cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಗುಂಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಪುಪ್ಫುಸಗಳ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಗುಂಡಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಹಾರಕ್ತನಾಳಗಳ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಪರಕೀಯ ವಸ್ತುವಿನ ಪ್ರವೇಶ ಅಥವಾ ಚೂಪಾದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದಾಗುವ ಗಾಯ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕವೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಗುಂಡಿಗೆ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಗುಂಡಿಗೆಯ ಅವಿಚ್ಚಿನ್ನ ಬಡಿತಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆ ಉಂಟಾಗುವುದೇ ಇದರ ಕಾರಣ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಗಾಯವಾದ ಕೂಡಲೇ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸದಿದ್ದರೆ ಅದರ ಚುಚ್ಚುಗಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಲಿದು ಸರಿಪಡಿಸುವವರೆಗೂ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಅದರ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ, ಎಂದರೆ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ವರದಿಯಾದದ್ದು 1896ರಲ್ಲಿ. ಆ ಬಳಿಕ ಇಂಥ ವರದಿಗಳು ವಿಪುಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿವೆ. 1940ರವರೆಗೂ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಎಲ್ಲ ಗಾಯಗಳಿಗೂ ಹೊಲಿಗೆಯೊಂದೇ ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. 1943ರ ವೇಳೆಗೆ ಹೊಸದೊಂದು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಕ್ರಮವನ್ನು ಎ. ಬ್ಲಲಾಕ್ ಮತ್ತು ಎ. ಎಂ. ರ್ಯಾವಿಚ್ ಸೂಚಿಸಿದರು. ಅವರ ಚಿಂತನೆ ಹರಿದಿದ್ದು ಹೀಗೆ. ಗುಂಡಿಗೆಯ ಗಾಯದಿಂದ ನಿಧಾನವಾಗಿ ರಕ್ತ ಸೋರಿಹೋಗಿ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ರಕ್ತದ ಮರಳಿಕೆಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗದ್ದರಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. ಈಗ ಗಾಯದಿಂದ ಒಸರುವ ರಕ್ತವನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನದಿಂದ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಮರಳಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಗಾಯವನ್ನು ಹೊಲಿಯದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು; ಗಾಯದಿಂದಾಗುವ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಅಗಾಧವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಆಗದಾಗ ಮಾತ್ರ ಹೊಲಿಗೆ ಹಾಕಿ ಗಾಯವನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕು.
ಗುಂಡಿಗೆ ಪೊರೆಯೊಳಗಿರುವ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಚುಚ್ಚು ಗಾಯಗಳಿಂದ ಸಾವು ಉಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು. ಏಕೆಂದರೆ ಗುಂಡಿಗೆ ಭಿತ್ತಿಯ ಗಾಯಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರಕ್ತನಾಳದ ಗಾಯಗಳು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಗುಂಡಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಪೊರೆಯೊಳಗೆ ರಕ್ತ ಬೇಗ ಬೇಗ ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಗುಂಡಿಗೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕರ ಅಡ್ಡಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಪರಕೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಗುಂಡಿಗೆ ಪೇಶಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟಕಾಲ ಅಲ್ಲಿರಬಹುದು. ಗುಂಡಿಗೆ ಭಿತ್ತಿಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ತಚಲನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗದೆ ಪರಕೀಯ ವಸ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಚ್ಯುತಿಬರುವುದಿಲ್ಲ. ದೊಡ್ಡ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಹಾನಿಯಿರುವುದರಿಂದ ಅವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬೇಕು. ಈ ಶಸ್ತ್ರಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯವಿಲ್ಲ.
ಹೃದಯ ರಕ್ತನಾಳಗಳ ಹುಟ್ಟುವಿಕಲತೆಗಳು.
ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಆಕ್ರಮಗಳ ಮುಖ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಫುಪ್ಪಸದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ರಕ್ತ ಚಲನೆ. ಬ್ಲಲಾಕ್ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೋಳಿನ ರಕ್ತನಾಳವನ್ನು (ಸಿಸ್ಟೆಮಿಕ್ ಆರ್ಟರಿ) ಫುಪ್ಪಸ ಅಪಧಮನಿಯ (ಪಲ್ಮನರಿ ಆರ್ಟರಿ) ಒಂದು ಶಾಖೆಗೆ ಹೊಲಿಯುವುದರಿಂದ ಫುಪ್ಪಸ ಅಪಧಮನಿಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ರಕ್ತಕ್ಕಿರುವ ಅಡಚಣೆ ಪರಿಣಾಮ ತಪ್ಪಿದಂತಾಗಿ, ರಕ್ತ ತೋಳಿನ ರಕ್ತನಾಳದಿಂದ ಫುಪ್ಪಸಗಳಿಗೆ ನುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಉದ್ದೇಶ್ಯದಿಂದ ಬೇರೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು 1946ರಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದವು. ಒಂದು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಉಪಕರಣದಿಂದ ಫುಪ್ಪಸ ರಕ್ತನಾಳ ಮತ್ತು ಅರ್ಯೋಟಗಳನ್ನು ಕೂಡಿಸುವುದು ಈ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಫ್ಯಾಲಟ್ ಚತುಷ್ಟಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗದ ಫಲಗಳು ಅದ್ಭುತ ಮತ್ತು ತೃಪ್ತಿಕರ. ಪ್ರಯೋಗವಾದ ಕೂಡಲೆ ಚರ್ಮದ ನೀಲಿಬಣ್ಣ ಮಾಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಬರುತ್ತದೆ; ಶ್ರಮಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಸರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಪಾಯ ಕೇವಲ ಶೇ.10ರ ವರೆಗೆ. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿವೆ. ಗುಂಡಿಗೆ-ಫುಪ್ಪಸ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಕೃತಕವಾಗಿ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿ ನೇರವಾಗಿ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಡೆಸಿ ಎಡಬಲಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿ ಮಧ್ಯೆ ತಡಿಕೆಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು ಹೆಚ್ಚು ತೃಪ್ತಿಕರವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕ್ರಮ.
ಜನನಾಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ಕುಂದುಗಳು.
ಎಡ ಅರೆಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಕವಾಟ ಮತ್ತು ಮೈಟ್ರಲ್ ಕವಾಟಗಳ ಅಶಕ್ತತೆ ಇಲ್ಲವೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗುವಿಕೆ
ಕೀಲು ನೋವು ಜ್ವರ (ರ್ಯೂಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಫೀವರ್) ಬಂದಾಗ ರೋಗಾಣುಗಳ ಮಹಾಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಮೈಟ್ರಲ್ ಕವಾಟಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಕವಾಟಗಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿ ರಕ್ತ ನುಗ್ಗುವಿಕೆಗೆ ಅಡಚಣೆ, ಇಲ್ಲವೆ ದಳಗಳ ನಾಶ ಅಥವಾ ವಿಕಲತೆ ಉಂಟಾಗಿ ಅವು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡದೆ ರಕ್ತ ಮೈಟ್ರಲ್ ಕವಾಟದ ಮೂಲಕ ಎಡಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿಯಿಂದ ಎಡಹೃತ್ಕರ್ಣಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಹಾಪಧಮನಿಯಿಂದ ಎಡಹೃತ್ಕುಕ್ಷಿಗೆ ಹಿನ್ನುಗ್ಗುವಂತಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗುವ ಮುಖ್ಯ ಕೆಡುಕೆಂದರೆ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಪೂರ್ತಿ ಸೋತು ನಿಂತು ಹೋಗುವುದು. ಮೈಟ್ರಲ್ (ದ್ವಿದಳ) ಕವಾಟ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವುದರ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ವರದಿ 1922ರಲ್ಲೇ ಆಗಿದ್ದರೂ 1948ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಿಶ್ಯೂರಾಟಮಿ ಎಂಬ ಶಸ್ತ್ರವಿಧಾನದ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗುವವರಗೆ ನಿಜವಾದ ತೃಪ್ತಿಕರ ಮಾರ್ಗವಿರಲಿಲ್ಲ. ಬೆರಳು ಅಥವಾ ಶಸ್ತ್ರದಿಂದ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಕವಾಟವನ್ನು ಹಿಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ ಹಲವು ವೇಳೆ ಕವಾಟಕಾರ್ಯ ಸರಿಹೋಗಿ ರೋಗಿ ನಿರೋಗಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಮದ ಕಾಲದಲ್ಲಿರುವ ಕವಾಟದ ಮತ್ತು ಗುಂಡಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರ ವೈದ್ಯದ ಅಪಾಯ ಉಂಟು. ರೋಗದ ತರುಣ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಶೇ.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ; ರೋಗ ತೀವ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಪಾಯ ಶೇ.25 ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು. 1950ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಟ್ರಲ್ ಅಶಕ್ತತೆ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಾಗೂ ಅಶಕ್ತ ಕವಾಟದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಇನ್ನೂ ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿತ್ತು. ದೇಹಬಾಹಿರ ರಕ್ತಚಲನೆ ಮತ್ತು ತಗ್ಗಿಸಿದ ದೇಹೋಷ್ಣತೆಗಳಿಂದ ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಆಶಾಭಾವನೆ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಉಪಜ್ಞೆಗೊಂಡು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕವಾಟದಿಂದ ಅಶಕ್ತ ಮಹಾಪಧಮನಿಯ ಅರೆಚಂದ್ರಾಕಾರ ಕವಾಟದ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳ್ಳೆಯದಾಯಿತು. ಪ್ರಯೋಗ ಶಾಲೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್, ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಇತರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕವಾಟಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ತೃಪ್ತಿಕರ ಫಲಗಳು ನೀಡಿದವು. 1950ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಕ ಕವಾಟಗಳಿಗಿಂತ ಶಸ್ತ್ರವೈದೈ ತನ್ನ ಕಣ್ಣೆದರು ಕವಾಟಕುಂದುಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗವೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.
ಹಿಸುಕುವ ಹೃದಯಪೊರೆ ಉರಿತ
(ಕನ್ಸ್‌ಟ್ರಿಕ್ಟಿವ್ ಪೆಲಿಕಾರ್ಡೈಟಿಸ್): ರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳು ಗುಂಡಿಗೆ ಮೇಲಿನ ಪೊರೆಯೊಳಗೆ ಸೇರಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಊತವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಿ ದೃಢಗೊಂಡು ಗುಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದು ಅದರ ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೀಲುನೋವುಜ್ವರ ಮತ್ತು ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣಗಳೆಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲುಪೊರೆಯ ಬಿಗಿಹಿಡಿತದಿಂದಾಗಿ ದೇಹದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಆಕ್ಸಿಜನ್ವಿರಳ ರಕ್ತ ಗುಂಡಿಗೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಕೆಡಕುಂಟಾಗುವುದು. ಕ್ರಮೇಣ ಮೇಲುಪೊರೆ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತಿರಬಹುದು. 1898ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಇ. ಡಿ. ಡೀಲಾರ್ಮ್ ಎಂಬಾತ ದೃಢವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯುವ ಈ ಮೇಲುಪೊರೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದೆಂದು ಹೇಳಿದ. ಇದನ್ನು ತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿ ಮಾಡುವುದು 1920ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಿಸಿತು. ಗುಂಡಿಗೆ ಸರಿಯೇ ಆಗಲಾರದಷ್ಟು ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅಂಥ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ಬಾಳು ಮುಂದುವರಿಯಲು ತೊಂದರೆ ಆಗದು.
ಫುಪ್ಪಸಗಳ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ.೧ ಫುಪ್ಪಸದ ಏಡಿಗಂತಿ: ದುರ್ಮಾಂಸಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.10 ರಷ್ಟು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 1925ರ ತರುವಾಯ ಇದು ಮುಂಚೆಗಿಂತ ಶೇ.40 ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶ್ವಾಸನಾಳ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಭಾವ ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. 1933ರ ವರಗೆ ಫುಪ್ಪಸದ ಏಡಗಂತಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇ. ಎ. ಗ್ರಾಹಾಂ ಮತ್ತು ಜೆ. ಜೆ. ಸಿಂಗರ್ ಎಂಬುವರು ಏಡಿಗಂತಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿ ಮೊದಲ ಜಯವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆ ರೋಗಿ ಒಬ್ಬ ವೈದ್ಯನೇ ಆಗಿದ್ದ. ಆತ ಮುಂದೆ ಏಡಿಗಂತಿಯ ಸೂಚನೆಯೇ ಇಲ್ಲದೆ 25 ವರ್ಷ ಬದುಕಿದ್ದ. ಫುಪ್ಪಸದ ಏಡಗಂತಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಬಹಳವಾಗಿ ನಡೆದಿವೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುದುಕರಲ್ಲಿ ಫುಪ್ಪಸದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಗುಣ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಎಕ್ಸ್ ಕಿರಣಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ಫುಪ್ಪಸದ ಏಡಗಂತಿಯನ್ನು ಆರಂಬದಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ವ್ಯಾಧಿಯಿಂದ ನರಳುವವರಿಗೆ ಯುಕ್ತ ವೇಳೆ ಸಮರ್ಪಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಬಹುದು. 50 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಯಸ್ಸಾದವರಲ್ಲಿ ಫುಪ್ಪಸದ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಪಾಯ ಶೇ.5 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ; ಹೆಚ್ಚು ವಯಸ್ಸಿನವರಲ್ಲಿ ಅಪಾಯ ಸುಮಾರು ಶೇ.15.
ಫುಪ್ಪಸದ ಹುಟ್ಟುವಿಕಲತೆ
ಬುಡ್ಡೆಗಳ ರೋಗ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಇರಬಹುದು. ಅನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಿಂದ ಫುಪ್ಪಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಬುಡ್ಡೆಗಳಾಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ
ಎದೆಯ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯರಿಂದ ಗುಣ ಕಾಣಿಸುವ ರೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಫುಪ್ಪಸ ಕ್ಷಯವೊಂದು. 1940ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿಹಾಕಿ ಎದೆಯ ಭಿತ್ತಿ ಒಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಥೊರೆಕೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿ ಎಂಬ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಕ್ಷೇಮಕರ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಪ್ಯಾರಾಫಿನ್ ಮೇಣವನ್ನು ತುಂಬುವ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಥೊರೆಕೊಪ್ಲಾಸ್ಟಿ ಯಶಸ್ವಿ ಆಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ಷಯರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಮದ್ದುಗಳು ತಯಾರಾಗುವವರೆಗೂ ಫುಪ್ಪಸದ ರೋಗಪೀಡಿತ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಕ್ರಮ ಮುಂದುವರಿಯಲಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಅಪಾಯ ಸುಮಾರು ಶೇ.45 ಮತ್ತು ಫುಪ್ಪಸಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಸುಮಾರು ಶೇ.26ರಷ್ಟಿದ್ದಿತು (1942). ರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಮೈಸಿನ್ 1944ರಲ್ಲೂ ಪ್ಯಾರ ಅಮೈನೊಸಾಲಿಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಮ 1946ರಲ್ಲಿ ಐಸೊನಿಕೊಟಿನಿಕ್ ಆಮ್ಲ 1952ರಲ್ಲೂ ಚಾಲ್ತಿಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು; ಮತ್ತು ರೋಗ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದಾಗಲು ಶಸ್ತ್ರಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಮದ್ದುಗಳ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ರೋಗ ಹತೋಟಿಗೆ ಬಂದು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬೇಕಾಗುವ ರೋಗಭಾಗಗಳು ಚಿಕ್ಕವಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಇಡೀ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು (ಇದು 1955ರ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಯಿತು) ಹಾಗೂ ಫುಪ್ಪಸದ ಒಂದು ಹಾಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಇವುಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ ರೋಗವಿರುವ ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಶಾಖೆಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಕತ್ತರಿಸಿ ತೆಗೆಯುವ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯವೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದಲೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿತು. ಇಡೀ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ (1942) ಶೇ.41 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಫುಪ್ಪಸದ ಹಾಲೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಮೇಲೆ ಶೇ.69 ರಷ್ಟು ತೃಪ್ತಿ ಲಭಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ರೋಗವಿರುವ ಶ್ವಾಸನಾಳ ಶಾಖೆಗಳ ಭಾಗ ಅಥವಾ ಒಂದು ಹಾಲೆಯನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು 1955ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಬಳಿಕ ಶೇ.95 ರಷ್ಟು ಮತ್ತು ಪುರ್ತಿ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದರಿಂದ ಶೇ.85-ಶೇ.90 ರಷ್ಟು ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲ ಸಿಕ್ಕುವಂತಾಯಿತು. ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕ್ಷಯರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಪ್ರಬಲ ಔಷಧಗಳು ಲಭ್ಯವಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ಹತೋಟಿಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಫುಪ್ಪಸದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಪರೂಪವೆನಿಸಿದೆ.
ಶ್ವಾಸನಾಳ ಶಾಖೆಗಳ ಹಿಗ್ಗುರೋಗ
ರೋಗಕ್ರಿಮಿಗಳು ಗಾಳಿಕೊಳವೆಗಳ ಭಿತ್ತಿಗಳನ್ನು ಶಿಥಿಲಗೊಳಿಸಿ ಕೊಳವೆಗಳು ದೊಗಳೆಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತಲಿನ ಫುಪ್ಪಸ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ತರುವಾಯ ಫುಪ್ಪಸವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಅಪಾಯ 1930ರ ಅನಂತರ ಕಡಿಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಿಗ್ಗುರೋಗಕ್ಕೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯೊಂದೇ ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. 1945ರ ಬಳಿಕ ಶಸ್ತ್ರತಂತ್ರದ ಅಪಾಯ ಶೇ.2 ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು. ಈಗ ರೋಗವಿರುವ ಶಾಖಾಭಾಗಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆಯುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ರೋಗ ಹಲವು ವೇಳೆ ಬಲ ಎಡ ಫುಪ್ಪಸಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಫುಪ್ಪಸ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು ತೃಪ್ತಿಕರ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಫುಪ್ಪಸ ಕುರು
ಸುಲ್ಫೋನಮೈಡ್ ಮತ್ತಿತರ ಬೂಷ್ಟು ಮದ್ದುಗಳ ಉಪಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಬಳಿಕ ಫುಪ್ಪಸ ಕುರು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಬಾಯಿ ಮೂಗು ಗಂಟಲು ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಮುಂದುವರಿದು ಯೋಗ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಫುಪ್ಪಸ ಕುರು ಅಪರೂಪವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಈಗಿನ ಮದ್ದುಗಳಿಂದಲೇ ಫುಪ್ಪಸ ಕುರುಗಳು ಕರಗುತ್ತವೆ. ಮದ್ದುಗಳಿಗೆ ಜಗ್ಗದ ಕುರುಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯ ಬೇಕು. ಇದು ಕೀವನ್ನು ಕೊಳವೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಆಚೆಗೆ ಸೋರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಫುಪ್ಪಸದ ರೋಗ ಪೀಡಿತ ಭಾಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದರಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಅಪಾಯ ಶೇ. 5 ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ. ಇದರಿಂದ ಬಹು ತೃಪ್ತಿಕರ ಫಲವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು.
ಲೈನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್
ಲೈನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್ ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ರಾಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹಾಗೂ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಇವರು ೨೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೦೧ ರಂದು ಆರೆಗಾನ್ ರಾಜ್ಯದ ಒಸ್ವೆಗೊದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಹೆರ್ಮನ್ ಹೆಂಡ್ರಿವಿಲಿಯಮ್ ಪಾಲಿಂಗ್ ಹಾಗು ಲೂಸಿ ಇಸಬೆಲ್ಲೆ ಅವರ ಮೊದಲ ಪುತ್ರ. ಇವರು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬಂಧದ ಮಾರ್ಗ,ಅನುರಣನೆ,ಅಯಾನಿಕತ್ವ,ಸಂಕರಣದಂಥ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೫೪ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಆಲ್ಫ ಹೆಲಿಕಲ್ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾಲಿಂಗ್ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ  ಪಡೆದರು. ಹಾಗೆ ಅವರುವಿದ್ಯುದೃಣನೆ ಮತ್ತು ಜಲಜನಕಬಂಧದ ಬಗ್ಗೆಯು ತಮ್ಮ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿದ್ದಾರೆ.೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಭಾರಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ರವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ    ವಿಜ್ಞಾನ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರ್ಥೋಅಣ್ವದ ಮನೋವೈದ್ಯಶಾಸ್ರ್ತದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಲೈನಸ್ ಪಾಲಿಂಗ್ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಬಾಲ್ಯಜೀವನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಅವರ ತಂದೆಯು ಔಷಧಿ ಅಂಗಡಿಯ ಮಾಲಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾ‍‍ಲಿಂಗ್ ಗೆ ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಇತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಕಾರಣ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೆಂದು ಬಿಡುವಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಕಾರ್ವಾಲಿಸ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ಆರೆಗಾನ್ ಕೃಷಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದರು. ಒಮ್ಮೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಕೂಟದಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಡೀನ್ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ,ಅವರ ಕೆಲವು ತಪ್ಪು ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಲು ಪಾಲಿಂಗ್ ಎದ್ದು ನಿಂತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯುವುದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿದರು. ಆರ್ಥಿಕ ಕಾರಣದಿಂದ ಪಾಲಿಂಗ್ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ಬಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಬೋಧಿಸಲು ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ನೇಮಕವಾದ ನಂತರ ಅವರು ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ,ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಸ್ಫಟಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸ್ ನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪಾಲಿಂಗ್ ನ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿದ್ದ ಎವಾ ಹೆಲನ್ ರನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. ಲೈನಸ್ ಕಾರ್ಲ್ ಜೆ. ಆರ್. (೧೯೨೫) ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಪೀಟರ್ ಜೆಫ್ರೆಸ್ (೧೯೩೧-೨೦೦೩) ಸ್ಫಟಿಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಕ್ರೆಲ್ಲಿನ್ (೧೯೩೭-೧೯೯೭) ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ. ಲಿಂಡ ಹೆಲೆನ್ (೧೯೩೨)ನಾಲ್ಕನೆಯವರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ಮೊದಲು ಲುಥೆರಾನ್ ಚರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಯುನಿಟರೇನಿಯನ್ ಯುನಿವರ್ಸಲಿಸ್ಟ್ ಚರ್ಚ್ ಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಜೀವನ
ಪಾಲಿಂಗ್ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಧೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ನೇಹಿತೆಯಾಗಿದ್ದ ಎವಾ ಹೆಲನ್ ರನ್ನು ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಂತೆ ಬಹುಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಪರಮಾಣುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಒಂದು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಗೆ ಕೆಮಿಕಲ್ ಇಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ೧೯೨೮ ರಲ್ಲಿ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಟೆಕ್ಕಿಗೆ ಮರಳಿ ಬಂದರು. ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ ನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದಂತೆ ಬಹು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ಬೋರ್ ನ ಪರಮಾಣು ಮಾದರಿಯನ್ನು ಲೂಯಿಸ್ ನ ಪರಮಾಣು ಮತ್ತು ಅಣುಗಳ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿದ್ದು. ದಿ ನೇಚರ್ ಆಫ್ ದಿ ಕೆಮಿಕಲ್ ಬಾಂಡ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ವೇಲೆನ್ಸ್ ಬಂಧದ ಮಾರ್ಗ,ಅನುರಣನೆ,ಅಯಾನಿಕತ್ವ, ಸಂಕರಣದಂಥ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದ ಇತರ ವಿಷಯಗಳು ವಿದ್ಯುದೃಣನೆ ಮತ್ತು ಜಲಜನಕ ಬಂಧ. ನಂತರ ಇವರು ಆಧುನಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹರಾದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಸನ್ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವಾಂಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕ್ ಗೆ ಮತ್ತು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಅದರ ಅನ್ವಯಿಸುವಿಕೆಗಳು ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ೧೯೩೫ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಜೀವಶಾಸ್ತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಮೂಡಿದ್ದರಿಂದ ಹಿಮೋಗ್ಲೊಬಿನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೋಟಿನುಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದರು. ಡಾರತಿ ವ್ರಿಂಚಿನ ಮಾದರಿಯು ತಪ್ಪೆಂದು ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಾ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವೆಂದು ಪಾಲಿಂಗ್ ತೋರಿಸಿದರು. ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಕುಡುಗೋಲುಜೀವಕೋಶ ರಕ್ತಹೀನತೆಯ ರೋಗದ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ಪಾಲಿಪೆಪ್ಟೈಡುಗಳ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ಪಾಲಿಂಗ್ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪೆಪ್ಟೈಡ್ ಬಂಧದ ಸಮತೋಲಿತದ ಆಧಾರಿತ ಸರಪಳಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ೧೯೫೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪಾಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳ ಆಲ್ಫ ಹೆಲಿಕ್ಸ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಬಿಡಿಸಿದರು. ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಮನೋರೋಗದ ಅಣ್ವಿಕ ಆಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದರು. ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಬಿ3 ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಪಡಿಸಿದರು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಾರ್ ವಿಕಿರಣದ ಅಪಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಚೇರ್ಮನ್ ಪದವಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು. ಪಾಲಿಂಗ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಸದಸ್ಯತ್ವಕ್ಕೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟರು. ವಿಟಮಿನ್ ಸಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕೆಮಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ತನ್ನ ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸಿತು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಂಗ್ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅಧಿವಾಹಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಎಕ್ವಸಿ ಸ್ಫಟಿಕಗಳು ಮತ್ತು ಅಧಿವಾಹಕತೆಯ ಮೇಲೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಬರೆದರು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಅವರ ೯೦ನೆ ಜನ್ಮ ದಿನದಂದು ಅಮೇರಿಕದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೈನ್ಸಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಪಾಲಿಂಗ್ ರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್
ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ (೧೮೭೮ - ೧೯೬೪) ಒಬ್ಬರು ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕ. ಇವರು ರಾಂಪುರ - ಸಹಸ್ವಾನ್ ಘರಾನಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು, ಸಹಸ್ವಾನ್ ಎಂಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ. ಇವರು ಹುಟ್ಟೂರು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಬುಡೌನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣ. ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅವರು ಹತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನವರಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅವರ ತಂದೆ ಉಸ್ತಾದ್ ಕಲ್ಲಾನ್ ಖಾನ್ ರೇ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ಹನ್ನೆರಡು ವರುಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ಹೈದರ್ ಖಾನ್ ರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರೊಂದಿಗೆ ನೇಪಾಳದ ಕಾಠ್ಮಂಡುವಿಗೆ ಹೋದರು. ಕೊನೆಗೂ ಎರಡು ವರುಷಗಳ ಬಳಿಕ, ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಇನಾಯತ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ರ ಕೆಳಗೆ ೧೮ ವರುಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಂಗೀತ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದರು.
ಶಿಷ್ಯ ವೃಂದ
ಅವರ ಸುಧೀರ್ಘ ಉದ್ಯೋಗದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಶಿಷ್ಯಂದಿರನ್ನು ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಭೀಮಸೇನ ಜೋಷಿ, ಶಾನ್ನೋ ಖರಾನಾ, ಅವರ ಅಳಿಯ ಗುಲಾಮ್ ಸಾದಿಖ್ ಖಾನ್, ನೈನಾ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಸುಲೋಚನಾ ಬ್ರಹಸ್ಪತಿ, ಇವರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನೂ ಶಿಷ್ಯಂದಿರಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು.
ನಿಧನ
ಮುಷ್ತಾಖ್ ಹುಸೇನ್ ಖಾನ್ ೧೯೬೪ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೩ರಂದು ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್
ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ - ೧೯೫೦ರ ದಶಕದ ಹೆಸರಾಂತ ರಂಗ ಕಲಾವಿದರು, ಗಾಯಕರು, ಹಾಗು ಚಿತ್ರನಟರು.
೧೯೧೬ ರ ಜನವರಿ ೧೫ ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೆಲಮಂಗಲ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚೌಡಸಂದ್ರ  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು,ನೇಯ್ಗೆ ಮನೆತನದ ವ್ರತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು,ಐದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆ ಚಿಕ್ಕಲಿಂಗಪ್ಪನವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ನವರಿಗೆ  ತಾಯಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಭಜನೆ,ಸಂಗೀತವೆಂದರೆ ಭಾರೀ ಆಕರ್ಷಣೆ.ಕೆಲ ವರ್ಷಾನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ನೌಕರಿ ಹಿಡಿದರು.ಮೊದಲು ಸಂಬಂಧ ಮೂರ್ತಿ ಭಾಗವತರ  ಶಿಷ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಹಿಡಿದರು,ನಂತರ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅರುಣಾಚಲಪ್ಪ ನವರಿಂದಲೂ  ಶಿಷ್ಯ ವ್ರತ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಒಮ್ಮೆ ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ನವರ ಕಛೇರಿ ಏರ್ಪಾಡಾಯಿತು.ಆಗ ಎಂ.ಕೆ.ತ್ಯಾಗರಾಜ ಭಾಗವತರ್ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದ "ಅಂಬಿಕಾಪತಿ" ತಮಿಳು ಸಿನಿಮಾಕ್ಕೆ ನಾಯಕನ ಗೆಳೆಯನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಕಲಾವಿದನನ್ನು ಹುಡುಕುತಿದ್ದರು.ಹೊನ್ನಪ್ಪನವರನ್ನು ಕಂಡ ನಂತರ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಇವರೇ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸೇಲಂನಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ಕಚೇರಿ ಮಾಡಿದ ಕನ್ನಡಿಗ .ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದರು...ಹೊನ್ನಪ್ಪ ನವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ಅವರ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ "ಭಾಗವತರ್"ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೊನ್ನಪ್ಪನವರು  "ಅಂಬಿಕಾಪತಿ"ಯ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ಆದರು.
೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಗಾನ ಕಲಾಪರಿಷತ್ತು ತನ್ನ ಆರನೇ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕೊಂದಿಗೆ ಗಾನ ಕಲಾಭೂಷಣ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿದೆ. . ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ನಟಿಸಿದ ಮಹಾಕವಿ ಕಾಳಿದಾಸ ಮತ್ತು ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವೇಶ್ವರ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟನೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೯೫೫ ಮತ್ತು ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಇವರ ಸಂಗೀತ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಅದೇವರ್ಷವೇ ರಂಗ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಇವರಿಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ.೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರು ನಟಿಸಿರುವ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಎಂದು ಮದ್ರಾಸ್‌ ಸಿನ ಪ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ.೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗಾನಕಲಾಗಂಧರ್ವ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಇವರಿಗೆ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ.೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರವು ಇವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. "ನಮನ"
ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ನಟಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು
ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಗವತರ್ ಅವರ ಜನನ ೧೯೧೫ ಹೊನ್ನಪ್ಪ ಭಾಗವತರ್ ೧.೧೦.೧೯೯೭ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ಚಂದ್ರಯಾನ-೧
ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಎಂದರೆ ವಾಚ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ, ಅಥವಾ ಚಂದ್ರ ವಾಹನ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಾನವರಹಿತ ಚಂದ್ರ ಶೋಧಕ. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಉಡಾಯಿಸಿದರು. ಇದು ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರ ತನಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ಈ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಉಪಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಒಂದು ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಸಹ ಸೇರಿದ್ದವು. PSLVಯ ನವೀಕೃತ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ PSLV C11 ಮೂಲಕ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು 06:22 IST ಸಮಯದಲ್ಲಿ (00:52 UTC) ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಚೆನ್ನೈನಿಂದ 80 ಕಿಮೀ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದನೆಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶ್ರೀಹರಿಕೋಟಾ ಸತೀಶ್‌ ಧವನ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಈ ಗಗನನೌಕೆಯನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ನೆಲವನ್ನು ಶೋಧಿಸಲು ಭಾರತವು ತನ್ನದೇ ಆದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಚಂದ್ರಯಾನ ಯೋಜನೆಯಿಂದ ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯೋಜನೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಉತ್ತೇಜನ ಲಭಿಸಿತು. 8 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಚಂದ್ರಯಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ ವಾಹನವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು.
14 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು 20:06 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ,ಮೂನ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್ ಪ್ರೋಬ್(ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಘರ್ಷಿಸುವ ಶೋಧಕ) ಚಂದ್ರಯಾನ ಉಪಗ್ರಹದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಕ್ಕೆ ಬಡಿಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಭಾರತವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಧ್ವಜ ನೆಡುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದೇಶವಾಯಿತು. ಸಮಯ 20:31ಕ್ಕೆ ಪ್ರೋಬ್ ಷ್ಯಾಕ್ಲ್‌ಟನ್‌ ಕಂದಕ‌ ಬಳಿ ಬಡಿದು, ಚಂದ್ರನ ನೆಲಗರ್ಭದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಧೂಳೆಬ್ಬಿಸಿತು. ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಘನೀಕೃತ ನೀರಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಇದನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈ ಯೋಜನೆಯ ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚ inr 3860000000.
ದೂರ ಸಂವೇದಿ ಚಂದ್ರ ಉಪಗ್ರಹವು ಉಡ್ಡಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 1,380 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂನಷ್ಟು (3,042 lb)1380 kgತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 675 ಕಿಲೋಗ್ರಾಂ (1,488 lb)675 kgತೂಕ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಅಧಿಕ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ದೂರಸಂವೇದಿ ಉಪಕರಣವನ್ನು ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರತೆಗೆ ಹಾಗೂ ನಿಯರ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಹಾಗೂ ಮೃದು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಕ್ಷಕಿರಣ ತರಂಗಾಂತರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ನಡೆಸಿ, ಅದರ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು ಹಾಗೂ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವಿತ್ತು. ಧ್ರುವ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀರ್ಗಲ್ಲು ಇರಬಹುದೆಂಬ ಕಾರಣ ಅವು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯವಂತಹದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಚಂದ್ರ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ISROದ ಐದು ಉಪಕರಣಗಳು, ಹಾಗೂ, ನಾಸಾ, ESA ಮತ್ತು ಬಲ್ಗಾರಿಯನ್ ಏರೊಸ್ಪೇಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಆರು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉಚಿತವಾಗಿ ಒಯ್ಯಲಾಯಿತು.
ಸ್ಟಾರ್ ಸಂವೇದಕಗಳ ವೈಫಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಕಳಪೆ ಮಟ್ಟದ ಉಷ್ಣತಾ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಈಡಾದ ಚಂದ್ರಯಾನವು, 29 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಂದು 01:30 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಂಡು ಯಾವುದೇ ರೇಡಿಯೊ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಕೂಡಲೇ ISRO ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಈ ಯಾತ್ರೆಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಉದ್ದೇಶಿತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಚಂದ್ರಯಾನ ಕೇವಲ 312 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ ಸಹ, ತನ್ನ ಯೋಜಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಪೈಕಿ 95%ರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಇದರ ಮಹತ್ವದ ಸಾಧನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಚಂದ್ರನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಣಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಶೋಧಿಸಿದ್ದು ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಧ್ಯೇಯಗಳು
ಚಂದ್ರಯಾನ ಯೋಜನೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧ್ಯೇಯಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದ್ದವು:
ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆಗಳು
ಟೆಲಿಮಿಟ್ರಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯಾಂಡ್‌ (TTC) ಸಂವಹನವು S ಬ್ಯಾಂಡ್‌ ತರಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಪಕರಣಗಳು
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣದ ತೂಕ 90 ಕಿಲೊಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಆರು ವಿದೇಶಿ ಉಪಕರಣಗಳಿದ್ದವು.
ಭಾರತೀಯ ಉಪಕರಣಗಳು
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳೆಯುವುದು ಈ ಉಪಕರಣದ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು. ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವರ್ಣಪಟಲದ ಗೋಚರವಾಗುವ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನ ಸ್ಟೀರಿಯೊ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಲುನಾರ್‌ ಲೇಸರ್‌ ರೇಂಜಿಂಗ್‌ ಉಪಕರಣ(LLRI)ದಿಂದ ಬಂದ ದತ್ತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಇವನ್ನು ಬಳಸಿದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ISROದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರ (SAC)ದವರಿಂದ TMCಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ISTRACನಿಂದ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ TMCಯನ್ನು 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಅದು ಸತತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಚಂದ್ರನ ಹಗಲು ಹಾಗೂ ಇರುಳಿನ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ ಹತ್ತು ಅಳತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು 16 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಇತರೆ ದೇಶಗಳಿಂದ ಉಪಕರಣಗಳು
ಈ ಉಪಕರಣವು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌-1 SIRನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು 19 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 20 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅರಂಭಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ
ISROದ 44.4 ಮೀಟರ್‌ ಎತ್ತರದ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳ PSLV ಉಡ್ಡಯನ ರಾಕೆಟ್‌ ಬಳಸಿ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1ನ್ನು 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು 06:22 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸತೀಶ್ ಧವನ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಉಡಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ಅಂತಿಮ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಬರಲು 21 ದಿನಗಳನ್ನು ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ[[ಪೀಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ISROದ ದೂರಸ್ಥಮಾಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಶೋಧಕ ಮತ್ತು ಆದೇಶ ಜಾಲ (ISTRAC) ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿತು. ]]
ಚಂದ್ರನತ್ತ ನೇರ ವಿಕ್ಷೇಪ ಪಥದ ಬದಲಿಗೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-1ನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳ ಸರಣಿ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನತ್ತ ಉಡ್ಡಯನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಉಡ್ಡಯನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ಭೂಸ್ಥಿರ ವರ್ಗಾವಣಾ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ (GTO) ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅತಿದೂರದ ಬಿಂದು 22,860 ಕಿಲೋಮಿಟರ್‌ ಹಾಗೂ ಸಮೀಪದ ಬಿಂದು 255 ಕಿಲೊಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಉಡ್ಡಯನದ ನಂತರ, 13 ದಿನಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ಐದು ದಹನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೂಲಕ,ಅತಿ ದೂರದ ಬಿಂದುವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮೊದಲ ನೂರು ದಿನಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದಾಗ, 29 ಜನವರಿ 2009ರಂದು ಭಾರತ, U.S. ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಬಗ್ಗೆ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವಿಮರ್ಶೆ ನಡೆಸಿದರು.
ಭೂಮಿ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿನ ದಹನಗಳು
ದಿನಾಂಕ 23 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು 09:00 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನೌಕೆಯ 440 ನ್ಯೂಟನ್‌ ದ್ರವ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು 18 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪೀಣ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ISRO ಟೆಲಿಮಿಟ್ರಿ, ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯಾಂಡ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌ (ISTRAC)ನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ (SCC) ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ದೂರದ ಬಿಂದುವನ್ನು (ಆಪಜೀ) 37,900 ಕಿ.ಮಿ.ಗೆ ಎತ್ತರಿಸಿ, 305 ಕಿ.ಮೀಗೆ ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಬಿಂದುವನ್ನು (ಪೆರಿಜೀ) ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-೧ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಗೆ ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಂದು ಬಾರಿ ಸುತ್ತಲು ಸುಮಾರು 11 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅವಧಿ ಹಿಡಿಯಿತು.
ದಿನಾಂಕ 25 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008ರಂದು 05:48 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ಎತ್ತರಿಸಲು, ನೌಕೆಯ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು 16 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಕ್ಷೆಯ ದೂರದ ಬಿಂದುವನ್ನು 74,715 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಮೀಪ ಬಿಂದುವನ್ನು 336 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು.ಹೀಗೆ ಇದರ ಪಯಣದ 20%ರಷ್ಟು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನವು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು ಇಪ್ಪತ್ತೈದುವರೆ ಗಂಟೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನವೊಂದು 36,000 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದ ಭೂಸ್ಥಿರ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಆ ಎತ್ತರದ ಎರಡರಷ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ ತಲುಪಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿ.
ದಿನಾಂಕ 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು 07:08 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮೂರನೆಯ ಬಾರಿ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತುವರೆ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ದೂರದ ಬಿಂದುವನ್ನು 164,600 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿರದ ಬಿಂದುವನ್ನು 348 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು ಸುಮಾರು 73 ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ದಿನಾಂಕ 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು 07:38 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಾಲ್ಕನೆಯ ಬಾರಿ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನದ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು ಮೂರು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕಕ್ಷೆಯ ದೂರದ ಬಿಂದುವನ್ನು 267,000 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳು ಹಾಗೂ ಹತ್ತಿರದ ಬಿಂದುವನ್ನು 465 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರಕ್ಕಿರುವ ದೂರದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರಕ್ಕೆ ಇದು ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನವು ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು ಸುಮಾರು ಆರು ದಿನಗಳು ಬೇಕಾದವು.
ದಿನಾಂಕ 4 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು 04:56 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಐದನೆಯ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಬಾರಿ ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಚಂದ್ರಯಾನದ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಲುನಾರ್‌ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಜೆಕ್ಟರಿಯನ್ನು 380,000 ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ಬಿಂದುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು.
ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಕೆ
ದಿನಾಂಕ 8 ನವೆಂಬರ್‌ 2008 16:51 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆ ಪ್ರವೇಶ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು 500 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು ದೂರವಿದ್ದಾಗ, ಅದರ ದ್ರವ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು 817 ಸೆಕೆಂಡುಗಳು(ಸುಮಾರು ಹದಿಮೂರುವರೆ ನಿಮಿಷಗಳು) ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಧ್ರುವ ವಲಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾದುಹೋಗುವ ಅಂಡಾಕಾರಾದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅಪೊಸೆಲೀನ್‌ (ಚಂದ್ರನಿಂದ ಅತಿದೂರದ ಬಿಂದು) 7502 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳು ಹಾಗೂ ಪೆರಿಸೆಲೀನ್‌ (ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಅತಿಹತ್ತಿರದ ಬಿಂದು) 504 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು ಸುಮಾರು 11 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯವು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು, ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಐದನೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 9 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು 20:03 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ನೌಕೆಯ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು 57 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಪೆರಿಸೆಲೀನ್‌ನ್ನು 504 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 200 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅಪೋಸೆಲೀನ್‌ 7,502 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಇಂತಹ ಅಂಡಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸಲು ಸುಮಾರು ಹತ್ತೂವರೆ ಗಂಟೆ ಕಾಲಾವಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಅಪೊಸೆಲೀನ್‌ 7,502 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 255 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಪೆರಿಸಿಲೀನ್‌ನ್ನು 200 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 187 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಇಳಿದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 10 ನವೆಂಬರ್‌ 2008 21:58 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು 866 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ(ಹದಿನಾಲ್ಕುವರೆ ನಿಮಿಷಗಳು)ಕಾಲ ಉರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು 2 ಗಂಟೆ 16 ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.
ದಿನಾಂಕ 11 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು 18:30 IST ಸಮಯಕ್ಕೆ ಇಂಜಿನ್‌ನ್ನು ಸುಮಾರು 31 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಉರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೂರನೇ ಬಾರಿಗೆ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಿತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಪೆರಿಸೆಲೀನ್‌ ದೂರವನ್ನು 187 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 101 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಅಪೊಸೆಲೀನ್‌ ದೂರ 255 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟೇ ಸ್ಥಿರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತಲೂ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸಲು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಒಂಬತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು.
ದಿನಾಂಕ 12 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಧ್ರುವೀಯ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಗಿಂತಲೂ 100 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಅಪೊಸೆಲೀನ್‌ನ್ನು 255 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 100 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಪೆರಿಸೆಲೀನ್‌ನ್ನು 101 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಂದ 100 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತ ಒಮ್ಮೆ ಸುತ್ತಲು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಗುವುದು. ಹನ್ನೊಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಉಪಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ ಎರಡು - ಮೇಲ್ಮೈಪ್ರದೇಶ ಮಾಪನ ಕ್ಯಾಮೆರಾ (TMC) ಮತ್ತು ವಿಕಿರಣ ಡೋಸ್‌ ಮಾನಿಟರ್(RADOM)ಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. TMC ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ MIP ಪರಿಣಾಮ
ಮೂನ್‌ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌ ಪ್ರೋಬ್ (ಚಂದ್ರ ಘರ್ಷಣ ಶೋಧಕ) (MIP) 14 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು 15:01 UTC (20:31 IST ಸಮಯ)ಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ಷ್ಯಾಕ್ಲ್‌ಟನ್‌ ಕಂದಕದ ಬಳಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿರುವ ಹನ್ನೊಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ MIP ಸಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು.
ಸಮಯ 20:36 IST ಸಮಯ (14:36 UTC)ಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 100 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ MIP ಚಂದ್ರಯಾನದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಕೆಳಗೆಬೀಳುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿ, ಮೂವತ್ತು ನಿಮಿಷಗಳ ಕಾಲ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದು ಬೀಳುವಾಗ, ತನ್ನ ಮಾತೃ ಉಪಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಲಿತ್ತು. ಮಾತೃ ಉಪಗ್ರಹವು ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಉನ್ನತಿಮಾಪಕ (ಆಲ್ಟಿಮೀಟರ್‌)ಅಳತೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಅಳತೆಗಳ ಮಾಹಿತಿಯು, 2012ರಲ್ಲಿ ಯೋಜಿಸಲಿರುವ ಎರಡನೆಯ ಚಂದ್ರ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ರೋವರ್ ವಾಹನವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಇಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧತೆಯಾಗಿದೆ.
MIPಯ ಯಶಸ್ವೀ ಅಳವಡಿಕೆ ಬಳಿಕ, ಇತರೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಚಂದ್ರಯಾನದ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಆರಂಭವಾಯಿತು.
MIPಯಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತ ದತ್ತಾಂಶದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಬಳಿಕ, ಚಂದ್ರನ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಶವಿರುವುದನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಖಚಿತಪಡಿಸಿತು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿಯೊಂದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಿ.ಮಾಧವನ್ ನಾಯರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ಸಹಜ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, 50°Cಗೆ ಏರಿತ್ತು ಎಂದು ISRO ದಿನಾಂಕ 25 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶವಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದರು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶನೌಕೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು 20 ಡಿಗ್ರಿಗಳಷ್ಟು ತಿರುಗಿಸಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಉಪಕರಣಗಳ ಚಾಲನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಸುಮಾರು 10°Cರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆನಂತರ, ಸಹಜ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಗ್ರಹವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆಯೆಂದು ISRO 27 ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿತು. ಆನಂತರದ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ, ISRO, ಉಪಗ್ರಹವು ಸಹಜ ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣಾಂಶ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣ,ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸ್ಥಿರವಾಗುವ ಜನವರಿ 2009ರ ತನಕ ಒಂದೇ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿತು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ವಿಕಿರಣ ಹಾಗೂ ಚಂದ್ರನಿಂದ ಹೊರಸೂಸುತ್ತಿದ್ದ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ವಿಕಿರಣಗಳ ಕಾರಣ ಉಪಗ್ರಹವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು.
ಖನಿಜಗಳ ಮಾಪನ
ಉಪಗ್ರಹದಲ್ಲಿರುವ ಮೂನ್‌ ಮಿನೆರಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಪರ್ (ಚಂದ್ರ ಖನಿಜಾಂಶ ಮಾಪಕ) (M3) ಎಂಬ NASA ಉಪಕರಣದ ಮೂಲಕ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಖನಿಜಾಂಶವನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಕಬ್ಬಿಣ ಅಂಶದ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಲಾಯಿತು. ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ಒರಿಯೆಂಟಲ್‌ ಬೇಸಿನ್‌ ವಲಯವನ್ನು ಮಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಂತೆ, ಪೈರಾಕ್ಸೀನ್‌ನಂತಹ ಕಬ್ಬಿಣಾಂಶವುಳ್ಳ ಖನಿಜಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಪೊಲೊ ಇಳಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಾಪನ
ಉಪಗ್ರಹವು ಬಹಳಷ್ಟು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ಅಪೊಲೊ ಚಂದ್ರ ಯಾನಗಳು ಇಳಿದಿದ್ದ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಿತು ಎಂದು ISRO ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚಂದ್ರ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಮಾನವನನ್ನು ಕರೆತಂದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಾಹನ ಅಪೊಲೊ 11 ಸೇರಿದಂತೆ ಆರು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳ ಪಡೆಯುವಿಕೆ
ನೌಕೆಯು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 3000 ಸುತ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ 70,000 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು. ಇತರೆ ದೇಶಗಳ ಚಂದ್ರ ಯಾನಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇದು ಒಂದು ದಾಖಲೆಯೇ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ISROದಲ್ಲಿನ ಹಲವರು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಚಂದ್ರಯಾನದ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳು 75 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 40,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದೆಯೆಂದು ISRO ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿದಿನ ಅದು ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 535 ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದೆ. ಈ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಳಿ ಬ್ಯಾಲಾಳು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತೀಯ ದೂರ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಜಾಲ (ಇಂಡಿಯನ್‌ ಡೀಪ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ನೆಟ್ವರ್ಕ್‌)ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿಂದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ISROದ ಟೆಲಿಮೀಟ್ರಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್‌ ಕಮ್ಯಾಂಡ್‌ ಜಾಲ (ISTRAC)ಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಐದು ಮೀಟರ್‌ಗಳ ವರೆಗಿನ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ನಿಖರ, ಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡಿವೆ. ಇತರೆ ಚಂದ್ರ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತ ಚಿತ್ರಗಳು 100 ಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಹೊಂದಿದ್ದವು.
ದಿನಾಂಕ 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾದ ದೇಶೀಯ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮಾಪನಾ ಕ್ಯಾಮೆರಾ 26 ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಕಂದಕಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಿತು. ಈ ರೀತಿಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ISRO ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಹುತೇಕ ಕಂದಕಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸಂಕೇತಗಳ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ
C1XS ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಮೂಲಕ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‌, ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕಾನ್‌ನ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿ ವಿದ್ಯಮಾನ ಸಂಭವಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ಸೌರ ವಾತಾವರಣ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಮಯ ಈ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿದೀಪ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಸ್ಫೋಟವು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ C1XS ಸಂವೇದನಾ ಶ್ರೇಣಿಯೊಳಗಿತ್ತು.
ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ
ದಿನಾಂಕ 25 ಮಾರ್ಚ್‌ 2009ರಂದು, ಚಂದ್ರಯಾನವು ಭೂಮಿಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿದು, ಅದನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಕಳುಹಿಸಿತು. TMC ಬಳಸಿ ಈ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಿಂದಿನ ಚಿತ್ರಣವು ಭೂಮಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಿತ್ರಿಸಿತ್ತು. ಹೊಸ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ, ಅಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ಭಾಗ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಭಾರತವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಅಸಮರ್ಪಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಾರಣ 200 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ಕಕ್ಷೆ ಏರಿಕೆ
ಚಂದ್ರಯಾನದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಧ್ಯೇಯಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ, ನಿರ್ವಹಣೆ ದೋಷ ಕಂಡುಬಂದ ಕಾರಣ, ನವೆಂಬರ್‌ 2008ರಿಂದ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 100 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು 200 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಲಾಯಿತು. ದಿನಾಂಕ 19 ಮೇ 2009ರಂದು 09:00 IST ಸಮಯದಿಂದ 10:00 IST ಸಮಯದವರೆಗೆ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಏರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿದ ಎತ್ತರದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ನೌಕೆಯಿಂದ ಕಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧತೆಗಳು, ಚಂದ್ರನ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ನಿಜವಾದ ಕಾರಣವು ಪ್ರೋಬ್‌ನ ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಎಂದು ನಂತರ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು. "ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ 100 ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು(ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯ ಉಪವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳದ್ದು) ಸುಮಾರು 75 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಲ್ಸಿಯಸ್‌ನಷ್ಟಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅದು 75 ಡಿಗ್ರಿಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಉದ್ಭವವಾದವು.  ನಾವು ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು 200ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗೆ ಏರಿಸಬೇಕಾಯಿತು."
ಸ್ಟಾರ್‌ ಸಂವೇದಿ ವೈಫಲ್ಯದಿಂದ ಸ್ಥಾನ ಸಂವೇದನೆ
ದಿಕ್ಕಿನ ಅನ್ವೇಷಣೆಗೆ ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆ ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದ ಎರಡು ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸ್ಟಾರ್ ಸಂವೇದಿ 9 ತಿಂಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ನಂತರ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆನಂತರ, ದ್ವಿ-ಅಕ್ಷೀಯ ಸೂರ್ಯ ಸಂವೇವಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸೂಚನೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಚಂದ್ರಯಾನದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬ್ಯಾಕ್ ಅಪ್ ನಿಯಮವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂರು ಅಕ್ಷೀಯ ಭ್ರಮಣದರ್ಶಕ (ಜೈರೊಸ್ಕೋಪ್)‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉಪಗ್ರಹದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಆದರೂ, ಕೆಲವು ವೈಫಲ್ಯಗಳು ನೌಕೆಯ ಜೀವಾವಧಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿರಬಹುದು. ಮೊದಲ ಸಂವೇದಕಗಳು 26 ಏಪ್ರಿಲ್‌ 2009ರಂದು ವಿಫಲವಾಯಿತು. ದಿನಾಂಕ 16 ಮೇ 2009ರಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದ ಎರಡನೆಯ ವೈಫಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸೂರ್ಯನ ಮಿತಿಮೀರಿದ ವಿಕಿರಣ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಯಿತು.
ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆಯ ಅಂತ್ಯ
ದಿನಾಂಕ 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು ಉಡ್ಡಯನ ಮಾಡಲಾದ ಈ ಯಾನವು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದೆಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಆದರೂ, 29 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಂದು 09.02 (UTC)ಕ್ಕೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಡಿತಗೊಂಡಿತು. ಈ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶೋಧಕವು 312 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತ್ತು. ನೌಕೆಯು ಇನ್ನೂ ಸಾವಿರ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆಯು ಹತ್ತು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಾಗಿ,ಉದ್ದೇಶಿತ ಜೀವಿತಾವಧಿ, ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅರ್ಧಬಾಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೂ,  ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 95%ರಷ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಯಾನವು ಸಫಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಧಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ:
ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆಯಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್‌ ಹಾಗೂ U.S.A. ಸಹಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಹ ವಿತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಮಾಹಿತಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ
ಚಂದ್ರವು ಒಮ್ಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರಗಿದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬ ಶಿಲಾದ್ರವ ಸಾಗರ ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರಯಾನದ ಮೂನ್ ಮಿನರಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಪರ್(ಚಂದ್ರ ಖನಿಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾಪಕ)ವು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. "ಶಿಲಾದ್ರವ ಸಾಗರ ಆಧಾರಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ಯಾವ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಹ ಈ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಿಲೆಯ ವಿಧವು ರೂಪುಗೊಂಡಿರಲಾರದು" ಎಂದು USನ ಬ್ರೌನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿರುವ NASA-ಬೆಂಬಲಿತ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಸ್ಕೊಪಿಕ್‌ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಲ್‌ ಪೀಟರ್ಸ್‌ ತಿಳಿಸಿದರು.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ನಲ್ಲಿರುವ ಭೂಪ್ರದೇಶ ಮಾಪಕ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಸುಮಾರು 70,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೂರು ಆಯಾಮದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, US ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಅಪೋಲೊ 15 ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಇಳಿದುಕೊಂಡ ಸ್ಥಳದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಸಹ ದಾಖಲು ಮಾಡಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಇಳಿದ US ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆಯು ಸುಳ್ಳು ಎಂಬ ಒಳಸಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಅದು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದೆ.
'ISROದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಪಕರಣಗಳಾದ TMC ಮತ್ತು HySI ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 70%ರಷ್ಟು, M3 95%ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಹಾಗೂ SIR-2 ಚಂದ್ರನ ಖನಿಜಾಂಶದ ಕುರಿತು ಉನ್ನತ ಚಿತ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟತೆಯ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಲ್‌ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ' ಎಂದು ISRO ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಧ್ರುವ ವಲಯಗಳಿಂದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶವು ಲೂನಾರ್‌ ಲೇಸರ್‌ ರೇಂಜಿಂಗ್‌ ಉಪಕರಣ (LLRI) ಹಾಗೂ ISROದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್‌ (HEX), ಜೊತೆಗೆ, USAದ ಮಿನಿಯೆಚರ್‌ ಸಿಂತೆಟಿಕ್‌ ಅಪರ್ಚರ್ ರೆಡಾರ್‌ (Mini-SAR) ಮೂಲಕ ದೊರೆತಿದೆ.
LLRI ಚಂದ್ರನ ಎರಡೂ ಧ್ರುವಗಳು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಂದ್ರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. HEX ಚಂದ್ರನ ಧ್ರುವಗಳ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 200 ಬಾರಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸಿತು. Mini-SAR ಚಂದ್ರನ ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವಗಳೆರಡರ ಸಂಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಒದಗಿಸಿದವು.
ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆಯ ಅವಧಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಇನ್ನೊಂದು ESA ಉಪಕರಣವಾದ ಇಮೇಜಿಂಗ್ X-ray ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್(ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ವರ್ಣಪಟಲ) ಮಾಪಕ (C1XS) ಎರಡು ಡಜನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದುರ್ಬಲ ಸೌರ ಸ್ಫೋಟಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತು. ಬಲ್ಗೇರಿಯಾದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಉಪಕರಣ ವಿಕಿರಣ ಡೋಸ್‌ ನಿಗಾ ಘಟಕ (RADOM)) ಉಡ್ಡಯನದ ದಿನದಂದೇ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಚಂದ್ರಯಾತ್ರೆ ಅಂತ್ಯದ ವರೆಗೂ ಅದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಲಿತ್ತು.
ಭಾರತದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹಾಗೂ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ನಿಯೋಗಗಳು ಚಂದ್ರಯಾನ-೧ ಯೋಜನೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗೂ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಉನ್ನತ ಅಂಕಿಅಂಶ ಮಾಹಿತಿಯ ಕುರಿತು ತೃಪ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ISRO ಹೇಳಿದೆ.
ಲಭ್ಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅವರು ರೂಪಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಲಕ್ಷಣ, ಖನಿಜ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷಿಯಿದೆ ಎಂದು ISRO ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ಪರಿಭ್ರಣದಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರ ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್‌ (C1XS) ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಟಿಟೇನಿಯಮ್‌ ಗುರುತಿಸಿದೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಮೆಗ್ನೀಷಿಯಮ್‌, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್‌ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಂಶಗಳ ಅತಿ ನಿಖರ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಪತ್ತೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿದ್ದ ನಾಸಾದ ಚಂದ್ರ ಖನಿಜ ಮಾಪಕ (ಮೂನ್‌ ಮಿನೆರಾಲಜಿ ಮ್ಯಾಪರ್‌) (M3) ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನೀರನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಮ್ಯಾಗಜೀನ್ ವರದಿ ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದನ್ನು 24 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2009ರಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ 2.8-3.0 µm ಸನಿಹದಲ್ಲಿ M3 ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿತ್ತು. ಸಿಲಿಕೇಟ್‌ ಕಾಯಗಳಿಗೆ, ಇಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್‌- ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಅಂಶ ಹೊಂದಿರುವ ವಸ್ತುಗಳು ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ, ಈ ಲಕ್ಷಣವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾದ ಹೀರುವಿಕೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ತಂಪಾಗಿರುವ ಎತ್ತರದ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಹಲವು ಹೊಸ ಫೆಲ್ಡ್‌ಸ್ಪಾರ್ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರುವ M3 ದತ್ತಾಂಶ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್‌ H ಅಬನ್ಡನ್ಸ್‌ ದತ್ತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ, ಹೀರಿಕೆಯ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧದ ಕೊರತೆಯಿಂದ,OH ಹಾಗೂ H2O ಕಣಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಧಾರಣೆಯು ಸತತವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. OH/H2O ರಚನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಧ್ರುವೀಯ ಶೀತಲ ಆವರಣಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ಚಂದ್ರನ ರೆಗಲಿತ್‌ (ಆಧಾರಶಿಲಾತಲದ ಮೇಲಿನ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಘನಪದಾರ್ಥ)ಮಾನವನ ಪರಿಶೋಧನಾ ಯತ್ನಗಳಿಗೆ ದ್ರವ್ಯಗಳ ಸೂಕ್ತ ಮೂಲವಾಗಬಹುದು.
ದಿನಾಂಕ 29 ಆಗಸ್ಟ್‌ 2009ರಂದು, ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿದ್ದ ಅಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಂತುಹೋದ 11 ಉಪಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ, ಚಂದ್ರನ ಖನಿಜ ಮಾಪಕ (M3) ಎಂಬ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ವರ್ಣಪಟಲ ಮಾಪಕ ಸಹ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಇಡೀ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಪ್ರಥಮ ಖನಿಜ ಮಾಪನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು M3ಯ ಧ್ಯೇಯವಾಗಿತ್ತು.
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಕುರುಹುಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆದಿದ್ದ ಈ ಚರ್ಚೆಯು ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯೊಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. "ಚಂದ್ರನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ನೀರಿನಂಶಗಳುಂಟು; ಕೇವಲ ಖನಿಜಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸೇರಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಡೆದಿರುವಂತಹ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ; ಇನ್ನೂ ಆಳದಲ್ಲಿ ನೀರ್ಗಡ್ಡೆಯ ಫಲಕಗಳು ಅಥವಾ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ” NASAದ ಚಂದ್ರ ಶೋಧನಾ ಉಪಗ್ರಹವು ಮೂಲಕ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೂ ಸಹ ನೀರಿನ ಅಂಶಗಳಿರುವ ವಿವಿಧ ರೂಪದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಚಂದ್ರ ಸ್ವಯಂ ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು ಹೇಗೆ
ಚಂದ್ರಗ್ರಹವು ಹೇಗೆ 'ತನ್ನದೇ ಆದ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂಬುದನ್ನು ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಿಂದ ಪ್ರಾಪ್ತವಾದ ಹೊಸ ದತ್ತಾಂಶವು ಹೊರಗೆಡಹಿದೆ. ಬೃಹದಾಕಾರದ ಒಂದು ಸ್ಪಂಜಿನಂತೆ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಿತ ಕಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಣಗಳು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಆಮ್ಲಜನಕದೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ, ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ರಲ್ಲಿರುವ 'ಸಬ್‌ keV ಅಣು ಪ್ರತಿಫಲಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಕ'‌ ಅಥವಾ SARA ಎಂಬ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಉಪಕರಣವು ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಪ್ಲಾನೆಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಸೈಯನ್ಸ್‌ ಜರ್ನಲ್‌ನ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಯೋಗ (ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಸ್ಪೇಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ) (ESA) ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಸೌರ ವಾಯುಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಜಲಜನಕದ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರನ ರೆಗಲಿತ್‌ಗಳು(ಆಧಾರಶಿಲಾತಲದ ಮೇಲಿನ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡಿಲ್ಲದ ಘನಪದಾರ್ಥ) ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜಲಜನಕದ ಬೀಜಕಣಗಳು ಹಾಗೂ ಧೂಳುಕಣಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕದ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ESA ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ SARAವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಸೌರ ವಾಯು-ಮೇಲ್ಮೈ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನದಲ್ಲಿದ್ದ 'ಚಂದ್ರ ಖನಿಜ ಮಾಪಕ' ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಕರಣವು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೊಮೀಟರ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು U.S. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೈಮಾನಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ನೀರಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತು.
SARA ಹೊರಡಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಒಂದು ನಿಗೂಢ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಸೆಳೆಯಿತು: ಜಲಜನಕದ ಎಲ್ಲಾ ಬೀಜಕಣಗಳನ್ನೂ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಐದು ಬೀಜಕಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪುಟಿದು, ಜಲಜನಕದ ಒಂದು ಅಣುವಾಗುತ್ತದೆ. 'ನಾವು ಇದನ್ನೆಲ್ಲ ನೋಡುತ್ತೇವೆಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲೇ ಇಲ್ಲ' ಎಂದು ಸ್ವೀಡಿಷ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಾಗೂ SARAದ ಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಶೋಧಕ ಸ್ಟಾಸ್‌ ಬಾರಾಬಾಷ್‌ ಉದ್ಗರಿಸಿದರು.
ಬುಧಗ್ರಹದತ್ತ ಕಳುಹಿಸಲು ESAದ ಬೆಪಿಕೊಲೊಂಬೊ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಯಾನವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಈ ಜ್ಞಾನವು ಸಮಯೋಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಯಾನವು SARAವನ್ನು ಹೋಲುವ ಎರಡು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿರುವ ಗ್ರಹವು ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಟ್ಟು ಜಲಜನಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸೌರವಾಯುವು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂದ್ರತೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಗುಹೆಗಳ ಪತ್ತೆ
ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಚಂದ್ರನ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಗುಹೆಗಳಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಇವು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಮಾನವನಿಗೆ ಆಶ್ರಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಚಂದ್ರನ ಭೂಮಧ್ಯರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸುರಂಗವು ಒಂದು ಖಾಲಿಯಾದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ನಾಳವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಹಾಗೂ 360 ಮೀಟರ್‌ ಅಗಲವಿದೆ. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವಯಿಕ ಕೇಂದ್ರ (SAC)ದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎ ಎಸ್‌ ಆರ್ಯ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಮಾನವನ ವಸಾಹತಿಗೆ ಸಮರ್ಥ ತಾಣವಾಗಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಕಗೂಯಾ ಎಂಬ ಜಪಾನೀ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಚಂದ್ರಯಾನ-1ಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
The ಅಮೆರಿಕನ್‌ ವಾಯುಯಾನ ಮತ್ತು ಗಗನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (AIAA) ISROದ ಚಂದ್ರಯಾನ-1ನ್ನು ಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕ AIAA SPACE 2009 ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕತರ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಂದ್ರ ಪರಿಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ತಂಡವು (ILEWG) ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ತಂಡಕ್ಕೆ 'ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ನೀಡಲು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು. ಎಂ. ಅಣ್ಣಾದುರೈ, ಚಂದ್ರಯಾನ-1 ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರು.ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ISRO)ಯ ಚಂದ್ರಯಾನ ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಿಂದೆಂದೂ ಇರದಷ್ಟು ಬಹುತೇಕ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಂದ್ರಯಾನ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ (ಭಾರತ, 17 ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಯುರೋಪಿಯನ್‌ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ, ನಾಸಾ ಹಾಗೂ ಬಲ್ಗೇರಿಯಾಸೇರಿದಂತೆ 20 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಉಪಕರಣಗಳು) ಯಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾವಾಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ, 22 ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ 2008ರಂದು PSLV ರಾಕೆಟ್ ಮೂಲಕ ಶೋಧಕವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಹಾರಿಸಿ, ಆನಂತರ ಚಂದ್ರನೌಕೆಯನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ರವಾನಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರಯಾನ-2
ISRO ಚಂದ್ರಯಾನದ ಎರಡನೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಕುರಿತು ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದು,ಇದಕ್ಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೊದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಿ. ಮಾಧವನ್‌ ನಾಯರ್‌ರ ಪ್ರಕಾರ, 'ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು (ISRO), ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಯೋಜನೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, 2013ರಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ, ಇನ್ನೊಂದು ರಷ್ಯನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎರಡು ಮೋಟಾರ್‌-ಚಾಲಿತ (ರೊವರ್‌)ಗಳನ್ನು ‌ಇಳಿಸಲು ಆಶಿಸಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೈಮೇಲೆ ಗಾಲಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಚರಿಸಿ, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಶಿಲೆಯ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ನಡೆಸಿ, ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಮಾತೃ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಚಂದ್ರಯಾನ-2ಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವಂತೆ ರೋವರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು. ಚಂದ್ರಯಾನ-2 ಈ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ.'
ಚಂದ್ರನ 'ಹೊರಠಾಣೆ'
ಚಂದ್ರಯಾನದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಬಳಸಿ, NASA ಚಂದ್ರ ಸ್ಥಳಾನ್ವೇಷಣಾ ಉಪಗ್ರಹ ಮೂಲಕ ವಿವರವಾಗಿ ಪರಿಶೋಧಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರ, ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ ಜಲಾಂಶವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನ 'ಹೊರಠಾಣೆ'ಯೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರಯಾನದಲ್ಲಿರುವ U.S ಉಪಕರಣಗಳ ಪೈಕಿ Mini-SAR ಘನೀಕೃತ ನೀರಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಪರಿಶೋಧನೆ ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪರಿಶೋಧನೆ ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಭಿಯಾನ ವರ್ಗ:ಚಂದ್ರನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ವರ್ಗ:ಮಾನವರಹಿತ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಂದ್ರ ಪರಿಶೋಧನಾ ಅಭಿಯಾನ ವರ್ಗ:2008ರಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾತ್ರೆ ವರ್ಗ:ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಟಿ.ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿ
ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿ (ಫೆಬ್ರವರಿ ೨ ೧೯೧೯ - ಮೇ ೬, ೨೦೦೬)ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕ. ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಇವರು, ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಕಾರ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಸ್ವರ್ಣಕಮಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು. ಶ್ರೀಯುತರು ಉತ್ತಮ ಕವಿ ಮತ್ತು ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಶ್ರೀಯುತರನ್ನು ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ಜೀವನ
ತಿಕ್ಕವಾರಪು ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಜನ್ಮ ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ನೆಲ್ಲೂರಿನಲ್ಲಾಯಿತು. ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟಾಗೋರರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರು ೨ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ನೆಡಸಿದರು. ತದನಂತರ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾದ ಕೊಲಂಬಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯುತರು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಫಿಡೇಲು ರಾಗಾಲು ಡಜನ್ (ಪಿಟೀಲಿನ ಡಜನ್ ರಾಗಗಳು)ಎಂಬ ನವ ಶೈಲಿಯ ಕವನ ಸಂಕಲನ ರಚಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರು. ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಭಾವಿ ಪತ್ನಿ ಸ್ನೇಹಲತಾರನ್ನು ೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಭಾರಿ ಭೇಟಿಮಾಡಿದ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರು, ೬ ತಿಂಗಳನಂತರ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು.
ನಂತರ ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾಲೂರಿದ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿ ಕೆಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡರು. ತಮ್ಮ ಕೊನೆ ಚಿತ್ರ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಚಿತ್ರರಂಗ ತೊರೆದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ ಇವರು, ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಯು ಆರ್ ಅನಂತಮೂರ್ತಿಯವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿ ಸಂಸ್ಕಾರ ಆಧರಿಸಿ ಅದೆ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್, ಪಿ.ಲಂಕೇಶ್ ಅಲ್ಲದೆ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಸ್ನೇಹಲತಾ ರೆಡ್ಡಿ ಕೂಡ ನಟಿಸಿದರು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಣಕಮಲ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕನ್ನಡ ಹಾಗು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಲಿಗಲ್ಲಾಯಿತು. ೧೯೭೨ರ ಲೊಕಾರ್ನೊ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಉಲ್ಲೇಖ ಪಡೆದ ಈ ಚಿತ್ರ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು.
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಪತ್ನಿ ಸ್ನೇಹಲತಾರನ್ನು ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಸ್ನೇಹಲತಾ ಸುಮಾರು ೮ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರು ಆದರೆ ಆಸ್ತಮಾದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಸ್ನೇಹಲತಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಔಷಧೋಪಚಾರ ಸಿಗದೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಕೆಲದಿನದ ನಂತರ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.
ನಂತರ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿ ಶೃಂಗಾರ ಮಾಸ(೧೯೭೭), ಚಂಡಮಾರುತ (೧೯೮೪) ಮತ್ತು ದೇವರ ಕಾಡು (೧೯೯೩)ಎಂಬ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರ ಕಾಡು ಚಿತ್ರ ಪರಿಸರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆಯಿತು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ ರೆಡ್ಡಿಯವರ ಜೀವಿತಾವಧಿ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಮೇ ೬ ೨೦೦೬ರೊಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಯುತರು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆದರು. ಇವರ ಪುತ್ರ ಕೊನಾರ್ಕ್ ರೆಡ್ಡಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಕಲ್ಪಗಳು
ಕಲ್ಪಗಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಲ್ಪವೆಂದು ಹೆಸರು. ಮನುಷ್ಯಮಾನದಿಂದ ಒಂದು ತಿಂಗಳಾಗುವ ಕಾಲ ಪಿತೃದೇವತೆಗಳ ಮಾನದಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ. ಮನುಷ್ಯಮಾನದ ೧೦೦೦ ಚತುರ್ಯುಗಗಳು ಅಥವಾ ದೇವಮಾನದ ೧೦೦೦ ಯುಗಗಳು ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಒಂದು ಹಗಲು. ಚೈತ್ರ ಶುಕ್ಲ ಪಾಡ್ಯ ಭಾನುವಾರ ಪ್ರಥಮ ಕಲ್ಪ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ದಿನ. ಅಂದಿನಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ.
೮,೬೪,೦೦,೦೦,೦೦೦ ಸೌರವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದೊಂದು ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದೊಂದು ಹೆಸರಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ (೧) ಶ್ವೇತವರಾಹ (೨) ನೀಲಲೋಹಿತ (೩) ವಾಸುದೇವ (೪) ರಥಂತರ (೫) ರೌರವ (೬) ಪ್ರಾಣ (೭) ಬೃಹತ್ (೮) ಕಂದರ್ಪ (೯) ಸದ್ಯ ( ೧೦) ಈಶಾನ (೧೧) ವ್ಯಾನ (೧೨) ಸಾರಸ್ವತ (೧೩) ಉದಾನ (೧೪) ಗಾರುಡ (೧೫) ಕೌರ್ಮ (೧೬) ನಾರಸಿಂಹ (೧೭) ಸಮಾನ (೧೮) ಆಗ್ನೇಯ (೧೯) ಸೋಮ (೨೦) ಮಾನವ (೨೧) ತತ್ಪುರುಷ (೨೨) ವೈಕುಂಠ (೨೩) ಲಕ್ಷ್ಮಿ (೨೪) ಸಾವಿತ್ರಿ (೨೫) ಘೋರ (೨೬) ವಾರಾಹ (೨೭) ವೈರಾಜ (೨೮) ಗೌರಿ (೨೯) ಮಾಹೇಶ್ವರ (೩೦) ಪಿತೃ.
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹದಿನೈದು ಕಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷವೆಂದು, ಉಳಿದ ಹದಿನೈದು ಕಲ್ಪಗಳಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷವೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಒಟ್ಟು ಮೂವತ್ತು ಕಲ್ಪಗಳು ಕಳೆದರೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಒಂದು ತಿಂಗಳು. ಈ ವಿಧವಾದ ಹನ್ನೆರಡು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದರೆ ಒಂದು ವರ್ಷ. ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಈ ಪ್ರಮಾಣದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಆಯಸ್ಸು.
ಪ್ರಕೃತ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಬ್ರಹ್ಮನ ಐವತ್ತೊಂದನೆಯ ವರ್ಷದ (ದ್ವಿತೀಯ ಪರಾರ್ಧದ) ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದಾದ ಶ್ವೇತವರಾಹ ಕಲ್ಪ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾಲ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೋಣೆ
thumb|ವಾಸದ ಕೊಠಡಿ
ಒಂದು ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ, ಕೋಣೆಯು ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಕೇವಲ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಸಾಧ್ಯವೊ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳ. ಈ ಬಾಗಿಲು ಕೋಣೆಯನ್ನು ನಡುವಣಂಕ, ಮತ್ತೊಂದು ಕೋಣೆ, ಅಥವಾ ಹೊರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಣೆಯು ಹಲವಾರು ಜನರು ಚಲಿಸುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಾತ್ರ, ನೆಲೆವಸ್ತುಗಳು, ಫ಼ರ್ನಿಶಿಂಗ್‍ಗಳು, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗಿನ ಅದರ ನಿಯೋಜನೆಯು ಅದರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕಾದ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಆಧಾರ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮನೆಯ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಆಧಾರ ನೀಡಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳು, ಅಡುಗೆ ವಸ್ತುಗಳ ಉಗ್ರಾಣ, ಮತ್ತು ಬೇರು ತರಕಾರಿಗಳ ನೆಲಮಾಳಿಗೆಗಳು. ಆಹಾರದ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಇವುಗಳೆಲ್ಲದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮನೆ ಕಾರ್ಯಾಲಯ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಸಂಗದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಮನೆಯ ಬರಹಕಾರ್ಯ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಕೆಲಸದ ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹೊಲಿಗೆ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಲಿಗೆಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಒಗೆಯುವ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಒಗೆಯಲು ಮತ್ತು ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರಾಮ ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛತೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಇತರ ಕೋಣೆಗಳ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನದ ಮನೆ, ಮತ್ತು ಇವೆರಡನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಇವೆರಡೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು. ಇದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾನವೆಂದರೆ ಶೌಚಾಲಯ ಮತ್ತು ಕೈತೊಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ, ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾವರ್ ಅಥವಾ ಸ್ನಾನದ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯ.