cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭದ್ರಾವತಿ ರಾಮಾಚಾರಿ
ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳು
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ "ಪ್ರೀತಿ" ಎಂಬ ಕಥೆ ರಚನೆ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ 'ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ವಾರ್ತೆ' ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ.....
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ನಾಲ್ಕು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳೆಂದರೆ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ (ಡಿಓಡಿ), ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇಲಾಖೆ (ಡಿಡಿಪಿ), ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ (ಡಿಡಿಆರ್ &ಡಿ)ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಹಾಗೆಯೇ ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗ.
ಭದ್ರಾವತಿ ರಾಮಾಚಾರಿ
ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳು
ಸುಧಾ, ತರಂಗ, ಕರ್ಮವೀರ, ಮಂಗಳ, ತು‍‌‌ಷಾರ, ಉತ್ಥಾನ, ರಾಗಸಂಗಮ, ಪ್ರಿಯಾಂಕ, ಗಂಡ ಹೆಂಡತಿ, ಉದಯವಾಣಿ, ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ, ಹೊಸದಿಗಂತ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 386 ಸ್ವರಚಿತ ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)
ಮೂಲ
ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ೧೭೭೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವು ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳು ಜಾರಿ ಮಾಡುವ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ದಾಖಲಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸೈನಿಕರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು.
ಭದ್ರಾವತಿ ರಾಮಾಚಾರಿ
ಇವರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳು
ಪ್ರಜಾವಾಣಿ, ಉದಯವಾಣಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಹೊಸದಿಂಗತ, ಸುಧಾ, ತರಂಗ, ಮಂಗಳ, ಕರ್ಮವೀರ, ರೂಪತಾರ, ಪ್ರಿಯಾಂಕ, ಗೃಹಶೋಭಾ ಹಾಗೂ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ. (ಸಂದರ್ಶನ, ವೈಚಾರಿಕ ಬರಹ, ಚಿತ್ರಲೇಖನ, ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಲೇಖನ, ಕೃಷಿ ಲೇಖನಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ....)
ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ
ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ.
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ (ಭಾರತ)
ಮೂಲ
ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯದ ಪರಮೋಚ್ಛ ಅಧಿಕಾರವು ರಾಜನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟು ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್-ಇನ್-ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಅವರ ವಶದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಂಡಳಿಯ ಎರಡು ಸದಸ್ಯರು ಸೈನ್ಯ ಸಂಬಂಧಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡಿದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದದ್ದರೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಎಲ್ಲಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದ ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್ ಆಗಿದ್ದರು. ೧೯೦೬ ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇಲಾಖೆಗಳಾದ ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಪೂರೈಕೆ ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೦೯ ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಪೂರೈಕೆ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ತನ್ನ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೩೮ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಮರುನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳು
೧೯೪೭ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೫ ರಂದು ಪ್ರತಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಕಮಾಂಡರ್ ಇನ್ ಚೀಫ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸಂವಿಧಾನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇವೆಗಳ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ಸೇನಾಧಿಪತಿಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ, ಕಮಾಂಡರ್ ಇನ್ ಚೀಫ್ ಪದವಿಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮೂರು ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಭೂಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ, ನೌಕಾ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಮತ್ತು ವಾಯುಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರೆಂದು ನಿಯುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೨ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಸಂಶೋಧನೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಲು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೫ ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಬಳಕೆಗಳ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಯೋಜನೆಗಳ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪೂರೈಕೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಎರಡು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆಗಳ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಲಾಖೆಯಾಗಿ ಮರುಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಸೈನ್ಯದ ಉಪಕರಣಗಳು, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳು ಬಳಸುವ ಉಪಕರಣದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಲಹೆಗಾರರೊಬ್ಬರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿ, ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ-ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೈನ್ಯಗಳು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಐಕ್ಯತೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು, ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಭದ್ರತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯು ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ದೇಶದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೇನೆಗಳು ಅವುಗಳ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುವಂತೆ ನೀತಿ ಚೌಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅನುಕೂಲತೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಸೇವಾ ಮುಖ್ಯಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ, ಅಂತರ್-ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಸ್ಥಾಪನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿ ನಿರ್ದೇಶನಗಳ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಖಾತ್ರಿ ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆ
ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯವು ಇದೀಗ ನಾಲ್ಕು ಇಲಾಖೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವುಗಳು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯ, ರಕ್ಷಣಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಇಲಾಖೆ, ರಕ್ಷಣಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಮತ್ತು ಮಾಜಿ -ಸೈನಿಕರ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆಗಳಾಗಿವೆ. ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಇಲಾಖೆಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಸಹ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಇಲಾಖೆಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿದೆ:
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ (ಹಣಕಾಸು) ಇವರು ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯದ ಹಣಕಾಸು ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ರಕ್ಷಣಾ ಬಜೆಟ್‌ನ ಖರ್ಚನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಆಯವ್ಯಯಗಳ ಆಂತರಿಕ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಲೆಕ್ಕಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ, ಇವರಿಗೆ ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಜನರಲ್ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಅಕೌಂಟ್ಸ್ (ಸಿಜಿಡಿಎ) ಇವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣಾ ಸಚಿವಾಲಯಗಳು
ಕಲ್ಲೋಳಿ
ಕಲ್ಲೋಳಿ ಇದು ಭಾರತ ದೇಶದ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ, ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ, ಮೂಡಲಗಿ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ.ಘಟಪ್ರಭಾ ನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಂದ್ರವೇಣಿ ನದಿ ದಂಡೆ ಮೇಲಿದೆ.ಗೋಕಾಕದಿಂದ ೧೧ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಸೌಂದತ್ತಿ ರಟ್ಟರ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಿಂಧನಕಲ್ಲೋಳೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹಾಗೂ ಜಾಗೃತ ದೈವ ಹನುಮಾನ ಮಂದಿರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದರಿಂದ "ದೇವರ ಕಲ್ಲೋಳಿ" ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಲ್ಲೋಳಪ್ಪನ ಗುಡಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ, ಕಲ್ಮೇಶ್ವರ, ಮಲ್ಲಮ್ಮ, ದ್ಯಾಮವ್ವ, ದುರ್ಗವ್ವ,ಬೀರಪ್ಪ, ಸಿದ್ಧಾರೂಢ ಮತ್ತು ಸದಾಶಿವ ಮುಂತಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕಲ್ಲೋಳಪ್ಪನ ಭವ್ಯ ಗುಡಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರಿಗಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕೈ ಜೋಡಿಸಿ ನಿಂತ ಕಾಟಮುತ್ತಪ್ಪನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಜಿನಾಲಯವನ್ನು ಸು.೧೨೦೦ರಲ್ಲಿ ಹಗರ್ತಗೆ ನಾಡಿನ ರಟ್ಟ ಅರಸರ ಸಂಬಂಧಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದ ಬಗ್ಗೆ ಶಾಸನವಿದೆ.
ರಾಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಗರ್ಭಗೃಹ, ಅರ್ಧಮಂಟಪ, ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಮುಖಮಂಟಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ಕದಂಬನಾಗರ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ನವರಂಗದಲ್ಲಿಯ ಕಂಬಗಳ ಕೆತ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ನಯಗಾರಿಕೆಯಿದೆ. ಸುಖನಾಸಿಯನ್ನು ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಚಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಮಂಟಪ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಪ್ರಾಂಗಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷಾಸನವಿದೆ. ವಿಜಯನಗರ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ ಮತ್ತು ನವರಂಗಗಳಿವೆ. ನವರಂಗದ ಛಾವಣಿ ಭಾಗಶಃ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಹೊಸ್ತಿಲು ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರುತಿಯ (ಕಲ್ಲೋಳಪ್ಪನ) ಜಾತ್ರೆ ಎರಡು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲ ಇಲ್ಲಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಸ್ಮಾರಕ. ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿನಾಥನ ಮೂರ್ತಿ, ಎಡಗಡೆಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಾಥ ಮತ್ತು ಬಲಗಡೆಯ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸುಪಾಶರ್ವ್‌ನಾಥನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಈ ಮೂರೂ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಜಗಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದು ಮಧ್ಯದ ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲಿನ ಶಿಖರವು ಕದಂಬ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನವರಂಗದ ಕಂಬಗಳು ನುಣುಪಾದ ಕೆತ್ತನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ನವರಂಗದ ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಳಮುಖ ಮಾಡಿದ ಕಮಲವು ಲೋಲಕದಂತಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸರಸ್ವತಿಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ನೇಮಿನಾಥನ ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಮುಖಮಂಟಪ ಕಕ್ಷಾಸನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಹೊರಬದಿಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಸಸ್ಯಾಲಂಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಬದಿಗೆ ಭೂಮಿತಿ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಮುಖಮಂಟಪದ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಶಿಲಾಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕೂರುಂಬೆಟ್ಟ ಕಂಪಣದಲ್ಲಿರುವ ಸಿಂಧನ ಕಲ್ಲೋಳೆ ಎಂದೂ ಪಾರ್ಶ್ವ ಜಿನಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದವನು ಹಗರಟೆಗೆ ನಾಡಿನ ಚಂದ್ರಿಕಾದೇವಿಯ ಸೋದರನ ಮಗನೆಂದೂ ಹೇಳಿದೆ. ಈ ಚಂದ್ರಿಕಾದೇವಿ ರಟ್ಟದೊರೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವನ ಹೆಂಡತಿ, ೪ನೆಯ ಕಾರ್ತವೀರ್ಯನ ತಾಯಿ. ಕಾರ್ತವೀರ್ಯ ೧೨೦೪ರಲ್ಲಿ ೨೦೦೦ ಕಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾನ ನೀಡಿದ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತೆಂದು ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ. ಪಾರ್ಶ್ವನಾಥ ಪುರಾಣವನ್ನು ಬರೆದ ಕವಿ ಪಾರ್ಶ್ವ ಪಂಡಿತ ಈ ಶಾಸನದ ಕರ್ತೃ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಗೋಕಾಕ ತಾಲ್ಲೂಕು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಲ್ಲೋಳಿಯ ಶ್ರೀ ಆಂಜನೇಯ
ಸಮರ್ಥ ರಾಮದಾಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೋಳಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹನುಮಪ್ಪನ ಗುಡಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತಂತೆ. ರಾಮದಾಸರು ಮೂಲತಃ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಈಗಲೂ ಸಹ ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಪುಣೆ, ಕರಾಡ ಸೇರಿದಂತೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಭಕ್ತರು ದೇವರ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತ ದೇವರ ಆಳೆತ್ತರದ ಭವ್ಯ ಮೂರ್ತಿ ಆಕರ್ಷಣಿಯವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ, ಈ ಮಾರುತಿ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಕರ್ನಾಟಕ, ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ಭಕ್ತರ ಮನೆ ದೇವರಾಗಿದೆ.
ಅದೊಮ್ಮೆ, ರಾಮದಾಸರ ಕನಸಲ್ಲಿ ಬಂದ  ಮಾರುತಿ,  ನನ್ನವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಇಂಥ ಜಾಗದಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರಂತೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲೊಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಇತಿಹಾಸ. ರಾಮದಾಸರು, ಗರ್ಭ ಗುಡಿಯ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪಿಣಿ ಲಕ್ಷಿ$¾à ದೇವಿ(ಚೌಡೇಶ್ವರಿ), ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನನಿವಾರಕ ಗಣಪತಿಯ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾಗೃತ ಹನುಮಪ್ಪನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಎದುರು ಚತುರ್ಗಜಗಳ ಭವ್ಯ ಹಾಗೂ ಎತ್ತರವಾದ ದೀಪಸ್ತಂಭ ಮನಮೋಹಕವಾಗಿದೆ. ಮಾರುತಿ ದೇವಲದ ತೀರ್ಥಜಲ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಋಷಿ ಮುನಿಗಳು ಮಂತ್ರ ಸಿದ್ಧಿ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಟಪ್ಪ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಲಿಂಗವಿದೆ. ಲಿಂಗದ ತೀರ್ಥಜಲವನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಸಹ ಹಾವು, ಚೇಳು, ನಾಯಿ ಕಚ್ಚಿದರೆ ನಂಜು ನಿವಾರಕ ತೀರ್ಥವಾಗಿ (ಪ್ರತಿ ಗುರುವಾರ, ಭಾನುವಾರ)ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗುಡಿಗೆ ಬೃಹತ್‌ ಗ್ರಾತ್ರದ ದ್ವಾರವಿದ್ದು, ಅದರೊಳಗೆ ಚಿಕ್ಕ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲಿದೆ. ಅದರ ಮುಂದೆ ಬೊರ್‌ಗಲ್‌ ಇದೆ. ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಬೊರ್‌ಗಲ್‌ಗೆ ಬೆನ್ನುತಾಗಿದರೆ ಬೆನ್ನು, ಸೊಂಟ ನೋವು ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ, ಹನುಮಪ್ಪ ದೇವರ ಬೃಹತ್‌ ಪಾದುಕೆಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ತಲೆ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆದರೆ ಹಲವು ರೋಗ ನಿವಾರಣೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯೂ ಈ ಭಾಗದ ಭಕ್ತ ಜನರಲ್ಲಿದೆ.
ಸಂಭ್ರಮದ ಕಾರ್ತಿಕೋತ್ಸವ ಕಲ್ಲೋಳಿ ಹನುಮಪ್ಪನ ಕಾರ್ತಿಕೋತ್ಸವ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ಜಾತ್ರಾ ಮಹೋತ್ಸವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಜರಗುತ್ತದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ
ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಕೆಲವರು ಜೀವಿತಾವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೀವನಾವಧಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ", ನಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ" ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ವಿಶೇಷ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮಾನ್ಯತೆ ಇದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣವಾಚಕದ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷ ವಿಧ, "ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ" ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆರಂಭ ಆಧುನಿಕತಾವಾದದ ಆಂಗ್ಲ ಮಾತನಾಡುವ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಲಂಡನ್, ಸಮಕಾಲೀನ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ 1910 ರಲ್ಲಿ ವಿಮರ್ಶಕ ರೋಜರ್ ಫ್ರೈ ಮತ್ತು ಇತರರು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಖರೀದಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಸಮಾಜ ಒಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮತ್ತು ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮಾಜಗಳು, 1930ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದವು ಉದಾಹರಣೆಗೆ  1938 ರಲ್ಲಿ ಸಮಕಾಲೀನ  ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ ಅಡಿಲೇಡ್, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, 1945 ನಂತರ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸಂಘಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಕಾಂಟೆಂಪೊರರಿ ಆರ್ಟ್, ಬೋಸ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ಆಧುನಿಕ ಕಲಾ" ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಬದಲಾಗಿದೆ ಆಧುನಿಕತಾವಾದ ಆಯಿತು. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಲಾ ಚಳವಳಿ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು "ಆಧುನಿಕ" ಕಲೆ "ಸಮಕಾಲೀನ" ಕಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸ ತೊಡಗಿದವು. ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಯಾವಾಗಲು ಒಂದಕ್ಕೆ ಸ್ತಿರವಾಗಿರದೆ ಆರಂಭದ ದಿನಾಂಕ ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾಲದ ಆಸರೆ ಮೇಲೆ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ, ಮತ್ತು ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಆರ್ಟ್ ಸೊಸೈಟಿ 1910 ರಲ್ಲಿ ತೆರೆದಂತವುಗಳನ್ನು ಇಂದು ಸಮಕಾಲೀನವೆಂದು ಎಂದಿಗೂ ವರ್ಣಿಸಲಾಗದು.
ಕಲೆ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಕಗಳನ್ನ ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಸಮರ ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕದ ಕೊನೆ ಎಂದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುಶಃ 1960 ರಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬ್ರೇಕ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಕೊರತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ, ಮತ್ತು 2010 ನಲ್ಲಿ "ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ" ರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿಖರತೆ ಇಲ್ಲದ್ದು ಎಂದೆನಿಸಿ ಕೊಂಡಿದೆ. ಹಿಂದಿನ 20 ವರ್ಷದ ಕಲೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 1970ರ ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ "20 ಮತ್ತು 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದ ಕಲೆ"; "20 ನೇ ಕಲೆ .. ಮತ್ತು 21 ಸೆಂಟ್, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಎರಡೂ ಸಹಜವಾದ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯ ಒಂದು ನಿರಾಕರಣೆ " ; "ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ" ಎಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ 1960ರ ಮತ್ತು 70ರಿಂದ ಹಿಡಿದು ಇಂದಿನ ಕೋನೆ ನಿಮಿಷದ ವರೆಗೂ ಬದುಕಿರುವ ಕಲಾವಿದರಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಕಲೆಗಳು. ಕಲಾವಿದರು ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ರೂಪುಗೊಂಡ ಕಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ ಶಾಶ್ವತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ವಸ್ತು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಹಳೆಯದಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕರು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸೂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು "ಆಧುನಿಕ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಯ" ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಣ್ಣ ವಾಣಿಜ್ಯ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಹುಶಃ "ಸಮಕಾಲೀನ" 2000 ರ ನಂತರ ಕೆಲಸ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ತೀವ್ರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಬಳಸಬಹುದು. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಂತರ ಫಲವತ್ತಾದುದು ಕಲಾವಿದರ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲೆಯ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗ್ಯಾಲರಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸಮಕಾಲೀನ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಅಲ್ಲದ ನಡುವೆ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸುವುದು ಇಷ್ಟವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು
ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅದರ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಭಾವನೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಖಂಡಿಸುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಿಟನ್ನಲ್ಲಿ 1990 ರಲ್ಲಿ, ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ, ಕಲಾವಿದರು ತಾರೆಗಳಾದರು, ಅವರು ಆಶಿಸಿದ -"ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ರಾಮರಾಜ್ಯ." ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ ಜೂಲಿಯನ್ ಸ್ಪಾಲ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕುಸ್ಪಿತ್ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಸಂದೇಹವಾದ ಸಹ ನಿರಾಕರಣೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮತ್ತು ಸಮಂಜಸವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. "ಆರ್ಟ್ ಬೋಲ್ಲೋಕ್ಕ್ಸ್" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಯಾನ್ ಅಷ್ಬೀ ಹೀಗೆ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ "ಹೆಚ್ಚು ಅನುಸ್ಥಾಪನ ಕಲೆ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಕಲೆ, ವೀಡಿಯೊ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಚರಣೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಂತರದ ಆಧುನಿಕ ಕಲೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ" ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಪ್ರವಚನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮೌಖಿಕ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಾ ಅವಲಂಬಿತ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾಳಜಿ
20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭಿಕ ಭಾಗದಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿರುವ ಕಾಳಜಿ ಎಂದರೆ ಈ ಕಲೆ ಎನನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಸಮಕಾಲೀನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (1950ರಿಂದ ಈಗ ಗೆ), ನವ್ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಕಲಾ, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರದ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಹೆಚ್. ಎಲ್. ದತ್ತು
ಹೆಚ್ ಎಲ್ ದತ್ತು ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೫೦ ರಂದು. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಂದ್ಯಾಲ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನನ. ದತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ಬಾರ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩,೧೯೭೫ ರಂದು ವಕೀಲರಾಗಿ ನೊಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಜನ್ಮಸ್ಥಳ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಿಕ್ಕಪಟ್ಟಣಗೆರೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜಸ್ಟೀಸ್ ದತ್ತು ಜನಿಸಿದರು. ಕಡೂರು, ತರೀಕೆರೆ, ಬೀರೂರುಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಾಡಿದರು,  ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಹೋದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಎಚ್. ಎಲ್. .ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬಿಎಸ್‌ಸಿ- ಎಲ್‌ಎಲ್‌ಬಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು  1975 ರಿಂದ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು -ಅವರು  ನಾಗರಿಕ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್, ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರು
=ವಕೀಲರಾಗಿ=
ಮುಂದೆ ಭಾರತದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾದ ನ್ಯಾ.ಎಸ್. ರಾಜೇಂದ್ರ ಬಾಬುರನ್ನು ತಮ್ಮ ಗುರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
=ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಯಾಗಿ=
=ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ= ದತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರು ರೋಟರಿ ಕ್ಲಬ್ ನ ಸದಸ್ಯರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕೇಳುವುದು ಅವರ ಪ್ರಿಯ ಹವ್ಯಾಸ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
=ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು=
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು
ಖಮನ್
thumb|ಖಮನ್, ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಖಮನ್ ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನೆನೆಸಿ ತಾಜಾ ಆಗಿ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕಡಲೆ ಬೇಳೆ ಅಥವಾ ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿ
ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು, ಅಮೆರಿಕದ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್, ೧೮೯೪ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಮಹಂಸರ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಮೊದಲು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಭಾರತೀಯ ವೇದಾಂತ ತನ್ನದೇ ಅದ ಒಂದು ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 'ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದ'ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಮಾಡಲು, ವಿಮರ್ಶೆ, ಚರ್ಚೆಮಾಡಲು, ಸಮಾಲೋಚಿಸಲು ಸ್ಪಂದಿಸಲು, ವೇದಾಂತಾಸಕ್ತರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಕೆಲವು ಸಮೂಹ ಸಮುದಾಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಸಿದ ಸಂಸ್ಥೆ ಇದು. 'ವಿವೇಕಾನಂದ'ರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಾಪಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ, ಸ್ವಾಮಿ ಅಭೇದಾನಂದರು, ಸನ್, ೧೮೯೭ ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆದರು. 'ವೇದಾಂತ ಸೊಸೈಟಿ'ಯೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಈ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಇನ್ನಿತರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಲವಾರು. ಮತ್ತಿತರ ಶಾಖೆಗಳು ಈ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಘಟನೆಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ (Ἀριστοτέλης, ಅರಿಸ್ಟಾಟೆಲೆಸ್‌ ) (384 BC – 322 BC) ಒಬ್ಬ ಗ್ರೀಕ್‌ ದಾರ್ಶನಿಕ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಪ್ಲೇಟೋನ ಓರ್ವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಹಾಗೂ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ನ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ, ಕವಿತೆ, ರಂಗಭೂಮಿ, ಸಂಗೀತ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ, ಭಾಷಣಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕಾರಣ, ಸರ್ಕಾರ, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಆತ ಬರೆದ. ಪ್ಲೇಟೋನ ಗುರುವಾದ ಸಾಕ್ರಟಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಟೋನ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ, ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಕೂಡಾ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಆತ ಮೊದಲಿಗನಾಗಿದ್ದು, ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ, ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಕುರಿತಾದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಗಾಢವಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವು ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಂಡರೂ ಸಹ, ಅವುಗಳ ಪ್ರಭಾವವು ನವೋದಯ ಕಾಲಕ್ಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಜೈವಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಆತನ ಕೆಲವೊಂದು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ತುಂಬಾ ನಿಖರವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇವಲ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ದೃಢೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅತಿ ಮುಂಚಿನದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಔಪಚಾರಿಕ ಅಧ್ಯಯನವು ಆತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಆಧುನಿಕ ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದೊಳಗೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಧ್ಯ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿನ ಇಸ್ಲಾಂ ಹಾಗೂ ಯೆಹೂದೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿರುವ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಚಿಂತನಾ ಲಹರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದು ಇಷ್ಟಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲದೇ, ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರದ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಮತ್ತು ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಚರ್ಚ್‌‌ನ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಮೇಲೂ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದೆ. ಆತನ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಯಾವಾಗಲೂ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಆಧುನಿಕ ಸದ್ಗುಣ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಉದಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಹೊಸಚೈತನ್ಯದೊಂದಿಗಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದವು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಮಗ್ಗುಲುಗಳೂ, ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾದ ಅಥವಾ ಪ್ಲೇಟೋವಿನ ತಾತ್ವಿಕ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಂದಿನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅಧ್ಯಯನದ ಕೇಂದ್ರವಸ್ತುವಾಗಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಸುಸಂಸ್ಕೃತವಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಭಾಷಣಾ ರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಬರೆದನಾದರೂ, (ಆತನ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಶೈಲಿಯನ್ನು "ಬಂಗಾರದ ಒಂದು ನದಿ" ಎಂದು ಸಿಸೆರೊ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ), ಆತನ ಬಹುಪಾಲು ಬರಹಗಳು ಈಗ ಇಲ್ಲವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಮೂಲಕೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ
thumb|upright|ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನನ್ನು 15ನೇ-ಶತಮಾನದ-A.D.ಯ ಓರ್ವ ವಿದ್ವಾಂಸನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯರ್ ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಕೃತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಬಹಳ ಮುಂಚೆಯೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. 19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯು ಕಾಣುವವರೆಗೂ, ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಭಾವಿ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿತ್ತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ತೀರ್ಮಾನದ ಮುಖ್ಯಸಾರಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಮಜಾಯಿಷಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಕ್ರಿಟೀಕ್ ಆಫ್ ಪ್ಯೂರ್ ರೀಸನ್‌ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಟ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಇತಿಹಾಸ
'ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಧಾನದ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ್ದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಮಾತಾಡಲು ತನಗೇನೂ ಉಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪದಗಳ ಸೂಕ್ತ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಸಿಯೋಸ್‌ನ ಪ್ರೋಡಿಯಸ್‌ನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಕ್ಯರಚನಾ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅವನ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಪ್ಲೇಟೋ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳಿಂದ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ; ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ತಮ್ಮ ಚರ್ಚೆಗಳಲ್ಲಿ ರಿಡಕ್ಟಿಯೊ ಅಡ್‌ ಅಬ್ಸರ್ಡಮ್‌ ನಂತಹ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಸಲ ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ತಾರ್ಕಿಕವಾದ ಅಂತರಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅವರೆಂದೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಕೂಡಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದ; ಅನುಮಾನಾತ್ಮಕ ಪದ್ಧತಿಯೊಂದರ ಒಂದು ಸಮಂಜಸವಾದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದನಾದರೂ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಂಥಾದ್ದೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲೇ ಇಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಆತ ತನ್ನ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಕಾರಣಪೂರ್ವಕ ಊಹನವು ಪ್ರಮೇಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಆಧಾರವಾಕ್ಯದಿಂದ ಹಾಗೆಯೇ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪ್ಲೇಟೋ ನಂಬಿದ್ದ. ಹೀಗಾಗಿ, ತರ್ಕಸರಣಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಬಲವಾದ ಪ್ರಮೇಯಗಳನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬರುವ ಕಡೆಗೆ ಆತ ಗಮನಕೊಟ್ಟ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತರ್ಕಸರಣಿಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ವಿಧಾನವು ಅತಿ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ಲೇಟೋ ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಇಂಥದೊಂದು ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಆತ ಎಂದಿಗೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸೋಫಿಸ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಆತನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ವಿಶ್ಲೇಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಗನಾನ್
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಇಂದು ನಾವು ಏನನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತೇವೋ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಆಗಿದ್ದರೆ ಸ್ವತಃ ಅದಕ್ಕೆ "ವಿಶ್ಲೇಷಣ ಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಿರುತ್ತಿದ್ದ. "ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರ" ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಆತ ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಲು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿದ್ದ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕೃತಿಯ ಬಹುಭಾಗವು ಪ್ರಾಯಶಃ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಂತರ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಂದ ಅದು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೇ ಶತಮಾನದ ADಯ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌‌ನ ತಾರ್ಕಿಕ ಕೃತಿಗಳು ಆರು ಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿ ಸಂಕಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಪುಸ್ತಕಗಳ (ಅಥವಾ ಅವು ಯಾವುದರಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವೋ ಆ ಬೋಧನೆಗಳ) ಅನುಕ್ರಮವು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಬರಹಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಮೂಲದಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ಕ್ಯಾಟಿಗರೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಸರಳ ಪದಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಆನ್ ಇಂಟರ್‌ಪ್ರಿಟೇಷನ್‌ ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಿಂದ ಹೊರಟು ತರ್ಕವಾಕ್ಯಗಳು (ಅನಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಜಿಜ್ಞಾಸೆಗಳು (ಟಾಪಿಕ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಸಾಫಿಸ್ಟಿಕಲ್ ರೆಫ್ಯುಟೇಷನ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ) ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಅತಿ ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಕಡೆಗೆ ಇದು ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಮೂರು ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳು ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟೊ ಸೆನ್ಸು ಎಂಬ ತಾರ್ಕಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯಸಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ: ಇದು ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಭಾಷೆಯ ವ್ಯಾಕರಣ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಧಾನದ ಯಥಾರ್ಥ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆರ್ಗನಾನ್‌‌ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ, ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಒಂದು ಸಂಪುಟವಿದೆ. ಅದೇ ಮೆಟಾಫಿಸಿಕ್ಸ್‌ ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಪುಸ್ತಕ.
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನ
thumb|ಪ್ಲೇಟೋ (ಎಡ) ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ (ಬಲ), ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ಒಂದು ವಿವರ, ರಾಫೆಲ್‌ ತೆಗೆದಿರುವ ಒಂದು ಹಸಿಚಿತ್ರ. ತಾನು ಬರೆದ ನಿಕೋಮೇಕಿಯನ್ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು, ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಪಡೆದ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾ ಭೂಮಿಯ ಕಡೆಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ತಾನು ಹೊಂದಿರುವ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ಲೇಟೋ ಆಕಾಶದ ಕಡೆಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವುದು.
ಪಂಚಭೂತಗಳು
ನಾಲ್ಕು ಭೌಮಿಕ ಭೂತಗಳು ಅಥವಾ ಘಟಕಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸ್ಥಾನವಿದೆ; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ, ನಂತರ ನೀರು, ನಂತರ ಆಕಾಶ, ನಂತರ ಅಗ್ನಿ- ಹೀಗೆ ಅವುಗಳ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಯಾವಾಗ ಅವು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಆಚೆಯಿರುತ್ತವೋ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಕಾರಣವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಅವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಆ ಸ್ಥಾನದ ಕಡೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಯಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತವೆ, ಗಾಳಿಯ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಮೇಲೇರುತ್ತವೆ, ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ, ಜ್ವಾಲೆಯು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲೇಳುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶದ ಭೂತ ಅಥವಾ ಘಟಕವು ಅನುಗಾಲವೂ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ನಿಮಿತ್ತವಾದ, ನಾಲ್ಕು ಕಾರಣಗಳು
ನಡತೆಗೆ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುವ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ಅಗತ್ಯತೆ, ಪ್ರಚೋದನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣೆಗಳು, ವೈಚಾರಿಕ, ವಿಚಾರ ರಹಿತ, ನೈತಿಕ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಂಥ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಮಾನಸಿಕ ಕಾರ್ಯಕಾರಣಸಂಬಂಧದ ಆಧುನಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಠಿಣವಾದ ಕೆಲಸವು ದಾರ್ಢ್ಯತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವಂತೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಹಿಮ್ಮುಖ ಸ್ಥಿತಿಯಂತೆ, ಪರಸ್ಪರ ಅನ್ಯೋನ್ಯವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದರ ಕಾರಣಗಳಾಗಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದೇ ವಿಧಾನ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರದೇ ಹೋದರೂ, ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯ ಆರಂಭದಂತೆ ತೋರಿದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಗುರಿಯಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ. (ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ನಿಮಿತ್ತವಾದವನ್ನು ಪರಿಣಾಮದ ಮೇಲಿನ ಪರಸ್ಪರ ಅವಲಂಬನೆ ಅಥವಾ ಕಾರಣದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮೊದಲಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ). ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಇದೇ ವಸ್ತು-ವಿಷಯವು ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣವಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ; ಇದರ ಹಾಜರಿ ಮತ್ತು ಗೈರುಹಾಜರಿಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದು ಆತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾರೆ, ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಹಾಗಂತ ಇದು ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಗುರಿಯೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ). ನಮ್ಮ ಎರಡು ಆಟದ ಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾದರೆ, ಆ ಕಾಯಿಗಳು ಸ್ವತಃ ತಮಗೆ ತಾವೇ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದನ್ನು ಹೊಡೆದು ಅವುಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಬಗೆಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ: ಸೂಕ್ತ (ಮುಂಚಿನ) ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದ (ಅವಕಾಶದ) ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧ. ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಆಕಸ್ಮಿಕವೇ ಮೊದಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಸಂಭವನೀಯ ಅಥವಾ ವಾಸ್ತವವಾದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಅಥವಾ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾರಣಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದೇ ಪರಿಭಾಷೆಯು ಕಾರಣಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣಗಳನ್ನು, ವಾಸ್ತವವಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬೊಟ್ಟುಮಾಡಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮದ ನಡುವೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಸಂಬಂಧ ಇರಬೇಕು ಎಂದೇನೂ ನಿಮಿತ್ತವಾದವು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮಿತ್ತವಾದದ ಮುಂದಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ತನಿಖೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮದ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಿಯವಾದ ಶ್ರೇಣಿವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಹೇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದು ಅಂತಿಮ > ಸಮರ್ಥ > ಭೌತಿಕ > ಔಪಚಾರಿಕ (ಥಾಮಸ್‌ ಆಕ್ವಿನಾಸ್‌) ಈ ಕ್ರಮದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣತ್ವವನ್ನು ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಮರ್ಥ ಕಾರಣತ್ವಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು (ನಿಯಂತ್ರಣವಾದದ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾದದ) ಅಥವಾ ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನದ (ಏತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಯಾವಕಾರಣದಿಂದ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿವರಣೆ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಗೆ, ಘಟನೆಗಳು ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಸರ್ಗ ವಿಜ್ಞಾನವು ವಿವರಿಸುತ್ತಿರುವುದು) ಅನುಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ
ತನ್ನ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಇತರ ದಾರ್ಶನಿಕರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಕೆಲವೊಂದು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಒಂದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಿಯ (ಕ್ಯಾಮರಾದ) ಕುರಿತಾದ ಬಹಳ ಮುಂಚಿನ ಬರಹರೂಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು, ಪ್ರಾಬ್ಲಮೇಟ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಮೂದಾಗಿರುವ 350 BCಯಲ್ಲಿನ ಇಂಥದೊಂದು ಉಪಕರಣದ ಕುರಿತಾದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಸಾಕ್ಷ್ಯಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಈ ಉಪಕರಣವು ಒಂದು ಕತ್ತಲ ಕೋಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತೂರಿಬರಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಏಕರಂಧ್ರ, ಅಥವಾ ಬೆಳಕುಕಿಂಡಿಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಈ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ. ರಂಧ್ರದ ಆಕಾರವೇನೇ ಇರಲಿ, ಒಂದು ದುಂಡನೆಯ ವಸ್ತುವಿನಂತೆಯೇ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಂಬವು ನಿಖರವಾಗಿ ಮೂಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಆತ ಗಮನಿಸಿದ. ಆಧುನಿಕ ಕ್ಯಾಮರಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸರಂಧ್ರ ಫಲಕಕ್ಕೆ (ಬೆಳಕಿಗೆ ಒಡ್ಡುವ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡುವ ಸಾಧನ- ಡಯಾಫ್ರ್ಯಾಮ್) ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಪುಟ್ಟ ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಬಿಂಬವು ಮೂಡುವ ಮೇಲ್ಮೈಯ ನಡುವಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ, ಬಿಂಬವು ವರ್ಧಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನೂ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮಾಡಿದ.
ಅವಕಾಶ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕ್ರಿಯೆ
ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಅವಕಾಶಗಳು, ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಾರಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆಗಳ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿ ಅವಕಾಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು "ಯಾವುದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವೋ ಅದರಿಂದ" ಬಂದುದಾಗಿದೆ (ಆದರೆ, ಯಾವುದು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವೋ ಅದು ಅವಕಾಶದಿಂದ ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು). ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ "ಅವಕಾಶ"ವನ್ನು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದರೆ, "ಕಾಕತಾಳೀಯತೆ" ಅಥವಾ ಸಹಘಟನೆಯ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ: ಒಂದು ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವನು ಒಂದು ವಿಷಯ ಹೀಗೆ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ಆಶಯದೊಂದಿಗೆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಮತ್ತೊಂದು ವಿಷಯವು (ಆ ರೀತಿಯ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ) ಸಂಭವಿಸಿದಾಗ, ಅಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಏನೋ ಒಂದು ಸಂಗತಿಯು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ಗಣನೀಯ ಮೊತ್ತದ ಹಣವನ್ನು ದಾನಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುವ ಮತ್ತೋರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಿಗಬಹುದು. ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ವೇಳೆ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಆ ಭೇಟಿಯು ದೇಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಾನಿಯಿಂದ ದೇಣಿಗೆಯ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಅವಕಾಶದ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಏನಾದರೊಂದು ಘಟನೆಯು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಅಥವಾ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದರೆ ಅದು ಒಂದು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ರೂಢಿಯಲ್ಲದ ಘಟನೆಯಾಗಿರಲೇಬೇಕು. ಇನ್ನೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬಹುತೇಕ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟನೆಯು ಸಂಭವಿಸಿದರೆ, ಅದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತು ಎಂದು ನಾವು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವಕಾಶದ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬಗೆಯೂ ಇದ್ದು, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಅದನ್ನು "ಅದೃಷ್ಟ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಇದು ನೈತಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಅದೃಷ್ಟವು ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕು (ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿವೇಚನೆಯೂ ಇರಬೇಕು), ಮತ್ತು ಮನುಷ್ಯರು ಮಾತ್ರವೇ ವಿವೇಚನೆ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಲ್ಲರು. "ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಯಾವುದು ನಡೆಸಲಾರದೋ ಅದು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಮಾಡಲಾರದು".
ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆ
thumb|ಫ್ರೀಬರ್ಗ್‌ ಇಮ್‌ ಬ್ರೈಸ್ಗೌ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಸಿಪ್ರಿ ಅಡಾಲ್ಫ್ ಬೆರ್ಮನ್‌ನಿಂದ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರತಿಮೆ (1915).
ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾನೆ: ಅಮೂರ್ತವಾದ ವಸ್ತು-ವಿಷಯದ ಬಗೆಗಿನ ಅರಿವು, ಅಥವಾ "ಅಮೂರ್ತೀಕರಣದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವುದು." ತತ್ತ್ವಮೀಮಾಂಸೆಯನ್ನು ಆತ "ಮೊದಲ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ", ಮತ್ತು "ಮತಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನ" ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದವುಗಳು
ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಒಂದು ಆಸ್ತಿಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂಬಂಧವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದ ಪ್ಲೇಟೋ ವಾದಿಸಿದ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಾವು ಒಂದು ಸೇಬಿನೆಡೆಗೆ ನೋಡುವಾಗ ನಾವು ಒಂದು ಸೇಬನ್ನು ಕಾಣುತ್ತೇವೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೇಬಿನ ಸ್ವರೂಪವೊಂದನ್ನು ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬಲ್ಲವರೂ ಆಗಿರುತ್ತೇವೆ. ಈ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲೊಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸೇಬು ಇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸೇಬಿನ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪವಿರುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಒಂದು ಪುಸ್ತಕದ ಮಗ್ಗುಲಲ್ಲಿ ನಾವು ಒಂದು ಸೇಬನ್ನು ಇಡಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ, ಪುಸ್ತಕ ಹಾಗೂ ಸೇಬು- ಈ ಎರಡೂ ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದಿವೆ ಎಂದು ನಾವು ಮಾತನಾಡಬಹುದು. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರದ ಒಂದಷ್ಟು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ ಎಂದು ಪ್ಲೇಟೋ ವಾದಿಸಿದ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಒಳ್ಳೆಯದರ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಇಲ್ಲದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, ಆದರೆ "ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂಬುದು ಈಗಲೂ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ ರಸ್ಸೆಲ್ ಓರ್ವ ಸಮಕಾಲೀನ ದಾರ್ಶನಿಕನಾಗಿದ್ದು, "ದೃಷ್ಟಾಂತೀಕರಿಸದಿರುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳ" ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತಾದ ಪ್ಲೇಟೋನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಆತ ಸಹಮತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ. ಈ ಅಂಶದ ಕುರಿತಾದ ಪ್ಲೇಟೋನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌, ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳೂ ದೃಷ್ಟಾಂತೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಡಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳು ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ವಾದಿಸಿದ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ‌, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸಂಬಂಧದ ರೂಪದಲ್ಲಾಗಲೀ, ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದದ್ದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದುದನ್ನು ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಏನೋ ಒಂದು ಹಿಂದೆ ಇದ್ದಿರಬೇಕು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರಬೇಕು, ಅಥವಾ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು ಇದರ ಫಲವಾಗಿ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಇದು ಒಂದು ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದುದನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಧಾರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿರದಿದ್ದರೆ, ಆಗ ಅದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಅಭಿಮತ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳ ನೆಲೆಯ ಕುರಿತಾದ ಪ್ಲೇಟೋನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಸಮ್ಮತಿಯಿರಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುವ ತಾಣವಾದ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಪ್ರಪಂಚದ ಕುರಿತಾಗಿ ಪ್ಲೇಟೋ ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ್ದರಿಂದ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಒಳಗಡೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದವುಗಳು ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಈ ವಸ್ತುವಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಸಾಧಾರಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ದೃಢವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಸೇಬಿನ ಸ್ವರೂಪವು ಸ್ವರೂಪಗಳ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಪ್ರತಿ ಸೇಬಿನ ಒಳಗಡೆಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಔಷಧ
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಬಹುವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ತನಗೆ ತಾನೇ ಆತ ಕಂಡ ವಸ್ತು-ವಿಷಯಗಳು, ಕಾಲದ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿವೆ. ತಪ್ಪು ಮತ್ತು ಅಂಧಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಇತರರು ಅವನ ಕುರಿತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳಿರುವ ವರದಿಗಳಿಗಿಂದ ಇದು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಆತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಂಗಛೇದನ ಮಾಡಿದನೇ ಹೊರತು ಮನುಷ್ಯರದ್ದನ್ನಲ್ಲ. ಮಾನವ ಶರೀರವು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚೂಕಡಿಮೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಅನುಭವಾತ್ಮಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
thumb|ಅಷ್ಟಪಾದಿಯು ಈಜುತ್ತಿರುವುದು thumb|ಟಾರ್ಪೆಡೋ ಫಸ್ಕೊಮ್ಯಾಕ್ಯುಲೇಟ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಆರಂಭಿಕ ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆಕಾರನಾಗಿದ್ದು ಆತನ ಕೆಲಸವು ಈಗಲೂ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವರದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಲೆಸ್ಬೋಸ್‌ನ ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆ, ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಸಮುದ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್, ಜನರೇಷನ್ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್‌ , ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್‌ ನಂತಹ ಆತನ ಕೃತಿಗಳು, ಬಗೆಬಗೆಯ ಮಿಥ್ಯಾಕಲ್ಪನೆಗಳು ಹಾಗೂ ತಪ್ಪುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಒಂದಷ್ಟು ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಸೆಳೆಯುವ ಉದ್ಧೃತಭಾಗಗಳು ಲೆಸ್ಬೋಸ್ ಕುರಿತಾದ ವೀಕ್ಷಣೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಮೀನುಗಾರರು ಹಿಡಿದಿರುವ ಮೀನಿನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಗೋಚರವಾಗುವ ಸಮುದ್ರ-ಜೀವನದ ಕುರಿತಾಗಿವೆ. ಬೆಕ್ಕುಮೀನು, ವಿದ್ಯುನ್ಮೀನು (ಟಾರ್ಪೆಡೋ ) ಮತ್ತು ಗಾಳದ ಮೀನುಗಳ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶೀರ್ಷಪಾದಿಗಳ ಕುರಿತಾದ ಆಕ್ಟಪಸ್, ಸೆಪಿಯಾ (ಕಟ್ಲ್‌ ಮೀನು) ಮತ್ತು ತೆಳುವಾದ ಶೀರ್ಷಪದಿ (ಆರ್ಗೋನೌಟಾ ಆರ್ಗೋ ) ಎಂಬ ಬರಹಗಳನ್ನು ಆತ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಹೆಕ್ಟೋಕಾಟೈಲ್ ಭುಜದ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ವಿವರಣೆಯು ಆತನ ಕಾಲಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮರು-ಆವಿಷ್ಕಾರವಾಗುವವರೆಗೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಿರಲಿಲ್ಲ. ಮೀನಿನಿಂದ ಜಲಜೀವಿ ಸಸ್ತನಿಗಳನ್ನು ಆತ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಷಾರ್ಕ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ರೇ ಮೀನುಗಳು ಸಿಲಾಕೆ (ಸಿಲಾಕಿಯೈ ಉಪವರ್ಗದ ಮೀನುಗಳು) ಎಂದು ಆತನಿಂದ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಗುಂಪಿನ ಭಾಗಗಳಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಆತನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. thumb|ಚಿರತೆ ಷಾರ್ಕ್‌ಮೀನು ಆತನ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯು ಜನರೇಷನ್ ಆಫ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್‌ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಗಗಳು ಯಾವಾಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎಂಬುದನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು, ಫಲೀಕರಣಗೊಂಡ ಕೋಳಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ ಒಡೆದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮೆಲುಕು ಹಾಕುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಾಲ್ಕು-ಕೋಣೆಗಳ, ನಾಲ್ಕು-ಜಠರಗಳ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಆತ ನೀಡಿದ. ಮಸ್ಟೆಲಸ್ ಮಸ್ಟೆಲಸ್ ಎಂಬ ನಾಯಿಮೀನು ಷಾರ್ಕ್‌ನ ಅಂಡಜೋತ್ಪಾದಕ ಭ್ರೂಣಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕುರಿತೂ ಆತ ವಿವರಣೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ.
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ: ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌
thumb|ಮೂಲತಃ 200 BCಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬರೆಯಲಾಗಿದ್ದ ಹಿಸ್ಟರಿಯಾ ಪ್ಲಾಂಟಾರಂ (ಸುಮಾರು 1200) ಕೃತಿಯ ವಿಸ್ತರಿತ ಮತ್ತು ಸಚಿತ್ರ ಆವೃತ್ತಿಯ 1644ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಮುಖಚಿತ್ರ
ಲೈಸಿಯಂಗೆ ಸೇರಿದ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದ ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಪ್ಲಾಂಟ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅದು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ನಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಸರುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಹಣ್ಣಿಗೆ ಕಾರ್ಪೋಸ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಬೀಜಕೋಶಕ್ಕೆ ಪೆರಿಕಾರ್ಪಿಯಾನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಅಂಥ ಒಂದೆರಡು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಮಾಡಿದಂತೆ ಔಪಚಾರಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಗಮನ ನೀಡುವ ಬದಲು ಯಾಂತ್ರಿಕಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ರೂಪರೇಖೆಯನ್ನು ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ ಸೂಚಿಸಿದ. ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಡುವೆಯಿರುವ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಾರಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಆತ ಸೂಚಿಸಿದ. ಉನ್ನತವರ್ಗದ ಕೆಲವೊಂದು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಆತ ಗುರುತಿಸಿದನಾದರೂ, ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ನಂತರದ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಯಿತು.
ಗ್ರೀಕ್‌ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ
ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ ನಂತರ‌, ಯಾವುದೇ ಮೂಲ ಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸುವಲ್ಲಿ ಲೈಸಿಯಂ ವಿಫಲಗೊಂಡಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿತಾದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಟೋಲೆಮೀಸ್‌ನ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾವು ಬರುವವರೆಗೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಾದ ಚಾಲ್ಸೆಡಾನ್‌ನ ಹೆರೋಫಿಲಸ್‌ ಎಂಬ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಿಕ್ಷಕ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆಯನ್ನು ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿರಿಸಿ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಸಂವೇದನೆಯೊಂದಿಗೆ ನರಮಂಡಲದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿದ. ಅಪಧಮನಿಗಳು ಮಿಡಿಯುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಅಭಿಧಮನಿಗಳು ಮಿಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಹೆರೋಫಿಲಸ್‌, ಅವೆರಡರ ನಡುವಿನ ಭೇದವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಿದ. ಲೂಕ್ರೆಟಿಸ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವೊಂದು ಪರಮಾಣು ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೂಲಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸವಾಲೆಸೆದರಾದರೂ, ಮೂಲಸಂಕಲ್ಪ ಸಿದ್ಧಾಂತವು (ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ತಮತದ ಉದಯವಾದ ನಂತರ, ಪ್ರಾಕೃತ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರ) 18ನೇ ಮತ್ತು 19ನೇ ಶತಮಾನಗಳವರೆಗೂ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಚಿಂತನೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯಿತು. "ಲೂಕ್ರೆಟಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಗೇಲನ್‌ರ ನಂತರ, ನವೋದಯದವರೆಗೂ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿಜವಾದ ಮಹತ್ತರವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್‌ ಮೇಯ್ರ್‌ ಎಂಬುವವ ವಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಕೃತಿ ಚರಿತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಔಷಧ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡು ಬಂದರೂ ಸಹ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ
ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇವಲ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವೇ ಮೀಸಲಾಗಿರದೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಆಯ್ಕೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ, ಒಳ್ಳೆಯದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಅರಿಯುವ ಬದಲು ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನು ಮಾಡುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯಿಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಪರಿಗಣಿಸಿದ. ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅತ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ನಿಕೋಮೇಕಿಯನ್ ಎಥಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಅತಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕೃತಿಯೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಒಂದು ವಿಷಯ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವು ಸರಿಯಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆಂದರೆ (ಎರ್ಗಾನ್ ), ಅದರಲ್ಲಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಾತ್ರ ಬಹಳ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಬೋಧಿಸಿದ. ಒಂದು ಕಣ್ಣು ನೋಡಬಲ್ಲುದಾದ್ದರಿಂದ ಅಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಒಂದು ಒಳ್ಳೆಯ ಕಣ್ಣಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ದೃಷ್ಟಿಯೇ ಕಣ್ಣೊಂದರ ಸೂಕ್ತವಾದ ಕಾರ್ಯ. ಮಾನವರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಕಾರ್ಯವೊಂದನ್ನು ಮಾನವರು ಹೊಂದಿರಬೇಕು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರ್ಯವು ವಿವೇಚನೆಯ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸೂಚೆ ಯ (psuchē) (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಆತ್ಮ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಒಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿರಬೇಕು (ಲೋಗಸ್‌ ) ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಆತ್ಮದ ಇಂಥ ಒಂದು ಗರಿಷ್ಟ ಮಟ್ಟದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ಮಾನವನ ಎಲ್ಲಾ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕ್ರಿಯೆಯ ಗುರಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಗುರುತಿಸಿದ. ಯುಡೈಮೋನಿಯಾ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುವ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸಂತೋಷ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಯೋಗಕ್ಷೇಮ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬೇಕೆಂದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮವಾದ ನಡತೆ ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಎಥಿಕೆ ಅರೆಟೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ನಡತೆಯ (ಅಥವಾ ನೈತಿಕ) ಸದ್ಗುಣ (ಅಥವಾ ಉತ್ಕೃಷ್ಟತೆ) ಎಂಬುದು ಇದರ ಭಾವಾರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಸದ್ಗುಣಶೀಲ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ಸಂತೋಷದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂದರೆ, ಸುಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದುವ ಒಂದು ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡುವುದರ ಬದಲು, ಶಿಕ್ಷಕರಿಂದ, ಮತ್ತು ಅನುಭವದಿಂದ ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ಮಾಡಲು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಆರಿಸುವ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ಓರ್ವನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಬೋಧಿಸಿದ. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಜನರು ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಮುಂದಾದಾಗ, ಅವರ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜಾಣ್ಮೆ (ಫ್ರೋನೆಸಿಸ್‌ ) ಮತ್ತು ಅವರ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ (ನೌಸ್‌ ) ಪರಸ್ಪರ ಬೆಳೆಯುವುದಲ್ಲದೆ, ಜಾಣ್ಮೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನೈತಿಕ ಸದ್ಗುಣದ ಕಡೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ.
ರಾಜಕಾರಣ
ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ತನ್ನ ಪಾಲಿಟಿಕ್ಸ್‌ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ನಗರದ ಕಲ್ಪನೆಯು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಅಂಗಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಅಥವಾ ಸುಸಂಘಟಿತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಗರವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿಗೆ ಗ್ರಹಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಆತನೂ ಒಬ್ಬ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರವು ಒಂದು ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಮುದಾಯದ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪರಿಗಣನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಿಂತ ಕುಟುಂಬ, ಕುಟುಂಬಕ್ಕಿಂತ ನಗರಕ್ಕೆ ಆದ್ಯತೆ ಸಿಗಬೇಕು ಎಂಬುದು ಆತನ ಪರಿಗಣನೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅಂದರೆ, ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಕೊನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗಬೇಕು, ಇರುವಿಕೆಯ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಚಿಂತನೆಯಾಗಿತ್ತು. "ಸ್ವಭಾವಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಣಿ" ಎಂಬ ತನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಗೂ ಆತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾರಣವೆಂದರೆ ಒಂದು ಯಂತ್ರದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇರದೆ, ಸಮಷ್ಟಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರಾವಲಂಬಿಗಳಾದ ಭಾಗಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಒಂದು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುವುದಾಗಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯವೊಂದರ ಆಧುನಿಕ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಆದರೂ, ರಾಜ್ಯ ಎಂಬುದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ಗೆ ಪರಕೀಯವಾಗಿತ್ತು. ಆತ ನಗರಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಕರಿಸಿದ. ನಗರವೊಂದನ್ನು ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ "ಪಾಲುದಾರಿಕೆ"ಯಂತೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ತರುವಾಯ, ನಗರವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಅನ್ಯಾಯವನ್ನು ತಡೆವುದಕ್ಕಾಗಿಯಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿಯಾಗಲೀ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಜೀವನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಆಯಿತು: "ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜಕೀಯ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಉದಾತ್ತವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬದುಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಜೀವಿಸುವುದರ ಸಲುವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು" ಇದನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದದ ಸಿದ್ಧಾಂತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. "ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸಾವಿನ ಭಯ" ಅಥವಾ ಇದರ "ಅನನುಕೂಲತೆಗಳ" ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸ್ವರೂಪದ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಛಂದೋಬದ್ಧ ಕೃತಿಗಳು
ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಕವಿತೆ, ದುರಂತ ನಾಟಕ, ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕ, ಆವೇಶಭಾವದ ಕವಿತೆ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಇದೇ ಮೊದಲಾದವು ಅನುಕರಣಾತ್ಮಕವಾಗಿರಬೇಕು; ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮ, ಗುರಿ, ಹಾಗೂ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತಾಳ ಮತ್ತು ಸ್ವರಮೇಳದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತವು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯವು ತಾಳವನ್ನು ಏಕಾಕಿಯಾಗಿಯೂ, ಮತ್ತು ಕವಿತೆಯನ್ನು ಭಾಷೆಯೊಂದಿಗೂ ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವರೂಪಗಳು ಸಹ ತಮ್ಮ ಅನುಕರಣೆಯ ಗುರಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಳಪೆಯಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರ ನಾಟಕೀಯ ಅನುಕರಣೆಯೇ ಹಾಸ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ದುರಂತ ನಾಟಕವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯದಾಗಿ, ಸ್ವರೂಪಗಳು ತಮ್ಮ ಅನುಕರಣೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅನುಕರಣೆಯ ವಿಧಾನವು ಕಥನರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಪಾತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೂಲಕವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಇರಬಹುದು ಮತ್ತು ನಾಟಕದ ರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾಟಕವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಇರಬಹುದು. ಅನುಕರಣೆ ಎಂಬುದು ಮಾನವಕುಲಕ್ಕೆ ಸಹಜವಾದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಮಾನವಕುಲದೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಅದೂ ಒಂದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ನಂಬಿದ್ದ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಪೊಯೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥವು ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲೊಂದು ಹಾಸ್ಯ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದು ದುರಂತ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ದುರಂತ ನಾಟಕದ ವಿಷಯವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ-ಸ್ವರೂಪ, ಪಾತ್ರ, ಶೈಲಿ, ದೃಶ್ಯ, ಹಾಗೂ ಹಾಡುವಂಥ ಕವಿತೆ ಎಂಬ ಆರು ಘಟಕಗಳನ್ನು ದುರಂತ ನಾಟಕವು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಬೋಧಿಸಿದ. ದುರಂತ ನಾಟಕವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರಗಳು ಕೇವಲ ಕಥೆಯನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ಒಂದು ಸಾಧನವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದುರಂತ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಥಾವಸ್ತುವು ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ ವಿನಃ, ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲ. ದುರಂತ ನಾಟಕವೆಂಬುದು ಕರುಣೆ ಮತ್ತು ಭಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯ ಅನುಕರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅದೇ ಭಾವಗಳ ಹೊರಹಾಕುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಉದ್ದೇಶವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಅಥವಾ ದುರಂತ ನಾಟಕದ ರೂಪಸಾದೃಶ್ಯದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಶ್ರೇಷ್ಟ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆಯೊಂದಿಗೆ ಪೊಯೆಟಿಕ್ಸ್‌ ಪ್ರಕರಣ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸಮಾಪ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮಹಾಕಾವ್ಯವೊಂದರ ಎಲ್ಲಾ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನೂ, ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ ದೃಶ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದಂಥ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ದುರಂತ ನಾಟಕವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಹೆಚ್ಚು ಏಕಪ್ರಕಾರವಾದದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಅದರ ರೂಪಸಾದೃಶ್ಯದ ಗುರಿಯನ್ನು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅಲ್ಪವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲೇ ಸಾಧಿಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಅದು ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಆತ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌, ಒಗಟುಗಳು, ಜನಶ್ರುತಿ, ಮತ್ತು ನಾಣ್ಣುಡಿಗಳ ಓರ್ವ ತೀವ್ರಾಸಕ್ತ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಗ್ರಾಹಕನಾಗಿದ್ದ; ಆತನಿಗೆ ಮತ್ತು ಆತನ ಶಾಲೆಗೆ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯ ಪ್ರಶ್ನಸ್ಥಾನದ ಒಗಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು. ಈಸೋಪನ ಕಲ್ಪಿತಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಆತ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ.
ಪರಂಪರೆ
thumb|upright|ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಭಾವಚಿತ್ರ. ಲಿಸಿಪ್ಪೊಸ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಷ್ಟವಾದ ಕಂಚಿನ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಷಾಹಿ ಅವಧಿಯ (1ನೇ ಅಥವಾ 2ನೇ ಶತಮಾನ) ನಕಲಾಗಿರುವ ಪೆಂಟೆಲಿಕ್ ಅಮೃತಶಿಲೆ
ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಆತನ ಮರಣದ ಇಪ್ಪತ್ತ್ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಇರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿ ಉಳಿದಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಔಪಚಾರಿಕ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿದ್ದ, ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪಥನಿರ್ಮಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ತಾನು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಭವಿಷ್ಯದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕನೂ ತನಗೆ ಋಣಿಯಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ಮಹೋನ್ನತ ಸಾಧನೆ ಅವನದು. ಈ ಗೌರವಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಅನೇಕ ತಪ್ಪುಗಳು ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹಿಂದೆ ಸೆಳೆದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗಂಭೀರ ಸ್ವರೂಪದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಗತಿಯೂ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕೆಲವೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಆಕ್ರಮಣದೊಂದಿಗೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತಿತ್ತು" ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಬರ್ಟ್ರಾಂಡ್‌ ರಸ್ಸೆಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಸ್ಸೆಲ್‌ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಸರಣಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ನೀತಿಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು "ವಿಕರ್ಷಕ" ಸ್ವರೂಪದ್ದೆಂದೂ, ಮತ್ತು ಆತನ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು "ಟಾಲೆಮಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಖಗೋಳ ವಿಜ್ಞಾನದಂತೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಓಬೀರಾಯನ ಕಾಲದ ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂಬಂತೆಯೂ" ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಗಳು ಕೈಗೊಂಡ ಕೆಲಸದ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಎಂಬುದನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಸಲ್ಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಈ ತಪ್ಪುಗಳು ತೊಡಕಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ರಸ್ಸೆಲ್‌ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ಗೆ ಅಳತೆಮೀರಿದ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯು, ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ನಂತರದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದವರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆಯೇ ವಿನಃ, ಅದು ಸ್ವತಃ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನದಲ್ಲ.
ನಂತರದ ಗ್ರೀಕ್‌ ದಾರ್ಶನಿಕರು
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪಂಥ ಅಥವಾ ಶಾಲೆಯಾಗಿ ಲೈಸಿಯಂ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಾಗ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕೃತಿಯ ನಿಕಟ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಭಾವದ ಅರಿವುಮೂಡಿತು. ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿಸ್ಟೋಕ್ಸೀನಸ್‌, ಡಿಕೇಯಾರ್ಕಸ್‌, ಫ್ಯಾಲೆರಮ್‌ನ ಡೆಮಿಟ್ರಿಯಸ್‌, ರೋಡ್ಸ್‌ನ ಯುಡಿಮಾಸ್‌, ಹಾರ್ಪ್ಯಾಲಸ್‌, ಹೆಫೆಸ್ಟಿಯಾನ್‌, ಮೆನೊ, ಫೋಸಿಸ್‌ನ ನ್ಯಾಸನ್‌‌, ನಿಕೊಮ್ಯಾಕಸ್, ಮತ್ತು ಥಿಯೋಫ್ರಾಸ್ಟಸ್‌ ಮೊದಲಾದವರು ಸೇರಿದ್ದರು. ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ತನ್ನ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕರ ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮೂಹವನ್ನು ಕರೆತಂದಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಆತನ ಮೇಲೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಎಷ್ಟೊಂದು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಪರ್ಷಿಯಾ ದೇಶದ ರೂಢಿಗತ ಆಚರಣೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಸಹ ಆತ ತನ್ನ ಗುರುವಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆತನು ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರವಾಸಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಭೂಗೋಳವು ನಿಚ್ಚಳವಾದ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾದಾಗ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನೆಡೆಗಿನ ಆತನ ಗೌರವವು ಕ್ಷೀಣಿಸಿತ್ತಾದರೂ, ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್, "ನಿಮ್ಮ ರಹಸ್ಯಾರ್ಥದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ನೀವೇನೂ ಉತ್ತಮವಾದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ; ನನಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಜನರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗುವುದಾದರೆ ನಾನು ಇತರರನ್ನು ಮೀರಿಸಿ ಮೈಲುಗೈ ಸಾಧಿಸುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ?" ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ.
ಕ್ರೈಸ್ತಮತದ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವ
ಥಾಮಸ್‌ ಆಕ್ವಿನಾಸ್‌ನಂತಹ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಚಿಂತನಶೀಲರು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನನ್ನು "ಅನನ್ಯ ದಾರ್ಶನಿಕ" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸುಮ್ಮಾ ಥಿಯೋಲಾಜಿಕಾ, ಭಾಗ I, ಪ್ರಶ್ನೆ 3, ಇತ್ಯಾದಿಯನ್ನು ನೋಡಿ. ಈ ಚಿಂತಕರು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದೊಂದಿಗೆ ಹದವಾಗಿ ಬೆರೆಸಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್‌ನ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಮಧ್ಯಯುಗಗಳಿಗೆ ತಂದರು. ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸೂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಶಾಖೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲೆಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕೆಲವೊಂದು ತತ್ತ್ವಗಳ ಒಂದು ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಯುಗದ ಆಂಗ್ಲಕವಿ ಚೇಸರ್‌, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯು ಸಂತೋಷವಾಗಿರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ: ದಿ ಫಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಲ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಹೆಲ್‌ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಕವಿ ಡಾಂಟೆ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ,
ಮಹಿಳೆಯರು ಕುರಿತಾದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಮಹಿಳೆಯರು ಮುರುಷರಿಗಿಂತ ಶಾಂತಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರಾದ್ದರಿಂದ, ಅವರು ಜೀವನದ ಒಂದು ಕೆಳವರ್ಗದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಗ್ರಹಿಕೆಯು ಅಪರೀಕ್ಷಿತ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಯೇ ಮುಂದುವರಿದು, ಗೇಲನ್‌ ಮತ್ತು ಇತರರನ್ನು ತಲುಪಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಹದಿನಾರನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದವು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವ ಹೊಂದುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ಅವನ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ವೀಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾದ, ಅಪ್ರವರ್ತಕವಾದ, ದಡ್ಡ ಕೆಳವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀ ಅಂಶವೊಂದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ, ಪುರುಷ ಜಾತಿಯ ಅಂಶವು ಜೀವವನ್ನು ತುಂಬುವ ಕುರಿತಾದ ಪೂರ್ವಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರ ಕಾರಣ ಟೀಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಓರ್ವ ಸ್ತ್ರೀದ್ವೇಷಿಯಾಗಿದ್ದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಪುರುಷರಿಗೆ ನೀಡಿದಂತೆಯೇ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂತೋಷದ ಕಡೆಗೂ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸಮಾನವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂತೋಷವಾಗಿರದ ಹೊರತು ಒಂದು ಸಮಾಜವು ಸಂತೋಷದಿಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆತ ತನ್ನ ಭಾಷಣಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರ ಸ್ಥಿತಿ ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುವ, ಸ್ಪಾರ್ಟಾದಂಥ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಅರೆ-ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಾಣಲು ಸಾಧ್ಯ. (ನೋಡಿ: ಭಾಷಣಶಾಸ್ತ್ರ 1.5.6)
ದಾರ್ಶನಿಕ ಚಳವಳಿಯ ನಂತರದ ಚಿಂತಕರು
ಜರ್ಮನ್‌ ದಾರ್ಶನಿಕ ಫ್ರೆಡ್‌ರಿಕ್‌ ನೀಟ್ಜ್‌ಸ್ಚೆಯು ಸರಿಸುಮಾರು ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಹುರುಳನ್ನೂ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೆಷ್ಟೇ ಅಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯಿಂದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಇದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕುಲೀನವರ್ಗದ ಮಾದರಿಯ ಕೆಲವೇ ಸಮರ್ಥಿಸಲ್ಪಟ್ಟವುಗಳ ಸದ್ಗುಣಕ್ಕೆ- ಅಥವಾ ಬೆನ್ನೇಣಿಗೆ - ಗುಲಾಮರು ಮತ್ತು ಇತರರ ದಾಸ್ಯಮನೋಭಾವದ ಕುರಿತಾದ ಆತನ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀಟ್ಜ್‌ಸ್ಚೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಹೀಡೆಗ್ಗರ್‌ ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಕುರಿತಾದ ಒಂದು ಹೊಸ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸಿದ್ದು, ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಅರ್ಥವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ನ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಂದು ತಾನು ಕರೆಯುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಣೆ ಮಾಡಲು ಅಲಾಸ್‌ಡೈರ್‌ ಮ್ಯಾಕ್‌ಇಂಟೈರ್‌ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಗಣ್ಯರ ನಾಯಕತ್ವವಾದಿಗಳ ವಿರೋಧಿಯಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಪರರು ಹಾಗೂ ನೀಟ್ಜ್‌ಸ್ಚೆಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳಿಬ್ಬರ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಆತ ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾನೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಕುರಿತಾದ ದ್ವಿತೀಯಕ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಅಗಾಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಆಯ್ಕೆ ಮಾತ್ರ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕೃತಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಇತರೆ
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:384 BC ಹುಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:322 BC ಸಾವುಗಳು ವರ್ಗ:ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ವರ್ಗ:ಪ್ಲೇಟೋ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್‌ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಭೌತಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೆಕೆಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಸ್ಟಾಗಿರೈಟ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಆಟಿಕ್ ಗ್ರೀಕ್‌ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ:ಜೇನು ಸಾಕಣೆಗಾರರು ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಗುಲಾಮಗಿರಿಯ ಸಂರಕ್ಷಕರು ವರ್ಗ:ಅನುಭವೈಕವಾದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್‌ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್‌ ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ತರ್ಕಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಹಾಸ್ಯದ ಸಂಶೋಧಕರು ವರ್ಗ:ಪವನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಚಾಲ್ಸಿಡೈಸ್‌ನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚೀನ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿದೇಶಿ ಪೌರ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಕಾನೂನಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಮನಸ್ಸಿನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ದಾರ್ಶನಿಕರು ವರ್ಗ:ಭಾಷಣಶಾಸ್ತ್ರ ತಾತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಮಹಾಶಯನ ದಾರ್ಶನಿಕರು ಮತ್ತು ಬೋಧಕರು ವರ್ಗ:ಗ್ರೀಕ್ ಇತಿಹಾಸ
ಗಾಂಠಿಯಾ
thumb|200px|right|ಭಾವ್‍ನಗರಿ ಗಾಂಠಿಯಾ ಗಾಂಠಿಯಾ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಕರಿದ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಖಾದ್ಯ. ಇದನ್ನು ಕಡಲೆ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಹಾ ಸಮಯದ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಇವು ಬಹುತೇಕ ಇತರ ಭಾರತೀಯ ಲಘು ಆಹಾರಗಳಂತೆ ಗರಿಗರಿಯಾಗಿರದೇ ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಸಿಹಿ ರೂಪವನ್ನು ಮೀಠಾ ಗಾಂಠಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಂಠಿಯಾ ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆಯೆಂದರೆ, ಗುಜರಾತ್‍ನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವಾದ ನಳ್ ಸರೋವರ್‌ಗೆ ವಲಸೆ ಬರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಬಹಳ ಬೇಗನೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ನೀಡುವ ಗಾಂಠಿಯಾ ತಿಂಡಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಲು ಕಲಿಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ
ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಗುಜರಾತಿ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ, ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟಪಡಲಾಗುವ ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ ಆಯತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚಟ್ನಿ ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪು ಸಿಂಪಡಿಸಿದ ಕರಿದ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ ದಸರಾ ಹಬ್ಬದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಫ಼ಾಫ಼ಡಾ ಮತ್ತು ಜಿಲೇಬಿ ಅತ್ಯಂತ ಬೇಡಿಕೆಯ ಸಿಹಿ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಖಾದ್ಯದ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್‌ ಕ್ಯಾಮರಾದ ಇತಿಹಾಸ
ಏಕ ಮಸೂರ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಕ್ಯಾಮರಾದ ಇತಿಹಾಸವು ಒಂದೂವರೆ ಶತಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ೧೬೭೬ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಬ್ಸ್‌ಕ್ಯುರಾದಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ಕನ್ನಡಿಯ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ೧೮೨೬/೨೭ ರಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಹಣದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ನಮೂದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್ ಸಾಧನಗಳು ೧೮ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಡ್ರಾಯಿಂಗ್‌ನ ಸಹಾಯಕ ಸಲಕರಣೆಗಳಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದವು, ಏಕೆಂದರೆ ಒಬ್ಬ ಕಲಾವಿದನು ಗ್ರೌಂಡ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಒಂದು ನಿಜವಾದ-ಜೀವನ ವಾಸ್ತವಿಕತೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.
ಮೊದಲ ಆಂತರಿಕ ಕನ್ನಡಿ ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ ಕ್ಯಾಮರಾಕ್ಕೆ ಒಂದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದರೆ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗ್ರಾಹಕ ಎಸ್‌ಎಲ್‌ಆರ್‌ನ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಣವು ಅಮೇರಿಕಾದಲ್ಲಿ ೧೮೮೪ ರವರೆಗೂ ಕಂಡುಬರಲಿಲ್ಲ.