cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌
ಆಧುನಿಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಧಾನ
ಸ್ಫೀನಿಸ್ಕಸ್‌ ಮತ್ತು ಯೂಡಿಪ್ಟುಲಾ  ಕುಲಗಳು, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಬಹುಪಾಲು ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಹರಡಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ ಕೆಲವೊಂದು ದೂರದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಸಂಚರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕರಾಟಿನಾಯ್ಡ್‌ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯದ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮುಂಚಿನ ಕುಲವು ಒಂದು ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದಿಗಿನ ತಲೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ನೆಲಗೂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಜೀವಂತ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ನಡುವೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 28 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಶುರುವಾಗುವ, ಚಾಟ್ಟಿಯನ್‌ ಅವಧಿಯಾದ್ಯಂತ (ಅಂತ್ಯ ಆಲಿಗಸೀನ್‌ ಕಾಲದ) ಆಧುನಿಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಪೂರ್ವಜರ ಹಬ್ಬುವಿಕೆಯ ಪೈಕಿಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಧ್ರುವಸಮೀಪದ ಹರಿವಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಗುಂಪು ಪ್ರಾಯಶಃ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ಚೆದುರಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿರಬಹುದು. ಈ ಕಾಲದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಕುಲಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ, ಸುಮಾರು 4–2 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ಲಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವರ್ತಮಾನ-ಕಾಲದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಮೆಗಾಡೈಪ್ಟೆಸ್‌ –ಯೂಡೈಪ್ಟೆಸ್‌ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗವು ಇದನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳ (ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌‌ನಷ್ಟು ದೂರದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲದಿದ್ದರೂ) ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ತನ್ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದೆಡೆಗಿನ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಇದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಕೂದಲಿನಂಥ ಹಳದಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ತಲೆಗರಿಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ಅವುಗಳ ಕೊಕ್ಕುಗಳು ಕಡೇಪಕ್ಷ ಭಾಗಶಃ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಎರಡು ಕುಲಗಳು ಮಧ್ಯ ಮಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (ಲ್ಯಾಂಘಿಯನ್‌ ಅವಧಿಯ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 15–14 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಚೆದುರಿಹೋದವು. ಆದರೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಯೂಡೈಪ್ಟೆಸ್‌‌ ನ ಜೀವಂತ ಜಾತಿಗಳು ನಂತರದ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಹರಡುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ಟಾರ್ಟೋನಿಯನ್‌ ಅವಧಿಯ (ಅಂತ್ಯ ಮಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದ, 8 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಪ್ಲಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾದರಿ ಅಥವಾ ಸ್ಫೆನಿಸೈನ್‌ ವಿಕಸನವು, ಪ್ರಾಚೀನ ಹವಾಮಾನದ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯ ಎರಡು ಪ್ರಸಂಗಗಳಿಗೆ ನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಾರ್ಟೋನಿಯಾ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿನ ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ವಂಶಾವಳಿಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯು, ಸುಮಾರು 35 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹಿಮಯುಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಅವಧಿಯ ದೃಢವಾದ ಪ್ರಾರಂಭದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಯಾಬೋನಿಯಾ ಕಾಲದಿಂದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿನ ಆವಾಸಸ್ಥಾನವು ಕುಸಿಯುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಬಹುತೇಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಚರಿಸಬಲ್ಲ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು ಸ್ವತಃ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು. ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಸುಮಾರು 30 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ತಂಪಾದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಧ್ರುವಸಮೀಪದ ಹರಿವು ಒಂದು ನಿರಂತರವಾದ ಧ್ರುವದ ಸಮೀಪದ ಹರಿವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಒಂದೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ನ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯು ಬಲವಂತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಸ್ಫೀನಿಸ್ಕಸ್‌‌ ನ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗಿನ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅದರಿಂದಾಚೆಗೆ ಕೈಗೂಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪ್ಯಾಲಿಯೋಜೀನ್‌ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಖಂಡದಿಂದ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಹರಡುವಿಕೆ ನಡೆಯಿತು ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಪುರಾವೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗಿನ ಬಿಸಿಯಾಗುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಎರಚಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಧಿಯು ಮಧ್ಯ ಮಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಹವಾಮಾನ ಪರಿವರ್ತನೆಯಿಂದ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು. ಇದು 14–12 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ಸರಾಸರಿ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ತೀವ್ರವಾದ ಕುಸಿತವಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಹಠಾತ್‌ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯ ಘಟನೆಗಳು 8 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮತ್ತು 4 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವು; ಟಾರ್ಟೋನಿಯನ್‌ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಮಂಜಿನ ಹೊದಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಇಂದು ನಾವು ನೋಡುವ ಪ್ರಮಾಣ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿತ್ತು. ಇಂದಿನ ಬಹುಪಾಲು ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯು, ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ನಿಯೋಜೀನ್‌ ಅವಧಿಯ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಖಚಿತವಾಗಿ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಇತರ ಪಕ್ಷಿ ಗಣಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ವೈಮಾನು ವಿನಿಂದ ಆಚೆಗಿನ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಪೀಳಿಗೆಯು ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಆಣ್ವಿಕ ಅಥವಾ ರೂಪರಚನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ಇದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ-ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ರೂಪರಚನೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌ನ ದೃಢವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ ಜನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಹಾಳಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಗ್ರೀಬ್‌ ಮುಳುಗುಹಕ್ಕಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ ಎಂದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ, ಯಥೋಚಿತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ಸಂಬಂಧವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಒಂದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ. ಎರಡೂ ಗುಂಪುಗಳ ಸಮಾನ ಸ್ವರೂಪತೆಗಳಾದ ಬಲವಾದ ಧುಮುಕುವ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಭಿನ್ನವಾದ DNA ಸರಣಿಯ ದತ್ತಾಂಶದ ಜೋಡಿಗಳು ಪರಸ್ಪರರ ಜೊತೆಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಸರಿಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ.
thumb|left|ಅಕ್ವೇರಿಯಂ ಒಂದರಲ್ಲಿರುವ ಹಮ್‌ಬೋಲ್ಡ್ಟ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಒಂದು ನೈಪುಣ್ಯ ಪಡೆದ ಈಜುಗಾರನಾಗಿದ್ದು, ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಈಜುಗೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ನಿಯೋಏವ್ಸ್‌‌ನ (ಪ್ಯಾಲಿಯೋಗ್ನಾತ್‌‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಜೀವಂತ ಪಕ್ಷಿಗಳು) ಒಂದು ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸೇರುತ್ತವೆ. "ಉನ್ನತವಾದ ನೀರು ಪಕ್ಷಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಸದರಿ ನಿಯೋಏವ್ಸ್‌‌ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ನೀರಿನ ಭಾರೀಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಅದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಚರಾಡ್ರೈಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌‌‌‌ನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೊರತುಪಡಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಗುಂಪು ಬಕಪಕ್ಷಿಗಳು, ರೇಲ್‌ ಹಕ್ಕಿಗಳು, ಮತ್ತು ಕಡಲಹಕ್ಕಿಗಳಂಥ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಈ ಗೊಂಪಿನೊಳಗಡೆ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಸಂಬಂಧಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ನಿಚ್ಚಳವಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಚಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಸಿಕೋನೈಫೋರ್ಮ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಅಥವಾ ಪ್ರೋಸೆಲ್ಲಾರೈಫೋರ್ಮ್ಸ್‌ ಜೊತೆಗಿನ ಒಂದು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌-ರೀತಿಯ ಪ್ಲಾಟೊಪ್ಟೆರಿಡ್‌ಗಳು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಾವು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಕಡಲಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಂಬಂಧಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ) ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಒಂದು ಜೊತೆಯ ಗುಂಪಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪೆಲೆಕ್ಯಾನಿಫೋರ್ಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಸಮಾನ ಪೂರ್ವಜನನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಗಣದಲ್ಲೇ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಟೊಪ್ಟೆರಿಡ್‌ಗಳು ಇತರ ಪೆಲೆಕ್ಯಾನಿಫೋರ್ಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿರುವಷ್ಟರ ಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ, ಇದು ಮೂರರಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪೆಲೆಕ್ಯಾನಿಫೋರ್ಮ್‌ಗಳ ವಿಭಜಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕೆಲವರು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಂಗರಚನೆ ಮತ್ತು ಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ
thumb|250px|ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ರಾಸ್‌ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಡೆಲೀ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ತಿಮಿಂಗಿಲದಂಥ ದೈತ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳು ಈಜುತ್ತಿರುವುದು.ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಡ್ರೈಗಾಲ್ಸ್ಕಿ ಮಂಜಿನ ನಾಲಿಗೆಯು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಜಲಜೀವಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅವಶೇಷವಾಗಿರುವ ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಈಜುಗೈಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರಾಟ ನಡೆಸಲು ಇವು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವಾಗಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ಮಯಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಚುರುಕುಗತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ ಈಜುವಿಕೆಯ ನೋಟಗಳು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಪಕ್ಷಿಯ ಹಾರಾಟವನ್ನು ಅತೀವವಾಗಿ ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತವೆ. ನವಿರಾದ ಪುಕ್ಕಗಳ ಒಳಗಡೆ ಗಾಳಿಯ ಒಂದು ಪದರವು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ತೇಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ತಂಪಾದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಪಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸಲೂ ಸಹ ಗಾಳಿಯ ಪದರವು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವಾಗ, ತಮ್ಮ ನೆಟ್ಟಗಿನ ನಿಲುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಲಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಮರೆಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿರುದ್ಧಛಾಯೆಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಕಪ್ಪು ಹಿಂಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಮುಂಭಾಗಗಳೊಂದಿಗಿನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಅವು ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಳಗಿನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಪರಭಕ್ಷಕದಂತೆ ಕಾಣಿಸುವ (ಒಂದು ಕಡಲಿನ ದೈತ್ಯಪ್ರಾಣಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ಚಿರತೆ ನೀರುನಾಯಿಯಂಥ) ಲಕ್ಷಣವು, ಒಂದು ಬಿಳಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಹೊಟ್ಟೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಫಲಿತ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಲ್ಪಿಸುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಗಾಢವರ್ಣದ ಪುಕ್ಕಗಳು ಮೇಲಿನಿಂದ ಅವನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಧುಮುಕುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಪ್ರತಿಗಂಟೆಗೆ 6ರಿಂದ 12 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು (ಪ್ರತಿ ಗಂಟೆಗೆ 3.7ರಿಂದ 7.5 ಮೈಲುಗಳು) ದೂರವನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಗಂಟೆಗೆ 27 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟು (ಗಂಟೆಗೆ 17 ಮೈಲುಗಳು) ವೇಗದಲ್ಲಿ ಓಡಿರುವುದರ (ಚಕಿತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾರಾಟದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿವೆ) ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳೂ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಪುಟ್ಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಳವಾಗಿ ಧುಮುಕುವುದಿಲ್ಲ; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯ, ಮೇಲ್ಮೈ ಸಮೀಪದ ಧುಮುಕುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವು ತಮ್ಮ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಅಗತ್ಯ ಬಂದಾಗ ಆಳವಾಗಿ ಧುಮುಕಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ ಧುಮುಕುವಿಕೆಗಳು 22 ನಿಮಿಷಗಳಷ್ಟು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ, 565 ಮೀ.ನಷ್ಟು (1,870 ಅಡಿ) ಆಳದವರೆಗೆ ತಲುಪಿರುವುದು ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಕೇಳುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಜ್ಞೆಯನ್ನು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದು, ದಟ್ಟಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಹೆತ್ತಜೀವಿಗಳು ಹಾಗೂ ಮರಿಗಳಿಂದ ಈ ಲಕ್ಷಣವು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ನೀರೊಳಗಿನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ನೆರವಾಗುವಂತೆ ಅವುಗಳ ಕಣ್ಣುಗಳು ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಮತ್ತು ಬೇಟೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಈ ಕಣ್ಣುಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ; ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವು ಸಮೀಪ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯಾದರೂ, ಸಂಶೋಧನೆಯು ಈ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿಲ್ಲ.
thumb|left|ನಾಗಸಾಕಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಅಕ್ವೇರಿಯಂನಲ್ಲಿ ಜೆಂಟೂ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿರುವುದು. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ನಿರೋಧಿಸುವ ಗರಿಗಳ ಒಂದು ದಪ್ಪನಾದ ಪದರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅವು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸುತ್ತವೆ (ಶಾಖದ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣವು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದುದಕ್ಕಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ). ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಸಮೂಹದ ಪೈಕಿ ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ (ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌) ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದೇಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಅನುಗುಣವಾಗಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹಾಗೂ ಶಾಖದ ನಷ್ಟವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ರಕ್ತದ ಹರಿವನ್ನು ಅವುಗಳ ಪರಮಾವಧಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಕ್ತದ ತಂಪಾಗುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ತಗ್ಗಿದಂತಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಪರಮಾವಧಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಅವು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಚಳಿಗಾಲದ ಪರಮಾವಧಿಯ ಶೀತದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀನುಹಿಡಿಯಲು ಹೆಣ್ಣು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿಯಿದ್ದುಕೊಂಡು, ಗಂಡು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಈ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸ್ವತಃ ಎದುರಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ಬೆಚ್ಚಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವು ಹಲವುವೇಳೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿಯ ಪಟ್ಟಿಸುತ್ತುವಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ನೂ ತನ್ನ ಸರದಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಅವುಗಳ ಕಣ್ಣಗುಳಿಯ ಮೇಲಿನ ಗ್ರಂಥಿಯು ರಕ್ತದ ಹರಿವಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಲವಣವನ್ನು ಸೋಸುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಲವಣಜಲವನ್ನು ಕುಡಿಯಬಲ್ಲವು. ಮೂಗಿನ ಸಾಗುನಾಳದಿಂದ ಸಾಂದ್ರೀಕೃತ ದ್ರವವೊಂದರಲ್ಲಿ ಈ ಲವಣವು ವಿಸರ್ಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳದ ಕಡಲಬಾತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಕೇವಲ ಬಾಹ್ಯವಾಗಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಹೋಲುವಂತಿರುತ್ತವೆ: ಅವು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಹದವರಿತ ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಲಕ್ಷಣ ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಕಸನದ ಒಂದು ಫಲಶ್ರುತಿ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನ ಇವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೆಲವರಿಂದ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಇಸಬೆಲ್ಲೈನ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು
thumb|ಗೌರ್ಡಿನ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇಸಬೆಲ್ಲೈನ್‌ ಅಡೆಲೀ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌. ಬಹುಪಾಲು ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿಯ 50,000 ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಒಂದು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ ಕಪ್ಪು ಪುಕ್ಕಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಪುಕ್ಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಇಸಬೆಲ್ಲೈನ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೆಂದು (ಬೂದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು) ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಚ್‌ಡ್ಯೂಕನ ಹೆಂಡತಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಇಸಬೆಲ್ಲಾಳ ಕುರಿತಾದ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಇವುಗಳಿಗೆ ಇಸಬೆಲ್ಲೈನ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಇಸಬೆಲ್ಲಾಳು ತನ್ನ ಗಂಡನು ಓಸ್ಟೆಂಡ್‌ ನಗರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ತನಕ ತನ್ನ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸದಿರಲು ಶಪಥ ಮಾಡಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಇದು ಕೈಗೂಡಲು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಎಂಬುದೇ ಆ ದಂತಕಥೆ. ಬೂದುಹಳದಿ ಬಣ್ಣವಾಗುವಿಕೆಯು ಬಿಳಿಚಿಕೆಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇಸಬೆಲ್ಲೈನ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಮಾಮೂಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬದುಕುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಆಳಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ-ಮರೆಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅವು ಸಂಗಾತಿಗಳಾಗಿಯೇ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ.
ಹರಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ
ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳೂ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಂಥ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅವು ಕಾಣಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ನ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಜಾತಿಗಳು ದಕ್ಷಿಣದಿಂದ ತುಂಬಾ ದೂರಕ್ಕೆ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಕನಿಷ್ಟ ಪಕ್ಷ 10 ಜಾತಿಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತವೆ; ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಜಾತಿಯು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್‌ ಐಲೆಂಡ್ಸ್‌ನಂಥ ದೂರದ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಈ ದ್ವೀಪಗಳ ಸುತ್ತ ಹರಿಯುವ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಹಮ್‌ಬೋಲ್ಡ್ಟ್‌ ಪ್ರವಾಹದ ತಂಪಾದ, ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಜಲರಾಶಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರವೇ ಇದು ಕೈಗೂಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಬರ್ಗ್‌ಮನ್‌ನ ನಿಯಮದ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದು, ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ದೇಹದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ದೇಹದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಉನ್ನತ ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದು ಇದರಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅಸಮ್ಮತಿಗಳೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವಾರು ಲೇಖಕರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಊಹಾಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುವ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಅಕ್ಷಾಂಶವೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೇ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆಗಳು ಕೂಡಾ ಜಾತಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮಹಾನ್‌ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ: ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ.
ನಡವಳಿಕೆ
thumb| [[ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿರುವ ಗಲ್ಲಪಟ್ಟಿಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು.]]
ತಳಿ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಹಳದಿ-ಕಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಫಿಯೋರ್ಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಜಾತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿವೆ; ಜೆಂಟೂ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಈ ಸಮುದಾಯಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ 100 ಜೋಡಿಗಳಷ್ಟು ಅಲ್ಪಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ರಾಜ, ಠೀವಿಗಾರ ಹಾಗೂ ಗಲ್ಲಪಟ್ಟಿಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮುದಾಯಗಳ ಗಾತ್ರವು ಹಲವಾರು ನೂರಾರು ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದರಿಂದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿನ ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಯ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಚಯವೇ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಯಾಸಕರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಅಥವಾ ಓಡಿಸಲು, ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಶಮನಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳೊಂದಿಗಿನ ತಿಕ್ಕಾಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಋತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಏಕ ಸಂಗಾತಿಯ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಒಂದೇ ಜೋಡಿಯು ಮತ್ತೆ ಸೇರುವ ಪ್ರಮಾಣವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಏಕಕಾವಿನ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಒಂದು ಬಾರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಎರಡು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜಾತಿಗಳಾದ ಸಾಮ್ರಾಟ ಮತ್ತು ರಾಜ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌‌ಗಳು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನಿಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೂ ಕಾವು ಕೂರುವಿಕೆಯ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾವು ಕೂರುವಿಕೆಯ ಪಾಳಿಗಳು ಹಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಜೋಡಿಯ ಒಂದು ಸದಸ್ಯನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಹುಡುಕುತ್ತಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಪಾಳಿಯು ವಾರಗಳವರೆಗೂ ನಡೆಯಬಹುದು.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇವಲ ಒಂದು ಸಲದ ಮರಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಇಡುತ್ತವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿರುವ ಪುಟ್ಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಒಂದು ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರುಬಾರಿ ಒಂದು ಸಲದ ಮರಿಗಳನ್ನು ಇಡಬಲ್ಲುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳನ್ನು‌ ಇತರ ಪಕ್ಷಿ ಜಾತಿಗಳ ಜನ್ಮದಾತ ಪಕ್ಷಿಗಳ ತೂಕದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಾನುಗುಣವಾಗಿ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಿಗಿಂತ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ...52 gನಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಮೊಟ್ಟೆಯು ತನ್ನ ತಾಯಿಯರ ತೂಕದ 4.7%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು 450 g ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಮೊಟ್ಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು 2.3%ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಕವಚವು ಒಂದು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಮೊಟ್ಟೆಯ ತೂಕದ 10 ಮತ್ತು 16 %ನಷ್ಟರ ನಡುವಣ ಇರುತ್ತದೆ. ಗೂಡುಕಟ್ಟುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿನ ಸಂಭಾವ್ಯ ಒಡೆಯುವಿಕೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆಯೂ ಸಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮೊಟ್ಟೆಯ 22–31%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೊಟ್ಟೆಯ ಹಳದಿ ಲೋಳೆಯು, ಮರಿಯು ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರೂ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಜನ್ಮದಾತ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಆಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಮರಳುವುದು ಒಂದು ವೇಳೆ ತಡವಾದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಳೆಯು ಜೀವವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಪುಟ್ಟಮರಿಗೆ ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಾಯಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಒಂದು ಮರಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ, ಮತ್ತೊಂದು ತಾಯಿಯ ಮರಿಯನ್ನು "ಕದಿಯಲು" ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ಮತ್ತೊಂದು ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮರಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಹೆಣ್ಣು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ನೆರವಾಗುವುದರಿಂದ ಈ ಕದಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕೂಸುಮನೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಜಮಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನವರು
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಮಾನವರ ಕುರಿತಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಭಯವಿದ್ದಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ತಾವಿರುವ ತಾಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡುವ ಪರಿಶೋಧಕರ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಸಂದಿಗ್ಧ ಮನಸ್ಕತೆಯಿಲ್ಲದೇ ಅವು ಸಮೀಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸನಿಹದ ಕಡಲಾಚೆಯ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ನೆಲದ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳನ್ನೂ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಹೊಂದದೇ ಇರುವುದು ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರಬೇಕು. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ಚಿರತೆ ನೀರುನಾಯಿಯಂಥ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯವನ್ನೆದುರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸುಮಾರು 3 ಮೀಟರುಗಳಿಗಿಂತ (10 ಅಡಿ) ಹೆಚ್ಚು ಹತ್ತಿರಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಅಂತರವನ್ನು ದಾಟಿ ಬಂದರೆ ಅವು ಅಸ್ಥಿರಗೊಂಡು ಧೈರ್ಯಗೆಡುತ್ತವೆ. ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸ ಬರುವ ಪ್ರವಾಸಿಗಳಿಗೂ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಿಂದ ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂತರವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಪ್ರವಾಸಿಗಳು 3 ಮೀಟರುಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಅಂತರದವರೆಗೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳ ಬಳಿಗೆ ಸಾಗುವಂತಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೇ ಅವರ ಸನಿಹಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಹಿಂದೆಗೆಯುವ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ).
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
right|thumb|242px|ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಬೇಸಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ ಮಾನವನೋರ್ವನಿಗೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗಿರುವುದು. thumb|100px|left|ಟಕ್ಸ್‌ ದಿ ಲೈನಕ್ಸ್‌ ಕರ್ನೆಲ್‌ ಮಸ್ಕಾಟ್‌.
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನೆಟ್ಟಗಿನ ನಿಲುವು, ಅಡ್ಡಡ್ಡಲಾಗಿ ತೂಗಾಡುತ್ತಿರುವ ನಡಿಗೆ ಮತ್ತು (ಇತರ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ) ಮಾನವರ ಭಯವನ್ನು ಹೊಂದದಿರುವುದು ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಕಣ್ಸೆಳೆಯುವ ಅವುಗಳ ಕಪ್ಪು-ಮತ್ತು-ಬಿಳಿ ಪುಕ್ಕಗಳು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಒಂದು ಗಿಡ್ಡ ಅಂಗಿಯ ದಿರಿಸಿನೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಕಲಾವಿದರು ಹಾಗೂ ಬರಹಗಾರರು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಗಳಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್‌ನ ಸಣ್ಣ ಗುಂಪನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಡು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಇಲ್ಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚಿಲ್ಲಿ ವಿಲ್ಲಿ ಎಂಬ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಲಿಕೆಯ ಸರಣಿಯು ಈ ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಶಾಶ್ವತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶದ ಬಿಳಿಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಸಿಂಹಗಳಂಥ ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳದ ಜಾತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಪಿ ಫೀಟ್‌ ಮತ್ತು ಸರ್ಫ್'ಸ್‌ ಅಪ್‌‌‌ ನಂಥ ಅನೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಆಧಾರವಸ್ತುಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಎರಡೂ ಚಿತ್ರಗಳೂ CGI ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ; ಮಾರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್‌ ಎಂಬುದು ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ ವಲಸೆಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ಫೇಸ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್‌  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನುಳ್ಳ ಚಿತ್ರವು ಒಂದು ವಿಕಟಾನುಕರಣವಾಗಿದೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಹಲವಾರು ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಲಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ದೂರದರ್ಶನದ ರೂಪಕಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ; ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದುದೆಂದರೆ ಪಿಂಗು ಮಾಲಿಕೆ ಎನ್ನಬಹುದು. 1986ರಲ್ಲಿ ಸಿಲ್ವಿಯೋ ಮಝೋಲಾನಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಮಾಲಿಕೆಯು 100ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಿರುಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಯು ತನ್ನ ದಶಕದ-ಅಂತ್ಯದ "ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಸಂಗತಿಗಳ" ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. "ಅವು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳೇ ಆಗಿರಲಿ (ಮಾರ್ಚ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ಸ್‌), ನರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವಿಗಳಾಗಿರಲಿ (ಹ್ಯಾಪಿ ಫೀಟ್‌), ಅಥವಾ ನೇತಾಡುತ್ತಿರುವ ಹತ್ತರಂತೆಯೇ ಇದ್ದಿರಲಿ (ಸರ್ಫ್'ಸ್‌ ಅಪ್‌), ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆರಾಧನೀಯವಾಗಿರುವ ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಹಾರಾಟವನ್ನು ದಶಕದಾದ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದವು."
ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ ಎಂಬ ರೂಢಮಾದರಿಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಗ್ಯಾರಿ ಲಾರ್ಸನ್‌‌ನಂಥ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರರು ಈ ಜನಪ್ರಿಯ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದು ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ.
ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಫಾಕ್ಲೆಂಡ್ಸ್‌ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಹಾಗೂ ಅದರ ನಂತರದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರ ಮಾಲಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್‌ ಬೆಲ್‌ ಎಂಬ UK ವ್ಯಂಗ್ಯಚಿತ್ರಕಾರನು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ನಿಯತವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ.
2000ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಬಹುಕಾಲದವರೆಗೆ ಸಾಗುವ ಸಲಿಂಗದ ಜೋಡಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡವು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿನ ಇಂಥದೊಂದು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಕುಟುಂಬದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಂಡ್‌ ಟ್ಯಾಂಗೋ ಮೇಕ್ಸ್‌ ಥ್ರೀ ಎಂಬ ಮಕ್ಕಳ ಪುಸ್ತಕವೊಂದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಡಿಯೊ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಲೇಖನಗಳು ವರ್ಗ:ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಸಮುದ್ರಪಕ್ಷಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸ್ಫೆನಿಸಿಡೇ ವರ್ಗ:ಸ್ಫೆನಿಸಿನೇ ವರ್ಗ:ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌
ಸಂತ ಅಲ್ಫೋನ್ಸ
ಸಂತ ಅಲ್ಫೋನ್ಸರವರು ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಟ್ಟಾಯಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಡಮಲೂರೆಂಬ ಒಂದು ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯ ೧೯೧೦ರಲ್ಲಿ ತಂದೆ ಜೋಸಪ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮೇರಿಮುಟ್ಟತ್ತುಪಾಡ್ತು ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸಂತರು ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ತಿಶಾನಿ ದೋಷಿ
ತಿಶಾನಿ ದೋಷಿ (ಜನನ ೯ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೭೫) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಕವಿ, ಪತ್ರಕರ್ತೆ ಮತ್ತು ಚೆನ್ನೈ ಮೂಲದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಕವನ ಪುಸ್ತಕವಾದ ಕಂಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಡಿಗಾಗಿ, ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕವನ ಪುಸ್ತಕವಾದ ಎ ಗಾಡ್ ಅಟ್ ದಿ ಡೋರ್ ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕವನ ಸಂಕಲನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ೨೦೨೧ ರ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಕಿರುಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ದೋಷಿ ಅವರು ಭಾರತದ, ಮದ್ರಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಲ್ಷ್ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಗುಜರಾತಿ ತಂದೆಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾದ ಕ್ವೀನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಜಾನ್ಸ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸೃಜನಶೀಲ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ
ದೋಷಿ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗು ಅವರು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿಯದ ಚಂದ್ರಲೇಖಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳಾದ "ಲೇಡಿ ಕಸ್ಸಂಡ್ರಾ, ಸ್ಪಾರ್ಟಕಸ್ ಮತ್ತು ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ಮ್ಯಾನ್," ೨೦೦೭ ರ೦ದು  ದಿ ಡ್ರಾಬ್ರಿಡ್ಜ್   ಜರ್ನಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಎವೆರಿಥಿಂಗ್ ಬಿಗಿನ್ಸ್  ಎಲ್ಸೆವೇರ್, ಎ೦ಬ ಅವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಕ್ಕಾಗಿ  ೨೦೧೨ ರ೦ದು,  ಯುಕೆ ಅಲ್ಲಿನ ಬ್ಲೋಡಾಕ್ಸ್ ಬುಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ೨೦೧೩ ರ೦ದು, ಯುಎಸ್ ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಪರ್ ಕ್ಯಾನ್ಯನ್ ಪ್ರೆಸ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಕೃತಿಗಳು
೨೦೦೧ ರ೦ದು ತಿಶಾನಿ ಅವರು ೩೦ ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಯುವ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾದ ಎರಿಕ್ ಗ್ರೆಗೊರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ತಿಶಾನಿ ಅವರ ಮೊದಲ ಕವನ ಸಂಕಲನವಾದ,  ಕಂಟ್ರಿ ಆಫ್ ದಿ ಬಾಡಿ , ೨೦೦೬ ರ೦ದು ಹೇ-ಆನ್-ವೈ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸೀಮಸ್ ಹೀನಿ, ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಅಟ್ವುಡ್ ಮತ್ತು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತು. ಆರಂಭಿಕ ಕವಿತೆಯಾದ, "ನಾವು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋದ ದಿನ", ೨೦೦೫ ರ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ -ಬೆಂಬಲಿತ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕವನ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ೨೦೦೬ ರ೦ದು ಅವರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮೊದಲ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ  ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಕವನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಅವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ, ದಿ ಪ್ಲೆಷರ್ ಸೀಕರ್ಸ್, ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಬ್ಲೂಮ್ಸ್‌ಬರಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದು ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಆರೆಂಜ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ದೀರ್ಘ-ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿತ್ತು, ಮತ್ತು ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ದಿ ಹಿಂದೂ ಬೆಸ್ಟ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್‌ಗೆ ಕೂಡ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಅವರ ಕವನ ಪುಸ್ತಕ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಆರ್ ಕಮಿಂಗ್ ಔಟ್ ಆಫ್ ದಿ ವುಡ್ ಗಾಗಿ ಕವನ ಪುಸ್ತಕ ಸೊಸೈಟಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿಗೆ ಮತ್ತು ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಟೆಡ್ ಹ್ಯೂಸ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರ ೨೦೧೯ ರ ಪುಸ್ತಕವಾದ,  ಸಣ್ಣ ದಿನಗಳು ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು  , ೨೦೨೦ ರ೦ದು ಒಂಡಾಟ್ಜೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಶಾರ್ಟ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಔಟ್‌ಲುಕ್-ಪಿಕಾಡರ್ ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ತಿಶಾನಿ ಅವರು ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೦೬ ರ ಹೇ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ೨೦೦೭ ರ ಕಾರ್ಟೇಜಿನಾ ಹೇ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ನ ಕವನ ಗಾಲಾಸ್‌ಗೆ ಗೌರವ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
ತಿಶಾನಿ ದೋಷಿ ಅವರು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕೆರಿಬಿಯನ್ ದ್ವೀಪದ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟನ್ ( ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ) ನಲ್ಲಿ ೧೩ ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಸೇಂಟ್ ಮಾರ್ಟಿನ್ ಪುಸ್ತಕದ ಮೇಳದಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದರು. ಅವರ ಪುಸ್ತಕನವಾದ ದಿ ಅಡಲ್ಟರಸ್ ಸಿಟಿಜನ್ - ಕವನಗಳ ಕಥೆಗಳ ಪ್ರಬಂಧಗಳು (೨೦೧೫) ರ೦ದು ಹೌಸ್ ಆಫ್ ನೆಹೆಸಿ ಪಬ್ಲಿಷರ್ಸ್ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
ಅವರು ಕ್ರಿಕ್‌ಇನ್ಫೋ, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ "ಹಿಟ್ ಅಥವಾ ಮಿಸ್" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಬ್ಲಾಗ್ ಅನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೯ ರ೦ದು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬ್ಲಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ. ತಿಶಾನಿ ದೋಷಿ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಪ್ರೀಮಿಯರ್ ಲೀಗ್‌ನ ಎರಡನೇ ಸೀಸನ್‌ನ ದೂರದರ್ಶನ ವೀಕ್ಷಕರಾಗಿ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾದ ಮುತ್ತಯ್ಯ ಮುರಳೀಧರನ್ ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಸಹ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಅವರು ನಿವೃತ್ತರಾದಾಗ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಎಲ್.ಆರ್.ಈಶ್ವರಿ
ಎಲ್ ಆರ್ ಈಶ್ವರಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೩೯) ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರು
ಜೀವನ
ಎಲ್ ಆರ್. ಈಶ್ವರಿ ಅವರು ಚೆನ್ನೈನ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೩೯ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಅಂತೋನಿ ದೇವರಾಜ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ರೆಗೀನಾ ಮೇರಿ ನಿರ್ಮಲ. ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರು ಮಧುರೈ ಬಳಿಯ ಪರಮಕುಡಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಎಲ್. ಆರ್. ಈಶ್ವರಿ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ಲೋರ್ಡಿ ಮೇರಿ ರಾಜೇಶ್ವರಿ. ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎಸ್. ರಾಜೇಶ್ವರಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಗಾಯಕಿ ಒಬ್ಬರು ಇದ್ದುದರಿಂದ ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಎಲ್. ಆರ್. ಈಶ್ವರಿ ಎಂದ ಕಿರಿದು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಎಲ್ ಆರ್. ಈಶ್ವರಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತದ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಾಠವೇನೂ ದಕ್ಕಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ತಾಯಿ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ವೃಂದ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಈಶ್ವರಿ ತಾವೂ ವೃಂದ ಗಾಯಕಿಯಾದರೂ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಎಂ. ಎಸ್. ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ಅವರು ೧೯೫೮ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ನಲ್ಲ ಎಡತ್ತು ಸಂಬಂಧಂ' ಎಂಬ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ 'ಪಾಸ ಮಲರ್'ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ - ರಾಮಮೂರ್ತಿ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ  'ವಾರಾಯಿ ಎನ್ ತೋಯಿ ವಾರಾಯೋ' ಎಂಬ ಗೀತೆ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ರಂಭಿಸಿದರು.
ನಿರಂತರ ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ
ತನಗೆ ಮಾತು ತಿಳಿಯಿತು ಎಂದು ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಂದಿನಿಂದ ನಾನು ಹಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುವೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಎಲ್. ಆರ್. ಈಶ್ವರಿ. ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ತಾತ ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ, ‘ಈಕೆ ಹಾಡಲೆಂದೇ ಹುಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ’ ಎಂದು ಕೇಳಿದ ಮಾತೇ ಆಕೆಗೆ ಅದು ನಿಜ ಎಂಬ ಭಾವ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಅಂತೆಯೇ ಹಾಡುತ್ತಲೇ ಬಂದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಅವರು. ‘ನಾನು ಎಲ್ಲಾರ್ ಈಶ್ವರಿ ಎಲ್ಲರ ಈಶ್ವರಿ’ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಎಲ್ ಆರ್ ಈಶ್ವರಿ ಸಮಸ್ತ ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರಿಗೂ ಇಷ್ಟದವರು.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ: ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ಪೀಠಾ
ಪೀಠಾ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದ ಪೂರ್ವದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಅಕ್ಕಿಯ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಕೇಕ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದ ಪೂರ್ವ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಬಿಹಾರ್, ಝಾರ್ಖಂಡ್, ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕೇರಳ ಹಾಗೂ ಈಶಾನ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಪೀಠಾಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಗೋಧಿ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ಪೀಠಾಗಳಿವೆ. ಕಡಿಮೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುವರ್ಣ ಗೆಡ್ಡೆ ಅಥವಾ ತಾಳೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
ಕಣಕದ ಒಳಗೆ ಸಿಹಿ ಅಥವಾ ಖಾರದ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಬಹುದು.
ಕಲಾಸಿಪಾಳ್ಯಂ
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲೊಂದು. ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರಿನ ದಿನಾನರಾಗಿದ್ದ, 'ಸರ್, ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ ಮೈಲ್' ರವರು ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ-ಪಶ್ಚಿಮ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು 'ಸಿಟಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜೇಂದ್ರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ' ಗೆ ಹತ್ತಿರ. ಮೊದಲು, ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಹಾಲ್ ಇಲ್ಲೇ ಇತ್ತು. 'ಕೋಟೆ ವೆಂಕಟಾರಮಣಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,' ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಇದೆ. 'ಟಿಪ್ಪೂಸ್ತುಲ್ತಾನನ ಬೇಸಿಗೆ-ಅರಮನೆ, ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಗಾರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಕೋಟೆ ಮತ್ತು 'ಜಲಕಂಟೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ', ಗಳೂ ಇದರ ಬಳಿಯೇ ಇವೆ.
ಪೀಠಾ
ತಯಾರಿಕೆ
ಹೂರಣ ತುಂಬಿದ ತರಕಾರಿ ಪೀಠಾಗಳಿಗಾಗಿ ಹೂಕೋಸು, ಎಲೆಕೋಸು, ಮೂಲಂಗಿ ಅಥವಾ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯಂತಹ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಕರಿದು ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಹಬೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿ, ನಂತರ ಹಿಸುಕಿ ತಂಪಾಗಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಹೂರಣವಾಗಿ ಪೀಠಾದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲಾಸಿಪಾಳ್ಯಂ
ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಇದೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ಪ್ರಮುಖ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ',ವಾಗಿತ್ತು
ಇಲ್ಲಿರುವ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ ಅತಿ ಹಳೆಯದು. ಅನೇಕ ಹೊರಊರುಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಒಳನಾಡಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರದ ಸಾರಿಗೆ ಬಸ್ಸಿನವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹಾಗೂ ಖಾಸಗಿ ಬಸ್ಸುಗಳೂ ಇಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತವೆ. 'ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿಟಿ ರೈಲ್ವೆ ನಿಲ್ದಾಣ,' ಮತ್ತು 'ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ,' ಗಳಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಬಸ್ಸು, ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ವಾಹನಗಳ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೀಠಾ
ತಯಾರಿಕೆ
ಸಿಹಿ ಪೀಠಾಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕ್ಕರೆ, ಬೆಲ್ಲ, ಖರ್ಜೂರದ ರಸ ಅಥವಾ ತಾಳೆಯ ರಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳೊಳಗೆ ಕಾಯಿ ತುರಿ, ಗೋಡಂಬಿ, ಪಿಸ್ತಾ, ಸಿಹಿಯಾಗಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಬಹುದು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೈದ್
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೈಯಿದ್
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಚಿಂತಕರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೈದ್ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೇನ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜೆರುಸೆಲಮ್ ನ ,ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದನು.ಇವನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ವಾದಿ ಇಬ್ರಾಹೀಂ, ತಾಯಿ ಹಿಲ್ಡಾ. ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದಲು ಸೈದ್ ದ್ವಂದ್ವಗಳ ನಡುವೆಯೆ ಬೆಳೆದನು.ಸೈದ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಮತ್ತು ತೌಲನಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದನು.ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಯೂ ಹಾಗೂ ಜನಪರನಾದ ಈತನು ವಸಾಹತ್ತೋತ್ತರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಮರ್ಶಾ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರತಿಪಾದಕನು ಹೌದು.ಪತ್ರಕರ್ತ ರಾಬರ್ಟ ಫಿಸ್ಕ ರವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಂತೆ ಪ್ಯಾಲಿಸ್ತೇನಿಯನ್ನರ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದಕ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೈದ್.ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಮರ್ಶಕ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರನಾದ ಈತ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ[೧೯೭೮] ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದ ಮೂಲಕ ತುಂಬಾ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದನು.ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕತ್ವದ ವಿವರಣೆಗಳು ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದಕ್ಕೆ ಆಧಾರಗಳು.ಈತನ ಪೌರಸ್ತ್ಯವದದ ಮರುವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಂತೆ ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ರಾಷ್ತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ ಒಂದು ಚೌಕಟ್ಟಾಗಿದೆ ಈ ಮೂಲಕ ಪಶ್ಚಿಮವೂ ಪೂರ್ವವನ್ನು ಯಾವ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿದೆ.ಸೈದ್ ಒಬ್ಬ ವಿಮರ್ಶಕನಾಗಿ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದನು.ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಅದ್ಯಯನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿದನು.ಆದರೆ ಕೆಲವು ಮುಂಚೂಣಿ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಜ್ಞರು ಸೈದನ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದದ ಪ್ರಭಂದವನ್ನು ವಿರೋದಿಸಿದರು ಅದರಲ್ಲಿ ಬರ್ನಾಡ್ ಲೇವಿಸ್ ಪ್ರಮುಖನು.ಜನಪರನಾದ ಈತನು ಸಮಕಾಲೀನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ, ಉಪನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿದನು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಸೈದ್ ನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೈರೋ ನಗರದ ಜೆ.ಪಿ.ಎಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೯೪೧ ರಿಂದ ೧೯೪೬ ರವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು.ಅವನು ಓದುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮಾದರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಉಪೇಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿ ಅಸಂತೋಷಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಜೀವನವನ್ನು ಕಳೆದನು. ಈ ಜೆ.ಪಿ.ಎಸ್ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಯೆ ಅವನಿಗೆ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ದರ್ಪದ ಅನುಭವವಾಯಿತು. ಜೆ.ಪಿ.ಎಸ್ ಶಾಲೆಯ ನಂತರ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಕೈರೊ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಿಲ್ಡ್ರನ್ ಎಂಬ ಶಾಲೆ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದನು. ಇವನ ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಸೈದ್ (ಅರಬ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ಈ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಇವನನ್ನು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಂದೇ ಗುರುತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಕೈರೋವಿನ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಕಾಲೇಜ್ ಸೇರಿದಾಗಲು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.ಸೈದ್, ಮರಿಯಮ್ ಕೋರ್ಟಾಸ್ ಎಂಬುವಳೊಡನೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಈಗ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನ ರಿವರ್ ಸೈಡ್ ಡ್ರೈವ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಸೈದ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು
ಓರಿಯಂಟಲಿಸಂ (ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ): ಈ ಕೃತಿಯು ಸೈದನಿಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅದ್ಯಾಯಗಳಿವೆ ೧. ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ ೨.ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ರಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರು ರಚನೆಗಳು ೩.ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಂತನೆ ಮೂಲಥಃ ಗ್ರಹಿಕೆಯ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವ ಈ ಕೃತಿಯು ಅಸಮಾನ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಮುದಾಯಗಳು ಎದುರಾದಾಗ ಹೇಗೆ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉದ್ದೇಶವೇನು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಅನುಭವಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುವಾಗ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ,ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಎಂದರೇನು,ಜನಾಂಗ\ ಧರ್ಮ \ ನಾಗರೀಕತೆ ಎಂಬ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಎರಡು ಸಮಾನ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಗಳು ಮುಖಾಮುಖಿಯಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೇ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ. ಇದು ತಾತ್ವಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ವೈರುದ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳ ರಾಜಕೀಯ ,ಸಾಮಜಿಕ ,ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ರಚನೆಗಳ ತೌಲನಿಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಜೊತೆಗೆ ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದ ವೆಂಬುದು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆ,ಪೂರ್ವ ವನ್ನು ಕುರಿತು ಪಶ್ಚಿಮವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿಸಿರುವ ಇಡೀ ವಾಜ್ಜ್ಞಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ.ಈ ವರ್ಗವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳು, ಇತಿಹಾಸಜ್ಞರು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತಕರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ವಿಲಿಯಂ ಜೋನ್ಸ್, ಮ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮುಲ್ಲರ್, ಬ್ಯೂಹ್ಲನ್ ಮುಂತಾದವರು ಜರ್ಮನಿಯ ನವ ವೈಯಾಕರಣಿಗಳನ್ನು ಓರಿಯಂಟಲಿಸ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು.ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಎರಡು ವಿಧಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು ಅವುಗಳೇಂದರೆ ೧.ಗೋಚರ ೨.ಆಗೋಚರ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪೌರಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಧರ್ಮ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧ್ವಾಂಸರು ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಚಿಂತನೆಯೆಂದರೆ ಪೂರ್ವವನ್ನು ಕುರಿತು ಪಶ್ಚಿಮವು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ರಚಿಸಿರುವ ಇಡೀ ಮಾತುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದಿದ್ದಾನೆ.ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಅಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಅಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸೈದ್ ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಒಂದು ಕೃತಿ ೨೬ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ.
ಪೌರಸ್ತ್ಯವಾದದ ತ್ರಿವಳಿಗಳು
೧.ಓರಿಯಂಟಲಿಸಮ್ ೨.ದಿ ಕ್ವೆಶ್ಚನ್ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ತೈನ್ ೩.ಕವರಿಂಗ್ ಇಸ್ಲಾಂ ಕಲ್ಚರ್ ಅಂಡ್ ಇಂಪಿರಿಯಲಿಸಂ: ಸೈದ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು. ಇದು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾ, ಇಂಡೊನೆಷ್ಯಾ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳು ಸೈದ್ ನ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಆಗು ಹೊಗುಗಳೊಡನೆ ಯಾವ ಸಂಭಂದವು ಇಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗು ರಾಜಕೀಯ ಘಟನೆಗು ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಸಿದ್ದಾಂತಕ್ಕು ಸಂಕೀರ್ಣತೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಸೈದ್ ನ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು
ಮಿಲ್ ಆರ್ನಾಲ್ಡ್, ಕಾರ್ಲೈಲ್,ನ್ಯೂಮನ್, ಮೆಕಾಲೆ, ರಸ್ಕಿನ್ ,ಜಾರ್ಜ್ ಎಲಿಯಟ್ ಮತ್ತು ಡಿಕಿನ್ಸ್ ಕೂಡ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಯುಗದ ಉದಾರವಾದೀ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ನಾಯಕರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಜನಾಂಗ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾದದ ಬಗ್ಗೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿದ್ದವು-ಎಂಬುದು ಸೈದ್ ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಇಚ್ಛಿತ್ತ ವಿಕಲತೆ
ಇಚ್ಛಿತ್ತ ವಿಕಲತೆ ಅಥವಾ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯ(ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ) ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಕಾಯಿಲೆ. ಮನುಷ್ಯನ ಮಿದುಳಿನಲ್ಲಿನ ನರದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದಾಗಿ ರೋಗಿಯು ಇಂಥದೊಂದು ರೋಗಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಾನೆಂದು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಜ್ಞಾತ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಶಬ್ಧ ಕೇಳಿಸುವಿಕೆ, ಅನಪೇಕ್ಷಿತ ನಗು ಅಥವಾ ಅಳುವಿಕೆ, ಮೃತ ಸಂಬಂಧಿಗಳು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ವಾದಿಸುವಿಕೆ-ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿನ ಬಡತನ, ದಾಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಾವು ಅಥವಾ ಇನ್ನ್ಯಾವುದೋ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಘಟನೆ ಕೂಡ ಸ್ಕಿಝೋಫ್ರೇನಿಯ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದೆಂದು ವೈದ್ಯ ಜಗತ್ತು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಛಿದ್ರ ಮನಸ್ಕತೆ
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ( ಅಥವಾ ) ಎಂಬುದು, ಗ್ರೀಕ್‌ ಮೂಲಗಳಾದ ಸ್ಕಿಜೇನ್‌  (σχίζειν, "ಸೀಳುವುದು") ಮತ್ತು ಫ್ರೇನ್‌, ಫ್ರೇನ್‌-  (φρήν, φρεν- ; "ಮನಸ್ಸು") ಎಂಬುದರಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇದೊಂದು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತವತೆಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಇಲ್ಲವೇ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವಲ್ಲಿನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಮಾನಸಿಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಈ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳು ದೃಶ್ಯ, ಶ್ರವಣ, ರುಚಿ, ವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಪರ್ಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಐದೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವವನ್ನುಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೂ ಬಹು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶ್ರವಣೀಯ ಭ್ರಾಂತಿಗಳು, ಸಂಶಯಗ್ರಸ್ತ ಅಥವಾ ವಿಲಕ್ಷಣ ಭ್ರಮೆಗಳು, ಅಥವಾ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ ಮಾತು ಹಾಗೂ ಆಲೋಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಥವಾ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಈ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. thumb|ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಳಲುತ್ತಿರುವರರ ಅಂಶ
ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಿರುಸಾದ ಆರಂಭವಾಗುವಿಕೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವೆಂಬಂತೆ ಕಿರಿಯ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ, ಒಟ್ಟಾರೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 0.4–0.6%ನಷ್ಟು ಭಾಗ ಈಗಾಗಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಈಡಾಗಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಯ ಸ್ವಯಂ-ದಾಖಲಿತ ಅನುಭವಗಳು ಮತ್ತು ವೀಕ್ಷಿತ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಯಾವುದೇ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ
ತಳಿಶಾಸ್ತ್ರ, ಆರಂಭಿಕ ಪರಿಸರ, ನರಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಸಹಾಯಕ ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ; ಕೆಲವೊಂದು ವಿಹಾರದ ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಿತ ಔಷಧಿಗಳು ಇದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯು ನರಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದೆಯಾದರೂ, ಒಂದೇ ಒಂದು ಸುಸಂಘಟಿತ ಕಾರಣವು ಇದುವರೆಗೂ ಪತ್ತೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಅನೇಕ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಒಂದು ಏಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೋ ಅಥವಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವಿಭಿನ್ನ ರೋಗದ ಸಹಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೋ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಯೂಜೆನ್ ಬ್ಲ್ಯೂಗರ‍್ ಎಂಬಾತ ಹೆಸರನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಾಗ ಸದರಿ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ದಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾಸ್‌ (ಬಹುವಚನ) ಎಂದೇ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಅದರ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯು ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವು ಅನೇಕಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಅಥವಾ ಒಡಕು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೆಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿಘಟನೆಯ ಚಹರೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿರುವುದು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಮೆದುಳಿನ ಮೀಸೋಲಿಂಬಿಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿನ ಡೋಪಮೈನ್‌ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕ (ಸ್ಕಿಝೋಫ್ರೇನಿಕ್‌) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮನೋವಿಕೃತಿ-ನಿರೋಧಕ (ಆಂಟಿಸೈಕೋಟಿಕ್‌) ಔಷಧೀಕರಣವು ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ; ಈ ಬಗೆಯ ಔಷಧವು ಮೂಲತಃ ಡೋಪಮೈನ್‌ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮನೋವಿಕೃತಿ-ನಿರೋಧಕ ಔಷಧಿಯ ಪ್ರಮಾಣಗಳು (ಡೋಸೇಜ್‌) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡುವುದು ಸಹ ತುಂಬಾ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವತಃ ತನಗೆ ಹಾಗೂ ಇತರರಿಗೆ ಅಪಾಯವಿರುವಂಥ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾಗಿ ಬರುವ ಅವಧಿಗಳೂ ಅಷ್ಟೇ, ಈ ಹಿಂದಿನ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇದು ನಡವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನ ದುಗುಡದೊಂದಿಗಿನ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವ ಜನರು ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ ಖಿನ್ನತೆ ಮತ್ತು ಕಳವಳದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ;ಹೆಚ್ಚುವರಿ (ಕೊಮೊರ್ಬಿಡ್) ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದು, ಅಜೀವವಾಗಿ ಘನತೆಯ ದುರುಪಯೋಗವು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಸುಮಾರು 40%ನಷ್ಟಿದೆ.
ಸುದೀರ್ಘ-ಕಾಲದ ನಿರುದ್ಯೋಗ, ಬಡತನ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯಂಥ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರ ಜೀವನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯು ಅದನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಜನರಿಗಿಂತ 10ರಿಂದ 12ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ದೈಹಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ರೋಗ ಸೂಚನೆಗಳು ಹಾಗೂ ರೋಗದ ಸಹಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸಮಸ್ಯೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೋರ್ವ ಶ್ರವಣೀಯ ಭ್ರಾಂತಿಗಳು, ಭ್ರಮೆಗಳು, ಮತ್ತು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತವಾದ ಹಾಗೂ ಅಸಹಜವಾದ ಯೋಚನಾಲಹರಿ ಮತ್ತು ಮಾತನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು; ಆಲೋಚನೆ ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಲಹರಿಯ ಸರಪಳಿಯು ನಷ್ಟವಾಗುವುದು, ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾದ ಅರ್ಥದಿಂದ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಕ್ಯಗಳಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯವರೆಗೆ ಈ ವರ್ತನೆ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಗಂಭೀರವೆನಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪದದ ಪಚ್ಚಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಅಥವಾ ಏಕಾಂಗಿತನವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಗ್ರಹಣಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಂತೆಯೇ, ಭ್ರಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಭ್ರಾಂತಿಗಳಿಂದ ಬಂದ ಬುದ್ಧಿಭ್ರಮಣೆಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವೊಲಿಷನ್‌ನ (ಜಡತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೇರಣಾಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ) ಋಣಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಒಂದು ಉಪ-ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೌನದಿಂದಿರಬಹುದು, ವಿಲಕ್ಷಣವಾದ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನರಹಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ಉದ್ದೇಶರಹಿತವಾದ ಚಿತ್ತಕ್ಷೋಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು; ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮನೋವಿದಳನ ಅಥವಾ ಮೂರ್ಛೆರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ರೋಗಲಕ್ಷಣವು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗದ ಚಿಹ್ನೆಯಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇತರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು.
ಸ್ಥಿಮಿತವಲ್ಲದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯು ಅಥವಾ ವರ್ತನೆಯು ಕಂಡು ಬಂದ ಕಡೇಪಕ್ಷ ಆರು ತಿಂಗಳ ಒಂದು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಡೇ ಪಕ್ಷ ಒಂದು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಇರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಗಳ ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಗೀಕರಣವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ-ರೀತಿಯ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯ ಒಂದು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವನ್ನು ಒಂದು ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕಸ್ವರೂಪದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದೆಂದು ತೋರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ನಿರ್ಗಮನ, ಸಿಟ್ಟಿಗೇಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಇರುಸುಮುರುಸು, ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿನ ಪೂರ್ವಲಕ್ಷಣದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿನ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ-ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಮನೋವಿಕೃತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು.
ಸ್ಕ್ನೀಡರಿಯನ್‌ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕರ್ತ್‌ ಸ್ಕ್ನೀಡರ‍್ (1887–1967) ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಮನೋವೈದ್ಯ, ಒಂದಷ್ಟು ಮನೋವಿಕೃತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದ್ದು, ಇತರ ಮನೋವಿಕೃತ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಂದ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವನ್ನು ಇವು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿವೆ ಎಂಬುದು ಆತನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳನ್ನು ಮೊದಲ-ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಕ್ನೀಡರ್‌ನ ಮೊದಲ-ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಬಲದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದರ ಕುರಿತಾದ ಭ್ರಮೆಗಳನ್ನು ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ; ಓರ್ವರ ಜಾಗೃತ ಮನಸ್ಸಿನೊಳಗೆ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಒಳಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ; ಓರ್ವರ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಇತರ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ; ಮತ್ತು ಓರ್ವರ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಅಥವಾ ನಡೆಗಳ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಭ್ರಾಂತಿಸ್ವರೂಪದ ಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮಿಥ್ಯಾಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಇತರ ಧ್ವನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಭ್ರಾಂತಿಸ್ವರೂಪದ ಧ್ವನಿಗಳು ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿರುವುದು- ಇಂಥ ಭ್ರಮೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಸಕ್ತ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಿಗೆ ಅವು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿವೆಯಾದರೂ, ಮೊದಲ-ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟತೆಯು ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ, ಸ್ಕ್ನೀಡರ್‌ನ ಸಮರ್ಥನೆಗಳ ಒಂದು ಮರುದೃಢೀಕರಣವನ್ನಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಒಂದು ನಿರಾಕರಣವನ್ನಾಗಲೀ ಮಾಡಲು ಈ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು 1970 ಮತ್ತು 2005ರ ನಡುವೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಂದು ಪುನರವಲೋಕನವು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಪರಿಷ್ಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ-ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಬೇಕು ಎಂದೂ ಅದು ಸೂಚಿಸಿತು.
ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಋಣಾತ್ಮಕ  (ಅಥವಾ ಕೊರತೆಯ) ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಅನುಭವಕ್ಕೆ ಬಾರದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಎಂಬ ಪದವು ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಭ್ರಮೆಗಳು, ಶ್ರವಣೀಯ ಭ್ರಾಂತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಆಲೋಚನೆಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಸೇರಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪದ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಿಕೆಗಳು ಎಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಋಣಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬರಲು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಎಂದಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಗೈರುಹಾಜರಿಯನ್ನು ಅವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕೆಲವೊಂದು ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅವು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಅವೆಂದರೆ: ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾದ ಅಥವಾ ಮೊಂಡಾಗಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ದುಗುಡ, ಮಾತಿನ ಕೊರತೆ (ಅತಾರ್ಕಿಕತೆ), ಮನಸ್ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಇರುವ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಭೋಗರಾಹಿತ್ಯ), ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿನ ಬಯಕೆಯ ಕೊರತೆ (ಏಕಾಂತಪ್ರಿಯತೆ), ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ (ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ). ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜೀವನಕ್ಕೆ, ಕಾರ್ಯಾನುರೂಪದ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಇತರರ ಮೇಲೆ ಹೊರೆಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಧನಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿಗಿಂತ ಋಣಾತ್ಮಕ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೊಂಡಾಗಿರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಕಾಣಿಸುವಿಕೆಯು ಇದ್ದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಅಥವಾ ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆಯಂತೂ ಎತ್ತರಿಸಲಾದ ಮಟ್ಟದ ಭಾವಾತಿರೇಕವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಒತ್ತಡದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ ಘಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆ ನೀಡುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಮೂರನೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣವಾದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯ ರೋಗದ ಸಹಲಕ್ಷಣ ವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಅವ್ಯವಸ್ಥ ಮಾತು, ಆಲೋಚನೆ, ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ವರ್ಗೀಕರಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ರೋಗನಿರ್ಣಯ
ರೋಗಲಕ್ಷಣದ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನರವ್ಯೂಹದ ಅನ್ಯೋನ್ಯಾಂಗಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಯಂ-ವೇದ್ಯ ಅನುಭವಗಳು, ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು, ಸ್ನೇಹಿತರು ಅಥವಾ ಸಹ-ಕೆಲಸಗಾರರಿಂದ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು, ಇದನ್ನನುಸರಿಸಿ ಬರುವ ಓರ್ವ ಮನೋವೈದ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ವೃತ್ತಿಪ್ರವೀಣರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಣೆಯ ಮೇಲೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಆಧರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿರ್ಧಾರಣೆಯು ಒಂದು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಚರಿತ್ರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲ ಸ್ವರೂಪದ ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರಿಯಾಗಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳು
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ, ಬಹುವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರಿಯಾಗಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅಮೆರಿಕನ್ ಸೈಕಿಯಾಟ್ರಿಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಯಯಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್‌ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್‌, ಆವೃತ್ತಿ DSM-IV-TR, ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಕ್ಲಾಸಿಫಿಕೇಷನ್ ಆಫ್ ಡಿಸೀಸಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಲೇಟೆಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಪ್ರಾಬ್ಲಮ್ಸ್‌, ICD-10ನಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಐರೋಪ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. DSM ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪದ್ಧತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಒಪ್ಪಂದವು ಉನ್ನತವಾಗಿದೆಯಾದರೂ, ICD-10 ಮಾನದಂಡಗಳು ಸ್ಕ್ನೀಡರಿಯನ್‌ನ ಮೊದಲ-ಶ್ರೇಣಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಡಯಾಗ್ನಸ್ಟಿಕ್‌ ಅಂಡ್ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕಲ್ ಮ್ಯಾನ್ಯುಯಲ್ ಆಫ್ ಮೆಂಟಲ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಸ್‌‌ನ ಪರಿಷ್ಕೃತ ನಾಲ್ಕನೇ ಆವೃತ್ತಿಯ ಪ್ರಕಾರ (DSM-IV-TR), ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲು ಮೂರು ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ:
ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದು ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಸಹಜವಾದ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಗಳ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಜರಿದ್ದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಮಾದಕವಸ್ತು ಅಥವಾ ಔಷಧಿಯ ದುರುಪಯೋಗದಂಥ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನೇರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ ಆಗಲೂ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಇತರ ರೋಗಸ್ಥಿತಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಗೊಂದಲ
ಇತರ ಹಲವಾರು ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮನೋವಿಕೃತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಜರಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಎರಡು ಧ್ರುವೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಹುಚ್ಚಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ, ಬಿರುಕುಭಾವಸಂಬಂಧಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ, ಮಾದಕವಸ್ತುವಿನ ಮಾದಕತೆ, ಅಮಲೇರಿದ ಇಲ್ಲವೇ ಸಂಯಮದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾದಕವಸ್ತು-ಪ್ರಚೋದಿತ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪ, ಮತ್ತು ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕಸ್ವರೂಪದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ. ಗೀಳಿನಂಥ-ಪ್ರಚೋದಿಸುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯೊಂದಿಗೆ (ಅಬ್‌ಸೆಸಿವ್-ಕಂಪಲ್ಸಿವ್‌ ಡಿಸಾರ್ಡರ‍್-OCD) ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವು ಅಪ್ಪಟ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ ವಿವರಿಸಬಹುದಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜಟಿಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ಸ್ವಭಾವಸೂಚಕ ಭ್ರಮೆಗಳಿಂದ OCDಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಲ್ಲದು.
ಚಯಾಪಚಯ ವ್ಯಾಕುಲತೆ, ಇಡೀ ದೇಹದ ಸೋಂಕು, ಮೇಹರೋಗ, (HIV) ಸೋಂಕು, ಅಪಸ್ಮಾರ, ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಅಂಗಹಾನಿಗಳಂಥ ಮನೋವಿಕೃತ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ-ರೀತಿಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅಪರೂಪಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಬಹುದಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಾಗೂ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ ತಪಾಸಣೆಯು ಅಗತ್ಯವಾಗಬಹುದು. ಜಾಗೃತಾವಸ್ಥೆಯ ಮಟ್ಟದ ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಆರಂಭ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ದಾಟ, ದೃಷ್ಟಿಗೋಚರ ಭ್ರಾಂತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದಾದ, ಹಾಗೂ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ಸನ್ನಿಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವುದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರಬಹುದು. ಮನೋವಿಕೃತಿ-ನಿರೋಧಕ ಔಷಧೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಯಿಂದುಂಟಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೂಚನೆ ಅಥವಾ ಸಂಭವನೀಯ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಂಡುಬರದ ಹೊರತು ಮರುಕಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಎಂಬ ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು (ಗ್ರೀಕ್‌ σχίζω = "ನಾನು ಒಡೆಯುವೆ") ಏನೇ ಇದ್ದರೂ, "ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ" ಎಂದರೆ ದ್ವಂದ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವೆಂದು ಅರ್ಥ ಅಲ್ಲ .
ಉಪಬಗೆಗಳು
DSM-IV-TRದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ಐದು ಉಪ-ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಎರಡು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಪ-ಬಗೆಗಳನ್ನು ICD-10 ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿವಾದಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ನಿರ್ದೇಶನಗಳು
2006ರಲ್ಲಿ, UKಗೆ ಸೇರಿದ ರೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ವೃತ್ತಿಪ್ರವೀಣರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯ ರದ್ದತಿಗಾಗಿರುವ ಆಂದೋಲನದ ಘೋಷಣಾ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ಮಿಶ್ರರೂಪತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗಿರುವ ರೋಗಚಿಹ್ನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ, ಜೈವಿಕ-ಮನಸ್ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾದರಿಯೊಂದರ ಅಳವಡಿಕೆಗಾಗಿ ಕರೆನೀಡಿದರು.
UKಯ ಇತರ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಈ ನಡೆಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಎಂಬ ಪದ ಒಂದು ಉಪಯುಕ್ತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
DSMನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ವಿಭಿನ್ನ ವರ್ಗವೂ ಸಹ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಯಿತು. ಇತರ ಮನೋವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಬದಲಾಗುವುದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಯಾಮಗಳಂತೆ ರೋಗನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ತಲುಪಬಹುದು ಎಂದು ಕೆಲವೊಂದು ಮನೋವೈದ್ಯರು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ರೋಗಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಕವಲುಹಾದಿಗಿಂತ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಒಂದು ಇಡೀ ಸಮುದಾಯ ಅಥವಾ ಅಖಂಡಧಾರೆಯು ಅಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇದರ ಹಿಂದಿರುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಛಿದ್ರಮನಸ್ಕಮಾದರಿಯ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ನಡುವೆ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಉಪದ್ರವಕರವಲ್ಲದ ಭ್ರಮೆಯ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮನೋವಿಕೃತ ಅನುಭವಗಳ ಒಂದು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಉನ್ನತ ಹರಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ವಿಧಾನವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ.
ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಯೊಂದಿಗಿನ ಸಾಮರಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಎಡ್ಗರ‍್ ಜೋನ್ಸ್‌, ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯರಾದ ಟೋನಿ ಡೇವಿಡ್‌ ಮತ್ತು ನಾಸಿರ‍್ ಘೇಮಿ ಮೊದಲಾದವರು ಭ್ರಮೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾ, ಒಂದಷ್ಟು ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದರ ಅನುಸಾರ, ಭ್ರಮೆಯ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊರತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ; ಭ್ರಮೆಗಳು ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅದು ತಪ್ಪಾಗಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ನಿರ್ವಿವಾದವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ.
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸೆನ್‌ ಎಂಬಾಕೆ, ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಸುಧಾರಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ತರ್ಕಸಮ್ಮತತೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ DSM-IV ಮತ್ತು ICD-10 ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಭರದಲ್ಲಿ ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ಮಾನದಂಡಗಳಲ್ಲಿನ ಬುದ್ಧಿವಿಕಲ್ಪಗಳ ಮೇಲೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಒತ್ತುನೀಡುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಮೂಲಭೂತವಾದ ಅರಿವಿನ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾದರಪಡಿಸುವಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಈ ಮೂಲಭೂತ ಅರಿವಿನ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಆಕೆಯ ವಾದ.
ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಇತರ ಮನೋವೈದ್ಯರು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ಟ್ಸುವಾಂಗ್‌ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ತಮ್ಮ ವಾದವನ್ನು ಮಂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲಿ ಮನೋವಿಕೃತ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೋಗನಿರ್ಣಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತಿಮ-ಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ "ನಿಜವಾದ" ಸಂರಚನೆಯಂತೆ DSMನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮಾನದಂಡಗಳಿಂದ ಭಾವಸಂಬಂಧಿ ಭಾಗಗಳನ್ನು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಅವುಗಳ ಸರ್ವತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಹೊರಗಿಡುವುದೂ ಸಹ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. DSMನಲ್ಲಿನ ಈ ಹೊರಗಿಡುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಿರುಕುಭಾವಸಂಬಂಧಿ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆ ಎಂಬ ಒಂದು "ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಜಟಿಲವಾದ" ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ದುರ್ಬಲವಾದ ಅಂತರನಿರ್ಣಾಯಕ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ಉದಾಹರಿಸುತ್ತಾ, ಕೆಲವೊಂದು ಮನೋವೈದ್ಯರು ಬಿರುಕುಭಾವಸಂಬಂಧಿ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇರುವಿಕೆಯಂತೆ ಭಾವಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ರೇಪೇಲಿನ್‌ನ ದ್ವಿವಿಭಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾದ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ನಡುವಿನ ನೇರವಾದ ಭಿನ್ನತೆಯು, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಸೋಂಕುಶಾಸ್ತ್ರದಿಂದ ಪಡೆದ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದಲೂ ಸವಾಲಿಗೀಡಾಗಿದೆ.
ಕಾರಣಗಳು
ರೋಗನಿರ್ಣಯದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯು ಜೀನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಿಸರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಅಳೆಯುವಲ್ಲಿನ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತದಾದ್ದರಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದುಹಂತಕ್ಕೆ ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ ಎರಡು ಧ್ರುವೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆ ಅಥವಾ ತೀವ್ರಸ್ವರೂಪದ ಖಿನ್ನತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ), ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವು ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಲ್ಲಿ ತಳೀಯವಾದ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯವಾದ ಅಂಶಗಳು ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಬಲ್ಲವು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ರೋಗನಿರ್ಣಯವು ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಆನುವಂಶಿಕ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯಾದರೂ, ಆ ಬಿರುಸಾದ ಆರಂಭದ ಮೇಲೆ ಪರಿಸರೀಯ ಅಂಶಗಳು ಅಥವಾ ಒತ್ತಡಕಾರಕಗಳ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜೈವಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ಪರಿಸರೀಯ ಒತ್ತಡಕಾರಕಗಳಿಂದ ನಿಜಸ್ವರೂಪವು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅಂತರ್ಗತ ಈಡಾಗುವಿಕೆಯ (ಅಥವಾ ದೇಹಪ್ರವೃತ್ತಿ ಯ) ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಒತ್ತಡದ-ದೇಹಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಮಾದರಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಜೈವಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು "ಜೀವಮನಸ್ಸಾಮಾಜಿಕ" ಮಾದರಿ ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ತಳೀಯ ಕಾರಣ
ಅವಳಿ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಮತ್ತು ದತ್ತುಸ್ವೀಕಾರದ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಒಂದು ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆಯಾದರೂ, ತಳಿವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಲ್ಲಿನ ತೊಡಕಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾದ ಆನುವಂಶಿಕತೆಯ ಅಂದಾಜುಗಳು ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುವೆಡೆ ಒಲವು ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ದೊಡ್ಡ ಅಥವಾ ಕಿರು ಜೀನ್‌ಗಳು ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದರಿಂದ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವು ಸಂಕೀರ್ಣ ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣದ ಒಂದು ರೋಗಸ್ಥಿತಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಈ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಲವಾರು ತಳೀಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಪಾಯಕರ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪಾಯದ ಅಂಶಗಳು ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಈಡಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರಾದರೂ, ಇದು ಇನ್ನೂ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಜೀನೋಮ್‌ ವ್ಯಾಪಿ ಸಹಯೋಗದ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ, ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಎರಡು ಧ್ರುವೀಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಜೀನ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಜೀನ್‌ಗಳು ಎರಡು ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳ ನಡುವೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸುತ್ತವೆ. ಆನುವಂಶಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಭಾವವಶ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿರುವ ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಭಾಗಗಳ ಸಮಂಜಸವಾದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನೀಡಿವೆ. ಇವು ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾ 1 (DISC1) ಜೀನ್‌ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ನಲ್ಲಿನ ಒಡೆತಕ್ಕೊಳಗಾದವುಗಳೊಂದಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ 804A ಸತು ಬೆರಳ ಪ್ರೊಟೀನು ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವರ್ಣತಂತು 6 HLA ಭಾಗದ ಸ್ಕಿಜೋಫ್ರೇನಿಯಾವು ಪುಟ್ಟ DNA ಸರಣಿಗಳ (ಇವಕ್ಕೆ ನಕಲು ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೂಪಾಂತರಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರು) ಅಪರೂಪದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಇಮ್ಮಡಿಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಹೊಂದಿವೆ. ನರಕೋಶದ ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಿದುಳಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೀನ್‌ಗಳೊಳಗೆ ಇವು ಅಳತೆಗೆಟ್ಟು ಅಥವಾ ಹೊಂದಿಕೆಯಿಲ್ಲದೆ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ.