ಧರ್ಮ_ರಾಜ
ಧರ್ಮ ರಾಜ ಮತ್ತು ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್
ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ತನ್ನ ಸೋಲಿನಿಂದ ಕುಟುಕಿದನು. ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗವರ್ನರ್ ಹಾಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪೂರ್ವ ದಿನಾಂಕದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರು ಮಲಬಾರ್‌ನಿಂದ ಪಲಾಯನಗೈದವರನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅದು ಟ್ರಾವಂಕೂರು ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ದೂರಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಟಿಪ್ಪು ಕೊಡಗು, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಸೆರಿಂಗಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ನಂತರ ನೆಡುಂಕೋಟದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನೆಡುಂಕೋಟ ರೇಖೆಗಳ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸೈನ್ಯವು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಸೈನ್ಯವು ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇಡೀ ನೆಡುಕೋಟ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನನ ಕೈಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಅವರು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೦ ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಿರುವಾಂಕೂರ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆಗಳು ತಿರುವಾಂಕೂರ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸುಲ್ತಾನನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಲು ಗವರ್ನರ್ ಹಾಲಂಡ್‌ನಿಂದ ಆದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯದ ಕಾರಣ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ಉಳಿದರು. ಇದು ಮಹಾರಾಜರ ಹತಾಶೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ ಅದು ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಮಾಂಡರ್ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಮೈಸೂರು ಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವುದು ಅನ್ಯಾಯವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನ್ಯವು ಈಗ ಇಡೀ ಉತ್ತರ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ಅನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ವೇ ತಲುಪಿತು ಮತ್ತು ಪೆರಿಯಾರ್ ನದಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿಡಾರ ಹೂಡಿದರು. ಆದರೂ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸುಲ್ತಾನನಿಗೆ ಅದರ ವಿರುದ್ಧ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ಓಡಿಹೋದರು. ಇಡೀ ದೇಶವು ಬೆಂಕಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು. ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರನ್ನು ಸಹ ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ದಿವಾನ್ ರಾಜಾ ಕೇಶವದಾಸರು ನಿರಂತರ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ದಕ್ಷಿಣದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಏರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಳವಾದ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದರು. ಟಿಪ್ಪು ತಿರುವಾಂಕೂರ್‌ಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧರಾದರು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Tipu_Sultan_BL.jpg/220px-Tipu_Sultan_BL.jpg|thumb| ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್, ೧೭೯೨ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ಈಗ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸೈನ್ಯವು ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನೀರನ್ನು ತಡೆದು ನದಿಯ ತಳವನ್ನು ಒಣಗಿಸಿದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿತು. ತನ್ನ ಕೆಲವು ಜನರಲ್‌ಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಟಿಪ್ಪು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು. ಟಿಪ್ಪು ಮೊದಲು ತನ್ನ ಎರಡು ಕುಶೂನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅವರು ಶೌರ್ಯದಿಂದ ಸಾಧಿಸಿದ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಲು ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆದೇಶಿಸಿದ. ಹಗಲು-ವಿರಾಮದಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರಿನವರು ತಡೆಗೋಡೆಯನ್ನು ಒಡೆದು ಮೈಸೂರು ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೀರು ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಹಠಾತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಟಿಪ್ಪು ಸೈನಿಕರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಮುಂಗಡ ಕಾವಲುಗಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಸಹಾಯದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಉಳಿದ ಪಡೆಗಳು ದಿವಾನ್ ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ಕುಟ್ಟಿ ನಾಯರ್ (ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಕಾಳಿ ಕುಟ್ಟಿ ಪಿಳ್ಳೈಗೆ ಉನ್ನತೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಜನರಲ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ಹಠಾತ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಮುಂಗಡ ಕಾವಲುಗಾರರನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸುಲ್ತಾನನ ಸಮ್ಮುಖಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ. ೩೦೦ ಅಥವಾ ೪೦೦ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯದ ಸೈನಿಕರು ಅವನ ಮುಂದೆ ಸಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ತನ್ನ ಸೇನಾಪತಿ ಕಮ್ರುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ತನ್ನ ಪಾದಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ತನ್ನ ಶಿಬಿರಕ್ಕೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡನು. ಕಮ್ರುದ್ದೀನ್ ಟಿಪ್ಪುವನ್ನು ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸೈನಿಕರ ಹೆಗಲ ಮೇಲೆ ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಗೆ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿಸುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಹಾಸಿಗೆ, ಕೆಲವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಭರಣಗಳು ಮತ್ತು ಕಠಾರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಲ್ತಾನನ ಪಾಲ್ಕಿ ತಿರುವಾಂಕೂರು ಸೈನಿಕರ ಕೈಗೆ ಬಿದ್ದಿತು. ಸುಲ್ತಾನನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು. ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಳಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಲಾಗಿದ್ದರೂ ದಿವಾನ್ ಕೋಟೆಗಳ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಅನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದನು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಮಿಲಿಟರಿ ಪಡೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದನು.