮುಂತಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಸೇರಿ ಸುಮಾರು ಐವತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿತ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೪) ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೦) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಫೆಲೋಶಿಪ್ (೧೯೯೯) ಸಮೀರವಾಡಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ೭ನೇ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ವಂದೇ ಮಾತರಂ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಗೋರೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಇವರಿಗೆ ಸಂದ ಗೌರವಗಳು.
ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕ ರಾಷ್ತ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೪), ಜಾನಪದ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ,(೧೯೮೦), ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಫೆಲೋಷಿಪ್ (೧೯೯೦), ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ನವ ಸಾಕ್ಷರ ರಾಷ್ತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ‘ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ’ ಕೃತಿಗೆ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಮೂರು ಸಾವಿರ ಮಠದ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಮುಳವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೪ನೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ‘ಜಾನಪದ ಜ್ಯೋತಿ ಕೃತಿಗೆ’ ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ‘ಭಕ್ತಾನುರಾಗಿ ಬಂಥನಾಳ ಶಿವಯೋಗಿ’ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಇಳಕಲ್ಲ ವಿಜಯ ಮಹಾಂತೇಶ ಮಠದಿಂದ ಬಸವ ಗುರು ಕಾರುಣ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮುಂತಾದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳಲ್ಲದೆ ಇವರ ಕೃತಿಗಳ ವಿವೇಚನೆ ನಡೆಸಿ’ ‘ಈಶ್ವರ ಚಂದ್ರ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಬದುಕು-ಬರಹ’ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಮಂಜುನಾಥ ಬಸವನ ಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸಿದ ಗೌರವ ಗ್ರಂಥ 'ಚಿಂತಾಮಣಿ'. ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದ ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಬಲೀಕರಣ ಸಚಿವಾಲಯ ನೀಡುವ ‘ವಯೋಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮ್ಮಾನ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಚಾಮರಾಜನಗರ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಈಗ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಪಟ್ಟಣ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ತಾಲೂಕುಗಳು ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಯಳಂದೂರು, ಗುಂಡ್ಲುಪೇಟೆ ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹನೂರು ತಾಲೂಕು ರಚನೆಯಾಯಿತು.
ಚಾಮರಾಜೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
ಹರಳುಕೋಟೆ:- ನಗರದಿಂದ ಪೂವ್ಕ್ಕೆ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಹರಳುಕೋಟೆ, ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. “ಹನುಮಚ್ಚಿಂತನ” ಎಂಬ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಯೂ “ಶ್ರೀ ಹನುಮತ್ ಸುಪ್ರಭಾತ” ಎಂಬ ಪಠ್ಯಮಾಲಿಕೆಯೂ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಾಗೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಮಹತ್ವಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಬಣ್ಣಿಸಿರುವ ಕೃತಿಗಳು.
ಸುವರ್ಣಾವತಿ ಜಲಾಶಯ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೧೮ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಜೀವನಾಡಿ ಯಾದ ಸುವರ್ಣಾವತಿ ನದಿಯು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದ ಗಜ್ಜಲ ಹಟ್ಟಿ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಈ ನದಿಗೆ ಚಾಮರಾಜನಗರ ಮತ್ತು ಕೊಯಮತ್ತೂರು ರಸ್ತೆಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೬ ಮೀ. ಎತ್ತರ, ಉದ್ದ ೧೧೫೮ ಮೀ. ಇದ್ದು, ಈ ಜಲಾಶಯವು ಚಾಮರಾಜನಗರ, ಯಳಂದೂರು ಮತ್ತು ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರೊದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ನರಸಮಂಗಲ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೨೪ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ನೈರುತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಗರ ಇತಿಹಾಸ ಬಿಂಬಿಸುವ ಗ್ರಾಮ ನರಸಮಂಗಲ, ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಗಂಗರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸುಂದರ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ಬಸದಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿವಲಿಂಗವು ೬ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ೧೨ ಅಡಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಳತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಮಲೆಯೂರಿನ ಕನಕಗಿರಿ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೨೫ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ ಮಲೆಯೂರಿನ ಕನಕಗಿರಿ ಜಗತ್ತಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೈನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮಲೆಯೂರಿನ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕಿರುವ ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚರಣ ಪಾದುಕೆಗಳು, ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು, ಸಮಾಧಿ ಮಂಟಪ ಮತ್ತು ಗುಹೆಗಳಿವೆ. ೧೦ನೇ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕನಕಗಿರಿ ಮೇಲಿನ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಬಸದಿ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಬಸದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾಗಾರ್ಜುನನಿಗೆ ಪದ್ಮಾವತಿ ಅಮ್ಮನವರು ಲೋಹ ವನ್ನು ಚಿನ್ನ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಬೆಲ್ಲತ್ತ ಪಕ್ಷಿರಾಶಿ
ಚಾಮರಾಜನಗರ ತಾಲ್ಲೋಕಿ ನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಲ್ಲತ್ತ ಜಲಾಶಯ ಬಿಳಿಗಿರಿರಂಗನ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಕಾಡಂಚಿಗೆ ತಾಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿನ್ನೀರಿ ನಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಸಮೃದ್ಧ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯದ ಸುತ್ತ ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಪಕ್ಷಿ ಛಾಯಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಇದೊಂದು ಉತ್ತಮ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬಳೇ ಮಂಟಪ
ಯಳಂದೂರಿನ ಗೌರೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಮುಖ ಮಂಟಪವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೬೫೪ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ದುರಾಜನು ಬಹಳ ರಮ್ಯವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಇದು ಬಹಳ ಸುಂದರವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗೂ ಕಲಾಪೂರ್ಣ ಕಗ್ಗಲ್ಲಿನ ಮಂಟಪವಾಗಿದೆ. ಈ ಮಂಟಪ ಹಂಪೆಯ ೨೭ ಕಲ್ಲಿನ ರಥವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಈ ಮಂಟಪವು ಬೇಲೂರು ಮತ್ತು ಹಳೇ ಬೀಡಿನ ದೇವಾಲಯದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಂತೆ ಇದೆ. ಈ ಮಂಟಪವೂ ಚತುರ್ಮುಖಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸುಂದರವಾದ ಕಲ್ಲಿನ ಬಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಂಟಪವಾಗಿದೆ.
ದೊಡ್ಡ ಸಂಪಿಗೆ
ಇದು ಬಿಳಿಗಿರರಂಗನ ಬೆಟ್ಟದ ಕಾಡಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭಾರ್ಗವೀ ನದಿ ನಯನ ಮನೋಹರವಾದ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಪರಶುರಾಮನು ಮಾತೃ ಹತ್ಯಾ ದೋಷ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ತಪಸ್ಸಾಚರಿಸಿದರೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಸಂಪಿಗೆ ವೃಕ್ಷವಿದೆ. ಈ ಮಹಾವೃಕ್ಷದಲ್ಲಿ ೩ ಕೊಂಬೆಗಳಿದ್ದು ಇವು ಬ್ರಹ್ಮ-ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರ ಸಂಕೇತ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮಹಾವೃಕ್ಷವನ್ನು ‘ಸೋಲಿಗರು’ ತಮ್ಮ ಆರಾಧ್ಯ ದೈವವಾಗಿ ಭಯ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ವಲಯದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೦ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೪೦ ಕಿ.ಮೀ. ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ವಲಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಪ್ರಕೃತಿ ಸಂಪತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟಿದ್ದು ಜಲಪಾತಗಳು, ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಲಯದ ಸ್ವಲ್ಪಭಾಗ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕೌಹಳ ಮತ್ತು ಗಾಲವ ಎಂಬ ಈರ್ವರು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದರಿಂದ ಕೌಹಳಗಾಲವ ನಗರವಾಗಿ ಮುಂದೆ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ರೇಷ್ಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯು ರೇಷ್ಮೆ ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ. ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮುಖವನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ ಜನಪದ ನಾಯಕರಾಗಿ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಸತ್ ಸಂಕಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ, ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿ, ರಾಚಪ್ಪಾಜಿಯಂತಹ ಜಂಗಮ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ನಡೆದಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿ. ನಾಡಿನ ಹಿರಿಯ ಕವಿ ಷಟ್ ಶಾಸ್ತ್ರ ಕೋವಿದ ಶ್ರೀ ನಿಜಗುಣಶಿವಯೋಗಿ ನಂತರದ ಶ್ರೀ ಕುಮಾರ ನಿಜಗುಣಸ್ವಾಮಿ ಹಾಗೂ ಡಾ. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗಾನಲ್ಲೂರಿನವರಾಗಿದ್ದು ಇವರೆಲ್ಲರಿಂದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಮರಡಿಗುಡ್ಡ
ಪವಾಡ ಪುರುಷ ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರರು ಮಂಡಿ ಊರಿದ ಸ್ಥಳ ಮರಡಿಗುಡ್ಡವಾಗಿದೆ. ಬಸ್ತೀಪುರ : ಪಟ್ಟಣದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದು, ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಿದ್ದ ಪುರಾವೆಗಳಿವೆ.
ಚಿಲಕವಾಡಿ
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೨ ಕಿ.ಮೀ. ಇದೊಂದು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಕವಿಗಳ ಊರು. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರರ ಬೆಟ್ಟವಿದ್ದು, ದುರ್ಗಾಂಭ ದೇವಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕೂಡ ಇದೆ. ದೀಪಾವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಾಮಿಯ ಉತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಜಾತ್ರೆ ಕೂಡ ಏರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ಇದ್ದು, ಕುಮಾರ ನಿಜಗುಣ ಸ್ವಾಮಿಗಳವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಬರೆದ ’ಬೋಳು ಬಸವನ ಬೊಂತೆ” ಒಂದು ಅಮರ ಕೃತಿ. ಇವರು ಸಂಸಾರಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಗಂಗೆಯ ಡಾ. ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮೀಜಿಗಳವರಿಂದ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ವಿರಕ್ತಿ ಮಾರ್ಗದೆಡೆಗೆ ನಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ನಿಜಗುಣಶಿವಯೋಗಿಗಳು ತಪೋಗೈದ ಗುಹೆ ಇದೆ.
ಕುಂತೂರು
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೦ ಕಿ.ಮೀ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಪ್ರಭುದೇವಸ್ವಾಮಿಯವರ ಬೆಟ್ಟ ಇದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಹಾಲೆರೆವ ಉತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬೆಟ್ಟದ ತಪ್ಪಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಮಹದೇಶ್ವರ ಸಹಕಾರ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಇದ್ದು, ಈವಾಗ ಶ್ರೀ ಬಣ್ಣಾರಿ ಅಮ್ಮನ್ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ವರದಾನವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಯ ನೌಕರರಿಗೆ ವಸತಿಗೃಹಗಳಿದ್ದು, ಕಾಲೋನಿಯೊಂದು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ. ಊರಿನ ಕೇಂದ್ರಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದಾಸೋಹ ಮಠವಿದ್ದು, ಈ ಮಠದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಶ್ರೀ ಮಾದೇಶ್ವರರವರು ಬಂದು ಹೋಗಿದ್ದ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ಶ್ರೀ ಮಠದಲ್ಲಿ ಅನ್ನದಾಸೋಹ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೩ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೪೩ ಕಿ.ಮೀ. ಹೊಂಡರಬಾಳು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಗಿರಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗಳು ಅಧಿಕವಾಗಿವೆ. ತುಟ್ಟತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಗುಹೆ ವಿಶಾಲವಾದುದು. ಪೂಜಾ ಬಾಗಿಲು, ದರ್ಶನ ಬಾಗಿಲು, ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲು ಈ ರೀತಿ ೦೩ ಬಾಗಿಲುಗಳಿವೆ. ಪೂಜೆಯನ್ನು ಭಕ್ತರು ದರ್ಶನದ ಬಾಗಿಲ ಹತ್ತಿರ ಬಂದು ಮಾಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ದಂತಕಥೆಯಿದ್ದು, ಒಮ್ಮೆ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ದಂಪತಿಗಳು ಮಗುವಾದರೆ ಅದನ್ನು ಅದರ ಆಭರಣ ಉಡುಪಿನ ಜೊತೆ ನಿನಗರ್ಪಿಸುತ್ತೇವೆಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಹರಕೆ ಹೊತ್ತರು. ಮಗುವಾಯಿತು. ಬಹಳ ದಿನಗಳ ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ಸಿಂಗರಿಸಿ ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಹೋದರು. ಮಗು ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಹೋಗಿ ಮತ್ತೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ಈಗಲೂ ಕೆಲವು ಸಂರ್ದಬ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ ಮಗುವಿನ ಗೆಜ್ಜೆಯ ಸದ್ದು ಕೇಳಿಸುವುದೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ.
ಕುರುಬನ ಕಟ್ಟೆ
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೮ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೮ ಕಿ.ಮೀ. ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕುರುಬನ ಕಟ್ಟೆಯು ಶೀ ಮಂಟೆಸ್ವಾಮಿ ಯವರು ತಪಗೈದ ಸ್ಥಳ. ಇಲ್ಲಿ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪರಮ ಪರಂಜ್ಯೋತಿ ನೀವೇ ಬನ್ನಿ, ಮಂಟೇದ ಲಿಂಗಯ್ಯ ನೀವೇ ಬನ್ನಿ ಎಂದು ಹಾಡುವ ನೀಲಗಾರರ ಮೇಳ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ಸ್ಥಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕರಳಕಟ್ಟೆ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮವಿದ್ದು, ಸೋಲಿಗರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕನಕಗಿರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ
ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೯ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೯ ಕಿ.ಮೀ. ಕ್ಷೇತ್ರವು ದೊಡ್ಡಿಂದವಾಡಿ ಗ್ರಾಮದ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶ ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಪಂಚಲಿಂಗ ದರ್ಶನದಂದು ತಲಕಾಡಿನ ೦೫ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿ, ಕನಕಗಿರಿಯ ಪಾರ್ವತಿ-ಪರಮೇಶ್ವರರ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಕೈಲಾಸ ಪದವಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದೆಂದು ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಾಗಿ ಈ ದೇವರ ದರ್ಶನ ಪಡೆಯಲು ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದೊಂದು ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಚರಣೆಯ ಸಂಗಮ, ಇಲ್ಲಿನ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ವೈದಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರೆ ’ಶ್ರೀ ಗುಡ್ಡದ ಮಾರಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಡಗಣ್ಣ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಗದ್ದುಗೆಯೂ ಪ್ರಮುಖವಾದುದಾಗಿದೆ.
ಗುಂಡಾಲ್ ಜಲಾಶಯ
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೨೭ ಕಿ.ಮೀ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೬೭ ಕಿ.ಮೀ. ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಿಂದ ಲೊಕ್ಕನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವುದೇ ಗುಂಡಲ್ ಅರಣ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಿವೆ, ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಪರಿಸರ ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಇದು ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿ ಬಂಗಲೆಯಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯದಿಂದ ಇಲ್ಲಿನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೨೭ ಕಿ.ಮೀ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೬೭ ಕಿ.ಮೀ. ಶ್ರೀ ಚಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವು ಧರೆಗೆ ದೊಡ್ಡವರು ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯವರ ಶಿಷ್ಯರಾದ ಸಿದ್ದಪ್ಪಾಜಿಯವರು ಐಕ್ಯವಾದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಪವಾಡ ಪುರುಷ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಪ್ಪಾಜಿಯವರು ನಿಡುಗಟ್ಟ ಗ್ರಾಮದ ಮುದ್ದೋಜಿ ಲಿಂಗವಂತ ಪಂಚಾಳದವರು, ಆತನ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಕೆಂಪಣ್ಣ ಮಂಟೇಸ್ವಾಮಿಯ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿ ಅನೇಕ ಪವಾಡಗಳನ್ನು ಮೆರೆಸಿ, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಬಂದು ಐಕ್ಯವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಜನವರಿ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪೌರ್ಣಿಮೆ ದಿನ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಮಂಡಲ ಆರಂಭದಿಂದ ಪಂತಿ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುವ ೦೫ ದಿನಗಳ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ಸೋಮವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ ಮುತ್ತತ್ತಿರಾಯನ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ.
ಉಗನಿಯ
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೧೨ ಕಿ.ಮೀ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೨ ಕಿ.ಮೀ. ವಾಸವಾಡಿ ಶ್ರೀ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ಸನ್ನಿಧಿ : ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದಿಂದ ಬೆಂಗಳೂರು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ಧನಗೆರೆ ಊರಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪದೂರ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಒಂದು ಕಚ್ಚಾ ರಸ್ತೆಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಿದಾಗ ಸಿಗುವ ಭವ್ಯ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ವಾಸವಾಡಿ ವೀರಭದ್ರೇಶ್ವರ ಸನ್ನಿದಿ ಹಲವಾರು ಭಕ್ತರ ಸಮೂಹ ಹೊಂದಿರುವ ಅತಿ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯ ಇದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ ನೀಡುವ ಅನ್ನ ಚಟ್ನಿ ತುಂಬಾ ವಿಶೇಷವಾದ ಪ್ರಸಾದವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿಯಂದು ಅನ್ನಬ್ರಹ್ಮೋತ್ಸವವ ನಡೆಯಲಿದ್ದು ತುಂಬಾ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು ಸೇರಿ ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಜಾಗರಣೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕೆರೆ ಇದ್ದು ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ.
ದರ್ಗಾ
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಭೋರ್ಗರೆದು ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವ ಕಾವೇರಿ ತಟದಲ್ಲಿದ್ದು, ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಾಶಯ ಉಕ್ಕಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನಿಂದ ರಮ್ಯ ಮನೋಹರವಾಗಿದೆ. ಈ ತಟದಿಂದ ನಿಂತು ನೋಡಿದರೆ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಜಲ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾದ ಬ್ಲಫ್‌ನ ಸುಂದರ ನೋಟ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದರ್ಗ ಹಿಂದು-ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಐಕ್ಯದ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಭರಚುಕ್ಕಿ
ಇಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಮುಂದೆ ಹೋದಾಗ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಪರೂಪದ ಭೂಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಚ್ಚರಿ ಕಾವೇರಿಯ ಆರ್ಭಟ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧ ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲವಾಗಿ ಮೈದೆಳೆದಿರುವ ಕಾವೇರಿ ಸುಮಾರು ೭೫ ರಿಂದ ೧೦೦ ಅಡಿಯವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುವಳು. ಭರಚುಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತ ವಿಶ್ವದ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ ೮೩ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ಯಡಕುರಿ
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೧೪ ಕಿ.ಮೀ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ = ೫೪ ಕಿ.ಮೀ. ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ದ್ವೀಪ ಸ್ಥಳ. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ತಲ ಕಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಉಗಮವಾಗಿ ತಾನು ಹರಿಯುವ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವೈಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವೈಚಿತ್ರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಡಕುರಿಯ ಕೂಡ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿ ಕವಲೊಡೆದು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮುಂದೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಈ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕೂಡುಮೂಲೆ ಎಂದು ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಯಡಕುರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನೀರಿನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ದ್ವೀಪ ಊರು. ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಹರಿಗೋಲೆ ಬೇಕು. ಅಂಬಿಗಣ್ಣನ ಅಪ್ಪಣೆ ಇಲ್ಲದೆ ಊರಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವಲಸೆ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು
ಅಂಗಳದ ವ್ಯಾಪಾರ(ಫ್ಲೋರ್ ಟ್ರೇಡ್)
ಅಂಗಳದ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಪಾತ್ರ
(ನೋಡಿ - ಷೇರುಪೇಟೆ).
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಸೈಲೆಂಟ್ ವ್ಯಾಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಯಕೃತ್ತು
ಯಕೃತ್ತು ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಜೀವಧಾರಕ ಅಂಗ. ವಿಷದ ಅಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀವದ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಯಕೃತ್ತು ಅತೀ ಅವಶ್ಯಕ; ಯಕೃತ್ತು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡದಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸುವಂತಹ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಮಾರ್ಗಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಈ ಅಂಗವು ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಗ್ಲೈಕೋಜನ್‌ ಸಂಗ್ರಹಣೆ, ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ವಿಭಜನೆ, ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ, ಹಾರ್ಮೋನ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ವಿಷದ ಅಂಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಇದು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಎದೆಗೂಡಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಪೆಯ ಕೆಳಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಲಿಪಿಡ್‌ಗಳ ಎಮಲ್ಸೀಕರಣದ ಮ‌ೂಲಕ ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುವ ಒಂದು ಕ್ಷಾರೀಯ ಸಂಯುಕ್ತವಾದ ಪಿತ್ತರಸವನ್ನು ಇದು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಣುಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳುವ ಉನ್ನತ-ಪ್ರಮಾಣದ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಂದು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಹಜ ಜೀವಾಧಾರಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪದಗಳು ಯಕೃತ್ತಿನ ಗ್ರೀಕ್ ಪದವಾಗಿರುವ ಹೆಪರ್ (ήπαρ)ನಿಂದ ಜನ್ಯವಾಗಿರುವ ಹೆಪಟೊ-  ಅಥವಾ ಹೆಪಾಟಿಕ್ ‌ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತವೆ.
ರಚನೆಯ ಅವಲೋಕನ
ಯಕೃತ್ತು ಸುಮಾರು ......1.5 kgನಷ್ಟು ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗ್ರಂಥಿಗಳಿರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೆಂಪು-ಕಂದು ಮಿಶ್ರಿತ ಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಏಕರೀತಿಯಾಗಿಲ್ಲದ ನಾಲ್ಕು ಹಾಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಯಕೃತ್ತು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಕುಹರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಪೆಯ ಕೆಳಗಡೆ ಇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಅಭಿಧಮನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಪಧಮನಿಯು ಮಹಾಪಧಮನಿಯಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿಧಮನಿಯು ಸಣ್ಣ ಕರುಳು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕರುಳಿನಿಂದ ಬಂದ ಜೀರ್ಣಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಕ್ತ ನಾಳಗಳು ಲೋಮನಾಳಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಅವು ಕಿರುಹಾಲೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಿರುಹಾಲೆಯು ಮ‌ೂಲತಃ ಚಯಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಯಕೃತ್ತಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ.
ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ
ವಯಸ್ಕ ಮಾನವನ ಯಕೃತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ....1.4 - 1.6 kgನಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದೊಂದು ಮೃದುವಾದ, ಗುಲಾಬಿ-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ, ತ್ರಿಕೋನಾಕೃತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನವದೇಹದಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಅಂಗಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗವಾಗಿದೆ (ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಚರ್ಮವು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಂಗವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಂಥಿಯಾಗಿದೆ.
ಯಕೃತ್ತು ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಕುಹರದ ಬಲಬದಿಯ ಮೇಲಿನ ಕಾಲುಭಾಗದಲ್ಲಿ, ವಪೆಯ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಜಠರದ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಪಿತ್ತಕೋಶದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವಂತಿರುತ್ತದೆ
ರಕ್ತ ಪರಿಚಲನೆ
ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಭಿಧಮನಿ ಮತ್ತು ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಪಧಮನಿಗಳಿಂದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಯಕೃತ್ತು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತಪೂರೈಕೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 75%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಭಿಧಮನಿಯು ಗುಲ್ಮ, ಜಠರಗರುಳಿನ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹೀರಿದ ಸಿರೆಯ ರಕ್ತವನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಪಧಮನಿಗಳು ಅವುಗಳ ಉಳಿದ ರಕ್ತ ಹರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಶುದ್ಧ ರಕ್ತವನ್ನು ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವು ಎರಡು ಮ‌ೂಲಗಳಿಂದಲೂ ಒದಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ; ಯಕೃತ್ತಿನ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಆಮ್ಲಜನಕ ಬೇಡಿಕೆಯು ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಭಿಧಮನಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಇನ್ನರ್ಧ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಪಧಮನಿಗಳಿಂದ ಪೂರೈಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ತವು ಯಕೃತ್ತಿನ ಸಣ್ಣ ರಕ್ತನಾಳಗಳ (ಸೈನಸಾಯ್ಡ್‌ಗಳ) ಮ‌ೂಲಕ ಹರಿದು ಪ್ರತಿ ಕಿರುಹಾಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ತನಾಳಕ್ಕೆ ಸುರಿಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಈ ರಕ್ತವನ್ನು ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿ, ಕೆಳಗಿನ ಮಹಾಸಿರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಪಿತ್ತರಸದ ಹರಿಯುವಿಕೆ
ಪಿತ್ತರಸದ ವೃಕ್ಷ ಪದವನ್ನು ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳಗಳ ವೃಕ್ಷದ ಮಾದರಿಯ ಕವಲುಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಪಿತ್ತರಸವು ಪಿತ್ತರಸ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ, ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮನಾಳಗಳು ಒಂದುಗೂಡಿ ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಯಕೃತ್ತಿನೊಳಗೆ ಈ ನಾಳಗಳನ್ನು ಇಂಟ್ರಾಹೆಪಾಟಿಕ್‌ (ಯಕೃತ್ತಿನೊಳಗಿನ) ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳಗಳೆಂದೂ, ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಅವನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರಾಹೆಪಾಟಿಕ್‌  (ಯಕೃತ್ತಿನ ಹೊರಗಿನ) ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಟ್ರಾಹೆಪಾಟಿಕ್‌ ನಾಳಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಯಕೃತ್ತಿನ ನಾಳಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಈ ನಾಳಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಕೃತ್ತಿನ ನಾಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಿತ್ತಕೋಶದಿಂದ ಬರುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ನಾಳವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಕೃತ್ತಿನ ನಾಳದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಿತ್ತರಸವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳದ ಮ‌ೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ಡ್ಯುಯೊಡಿನಮ್‌‌ಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಪಿತ್ತಕೋಶ-ನಾಳದ ಮ‌ೂಲಕ ಸಾಗಿ ಪಿತ್ತಕೋಶದಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳ ಮತ್ತು ಮೇದೋಜೀರಕದ ನಾಳಗಳು ಯಕೃತ್ತು-ಮೇದೋಜೀರಕ ನಾಳದ ಉಬ್ಬಿನೊಂದಿಗೆ ಡ್ಯುಯೊಡಿನಮ್‌ನ ಎರಡನೆಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ.
thumb|200px|ಪಿತ್ತರಸದ ವೃಕ್ಷ
ಪೆರಿಟೋನಿಯಮ್‌ನ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳು
ವಪೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ತೇಪೆ ಹೊಂದಿರುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ (ಅದನ್ನು "ಖಾಲಿ ಪ್ರದೇಶ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಯಕೃತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಳಾಂಗಗಳ ಪೆರಿಟೋನಿಯಮ್‌‌ನಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಈ ಪೆರಿಟೋನಿಯಮ್‌ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಎರಡು-ಪದರದ ಒಳಪೊರೆಯಾಗಿದ್ದು ಇತರ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಘರ್ಷಣೆ ಹೊಂದುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕುಡುಗೋಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿದ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜು ಹಾಗೂ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳ ರಚನೆಯಾಗಲು ಪೆರಿಟೋನಿಯಮ್‌ ಅದಷ್ಟಕ್ಕೇ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಮಡಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ "ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳು" ಕೀಲುಗಳ ನಿಜವಾದ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಮ‌ೂಲಭೂತವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇವು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಎಲ್ಲೆಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಂಭಾಗದ ದೇಹದ ಗೋಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಜೋಡಿಸಲ್ಪಡುವ, ಕುಡುಗೋಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿದ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿದೆ.
ಹಾಲೆಗಳು
ಯಕೃತ್ತನ್ನು ತಿರುವಿ ಹಿಂದಿನಿಂದ (ಒಳಾಂಗಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ) ನೋಡಿದರೆ, ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡದ ಮಧ್ಯೆ ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಹಾಲೆಗಳು ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲಿರುವುದನ್ನು ಬಾಲದಂಥ ಹಾಲೆ ಎಂದೂ, ಇದರ ಕೆಳಗಿರುವುದನ್ನು ಚದರಾಕಾರದ ಹಾಲೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ, ಹಾಲೆಗಳು ಲಿಗಮೆಂಟಮ್‌ ವಿನಸಮ್‌ ಮತ್ತು ಲಿಗಮೆಂಟಮ್‌ ಟೆರೆಸ್‌‌ನಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ (ಇವುಗಳ ಎಡಕ್ಕಿರುವುದು ಎಡ ಹಾಲೆ). ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಬಿರುಕು (ಅಥವಾ ಪೋರ್ಟಾ ಹೆಪಾಟಿಸ್ ) ಬಾಲದಂಥ ಹಾಲೆಯನ್ನು ಚದರಾಕಾರದ ಹಾಲೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನ ಮಹಾಸಿರೆಯು ಹಾದುಹೋಗುವ ಬಲ ಸಮಾಂತರ ತಗ್ಗು ಈ ಎರಡು ಹಾಲೆಗಳನ್ನು ಬಲ ಹಾಲೆಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಾಲೆಯೂ ಕಿರುಹಾಲೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿ ಕಿರುಹಾಲೆಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಿಂದ ಹೋಗುವ ರಕ್ತನಾಳವು ನಂತರ ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ರಕ್ತವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಿರುಹಾಲೆಗಳ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಾಳಗಳು, ಅಭಿಧಮನಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಧಮನಿಗಳು ಇದ್ದು, ಇವು ಕಿರುಹಾಲೆಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತು ಒಳಗೆ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಂಗರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಾಲೆಗಳು ಪಿತ್ತಕೋಶದ ತಗ್ಗನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಮಹಾಸಿರೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ತಲದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ತಲವು ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಹಾಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳವೂ ಸಹ ಸರಿಯಾಗಿ ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಹಾಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲ ಹಾಲೆಯು ಬಲ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ಮುಂಭಾಗದ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದ ಖಂಡವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಎಡ ಹಾಲೆಯು ಎಡ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಲಿಗಮೆಂಟಮ್‌ ಟೆರೆಸ್‌‌ನ ಬಿರುಕೂ ಸಹ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತು ಪಕ್ಕಕ್ಕಿರುವ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಗವನ್ನು ಚದರಾಕಾರದ ಹಾಲೆ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಹುವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಕೊಯಿನಾಡ್‌ (ಅಥವಾ "ಫ್ರೆಂಚ್") ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಹಾಲೆಗಳು ಅಡ್ಡಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಅಭಿಧಮನಿಯ ಇಬ್ಭಾಗಿಸುವಿಕೆಯ ಮ‌ೂಲಕ ತಲದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಒಟ್ಟು ಎಂಟು ಉಪಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಬಾಲದಂಥ ಹಾಲೆಯು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ-ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ನಾಳೀಯ ಕವಲುಗಳಿಂದಲೂ ರಕ್ತವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಯಕೃತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಒಳಾಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದರ ರಚನೆಯು ವಿವಿಧ ಜಾತಿಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಅಂಗಗಳ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಬಲ ಮತ್ತು ಎಡ ಹಾಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ; ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರುವ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಹಾವುಗಳು ಹೊರತಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳ ದೇಹರಚನೆಗೆ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ರಚನೆಯು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯಕೃತ್ತಿನ ಒಳಗಿನ ರಚನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಆದಿಮ ಕಾರ್ಡೇಟ್ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಮ್ಮೊನೆ ಮೀನಿನ (ಆಂಫಿಯೋಕ್ಸಸ್) ಜೀರ್ಣಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೇಳಲಾಗುವ ಒಂದು ಅಂಗವು ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಆದರೂ, ಇದು ಕಿಣ್ವವನ್ನು ಸ್ರವಿಸುವ ಒಂದು ಅಂಗವೇ ಹೊರತು ಚಯಾಪಚಯಿ ಅಂಗವಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಇದು ಕಶೇರುಕ ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ನಿಜವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಸಮಾನರೂಪವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲ.
ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು
right|thumb|ಎಡ ಹಾಲೆ ಯಕೃತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆ
ದೇಹದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಗಳಿಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಆಸರೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬದುಕಿಗೆ ಜೀವಧಾರಕವಾಗಿದೆ. ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅದರ ಬಹು ಆಯಾಮಗಳ ಕಾರ್ಯಗಳಿಂದಾಗಿ, ಯಕೃತ್ತು ಕೂಡಾ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಈಡಾಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಹೆಪಟೈಟಿಸ್‌ A,B, C, E, ಮದ್ಯಪಾನದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿ, ಕೊಬ್ಬು ತುಂಬಿದ ಯಕೃತ್ತು, ಯಕೃತ್ತಿನ ತೀವ್ರರೋಗ (ಸಿರೋಸಿಸ್), ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಔಷಧದಿಂದಾಗುವ ಹಾನಿ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಸೆಟಾಮಿನೊಫೆನ್, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಔಷಧಗಳು).
ಯಕೃತ್ತಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಇದರ ಕಾರ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೈಲಿರುಬಿನ್ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಮಾಲೆ ರೋಗದೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿರುತ್ತವೆ. ಸತ್ತ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳ ಹೀಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗುವುದರಿಂದಾಗಿ ಬೈಲಿರುಬಿನ್‌ ಮಟ್ಟವು ಅಧಿಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಕೃತ್ತು ರಕ್ತದಿಂದ ಬೈಲಿರುಬಿನ್‌ನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಪಿತ್ತರಸದ ಮ‌ೂಲಕ ಹೊರದೂಡುತ್ತದೆ.
ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಯಕೃತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳೂ ಹಲವಾರಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ: ಪಿತ್ತರಸದ ನಾಳಬಂಧ (ಬಿಲಿಯರಿ ಆಟ್ರೇಸಿಯಾ), ಆಲ್ಫಾ-1 ಆಂಟಿಟ್ರಿಪ್ಸಿನ್ ಕೊರತೆ, ಅಲಗಿಲ್ಲೆ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್, ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಬರುವ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಇಂಟ್ರಾಹೆಪಾಟಿಕ್‌ ಕೊಲೆಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಂಗರಾನ್ಸ್ ಜೀವಕೋಶದ ಹಿಸ್ಟಿಯೊಸೈಟೋಸಿಸ್.
ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೂ, ಯಕೃತ್ತು ಬೇಗನೆ ಪುನರುಜ್ಜೀವಗೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾದಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾನಿಯಾದ ನಂತರ ಯಕೃತ್ತೇ ಸ್ವತಃ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಯಕೃತ್ತಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಯಕೃತ್ತಿನ ರೋಗಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು. ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಹಂತದ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳು
ಯಕೃತ್ತು ಹಾನಿಯಾದಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ಮೂಲಭೂತ ಅಥವಾ ಮಾದರಿ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ರೋಗನಿರ್ಣಯ
ಯಕೃತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ರಕ್ತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಬಹುದು. ಯಕೃತ್ತು ಕಾರ್ಯದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅದರ ಹಾನಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುಲಭರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಸೋಂಕು ತಗಲಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶಯ ಉಂಟಾದರೆ ಸೀರಮ್ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಕೃತನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳ ಅಥವಾ CT ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬರಬಹುದು.
ಯಕೃತ್ತಿನ ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಅದರ ಹಾನಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದುದಲ್ಲ. ಭೌತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯು ಯಕೃತ್ತಿನ ಮೃದುತ್ವ ಅಥವಾ ಗಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿಯಲು ರೇಡಿಯಾಲಜಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಅಧ್ಯಯನದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಹಾನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕಾರಣ ತಿಳಿಯದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹಾಸಿಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಿವಳಿಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಪಕ್ಕೆಲುಬಿನ ಸ್ವಲ್ಪ ಕೆಳಗಿನ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಸೂಜಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಾಗಿ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಕೇವಲ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶ ಮಾತ್ರವೇ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ, ರೇಡಿಯಾಲಜಿ ತಜ್ಞರು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಕೃತ್ತು ಅಂಗಾಂಶ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಶ್ರವಣಾತೀತ ಧ್ವನಿತರಂಗಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯಕೃತ್ತು ದೇಹದ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಉಳಿಯುವಿಕೆಗೆ ಜೀವಧಾರಕವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಕೃತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಪಡೆಯುವ ಉತ್ತಮ ದಾರಿಗಳೆಂದರೆ, ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ಸೇವನೆಯಿಂದ ದೂರವಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುವುದು.
ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ
ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅಂಗಾಂಶವನ್ನು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ, ಮಾನವನಲ್ಲಿರುವ ಏಕೈಕ ಒಳಾಂಗವೆಂದರೆ ಅದು ಯಕೃತ್ತು ಮಾತ್ರ; ಯಕೃತ್‌ ಒಂದರ 25%ನಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕ ಭಾಗವೂ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಕೃತ್ತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಬಲ್ಲದು. ಉಳಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ಹಿಪ್ಟೊಕ್ರೊನಾಟಿನ್ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದಾಗಿ, ಮಾನವನ ಯಕೃತ್ತೊಂದು 8 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಜೀವಕೋಶ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಪಟೊಸೈಟ್‌‌ಗಳು ಪುನಃ-ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರಣ. ಅಂದರೆ, ಹೆಪಟೊಸೈಟ್‌ಗಳು ಜಡವಾದ G0 ಹಂತದಿಂದ G1 ಹಂತಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಕೋಶವಿಭಜನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು p75 ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಂದ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಓವಲೊಸೈಟ್‌‌ಗಳು ಅಥವಾ ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಂಡಾಕೃತಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುಪ್ಪಟ್ಟು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಾಂಡಕೋಶಗಳು ಯಕೃತ್ತಿನೊಳಗಿರುವ ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳ)ಗಳಲ್ಲಿ (ಕೆನಾಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಹೆರಿಂಗ್) ಇರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಹೆಪಟೊಸೈಟ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಕೊಲಾಂಜಿಯೊಸೈಟ್‌ಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಕೊಲಾಂಜಿಯೊಸೈಟ್‌ಗಳು ಪಿತ್ತರಸ ನಾಳಗಳ ಒಳಪದರದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಯಕೃತ್ತು ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆ
ಮಾನವ ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಥೋಮಸ್ ಸ್ಟಾರ್ಜಲ್ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ನ ರಾಯ್ ಕಾಲ್ನೆ ಎಂಬಿಬ್ಬರು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1963ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1965ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. right|thumb|ಎಡ ಹಾಲೆ ಯಕೃತ್ತು ಗೆಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದ ತೆಗೆದ ನಂತರ ಪೂರ್ವಾವಸ್ಥೆಗೆ ತರಲಾಗದ ಯಕೃತ್ತು ವಿಫಲತೆಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯೊಂದೇ ಮಾರ್ಗ. ತೀವ್ರವಾದ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್‌ C, ಕುಡಿತದ ಚಟ, ಆಟೊಇಮ್ಯೂನ್ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್‌ನಂಥ ಸಿರೋಸಿಸ್‌‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಯಕೃತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಠಾತ್ತನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಯಕೃತ್ತಿನ ವಿಫಲತೆಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿನ ವಿಫಲತೆಯು ಕೆಲವು ದಿನಗಳಿಂದ ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಯಕೃತ್ತು ಮಿಶ್ರಕಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಮಿದುಳು ಗಾಯದಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ದಾನಿಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿರುವ ದಾನಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಯಕೃತ್ತಿನ ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಕೌಶಲವಾಗಿದ್ದು, ಜೀವವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಯಕೃತ್ತಿನಿಂದ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದು ಅದನ್ನು ಗ್ರಾಹಕನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು 1989ರಲ್ಲಿ ಶಿಶುವಿನ ಯಕೃತ್ತು ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಶಿಶು ಅಥವಾ ಸಣ್ಣ ಮಗುವಿಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಮಿಶ್ರಕಸಿಕೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲು ವಯಸ್ಕರ ಯಕೃತ್ತಿನ 20%ನಷ್ಟು (ಕೊಯಿನಾಡ್‌ ಭಾಗಗಳು 2 ಮತ್ತು 3) ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಯಕೃತ್ತಿನ 60%ನಷ್ಟಿರುವ ದಾನಿಯ ಬಲ ಯಕೃತ್ತಿನ ಹಾಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಯಸ್ಕನಿಂದ-ವಯಸ್ಕನಿಗೆ ಯಕೃತ್ತು ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಯಕೃತ್ತಿನ ಪುನರುತ್ಪಾದನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ, ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆದಲ್ಲಿ ದಾನಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿಯ‌ೂ ಯಕೃತ್ತು ಎಂದಿನ ಹಾಗೆಯೇ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ದಾನಿಯನ್ನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ನೂರಾರು ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 2 ದಾನಿಗಳು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿರುವುರಿಂದ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ವಿವಾದಾಸ್ಪದವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಕಟಣೆಯೊಂದು ದಾನಿಯ ಪ್ರಾಣಹಾನಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಕನಿಷ್ಠಪಕ್ಷ ಇಂಥ 14 ನಿದರ್ಶನಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ನಂತರದ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗುವ ಅಪಾಯಗಳು (ಮತ್ತು ಸಾವು) ಎಡ-ಭಾಗದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗಿಂತ ಬಲ-ಭಾಗದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಅತಿಕ್ರಮಣಶೀಲವಲ್ಲದ-ಚಿತ್ರಿಸುವಿಕೆಯ (ನಾನ್-ಇನ್ವೇಸಿವ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್) ಇತ್ತೀಚಿನ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಂದಾಗಿ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಅಂಗರಚನೆಯು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ನೀಡಲು ಶಕ್ಯವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಜೀವಂತ ಯಕೃತ್ತು ದಾನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಯೋಗ್ಯತೆಯ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಮಲ್ಟಿ-ಡಿಟೆಕ್ಟರ್ ರೊ ಕಂಪ್ಯೂಟೆಡ್ ಟೋಮೊಗ್ರಫಿ' (MDCT) ಮತ್ತು 'ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸನನ್ಸ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್' (MRI) ಮ‌ೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. MDCTಯು ನಾಳೀಯ ಅಂಗರಚನೆ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. MRIಅನ್ನು ಪಿತ್ತರಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಂಗರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಾನ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಲ್ಲದ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಳೀಯ ಅಂಗರಚನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದಾನಿಗಳು ಅನವಶ್ಯಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಈ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಪಡಿಸಬಹುದು.
ಭ್ರೂಣದ ರಕ್ತ ಪೂರೈಕೆ
ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಭ್ರೂಣದಲ್ಲಿ ಯಕೃತ್ತಿಗೆ ರಕ್ತ ಪೂರೈಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಮ‌ೂಲವೆಂದರೆ ಭ್ರೂಣಕ್ಕೆ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಹೊಕ್ಕುಳಿನ ರಕ್ತನಾಳ. ಹೊಕ್ಕಳಿನ-ರಕ್ತನಾಳವು ಹೊಕ್ಕಳಿನ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಕುಡುಗೋಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿದ ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜಿನ ಖಾಲಿ ಅಂಚಿನೊಂದಿಗೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಿ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಕೆಳಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಅಭಿಧಮನಿಯ ಎಡ ಕವಲಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಡಕ್ಟಸ್ ವಿನಸಸ್ ರಕ್ತವನ್ನು ಎಡ ಅಭಿಧಮನಿಯಿಂದ ಎಡ ಯಕೃತ್ತಿನ ರಕ್ತನಾಳಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಕೆಳಗಿನ ಮಹಾಸಿರೆಗೆ ಒಯ್ಯುವ ಮೂಲಕ ಜರಾಯುವಿನ ರಕ್ತವು ಯಕೃತನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜನನದ ನಂತರ ಹೊಕ್ಕಳಿನ ರಕ್ತನಾಳ ಮತ್ತು ಡಕ್ಟಸ್ ವಿನನಸಸ್‌ಗಳು ಎರಡರಿಂದ ಐದು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಗುರುತಿಲ್ಲದಂತಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತವೆ; ಹೊಕ್ಕಳಿನ ರಕ್ತನಾಳವು ಲಿಗಮೆಂಟಮ್‌ ಟೆರೆಸ್‌ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡಕ್ಟಸ್ ವಿನಸಸ್‌ ಲಿಗಮೆಂಟಮ್‌ ವಿನಸಮ್‌ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಿರೋಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ನಾಳದ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡದಂತಹ ಕಾಯಿಲೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಹೊಕ್ಕಳಿನ ರಕ್ತನಾಳವು ಮತ್ತೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು
The liver has always been an important symbol in occult physiology. As the largest organ, the one containing the most blood, it was regarded as the darkest, least penetrable part of man's innards. Thus it was considered to contain the secret of fate and was used for fortune-telling. In Plato, and in later physiology, the liver represented the darkest passions, particularly the bloody, smoky ones of wrath, jealousy, and greed which drive men to action. Thus the liver meant the impulsive attachment to life itself.
ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಅನೇಕ ಜನರು ಹರೂಸ್ಪಿಸಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರದ ಕಣಿ ಹೇಳುವ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ನೆರವಿನಿಂದ ಕುರಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯಕೃತ್ತು ಸಿಟ್ಟಿನ ಪ್ರಮುಖ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಪಿತ್ತಕೋಶವು ಇದನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಟಾಲ್ಮುಡ್ (ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥ ಬೆರಖೋಟ್ 61b ) ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಷಿಯನ್, ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು (جگر ಅಥವಾ जिगर ಅಥವಾ ಜಿಗರ್‌ ) ಆಲಂಕಾರಿಕ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಲ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಅಥವಾ "ಅವರ ಕೈಲಾದಷ್ಟು" ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲು ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ; ಉದಾ. "ಈ ಮೆಕ್ಕವು ನಿಮಗೆ ಅದರ ಯಕೃತ್ತಿನ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಬಿಸಾಡಿದೆ!" . "ನನ್ನ ಯಕೃತ್ತಿನ ಬಲ(ಶಕ್ತಿ)" ಎಂಬ ಅಕ್ಷರಾರ್ಥವಿರುವ ಜಾನ್ ಇ ಜಿಗಾರ್ ಪದವು ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿ ತೋರಿಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಪರ್ಷಿಯನ್ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಿಗಾರ್ ಅನ್ನು ಬಯಸತಕ್ಕ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿಗಾಗಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹುಡುಗಿ, ಗುಣವಾಚಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಜುಲು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಯಕೃತ್ತಿನ ಪದವು (ಇಸಿಬಿಂದಿ) ಧೈರ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಪದವೂ ಒಂದೇ ಆಗಿದೆ.
ಯಕೃತ್ತು-ತಿನ್ನುವ ಜಾನ್ಸನ್‌ನ ಪುರಾಣಕಥೆಯು, ಅವನು ಸಾಯಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ರಾತ್ರಿಯ‌ೂಟ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ದ ಮೆಸೇಜ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ, ಹಿಂದ್ ಬಿಂಟ್ ಉತ್ಬಾಹ್‌ನು ಉಹುದ್ ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಮ್ಜ ಐಬಿನ್ ಅಬ್ದಲ್ ಮುತ್ತಾಲಿಬ್‌ನ ಯಕೃತ್ತು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದ್ ಹಮ್ಜನ ಯಕೃತ್ತನ್ನು ತಿನ್ನದೆ ಕೇವಲ "ರುಚಿ" ನೋಡಿದ್ದು ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಕಥಾನಿರೂಪಣೆ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಕಥನದ ಯಥಾರ್ಥತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಯಕೃತ್ತು ವರ್ಗ:ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಅಂಗುಳು
ಅಂಗುಳು ಮಾನವನಲ್ಲೂ ಬೆನ್ನೆಲುಬುಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲೂ ಬಾಯಿಯ ಒಳಗೆ ಛಾವಣಿಯಾಗಿರುವ ಭಾಗ (ಪೆಲೇಟ್).ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳುಗಳಿಗೆ ಇದೇ ತಳ; ಅಂದರೆ ಮೂಗು ಬಾಯಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಅಂಗುಳದ ಮುಂಭಾಗ ಎಲುಬಿನಿಂದಾದುದರಿಂದ ಗಡುಸಾಗಿದೆ; ಅದರ ಹಿಂಭಾಗ ಮೆತ್ತಗೆ ಇದೆ. ಮೆತ್ತಗಿನ ಅಂಗುಳ ಹಿಂದೆ ಸಾಗಿದಂತೆ ಸಡಿಲಾಗಿ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ಅಥವಾ ನಂಗಿಲು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರವಾಗಲಿ, ನೀರಾಗಲಿ ನುಂಗುವಾಗ ಮೂಗಿನೊಳಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಲಗಿದವರು ಗೊರಕೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡುವಾಗ ಕಿರುನಾಲಿಗೆ ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಪಕ್ಕಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಯುತ್ತ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿರುವ ಅಂಗುಳವು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪಿಂಡಗೂಸಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೀಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸೀಳು ಅಂಗುಳ (ಕ್ಲೆಫ್ಟ್ ಪೆಲೇಟ್) ಕಾರಣ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಅಂಗಗಳು
ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನ
ಪೆರಿಯಾರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವು ಭಾರತದ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಇಡುಕ್ಕಿ ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣಂತಿಟ್ಟ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಘ್ರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಸುಮಾರು ೩೦೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ.ಆಗಿದೆ.
ಛಾಯಾಂಕಣ
Periyar National Park foxes.jpg|Dholes in the park Periyar National Park - 3.JPG|Landscape Periyar National Park - 2.JPG|A boat cruise on Periyare Lake Entrance to
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ ದಹಿಯಾ
ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ ದಹಿಯಾ (ಜನನ ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು, ಅವರು ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೦೧೨ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರ ಭಾರತೀಯ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ನಿಯೋಗದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಆಗಿದ್ದರು.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ಪ್ರೊ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಲೀಗ್‌ನ ಆಟಗಾರರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಆಲಿವ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಖರೀದಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣ ಹ್ಯಾಮರ್ಸ್ ಕುಸ್ತಿ ತಂಡದ ಭಾಗವಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ
ದಹಿಯಾ ಹರಿಯಾಣದ ಸೋನೆಪತ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಹ್ರಿ ಗ್ರಾಮದವರು. ಅವರು ಸಾಧಾರಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಅವರ ತಂದೆ ನರೇಂದ್ರ ದಹಿಯಾ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೃಷಿಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಸುಮಿತ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶನ್ (ಜಸ್ಸಿ)
ಅಮಿತ್ ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಶುಯಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ ತರಗತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಅಗಾಧವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರ ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಅವರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಹಂಸರಜ್ಜಿಯ ಅಖಾರಾದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಅವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ, ಕುಸ್ತಿ ತರಬೇತುದಾರ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಏಷ್ಯನ್ ಮತ್ತು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದ ಪದಕ ವಿಜೇತ ಸತ್ಪಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಛತ್ರಸಾಲ್ ಸ್ಟೇಡಿಯಂನಲ್ಲಿರುವ ದೆಹಲಿಯ ಕುಸ್ತಿ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು.
೨೦೧೨ ಏಷ್ಯನ್ ಕುಸ್ತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌
ಜಪಾನಿನ ಗ್ರಾಪ್ಲರ್ ಅಂತಿಮ ಸುತ್ತನ್ನು ತಲುಪುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಅಮಿತ್ ಅವರು ರೆಪೆಚೇಜ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಮೊದಲ ರೆಪೆಚೇಜ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅವರ ಎದುರಾಳಿ ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಆಲ್ವಿನ್ ಲೋಬ್ರಿಗುಟೊ ಅವರನ್ನು ೩:೧ ರಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದರು. ಅಮಿತ್ ಅವರು ಕಿರ್ಗಿಸ್ತಾನ್‌ನ ಅಲ್ಟಿನ್‌ಬೆಕ್ ಅಲಿಂಬಾವ್ ಅವರನ್ನು ೩: ೦ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
೨೦೧೩ ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌
ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ  ಇರಾನ್‌ನ ಹಸನ್‌ ರಹೀಮಿಗೆ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲುವ ಮುನ್ನ ಅಮಿತ್ ೫೫ ಕೆ.ಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು.
ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಅಮಿತ್ ಜಪಾನ್‌ನ ಯಸುಹಿರೊ ಇನಾಬಾ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಏಷ್ಯನ್ ಕುಸ್ತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋತರು ಆದರೆ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ೪:೧ ರಿಂದ ಸೋಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಅವರ ಎರಡನೇ ಸುತ್ತಿನ ಎದುರಾಳಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಜೊಹೀರ್ ಎಲ್ಕ್ವಾರಾಕ್ ಅವರನ್ನು ೪:೦ ರಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಯುಎಸ್‍ಎಯ ಏಂಜೆಲ್ ಎಸ್ಕೊಬೆಡೊ ವಿರುದ್ಧ ೪:೦ ಅನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಜಯಿಸಿದರು. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು, ಅವರು ಟರ್ಕಿಯ ಸೆಜರ್ ಅಕ್ಗುಯೆಲ್ ಅವರನ್ನು ೪:೦ ಅನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.
೨೦೧೩ ಏಷ್ಯನ್ ಕುಸ್ತಿ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್‌
ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ೫೫ ಕೆಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಮಿತ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಹಣಾಹಣಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದ ಯಾಂಗ್ ಕ್ಯೊಂಗ್-ಇಲ್ ಅವರನ್ನು ೧–೦, ೫–೨ ರಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನ ಬೈ ನಂತರ, ಅವರು ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಜಕಿಸ್ತಾನ್‌ನ ರಸುಲ್ ಕಲಿಯೆವ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಗ್ರಾಪ್ಲರ್ ಫುಮಿಟಾಕಾ ಮೊರಿಶಿತಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು.
೨೦೧೪ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್
ಪುರುಷರ ಫ್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ೫೭ಕೆಜಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ನೈಜೀರಿಯಾದ ಎಬಿಕ್ವೆಮಿನೊಮೊ ವೆಲ್ಸನ್ ಅವರನ್ನು ೬-೨ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದರು.
೧೬ರ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್ ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಜೀನ್ ಗೈಲಿಯಾನ್ ಬಂದೂ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ೫:೦ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು. ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಂದಿನ ಎದುರಾಳಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬೊಕಾಂಗ್ ಮಸುನ್ಯಾನೆ ಅವರನ್ನು ೪: ೦ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು, ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅಜರ್ ಹುಸೇನ್ ಅವರನ್ನು ಸೆಮಿ-ಫೈನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದರು. ಅವರನ್ನು ಅವರು ೪:೦ ರಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು.
೨೦೧೪ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ
ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ಗೇಮ್ಸ್ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮೊದಲ ಸುತ್ತಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದರು, ಜಪಾನ್‌ನ ಫ್ಯೂಮಿಟಾಕಾ ಮೊರಿಶಿತಾ ವಿರುದ್ಧ ೧:೩ ಸೋಲು ಕಂಡರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ ಇವರು ೧೯೧೬ ನವಂಬರ ೪ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕ್ಯೂಲ ಎನ್ನುವ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ವಾಸುದೇವಯ್ಯ.ಎಪ್ಪತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನ ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟರಾವ್‌ ಕೋಯಿಲೂರ್ ಕರೆ (ಕಾವ್ಯನಾಮ ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ) ಯಕ್ಷಗಾನ ಮತ್ತು ಮದ್ದಳೆ ತಯಾರಕರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಡಾ|| ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದು ಯಕ್ಷಗಾನವನ್ನು ಕಲಿತರು. ನಂತರ ಗುರು ಕಲಾ ಮಂಡಳಂ ಕುಟ್ಟನ್‌ ನಾಯರ್ ಅವರಿಂದ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಹಾಗೂ ಮೋಹಿನಿ ಅಟ್ಟಂ ಅನ್ನು ಕಲಿತರು. ಜಟ್ಟಿತಾಯಮ್ಮನವರಿಂದ ಮೈಸೂರು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಭರತನಾಟ್ಯವನ್ನು ಕಲಿತರು. ಕೊಲೊಂಬೋದಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಳ ದ್ವೀಪದ ಕ್ಯಾಂಡಿಯನ್‌ ಹೋರಾಟ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾದರು. ೧೯೩೬ ರಿಂದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ, ದುಡಿದರು. ೧೯೫೪ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ವಿವಿಧ ಮುಖ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಯಕ್ಷಗಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಾತ್ಯಕ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ನೃತ್ಯ ಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಇವರು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಬಂಧ, ಪುಸ್ತಕ ರೂಪಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರವಾಣಿಯಿಂದ ಮಾತನಾಡಬಲ್ಲವರು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣನವರು ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಪತ್ರಕರ್ತ ಹಾಗು ಸಾಹಿತಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣನವರು ನೃತ್ಯ ಕಲಾವಿದರು, ಕಲಾ ವಿಮರ್ಶಕರು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನಾಕಾರರು ಹಾಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಇವುಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ ಕುಮಾರ ವೆಂಕಣ್ಣ
ಓ.ಎಲ್.ನಾಗಭೂಷಣಸ್ವಾಮಿ
ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಓ ಎಲ್ ನಾಗಭೂಷಣ ಸ್ವಾಮಿ ಯವರು ಕನ್ನಡದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಲೇಖಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರು. ಜನನ: ೨೨ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್, ೧೯೫೩. ತಂದೆ ಓ.ಎನ್.ಲಿಂಗಣ್ಣಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಪುಟ್ಟಗೌರಮ್ಮ. ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ: ಎಂ.ಎ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ೧೯೭೩, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಎಂ.ಎ ಕನ್ನಡ ೧೯೭೫, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ. ಉದ್ಯೋಗ: ಎಂಡಿಟಿಡಿಬಿ ಕಾಲೇಜು ಮೈಸೂರು, ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಕಾಲೇಜು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಥಮದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಶಿಕಾರಿಪುರ, ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರಾಥಮ ದರ್ಜೆ ಕಾಲೇಜು ಆನೇಕಲ್, ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ಮಹಾರಾಣಿ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜು ಬೆಂಗಳೂರು ಇಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ. ಜನವೆರಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಿಂದ ಸ್ವಯಂ ನಿವೃತ್ತಿ. ಕೆಲವು ವರ್ಷ ಶೇಷಾದ್ರಿಪುರಂ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿ ಪಡೆವವರಿಗೆ ತೂಕ ತಂದುಕೊಟ್ಟವರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗ:ವಿಮರ್ಶಕರು
ಹೊಸ್ತೋಟ ಮಂಜುನಾಥ ಭಾಗವತ
ಜೀವನ
ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಬಾಗವತರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರಸಿ ತಾಲೂಕು ಹನ್ಮಂತಿ ಹೊಸ್ತೋಟದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಹೆಗಡೆ ಮತ್ತು ಮಹಾದೇವಿ ಹೆಗಡೆ ದಂಪತಿಗೆ ದಿ. 15-2 -1940 ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಹತ್ತಿರದ ಗೋಳಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇಯ ತರಗತಿಯವರೆಗೆ ಓದಿದರು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಹನುಮಂತಿಯ ಟೆಂಟ್ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಮ ಹೆಗಡೆ, ಮತ್ತು ಮಹಾಬಲ ಹೆಗಡೆಯವರಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ಇವರು ಭಾಗವತಿಕೆಯನ್ನೇ ಉಸಿರಾಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದು ಕೆರೆಮನೆ ಶಿವರಾಮ ಹೆಗ್ಡೆಯವರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೊಡಗಿಪಾಲ ಶಿವರಾಮ ಹೆಗ್ಡೆ ಇವರನ್ನು ರಂಗಕ್ಕೆ ತಂದಾಗ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ನಡೆಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ಬಾಳೆಹದ್ದು ಕೃಷ್ಣ ಭಾಗವತ ಹಾಗೂ ಕೆರಮನೆ ಮಹಾಬಲ ಹೆಗ್ಡೆ ಇವರ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಕಲಿಕೆಯ ಪಂಚಾಂಗವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟೂ ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು 28 ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಅದೇ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿದ್ದು, ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಲೇ, ಆ ಕಲೆಯ ಅಭ್ಯಾಸ ಅಧ್ಯಯನ, ತರಬೇತಿ ಪಡೆದು, ಸಂಪ್ರದಾಯಕ ಯಕ್ಷಗಾನದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯತೆ ಪಡೆದರು.ಅಂದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಭಾಗವತಿಕೆ, ನೃತ್ಯ, ಚಂಡೆ, ಮದ್ದಳೆ, ವೇಷಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಬಯಲಾಟದ ಅನೇಕ ತಿರುಗಾಟಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅನುಭವ ಇವರದು. ತಮ್ಮ ಹಸ್ತೋಟಾ ಗಜಾನನ ಭಟ್ಟರು ಸ್ವತಃ ಇವರ ತಮ್ಮನಾಗಿದ್ದು ಇವರ ಮೇಳದಲ್ಲಿ ಚಂಡೆ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದಕು. ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಮಂದಿರು ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನನೇ ಮುಡುಪಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದರು.ಅವರ ತಮ್ಮನೂ ಅವರಂತೆ ಪ್ರಸಂಗ ಕರ್ತೃ ,ಭಾಗವತ, ಚೆಂಡೆ, ಮೃದಂಗವಾದಕ, ವೇಷಧಾರಿ, ಹಾಗು ಅರ್ಥಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು‌. ಅಣ್ಣನಂತೆ ತಮ್ಮ ಎಂಬ ಖ್ಯಾತಿಗೂ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದರು‌.
ವಿರಕ್ತಿ
ಭಾಗವತಿಕೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಮೊದಲ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾದ ಇವರು ಸಂಶೋಧನತ್ಮಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲೆಯನ್ನು ನೋಡುವ ಕಲಾ ಜಿಜ್ಞಾಸುಗಳಾಗಿರುವರು.
75 ರ ಸಂಭ್ರಮ
ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಭಾಗವತರ 75 ರ ಸಂಭ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಅನೇಕ ನಾರಾಯಣ ಜೋಶಿ ಚಾರಿಟಬಲ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಬೆಂಗಳೂರು" ಮತ್ತು "ಬೆಳೆಯೂರು “ಮಹಾಗಣಪತಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಮಂಡಲಿ", ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕಾದ್ಯಂತ ವರ್ಷವಿಡೀ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿವೆ.
ನಿಧನ
೦೭-೦೧-೨೦೨೦ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು. ಸಿರ್ಸಿತಾಲೂಕಿನ ಸೋಂದಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿಮಾನಿಯೋರ್ವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ೧೫ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಯಕ್ಷಗಾನ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌
ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌  ಎಂಬುದು ವೋಲ್ಗಾ ನಂತರದ ಯುರೋಪ್‌‌‌‌ನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಲಮಾರ್ಗವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ಸಾಕಷ್ಟು ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವ ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಗ್‌‌ ಎಂಬ ನದಿಗಳಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿನ ಕಪ್ಪು ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಈ ನದಿಯು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್‌ ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್‌ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಆ ಪುಟ್ಟ ನದಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಾದ ನಂತರ ಈ ನದಿಯು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ೨೮೫೦ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟಿರುವ (೧೭೭೧ ಮೈಲುಗಳು) ಒಂದು ಅಂತರದವರೆಗೆ ಆಗ್ನೇಯದ ಕಡೆಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ; ರೊಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಉಕ್ರೇನ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದೀ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಈ ನದಿಯು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ನಾಲ್ಕು ರಾಜಧಾನಿಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಇರುವ ರೋಮನ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸೀಮಾರೇಖೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂಬಂತೆ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಈ ನದಿಯು ಈ ಹತ್ತು ದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ: ಜರ್ಮನಿ (೭.೫%), ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ (೧೦.೩%), ಸ್ಲೋವಾಕಿಯಾ (೫.೮%), ಹಂಗರಿ (೧೧.೭%), ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾ (೪.೫%), ಸರ್ಬಿಯಾ (೧೦.೩%), ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ (೫.೨%), ಮಾಲ್ಡೋವಾ (೧.೬%), ಉಕ್ರೇನ್‌ (೩.೮%) ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ (೨೮.೯%). (ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿರುವ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣಗಳು, ಒಟ್ಟು ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. )
ಹೆಸರು
ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Danubius, Danuvius, Ister ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ Ίστρος (ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌ ) ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಡೇಸಿಯಾದ/ಥ್ರೇಸಿಯಾದ ಹೆಸರು ಹೀಗಿತ್ತು: Τάναις/ಡೊನ್ಯಾರಿಸ್‌ / ಡೊನ್ಯಾರಿಸ್‌  (ಮೇಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌) ಮತ್ತು ಇಸ್ಟ್ರೋಸ್‌  (ಕೆಳಗಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌).
ಡ್ಯಾನುವಿಯಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆಲ್ಟಿಕ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ (ಪ್ರಾಚೀನ ಗಾಲ್‌ ಭಾಷೆಯಿಂದ) ಪ್ರಾಯಶಃ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯಿಂದ ಪಡೆದಿರುವ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯಿದೆ. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ "ನದಿ"ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಶಬ್ದವಾದ *ಡಾನ್ಯು ಎಂಬ ಒಂದು ಇಂಡೋ-ಐರೋಪ್ಯ ಪದದಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ನದಿಯ ಹಲವು ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಹೆಸರು ಒಂದೆನಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಇದು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಆದಿಯುಗದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಒಂದು ನದಿಯ ಹೆಸರೂ ಆಗಿರಬಹುದಾಗಿದೆ; ಹಾಗೂ ಇದು ಒಂದು ನದಿ ದೇವತೆಯ (ನೋಡಿ: ದಾನು (ಅಸುರ)) ಹೆಸರಾಗಿರಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಕ್ಷಿಪ್ರ, ರಭಸ, ಶಿಸ್ತಿಲ್ಲದೆ ಹರಿಯುವುದು/ಓಡುವುದು ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ *ಡಾ  ಎಂಬ ಧಾತುವಿನಿಂದ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅದು ಜನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನದಿಯ ಇತರ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ಡಾನ್‌, ಡೊನೆಟ್ಸ್‌, ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಡಾನಾಪ್ರಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಡಾನಾಸ್ಟಿಯಸ್‌  ಎಂಬುದರಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಡ್ನೀಪರ್‌ ಮತ್ತು ಡ್ನೀಸ್ಟರ್ ಹೆಸರುಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಿದಿಯಾದ ಇರಾನಿನ ಭಾಷೆಯ *ಡಾನ್ಯು ಅಪರಾ  "ಹಿಂಭಾಗದ ನದಿ" ಮತ್ತು *ಡಾನ್ಯು ನಾಜ್‌ಡ್ಯಾ-  "ಮುಂಭಾಗದ ನದಿ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತವೆ.
ನಾರ್ಮನರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಮೇಲೆ ವಿಜಯವನ್ನು‌ ಸಾಧಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ, ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪದವನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯು ಬಳಸಿಕೊಂಡುಬಂದಿದೆ. ಈ ನದಿಯು ಹರಿಯುವ ಆಧುನಿಕ ದೇಶಗಳ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಹೆಸರು ಈ ರೀತಿಯಿದೆ:
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
thumb|ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹೊರಹರಿವುಗಳು.
ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿ
ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿರುವ ಗಡಿಯಾಗಿರುವ ದೇಶಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯು ಇನ್ನೂ ಎಂಟು ದೇಶಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಬೋಸ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಹರ್ಜೆಗೋವಿನಾ (೪.೮%), ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ (೨.೫%), ಸ್ಲೊವೇನಿಯಾ (೨.೨%), ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ (೦.೩೨%), ಇಟಲಿ (೦.೧೫%), ಪೋಲೆಂಡ್‌ (೦.೦೯%), ಗಣರಾಜ್ಯ of ಮೆಸಿಡೋನಿಯಾ (೦.೦೩%) ಮತ್ತು ಆಲ್ಬೇನಿಯಾ (೦.೦೩%). ಕಾಲುವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜಲಾನಯನ ಭೂಮಿಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವು ಇಟಲಿ–ಸ್ವಿಜರ್ಲೆಂಡ್‌ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಿಜ್‌ ಬೆರ್ನಿನಾ ಶೃಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 4049 mನಷ್ಟಿದೆ.
ಉಪನದಿಗಳು
ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ನ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಇತರ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಅನೇಕ ಉಪನದಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಬಲದಿಂದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಚಪ್ಪಟೆತಳದ ಸರಕುದೋಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ತೇಲು-ಆಳದ ಇತರ ದೋಣಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಉಗಮಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಸೇರುವ ಇದರ ಹೊರದಾರಿಯವರೆಗೆ ಇದು ಹೊಂದಿರುವ ಮುಖ್ಯ ಉಪನದಿಗಳು (ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ) ಹೀಗಿವೆ:
ನಗರಗಳು
thumb|ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಹುಟ್ಟುವಿಕೆ.ಜರ್ಮನಿಯ ಡೊನೌಸ್ಕಿಂಜೆನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಎರಡು ಸಣ್ಣ ನದಿಗಳು (ಬ್ರೆಗ್‌‌ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಗ್ಯಾಚ್‌) ಸಂಗಮಿಸುವ ತಾಣ.ಡೊನೌಜುಸಾಮ್ಮೆನ್‌ಫ್ಲಸ್ ಎಂಬುದು ಈ ಸ್ಥಳದ ಜರ್ಮನ್‌ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು, "ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಸಂಗಮ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅದು ನೀಡುತ್ತದೆ. thumb|ನೈಋತ್ಯದೆಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಉಲ್ಮ್‌ ಮಿನ್‌ಸ್ಟರ್‌ನ ಎತ್ತರವಾದ ಚೂಪುಗೋಪುರದಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಉಲ್ಮ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌. thumb|ಪಸ್ಸಾವು ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಇನ್‌‌ (ಎಡಭಾಗ), ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ (ಮಧ್ಯಭಾಗ), ಮತ್ತು ಇಲ್ಜ್‌ (ಬಲಭಾಗ) ನದಿಗಳ ಸಂಗಮ. thumb|ಲಿಂಜ್‌ನಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌. thumb|'ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಬೆಂಡ್‌' ಎಂಬುದು ಹಂಗರಿಯಲ್ಲಿ ವೈಸರ್‌ಗ್ರಾಡ್ ನಗರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ನದಿಯ ಒಂದು ತಿರುವಾಗಿದೆ.ಡಾನ್ಯೂಬ್‌ನ ಆಚೆಯ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪರ್ವತಗಳು ಎಡದಂಡೆಯ ಮೇಲಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಪರ್ವತಗಳು ಬಲದಂಡೆಯ ಮೇಲಿವೆ. thumb|ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಮೇಲಿನ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್‌‌ thumb|ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಮೇಲಿನ ಐಲೋಕ್‌ ಕೋಟೆ. thumb|ಆಲ್‌ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌ ಆಲ್ಟ್‌ಡಾರ್ಫರ್‌‌ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವಂತೆ, 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರೆಗೆನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಮೀಪವಿದ್ದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಭೂದೃಶ್ಯ.
ಈ ಕೆಳಕಂಡ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ (ಉಗಮಸ್ಥಾನದಿಂದ ನದಿಯ ಮುಖದವರೆಗಿನ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ):
ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಬೇರಾವುದೇ ನದಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳ ಮೂಲಕ (ದಪ್ಪಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂಥದ್ದು) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಕ್ರೊಯೇಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯ ಜಲವಿಜ್ಞಾನದ ಮಾಪನ-ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬಟಿನಾ, ದಾಲ್ಜಿ, ವುಕೋವರ್‌ ಮತ್ತು ಐಲೋಕ್‌‌‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಜಲಯಾನ
ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ರೊಮೇನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಬ್ರೇಲಿಯಾವರೆಗಿನ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಸಾಗರದ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಜರ್ಮನಿಯ ಬವೇರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಲ್‌ಹೀಮ್‌‌ಗೆ ಚಲಿಸುವ ನದಿಯ ಹಡಗುಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ನದಿಯು ಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ; ಸಣ್ಣದಾದ ದೋಣಿಗಳು ನೀರಿನ ಹರಿವಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವುರ್ಟೆಂಬರ್ಗ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಮ್‌‌‌‌ಗೆ ಯಾನ ಮಾಡಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸುಮಾರು ೬೦ರಷ್ಟು ಉಪನದಿಗಳು ಕೂಡಾ ನೌಕಾಸಂಚಾರಯೋಗ್ಯವಾಗಿವೆ.
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್‌ ರೈನ್‌–ಮೈನ್‌–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆಯ ಸಮಾಪ್ತಿಯಾದಾಗಿನಿಂದ, ಈ ನದಿಯು ಯುರೋಪಿನ-ಆಚೆಗಿನ ಜಲಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಈ ಜಲಮಾರ್ಗವು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ರೋಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌‌‌‌ನಿಂದ ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ದಂಡೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಲಿನಾದವರೆಗೆ (೩೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ.) ಸಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ, ಹತ್ತು ಅಖಿಲ-ಐರೋಪ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ದಾರಿಗಳ ಪೈಕಿ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಒಂದೆಂದು ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಈ ಹತ್ತು ಮಾರ್ಗಗಳು ಯುರೋಪ್‌‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವಕ್ಕೆ ನಂತರದ ಹತ್ತರಿಂದ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಹೂಡಿಕೆಯ ಅಗತ್ಯ ಕಂಡುಬಂತು. ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸರಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ೧೦೦ ದಶಲಕ್ಷ ಟನ್ನುಗಳಿಗೆ ಏರಿತು. ಸರ್ಬಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಮೂರು ಸೇತುವೆಗಳ ಮೇಲೆ NATO ವತಿಯಿಂದ ಬಾಂಬ್‌ದಾಳಿಯಾದ ಕಾರಣದಿಂದ, ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಮೇಲಣ ಸಾರಿಗೆಯು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ದಾಳಿಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡ ಭಗ್ನಾವಶೇಷದ ತೀರುವಳಿಯು ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಜಲಯಾನಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟುಮಾಡಿದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪಾಂಟೂನ್‌ ಸೇತುವೆಯನ್ನು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಮರಿಯ ಮೂಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಮರಿಯು ಸರ್ಬಿಯಾ ಮತ್ತು ರೊಮೇನಿಯಾ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ; ಇದು ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ I ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರದ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೬೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ನದಿಯ ಹರಿವಿನ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (ಕಮರಿಯ ಹೊರಗೆ) ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ II ಜಲೋತ್ಪನ್ನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಕೇಂದ್ರವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ೨೦೦೬ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ ೧೩ರಂದು ಐರನ್‌ ಗೇಟ್‌ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ ಬಿಡಲಾದ ಹೊರಹರಿವು ೧೫,೪೦೦ m³/sನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ತಲುಪಿತು ಹಾಗೂ ಇದೊಂದು ದಾಖಲಾರ್ಹವಾದ ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಹರಿವಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಕೃತಕ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಬನಾಟ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವ (ಸರ್ಬಿಯಾದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾದ ವೊಜ್ವೊಡೈನಾ) ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌–ಟಿಸಾ–ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ (DTD); ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ, ಸೆರ್ನವೊಡಾ ಮತ್ತು ಕಾನ್‌ಸ್ಟೆಂಟಾ (ರೊಮೇನಿಯಾ) ನಡುವಿನ ೬೪ ಕಿ.ಮೀ.ಉದ್ದದ ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌–ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರ ಕಾಲುವೆ, ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೆಡೆಗಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಇದು ೪೦೦ ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಮೊಟಕಾಗಿಸುತ್ತದೆ; ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ರೈನ್‌-ಮುಖ್ಯ-ಡ್ಯಾನ್ಯೂಬ್‌‌‌ ಕಾಲುವೆ (ಸುಮಾರು ೧೭೧ ಕಿ.ಮೀ.), ಇದು ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ.