cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಇಂಡಿ ರಸ್ತೆ
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ ೯೦ ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಲಾಹಿರಿ ಮಹಾಶಯ
ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ
1939ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಶಿಬೇಂದು ಲಾಹಿರಿಯವರು ಲಾಹಿರಿ ಮಹಾಶಯರ ಪ್ರಪೌತ್ರ. ಇವರು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಕ್ರಿಯಾಯೋಗವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ತಮ್ಮ ತಂದೆಯಿಂದ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದರು.
ಇಂಡಿ ರಸ್ತೆ
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಲಾಹಿರಿ ಮಹಾಶಯ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಧ್ಯಾತ್ಮ
ಇಂಡಿಗೋ
ಇಂಡಿಗೋ ಎರಡು ಇಂಡೋಲ್ ಆವರ್ತಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಸ್ತು. ಅಣುಸೂತ್ರ C16H10N2O2.
ಇಂಡಿಗೋ ಪದದ ಕನ್ನಡರೂಪ ನೀಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಬಟ್ಟೆಯ ಚೆಲುವೆಗೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥ ಇಂಡಿಕಾನ ಎಂಬ ವಸ್ತುವಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ, ಇಂಡಿಗೋಫೆರ ಟಿಂಕ್ಟೋರಿಯ ಎಂಬ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಗಿಡವನ್ನು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಗುಣಗಳು
ಅಪ್ಪಟ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಹರಳಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತು. 300° ಸೆ. ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗುತ್ತದೆ (ಎಂದರೆ ದ್ರವಿಸುವುದಿಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಛಿದ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು, ಈಥರ್ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅನಿಲಿನ್, ನೈಟ್ರೋಬೆಂಜೀನ್, ಕ್ಲೋರೋಫಾರ್ಮ್, ಪ್ರಬಲ ಅಸಿಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಪ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪತ್ತಿ, ತಯಾರಿಕೆ
ಇಂಡಿಗೋಫೆರ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ರಂಬೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಹುದುಗಿಸಿದಾಗ ಇಂಡಿಕಾನ್ ವಿಭಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಫಲಿತವನ್ನು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಿದಾಗ ಇಂಡಿಗೋ ಒತ್ತರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೋರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನ ಈಗ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು; ಅನಿಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಲಿಸಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು (ClCH2.COOH) ಸಂಯೋಗ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಫೀನೈಲ್ ಗ್ಲೈಸಿನ್ ವಸ್ತುವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಸೋಡಿಯಂ ಅಮೈಡ್‍ಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದು ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೃತಕವಾಗಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ಇಂಡಿಗೋ ವಾಸ್ತವ ಮೂಲಗಳಿಂದ ತಯಾರುಮಾಡುವ ವಸ್ತುವಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಹತ್ತಿಯ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕೆ; ಶಾಯಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ; ಇಂಡಿಗೋದಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ.
ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆ
ಗಣಿತವನ್ನು ಗಣಿತದ ಮೂಲಕವೇ ನಿರೂಪಿಸಬಹುದೆ?ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆ(decision problem) ಇಂಥದೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ನಮ್ಮೆ ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ.
೧೯೦೦ ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ಡೆವಿಡ್ ಹಿಲ್ಬೆರ್ಟ್ ಎಂಬ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಇತರ ಗಣಿತ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಮುಂದಿಟ್ಟ ಒಂದಿಷ್ಟು ಮೂಲಭೂತ ಸಮಸ್ಯೆ ಗಳ ಪೈಕಿ ಈ "ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆ"ಯೂ ಒಂದು. ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯ ರೂಪಣೆ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ:
ಯಾವುದೆ ಒಂದು ಗಣ (set) U ದಿಂದ ನಾವು ಎಷ್ಟೋ ರೀತಿಯ ಉಪಗಣಗಳನ್ನು (subset) ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದು. ಈ ರೀತಿ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಉಪಗಣ A ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದಾಗ, ಗಣ U ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಒಂದು ಸದಸ್ಯ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಒಂದು A-ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಬಹುದು.
ಈ ಮೇಲ್ಕಂಡ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಸದಸ್ಯತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗಣಿತದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಿಸುವುದು ಸರಾಗ. ಯಾವುದೆ ಒಂದು U-ಸದಸ್ಯವನ್ನು, 2 ರಿಂದ ಭಾಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ, ನಮ್ಮ ಉತ್ತರ "ಹೌದು" ಇಲ್ಲವೆ, "ಇಲ್ಲ."
ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದು ಈಗ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿದೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ನಿರೂಪಣೆ. ಈ ಅಸಾಧ್ಯತೆ ಯನ್ನು ಹಲವರು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಕುರ್ಟ್ ಗೊಡೆಲ್, ಬೆರ್ಟ್ರಾಂಡ್ ರಸ್ಸೆಲ್, ಆಲೊಂಜೋ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಅಲೆನ್ ಟ್ಯೂರಿಂಗ್ ಪ್ರಮುಖರು.
ಗಣಿತದ ಪ್ರಾಕಾರ, ನಾವು ಕೇಳಬಹುದಾದಂತ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಗಣ ಸದಸ್ಯತ್ವದ ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಯಂತೆ ರೂಪಿಸಬಹುದು. ನಿರ್ಣಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಉತ್ತರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ, ನಮಗೆ ತೋರುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಗಣಿತದ ಮೂಲಕ ಉತ್ತರಿಸಬಹುದು ಎಂದಾಗುತ್ತಿತ್ತು!
ವರ್ಗ:ಗಣಿತ
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಭಾರತೀಯ ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಗುಜರಾತ್‌ನ ವಡೋದರಾದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ಜೀವ, ಜೀವರಹಿತ ವಿಮೆ, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಇದು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ೫,೨೭೫ ಶಾಖೆಗಳು ಮತ್ತು ೧೫,೫೮೯ ಎಟಿಎಂಗಳ ಜಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೭ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ದೊಡ್ಡ ನಾಲ್ಕು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅಮೇರಿಕಾ, ಸಿಂಗಾಪುರ್, ಬಹ್ರೇನ್, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಕತಾರ್, ಓಮನ್, ದುಬೈ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಸೆಂಟರ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ಅರಬ್, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮಲೇಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಚೇರಿಗಳು. ಕಂಪನಿಯ ಯುಕೆ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯು ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ (ಐಸಿಐಸಿಐ) ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ವಡೋದರಾದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಯೋಜನಾ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸಲು ವಿಶ್ವ ಬ್ಯಾಂಕ್, ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಗಳ ಜಂಟಿ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಮತ್ತು ಇನ್ವೆಸ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಮೂಲ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ತನ್ನ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಯೋಜನಾ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನಂತಹ ಹಲವಾರು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಅಲ್ಲದ ಏಷ್ಯಾದಿಂದ ಎನ್‌ವೈಎಸ್‌ಇಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಥವಾ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಗಳು ಐಸಿಐಸಿಐ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಎರಡು ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣಕಾಸು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ಐಸಿಐಸಿಐ ಪರ್ಸನಲ್ ಫೈನಾನ್ಷಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅನ್ನು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲು ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿತು. ವಿಲೀನವನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೨ ರಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅನುಮೋದಿಸಿತು.
೨೦೦೮ ರ ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಂತರ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ವದಂತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರು ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಐಸಿಐಸಿಐ ಎಟಿಎಂ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಧಾವಿಸಿದರು. ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮಂಡಳಿಯು ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನಲ್ಲಿ ೧,೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ
ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಅವುಗಳು ಇಂತಿವೆ,
ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಸೇವೆ, ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ, ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ, ಸಮಯ ಠೇವಣಿ, ಮರುಕಳಿಸುವ ಠೇವಣಿ, ಅಡಮಾನ, ಸಾಲ, ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಲಾಕರ್‌ಗಳು, ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳು, ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ ಪೂಕೆಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಡಿಜಿಟಲ್ ವ್ಯಾಲೆಟ್ನಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾ
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾವು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಎನ್ವೈಎಸ್ಇ : ಐಬಿಎನ್) ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾದ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಕಚೇರಿಯು ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದೆ. ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧, ೨೦೧೯ ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು $ ೬.೫ ಬಿಲಿಯನ್ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೂರ್ಣ-ಸೇವಾ ನೇರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆನಡಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಕ್ಟ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಅಧೀಕ್ಷಕರ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಏಳು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾವನ್ನು ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ II (ವಿದೇಶಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅಥವಾ-ನಿಯಂತ್ರಿತ) ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಮತ್ತು ಡೌನ್ಟೌನ್ ಟೊರೊಂಟೊ ಶಾಖೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ತನ್ನ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರ ಸೇವೆಗಳ ಚಾನಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಒಂಟಾರಿಯೊದ ಟೊರೊಂಟೊದಲ್ಲಿನ ಡಾನ್ ವ್ಯಾಲಿ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಪಾರ್ಕ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿತು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಇದು ಅಡಮಾನ ಬ್ರೋಕರ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮೊಬೈಲ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೆನಡಾ ಹಲವಾರು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆನಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕರ್ಸ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (ಸಿಬಿಎ); ಕೆನಡಾ ಠೇವಣಿ ವಿಮಾ ನಿಗಮ (ಸಿಡಿಐಸಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ನೋಂದಾಯಿತ ಸದಸ್ಯ, ಕೆನಡಾದ ಎಲ್ಲಾ ಚಾರ್ಟರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ವಿಮೆ ಮಾಡುವ ಫೆಡರಲ್ ಏಜೆನ್ಸಿ; ಇಂಟರ್ಯಾಕ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್; ಸಿರಸ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ; ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹೊಂದಿದೆ.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಪಿಎಲ್ಸಿ
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಪಿಎಲ್ಸಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ವೇಲ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧, ೨೦೦೩ ರಂದು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಹೆಸರಿನ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಅದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩೦, ೨೦೦೬ ರಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೀಮಿತ ಕಂಪನಿಯಾಯಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. : ಬರ್ಮಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್, ಈಸ್ಟ್ ಹ್ಯಾಮ್, ಹಾರೋ, ಲಂಡನ್, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರ್, ಸೌತಲ್ ಮತ್ತು ವೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಶಾಖೆಗಳು ಇವೆ.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಪಿಎಲ್‌ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರುಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಥಾರಿಟಿ ಅಧಿಕೃತಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ನಡವಳಿಕೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಪ್ರುಡೆನ್ಶಿಯಲ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್ ಅಥಾರಿಟಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹಣಕಾಸು ಸೇವೆಗಳ ಪರಿಹಾರ ಯೋಜನೆ (ಎಫ್‌ಎಸ್‌ಸಿಎಸ್) ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಮೂಡಿರವರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಬಾ ೧ ರೇಟಿಂಗ್ ಹೊಂದಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಮಾರ್ಚ್ ೩೧, ೨೦೧೯ ರಂದು, ಇದು ಬಂಡವಾಳದ ಸಮರ್ಪಕ ಅನುಪಾತವನ್ನು ೧೬.೮% ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ, ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ರವಾನೆ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಠೇವಣಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಎನ್‌ಆರ್‌ಐ ಸೇವೆಗಳು, ವ್ಯಾಪಾರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್, ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸೇವೆಗಳು, ವಾಣಿಜ್ಯ ರಿಯಲ್ ಎಸ್ಟೇಟ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಯುಕೆ ಪಿಎಲ್‌ಸಿ ತನ್ನ ಐಮೊಬೈಲ್ ಆ್ಯಪ್ ಮೂಲಕ ತ್ವರಿತ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಅಮಾನವೀಯ ಸಾಲ ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಪಾವತಿ ಡೀಫಾಲ್ಟರ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸಿದ ಚೇತರಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳ ಕುರಿತು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತು. ಹಣವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡಲು "ಕ್ರೂರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು" ಬಳಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಅದರ ನೌಕರರ ವಿರುದ್ಧ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ಮರುಪಡೆಯಲು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗೂಂಡಾಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಈ "ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಏಜೆಂಟರು" ಅನುಚಿತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಾನವೀಯ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳು ಹೆಚ್ಚಿದ್ದವು. ಹಣ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಏಜೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಡೀಫಾಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು "ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅವಮಾನ" ಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿದ ಘಟನೆಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ಸಾಲವನ್ನು ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅನುಚಿತ ವರ್ತನೆಯ ಆರೋಪವನ್ನೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎದುರಿಸಿತು. ಈ ಆರೋಪಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ "ಮರು ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಏಜೆಂಟರು" ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನೌಕರರು ಡೀಫಾಲ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಯಾಂಕಿನ ನೌಕರರು "ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಸೇರಿದಂತೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು" ಡೀಫಾಲ್ಟ್ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಕೇಳುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾದಾಗ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಇಂತಹ ಆರೋಪಗಳು ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿತು, ಅದರಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಚೇತರಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ಆರೋಪ
೨೦೧೩ರ ಮಾರ್ಚ್ ೧೪ ರಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾದ ಕೋಬ್ರಾಪೋಸ್ಟ್ ಆಪರೇಷನ್ ರೆಡ್ ಸ್ಪೈಡರ್ ನಿಂದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೆಲವು ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಕಪ್ಪು ಹಣವನ್ನು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ವಿಡಿಯೋ ತುಣುಕನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಮನಿ ಲಾಂಡರಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ. ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನಿಖೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೩ ರಂದು, ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ೧೮ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿದೆ, ಈ ಇನ್ನೂ ವಿಚಾರಣೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೩ ರಂದು ಆರ್‌ಬಿಐನ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಗವರ್ನರ್ ಎಚ್‌ಆರ್ ಖಾನ್ ಅವರು ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಚಂದಾ ಕೊಚ್ಚರ್ ವಂಚನೆ ಪ್ರಕರಣ
೪ನೇ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಂದು ಅಂದಿನ ಎಂಡಿ ಮತ್ತು ಸಿಇಒ ಚಂದಾ ಕೊಚ್ಚರ್ ಅವರು ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದರು. ಜನವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಜಸ್ಟೀಸ್ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ರವರ ನೇತೃತ್ವದ ತನಿಖಾ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯನ್ನಾಧರಿಸಿ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಸೇವೆಗಳನ್ನು    ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ರದ್ದುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಬೋನಸ್ ಮತ್ತು ಸವಲತ್ತುಗಳ ಪಂಜವನ್ನು ಕೇಳುವ ದೇಶದ ಮೊದಲನೆಯವರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೂಡ ಒಂದು. ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸಾಲ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ೭೮ ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಚಂದಾ ಕೊಚ್ಚಾರ್‌ಗೆ ಸೇರಿದ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಶಾಂತಿ ಕುಟೀರ
ಸಮರ್ಥ ಸದ್ಗುರು (ಸ.ಸ) ಶ್ರೀ ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಾಜರು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಗದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಜರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕನ್ನೂರ ಗ್ರಾಮದವರು.
ಶಾಂತಿ ಕುಟೀರ
ಸ.ಸ ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಾಜರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕನ್ನೂರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಕುಟೀರ ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಶ್ರೀ ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಾಜರು ಶ್ರೀ ದತ್ತಾತ್ರೆಯ ಭಕ್ತರಾದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕನ್ನೂರ ಗ್ರಾಮದ ಸುಸಂಸ್ಕತ ಮನೆತನದ ಶಿವರಾಮ ಪಂತ ಹಾಗೂ ಸರಸ್ವತಿ ದಂಪತಿಯ ಐದು ಜನ ಪುತ್ರರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇಯವರಾಗಿ 1909 ರಲ್ಲಿ ಭಾದ್ರಪದ ಶುದ್ದ ಚತುರ್ಥಿ(ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿ) ಯಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 5 ಗಂಟೆಗೆ ಜನಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ವರೆಗೆ ವಿಜಯಪುರದ ಪಿ.ಡಿ.ಜೆ ಹೈಸ್ಕೂಲದಲ್ಲಿ ಓದಿದ ಇವರು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಲೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಸಾಂಗ್ಲಿಯ ವೆಲ್ಲಿಂಗಟನ್ ಕಾಲೇಜ್, ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜ್ ಮತ್ತು 1932ರಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯ ಫಗ್ರ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎಸ್‍.ಸಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಆಧ್ಯಾತ್ಮ
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಧ್ಯಾತ್ಮದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದ ಗಣಪತರಾವ್ ಮಹಾರಾಜರು ಚಿಕ್ಕ ದೇವರ ದರ್ಶನದ ಹಂಬಲವುಳ್ಳವರಾಗಿ ನಿತ್ಯವೂ ವಿಜಯಪುರದ ಶ್ರೀ ದತ್ತಾತ್ರೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ 13ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ಮಹಾರಾಜರ ಪ್ರವಚನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಅವರಿಂದ ಶಿಷ್ಯತ್ವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮನೆಯ ಬಾಗಿಲಿಗೆ ಬಂದ ನೌಕರಿಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ಕನ್ನೂರಿನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹೊಲದಲ್ಲಿಯೇ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಭಕ್ತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಪುಟ್ಟ ಮನೆ ಬದಲಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿ ಭಕ್ತರ ಆಶ್ರಮವಾಯಿತು. ಈಗ ಸುಮಾರು 2000 ಭಕ್ತರು ಕೂಡುವಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರವಚನ ಮಂದಿರ, ವಿಶಾಲ ಭೋಜನ ಶಾಲೆ, ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೋಣೆಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಮವು ಹೊಂದಿದೆ.
ತಮ್ಮ ಸದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ಮಹಾರಾಜರು 1936 ರಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಸದ್ಗುರುಗಳ ಕೃಪಾರ್ಶಿವಾದದಿಂದ 1942 ರಲ್ಲಿ ಗುರುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭೂಷಿತರಾಗಿ 1962 ರವರೆಗೆ ಶ್ರೀ ಕ್ಷೇತ್ರ ಇಂಚಗೇರಿ ಮಠದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಶ್ರೀ ಸದ್ಗುರು ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಾಜರ ಅಮೃತವಾಣಿಯು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಭಾಗದ ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಜನರು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರಾದರು. ಶಿಷ್ಯರ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಠಿಯಾಗುವದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಾನುಭವದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳು ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ, ಭಾಷೆಗೆ ತುರ್ಜುಮೆಯಾದ್ದರಿಂದ ದೇಶ ವಿದೇಶದವರು ಸಹ ಕನ್ನೂರ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಜನ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗಳಾಗಿ, ಸ್ವಾನುಭವಿಗಳಾಗಿ ಶಿಷ್ಯರ ಕಲ್ಯಾಣ ಬಯಸುತ್ತ ಭಕ್ತರ ಪಾಲಿಗೆ ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರೆನಿಸಿದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖಕ್ಕೆ ಅತಿಯಾಗಿ ಬಲಿಯಾಗದೇ, ಪ್ರಾರಬ್ಧಾನುಕಾರವಾಗಿ ಬಂದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆನಂದದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಪರಮಾರ್ಥ ಸಾಧಿಸಬೇಕು. ನಾವು ಎಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರೂ ಮತ್ತು ಎಂಥದ್ದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಆನಂದದಿಂದಿರುವುದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು
ಸಪ್ತಾಹ
ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗಣೇಶ ಚೌತಿ, ದತ್ತ ಜಯಂತಿ ಹಾಗೂ ಯುಗಾದಿ ಸಪ್ತಾಹಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ಜನಿಸಿದ ಸದ್ಗುರುಗಳ ಜನ್ಮೋತ್ಸವವನ್ನು ಜ್ಞಾನಸತ್ರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿಜೃಂಭಣೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನಿಧನ
ಯಾವದೇ ಭೇದಭಾವವಿಲ್ಲದೇ ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ, ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂತರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಬಹು ಆತ್ಮೀಯರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಗಣಪತರಾವ್ ಮಹಾರಾಜರು ಅಗಷ್ಟ್ 18, 2004ರಲ್ಲಿ ಭಾದ್ರಪದ ಶಷ್ಠಿಯಂದು ತಮ್ಮ ಇಚ್ಚೆಯಂತೆ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿದರು.
ಸಂದೇಶ
ನೀವೆಲ್ಲ ಮೂಲತಃ ಆನಂದಸ್ವರೂಪರೇ ಇದ್ದೀರಿ, ಆನಂದದಿಂದ ಬಾಳಿ ಬದುಕಿರಿ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೆ ಪ್ರೇಮ ಮಾಡಿರಿ, ಆನಂದದ ಮೂಲಾಧಾರದಿಂದಲೇ ಸಹಜಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿರಿ ಎಂದು ಸಂದೇಶ ನೀಡಿದವರು ನಡೆದಾಡುವ ದೇವರೆಂದೆನಿಸಿದ್ದ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲಲ್ಲೂಕಿನ ಸುಕ್ಷೇತ್ರ ಕನ್ನೂರ ಶಾಂತಿಕುಟೀರ ಆಶ್ರಮದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಸಮರ್ಥ ಸದ್ಗುರು ಶ್ರೀ ಗಣಪತರಾವ ಮಹಾರಾಜರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸದ್ಗುರುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ, ೧೯೮೦
ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆ
೧೮೬೭
ವರ್ಷ ೧೮೬೭ (MDCCCLXVII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೬೭
ಜನಪದ ವಾದ್ಯ
ಮಾನವನ ಸ್ವಭಾವ, ಮಾತು ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಗಾಯನ ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ಯಾವ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯಾದುವೆಂದು ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಮಾತಿನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಮಾತುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ, ರಾಗ ಹಾಡು ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಅಭಿರುಚಿಯುಂಟಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಜನಪದ ವಾಙ್ಮಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ನಾದ-ಗಾನ-ತಾಳ-ಲಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರಧಾನಸ್ಥಾನ. ಗ್ರಾಮೀಣ ಜನತೆ, ಗುಡ್ಡಗಾಡಿನವರು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುಗಬ್ಬಗಳು ತ್ರಿಪದಿಗಳು ಲಾವಣಿಗಳು ಕೋಲಾಟದ ಪದಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಲಾವಿಧಾನದಿಂದಲೇ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಾತಿಗಿಂತ ಗಾಯನ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನೋಹರ ಮತ್ತು ಹೃದಯಂಗಮ. ಹಳ್ಳಿಗಾಡಿನ ಜನಕ್ಕೆ ಗಾಯನ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕೊಡುವ ವಸ್ತು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ; ಅವರ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗಿ ಅವರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸುಲಭ ಮಾಡುವ ಕಲೆಯೂ ಆಗಿದೆ. ರೈತರಂತೆ ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ, ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ, ಸದಾ ನೀರು ಹರಿಯುವ ನಾಲೆ ದಡದಲ್ಲಿ, ಹಸಿರು ಹೊಲಗದ್ದೆ ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಚೈತನ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ, ಹಾಡು, ಬಾಯಿಂದ ತಾನೇ ತಾನಾಗಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ- ಕೆಲಸದ-ಹಾಡುಗಳು). ಯಾತದಿಂದ ನೀರೆತ್ತುವಾಗ, ಭಾರವೆಳೆವಾಗ, ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ದಿಮ್ಮಿಗಳನ್ನೂ ಕಲ್ಲುಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನೂ ಸಾಗಿಸುವಾಗ, ಗಾಡಿ ಹೊಡೆಯುವಾಗ ಹೆಂಗಳೆಯರು ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ, ರಾಗಿ ಬೀಸುವಾಗ ಜೊತೆಗೆ ಗಾಯನವಿದ್ದರೆ ಕೆಲಸದ ಆಯಾಸ ತೋರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಜನಪದಕ್ಕಂತೂ ಸಂಗೀತ ಜೀವನದ ಸಂತತಸಖಿ. ಮದುವೆ ಸಾವು ಹಬ್ಬ ಹರಿದಿನ ಜಾತ್ರೆ ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಯಾವುದಕ್ಕೂ ಸಂಗೀತ ಬೇಕೇ ಬೇಕು. ಯಕ್ಷಗಾನ, ಬಯಲಾಟ, ಬೊಂಬೆಯಾಟ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದ ನಾನಾ ವಿಧಗಳಾದ ಜನಪದ ಆಟಗಳು ಮನೋರಂಜನೆ ಮುಂತಾದ ವಿನೋದಗಳು ಸಂಗೀತ ಮಯವಾಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷರ ಕುಣಿತ
ಪುರುಷರ ಕುಣಿತ
ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪದ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪುರುಷ ಕುಣಿತ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಒಂದು. ಈ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ತುಳುನಾಡಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗ್ಗಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಪುರುಷ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮೂರು, ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಐದು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ಮಾಡುವುದು ಕಲೆಯ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ.
ಜನಪದ ವಾದ್ಯ
ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಲಯ
ಯಾವ ಸಂಗೀತಕ್ಕೂ ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಲಯ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಜನಪದ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಗೆ ಶ್ರುತಿ ಲಯ ತಾಳ ಇವು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ. ಅವರಿಗೆ ಶ್ರುತಿಯ ಜ್ಞಾನ ಬಹಳ ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶ್ರುತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಹಳ ನಿಪುಣರು. ಲಯ ತಾಳ ಸರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ನಾನಾವಿಧದ ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಲನೆಗಳುಳ್ಳ ಕೋಲಾಟದಂಥ ಆಟವನ್ನು ಆಡುವುದೇ ಕಷ್ಟ. ಲಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಕೋಲಾಟದಲ್ಲಿ ಕೋಲಿಗೆ ಕೋಲು ತಾಕುವ ಬದಲು, ಅವನ ತಲೆ ಸೊಂಟ ತೊಡೆಗಳಿಗೆ ತಗಲಬಹುದು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಬೀಸುವ ಕಲ್ಲಿನ ಶ್ರುತಿಗೆ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬೊಂಬೆಯಾಟ ಮುಂತಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಒಂದು ಕಂಚಿನ ತಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಲೋಹದ ಕಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ಲಾಳದ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಇಟ್ಟು ಕೆಳ ಮುಂದಾಗಿ ನೀವುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶ್ರುತಿ ಹೊರಡುತ್ತದೆ.
ಪುರುಷರ ಕುಣಿತ
ಪುರುಷರ ಕುಣಿತ
ತುಳುನಾಡಿನ ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಆಚರಣಾತ್ಮಕ ಕುಣಿತಗಳು ಮತ್ತು ಮನೋರಂಜನಾತ್ಮಕ ಕುಣಿತಗಳೆಂಬ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಕುಣಿತಗಳಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ‘ಪುರುಷರ ಕುಣಿತ’. ಈ ಕುಣಿತ ಐವೆರ್ ಪುರುಷೆರ್, ಪುಂಡುಪುರುಷೆರ್, ಮಾಯಿದ ಪುರುಷೆರ್, ಜೋಗಿ ಪುರುಷೆರ್ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕುಣಿತ ಆಚರಣಾತ್ಮಕವೂ, ಹೌದು ಮನೋರಂಜನೆಯೂ ಹೌದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಮತ್ಸ್ಯೇಂದ್ರನಾಥನು ನಾಥ ಪಂಥದ ಪ್ರವರ್ತಕನಾಗಿದ್ದು ಈತ ಕದಳೀ ಅಥವಾ ಕದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಶಿವಲಿಂಗವೇ ಮಂಜುನಾಥ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿತು. ನಾಥಪಂಥದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಗುಂಪುಗಳಿವೆ. ನಾಥ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿ ಮಠÀ, ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗೂ ಸಮಾಧಿಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ನೇಪಾಳ ಹಾಗೂ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪಂಥದ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿ ಯೋಗಸಾಧನೆ ಮಾಡುವುದೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ದಾರಿ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಈ ಪಂಥದ್ದಾಗಿದೆ. ಈ ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಯೋಗಿ ಅಥವಾ ಜೋಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಕದ್ರಿಗುಡ್ಡ ನಾಥಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರ 10-11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕದ್ರಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಠವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಮಂಜುನಾಥನಲ್ಲದೆ ತುಳುನಾಡ ದೈವಗಳು ಕೂಡಾ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಅದನ್ನು ಇಂದು ಕೂಡ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗಿದೆ. ಗುರುಪುರ, ವಿಟ್ಲ, ಪುತ್ತೂರು, ಸೂಡ, ಕೊಡಚಾದ್ರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜೋಗಿ ಮಠಗಳಿವೆ. ತುಳುನಾಡಿನೆಲ್ಲೆಡೆ ಈ ಪಂಥದ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಚುಂಚನಗಿರಿ ಮಠ ಕೂಡ ಜೋಗಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. (ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಬಿಳಿಮಲೆ ಅವರ ಲೇಖನ ಆಧಾರಿತ). ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಬೆಳ್ತಂಗಡಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಪುರುಷರ ಕುಣಿತವನ್ನು ರಾತ್ರಿ ಸಮಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಗೌಡ ಮುಖಂಡನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳ ಸಾನಿಧ್ಯ ದೈವ ದೇವರುಗಳಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಆ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಹಲವಾರು ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಿ ವೇಷ ಹಾಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಂಜುನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ದೇವರ ಎದುರು ಆಯಾಯ ವೇಷಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಕ್ತಿ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಆ ವೇಷಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ. ಆರಾಧನಾ ವೇಷಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ (ದೇವರ ಬಲಿ, ದೈವದ ಪಾತ್ರಿ ಇತ್ಯಾದಿ) ಒಂದು ವೇಷಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಎಲ್ಲಾ ದಿನವು ಅದೇ ವೇಷವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ವೇಷಧಾರಿಗಳು, ವಾಲಗದವರು ಹಾಗೂ ಇತರರು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಡಿಂಬಿಸಾಲೆ (ದಿಮಿಸೋಲೆ) ಎಂಬ ಉದ್ಘೋಷವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆ ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಊರಿನ ಗುತ್ತಿನ ಮನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಮನೆಮನೆಗೆ ಕುಣಿತ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲಾ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ತಾವು ಧರಿಸಿದ ಪಾತ್ರದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಮಂಜುನಾಥನಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ನಾಥಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರು ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥನನ್ನು ಮನೆಮನೆಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಾಥಪಂಥದ ಪ್ರಚಾರವು ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು.
ವೇಷಧಾರಿಗಳು
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಜೈನ, ದಲಿತ ಹಾಗೂ ಅನ್ಯಧರ್ಮದವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದ ಸವರ್ಣೀಯರು ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಮಂಜುನಾಥಲ್ಲದೆ ದೈವವಾಗಿ ಕೊಡಮಣಿತ್ತಾಯ (ಮಾಣಿಯೆಚ್ಚಿ), ನಿಯಂತ್ರಕ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳಾಗಿ 2-3 ಮುಸ್ಲಿಂ ವೇಷಧಾರಿಗಳು ಇವರನ್ನು ಸಾಯಿಬರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕರಡಿ, ಕಾಲೆ, ಸ್ತ್ರೀವೇಷ, ಬೈದೆರ್ಲು, ಭೂತ, ಪಂಡಿತ, ಕಳ್ಳ, ಸಿಂಗಾರಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕಿರೀಟ, ಮನ್ಸೆ, ನರ್ಸಣ್ಣ, ಕ್ರೈಸ್ತ, ಸವಾಲೆ ಬೀಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಜಾತಿ ಸಂಬಂಧಿ, ವೃತ್ತಿ ಸಂಬಂಧಿ, ಪ್ರಾಣಿ ಸಂಬಂಧಿ, ಆಚರಣಾ ಸಂಬಂಧಿ ವೇಷಗಳಿರುತ್ತದೆ. ವಾದ್ಯ ಪರಿಕರಗಳಾಗಿ ಟಾಸೆ, ಡೋಳು, ನಾಗಸ್ಪರ, ಶ್ರುತಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡೆಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ಕಡೆಗೆ ಕೆಲವು ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಎಂದು ಹೇಳಲು ತುಳುನಾಡಿನ ದೈವರಾಧನೆಯನ್ನು ಡೆವಿಲ್ ವರ್ಷಿಪ್ (ದೆವ್ವಗಳ ಆರಾಧನೆ) ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆ. ಬೇರೆಕಡೆಯಿಂದ ತುಳುನಾಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದ ಗೌಡ ಜನಾಂಗ ತಮ್ಮ ನಾಥಪಂಥದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಪ್ರಚಾರಗೊಳಿಸಲು ಇಲ್ಲಿನ ಜಾತಿ, ವೃತ್ತಿ, ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಅಣಕಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ದೇವರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ವೇಷಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯ, ಅಣಕ ಎದ್ದುಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹೇಳಬಾರದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಬಾರದ ಆಟಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿಮನೆಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದರ ಪೂಜೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಖರ್ಚುವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೂ ವೇಷಭೂಷಣ ಖರೀದಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಇದರಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಸಿನ ಯಾವುದೇ ಮಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿಕ್ಕಮಕ್ಕಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನವರೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಿದ್ಧವೇಷದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಜನದ ಮಿತಿ ಪುರುಷ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಎಷ್ಟು ಜನ ಬೇಕಾದರೂ ಪಾಲ್ಗೊಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ರಾತ್ರಿ ಕ್ರಮದಂತೆ ಹೊರಟು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಾಸರಕ ಮರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಮದಂತೆ ಪಿರಿಪುನ (ಬಿರಿಪುನ) ಕ್ರಮ ಇದೆ. ಕುಣಿತ ಆದ 1 ಅಥವಾ 2 ದಿನ ಬಿಟ್ಟು ಊರವರ ಕೂಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕುಣಿತ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗೂ ಗಾಯ ಆಗಲ್ಲ, ಪೂಜೆ ಆಗದೆ ನೆಮ್ಮದಿ ಇರಲ್ಲ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗಬಾರದು. ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಾಗ ಸಿಗುವ ದೈವ ಮತ್ತು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿಯುವ ಕ್ರಮವಿದೆ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ನಂಬಿಕೆಗಳಿವೆ.
ನಂಬಿಕೆಗಳು
ಈ ಕಣಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ, ರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೋಗುವಾಗ ದಾರಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ದೈವಸ್ಥಾನ ದೇವಾಸ್ಥಾನಗಳಿಗೆ ಕೈ ಮುಗಿದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಮನೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಅಪ್ಪಿತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೇ ಗಾಯ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ವೇಷಧಾರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಣಿತ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಪುರುಷ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಬಳಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ತೊಳೆಯದೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಕೊಂಡೊಗುವಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಹ ಸ್ನಾನ ಮಾಡದೆ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಇಲ್ಲ. ಡಿಂಬಿಸಾಲೆ ಎಂಬ ಘೋಷವನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ, ಪುರುಷ ಕುಣಿತಕ್ಕೆ ಹೋದವರಿಗೆ ಪುರುಷ ಪೂಜೆ ಆಗದೆ ದೇಹಕ್ಕೆ ಉಲ್ಲಾಸವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. ಪುರುಷ ಕುಣಿತದ ಕೊನೆಯ ದಿನ ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟು ಸೇರಿ ಪೂಜೆಯ ದಿನ ನಿಗದಿ ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೂಜಾ ದಿನದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ, ಊರಿನ ದೈವ, ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬೈದೆರೆ ಗರಡಿಗಳಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಹಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹರಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಪ್ರಸಾದ ತಂದು ಪೂಜೆಯ ದಿನದ ಅವಲಕ್ಕಿ ರಾಶಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ ಬಂದ ಊರಿನವರಿಗೆ ಹಂಚುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಹ ಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪುರುಷ ಕಟ್ಟಲು ಹೋದವರಿಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸೇರಿನಂತೆ ಅವಲಕ್ಕಿ ಪ್ರಸಾದ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವೇಷಧಾರಿಯೂ ಅಲ್ಲಿ ವೇಷಧರಿಸಿ ದೇವರ ಕೃಪೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ಕುಣಿತ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳನ್ನು, ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಸ್ಥಳ ಸಾನಿಧ್ಯ ದೈವದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಜನಪದ ವಾದ್ಯ
ಶ್ರುತಿ ಮತ್ತು ಲಯ
ಹೀಗೆ ಸಂಗೀತ, ಗಾನ, ನಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಹಳ್ಳಿಗರು ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವಿನೋದಗಳನ್ನೂ ಕುಣಿತಗಳನ್ನೂ ಆಟಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಆಡಿ ಅನುಭವಿಸಿ ಆನಂದಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪೋಷಕಗಳಾಗಿ ಅವರು ಬಗೆಬಗೆಯ-ಮಿಡಿಯುವ ಊದುವ ಬಡಿಯುವ-ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತವಿಲ್ಲದೆ ಯಾವ ಕುಣಿತವೂ ಇಲ್ಲವಷ್ಟೆ. ಒಂದೊಂದು ಬಗೆಯ ಆಟ ಕುಣಿತ ಮೇಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ನಾಲ್ಕು ಹತ್ತು ಹೀಗೆ ಸಂಗೀತವಾದ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹಾಡುವ ಕುಣಿಯುವ ಜನಪದ ಮೇಳಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಈಗಲೇ ಕಡೆಯ ಪಕ್ಷ ಅರವತ್ತಕ್ಕೂ ಮಿಕ್ಕಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇಂಥ ಆಟಗಳಿಗೆ ಇಂಥ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೇ ಉಪಯೋಗಿಸಬೇಕೆಂಬ ವಾಡಿಕೆ ಇದೆ.
ವೈವಿಧ್ಯ
ಈಗ ದೊರೆಯುವ ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ವೈವಿಧ್ಯವಿದೆ.
ಊದುವ ವಾದ್ಯಗಳು
ತಂಬೂರಿ ಕಿನ್ನರಿ ಏಕನಾದ ಇವು ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳು. ಶ್ರುತಿಗೆ ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದರಿಂದ, ಇವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ, ಸೋಬಾನೆ ಪದ ಹಾಡುವಾಗ, ಗದ್ದೆ ನಾಟಿ ಹಾಕುವಾಗ, ಪದಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಶ್ರುತಿಯೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಅಥವಾ ಒಂದು ಗುಂಪಿಗೆ ಎದುರು ಗುಂಪಿನವರು ಧ್ವನಿಕೊಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಓಲಗ, ತುತ್ತೂರಿ, ಕೊಂಬು, ಕಹಳೆ, ಮುಖವೀಣೆ, ಕೊಳಲು, ಪಿಳ್ಳಂಗೋವಿ, ಶಂಖ ಮುಂತಾದುವು ಊದುವ ವಾದ್ಯಗಳು.
ಬಡಿಯುವ ವಾದ್ಯಗಳು
ತಮ್ಮಟೆ, ಹರೆ, ದುಡಿ, ಡೊಳ್ಳು, ಜೌಡಿಕೆ, ನಗಾರಿ, ಕಣಿ, ಕುಣಿಮಿಣಿ, ಢಾಲಿ, ಕೋಲು, ಹುಯಿಲು, ತಮಟೆ, ಚಂಡೆ, ಹೆಬ್ಬರೆ, ಮದ್ದಳೆ, ಡವಣೆ ಡಂಕ, ಡೋಲು, ಕರಡಿಮಜಲು-ಮುಂತಾದುವು ಬಡಿಯುವ ವಾದ್ಯಗಳು.
ಬಡಿಯುವ ಊದುವ ನುಡಿಸುವ ವಾದ್ಯಗಳು
ಕರಡಿಮಜಲು ಈಶ್ವರಪೂಜೆಗೆ ಮುಖ್ಯ. ವೀರಗೀತಕ್ಕೂ ಬೇಕು. ಬಳೆ, ಗೆಜ್ಜೆ, ತಾಳ, ಗಂಟೆ, ಕೋಲು, ಜಾಗಟೆ ಇವು ಕಂಚಿನ ವಾದ್ಯಗಳು. ಚೌಡಿಕೆ ಹಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಜನರಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣನಗಾರಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೊಡವರು ಶ್ರುತಿಗೆ, ಚೀಣಿ ಎಂಬ ವಾದ್ಯವನ್ನೂ ಲಂಬಾಣಿಗರು ಉಪ್ಪಂಗವನ್ನೂ (ಕಂಚಿನ ತಟ್ಟೆ, ಕಡ್ಡಿ) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಬಡಿಯಲು ಊದಳು ನುಡಿಸಲು ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಬಂದ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ.
ಹುತ್ತರಿ, ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತದ ವಾದ್ಯಗಳು
ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಡವರು ಸುಗ್ಗಿ ಕುಣಿತ ಮತ್ತು ಹುತ್ತರಿ ಕುಣಿತಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಓಲಗ, ತಮಟೆ ಮುಂತಾದ ವಾದ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಗಂಟೆಯನ್ನು ಗಂಟೆ ಹೆಳವರು ಪದ ಹೇಳುವಾಗ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಡೊಳ್ಳಿನ ವಾದ್ಯ
ೊಳ್ಳಿನ ವಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಐದು ದಪ್ಪ ಡೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವುದರಿಂದ ಭಯಂಕರವಾದ ಅತ್ಯುತ್ಸಾಹಯುತವಾದ ಸದ್ದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ದೇವತಾ ಮೆರವಣಿಗೆ ರಥೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಳಬಹುದು. ಆಗ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಒಟ್ಟು ಶಬ್ದ, ಅಂತರಿಕ್ಷವನ್ನೇ ಭೇದಿಸುವುದು. ಒಂದೆಡೆ ಹರಿಜನರ ಓಲಗ ತಮಟೆ, ಹೆರೆ ತಾಳ ಹೆಬ್ಬರೆ ಕುಣಿಮಿಣಿ ಮುಂತಾದವು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಡೊಳ್ಳು. ಅವನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ದಾಸಯ್ಯಗಳ ತುತ್ತೂರಿ ಭಾಂಕಿ ಶಂಖ ಜಗಟೆಗಳ ಶಬ್ದ. ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮೀರಿ ಕೊಂಬಿನ ಶಬ್ದ. ಕೊಂಬು ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಹರವಾದ ವಾದ್ಯ. ಅದರ ಆಕಾರವೇ ಸೊಗಸಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮುಂದೆ ದಪ್ಪವಾಗಿ ಬಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೂ ದಪ್ಪವಾಗಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಯನ್ನು ಗಾಳಿಗೆ ತೆಗೆದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಡಿಯ ಕೊಂಬನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ಮೂರನ್ನೂ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಇಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಊದುವಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೂರನ್ನೂ ಕಮಾನಿನಂತೆ ಸೇರಿಸಿ, ಸಣ್ಣ ತುದಿಯನ್ನು ಬಾಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಊದುತ್ತಾರೆ. ಆಗ ಅದರಿಂದ ನಾದ ಹೊರಟು, ಬಾಗಿ ಬಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಸ್ವರವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ಪೂರ್ಣಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮೊರೆದು ಮೊಳಗಿ, ಧ್ವನಿ ಅಂತರಿಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಅನುಭವ. ಅದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ರೋಮಾಂಚನವಾಗುವುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಧ್ವನಿ ಹೊರಡಿಸಲು ಅನುಭವವುಳ್ಳ ನಿಪುಣ ಊದುಗಾರ ಬೇಕು. ಶಂಖ ಮತ್ತು ಜಾಗಟೆಗಳ ಶಬ್ದವು ಹಾಗೆಯೇ ಮನೋಹರ. ಜನಪದ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಶಂಖದಲ್ಲಿಯಂಥ ಘನಸ್ವರ ಮತ್ತಾವುದರಿಂದಲೂ ಹೊರಡುವುದಿಲ್ಲ. ಜಾಗಟೆ ಸಹ, ಹುರುಪುಗೊಳಿಸುವ ವಾದ್ಯ. ಶಂಖವನ್ನೂ ಜಾಗಟೆಯನ್ನೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಜನಪದಕ್ಕೆ ವೈದಿಕರು ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿರುವ ಕೃತಜ್ಞತೆಯೆನ್ನಬಹುದು.
ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರ ವಾದ್ಯ
ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದವರು ತಮತಮಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಕೊಡವರು ಬೆಳಕಾಟದಲ್ಲಿ (ಬೆಳದಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಆಡುವ ಆಟವಿರಬೇಕು) ದುಡಿ ಎಂಬ ಚರ್ಮವಾದ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೌಗಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರುತಿ, ಸಣ್ಣನಗಾರಿ, ತಾಳಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ
ಜನಪದ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಬಯಸುವವರು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ೨೦೧೧ರ ದಶಂಬರ ೧೫ರಂದು ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಇದು ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಹಾಗೂ ಆ ಭಾಗದ ನಾಡು-ನುಡಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಅರೆಭಾಷೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಲು ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆ. ಅರೆಭಾಷೆ ಮಾತಾಡುವ ಜನರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಕೊಡಗು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ತಾಲೂಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಅರೆಭಾಷಿಗರು ಇದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಆಚಾರ ವಿಚಾರ, ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿಗಳು, ಆರಾಧನೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇಂತಹ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಅರೆಭಾಷೆ ಜನಾಂಗದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಾಸಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯವರಿಗೂ ಕೊಡಗಿನವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆ ಇದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಭೂತಾರಾಧನೆ, ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಹುತ್ತರಿ, ಕೈಲುಮುಹೂರ್ತ ಮತ್ತು ಆಟಿ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಡಗಿನ ಅರೆಭಾಷೆ ಜನಾಂಗದವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಸಂಗೀತ, ಕುಣಿತ, ವೇಷ ಭೂಷಣ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.
ಅರೆಭಾಷೆ ದಿನಾಚರಣೆ
೨೦೨೦ರ ಸಾಲಿನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೫ನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಅರೆಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ಅರೆಭಾಷೆ ದಿನಾಚರಣೆ ಅಂತ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಅರೆಭಾಷೆ ಜನಾಂಗದ ಕೊಡಗು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಯಲ್ಲು ವಿಸ್ಥರಿಸಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು, ವಿಟ್ಲ, ಪುತ್ತೂರು, ಸುಳ್ಯ, ಮಡಿಕೇರಿ, ಸೋಮವಾರಪೇಟೆ, ವಿರಾಜಪೇಟೆ, ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಂದಡ್ಕ ಹಾಗೂ ದೇಲಂಪಾಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಹರಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅಕಾಡೆಮಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅರೆಭಾಷೆ
ಉತ್ತರ ಭೂಪ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ
thumb|right
ರಾಸ ಎಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ '''ರಾ. ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ''' (೮ ಮೇ ೧೯೨೭ - ೧೭ ಜನವರಿ ೨೦೨೦) ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರದ ಹಲವು ಕೃತಿಗಳ ಸಂಪಾದನೆ, ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ಪ್ರಯೋಗ ನೃತ್ಯ, ಯೋಗ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಮಂತ್ರತಂತ್ರ, ವೇದ-ವೇದಾಂತ, ಮೀಮಾಂಸೆ, ಛಂದಸ್ಸು, ಗಮಕ ಹೀಗೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
೧೭ಜನವರಿ ೨೦೨೦ರಂದು ಮೈಸೂರಿನ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಅವರಿಗೆ ೯೩ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:೨೦೨೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೨೭ ಜನನ ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ರಾಜ ಕೆಂಪು ರೋಜ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ರಾಜಾ ಕೆಂಪು ರೋಜ - ಇದು 1990 ನೇ ವರ್ಷದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು   ರವಿರಾಜ್ ಇದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದನ್ನು ಎಸ್. ಉಮೇಶ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾಕರ್, ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಮತ್ತು ತಾರಾ  ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಪೇಂದ್ರಕುಮಾರ್   ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತ
ಉಪೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆರ್ಗಾನ್
ಆರ್ಗಾನ್ ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲ ಮೂಲಧಾತು. ಇದು ಬಣ್ಣ, ವಾಸನೆ, ರುಚಿ ಇಲ್ಲದ ಅನಿಲ. ಇದು ಭೂ ವಾತಾವರಣದ ಶೇಕಡಾ ೦.೯೪ ರಷ್ಟಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ಜಡ ಅನಿಲ. ಇದನ್ನು ಲಾರ್ಡ್ ರೇಲೆ(Lord Rayleigh) ಹಾಗೂ ವಿಲಿಯಮ್ ರಾಮ್ಸೆಯವರು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಇದನ್ನು ವಿದ್ಯುದೀಪಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ವಿರಳ ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ (ಅಥವಾ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಅನಿಲಗಳು, ಇನರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಸಸ್) ಒಂದು. ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಹ್ನೆ Ar; ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ ೧೮; ಪರಮಾಣು ತೂಕ ೩೯.೯೪೪. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದ್ರವಗಾಳಿಯ ಆಂಶಿಕಬಟ್ಟಿ ಇಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದ ಸೊನ್ನೆಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ (ಜಿರೊ ಗ್ರೂಪ್) ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಸಾಂದ್ರತೆ ೧೯.೯೫. ವಿರಳಾನಿಲಗಳಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇದನ್ನು ಇತರ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಬೆರಸಿ ಜಾಹೀರಾತು ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಶ್ರೇಷ್ಠಾನಿಲಗಳು ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಅನಿಲಗಳು
ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು
ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು(ಡಬ್ಲ್ಯು.ಬಿ.ಸಿ.)ಇವು ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಠೆಯ ಜೀವಕೋಶಗಳು. ಇವು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶೀ ಆಕ್ರಮಣಕಾರರ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಾಗಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಮೂಳೆಮಜ್ಜೆಯ ಒಂದು ಬಹುಪ್ರಬಲ ಜೀವಕೋಶವಾದ ಹೆಮ್ಯಾಟೋಪಯಟಿಕ್ ಕಾಂಡಕೋಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ರಕ್ತ ಹಾಗೂ ದುಗ್ದನಾಳ ವ್ಯವಸ್ಠೆ ಸೇರಿದಂತೆ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತವೆ. ಐದು ವಿವಿಧ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಬಿಳಿರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಭೌತಿಕ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಣೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳು: ಮೋನೋಸೈಟ್‍ಗಳು ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಟ್ರೋಫಿಲ್‍ಗಳು ಭಕ್ಞಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೈಕ್ರೋ ಲೀಟರ್ ರಕ್ತ ದಲ್ಲಿ ೪,೦೦೦ ದಿಂದ ೧೧,೦೦೦ ಬಿಳಿ ರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಆರೋಗ್ಯವಂತ(ತೆ). ಮನುಷ್ಯನ ಶರೀದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೭ ರಿಂದ ೮ ಲೀ ರಕ್ತವಿದೆ ಅಂದರೆ ೪,೦೦೦*೧೦೦*೧೦೦*೮= ಬಿಳಿರಕ್ತ ಕಣಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ನ್ಯೂಟ್ರೋಫಿಲ್‍ಗಳು
ಇವು ಅತಿ ಹೇರಳವಾಗಿರುವ ಬಿಳಿರಕ್ತಕಣಗಳು. ೬೦-೭೦%ರಷ್ಟು ಪರಿಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಿರಕ್ತ ಕಣಗಳು. ಇವುಗಳು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಹಾಗೂ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಸೋಂಕುಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ದೇಹವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿ ಸೋಂಕಿಗೆ ಮೊದಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರು.ಪರಿಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾನವ ನ್ಯೂಟ್ರೋಫಿಲ್‍ಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿ ೫-೬ ದಿನಗಳು.
ನುಡಿ (ತಂತ್ರಾಂಶ)
ಇದು ಫಾಂಟ್-ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಮಾಣಿತವಾಗಿದೆ (ಅಂದರೆ, ಇದು ಗ್ಲಿಫ್ಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಲು ASCII ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ). ನುಡಿ ಎಡಿಟರ್ ಯುನಿಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ಉಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನುಡಿ ಎಂಜಿನ್ ಯುನಿಕೋಡ್ನಲ್ಲಿ ದತ್ತವನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವುದು, ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಯೂನಿಕೋಡ್ಗೆ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರೆ ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ(system )ಯಲ್ಲಿ ಯುನಿಕೋಡ್ಗೆ ಬೆಂಬಲ ವಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥೆ(system )ಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮುಕ್ತ ಫಾಂಟ್ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದು..
ನುಡಿ ಅಕ್ಸೆಸ್(Access), ಒರ್ಯಾಕಲ್(Oracle), ಎಸ್‍ಕ್ಯು‍ಎಲ‍್(SQL), ಡಿಬಿ೨(DB2) ಮುಂತಾದ ಬಹಳಷ್ಟು ವಿಂಡೋಸ್ ಆಧಾರಿತ ಡೇಟಾಬೇಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ನುಡಿ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿ ತಂತ್ರಾಂಶ 6.0, 6.1, 6.5
ನುಡಿ 6 ಮತ್ತು 6.1 ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು 09/06/2022 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇದುವರೆಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಮುದ್ರಣಾಲಯದವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಆನ್ಸಿ/ ಆಸ್ಕಿ ( ANSI/ASCII) ಶಿಷ್ಟತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಸರಕಾರದ ನಿಯಮದನ್ವಯ ಕೇವಲ ಯುನಿಕೋಡ್ ಶಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಮತ್ತೆ ನುಡಿ 5.0ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ANSI/ASCII ರೀತಿಯ ಶಿಷ್ಟತೆಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು ಸಹ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಇದರ ನಂತರ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನುಡಿ 6.5 ಬಹುಭಾಷಾ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವರೆಡೂ (6.1 ಮತ್ತು 6.5 )- ಉಚಿತ ಡೌನ್‌ಲೋಡುಗಳಾಗಿ ಕಗಪ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಎಸ್.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಎಸ್ಸಾರ್ಕೆ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲೂ, ಲೇಖನ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಮಿಂಚಿನಂತಹ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದವರು. ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಉಪಸಂಪಾದಕಕರಾಗಿ ಬರವಣಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅವರು, ಚಿತ್ರಗುಪ್ತ, ಜನಪ್ರಗತಿ ಮುಂತಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಜನಮನ್ನಣೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಭೆ, ಆದರ್ಶಪ್ರಿಯತೆ, ಸಂಶೋಧಕ ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೋತ್ಸಾಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅವರು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ನಿರ್ವಿಕಾರತೆಯಿಂದ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಮಾನವೀಯ ಹೃದಯದಿಂದ ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಣ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ನಿರುಕಿಸಿ, ಪ್ರಚಲಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಿ, ಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಪರಿಹರಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹಿರಿಯ ಉಪಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ‘ಕನ್ನಡಪ್ರಭ’ ಪತ್ರಿಕೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ದಿನಗಳಿಂದಲೇ ನೇಮಕಗೊಂಡು, ನಂತರ ಸುದ್ದಿ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುನ್ನಡೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಣಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಮದರಾಸ್ನ ಅಮೆರಿಕ ದೂತವಾಸದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಂಚಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ದುಡಿದ ನಂತರ ‘ಪ್ರಜಾಮತ’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ‘ಫಿಚರ್ಸ್ ಎಡಿಟರ್’ ಆಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ಲೇಖನಗಳು, ಪುಸ್ತಕ ವಿಮರ್ಶೆ, ಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶೆ ಮತ್ತು ಕಲಾರಂಗದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಬರಹಗಳೂ ಅವರ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭದ ದಿನಗಳು
೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಮುಂದೇನು? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದ್ದಿತು. ಯಾವುದಾದರೂ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೆಂದು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದೆ. ಮನೆಯವರು ಅದನ್ನೇ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು.
ಒಂದು ದಿನ ಚಾಮರಾಜಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜು ಇವೆಲ್ಲ ಇರುವ ಈಗ ಪಂಪ ಮಹಾಕವಿ ರಸ್ತೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದೆ. ‘ತಾಯಿನಾಡು ದಿನಪತ್ರಿಕೆ’ ಎಂಬ ನಾಮಫಲಕ ಕಾಣಿಸಿತು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾಲೇಜಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕಾರ್ಯಾಲಯ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ‘ಯಜಮಾನರನ್ನು ಕಾಣಬಹುದೇ?’ ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ಭೃತ್ಯ ‘ಮ್ಯಾನೇಜರನ್ನು ನೋಡಿ’ ಎಂದ. ಒಳಗೆ ಹೋಗಿ ಅವರನ್ನು ಕಂಡೆ. ಆಮೇಲೆ ತಿಳಿಯಿತು, ಅವರು ಕ್ಲೋಸ್‍ಪೇಟೆ (ಈಗಿನ ರಾಮನಗರ) ಸುಬ್ಬಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರು. ಅಚ್ಚ ಖಾದೀಧಾರಿ. ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ, ಇತಿಹಾಸಗಳನ್ನು ಬಹು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರು. ವೃತ್ತಿ ಪತ್ರಿಕಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜರ್.
‘ಎಸ್ಸೆಸ್ಸೆಲ್ಸಿ ಪಾಸಾಗಿದೆ, ಟೈಪ್‍ರೈಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ.’
ಅವರು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಮೌನವಾಗಿದ್ದು ನಂತರ ‘ನಾಡಿದ್ದು ಬಾರಪ್ಪ ನೋಡೋಣ’ ಅಂದರು. ಅಂತೆಯೇ ಹೋದೆ. ‘ನಮ್ಮ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಪ್ಪ ನೋಡೋಣ’ ಅಂದರು.
ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡೆ. ಆಗ ನನಗೆ ಹದಿನೈದು ವರ್ಷ.
ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಸಾರಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರರ ವಿಳಾಸಗಳನ್ನು ಟೈಪು ಮಾಡುವುದು, ಅವರ ಚಂದಾ ಲೆಕ್ಕಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು - ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲಿತೆ. ಜಾಹೀರಾತು ವಿಭಾಗದ ಪರಿಚಯವೂ ಆಯಿತು. ನನ್ನ ಆರಂಭದ ಸಂಬಳ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮೂವತ್ತೈದು ರೂಪಾಯಿ.
ಪತ್ರಿಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತ ದಿನವೂ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದನ, ಮುದ್ರಣ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನನಗೆ ಕೆಲ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹುಟ್ಟಿತು. ಆ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಕೋರಿದೆ. ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಲೀಕ ಶ್ರೀ ಪಿ.ಆರ್. ರಾಮಯ್ಯನವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು. ರಾಮಯ್ಯನವರೂ, ಸಂಪಾದಕ ಶ್ರೀ ಪಿ. ಬಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ಅವರೂ ‘ಕೆಲ ದಿನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿ, ನೋಡೋಣ. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗುವುದಾದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳೋಣ’ ಅಂದರು. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಹಿರಿಯರ ಸಹಾಯ ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಭಾಷಾಂತರ, ಸ್ವಂತವಾಗಿ ವರದಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವುದು, ಕರಡಚ್ಚು (‘ಪ್ರೂಫ್’) ತಿದ್ದಾವಣೆ, ಸಂಚಿಕೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ - ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಕಲಿತುಕೊಂಡೆ. ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹು ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಲ್ಲಿನ ನಾಲ್ಕಾರು ಜನರೇ ಸುದ್ದಿಗಳ ಭಾಷಾಂತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ವರದಿ, ಪ್ರೂಫುಗಳ ತಿದ್ದಾವಣೆ, ಪುಟಗಳ ಸಿದ್ಧಮಾಡುವಿಕೆ - ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಕೈತುಂಬ ಕೆಲಸವಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಮೂಲಭೂತ ತರಪೇತು ನನಗೆ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯ ಸಂಪತ್ತಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿದರೆ ಅತಿಶಯವಾಗದು. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಕೆಲಸ ಸಂಪಾದಕರಿಗೂ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯಾಗಿ ಉಪಸಂಪಾದಕ ಹುದ್ದೆ ಕಾಯಂ ಆಯಿತು.
ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾವೃತ್ತಿ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ಹೀಗೆ.
ಆಗ್ಗೆ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆ ಒಳ್ಳೇ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಾರ, ಜನಪ್ರಿಯತೆ, ಪ್ರಭಾವ ಹೊಂದಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭಾವನೆಯುಳ್ಳ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಅದು ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲೇ ಅಲ್ಲದೆ ಹೊರಗಡೆಯೂ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ರೋಟರಿ ಮುದ್ರಣಯಂತ್ರವನ್ನು ತರಿಸಿದವರು ರಾಮಯ್ಯನವರು. ಸಂಪಾದಕರು ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಅನುಭವ ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದಾರವಾಗಿ ನೆರವಾದರು.
ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಸುದ್ದಿಗಳು, ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳು, ಟೀಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಸತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು, ವ್ಯಕ್ತಿನಿಂದೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅತಿರೀಕಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು, ಬರವಣಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೂ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ತಿಳಿಯಾದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿರಬೇಕು - ಇಂಥ ಕೆಲವು ಆದರ್ಶ ಪತ್ರಿಕಾ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಅನನ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿತು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲಿ ಮದರಾಸಿನ ‘ಹಿಂದೂ’ ಪತ್ರಿಕೆ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವರದಿಗಳು, ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣವೂ, ಆಧಾರಯುತವೂ ಆದ ಲೇಖನಗಳಿಗೆ ಮೊದಲಿಂದಲೂ ಹೆಸರಾದದ್ದು. ಈಗ ಅದು ಶತಮಾನೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಶುದ್ಧ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಬೆಳಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದು ಅದು ‘ಮೈಸೂರಿನ ಹಿಂದೂ’ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಘನತೆ ಗೌರವಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವುದರಲ್ಲೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಮುಂದಾಗಿತ್ತು; ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರಿಷ್ಠರು ವೃತ್ತಿ ಗೌರವ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಬೆಲೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ರಾಮಯ್ಯನವರು ಕೆಲಕಾಲ ‘ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್’ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನಾವು ಒಂದೇ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯವರು ಅದಕ್ಕೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೆವು. ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ೧೯೫೪ರಲ್ಲಿ ನಾನು ‘ಪ್ರಜಾವಾಣಿ’ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಸಂಪಾದಕನಾಗಿ ಸೇರಿದೆ. ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾ ವೃತ್ತಿಗೆ ನಾಂದಿ ಎನ್ನಬಹುದಾದ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸೇವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಪಾದಕೀಯ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿರಿಯರಾದ ಎಂ.ಎಸ್. ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಎಚ್.ಆರ್. ನಾಗೇಶರಾವ್ (ಈಗ ‘ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಹ ಸಂಪಾದಕರು) ಮತ್ತಿತರರ ಸಹಾಯ, ಸಹಕಾರಗಳಿಂದ ನನ್ನ ಪತ್ರಿಕಾ ವೃತ್ತಿಗೆ ಒಂದು ದೃಢ ಅಸ್ತಿಭಾರ ದೊರೆತಂತಾಯಿತು. ವೃತ್ತಿಯ ಆದರ್ಶ ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲೂ ಸಹಾ ನನ್ನ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಸೇವೆ ತುಂಬಾ ನೆರವಾಯಿತು. ನಿಚ್ಚಳ ಜನಹಿತ ಭಾವನೆಯಿಂದ ಶ್ರಮಿಸಿ ಒಂದು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ರಾಮಯ್ಯನವರು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಬಹು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆ ಈ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಥಮಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸಿದ ರಾಮಯ್ಯನವರ ಸಾಧನೆ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಧ್ಯಾಯ.
--
ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಮಮತೆಯಿದ್ದ ಎಸ್ಸಾರ್ಕೆಯವರು ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಾಶನ, ಅನುವಾದ ಸೇವೆ ಮತ್ತಿತರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಈ ಲೇಖನ ಅವರ ‘ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷ’ ಎಂಬ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಅನುಭವ ಕಥನದಿಂದ ಆಯ್ದ ಭಾಗ (ಪ್ರಕಟಣೆ ೧೯೭೯).
ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಸ್.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಎಸ್.ಆರ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಮಿತಾ
ಸಿಲ್ಕ್ ಸ್ಮಿತಾ (2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1960 – 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1996)  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ಸ್ಮಿತಾ ಉತ್ತಮ ನಡತೆಯುಳ್ಳ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರಾದರೂ, ಅವರು ಸಾಫ್ಟ್‌ಕೋರ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಮನಮೋಹಕ ಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ವಿಜಯಲಕ್ಷ್ಮಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇವರು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲೂರು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಡ ಕುಟಿಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ನಾಲ್ಕನೇ ತರಗತಿಗೆ ತನ್ನ ವಿದ್ಯಾಬ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ತಾರೆಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು (ಆಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ), ತಕ್ಷಣವೇ ಆಕೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ದೊರೆತು ಸ್ಮಿತಾ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರ 1979ರ ವಂದಿ ಚಕ್ರಂ  (The Wheel )ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರದ ಹೆಸರಾದ "ಸಿಲ್ಕ್" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಳು..
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಆಕೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ, ಲಯನಮ್, ಚಿತ್ರವು ಇಂಡಿಯಾದ ವಯಸ್ಕರ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಯೋಗ್ಯವೆನಿಸಿ ಹೆಸರುಗಳಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ಅದು ರೇಷ್ಮಾ ಕಿ ಜವಾನಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿಮಿತವಾಯಿತು. ಆಕೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗೌರವಾನ್ವಿತ ಮನೋಜ್ಞ ಅಭಿನಯದ ಮೂಂದ್ರಮ್ ಪಿರಾಯ್, ಚಲನಚಿತ್ರವು ಸದ್ಮಾ  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿಮಿತವಾಯಿತು.
ಮರಣ
1996ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಮಿತಾ ಚೆನ್ನೈನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಶವವಾಗಿ ದೊರೆತರು. ಅದರ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು. ಹಣಕಾಸಿನ ತೊಂದರೆ, ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿನ ಆಶಾಭಂಗ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನಕ್ಕೆ ಅಧೀನತೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನಸಿಕ ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸ್ಮಿತಾ ಸಾವು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯೆಂಬ ಸಂಶಯವುಂಟಾಯಿತು
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1986ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ನಟರು ವರ್ಗ:ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ನಟರು ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಜನ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗಳು ವರ್ಗ:ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿಯಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಿಯಲ್ಲದ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರಗಳ ನಟರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು
ಅಂಧಾಧುನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಅಂಧಾಧುನ್ (ಅನುವಾದ: ಕುರುಡು ಗೀತ) ೨೦೧೮ರ ಒಂದು ಭಾರತೀಯ ಕರಾಳ ವಿನೋದ ಅಪರಾಧ ವಸ್ತುವುಳ್ಳ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಶ್ರೀರಾಮ್ ರಾಘವನ್ ಇದರ ಬರಹಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಮ್ಯಾಚ್‍ಬಾಕ್ಸ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿತರಕರು ವಾಯಕಾಮ್ ಏಟೀನ್ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಬು, ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾ ಮತ್ತು ರಾಧಿಕಾ ಆಪ್ಟೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ಒಬ್ಬ ಮಾಜಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟನ ಕೊಲೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯದೆ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಬ್ಬ ದೃಷ್ಟಿಹೀನ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಅಂಧಾಧುನ್‍ನ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಘವನ್, ಅರಿಜೀತ್ ಬಿಸ್ವಾಸ್, ಪೂಜಾ ಲಢಾ ಸುರ್ತಿ, ಯೋಗೇಶ್ ಚಂದೇಕರ್ ಹಾಗೂ ಹೇಮಂತ್ ರಾವ್ ಬರೆದರು. ಚಿತ್ರದ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಸುರ್ತಿ ಮಾಡಿದರೆ, ಕೆ. ಯು. ಮೋಹನನ್ ಚಿತ್ರದ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಜೈದೀಪ್ ಸಾಹ್ನಿ ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅತಿಥಿ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ ರಫ಼್ತಾರ್ ಮತ್ತು ಗಿರೀಶ್ ನಾಕೋಡ್ ಒಂದು ಹಾಡಿಗೆ ಸಹ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹೇಮಂತ್ ರಾವ್ ಸಲಹೆಯ ಮೇಲೆ ರಾಘವನ್ ಕುರುಡ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕನ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ೨೦೧೦ರ ಫ಼್ರೆಂಚ್ ಕಿರುಚಿತ್ರ ಲೆಕಾರ್ಡರ್ (ಪಿಯಾನೊದ ಶ್ರುತಿಕಾರ) ನೋಡಿ ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕಥೆ ಬರೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಖುರಾನಾ ರಾಘವನ್‍ರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಅವರೊಡನೆ ಕೆಲಸಮಾಡಲು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಹರಡಿರುವಂತೆ ೪೪ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು; ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಜೂನ್ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ೧೭ ಜುಲೈ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಅಂತ್ಯವಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಅಂಧಾಧುನ್‍ನ್ನು ಭಾರತದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಿತ್ರದ ಬರವಣಿಗೆ, ಮತ್ತು ಖುರಾನಾ ಹಾಗೂ ತಬ್ಬುರ ಅಭಿನಯದತ್ತ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು. ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಖುರಾನಾರಿಗೆ ವಿಮರ್ಶಕರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಐದು ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನೂ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು: ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಂದಿ ಕಥಾಚಿತ್ರ, ಖುರಾನಾರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆ. ಚಿತ್ರವು ₹32 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ₹456 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು
ತೋರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುರುಡ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕನಾದ ಆಕಾಶ್ ಒಂದು ಸಂಗೀತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಬೆಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕುರುಡನಿದ್ದಾನೆಯೇ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಹುಡುಗನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ರಸ್ತೆಯನ್ನು ದಾಟುವಾಗ ಸೋಫ಼ಿಯ ಗಾಡಿ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಇವನ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತಳಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ರೆಸ್ಟೊರೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಕೊಡಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮಾಜಿ ನಟನಾದ ಪ್ರಮೋದ್ ಸಿನ್ಹಾ ಇವನನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಮೋದ್ ಸಿಮಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ತಮ್ಮ ಮದುವೆ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಅವನು ಆಕಾಶ್‍ನನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಸೋಫ಼ಿ ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್‍ರ ಸಂಬಂಧ ನಿಕಟವಾಗಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶ್ ಸಿನ್ಹಾನ ಫ಼್ಲ್ಯಾಟ್‍ಗೆ ಆಗಮಿಸುತ್ತಾನೆ, ಸಿಮಿ ಬಾಗಿಲು ತೆಗೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಆಕಾಶ್ ಕುರುಡನಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿ ಸಿಮಿಯು ಅವನಿಗೆ ಪಿಯಾನೊವನ್ನು ನುಡಿಸಲು ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಕಾಶ್ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶವವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಏನೂ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ನಟಿಸಿ ನುಡಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಬಚ್ಚಲಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡಿರುವ, ಸಿಮಿಯ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗದ ಪ್ರೇಮಿಯಾದ ಮನೋಹರ್‌ನನ್ನೂ ನೋಡುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಪಿಯಾನೊಗೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಆಕಾಶ್ ಶವವನ್ನು ಸಿನ್ಹಾನದೆಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶ್ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಸಿಮಿ ಮತ್ತು ಮನೋಹರ್ ಶವವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಸೂಟ್‍ಕೇಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಿ ತುಂಬುತ್ತಾರೆ.
ಆಕಾಶ್ ಕೊಲೆಯ ವರದಿ ಒಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಮನೋಹರ್ ಪೋಲಿಸ್ ಇನ್‍ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಿಮಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಡಿಸಾಳನ್ನು ಆಕಾಶ್‍ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಯಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೊಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯದವನಂತೆ ನಟಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಕಾಶ್ ಒತ್ತಾಯಕ್ಕೀಡಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಿಮಿ ಅವನ ಕಾಫ಼ಿಯಲ್ಲಿ ವಿಷ ಸುರಿದು ಪಿಸ್ತೂಲನ್ನು ಹೊರಗೆಳೆದಾಗ, ತನ್ನ ಪಿಯಾನೊ ವಾದನಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುವ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿ ತಾನು ಕುರುಡನೆಂದು ನಟಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಅವನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತಾನು ಲಂಡನ್‍ಗೆ ಹೊರಡುವೆನು ಮತ್ತು ಸಿಮಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಬಚ್ಚಿಡುವೆನು ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಅವಳು ಅವನಿಗೆ ಮದ್ದಿಕ್ಕುತ್ತಾಳೆ. ಸೋಫ಼ಿ ನೆರೆಯ ಹುಡುಗನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ, ಆಕಾಶ್ ಕಣ್ಣುಕಾಣಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ನಟಿಸುತ್ತಿರುವ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾಳೆ. ಅದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋದಾಗ, ತಾನು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಸಂಭೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಕಾಣುವಂತೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಮಾಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೋಪಗೊಂಡು ಬಹಳ ಉದಾಸಳಾಗಿ, ಸೋಫ಼ಿ ಆಕಾಶ್‍ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಎಚ್ಚರವಾದಾಗ ಸಿಮಿ ಕೊಟ್ಟ ಮದ್ದಿನಿಂದ ಕುರುಡನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶ್‍ನನ್ನು ಕುರುಡು ಮಾಡಿದ್ದು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಮನೋಹರ್ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಅವನ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತಾನೆ. ಆಕಾಶ್ ಪ್ರಯಾಸಪಟ್ಟು ರಸ್ತೆಗೆ ಬಂದು ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಒಂದು ಅಕ್ರಮ ಅಂಗ ಕೊಯ್ಲು ಕ್ಲಿನಿಕ್‍ಗೆ ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಾ. ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹಾಯಕರಾದ ಮುರ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಸಖು ಆಕಾಶ್‍ನನ್ನು ಬಿಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಅವನ ಕುರುಡುತನವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸಿಮಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿ, ಒಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯಾ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ನಟಿಸಿ ಮನೋಹರ್‌ಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಮುರ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಖು ಆಕಾಶ್‍ನನ್ನು ವಂಚಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ಸಿಮಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ, ತಾವೇ ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯೋಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೋಹರ್ ಮುರ್ಲಿಗೆ ಗುಂಡು ಹೊಡಿಯುತ್ತಾನೆ ಆದರೆ ಲಿಫ಼್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡು ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿ ತನ್ನನ್ನು ಕೊಂದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹಣವು ಖೋಟಾ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಆಕಾಶ್ ತನ್ನನ್ನು ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿಮಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವನು ಸಿಮಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟಿದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಿಮಿ ಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಡಾ. ಸ್ವಾಮಿ ಬರುತ್ತಾನೆ; ಅವನು ಮತ್ತು ಆಕಾಶ್ ಸಿಮಿಯ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿಸಿ, ಕಾರಿನ ಡಿಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ. ಅಪರೂಪದ ರಕ್ತವಿಧವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಿಮಿಯ ಅಂಗಗಳನ್ನು ೧ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿ ಆಕಾಶ್‍ನ ಕಾರ್ನಿಯ ಕಸಿಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಮಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಆಕಾಶ್ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಣ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾ ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ನಂತರ, ರಾಘವನ್ ನಾಯಕನು ಕುರುಡನಾಗಿ ಎದ್ದೇಳುವ ದೃಶ್ಯಗಳ ಅಭಿನಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು: "ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳಿದ್ದವು – ಕುರುಡನಂತೆ ನಟಿಸುವ ತುಣುಕು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕುರುಡನಾಗಿರುವ ತುಣುಕು, ಎರಡನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾವಭಾವದಲ್ಲಿ ಏನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದು ಎಂದು ನೋಡುವುದೇ ಇದರ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು." ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪಿಯಾನೊವನ್ನು ನುಡಿಸಿದ ಖುರಾನಾ, ಹಲವಾರು ಕುರುಡ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಕುರುಡ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕನು ಹೇಗೆ ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ವರ್ತಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಖುರಾನಾ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್ ಮೂಲದ ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕ ಅಕ್ಷಯ ವರ್ಮಾರ ಕೆಳಗೆ ದಿನಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆ ಪಿಯಾನೊ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು, ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಿ ನಟನನ್ನು ಬಳಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಸವಾಲಿನ ಪಾತ್ರವೆಂದು ಕರೆದರು.
ಕುರುಡ ನಾಯಕನಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನೋಡಬಾರದೆಂದು ಖುರಾನಾರಿಗೆ ರಾಘವನ್ ಹೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಕುರುಡರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದರು. ಯಾವುದೇ ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಮಾನವಾಗಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ನಾನು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿಕೊಂಡು ಕೋಲನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹತ್ತುವುದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಂಡೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಖುರಾನಾ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಆಮ್ಲೆಟ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯ ಮೇಲೆ ನಡೆದರು. ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ಶೇಕಡ ೮೦ರಷ್ಟು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಮಸೂರಗಳ ಜೋಡಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣಿಸದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಶಾರೀರಿಕ ಹಾವಭಾವ ಬದಲಾಯಿತು. ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರ ದೃಷ್ಟಿಯು ೯೦ ಪ್ರತಿಶತ ಬಾಧಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಹಾಗೆಯೇ ಚಿತ್ರದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹಾಗೇ ನಟಿಸಿದರು.
ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ
ಅಂಧಾಧುನ್‍ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಫ಼್ತಾರ್ ಹಾಗೂ ಗಿರೀಶ್ ನಾಕೋಡ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರೆ, ಉಳಿದ ಭಾಗವನ್ನು ಅಮಿತ್ ತ್ರಿವೇದಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಯ ಗೀತಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಜೈದೀಪ್ ಸಾಹ್ನಿ, ರಫ಼್ತಾರ್ ಹಾಗೂ ನಾಕೋಡ್ ಬರೆದರು. ತ್ರಿವೇದಿ, ರಫ಼್ತಾರ್, ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾ, ಅರಿಜೀತ್ ಸಿಂಗ್, ಅಭಿಜೀತ್ ಶ್ರೀವಾಸ್ತವ, ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಶರ್ಮಾ, ಶಾದಬ್ ಫ಼ರೀದಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ತಮಷ್ ಫ಼ರೀದಿ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಡ್ಯಾನಿಯಲ್ ಬಿ. ಜಾರ್ಜ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್
ಅಂಧಾಧುನ್‍ನ್ನು ೩೨ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಯ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಡಿಜಿಟಲ್ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆರು ವಾರಗಳು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡ ಮೇಲೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ₹101 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತ್ತು.
ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಆರು ದಿನಗಳೊಳಗೆ ಭಾರತೀಯ ಜೀವಮಾನ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಮೀರಿಸಿತು. ಅಂಧಾಧುನ್ ಚೈನಾದಲ್ಲಿ $48.01 ಮಿಲಿಯನ್ ಗಳಿಸಿತು, ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಮೊತ್ತ ₹456 ಕೋಟಿ ಆಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
೧೮೬೮
ವರ್ಷ ೧೮೬೮ (MDCCCLXVIII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಬುಧವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೬೮
ಹಿಟ್ಟಿನಹಳ್ಳಿ ಎಲ್.ಟಿ
ಹಿಟ್ಟಿನಹಳ್ಳಿ ಎಲ್.ಟಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.