cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಬಳಕೆ
ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಈ ಪದವನ್ನು ಕುರುಡು ಆಯ್ಕೆಯ ವಿಕಸನೀಯ ಪರಿಣಾಮ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಎರಡಕ್ಕೂ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಮುಖ್ಯವಾದಾಗ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು “ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಯಾವ ಮೆಕಾನಿಸಂಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದಯೋ ಅದು” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆಯ್ಕೆಯ ಆಧಾರವು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದಯೊ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ “ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಯಾವ ಗುಣಗಳು ಜೀವಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಯಶಸ್ಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆಯೋ ಆ ಗುಣಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಗುಣಗಳು ಈ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆಯೋ ಆ ಗುಣಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಗುಣವೊಂದರ ಆಯ್ಕೆಯು ಅದಕ್ಕೆ ಸಹಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಆದರೆ ತಮಗೆ ತಾವೇ ನೇರವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅನುಕೂಲದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರದಿರುವ ಇತರ ಗುಣಗಳೂ ಆಯ್ಕೆಯಾಗ ಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ಲಿಯೊಟ್ರೊಪಿ ಅಥವಾ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಲಿಂಕೇಜ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಗ್ಯತೆ
ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ. ಸುಪರಿಚಿತ ನುಡಿಗಟ್ಟು “ಯೋಗ್ಯವಾದುದೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ” ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ವಿಶಾಲ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ “ಯೋಗ್ಯವಾದ” ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಈ ಪದದ ಖಚಿತ ಅರ್ಥ ಹೆಚ್ಚು ನವಿರು. ಆಧುನಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಕಾಲ ಜೀವಿ ಬಾಳುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲದೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಯೊಂದು ಅದರ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಇತರ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕಾಲ ಜೀವಿಸಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅದು ವಯಸ್ಕರಾಗಿ ಬದುಕುವ ಎರಡರಷ್ಟು ಸಂತತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ‌ವಂಶವಾಹಿಗಳು ನಂತರ ಪೀಳಿಗೆಯ ವಯಸ್ಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಜೀವಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಅಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಅರ್ಥವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ “ಸರಾಸರಿಯ ಮೇಲೆ” ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀನ್‌ನಮೂನೆಯ ಯೋಗ್ಯತೆಯು ಆ ಜೀನ್‌ನಮೂನೆಯ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಸರಾಸರಿ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಸಂವಾದಿಯಾಗಿದೆ. ಜೀನ್‌ನಮೂಸೆಯ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜೀವಿಗಳ ಸಂತಾನವು ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಸಂತತಿ ಇರುವುದು ಅಥವಾ ಸಂತತಿ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇಲ್ಲದೆ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಿಸ್ಟಿಕ್ ಫೈಬ್ರೋಸಿಸ್‌ನಂತಹ ಅನುವಂಶಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಯೋಗ್ಯತೆಯು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣವಾದ್ದರಿಂದ ಅನುಕೂಲ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಸಂಬಂಧಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಯಸ್ಕರಾಗಿ ಬದುಕದಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಯೋಗ್ಯತೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಕುಡುಗೋಲು ಜೀವಕೋಶದ ರಕ್ತಹೀನತೆಯು (ಸಿಕಲ್ ಸೆಲ್ ಅನೇಮಿಯ) ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯವಿರ ಬಹುದು ಆದರೆ ಕುಡುಗೋಲು ಜೀವಕೋಶ ಗುಣವು ಮಲೇರಿಯಾದಿಂದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮಲೇರಿಯಾ ಸೋಂಕು ತೀರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಯ್ಕೆಯ ನಮೂನೆಗಳು
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಯಾವುದೇ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಬಲ್ಲ ವ್ಯಕ್ಯನಮೂನೆಯ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪರಿಸರದ ಯಾವ ಅಂಶವಾದರೂ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಇದು ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅದೇ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಅಥವಾ ಇತರ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ಸದಸ್ಯರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರ ಅರ್ಥ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ವಿಕಾಸದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದಲ್ಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯವಾದವು ಅಳಿದು ಹೋಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಯಧಾಸ್ಥಿತಿಯ ಮುಂದುವರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅದು ಗುಣದ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸ ಬಹುದು. ಸ್ಥಿರಕಾರಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾದ ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನಿರ್ದೇಶಿತ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈಗ ಇರುವ ಅಷ್ಟೇನು ಉತ್ತಮವಲ್ಲದ ಗುಣ ಇದ್ದಾಗ ಆ ಗುಣವನ್ನು ಒಂದು ಹೊಸ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯ ಕಡೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಭಂಗಕಾರಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಹ ಸಂಕ್ರಮಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟೇನು ಉತ್ತಮವಲ್ಲದ ಗುಣಗಳು ಒಂದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದಿಕ್ಕುಗಳಡೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದೇ ಗುಣದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಆ ಗುಣವು ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ತುದಿಯ ಕೆಳ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಭಂಗಕಾರಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾಗ ಬಹುದು.
ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಅಥವಾ ಅಲೆಲ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ದರದ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸ ಬಹುದು. ಧನಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರುಣಾತ್ಮಕ (ಋಣಾತ್ಮಕ) ಆಯ್ಕೆಯು ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಅಲೆಲ್‌ಗಳಿರುವ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ ಧನಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ ರುಣಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ವೈವಿದ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಹ ವರ್ಗೀಕರಿಸ ಬಹುದು. ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿ ಹಾಕುತ್ತದೆ (ಮತ್ತು ಇದು ನವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧ, ನವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳತರುತ್ತವೆ). ಸಮತೋಲನ ಆಯ್ಕೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ (ನವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಹ). ಈ ಮೆಕಾನಿಸಂ ರುಣಾತ್ಮಕ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಆಧಾರದ ಆಯ್ಕೆ. (ಹೆಟರೊಜೈಗೋಟ್ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜಗಳ ಅನುಕೂಲ ಇದರ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಉದಾಹರಣೆ) ಮತ್ತು ಇದು ಆಯ್ಕೆಯ ಬಲ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಏರಿಳಿತಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಯಾವ ಸಾಧನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇದೆಯೊ ಅದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸ ಬಹುದು. ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗಾರರಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಲಿಂಗದೊಳಗೆಯೇ (ಗಂಡು ಅಥವಾ ಹೆಣ್ಣು) ಸ್ಪರ್ಧೆ ಏರ್ಪಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ಪರ್ದೆ ಏರ್ಪಡಬಹುದು (ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಲಿಂಗವು ಲಭ್ಯ ಸಂಗಾತಿಗಳೊಳಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸ ಬಹುದು). ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ಆಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇದಕ್ಕೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಬೆಲೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರದ ಆಯ್ಕೆಯು ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ ಬೇರೆ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಆಯ್ಕೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಪರಿಸರದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಂಗಾತಿಯ ಆಯ್ಕೆಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಯ್ಕೆಗಳ ನಮೂನೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿ. ಸ್ಥಿರಕಾರಕ ಆಯ್ಕೆಯು ವಿರಳ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ರುಣಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಂದುವರೆದು ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಆಯ್ಕೆಯು ಆರಂಭಿಕ ವಿರಳ ಅನುಕೂಲದ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಧನಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರದ ಆಯ್ಕೆಯು ಪರಿಸರದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸಂಬಂದಿಗಳ (ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಆಯ್ಕೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಶಿಶುಹತ್ಯೆ ) ಆಯ್ಕೆಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಎಲ್ಲಾ ಆಯ್ಕೆಗಳ ಮೆಕಾನಿಸಂನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ
ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸಂಗಾತಿಗಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ನಡುವಿನ ಜೀವಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗಂಡು-ಗಂಡು ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆ, ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವೆ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಒಂದು ಲಿಂಗದ ಜೀವಿಯು ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಕೆಲವೊಂದು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗದ-ಪಾತ್ರವು ಹಿಮ್ಮೊಗದ ವರ್ತನೆಯಾಗ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಗಂಡುಗಳು ಸಂಗಾತಿಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಡಲ ಕುದುರೆಯ ಕುಟುಂಬ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸಾಧ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಉಭಯವಾಸಿಗಳ, ಹಕ್ಕಿಗಳ, ಸಸ್ತನಿಗಳ (ಮಾನವನನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು) ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಗಳಿರುವ ಸರೀಸೃಪಗಳ (ಹಾವು, ಹಲ್ಲಿ, ಆಮೆ ಮುಂತಾದವು ಇರುವ) ಲೈಂಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಸಿಸ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಅವು ಇನ್ನೊಂದು ಲಿಂಗದ ಬಯಕೆಯೂ ಆಗಬಹುದು. ಆಗ ಅದು ಫಿಶೇರಿಯನ್‌ ರನ್‌ಅವೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತ್ಯಾದಾನ (ಪಾಸಿಟಿವ್ ಫೀಡ್‌ಬ್ಯಾಕ್) ಲೂಪಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆ: ಕೆಲವೊಂದು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಅತಿಯಾದ ಗರಿಗಳು. ರೊನಾಲ್ಡ್ ಫಿಷರ್ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಬದಲೀ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟ ಅದನ್ನು ರಸಿಕ ಮಗನ ಊಹನ (ಹೈಪೋಥೀಸಿಸ್) ಎಂದು ಕರೆದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ತಾಯಂದಿರು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಲಂಪಟ ತಂದೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಒಂದೇ ಲಿಂಗದ ಸದಸ್ಯರ ನಡುವಿನ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡವೆಯೊಂದಿಗೆ (ಕವಲುಗೊಂಬು ಇರುವ ಗಂಡು ಜಿಂಕೆ) ಸೆಣಸಲು ಬಳಸುವ ಕವಲುಗೊಂಬು. ಭಿನ್ನ ಲಿಂಗಗಳ ನಡುವಿನ ಆಯ್ಕೆ ಇರುವಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಲ ಗಂಡುಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವಿರೂಪತೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣುಗಳ ನಡುವೆ ದೇಹಗಾತ್ರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸೇರಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು
ಸುಪರಿಚಿತವಾದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಕೆಲಸ ಮಾಡವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿ ಬೆಳೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲಿನ್ ಅವಿಷ್ಕಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಆರಂಭಿಸಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ರೋಗಗಳ ಶಮನಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಇದ್ದು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಜೀವಕಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟ ಜೀವಿಗಳು ತಕ್ಷಣವೇ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವದರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಇದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗ ಬಹುದು. ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದ್ದಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಂತಹವುಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದ ಆಯ್ದ ಜೀವಿಗಳು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರದೂಡುವುದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆ.
ಹೀಗೆ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಮತ್ತೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಪೀಳಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಜೀವಿಗಳು ಹಿಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೋದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಇರುವ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ,ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಆಗುವ ಈ ವ್ಯತ್ಯಯನ ವಿರಳವಾದುದು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯತ್ಯಯನ ತೀರಾ ವಿರಳವಾದುದು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಾಗುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು. ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನದಿಂದ ಪ್ರತಿಜೀವಕದ ಪ್ರಭಾವವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳು ಮತ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪ್ರತಿಜೀವಕವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಯಾವಕಾಶವಿದ್ದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಜೀವಕಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಒಡ್ಡುವಿಕೆ ಇದ್ದರೆ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ನಿರೋಧಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾದ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ನಿರೋಧಕ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಅವು ವಿಕಾಸವಾದ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಮುಕ್ತ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೇನೂ ಇಲ್ಲ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಪಲಿತಾಂಶವೆಂದರೆ ಎರಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಡ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಇನ್ನೊಂದು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಬಹುವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಳಕೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಜೀವಕ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಂದರೆ ಮೆಥಿಲಿಸಿನ್ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿಯ ಸ್ಟಾಫೈಲೊಕೊಕಸ್ ಆರೆಯುಸ್‌ನ್ನು (ಎಂಆರ್‌ಎಸ್‌ಎ) ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅದು ಒಡ್ಡುವ ಅಪಾಯ ಮತ್ತು ಈಗ ಇರುವ ಔಷದಿಗಳಿಗೆ ಸಾಪೇಕ್ಷಿಪವಾಗಿ ಅದು ಮಣಿಯದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅದನ್ನು “ಸೂಪರ್‌ಬಗ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾದ ತಂತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರತಿಜೀವಿಕಗಳ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೊಸ ಎಂಆರ್‌ಎಸ್‌ಎ ತಳಿಗಳು ಈ ಔಷದಿಗಳಿಗೂ ನಿರೋಧ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ವಿಕಸನೀಯ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯ ಬಹುದಾದ ಇದು ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಗಳು ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ತಳಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ತೊಡಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹುದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಕ್ರಿಮಿನಾಶಕ ನಿರೋಧಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಪೈಪೋಟಿ ಮಾನವನಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗ ಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಿತ ಉದಾಹರಣೆ ಸಮೋಅ ದ್ವೀಪದ ಹೈಪೊಲಿಮ್ನಸ್ ಬೊಲಿನ ಚಿಟ್ಟೆಯ ಬಗೆಗಿದೆ. ಈ ಚಿಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗಂಡು ಚಿಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ವೊಲ್‌ಬಾಕಿಯ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಪರಭಕ್ಷಕವನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ವಂಶವಾಹಿಯು ಕೇವಲ ಐದು ವರುಷಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹರಡಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಕಾಸ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಿಕಾಸ, ಹೊಸ ಗುಣಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗಿವಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬೇಕಾದಲ್ಲಿ -ಯೋಗ್ಯತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವ, ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು- ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಅಗತ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು (ಮ್ಯುಟೇಶನ್), ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ಮರುಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾರಿಯೊಟೈಪ್‌ನಲ್ಲಿ (ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ಆಕಾರ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಳವ್ಯವಸ್ಥೆಯ) ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲ ಅಥವಾ ಬಹಳ ಅನಾನುಕೂಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು ಆದರೆ ಇಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ತೀರಾ ವಿರಳ. ಹಿಂದೆ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ತಟಸ್ಥ ಅಥವಾ ತಟಸ್ಥಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಸಂಕೇತಿಸದ ಡಿಎನ್ಎ ಮೇಲಾಗುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಅವು ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಬದಲಿಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಸಂಕೇತಿಸದ ಡಿಎನ್ಎನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಹಲವು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯನದ ದರ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಯನದ ಸರಾಸರಿ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳೆರಡೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಮಾನವನ ಬಗೆಗಿನ ದತ್ತಾಂಶವು ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ತುಸುಮಟ್ಟಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಯೋಗ್ಯತೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇರುವ ಜೀವಿಗಳು ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಜೀವಿಗಳು ಬೇಗ ಸಾಯುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರಾಸರಿ ಪಲಿತಾಂಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯತೆ ಇರುವ ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ವಿರಳವಾಗುತ್ತವೆ. ಅದೇ ಆಯ್ಕೆಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಹಲವು ಪೀಳಿಗೆಗಳು ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ್ಯತೆ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಇದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಕಾಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲೂ ತನಗೆತಾನೇ ಆಗುವ ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಮರುಜೋಡಣೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಪೀಳಿಗೆಯೂ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಶ್ರೀಮಂತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಕಾರಣವಾಗುವ ಗುಣಗಳು ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಷಪಾತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆ.
ಕೆಲವು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ‌ನಿಯಂತ್ರಕ ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಇತರ ಹಲವು ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು (ಆದರೆ ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲ) ನಿಯಂತ್ರಕ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಬದುಕುಳಿಯದ ಯುಗ್ಮಜಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಮಾನವನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್‌ಒಎಕ್ಸ್‌ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಮಾರಕವಲ್ಲದ ನಿಯಂತ್ರಕ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಸೆರ್ವಿಕಲ್ ಪಕ್ಕೆಲುಬು ಅಥವಾ ಪಾಲಿಡಕ್ಟೈಲಿ -ಕೈ ಕಾಲಿನ ಬೆರಳುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದನ್ನು ಉದಾಹರಿಸ ಬಹುದು. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಇಂತಹ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಪರವಾಗಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ಹೊಸ ಗುಣವು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಾಪಿತ ಗುಣಗಳು ಬದಲಾಗದೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯತೆ ಎನಿಸಿದ ಗುಣಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಲಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯಾಗ ಬಹುದು. ಇಂತಹ ಗುಣವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಗೈರು ಹಾಜರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿ ಆ ಗುಣದ ಕೇವಲ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳ ಬಹುದು. ಆಗ ಇದನ್ನು ವಿಕಸನೀಯ ಗತಕಾಲದ ಗುರುತು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿದ ರಚನೆ ಮಿತಿಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸ ಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗುಣವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸ ತೊಡಗಬಹುದು (ಅದನ್ನು ಪ್ರಿಅಡಾಪ್ಟೇಶನ್ ಅಥವಾ ಎಕ್ಸಾಪ್ಟೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆ ಕುರುಡು ಮೋಲ್-ಇಲಿಯ ಕಣ್ಣಿನ ಕುರುಹಾಗಿ ಉಳಿದ ರಚನೆ. ಇವು ಬೆಳಕಿನ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗಿವಿಕೆ
ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಗೆ (ಸ್ಪೀಷೀಯೇಷನ್) ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಹರಿವು ನಿಂತುಬಿಡುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಉಪಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಬೇರೆ ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಉಪಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಭಿನ್ನವಾದ ಆಯ್ಕೆಯ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣದಿಂದಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹುಟ್ಟುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸೀಸೆಯ ಕಂಠದ ಪರಿಣಾಮ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಕನ ಪರಿಣಾಮಗಳಂತಹ ಜೆನೆಟಿಕ್ ಚಲನೆ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಸಂಕರವಾಗುವ (ಹೈಬ್ರಿಡಾಗುವುದು) ಮೂಲಕ ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆ. ಇದು ಸಸ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರುವ ಸಿಕ್ಲಿಡೇ ವಂಶದ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಯ ಮೆಕಾನಿಸಂ ವಿಕಸನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೆಕಾನಿಸಂನ್ನು ವಿರಾಮ ಸಮತೋಲನ (ಪಂಕ್ಚುಯೇಟಡ್ ಈಕ್ವಲಿಬ್ರಿಯಂ) ಎಂದು ಕರೆಯಾಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಕಸನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಸ್ತಂಭನದ ಅಥವಾ ತಡೆಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ನಂತರ ವೇಗವಾಗಿ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಎರಡು ಉಪಗುಂಪುಗಳ ನಡುವಿನ ಜಿನೋಮ್ (ಜೀವಿಯೊಳಗಿನ ಪೂರ್ಣ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ಮೊತ್ತ) ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಹೋಲಿಸಲಾರದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಹರಿವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಉಪಗುಂಪಿನ ಭಿನ್ನತೆ ಸೂಚಿಸುವ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ ಅವುಗಳ ನಡುವಿನ ವಂಶವಾಹಿ ಹರಿವು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿಂತುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಕೇವಲ ಎರಡು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳೇ ಸಾಕಾಗ ಬಹುದು: ಅವು ಎರಡೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ತಟಸ್ಥ ಅಥವಾ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ರುಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಈ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಉಪಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಿರವಾಗುವ ಮೂಲಕ ಎರಡು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಇವೆರಡೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುವನ್ನು ಭಿನ್ನ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳು ಎನ್ನುತ್ತೇವೆಯೋ ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇವು ಭಿನ್ನ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳು.
ಡಾರ್ವಿನ್ ಮುಂಚಿನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ನಂತರದ ಇಸ್ಲಾಮಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಬರಹಗಾರ ಅಲ್-ಜಹೀಜ್ ೯ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿದ.
ಹತ್ತೊಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಪ್ಲಾಟೋನ ಆದರ್ಶವಾದ “ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ನಮೂನೆಗಳ” ಅನಾಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಮಾರ್ಗಚ್ಯುತಿಗಳು. ಆದರೆ ಭೂಶಾಸ್ತ್ರದ ಏಕರೂಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆವಾದ (ಯುನಿಫಾರ್ಮಟೇರಿಯನಿಸಂ) ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸರಳ ಮತ್ತು ಬಲಹೀನ ಶಕ್ತಿಗಳು ತೀರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಯಶಸ್ಸು ಭೂಗೋಳಿಕ ಕಾಲಮಾನ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದು ಎಂಬ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪೀಳೆಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡವಾಗವುದು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯು ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು.
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ವಿಕಾಸವಾದಿ ಜೀನ್-ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟೆ ಲೆಮಾರ್ಕ್ ವಿಕಸನೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಆಗಿ ಗಳಿಸಿದ ಗುಣಗಳು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದ. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ಜೀವಿಯೊಂದು ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಗುಣಗಳು ಅವುಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ರೂಪಾಂತರವಾಗುತ್ತದೆ. ಲೆಮಾರ್ಕಿಸಂ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದ ಈ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ-ವಿರೋಧಿ ಚಿಂತನೆಯು ಸ್ಟ್ಯಾಲಿನ್‌ನ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟ್ರೊಫಿಮ್ ಲೈಸೆನ್ಕೊ ಮೇಲೆ ಪ್ರಬಾವ ಬೀರಿತು.
೧೮೩೫ ಮತ್ತು ೧೮೩೭ರ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಿಥ್ ಸಹ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಬಗೆಗೆ, ಕೃತಿಮ ಆಯ್ಕೆಯ ಬಗೆಗೆ ಮತ್ತು ಇಂತಹುದೇ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಗೆಗಿನ ಚಿಂತನೆಗಳಿಗೆ ತನ್ನ ಕೊಡುಗೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಬ್ಲಿಥ್‌ನ ಚಿಂತನೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ತುಂಬಾ ಗೌರಲ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅವನು ತನ್ನ ಆನ್ ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಗೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. “ಬ್ಲಿಥ್‌, ಅವರ ವಿಶಾಲ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಆಕಾರಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರ ಮೇಲಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಾನು ಇತರ ಎಲ್ಲರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ, ... ”
ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಸಿದ್ಧಾಂತ
೧೬೫೯ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮತ್ತು ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಗೆ ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ಮಂಡಿಸಿದ. ಅವನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು “ಪ್ರತಿ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಯೂ (ಗುಣದ) ಉಪಯುಕ್ತವಾದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ನಿಯಮ” ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ. ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸರಳವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡ ಜೀವಿಗಳು ಬದುಕುಳಿಯುವ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು ಎನ್ನುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ತುಸು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುತ್ತದೆಯೋ ಮತ್ತು ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಆಯ್ಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಯಶಸ್ವೀ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಜೀವಸಂಕುಲದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ವಿಕಾಸವಾದಾಗ ಅದು ಭಿನ್ನ ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಚಿಂತನೆಗಳು ಎರಡನೆಯ ಹೆಚ್‌ಎಂಎಸ್ ಬೀಗಲ್‌ನ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ (೧೮೩೧-೧೮೩೬) ತಾನು ಮಾಡಿದ ಅವಲೋಕನಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನ ರೆವರೆಂಡ್ ಥಾಮಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ಮಾಲ್ಧಸ್‌ನ ಕೃತಿ ಏನ್ ಎಸ್ಸೆ ಆನ್ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಲ್ ಆಫ್ ಪಾಪುಲೇಶನ್‌ಗಳಿಂದ (೧೭೯೮) ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಥಸ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು (ಯಾವ ನಿರ್ಬಂದವೂ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ) ಘಾತೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸರಬರಾಜು ಅಂಕಗಣಿತೀಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಿತಿಯ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು “ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ” ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ೧೮೩೮ರಲ್ಲಿ ಡಾರ್ವಿನ್ ಮಾಲ್ಥಸ್‌ನ್ನು ಓದಿದಾಗ ಆಗಲೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿನ “ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು” ಅವನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಿದ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಸಂಪೂನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಮೀರಿದಾಗ “ಅನುಕೂಲಕರ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲವಲ್ಲದವು ನಾಶವಾಗುವುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇ ಹೊಸ ಜೀವಸಂಕುಲದ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ.”
ಈ ಕೆಳಗೆ ಡಾರ್ವಿನ ಸ್ವಂತ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಅವನ ಚಿಂತನೆಗಳ ಸಾರ, ಅವನ ಆನ್‌ ದಿ ಆರಿಜನ್‌ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ:
ಒಮ್ಮೆ “ಅದರ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು” ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತ ದೊರೆತ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮುಂದೆ ಇರಿಸುವ ಮೊದಲು ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ “ಪ್ರಧಾನ ಹವ್ಯಾಸದಂತೆ” ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜಾಗರೂಕನಾಗಿದ್ದ. ಆಲ್ಪರ್ಡ್ ರಸಲ್ ವಾಲೆಸ್ ‌ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಪ್ರಬಂಧವೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಿ ಚಾರ್ಲ್ ಲಯೆಲ್‌ಗೆ ಕೊಡಲು ಡಾರ್ವಿನ್‌ಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಲು “ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕವೊಂದನ್ನು” ಬರೆಯಲು ತೊಡಗಿದ್ದ. ಜೋಸೆಪ್ ಡಾಲ್ಟನ್ ಹೂಕರ್ ವಾಲೆಸ್‌ನ ಈ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು (ವಾಲೆಸ್‌ನಿಗೆ ತಿಳಿಸದೆ) ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಪಕೃತಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಕಳುಹಿದ ಪ್ರಕಟಿತವಾಗದ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ. ಆನ್‌ ದಿ ಟೆಡೆನ್ಸಿ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಟು ಪಾರ್ಮ್ ವೆರೈಟೀಸ್; ಅಂಡ್ ಆನ್ ದಿ ಪರ್ಪೆಚುಯೇಶನ್ ಆಫ್ ವೆರೈಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೀಶೀಸ್ ಬೈ ನ್ಯಾಚುರಲ್ ಮೀನ್ಸ್ ಆಫ್ ಸೆಲೆಕ್ಶನ್‌ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಲಂಡನ್‌ನ ಲಿನ್ನೀಯನ್ ಸೊಸೈಟಿಯಲ್ಲಿ ಓದಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜೂಲೈ ೧೮೫೮ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮದ ಜಂಟಿ ಅವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಆನ್ ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಶಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಪುರಾವೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಿರ್ಣಯಗಳ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಡಾರ್ವಿನ್ ತನ್ನ ೧೮೬೧ರ ಮೂರನೆಯ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಂತಹುದೇ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ೧೮೧೩ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ವೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ೧೮೩೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಮ್ಯಾಥಿವ್ ಸೂಚಿಸಿದರಾದರೂ ಅದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆದ.
ಡಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಮಕಾಲೀನರಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಾರದಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಕಾಸ ಎಂಬುದರ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿತ್ತು. ಆನ್ ಆರಿಜನ್‌ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ಸುಶಿಕ್ಷಿತ ಜನರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿಕಾಸವು ನಡೆಯಿತು ಎಂದು ಭಾವಿಸತೊಡಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಒಂದು ಮೆಕಾನಿಸಂ ಆಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕೆ ಭಾಗಶಹ ಕಾರಣ ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಅವಲೋಕಿತ ಗುಣಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅದು ಬಲಹೀನ ವಿವರಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಭಾಗಶಹ ಕಾರಣ ಅದರ ಬೆಂಬಲಿಗರೂ ಸಹ ಅದರ “ನಿರ್ದೇಶಿತವಲ್ಲದ” ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿ ಪರವಲ್ಲದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದುದು. ಈ ವಿರೋಧಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೇ ಚಿಂತನೆಯ ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಇದ್ದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಯಾಗಿತ್ತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಕೆಲವು ಚಿಂತಕರು ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಕೃತಿಯನ್ನು ಓದಿದ ನಂತರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಹೆರ್ಬಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ “ಯೋಗ್ಯವಾದುದೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ” ಪದವನ್ನು ಒಳತಂದ ಮತ್ತು ಇದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾರವಾಯಿತು. ಡಾರ್ವಿನ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆನ್ ‌ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್‌ನ ಐದನೆಯ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಬಳಸಿದ ಮತ್ತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ: “ಆದರೆ ಹೆರ್ಬಟ್ ಸ್ಪೆನ್ಸರ್ ಹಲವು ಸಲ ಬಳಸಿದ ಯೋಗ್ಯವಾದುದೇ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದುದು ಸಹ” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಲ್ಲದವರು ಬಳಸುತಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಆಧುನಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ನುಡಿಗಟ್ಟನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ “ಯೋಗ್ಯವಾದುದು” ಪದವನ್ನು “ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದುದು” ಎಂದು ಗ್ರಹಿಸಿ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸದೆ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಜೀವಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ.
ಆಧುನಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಸಂಯೋಜನೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಚಿಂತನೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿದೆ ಆದರೆ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಮೂಲಭೂತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ಮುಂಚೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಜನಕ ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡಲ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದರೂ ಅವನ ಕೃತಿಗಳು ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ವರೆಗೂ ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದವು. ೨೦ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗ್ರೆಗರ್ ಮೆಂಡಲ್‌ನ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ನಿಯಮಗಳ ಬೆಲೆ ಕಟ್ಟುವುದರೊಂದಿಗೆ “ಮರು ಕಂಡುಹಿಡಿದು” ಡಾರ್ವಿನನ ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಬೆಸದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದರು.
ರೊನಾಲ್ಡ್ ಫಿಶರ್‌ನ ಕೃತಿಗಳು (ಅಗತ್ಯ ಗಣಿತೀಯ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ಜೆನೆಟಿಕಲ್ ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ನ್ಯೂಚುರಲ್ ಸೆಲ್ಕೆಶನ್ (೧೯೩೦) ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ), ಜೆ. ಬಿ. ಎಸ್. ಹಾಲ್ಡೇನ್ (ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ “ವೆಚ್ಚ" ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಳತಂದ), ಸೆವಾಲ್ ವ್ರೈಟ್ (ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ), ಥಿಯೊಡೊಸಿಯಸ್ ಡೊಬ್‌ಜನಸ್ಕಿ (ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಅನುವಂಶಿಕ ವೈವಿದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ: ನೋಡಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್(೧೯೩೭)), ವಿಲಿಯಂ ಡಿ. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ (ಬಂಧುಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ), ಎರ್ನಸ್ಟ್ ಮಯರ್ (ಜೀವಸಂಕುಲವಾಗುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ: ನೋಡಿ ‌ಸಿಸ್ಟಮಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಆರಿಜನ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೀಷೀಸ್ (೧೯೪೨)) ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಆಧುನಿಕ ವಿಕಸನೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆಧಾರಸ್ತಂಭವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು, ಇಂದೂ ಸಹ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಇದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಆಧಾರ
ಅನುವಂಶಿಕತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳು ಮುಂಚೆಯೇ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಚಿಂತನೆಯು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಆಧಾರವಾದ ಅನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗುವುದನ್ನು ಇಂದಿನ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಜೀನ್‌ನಮೂನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಜೀವಿಯ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯು ಜೀವಿಯ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿ (ಜೀನ್‌ನಮೂನೆ) ಮತ್ತು ಜೀವಿಯು ಬದುಕುತ್ತಿರು ಪರಿಸರದಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಜೀವಿಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆ ಮತ್ತು ಜೀನ್‌ನಮೂನೆಗಳ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಈ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕಿರಿದು ಮಾಡಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಗುಣಗಳು ಒಂದೇ ವಂಶವಾಹಿಯಿಂದ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಆದರೆ ಬಹುತೇಕ ಗುಣಗಳು ಹಲವು ವಂಶವಾಹಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ (ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ) ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹಲವು ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಬದಲಾವಣೆಯು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಭಾವ ಉಂಟುಮಾಡ ಬಹುದು ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸಾಧ್ಯ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಅಖಂಡಧಾರೆಯನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಆಯ್ಕೆಯ ದಿಕ್ಕು
ಗುಣದ ಒಂದು ಭಾಗವು ಅನುವೆಂಶಿಕವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯು ಭಿನ್ನ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನತೆ ಇರುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಭಿನ್ನತೆಗಳಿರುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಅಲೆಲ್ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಅದು ಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ನಿರ್ದೇಶಿತ ಆಯ್ಕೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಲೆಲ್‌ಗೆ ಬೇರೆ ಅಲೆಲ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಗ್ಯತೆ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಪಲಿತಾಂಶವಾಗಿ ಆ ಅಲೆಲ್‌ನ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಲೆಲ್ ಸ್ಥಿರವಾಗುವವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಯೋಗ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಜೀವಕ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ (ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲಾದ) ನಿರ್ದೇಶಿತ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಹಳ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇರುವುದು ಸ್ಥಿರಕಾರಕ ಆಯ್ಕೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ ). ಇದು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ, ಈ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಯೋಗ್ಯತೆಯಿರುವ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ, ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈ ಅಲೆಲ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವವರೆಗೂ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆಯು ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಸಂಕೇತಿಸುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಅಥವಾ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸರಣಿಯಂತಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಆಯ್ಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಹಾನಿಕಾರಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಆಯ್ಕೆಯ ಒತ್ತಡದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಹಲವು ರೀತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಂಶವಾಹಿ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಅಲೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯವರ್ತಿ ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಜೋಡಿ ವರ್ಣತಂತುಗಳಿರುವ (ತಂದೆ ಮತ್ತು ತಾಯಿಯಿಂದ ಬಂದ ಜೋಡಿ) ಜೀವಸಂಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜ ಜೀವಿಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಒಂದೇ ವಂಶವಾಹಿ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನ ಅಲೆಲ್‌ಗಳಿರುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜ ಜೀವಿಗಳು ಸಮಯುಗ್ಮಜ ಜೀವಿಗಳಿಗಿಂತೆ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಭಿನ್ನಯುಗ್ಮಜ ಅನುಕೂಲ ಅಥವಾ ಓವರ್-ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು ಸುಪರಿಚಿತ ಉದಾಹರಣೆ ಮಾನವನ ಕುಡುಗೋಲು ಜೀವಕೋಶ ರಕ್ತಹೀನತೆ ವಂಶವಾಹಿಯ ಒಂದು ನಕಲು ಇದ್ದವರಲ್ಲಿನ ಮಲೇರಿಯಾದ ವಿರುದ್ಧ ನಿರೋಧಕಶಕ್ತಿ. ಅಲೆಲ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದು ಭಂಗಕಾರಕ ಅಥವಾ ಬಹುರೂಪಗೊಳಿಸುವ ಆಯ್ಕೆ ಮೂಲಕ ಸಹ ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಯ್ಕೆಯು ಸರಾಸರಿ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ (ಇದು ಓವರ್‌-ಡಾಮಿನೆನ್ಸ್‌ಗೆ ವಿರೋಧಿ ರೀತಿ) ಪಕ್ಷಪಾತ ತೋರುತ್ತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗುಣ ಮೌಲ್ಯದ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಸಮತೋಲನದ ಆಯ್ಕೆಯು ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗ ಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಯೋಗ್ಯತೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಹಂಚಿಕೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಟದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಂಧುಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅನ್ಯೂನ್ಯ ಪರಹಿತ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಯ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
ಎಲ್ಲಾ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಭಾಗವು ತಟಸ್ಥವಾಗಿದ್ದು ಇದು ವ್ಯಕ್ತನಮೂನೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಯೋಗ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಹುಭಾಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತದೆ ತಟಸ್ಥ ಅಣ್ವಿಕ ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮೊಟೂ ಕಿಮೂರ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಆಯ್ಕೆಯು ನೇರವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಾರದು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಇತರ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಯೋಗ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಆದರೆ ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಇಲ್ಲದ ಕಾಲದ ನಂತರ ಈ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಜೆನೆಟಿಕ್‌ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ವ್ಯತ್ಯಯನ-ಆಯ್ಕೆಯ ಸಮತೋಲನ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯು ಸರಿಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಗುಣಗಳಿರುವ ಜೀವಿಗಳ ಹೊರದಬ್ಬುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಸರಿಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಗುಣಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯನವೂ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಅನುವಂಶಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಯನ-ಆಯ್ಕೆಯ ಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಿಖರ ಪಲಿತಾಂಶವು ಯಾವ ದರದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು -ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಎಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುವ- ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಶಕ್ತಿ ಎರಡ ಮೇಲೂ ಆಧಾರ ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಯನ ದರದ ಅಥವಾ ಆಯ್ಕೆಯ ಒತ್ತಡದ ಬದಲಾವಣೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವ್ಯತ್ಯಯನ-ಆಯ್ಕೆಯ ಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಲಿಂಕ್
ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಲಿಂಕ್ ಎರಡು ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ನೆಲೆಗಳು ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಾಗ ಅಥವಾ ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತೀರ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ ಆಗುತ್ತದೆ. ಯುಗ್ಮಕಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ಮರುಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಅದಲಿಬದಲಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಎರಡು ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಇಂತಹ ಅದಲಿಬದಲಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಆ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ದೂರದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅಲೆಲ್‌ಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಹತ್ತಿರವಿದಷ್ಟೂ ಅವುಗಳು ಅದಲಿಬದಲಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯು ಒಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಕೊಂಡರೆ ಅದು ತನಗೆತಾನೆ ಇನ್ನೊಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ್ನೂ ಸಹ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಮೆಕಾನಿಸಂ ಮೂಲಕ ಆಗುವ ಆಯ್ಕೆಯು ಜಿನೋಮ್‌ನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊಚ್ಚಿಹಾಕುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಅಲೆಲ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುವದು. ಒಂದು ಅಲೆಲ್‌ನ ಇರುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಲಿಂಕ್ ಆದ ಅಲೆಲ್‌ಗಳೂ ಅವು ತಟಸ್ಥವಾಗಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಸಹ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಬಿಟ್ಟಿಪ್ರಯಾಣ (ಜೆನೆಟಿಕ್ ಹಿಚ್‌ಹೈಕಿಂಗ್) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ಕೊಚ್ಚಿಹಾಕುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಭೂತವಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಇರುವುದು ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ನ (ಅಲೆಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಕ್ಕದವು) ಜಿನೋಮ್‌ ಪ್ರದೇಶವಷ್ಟೇ.
ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿವಿಕೆ ನಡೆದಿದೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ಲಿಂಕೇಜ್ ಅಸಮತೋಲನ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ನ್ನು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಮೂಲಕ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಮರುಜೋಡಣೆಯು ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ ಒಳಗಿನ ಭಿನ್ನ ಅಲೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅದಲುಬದಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ಗಳೂ ಪ್ರಭಾವಿಯುತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊಚ್ಚಿಹೊಗುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಲೆಲ್‌ನ ಆಯ್ಕೆಯು ಅದರ ಪಕ್ಕದ ಅಲೆಲ್‌ಗಳ ಆಯ್ಕೆಯೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಲಿಂಕೇಜ್ ಅಸಮತೋಲನ ಇರುವ ತುಂಡಿನ ಇರುವಿಕೆಯು “ಇತ್ತೀಚಿಗೆ” ತುಂಡಿನ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವಿಕೆ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸ್ಥಳಗಳ ಗುರುತಿಸಿವಿಕೆಗೆ ಬಳಸಬಹುದು.
ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಆಯ್ಕೆಯು ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗುವ ಆಯ್ಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಭಾಗವು ಬಲವಾದ ಮತ್ತು ಸತತವಾದ ಶುದ್ಧೀಕರಣ ಆಯ್ಕೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಲ್ಲಿ ಲಿಂಕ್‌ ಆದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಹೊರಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಡಿಮೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವ ಜಿನೋಮ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಆಯ್ಕೆಯು ಹಾನಿಕಾರಕ ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ರೂಪಗೊಂಡ ಕಾರಣದಿಂದ ಆಗುವುದರಿಂದ ಅದು ಬೇಕಾಬಿಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಯಾವ ಹ್ಯಾಪ್ಲೊಟೈಪ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಆಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಲಿಂಕೇಜ್ ಅಸಮತೋಲನದ ತುಂಡನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಮರುಜೋಡಣೆಯು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಸ್ಪಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಲಿಂಕೇಜ್ ಅಸಮತೋಲನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು.
ಸ್ಪರ್ಧೆ
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಅಥವಾ ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರ್‌ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಇರುವಿಕೆ ಇನ್ನೊಂದರ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಬಳಸುವ ಕನಿಷ್ಠ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲದ (ಆಹಾರ, ನೀರು, ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಂಹವು) ಲಭ್ಯತೆಗೆ ಮಿತಿ ಇರಬೇಕು. ಜೀವಸಂಕುಲದ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಜೀವಸಂಕುಲಗಳ ನಡುವಿನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರದ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮುದಾಯ ಪರಿಸರಶಾಸ್ತ್ರದ, ಪ್ರಮುಖ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಸಮುದಾಯದ ರಚನೆಯನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸುವ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ಜೈವಿಕ ಮತ್ತು ಅಜೈವಿಕ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಂದೇ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಂತ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಪರ್ದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಭಿನ್ನ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಅಂತರ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಪರ್ದೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಚ್ಚುಮರೆಯಿಲ್ಲದೇ ಆಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದು ನೇರವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು.
ಸ್ಪರ್ದೆಯ ಹೊರದೂಡುವಿಕೆ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ತಕ್ಕುದಾದಲ್ಲಿ ಅದು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳ ಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಾಯಬೇಕು. ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಹೊರದೂಡುವಿಕೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವಿಕಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಒಂದೇ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಜೀವಸಂಕುಲದ ಜೀವಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಹಾಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ಜೀವಿಗಳ ವಿಸ್ತರಣೆಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತಿರ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ‘ಸುತ್ತಾಡಲು ಅವಕಾಶ’ ಊಹನ (‘ರೂಮ್ ಟು ರೋಮ್’ ಹೈಪೋಥೀಸಸ್ ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ: ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೆಂಪುಬಸಲೆ
ಪರಿಚಯ
ಕೆಂಪು ಬಸಲೆ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ,ಆದರೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ,ಕೈತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಪ್ಪು ತರಕಾರಿ ಬಳ್ಳಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಬಸಲೆ ಆಸರೆ ಗಿಡ-ಚಪ್ಪರದ ಮೇಲೆ ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ರಸಭರಿತ ಹಸಿರುಗೆಂಪಿನ ಬಳ್ಳಿಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ಸರಳವಾದ ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ.ಎಲೆಗಳ ಅಂಚು ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬುಡವು ನೀಟಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಗುಲಾಬಿಗೆಂಪಿನ ಹೂಗಳು ಎಲೆಯ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿರುವ ರಸಭರಿತ ಅಂತ್ಯಾರಾಭಿ ಪುಷ್ಪಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ.ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ೫ ಕೇಸರಗಳಿರುತ್ತವೆ.ದುಂಡಾದ ಕಪ್ಪನೆಯ ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ರಸತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಲಿಕೆಯಿರುವ ಕೆಲವು ಜಾತಿಯ ಬಸಲೆ ಗಿಡದ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಎಲೆ ತಿಳಿಹಸಿರಾಗಿರುತ್ತದೆ ಅಂತಹವುಗಳನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಸಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಎರಡರಲ್ಲೂ ಒಂದೇ ತರಹದ ಔಷಧಿಯ ಗುಣವಿರುವುದರಿಂದ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನು ಬೇಕಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು
ವಿಧಿ
ವಿಧಿ (ಹಣೆಬರಹ) ಘಟನೆಗಳ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಪಥ. ಅದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಭವಿಷ್ಯ ಎಂದು ಭಾವಿಸಬಹುದು.
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಳಕೆಯು ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಘಟನೆಗಳ ಪಥವನ್ನು ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿಸುವ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಸಾಧನತ್ವ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣೆಬರಹವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆದೇಶಿತ ಅಥವಾ ಅನಿವಾರ್ಯ ಮತ್ತು ತಡೆಯಲಾಗದ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಸ್ಮಾಸ್‍ಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕ್ರಮ ಇದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ಒಂದು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಐರೋಪ್ಯ ಪುರಾಣ ಮೂರ್ತೀಕರಿಸಲಾದ "ಹಣೆಬರಹ ನೂಲುಗಾರರನ್ನು" ಹೊಂದಿದೆ. ಅವರು ದಾರಗಳ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ನೂಲುವಿಕೆ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನೂಲುವಿಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮಾನವ ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಹಣೆಬರಹವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ದೇವಪ್ರೇರಿತ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಧಿ ಮತ್ತು ಹಣೆಬರಹಗಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ ಗ್ರೀಕ್ ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಅವಧಿಯಿಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಮಾನವ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದೇವರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ದೈವಿಕ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸ್ಟೋಯಿಕರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಮಾನವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಅವರ ಆತ್ಮಗಳು ಮತ್ತು ಅವರು ಇರುವ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಹಣೆಬರಹದ ಜಾಗತಿಕ ಜಾಲದ ಭಾಗ ಎಂದು ಅವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ರಾಯಿತಾ
ರಾಯಿತಾ ಮೊಸರು, ಜೊತೆಗೆ ಹಸಿ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು, ಹೆಚ್ಚು ವಿರಳವಾಗಿ ಹಣ್ಣು, ಅಥವಾ ಬೂಂದಿ ರಾಯಿತಾ ಇದ್ದಲ್ಲಿ, ಬೇಸನ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಹಿಟ್ಟಿನ ಕರಿದ ಗುಂಡುಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಭಕ್ಷ್ಯ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಡಿಪ್ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿದ ಸ್ಯಾಲಡ್ ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ನಿಕಟ ಅಂದಾಜು. ಕೆಲವು ಏಷ್ಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ತಿನಿಸುಗಳಾದ ಮಸಾಲೆಯುಕ್ತ ಮೇಲೋಗರಗಳು ಮತ್ತು ಕಬಾಬ್‍ಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ರಾಯಿತಾ ತಂಪಾಗಿಸುವ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಭಾರತೀಯ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಫ಼್ಲ್ಯಾಟ್‍ಬ್ರೆಡ್ಅನ್ನು ರಾಯಿತಾ, ಚಟ್ನಿಗಳು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತಿನ್ನಬಹುದು. ಮೊಸರನ್ನು ಕೊತ್ತಂಬರಿ, ಹುರಿದ ಜೀರಿಗೆ, ಮೆಂತ್ಯ, ಕಾಯೆನ್ ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಚಾಟ್ ಮಸಾಲಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಬಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದ ರುಚಿಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬ್ರೈಲ್
ಬ್ರೈಲ್ ( /b r eɪ l / BRAYL, French: [bʁɑj] ) ದೃಷ್ಟಿಹೀನತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಬಳಸುವ ಸ್ಪರ್ಶ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಚೇತನರು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ದೃಷ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರು ಸೇರಿದಂತೆ, ಇದನ್ನು ಉಬ್ಬು ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ರಿಫ್ರೆಶ್ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಬ್ರೈಲ್ ಡಿಸ್‌ಪ್ಲೇಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ ಓದಬಹುದು. ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಸ್ಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೈಲಸ್, ಬ್ರೈಲ್ ರೈಟರ್, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ರೈಲ್ ನೋಟ್ ಟೇಕರ್ ಅಥವಾ ಬ್ರೈಲ್ ಎಂಬೋಸರ್ ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿರುವ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಬಳಸಿ ಬರೆಯಬಹುದು.
ಬಾಲ್ಯದ ಅಪಘಾತದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ತನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಲೂಯಿಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. 1824 ರಲ್ಲಿ ಹದಿನೈದನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆತ ರಾತ್ರಿಯ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಆತ 1829 ರಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ತಮ್ಮ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 1837 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಎರಡನೆಯ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯು ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಬರವಣಿಗೆಯ ಮೊದಲ ಬೈನರಿ ರೂಪವಾಗಿದೆ.
3× 2 ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಆರು ಎತ್ತರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬ್ರೈಲ್ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ಸೆಲ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ಅಕ್ಷರದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬ್ರೈಲ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳು ಮುದ್ರಿತ ಬರವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿಲೇಖನ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್‌ಗಳು (ಅಕ್ಷರ ಪದನಾಮಗಳ ಸೆಟ್) ಭಾಷೆಯಿಂದ ಭಾಷೆಗೆ ಮತ್ತು ಒಂದರೊಳಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನ 3 ಹಂತಗಳಿವೆ:
ಬ್ರೈಲ್ ಪಠ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ (ಅಕ್ಷರಗಳು, ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆಗಳು, ಸಂಕೋಚನಗಳು), ಉಬ್ಬು ಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಫ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಹ ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ರೇಖೆಗಳು ಘನ ಅಥವಾ ಬ್ರೈಲ್ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು, ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬುಲೆಟ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪೂರ್ಣ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಶವು ಎರಡು ಕಾಲಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಆರು ಎತ್ತರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರತಿ ಕಾಲಮ್ ಮೂರು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಡಾಟ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಂದರಿಂದ ಆರರ ವರೆಗಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪದದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 64 ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಿವೆ. ಸಂರಚನಾ ಕಡತಗಳನ್ನು ಅಕ್ಷರ, ಅಂಕಿ, ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆ ಅಥವಾ ಪದವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು.
ಅಂಧರಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ರೈಲ್ ಶಿಕ್ಷಣವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ವಿಕಾಸದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದುವ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ರೀಡರ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಅಂಧ ಜನರಿಗೆ ಕಾಗುಣಿತ, ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆ ಮತ್ತು ಲಿಖಿತ ಭಾಷೆಯ ಇತರ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಆಡಿಯೊ ಮೂಲಕ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಡಿಯೋ ಆಧಾರಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಬ್ರೈಲ್‌ನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಸೂಚಿಸಿದರೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಂತಹ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ಬ್ರೈಲ್ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯು ಪ್ರಕಟವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಎಂದು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಬಾರ್ಬಿಯರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನೈಟ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಪರ್ಶ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬ್ರೈಲ್ ಆಧರಿಸಿದೆ. (ಬರವಣಿಗೆಯ ರೂಪ ಮತ್ತು ದೃಷ್ಟಿಹೀನರಿಗೆ."ರಾತ್ರಿ ಬರವಣಿಗೆ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸೈನಿಕರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲವಿಲ್ಲದೆ ಮೌನವಾಗಿ ಸಂವಹನ ಮಾಡುವ ಸಾಧನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಬಾರ್ಬಿಯರ್ ಬರಹಗಳು ಈ ಪದವನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮೂಲತಃ ಇದನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ) ಬಾರ್ಬಿಯರ್‌ನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, 36 ವಿಭಿನ್ನ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಲು 12 ಉಬ್ಬು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ:
ವಿಶಿಷ್ಟಚೇತನ ಓದುಗರಿಗೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಬದಲಿಗೆ ಮುದ್ರಿತ ಆರ್ಥೋಗ್ರಫಿಯ ಕೋಡ್ ಆಗಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗ,. ಬ್ರೈಲ್‌ನ ಮೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಕಾಲದ ಫ್ರೆಂಚ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಚುಕ್ಕೆ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಅಕ್ಷರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮುದ್ರಣದಂತೆ, ಬ್ರೈಲ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯು ತಾರ್ಕಿಕ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು, a – j, ಮೇಲಿನ ನಾಲ್ಕು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ: (ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು). ಇವು ಗ್ರೀಕ್ ಅಂಕಿಗಳಂತೆಯೇ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಸಂಖ್ಯಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ 1 - 9 ಮತ್ತು 0 ಎಂಬ ಹತ್ತು ಅಂಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.(ಹಾಗೆಯೇ ಹೀಬ್ರೂ ಅಂಕಿಗಳು, ಸಿರಿಲಿಕ್ ಅಂಕಿಗಳು, ಅಬ್ಜಾದ್ ಅಂಕಿಗಳು, ಹೀಬ್ರೂ ಜೆಮಾಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ ಐಸೊಪ್ಸೆಫಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅದರ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗಳು).
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಕಡಿಮೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ (ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಂಕೆಗಳು), abc = 123  (⠁⠃⠉), ಮತ್ತು ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಮೂರು ಸ್ವರಗಳಿಗೆ, aei (⠁⠑⠊), ಆದರೆ ಸಮ ಅಂಕೆಗಳು, 4, 6, 8, 0 (⠙⠋⠓⠚), ಇವು ಮೂಲೆಗಳು/ಬಲ ಕೋನಗಳಾಗಿವೆ.
ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು, k – t, ಕ್ರಮವಾಗಿ a – j ಗೆ ಹೋಲುತ್ತವೆ, 3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ (ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೋಶದ ಕೆಳಗಿನ ಎಡ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳು):  :
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಮುಂದಿನ ಹತ್ತು ಅಕ್ಷರಗಳು (ಮುಂದಿನ " ದಶಕ ") ಮತ್ತೆ ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಥಾನ 3 ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನ 6 ಎರಡರಲ್ಲೂ (ಮೇಲಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿನ ಕೋಶದ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಚುಕ್ಕೆಗಳು). ಇಲ್ಲಿ w ಬ್ರೈಲ್‌ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತ ಫ್ರೆಂಚ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಬ್ರೈಲ್ ಕ್ರಮವು uvxyz ç é à è ù (⠥⠧⠭⠽⠵⠯⠿⠷⠮⠾).
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
a - j ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಂದು ಡಾಟ್ ಸ್ಪೇಸ್‌ನಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ. (⠂⠆⠒⠲⠢⠖⠶⠦⠔⠴) ಅನ್ನು ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲಿನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುವ a ⠁ ಮತ್ತು c ⠉ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಪಾಸ್ಟ್ರಫಿ ಮತ್ತು ಹೈಫನ್‌ಗಾಗಿ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ: ⠄⠤. (ಇವುಗಳು ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೇ ದಶಕದ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಶಕ ಡಯಾಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಆಗಿವೆ. )
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮೊದಲ ಎರಡು ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹತ್ತು ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ತಮ್ಮ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಲಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ; ಇವುಗಳನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಅಲ್ಲದ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ( ì ä ò  ⠌⠜⠬), ಅಥವಾ ಅಕ್ಷರವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿ: ⠈ (ಸೂಪರ್‌ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್; ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚಾರಣಾ ಗುರುತು), ⠘ (ಕರೆನ್ಸಿ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ), ⠨ (ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ದಶಮಾಂಶ ಬಿಂದು ), ⠼ ( ಸಂಖ್ಯೆ ಚಿಹ್ನೆ ), ⠸ (ಒತ್ತಡ ಗುರುತು ), ⠐ (ಚಿಹ್ನೆ ಪೂರ್ವಪ್ರತ್ಯಯ).
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕುದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕ "ಅಂತರ್ಗತ ಅಥವಾ" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿ ಸಂಖ್ಯಾ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಐದನೇ ದಶಕವು ಸಂಖ್ಯಾ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ "ಶಿಫ್ಟ್ ಡೌನ್" ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೂಲತಃ ಒಂಬತ್ತು ದಶಕಗಳು ಇದ್ದವು. ಐದರಿಂದ ಒಂಬತ್ತರ ವರೆಗೆ ಡ್ಯಾಶ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು, ಆದರೆ ಅಪ್ರಾಯೋಗಿಕವೆಂದು ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಈಗ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿಹ್ನೆ ( ⠼ ) ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಆದರೂ ಅದು ಅಂಕಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ (ಹಳೆಯ 5 ನೇ ದಶಕ → ಆಧುನಿಕ 1 ನೇ ದಶಕ). ಮೂಲ ಆರನೇ ದಶಕದ ಮೇಲಿನ ಸಾಲನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಡ್ಯಾಶ್ ಅನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಇದು ಆಧುನಿಕ ಐದನೇ ದಶಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. (ನೋಡಿ 1829 ಬ್ರೈಲ್.)
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ಬ್ರೈಲ್‌ಗೆ ರೇಖೀಯ ಲಿಪಿಯ (ಮುದ್ರಣ) ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೂರು ತತ್ವಗಳಿವೆ:
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಒಮ್ಮತದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರೈಲ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳು ಮೂಲ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ 26 ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ 26 ಅನ್ನು ಮೀರಿದ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ.( ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ). ಆದರೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಉಳಿದಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜರ್ಮನ್ ಬ್ರೈಲ್ನಲ್ಲಿ, ಈ ಏಕೀಕರಣವು ಅಲ್ಜೀರಿಯನ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರ ಮುದ್ರಣ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ವಿಂಗಡಣೆ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಪ್ರತಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅರೇಬಿಕ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಳಸಿದ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಂಗಡಣೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಬಳಸುವ ಆಧುನಿಕ ಅರೇಬಿಕ್ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ), ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಅಮೇರಿಕನ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದಂತೆ, ಅಲ್ಲಿ w, x, y, z ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಮರುಹೊಂದಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲಭೂತ 26 ರ ಆಚೆಗಿನ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಡು ಬರುವ ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವೆಂದರೆ ಬ್ರೈಲ್ ಮಾದರಿಗಳ ಭೌತಿಕ ಸಮ್ಮಿತಿಯನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; n ಗೆ ಹಿಮ್ಮುಖವಾದ n ಅಥವಾ sh ಗೆ ತಲೆಕೆಳಗಾದ s ಅನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು. ( ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಬ್ರೈಲ್ ಮತ್ತು ಭಾರತಿ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ, ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.)
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಮೂರನೆಯ ತತ್ವವೆಂದರೆ ಆವರ್ತನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸುವುದು, ಸರಳವಾದ ಮಾದರಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಸ್ಟೈಲಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬರೆಯಲು ತ್ವರಿತವಾದವುಗಳು) ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಆವರ್ತನ-ಆಧಾರಿತ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳನ್ನು 19 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. (ನೋಡಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ರೈಲ್ ), ಆದರೆ ಬ್ರೈಲ್ ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಅಕ್ಷರಗಳ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅನನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಅವರು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರೈಲ್‌ನ ಹೆಚ್ಚು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಅಕ್ಷರದ ನಿಯೋಜನೆಗಿಂತ ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಓದಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜಪಾನೀಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್ ಬ್ರೈಲ್ ನಂತಹ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಆರ್ಡರ್ ಮಾಡದ ಬ್ರೈಲ್ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳಿವೆ, ಅವು ಉಚ್ಚಾರಾಂಶ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಅಮೂರ್ತ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ.
ಪಠ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಕೋಶಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಎನ್‌ಕೋಡ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.( ಗಾರ್ಡನರ್-ಸಲಿನಾಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ನೋಡಿ. ಲಕ್ಸೆಂಬರ್ಗ್ ಬ್ರೈಲ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಎಂಟು-ಚುಕ್ಕೆ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಅದರ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರದ ಕೆಳಗೆ ಒಂದು ಚುಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ಫಾರ್ಮ್
ಬೈನರಿ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ನೊಂದಿಗೆ ಬ್ರೈಲ್ ಮೊದಲ ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಬ್ರೈಲ್ ರೂಪಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೋಶದೊಳಗೆ, ಡಾಟ್ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳ ಎರಡು ಕಾಲಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎತ್ತರಿಸಿದ ಚುಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಆರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, 64 (2 6 ) ಸಂಭವನೀಯ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಎತ್ತರದ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿಲ್ಲ. ಉಲ್ಲೇಖದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ, ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತುವ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಮೇಲಿನಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ, ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 3 ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ 4 ರಿಂದ 6 ರವರೆಗೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಡಾಟ್ ಪ್ಯಾಟರ್ನ್ 1-3-4 ಎಡ ಕಾಲಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಲ ಕಾಲಮ್‌ನ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೋಶವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಅಕ್ಷರ ⠍ m. ಸಮತಲವಾದ ಬ್ರೈಲ್ ಪಠ್ಯದ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಗೋಚರ ಮುದ್ರಿತ ಪಠ್ಯದಂತೆಯೇ ಒಂದು ಜಾಗದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಕೆಳಗಿನ ಬ್ರೈಲ್ ಪಠ್ಯದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ವಿವಿಧ ಮುದ್ರಿತ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್‌ಗಳ ಅಕ್ಷರ ಸೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಆರು-ಬಿಟ್ ಸೆಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಮ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಲು ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಡ್‌ಗಳ (ಅಥವಾ ಕೋಡ್ ಪುಟಗಳು ) ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರ್ಯಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಕೇತಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ರೈಲ್ ಅಸೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆರು-ಚುಕ್ಕೆಗಳ ಬ್ರೈಲ್ ಕೋಶವು ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ 64 (2 6 ) ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅನುಮತಿಸುವುದರಿಂದ, ಬ್ರೈಲ್ ಲಿಪಿಯ ಅಕ್ಷರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಬಹು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಮುದ್ರಣ ಮತ್ತು ಬ್ರೈಲ್ ನಡುವಿನ ಅಕ್ಷರ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಒಂದರಿಂದ ಒಂದಾಗಿ ಆಗಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಅಕ್ಷರ ⠙ ಅಕ್ಷರವು d ಮತ್ತು ಅಂಕಿಯ 4 ಎರಡಕ್ಕೂ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಅನುರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಸರಳ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಜೊತೆಗೆ, ಬ್ರೈಲ್ ಪಠ್ಯಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಓದುವ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅನೇಕ ಬ್ರೈಲ್ ವರ್ಣಮಾಲೆಗಳು ಸಂಕೋಚನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.( ಒಪ್ಪಂದದ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ನೋಡಿ.)
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ಅಕ್ಷರಗಳು
ಮೊದಲ 25 ಬ್ರೈಲ್ ಅಕ್ಷರಗಳು, 3 ನೇ ದಶಕದ ಮೊದಲಾರ್ಧದವರೆಗೆ, a–z (ಸ್ಕಿಪ್ಪಿಂಗ್ w ) ಲಿಪ್ಯಂತರ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆ ದಶಕದ ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳು ಮತ್ತು, ಫಾರ್, ಆಫ್, ದಿ, ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ದುಂಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. 4 ನೇ ದಶಕದ ಈ ರೂಪಗಳಿಂದ ಡಾಟ್ 3 ಅನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು, ಲಿಗೇಚರ್‌ಗಳು ch, gh, sh, th, wh, ed, er, ou, ow ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರ w.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ವಿನ್ಯಾಸ
ವಿವಿಧ ವಿನ್ಯಾಸ ಗುರುತುಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮೌಲ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ನೇರ ಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು:
ವಿರಾಮಚಿಹ್ನೆ
ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲ ವಿರಾಮ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸೇರಿವೆ:
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ಸಂಕೋಚನ(ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸು)
ಬ್ರೈಲ್ ಸಂಕೋಚನ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಟಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಕೋಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಲೋಗೋಗ್ರಾಮ್‌ಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಹಲವಾರು ಸಂಕ್ಷೇಪಣ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಸಹ ಇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದದ್ದು ಡಾಟ್ 5, ಇದು ಪದಗಳ ಮೊದಲ ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ⠍ m ಅಕ್ಷರದೊಂದಿಗೆ, ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರುವ ಪದ  ತಾಯಿ. ಅಸ್ಥಿರಜ್ಜುಗಳು ("ಒಪ್ಪಂದದ" ಅಕ್ಷರಗಳು) ಇವೆ. ಅವು ಬ್ರೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಕ್ಷರಗಳಾಗಿವೆ ಆದರೆ ಮುದ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಅಕ್ಷರ ⠯ ಮತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ; ಅನುಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಪದಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬ್ರೈಲ್
ಪುಟ ಆಯಾಮಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ರೈಲ್ ಎಂಬೋಸರ್‌ಗಳು ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ 34 ಮತ್ತು 40 ಸೆಲ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪುಟಕ್ಕೆ 25 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಸ್ತಚಾಲಿತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರ್ಕಿನ್ಸ್ ಬ್ರೈಲ್ ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ ಗರಿಷ್ಠ 42 ಸೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. (ಅದರ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಬಹುದು), ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಕಾಗದವು ಪ್ರತಿ ಪುಟಕ್ಕೆ 25 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಬ್ರೈಲ್
ಪುಟ ಆಯಾಮಗಳು
ದೊಡ್ಡ ಇಂಟರ್‌ಲೈನಿಂಗ್ ಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ಬೈ ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ 36 ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪುಟಕ್ಕೆ 18 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ಬ್ರೈಲ್
ಪುಟ ಆಯಾಮಗಳು
ಇಂಟರ್‌ಪಾಯಿಂಟ್ ಬ್ರೈಲ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ A4 ಗಾತ್ರದ ಮಾರ್ಬರ್ಗ್ ಬ್ರೈಲ್ ಫ್ರೇಮ್ (ಪುಟದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳು, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡದಂತೆ ಆಫ್‌ಸೆಟ್ ಮಾಡಿ), ಪ್ರತಿ ಸಾಲಿಗೆ 30 ಕೋಶಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪುಟಕ್ಕೆ 27 ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ಬ್ರೈಲ್
ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯುವ ಯಂತ್ರ
ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯುವ ಯಂತ್ರವು ಆರು ಕೀಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ ಆಗಿದೆ. ಅದು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಾರ್ಡ್ ಕಾಪಿ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವೀಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಬ್ರೈಲ್ ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ ಅನ್ನು ಫ್ರಾಂಕ್ ಹೆವನ್ ಹಾಲ್ (ಇಲಿನಾಯ್ಸ್ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಶಾಲೆಯ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್) ಕಂಡುಹಿಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು 1892 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬ್ರೈಲ್
ಬ್ರೈಲ್ ಬರೆಯುವ ಯಂತ್ರ
1903 ರಲ್ಲಿ ಹೆನ್ರಿ ಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ಬೈ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಟೇನ್ಸ್‌ಬೈ ಬ್ರೈಲರ್, ಬ್ರೈಲ್ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತುವಂತೆ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಪ್ಲೇಟ್‌ನ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಕ್ಯಾರೇಜ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬರಹಗಾರ. ಸುಧಾರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 1933 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು
ಮುಕಾರ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು