cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಬಲೂರ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ
'ಉಬ್ಬು ಕೆತ್ತನೆಯ ಶಿಲ್ಪ ವೈಖರಿ'ಯಿದೆ
ಅದರ ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ 'ಏಕಾಂತ ರಾಮಯ್ಯನ ಪವಾಡ' ಮತ್ತು ಅವನ ಜೀವನದ ಘಟನಾವಳಿಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುವ 'ಉಬ್ಬು ಶಿಲ್ಪ'ಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಬಾಗಿಲುವಾಡದ 'ಲಲಾಟ ಬಿಂಬ'ದಲ್ಲಿ 'ಹೆಗ್ಗೇರಿಕೆರೆ','ಗಜಲಕ್ಶ್ಮಿ', ಯ 'ಉಬ್ಬು ಕೆತ್ತನೆಯ ಶಿಲ್ಪ' ವೈಖರಿಯಿದೆ ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಾದರ ಲಿಂಗಾಯತ
ಸಾದರ ಲಿಂಗಾಯತ ಅಥವಾ ಸಾದರು ಅಥವಾ ಸಾದು ಲಿಂಗಾಯತರು ಅನ್ನುವುದು ಲಿಂಗಾಯತ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಒಳಪಂಗಡ. ಮೂಲದ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿ ಕೃಷಿ. ಇವರು ಮಧ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದ ದಾವಣಗೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾವೇರಿ, ತುಮಕೂರು, ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆವಿಜಯನಗರ,ಬಳ್ಳಾರಿ, ಕೊಪ್ಪಳ, ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನುಳಿದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಳಿದ ಬಾಗ,ಆಂದ್ರ,ತೆಲಂಗಾಣ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ತಮಿಳುನಾಡು,ಕೇರಳ, ಗೋವಾ ಗಳಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿರಿಗೆರೆಯ ತರಳಬಾಳು ಬೃಹನ್ಮಠದ ಅನುಯಾಯಿಗಳಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಲಿಂಗಾಯತ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ
ಶತ್ರು
ಶತ್ರು ಪದವು ಹಗೆ, ವೈರಿ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವ ಒಂದು ಗುಂಪು ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಅಥವ ತೋಂದರೆ ನೀಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಶತ್ರುಯಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶತ್ರು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವ ಒಂದು ಸಮುಧಾ ಯವಾಗಿರಬಹುದು. ಕೋಪ, ದ್ವೇಷ, ಹತಾಶೆ, ಅಸೂಯೆ, ಭಯ, ಅಪನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಶತ್ರು ಹೋಂದಿರುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶತ್ರುವನ್ನು ಯುಧದಲ್ಲಿ ಭೆಟಿಯಾಗುತ್ತೆವೆ. ಶತ್ರುವಿನ ವಿರುದ್ದ ಪದ ಸ್ನೇಹಿತ. ಶತ್ರು ಬೆದಾರಿಕೆಯ ಸಂಕೇತ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅಥವ ಸಮುಧಾಯದವು ತೊಂದರೆ ನೀಡಿದರೆ ಅವರನ್ನು ಶತ್ರುವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನಾವು ಶತ್ರು ಯಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತೆವೆ.ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳು, ದೆವ್ವ, ಭೂತ ಇವೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಜದ ಶತ್ರುಗಳು. ಇವೆಲ್ಲ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಕೆಡಕು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಗಾಗ್ರಾ ಚೋಲಿ
ಗಾಗ್ರಾ ಚೋಲಿ ಅಥವಾ ಲೆಹಂಗಾ ಚೋಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಚನಿಯಾ ಚೋಲಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪು. ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಹರಿಯಾಣ, ಪಂಜಾಬ್, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಕಾಂಡ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕುರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಲ್ವಾರ್ ನೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಾಗ್ರಾ ಅಥವಾ ಲೆಹೆಂಗಾ ಮತ್ತು ಚೋಲಿ(ಬ್ಲೌಸ್) ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದೆ.
ಚೋಲಿ
ಇದು ಭಾರತೀಯ ಚರಿ ಉಡುಪು. ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಚೀನಾ, ದಕ್ಷಿಣ ನೇಪಾಳ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಧರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಚೋಲಿಯು ಸಣ್ಣ ತೋಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕತ್ತಿನಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕತ್ತರಿಸ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚೋಲಿಯು ಹೊಕ್ಕುಳನ್ನು ಒಡ್ಡಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಲೆಹೆಂಗಾ(ಗಾಗ್ರಾ ಅಥವಾ ಚನಿಯಾ)
(ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪವಡೈ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಲೆಹೆಂಗಾ ಉದ್ದವಾದ, ಕಸೂತಿ ಮತ್ತು ನೆರಿಗೆಯ ಒಂದು ಸ್ಕರ್ಟ್. ಇದು ಸೊಂಟದ ಅಥವಾ ಸೊಂಟದ ಬಳಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಬೆನ್ನಿನ ವಿನ್ಯಾಸವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಟೀರಿಯಾದಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು. ಪುರಾತನ ಆವೃತ್ತಿಯು ಘಗ್ರಿಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒರಟಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನಾಡಾ ಅಥವಾ ಡ್ರಾಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಬಳಸಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಘಗ್ರಿಯು 6 ಅಡಿ ಉದ್ದವಿರುವ ಸ್ಕರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಇದು ಮೂಲ ಆಂಟ್ರಿಯಾದಂತೆಯೇ ಉದ್ದವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜೈನ್ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಗಾಗ್ರಾಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಧರಿಸಿದ್ದರು. ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರು ಘೋಂಗ್ಯಾಟ್ ಮುಸುಕನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರಂತೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ವೈವಾಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರತ್ನಖಚಿತ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಗಾಗ್ರಾಗಳು ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪದರಗಳ ಒರಟಾದ ಖಾದಿ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಬಹಳ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸರಳವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಆದರೆ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಟಾ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಡಾ ಕಸೂತಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸುವ ವರ್ಣಗಳು ಇಂಡಿಗೊ, ಲ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಅರಶಿನ. ಈ ಶೈಲಿ ಇನ್ನೂ ಹರಿಯಾಣ,ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಥಿರವಾದ ಗಾಗ್ರಾ ಸ್ವರೂಪವು ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜಾನಪದ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ, ಪುರಾತನ, ಜಾನಪದ ರಂಗಭೂಮಿ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಥಕ್ಕಳಿಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆದ ಕಾಡಿ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಕ್‍ನ ಪದರಗಳು ನಾಡಾದ ಮೇಲೆ ಇಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲಿನ ಲಂಗವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗದ ಸರಳವಾದ ಆರಂಭಿಕ ಶೈಲಿಯ ಗಾಗ್ರಾಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ದುಪಟ್ಟಾ
ಬಂಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಓಡಾನಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದುಪಟ್ಟಾ ಒಂದು ಸ್ಕಾರ್ಫ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಗಾಗ್ರಾ ಮತ್ತು ಚೋಲಿಯೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಶಲ್ವಾರ್ ಕಮೀಜ್ ವೇಷಭೂಷಣದ ಭಾಗವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉತ್ತರೀಯಾದ ವಿಕಸಿತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. 21 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ ದುಪಟ್ಟಾವು ಗಾಗ್ರಾ ಚೋಲಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಉಳಿದವುಗಳ ಉಡುಪು ಸರಳವಾದದ್ದಾಗಿತ್ತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಾಗ್ರಾ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದಿಂದಲೂ ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದುಪಟ್ಟಾವನ್ನು ಉದ್ದನೆ ಬಿಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೈಲಿಯಾಗಿದೆ. ದುಪಟ್ಟಾವನ್ನು ಗಾಗ್ರಾದ ಮುಂಭಾಗದ ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಲಂಗರು ಹಾಕಬಹುದು. ಸಡಿಲವಾದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಂತರ ಸೊಂಟದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಭುಜದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲು ಬಿಟ್ಟು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಕರ್ಣೀಯವಾಗಿ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೂ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊದಿಕೆಯಂತೆ ಹೊದಿಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಸೀರೆಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಕೃಷಿ ಅಥವಾ ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ದುಪಟ್ಟಾದ ಎರಡೂ ತುದಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗಾಗ್ರಾದೊಳಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ದುಪಟ್ಟಾವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ನಮ್ರತೆಯ ಸಂಕೇತವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ದೇಶವೆಂದರೆ ಮುಸುಕಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು. ಇದು ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಏಕ ಮಾರ್ಗವೆಂದಿಲ್ಲ. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಷನ್ ಬದಲಾಗಿ ದುಪಟ್ಟಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲೂ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.
ಬಟ್ಟೆ
ಲೆಹೆಂಗಾಗಳು ಸಿಲ್ಕ್, ಹತ್ತಿ, ಖಾದಿ, ಸ್ಯಾಟಿನ್, ಬ್ರೋಕೇಡ್, ಶಿಫಾನ್ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಲೆಹೆಂಗಾ ತಯಾರಿಸಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರೂ, ರೇಷ್ಮೆ ಬಟ್ಟೆ ಇನ್ನೂ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯ ಬಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಹೊಲಿಗೆ
ಬಟ್ಟೆಯ ಹೊರತಾಗಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮಾದರಿಗಳು ಸಹ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಗೀತಾ, ಫುಲ್ಕರಿ, ಶಿಶಾ, ಚಿಕಂಕರಿ, ಝರಿ, ಝಾರ್ಡೊಜಿ, ಕುಂದನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮತ್ತು ಕಸೂತಿ ಕೆಲಸಗಳೊಂದಿಗೆ ಲೆಹೆಂಗಾಗಳು ಬರುತ್ತವೆ. ನವರಾತ್ರಿ, ಜನಾಂಗೀಯ ಶೈಶಾ ಕಸೂತಿ ರೀತಿಯ ಉತ್ಸವಗಳಿಗೆ ಚನಿಯಾ ಚೋಲಿಯು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಫಾರ್ಮಲ್ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ವಿವಾಹಗಳಿಗೆ ಕಸೂತಿ, ಮುತ್ತುಗಳು, ಸೀಕ್ವಿನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಝರಿಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಾಗ್ರಾವು ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗುಜರಾತ್‍ನಲ್ಲಿ ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗವಾದ ರಾಬರಿಸ್‍ನ ಕರಕುಶಲ ಮತ್ತು ಜವಳಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಒಂದು ವಿಕಸನ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ ಕಚ್ ಕಸೂತಿ. ಕಚ್ ಕಸೂತಿ ಎಂದರೆ ನೂಲನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ನಿವ್ವಳವನ್ನು ನೇಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಿವ್ವಳವನ್ನು ಅಂತರ್ಗತವಾದ ಹೊಲಿಗೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅದೇ ನೂಲು ಬಳಸಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಆಕಾರಗಳಿಂದಲೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಸೂತಿ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಿನ್ಯಾಸದ ತರ್ಕವನ್ನು ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಕಛ್‍ನ ರೋಹಾನಸ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಸ್ಕರ್ಟ್ ಮಾಡುವ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ. ಸೊಧಾಗಳು ತಮ್ಮ ಕಸೂತಿಗೆ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ಯಾರೇಶಿಯಾ ಜಾಟ್‍ಗಳು ನೊಗದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕಸೂತಿಗೆ ತಜ್ಞರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ನೀಲಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು ಎಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬದ ಉಡುಪು
ಹಬ್ಬಗಳು, ಮದುವೆಗಳು ಅಥವಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲಾಗುವ ಮಹಿಳೆಯರ ನೆಚ್ಚಿನ ಉಡುಗೆ ಗಾಗ್ರಾ ಚೋಲಿ. ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಆಯ್ಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಲೆಹೆಂಗಾ ಚೋಲಿಗಳು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಧುವಿನ ಉಡುಪಿಗೆ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶೇಷ ಹಬ್ಬ ಗರ್ಬಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೮ ರಿಂದ ೧೦ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ದಖ್ಖನವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜವಂಶ. ದಂತಿದುರ್ಗನಿಂದ ಮೊದಲುಗೊಂಡ ಇವರ ಮೂಲಸ್ಥಾನ ಲಟ್ಟಲೂರು ಆಗಿದ್ದು, ತದನಂತರ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿ ಮಾನ್ಯಖೇಟದಿಂದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಚಕ ಪದ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದು ಅಶೋಕನ ಕಾಲದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಎಂಬ ಪದವಿಸೂಚಕ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದ ಪ್ರಯೋಗವಾಗತೊಡಗಿತು. ಇಂಥ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಕಾರಿಗಳ ವಂಶದವರು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಊರ್ಜಿತರಾದರು. ಸಮಸ್ತ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತು ಭವ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಆಳಿದವರು ಮಳಖೇಡದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು. ಇವರ ಮೂಲಸ್ಥಳ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅನಂತರ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಲತ್ತನೂರು ಎಂದರೆ ಲಾತೂರು ಎಂಬ ಪಟ್ಟಣ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಎಂಬ ಹೆಸರುವೆತ್ತ ಹಲವು ಅರಸು ಮನೆತನಗಳು ಭಾರತದ ನಾನಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಳಿದುವು. ಅವೆಲ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂಲದವೇ ಆಗಿದ್ದುವು ಎಂಬುದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖಕರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ವಂಶ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ವಂಶ - 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದ 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ಆಳಿದ ರಾಜಮನೆತನ. ,, ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯರ ರಾಜಕೀಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಕನೋಜಿನವರೆಗೂ ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಮಿಥಿಲೆಯವರೆಗೂ ಇವರ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಎಲ್ಲ ರಾಜಮನೆತನಗಳ ಹಾಗೆ ಈ ಮನೆತನದ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲೂ ಏಳುಬೀಳುಗಳಿವೆ; ಶಾಖೋಪಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯಖೇಟದ ಮನೆತನ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ಮನೆತನ ಆಗಿತ್ತು; ಮಿಕ್ಕವು ಸಾಮಂತ ಮನೆತನಗಳು. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಯಾದವ ವಂಶದ ಬಳ್ಳಿಯ ಮಾನಪುರದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಮಾನ್ಯಖೇಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಸೌಂದತ್ತಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಆಮರ್ದಕಪುರದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ರಟ್ಟಮತಗ್ರಂಥದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಗುಜರಾತಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ವಿದರ್ಭದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ವಾಘರಕೊಟ್ಟ, ಕನೋಜ, ಮಾರ್‍ವಾಡ್, ಬದಯೂನ್, ಜೋಧಪುರ, ಮತ್ತು ಬಿಕಾನೇರ್ ಮುಂತಾದ ಉತ್ತರಭಾರತದ ಹಲವು ರಾಠೋಡ ಮನೆತನಗಳು ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹಬ್ಬಿಬೆಳೆದಿದೆ. ಕಾಕತೀಯರೂ ಮೂಲತಃ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಬಯ್ಯಾರಮ್ ಚೆರುವು ಶಾಸನದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಶಾಸನ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಚರಿತ್ರೆಯ ಬೃಹದ್‍ಗ್ರಂಥ ಇನ್ನೂ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಎಂಬುದು ಅಧಿಕಾರ ಸೂಚಕ ಪದ. ಸಂಸ್ಕೃತದ ರಾಷ್ಟ್ರ (ದೇಶ-ಪ್ರದೇಶ) ಮತ್ತು ಕೂಟ (ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಎಂಬ ಪದಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ನಾಮಪದ. ಗ್ರಾಮ, ಕೂಟ, (ಗಾವುಂಡ, ಗೌಡ) ಗ್ರಾಮಾಧಿಪತಿ ಆಗಿದ್ದಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಅಧಿಪತಿ. ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಷ್ಟ್ರಿಕ, ರಾಟ್ರಿಕ, ರಿಷ್ಟಿಕ, ರಥಿಕ, ರಟ್ಟ/ರಾಟ್ಟ < ವೃಷ್ಟಿ < ವರ್ಷ, ರಾಠೋಡ್, ರಾಠೌಂಡಾ ಮುಂತಾದ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಮನೆತನದ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಣಲು - ನಿರೂಪಿಸಲು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾನಪುರದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು
ಅವಿಧೇಯನ ಪಂಡರಂಗಪಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ವಿಭುರಾಜನ ಹಿಂಗ್ಣಿಭೇರ್ಡಿ ಶಾಸನ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಆಧಾರದಿಂದ ಇವರ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ಹೀಗೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರ-ಮಾನಪುರದ-ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ-ವಂಶಾವಳಿ. ಸತಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ) ಮಾನ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮಾನಪುರ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮಾನಾಂಕ ಈ ವಂಶದ ಮೂಲ ಪುರುಷ. ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರೀ ನದಿಯ ತಟಗಳ ಮಧ್ಯದ ಭೂಭಾಗವೆಲ್ಲ ಆಗ ಕರ್ನಾಟಕವಾಗಿತ್ತು.
ಮಾನ್ಯಖೇಟದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು
ಮನೆತನದ ಮೂಲಪುರುಷರು ಮೊದಲು ರೇವಾ ಹಾಗೂ ಮಹಾನದಿಗಳ ನಡುವಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡುದುದು ದಂತಿದುರ್ಗನ ಸಾಮನಗಢ ಶಾಸನದಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಒರಿಸ್ಸದ ಸಂಭಲಪುರದ ಬಳಿಯ ವಾಘರಕೊಟ್ಟದಿಂದ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ವಂಶ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಮಾನ್ಯಖೇಟ, ವಿದರ್ಭ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತಃ ಸಂಗಲೂಡಾ, ನಾಗರ್ಧನ, ಮುಲ್ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಿವರಖೇಡ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದಿರುವ ಸ್ವಾಮಿಕರಾಜ, ದುರ್ಗರಾಜ, ಗೋವಿಂದರಾಜ ಮತ್ತು ನನ್ನರಾಜ ಇವರುಗಳ ಪರಂಪರೆ ಒಂದೇ ವಂಶದ್ದೋ ಅಥವಾ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನ ಶಾಖೆಗಳದ್ದೋ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿವೆ. ನಾಗರ್ಧನ, ಅಚಲಪುರ, ಹಾಗೂ ಪದ್ಮನಗರಗಳಿಂದ ಆಳಿದ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಶಾಖೆ ಬೇರೆಯೆಂದು ವಿ.ವಿ. ಮಿರಾಶಿಯವರು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಎಂ. ವೆಂಕಟರಾಮಯ್ಯನವರು ಸಂಗಲೂಡಾ ಶಾಸನವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆಯುತ್ತ ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಎ.ಎಸ್. ಅಳ್ತೇಕರರು ನಿರೂಪಿಸಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯಖೇಟದಿಂದ ಆಳಿದ ಮೂಲ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನಾಮಸಾದೃಶ್ಯತೆ ಇರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದು ನಿಜ: ಆದರೆ ಒಂದೆಂದು ಹೇಳಲು ಬೇರೆಯ ಖಚಿತ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಅಭಾವವಿದೆ. ಸು. 570-590 ರ ಮಧ್ಯೆ ಆಳಿದ ದುರ್ಗರಾಜನಿಂದ ಈ ಮನೆತನದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಅಳ್ತೇಕರರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ದಂತಿವರ್ಮನಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರ ಮನೆಮಾತು ಕನ್ನಡವಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಅಳ್ತೇಕರರು ಸಾಧಾರವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿರವದ್ಯಾನ್ವಯದ ಶ್ರೀವಿಜಯ ರಚಿಸಿದ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ ಕೃತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಕನ್ನಡನಾಡು, ಕನ್ನಡನುಡಿ ಇವು ಕಾವೇರಿ ತೀರದಿಂದ ಗೋದಾವರಿ ತೀರದ ಮಧ್ಯದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದುವೆಂಬುದು ಅದರಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪದ್ಯದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟ:
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆ
ಗುಹಾವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮೌರ್ಯರ ಕಾಲದಿಂದ ವಿಕಸನ ಹೊಂದುತ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಶಿಖರವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಆ ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಅದರ ಔನ್ನತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಂಥ ಬೃಹತ್ ವಿಷಯದ ಅಧ್ಯಯನ ಇನ್ನೂ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ಗುಹಾದೇವಾಲಯಗಳು ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೃಜನಗೊಂಡುವು. ಆ ಬಗೆಯ ಶೈಲಿಗೆ ಕಲಶಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಕಣ್ಣಿದ್ದವರು ವೇರೂಳದ (ಎಲ್ಲೋರಾ) ಕೈಲಾಸ ಮಂದಿರವನ್ನು ನೋಡಬೇಕು ಎಂಬ ಮಾತಿದೆ. ಮುಂಬಯಿ ಬಳಿಯ ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾದೇವನ ಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಸರಿಗಟ್ಟುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿರಳ. ಬೌದ್ಧ ಹಾಗೂ ಬಾದಾಮಿಯ ಚಾಳುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಎರಡೂ ಶೈಲಿಗಳು ಬೆರೆತು ಬೆಳೆದು ನಿಂತವು. ಎಲ್ಲೋರ, ಐಹೊಳೆ, ಕಂಧಾರ, ಸಿರವಾಳ, ಕೊಪ್ಪಳ, ನಿಡಗುಂದಿ, ರೋಣ, ಸವಡಿ, ಗದಗ, ಲಕ್ಷ್ಮೀಶ್ವರ ಮುಂತಾಗಿ ಸುಮಾರು ಮೂವತ್ತಕ್ಕೂ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಜೈನ ಬಸದಿಗಳು, ಬೌದ್ಧಲೇಣಿಗಳು- ಹೀಗೆ ಹಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳು ಗಮನಕ್ಕೆ ಬಂದಿವೆ. ಒಂದನೆಯ ಕೃಷ್ಣನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಕೈಲಾಸ ದೇವಾಲಯ ದೇವಲೋಕವನ್ನು ಮತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ತಂದಂತಿದೆ. ಅಖಂಡ ಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರೆದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಲೋಕೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪವೇನೊ ಎನ್ನುವಂತಿದೆ. ಭವ್ಯವಾದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ, ಆನೆಗಳ ಅಧಿಷ್ಠಾನ ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಆನೆಗಳೇ ಹೊತ್ತಿದಂತಿದೆ. ಮುಂದೆ ನಂದಿಮಂಟಪ, ದೇವಾಲಯದ ಸಭಾಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಮೂರು ಮುಖಮಂಟಪಗಳಿವೆ. ಆ ವಿಶಾಲ ಸಭೆಗೆ ಅಂತರಾಳ ಹಾಗೂ ಗರ್ಭಗೃಹಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಇನ್ನೊಂದು ಹೀಗೆ ಆನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಮೇಲೆ ದ್ರಾವಿಡ ಶೈಲಿಯ ಶಿಖರವಿದೆ. ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಿಂದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯವರೆಗೆ ಒಳಗೂ ಹೊರಗೂ ಶಿವನ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳನ್ನು, ರಾಮಾಯಣ ಹಾಗೂ ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಘಟನೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಿದೆ. ಕೈಲಾಸನಾಥನ ಸೇವೆಗೆ ನಿಂತ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು, ಗಂಗೆ, ಯಮುನೆ, ಸರಸ್ವತಿ ಮುಂತಾದ ದೇವತೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ದೇವಕೋಷ್ಠಕಗಳಿದ್ದು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲೂ ವಿವಿಧ ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ಅಲೌಕಿಕ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಕುರುಹಾಗಿದೆ ಕೈಲಾಸ. ಹೀಗೆ ಇಲ್ಲಿಯ ಜೈನ ಲೇಣಿಯೂ ಸುಂದರ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ, ಇಂದ್ರಸಭೆ ಹಾಗೂ ಜಗನ್ನಾಥ ಸಭೆಗಳಿಂದ- ಅಲ್ಲಿನ ಇಂದ್ರ, ಇಂದ್ರಾಣಿ, ಶಾಂತಿನಾಥ ಹಾಗೂ ಪಾಶ್ರ್ವನಾಥ ತೀರ್ಥಂಕರರು, ಜಗನ್ನಾಥ ಸಭೆಯಲ್ಲಿನ ಮಹಾವೀರನ ಭವ್ಯಮೂರ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರ ಕೊರೆದ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ನೋಡಲು ರಮಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೇ ಇಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ 33 ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 17 ವೈದಿಕಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಉಳಿದವು ಜೈನಧರ್ಮಕ್ಕೂ ಸಂಬಧಿಸಿವೆ.
ಸೌಂದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟರು
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಾನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅದು ತಲೆಯೆತ್ತಿ ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆ ವಂಶದವರು ಅನೇಕ ಕಡೆ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಮಾಂಡಲಿಕರಾಗಿ ಬದುಕಿದರು. ಇಂತಹ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ ಸುಗಂಧವರ್ತಿ (ಸೌಂದತ್ತಿ) ( ಸೌದತ್ತಿಯ ರಟ್ಟರದೂ ಒಂದು. ಇವರು ಕೊಂಡಿ-3000 ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಪತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸುಗಂಧವರ್ತಿ ಇವರ ರಾಜಧಾನಿ. ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಳುಕ್ಯರು, ಕಳಚುರಿಯರು ಮತ್ತು ಸೇವುಣ (ದೇವಗಿರಿಯಯಾದವ) ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇವರು ಮಾಂಡಲಿಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಈ ಅರಸರಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಲವರು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಕಲಾಕಾರರು ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಪೋಷಿಸಿದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಲೀಲಾವತಿ ಪ್ರಬಂಧ ಹಾಗೂ ನೇಮಿನಾಥ ಪುರಾಣ ಬರೆದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ನೇಮಿಚಂದ್ರನೂ ಒಬ್ಬ.
ಅಮರ್ದಕಪುರದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು
ಸೇವುಣರ ಐದನೆಯ ಭಿಲ್ಲಮನ ಕಾಲದ ನಾಂದೇಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅರ್ಧಾಪುರದಲ್ಲಿ ದೊರೆತ ಶಾಸನದಿಂದ ಇವರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು. ಇವರ ಕಾಲ 1192. ರಟ್ಟಬಲ್ಲಾಳ ಭಿಲ್ಲಮನಿಗೆ ಮಾಂಡಲಿಕನಾಗಿದ್ದ. ದೇವಪಾಲ ಇವರ ಅಜ್ಜ ಹಾಗೂ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಕ ಇವನ ತಂದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ರಟ್ಟಶಾಸ್ತ್ರದ ರಟ್ಟರು
ರಟ್ಟಮತ, ರಟ್ಟಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದು ಮಳೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಬರೆದ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಕರ್ತೃ ಅರ್ಹದ್ವಾಸ (ಸು.1398) ಜಿನನಗರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದ ರಟ್ಟಮನೆಯೊಂದರ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ. ಇಮ್ಮಡಿ ಮಾರಸಿಂಹ (964) ಗಂಗದೊರೆಯ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಲಕಾಡು ಕೋಟೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮಹಾವ್ಯಕ್ತಿ ಕಾಡಮರಸನೆಂಬ ರಟ್ಟ. ಈತನಿಂದ 19ನೆಯ ತಲೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸುಕವಿ ನಿಧಾನ, ರಟ್ಟವೆಡಂಗ, ಅರ್ಹದ್ದಾಸ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸೋಮನಾಥ. ಈತ ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದಲ್ಲಿಯ ಸಿದ್ಧರ ಬಸದಿಯ ಶಾಸನವೊಂದನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರರು
ಮಳಖೇಡದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜನಾದ ಧ್ರುವನ (ಪ್ರ.ಶ. ಸು. 380-93) ಮಗ ಇಂದ್ರ. ಈತ ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಾಳವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯಾಧಿಪತ್ಯ ವಹಿಸಿದ. ಈತನ ವಂಶಿಕರು ಗುಜರಾತ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಅಧಿಕಾರ ಪಡೆದು ಸು. 790 ರಿಂದ 890 ವರೇಗೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಶತಮಾನ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯಭಾರ ಮಾಡಿದರು. ಧ್ರುವನ ಮಗ ಸುವರ್ಣವರ್ಷ ಕರ್ಕ ಒಂದನೆಯ ಅಮೋಘವರ್ಷ ನೃಪತುಂಗರಾಜ ಮಳಖೇಡದ ಸಿಂಹಾಸನವೇರಿದಾಗ (814) ಅಲ್ಪವಯಸ್ಸಿನವನಿದ್ದುದರಿಂದ ಆತ ಪ್ರಬುದ್ಧನಾಗುವವರೆಗೆ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದ.
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಒಂದು ಶಾಖೆಯ ಮಾಂಡಲಿಕ ಅರಸರು ಒರಿಸ್ಸ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಬಲಪುರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬಾಳಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ಥಳ ಲತಲೋರ (ಲಾತೂರು) ನಗರವೆಂದು ಇವರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಮರ ವಿಗ್ರಹ. ಆತನ ಮಗ ಧಂಸಕ. ಅವನ ಮಗ ಪರಚಕ್ರಶಲ್ಯ (ಪ್ರ.ಶ. 1132)-ಇವು ಈ ವಂಶದ ಮೂವರು ರಾಜರ ಹೆಸರುಗಳು. ಮಧ್ಯಭಾರತದ ಭಿಲ್ಸದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಒಂದು ವಂಶ ಬಾಳಿತು (ಸು. 8-9ನೆಯ ಶತಮಾನ). ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ವಂಶದ ಅರಸರು ಕನೌಜ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 11,12ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಊರ್ಜಿತರಾದರು. ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜೋಧಪುರ, ಉದೇಪುರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 11-13ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು ಉದಯ ಹೊಂದಿದರು.
8-9ನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಕುಲದ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ದಂಡಯಾತ್ರೆಯ ನಿಮಿತ್ತದಿಂದ ಭಾರತದ ಉತ್ತರ-ಪುರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇಂಥವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ ವಿಷಯ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಬಂಗಾಳದ ಧರ್ಮಪಾಲ ರಾಜನ (ಸು. 220-810) ರಾಣಿ ರನ್ನದೇವಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಪರಬಲನೆಂಬ ನಾಯಕನ ಪುತ್ರಿ. ಅದೇ ವಂಶದ ರಾಜ್ಯಪಾಲ (ಸು. 911-35) ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ತುಂಗನ ಪುತ್ರಿ ಭಾಗ್ಯ ದೇವಿಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದ. ಬಳಿಕ 3ನೆಯ ವಿಗ್ರಹಪಾಲ (ಸು. 1055-81) ಪುರ್ವ ಬಿಹಾರದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಮಥನನ ಸೋದರಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ. ಇಂಥ ಸಂಬಂಧಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ಶೂರ ಸೈನಿಕರು ಬಂಗಾಳದ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಹೊಂದಿದರು. ಈ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕುರಿತು ಬಂಗಾಳದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪುಲ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ರಚನೆಗಳು ಇದ್ದವೆಂದು ತಿಳಿದು ಬರುವುದು. ಬದಂಡೆ, ಚತ್ರಾಣ, ಮುಂತಾದ ಕಾವ್ಯಭೇದಗಳಿದ್ದವು. ಪ್ರಾಂತದ ಭಾಷೆ ತಿರುಳುಗನ್ನಡವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೃಪತುಂಗನಿಗಿಂತಲು ಹಿಂದೆ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳಿದ್ದರೆಂದು ರಾಜಾ ನೃಪತುಂಗನು ತನ್ನ ’’ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ’’ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಕನ್ನಡರೂಪ ಲಭ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. ೫ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡದ ಶಾಸನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಾವೇರಿಯಿಂದ ಗೋದಾವರಿಯವರೆಗೆ ಇದ್ದ ನಾಡು ಕನ್ನಡನಾಡು ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಜೈನ ಕವಿಗಳಿದ್ದರು. ಶಿವಕೋಟಿ ಆಚಾರ್ಯನ ‘’ವಡ್ಡಾರಾಧನೆ’’ ಮೊದಲ ಗದ್ಯಕೃತಿ ರಚಿತವಾಗಿತ್ತು.
ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಹೈದರಾಬಾದ ಸಮಾಚಾರ
ಹೈದರಾಬಾದ ಸಮಾಚಾರ , ೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ಮ. ಘ. ಪ. ಪ್ರಭುಗಳ ಸರಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. thumb|right|300px ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳುತ್ತಿದ್ದ ವಿಭಾಗಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಅ. ಸುದ್ದಿಗಳು ಆ. ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಇ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸುದ್ದಿಗಳು ಈ. ಹೈದರಾಬಾದು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಳಗಳು ಉ. ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಊ. ಯುದ್ಧಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ನಿಯಮಗಳು
ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಇದರ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮ. ಘ. ಪ. ಪ್ರಭುಗಳ ಸರಕಾರದ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಗುರುತು (ವಾಟರ್‍ ಮಾರ್ಕ್) ಇರುವ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಅಲೆ ಎದ್ದಿದ್ದರಿಂದ, ನಕಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಚಲಾವಣೆಯನ್ನು ಗುರುತು ಹಿಡಿಯಲು ಇದು ಸಹಾಯಕವಾಗಿತ್ತು.
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಹೈದರಾಬಾದ ಸಂಸ್ಥಾನ
ಸೈಕಲ್
thumb|ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಬೈಸಿಕಲ್|200px|right ಸೈಕಲ್ (ಬೈಸಿಕಲ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಪೆಡಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತುಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆ ಮಾಡುವ ಮಾನವಚಾಲಿತ ದ್ವಿಚಕ್ರವಾಹನ.
ಸೈಕಲ್ಲುಗಳು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದವು. ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೧೦೦ ಕೋಟಿ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸಂಚಾರ ವಾಹನಗಳು. ಸಂಚಾರವಲ್ಲದೆ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ, ವ್ಯಾಯಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಸಹ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ಮೂಲಭೂತ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ರಚನೆ ೧೮೮೫ ರಿಂದ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸುಧಾರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ತಯಾರಿಕೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
thumb|ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ವಿಕಾಸ|200px|right ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ಆವಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೂ ಮಾನವಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವತ್ತ ಅನೇಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ೧೮೧೮ ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ಡ್ರೈಸೀನ್ ವಾಹನ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ಪೂರ್ವಜ ಎನ್ನಬಹುದು. ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಇದರಲ್ಲಿ ಪೆಡಲ್ ಅಥವಾ ಚೈನ್ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವಾಹನದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಸವಾರ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ತಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಪಿಯರಿ ಮಿಕಾ ಮತ್ತು ಪಿಯರಿ ಲಾಲೆಮೆಂಟ್ ಅಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ಆವಿಷ್ಕರ್ತರು ಪೆಡಲ್ಲುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸೈಕಲ್ ಒಂದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪೆಡಲ್ ಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈಗಿನ ಸೈಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪೆಡಲ್ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಚೈನ್ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಚೈನ್ ಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸೈಕಲ್ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ನಂತರ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ೧೮೮೫ ರ ರೋವರ್ ಸೈಕಲ್ ಅನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಸೈಕಲ್ ಗಳ ಮೊದಲ ರೂಪ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
೧೮೮೮ ರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿ ತುಂಬಿಸುವ ರಬ್ಬರ್ ಟೈರುಗಳು ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಗೇರುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ಸೈಕಲ್ ಗಳ ಆವಿಷ್ಕರಣವೂ ಸುಮಾರು ಇದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ನಡೆಯಿತು.
ಉಪಯೋಗಗಳು
thumb|ಸೈಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಲನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಿರುವ ಸವಾರರು|200px|right ಸೈಕಲ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕೆಳಗಿನ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ವರ್ಗ:ಸಾರಿಗೆ ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಡಿ. ಎಚ್. ಶಂಕರ ಮೂರ್ತಿ
ಡಿ ಎಚ್ ಶಂಕರ ಮೂರ್ತಿಯವರು, ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಮೊದಲು ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ ನಂತರ ಜನಸಂಘದ ಈಗಿನ ರೂಪಾಂತರವಾದ ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ನ 'ಸ್ಪೀಕರ್' ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ
ಶಂಕರರು, ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ವೈಶ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಹನುಮಂತಪ್ಪ ಹಾಗೂ ತಾಯಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಮ್ಮ. ಇವರ ಪತ್ನಿ, ಸತ್ಯವತಿ. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಕಿರಣ್ ಹಾಗೂ ಅರುಣ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಅರುಣ್ ಬಿಜೆಪಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಗೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. .
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಬೆಂಬಲಿಗರು
ಇವರ ಕುಟುಂಬದವರು ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘ ದ ಬೆಂಬಲಿಗರು. ಅದರಂತೆ ಸಂಘದ ಜೊತೆಗೆ ಇವರ ಒಡೆನಾಟ ೧೯೬೬ ರಲ್ಲೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನಂತರ ಸಂಘದ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾದ ಭಾರತೀಯ ಜನಸಂಘ ಸೇರಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಬ್ರೂಸ್ ವಿಲ್ಲೀಸ್
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಟರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುಎಸ್$೨.೬೪ ಬಿಲಿಯನ್‌ನಿಂದ ೩.೫ ಬಿಲಿಯನ್‌ನಷ್ಟು ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಆದಾಯವನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ನಟನಾಗಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹನ್ನರಡನೇ ಅತ್ಯಧಿಕ ಆದಾಯದ ನಟನಾಗಿ ಮಾಡಿದವು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಸಾಟರ್ನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮಾಂಕಿತರಾದ ನಟರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಟಿ ಡೇಮಿ ಮೂರೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ದಂಪತಿಗಳು ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ದಾಂಪತ್ಯ ಜೀವನದ ಬಳಿಕ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಇದಾರ್-ಒಬೆರ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಯಾಸೆಲ್ ಮೂಲದ ಜರ್ಮನ್ ಮರ್ಲೀನ್ ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈನಿಕರಾಗಿದ್ದ ಡೇವಿಡ್ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಇವರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯರಾಗಿದ್ದರು: ಇವರಿಗೆ ಫ್ಲೋರೆನ್ಸ್ ಎಂಬ ತಂಗಿ ಮತ್ತು ಡೇವಿಡ್ ಎಂಬ ತಮ್ಮನಿದ್ದನು. ಇವರ ತಮ್ಮನಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ೪೨ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ ಮೇದೋಜೀರಕಾಂಗದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ನಿಂದ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ನಂತರ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಪೆನ್ಸ್ ಗ್ರೋವ್, ನ್ಯೂ ಜರ್ಸೀಗೆ ಮರಳಿ ಕರೆದೊಯ್ದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವೆಲ್ಡರ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ ಕಾರ್ಮಿಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ತವರೂರಿನಲ್ಲಿನ ಪೆನ್ಸ್ ಗ್ರೋವ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ತೊದಲುವಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲಿದರು. ಸಹಪಾಠಿಗಳು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರಿಗೆ ಬಕ್-ಬಕ್ ಎಂಬ ಕಿರು ನಾಮಧೇಯವನ್ನಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊದಲಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಟಕ ಕ್ಲಬ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಸಹ ಆಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ನಂತರ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸೇಲಂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಘಟಕ ದಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿ ಗಾರ್ಡ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಡೀಪ್‌ವಾಟರ್, ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿಯಲ್ಲಿನ ಡುಪೋಂಟ್ ಚೇಂಬರ್ಸ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಸಾಗಣೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯೊಬ್ಬರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ನಂತರ ಅವರು ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಲವು ಬಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಮೂಲು ಕೆಲಸವನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ಖಾಸಗಿ ತನಿಖಾಗಾರರಾಗಿ (ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಸರಣಿಯಾದ ಮೂನ್‌ಲೈಟಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜೊತೆಗೆ ೧೯೯೧ ರ ಚಿತ್ರ, ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಬಾಯ್ ಸ್ಕೌಟ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ) ಕೆಲವು ಸಮಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಬಳಿಕ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಮಾಂಟ್‌ಕ್ಲೇರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದಕ್ಕೆ ನೋಂದಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಯಾಟ್ ಆನ್ ಎ ಹಾಟ್ ಟಿನ್ ರೂಫ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಜೂನಿಯರ್ ವರ್ಷದ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಶಾಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದರು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಮತ್ತೆ ಬಾರ್ ಕೆಲಸದತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟ್ಟನ್ ಪ್ಲಾಜಾದಲ್ಲಿರುವ ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆಫೆಯಲ್ಲಿ ಅರೆಕಾಲಿಕ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹತ್ತು ಹಲವು ಪರೀಕ್ಷಾ ನಟನೆಯ ಬಳಿಕ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಆಫ್-ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೆವನ್ ಎಂಡ್ ಅರ್ಥ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಂಗ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಫೂಲ್ ಆಫ್ ಲವ್ ಮತ್ತು ಲೆವೀಸ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹಲವು ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೯೮೪ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು "ನೋ ಎಕ್ಸಿಟ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ಮಿಯಾಮಿ ವೈಸ್ ನ ಅಧ್ಯಾಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇವರು ಮೂನ್‌ಲೈಟಿಂಗ್ (೧೯೮೫–೮೯) ಎಂಬ ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಡೇವಿಡ್ ಆಡ್ಡಿಸನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಇತರ ೩೦೦೦ ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳೊಡನೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಅವಕಾಶ ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸೈಬಿನ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಅವರೆದುರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ ಇವರಿಗೆ ಐದು ಋತುಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಸಮರ್ಥ ಹಾಸ್ಯ ನಟರಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತುಂಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪಾನೀಯ ತಯಾರಕರಾದ ಸೀಗ್ರಾಮ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೋಲ್ಡನ್ ವೈನ್ ಕೂಲರ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಪಿಚ್‌ಮನ್ ಆಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಚಾರವು ಈ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ನಟನಿಗೆ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ $೫–೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ ಸೇವನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ ಬಳಿಕ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ನವೀಕರಿಸದೇ ಇರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿನ ಬ್ಲೇಕ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಬ್ಲೈಂಡ್ ಡೇಟ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಿಮ್ ಬಾಸಿಂಗರ್ ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಲಾರೋಕೆಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ಎಡ್ವರ್ಡ್ಸ್ ಅವರು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸನ್‌ಸೆಟ್ ನಲ್ಲಿ ನೈಜ ಜೀವನದ ನಟರಾದ ಟಾಮ್ ಮಿಕ್ಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯದ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ತಿರುವು ಅವರಿಗೆ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಸ್ವಂತ ಸ್ಟಂಟ್ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ $೧೩೮,೭೦೮,೮೫೨ ರಷ್ಟು ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿನ ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಇನ್ ಕಂಟ್ರಿ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ ನುರಿತ ಎಮ್ಮೆಟ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲುಕ್ ಹೂ ಇಸ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಮುಂದಿನ ಭಾಗ ಲುಕ್ ಹೂ ಇಸ್ ಟಾಕಿಂಗ್ ಟೂ  ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಗುವಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸಹ ನೀಡಿದರು.
೧೯೮೦ ಮತ್ತು ೧೯೯೦ ರ ಅವಧಿಗಳು
೧೯೮೦ ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಕಲಾವಿದರಾಗಿ ಸಾಧಾರಣ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಾಪ್-ಖಿನ್ನ ಗೀತೆಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾದ ದಿ ರಿಟರ್ನ್ ಆಫ್ ಬ್ರುನೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಅನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ವುಡ್‌ಸ್ಟಾಕ್  ಒಳಗೊಂಡು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ರೋಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಪರೋಡಿಯಂತಹ ಸ್ಪೈನಲ್ ಟ್ಯಾಪ್ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ ಏಕೈಕ  "ರೆಸ್ಪೆಕ್ಟ್ ಯುವರ್‌ಸೆಲ್ಫ್" ಹಿಟ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಮರಳಿ ಬಂದರೂ ಅನುಸರಣೆಯ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್‌ಗಳು ಅಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿನ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೇನ್ ನಟನೆಯ ಮೂಲಕ ಪ್ರಮುಖ ವೃತ್ತಿಪರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಪ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ Die Hard 2: Die Harder ಮುಖಾಂತರ ಮತ್ತು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ವಿತ್ ಎ ವೆಂಗೀನ್ಸ್  ಮೂಲಕ ಅನುಸರಣೆಗೊಂಡಿತು. ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೊದಲ ಮೂರು ಕಂತುಗಳು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ  US$೭೦೦ ಮಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಹಾಲಿವುಡ್ ಆಕ್ಷನ್ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು.
೧೯೯೦ ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ದಿ ಬೋನ್‌ಫೈರ್ ಆಫ್ ದಿ ವೆರೈಟೀಸ್, ಸ್ಟ್ರೈಕಿಂಗ್ ಡಿಸ್ಟೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರೇ ಸಹ-ರಚಿತ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾದ ಹಡ್ಸನ್ ಹಾಕ್  ನಂತಹ ಚಿತ್ರಗಳು ಅಪಯಶಸ್ಸುಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗಿನ ಇಳಿಕೆಯುಂಟಾಯಿತು. ಅತೀ ಲೈಂಗಿಕ ವೈಭವೀಕೃತ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಿತ್ರವಾದ ಕಲರ್ ಆಫ್ ನೈಟ್ (೧೯೯೪) ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು, ಆದರೆ ಚಿತ್ರವು ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಕ್ವೆಂಟಿನ್ ಟಾರಾಂಟಿಯೋ ಅವರ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಪಲ್ಪ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಬಲವರ್ಧಿಸಿತು. ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಕಾರ್ಟೂನ್ ಬ್ರೂನೋ ದಿ ಕಿಡ್ ನ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇದು ಇವರ ಸಿಜಿಐ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಇವರು ಟ್ವೆಲ್ವ್ ಮಂಕೀಸ್ (೧೯೯೫) ಮತ್ತು ದಿ ಫಿಫ್ತ್ ಎಲಿಮೆಂಟ್  (೧೯೯೭)ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ೧೯೯೦ ರ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ದಿ ಜ್ಯಾಕೆಲ್, ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ರೈಸಿಂಗ್ , ಮತ್ತು ಬ್ರೇಕ್‌ಫಾಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್  ನಂತಹ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಳಪೆಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಇಳಿಮುಖವನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಆದರೆ ಮೈಕೆಲ್ ಬೇ-ನಿರ್ದೇಶನದ ಆರ್ಮಗೆಡ್ಡೋನ್  ಚಿತ್ರವು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ ಅವರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಉಳಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿರೂಪವನ್ನು ಪ್ಲೇ‌ಸ್ಟೇಶನ್ ವೀಡಿಯೋ ಆಟವಾದ ಆಪೋಕ್ಯಾಲಿಪ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಎಮ್. ನೈಟ್ ಶೈಮಾಲನ್ ಅವರ ಚಿತ್ರವಾದ ದಿ ಸಿಕ್ಸ್ತ್ ಸೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿನಯ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು.
೨೦೦೦ - ೨೦೧೦ ರ ಅವಧಿಗಳು
೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ (ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಸ್ ಗೆಲ್ಲರ್ ಅವರ ಅತೀ ಕಿರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತೆಯ ತಂದೆಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು) ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಸ್ಯ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟನಿಗಾಗಿನ ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು. ಹಾಗೆಯೇ ಅವರನ್ನು ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ೨೦೦೧ ರ ಅಮೇರಿಕನ್ ಕಾಮೆಡಿ ಅವಾರ್ಡ್ (ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಾಸ್ಯ ಪುರುಷ ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ) ಗಾಗಿ ನಾಮಾಂಕಿತರಾದರು. ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ಪೆರ್ರಿಯವರ ಜೊತೆಗೆ ದಿ ಹೋಲ್ ನೈನ್ ಯಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜಿಮ್ಮಿ "ದಿ ಟುಲಿಪ್" ಟುಡೆಸ್ಕಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಮೂಲತಃ ಓಶಿಯಾನ್ ಎಲೆವೆನ್ (೨೦೦೧) ನಲ್ಲಿ ಟೆರ್ರಿ ಬೆನೆಡಿಕ್ಟ್ ಆಗಿ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಆಲ್ಬಮ್ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಓಶಿಯಾನ್ಸ್ ಟ್ವೆಲ್ವ್ (೨೦೦೪)ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಕಿರು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪರಿವರ್ತಿತನಾದ ಸೈನಿಕನ ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದ್ವಿಮುಖ ಲಕ್ಷಣದ ಗ್ರಿಂಡ್‌ಹೌಸ್ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಟೆರರ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಸಿನ್ ಸಿಟಿ ಯ ನಂತರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ರೋಡ್ರಿಗೆಜ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಎರಡನೆಯ ಸಹಯೋಗವಾಗಿತ್ತು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಾದ್ಯಂತ ದಿ ಲೇಟ್ ಶೋ ವಿಥ್ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟ್ಟರ್‌ಮನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೩ ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೬ ರ ಪ್ರದರ್ಶನದಂದು ನಿಜವಾಗಿ ಅತಿಥಿಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತ ಡೇವಿಡ್ ಲೆಟ್ಟರ್‌ಮನ್ ಅವರ ಬದಲಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಗೇಟ್ಸ್ ಗೌರವಾರ್ಥ ಡೇ-ಗ್ಲೋ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುವುದು, ಹ್ಯಾರಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ಶೂಟಿಂಗ್ ನಂತರ ಕೃತಕವಾದ ಬೇಟೆಗುಂಡುವಿನ ಗಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆ ತಮ್ಮ ಮುಖದ ಒಂದು ಕಡೆ ವೇಷ ಧರಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ನೀರಿನೊಳಗೆ ಇದ್ದ ದಾಖಲೆ (ಡೇವಿಡ್ ಬ್ಲೇನ್ ಅವರ ಅಣಕ) ಯನ್ನು ಮುರಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದ ಹೀಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
೨೦೦೭ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೨ ರಂದು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಈ ಬಾರಿ ಸಂಜಯ ಮಲಾಕಾರ್ ವಿಗ್ ಧರಿಸಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಅತೀ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ೨೦೦೭ ಜೂನ್ ೨೫ ರಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಮಚಿತ್ರವಾದ ಆನ್ ಅನ್‌ಅಪೀಲಿಂಗ್ ಹಂಚ್ (ಆನ್ ಇನೋವೆಂಟ್ ಟ್ರೂಥ್ ನ ಹಾಸ್ಯೋಕ್ತಿ) ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಲೆಗೆ ಕಿರಿದಾಗ ರುಮಾಲನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಜಪಾನೀಯರ ಸುಬಾರು ಲೆಗಸಿ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್‌ಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಸುಬಾರು ಅವರು "ಸುಬಾರು ಲೆಗಸಿ ಟೂರಿಂಗ್ ಬ್ರೂಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸೀಮಿತ ಲೆಗಸಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸಾಮ್ಯುಯೆಲ್ ಎಲ್. ಜಾಕ್ಸನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು (ನ್ಯಾಷನಲ್ ಲಾಂಪೂನ್ ಅವರ ಲೋಡೆಡ್ ವೆಪನ್ ೧, ಪಲ್ಪ್ ಫಿಕ್ಶನ್ , ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ವಿಥ್ ಎ ವೆಂಗೀನ್ಸ್ , ಮತ್ತು ಅನ್‌ಬ್ರೇಕೆಬಲ್ ) ಮತ್ತು ಎರಡೂ ನಟರು ತೊರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಬ್ಲಾಕ್ ವಾಟರ್ ಟ್ರಾನ್ಸಿಟ್ ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿರಿಯ ಮಗಳಾದ ರೂಮೆರ್ ಅವಳೊಂದಿಗೂ ಸಹ ೨೦೦೫ ರ ಚಿತ್ರ ಹೋಸ್ಟೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಹೇಲ್ ಬೆರ್ರಿ ಅವರೆದುರು ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರವಾದ೦ ಫರ್ಫೆಕ್ಟ್ ಸ್ಟ್ರೇಂಜರ್ ನಲ್ಲಿ, ಶಾರೋನ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅವರೆದುರು ಕ್ರೈಮ್/ಡ್ರಾಮಾ ಚಿತ್ರವಾದ ಅಲ್ಫಾ ಡಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಲೀವ್ ಫ್ರೀ ಆರ್ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್  ನಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕ್ಲೇನ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಪುನರಾಗಮನ ಮಾಡಿದರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅವರು ವಾಟ್ ಜಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಪೆನ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಹಾಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ಹೆಸರು ಆಧಾರಿತ ಸರೋಗೇಟ್ಸ್  ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಓಲಿವರ್ ಸ್ಟೋನ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ೧೯೬೮ ರ ಮೈ ಮ್ಯಾಸ್ಕರೇ ತನಿಖೆಯ ಕುರಿತ ನಾಟಕ ಪಿಂಕ್‌ವಿಲ್ಲೆ ಯಲ್ಲಿ ಯು.ಎಸ್ ಸೈನ್ಯದ ಜನರಲ್ ವಿಲಿಯಮ್ ಆರ್. ಪೀರ್ಸ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ, ೨೦೦೭ ವ್ರೈಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕದ ಮುಷ್ಕರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರವು ರದ್ದಾಯಿತು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೨೦೦೮ ರ ಬ್ಲೂಸ್ ಟ್ರಾವೆಲರ್ ಆಲ್ಬಮ್ ನಾರ್ತ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಶೂಟ್ಔಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು "ಫ್ರೀ ವಿಲ್ಲೀಸ್ (ಬಿಹೈಂಡ್ ಅಂಕಲ್ ಬಾಬ್ಸ್ ಮಷಿನ್ ಶಾಪ್‌ನ ಚಿಂತನಗಳು)" ಗೀತೆಯಲ್ಲಿನ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತ ಬ್ಲೂಸ್-ರಾಕ್ ಜ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ನಯ ಮಾತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೨೦೦೯ ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯಾದ ನಾರ್ವಿಚ್ ಯೂನಿಯನ್ನ ಹೆಸರು ಅವಿವಾಗೆ ಬದಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಜಾಹೀರಾತೊಂದರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು.
ಹಾಗೆಯೇ ಅವರು ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಅವರ "ಐ ವಿಲ್ ಬೌ" ಎಂಬ ಗೀತೆಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದರು. ಗೀತೆಯು ೨೦೦೯ ರ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಲ್ಪಿತ ಚಿತ್ರ ಸರೋಗೇಟ್ಸ್ ನಿಂದ ಆಗಿತ್ತು.
ಕೆವಿನ್ ಸ್ಮಿತ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಹಾಸ್ಯ ಚಿತ್ರ ಕಾಪ್ ಔಟ್ ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಟ್ರೇಸಿ ಮೋರ್ಗನ್{/0 ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್ ಕಾರ್ಡ್‌ನ ಕಳವನ್ನು ಎರಡು ಪೊಲೀಸ್ ಪತ್ತೆದಾರರು ತನಿಖೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು.{3/} ಚಿತ್ರವು ೨೦೧೦ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಗೋರಿಲ್ಲಾಜ್ ಅವರ "ಸ್ಟೈಲೋ" ಗೀತೆಯ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋದಲ್ಲೂ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಟಿಸಿದರು.
ಹಾಗೆಯೇ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಮಾಜಿ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಹಾಲಿವುಡ್ ಸಹ-ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ೮೦ ರ ದಶಕದ ಆಕ್ಷನ್ ನಟರುಗಳಾದ ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಸ್ಟಾಲ್ಲೋನ್ ಮತ್ತು ಅರ್ನಾರ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್ಜೆನೆಗ್ಗರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡೇಬಲ್ಸ್ ಎಂಬ ಕಿರು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಬ್ರೂಸ್ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು "ಮಿಸ್ಟರ್. ಚರ್ಚ್" ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಮೂರು ಆಕ್ಷನ್ ನಟರುಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಒಂದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮೂರೂ ಆಕ್ಷನ್ ನಟರುಗಳು ಕಂಡು ಬಂದ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ದೃಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಮೂರು ನಟರುಗಳು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ೨೦೦೯ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೪ ರಂದು ಖಾಲಿ ಚರ್ಚ್‌ವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಅತೀ ಇತ್ತೀಚಿನ ಯೋಜನೆಯು ರೆಡ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು ಆಫ್ ದಿ ಸೇಮ್ ನೇಮ್ ಹಾಸ್ಯ ಪುಸ್ತಕದ ಕಿರು-ಸರಣಿಯ ರೂಪಾಂತರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಫ್ರಾಂಕ್ ಮೋಸಸ್ ಅವರನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರವು ೨೦೧೦ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಮುಂಬರುವ ಚಿತ್ರಗಳು
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ನ ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ Kane & Lynch: Dead Men.
ಸಿಲ್ವಿಸ್ಟರ್ ಸ್ಟಾಲೋನ್ ಅವರು ತಾವು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡೇಬಲ್ಸ್ ನ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮರಳುವ ಕುರಿತಂತೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪಡಿಸಿದರು. ಸ್ಟಾಲೋನ್ ಅವರು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಎಕ್ಸ್‌ಪೆಂಡೇಬಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವಂತೆ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಅವರುಗಳು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಸಂಭಾವ್ಯ ನಟರುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಮದುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಬ್ರೂಕ್ ಬರ್ನ್ಸ್ ಅವರತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು ಆದರೆ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ಜೊತೆ ಜೀವನದ ಬಳಿಕ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಬೇರ್ಪಡೆಯಾದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ರು ೨೦೦೯ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೦೯ ರಂದು ಟರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕೈಕೋಸ್ನಲ್ಲಿ ಎಮ್ಮಾ ಹೆಮಿಂಗ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು; ಮದುವೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಅತಿಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮೂರು ಪುತ್ರಿಯರು, ಮೂರೆ ಮತ್ತು ಕುಚೆರ್ ಸೇರಿದ್ದರು. ವಿವಾಹ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕಾನೂನು ಬದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ದಂಪತಿಗಳು ಆರು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ ಬೆವೆರ್ಲಿ ಹಿಲ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಮದುವೆಯಾದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಉತ್ಸುಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು.
ಧಾರ್ಮಿಕತೆ
ಬ್ರೂಸ್ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಲೂತೆರಾನ್ (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೂತೆರಾನ್ ಚರ್ಚ್ - ಮಿಸ್ಸೌರಿ ಸೈನೋಡ್) ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಜಾರ್ಜ್  ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ೧೯೯೮ ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಿದ ಬಳಿಕ ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲಿಲ್ಲ:
ವ್ಯವಹಾರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದ ಟ್ರಂಪ್ ಟವರ್ ಮತ್ತು ಟ್ರಂಪ್ ಪ್ಯಾಲೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಅವರುಮಾಲಿಬು, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದಲ್ಲಿ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು, ಮೊಂಟಾನಾದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು, ಟರ್ಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಕೋಸ್ನ ಪ್ಯಾರಟ್ ಕೇ ನಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ಮನೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸನ್ ವ್ಯಾಲಿ, ಇಡಾಹೋದಲ್ಲಿ ಬಹು ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಚೆಯೆನ್ನೇ ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಮ್ಮದೇ ಸ್ವಂತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯೊಂದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರ ಸಹಯೋಗಿ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ರಿಫ್ಕಿನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ದಿ ಮಿಂಟ್ ಬಾರ್ ಮತ್ತು ದಿ ಲಿಬರ್ಟಿ ಥಿಯೇಟರ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹೈಲಿ, ಇಡಾಹೋನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸಣ್ಣ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರು ನಟರಾದ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್ ಶ್ವಾರ್‌ಜೀನೆಗ್ಗರ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟರ್ ಸ್ಟಾಲೋನ್ ಅವರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಹಾಲಿವುಡ್ನ ಸಹ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಬೆಲ್ವೆಡೀರ್ ಎಸ್ಎ ಅವರ ಸೋಬಿಯೆಸ್ಕಿ ವೋಡ್ಕಾಕಂಪನಿಯ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಲು ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ೩.೩ ಶೇಕಡಾ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಇತರೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ನೆಟ್ಸ್ನ ಕಟ್ಟಾ ಅಭಿಮಾನಿಯಾಗಿರುವ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೨೦೦೭ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೯ ರಂದು ನೆಟ್ಸ್‌ನ ಸ್ವಂತ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಟಿಎಸ್ಎನ್ ನಲ್ಲಿನ ನೇರ ಪ್ರಸಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಂದರ್ಶನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ಚಿತ್ರದ, "ಯಿಪ್ಪೀ-ಕಿ-ಯೇ, ಮದರ್ ಫಕ್ಕರ್" ಎಂಬ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು. ಈ ಕುರಿತಂತ ಟೀಕೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಾ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ನಂತರ ತಮ್ಮ ಜೆಟ್ ಲಾಗ್ನಲ್ಲಿನ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ " ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ನಿದ್ರೆಯೊಡನೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನಾನು ನನ್ನ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
೨೦೦೭ ರ ಮೇ ೫ ರಂದು, ಹಿಂದಿನ ಮೂರು ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಲೈವ್ ಫ್ರೀ ಓರ್ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್  ಚಿತ್ರವು ಆರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಬದಲಿಗೆ ಪಿಜಿ-೧೩ ರೇಟಿಂಗ್ ಗಳಿಸಿತು ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜನರು ಏಯಂಟ್ ಇಟ್ ಕೂಲ್ ನ್ಯೂಸ್ ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್_ಬಿ ಎಂಬ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಹೆಸರನ್ನು ಬಳಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ವಿವರಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಬೇಕಿದ್ದ ಲೈವ್ ಫ್ರೀ ಓರ್ ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ; ೦}ಡೈ ಹಾರ್ಡ್ ಚಿತ್ರ ಸರಣಿಗಳ ವಿಷಯ ವಸ್ತು, ಇತರ ಚಿತ್ರ ತಂಡದವರು ಮತ್ತು ನಟ-ನಟಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ನೇರ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಚಿತ್ರದ ವಿಚಾರಗಳ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಹಲವು ಜನರು "ವಾಲ್ಟರ್_ಬಿ" ಎನ್ನುವವರು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಎಂದೇ ಭಾವಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಮೇ ೯ ರಂದು ವೀಡಿಯೋ ಚಾಟ್ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲಿ (ಐಚಾಟ್) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಗುರುತನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.
ಗ್ಯಾರಿ ಕೂಪರ್, ರಾಬರ್ಟ್ ಡೆ ನಿರೋ, ಸ್ಟೀವ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕ್ವೀನ್, ಮತ್ತು ಜಾನ್ ವೇಯ್ನ್ ಅವರುಗಳು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಮೂರೆಯವರು ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್ ಗವರ್ನರ್ ಆದ ಮೈಕೆಲ್ ಎಸ್. ಡುಕಾಕಿಸ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪದವಿಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯ ಮರು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಜಾರ್ಜ್ ಹೆಚ್.ಡಬ್ಲೂ ಬುಷ್ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಸೂಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರ ಟೀಕಾಕಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಅವರ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ವಿರೋಧಿ ಬಾಬ್ ಡೋಲ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಡೋಲ್ ಅವರು ಸ್ಟ್ರೈಪ್‌ಟೀಸ್ ನಲ್ಲಿನ ಮೂರೆಯವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ೨೦೦೦ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರನ್ನು ಭಾಷಣಕಾರರಾಗಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರು ಆ ವರ್ಷ ಜಾರ್ಜ್. ಡಬ್ಲು. ಬುಷ್ ಅವರನ್ನು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೮ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಚಾರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ನೀಡಿರಲಿಲ್ಲ. ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹಲವು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಾವು ಕೆಲವಷ್ಟು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆಯನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಲು ಅಮೇರಿಕವು ಕೊಲಂಬಿಯಾವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ವಿಷಯವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಹಲವು ಸಂದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಾವು ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳವನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಮತ್ತು ತಾವು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿನ ಅನಾಥರ ಪಾಲನೆ ಮತ್ತು ಮೂಲ ಅಮೇರಿಕನ್ನರನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ರೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿರಾಸೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ತಾವು ಬಂದೂಕು ಹಕ್ಕುಗಳ ಭಾರಿ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿರುವುದಾಗಿಯೂ ಸಹ ಹೇಳಿದರು:
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೧೬ ಬ್ಲಾಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವರದಿಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲು ಮ್ಯಾನ್‌ಹಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಓರ್ವ ವರದಿಗಾರನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಘಟನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕೇಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ಆದರೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಆ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ತಡೆದರು:
ಹಮಾಸ್ ಮತ್ತು ಹೆಜ್ಬೊಲ್ಲಾವನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ಮತ್ತು ೨೦೦೬ ರ ಇಸ್ರೇಲ್-ಲೆಬನಾನ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ೨೦೦೬ ರ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭ ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಜಾಹೀರಾತೊಂದರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಹೆಸರಿತ್ತು.
ಸೈನ್ಯ ಅನುಸರಣೆಗಳು
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಾದ್ಯಂತ, ದಿ ಸೀಜ್, ಹಾರ್ಟ್ಸ್ ವಾರ್ , ಟಿಯರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸನ್ , ಮತ್ತು ಗ್ರೈಂಡ್‌ಹೌಸ್ ನಂತಹ  ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಸೈನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿದರು. ಸೈನಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬಂದ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಸೈನಿಕ ಬಲಕ್ಕೆ ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದರು. ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಕಿರಿಯ ಪುತ್ರಿಯಾದ ತಲ್ಲುಲಾಹ್ ಅವರು ತಾವು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಲು ಗರ್ಲ್ ಸ್ಕೌಟ್ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ೧೨,೦೦೦ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಷ್ಟು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಯುಎಸ್ಎಸ್ ''ಜಾನ್ ಎಫ್. ಕೆನಡಿ'' ನಲ್ಲಿರುವ ನೌಕಾದಳದವರು ಮತ್ತು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದ್ದ ಸೈನಿಕರಿಗೆಲ್ಲಾ ಹಂಚಲಾಯಿತು. ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಯುಎಸ್ಓ ಪ್ರವಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿ ಇರಾಕ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಡ್ ದಿ ಅಸ್ಸೆಲೆರೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸೈನಿಕರಿಗಾಗಿ ಹಾಡು ಹೇಳಿದರು. ಎರಡನೆಯ ಇರಾಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಲು ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ವಯಸ್ಸು ಅವರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಯಿತು. ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಮುಖಂಡರಾದ ಒಸಾಮ ಬಿನ್ ಲಾಡೆನ್, ಅಯಾಮನ್ ಅಲ್-ಜವಾಹರಿ, ಅಥವಾ ಅಬು ಮುಸಬ್ ಅಲ್-ಜಾರ್ಖವಿ ಅವರನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಯೋಧ ರಹಿತನಿಗೆ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಯುಎಸ್$೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಅನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು; ಆದರೆ ೨೦೦೭ ರ ಜೂನ್‌ನ ವ್ಯಾನಿಟಿ ಫೇರ್  ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟನೆಯನ್ನು ನೀಡಿ ಆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಯಥಾರ್ಥವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಯುದ್ದದ ವರದಿಯ ಬಗ್ಗೆಯೂ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಟೀಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಮಾಧ್ಯಮದವರು ಯುದ್ಧದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಅಂಕಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದೂರಿದ್ದರು:
ತಾವು " ಯುದ್ಧ ಪರವಾಗಿನ ಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಮಾಡುವುದಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸೈನಿಕರವನ್ನು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾತಂತ್ರದ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವ ವೀರ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಮೋಸುಲ್ನಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಡ್ಸೂಸ್ ಫೋರ್, ಮೊದಲನೇ ಬೆಟಾಲಿಯನ್, ೨೪ ನೇ ಇನ್‌ಫಾಂಟ್ರಿಯ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ಚಿತ್ರವು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾಜಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆರ್ಮಿ ಸ್ಪೆಷನ್ ಫೋರ್ಸಸ್ ಸೈನಿಕರಾದ ಮತ್ತು ಡ್ಯೂಸ್ ಫೋರ್ಸ್‌ನ ಸಮಗ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವರ ದೈನಂದಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಯತವಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದ ಬ್ಲಾಗರ್ ಮೈಕೆಲ್ ಯೋನ್ ಅವರ ಬರಹದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರವು ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. "ತಾವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಹೋರಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ತಮಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಹಣಕ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದುದ ಚಿತ್ರದ ಕಥಾ ವಸ್ತು ಎಂದು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
೧೯೯೬ ರಲ್ಲಿ, ಮೂನ್‌ಲೈಟಿಂಗ್ ನ ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾದ ರೋಜರ್ ಡೈರೆಕ್ಟರ್ ಅವರು ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರ ಕುರಿತಂತೆ ಎ ಪ್ಲೇಸ್ ಟು ಫಾಲ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ರೋಮನ್ ಎ ಕ್ಲೆಫ್ ಅನ್ನು ಬರೆದರು. ಸೈಬಿಲ್ ಶೆಫರ್ಡ್ ಅವರು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಬರೆದ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಸೈಬಿಲ್ ಡಿಸೋಬಿಡಿಯೆನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ  ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪಾತ್ರವನ್ನು "ನರವೀಕೃತ, ಮುಂಗೋಪದ ನಟ"ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದುದಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮೇಲೆ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ ಪಟ್ಟಿ
ಸೋಲೋ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳು
ಸಂಕಲನಗಳು / ಅತಿಥಿ ನಟನೆಗಳು
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವಗಳು
ವಿಲ್ಲೀಸ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಿರುತೆರೆ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದಾದ್ಯಂತ ಹತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಗೌರವಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1955ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಇಡಾಹೋದ ನಟರುಗಳು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಮೂಲದ ನಟರು ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನ್‌ ಮೂಲದ ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ಲಾಗರ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್‌ ನಟರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಕಂಠದಾನ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಾಸ್ಯ ನಟರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ (ಟೆಲವಿವಷನ್) ವಿಜೇತರುಗಳು ವರ್ಗ:ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಮಿಲಿಟರಿ ಬ್ರ್ಯಾಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಮಾಂಟ್‌ಕ್ಲೇರ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸೇಲಮ್ ಕಂಟ್ರಿ, ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಜನರು ವರ್ಗ:ಬರ್ಕೆನ್‌ಫೆಲ್ಡ್ ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್‌ನ ಜನರು ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಗಡಿ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಭಾರತದ ಗಡಿ ಅಥವಾ ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಗಡಿಯು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಉತ್ತರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರವನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಅದರ ದಕ್ಷಿಣದ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ ಕ್ರೀಕ್, ಭಾರತದ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಸಿಂಧ್ ನಡುವಿನ ರಾನ್ ಆಫ್ ಕಚ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ನದೀಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲತಃ ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಾಡ್‌ಕ್ಲಿಫ್ ರೇಖೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಗಡಿರೇಖೆಯು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನಿರಾಶ್ರಯ ಮರುಭೂಮಿಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಉಭಯ ದೇಶಗಳ ಸಂಯೋಜಿತ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಇದು ಹಲವಾರು ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಮಿಲಿಟರಿ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡ್‌ಆಫ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಯುದ್ಧಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಪಿಬಿಎಸ್ ನೀಡಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಗಡಿಯ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದವು ೩೩೨೩ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳು (೨೦೬೫ ಮೈ) ಆಗಿದೆ; ಅಂತೆಯೇ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಾಂಗ ನೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಲೇಖನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು ೫೦೦೦೦ ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಭಾರತವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ೧೫೦೦೦೦ ಫ್ಲಡ್‌ಲೈಟ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಯು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಿಂದ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಭಾಗದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ
thumb| ಗಡಿ [[ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ|ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆ (ಎಲ್ಒಸಿ) ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವಿನ ಕೆಲಸದ ಗಡಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶದ ನಕ್ಷೆ]] ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯು ಗುಜರಾತ್/ಸಿಂಧ್‌ನಿಂದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಗಡಿರೇಖೆಯಾಗಿದ್ದು, ಗಡಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಗೆ ಮಾತ್ರ ವಿನಾಯಿತಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿವಾದಿತ ಪ್ರದೇಶವು ೧೯೪೭ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ-ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಭಾರತ-ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿ ವಿಭಜನೆಯಾಯಿತು. ೧೯೪೯ ರ ಯುಎನ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಕದನ ವಿರಾಮ ರೇಖೆಯು ಎರಡು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಗಡಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿತು. ಇದನ್ನು ೧೯೭೧ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣ ರೇಖೆಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಯುಎನ್ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ "ವರ್ಕಿಂಗ್ ಬೌಂಡರಿ" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತದೆ. ಭಾರತ ಇದನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಗಡಿಯ ವಿಭಾಗಗಳು:
ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು
alt=Pakistani border soldier performing a high kick at the Wagah border ceremony in 2015.|thumb|187x187px| [[ವಾಘಾ ಬಾರ್ಡರ್, ಅಮೃತಸರ್|ವಾಘಾ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ, ೨೦೧೫.]] ಕೆಳಗಿನ ಗಡಿ ದಾಟುವ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಟಿಂಗ್ ರಿಟ್ರೀಟ್ ಧ್ವಜ ಸಮಾರಂಭಗಳನ್ನು ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮಿಲಿಟರಿ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನ ಸಂಜೆ ೬ ಗಂಟೆಗೆ ನಡೆಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಪರವಾನಗಿ ಅಥವಾ ಟಿಕೆಟ್ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಮಾರಂಭದ ಸ್ಥಳಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ (ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ):
ವಾಘಾ-ಅಟ್ಟಾರಿ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭ
ವಾಘಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜಾರೋಹಣ ಸಮಾರಂಭವನ್ನು ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಮೊದಲು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ( ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರೇಂಜರ್ಸ್ ) ಮತ್ತು ಭಾರತದ ( ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ ಅಥವಾ ಬಿಎಸ್ಎಫ್) ಗಡಿ ಏಜೆಂಟರು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ೧೯೫೯ ರ ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಮಾರಂಭವು ಗಡಿ ಕಾವಲುಗಾರರು ಮಾಡಿದ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚುವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಕರೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ನಂತರ ಸಂಘಟಿತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒದೆತಗಳು, ಸ್ಟಾಂಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳ ಸರಣಿಯು ಎದುರಾಳಿ ಪಡೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೆಳಗೆ ನೋಡುತ್ತವೆ. ಧ್ವಜಾರೋಹಣದೊಂದಿಗೆ ಹೆಡ್ ಗಾರ್ಡ್‌ಗಳು ಉತ್ತಮ ನಂಬಿಕೆಯ ಹಸ್ತಲಾಘವವನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನು ನೋಡಿದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಚಪ್ಪಾಳೆ ತಟ್ಟುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಿದ್ಧರುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಹೋದರತ್ವ ಮತ್ತು ಪೈಪೋಟಿಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈದ್‌ನ ಮುಸ್ಲಿಂ ರಜಾದಿನಗಳು ಮತ್ತು ದೀಪಾವಳಿಯ ಹಿಂದೂ ರಜಾದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗಡಿ ಪಡೆಗಳು ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಸಿಹಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ೨೦೧೬ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿಎಸ್‌ಎಫ್ ಹಾಗೆ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದೆ. ೨೦೧೪ ರ ವಾಘಾ ಗಡಿ ಆತ್ಮಾಹುತಿ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ೬೦ ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು ಮತ್ತು ೧೧೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇದು ಶಾಂತಿಯುತ ಸಭೆಯಾಗಿದೆ. ೨೦೧೯ ರ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಾಯುಪಡೆ (ಪಿಎಎಫ್) ನಿಂದ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಅಭಿನಂದನ್ ವರ್ಧಮಾನ್ ಅವರ ವಿಮಾನವನ್ನು ಹೊಡೆದುರುಳಿಸಿದ ನಂತರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನವು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ( ಗಡಿ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆ, ಬಿಎಸ್ಎಫ್) ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ( ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರೇಂಜರ್ಸ್ ) ನಡೆಸುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಗಡಿ ಸಮಾರಂಭಗಳು, ಫಜಿಲ್ಕಾ ಗಡಿ (ಭಾರತದ ಕಡೆ) / ಸುಲೈಮಂಕಿ, ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹುಸೇನಿವಾಲಾ ಗಡಿ, ಪಂಜಾಬ್ (ಭಾರತದ ಕಡೆ) / ಗಂದಾ ಸಿಂಗ್ ವಾಲಾ ಗಡಿ, ಕಸೂರ್ ಜಿಲ್ಲೆ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಬದಿ)ಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ವೀಕ್ಷಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆ ವರ್ಗ:ಗಡಿ ವಿವಾದಗಳು ವರ್ಗ:ಸೈನ್ಯಗಳು
ಚಂಪಾರಣ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ
= ಹಿನ್ನೆಲೆ = ಗಾಂಧಿಯವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 1916 ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಲಕ್ನೋ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಈ ನೇರ ಆದರೆ ಮೊಂಡುತನದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದ ರೈತರ ದುಃಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿ ಅದನ್ನು ಜಯಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಮೊದಲ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವರು ಇದೆ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವನನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮತ್ತು ಹಠಮಾರಿ ರೈತ, ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ತನ್ನ ಮನವಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದನು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇನೆಂದರೆ, ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ, ಚಂಪಾರಣನ ರೈತರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಇಂಡಿಗೊ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದರು. ಗಾಂಧಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಬೇಗ ಯಶಸ್ಸಿನ ವಿಶ್ವಾಸವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಚಂಪಾರಣರೊಂದಿಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ಸಂಬಂಧ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರನ್ನು ಚಂಪಾರನ್‌ಗೆ ಕರೆತಂದ ಈ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೆಸರು ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ.
ಆದರೆ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊಂಡುತನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಚಂಪಾರಣ್ ಚಳವಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಂಧಿಯವರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯ 'ಸತ್ಯ ಕೆ ಪ್ರಯೋಗ' ನ ಐದನೇ ಭಾಗದ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, 'ನಾನು ಲಖನೌ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರುವವರೆಗೂ ಚಂಪಾರಣ್ ಹೆಸರು ಕೂಡ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಸಹ ನಗಣ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಸಾವಿರಾರು ರೈತರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ, ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಎಂಬ 'ಚಂಪಾರಣದ ರೈತ ನನ್ನನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸೆಳೆದ. ವಕೀಲ್ ಬಾಬು (ಆಗಿನ ಬಿಹಾರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಜಯಪ್ರಕಾಶ್ ನಾರಾಯಣ್ ಅವರ ಮಾವ ಬ್ರಜ್ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರಸಾದ್) ಅವರು ನಿಮಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವರು, ಅವರು ನನ್ನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆದರೆ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಇದೀಗ ಬೆನ್ನಟ್ಟುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಈ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಚಂಪಾರಣ್ ಅವರ ದುಃಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬ್ರಜ್ಕಿಶೋರ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮಾತನಾಡಿದರು, ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಇದರ ನಂತರವೂ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಚಂಪಾರನ್‌ಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಕುರಿತು ಗಾಂಧಿ ಕುರುಡು ಪ್ರಜ್ಞೆಯಿಂದ, 'ನಾನು ಚಂಪಾರಣನನ್ನು ನನ್ನ ಭೇಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ನಾನು ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ದಿನ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ ನೋಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ನೋಡದೆ ನಾನು ಯಾವುದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇದರ ನಂತರವೂ ಈ ಹಠಮಾರಿ ರೈತ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊರಡುವ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರಿಗೆ ಅವರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏಪ್ರಿಲ್ 7 ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರಲು ಹೇಳಿದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾ ತಲುಪುವ ಮುನ್ನ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ 7, 1917 ರಂದು ಅಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಪ್ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಗಾಂಧೀಜಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, 'ಈ ಅಶಿಕ್ಷಿತ, ಕೃಷಿ ಮಾಡದ ಆದರೆ ದೃಢ ನಿಶ್ಚಯದ ರೈತ ನನ್ನನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾನೆ.'
= ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಮೊದಲ ಪಾಟ್ನಾ ಭೇಟಿ ಮತ್ತು ಚಂಪಾರಣ ಚಳವಳಿ = ಚಂಪಾರಣ ಬಿಹಾರದ ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಗಡಿಗಳು ನೇಪಾಳದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಪ್ರತಿ ಬಿಘಾದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಕಟ್ಟೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ರೈತರು ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲೆಬೇಕೆಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು. ಬಂಗಾಳದ ಜೊತೆಗೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಇಂಡಿಗೊವನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಅನಗತ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅದರ ರೈತರಿಗೆ ಏನೂ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ. ರೈತನ ಮೇಲೆ 42 ವಿಚಿತ್ರ ವಿಧದ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ಶುಕ್ಲಾ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಶ್ರೀಮಂತ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಶೋಷಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು, ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವರು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಚಾವಟಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಅವರ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಏನೂ ಆಗದಿದ್ದಾಗ, ಅವರು ಬಾಲ್ ಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರನ್ನು ಕರೆಯಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸಿನ ಲಕ್ನೋ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಗೆ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ನಂತರ ಗಾಂಧೀಜಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಸಲಹೆ ಸಿಕ್ಕಿತು ಮತ್ತು ಅವನು ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದನು.