cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಆಡಮ್‌ ಸ್ಮಿತ್‌
ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಗೆ ಹಾಗು ಸ್ವತಃ (ಪರ್ ಸೆ) ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಸ್ಮಿತ್ ಸಲಹೆ ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೆಲಸದ ವಿಭಜನೆಯ ಸೂಕ್ತ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ಪಾದನಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಯಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೇರ ಅನುಕ್ರಮ ಒಳಗೊಂಡ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಸ್ಮಿತ್ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಕಲ್ಪನೆ ಮಿಶ್ರ-ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಕೆಲಸಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರ-ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಇತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು
1990ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, US ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಹಾಗು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತಾವು ಕಳೆದುಕೊಂಡಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಾಧಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ರಿಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ಬಿಸ್ನೆಸ್ ಪ್ರೋಸೆಸ್ ರೀಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ (BPR)ನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವುದು. ದಾವೆನ್ಪೋರ್ಟ್ (1993) (ವ್ಯಾಪಾರ) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಮ್ಮೆರ್ & ಚಂಪಿಯ (1993) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ದಾವೆನ್ಪೋರ್ಟ್ ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಉಪ-ಅಂಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಅವರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ "ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇನ್ಪುಟ್ (ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳು)ಹೊಂದಿರುವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಉತ್ಪನ್ನ(ಔಟ್‌ಪುಟ್)ವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ." ಹಮ್ಮೆರ್ & ಚಂಪಿ ಅಧಿಕ ಪರಿವರ್ತನಾ ಆಧಾರಿತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ರಚನಾತ್ಮಕ ಭಾಗ- ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪರಿಮಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡಿದರೆಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ರುಮ್ಮ್ಲರ್ & ಬ್ರಾಚೆ (1995) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರೆಯುವ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾರೆ "ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ರೂಪಿಸಲಾದ ಕ್ರಮಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು (...) ಮಿಶ್ರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳ ನಡುವೆ 'ಬಿಳಿಯ ಜಾಗವನ್ನು' ಆವರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಾಹ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರಿಂದ ಸ್ವೀಕೃತವಾದ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇತರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಾಹ್ಯ ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ಅದೃಶ್ಯವಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಇವುಗಳು ವ್ಯಾಪಾರದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ನಾವು ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತವೆ."
ಮೇಲಿನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಎರಡು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗು ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಇದು ಗ್ರಾಹಕ ಮೌಲ್ಯದ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನೇರವಾಗಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ರುಮ್ಲರ್ ಹಾಗು ಬ್ರಾಚೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಪೋರ್ಟರ್ ರ ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಸಹ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗು ದ್ವಿತಿಯಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ರುಮ್ಲರ್ ಹಾಗು ಬ್ರಾಚೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಒಂದು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ-ಆಧಾರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾದರಿ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೌಲ್ಯ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಜಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಲಕ್ಷಣವು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಿಶ್ರ-ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬಹುದು, ಅದೆಂದರೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಜೋಹನ್‌ಸನ್ ಮತ್ತಿತರರ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸೋಣ. (1993) . ಅವರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ "ಇನ್ಪುಟ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವ ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗ ಹಾಗು ಅದನ್ನು ಉತ್ಪನ್ನದ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒದಗುವ ಪರಿವರ್ತನೆಯು ಇನ್ಪುಟ್‌(ಕಚ್ಚಾವಸ್ತು)ನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಬೇಕು ಜೊತೆಗೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವ ಹಾಗು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಮೇಲುಹಂತಕ್ಕೆ(ಉತ್ಪನ್ನದ ತಯಾರಿಕೆ ಹಂತಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿ) ಅಥವಾ ಕೆಳಹಂತಕ್ಕೆ(ಮಾರಾಟದ ಅಂಶಕ್ಕೆ) ಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಈ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪರ್ಕ ರಚನೆಗೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಳಗೆ ನಡೆಯುವ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಜೋಹಾನ್ಸನ್ ಮತ್ತಿತರರು ಮೌಲ್ಯ ಸರಪಳಿಯ ಉತ್ಪನ್ನದ ತಯಾರಿಕೆಯ ಹಂತದ ಭಾಗವು ಉತ್ಪನ್ನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸಂಭವನೀಯ ಗ್ರಾಹಿ ಎಂದೂ ಸಹ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾದಂತಹ ನಾಲ್ಕೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಿ, ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಬಹುದು.
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಲೀಕ, ಅಂದರೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸತತ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾದ ಉಪ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಕೆಲಸಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಶ್ಯಕ ಇನ್ಪುಟ್ ನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ಪುಟ್‌ಗಳು ಹಾಗು ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಇತರ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ, ಇತರ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಘಟಕಗಳಿಂದ, ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಗಾರರಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಬಹುದು.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಘಟಕಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘಟಕಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ "ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸರಪಳಿ"ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕೆಲಸದ ದರ್ಜೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸದೆ-ಕೈಯಿಂದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೂಲಕವಾಗಲಿ-ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸ ಹಾಗು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕಾಲಾನುಕಾಲಕ್ಕೆ ಪುನರ್ವಿಮರ್ಶಿಸಿ, ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಿ, ಅಥವಾ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಇನ್ನೊಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ತರುವ ಮೂಲಕ ನಾಲ್ಕು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ತರುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
1. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ
2. ದಕ್ಷತೆ
3. ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ
4. ಹಲವಾರು ಕಾನೂನುಗಳು ಹಾಗು ನೀತಿಗಳ ಅನುಸರಣೆ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವ ಮೂಲಕ ಈ ಕೆಳ ಕಂಡಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಸ್ತುವಿನ ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸೋಣ. ಇದರ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸಕಾಲಿಕ ವಿತರಣೆಯ ಖಾತರಿ ಬಗ್ಗೆ ಸರಬರಾಜುದಾರನ ಅನುಸರಣೆಗಾಗಿ ಉಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಅನುಸರಣೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾದ ಖರೀದಿ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಖರ ಮತ್ತು ಸಕಾಲಿಕ ಖರೀದಿ ಆದೇಶ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ವರದಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಕಾರ್ಯವು ಕಡಿಮೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರನಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಇಂಡೆಂಟ್ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ ಖರೀದಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ, ಕಳಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸರಾಸರಿ ಸಮಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಒಂದು ವೇಳೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ವಿಳಂಬಿತ ಗ್ರಾಹಕ ಸರಬರಾಜುಗಳು ಮತ್ತು ತರುವಾಯ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರುಗಳಿಗೆ ದಾರಿಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರನ ಇಂಡೆಂಟನ್ನು ಖರೀದಿ ಆದೇಶಕ್ಕೆ "ಪರಿವರ್ತಿಸುವ" ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಖರೀದಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೇಗಾದರೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಕಾರ್ಯಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಿಪರೀತ ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ವೇತನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕಂಪೆನಿಯ ವೆಚ್ಚವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ
ಪ್ರಮುಖ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆದೇಶ ದೊರೆತು ಬಳಕೆ ಮಾಡುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ, ಅನುಮತಿ ದೊರೆತ ಮಾರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಒಂದು ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಅವಧಿಗೆ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ವರ್ಷ. ಇದೆಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಬೆಲೆಯ ಒಪ್ಪಂದವು ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯ ಒಂದು ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಬೆಲೆಯಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬೆಲೆ ಒಪ್ಪಂದದ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ERP ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಬೇಕಾದಾಗ(ನಿಗದಿತ ವಿತರಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಜತೆಗೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದೆಯೇ), ಖರೀದಿ ಆದೇಶಗಳನ್ನು, ಬೆಲೆ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸಿರುವಂತಹ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ ಖರೀದಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಒಂದು ಪಕ್ಷ, ಪ್ರಸಕ್ತ ಬೆಲೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಖರೀದಿ ಆದೇಶದ ಬೆಲೆಯು ಭಿನ್ನ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿದ್ದು ಕಂಡು ಬಂದರೆ, ಖರೀದಿ ಆದೇಶವನ್ನು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸರಬರಾಜುದಾರನಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಇದು ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ದೋಷ, ಏಕೆಂದರೆ ಅಧಿಕ ಬೆಲೆಗೆ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿದರೆ ಅದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಹಣಕಾಸಿನ ಬಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂತಹ ಖರೀದಿ ಆದೇಶದ ದರದ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ದರ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ಏರಿಸದಿರುವ ನಿಯಮ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನಿರರ್ಥಕಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಖರೀದಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಸರಬರಾಜುದಾರನಿಗೆ ನೀಡುವ ಮುಂಚೆ ಇಂತಹ PO ತಿದ್ದುಪಡಿಯು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಲ್ಲಂಘನೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತ ಹಾಗು ನೀತಿಯ ಅನುಸರಣೆ
ಕೆಲವೊಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂದಾಯವನ್ನು ಸಲಹಾಕಾರರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ಮೂಲದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (T.D.S.)ನ್ನು ಕಳೆದು ಕಾನೂನುಸಮ್ಮತವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಂತಹ T.D.S. ಮೊತ್ತಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸರ್ಕಾರಿ ಖಜಾನೆ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ  ಹಣ ಪಾವತಿ ಮಾಡಿದ ತಿಂಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇರಿಸಬೇಕು.
ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು T.D.S. ಕಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಒದಗಿಸದಿದ್ದರೆ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕದೊಳಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ಇರಿಸುವುದನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಇದು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಅನುಸರಣೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಸಿವಿಲ್/ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಬಾಧ್ಯರಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೋಜನೆಗಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗು ವಿಧಾನಗಳು
ಮೇಲೆ ಹೇಳಲಾಗಿರುವ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಯೋಜನೆಗಳು, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಹಾಗು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ(ಉಪ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು/ಕೆಲಸಗಳು) ಸಮಾನವಾಗಿ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದಂತಹ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೂಕ್ತ ಸಮರ್ಥನೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಲೀಕರಿಂದ ತಾತ್ವಿಕ ಒಪ್ಪಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೊತ್ತಾದ ನೀತಿಯನ್ನು ಉತ್ತಮ ನೀತಿಯಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರೆ, ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕಾಗಿ ತರುವಾಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡುವ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ vs. ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧಾರಿತ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು
ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ/ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಎಷ್ಟು ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿರುವ ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಕಚ್ಚಾಪದಾರ್ಥದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ಸಹನೀಯ ಶೇಕಡಾವಾರುಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಖರೀದಿ ಆದೇಶದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮೀರಿದ್ದರೆ, ಅದರ ದಾಖಲಾತಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ದೋಷದ ಸಂದೇಶವು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಳಕೆದಾರ, ಅಂತಹ ಮೊತ್ತವನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೈಯಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುವ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಚೆಗಿನ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಿ, ಜಾರಿಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹದ ವಸ್ತುವಿನ ಮುಖ್ಯ ಕೋಷ್ಠಕದಲ್ಲಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ದಾಖಲು ಮಾಡುವಾಗ, ಪದಾರ್ಥದ ವಿವರಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುರಿತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒದಗಿಸುವ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣವೆಂದರೆ ಬಳಕೆದಾರನಿಗೆ ಪದಾರ್ಥದ ವಿವರಣಾ ಭಾಗವನ್ನು ಖಾಲಿಯಾಗಿ ಬಿಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದಿರುವುದು - ಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪದಾರ್ಥದ ವಿವರಣಾ ಭಾಗವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯ ಭಾಗವಾಗಿ ರಚನೆ ಮಾಡುವುದು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿವರಣೆಯ ತಪ್ಪಾದ ಉಚ್ಚಾರಣೆ, ಅಸಮಂಜಸ, ಅಸಂಬದ್ಧತೆ, ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಆಧಾರಿತ ಆಂತರಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಪದಾರ್ಥದ ಸೃಷ್ಟಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಯೋಗ್ಯ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ದಾಖಲಾದ ಒಬ್ಬ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಅಧಿಕಾರಿಯಿಂದ ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾದಂತಹ ಪ್ರಿಂಟ್‌ಔಟ್‌(ಮುದ್ರಿತ ಪ್ರತಿ) ನ್ನು ಪದಾರ್ಥದ ದತ್ತಾಂಶ ಎಂಟ್ರಿ ಪುಟದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಪದಾರ್ಥ ವಿವರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತರಿಮಾಡಬೇಕು(ಜೊತೆಗೆ ಸದೃಶವಾದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಸಾಧ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ).
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕ ಆಧಾರವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ವರದಿಗಳು
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು, ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಲು ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಾಗು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ, ಸರಬರಾಜುದಾರನ ವಿತರಣೆ ನಂತರದ ಖರೀದಿ ಆದೇಶ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ವರದಿಗಳ ಲಭ್ಯತೆ. ಇದನ್ನು ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಭವನೀಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಹಲವಾರು ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮಾಲಿಕರು ಹಾಗು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾದ ವ್ಯವಹಾರದ ಪರಿಚಯ, ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕ, ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶ, ವಿನಾಯಿತಿ ಅಥವಾ M.I.S. ವರದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆಂದು ಮನಗಾಣಬೇಕು. ಇದನ್ನು ದಿನ ನಿತ್ಯದ ಅಥವಾ ಕಾಲಾನುಕಾಲದ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಳಸುವಂತಿರಬೇಕು. ಈ ಗ್ರಹಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಹಾಗು ಸಮಂಜಸವಾದ ವರದಿಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಯ ಹಾಗು ಇತರ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಇಚ್ಛೆಯು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಆಧಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಹಾಗು ಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಫ್ರೆಡ್ರಿಕ್ ವಿನ್‌ಸ್ಲೋ ಟೆಯ್ಲರ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂಬ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಸುತ್ತ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾದ ಶ್ರಮ ವಿಭಜನೆ ಕುರಿತ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಟೆಯ್ಲರ್ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ರಿಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿ(ಸ್ಪ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್) ಎಂಬುದು ಒಂದು ರಾಚನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಳಗೆ ಒಬ್ಬ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧೀನ ನೌಕರರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಕಲ್ಪನೆಯ ಪರಿಚಯವು ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಚನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಮೇಲೂ ಸಹ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ದೊಡ್ಡ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಸಣ್ಣ ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವ್ಯಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ - ವಿಭಾಗಗಳು - ಇದನ್ನು ವಿವಿಧ ಆಧಾರ ತತ್ತ್ವಗಳ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳು
ಮಾಹಿತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿನ್ಯಾಸ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಲ್ಪನೆಯ ಒಂದು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಮೇಕಿಂಗ್ ರಿ-ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಪನ್. ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರೆನ್ಟಿಸ್ ಹಾಲ್
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾದರಿ ತಯಾರಿಕೆ ವರ್ಗ:ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ವರ್ಗ:ವ್ಯಾಪಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಹಾಗು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ
ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಹಾಗು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾನೂನು. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ೬ರಿಂದ ೧೪ ವರ್ಷದವರೆಗಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಹಾಗು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರಕುವಂತೆ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಭಾರತ ಸಂವಿಧಾನದ ೨೧A ಕಲಮಿನಡಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧, ೨೦೧೦ರಂದು ಈ ಕಾಯ್ದೆಯು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ನಂತರ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕನು ನೀಡಿದ ೧೩೫ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತವೂ ಒಂದಾಯಿತು.
ಅಂಗೀಕಾರ
ಸಂಪುಟವು ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜುಲೈ ೨ ೨೦೦೯ರಂದು ಅನುಮೋದಿಸಿತು. ನಂತರ ೨೦ ಜುಲೈ ೨೦೦೯ರಂದು ರಾಜ್ಯಸಭೆ ಮತ್ತು ೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೯ರಂದು ಲೋಕಸಭೆಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯ ಸಮ್ಮತಿಯ ನಂತರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೩ ೨೦೦೯ರಂದು ಇದನ್ನು ಕಾನೂನು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ಮಕ್ಕಳ ಉಚಿತ ಹಾಗು ಕಡ್ಡಾಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕಾನೂನು
ಶಿಲಾಜಿತು
ಶಿಲಾಜಿತು - ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ. ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಅತ್ಯಮ್ಯುಲ್ಯವಾದ ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷಧ.
ವರ್ಗ:ಆಯುರ್ವೇದ
ಹನುಮ ಜಯಂತಿ
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯನ್ನು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲಾಗುವ ವಾನರ ದೇವ ಹನುಮಂತನ ಜನ್ಮದ ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚೈತ್ರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನ ದೃಢ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದ ಹನುಮಂತನನ್ನು ದೇವರ ಪ್ರತಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಭಕ್ತಿಗಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹನುಮ ಜಯಂತಿಯಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯೊಂದಿಗೆ ದಿನವಿಡಿ ಅನ್ನ ಸಂತರ್ಪಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಹಬ್ಬಗಳು
ಬಿ. ಶಂಕರಾನಂದ
ಬಿ.ಶಂಕರಾನಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಲೋಕಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಂಸದರಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಕೇಂದ್ರ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕೆಲಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಕಸಭೆ ಸದಸ್ಯರು
ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು
ಈಶ್ವರನ ಜ್ಯೋತಿ ಸ್ವರೂಪಿ ಲಿಂಗಗಳಿಗೆ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಶಿವಲಿಂಗಗಳು ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಅಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಗಿ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಉದ್ಭವಿಸಿರುವಂಥ ಲಿಂಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಶಿವಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳವೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ೬೪ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ೧೨ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ ಮತ್ತು ಪೂಜನೀಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ೧೨ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ಮಹಾ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
thumb|ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ನಕ್ಷೆ
ಪುರಾಣ ಕಥೆ
ಒಮ್ಮೆ ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮರ ನಡುವೆ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವೈಮನಸ್ಸು ತಲೆದೋರಿತು. ಬಾಯಿಮಾತು ಕೊನೆಗೆ ಜಗಳವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಈಶ್ವರ, ಜಗಳ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ವೈಮನಸ್ಸನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತಾನೆ. ''ನಾನು ಬೆಳಕಿನ‌ ಕಂಭವಾಗಿ ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಿಮ್ಮಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರು ಮೊದಲು ನನ್ನ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಿರೋ ಅವರೇ ಶ್ರೇಷ್ಠರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೇನೆ'' ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹರಿ‌ ಹರ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈಶ್ವರ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಒಂದು ಬೆಳಕಿನ ಕಂಬವಾಗಿ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತಾನೆ.
ವಿಷ್ಣು ವರಾಹದ ರೂಪ ತಾಳಿ ಶಿವನ ಅಂತ್ಯ ಭಾಗವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ತೆರಳಿದರೆ, ಬ್ರಹ್ಮ ಹಂಸದ ರೂಪ ಧರಿಸಿ, ಶಿವನ ಆದಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಾರುತ್ತಾನೆ.
ಪಾತಾಳಕ್ಕಿಂತ ಆಳಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರೂ ಆಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದೆ, ಬಸವಳಿದ ವಿಷ್ಣು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಶಿವನ ಅಂತ್ಯಭಾಗವನ್ನು ಕಾಣಲಾಗದು ಎಂದು ಸೋಲೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಇತ್ತ, ಮೇಲೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಶಿವನ ಶಿರದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದ ಕೇದಗೆ ಹೂವು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ಆ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ಶಿವನ ಆದಿಭಾಗ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ನಾನು ಶಿವನ ಶಿರಸ್ಸಿನಿಂದ ಬೀಳಲು ಆರಂಭಿಸಿ ಸಹಾಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಕಳೆಯಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನ ಆದಿ ಭಾಗ ಎಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ನನಗೂ ತಿಳಿಯದು ಎಂದು ಹೇಳಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮ, ತಾನು ಶಿವನ ಆದಿ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿದೆ ಎಂದು ವಿಷ್ಣುವಿನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವಾಗ ನೀನು ಸಾಕ್ಷಿ ನುಡಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಕೇದಗೆ ಹೂವಿನ ಹತ್ತಿರ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕೇದಗೆ ಹೂವು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ತಾನು ಶಿವನ ಆದಿಭಾಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಶಿವನ ಶಿರದಿಂದ ಬಿದ್ದ ಕೇದಗೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದು ಈಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಸಾರುವ ಸ್ತುತಿಯೊಂದಿದೆ.
ಸೌರಾಷ್ಟ್ರೇ ಸೋಮನಾಥಂ ಚ ಶ್ರೀಶೈಲೇ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಮ್ | ಉಜ್ಜಯಿನ್ಯಾ ಮಹಾಕಾಲಂ ಓಂಕಾರಮಮಲೇಶ್ವರಮ್ || ಪರಳ್ಯಾಂ ವೈದ್ಯನಾಥಂ ಚ ಡಾಕಿನ್ಯಾಂ ಭೀಮಶಂಕರಮ್| ಸೇತುಬಂಧೇತು ರಾಮೇಶಂ ನಾಗೇಶಂ ದಾರುಕಾವನೇ || ವಾರಣಸ್ಯಾಂತು ವಿಶ್ವೇಶಂ ತ್ರ್ಯಂಬಕಂ ಗೌತಮೀತಟೇ | ಹಿಮಾಲಯೇತು ಕೇದಾರಂ ಗೃಷ್ಣೇಶಂ ಚ ಶಿವಾಲಯೇ || ಏತಾನಿ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಾನಿ ಸಾಯಂ ಪ್ರಾತಃ ಪಠೇನ್ನರಃ | ಸಪ್ತಜನ್ಮ ಕೃತಂ ಪಾಪಂ ಸ್ಮರಣೇನ ವಿನಶ್ಯತಿ ||
ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ದ್ವಾದಶ ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗಗಳು
ಜ್ಯೋತಿರ್ಲಿಂಗ ದೇವಾಲಯಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ
thumb ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಭಾರತದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಪಂಚ ಕೇದಾರಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ರಿಷಿಕೇಶ ದಿಂದ ಬದರಿನಾಥಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಲಾಂಗ್ ಗ್ರಾಮದಿಂದ ೧೧ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳಷ್ಟು ಏರುದಾರಿಯನ್ನು ಕಾಲ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಿಸಿ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಂದಿರವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ ಶಿವನನ್ನು ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಅಥವಾ ಕಲ್ಪನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಆರಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ ಒಂದು ರಮ್ಯ ಮತ್ತು ಪವಿತ್ರ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣ
ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣವು ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಸರ್ಕಾರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತುರ್ತುಪರಿಸ್ತಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ (೧೯೭೫ - ೭೭) ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ೨೪ ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪದವಾಗಿದೆ. thumb|right|ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಮುಖಂಡ [[ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಅವರನ್ನು ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.]]
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣ
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕರಣ
ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರೈಲ್ವೆ ಹಳಿಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಲು ಜಾರ್ಜ್ ‍ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಡೈನಮೈಟ್ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳವು (ಸಿಬಿಐ) ಆರೋಪಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಯುದ್ಧ ನಡೆಸಿದ ಆರೋಪವೂ ಅವರ ಮೇಲಿತ್ತು. ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಜೂನ್ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ತಿಹಾರ್ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಇಡಲಾಯಿತು.
ಕಲ್ಪೇಶ್ವರ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ
ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣ
ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಕರಣ
ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿರೇನ್ ಜೆ. ಷಾ, ಜಿ.ಜಿ.ಪರಿಖ್, ಸಿಜಿಕೆ ರೆಡ್ಡಿ, ಪ್ರಭುದಾಸ್ ಪಟ್ವಾರಿ, ಮತ್ತು ದೇವಿ ಗುಜ್ಜರ್ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಘಟನೆಯ ಸ್ಥಳವು ಬರೋಡಾ ಆಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ಪ್ರಕರಣವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸಿಬಿಐ ವಾದಿಸಿದ್ದರಿಂದ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಆರೋಪ
ಕೇಂದ್ರ ತನಿಖಾ ದಳದ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಪ್ರಕಾರ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹೇರುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿರೋಧಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಗತವಾಗಿದ್ದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಜುಲೈ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್‌ ಅಲ್ಲಿ ಭೂಗತವಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದ ಇತರ ಸಮಾಜವಾದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಸಹ-ಆರೋಪಿಗಳೊಂದಿಗೆ ರಹಸ್ಯ ಸಭೆ ನಡೆಸಿದರು ಎಂದು ಚಾರ್ಜ್‍ಶೀಟ್ ಹೇಳಿದೆ, "ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿತೂರಿ ನಡೆಸಿದೆ. ಭಾರತ್ ಪಟೇಲ್ ಎಂಬುವರ ಮೂಲಕ ಡೈನಮೈಟ್, ಡಿಟೋನೇಟರ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಸ್ ವೈರ್ ನಂತಹ ಬಿಡಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮೊದಲು, ಪಟೇಲ್ ಹ್ಯಾಲೊಲ್‌ನ ಕಲ್ಲುಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಕಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬರೋಡಾ (ಈಗ ವಡೋದರಾ) ನಗರದ ರೌಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೯೭೬ ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್‌ನನ್ನು ಮತ್ತು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ೨೨ ಮಂದಿ ಬಂಧಿಸಿ ದೆಹಲಿಯ ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.
೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಬಿಹಾರದ ಮುಜಫರ್ಪುರದಿಂದ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಫೆರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಜೈಲಿನ ಪಂಜರ ಮತ್ತು ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿ ಗೆಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೭೭ ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು.
ಸ್ನೇಹಲತಾ ರೆಡ್ಡಿ
ಸ್ನೇಹಲತಾ ರೆಡ್ಡಿ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಸ್ನೇಹಲತಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ನೇಹಲತಾ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಅವರ ಆಪ್ತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೨ ಮೇ ೧೯೭೬ ರಂದು ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಬರೋಡಾ ಡೈನಮೈಟ್ ಪ್ರಕರಣದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಫರ್ನಾಂಡಿಸ್ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ನೇಹಲತಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಅಂತಿಮ ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಖೈದಿಯಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ಅಮಾನವೀಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಹಿಂಸಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯವು ಹದಗೆಟ್ಟಾಗ, ಅವರನ್ನು ಜನವರಿ ೧೫, ೧೯೭೭ ರಂದು ಪೆರೋಲ್‍ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಜನವರಿ ೨೦, ೧೯೭೭ ರಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಆಸ್ತಮಾ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಪೆರೋಲ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಐದು ದಿನಗಳ ನಂತರ ಅವರು ನಿಧನರಾದರು, ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಮೊದಲ ಹುತಾತ್ಮರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್
ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್ (ಜನನ 17 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1992) ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ನಾಯಕ. ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸೀಮಿತ ಓವರ್‌ಗಳ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ದೇಶೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಟೈಟಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಕ್ನೋ ಸೂಪರ್ ಜೈಂಟ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ 2017 ರ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್, ಡಿ ಕಾಕ್ 2012/2013 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹೈವೆಲ್ಡ್ ಲಯನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ತನ್ನ ದೇಶೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಐಪಿಎಲ್) ನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಲೀಗ್ T20 ನಲ್ಲಿ ನೀಲ್ ಮೆಕೆಂಜಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಂದ್ಯ-ವಿಜೇತ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಯ್ಕೆಗಾರರ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿದ್ದರು. ಆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ 10 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಆರು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ದರ್ಜೆ ಶ್ರೇಯಾಂಕದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
2012/13 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತವರಿನ ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ತನ್ನ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಎಬಿ ಡಿವಿಲಿಯರ್ಸ್ ಬದಲಿಗೆ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪ್ ಮಾಡಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು, ಅವರು ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಕೇಳಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರು ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (ODI) ಮತ್ತು ಟ್ವೆಂಟಿ 20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ (T20I) ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಟೆಸ್ಟ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಕೇವಲ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆಗಿ ಆಡಿದರು.
ತನ್ನ 20ನೇ ODI ಪಂದ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಈಗಾಗಲೇ ಐದು ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಸತತ ಮೂರು ಏಕದಿನ ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಾಲ್ಕನೇ ಆಟಗಾರ ಮತ್ತು ಅವರ 21 ನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಮೊದಲು ನಾಲ್ಕು ODI ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಎರಡನೇ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 10, 2017 ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ 74 ನೇ ODI ನಲ್ಲಿ, ಅವರು 81 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಗ್ಗುರುತನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಹಶೀಮ್ ಆಮ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ 12 ODI ಶತಕಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಆಟಗಾರರಾದರು.
2015 ರಲ್ಲಿ ಟೈಟಾನ್ಸ್‌ಗೆ ಸೇರುವ ಮೊದಲು, ಡಿ ಕಾಕ್ ಗೌಟೆಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೈವೆಲ್ಡ್ ಲಯನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ದೇಶೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ (ಐಪಿಎಲ್) ನಲ್ಲಿ ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್, ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್, ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು T20 ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆಯಾದರೂ, ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜುಲೈ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವಾರ್ಷಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ವರ್ಷದ ಪುರುಷರ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ 2020 ರಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಡಿ ಕಾಕ್ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ VII ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಶಾಲಾ ಬಾಲಕ ಪ್ರತಿಭೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಕ್ಲಬ್ ಓಲ್ಡ್ ಎಡ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು. 2012 ರ ಐಸಿಸಿ ಅಂಡರ್-19 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 131 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 95 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು , ತಂಡವು 133 ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು.ನಮೀಬಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಎರಡನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ , ಅವರು 106 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 126 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 209 ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ವಾರ್ಟರ್-ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ , ಡಿ ಕಾಕ್ ಕೇವಲ 7 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಆದರೆ ವಿಕೆಟ್-ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು , ಐದು ಔಟಾಗುವಿಕೆಗಳನ್ನು (ಎರಡು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮೂರು ಕ್ಯಾಚ್‌ಗಳು) ದಾಖಲಿಸಿದರು.ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ 284 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು, ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಶ್ರೇಯಾಂಕವನ್ನು ಪಡೆದರು. ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ ವರ್ಗ:ಆಟಗಾರ
ದೇಶೀಯ ಮತ್ತು ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ವೃತ್ತಿ
ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಿಂದ, ಡಿ ಕಾಕ್ 16 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 2009-10 ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗೌಟೆಂಗ್‌ನ ಹಿರಿಯ ತಂಡಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರ 2012 ರ ಅಂಡರ್-19 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂಡರ್-19 ತಂಡವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2021-22 ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ನಾರ್ದರ್ನ್ಸ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು.
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ 2013 ರ ದೇಶೀಯ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತಂಡವನ್ನು ಹೈವೆಲ್ಡ್ ಲಯನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಫೈನಲ್‌ಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಹಲವಾರು ಉತ್ತಮ ನಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಆಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಗೆದ್ದರು, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸೀಸನ್ ಡಲ್ಲಾ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಆದರು. 18 ಫೆಬ್ರವರಿ 2013 ರಂದು, ಕೇಪ್ ಕೋಬ್ರಾಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಅದೇ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು T20 ಸ್ಕೋರ್ 126 ಅನ್ನು ಹೊಡೆದರು. ಅವರ 126 ರನ್‌ಗಳು ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಕೆಟ್‌ಕೀಪರ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಮಾಡಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು T20 ಸ್ಕೋರ್ ಆಗಿದೆ (126).
2013 ರಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್ ಸನ್‌ರೈಸರ್ಸ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಆಟಗಾರರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಆಡಿದಾಗ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಅವರು 2014 ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ಡೆಲ್ಲಿ ಡೇರ್‌ಡೆವಿಲ್ಸ್‌ಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, 2017 ರವರೆಗೆ ತಂಡಕ್ಕಾಗಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು 2016 ರಲ್ಲಿ ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಅವರನ್ನು 2018 ರ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್ ಚಾಲೆಂಜರ್ಸ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಖರೀದಿಸಿತು ಮತ್ತು 2019 ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಇಂಡಿಯನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ ಆಡಿದರು. ಅವರ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ವಿಜೇತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ತಂಡದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. 2021 ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ದಿ ಹಂಡ್ರೆಡ್‌ನ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಋತುವಿಗಾಗಿ ಸದರ್ನ್ ಬ್ರೇವ್ ಅವರು ರಚಿಸಿದರು. ಅವರು 9 ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 202 ರನ್ ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸದರ್ನ್ ಬ್ರೇವ್‌ಗಾಗಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು.
2022 ರ ಐಪಿಎಲ್ ಹರಾಜಿನಲ್ಲಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಲಕ್ನೋ ಸೂಪರ್ ಜೈಂಟ್ಸ್ ಖರೀದಿಸಿತು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಐಪಿಎಲ್ ಶತಕವನ್ನು 18 ಮೇ 2022 ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ನೈಟ್ ರೈಡರ್ಸ್ ವಿರುದ್ಧ 70 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 140 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಸದರ್ನ್ ಬ್ರೇವ್ ಅವರು 2022 ರ ದಿ ಹಂಡ್ರೆಡ್ ಇನ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿಸಿದರು.
ಒಡಿಐ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ನವೆಂಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ, ಕಾಲಿನ್ ಇಂಗ್ರಾಮ್ ಬದಲಿಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೊದಲ XI ನಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಅಬುಧಾಬಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ ಏಕದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ 135 ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ 112 ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಮ್ಯಾಚ್ ವಿನ್ನಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ಚೊಚ್ಚಲ ಒಡಿಐ ಶತಕವನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಏಕದಿನ ಸರಣಿಯನ್ನು 4–1ರಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ವಿರುದ್ಧ ಎರಡು ಟಿ20 ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಆಡಿದ್ದಾರೆ. ಚೇಸಿಂಗ್ ವೇಳೆ ಡಿ ಕಾಕ್ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಔಟಾಗದೆ 48 ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಅವರನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಆ ಟಿ 20 ಸರಣಿಯನ್ನೂ 2-0 ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
5 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2013 ರಂದು, ಡಿ ಕಾಕ್ ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತವರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ 135 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ತಂಡವು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ 141 ರನ್‌ಗಳ ಗೆಲುವಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೊದಲ 'ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದೇ ತಂಡದ ವಿರುದ್ಧದ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಸತತ ಮತ್ತೊಂದು ಒಡಿಐ ಶತಕದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಅವರು ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ 106 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಡರ್ಬನ್‌ನಲ್ಲಿ 194 ರನ್‌ಗಳ ದಾಖಲೆ ಮುರಿಯುವ ಆರಂಭಿಕ ಜೊತೆಯಾಟವನ್ನು ಸಹ ಆಟಗಾರ ಹಾಶೀಮ್ ಆಮ್ಲಾ ಜೊತೆಗೆ ಅದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಅವರಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು 'ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಮ್ಯಾಚ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿತು ಆದರೆ ಅವರು ಈಗಾಗಲೇ ಭಾರತವನ್ನು 134 ರನ್‌ಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ ಸರಣಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅವರು ಮತ್ತೆ 3 ನೇ ಒಡಿಐ ನಲ್ಲಿ 101 ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಶತಕವನ್ನು ಮುರಿದರು, ಅದು ನಂತರ ಮಳೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಅವರು ಜಹೀರ್ ಅಬ್ಬಾಸ್, ಸಯೀದ್ ಅನ್ವರ್, ಹರ್ಷಲ್ ಗಿಬ್ಸ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸತತ ಮೂರು ಶತಕಗಳ ಈ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಐದನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. ಎಬಿ ಡಿವಿಲಿಯರ್ಸ್. ಅವರು ಮಾರ್ಟಿನ್ ಗಪ್ಟಿಲ್ ಅವರ ಹಿಂದಿನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದು ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಒಡಿಐ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಅವರಿಗೆ ‘ಮ್ಯಾನ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೀರೀಸ್’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್, 2014 ರಲ್ಲಿ ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಗೆ 3 ಪಂದ್ಯಗಳ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ವಿವ್ ರಿಚರ್ಡ್ಸ್, ಜೊನಾಥನ್ ಟ್ರಾಟ್ ಮತ್ತು ಕೆವಿನ್ ಪೀಟರ್ಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಒಡಿಐ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 1000 ರನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಜಂಟಿ ವೇಗದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆದರು. ಅವರು 21 ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಲಿಗಲ್ಲು ತಲುಪಿದರು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವು ಜಿಂಬಾಬ್ವೆಯನ್ನು 3-0 ಗೋಲುಗಳಿಂದ ಸೋಲಿಸಿದ ಆ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೀರೀಸ್' ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
2017 ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧದ ODI ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಹಶೀಮ್ ಆಮ್ಲಾ ಜೊತೆಗೆ ಡಿ ಕಾಕ್ 282 ರನ್‌ಗಳ ಅಜೇಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ODI ರನ್‌ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇದು ಏಕದಿನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಕೆಟ್ ನಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜೊತೆಯಾಟವಾಗಿದೆ. 2017 ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಐಸಿಸಿ ಯಿಂದ ವಿಶ್ವ ಒಡಿಐ XI ನ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಏಪ್ರಿಲ್ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು 2019 ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ (ಐಸಿಸಿ) ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಆಟಗಾರ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು 68 ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಅಂತಿಮವಾಗಿ 8 ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ಮೂರು ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 305 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು.
4 ಫೆಬ್ರವರಿ 2020 ರಂದು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸ್ವದೇಶಿ ODI ಸರಣಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ತಮ್ಮ 15 ನೇ ಒಡಿಐ ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು 5,000 ಒಡಿಐ ರನ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಜಂಟಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ವೇಗದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಅದೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಮ್ ಗಿಲ್‌ಕ್ರಿಸ್ಟ್ ನಂತರ ಒಡಿಐಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕ ಗಳಿಸಿದ ತಂಡದ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಓಪನಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆದರು.
ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಫೆಬ್ರವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ, ಪೋರ್ಟ್ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ನ ಸೇಂಟ್ ಜಾರ್ಜ್ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಏಳು ರನ್ ಮತ್ತು ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 34 ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಡಿ ಕಾಕ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಪರ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಜನವರಿ 2016 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ತವರಿನ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸೋತಾಗ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಕರೆಸಲಾಯಿತು, ಎಬಿ ಡಿವಿಲಿಯರ್ಸ್‌ನಿಂದ ಕೀಪರ್‌ನ ಕೈಗವಸುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ನೀಡಲು ವಿಫಲರಾದರು. ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಮೊದಲು 11 ನೇ ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಡೇನ್ ವಿಲಾಸ್ ಅವರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಅವರು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಫ್ರೀಕ್ ಗಾಯದ ನಂತರ. ಅವರು ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಟೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಏಳನೇ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಲು ಬರುವ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಔಟಾಗದೆ 129 ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, ಡಿ ಕಾಕ್ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ 10 ಒಡಿಐ ಶತಕಗಳನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೈಲಿಗಲ್ಲನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ತಮ್ಮ 55ನೇ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ 10ನೇ ಶತಕ ಪೂರೈಸಿದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ 3 ನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರು 2019 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ 2 ನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ 129 ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು.
22 ಜುಲೈ 2018 ರಂದು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ಎರಡನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು 150 ಟೆಸ್ಟ್ ಔಟಾದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ (35) ವೇಗದ ವಿಕೆಟ್ ಕೀಪರ್ ಆದರು. 27 ಜನವರಿ 2019 ರಂದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ನಾಲ್ಕನೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವರು 200 ಔಟಾದ (47) ವೇಗದ ವಿಕೆಟ್‌ಕೀಪರ್‌ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.
12 ಜೂನ್ 2021 ರಂದು, ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 141 ನಾಟೌಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ವಿಕೆಟ್‌ಕೀಪರ್ ಆಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ 3,000 ರನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ ಬೌಚರ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
30 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2021 ರಂದು, ಡಿ ಕಾಕ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ಟಿ 20 ಕ್ರಿಕೆಟ್
ಮಾರ್ಚ್ 2014 ರಲ್ಲಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ 3 ಪಂದ್ಯಗಳ ಟ್ವೆಂಟಿ-20 ಸರಣಿಯನ್ನು ಆಡಿತು. ಡಿ ಕಾಕ್ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಯಲ್ಲಿ 'ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೀರೀಸ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು, ಆದಾಗ್ಯೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವು 0-2 ರಿಂದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. 2019–2020ರ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ಈ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ 4 ಅರ್ಧ ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, 2021 ರ ಐಸಿಸಿ ಪುರುಷರ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್‌ಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಡಿ ಕಾಕ್ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2021 ರಲ್ಲಿ, ಪುರುಷರ T20 ವಿಶ್ವಕಪ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮೊಣಕಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನಂತರ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಡಿ ಕಾಕ್ ಅಲಭ್ಯರಾದರು. ಪಂದ್ಯದ ನಂತರ, ಅವರು ಮೊಣಕಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಆಟಗಾರರು ಮೊಣಕಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಣಕಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದಿರಲು ತಾನು ಮೂಲತಃ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಡಿ ಕಾಕ್ ವಿವರಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ವಿರುದ್ಧದ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮುಂದಿನ ಪಂದ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಆಟದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಮೊದಲು ಮೊಣಕಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಕ್ವಿಂಟನ್ ಡಿ ಕಾಕ್ ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ಸಶಾ ಹರ್ಲಿಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2016 ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ, ಜನವರಿ 2022 ಜನಿಸಿದಳು.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ
ಮುನ್ನುಡಿ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕಥೆ ಪ್ರಾಚೀನವಾದುದು. ಅಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯವಾದುದು. ಭಾಗವತ ಹರಿವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾಗಿರುವ ಕಥಾಂಶ ಮುಂದೆ ಹಲವು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಈ ಕಥೆ ಕಂಡುಬರುವುದು 'ಜಗನ್ನಾಥ ವಿಜಯ'ದಲ್ಲಿ. ಪ್ರಸನ್ನ ವೆಂಕಟದಾಸರು 'ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ' ಎಂಬ ಲಘು ಕಾವ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ ತನ್ನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕವಿಗಳ ದಂಡು ಯಕ್ಷಗಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಸಮೃಧ್ಧವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ಈ ಪಾರಿಜಾತದ ಕಥೆ ಆಕರ್ಷಕವೆನಿಸಿತು. ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಮೂಲಕಥೆಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು. ರಾಮ ಪಾರಿಜಾತ, ವೀರಭದ್ರ ಪಾರಿಜಾತ ಮುಂತಾದ ೩೫ ಪಾರಿಜಾತ ಕೃತಿಗಳು ರಚನೆಗೊಂಡಿವೆ. ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಕಾಕ ತಾಲೂಕಿನ ಕುಲಗೋಡು ಗ್ರಾಮದ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ದೃಷ್ಟಿ ಅಪರಾಳರ ಪಾರಿಜಾತ ಕೃತಿಯತ್ತ ಹರಿದದ್ದು ಒಂದು ಯೋಗಾಯೋಗ. ಚಿನಿವಾಲ ವೃತ್ತಿಯ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಪ್ರವಾಸಪ್ರಿಯನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ತಮಾಷಾ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ-ಮರಾಠಿ ಅಭಿಜಾತ ನಾಟಕಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿದವು. ತಮ್ಮಣ್ಣ ಇಂತಹ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅವನ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಕೆಣಕಿದವು. ಅಪರಾಳರ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ನಾಟಕೀಯತೆ ಅವನನ್ನು ತುಂಬ ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ತನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗೀತ ಅಭಿನಯ ಪ್ರತಿಭೆಗಳನ್ನು ಹುರಿಗೊಳಿಸಿ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ. ಅಪರಾಳ ಪಾರಿಜಾತ ದೃಶ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದ. ಅವನ ಈ ನೂತನ ಪ್ರಯೋಗ ಕೇವಲ ಅಪರಾಳ ಪಾರಿಜಾತ ಕಾವ್ಯದ ರಂಗ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗದೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಾಟಕವೆನಿಸಿತು.
ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪಾರಿಜಾತ ಸಣ್ಣಾಟದ ವಿಶೇಷ
ಈ ವಿಶೇಷತೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅದು ಸಣ್ಣಾಟಗಳ ವರ್ಗದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿಂತಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಭಕ್ತಿಯುಗದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲೆ. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಮತ್ತು ಶಿರಗುಪ್ಪಿಯ ಸದಾಶಿವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿದ್ದು ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಪರಾಳ ಎಂಬ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ದಾಸಪಂಥ ಪ್ರಬುದ್ಧ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಜಗನ್ನಾಥದಾಸರ ಪ್ರೇರಣೆಯೂ ಅವರಿಗಿತ್ತು. ಅಪರಾಳರ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಥಮ ಭಾಗವತ. ಹರಿವಂಶ ಪುರಾಣಗಳು ಇವನಿಗೆ ಆಕರ. ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಮಾ ಕಲಾಪ, ಕೂಚಿಪುಡಿ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನ ಪಾರಿಜಾತಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ. ಇಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ದೃಶ್ಯ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಮೂಲತ: ಅದು ವಿಷ್ಣು ಪಾರಮ್ಯದ ಕೀರ್ತನ ಕಾವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಕೀರ್ತನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆದ‍ಷ್ಟು ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಬರೆದರೆ; ಇನ್ನರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಸಿರಗುಪ್ಪಿ ಸದಾಶಿವ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಸದಾಶಿವಯ್ಯನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬರದಿದ್ದರೂ, ಕೊರವಂಜಿ ಭಾಗದ ಪ್ರಕರಣ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಕೃತಿಕಾರನ ಸೂಚನೆ ಇದೆ. ಅಪರಾಳರ ತಮ್ಮಣ್ಣನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಕೀರ್ತನವನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಿರಬಹುದೆಂಬ ಸಂಶಯವಿದೆ. ಇದು ಬಯಲಾಟವೆಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ. ಕೃತಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ನಾಡೊಳ್ ಪಸರಿಸಿತೀ ಕಾವ್ಯ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ಸದಾಶಿವನು ಇದನ್ನು ಕಾವ್ಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಂದು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಬಯಲಾಟವಾಗಿ ಆಡಿದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಆಧಾರಗಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸಿರಗುಪ್ಪಿ ಸದಾಶಿವನು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಕಾವ್ಯ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೀರ್ತನ ರೂಪವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಂಶಯ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಬಯಲಾಟದ ಪದ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಡುಗಳು ದೀರ್ಘವಾಗಿವೆ. ಬಯಲಾಟದ ಪದ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂದ, ಷಟ್ಪದಿ, ಅಕ್ಷರ ವೃತ್ತಗಳ ಛಂದೋಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಪರಾಳರ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪಾರಿಜಾತದ ಪದ್ಯಗಳು ಸಂಗೀತ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೀರ್ತನ ಮಾದರಿಯ, ವಿಷ್ಣು ಮಹಿಮೆಯ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳು ಬರುವುದುಂಟು. ಇಂತಹ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಬಿಡಿ ಬಿಡಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಾಡಿದರೆ ಒಂದೊಂದೂ ಕೀರ್ತನೆಗಳೇ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹರಿದಾಸರ ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಬಿಡಿ ಬಿಡಿ ಕವನಗಳಾದರೆ, ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪಾರಿಜಾತ ಇಡಿಯಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಿನ್ನಲೆಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೀರ್ತಿಸುವ ಹಿನ್ನಲೆ ಕಾವ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಿರಗುಪ್ಪಿ ಸದಾಶಿವನಾಗಲೀ ಕೀರ್ತನಾಕಾರರಾಗಿದ್ದರೂ ಎಂಬುದಕ್ಕಾಗಲೀ ಮತ್ತು ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕೀರ್ತನೆಗಾಗಿ ಉಳಿದವರು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳುವುದಕ್ಕಾಗಲೀ ಯಾವ ಆಧಾರಗಳೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕಥಾವಸ್ತು
ಧರಣೀ ದೇವಿ ದೈತ್ಯರ ಕಾಟ ತಾಳಲಾರದೇ ಶ್ರೀಹರಿಗೆ ಬೇಡಿಕೊಂಡಳು. ಅವಳ ಆಸೆ ಪೂರೈಸಲು ವಿಷ್ಣು ಕೃಷ್ಣನಾಗಿ ಅವತರಿಸಿ ಬಂದು ಕಂಸನನ್ನು ಕೊಂದು, ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಿಣಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಮೊದಲಾದ ಎಂಟು ಸುಂದರಿಯರೊಂದಿಗೆ ಅಷ್ಟೈಶ್ವರ್ಯ ಭೋಗದಲ್ಲಿದ್ದನು.ಒಂದು ದಿನ ನಾರದನು ಅಪರೂಪದ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣ ಅದನ್ನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ನೀಡಿದ, ನಾರದನು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಮುಂದೆ ಪಾರಿಜಾತ ಪುಷ್ಪವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿ ನಾನು ಅದನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟರೆ, ಅವನು ರುಕ್ಮಿಣಿಗೆ ಕೊಟ್ಟನಲ್ಲಾ ಎಂದು ಚಾಡಿ ಹೇಳಿ ಹೋದ.ಕೃಷ್ಣನ ಪಕ್ಷಪಾತವನ್ನು ಕಂಡ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಧೂತನ ಮುಖಾಂತರ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕರೆತರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಬಾರದಿದ್ದಾಗ ತಾನೇ ಸ್ವತ: ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಅವಳನ್ನು ನೋಡದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪಮಾನದಿಂದ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಉಪಚಾರ ಮಾಡಿ ಸಂತೈಸುತ್ತಾನೆ. ಸಮಾಧಾನ ಹೊಂದದೇ ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಬೈದು, ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ನಿನ್ನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಜ್ನೆ ಮಾಡಿ, ಶಿವನನ್ನು ಸತಿಯನ್ನು ಪೂಜೆಯ ದಿನ ವರ ಪಡೆದು, ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಅವಳ ಮನಸನ್ನು ತಿಳಿದು, ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಕೃಷ್ಣ ಬೇಗನೆ ಬರುವೆನೆಂಬ ಸಂತಸದ ವಿಷಯ ತಿಳಿಸಿ ಅವಳಿಂದ ಸತ್ಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಮನೆಗೆ ಕೊರವಂಜಿಯ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ರುಕ್ಮಿಣಿ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಆರತಿ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಸತ್ಯಭಾಮೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ಹೇಳಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ ಮನೆಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟಿ, ದಶಾವತಾರದ ಗುರುತು ಹೇಳಿ, ತಾನು ಕೃಷ್ಣನೆಂದು ತಿಳಿಸಿದರೂ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯು ಸೊಕ್ಕಿನಿಂದ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣನು ತಾನು "ಅಲ್ಲೀಪುರ ಭೀಮನೊಡೆಯ ಕಾಣೆ ಭಾಮಿನೀ ಬಾಗಿಲ ತೆರೆಯೇ" ಎಂದಾಗ ಕಾಲಿಗೆರಗಿ ಕರುಣಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ಜೊತೆಗೆ ಸರಸ ಸಲ್ಲಾಪ ನಡೆಸುತ್ತಾಳೆ. ಒಂದು ಹೂವಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಸಿಟ್ಟಾಗುವುದೇ, ಆ ಹೂವಿನ ಗಿಡವನ್ನೇ ತಂದು ಕೊಡುತ್ತೇನೆಂದು ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣನು ಅವಳಿಗೆ ಭಕ್ತರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೂ, ನವವಿಧ ಭಕ್ತಿಯ ರೀತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ದೇವೇಂದ್ರನು ಕೃಷ್ಣನ ಬಳಿ ಬಂದು ಮುರನರಕರ ಉಪಟಳ ನೀಗಿಸಲು ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ನರಕಾಸುರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ, ಹದಿನಾರು ಸಾವಿರ ಕನ್ಯೆಯರನ್ನು ಸೆರೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ಸತ್ಯಭಾಮೆಯೊಂದಿಗೆ ದೇವೇಂದ್ರನ ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಪೂಜೆಗೊಂಡು ತಾಯಿಯಾದ ಅದಿತಿಗೆ ವಂದಿಸಿದನು. ಆಕೆ ಮಗನನ್ನು ಮುದ್ದಾಡಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯು ವಸ್ತ್ರಾಭರಣವಿಟ್ಟು ಆಶೀರ್ವದಿಸಿದಳು. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಇಂದ್ರನ ರಾಣಿ ಶಚೀದೇವಿ ಅಲ್ಲಿ ಬಂದಳು. ಅವಳ ಮುಂದೆ ಅದಿತಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ಗುಣಗಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಅವಳು ಅದನ್ನು ಸಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಭೂಲೋಕದವಳು. ತಾನು ಇಂದ್ರನ ಹೆಂಡತಿ ದೇವಲೋಕದವಳು. ನನಗೆ ಅವಳು ಸರಿಸಮಾನಳಲ್ಲ ಎನ್ನುತ್ತಾಳೆ. ಅದಿತಿ ಹಿರಿಸೊಸೆಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಹೇಳಿ ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಸಂತೈಸುವಳು. ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಗರುಡವನ್ನೇರಿ ಬರುವಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಸತ್ಯಭಾಮೆ ಸೋತು, ಶಚಿಯ ಮೊದಲಿಕೆ ನೆನೆದು, ಕೃಷ್ಣ ಕೊಟ್ಟ ವಚನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿದಳು. ಕೃಷ್ಣನ ಸನ್ನೆಯಿಂದ ಗರುಡನು ವೃಕ್ಷವನ್ನು ಕಿತ್ತನು. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಸುರೇಂದ್ರನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಬಂದನು.
ಹಾಡು ಜೋಡು
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಮಾತಿಗಿಂತ ಹಾಡಿಗೆಯೇ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಇಲ್ಲಿ ಹಾಡು ನಿಶ್ಚಿತ, ಮಾತು ಅನಿಶ್ಚಿತ. ಯಕ್ಷಗಾನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಾಡಿ ನಂತರ ಆ ಹಾಡಿನ ಇಂಗಿತವನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು ಪಾರಿಜಾತದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಮಾತು ಲಿಖಿತ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಾಗಿಲ್ಲ. ಹಾಡು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದ್ದು ಮಾತುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಯಾ ಪಾತ್ರಗಳೇ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಡುಗಳಿರುವುದೇ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಟಿ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವತನದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾತ್ರ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅವನು ಇದ್ದೇ ಇರುವನು. ಅವನಿಲ್ಲದೇ ಆಟ ಮುಂದೆ ಸಾಗದು ಮತ್ತು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳದು. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬಂದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಾತ್ರದ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಮಾಡಿ, ಆಯಾ ಪಾತ್ರದ ಉದ್ದೇಶ, ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡು, ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದೋಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವೆಲ್ಲಾ ಈ ಭಾಗವತನದು. ಇವನು ಯಾರ ಪಕ್ಷಕ್ಕೂ ಅಂಟಿಕೊಂಡವನಲ್ಲ. ಸರ್ವರ ಸೇವೆಗೂ ಅವನು ಸಿದ್ಧ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳ ಹಿಡಿದು ಹಾಡುತ್ತ, ಪಾತ್ರಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕುಣಿಸುತ್ತಲೇ ಇರುವನು. ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ತರದ ಅಹಂಕಾರವಿಲ್ಲ. ಹಲವಾರು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಲ್ಲನಲ್ಲೆಯರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಈತ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಕುಂಟಲಗಿತ್ತಿ ಕಾರ್ಯವೇ ಸರಿ. ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳು ನಾಚಿಕೆ ಬಿಟ್ಟು ವರ್ತಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ಈ ಭಾಗವತನನ್ನು ಧೂತೆಯೆಂದು ಸಂಭೋದಿಸುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಂತೂ ಈ ಧೂತೆಯ ಪಾತ್ರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದು. ಕೃಷ್ಣ, ಸತ್ಯಭಾಮೆ, ರುಕ್ಮಿಣಿ ಇವರ ಪ್ರೇಮಕೂಟದಲ್ಲಿ ಧೂತೆ ಮಧ್ಯಸ್ಥಳಾಗಿ ನಿಂತು, ಪ್ರಸಂಗಾನುಸಾರ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪಾತ್ರಗಳಡನೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು, ಅವರಾಡುವ ಮಾತಿಗೆ ಅಪಾರ್ಥ ಕಲ್ಪಿಸಿ ನಗೆ ಹುಟ್ಟಿಸುವುದೂ ಭಾಗವತನ ಕಾರ್ಯವೇ ಆಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಮಗದೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಾಮ್ಯವಾಗಿ, ಹೇಗೆ ಬೇಕೋ ಹಾಗೆ, ಮಾತನಾಡುವ ಕಲೆ ಅವನಿಗೆ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ವೇಷಭೂಷ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು ದೊಡ್ಡಾಟದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಂತೆ ಆಡಂಬರದ ಬಣ್ಣ, ವೇಷಭೂಷಣ ಬೇಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ತ್ರೀ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಂಡಸರೇ ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಅವರು ಸರ್ವಾಂಗ ಭೂಷಿತರಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ಗೋಪಾಲ ಮುಂತಾದ ಪುರುಷ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡರೂ ಭರ್ಜರಿ ವೇಷವನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾತ್ರಧಾರಿ ಬಿಳಿಯ ಅಂಗಿ, ಪೀತಾಂಬರ ಉಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಜರತಾರೀ ಪೇಟಾ ಸುತ್ತಿ ಚುಂಗು ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ವಿವರಣೆಗಿಂತಲೂ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ. ಸರ್ವರ ಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪಾತ್ರ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದಿದೆ. ಅದೇ ಕೊರವಂಜಿ ಪಾತ್ರ. ಅವಳ ವೇಷಭೂಷಣ ಕೊರವಂಜಿಯ ವೇಷದಂತೆ ತೋರಿದರೂ ದೇವಲೋಕದ ಕೊರವಿ ಅವಳು. ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವನ್ನೇ ಬುಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರಮಾತ್ಮನನ್ನೇ ಶಿಶುವಾಗಿ ಎತ್ತಿಕೊಂಡು, ಕಣಿ ಹೇಳುವ ತ್ರಿಕಾಲಜ್ನಾನಿ ಅವಳು. ಅವಳಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ವಿಶಯವೇ ಇಲ್ಲೆನ್ನಬಹುದು. ಈ ಪಾತ್ರ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಸೇರಿದ್ದು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ. ಅವಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಕಥೆ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆ ದಿಸೆಗೆ ಬಂದು ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಅಗಾಧ ಪಾತ್ರ ಸೃಷ್ಠಿ ಇಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದಲೇ ಪಾರಿಜಾತ ಆಟ ಇಂದಿಗೂ ಸರ್ವಜನಾದರಣೀಯವಾಗಿ ಮೆರೆಯುತ್ತಲಿದೆ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಸಂಭಾಷಣೆ
ಅಪರಾಳರ ತಮ್ಮಣ್ಣನೂ ಶಿರಗುಪ್ಪಿ ಸದಾಶಿವನೂ ಸೇರಿಕೊಂಡು ರಚಿಸಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾವ್ಯ ರೂಪದ್ದು ಎಂಬುದು ಈಗಾಗಲೇ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೃಷ್ಟೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳಿಲ್ಲ. ಅಂದು ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಹಾಡಿನ ಲಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ, ಪಾತ್ರಗಳು ಹಾವಭಾವ ಮಾಡುತ್ತಾ ನಟಿಸುತ್ತಿರಬೇಕು. ಸಂಭಾಷಣೆಯು ರಂಗಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಡುಗಬ್ಬವಾದ ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಜನಪದ ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಒಪ್ಪುವಂತೆ ಮಾರ್ಪಾಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೀರ್ತಿ ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಕುಲಗೋಡ ತಮ್ಮಣ್ಣ ಚತುರ ಸಂಭಾಷಣೆ ಮೂಲಕ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೊಂದು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ನೆಲೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಆಶು ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ವೇದಾಂತ ಭಾಷಣವಾಗುವುದುಂಟು. ಅಲ್ಲಿಯ ನಟನಿಗಿರುವ ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಇತರ ಬಯಲಾಟದ ಯಾವ ನಟನಿಗೂ ಇಲ್ಲ. ಈ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದುರುಪಯೋಗಪಡೆದುಕೊಂಡು ಇಂದಿನ ಕಲಾವಿದರು ಅಶ್ಲೀಲಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವ ಉದಾಹರಣೆಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೇಳೂವುದಾದರೆ ‘ತಾಳ ಮದ್ದಳೆಯ ಅರ್ಥದಾರಿಗಳಂತೆ ಈ ನಟರು ನಡುನಡುವೆ ತಮ್ಮ ನಿಶ್ಚಿತ ಮತಿಯನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಪುರಾಣಗಳ ದಟ್ಟ ಪರಿಚಯವೂ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯವೂ ಇರಬೇಕು. ಪದ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಪಠ್ಯೇತರ ಪುರಾಣ ಮಾತುಗಳನ್ನೇ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾತನಾಡುವವನಿಗೆ ಈಗಲೂ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಗೌರವ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಭಾಷೆ ತುಂಬ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕಾಲಮಾನದ ಯಾವ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೂ ಆಹುತಿಯಾಗದೇ, ಪಾರಿಜಾತ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸೇರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ಸಹಜತೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ಶಬ್ಧಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ದೂತಿ ಅಥವಾ ಭಾಗವತನ ಭಾಷೆ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ನವಿರಾದ ಹಾಸ್ಯವಿದೆ. ಕಟಕಿ ಅಥವಾ ವಿಡಂಬನೆಯ ರೂಪದ ಹಾಸ್ಯವು ಬೆಳಗಿನ ತನಕ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಚೇತನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಕ್ಕು ನಗಿಸುವ ಹಾಸ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ನೋಡುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಚೇತನಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಸಹಜತೆಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸಹಜತೆಯನ್ನು ನೆನಪು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಕ್ಕು ನಗಿಸುವ ಹಾಸ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ್ದು. ಇದರಿಂದಾಗಿಯೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತವನ್ನು ಎಷ್ಟು ಸಲ ನೋಡಿದರೂ ಎಷ್ಟು ವೇಳೆ ಕುಳಿತರೂ ಬೇಸರವೆನ್ನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಸ್ಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಹಾಸ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುಗಳು ಭಾಗವತ ಅಥವಾ ಮರಿ ಭಾಗವತ, ಇವರನ್ನೇ ‘ದೂತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿಯ ಹಾಸ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮನಸ್ಸು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ರಂಗದ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಂಭೀರ ವಿಷಯವನ್ನೂ ಹಾಸ್ಯವನ್ನೂ ಮುಂದೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡೇ ಆಟ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಕಂಡು ಬರುವ ಹಾಸ್ಯದ ಉದಾಹರಣೆ:
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏನ್ರವಾ ಇವರು ಬಂದಂಥವರು ದಾರು?
ಭಾಗವತ: ಏನ್ರಪಾ ಇವರು ಬಂದಂಥವರು ದಾರ? ನಮಗೇನ ತಿಳಿಲಿಲ್ಲ?
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ನಮಗೇನು ತಿಳಿಲಿಲಪಾ, ಮ್ಯಾಲ ನೋಡಿದರ ಆನೆಯ ಮುಖ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿದರ ಮಾನವನಾಕಾರ. ಭಾರೀ ವಿಚಿತ್ರ ಇದ್ದಾರೆ.
ಭಾಗವತ: ಮೂರ್ಖಾ, ಹಾಗಲ್ಲ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಥಮದಲ್ಲಿ ಬಂದು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಾ ಅಂತಾರ.
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಅಲೆ ಇವ್ನ ; ಬಂದ ಕೂಡಲೇ ವಿಘ್ನ ಸುರುವೇನು?
ಭಾಗವತ: ಹುಚ್ಚಾ ಹಾಗಲ್ಲ. ಇವರು ಬಂದಂಥಾ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವರು.
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಎಷ್ಟು ದೂರ ಮಾಡುತಾರೆಪ್ಪಾ?
ಭಾಗವತ: ಸರಾಸರಿ ಏಳೆಂಟು ಹರದಾರಿ ಮಾಡತಾರ.
ಮರಿ ಭಾಗವತ:: ಯಾಕ ಇನ್ನೊಂದು ಎಂಟ್ಹತ್ತು ಹರದಾರಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ?
ಗಣಪತಿ ಪೂಜೆಗೆ ಕರಿಕೆ ಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ
ಭಾಗವತ: ಇವರಿಗೆ ಕರಿಕೆ ಬೇಕು.
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏಸ್ ಹೊರಿ?
ಭಾಗವತ: ಮೂರ್ಖಾ ಹೊರಿಗಟ್ಲೆ ತರ್ಲಿಕ್ಕ ಇವರ್ನೇನ ಕುದರಿ ಮಾಡಿಯೇನ್
ಗಣಪತಿಯ ಊಟಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಬೇಕೆಂದಾಗ,
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಬೇಕು.
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಖಬರ್ದಾರ್
ಭಾಗವತ: ಯಾಕೋ?
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಏನ್ರಿ ಇಷ್ಟರತನಕ ನೀವ್ ಹೇಳಿದಕ್ಕೆಲ್ಲಾ ಹೂಂ ಅಂದ್ಯಾ. ಸಲಿಗಿ ಸಿಕ್ತೇನ ನಿಮಗ? ಬಾಳ ಎಚ್ಚರದಿಂದ ಮಾತಾಡ್ರಿ ಈಗ ಸಣ್ಣಕ್ಕಿ ಅಂತೀರಿ. ಇನ್ನೋಟ ನಿಂತು ದೊಡ್ಡಾಕಿ ಅಂತೀರಿ.
ಗಣಪತಿಗೆ ಊಟವಾದ ನಂತರ ಏನು ಕೊಡಬೇಕು ಎಂದಾಗ :
ಭಾಗವತ: ಊಟ ಆದ ಕೂಡ್ಲೆ ಏನ್ ಕೊಡತರಕ್ಕದ್ದು?
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ಬಾಳತ್ರಾಸ್ ಅನಿಸಿದ್ರ, ಎರಡು ಜುಲಾಬಿನ ಗುಳಿಗಿ ಕೊಡಬೇಕು.
ಭಾಗವತ: ಅದ್ಯಾಕೋ
ಮರಿ ಭಾಗವತ: ತಿಂದದ್ದೆಲ್ಲಾ ಹೊರಗೆ ಬರಾಕ.
ಈ ರೀತಿಯ ಹಾಸ್ಯ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚೊಕ್ಕದಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುವ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ.
ಸಂಗೀತ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ
ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಜೀವಾಳವೇ ಅದರ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿದೆ. ಪಾರಿಜಾತದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಲೆ ದೂಗದವರು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಬರೀ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಅದರೂ ಪಾರಿಜಾತ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಉಳಿಯಬಹುದೆಂಬ ಭರವಸೆ ಇದೆ. ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯಿಂದ, ಪಾರಿಜಾತದ ಹಾಡುಗಳಿಗಿರುವಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಇತರ ಯಾವ ಬಯಲಾಟಕ್ಕೂ ಇಲ್ಲ. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣ ರಚಿಸಿದ ಪಾರಿಜಾತ ಹಾಡುಗಬ್ಬವಾಗಿದ್ದು ಅಂದು ಅದನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಪಾರಿಜಾತದ ಎಲ್ಲ ಹಾಡುಗಳು ಮಾರ್ಗ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ ೧೯೩೦ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಶೈಲಿ ಪ್ರಬಲವಾದಾಗ ಮೊದಲು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಜನರಿಂದ ದೂರಾಯಿತು. ಅದರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಅಪರಾಳ ತಮ್ಮಣ್ಣನು ರಚಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳು ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶೃಂಗಾರದ ಎರಡೂ ಮುಖಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡವು.
ವಾದ್ಯಗಳು
ತಬಲಾ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ, ತಾಳಗಳನ್ನು ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ತಬಲಾ ಡಡ್ಗಾಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಬಲಾ ಡಗ್ಗಾ ಅವಶ್ಯ. ತಾಳಗಳು ಕೊಬ್ಬರಿ ಬಟ್ಟಲಿನಂತೆ ದೊಡ್ಡವು. ಎರಡು ತಾಳಗಳು ಒಂದೇ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡದು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕದು ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತದ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಹೊರಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಡುವಾಗ ಕಂಠಸ್ವರಕ್ಕೆ ಸಾಥಿಯಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊಂದಿದ ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತಕ್ಕೆ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ.
ಕುಣಿತ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೆಣ್ಣು ಪಾತ್ರಗಳ ಲಘು ಕುಣಿತ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿದೆ. ರಂಗಸ್ಥಳದ ಒಂದು ತುದಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುದಿಯವರೆಗೆ ಸರಿದಾಡುತ್ತಾ ಲಘು ಕುಣಿತದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪಾತ್ರಗಳು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಂಟು ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಭಾಗವತನ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿನೊಂದಿಗೆ ಆಟ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ರಂಗಮಂದಿರದ ಮಧ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿದ ಬಾಲಗಣಪತಿ ಬಂದು ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಭಾಗವತನು ಗಣಪತಿಯ ಸುತ್ತಿ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾನೆ. ಗಣಪತಿಯ ಪೂಜೆಯ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ವರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಕಥಾ ಭಾಗವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೊಲ್ಲತಿ ಕೃಷ್ಣ ರಂಗಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಕೃಷ್ಣ ಗೊಲ್ಲತಿಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವ ರಂಗ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾಗವತ ಅಥವಾ ದೂತಿ ಆಟದ ಆರಂಭದಿಂದ ಮುಕ್ತಾಯದವರೆಗೆ ರಂಗಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಬಂದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಆ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಸೇವಕನಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದು, ಹಾಡುವುದು, ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜವಾಬ್ದಾರಿ ದೂತಿಯ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕೃಷ್ಣ ಪಾರಿಜಾತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೀರ್ತಿ ಅಪಕೀರ್ತಿಗೆ ದೂತಿಯೇ ಕಾರಣೀಭೂತಳಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ. ಇವರ ಪಾತ್ರಗಳು ತಾವೇ ಸಂಭಾಷಣೆಗೆ ತೊಡಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾಗವತನೊಂದಿಗೆ ಮಾತಿಗೆ ಅರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಪಾರಿಜಾತದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಎಸ್.ಡಿ.ಎಂ. ಉಜಿರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಲೇಖನಗಳು