cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ
ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ ವಿಜಯನಗರದ ಸಂಗಮ ವಂಶದ ಎರಡನೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಬುಕ್ಕರಾಯ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ದೇವಾಯಿಯರ ಪುತ್ರ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ತಮಿಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಈತ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ. ಆ ಕಾಲದ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳಿಂದಲೂ ಈತನ ಪತ್ನಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬಳಾದ ಕವಯಿತ್ರಿ ಗಂಗಾ ದೇವಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಮಧುರಾವಿಜಯಮ್ ಅಥವಾ ವೀರಕಂಪಣರಾಯ ಚರಿತೆಯಿಂದಲೂ ಇವನ ಜೀವನವೃತ್ತಾಂತ ದೊರಕುತ್ತದೆ.
ಆಡಳಿತ
ಸುಶಿಕ್ಷಿತನಾಗಿದ್ದ ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣನನ್ನು ಬುಕ್ಕರಾಯ ಮುಳಬಾಗಿಲು ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಕಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದ್ದ. ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಿರುಕುಳ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂಡಮಂಡಲದ ಸಾಂಬುವ ರಾಯರ ವಿರುದ್ಧ 1362ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ. ಚೆಂಗಲ್ ಪೇಟೆಯನ್ನೂ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆರ್ಕಾಟು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಕಂಚಿಯಿಂದ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಂಬುವರಾಯ ಮನೆತನದ ಆಗಿನ ದೊರೆ ರಾಜ ಗಂಭೀರ ರಾಜನಾರಾಯಣ. ಉತ್ತರ ಆರ್ಕಾಟು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇವನ ಬಲಯುತವಾದ ಪಡೈವೀಡು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ ಗೆದ್ದ. ಅನಂತರ ರಾಜ ಗಂಭೀರನ್ ಮಲೈಕೋಟೆಯನ್ನೂ ಕಂಚಿಯನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿದ. ಕಂಚಿ ಮುಳುಬಾಗಿಲು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ರಾಜ ನಾರಾಯಣನನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿದ. ಕಂಚಿ ಮುಳುಬಾಗಿಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿತು.
ರಾಜ್ಯ ವಿಸ್ತಾರ
ಹಿಂದೂಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೆಗಳ ವಿರುದ್ದ ಅತ್ಯಾಚಾರಗಳನ್ನೆಸಗುತ್ತಿದ್ದ ಮಧುರೆಯ ಮುಸ್ಲಿಮರ ವಿರುದ್ಧ ಕಂಪಣ್ಣ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ; ಮಧುರೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತಂಜಾವೂರು ಮತ್ತು ತಿರುಚ್ಚಿ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮಧುರೆಯ ಸುಲ್ತಾನನಾದ ಫಕ್ರುದ್ದೀನ ಮುಬಾರಕ್ ಷಾನನ್ನು ಪ್ರಾಯಶಃ 1370ರಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ. ಈ ಕದನದಲ್ಲಿ ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣನ ಸೇನಾಪತಿಯಾದ ಸಾಳುವ ಮಂಗು ಬಹು ಧೈರ್ಯ ಸಾಹಸಗಳಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣಕ್ಕೂ ಹಿಂದೂಗಳ ವಿಜಯಕ್ಕೂ, ಕಾರಣನಾದ. ಅನಂತರ ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಳುವ ವಂಶದ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಾಳುವ ನರಸಿಂಹನ ಮೂಲಪುರುಷನೇ ಈ ಮಂಗು ದಳಪತಿ. ಈ ವಿಜಯದಿಂದ ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ ಮುಸ್ಲಿಮರ ಅಡಳಿತವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿ ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿಯಿಂದ ತುಂಗಭದ್ರೆಯವರೆಗೂ ವಿಜಯನಗರದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿದ. ಮುಸ್ಲಿಮರ ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಂಗದ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಿರುಪತಿಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮರಳಿ ತರಬೇಕೆಂದು ಜಿಂಜಿಯ ಸಾಮಂತನೂ ವಿಜಯನಗರದ ದಳಪತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಗೋಪಣಾರ್ಯನಿಗೆ ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ ಆಜ್ಞಾಪಿಸಿದ. ಆತ ಅದನ್ನು ತಂದು ಕೆಲವು ದಿನ ಜಿಂಜಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅನಂತರ ಶ್ರೀರಂಗದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ. ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಹಾಜರಿದ್ದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ದತ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುದಾಗಿ ಶಾಸನಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ತಮಿಳು ದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸಾಮಂತರಾಜನಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಶಾಂತಿಯುತ ಸುಭದ್ರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುನರುತ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣನಾದ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ತಮಿಳು ದೇಶದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉಜ್ಜ್ವಲ ಯುಗವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕುಮಾರ ಕಂಪಣ್ಣ 1374ರಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡ. ಇವನ ಮಗ ಹೇಮಣ್ಣ ಉಡೈಯರ್ ಮತ್ತು ಅಳಿಯ ಪೊರ್ಕಾಸು ಉಡೈಯರ ಇವರು 1402 ರ ವರೆಗೂ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು.
ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ I
ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ I ಗುಪ್ತ ಸಾರ್ವಭೌಮರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಎರಡನೆಯ ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮತ್ತು ಆತನ ಪಟ್ಟದ ರಾಣಿ ಧೃವಾ ದೇವಿಯ ಮಗ. ಇವನಿಗೆ ಮಹೇಂದ್ರಾದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಶಂಕರಾದಿತ್ಯ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು.
ರಾಜ್ಯಭಾರ
ತನ್ನ ತಂದೆಯ ತರುವಾಯ ಈತ ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನೇರಿ 415 ರಿಂದ 455 ವರೆಗೆ 40 ವರ್ಷಕಾಲ ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ. ಈತ ಸ್ಕಂಧ ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಭಕ್ತ. ಆ ದೇವತೆಯ ಚಿತ್ರವಿದ್ದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ. ಕಾಳಿದಾಸ ಮಹಾಕವಿಯ ಕುಮಾರಸಂಭವ ಕಾವ್ಯದ ನಾಯಕ ಕುಮಾರಗುಪ್ತನೆಂಬುದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇವನು ಅನೇಕ ಜೈತ್ರಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗ ಮಾಡಿದ. ಕುಮಾರಗುಪ್ತನ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸುಭದ್ರತೆಗಳು ನೆಲಸಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಇವನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೂಣರ ದಾಳಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಇವನೂ ಇವರ ಮಗ ಸ್ಕಂಧಗುಪ್ತನೂ ಪರಾಕ್ರಮದಿಂದ ಹೋರಾಡಿ ಹೂಣರ ದಾಳಿಯನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸಿದರು. ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತನ ಮರಣಾನಂತರ ಸ್ಕಂಧಗುಪ್ತ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ II
ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ II ಗುಪ್ತ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಬ್ಬ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಸ್ಕಂಧಗುಪ್ತನ ಮೊಮ್ಮಗ. 473-474ರಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ. ಆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ ಈತನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದವು.ಇವನು ಪುರು ಗುಪ್ತನ ನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದನು ಎಂದು ಸಾರಾನಾಥದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದೆ. ಇವನ ನಂತರ ಬುಧಗುಪ್ತ ಪಟ್ಟವೇರಿದನು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ IIನ ಮಗನ ಹೆಸರು ಕುಮಾರ ಗುಪ್ತ I. ಇವರ ನಂತರ ಅವರ ಮಗ ಆಡಳಿತ ಮಾಡಲು ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ಇವರ ಮಗನು ಸಹ ತಂದೆಯ ಹಾಗೆ ರಾಜ್ಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು.
ವರ್ಗ:ಗುಪ್ತ ರಾಜವಂಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ
ಅಬನಳಿ
ಅಬನಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖಾನಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಈ ಗ್ರಾಮ ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಜಗವ ಚುಂಬಿಸು
ಜಗವ ಚುಂಬಿಸು' ( ಕನಸುಗಂಗಳ ತರುಣ ತರುಣಿಯರ ಬಾಳಿನ ಪಾಠಗಳು)  ಇದು ಮೈಂಡ್ ಟ್ರೀ ಕಂಪನಿಯ  ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ  ಸುಬ್ರೋತೋ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನವಾದ  GO KISS the WORLD' ಕೃತಿಯ  ಅನುವಾದ   ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದವರು ವಂದನಾ ಪಿ ಸಿ. ಛಂದ ಪುಸ್ತಕ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ
ಪುಸ್ತಕದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಅವರ ತಾಯಿ ಮರಣಶಯ್ಯೆಯ ಮೇಲಿದ್ದಾಗ ಹೇಳಿದ ಕೊನೆಯ ಮಾತು.
ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಳಿನ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡ ಬಗೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ ೧೬೪೨-೧೭೨೯ ವಸಾಹತು ಕಾಲದ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ.
ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಕಾವೆಂಟ್ರಿಯಲ್ಲಿ. ಅಂದಿನ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದೆ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃತ್ತಿ ತ್ಯಜಿಸಿ ನ್ಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋದ. 1671ರಲ್ಲಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವೀಧರನಾಗಿ ವೆಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಡ್‍ನ ಒಂದು ಗಡಿಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿಯಾದ. ತನ್ನ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾರೂ ಪ್ರಕಟಿಸಕೂಡದು ಎಂಬುದು ಇವನ ಇಚ್ಛೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವು ಬೆಳಕು ಕಂಡಿದ್ದು 1939ರಲ್ಲಿ.
ಕಾವ್ಯ
ಟೇಲರ್‍ನ ಕಾವ್ಯಗಳು ಎರಡು ಬಗೆಯವು. ಗಾಡ್ಸ್ ಡಿಟರ್ಮಿನೇಷನ್ಸ್ ಟಚಿಂಗ್ ಹಿಸ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ ಎಂಬುದು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹ. ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಪಾಪ ಮತ್ತು ಪಾಪ ವಿಮೋಚನೆಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ವಿಸ್ತøತ ಪದ್ಯಶ್ರೇಣಿ. ದ ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟಲ್ ಮೆಡಿಟೇಷನ್ಸ್ ಎಂಬುದು 44ವರ್ಷ ಈತ ನಡೆಸಿದ ಚಿಂತನೆಗಳ 200ಧ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಕಟತೆ, ಸರಳ ಪದಪ್ರಯೋಗ, ಛಂದೋವೈವಿಧ್ಯ, ಪ್ರತಿಮಾವಿನ್ಯಾಸದ ನಿತ್ಯನೂತನತೆ-ಇವು ಟೇಲರನ ಕಾವ್ಯದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಟಿ.ಎಚ್.ಜಾನ್ಸನ್ ಸಂಪಾದಿಸಿರುವ (1939) ದಿಪೊಯಟಿಕಲ್ ವಕ್ರ್ಸ್ ಆಫ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕವಿಯ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳೂ ಅವನ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಜೀವನ ಚಿತ್ರವೂ ಇವೆಯಲ್ಲದೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮುನ್ನುಡಿಯೂ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೂ ಇವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿಗಳು
ಬಿಬಿಸಿ
thumb ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಯು.ಕೆ. ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ, ಲಂಡನ್‍ನ ಬ್ರಾಡ್‍ಕಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಹೌಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಪ್ರಸಾರಕ. ಅದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಸುಮಾರು ೨೩,೦೦೦ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಸಾರಕ. ಅದರ ಸ್ಥಾಪನೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೮, ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಆಯಿತು..
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಗಳು
ಟೆಂಟ್‌ ಪೆಗ್ಗಿಂಗ್‌
thumb|300px
ಟೆಂಟ್‌ ಪೆಗ್ಗಿಂಗ್‌ ಅಶ್ವಾರೋಹಿ ದಳದಿಂದ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಂದ ಆಟ. ಅಂಥದ್ರಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಾಗಿ ಯೂನಿಫಾರಂ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಬಣ್ಣದ ಮುಂಡಾಸು ಧರಿಸಿ ಕವಾಯತು ನಡೆಸುವ ಸೈನ್ಯದ ತುಕಡಿಗಳು ಕುದುರೆ ಪಡೆ ಆಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವು. ಕುದುರೆ ಸವಾರರು ಕುದುರೆಯನ್ನು ನಾಗಾಲೋಟದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಗುರಿಯನ್ನು ಈಟಿಯಿಂದ ಚುಚ್ಚಿ  ನೆಲಕ್ಕೆ ಉರುಳಿಸದಂತೆ ಲಷ್ಯಯವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವದು.
ಹೊರಗೆನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ನಾರ್ಮನ್ ಜೋಸೆಫ್ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್
ನಾರ್ಮನ್ ಜೋಸೆಫ್ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ (ಎನ್. ಜೋಸೆಫ್ ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಎನ್.ಜೆ. ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೨೧ – ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೨೦೧೨) ಬಾರ್‌ಕೋಡ್ ಅನ್ವೇಷಕರೊಬ್ಬರೆಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರು,ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಇವರು US Patent 2,612,994 ಅನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.
ಜೀವನ
Woodland was born in Atlantic City, New Jersey on September 6, 1921 to Jewish parents, the elder of two boys.
After graduating from Atlantic City High School, Woodland went on to earn his Bachelor of Science in Mechanical Engineering (BSME) from Drexel University (then called Drexel Institute of Technology) in 1947. During his military service in World War II, Woodland worked as a technical assistant with the Manhattan Project in Oak Ridge, Tennessee. From 1948-1949, he worked as a lecturer in mechanical engineering at Drexel.
ಬಾರ್‌ಕೋಡ್
In 1948, Bernard Silver, a fellow Drexel Institute of Technology grad student with Woodland, overheard a supermarket executive asking the dean of students to figure out how to capture product information automatically at checkout. The dean turned down the request, but Silver went on to mention the problem to Woodland. After working on some preliminary ideas, Woodland was persuaded that they could create a viable product.
Woodland took some stock market earnings, quit his teaching job and moved to his grandfather's Florida apartment. While at the beach, Woodland again considered the problem, recalling how with Morse code dots and dashes are used to send information electronically, he started to draw dots and dashes in the sand similar to the shapes used in Morse code. After pulling them downward with his fingers, producing thin lines resulting from the dots and thick lines from the dashes, he came up with the concept of a two-dimensional, linear Morse code, and after sharing it with Silver and adapting movie soundtrack technology, they applied for a patent on October 20, 1949, receiving U.S. Patent 2,612,994 ("Classifying Apparatus and Method") on October 7, 1952, covering both linear and circular bullseye printing designs.
Woodland was employed by IBM in 1951, and although Woodland and Silver wanted IBM to develop the technology, it wasn't commercially feasible, so they sold the patent to Philco in 1952 for $15,000, which sold it to RCA later in 1952. RCA went on to attempt to develop commercial applications through the 1960s until the patent expired in 1969.
After RCA interested the National Association of Food Chains in 1969 in the idea, and they formed the U.S. Supermarket Ad Hoc Committee on a Uniform Grocery Product Code, rival IBM became involved in 1971, finding out about Woodland's work and transferring him to their North Carolina facilities, where he played a key role in developing the most important version of the technology, the Universal Product Code (UPC), beating RCA in a competition.
The first item scanned was a packet of chewing gum in an Ohio supermarket in 1974.
ನಿಧನ
ವುಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೯, ೨೦೧೨ ರಂದು, ಎಡ್ಜ್‌ವಾಟರ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸಿ‌ಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಪರಮಾನಂದ
ಪರಮಾನಂದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಜೋಡುಪದ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳಿವೆ, ಪರಮ ಮತ್ತು ಆನಂದ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಮ ಅಂದರೆ ಅತ್ಯುನ್ನತ, ಕಟ್ಟಕಡೆಯ, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದದ್ದು, ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅದರರ್ಥ - "ಮೀರಿದ್ದು". ಆನಂದದ ಮೂಲ ಅರ್ಥ ಸಂತೋಷದ ಕ್ಷಣಿಕ ಉಲ್ಬಣದ ಬದಲು ಶಾಶ್ವತತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅದು ಬಲವಾಗಿ ಬೇರೂರಿದ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉಪನಿಷತ್ತು ರಚಿಸಿದ ಋಷಿಗಳು ಅಸೀಮಿತ, ರೂಪವಿಲ್ಲದ, ಅನಂತ, ಅವಿನಾಶಿ, ಏಕಮಾತ್ರ ಶಾಶ್ವತ ಪರಮ ಜೀವಿಯಾದ ಬ್ರಹ್ಮನ್ ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಆನಂದ ಶಬ್ದವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಬ್ರಹ್ಮಮಯ ಅಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು ಎಂದು.
ನಾಲ್ಕು ನೈತಿಕ ಅಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆನಂದ. ಮಾನವರು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಆನಂದ ಪಡೆಯಲು ಗುರಿಯಿಡುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಖಚಿತವಾಗಿ ಒಳ್ಳೆ ಯೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆ ಕಾರ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ಆನಂದವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರರ್ಥ, ಒಬ್ಬರ ಸ್ವಂತ ಮನೋಧರ್ಮದ ಏಕರೂಪತೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅಥವಾ ಇತರ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಫಲಪಡೆಯಲು ಸಾಧನ ಭೂತವಾಗದೆ ಪ್ರತಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ನೆರವೇರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಚಿತ್ತತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಪರಮಾನಂದದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬರ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಏಕರೂಪತೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಐದು ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ ಕರೋಷಿ (ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಗುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು), ಅಶ್ನಾಸಿ (ದೇಹ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿಡಲು ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಉದಾ. ಆಹಾರ ಸೇವನೆ), ಜುಹೋಷಿ (ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಧ್ಯಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು), ದದಾಸಿ (ದಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು) ಮತ್ತು ತಪಸ್ಯಸಿ (ಆತ್ಮಸಂಯಮವನ್ನು ತರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಉದಾ. ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳ ದೃಢ ತಪಸ್ಸುಗಳು), ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಬಂಧಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಫಲಗಳಿಗೆ ಹಾತೊರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಮಚಿತ್ತತೆಯ ಅಭ್ಯಾಸವು ಈ ತಪ್ಪು ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ, ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಹಂಬಲವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆನಂದದ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಆನಂದವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಆರಾಧನೆ, ಧ್ಯಾನ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದಲೂ ಆನಂದ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ದುಃಖದ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಕೂಡ ಪರಮಾನಂದದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್
thumb|Qatar Airways A380-800
ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಕತಾರ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾಹಕವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ದೊಹಾದಲ್ಲಿನ ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಗೋಪುರದಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಇದೆ.
ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಗ್ರೂಪ್ 40,000 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಇವರಲ್ಲಿ 24,000 ಜನರು ನೇರವಾಗಿ ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಿಂದ ಒನ್ವರ್ಲ್ಡ್ ಮೈತ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮೂರು ಏರ್ಲೈನ್ ಮೈತ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೊದಲ ಗಲ್ಫ್ ವಾಹಕ ನೌಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್
ಈ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1993 ರ ನವೆಂಬರ್ 22 ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು 20 ನೇ ಜನವರಿ 1994 ರಂದು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕತಾರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿಮಾನಯಾನವು ಹಮಾದ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣ (ಡಿಒಎಚ್ ) ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಬ್ನಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆರು ನಿವಾಸಿಗಳ ಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 150 ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಹಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು 19 ಇತರ ವಾಹಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೋಡ್ಷೇರ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒನ್ವರ್ಲ್ಡ್ ಮೈತ್ರಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮಾನಯಾನ ಫ್ಲೀಟ್ 146 ವಿಮಾನಗಳ ಪೈಕಿ ಏರ್ಬಸ್ ಮತ್ತು ಬೋಯಿಂಗ್ ವಿಮಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಿಮಾನವನ್ನು ಒಂದು, ಎರಡು ಮತ್ತು ಮೂರು ಕ್ಯಾಬಿನ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾನ್ಫಿಗರ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹಮಾದ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಹೀಥ್ರೂ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ (ಎಲ್ ಎಚ್ ಆರ್ ) ಏರ್ಲೈನ್ನ ಲಾಂಜ್ಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಮ್ಮನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮೇ 1994 ರಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 1995 ರಲ್ಲಿ, ಏರ್ಲೈನ್ನ ಸಿಇಒ ಶೇಖ್ ಹಮಾದ್ ಬಿನ್ ಅಲಿ ಬಿನ್ ಜಾಬರ್ ಅಲ್ ಥಾನಿ 75 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಫ್ಲೀಟ್ ಎರಡು ಏರ್ಬಸ್ ಎ310 ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು, ಅದು ಅಬುಧಾಬಿ, ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್, ಕೈರೋ, ದುಬೈ, ಖಾರ್ಟಮ್, ಕುವೈತ್, ಲಂಡನ್, ಮದ್ರಾಸ್, ಮನಿಲಾ, ಮಸ್ಕಟ್, ಒಸಾಕಾ, ಷಾರ್ಜಾ, ತೈಪೆ, ಟೋಕಿಯೊ ಮತ್ತು ತ್ರಿವೆಂಡ್ರಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾರ್ಗ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1995 ರಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಎಕ್ಸ್-ಆಲ್ ನಿಪ್ಪಾನ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಬೋಯಿಂಗ್ 747 ಗಳನ್ನು ಬೋಯಿಂಗ್ನಿಂದ ಖರೀದಿಸಲಾಯಿತು. ಏರ್ಲೈನ್ 1996 ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಮಾರಿಷಸ್ನಿಂದ ಎರಡನೇ-ಕೈ ಬೋಯಿಂಗ್ 747 ಎಸ್ಎಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು
1997 ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹೊಸ ನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ, ಕತಾರ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ ಒನ್ವರ್ಲ್ಡ್ ಅಲೈಯನ್ಸ್ಗೆ 2013 ರಿಂದ ಸೇರಲಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಕೈರಾಕ್ಸ್ನಿಂದ 5 ಸ್ಟಾರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಕೈಟ್ರಾಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮ ಆಡಿಟ್ನಲ್ಲಿ 'ವರ್ಷದ ಏರ್ಲೈನ್' ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಭತ್ಯೆ
ಈ ವಿಮಾನವು ಓರ್ಕ್ಸ್-ಇನ್-ಫ್ಲೈಟ್ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ನ ಒಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಟಿಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಇದ್ದ ಹಾಗೆ! ಅಲ್ಲದೆ, ಇದು ಸುಂಕಮಾಫಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ಆನ್-ಬೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಬಹುದು.
ಊಟದ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಶಸ್ತಿ-ವಿಜೇತ ಬಾಣಸಿಗರು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಬಾಯಿಯಿಂದ ನೀರುರಿಸುವಂತ ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆರು ಗಂಟೆ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಊಟಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ವಿಶೇಷ ಆಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ.
ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ವೆಬ್ ಚೆಕ್-ಇನ್ ನಿಮ್ಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು, ನಿಮ್ಮ ಬೋರ್ಡಿಂಗ್ ಪಾಸ್ ಅನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿಮ್ಮ ಲಗೇಜ್ನಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಚೀಲ ಡ್ರಾಪ್ ಕೌಂಟರ್ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
ಕತಾರ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಬ್ಯಾಗೇಜ್ ಭತ್ಯೆ ನಿಯಮವು ಪ್ರಯಾಣಿಕರನ್ನು 2 ಸರಕುಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು  ಸಾಗಿಸಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಿಮ್ಮ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ವರ್ಗದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 23 ರಿಂದ 40 ಕೆಜಿಗಳಷ್ಟು ಚೆಕ್ ಇನ್ ಲಗೇಜ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ತೂಕ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಬ್ರೂಕ್ ಟೇಲರ್
ಬ್ರೂಕ್ ಟೇಲರ್ 1685-1731. ಆಂಗ್ಲ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನಿ. ಕಲನ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಬದುಕು
ಜನನ 18 ನೆಯ ಆಗಸ್ಟ್, 1685, ಮಿಡ್ಲಸಕ್ಸ್‍ನ ಎಡ್ಮನ್‍ಟನ್ ನಗರದಲ್ಲಿ. ಕೇಂಬ್ರಿಜಿನ ಸೇಂಟ್ ಜಾನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ. ಮೊದಲಿಗೆ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಒಲವು ಗಣಿತದೆಡೆಗೆ ಈತನನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. 1731 ಡಿಸೆಂಬರ್ 29 ರಂದು ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಟೇಲರ್ ಮೃತನಾದ.
ಗಣಿತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಸಾಧನೆ
ಆಂದೋಳನ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ 1708ರ ವೇಳೆಗೆ ಈತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದರೂ 1714ರ ಮೇ ವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಸದಿದ್ದುದರಿಂದ ಇವನ ಸ್ವಂತಿಕೆಯ ವಿಚಾರ ವಿವಾದ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿ ಟೇಲರ್ ಅದಕ್ಕೆ ತ್ರಿಕೋಣಮಿತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಾಂತ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಕಲನಶಾಸ್ತ್ರದ (ಕ್ಯಾಲ್ಕುಲಸ್ ಆಫ್ ಫೈನೈಟ್ ಡಿಫರೆನ್ಸ್‍ಸ್) ಪ್ರಾರಂಭಕರ ಟೇಲರ್, ಕಂಪಿಸುತ್ತಿರುವ ತಂತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಈ ಹೊಸ ಹತ್ಯಾರಿನ ನೆರವಿನಿಂದ ಎದುರಿಸಿ ಬಿಡಿಸಿದ. ಗಣಿತಜ್ಞರಿಗೆ ಇಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಫಲಿತಾಂಶ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿದೆ. ಟೇಲರ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಅಭಿಸರಣೆಯ (ಕನ್‍ವರ್ಜೆನ್ಸ್ ) ವಿಚಾರ ಟೇಲರನಿಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಸ್ಥಾಪನೆ ಆದದ್ದು ಒಂದು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ. ಕೋಷಿ ಎಂಬ ಗಣಿತವಿಜ್ಞಾನಿಯಿಂದ. ಟೇಲರ್ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಪರ್ಸ್‍ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಆಫ್ ಲೀನಿಯರ್ ಪರ್ಸ್‍ಪೆಕ್ಟಿವ್ ಅಲ್ಲದೇ ಕಾಂತದ ಆಕರ್ಷಣೆ ನಿಯಮವನ್ನು ಕುರಿತು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಸಮೀಕರಣಗಳ ಸನ್ನಿಹಿತ ಮೂಲಗಳ ಶೋಧನೆಯ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಲಘುಗಣಕಾತ್ಮಕ ಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ಸರಳೀಕರಣ ಮಾಡುವ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಗಣಿತಜ್ಞರು
ಕುಕ್ಕೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಪಾಂಚಜನ್ಯ
frame|right|ಮೇಲಿನ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಪಾಂಚಜನ್ಯವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ
ಮಾವೋನ ಕೊನೆಯ ನರ್ತಕ
ಚೀನಾ ದೇಶನ ಲೀಕುನ್‌ಕ್ಸಿನ್‌ರ ಆತ್ಮಕಥೆ ಮಾವೋನ ಕೊನೆಯ ನರ್ತಕ(Mao's Last Dancer) ಜಯಶ್ರೀ ಭಟ್ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಛಂದ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಓ.ಎಲ್ ನಾಗಭೂಷಣಸ್ವಾಮಿಯವರ ಮುನ್ನುಡಿ ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿದೆ.
ಪಾಂಚಜನ್ಯ
ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಶಂಖ. ವಾಲ್ಮೀಕಿ ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರುಷೋತ್ತಮನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತ ಚಕ್ರವಾನ್ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಪಾಂಚಜನನೆಂಬ ದಾನವನನ್ನು ಕೊಂದು ಅವನಿಂದ ಪಾಂಚಜನ್ಯವೆಂಬ ಶಂಖವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಮಾವೋನ ಕೊನೆಯ ನರ್ತಕ
ಪುಸ್ತಕದ ಬಗ್ಗೆ
ಇದರಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಯ ಬಡಹುಡುಗನೊಬ್ಬನು ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನರ್ತಕನಾಗುವ ಕಥೆ ಇದೆ. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯಲಿದ್ದ ೧೧ ವರ್ಷದ ಹುಡುಗನನ್ನು  ಚೀನಾದ  ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್  ಪಕ್ಷವು  ಮಾವೋ ಪತ್ನಿಯ ಹೆಸರಿನ ಬೀಜಿಂಗ್ ನೃತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಬ್ಯಾಲೆ  ನೃತ್ಯದ ತರಬೇತಿಗೆಂದು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವಿನಿಮಯ ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿ ಅವನಿಗೆ ಅಮೇರಿಕಾಗೆ ಹೋಗುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟ ಪಟ್ಟು ಕಲಿಯುವ ಅವನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡು  ಚೀನಾಗೆ  ಮರಳಿಹೋಗದೆ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಪಾಂಚಜನ್ಯ
ಹರಿವಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಕೃಷ್ಣನು ಪಾಂಚಜನ್ಯವೆಂಬ ಶಂಖವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಅವನ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು, ಕೌಮೋದಕಿ ಗದೆ, ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರ ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಪದ್ಮ ಹೂವು ಅವನ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಈ ಶಂಖವನ್ನು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಶಂಖಾಸುರನು ಪ್ರಭಾಸ ಸಾಗರದ ಅತಿ ಆಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ಶಂಖದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ದುಷ್ಟ ಸಮುದ್ರ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿದ್ದನು ಅಥವಾ ಶಂಖದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಸುದಾಮರ ಗುರುಗಳಾದ ಸಾಂದೀಪನಿಯವರ ಮಗನನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ ಶಂಖದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಯಿಟ್ಟನು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಕೃಷ್ಣ, ಬಲರಾಮ ಮತ್ತು ಸುದಾಮರು ಅವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ಶಿಕ್ಷಣದ ದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಮನವೊಲಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣೆಯಾಗಿ, ಸಾಂದೀಪನಿಯವರು ತಮ್ಮ ಮಗನನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿದರು. ಅಪಹರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಕೃಷ್ಣನು ಕೋಪಗೊಂಡು ಸಾಂದೀಪನಿಯವರ ಮಗನನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹಾರಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಶಂಖಾಸುರನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು ಮತ್ತು ಶಂಖವನ್ನು ತನಗಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಅವನು ಶಂಖಕ್ಕೆ ದಾನವನ ಹೆಸರಿಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣನು ಈ ಶಂಖವನ್ನು ಊದಿದಾಗ ಅದು ಅವನ ಮುಂದಿನ ಎದುರಾಳಿಯ ಸಾವನ್ನು ಮುನ್ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲತಃ, ಅತಿ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರಾದ ವಿಷ್ಣುವು ನಾಲ್ಕು ಬಾಹುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಚಜನ್ಯ ಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ, ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರತಿ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ (ವೈಕುಂಠ ಧಾಮ) ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣ
ಎದೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಅಕ್ಷರ
'ಎದೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಅಕ್ಷರ' - ಇದು ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಅವರ ಕೃತಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ `ಅಭಿನವ' ಪ್ರಕಾಶನವು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿರುವ `ಯು.ಆರ್. ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಗೌರವ ಮಾಲಿಕೆ'ಯ ಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ ಇದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ೧೦ನೇ ತರಗತಿ ಪ್ರಥಮ ಭಾಷಾ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಬಚ್ಚನಾಯಕ
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಐಗೂರು ಸೀಮೆಗೆ ಸೇರಿದ ಕಾಗೆನೂರು ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ದಂಡಿನ ದಳವಾಯಿ ಮಲ್ಲಾನ ಗೌಡ ಎಂಬವನಿದ್ದನು. ಈತನ ಹೆಂಡತಿ ಲೀಲಾವತಿ. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕೋಟೆ ನಾಯಕ, ಬಚ್ಚನಾಯಕ, ಸಣ್ಣನಾಯಕ ಎಂಬ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿಗದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೆ ಇವರಿಗೆ ತಂಗಿಯೊಬ್ಬಳಿದ್ದಳು.ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಗರಡಿ ಸಾಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಚ್ಚನಾಯಕ ತಂದೆಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದನು.
ಇತಿಹಾಸ
ಬಚ್ಚನಾಯಕನ ಮೂಲಕ ಕಡಬದರಸನು ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಗ್ರಾಮವನ್ನು ಸೂರೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದನು. ಓಲೆಕಾರನ ಮೂಲಕ ಬಂದ ಕಡಬದ ಸ್ನೇಹಿತನ ಓಲೆಯನ್ನು ಓದಿ ತಾನು ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ವಿಚಾರವನ್ನು ತಂದೆಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತಂದೆಯು ಮಗನ ಮಾತು ಕೇಳಿ "ಮಗನೇ ತುಳುನಾಡು ಬಂಟರ ರಾಜ್ಯ-ತುಂಟರ ಸೀಮೆ ಮುಂದೆ ನಿಂತರೆ ಕಾಲು ಕಡಿದಾರು. ಹಿಂದೆ ನಿಂತರೆ ಕತ್ತು ಕೊಯ್ದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ನೀನು ಹೊಗಕೂಡದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬಚ್ಚನು ಮಾತು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ ತಪ್ಪಿ ನಡೆಯಲಾರೆ, ಬಂದದ್ದನು ಎದುರಿಸುತ್ತೇನೆಂದನು. ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿ "ಮಗನೇ ತುಳುವರು ಮೋಸಗಾರರು,ಉಣ್ಣುವ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ವಿಷವಿಕ್ಕುವರು,ಕುಡಿಯುವ ಹಾಲಿಗೆ ಪಾಷಾಣವಿಕ್ಕುವರು,ನೀನು ನಮ್ಮನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಕೂಡದು" ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಬಚ್ಚನು ಮಾತು ಮೀರಿ ಹೊರಡಲು ಸಿದ್ಧನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ತುಂಬು ಬಸುರಿ ತಂಗಿ ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಿದ್ಧತೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಚ್ಚನನಲ್ಲಿಗೆ ಗಿಂಡಿ ಹಾಲು ಹಿಡಿದು ಬಂದಳು. ಅಣ್ಣಾ ನೀನು ತುಳುನಾಡಿಗೆ ಹೋಗಬಾರದೆಂದು ಬಿನ್ನವಿಸಿದಳು. 'ಅಣ್ಣಾ ನೀನು ಬೆನ್ನು ಹಾಕಿ ಹೋದರೆ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಬರಲಾರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಗಡಿ ಚೌಡಮ್ಮಳ ಆಣೆ' ಎಂದಳು. ಬಚ್ಚ ಕೋಪದಿಂದ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಲಿನಿಂದ ತುಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಗಿಂಡಿ ಹಾಲು ಚೆಲ್ಲಿತು;ಗರ್ಭಪಾತವಾಯಿತು. ಕುದುರೆಯೇರಿ ಐಗೂರು ಬಿಟ್ಟ ಬಚ್ಚ ಅಡ್ಡ ಹೊಳೆಗೆ ಬಂದು ಬುತ್ತಿ ಬಿಚ್ಚುತಾನೆ. ಮನೆಯವರ ಮಾತನ್ನು ದಿಕ್ಕರಿಸಿ ಬಂದ ಅವನು ತಳಮಳಗೊಂಡಿದ್ದ. ಭವಿಷ್ಯದ ಕುರಿತಂತೆ ಯೋಚಿಸಿ ಬುತ್ತಿಯ ಅನ್ನದ ತುತ್ತನ್ನು ಮೀನುಗಳಿಗೂ ಕಾಗೆಗಳಿಗೂ ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಸತ್ಯಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ಮುಟ್ಟಲಿಲ್ಲ. ಈ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ದು:ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಕಡಬದಲ್ಲಿಂದ ಯೇನೆಕಲ್ಲಿಗೆ ಕೊಂಬಾರು ಮೂಲಕ ಪಯಣಿಸಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಬಾಣಡ್ಕ ಸುಬ್ಬೇಗೌಡ ಯೇನೆಕಲ್ಲು ಮುನ್ನೂರೊಕ್ಕಲಿಗ ಗುತ್ತುಗಾರನಾಗಿದ್ದ. ಬಚ್ಚನಿಂದ ಊರು ಸೂರೆಯಾದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಯಿತು. ಸುಬ್ಬೇಗೌಡ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಪಕ್ಕದ ಮರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿಕಟ್ಟೆ ಮೂಲದ ಮುಗೇರನನ್ನು ವಿರೋಧಿಗಳ ನಾಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾವಲು ಕುಳ್ಳಿರಿಸಿದ. ಅವರು ಹುಲಿಕಂದಡಿ ಹಾವಿನ ವಿಷ ಲೇಪಿತ ಪಗರಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರು. ಗುತ್ತು ಗೌಡ ಬಾನಡ್ಕ ಸುಬ್ಬನನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಚ್ಚ ಕುದುರೆಯೇರಿ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಮುಗೇರರು ಮರೆಯಿಂದ ಪಗರಿ ಬಿಟ್ಟು ಬಚ್ಚನನ್ನು ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸುಬ್ಬೇಗೌಡನು ಜನ ಸೇರಿಸಿ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸುತ್ತಾನೆ. ಬಚ್ಚನು ಕುದುರೆಯಿಂದ ಉರುಳಿ ತೋಡಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಜೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸುಬ್ಬ ಗೌಡನ ಹೆಂಡತಿಯರಿಬ್ಬರು ಹುಲ್ಲಿಗಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಬಚ್ಚನು ನರಳುವುದು ಕೇಳುತ್ತದೆ. ನರಳಾಟವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಉಪಾಯ ಕಂಡುಕೊಂಡ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕ ವೈರಿಯ ಕೊರಳನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾಳೆ. ತಂಗಿಯು ಹೊರಚಾಚಿದ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ದೈವ ಪುರಾಣ
ಬಚ್ಚನಾಯಕನು ಸಾಯುವಾಗ ಮಾಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ದೈವವಾಗಿರುತ್ತೇನೆ ನೀವು ಆರಾಧಿಸಿರಿ. ನಿಮ್ಮನ್ನು ಕಾಯುತ್ತೇನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಈ ಪ್ರಕಾರವೇ ಇಂದು ಯೇನೆಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಬಚ್ಚನಾಯಕನು ಆರಾಧ್ಯ ದೈವನಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು
ಓಂ ಪರ್ವತ
ಆದಿ ಕೈಲಾಶ ಪರ್ವತದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಓಂ ಪರ್ವತ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ವತ. ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ನೇಪಾಳದ ದಾರ್ಚುಲಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪಿಥೋರಾಗಢ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಹಿಂದೂಗಳು ಈ ಪರ್ವತವನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಹಿಮ ಶೇಖರಣಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಪವಿತ್ರ ಓಂ (ॐ) ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ನೋಟ ಟಿಬೆಟ್‍ನ ಕೈಲಾಶ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಓಂ ಪರ್ವತದ ಹತ್ತಿರ ಪಾರ್ವತಿ ಸರೋವರ ಮತ್ತು ಜಾಂಗ್‍ಲಿಂಗ್‍ಕಾಂಗ್ ಸರೋವರಗಳಿವೆ. ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಮಾನಸಸರೋವರದಂತೆ ಜಾಂಗ್‍ಲಿಂಗ್‍ಕಾಂಗ್ ಸರೋವರವೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ ಮುಹರ್ ಎಂಬ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಣಿವೆಯಿರುವ ಪರ್ವತವಿದೆ. ಓಂ ಪರ್ವತವು ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ಗಡಿರೇಖೆ ಮೇಲಿರುವುದರಿಂದ ವಿವಾದಿತವಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳು ಗಡಿರೇಖೆ ಬಗ್ಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಬಂದಿಲ್ಲ. ಓಂ ಚಿಹ್ನೆ ಕಾಣುವ ಪರ್ವತದ ಮುಖ ಭಾರತದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಪರ್ವತದ ಹಿಂಭಾಗ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿದೆ.
ಓಂ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಆದಿ ಕೈಲಾಶ (ಬಾಬಾ ಕೈಲಾಶ್, ಛೋಟಾ ಕೈಲಾಶ್) ಒಂದೇ ಅಲ್ಲ.
ಕೈಲಾಶ್ ಮಾನಸಸರೋವರ ಯಾತ್ರೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ, ಇಂಡೋ-ಟಿಬೇಟನ್ ಗಡಿ ಪೋಲಿಸ್‍ನಿಂದ ರಕ್ಷಿತವಾದ ನಭಿಧಾಂಗ್ ಭಾರತ ಚೀನಾ ಗಡಿಯಲ್ಲಿನ ಲಿಪುಲೆಖ್ ಕಣಿವೆಯ ಕೆಳಗಿನ ಕೊನೆಯ ಬೀಡಿನಿಂದ ಓಂ ಪರ್ವತವನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕಡೆಗೆ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಅತಿಥಿಗೃಹವಿದೆ. ಆದಿ ಕೈಲಾಶಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಅನೇಕ ಚಾರಣಿಗರು ಓಂ ಪರ್ವತವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ತಿರುವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಲಯ
ಅಕ್ಕಿಮರಡಿ
ಅಕ್ಕಿಮರಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುಧೋಳ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ.
ನೋಡಿರಿ
ಮಹಾಲಿಂಗಾಪುರ
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಾಗಲಕೋಟೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಸುರಗಿ
'ಸುರಗಿ'- ಇದು ಯು.ಆರ್.ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥನ. ಹೆಗ್ಗೋಡಿನ `ಅಕ್ಷರ ಪ್ರಕಾಶನ'ವು ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ವಿಜಯದನ್ ದೆತ
ವಿಜಯದನ್ ದೆತ
ವಿಜಯದನ್ ದೆತ (೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೨೬ - ೧೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೩), "ಬಿಜ್ಜಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ರಾಜಸ್ಥಾನದವರು ಹಾಗು ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು. ಇವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹಾಗು ಇನ್ನು ಹಲವಾರು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಬಾಜನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇವರ ೮೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಗೊಂಡಿವೆ. ಕೊಮಲ್ ಕೊಥಾರಿಯವರೊಂದಿಗೆ "ರುಪಾಯನ್ ಸಂಸ್ಥನ್" ಎಂಬ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಕಲೆ ಹಾಗು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ "ಬತಾನ್ ರಿ ಫುಲ್ವರಿ" (ಕಥೆಗಳ ತೋಟ) ೧೪ ಸಂಕಲನಗಳು ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಆಡು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿದೆ. ಇವರ ಹಲವು ಕಥೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳು, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಳಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಹಬಿಬ್ ತನ್ವಿರ್‍ರವರ "ಚರಣ್ ದಾಸ್ ಚೊರ್", ಪ್ರಕಾಶ್ ಜ ರವರ "ಪರಿನತಿ", ಅಮೊಲ್ ಪಲೆಕರ್‍ರವರ "ಪಹೆಲಿ" ಮತ್ತು ಮನಿ ಕೌಲ್‍ರವರ "ದುವಿದ" ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ವಿಜಯದನ್ ದೆತ "ಚರನ್" ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶೊಬಲ್ದನ್‍ದೆತ ಹಾಗು ತಾತ ಜುಗ್ತಿದನ್‍ದೆತರವರು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು. ದೆತರವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಹಾಗು ಇಬ್ಬರು ತಮ್ಮಂದಿರನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ಆರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಸಿವಿಲ್ ನ್ಯಾಯಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತಿದ್ದರಿಂದ, ಜೈತರನ್ ನಗರಕ್ಕೆ (ಬೊರುಂದ ದಿಂದ ೨೫ ಕೀ.ಮಿ.) ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಐದನೇ ತರಗತಿ ವರೆಗೆ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರ ಅಣ್ಣನದ್ದು ವರ್ಗಾವಣೆ ಕೆಲಸವಾದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು. ವಿಜಯದನ್‍ರವರು ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬರ್ಮೆರ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ದೆತ ತಮ್ಮ ಶಾಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟು ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಎಷ್ಟೋ ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು. ಬರ್ಮೆರ್‍‍‍ನಲ್ಲಿ ನರ್ಸಿಂಗ್ ರಾಜಪುರೋಹಿತ್ ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ‍ಯೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ನಾನೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನಾಗಬೇಕೆಂಬ ಚಲ ಮೂಡಿತು. ಅನಂತರ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಜೊದ್‍ಪುರಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡರು ಹಾಗು ದೆತ ಅಲ್ಲೇ ದರ್ಬರ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. . ವಿಜಯದನ್‍ ದೆತ, ಸರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯ್‍ರವರನ್ನು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸ್ಪೂರ್ತಿ‍ಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ದೆತ ಆಂಟನ್ ಚೆಕೊವ್ ಅವರ ದೊಡ್ಡ ಅಭಿಮಾನಿ. ಮೊದಲು ಟಾಗೊರ್ ಅವರ ದೋಷದರ್ಶಿ‍ಯಾಗಿದ್ದ ದೆತ, ಅವರ "ಸ್ತ್ರೀಪತ್ರ" ಕೃತಿ ಓದಿದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿದರು. ದೆತ ರವರು ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜು ಸೇರಿದರು. ಅಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಕವಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದ ದೆತ, ೧೦ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆ ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಕುಬೆರ್ದನ್ ದೆತಗೆ ಅಭಿನಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿಜಯದನ್ ಮೊದಲು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣ ಬರೆಯುತಿದ್ದ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅದರಿಂದ ಬಂದ ಜನರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ತಾವೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ದೊಡ್ಡ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಅವರ ಮೊದಲ ಕೃತಿ ಎಂದರೆ "ಬಪು ಕೆ ತೀನ್ ಹತ್ಯರೆ". ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಹರಿವನ್ಶರೈ ಬಚ್ಚನ್, ಸುಮಿತ್ರಾನಂದನ ಪಂತ್ ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರ ಶರ್ಮ‍ರ ವಿಮರ್ಶೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇವು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಸತ್ತು ಹೋದ ಎರಡು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ಪುಸ್ತಕಗಳು.
" ನಾತುರಾಮ ಗೊಡ್ಸೆ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಶಾರೀಕವಾಗಿ ಕೊಂದರೆ, ಈ ಮೂರು ಬರಹಗಾರರು ಅವರ ಆತ್ಮವನ್ನು ಕೊಂದರು" - ವಿಜಯದನ್ ದೆತ, ಬಪು ಕೆ ತೀನ್ ಹತ್ಯರೆ
೧೯೫೦- ೫೨ರಲ್ಲಿ ದೆತರವರು ೧೯ನೇ ಶತಮಾನದ ರಷಿಯಾ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ಸಂದರ್ಭ‍ದಲ್ಲಿ ಅವರು, "ನೀನು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ (ಸಾಧಾರಣ) ಬರಹಗಾರನಾಗ ಬಾರದೆಂದರೆ, ನಿನ್ನ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ರಾಜಸ್ತಾನಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕು" ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಲೆ ಅವರು ೧೩೦೦ ಪದ್ಯಗಳು ಹಾಗು ೩೦೦ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದರು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೆಶಕ ಮನಿ ಕೌಲ್, ದೆತಾ ರ ಕಥೆ "ದುವಿಧ" ಆಧರಿತ "ದುವಿಧ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರಂಪಚದಾದ್ಯಂತ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ದೊರೆಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗ ದೆತಾರವರ ಊರಾದ ಬೊರುಂದಯಲ್ಲಿಯೇ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ (ಹಿಂದಿ ನಟ), ಇದೇ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಮೊಲ್ ಪಲೆಕರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ "ಪಹೆಲಿ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರ ಮಾಡಿದರು. ಪಹೆಲಿ ಚಿತ್ರವು ಕೂಡ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಪ್ರಕಾಶ್ ಝ ರವರು ದೆತರವರ ಒಂದು ಕಥೆ ಆಧರಿತ "ಪರಿನತಿ" ಎಂಬ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಹಬೀಬ್ ತನ್ವೀರ್‍, ದೆತ ರವರ ಒಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ನಾಟಕ "ಚರನ ದಾಸ್ ಚೊರ್"ಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು ನಂತರ ಅದು ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನಗಲ್ ರವರ ಚಲನಚಿತ್ರ‍ವಾಗಿಯು ಮೂಡಿ ಬಂತು. ಹೀಗೆ ದೆತರವರ ಹಲವು ಕಥೆಗಳು ಹಾಗು ನಾಟಕಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮೂಡಿ ಬಂದಿವೆ. ಮಹೇಂದ್ರ ಲಲಸ್ ಇಂಡಿಯ ಟುಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವಾಗ, "ನನ್ನ ನಾಡು ರಾಜಸ್ಥಾನ ಕಥೆಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ನಾನು ಬರೆದಿರುವುದು ಆ ಸಾಗರದ ಒಂದು ಹನಿ ಅಷ್ಟೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ದೆತರವರು ರಾಜಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲು ಷ ಗೊವರ್ದನ್ ಲಾಲ್ ರವರೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ. ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ನಾನು ರಾಜಸ್ತಾನಿ ಬಿಟ್ಟರೆ, ಬೇರೆ ಯಾವ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಬರೆದಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆ ಬಗೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಆಭಿಮಾನ ಹಾಗು ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನೆಚ್ಚಿನ ಲೇಖಕರೆಂದರೆ ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಚಟ್ಟೊಪಾದ್ಯಯ, ಆಂಟನ್ ಚೆಕೊವ್ ಮತ್ತು ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಠಾಗೋರ್. ದೆತರವರು ತಮ್ಮ ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಬಡವರ ನೋವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದೆತರವರು ಈ ಪ್ರಪಂಚ ಕಂಡ ಒಬ್ಬ ಅದ್ಭುತ ಲೇಖಕ ಎಂದರು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಗೊಪಲ್ ಭಾರದ್ವಾಜ (ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗ, ಜಯ ನಾರಯನ ವ್ಯಾಸ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಜೊದ್ ಪುರ). ದೆತರವರು ೨೦೧೧ ಸಾಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತೊಮಸ್ ತ್ರನ್ಸ್ತ್ರೊಮೆರ್‍ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ದೆತರವರಿಗೆ ಮೆಹ್ರನ್ಗರ್ಹ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ರವ್ ಸಿಹ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಂದು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ದೆತಾರವರಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗು ಒಬ್ಬ ಮಗಳು - ಪ್ರೆಮ್ ದನ್ ದೆತ, ಕೈಲಾಶ್ ಕಬಿರ್, ಕೌಶಲ್ಯ (ಮಗಳು), ಸತ್ಯದೆವ್ ದೆತ, ಮಹೇಂದ್ರ ದೆತ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೫-೧೬ ವರ್ಗ:ವಿಕಿಕ್ಲಬ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ರಚಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು
ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ
ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ: ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತುವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಟ್ಟಿದ ನಾಟಕ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಆಗಿಹೋದ ಗತಕಾಲದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಇತಿಹಾಸಕಾರನ, ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಬರೆಯುವವನ, ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೆರಳಿಸಿದವೋ ಹಾಗೆ ಗ್ರೀಕರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ನಾಟಕಕಾರನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನೂ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಈಸ್ಕಿಲಸ್, ಯೂರಿಪಿಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಸೊಫಕ್ಲೀಸರು ಗ್ರೀಸಿನ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಐತಿಹ್ಯಗಳಿಂದ ವಸ್ತುವನ್ನಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಅದ್ಭುತವಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಈಗಿನ ಅರ್ಥದಂತೆ ಚರಿತ್ರೆಯ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇತಿಹಾಸವೆಂದರೆ ಈಗಿನ ಅರ್ಥದಂತೆ ಚರಿತ್ರೆಯೇ ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಪ್ರಬಲವಾದಂತೆಲ್ಲ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಅಥವಾ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕದ ಕಲ್ಪನೆ ಖಚಿತವಾಗತೊಡಗಿತು. ನಾಟಕಕಾರನಿಗಿಂತ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಿದೆಯೆಂದು ಗಾಲ್ಸ್‌ವರ್ದಿ ಹೇಳಿದ ಮಾತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಬರೆಯುವವನಿಗೆ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬರುವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಜೀವನದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಆವಶ್ಯಕವಾದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಾಟಕೀಯ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ ಅಥವಾ ಚರಿತ್ರೆಯ ತುಣುಕುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾರ್ಲೊ ಬರೆದ ಟ್ಯಾಂಬರ್ಲೇನ್, ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು, ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಷಾನ ಸೇಂಟ್ ಜೋನ್, ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕಾರ್ಸ್ವೆಲ್ನ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿ ಕೌಂಟ್ ಆಲ್ಬೆನಿ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕದ ತಂತ್ರ ಕಾದಂಬರಿಕಾರನ ತಂತ್ರದಿಂದ ಬೇರೆಯಾದದ್ದು. ಗತಕಾಲದ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಎದ್ದು ತೋರುವ ನಾಟಕೀಯ ಅಂಶವನ್ನು ನಾಟಕಕಾರ ನೇರವಾಗಿ ತನ್ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ್ತಾನೆ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳಿಬದುಕಿದ ಮಾನವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಸ್ವಭಾವ, ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಯಾವ ವಾಸ್ತವಿಕ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವೆನ್ನುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ನಾಟಕಕಾರನ ಉದ್ದೇಶ. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ (ಪೇಜೆಂಟ್ರಿ) ವಿಕಾಸವಾದ ನಾಟಕ ಮಾನವಸಹಜ ಭಾವೋದ್ರೇಕವನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ, ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ‘ಕ್ರಾನಿಕಲ್’ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿನ ರಾಗವೈವಿಧ್ಯ, ಉಜ್ಜ್ವಲ ಚಿತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತಾಗ, ಈ ವರ್ಣರಂಜಿತ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಾಟಕಕಾರನ ವಿಭಾವನೆಯನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಸೆಳೆದುವು. ಈ ವೇಳೆಗೆ ನಿಚ್ಚಳವಾದ ರೂಪ ಪಡೆದಿದ್ದ ನಾಟಕಪ್ರಕಾರ ಚರಿತ್ರೆಯ ಈ ಎಲ್ಲ ನಾಟಕೀಯ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಸುಳಿಯುವ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಹಿತಮಿತವಾದ ತಂತ್ರ ಕಥನಕ್ಕೊಂದು ಸಾಂಗತ್ಯವನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ವಿಕಾಸವಾದ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ‘ಕ್ರಾನಿಕಲ್’ ನಾಟಕಗಳಿಂದ ಹೀರಿಕೊಂಡ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಕರಗಿಸಿ ರಮ್ಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಮೂಲದ ‘ಕ್ರಾನಿಕಲ್’ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಲ್ಲದ ರಚನಾಕೌಶಲ, ಪಾತ್ರವಿನ್ಯಾಸ, ಇತಿಹಾಸಪ್ರಜ್ಞೆ ಇವನ್ನು ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ಸಾಧಿಸಿದ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಬರೆಯುವವರಿಗೆ ಅವನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಇತಿಹಾಸದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ನಾಟಕಕಲೆಯ ಕಲ್ಪನೆಯೊಡನೆ ಯಾವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯಬೇಕೆನ್ನುವುದು ನಾಟಕಕಾರನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತಿಹಾಸದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸನ್ನಿವೇಶ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಿ, ಭೂತ-ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲಗಳಿಗೆ ಸೇತುವೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಈಚಿನ ಹಲವು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ನಾಟಕಕಾರರು ಸೊಗಸಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಸ್ಬಾರ್ನ್ ಬರೆದ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಲೂಥರ್, ಬ್ರೆಕ್ಟ್‌ನ ಗೆಲಿಲಿಯೊ, ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಆಧುನಿಕ ಕಾವ್ಯನಾಟಕಕ್ಕೊಂದು (ಪೊಯೆಟಿಕ್ ಡ್ರಾಮ) ರೂಪವಿತ್ತ ಟಿ.ಎಸ್.ಎಲಿಯಟ್ನ ಮರ್ಡರ್ ಇನ್ ದಿ ಕೆಥೆಡ್ರಲ್-ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕದ ರೂಪರೇಷೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಗತಕಾಲದ ಒಂದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನೊ ಘಟನೆಯನ್ನೊ ಒಬ್ಬನ ಜೀವನದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗತಿಯನ್ನೊ ತದ್ವತ್ತಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸುವುದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ. ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಬಂದರೂ ಪೋಷಕವಾಗಿ ಬರುವ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ನಾಟಕಕಾರ ತನ್ನ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಯೊಂದನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಅವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಸಂಭಾಷಣೆ, ಸನ್ನಿವೇಶ, ಪಾತ್ರಪೋಷಣೆಗಳೆಲ್ಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿಬಿಡಬಹುದು. ಈ ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. (ಎಚ್.ಕೆ.ಆರ್.)
ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು
ಹಿಂದಿನ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಆಧುನಿಕ ಇತಿಹಾಸಕಾರರ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಲನಿರ್ದೇಶ ಸಮೇತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆನಿಸುವಂತೆ ರಚಿಸಿದ ಬರೆಹಗಳ ಅಭಾವವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರ. ಮೊದಲು, ಜನಪ್ರಿಯವೂ ರೋಚಕವೂ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಜರ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಕಥಾಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಸಿಯೇ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ರಾಜಚರಿತ್ರೆಗಳು-ಎಲ್ಲವೂ ಇತಿಹಾಸವೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೂ ಕಾಲಗಣನೆಯ ನಿರ್ದೇಶನವೇ ಇಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಕಲ್ಪಿತಾಂಶಗಳಿಂದಲೇ ನೇಯ್ದ ಅದ್ಭುತರಮ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ಕಥೆಯೆನಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಅಷ್ಟೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ನಾಟಕಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಾಯಿಕವಾಗಿ ಈ ಮೂರು ಬಗೆಯ (ಇತಿಹಾಸ, ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಕಥೆ) ಮೂಲವಸ್ತುವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಿದ್ದುವು. ರಾಜ ಸಚಿವಾದಿಗಳ ವೀರ ಇಲ್ಲವೆ ಶೃಂಗಾರಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯವಿದ್ದರೂ ನಾಟಕಕಾರ ಸಮಕಾಲೀನರನ್ನು ನಾಯಕರನ್ನಾಗಿ ತರುವ ಪರಿಪಾಠ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈಗ ಉಪಲಬ್ಧವಾಗಿರುವ ಕೆಲವೊಂದು ನಾಟಕಗಳ ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜವೃತ್ತಾಂತವನ್ನೇ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಕ್ವಚಿತ್ತಾದರೂ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಬುದ್ಧಿಯಿತ್ತೆಂದು ಸಾಧಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳ ನೂತನ ಪರಂಪರೆಗೆ ಕಾಳಿದಾಸನೇ ಪ್ರವರ್ತಕನೆಂದರೂ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಪುರಾಣೇತಿಹಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಲ್ಲದ ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರ ರಾಜನನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಅವನು ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಕಾಳಿದಾಸ ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರ ರಾಜನ ಸಮಕಾಲೀನನೆಂಬ ವಾದವನ್ನು ಕೂಡ ಪುರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. (ಕುನ್ಹನ್ ರಾಜಾ ಮತ್ತು ವಿ.ರಾಘವನ್ ಮೊದಲಾದವರು) ಈ ರಾಜನ ಶೃಂಗಾರವಿಲಾಸವನ್ನೇ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕೇಂದ್ರವೆಂದರೂ ಇದರ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಾದ ಚಾರಿತ್ರಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಳ್ಳುವ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವರ್ಣಿತವಾಗಿದೆ. ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದಲ್ಲಿ ರಾಜನಾಗಿರುವ ವೃದ್ಧ ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರ; ಅವನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ವಿದಿಶಾಪಟ್ಟಣವನ್ನಾಳುತ್ತಿರುವ ಮಗ ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರ ; ಕೆಳಗೆ ವಿದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಇಬ್ಬರ ಕಲಹ. ಪಾಟಲಿಪುತ್ರದ ಪುರ್ವ ರಾಜರಾದ ಮೌರ್ಯರ ಸಚಿವನ ಸಹಾಯ ಒಬ್ಬನಿಗೆ; ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರನ ಸಹಾಯ ಇನ್ನೊಬ್ಬನಿಗೆ. ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರನ ರಾಜ್ಯತಂತ್ರದ ವಿಜಯ. ವಿದರ್ಭರಾಜಪುತ್ರಿಯ ಪಾಣಿಗ್ರಹಣ. ಅತ್ತ ಯವನರಿಂದ ಪುಷ್ಯಮಿತ್ರನ ಯಜ್ಞಾಶ್ವಬಂಧನ. ಅಗ್ನಿಮಿತ್ರನ ಮಗನಾದ ವಸುಮಿತ್ರನಿಗೂ ಯವನರಿಗೂ ಕಾಳಗ. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಸುಮಿತ್ರನ ವಿಜಯ. ನಮಗೆ ಉಪಲಬ್ಧವಿರುವ ಇತರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮತಃ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವ ಈ ಘಟನೆಗಳು ಕೂಡ ಅವಿರುದ್ಧವಿದ್ದು ಪುರಕವೆನಿಸುವಂತಾಗಿವೆ.
ಇದೇ ರೀತಿ, ವಿಶಾಖದತ್ತನ (ಸು.600) ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸ ನಾಟಕದ ಮೂಲ ಅಚ್ಚು ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಬಂದುದಾದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಜೀವಂತವಾಗಿ ಕಣ್ಣುಮುಂದೆ ಸುಳಿಯುವ ಪರ್ವತರಾಜ, ಅಮಾತ್ಯರಾಕ್ಷಸ, ಮಲಯಕೇತು ಮುಂತಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ನಾಟಕಕಾರನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಮಾನದಂಡಗಳಂತಿವೆ.
ಹೀಗೆಯೇ ಇತಿಹಾಸಕಾರನ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆವ ಮತ್ತೊಂದು ನಾಟಕ ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲು ಅಚ್ಚಾಯಿತು: ಕೌಮುದೇಮಹೋತ್ಸವವೆಂದು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರೆದಾಕೆ ವಿಬ್ಜೆಕಾ ಎಂದಿರಬಹುದೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಭ್ರಷ್ಟನಾದ ಕಲ್ಯಾಣವರ್ಮನೆಂಬಾತ ಹೇಗೆ ಪುರ್ವಮಂತ್ರಿಯಾದ ಮಂತ್ರಗುಪ್ತನ ಹಂಚಿಕೆಗಳಿಂದ ಮರಳಿ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂಬ ಕಥೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಗಧರಾಜನ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯಾಗಿದ್ದ ಚಂಡಸೇನ ಮ್ಲೇಚ್ಛರಾದ ಲಿಚ್ಛವಿಗಳೊಡನೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಪಾಟಲಿಪುತ್ರವನ್ನು ಮುತ್ತಿ, ತನ್ನ ಪ್ರಭು ಸುಂದರವರ್ಮನನ್ನು ಕೊಂದು, ಮಗ ಕಲ್ಯಾಣವರ್ಮನನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ತಾನೇ ರಾಜನಾದುದನ್ನು ಈ ನಾಟಕ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಶೃಂಗಾರ ನಾಟಕಗಳಂತೆ ನಾಯಕ ಕಲ್ಯಾಣವರ್ಮನಿಗೆ ಶೂರಸೇನರಾಜನ ಮಗಳಾದ ಕೀರ್ತಿಸೇನೆಯೆಂಬ ಕನ್ಯಾರತ್ನ ಪ್ರಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವರ್ಣಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಮಗಧರಾಜ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ ನಮಗೆ ಅನ್ಯತ್ರ ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ. ಮಾಳವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರ ಮತ್ತು ರತ್ನಾವಳೀ ನಾಟಕಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುವ ಬಿಲ್ಹಣಕವಿಯ (11ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಕರ್ಣಸುಂದರೀ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಅಣಹಿಲವಾಡದ ಕರ್ಣದೇವನೃಪನನ್ನು ಕುರಿತಿದ್ದರೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಶೃಂಗಾರವಸ್ತು ಹೆಚ್ಚು; ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತು ಕಡಿಮೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಕ ಪಾಲಕರ ಘರ್ಷಣೆಯೇ ಮುಂತಾದ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಾಂತಗಳು ಬರುವುದುಂಟು. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಪರಂಪರೆ ಒಂದುಂಟೆಂದು ಹೇಳಲು ಮೇಲಿನ ಈ ಕೆಲವು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಾಕು. (ಕೆ.ಕೆ.)
ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ ಈ ಪ್ರಕಾರ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಹೊಸದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಜನನವೂ ಆಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ನಾಟಕಗಳೆಲ್ಲ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಭಾಷಾಂತರಗಳು. ಹೀಗೆ ಉಪಲಬ್ಧವಾದ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ನಾಟಕ ಮಿತ್ರವಿಂದಾ ಗೋವಿಂದ; ಸಂಸ್ಕೃತ ರತ್ನಾವಳಿಯ ಭಾಷಾಂತರ. ಇದರ ಕರ್ತೃ ಮೈಸೂರರಸ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಆಸ್ಥಾನಕವಿ ಸಿಂಗರಾರ್ಯ. ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸದ ಅಂಶಕ್ಕಿಂತ ಕಲ್ಪನಾಂಶವೇ ಹೆಚ್ಚು.
ಅನಂತರ ನಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬರುವವರು ಬಸವಪ್ಪಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು. ಶಾಕುಂತಲ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ, ರತ್ನಾವಳಿ, ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತ್ರೆ, ಮಾಲತೀಮಾಧವ, ಚಂಡಕೌಶಿಕ ನಾಟಕಗಳ ಭಾಷಾಂತರಗಳನ್ನೂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಒಥೆಲೋವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶೂರಸೇನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ ಇವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾಷಾಂತರ ಕಲೆಯನ್ನು ರಮ್ಯವಾಗಿ ಕರಗತಮಾಡಿಕೊಂಡವರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿವರು. ಇವರ ಹಿಂದೆಯೇ ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚುರಮುರಿ ಶೇಷಗಿರಿರಾವ್ ಮತ್ತು ಬಿ. ಕೃಷ್ಣಪ್ಪ-ಇವರು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದರು.
ಚಂಡಕೌಶಿಕ ನಾಟಕದ ನಾಲ್ಕು ಅಂಕಗಳು ಮಾತ್ರ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರೊಡನೆ ಆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಿತೂಗಿ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದವರು ಅಳಸಿಂಗರಾಚಾರ್ಯರು. ಭಾಸನ ಸ್ವಪ್ನವಾಸದತ್ತ ಮತ್ತು ಪಂಚರಾತ್ರಗಳನ್ನು ಇವರು ಕನ್ನಡಿಸಿದರು. ಪಂಚರಾತ್ರವನ್ನು ಇವರಲ್ಲದೆ ಕೆ.ಆರ್.ರಾಮಸ್ವಾಮಿ, ಪಾನ್ಯಂ ಸುಂದರಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಎನ್.ಎಸ್.ನಾರಾಯಣಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರತಿಮಾ ನಾಟಕ ಮೈಸೂರು ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರೀಗಳಿಂದ, ಉಳಿದ ಭಾಸನಾಟಕಗಳು ಎಲ್.ಗುಂಡಪ್ಪನವರಿಂದ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀಹರ್ಷನ ನಾಗಾನಂದವನ್ನು ಮೈಸೂರಿನ ಅನಂತನಾರಾಯಣ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ, ಶೂದ್ರಕನ ಮೃಚ್ಛಕಟಿಕವನ್ನು ಗರಣಿ ವೈ.ಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯರೂ, ಧೋಂಡೋ ನರಸಿಂಹ ಮುಳಬಾಗಿಲ ಅವರೂ, ನಂಜನಗೂಡು ಸುಬ್ಬಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ, ಭಟ್ಟನಾರಾಯಣನ ವೇಣೀಸಂಹಾರವನ್ನು ಜಯರಾಮಾಚಾರ್ಯರೂ, ಕಾಳಿದಾಸನ ಮಾಲವಿಕಾಗ್ನಿಮಿತ್ರವನ್ನು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರೀಗಳೂ ಧಾರವಾಡದ ನಾ.ಗು.ಕರಗುದರಿ ಅವರೂ, ವಿಶಾಖದತ್ತನ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸವನ್ನು ಎಂ.ರಾಮಶೇಷಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳೂ ರಾಕ್ಷಸನ ಮುದ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ತೀ.ನಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅವರೂ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ಮ್ಯಾಕ್ಬೆತ್ ಅನ್ನು ಎಂ.ಎಲ್.ಶ್ರೀಕಂಠೇಶಗೌಡ ಮತ್ತು ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪ-ಇವರು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್‌ ಡ್ರೀಮ್ ಅನ್ನು ಶ್ರೀಕಂಠೇಶಗೌಡರು ಪ್ರಮೀಳಾರ್ಜುನೀಯವೆಂದೂ ಕೆರೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರು ಹೊರತು ಉಳಿದುದನ್ನು ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆರೂರರ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆದಿಭಾಗದಲ್ಲೇ ಬಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಟಕಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ಬಿರುಗಾಳಿ (ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್‌) ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಅವರ ಪಾರಸೀಕರು ಬರುತ್ತವೆ.
ಸೋಸಲೆ ಗರಳಪುರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ಹೌಸ್ಮನನ ಸಾಕ್ರಟೀಸನ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು, ಇಬ್ಸೆನನ ಆರ್ಯಕ ಮತ್ತು ಸೂತ್ರದ ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ತಂದಿತ್ತರು. ಸಿ.ಆನಂದರಾಯರು ರಾಮವರ್ಮ-ಲೀಲಾವತಿ (ರೋಮಿಯೊ ಅಂಡ್ ಜೂಲಿಯೆಟ್) ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಜಾನ್ ಮೇಸ್ಫೀಲ್ಡನ ಟ್ರಯಲ್ ಆಫ್ ಜೀಸಸ್ ಅನ್ನು ದೇವುಡು ನರಸಿಂಹಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ವಿಚಾರಣೆ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಂದರು. ಮಧುಸೂದನದತ್ತರ ಬಂಗಾಳಿ ನಾಟಕ ಕೃಷ್ಣಾಕುಮಾರಿಯನ್ನು ಬೆನಗಲ್ ರಾಮರಾಯರು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು; ದ್ವಿಜೇಂದ್ರಲಾಲ್ ರಾಯ್ರ ಪುನರ್ಜನ್ಮ, ಮೇವಾಡಪತನ, ಷಹಜಹಾನ್ ನಾಟಕಗಳೂ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಪೌರಾಣಿಕ-ಐತಿಹಾಸಿಕಗಳನ್ನೂ ಐತಿಹಾಸಿಕಗಳೆಂದುಕೊಂಡು ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯರಾದವರು ಮೂವರು-ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಾಳಾಚಾರ್ಯ ಸಕ್ಕರಿ (ಶಾಂತಕವಿ), ಮೈಸೂರಿನ ಬೆಳ್ಳಾವೆ ನರಹರಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ನಂಜನಗೂಡು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರ್ರಿ. ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ ರಚಿಸಿರುವ ಗಂಡುಗೊಡಲಿ ಪೌರಾಣಿಕ-ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ್ದು.
ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಗರುಡರು ಎಚ್ಚಮನಾಯಕವನ್ನೂ ಕೆರೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ನಳ-ದಮಯಂತಿಯನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಪುರಂದರದಾಸ, ಮೀರಾಬಾಯಿ, ಭದ್ರಾಚಲ ರಾಮದಾಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಭಗವದ್ಭಕ್ತರನ್ನು ಕುರಿತ ನಾಟಕಗಳೂ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ಬಿ.ಪುಟ್ಟಸ್ವಾಮಯ್ಯನವರು ಗೌತಮಬುದ್ಧ, ಷಹಜಹಾನ್ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ. ಅವರ ಜಾಡಿನಲ್ಲೇ ನಡೆದ ಕೆ.ವಿ.ರಾಘವಾಚಾರ್ಯರು ಗ್ರೀಕ್ ಮೂಲದಿಂದಲೇ ಅಂತಿಗೊನೆಯನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ನಾಟಕರತ್ನವೊಂದನ್ನು ಇತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಮಹಾರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥನ ರಾಜ್ಯತ್ಯಾಗವನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸರು ಒಂಬತ್ತು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಿರುಪಾಣಿ, ಯಶೋಧರಾಗಳು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಚಿರಕಾವ್ಯಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಶಾಂತಾ, ಸಾವಿತ್ರಿ, ಉಷಾ ಇವು ಪೌರಾಣಿಕ-ಐತಿಹಾಸಿಕಗಳೆಂದರೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಚ್ಚ ಐತಿಹಾಸಿಕಗಳೆಂದು ಕಾಕನಕೋಟೆ, ತಾಳೀಕೋಟೆ, ಶಿವಛತ್ರಪತಿ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಕಾಕನಕೋಟೆ ಶುದ್ಧ ಚಾರಿತ್ರಿಕರೂಪಕವಾಗಿದ್ದು, ಗದ್ಯ ಮತ್ತು ಪದ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದೆರಡು ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ಗದ್ಯನಾಟಕಗಳು. ವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ, ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯವಿದ್ದು, ವಾಚಕರ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನವನ್ನು ಇವು ಹಿಡಿದು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತವೆ. ಪೌರಾಣಿಕವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಲ್ಲದ್ದೂ ಆಧುನಿಕ-ಐತಿಹಾಸಿಕವೆನ್ನುವಷ್ಟು ಈಚಿನದೂ ಅಲ್ಲದ್ದು ಶ್ರೀನಿವಾಸರ ಯಶೋಧರಾ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಬುದ್ಧನಾದ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಕಪಿಲವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುರ್ವಾಶ್ರಮದ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಯಶೋಧರೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಂಡುಕೊಂಡನೆಂಬ ವಿಷಯವೇ ಇದರ ವಸ್ತು. ಯಶೋಧರೆಯ ಪಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ವಿನೂತನವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ.
ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೇ ವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ನಾಟಕರಚನೆ ಮಾಡಿದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರೆಂದರೆ-ಸಂಸ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಎ.ಎನ್. ಸಾಮಿ ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ (1898-1939). ಇವರು ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರಾದರೂ ಎಲ್ಲವೂ ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ. ಬಿರುದೆಂತೆಂಬರ ಗಂಡ, ಸುಗುಣಗಂಭೀರ, ವಿಗಡವಿಕ್ರಮರಾಯ-ಇವು ಮೊದಲು ಬೆಳಕು ಕಂಡ ಮೂರು ನಾಟಕಗಳು. ಅನಂತರ ಬೆಟ್ಟದ ಅರಸು, ವಿಜಯನರಸಿಂಹ, ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ-ಇವು ದೊರಕಿದವು. ಇವು ಆರೂ ಅನಘರ್ಯ್‌ ರತ್ನಗಳು. ರಾಜ ಒಡೆಯರ ಅಣ್ಣ ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜರ ಬಂಗಾರದವಳ ಮಗ ಬೆಟ್ಟದ ಅರಸು ರಾಜ ಒಡೆಯರ ಮರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ದಳವಾಯಿಯಾಗಿ ನೇಮಕವಾದವನು. ಅನಂತರ ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ದಳವಾಯಿಯಾಗಿದ್ದು, ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನಿಗಾದ ಪ್ರತಿಫಲ ಸೆರೆಯವಾಸ, ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಭಾಂಡಕರ್ಪುರದ ಕಟ್ಟು; ನಿಸ್ಸೀಮ ರಾಜಭಕ್ತ ರಾಜದ್ರೋಹಿಯೆನಿಸಿ ತಾನೆಸಗದಿದ್ದ ದ್ರೋಹ ಕಪಟಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದ. ಇವನಾದ ಮೇಲೆ ಮೂರನೆಯ ದಳವಾಯಿಯಾಗಿ ವಿಗಡವಿಕ್ರಮರಾಯ ಬಂದ. ತನ್ನ ಕುಟಿಲ ಕ್ರೂರತನದಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಬದಿಗೊತ್ತಿ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ತಾನೇ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ, ಈ ಬೆಟ್ಟದ ಅರಸು ನಾಟಕ ನಾಯಕ ಬಿದ್ದುದನ್ನೂ ವಿಕ್ರಮನ ಅಭ್ಯುದಯವನ್ನೂ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದ ಐದು ನಾಟಕಗಳಂತೆ ಹಲವಾರು ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಪದಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯ ಆವರಣವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿ ಓದುಗರನ್ನು ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಾಟಕಕಾರ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯನಾರಸಿಂಹ ನಾಟಕದ ನಾಯಕ ರಣಧೀರ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜ. ರಾಜ್ಯದೊಳಗೂ ಹೊರಗೂ ತನ್ನ ಶಕ್ತಿ ಧೋರಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆದರಿದ್ದ ವಿರೋಧಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಆಪ್ತ ಆಯುಧವಾದ ವಿಜಯನಾರಸಿಂಹ ಖಡ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಅಸಮಸಾಹಸದಿಂದ ಅಡಗಿಸಿ, ವಿಜಯಿಯಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಲ್ಲರ ಕೀರ್ತಿ ಮೆರಸುತ್ತಾನೆ. ಬೆಟ್ಟದ ಅರಸು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಕಾರುಬಾರು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ದರ್ಪದಿಂದ ಕ್ರೌರ್ಯದಿಂದ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ದಳವಾಯಿ ವಿಕ್ರಮರಾಯ, ತನ್ನಿಷ್ಟದಂತೆ ನಡೆಯಲೊಪ್ಪದಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜ ಇಮ್ಮಡಿ ರಾಜಒಡೆಯರಿಗೇ ವಿಷವುಡಿಸಿ, ಕೊಲ್ಲಿಸಿ, ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಕೂಡಿಸಿ ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಉದ್ದೇಶಪಟ್ಟು ತನ್ನ ವಿಗಡತನದ ವಿಜೃಂಭಣೆಗೆ ತೊಡಗುತ್ತಾನೆ. ಅಷ್ಟರಲೇ ಗೂಢಚಾರರಿಂದ ತನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ರಣಧೀರನ ಮನೋಗತವೆಂತೆಂಬು ದನ್ನು ಹಠಾತ್ತನೆ ಕಂಡುಕೊಂಡ ವಿಕ್ರಮರಾಯ ತಾನಾಗಿ ಬಹುಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ರಣಧೀರನನ್ನು ಕರೆಸಿ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಯಾಗಿರಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಣಧೀರನ ಗೆಳೆಯರು ನಿರೀಶನ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ರಣಧೀರನನ್ನು ಸೆರೆಯಿಂದ ಬಿಡಿಸಬೇಕೆನ್ನುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅರಮನೆಯ ಸೇವಕರಾದ ಚೆನ್ನ ಮತ್ತು ರಂಗರು ರಾಜಮನೆತನದ ಮೇಲಿನ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ವಿಕ್ರಮನ ವಿಗಡತನಕ್ಕೆ ರೋಸಿ ಅವನೊಬ್ಬನೇ ಸಿಕ್ಕಿದಾಗ ಅವನ ರುಂಡ ಹಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಂಠೀರವನಿಗೆ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಸವಿಗಂಡು ನರರಾಕ್ಷಸನಾದ ವಿಕ್ರಮನ ದ್ರೋಹದ ದುಷ್ಟಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ರಣಧೀರನ ರಾಜಭಕ್ತಿ, ನಿರೀಶನ ಸ್ನೇಹಶಕ್ತಿ, ರಾಜಮಾತೆಯ ಮತ್ತು ಪೌರರ ಪ್ರತೀಕಾರಶಕ್ತಿ-ಇವಿಷ್ಟೂ ಒಗ್ಗೂಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಕ್ರಮನ ವಿಗಡತನ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದ್ದು ಸುತ್ತಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳೆಲ್ಲ ಜೀವಕಳೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರ ಒಂದೊಂದು ಮಾತು, ಚಲನೆ, ಕೊನೆಗೆ ಮಾತಿನ ನಡುವೆ ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ಮೌನ ಕೂಡ ನಾಟಕವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಸಿವೆ. ಸಂಸರ ಶೈಲಿ ಗಂಡುಶೈಲಿ. ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗದ್ಯಬಂಧವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಲ್ಲದ್ದು. ಬೆಟ್ಟದ ಅರಸು ನಾಟಕದಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ಮೂರು ನಾಟಕಗಳ ಚಕ್ರ ವಿಜಯನಾರಸಿಂಹವನ್ನು ದಾಟಿ ವಿಗಡವಿಕ್ರಮರಾಯದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರ ಶಕ್ತಿತ್ರಯದಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಂತ್ರಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ‘ಬಿರುದೆಂತೆಂಬರ ಗಂಡ’ ಮೈಸೂರಿನ ರಾಜಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಮ್ಮಡಿ ತಿಮ್ಮರಾಜ ಒಡೆಯರನ್ನು ಕುರಿತ ಏಕಾಂಕ ನಾಟಕ. ‘ಸುಗುಣಗಂಭೀರ’ ಬೋಳಚಾಮರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಸ್ತುವಾಗಿ ಉಳ್ಳದ್ದು. ಕಳಕಳಿಸುವ ಪಾತ್ರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿ, ವೀರರಸಪ್ರಧಾನವಾದ ಈ ನಾಟಕ ಕರುಣೆಯ ಝರಿಯನ್ನು ಹರಿಸುತ್ತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದ ಸಂಸರ ಹೆಸರನ್ನು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡಬೇಕು. ಅವರು ವಸ್ತುವನ್ನು ಬಳಸಿರುವ ರೀತಿ, ಭಾಷೆಯ ಶೈಲಿ, ರಚನಾತಂತ್ರ ಅದ್ಭುತ.
ಎಂ.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಕಂಠೀರವ ವಿಜಯ ಎಂಬ ನಾಟಕ ಜಗಜಟ್ಟಿ ನರಸರಾಜ ಒಡೆಯರು ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿಯ ಜಟ್ಟಿಯನ್ನು ಮಲ್ಲಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದು ಮೈಸೂರಿನ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಕಥೆ. ಅಭಿನಯಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಎಂ.ಆರ್.ಶ್ರೀ. ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ಧರ್ಮದುರಂತ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮೈಸೂರು ಯುದ್ಧದ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕಾಲದ ಕಥೆ. ರಾಮರಾಯ ಮಹಮದೀಯನಾದದ್ದು, ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಲಲಿತೆ ಮತ್ತು ಆಯಷೆಯರು ಅವನ ಮೇಲಿನ ನಿವಾರ್ಯ್‌ಜಪ್ರೇಮದಿಂದಲೇ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಮಾಡಿದ್ದು-ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ನಾಟಕ ಚೇತೋಹಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀನಿವಾಸರ ತಾಳೀಕೋಟೆ ಎಂಬ ರೂಪಕ ವಿಜಯನಗರದ ರಾಮರಾಯ, ಆಯಷೆ, ರುಸ್ತುಂ, ತಿರುಮಲಾಂಬ-ಮುಂತಾದ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಾತ್ರಗಳ ಸ್ವಭಾವನಿರೂಪಣೆ, ಗುಪ್ತಪ್ರೇಮದ ಫಲವಾಗಿ ರಾಮರಾಯ ತನ್ನ ಮಗನಾದ ರುಸ್ತುಮನಿಂದಲೇ ಅಪರಿಹಾರ್ಯವಾಗಿ ಕೊಲೆಯಾದುದು ಮುಂತಾದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಸಮರ್ಥ ಚಿತ್ರಣದಿಂದ ನಾಟಕ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಿಧಿ ತನ್ನ ಆಟ ಹೂಡಿ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುವುದರಿಂದ ಕೊಲೆಗಡುಕ ರುಸ್ತುಮನಲ್ಲೂ ಅನುಕಂಪ ಹುಟ್ಟುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಜೊತೆಗೆ ಮತಸಂಬಂಧವಾದ ಯುದ್ಧ ಒದಗಿತೆಂದರೆ ವಿಜಯನಗರದಂಥ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನೂ ಮುಳುಗಿಸುವಷ್ಟು ಭೀಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆನ್ನುವುದೂ ಇಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದೆ. ಭರತಖಂಡ ಅನ್ಯಮತೀಯರ ಪದಾಘಾತಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಶತಚೂರ್ಣವಾಗುವುದರಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮವನ್ನು ಉದ್ಧಾರಮಾಡಲೆಂದು ಕಾರಣ ಪುರುಷನಂತೆ ಜನಿಸಿದವ ಶಿವಾಜಿ. ಈ ಮಹಾಪುರುಷ, ನಾಡನ್ನೂ ಧವರ್iವನ್ನೂ ಉದ್ಧರಿಸಿದ ಈ ಗಹನವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಉಳ್ಳದ್ದು ಶ್ರೀನಿವಾಸರ ಶಿವಛತ್ರಪತಿ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ವೀರರಸವೇ ಮೂರ್ತಿವೆತ್ತಂತಿರುವ ಶಿವಾಜಿ ಇಲ್ಲಿ ವೇದಾಂತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ.
ಕಂಠೀರವ ನರಸರಾಜರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುಕುರುಬರ ದೊರೆಗೆ ಸಂದಾಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದ ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೂ ಹೆಗ್ಗಡದೇವನಕೋಟೆಯ ಹೆಗ್ಗಡೆಗೂ ವಿವಾದ ಉಂಟಾಗಿ, ಕುರುಬರ ಮುಖಂಡ ಕಾಚ ಮಹಾರಾಜರನ್ನೇ ಕಂಡು ಅವರ ಮನ ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಜನಾಂಗಕ್ಕೆ ಒದಗಿದ್ದ ಕಷ್ಟ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಬರೆದ ನಾಟಕ ಕಾಕನಕೋಟೆ. ಕಾಡುಜನರ ನಿಜಜೀವನ, ಊರ ಜನರ ನಿಜಜೀವನ, ಇವೆರಡನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಹದವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿ ಚಿತ್ರಿಸುವ ಸಾಧನವಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಕಾಚ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಸ್ಥಾನ ಕುವೆಂಪು ಅವರ ರಕ್ತಾಕ್ಷಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಬಿದನೂರು ನಾಯಕನ ಮರಣ, ಆತನ ರಾಣಿಯ ದುರ್ನಡತೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ರಾಜ್ಯ ಹೈದರಾಲಿಯ ಪಾಲು ಆದದ್ದು-ಈ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರಚಿತವಾದುದೀ ನಾಟಕ. ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ ನಾಟಕಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಕುವೆಂಪು ಅವರು ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಆರ್ಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂವಿಧಾನಕೌಶಲ, ಪಾತ್ರಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಅನ್ಯಾದೃಶ. ಇದೊಂದು ಶ್ಲಾಘ್ಯವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ, ಕನ್ನಡ ನಾಟಕಲೋಕಕ್ಕೊಂದು ಕಲಶ.
ವಿಜಯನಗರದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನೇ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ರಂ.ಶ್ರೀ. ಮುಗಳಿಯವರು ವಿಜಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಸೇವಾಪ್ರದೀಪಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ 1336-1346ರ ವರೆಗೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷ ತಳವೂರಿದ ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ವಿಜಯನಗರದ ಮೊದಲ ದೇವರಾಯ ಅರಸು ಮುದಗಲ್ಲಿನ ಪೆರ್ತಳ ಎಂಬ ಒಕ್ಕಲು ಮಗಳನ್ನು ಮೋಹಿಸಿ ಮದುವೆಯಾಗಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಸೇವಾಪ್ರದೀಪದಲ್ಲೂ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬಳಸಿದೆ. ಮುಗಳಿಯವರು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಮಗೆ ಕಂಡ ಸತ್ಯವನ್ನು ಈ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂ ಮಹಮ್ಮದೀಯರ ಸಂಬಂಧ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಜನಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗಬಾರದೆಂಬ ಸೂಚನೆ ವಿಜಯಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ರತ್ನ ಸಿಂಹಾಸನ ಎಂ.ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿಯವರ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕ, ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ದೇಶಾಭಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಟ್ಟು ಒಂದು ಜನಾಂಗವನ್ನೇ ಎಚ್ಚರಿಸಿ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ರಾಜ ಒಡೆಯರ ರಾಜ್ಯಸ್ಥಾಪನೆ ಇಲ್ಲಿನ ನಾಟಕದ ವಸ್ತು. ರಾಜ ಒಡೆಯರು ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದುದು ಬೆಟ್ಟದ ಚಾಮರಾಜರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ಕಾರುಗಹಳ್ಳಿ ಪಾಳೆಯಗಾರನ ಮುತ್ತಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಣ್ಣತಮ್ಮ ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಈ ವಸ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕವೊಂದರ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
ವೀರರಸ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದು ದೇಶಭಕ್ತಿ, ನಾಡಭಕ್ತಿಗಳನ್ನು ದೇದೀಪ್ಯಮಾನವಾಗಿಸುವ ನಾಟಕಗಳೆಂದರೆ-ಎಚ್ಚಮನಾಯಕ, ವೀರರಾಣಿ ಕಿತ್ತೂರು ರುದ್ರಮ್ಮ, ಇವೆರಡೂ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮನೆಮಾತಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕರ್ತೃ ಅಭಿನಯದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದಕೈ ಎನಿಸಿದ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಗರುಡ್. ವಿಶಾಖದತ್ತನ ಮುದ್ರಾರಾಕ್ಷಸದ ಮೂರು ಅನುವಾದಗಳು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಪ್ರೇಮ ದ್ವೇಷಮಾತ್ಸರ್ಯಗಳ ಮಹಾಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿ ಇಡೀ ಭರತಖಂಡವನ್ನೇ ಹೇಗೆ ಪರಕೀಯರ ದಾಳಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಒಡ್ಡಿತು ಎಂಬ ದುರಂತವಸ್ತುವುಳ್ಳದ್ದು ಪೃಥ್ವೀರಾಜ-ಸಂಯುಕ್ತೆಯರ ಪ್ರಣಯ ಕಥೆ. ಎಂ.ಗೋವಿಂದರೆಡ್ಡಿಯವರು ಈ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಪೃಥ್ವೀಸಂಯುಕ್ತೆ ಎಂಬ ನಾಟಕ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಾಪಗಡ ಜೋಧಪುರಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ವ್ಯವಹಾರವೊಂದು ಕಥಾವಸ್ತುವಾಗುಳ್ಳ ಐದುಅಂಕಗಳ ನಾಟಕ ಬೆಳ್ಳೆಭುಜಂಗರಾಯರ ಉದ್ಧಾರ. ತೆಲುಗಿನಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಬಂದಿರುವ ವಿ.ಬ. ಈಶ್ವರರಾಯರ ತಿಷ್ಯರಕ್ಷಿತೆ ಎಂಬುದು ಅಶೋಕನ ಮೂರನೆಯ ಪತ್ನಿ ಮಗ ಕುನಾಲನೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರೇಮ ವ್ಯವಹಾರ ಕುರಿತಾದದ್ದು.
ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ರಚಿಸಿರುವ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯವಿಜಯ ಉತ್ತಮ ಕಥಾವಸ್ತು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಶೈಲಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲೊಂದೆನಿಸಿದೆ. ಈಚೆಗೆ ಸಮೇತನಹಳ್ಳಿ ರಾಮರಾಯರು ತಲಕಾಡುಗೊಂಡ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ಇತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ದೃಷ್ಟಿ, ಹೊಸ ತಂತ್ರ, ಹೊಸ ಶೈಲಿಗಳಿಗಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗರ ಪುಲಿಕೇಶಿ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡರ ತುಘಲಕ್ ನಾಟಕವನ್ನೂ ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. (ಬಿ.ಎಸ್.ಆರ್.ಆರ್.)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ನಾಟ್ಯಕಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ೨೦೧೬
ಬಿಜೆಪಿ**ಕಾಂಗ್ರೆಸ್'ಮತ್ತು ಇತರರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶ
ಅಸ್ಸಾಂ ವಿಧಾನಸಭೆಯ 126 ಸದಸ್ಯರು ನೇರವಾಗಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವರು. ಎಂಟು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ, 16 ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇತರ 102 ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮೀಸಲಾತಿ ಇಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚುನಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಗಳು .
ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
thumb|ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ವತಿ ದೇಗುಲ ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವು   ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ  ನಂದಿ ಬೆಟ್ಟ (ಅಥವಾ ನಂದಿದುರ್ಗ)ದ ಬುಡದಲ್ಲಿರುವ, ನಂದಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಶಿವನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. left|thumb| ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ - ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ನೋಟ ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಇದು 9 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ್ದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹಳೆಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾರ, ಈ  ಶಿವ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಲ್ಲೇಖವು     ನೊಳಂಬ ರಾಜವಂಶದ ದೊರೆ ನೊಳಂಬಾಧಿರಾಜ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ದೊರೆ ಮೂರನೇ ಗೋವಿಂದನ  ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೦೬ ರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೮೧೦ರ ಬಾಣ ರಾಜವಂಶದ  ಜಯತೇಜ ಮತ್ತು  ದತ್ತಿಯನ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜವಂಶಗಳಾದ ಗಂಗ ರಾಜವಂಶ, ಚೋಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ  ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿತ್ತು:. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ನಂತರದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕಬಳ್ಳಾಪುರದ ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರು ( ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ) ಕ್ರಿ.ಶ.1799 ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಮರಣದ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಮೊದಲು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿ ದ್ರಾವಿಡ ವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು  ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ೬೦ ಕಿಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಿದೆ. left|thumb|250x250px| ವಸಂತ ಮಂಟಪ, ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿರುವ ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ [[ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ|ದೇಗುಲಕ್ಕೆ 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಸುಂದರ ಕೆತ್ತನೆಯ ಕೊಡುಗೆ]] ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ದೇಗುಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಲಕಾಡಿನ ಗಂಗರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ "ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ" ದೇಗುಲ, ಮತ್ತು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಚೋಳರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ "ಭೋಗ ನಂದೀಶ್ವರ" ದೇಗುಲ. ಇದು ರಾಜೇಂದ್ರ ಚೋಳನ ಶಿಲ್ಪವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ "ಉಮಾ-ಮಹೇಶ್ವರ" ದೇಗುಲವೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವು ಇದೆ  ಅದರಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕಂಬ, ದೇವರುಗಳಾದ ಶಿವ ಮತ್ತು ಆತನ ಪತ್ನಿ ಪಾರ್ವತಿ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಬ್ರಹ್ಮ  ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ,  ರಕ್ಷಕ ವಿಷ್ಣು  ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಅಗ್ನಿದೇವತೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಪತ್ನಿ ಸ್ವಾಹಾದೇವಿ, ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳು ಇವೆ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.