ಸಾಲ_ನಿಯಂತ್ರಣ
ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಉಪಯೋಗ: ೧) ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಅಗತ್ಯಗಳು. ೨) ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ. ೩) ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಹಾಗು ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ. ೪) ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲದ ಸಮರ್ಪಕ ಪರಿಮಾಣ ಹರಿವು ಅನುಕೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು. ೫) ಸಾಲ ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು ಆದ್ದರಿಂದ ಆ ಸಾಲದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವುದು. ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಉದ್ದೇಶಗಳು: ೧) ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ನೀತಿ ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವಂತಹ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಯ ಒಂದು ಅಂಗವಾಗಿದೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣದ ಆಂತರಿಕ ಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಯ ಸಮಂಜಸವಾದ ದೃಢತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು, ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ ಸಿದ್ಧಿ. ೨) ವ್ಯಾಪಾರ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಭೇಟಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ತಡ ಹಿಡಿಯುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ೩) ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅವೆಂದರೆ - ಗುಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನ ಹಾಗು ಕ್ವಾಂಟಿಟೇಟಿವ್ ವಿಧಾನ.ಹಣದುಬ್ಬರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲು ತನ್ನ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಹಣ ಪೂರೈಕೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆದರೆ, ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಇದು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಾವು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಯಾವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಬಳಕೆಗಳು ಅರ್ಥ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡವಾಳದಾರರ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಆದರೆ, ಗ್ರಾಹಕ ಸರಕು ಉದ್ಯಮಗಳಂತೆ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಸಾಲದ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಅಡಚಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಸಮಾನತೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟು ಸಾಲ ಒಂದು ವ್ಯಸನದ ದೊಡ್ಡ ಪಾಲು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅನಿಸಬಹುದು. ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಸರಿಪಡಿಸುವ ಗುಣಾತ್ಮಕ ಸಾಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಗುಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಕಾಲುವೆಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ 'ಆದ್ಯತಾ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಭಾಗ ಸಾಲ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿಯಂತ್ರಣ 'ಆಯ್ದ ವಿಧಾನ' ಆಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪರಿಕರಗಳು ಯಾವುದೆಂದರೆ - ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಸಾಲ ನಿಗದಿ, ಪ್ರಚಾರ, ನೇರ ಕ್ರಮ, ಹಾಗು ನೈತಿಕ ಮನವೊಲಿಕೆ.ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಎಂದರೆ ಸಾಲದ ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ = ಮಂಜೂರು ಸಾಲ/ ಸಾಲ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿರುವ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು. ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಆ ವ್ಯಾಪಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಅವರ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಿ ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ನಿಗದಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲ ಮತ್ತು ಮುಂಗಡಗಳು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗಳು ಇವೆ, ಅಗನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮೀರುವಂತಿಲ್ಲ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳು ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಲ ವಿತರಣೆಯ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಊಹಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲು ಅಂತಹ ವೈಚಾರಿಕತೆ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಚಾರದ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಶಾಂತಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಅಗತ್ಯವೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅದರ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಮಾಧ್ಯಮ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನಕ್ಷರತೆ ಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಜನರು ಇಂತಹ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮಾಡುವುದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅನ್ವಯ ಕೇಂದ್ರದ ಮೂಲಕ ಹಾಕುವ ನೀತಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಪಾಲಿಸಬೇಕು, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು. 'ಕರಾದ್ ಬ್ಯಾಂಕ್' 1992 ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೆ ಬಂತು. ನೈತಿಕ ಮನವೊಲಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಸುಪ್ರೀಂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂಬ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಸಾಲದ ಹರಿವನ್ನು ತನ್ನ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ / ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮನವೊಲಿಸುವ ಎಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿ "ನೈತಿಕ ಮನವೊಲಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಬಿಐ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಣದುಬ್ಬರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾಲ ವಿತರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಹೇರಿತು ಮತ್ತು ಸಾಲ ಲಿಬರಲ್ ಎಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದರೆ.