cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭಾರತೀಯ ಹುಲಿಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳು ವೇಗದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನೇಕ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ನಡುವೆ ಕಾಳಜಿಯ ಬೊಬ್ಬೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಂದು 'ಇಂಡಿಯನ್ ಟೈಗರ್ ವೆಲ್ಫೇರ್ ಸೊಸೈಟಿ' 'ಕ್ಯಾಟ್ ಕುಟುಂಬ' ರಕ್ಷಿಸಲು ಹೊರಬರಲು ಒಂದು ಕಾರಣ. ಭಾರತೀಯ ಹುಲಿಗಳ ಕಲ್ಯಾಣ ಜಾಗೃತಿಯನ್ನು ಹರಡಲು ರಾಯಲ್ ಬೆಂಗಾಲ್ ಟೈಗರ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಿಳಿ ಹುಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಹುಲಿಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಧಾಮ ಕಟ್ಟಲು ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿನಾಶದಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿಸಿ, ದೊಡ್ಡ ಬೆಕ್ಕು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಉಳಿಸುವ ಜಾಗತಿಕ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿ ಹೊಂದಿದೆ.ಬಂಗಾಳ ಹುಲಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದೇ ಕುಟುಂಬದ ಇತರ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉಳಿಸಲು, ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರವು ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಕಳ್ಳ ಬೇಟೆಗಾರರು ಸಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಕ್ಕು ಕುಟುಂಬ ಉಳಿಸಲು, ಈ ಹುಲಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹುಲಿಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಮನೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಭೂತಾನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮಾನಸ್ ರಿಸರ್ವ್, ದೂರದ ಮಾನವ ವಸತಿಯ ರಿಂದ, ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಜಗತ್ತು. ಪಾರ್ಕ್ ಹರಿಯುವ ಮಾನಸ್ ನದಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್ ನಡುವಿನ ಗಡಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ದಟ್ಟವಾದ ಕವರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳಕಿನ ಔಟ್ ಕಡಿತ ಅಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕ್ ವ್ಯಾಪಕ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾನಸ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಹುಲಿಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾರ್ಕ್ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್. ಭೂತಾನ್ ಬೆಟ್ಟಗಳ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮಾನಸ್ ರಿಸರ್ವ್, ದೂರದ ಮಾನವ ವಸತಿಯ ರಿಂದ, ಸ್ವತಃ ಒಂದು ಜಗತ್ತು.
ರೊಮಾನಿಯ
ರೊಮಾನಿಯ (România)Romania (archaic:(ರೊಮೇನಿಯಾ(/ roʊˈmeɪniə /(ಈ ಧ್ವನಿಪಥದ ಬಗ್ಗೆ) ro-MAY-nee-ə; ರೊಮೇನಿಯನ್: ರೊಮೇನಿಯಾ [romɨˈni.a] )Rumania, Roumania; România ) ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ನ ಒಂದು ದೇಶ. ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಹಂಗೆರಿ ಮತ್ತು ಸೆರ್ಬಿಯ, ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಯುಕ್ರೇನ್ ಮತ್ತು ಮಾಲ್ಡೊವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಲ್ಗೇರಿಯ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ರೊಮಾನಿಯ ಗಡಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಪ್ಪು ಸಮುದ್ರದ ಕಡಲಿನ ಭಾಗವೊಂದನ್ನು ಕೂಡ ರೊಮಾನಿಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಡ್ಯಾನೂಬ್ ನದಿಯ ಸುಮಾರು ಸಂಪೂರ್ಣ ನದೀಮುಖಜಭೂಮಿಯು ರೊಮಾನಿಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ರೊಮಾನಿಯ ಅರೆ-ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಡಳಿತದ ಸಂಘಟಿತ ರಾಷ್ಟ್ರ. ೧೮೫೯ರಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಡೊವಿಯ ಮತ್ತು ವಲ್ಲಾಖಿಯಗಳ ಸಂಘಟನೆಯಿಂದ ರೊಮಾನಿಯ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ೧೯೧೮ರಲ್ಲಿ ಟ್ರಾನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ, ಬುಕೊವಿನ ಮತ್ತು ಬೆಸ್ಸಾರಾಬಿಯಗಳು ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದವು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ನಂತರ ರೊಮಾನಿಯ ವಾರ್ಸಾ ಒಪ್ಪಂದದ ಸದಸ್ಯರಾಷ್ಟ್ರವಾಯಿತು. ೧೯೮೯ರ ರೊಮಾನಿಯದ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ ಅನೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ನಡೆದವು. ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ರೊಮಾನಿಯ ಯುರೋಪಿನ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಇತಿಹಾಸ
ತ್ರಜನ್ಸ ಕಾಳುಮ್ನ್
ಮಧ್ಯ ಯುಗ
thumb|250px|[[ಬ್ರಾನ್ ಕಾಸ್ತ್ಲೇ ನ್ನು ೧೨೧೨ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಇದು ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಲಿತವಾಗಿದ್ದು 'ಡ್ರಾಕುಲನ ಕಾಸ್ತ್ಲೇ '' ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥನದ ಲ್ಲಿ ಇದು ವ್ಲಾದ್ III ದಿ ಇಮ್ಪಲರ್ ಮನೆ ಯಾಗಿತ್ತು ]] thumb|250px|೧೬ ನೆ ಶತಮಾನ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೊಲ್ದವಿಯ, ವಲ್ಲಚಿಯ ಮತ್ತು ತ್ರನ್ಸ್ಯಲ್ವನಿಯ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ
250px|thumb| WWI ಮೊದಲು ರೊಮಾನಿಯರು ನೆಲೆಸಿದ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳು
ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ ಮತ್ತು ಗ್ರೇಟರ ರೊಮಾನಿಯ
(೧೯೧೬–೧೯೪೫) thumb|250px|ರೊಮಾನಿಯದ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ : ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣವು ೧೯೧೩ ಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ  ,ಗುಲ್ಲಾಬಿ ಬಣ್ಣವು  ಗ್ರೇಟರ  ರೊಮಾನಿಯ [[ವಿಶ್ವ ಯುದ್ದ I|WWI ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಸದ್ಯದ WWII ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ  WWI ರ ಎರಡನೇಯ ಬಲ್ಕನ್ ಯುದ್ದ  ನಂತರದ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂದ ರೊಮಾನಿಯವನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ , ಆದರೆ  ಇದು WWII ದಲ್ಲಿ  ಸೋಲಾಯಿತು. ಚಿಕ್ಕ  ಹೆರ್ಙಾ ಪ್ರದೇಶ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ , ೧೯೧೩ ಕ್ಕಿಂತ ಹಳೆಯ ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವನ್ನು  ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ  , ಆದರೆ  ಇದು WWII ದಲ್ಲಿ  ಸೋಲಾಯಿತು]]
ಸಮತಾವಾದ
(೧೯೪೫-೧೯೮೯ ) thumb|250px| ವಂಶಲಾಂಛನ [[ರೊಮಾನಿಯನ್ ಕಾಮ್ಮುನಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿ]]
ಆಡಳಿತದ ವಿಭಾಗಗಳು
thumb|250px|Map of the [[ರೊಮಾನಿಯದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು|೮ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು . ೪೧ ಸ್ಥಾನೀಯ ಆಡಳಿತದ  ಘಟಕಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಬುಚರೆಸ್ ಮತ್ತು ಇಲ್ಫಾವ್ ದೇಶ  ಒಟ್ಟಾಗಿ  ಗಡ್ಡೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು  ರಚನೆಯಾ  ಅಭಿವೃದ್ಧಿ  ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅದರದೇ ಆದ , ಸುತ್ತುವರೆದ ಸುದ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.]]
ಸಶಸ್ತ್ರ ಸೈನ್ಯ
thumb|250px|[[ರೊಮಾನಿಯನ್ ಸೈನ್ಯ ದ ಸೈನಿಕರು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್ದಲ್ಲಿ ]]
ಭೂಗೋಳ
thumb|250px| ರೊಮಾನಿಯದ ಸ್ಥಳ ಪ್ರದೇಶಗಳ-ವಿವರಣೆಯ ನಕ್ಷೆ
ಪರಿಸರ
thumb|250px| [[ರೀತೆಜತ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿನ ಗ್ಲೇಸಿಲ್    ಸರೋವರ ]]
ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ನಗರಕೂಟಗಳು
thumb|250px|[[ಚ್ಲುಜ್-ನಪೊಕ ರೊಮಾನಿಯದ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲೋಂದು ]] ರೊಮಾನಿಯದಬುಚರೆಸ್ಟ್ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ನಗರ. ೨೦೦೨ ಜನಗಣತಿ ಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ
೨೦೦೨ ಜನಗಣತಿ ಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.
ಧರ್ಮ
ರೊಮಾನಿಯ ಜಾತ್ಯತೀತ ದೇಶ.
ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
thumb|250px| [[ಗಾಳತ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಆರ್ಸೆಲೊರ್ ಮಿತ್ತಲ್ ಕಬ್ಬಿಣದ  ಮಿಲ್]]
ಸಾರಿಗೆ
thumb|250px|[[ರೊಮಾನಿಯದ ರಸ್ತೆಗಳು|ರೊಮಾನಿಯದ ರಸ್ತೆಗಳ ಜಾಲ]]
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಜಯದೇವ್ ಪ್ರಸಾದ್ ಮೊಳೆಯಾರ
ಸಾಹಿತಿ ದಿ| ಗಣಪತಿ ಮೊಳೆಯಾರರ ಪುತ್ರರಾದ ಇವರು "ಐ ಐ ಎಂ -ಅಹಮದಾಬಾದ್" ಪದವಿಧರರು."ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಯುನಿಲಿವರ್"ನಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋತ್ಪ್ಪನ್ನ ರಫ್ತು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಸದ್ಯ ಉಡುಪಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಕನ್ಸಲ್ಟಂಟ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ವಿಟ್ಲ (ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ)ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಇವರು ವಿಟ್ಲ ,ಪುತ್ತೂರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದು                    ಮಂಗಳೂರಿನ ಮೀನುಗಾರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೀನುಗಾರಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಡಿಗ್ರಿ ಪಡೆದವರು.
ಪತ್ರಿಕೆ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕತೆ ,ಕವನ,ಹಾಸ್ಯ,ಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವ ಇವರು ಹಲವು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಉದಯವಾಣಿಯಲ್ಲಿ "ಕಾಸು-ಕುಡಿಕೆ" ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ಇವರು "ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ" ದಲ್ಲೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಲಂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ವಹಣ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಉನ್ನತ ಕಲಿಕೆ,ಸ್ವತಃ ಅಂತರ್ ರಾಷ್ಟೀಯ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಅನುಭವ ಇರುವುದರಿಂದ ಜಯದೇವ್ ಪ್ರಸಾದ್ ರವರ ಈ ಬರಹಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತತೆ ಇದೆ."ಕನ್ನಡ ಪ್ರಭ"ಪತ್ರಿಕೆಯ ಭಾನುವಾರದ ಪುರವಣಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು ಅಪಾರ ಓದುಗರನ್ನು ತಲುಪಿದ ಲೇಖನವಿದು.
ಉದ್ಯಮ,ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅನುಭವವನ್ನು ಕನ್ನಡದ ಬರವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಇವರು ನುರಿತವರು,
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಬರಹಗಾರರು
ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌
ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್
ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 1992ರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ, 1996ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಕಾದಂಬರಿಯು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಇದರ ಬಹಳಷ್ಟು ಭಾಗವು ಐಮಾನಮ್‌ನಲ್ಲಿಯ ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯಜೀವನದ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್‌ ನ ಪ್ರಕಟಣೆಯು ಅರುಂಧತಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. 1997ರಲ್ಲಿ ಭಾವನಾತ್ಮಕ,ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾನಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಬುಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ‌ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ ಹೆಸರಿಸಿದ ಗಮನಾರ್ಹ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಟೈಮ್ಸ್ ‌ ಘೋಷಿಸಿದ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಥೆಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಯ ಪುಸ್ತಕ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು. ಅರುಂಧತಿ ಐದು ಲಕ್ಷ ಪೌಂಡ್‌ ಹಣವನ್ನು ಮುಂಗಡವಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಇದು ಮೇ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಜೂನ್ ಕೊನೆಯ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಹದಿನೆಂಟು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು. ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಅಮೆರಿಕದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಮಟ್ಟದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿಮರ್ಶೆ ಗಳಿಸಿತು. ದಿ ನ್ಯೂ ಯಾರ್ಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು ಒಂದು 'ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ,' 'ಅಸಾಮಾನ್ಯ', 'ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನೈತಿಕವಾಗಿ ತ್ರಾಸದಾಯಕವೂ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕವಾಗಿ ಸುಲಭವೇದ್ಯವೂ ಆದ ಕೃತಿ' ; ಲಾಸ್ ಎಂಜಿಲಿಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಪ್ರಕಾರ 'ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಮನಸೆಳೆಯುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ '; ಕೆನಡಾದ ಟೋರಂಟೋ ಸ್ಟಾರ್ ಸೇರಿದಂತ ಇತರೆ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, 'ಒಂದು ರಸಭರಿತ, ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕಾದಂಬರಿ'. ದಿ ಗಾಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿಯು 1997ರ ವರ್ಷದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಟೈಮ್ ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಐದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಅಷ್ಟೇನೂ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1996ರಲ್ಲಿ ಬುಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಸದಸ್ಯ ಕಾರ್ಮೆನ್‌ ಕಾಲಿಲ್‌ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು 'ಅಸಹ್ಯ' ಎಂದು ಜರಿದರು. 'ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಬಹಳ ನಿರಾಸೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ' ಎಂದು ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ಟೀಕಿಸಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿಯ ಮೂಲ ರಾಜ್ಯ ಕೇರಳದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಇ. ಕೆ. ನಯನಾರ್ ‌ಅವರು, ಈ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಭಂಧವಿಲ್ಲದೇ ವರ್ಣಿಸಿದ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಅಶ್ಲೀಲತೆಯ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು.
ನಂತರದ ವೃತ್ತಿ
ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಶಸ್ಸಿನ ಬಳಿಕ ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆಹಗಾರರಾದರು. ಟೀವಿ ಧಾರಾವಾಹಿ ದಿ ಬನ್ಯನ್ ಟ್ರೀ, ಹಾಗೂ ಡ್ಯಾಂ/ಏಜ್: ಎ ಫಿಲ್ಮ್ ವಿಥ್ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ (2002) ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಬರೆದರು. 2007ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಎರಡನೆ ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ವಿ ಆರ್ ಒನ್: ಎ ಸಿಲೆಬ್ರೇಷನ್ ಆಫ್ ಟ್ರೈಬಲ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರು, ಇದು 2009ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಜಗತ್ತಿನೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಜನರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವುದಲ್ಲದೇ ಅವರ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಪಾಯವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಭಾವನೆ,ರಾಜಧನವು ಭಾರತೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಘಟನೆ ಸರ್ವೈವಲ್‌ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ಗೆ ಸೇರಿತು.
ವಕಾಲತ್ತು ವಹಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಾದ
ದಿ ಗಾಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಮಾಲ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಪ್ರಕಟನೆ ಬಳಿಕ ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ಸಮಯದ ಹೆಚ್ಚುಪಾಲನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಕಲ್ಪಿತ ವಸ್ತು ಕೃತಿ ರಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟರು. ಇನ್ನೂ ಎರಡು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರಲ್ಲದೇ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗತೊಡಗಿದರು. ಅವರು ಜಾಗತೀಕರಣ -ವಿರೋಧಿ/ಎಚ್ಚೆತ್ತ-ಜಾಗತೀಕರಣ ಚಳವಳಿಯ ವಕ್ತಾರರಾದರು; ಮತ್ತು ನವ-ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜಾಗತಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕುರಿತು ಭಾವಾವೇಶದ ಕಟು-ಟೀಕಾಕಾರರಾದರು. ಸದ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ನೀತಿ, ತ್ವರಿತ ಕೈಗಾರಿಕೀಕರಣದ ರೀತಿ ಹಾಗೂ ಲಂಗುಲಗಾಮಿಲ್ಲದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನೀತಿ-ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಂಸ್ಥೆ ಎನ್ರಾನ್‌ನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೂ ಇವರ ಟೀಕೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದವು.
ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ
2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ದೈನಿಕ ಟೈಮ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೊಂದುವುದರ ಪರ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆಗ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ-ಪರ ಭಾರೀ ಧರಣಿಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಅಮರನಾಥ್‌ ಭೂ ವರ್ಗಾವಣೆ ವಿವಾದದ ನಂತರ, 2008ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 18ರಂದು, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಶ್ಮೀರ ಭಾಗದ ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 500,000 ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಧರಣಿ ನಡೆಸಿದರು. ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಕಾಶ್ಮೀರಿ ಜನರು ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಲು ಬಯಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಚಳವಳಿಗಳು ಸೂಕ್ತ ಸಂಕೇತ. ಅರುಂಧತಿಯ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಐಎನ್‌ಸಿ)‌ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ) ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದವು. 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ 'ಆಜಾದಿ - ಇದೊಂದೇ ದಾರಿ' (ಆಜಾದಿ ಎಂದರೆ 'ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ' ) ಎಂಬ ಒಂದು ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌, ಹುರ್ರಿಯತ್‌ ಕಾನ್ಫೆರೆನ್ಸ್‌ ಮುಖಂಡ ಸಯದ್‌ ಅಲಿ ಷಾ ಜಿಲಾನಿ ಮತ್ತು ವರವರ ರಾವ್‌ ಒಂದಿಗೆ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಕಾಶ್ಮೀರವು ಹಸಿವು ಮತ್ತು ನಿರ್ವಸ್ತ್ರ ಸ್ಥಿತಿ ಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನದಿಂದ ಆಜಾದಿ ' ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದ್ದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣದ ಅಧಿಕೃತ ಪಠ್ಯವು ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:
ಅವರ ಈ ಭಾಷಣ ಬಿಜೆಪಿ ಮುಖಂಡ ಅರುಣ್‌ ಜೇಟ್ಲಿಯವರಿಂದ ಕಟು ಟೀಕೆ ಎದುರಿಸಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಭಾರತ ದೇಶದ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಏನನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ, ಅರುಂಧತಿ ಹಾಗೂ ಆ ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ರೀತ್ಯ ದಂಡನೆಯ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅರುಣ್‌ ಜೈಟ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ನೀಡಿದ ಈ ರೀತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಬಹುದು ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ಕೇಳಿಬಂದವು. ಆದರೆ ಗೃಹ ಸಚಿವರು ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಲಿಲ್ಲ; ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನೇರ ಪ್ರಚೋದನೆಯಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅರುಂಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ' ಎಂದು ಭಾರತದ ಗೃಹಮಂತ್ರಿ ಪಿ ಚಿದಂಬರಮ್‌ ಹೇಳಿದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ದೈನಿಕ ಡೈಲಿ ಪಯೊನಿಯರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ, 'ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು, ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ವಿಭಾಗ 124ಎ ಅಡಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ದ್ರೋಹದ ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾ ಆಪಾದನೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಾಸನಾತ್ಮಕವಾದ ಕಾನೂನಿನ ಸೂಕ್ತ ಕಲಮುಗಳಡಿ ಅರುಂಧತಿ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು' ಎಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಐಪಿಎಸ್‌ ಅಧಿಕಾರಿ ಅಮಿತಾಭ್‌ ಠಾಕುರ್‌ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2010ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ಅರುಂಧತಿ ಶ್ರೀನಗರ ಮತ್ತು ಷೋಪಿಯಾನ್‌ ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆರಂಭಿಕ ವರದಿ ನೀಡಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್‌ ಹುಸೇನ್‌ ಒಬಾಮಾರ ಭೇಟಿ ಆಗಷ್ಟೇ ನಡೆದಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನವಾದದ್ದನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಹೇಳಿದ್ದರು -ಒಬಾಮಾ ಅವರ ದ್ವಂದ್ವ ಹೇಳಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರ ನೀಡಿ,ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಗಾದರು. "2008ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚುನಾಯಿತರಾಗುವ ಒಂದು ವಾರ ಮುಂಚೆ... ಸ್ವಯಂ ಅಧಿಕಾರವೇ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಹೋರಾಟದ ಕಾರಣ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಡುವೆ 1947ರಿಂದಲೂ ಮೂರು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿದ್ದವು. ಇದರ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿರುವುದು.. ಈ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಸಿವಿಸಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದವು" ಏಕೆಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಆದಾಗಿಂದಲೂ ಕಾಶ್ಮೀರ ಕುರಿತು ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.' ಒಬಾಮಾ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ, 'ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಕಾಶ್ಮೀರ ವಿಚಾರದೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನಿತರ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಹೇಳಿ ತಮ್ಮ ಅತಿಥೇಯರನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿಸಿದರು ಎಂಬು ಅರುಂಧತಿ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರವಾಸದ ಕುರಿತು, ತಾವು ಷೋಪಿಯಾನ್ ನಗರ ತಲುಪುವ ಮುಂಚೆಯೇ, 2009ರ ಷೋಪಿಯಾನ್‌ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಮತ್ತು ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣ ಕಂಡಿದ್ದು ಕೇಳಿದ್ದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ, 'ನನ್ನ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ "ಸ್ವಲ್ಪ ಕಿರಿಕಿರಿ"ಯುಂಟಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ನಾನು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿಷಾದಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪ್ರೇರಣೆಯಿರಲಿಲ್ಲ'. ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಅರುಂಧತಿ ಮರಳಿದಾಗ, 'ಇಂದು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗುತ್ತಿರುವ ರಾಜಕೀಯ ತಂತ್ರದಲ್ಲಿ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ಉದ್ರಿಕ್ತ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗವು ನನ್ನ ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಧರಣಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಬಂಧನಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹನಗಳು ಈ ಘಟನೆಯ ನೇರಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದವು. ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲೂ ಹೇಸುವುದಿಲ್ಲ. ದೇಶದ ವಿವಿಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದೆಂದು, ಮಾರಕವೆನಿಸುವ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಹೊಂದಿರುವ ಬಜರಂಗದಳವು ಘೋಷಿಸಿದೆ.' 'ದಬಾವಣೆ ಮತ್ತು ಬೊಯಿಂಗ್‌ ವಿಮಾನಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ವಿಜೃಂಭಿಸುವ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರ ನಂಬಿದಂತಿವೆ. ಆದರೆ ಬೆಚ್ಚನೆಯ, ಬೇಯಿಸಿದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತಿಲ್ಲ' ಎಂದು ಸ್ಥೂಲ ಟಿಪ್ಪಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ವರದಿಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿ-17 ಗ್ಲೋಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್‌ III ವಿಮಾನವು ಒಬಾಮಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಿದ್ದತೆಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಇಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಷೋಪಿಯಾನ್ ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದವರೊಬ್ಬರ ಪೋಷಕರಿಂದ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಈ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ಸಂದಿದ್ದವು.
ಸರ್ದಾರ್‌ ಸರೋವರ್‌ ಯೋಜನೆ
ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಸರೀಯ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿ ಮೇಧಾ ಪಾಟ್ಕರ್‌ ಜೊತೆ ಅರುಂಧತಿ ಸಹಯೋಗ ನೀಡಿದರು. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಯಾವುದೇ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲದೆ ನಿರಾಶ್ರಿತರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಪರಿಹಾರ ಏನೂ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ, ಜೊತೆಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡದು. ಅರುಂಧತಿ ತಮ್ಮ ಬೂಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಭಾವನೆ ರಾಜಧನವನ್ನು ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೊ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ದಾನ ನೀಡಿದರು. 2002ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ನರ್ಮದಾ ಯೋಜನೆ ಬಗ್ಗೆ ಫ್ರಾನಿ ಆರ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್‌ರ ಡ್ರೌನ್ಡ್‌ ಔಟ್‌ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆಗೆ ಅರುಂಧತಿಯ ವಿರೋಧವನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳಂಕ ತರುವ ಯತ್ನವೆಂದು ಗುಜರಾತ್‌ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. . 2002ರಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಮಗೆ ನೀಡಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನಾ ಮೊಕದ್ದಮೆಗೆ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಒಂದು ಶಪಥಪತ್ರ(ಅಫಿಡವಿಟ್‌)ದಲ್ಲಿ 'ಸೇನಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಹಗರಣಗಳ ಆರೋಪದಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಂಗವು, ಯಾವುದೋ ಸಡಿಲ ಆಧಾರದ ದೂರಿನ ಮೇರೆಗೆ ನನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಎಂದರೆ, ನ್ಯಾಯನಿಂದನೆಯ ಗುಮ್ಮವನ್ನು ಬಳಸಿ ಟೀಕೆ ಮತ್ತು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹತ್ತಿಕುವ ಯತ್ನ' ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದರು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅರುಂಧತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ, ಯಾವುದೇ ವಿಷಾದವಿಲ್ಲದ ಉತ್ತರವನ್ನು ಅಪರಾಧೀ ಪ್ರಮಾಣಕದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ನಿಂದನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಒಂದು ದಿನದ 'ಸಾಂಕೇತಿಕ' ಕಾರಾವಾಸ ಮತ್ತು 2,500 ರೂಪಾಯಿಗಳ ದಂಡ ವಿಧಿಸಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಕಾರಾವಾಸ ಮುಗಿಸಿ, ದಂಡ ಪಾವತಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಕಾರಾವಾಸ ತಪ್ಪಿಸಲು, ದಂಡದ ಶುಲ್ಕ ಪಾವತಿಸಿದರು. ಪರಿಸರೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ ಅರುಂಧತಿಯ ನರ್ಮದಾ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆಂದೋಲನಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿಯ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರೂ, 'ಅವರ ಸಮರ್ಥನೆ ಅತಿರೇಕತೆ ಹಾಗೂ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ' ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. 'ಅರುಂಧತಿ ವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆ ಮಾಡುವ ಹಾಗೂ ಸರಳಗೊಳಿಸುವ, ಸೈತಾನನೊ ದೈವ ರೂಪದವನು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ದ್ವಂದ್ವ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ನಿಲುವು, ಅವರ ಜೋರು ಮಾತು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸಹ ಪರಿಸರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕೆಟ್ಟ ಹೆಸರು ತಂದಿವೆ.' ನರ್ಮದಾ ಬಚಾವೊ ಆಂದೋಲನ್‌ ಸಂಘಟನೆಯು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮನವಿಯ ಬಗ್ಗೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ವಿರುದ್ಧ ಅರುಂಧತಿಯ ಟೀಕೆಯು ಬಹಳ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅರುಂಧತಿ ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ, ತಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿಯೇ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ ಮತ್ತು ಭಾವಾವಿಷ್ಠ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದೆಂದು ಹೇಳಿದರು. 'ಹೌದು, ನಾನು ನಿಜಕ್ಕೂ ಭಾವೋದ್ರಿಕ್ತ,ಚಿತ್ತೋದ್ರೇಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಾನು ಮನೆಮೇಲಿಂದ ಜೋರಾಗಿ ಕೂಗಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹವಳು. ಆದರೆ ಅವನು ಮತ್ತು ಅವನ ಠಾಕು ಠೀಕಾದ ಸಣ್ಣ ಸಮುದಾಯದ ಕ್ಲಬ್..ಮಾತನಾಡುವುದೇ ಬೇಡ, 'ಶ್ಶ್‌! ಬಾಯಿ ಮುಚ್ಚು. ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದವರಿಗೆ ಎಚ್ಚರವಾಗುತ್ತೆ!' ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ನಾನು ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಎಬ್ಬಿಸಲೇಬೇಕು, ಅದು ನನ್ನ ಇಂಗಿತ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಕಣ್ತೆರೆದು ನೋಡಲಿ.' ಅರುಂಧತಿ ಹಾಗೂ ಗೇಯ್ಲ್‌ ಒಮ್ವರ್ಟ್‌ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನರ್ಮದಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು-ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನ ಕುರಿತು ಗಹನ ಚರ್ಚೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದುಂಟು. ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಬೇಕೆಂದು ಅರುಂಧತಿಯ ನಿಲುವು, ಹಾಗೂ, ಇತರೆ ಪರ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬೇಕೆಂದು ಗೇಯ್ಲ್‌ ಒಮ್ವರ್ಟ್‌ ನಿಲುವು ತಾಳಿದ ಕಾರಣ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ಪರಿಸರವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಮತವಿದ್ದರೂ, ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಟೀಕಾ-ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ ರಚನಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದವು.
ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರೀಕರಣ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತ
ಭಾರತ 1998ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪೋಖರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವೀ ಪರಮಾಣು ಶಸ್ತ್ರ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಅರುಂಧತಿ 'ದಿ ಎಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಇಮ್ಯಾಜಿನೇಷನ್ ‌' ಬರೆದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪರಮಾಣು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಅವರ ಸಂಕಲನ 'ದಿ ಕಾಸ್ಟ್‌ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ‌' ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಭಾರತದ ಮಧ್ಯ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಗುಜರಾತ್‌ ಹಾಗೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಜಲವಿದ್ಯುತ್‌ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು.
ಇಸ್ರೇಲ್‌ ದೇಶದ ಟೀಕೆ
2006ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತು ನೋಮ್‌ ಚೊಮ್ಸ್ಕಿ, ಹೊವಾರ್ಡ್‌ ಝಿನ್‌ ಮತ್ತಿತರರು, ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್ ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ ಲೇಖನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಮ್ಮತಿ-ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ 2006ರ ಲೆಬನಾನ್‌ ಯುದ್ಧವು ಯುದ್ಧ ಅಪರಾಧೀ ಕೃತ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ರಾಷ್ಟ್ರ-ಬೆಂಬಲಿತ ಆತಂಕವಾದದ ಆರೋಪವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲ್ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. 2007ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಯರ್ಸ್‌ ಅಂಡರ್ಮೈನಿಂಗ್‌ ಇಸ್ರೇಲಿ ಟೆರರಿಸಮ್‌ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯ ಏಷ್ಯನ್‌, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕೊಲ್ಲಿ ವಲಯ ಕ್ವಿಯರ್ಸ್‌ ಮೊದಲು ಚಾಲನೆಗೊಳಿಸಿದ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರವೊಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ ಸಹ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಇಸ್ರೇಲಿ ಪ್ರಾಯೋಜನವನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿ, ಹಾಗೂ, ಯಾವುದೇ ಸಮಾರಂಭ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇಸ್ರೇಲಿ ದೂತಾವಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಹ-ಪ್ರಾಯೋಜಿಸದಿರುವ ಮೂಲಕ ಇಸ್ರೇಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸಾನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಎಲ್‌ಜಿಬಿಟಿ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.
2001ರ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್‌ ದಾಳಿ
2001ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 13ರಂದು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸತ್‌ ಭವನದ ಮೇಲೆ ಆತಂಕವಾದಿಗಳ ದಾಳಿಯ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಸಂಸದೀಯ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಮುಗಿಸುವ ವರೆಗೆ, ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಪಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಅಫ್ಜಲ್‌ ವಿರುದ್ಧದ ಮರಣದಂಡಣ ತೀರ್ಪನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷ (ಬಿಜೆಪಿ) ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ, ಒಬ್ಬ ಆತಂಕವಾದಿಯ ಪರ ನಿಲುವು ತಾಳುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ಬಹಳ ಮಾರಕ ಎಂದಿದೆ.
ಮುಥಾಂಗಾ ಘಟನೆ
2003ರಲ್ಲಿ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಭೂ ಹಕ್ಕು ಪರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಯಾದ ಆದಿವಾಸಿ ಗೋತ್ರ ಮಹಾ ಸಭಾ ಸಂಘಟನೆಯು, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುಧಾಂಗಾ ವನ್ಯಧಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ನೀಲಗಿರಿ ತೋಟದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಧರಣಿ ನಡೆಸಿತು. 48 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅಲ್ಲಿನ ಹಿಡುವಳಿದಾರರನ್ನು ಮತ್ತು ಉಳಿದುಕೊಂಡವರನ್ನು, ಹೊರಹಾಕಲು,ಓಡಿಸಲು ಪೊಲೀಸ್‌ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಯಿತು. ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪೊಲೀಸ್‌ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೃತರಾದರು. ಈ ಚಳವಳಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ, ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆ ಚಳವಳಿಯ ಮುಖಂಡರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ನಂತರ, ಕೇರಳದ ಅಂದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ರಕ್ಷಣಾ ಮಂತ್ರಿ ಎ ಕೆ ಆಂಟೊನಿಯವರಿಗೆ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ ಬರೆದರು -ಅದರಲ್ಲಿ 'ನಿಮ್ಮ ಕೈಗಳಿಗೆ ರಕ್ತ ಮೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ!' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು.
2008 ಮುಂಬಯಿ ದಾಳಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು
ಆಗ 2008ರ ನವೆಂಬರ್‌ 26ರಂದು ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ಆತಂಕವಾದಿ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನೋಡಬಾರದು. ಬದಲಿಗೆ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕತೆಯಲ್ಲಿನ ಸಡಿಲುತನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕ ಬಡತನದಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯ, ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆ (ಅರುಂಧತಿ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಭಾರತದ ಉದರಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಅಂತಿಮವಾದ, ಬಲವಾದ ಒದೆತ), 2002ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೋಮುಗಲಭೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತ್ಯಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಇಂದಿಗೂ ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಘರ್ಷಣೆ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಿ ನೋಡಬೇಕಿದೆ ಎಂದು 2008ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 13ರ ದಿ ಗಾರ್ಡಿಯನ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ, ಅರುಂಧತಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಕೂಗುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದರೂ, 'ಆತಂಕವಾದವನ್ನು ಯಾವುದೂ, ಏನೂ ಸಮರ್ಥಿಸಲಾರದು' ಎಂದು ಅರುಂಧತಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು. ಅವರು ಆತಂಕವಾದವನ್ನು 'ಹೃದಯವಿಲ್ಲದ ಸಿದ್ದಾಂತ' ಎಂದು ಜರಿದಿದ್ದರು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. 'ಆತಂಕವಾದಿ ದಾಳಿಯ ಮೂಲಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಹಿಡಿದು, ಅದೇ ದೇಶದ ಗಡಿಯೊಳಗೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿಡಲು ಅಸಾಧ್ಯ'. ಒಂದು ವೇಳೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ ವಲಯವು ಅರಾಜಕತೆಯ ಪ್ರಪಾತಕ್ಕೆ ಬೀಳಬಹುದು'. ಸಲ್ಮಾನ್‌ ರಷ್ದಿ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅರುಂಧತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕಟುವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದರು. ಮುಂಬಯಿಯ ಆತಂಕವಾದಿ ಭಯೋತ್ಪಾದನೆ ಹಾಗೂ ಕಾಶ್ಮೀರ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಮೇಲೆ ಆರ್ಥಿಕ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿಯನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲೂ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರಷ್ದಿ ಅವರು ತಾಜಮಹಲ್‌ ಪ್ಯಾಲೆಸ್‌ & ಟವರ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಗುರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅರುಂಧತಿ ಮೇಲೆ ಟೀಕಾ ಪ್ರಹಾರ ನಡೆಸಿದರು. ಭಾರತದ ಬರಹಗಾರ್ತಿ ತವ್ಲೀನ್‌ ಸಿಂಗ್, ಅರುಂಧತಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು 'ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ವಿರುದ್ಧ ಹುಚ್ಚುಹುಚ್ಚಾದ, ಭ್ರಮಾಧೀನ ಮಾತುಗಳ ಸರಣಿ'‌ ಎಂದು ಲೇವಡಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅರಣ್ಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ
ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 2003ರಲ್ಲಿ ಪಂಚಮಢಿ ಸನಿಹ ಅರುಂಧತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಬಂಗಲೆಯು ಗುರುತಿಸಲಾದ ವನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿರುವ ಕಾರಣ, ಅದನ್ನು ನೆಲಸಮಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ' ಎಂದು ಪಂಚಮಢಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಈ ಕಾನೂನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಪ್ರಕರಣದಡಿ ಭಾರತೀಯ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ ವಿಕ್ರಮ್‌ ಸೇಠ್‌ರ ಸಹೋದರಿ ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅರುಂಧತಿಯ ಪತಿ ಈ 4346 sqft ಸ್ವತ್ತನ್ನು 1994ರಲ್ಲಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ರಕ್ಷಿತಾರಣ್ಯ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುವರಿಯಾಗಿತ್ತು.
ನಕ್ಸಲರ ಬಗೆಗಿನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಕ್ಸಲೀಯ-ಮಾವೋವಾದಿ ಬಂಡುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ಸರ್ಕಾರ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಸಶಸ್ತ್ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳನ್ನು ಅರುಂಧತಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು 'ದೇಶದ ಅತಿ-ಬಡಜನರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧ' ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, (ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ತಿಳಿವಳಿಕೆ ಪತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಸರ್ಕಾರವು, ಈ ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು, 'ಜನತೆಯತ್ತ ಇರುವ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಮ್ಮ ಹೊಣೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ' ನಕ್ಸಲರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಆರಂಭಗೊಳಿಸಿದೆ'. ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಅರುಂಧತಿ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥನೆ ದೊರಕಿದರೂ, ಮಾವೊವಾದಿಗಳನ್ನು ಗಾಂಧಿವಾದಿಗಳು ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದದ್ದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇತರೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ, 'ಒಂದೆಡೆ, ನಕ್ಸಲೀಯರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ದೇಶಭಕ್ತರಾಗಿ ಸಂವಿಧಾನದ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಸರ್ಕಾರವು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಮಾವೋಗಳ ಆತಂಕವಾದೀ ಕೃತ್ಯಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅರುಂಧತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅನುಕಂಪವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹಲವು ಟಿಪ್ಪಣಿಕಾರರು ಗಮನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಿಎನ್‌ಎನ್‌-ಐಬಿಎನ್ ಕಿರುತೆರೆ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ, ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿ, 'ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ವರ್ಗವನ್ನು ಉರಳಿಸುವುದು ಮಾವೋವಾದಿಯ ಪರಮೋಚ್ಚ ಗುರಿ' ಎಂದು ನಕ್ಸಲರ ಧ್ಯೇಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು. ಕೇವಲ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಅಥವಾ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೂ ಪರಿಹಾರ ಸಿಗುವುದೆಂದು ನಂಬದ ಕಾರಣ, ತಾವು ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದರು. ಮಾವೋವಾದಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಗೊಳಿಸಬೇಕೆಂದು ಪದೇ-ಪದೇ ಕೇಳಲಾಯಿತು. ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌: ನೀವು ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು ಯಾವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಾಣುವಿರಿ? ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ಈಗ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವು ವಿರೋಧೀ ಚಳವಳಿಗಳ ಬೃಹತ್‌ ಪ್ರಮಾಣದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಅತಿ ಉಗ್ರಗಾಮಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಜನರ ಗುಂಪು. ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌: ಆದರೆ, ಭಾರತೀರ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಯತ್ನವನ್ನು ನೀವು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತೀರೇನು? ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ... '' ಒಂದು ವೇಳೆ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಉರುಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುವ ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು ನಾನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದಲ್ಲಿ ನಾನೂ ಸಹ ಒಬ್ಬ ಮಾವೋವಾದಿ ಎಂದಂತೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಮಾವೋವಾದಿಯಲ್ಲ.'' ಕರಣ್‌ ಥಾಪರ್‌: .. ಆದರೆ ಮಾವೋವಾದಿಗಳು ಬಳಸುವ ತಂತ್ರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನೀವೇನು ಹೇಳುತ್ತೀರಿ?.. ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌: ''ಈಗಾಗಲೇ ಆಂತರಿಕ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ... ನಿಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಯ ಸುತ್ತ 800 ಜನ ಸಿಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌ ಸೈನಿಕರಿದ್ದು, ಅತ್ಯಾಚಾರ, ಆಸ್ತಿಪಾಸ್ತಿ ಹಾಳು ಮಾಡಿ, ದೋಚಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ನಾನು ನಿರಾಹಾರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗದು. ಜನರು ಇದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಾನು ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತೇನೆ.''
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
'ದಿ ಗಾಡ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಮಾಲ್‌ ಥಿಂಗ್ಸ್‌' ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಗಾಗಿ ಅರುಂಧತಿ ರಾಯ್‌ಗೆ 1997ರಲ್ಲಿ ಬೂಕರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ 30,000 ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಡಾಲರ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ 'ಈ ಪುಸ್ತಕವು ತಾನು ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಈಡೇರಿಸಿದೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಭಿನ್ನವತ್ತಳೆ ಸೇರಿದ್ದವು. ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, 1989ರಲ್ಲಿ ಇನ್‌ ವಿಚ್‌ ಆನೀ ಗಿವ್ಸ್ ಇಟ್‌ ದೋಸ್‌ ಒನ್ಸ್ ‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಪ್ರಬಲ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು (ಉದ್ದಿಮೆ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾದ ನಾಗರಿಕ ಸಮುದಾಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹಾಗೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿವಿಧತೆಗಾಗಿ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸೇವೆಯನ್ನು 2002ರಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ ಲಾನಾನ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಕೊಡುಗೆ ಹಾಗೂ ಅಹಿಂಸೆಯ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ 2004ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಡ್ನಿ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ದಿ ಅಲ್ಜಿಬ್ರಾ ಆಫ್‌ ಇನ್ಫೈನೈಟ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ಎಂಬ‌ ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ 2006ರ ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅರುಂಧತಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಅಕ್ಷರ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಆದರೆ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ತಾಳಕ್ಕೆ ಕುಣಿದು, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ನೀತಿ ಅನುರಿಸರಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ, ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸೈನ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕ ನವ-ಸುಧಾರೀಕರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ ಅರುಂಧತಿ, ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1961ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ ಮೂಲದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಜಾಗತೀಕರಣ-ವಿರೋಧಿ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಮೂಲದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷಾ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ:ಬಂಗಾಳ ರಾಜ್ಯದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಾಸ್ತಿಕರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು
ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯೋಗ
ವಾಯುಗುಣ ಬದಲಾವಣೆ ಮೇಲಿನ ಅಂತರಸರ್ಕಾರಿ ನಿಯೋಗ (Intergovernmental Panel on Climate Change - IPCC) ಮಾನವನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ವಾಯುಗುಣದ ಮೇಲೆ ಆಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತುಲನ ಮಾಡಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಒಂದು ನಿಯೋಗ. ಇದನ್ನು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಾತಾವರಣಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ (World Meteorological Organization - WMO) ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪರಿಸರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (United Nations Environment Programme - UNEP) ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು.
೨೦೦೨ರಿಂದ ಭಾರತದ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರಕುಮಾರ್ ಪಚೌರಿಯವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡಿಯುತ್ತಿರುವ ಈ ನಿಯೋಗವು ೨೦೦೭ರ ನೋಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದ ಮಾಜಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಲ್ ಗೋರ್ ಒಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿತು.
ವರ್ಗ:ಸಂಘ-ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮರಾಠಿ
ಮರಾಠಿ 	- ಇಂಡೋಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಮುಖಭಾಷೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರೀ ಅಪಭ್ರಂಶದಿಂದ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿದೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆಯಾಗಿರುವ ಇದು 68,022,000(2001) ಜನರ ತಾಯಿನುಡಿಯಾಗಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
ವ್ಯಾಕರಣ
ಬಹುವಚನ ರೂಪದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂತ್ಯ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೆಂದರೆ-ಏ,-ಯಾ, ಇವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸೇರಿ ನಾಮಪದಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಪುರುಷಾರ್ಥಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪುರುಷ (ಮೀ- ನಾನು, ಆಮೀ- ನಾವು); ಮಧ್ಯಮ ಪುರುಷ(ತೂ-ನೀನು, ತುಮ್ಹೀ-ನೀವು); ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷ(ತೋ-ಅವನು, ತೀ-ಅವಳು, ತೇ-ಅದು ತ್ಯಾ-ಅವರು, ತೇ-ಅವು)ರೂಪುಗಳಿವೆ. ಪ್ರಥಮ ಪುರುಷದ ಸರ್ವನಾಮಗಳು ನಿರ್ದೇಶಾತ್ಮಕ ಸರ್ವನಾಮಗಳಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ವಿಶೇಷಣಗಳು ನಾಮಗಳ ವಿಭಕ್ತಿ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸರ್ವನಾಮಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದುಂಟು. ತರತಮ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು-ಪೇಷೌ ಮತ್ತು ಹೊಸಪ್ರತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಾಮಾಪೇಷೌ (ರಾಮನಿಗಿಂತ), ರುಪ್ಯಾಹೂನ (ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ). ಅಗದೀ, ಅತಿ, ಅತಿಶಯ, ಮೋಠಾ, ಚಾಂಗಲಾ ಎಂಬ ಕ್ರಿಯಾವಿಶೇಷಣಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದಲೂ ತರತಮ ಭಾವ ತೋರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಅತಿಶಯ ಹುಶಾರ (ಬಲು ಬುದ್ಧಿವಂತ) ಅಗದೀ ಲಹಾನ (ಅತೀ ಚಿಕ್ಕದು) ಇತ್ಯಾದಿ. ವಸ್ತುಗಳೊಳಗಿನ ಸಾಮ್ಯವನ್ನು ಇತರಾ, ಏವಢಾ, ಸಾರಖಾ, ಪ್ರಮಾಣೀ ಈ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸಬಹುದು. ಏವಢಾಗೂಳ (ಇಷ್ಟು ಬೆಲ್ಲ). ಸಿಂಹಾಸಾರಖಾ (ಸಿಂಹದಂತೆ) ಇತ್ಯಾದಿ. ವಿಶೇಷಣ ದ್ವಿರುಕ್ತಿಗಳು ಅನೇಕತ್ವ (ಉಂಚ ಉಂಚ ವೃಕ್ಷೆ-ಎತ್ತರೆತ್ತರ ಮರಗಳು); ಗುಣಾಧಿಕ್ಯ (ತೋರಾಗಾನೇ ಲಾಲ ಲಾಲ ರ್ಛಾಲಾ-ಅವನು ಕೋಪದಿಂದ ಕೆಂಪುಕೆಂಪಾದನು); ಏರಿಳಿತಗಳು (ಸಕಾಳಚೀ ಸಾವಲೀ ಜೂಡ ಆಜೂಡ ಹೋತೇ-ಮುಂಜಾವಿನ ನೆರಳು ಗಿಡ್ಡಾಗಿಡ್ಡಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದುಪಾರಜೀ ಲಾಂಬ ಲಾಂಬ ಹೋತ ಜಾತೇ - ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ನೆರಳು ಉದ್ದುದ್ದಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ.); ಪೃಥಕತ್ವ (ಸರ್ವ ಮುಕಾಸ ಏಕ ಲಾಡು ದ್ಯಾ-ಎಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಒಂದೊಂದು ಲಡ್ಡು ಕೊಡಿರಿ) ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧ. ಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ಣ. ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವಂಥವು ಪೂರ್ಣ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು, ಸಕರ್ಮಕ, ಅಕರ್ಮಕ, ಸಹಾಯಕ, ಭಾವಾತ್ಮಕ ಮೊದಲಾದ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳೂ ಉಂಟು. ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಗೆ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಜ್ಞಾರ್ಥಕ, ನಿಕ್ಷೇದಾರ್ಥಕ, ವಿಧ್ಯರ್ಥಕ, ಸಂಕೇತಾರ್ಥಕ ಇತ್ಯಾದಿ. ಕ್ರಿಯಾಪದಗಳು ಆತ್ಮನೇಪದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಮೈಪದ ಎಂಬುದಾಗಿ ಎರಡು ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಆತ್ಮಪದದಲ್ಲಿ ಧಾತುಗಳಿಗೆ ಲೋಪಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಅಕರ್ಮಕ ಮತ್ತು ಅನಿಯಮಿತ ಧಾತುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪರಸ್ಮೈಪದದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಧಾತುಗಳಿಗೆ-ಇ ಪ್ರತ್ಯಯ ಸೇರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ರೂಪಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕರಣೇ(ಮಾಡು), ಮಿ ಕರಿತೋ ಆಹೆ (ನಾನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆ.) ಕಾಲ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಏಳು ಬಗೆಯ ಆಖ್ಯಾತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿವೆ. ಇವು ಸೇರಿ ಕ್ರಿಯಾಪದ ರೂಪಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ (1) ಮರಾಠೀ ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧವಾದ ಕೆಲವು ಆಖ್ಯಾತಗಳು. ಇವಕ್ಕೆ ಮರಾಠೀ ವ್ಯಾಕರಣ ನಿಯಮಗಳು ಪೂರ್ತಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ರೂಪ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. (2) ಕೆಲವು ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು ಸಂಸ್ಕøತ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಭೂತಕಾಲದ ಪ್ರತ್ಯಯ-ಲಾ,-ಲಾಸ,-ಲೋ, ಭವಿಷ್ಯತ್ಕಾಲದ ಪ್ರತ್ಯಯ,-ಏನ,-ಈನ, ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ಪ್ರತ್ಯಯ-ತೋ,-ತೋಸ ಇತ್ಯಾದಿ.
ತದ್ಧಿತ ಶಬ್ದಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಾಗ ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಅಕ್ಷರಗಳು ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಸಂಸ್ಕøತದ ಅನೇಕ ಉಪಸರ್ಗಗಳು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅತಿ-ಅನ-ಅಭಿ-ಉತ್-ನಿ-ಪರಾ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮರಾಠೀಯವೇ ಆದ ಕೆಲವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಬಹುದು. ಅಡ-(ಅಡಸರ)-ಅಡ-(ಆ0ಡನಾಂವ), ಪಡ-(ಪಡತಾಳಾ), ಭರ-(ಭರಪೂರ), ಘಟ-(ಘಟಫಜಿ ತಿ)
ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ, ಸಂಯೋಜಿತ, ಮಿಶ್ರ ಎಂಬ ವಾಕ್ಯ ಭೇಧಗಳುಂಟು. ಕರ್ಮಣಿ ಪ್ರಯೋಗದ ವಾಕ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಯಾಪದ ಕರ್ಮದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಬಂದಿದೆ.
ಲಿಪಿ
ಇದರ ಉಗಮ ನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಿಂದ ಆಗಿದೆ. ಅಶೋಕನ ಶಿಲಾಲೇಖದ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ಸಾತವಾಹನ, ಕ್ಷಹರಾತ ಮೊದಲಾದವರ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳಲ್ಲಿಯ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ, ವಾಕಟಾಕರ ಕಾಲದ ಪೇಟಿಕಾ-ಶೀಷಕ ಹಾಗೂ ಉತ್ತರ ಬ್ರಾಹ್ಮೀ ಲಿಪಿಯ ನಾಗರೀ ರೂಪಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಲಿಪಿ ಜನ್ಮ ತಳೆಯಿತು. ಸುಮಾರು 10ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮರಾಠೀ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಬರೆಹ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದವೆಂದು ಕೆಲವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿಯ ಪಾದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಶಿಲಾಲೇಖ ಬರೆಹ (ಸುಮಾರು 982) ಚಾವುಂಡರಾಜೇಂ ಕರವೀಯಲೇ ಎಂಬುದು ಮರಾಠೀ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಬರೆಹವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಶಿಲಾಲಿಪಿ 12ನೆಯ ಶತಮಾನದ್ದೆಂದು ಎಚ್. ಜಿ. ತುಳಪುಳ ಮತ್ತು ಎ.ಎಸ್. ಆಳ್ತೆಕರ್ ಅವರು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿಲಹಾರಕೇಶಿದೇವನ ಅಕ್ಷೀಗ್ರಾಮದ ಶಿಲಾಲೇಖವೇ(1012) ಪ್ರಾಚೀನಬರೆಹವೆಂದು ತುಳಪುಳೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಎಮ್ ಜಿ. ದೀಕ್ಷಿತ ಎಂಬುವರು ಇದರ ಕಾಲ 1210 ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 1060ರ ದಿವೇ ಅಗರ್ ತಾಮ್ರಪಟ್ಟಿಕೆಯೇ ಪುರಾತನ ಶಿಲಾಲೇಖ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಟ್ಟಿರುವವರೂ ಉಂಟು. ಮುಕುಂದರಾಜನ ವಿವೇಕ ಸಿಂಧು ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಉಪಲಬ್ಧ ಗ್ರಂಥ(12ನೆಯ ಶತಮಾನ). ಅನಂತರದ್ದು ಜ್ಞಾನೇಶ್ವರಿ (1290), ತರುವಾಯದ್ದು ಮಹಾನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯ(13ನೆಯ ಶತಮಾನ). ಈ ಲಿಪಿ ಬಳಕೆ ದೇವಗಿರಿಯ ಯಾದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚುರ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಪೃಷ್ಠಮಾತ್ರಾ ಶಿರೋಮಾತ್ರಾ ಮತ್ತು ಮೋಡಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮರಾಠೀ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬರಹಗಳನ್ನು ಪೃಷ್ಠ ಮಾತ್ರಾಶಿರೋಮಾತ್ರಾ ಇಲ್ಲವೇ ಇವೆರಡು ಮಿಶ್ರಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ ಬರೆದಿರುವ ನಿರ್ದೇಶನ ಉಂಟು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಶಾ.ಶ. 1271ರ ಕ್ರಿಶ. 1349) ವಿಮ್ನಮಂತ್ತಿಯ ಖಾಟೇಗ್ರಾಮದ ಮರಾಠೀ ತಾಮ್ರಪಟ.
ಶತಮಾನಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಈ ಲಿಪಿಯ ಒಂದೊಂದು ಅಕ್ಷರವೂ ತನ್ನ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪಡೆದಿದೆ. ಆ, ಇ, ಏ, ಓ, ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಪಡೆದ ಅಕ್ಷರಗಳು (ಇ) ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೋನಾಕೃತಿಯ ಏ ಅಕ್ಷರ ಯಾವುದಾದರೂ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ ಅವು ಲಿಪಿಯ ಪ್ರಾಚೀನತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿ.ಶ. ಸು. 14-15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮೋಡೀ ಲಿಪಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಬಹುಮನೀ ಸುಲ್ತಾನ್ ಮುಜಾಹಿದ್ ದೊರೆಯ ಕಾಲದ(1375-78) ಒಂದು ತಾಮ್ರಪಟ ಸದ್ಯ ಪ್ರಾಚೀನ ದಾಖಲೆ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಭುಸಾರೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಡೀಲಿಪಿಯನ್ನು ಮೊದಲು ಹೇಮಾದ್ರಿ ಮಂತ್ರಿ (13ನೆಯ ಶತಮಾನ) ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ತಂದನು. ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಬರೆಯಲು ಮೋಡೀ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಚಿರಸ್ಮಾರಕಗಳಾದ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಳಸಲಿಲ್ಲವೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಬರೆವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಗಿದೆ. ಪಂಕ್ತಿಯ ಆರಂಭದಿಂದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಂಡುಹೋಗುವ ಒಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟ ಬರೆವಣಿಗೆ ಮೋಡೀ ಲಿಪಿಯದು ಎನ್ನಬಹುದು.
ಅಣ್ಣಾರಾವ ಗಣಮುಖಿ
ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ ನಾಡಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ, ಧೀಮಂತ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞ, ಅಣ್ಣಾರಾವ್ ಗಣಮುಖಿ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. ನೇರ ನುಡಿಯ ಅಣ್ಣಾರಾವ್ ಶಾಸಕರಾಗಿ, ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಹೈದರಾಬಾದು ಕರ್ನಾಟಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಇವರ ಪತ್ನಿ ಗೋಧುತಾಯಿ ಕೊನೆಯ ದಿನದವರೆಗೂ ಮಾಡಿದರು. ಧೀರ್ಘ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ನಂತರವೂ ಹಣವಿಲ್ಲದೆ, ಸ್ವಂತ ಆಸ್ತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಬಾಳಿದ ಸರಳಜೀವಿ ಇವರು.
ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ
ಶ್ರೀ ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ ಜಿ ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಕರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಟ್ಟಣವಾಗಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಬಾಬಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರ ವಿಶ್ವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದೇವಾಲಯವಿದೆ.
ಪರಿಚಯ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ ಅವರು ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ವರವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕನ ಮಹಾತ್ಯಾಗದಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗವು ಇಳಿಮುಖವಾದ ತಕ್ಷಣ ನಿನ್ನನ್ನು ಶ್ಯಾಮನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಹೃದಯದಿಂದ ನಿನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಮಾತ್ರ ನಿನ್ನ ಭಕ್ತರು ಉದ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ನಿಜವಾದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಶ್ರೀ ಶ್ಯಾಮ ಬಾಬಾರವರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಥೆಯು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಮೊದಲು ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಘಟೋತ್ಕಚನ ಮಗ, ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಗದೆಧಾರಿ ಭೀಮನ ಮಗ ಮತ್ತು ಮೂರ್ ರಾಕ್ಷಸನ ಮಗಳು ಮೋರ್ವಿ. ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಮಹಾನ್ ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಯುದ್ಧ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತನು. ಅವರು ಕಠೋರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ನವ ದುರ್ಗವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮೂರು ದೋಷರಹಿತ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು; ಹೀಗೆ ಮೂರು ಬಾಣಗಳ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಅಗ್ನಿದೇವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಬಿಲ್ಲು ಕೊಟ್ಟನು, ಅದು ಅವನನ್ನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ವಿಜಯಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಕೌರವರು ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಯಿತು, ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಗೆ ಈ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗ, ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಬಯಕೆಯು ಜಾಗೃತವಾಯಿತು. ತಾಯಿಯಿಂದ ಆಶೀರ್ವಾದ ಪಡೆಯಲು ಬಂದಾಗ ಸೋತವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಮೂರು ಬಾಣಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಲ್ಲುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯತ್ತ ಸಾಗಿದನು.
ಸರ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾದ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ವೇಷ ಧರಿಸಿ, ಬಾರ್ಬರಿಕನ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಅವನನ್ನು ತಡೆದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ಅವನು ಕೇವಲ ಮೂರು ಬಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರಲು ಬಂದನೆಂದು ನಕ್ಕನು ; ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಬಾರ್ಬರಿಕ್, ಶತ್ರು ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಒಂದೇ ಬಾಣ ಸಾಕು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಬಾಣವು ಟುನೀರ್‌ಗೆ ಮಾತ್ರ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು. ಮೂರೂ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದರೆ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವೇ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈ ಮರದ ಎಲ್ಲಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ತೋರಿಸು ಎಂದು ಸವಾಲು ಹಾಕಿದನು. ಇಬ್ಬರೂ ಅರಳಿ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಸವಾಲನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದನು ಮತ್ತು ದೇವರನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಬಾಣವನ್ನು ಮರದ ಎಲೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೊಡೆದನು. ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಬಾಣವು ಮರದ ಎಲ್ಲಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿತು ಮತ್ತು ಅವನ ಪಾದದ ಕೆಳಗೆ ಎಲೆಯನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದಂತೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು; ನೀನು ನಿನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೋ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ಬಾಣ ನಿನ್ನ ಪಾದವನ್ನೂ ಚುಚ್ಚುತ್ತದೆ ಎಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಹೇಳಿದನು. ಅದರ ನಂತರ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಮಗು ಬಾರ್ಬರಿಕನನ್ನು ಯಾವ ಕಡೆಯಿಂದ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು; ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ತನ್ನ ತಾಯಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸೋತವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಕೌರವರಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲು ನಿಶ್ಚಿತ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ತಿಳಿದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಾರ್ಬರಿಕನು ಅವನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರೆ, ಫಲಿತಾಂಶವು ತಪ್ಪಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಗೆ ದಾನದ ಬಯಕೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು. ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಅವರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ದೇಣಿಗೆ ಕೇಳಲು ಕೇಳಿದರು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಆತನಿಗೆ ತಲೆ ದಾನವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಬ್ರೇವ್ ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಶ್ಚರ್ಯಚಕಿತರಾದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಇಂತಹ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವೀರ ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಹೇಳಿದನು, ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಅವನ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಲು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಮೂಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ. ಯುದ್ಧವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ಕ್ಷತ್ರಿಯನ ತಲೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಗಾಗಿ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಗೆ ತಲೆದಾನವನ್ನು ಕೇಳಲು ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು; ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದನು. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಅವನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದನು. ಈ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಸಂತಸಗೊಂಡ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಬಾರ್ಬರಿಕ್‌ಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವೀರ ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದನು. ಅವನ ತಲೆಯು ಯುದ್ಧಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಇಡೀ ಯುದ್ಧದ ಸ್ಟಾಕ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವರು ಫಾಲ್ಗುನ್ ಮಾಸದ ದ್ವಾದಶಿಯಂದು ತಮ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ತಲೆಯ ದಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯದ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಯಾರಿಗೆ ಎಂದು ಪರಸ್ಪರ ವಿವಾದವಿತ್ತು? ಬಾರ್ಬರಿಕನ ತಲೆಯು ಇಡೀ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಅವನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು, ಹಾಗಾದರೆ ಅವನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಯಾರಿರಬಹುದು? ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿ ಬೆಟ್ಟದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದರು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಬಾರ್ಬರಿಕನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿಜಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪಾತ್ರ, ಅವನ ಶಿಕ್ಷಣ, ಉಪಸ್ಥಿತಿ, ತಂತ್ರವು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಶತ್ರುಸೇನೆಯನ್ನು ತುಂಡರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ತನ್ನ ಸುದರ್ಶನ ಚಕ್ರವು ರಣರಂಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅವನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಮಹಾಕಾಳಿಯು ಕೃಷ್ಣನ ಆದೇಶದಂತೆ ಶತ್ರು ಸೇನೆಯ ರಕ್ತದಿಂದ ತುಂಬಿದ ಬಟ್ಟಲುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ವೀರ ಬಾರ್ಬರಿಕನ ಮಹಾತ್ಯಾಗದಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತುಷ್ಟನಾದನು ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ನೀನು ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವೆ ಎಂದು ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು, ಏಕೆಂದರೆ ಆ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಸೋತವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವನು ಮಾತ್ರ ಶ್ಯಾಮನನ್ನು ಧರಿಸಲು ಸಮರ್ಥನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಅವರ ತಲೆಯನ್ನು ಖತು ನಗರದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ರಾಜಸ್ಥಾನ ರಾಜ್ಯದ ಸಿಕರ್ ಜಿಲ್ಲೆ) ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಖತು ಶ್ಯಾಮ್ ಬಾಬಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಹಸುವೊಂದು ದಿನವೂ ತನ್ನ ಎದೆಯಿಂದ ಹಾಲಿನ ಹೊಳೆಯನ್ನು ಸುರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ, ಉತ್ಖನನದ ನಂತರ, ತಲೆ ಬಹಿರಂಗವಾಯಿತು, ಅದನ್ನು ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಒಮ್ಮೆ ಖತು ನಗರದ ರಾಜನು ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಮತ್ತು ಶೀಶ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದನು. ನಂತರ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಶೀಷ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಯಿತು, ಇದನ್ನು ಬಾಬಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನವೆಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂಲ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ 1027 ರಲ್ಲಿ ರೂಪ್ ಸಿಂಗ್ ಚೌಹಾನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ನರ್ಮದಾ ಕನ್ವರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಠಾಕೂರ್‌ನ ದಿವಾನ ಅಭಯ್ ಸಿಂಗ್, ಮಾರ್ವಾರ್‌ನ ದೊರೆ, ಠಾಕೂರ್‌ನ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಕ್ರಿ.ಶ 1720 ರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನವೀಕರಿಸಿದನು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವು ಅದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಆಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಅಪರೂಪದ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಖತುಶ್ಯಾಮ್ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ಟೋಟೆಮ್ ಆಗಿದೆ.
ಅನಾಗರಿಕ
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ ಜಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಬಾರ್ಬರಿಕ್. ಅವನ ತಾಯಿ, ಶಿಕ್ಷಕರು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಕರು ಅವನನ್ನು ಈ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. ಅವನಿಗೆ ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದು ಕೃಷ್ಣ. ಅವನ ಗುಂಗುರು ಕೂದಲಿನಿಂದಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಬಾಬಾ ಶ್ಯಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಶ್ಯಾಮ್ ಬಾಬಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮೂರು ಬಾಣಗಳು, ನೀಲಿ ಕುದುರೆಯ ಸವಾರ, ಲಖ್ದಾತರ್, ಸೋತವನ ಸಹಾಯಕ, ತಲೆಯ ಉಪಕಾರ, ಮೋರ್ವಿನಂದನ್, ಖಾತು ವಾಲಾ ಶ್ಯಾಮ್, ಖಾತು ನರೇಶ್, ಶ್ಯಾಮ್ ಧನಿ, ಕಲಿಯುಗದ ಅವತಾರ, ದೀನ್ ನ ನಾಥ್ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬರ್ಬರಿಕ್ ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ ಆಗುವುದು ಹೇಗೆ ,
ಅವರ ಕಥೆ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಮಹಾಭಾರತದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಖತುಶ್ಯಾಮ್ ಜಿ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲು ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅವರು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿ ಭೀಮನ ಮಗ ಘಟೋತ್ಕಚನ ಮಗ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಶಪುರದ (ಇಂದಿನ ಅಸ್ಸಾಂ ) ರಾಜ ದೈತ್ಯರಾಜ್ ಮೂರ್ನ ಮಗಳು ಕಾಮಕಟ್ಕಂಕಟಾ " ಮೊರ್ವಿ ". ಖಾತು ಶ್ಯಾಮ್ ಜಿ ಅವರು ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ತುಂಬಾ ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಅವರು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ ಮೋರ್ವಿ ಮತ್ತು ಭಗವಾನ್ ಕೃಷ್ಣ ಅವರಿಂದ ಯುದ್ಧದ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ನವದುರ್ಗೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ನವದುರ್ಗೆಯ ಮೂರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಾಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಬಾಣಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಅಗ್ನಿದೇವನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ಜಯವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧವು ಕೊರ್ವೊ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರ ನಡುವೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಬಾರ್ಬರಿಕನಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ, ಅವನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದನು. ಅವನು ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ನನಗೂ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ಹೇಳಿದನು, ಆಗ ಅವನ ತಾಯಿ ಹೇಳಿದನು ಮಗ ನೀನು ಯಾರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುವೆ. ಆಗ ಸೋತವರ ಪರವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಅವನು ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೀಯ ಎಂದು ಕೇಳಿದನು. ಆಗ ಬಾರ್ಬರಿಕ್ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯ ಹೇಳಿದ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಜನರು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಶ್ಯಾಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಜೀ ಹೇಳಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ನೀವು ಸೋತವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದೀರಿ. ಬಾರ್ಬರಿಕ್‌ನ ತಲೆಯನ್ನು ಖಾತು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಅವನನ್ನು ಖಾಟು ಶ್ಯಾಮ ಜಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಹ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ
ಪೃಥ್ವಿ-೧
ಕ್ಷಿಪಣಿ : ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ) ಚಿಮ್ಮಿದ ವಸ್ತು ಯಾ ಚಿಮ್ಮಿದ ಅಸ್ತ್ರ ಇದು ಯುದ್ಧತಂತ್ರದ ಸಣ್ಣ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಷಿಪಣಿ.
ಭಾರತದ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು
ಅಗ್ನಿ-೧
ಅಗ್ನಿ-೨
ಅಗ್ನಿ-೩
ಅಗ್ನಿ-೪
ಅಗ್ನಿ-೫
ಪೃಥ್ವಿ-೧
ಪೃಥ್ವಿ-೨
ದೂರಗಾಮಿ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು:
ಕಿರುವ್ಯಾಪ್ತಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು :
ವರ್ಗ:ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಅಶ್ವತ್ಥ
" ಅಶ್ವತ್ಥರ ಬದುಕು-ಒಂದು ನೋಟ " ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಡಾ. ಹೆಚ್. ಎಸ್. ಸುಜಾತ ರವರು, ಅಶ್ವತ್ಥರ ಸಮಗ್ರ ಕಥೆಗಳನ್ನು ೩ ಸಂಪುಟ ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವತ್ಥರು, ಡಾ. ಸುಜಾತರವರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮ ಸಂದರ್ಶನದಿಂದ ಹಲವು ಮಾಹಿತಿಗಳು ಹೊರಗೆಬಂದಿವೆ. ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ೧೯೯೪ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳ, ತುಷಾರ ಪತ್ರಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದೀಗ ಸುಜಾತಾ ರವರು, ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪುಸ್ತಕ, " ಅಶ್ವತ್ಥರ ಬದುಕು-ಒಂದು ನೋಟ " ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಹುಟ್ಟೂರು, ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ, ಜೀವನ :
ಕೂದುವಳ್ಳಿ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ, ಪುಟ್ಟ ಗ್ರಾಮ. ಇದು ಅಶ್ವತ್ಥರ ಊರು. ಜನನ, ಚಾಮರಾಜನಗರದಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಸೋಮಯ್ಯ. ಚಿಕ್ಕವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಲಕ್ಷ್ಮಮ್ಮವನವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ದೊಡ್ಡಮ್ಮನವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ತರೀಕೆರೆ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಮೈಸೂರು, ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ. ೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಬಿ. ಇ. (ಸಿವಿಲ್) ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಪಡೆದರು. ಮಾಸ್ತಿವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರರ, 'ಜೀವನ' ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥರ ಕತೆಗಳು ಪ್ರಕಟವಾದವು. (೧೯೩೫-೩೮ ರವರೆಗೆ ) ಕೆ. ವಿ ಆಚಾರ್ಯ ಅಂಡ್ ಕಂ. ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ. ೧೯೩೯-೧೯೪೨ ರವರೆಗೆ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆ, ಕಡೂರು ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ, ಬೊಂಬಾಯಿನಲ್ಲಿ " ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯ " ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಗಾಂಧಿವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ, ಅಶ್ವತ್ಥರು, ಆಗ ತಮ್ಮ ಆ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ೧೯೪೨-೪೫ ರವರೆಗೆ ಬೊಂಬಾಯಿನ Hindustan construction co; ಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಮಾಡಿದರು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಪಂ. ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯಯರ ಆಹ್ವಾನದಮೇರೆಗೆ, "ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ" ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದರು. ಕೆಲಕಾಲ ಸಿಮ್ಲಾದಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್, ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕಥೆಬರೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಸಕ್ತರಾದ ಅಶ್ವತ್ಥರು, ೧೯೬೩ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ, ನಂಜನಗೂಡಿಗೆ ಬಂದು ವಾಸಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೫ ರಿಂದ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವಂತಮನೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದರು. ಗಾಂಧಿವಾದಿಯಾದ ಅಶ್ವತ್ಥರು, ಅಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತು, ಸಂಯಮದ ಸರಳಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೬, ಜನವರಿ, ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಅಶ್ವತ್ಥ-ಲಲಿತ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ ಎಂಬ ಮಗನಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ ಈಗ, ನಾಗಪುರದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವತ್ಥರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕ್ಯಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿದೊರೆತರೂ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ.
'ಅಜ್ಞಾತನ ನಂಜುಂಡಾಯಣ,' ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಅತ್ಮಕಥೆಯ ಎಳೆಗಳಿವೆ.
ಅವರದಾಂಪತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಯ ಹೇಳಿಕೆ ಗಳಿವೆ. ಅಶ್ವತ್ಥರಿಗೆ ಮೂಢನಂಬಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾಸವಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬದುಕು ಗವಿಯಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಯಾರಕಣ್ಣಿಗೂ, ಬೀಳದೆ ತಮ್ಮಪಾಡಿಗೆ ಇದ್ದುಕೊಂಡು, ತಮ್ಮ ಕಥಾಸಂಕಲನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ನಿಗೂಢತೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ,ಅಶ್ವತ್ತರ ಜೀವನದ ಒಳಪುಟಗಳನ್ನು ಡಾ.ಸುಜಾತಾರವರು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಶ್ವತ್ಥರ ಕಥೆಗಳ ಸ್ಥೂಲಪರಿಚಯ ಮಾಡಿದ್ದಿದ್ದಿರೆ, ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿತ್ತು.
ಲಲಿತಾ-ಅಶ್ವತ್ಥರವರ ಟ್ರಸ್ಟ್ :
ಮರಣಾನಂತರದ ಉಯಿಲಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಲಲಿತಾ ಅಶ್ವತ್ಥ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಫಂಡ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಬಡ್ಡಿಯ ಹಣ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಹಾಗೂ ಮೈಸೂರಿನ "ರಾಮಕೃಷ್ಣಾಶ್ರಮ ವಸತಿ ಶಾಲೆ" ಗೆ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕೃತಿಗಳು
ಮಾಸ್ತಿಯವರ ಜೀವನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಹಲವಾರು ಕಥೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ನಾಟಕಗಳು
ಹದಿನೆಂಟು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಇತರ ವಿಷಯಗಳು
ಅಶ್ವತ್ಥ ಅವರದು ಸರಳ ಬದುಕು, ನಂಬಿದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾದ ಬದುಕು. ತಾವು ಗಳಿಸಿದ್ದನ್ನೆಲ್ಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ತ್ಯಾಗ ಮನೋಭಾವ. ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಪುರಸ್ಕಾರ, ಸನ್ಮಾನಗಳಿಂದ ಸದಾ ದೂರವಿದ್ದರೆಂಬುದು ಇವರನ್ನು ಬಲ್ಲವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಶ್ವತ್ಥ
ಪ್ರಾಚೀನ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಕಾಲ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾಲ ಸಾಗಿದಂತೆ ಹೊಸದಗಿದದ್ದು ಹಲಯದಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ಹೊಸಹೊಸದನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ,ಕಾಣುತ್ತಾ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಹಳೆಯ ರೀತಿ-ನೀತಿಗಳು, ಪದ್ದತಿಗಳು ಅವನಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಮಾಜ್ಪಯೂಗಿ ಆಗಿದೀರಬಹುದಾದ ಪದ್ದತಿ- ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಬರುಬರುತ್ತಾ ಅನವಶ್ಯಕ ಆಚರನೆಗಲಾಗುತ್ತವೆ.ಇನ್ನೂ ಕಾಲಕಳೆದಂತೆ ಅವು ಅಪ್ರಯೋಜಕ ಪೀಡೆಗಳಾಗಿ ಬಿಡಬಹುದು. ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳುನ್ನು ಆಗ ಬಿಟ್ಟುಕೊದಬೀಕಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದರ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಸ ಸನ್ನಿವೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದೆಕೊಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾರ್ಪ್ರಡಿಸಿಕೊಲ್ಲಬೀಕಾಗುತ್ತದೇ. ಹಳಯದೆಂದು ಬಗೆಯಲೂಬಾರದು. ಹಲ್ಲೆಯದಕ್ಕೆ 'ಅಜ್ಜ ನೆಟ್ಟ ಆಲದ ಮರ'ವೆಂದು ಅದಕ್ಕೆ ನೇನುಹಾಕಿಕೊಲ್ಲಲೂಬಾರದು.
ಯಾವಾಗ ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಬಾರವಾಗಿ ಪೀಡೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಆಗ ಅದನ್ನು ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಉದಾಹರಣೆಗಲಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಂದರೆ ಬಲಿ ಪದ್ಧತಿ. ಅದನ್ನು ಇಂದು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆತಟ್ಟಲಾಗದಿದ್ದರೂ ಶಾಸನದ ದ್ರಿಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಡೆತಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಹಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯತಳಲ್ಲಿರುವ ಸದುದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು,ಹೊಸ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತೆ ಅವನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಜಾಣತನವಿದೆ,ವಿವೆಕವಿದೆ. ಇದನ್ನೇ ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಂಕುತಿಮ್ಮನ ಕಗ್ಗದಲ್ಲಿ "ಹಳೆ ಬೇರು, ಹೊಸ ಚಿಗುರು" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಳಿದಾಸನು ಇದನ್ನೇ "ಹಳೆಯದಾದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲವೂ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ" ಎಂದು ಹೇಳಿದಾನೆ. ಹೊಸತು ಹಳತುಗಳ ಒಂದು ರಸಪಾಕವನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಸಿ ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಹಿರಿಮೆ ಇದೆ. ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು,ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸುತ್ತಾ, ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾ, ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಸ್ತೂರಿ ಪಟ್ನಾಯಕ್
ಕಸ್ತೂರಿ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ ಪ್ರವರ್ತಕ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ಘಾತಕರು, ಪ್ರದರ್ಶಕರು, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರು, ಶಿಕ್ಷಕರು, ತರಬೇತುದಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು.
ಪ್ರೊಫೈಲ್
ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿ ಪಟ್ಟಾನಾಯಕ್ ಅವರ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದಿವೆ. ಅವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನ ವಿಷಯಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು, ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳು, ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳು, ಹೊಸ ಸಮನ್ವಯ, ಹೊಸ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ ಅವರು ನುರಿತ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಗುಂಪು ಪ್ರದರ್ಶಕರು. ಇವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ನಾಟಕದ ಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಡಿಶಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ಯಾನ್-ಇಂಡಿಯನ್ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರವೀಣರು, ಇವರು ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನವೀನ ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಸ್ತೂರಿ ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ ತನ್ನ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ನೃತ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಒಡಿಶಾದ ಕಟಕ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಶೈಲಾಬಾಲಾ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿದ ನಂತರ; ಅವರು ಭುವನೇಶ್ವರದ ಒಡಿಸ್ಸಿ ರಿಸರ್ಚ್ ಸೆಂಟರಿನಲ್ಲಿ (ಒಆರ್ಸಿ) ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯದ ದಿಗ್ಗಜರುಗಳಾದ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ದಿವಂಗತ ಕೇಳುಚರಣ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ, ದಿವಂಗತ ರಘುನಾಥ ದತ್ತ, ದಿವಂಗತ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಕೇಲುಚರಣ್ ಮೊಹಾಪಾತ್ರ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಕುಮ್ಕುಮ್ ಮೊಹಂತಿ, ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಗಂಗಾಧರ್ ಪ್ರಧಾನ್, ರಮಣಿ ರಂಜನ್ ಜೆನಾ ಮತ್ತು ದಯಾನಿಧಿ ಡ್ಯಾಶ್‌ರಂತಹವರಿಂದ ಕಲಿತ ಮತ್ತು ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ನೃತ್ಯಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ವಿಶೇಷ ಸಾಧನೆ ಪಟ್ಟನಾಯಕರದ್ದಾಗಿದೆ.
ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೂ, ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ಅವರು ದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು. ಇವರು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಯುಎಸ್ಎಸ್ಆರ್, ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ, ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಉತ್ತರ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಗಾರಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು.
ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ ಅವರು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಾನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ; ಅವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ ಪ್ರದರ್ಶಕರಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುರುಗಳಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಒಡಿಸ್ಸಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನಂತರ; ಅವರು ನವದೆಹಲಿಗೆ ತೆರಳಿ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನೋಡಲ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ -ಸಂಕಲ್ಪ್‌ನ (SANKALP) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ (ಸಂಸ್ಕೃತಿ) ಮತ್ತು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. SANKALP ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತೀಯ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲದೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಂಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ನೀತಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು.
ಅವರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ವಿವಿಧ ತಜ್ಞರ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಶನ್‌ನ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಎಂಟು ಸಂಚಿಕೆಗಳನ್ನು ಲಂಗರು ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ, ಇದನ್ನು ಭುವನೇಶ್ವರ ರಾಜ್ಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಸ್‌ಐಟಿ) ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
ಒಡಿಸ್ಸಿ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಮತ್ತು ಬಿಎ (ಗೌರವ) ಕೋರ್ಸ್‌ಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರವರ್ತಕ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಕಲಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಾದ 'ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮನ್' ಮತ್ತು 'ತುಳಸಿ ಸಮ್ಮನ್' ನ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ, ಪಟ್ಟನಾಯಕ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ.
ನೃತ್ಯ ನಾಟಕಗಳು ಸೇರಿವೆ:
ಸಂಶೋಧನೆ
ಕಸ್ತೂರಿ ಪಟ್ನಾಯಕ್ ಅವರು ಭಾರತ ಸರಕಾರದ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್ ಕಮೀಶನ್‌ನವರ ಸಂಶೋಧನಾ ಪರಿಯೋಜನೆಯಾದ "ಭಾರತದ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ -ಕೇಂದ್ರ ಸಾಮಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮ - ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ" ಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಧಾನ ಸ್ವಾಯತ್ತ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೬೬ ಜನನ ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಎಂಬುದು ವಿಲ್ಕೆಸ್-ಬರ್ರೆ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ದ ಒಂದು ಅಮೆರಿಕನ್ ರಾಕ್ ವಾದ್ಯ ವೃಂದ. ಈ ವಾದ್ಯ-ವೃಂದವು ಪ್ರಸಕ್ತಬೆಂಜಮಿನ್ ಬರ್ನ್‌ಲಿ, ಆರೋನ್ ಫಿನ್ಕ್, ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ಲೇಪಸ್ಕಿ ಹಾಗು ಚಾಡ್ ಜೆ ಲಿಗಾ ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾದ್ಯ ವೃಂದವು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ಆಲ್ಬಮ್ ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿದೆ. ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ರಾಕ್  ಅಥವಾ ಪೋಸ್ಟ್-ಗ್ರುಂಜ್ (1990ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಪರ್ಯಾಯ ರಾಕ್‌ನ ಉಪಪ್ರಕಾರ)  ಎಂದು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಚನೆ
ಇಸವಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಗಾಯಕ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಬರ್ನ್‌ಲಿ ಹಾಗು ಡ್ರಮ್ ವಾದಕ ಜೆರೇಮಿ ಹುಮ್ಮೆಲ್ರಿಂದ ರಚನೆಯಾದ ವಾದ್ಯವೃಂದ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್, ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ತಮ್ಮ ತವರು ರಾಜ್ಯ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿತು. ಬರ್ನ್‌ಲೇ ಒಂದು ಕ್ಲಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ಓಪನ್ ಮಿಕ್ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹಾಡು ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಘಟನೆಯಿಂದ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗೆ ಈ ಹೆಸರು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್ ಸ್ಟಾಂಡ್ ಒದ್ದು, ಅದನ್ನು ಮುರಿಯುತ್ತಾನೆ. ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್‌ನ ಒಡೆಯ ವೇದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂದು, "ನನ್ನ ಹಾಳಾದ ಮೈಕ್ರೋಫೋನ್‌ನನ್ನು ಮುರಿದ ಬೆಂಜಮಿನ್ ಗೆ ನಾನು ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತೇನೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಕಳೆದ 1999ರಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯ ವೃಂದವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು "ಪ್ಲಾನ್ 9" ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ನಂತರ 2001ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಲು-ಸಾಲು ಬದಲಾವಣೆಗಳ ನಂತರ, ವಾದ್ಯ ವೃಂದವು "ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್" ಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಪುನಃ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದಲ್ಲದೆ ಬರ್ನ್‌ಲಿಯ ಇಬ್ಬರು ಸ್ನೇಹಿತರಾದ ಆರೋನ್ ಫಿನ್ಕ್ ಹಾಗು ಮಾರ್ಕ್ ಕ್ಲೇಪಸ್ಕಿ ತಮ್ಮ ಹಳೆ ವಾದ್ಯ ವೃಂದ, ಲೈಫರ್ ನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್ ವಾದ್ಯ ವೃಂದದಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕ ಹಾಗು ಬೇಸ್ ವಾದಕರಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಂಡರು. ವಾದ್ಯ ವೃಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ನ ಲಾಂಛನವು, ನಾಲ್ಕು "B"ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿಕೊಂಡ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಗಂಟಿನ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಲಾಂಛನವನ್ನು ಬರ್ನ್‌ಲಿ, ಫಿನ್ಕ್, ಹಾಗು ಕ್ಲೆಪಸ್ಕಿ ತಮ್ಮ ಎಡಗೈನ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಗು ಜೆಲಿಗಾ ತನ್ನ ಬಲಗೈ ಮಣಿಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಹಚ್ಚೆ ಹಾಕಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಯಾಚರೇಟ್
ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಬೆಂಜಮಿನ್, 2002ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ-ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ, ಸ್ವ-ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ EPಯ ತಯಾರಾದ ಎಲ್ಲ 2,000 ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟದ ಯಶಸ್ಸಿನ ನಂತರ ಹಾಲಿವುಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಮಾಡಿತು. ನಂತರ ವಾದ್ಯ ವೃಂದವು ತಮ್ಮ ಪೂರ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ, ಪ್ರಮುಖ-ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಥಮ ಆಲ್ಬಮ್, ಸ್ಯಾಚರೇಟ್ ನ್ನು, ಆಗಸ್ಟ್ 27, 2002ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಆಲ್ಬಮ್ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್ ಟಾಪ್ ಹೀಟ್ ಸೀಕರ್ಸ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 2ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್ ಟಾಪ್ 200ರಲ್ಲಿ 136ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು.
ಆಲ್ಬಮ್ ನ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ, "ಪೊಲ್ಯಮೊರೌಸ್", ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ರೇಡಿಯೋ ಪ್ರಸಾರ ಪಡೆದರೂ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಶ್ರೋತೃಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
"ಪೊಲ್ಯಮೊರೌಸ್" ನ ಮೂರು ವಿವಿಧ ರೂಪಾಂತರಗಳ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು: ಎಲ್ಲ ನೇರ-ಪ್ರದರ್ಶನದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಡಿಯೋ, ಹಾಗು ಇನ್ನೊಂದು ರನ್ ಲೈಕ್ ಹೆಲ್ ನ ವಿಡಿಯೊ ಆಟದ ಚಿತ್ರ. ಮೂರನೇಯದು ನೇರ-ಪ್ರದರ್ಶನವಲ್ಲದ ವಿಡಿಯೋನ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡು, ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ರನ್ ಲೈಕ್ ಹೆಲ್‌ನ ದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ, ಹುಸಿಪ್ರಣಯದ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ ಜನರ ದೃಶ್ಯಗಳು ಚಿತ್ರಿತವಾಗಿದ್ದವು.