cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮೈಸೂರು ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್
ವಿದಾಯ
೧೯೯೭ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೊರೆಸ್ವಾಮಿ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರು ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ವೀಣಾವಾದನವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲಸ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು
ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು (ಜುಲೈ ೨೪, ೧೮೭೪ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೪೭) ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕಾರಣಕ್ಕೆ ದುಡಿದ ಮಹಾನೀಯರಾಗಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಯಾಗಿ, ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ ಈ ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಂಗೊಳಿಸಿವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಜುಲೈ ೨೪, ೧೮೭೪ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಾಗಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮುದವೀಡು ಎಂಬುದು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕಡಪಾ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ. ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಹಿರಿಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬಂದವರಾದ ಕಾರಣದಿಂದ  ಮುದವೀಡು ಎಂಬುದು ಇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮೊದಲಾಗಿದೆ. ತಂದೆ ಹನುಮಂತರಾವ್ ಅವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಗಂಗಾಬಾಯಿಯವರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲೇ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ತಮ್ಮ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಆಂದೋಲನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಓದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಚಳುವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದರು. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿ ಗಣೇಶೋತ್ಸವದ ಕಾರ್ಯ ಕರ್ತರಾದರು. ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅವೇಶನದಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಿಕರ್ತರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಪಾನನಿರೋಧ ಚವಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರಿಗೆ 2 ವರ್ಷ ಕಾರಾಗೃಹ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾಷಣ, ಪ್ರತಿಬಂಧಕಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆರಡು ವರ್ಷ ಸ್ಥಾನಬದ್ಧತೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು  ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗಿಬಂತು.
ಕನ್ನಡವಲ್ಲದೆ ಹಿಂದಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಉತ್ತಮ ವಾಗ್ಮಿಯಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣರಾಯರದು ಸಿಂಹ ಗರ್ಜನೆ. ನಿರರ್ಗಳ ಅನುವಾದಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಅವರು  ನೆಹರು, ರಾಜಾಜಿ, ಪಟ್ಟಾಭಿ ಸೀತಾರಾಮಯ್ಯ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರ ನಾಯಕರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅವರ ಭಾಷಣಗಳ ಅನುವಾದಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ
ಕನ್ನಡ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಎಳೆವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಮರಾಠಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬರಹ, ಭಾಷಣಗಳ ಮೂಲಕ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಿ ತರುಣರಲ್ಲಿ ಚೈತನ್ಯ ತುಂಬಿದರು. ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಹರ್ನಿಶಿ ದುಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಕೃಷ್ಣರಾಯರ ಮತ್ತೊಂದು ಆಸಕ್ತ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಕರ್ನಾಟಕ ವೃತ್ತ, ಧನಂಜಯ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕಾಲು ಶತಮಾನ ನಡೆಸಿದ ದಾಖಲೆ ಅವರದ್ದು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಏಕೀಕರಣದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಗಡುಸಾದ ಗದ್ಯ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಅವರ ಅಗ್ರ ಲೇಖನಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದವು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ‘ಗಂಡುಗಲಿ’ ಎಂಬ ಬಿರುದು ಸಂದಿತ್ತು.
ಸಾಹಿತಿಯಾಗಿ
ಒಳ್ಳೆಯ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ‘ಚಿತ್ತೂರು ಮುತ್ತಿಗೆ’ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ  ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ವಿಕ್ರಮ ಶಶಿಕಲಾ, ಸುಭದ್ರಾ, ರಾಮರಾಜವಿಯೋಗ ಮುಂತಾದುವು ಮರಾಠಿಯಿಂದ ಅವರು ಅನುವಾದಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು. ಕವಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ಮುದ್ದುಮೋಹನ ಅಂಕಿತನಾಮದಿಂದ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರು.
ಸಂದ ಗೌರವ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕನ್ನಡ ವಿದ್ವಾಂಸರನ್ನು ಕನ್ನಡನಾಡು ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೨ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ವಿದಾಯ
ಮುದದ ಬೀಡಾಗಿದ್ದ ದೇಶಭಕ್ತ ಮುದವೀಡು ಕೃಷ್ಣರಾಯರು ದೇಶವು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕಂಡ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೭, ೧೯೪೭ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ 'ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು' ಕೃತಿ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು
ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳು
ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳು: ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರೋಧಕಗಳಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಿವಿಧ ವಿಷಪದಾರ್ಥಗಳು, ವಿಷಹಾರಿಗಳು, ದುರ್ಬಲೀಕೃತ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜೀವ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಲಸಿಕೆಗಳು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಕ್ತದ್ರವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು (ಬಯೊಲಾಜಿಕಲ್ ಪ್ರಾಡಕ್ಟ್ಸ). ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಆಗ ಇವು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ಸಹಜ ರೋಗದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತವಾದಾಗ ಪಡೆಯುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ರಕ್ಷೆಯನ್ನೇ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿ
ಪೋಲಿಯೋ ವಿರುದ್ದ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಔಷಧ ಮಾತ್ರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂಥದ್ದು. ಇದನ್ನು ಹೀಗೆ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಲ್ಪ ತೀವ್ರತೆಯ ಕರುಳಿನ ಪೋಲಿಯೋವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಪೋಲಿಯೊ ವಿರುದ್ದ ನಿರೋಧಕವಸ್ತುಗಳು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಪ್ರತಿರೋಧಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಟೈಫಾಯಿಡ್ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸುವ ಬಾಯಿ ಲಸಿಕೆಗಳೂ ಬಂದಿವೆ. ರೋಗನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ರಕ್ತರಸವನ್ನು (ಸೀರಮ್) ಕೂಡ ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರಕ್ತರಸವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ತವನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿ ಗರಣೆಕಟ್ಟಿಸಿ ಗರಣೆಯಿಂದ ಸರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ರಕ್ತವು ಕಣಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ರಕ್ತದ್ರವ (ಪ್ಲಾಸ್ಮ) ಗರಣೆಕಟ್ಟುವುದೂ ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ರಕ್ತರಸಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ದೇಹದೊಳಗೆ ಹೊಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾನವರು ಇಲ್ಲವೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಸೋಂಕಿನ ರೋಗದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತರಾದ ಬಳಿಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಆ ಸೋಂಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ವಸ್ತು ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂಥವರ ರಕ್ತವನ್ನೊ ರಕ್ತದ್ರವವನ್ನೊ ರಕ್ತರಸವನ್ನೊ ಕೂರಾದರೋಗ (ಅಕ್ಯೂಟ್ ಇಲ್ನೆಸ್) ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರೋಗನಿರೋಧಕವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಇವು ವಿಷಾಣುಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ.
ಔಷಧದ ಪ್ರಮಾಣ
ವಿಷವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾನವರಿಗೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಒಂದು ವಿಲ್‍ನಷ್ಟು ಕೊಟ್ಟರೆ ಮಾರಕಗಳು. ಆದರೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟರೆ ಇವು ಸ್ವೀಕೃತ ದೇಹದಲ್ಲಿ ತಮಗೇ ವಿರುದ್ಧವಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅದೇ ವಿಷವಸ್ತುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಪಡೆವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೃಜಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಷವಸ್ತುಗಳು ಹಾವಿನ ಅಥವಾ ಜೇಡರ ಹುಳುವಿನ ವಿಷವಸ್ತು ಇಲ್ಲವೆ ಸೋಂಕುರೋಗಗಳ ವಿಷಾಣುಗಳ ವಿಷವಸ್ತುವಾಗಿರಬಹುದು.
ಉಪಯೋಗಿಸುವ ರೀತಿ
ಸೋಂಕು ರೋಗಗಳ ವಿಷವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದೇ ಆಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅನೇಕ ವಿಷಾಣುಗಳ ವಿಷಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವುದೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟು. ಇಂಥ ವಿಷಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕಾದರೆ ಮೊದಲು ಸೂಕ್ತರೀತಿಯ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ಕೃತಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಮಾಡಿ ಶೇಖರಿಸಿ ಬಳಿಕ ಅವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅವಕ್ಕೆಂದೇ ತಯಾರಾದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರುಬ್ಬುವಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರೆದು ಪುನಃ ಅಪಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ನೀರಿನಂತೆ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ವಿಷದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಸ್ವಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ಪ್ರಯೋಗ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಇಂಥ ಯಾವುದೇ ವಿಷವಸ್ತುವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೆ ಅವುಗಳ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರತಿವಿಷವಸ್ತು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಸ್ತು ಇರುವ ರಕ್ತರಸವನ್ನು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನಿರೋಧಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡಲಾಗುವುದು. ಇಂಥ ಜೈವಿಕ ಔಷಧಿಗಳಿಗೆಲ್ಲ ಅವುಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸಾಸಾಮಥ್ರ್ಯವಿರುವ ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಗಡು ಕಳೆದ ಬಳಿಕ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದಾದರೂ ಅಂಥ ಉಪಯೋಗದಿಂದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಗುಣ ದೊರೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಇಂಥ ಕಾಲಾವಧಿ ಮೀರಿದ ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳಿಂದ ದೇಹಕ್ಕೆ ಘಾತವೇ ಆಗಬಹುದು.
ಜೈವಿಕ ಔಷಧಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕೂರಾದ ರೋಗಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರೋಗನಿವಾರಣೆಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸತಕ್ಕವು. ಇವು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ (ಪ್ಯಾಸಿವ್) ರೋಗನಿವಾರಣಸಾಮಥ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿವಿಷಗಳು (ಹಾವು ಜೇಡರಹುಳುವಿನ ವಿಷದ ವಿರುದ್ಧ) ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ರಕ್ತರಸ.
ಲಸಿಕೆಗಳು
ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ರೋಗಾಣುಗಳ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೇ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ-ಟೈಫಾಯಿಡ್ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್, ಪೋಲಿಯೋ ವ್ಯಾಕ್ಸೀನ್, ಡಿಫ್ತೀರಿಯ ಟಾಕ್ಸಾಯ್ಡ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಇಂಥ ಹೆಸರಿರುವ ಲಸಿಕೆಗಳು. ಈ ಲಸಿಕೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದು ಅತಿಯಾಗಿರಬಾರದು. ಹಾಗಾದರೆ ಇಂಥ ಜೈವಿಕ ಔಷಧವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧಕಗಳು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗದೇ ಇರಬಹುದು. ಸಿಡುಬು, ಪೀತಜ್ವರ, ಕ್ಷಯ ಈ ರೋಗಗಳ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲೀಕರಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದರೂ ಅವು ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ವೃದ್ಧಿಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ದೇಹವೆಲ್ಲ ವ್ಯಾಪಿಸದೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ ಅಲ್ಪಕಾಲದ ಅಲ್ಪತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರಬಲ ಸೋಂಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಟೈಫಾಯಿಡ್, ನಾಯಿಕೆಮ್ಮು, ಪೋಲಿಯೋ ವಿಷಾಣುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಾಯಿಸಿ ಜೈವಿಕ ಔಷಧವನ್ನಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಫ್ತೀರಿಯ ಟೆಟನಸುಗಳ ವಿಷಾಣುವಿಷಗಳನ್ನು ಕಾವು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ದುರ್ಬಲೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕಾಣುಗಳ್ನು ದುರ್ಬಲೀಕರಿಸಲು ಅವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕೃತಕಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವೆ ವಿಶೇಷ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಔಷಧ
ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತ
ಈ ಶಿಂಷಾ ಜಲವಿದ್ಯುದಾಗಾರದ ಬಳಿಯಿರುವ ಗಗನಚುಕ್ಕಿಯ ಹರವು ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ಎತ್ತರ ಹಾಗೂ ರಭಸ ಹೆಚ್ಚು. ಮಧ್ಯರಂಗ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಳಿಯಿರುವ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಡಿಮೆ. ಆದರೆ ನದಿಯ ಹರವು ವಿಶಾಲ. ಬೆಂಗಳೂರು-ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗಗನಚುಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಲುಪುವುದು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಭರಚುಕ್ಕಿ ತಲುಪಲು ಸ್ವಂತ ವಾಹನವೇ ಬೇಕು. ನೀರಿನ ರಭಸ ಎರಡೂ ಕಡೆ ತೀವ್ರ. ಕಣಿವೆ ಕೊಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ದರಿಂದ ಜಲಪಾತಗಳ ತಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುವುದು ಕಠಿಣ ಹಾಗೂ ಅತಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ.
ಜಲಪಾತಗಳು
ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ಜಲಪಾತವು ಕಾವೇರಿ ನದಿ ನೀರಾಗಿದೆ, ನದಿ ಬಂಡೆಗಳ ಮತ್ತು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪ್ರಪಾತಗಳು ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಜಲಪಾತಗಳು ರೂಪಿಸಲು ಹರಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ದ್ವೀಪ ಪಟ್ಟಣದ ಅವಳಿ ಜಲಪಾತಗಳು ನದಿ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಹಜವಾಗಿ ನದಿಗಳ ನಾಲ್ಕನೇ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗುಂಪು ಇಲ್ಲಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಬಹುಶಃ ಹಳ್ಳಿಗಳು ಇವೆ.
ಇದು ಒಂದು ವಿಭಜನೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಜಲಪಾತ. ನೀರಿನ ಹರಿವು ಅಡ್ಡ ಜಲಪಾತಗಳ ಮೂಲಕ ಅನೇಕ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಮೊದಲು ಎರಡು ಅಥವಾ ಹಲವು ಚಾನಲ್ ಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ವಿಭಜಿತ ಜಲಪಾತಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು 305 ಮೀಟರ್ಗಳಷ್ಟು ಅಗಲ, 98 ಮೀ ಎತ್ತರ, ಮತ್ತು 934 ಘನ ಮೀಟರ್ / ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಗರಿಷ್ಠ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಪರಿಮಾಣ 18.887 ಘನ ಮೀಟರ್ / ಸೆಕೆಂಡು ಆಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಜಲಪಾತ. ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಜುಲೈಯಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರವರೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹರಿವಿನ ಸಮಯ.
ಈ ಜಲಪಾತಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಪ್ಪು ಕಲ್ಪನೆ ಇದೆ, ಎಡ ವಿಭಾಗ ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬಲ ವಿಭಾಗ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆದರೆ ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತವು ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತದಿಂದ ನೈ‌ಋತ್ಯ ಕೆಲವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಇದೆ. ಇದು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯು ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಕೆಲವು  ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ವಿಭಜಿಸುವ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಶಾಖೆ ಗಗನಚುಕ್ಕಿ ಅವಳಿ ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಶಾಖೆ ಭರಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಗಗನ ಚುಕ್ಕಿ ಜಲಪಾತಗಳನ್ನು ಶಿವನ ಸಮುದ್ರ ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರರಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ನೋಡಬಹುದು. ಅವಳಿ ಜಲಪಾತಗಳು ತೋರಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭರಚುಕ್ಕಿ
ಭಾರಚುಕ್ಕಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಮೊನಚಾದ ರೋರಿಂಗ್ ಕ್ಯಾಸ್ಕೇಡಿಂಗ್ ಜಲಪಾತ. ಭಾರಚುಕ್ಕಿಯು ಗಗನ್ ಚುಕ್ಕಿಯ ನೈಋತ್ಯ ಕಡೆಗೆ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರಚುಕ್ಕಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ, ದಡದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಪುರಾತನ ದರ್ಗಾ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಹಲವಾರು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ದೈನಂದಿನ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಪೂಜಿಸಲು  ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಗಳಾವು ಇಲ್ಲದೆ, ಅನೇಕ ಬಂಡೆಗಳು ಇಲ್ಲದೆ ಬೀಳುವ ನೀರಿನ ಸ್ಥಿರ ಅಲೆಗಳ ಕಾರಣ ಗಗನ್ ಚುಕ್ಕಿ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಭಾರಚುಕ್ಕಿ ನೆಮ್ಮದಿಯ ಹಾಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ವಾಸ್ತು ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು "ಮಧ್ಯ ರಂಗ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಭಕ್ತರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮೂರು ರಂಗಾ ನಡುವೆ, ಇಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ’ಮೋಹನ ರಂಗಾ’ ಮತ್ತು ’ಜಗಮೋಹನ್ ರಂಗಾ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ದೇವರು ಯುವ ರೂಪ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯ ರಂಗ ಪುರಾತನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಸತಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಆರಾಧ್ಯ ವಿಗ್ರಹವಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ  ಕೆಲವು ಜನರು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೂ ಅರ್ಚಕ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಇರದ ಕಾರಣ ದೇವಾಲಯ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಚ್ಚಿ ಇರುತ್ತದೆ, ದುಃಖವೆಂದರೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರ ದೇವಾಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು  ಈ ಸ್ಥಳ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲು ಕಡಿಮೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದ್ವೀಪದ ಮೂರು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ.
ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಏಷ್ಯಾದ ಮೊದಲ ಹೈಡ್ರೊ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಜಲಪಾತ ಇದು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಾಗಿದೆ. ಈ ನಿಲ್ದಾಣ ಮೈಸೂರು ದಿವಾನ್ ಸರ್ ಕೆ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯ ನಿಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದು ರಚಿತವಾದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತನ್ನು ಕೋಲಾರ ಗೋಲ್ಡ್ ಫೀಲ್ಡ್ಸ್ ಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು
ಕೆಂಪು
150px|thumb|ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕೆಲವು ವಿಧಗಳು
ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 630–740 nmಗಳಷ್ಟು ತರಂಗದೂರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಾನವ ಕಣ್ಣು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ದೀರ್ಘವಾದ ತರಂಗದೂರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸದೃಶ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣವು ಕೆಂಪು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಅತಿಗೆಂಪು ಅಥವಾ ರಕ್ತಾತೀತ (ಕೆಂಪಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನದು ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಇವನ್ನು ಮಾನವನ ಬರಿಗಣ್ಣಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪನ್ನು RGB ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರುನೀಲಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಸಂಯೋಜನೀಯ/ಸೇರಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಮೂಲ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದು. RYB ವರ್ಣಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಕಳೆಯುವ/ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಒಂದಾಗಿರುವ ಕೆಂಪು CMYK ವರ್ಣಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಸ್ವರೂಪ ನಿರೂಪಣೆಗಳು
ಹಳೆಯ ಆಂಗ್ಲ ಪದ rēad ನಿಂದ ಕೆಂಪು  ಎಂಬ ಪದ ಬಂದಿದೆ. ಮತ್ತೂ ಹಿಂದೆ ಹೋಗುವುದಾದರೆ, ಪ್ರೋಟೋ-ಜರ್ಮೇನಿಕ್‌ ಪದ ರಾಥಾಜ್‌ ಹಾಗೂ ಪ್ರೋಟೊ-ಇಂಡೋ ಐರೋಪ್ಯ ಮೂಲಪದ ರಿಯೂದ್‌-  ಮೂಲದ್ದಾಗಿದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ, ರುಧಿರ ಎಂದರೆ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ರಕ್ತ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ರಕ್ತದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹೂವುಗಳ (e.g.  ಗುಲಾಬಿಗಳು) ಕಳಿತ ಹಣ್ಣುಗಳ (e.g.  ಸೇಬುಗಳು, ಚೆರ್ರಿಗಳು) ಮುಂತಾದವುಗಳ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ದೃಢವಾಗಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು, ಸೂರ್ಯನನ್ನು, ಸೂರ್ಯ ಮುಳುಗುವಾಗಿನ ಆಕಾಶವನ್ನು ಸಹಾ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆರೋಗ್ಯಕರ ತೆಳುವರ್ಣದ-ಚರ್ಮ ಹೊಂದಿರುವ ಜನರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಕೆಂಪು-ಕಳೆಯ" ಮುಖಛಾಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ). 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜವಾದದ ಪ್ರಗತಿಗೊಂಡ ನಂತರ, ಕೆಂಪನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚಳುವಳಿಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣಮಾಪನ, ವರ್ಣ ವಿಜ್ಞಾನ, ದೃಷ್ಟಿ, ಹಾಗೂ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 630–700 nmಗಳಷ್ಟು ತರಂಗದೂರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಮಾನವ ಕಣ್ಣು ಗ್ರಹಿಸಬಲ್ಲ ದೀರ್ಘವಾದ ತರಂಗದೂರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸದೃಶ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಣ್ಣವು ಕೆಂಪು ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉದ್ದವಾದ ತರಂಗದೂರಗಳನ್ನು ಅವಗೆಂಪು (ಕೆಂಪಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನದು ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಲ್ಲದೇ ಇವನ್ನು ಮಾನವನ ಬರಿಗಣ್ಣಿಂದ ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣ'ದ ತರಂಗದೂರವು ಹಿಂದಿನ ಕಾಂಪ್ಯಾಕ್ಟ್‌‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಂಪು ಲೇಸರ್‌ಗಳಂತಹಾ ಲೇಸರ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಿ ಈಗ ಕೆಂಪಿನ ತರಂಗದೂರವು ದೀರ್ಘವಾದದ್ದರಿಂದ ಲೇಸರ್‌'ನ ಮುದ್ರಣಗಳು ಡಿಸ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಲೇಸರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ನೀಲಿ ಲೇಸರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರೈಮೇಟುಗಳು ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ ಸಂವೇದನೆಯನ್ನು ಏಕೆ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಧಾನ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ಕಳಿತ ಹಣ್ಣನ್ನು ಕಳಿಯದ ಹಣ್ಣಿನಿಂದ ಹಾಗೂ ಸೇವನಾರ್ಹವಲ್ಲದ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದು. ಈ ಹೊಸ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅನುಕೂಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಇದು ಕೆಂಪು ಮುಖಚರ್ಯೆಗಳಂತಹಾ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇತರೆ ಅಳವಡಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಡ್ಡಿ ಕೋಶಗಳು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಸಂವೇದನೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಕೆಂಪು ಬೆಳಕನ್ನು ಅಲ್ಪ-ಬೆಳಕಿನ ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ-ಸಮಯದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ನೋಟವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಬೆಳಕಿನ ಮೂರು ಸಂಯೋಜನೀಯ/ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, RGB ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರುನೀಲಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ. RYB ವರ್ಣಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಕಳೆಯುವ/ತೆಗೆಯುವ ಮೂಲ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ  ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಒಂದಾಗಿರುವ ಕೆಂಪು CMYK ವರ್ಣಾವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾಗಿಲ್ಲ.
ಸಂಯೋಜನೀಯ/ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲ/ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಂಪಿನ ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ಬಳಕೆಯೆಂದರೆ RGB ವರ್ಣ ಮಾದರಿಯದು. ಕೆಂಪು ವರ್ಣವು ತಾನೇ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರಿಯಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಕೆಂಪನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ವರ್ಣಮಿಶ್ರಣಗಳು ಕೂಡಾ ವರ್ಣದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಸರ್ಕಾರವು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪನ್ನು ನಮೂದಿಸಿದ್ದಾಗ ಯಾವ ಪೇಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕೆಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಗಣಕಗಳು ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಬೇಕೆಂದಾಗ, ಕೆಂಪು ವರ್ಣವನ್ನು sRGBನಂತಹಾ ಸಮಗ್ರ ವರ್ಣಾವಕಾಶದ ಮಾನಕದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಬೇಕಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಣ ಸರಿಪಡಿಕೆ (ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಗಾಢವಿಲ್ಲದಿರುವಂತಹಾ ಮಾನಕ ಕೆಂಪು ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುವಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ).
ಕೆಂಪು ಬೆಳಕನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿ ಹಾಳೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಫಿಲ್ಮ್‌‌ಗಳನ್ನು ಅದು ನಷ್ಟಗೊಳಿಸಲಾರದಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಹಿಂದೆ (ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈಗಲೂ) ಕತ್ತಲೆ/ಛಾಯಾಸಂಸ್ಕರಣಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಬೆಳಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಕತ್ತಲೆ/ಛಾಯಾಸಂಸ್ಕರಣಕೋಣೆಗಳು ಹಳದಿದೀಪವನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ದೀಪವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವರಾದರೂ, ಕೆಂಪು ಬೆಳಕು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ.
ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ
right|thumb|ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ನೋಡಿದಾಗ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಯಥೇಚ್ಚ ಕಬ್ಬಿಣದ ಆಕ್ಸೈಡ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದಿಂದಾಗಿ ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ ವೆಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಡುಗನ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಾಚೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಖಗೋಳೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಕೆಂಪು ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಗುರು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಗ್ರಹದ ಮಧ್ಯರೇಖೆಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಫುಟ್‌ಬಾಲ್‌ ಆಕೃತಿಯ ಬೃಹತ್‌ ಕೆಂಪು ಕುಳಿಯ/ಸ್ಥಳವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅದೊಂದು ರೀತಿಯ ಬಿರುಗಾಳಿಯೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. thumb|ಸಮುದ್ರ ಪಾಚಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ರಕ್ತಕಣಗಳು
ಆಮ್ಲಜನಕೀಕರಿಸಿದ ರಕ್ತವು ಅದರಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಆಮ್ಲಜನಕೀಕರಿಸಿದ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಣ್ಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತವಾದಾಗ ಕೆಂಪು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂದುಬಣ್ಣದ, ಕೆಂಪು ಛಾಯೆಯ ಕಂದು ಅಥವಾ ಶುಂಠಿಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕೆಂಪುಛಾಯೆಯ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಹಸುಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಯಿಗಳ ತುಪ್ಪಳದ  ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವಾಗ ಹಾಗೂ, ಕೆಂಪು  ನರಿ, ಕೆಂಪು  ಅಳಿಲು, ಕೆಂಪು ಜಿಂಕೆ, ರಾಬಿನ್‌ ರೆಡ್‌ಬ್ರೆಸ್ಟ್‌ ಹಕ್ಕಿ, ಕೆಂಪು ಗ್ರೌಸ್‌ಹಕ್ಕಿ, ಕೆಂಪು ಗಂಟುಹಕ್ಕಿ, ಕೆಂಬಾಲದಹಕ್ಕಿ, ಕೆಂಪುರೆಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕಿ, ಕೆಂಪು  ಸುಳಿವುನಾಯಿ, ಕೆಂಪು ಡೆವನ್‌ ಹಸು ಮುಂತಾದ etc. ಅನೇಕ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಕುಲವರ್ಗಗಳ ಹೆಸರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಂಪು ಕಾವಿಮಣ್ಣು, ಕೆಂಪು ಕೂದಲು ಹಾಗೂ ರೆಡ್‌/ಕೆಂಪು ಇಂಡಿಯನ್‌ಗಳಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಕೆಂಪು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಊದಾಬಣ್ಣ (ಕೆಂಪು ಮುಳ್ಳಿಲ್ಲದ ತುರುಚಿ, ಕೆಂಪು ತ್ರಿದಳಪರ್ಣಿ, ಕೆಂಪು ಹೆಲ್ಲೆಬರೀನ್‌) ಅಥವಾ ನಸುಗೆಂಪು/ಪಾಟಲವರ್ಣ (ಕೆಂಪು ಕ್ಯಾಂಪಿಯನ್‌, ಕೆಂಪು ವ್ಯಾಲೆರಿಯನ್‌) ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಾಪ, ತಪ್ಪಿತಸ್ಥತೆ/ಅಪರಾಧ, ನೋವು/ಯಾತನೆ, ಉದ್ರೇಕ/ಭಾವಾವೇಶ, ರಕ್ತ ಹಾಗೂ ಕೋಪ
ಕೆಂಪು ವರ್ಣವನ್ನು ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಕಾಮದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥತೆ/ಅಪರಾಧ, ಪಾಪ ಹಾಗೂ ಕೋಪಗಳ ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಸಯ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೈಬಲಿನ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು : "ನಿನ್ನ ಪಾಪಗಳು ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವು ಮಂಜಿನಷ್ಟು ಶ್ವೇತವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ." ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ದ ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್‌ ಲೆಟರ್ ‌, ಒಂದು 1850ರ ನಥಾನಿಯೆಲ್‌ ಹಾಥಾರ್ನೆ ವಿರಚಿತ ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ಯೂರಿಟನ್‌ ನವ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿನ ಓರ್ವ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ಪಾಪವನ್ನು ಆಕೆಯ ವಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಂಪು ಅಕ್ಷರ 'A'ಅನ್ನು ಹೊಲಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೆಲ್ಲವೂ ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕೊಲೆಯ ರಕ್ತ, ದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥತೆ/ಅಪರಾಧಯೊಂದಿಗೆ  ಏಕೀಕರಿಸಲಾಗುವ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಹೀಬ್ರ್ಯೂ ಮನೋಭಾವದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅನೇಕವೇಳೆ ವಸ್ತುಗಳು ಭಯ ಹುಟ್ಟಿಸಲೆಂದೇ ಕೆಂಪು ವರ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ "ಕಾಟ್‌ ರೆಡ್‌ -ಹ್ಯಾಂಡೆಡ್ ‌" ಎಂಬ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ, ಅಥವಾ ಕೊಲೆಯ ರಕ್ತವು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರುವಾಗಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಪದಪುಂಜ. ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ವೇಶ್ಯೆಯರ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಥವಾ ಈಗಿನ ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕೆಂಪು‌-ದೀಪ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು). ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌‌ ಪಂಥದಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಏಳು ಮಾರಕ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕಡುಕ್ರೋಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸೈತಾನನು ಕೆಂಪುಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಪೋಷಾಕನ್ನು ಧರಿಸಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಮಾಶಿಲ್ಪ ಹಾಗೂ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಬಿಂಬಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ತೋರಿಸುವ ಹಾಗೆ ಕೆಂಪು ಕಾರುಗಳು ಅಪಘಾತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ.
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕಾಮಾಸಕ್ತಿ, ಭಾವಾವೇಶ, ಪ್ರೇಮ, ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಇದರ ಬಳಕೆಯು ಬಹುಶಃ ಪ್ರೇಮ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ಕೆಂಪು  ಗುಲಾಬಿಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀಕರು ಹಾಗೂ ಹೀಬ್ರ್ಯೂಗಳು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪ್ರೇಮ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಸ್ತ್ರೀಯರೆಡೆಗೆ ಪುರುಷರು ಹೆಚ್ಚು ಆಕರ್ಷಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗ
ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತ್ಯಾಗದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚೆಲ್ಲುವ ರಕ್ತ ಅಥವಾ ಘಾತಕ ಅಪಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತೋರುವ ಧೈರ್ಯಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ ಹಾಗೂ ತ್ಯಾಗದ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಮೇರಿಕದ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೈನಿಕನೋರ್ವ ಧೈರ್ಯ ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥವನ್ನರಿಯುವ ದ ರೆಡ್‌ ಬ್ಯಾಡ್ಜ್‌ ಆಫ್‌ ಕರೇಜ್‌ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲೂ ಇದರ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದು. ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥತೆ/ಅಪರಾಧದೊಂದಿಗಿನ ಬಳಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ತಮ್ಮ ಶ್ರದ್ಧೆಗಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ಕ್ರೈಸ್ತ ಹುತಾತ್ಮರುಗಳ ಬಣ್ಣವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪವಿತ್ರ ಗುರುವಾರ ಹಾಗೂ ಈಸ್ಟರ್‌ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರಲ್ಲದೇ, ಕೆಂಪು, ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿಗಳು ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ನ ವರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿವೆ. ರೋಮನ್‌ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್‌ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತ ಹುತಾತ್ಮರುಗಳ ಔತಣದ ಎಲ್ಲಾ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಹಾಗೂ  ಪಾಮ್‌ ಭಾನುವಾರ/ಈಸ್ಟರ್‌ ಹಿಂದಿನ ಭಾನುವಾರದಂದೂ ಏಸುವಿನ ಸಾವಿನ ಪೂರ್ವನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ರೋಮನ್‌ ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ದೇವತೆಯಾದ ಮಂಗಳ/ಮಾರ್ಸ್‌ನನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಜಯೋತ್ಸವವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಓರ್ವ ರೋಮನ್‌ ಜನರಲ್‌ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಯ ಗೌರವಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಇಡೀ ದೇಹವನ್ನು ಕೆಂಪು ರಂಗನ್ನು ಬಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದ. "ರೆಡ್‌ -ಬ್ಲಡೆಡ್‌" ಎಂಬ ಪದಪುಂಜವು ಓರ್ವ ಧೈರ್ಯಶಾಲಿ, ದೃಢಕಾಯ ಹಾಗೂ ಪೌರುಷವುಳ್ಳವನನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಆಂಗ್ಲ ವಂಶಲಾಂಛನಕಲೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು (ಗೂಲ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ) ಉತ್ಕಟ ಅನುರಾಗ ಅಥವಾ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸಿದರೆ, ಕಡುಗೆಂಪು(ರಕ್ತ-ವರ್ಣ) ಬಣ್ಣವು ದಿಟ್ಟತನ, ಉತ್ಸಾಹ ಅಥವಾ ದುಡುಕಿನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಎಚ್ಚರಿಕೆ
thumb|ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಆಕಾಶ, ನೌಕಾಯಾನಿಗಳ/ಕುರಿ ಕಾಯುವವರಿಗೆ ಪರಮಾನಂದ.
ಕೆಂಪು ಜನರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಅಪಾಯ ಹಾಗೂ ತುರ್ತನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ನೇತ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಅಥವಾ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾದ ಹಣ್ಣು ತನ್ನ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ತಾನು ಸಿದ್ಧವಿರುವುದನ್ನು ಘೋಷಿಸುವ ಹಾಗೆ ಅದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸಿರುವ ಹಾಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಇತರೆಲ್ಲಾ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಿಗಿಂತಾ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದಲ್ಲದೇ, ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕಿತ್ತಳೆ, ಹಳದಿ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಪ್ರಮಾಣ, ಇಳಿಮುಖವಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ವಿವಿಧ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ನೋಡಿ: ಪೆನಾಲ್ಟಿ ಪತ್ರ/ಕಾರ್ಡು).
ಬಂದರು ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ಹಡಗಿನ ಎಡಬದಿಯು ಘರ್ಷಣೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಆ ಬದಿಯಿಂದ ಬರುವ ಇತರೆ ಹಡಗುಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ದಾರಿಯನ್ನು ಬದಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಕೆಂಪು ನೌಕಾಯಾನ ದೀಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಪೌರಸ್ತ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕನ್‌/ಕಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು
ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ, ವೀರ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲು ಕೆಂಪು ಒಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ, ವಧುವಿನ ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ವಿವಾಹಿತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆದೆ ಹಾಗೂ ಸಂತಾನಶೀಲತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಬಂಧದಿಂದಾಗಿ ಮದುವೆ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಲೈಂಗಿಕತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಐಶ್ವರ್ಯ, ಸೌಂದರ್ಯ ಹಾಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿಯ ಬಣ್ಣವೂ ಆಗಿದೆ.
ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಎನ್‌ಡೆಂಬು ಯೋಧರು ಉತ್ಸವಗಳ ಆಚರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ದೇಹಪೂರ್ತಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೀಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಆರೋಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ, ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಂಪು ಸಾವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಶೋಕಸೂಚಕವಾದ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಳಕು ಹಾಕುವುದರಿಂದ, ಕೆಂಪು ಶಿಲುಬೆಯ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಈ ಖಂಡದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ
thumb|right|ಕ್ಲೀವ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಇಂಡಿಯನ್ನರು ಹಾಗೂ ಬಾಸ್ಟನ್‌  ಕೆಂಪು  ಸಾಕ್ಸ್‌ಗಳು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತಂಡಗಳು ತಾವು ಧರಿಸುವ ಸಮವಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಲೀಗ್‌ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೆಂಪು ತಂಡಗಳಿಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಅನೇಕ ತಂಡಗಳು ತಮ್ಮ ತಂಡದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಸಿನ್‌ಸಿನ್ನಾಟಿ/ತಿ ರೆಡ್‌ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ಸ್‌ ಎಂಬುದು 1869ರಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ವೃತ್ತಿಪರ ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ತಂಡವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಹಕ್ಕು ಅಲ್ಪಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬಾಸ್ಟನ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಗೊಂಡುದಲ್ಲದೇ ಈಗ ಅದು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಬ್ರೇವ್ಸ್‌ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಸಿನ್‌ಸಿನ್ನಾಟಿ/ತಿ ರೆಡ್ಸ್‌ ಹಾಗೂ ಬಾಸ್ಟನ್‌ ಕೆಂಪು ಸಾಕ್ಸ್‌ ಎರಡೂ ತಂಡಗಳ ಹೆಸರುಗಳ ಮೂಲವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ. 1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಂದಿಗೆ ದೃಢವಾಗಿ ತಳಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗ, ಆಧುನಿಕ ಸಿನ್‌ಸಿನ್ನಾಟಿ/ತಿ ತಂಡವನ್ನು "ರೆಡ್‌ಲೆಗ್ಸ್‌‌" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಅದೇ ಪದವನ್ನು ಬೇಸ್‌ಬಾಲ್‌ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮೇಲಿನ ಭಯವು ಕಡಿಮೆಯಾದ ನಂತರ ತಂಡವು ಮತ್ತೆ ರೆಡ್ಸ್‌‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಧ್ವಜಗಳು
ಕೆಂಪು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಬಳಕೆಯು ಸದೃಶವಾದ ಲಕ್ಷಣಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ : ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದವರ ರಕ್ತ, ಬಲಿದಾನ/ತ್ಯಾಗ,ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯಗಳನ್ನು; ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಅದು ನೀಡುವ ಆಶಯ ಹಾಗೂ ಹಿತೋಷ್ಣತೆ; ಕ್ರಿಸ್ತನ ರಕ್ತದ ಬಲಿದಾನಗಳು (ಕೆಲ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ) ಅದರ ಕೆಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಕೆಂಪು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಧ್ವಜಗಳ ಬಣ್ಣವಾಗಿದೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಧ್ವಜವು ಕೆಂಪು, ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ ಹಾಗೂ ನೀಲಿ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ; ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂತರಾದ, ಸಂತ ಜಾರ್ಜ್‌ರ ಶಿಲುಬೆ ಹಾಗೂ ಐರ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರವರ್ತಕ ಸಂತರಾದ ಸಂತ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‌ರ ಕತ್ತರಿ ಗುರುತುಗಳೆರಡಲ್ಲೂ ಇರುವ ಶ್ವೇತ/ಬಿಳಿವರ್ಣದ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನ ಧ್ವಜ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ, ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಧ್ವಜದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳು ಅಮೇರಿಕನ್‌ ಧ್ವಜದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆಯಲ್ಲದೇ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಫಿಜಿಗಳಂತಹಾ ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ' ಧ್ವಜಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಧ್ವಜದ ಅಂತರ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಆ ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋ, ಕೊಲಂಬಿಯಾ, ಈಕ್ವೆಡಾರ್‌ ಹಾಗೂ ವೆನೆಜ್ಯುವೆಲಾದಂತಹಾ ಸ್ಪೇನ್‌ನ ಪೂರ್ವ ವಸಾಹತುಗಳು ಕೂಡಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌ ಧ್ವಜದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೆಂಪು ಧ್ವಜಗಳನ್ನು ಚಂಡಮಾರುತಗಳು, ಕಡಲಿನ ಪ್ರಕ್ಷುಬ್ಧ ಸ್ಥಿತಿ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೌಕಾಪಡೆಗಳ ಧ್ವಜಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಹಾಗೂ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಹತ್ತೊಂಭತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಐಕಮತ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ ಅಖಿಲ-ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು, ನೀಲಿ ಹಾಗೂ ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ ವರ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ ಇವು ರಷ್ಯನ್‌ ಧ್ವಜದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿದ್ದವು ; ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಚಳುವಳಿಯು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ಲೋವ್ಯಾಕ್‌ ಜನರು, ಸ್ಲೋವೇನರು ಹಾಗೂ ಸರ್ಬಿಯನ್ನರು ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರೆ ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಜನರು ಕೂಡಾ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಪೋಲೆಂಡ್‌ಗಳ ಧ್ವಜಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಂಶಲಾಂಛನಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ  ಹೊಂದಿವೆಯೇ ಹೊರತು (ನೋಡಿ ಪೋಲೆಂಡ್‌ನ ವಂಶಲಾಂಛನ ಹಾಗೂ ಝೆಕ್‌ ಗಣರಾಜ್ಯದ ವಂಶಲಾಂಛನ) ಅಖಿಲ-ಸ್ಲಾವಿಕ್‌ ಲಕ್ಷಣಾರ್ಥಗಳಾಗಿ ಅಲ್ಲ.
ಕೆಂಪು, ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ, ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಅಖಿಲ-ಅರಬ್‌ಧರ್ಮ/ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಅರಬ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಬಳಸುತ್ತಿವೆ.
ಕೆಂಪು, ಸ್ವರ್ಣವರ್ಣ, ಹಸಿರು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಅಖಿಲ-ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಧರ್ಮ/ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಘಾನಾ, ಸೆನೆಗಲ್‌, ಮಾಲಿ, ಇಥಿಯೋಪಿಯಾ, ಟೋಗೋ, ಗಿನಿಯಾ, ಬೆನಿನ್‌, ಹಾಗೂ ಝಿಂಬಾಬ್ವೆಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಆಫ್ರಿಕನ್‌/ಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಈ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಧ್ವಜಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿವೆ. ಅಖಿಲ-ಆಫ್ರಿಕನ್‌/ಕಾದ ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಸ್ವತಂತ್ರ ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇಥಿಯೋಪಿಯಾದ ಧ್ವಜದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ರ್ರ್ವಾಂಡಾ, ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ, ರ್ರ್ವಾಂಡಾದ ಸಾಮೂಹಿಕ ನರಮೇಧದ ನಂತರ ಅಖಿಲ-ಆಫ್ರಿಕನ್‌ ಧರ್ಮ/ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ಹಾಗೂ ರಕ್ತದೊಂದಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ತಳುಕು ಹಾಕುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಧ್ವಜದಿಂದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ತೆಗೆಯಿತು.
ಇತರೆ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಪಾನ್‌ನ ಧ್ವಜವು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ವೃತ್ತವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್‌‌ನ ಧ್ವಜವು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ವಿಷಮ ಸಮಾಂತರ ಚತುರ್ಭುಜವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಿಂಗಪೂರ್‌ನ ಧ್ವಜವು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಆಯತ/ಸಮತಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಚಳುವಳಿಗಳು
thumb|ಪೂರ್ವ ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಕೆಂಪು ಧ್ವಜ 9ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ, ಮಝ್‌ಡಕ್‌ ಧರ್ಮದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಖುರ್ರಮೈಟ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಪೂರ್ವ-ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟರು ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ಮಧ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಕ್ರಾಂತಿಗೆ ತಮ್ಮ ಸಂಕೇತವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. 1848ರ ಯೂರೋಪ್‌ನ ಕ್ರಾಂತಿಗಳಿಗೂ ಮುಂಚೆಯೇ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಧ್ವಜದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರರ ಬಣ್ಣವನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಇಟಲಿಯ ಏಕೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಿಬಾಲ್ಡಿಯ ಕ್ಯಾಮಿಸೀ ರಾಸ್ಸೆ (ಕೆಂಪು ಅಂಗಿಗಳು) ಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತಲ್ಲದೇ, ಎಡಪಂಥೀಯರು ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಗುಂಪುಗಳು ಇದನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ ವರ್ಣವನ್ನು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಬೌರ್ಬನ್‌ ಗೆರಿಲ್ಲಾಗಳು/ಪಕ್ಷದವರು ಪೂರ್ವ-ವಿಶ್ವಸಮರ Iರ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಶೋಷಣೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ "ಕಾರ್ಮಿಕರ ರಕ್ತ" ಎಂಬ ಪದ ಟಂಕಿಸುವಿಕೆಗೆ ಇದು ದಾರಿಯಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧ ಹಾಗೂ ಫಿನ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧಗಳು ಕೆಂಪು ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ಶ್ವೇತವರ್ಣ/ಬಿಳಿ ಸೈನ್ಯಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆಯಿತು.
ಸಮಾಜವಾದಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದೊಡನೆ (ಕೆಂಪು ಧ್ವಜವು ಸೋವಿಯೆತ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದ ಧ್ವಜದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಬಣ್ಣವಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು) ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಪಂಥದ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ನಕ್ಷತ್ರವು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್‌ ಪಂಥದ ಲಾಂಛನವಾಗಿದ್ದುದು "ಕೆಂಪು  ವಿಪತ್ತು" ಹಾಗೂ "ಕೆಂಪು ಚೀನಾ"ದಂತಹಾ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಚೀನಾ, "ನೀಲಿ ಚೀನಾ" ಅಥವಾ "ಮುಕ್ತ ಚೀನಾ"ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ) ಶೀತಲ ಸಮರದ ಪದಪುಂಜಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್‌ರ ಅಧಿಪತ್ಯದಡಿ ಚೀನಾ'ದ ವಸ್ತುತಃ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯು  "ದ ಈಸ್ಟ್‌ ಈಸ್‌ ರೆಡ್‌" ಆಗಿತ್ತು. ಮಾವೋ ಝೆಡಾಂಗ್‌ರನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಕೆಂಪು ಸೂರ್ಯ"ನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪು ಪಡೆ ಹಾಗೂ 1917ರ ರಷ್ಯನ್‌ ಕ್ರಾಂತಿಯಲ್ಲಿನ ಕೆಂಪು ಸೈನಿಕರುಗಳಂತಹಾ ರಾಜಕೀಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳೊಂದಿಗೂ ತಳುಕು ಹಾಕಲಾಗಿದೆ, ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅದನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ರೆಡ್‌ ಆರ್ಮಿ ಫ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಹಾಗೂ  ಜಪಾನ್‌ನ ರೆಡ್‌ ಆರ್ಮಿಗಳಂತಹಾ ಎಡಪಂಥೀಯ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಗುಂಪುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಾ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಸಮುದಾಯದ ಎಡಬದಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪಕ್ಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವು ಈಗಲೂ ತಳುಕು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಅಪವಾದವೆಂದರೆ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌. ಅಲ್ಲಿ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಲ-ಪಂಥೀಯವಾದ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ತಳುಕು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂದರೆ U.S. ಕಿರುತೆರೆ ಜಾಲಗಳು ಸುದ್ದಿ ನಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್‌ ಪಕ್ಷ ಹಾಗೂ ಡೆಮೋಕ್ರಾಟ್‌ ಪಕ್ಷಗಳು ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದು; ಪ್ರತಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಣ್ಣ ಹಂಚಿಕೆಯು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದಾದರೂ 2000ರ ಚುನಾವಣೆಯು ವಿವಾದಾಸ್ಪದಗೊಂಡಿದ್ದು ವೀಕ್ಷಕ ವಿವರಣೆಕಾರರು ಬಣ್ಣದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿ ಬಂದದ್ದು.) ಕೆಂಪು ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ವರ್ಣ/ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಅರಾಜಕತ್ವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಕಾರ್ಮಿಕಸ್ವಾಮ್ಯದ-ಅರಾಜಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ತಳಕು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯ
240px|thumb|ಮರದಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಪು ಸೇಬು ಬಹುತೇಕ ಕೆಂಪು ಆಹಾರಗಳು ಎರಡು ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಕ್ಯಾರೋಟಿನಾಯ್ಡ್‌ನ ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದಲ್ಲದೇ, ಮೂಲವಾಗಿ ದ್ಯುತಿಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಕೆಂಪು ರಂಗುಗಳಿಂದಲೂ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮಾಂಸವು ತನ್ನ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸ್ನಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಶೇಷ ರಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಮೈಯೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ ಹಾಗೂ ಹಿಮೋಗ್ಲೋಬಿನ್‌ಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದಂಶದಿಂದಾಗಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಮಾಜ
ಕೆಂಪು ಟೋಪಿ/ರೆಡ್‌ ಹ್ಯಾಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು 1998ರಲ್ಲಿ 50 ಹಾಗೂ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಗುಂಪಾಗಿದೆ.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ಯುತಿ ರೋಹಿತ ವರ್ಗ:ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಗಳು ವರ್ಗ:ಬಣ್ಣಗಳು
ಬಸವರಾಜ ಸಬರದ
ಡಾ.ಬಸವರಾಜ ಸಬರದ ಇವರು ೨೦ ಜೂನ್ ೧೯೫೪ ರಂದು ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಕನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಬಸಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಬಸಮ್ಮ. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಎಮ್.ಏ.ಕನ್ನಡ ಪದವಿಧರರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
೧೯೪೬
೧೯೪೬ - ೧೯ನೆ ಶತಮಾನದ ೪೬ನೆ ವರ್ಷ.
ಇವನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:೧೯೪೬ ವರ್ಗ:ವರ್ಷಗಳು
ಉಕ್ಕು ಸಚಿವಾಲಯ
ಉಕ್ಕು ಸಚಿವಾಲಯದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಶಾಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ, ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೂನ್ 2019 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಫಗ್ಗನ್ ಸಿಂಗ್ ಕುಲಾಸ್ಟೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸರಕಾರದ ವಿಧಗಳು
ಸರಕಾರಗಳು ದೇಶಗಳನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಆಳಬಹುದು. ಈ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ರೂಪುರೇಖೆಗಳನ್ನು ಸರಕಾರದ ವಿಧಗಳೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. ಈ ಹಲವು ವಿಧಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು:
ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸರಕಾರದ ವಿಧಿಯನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಸರಕಾರಗಳ ವಿಧಗಳು
ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಸರಕಾರದ ವಿಧಗಳು
Форма на държавно управление সরকার ব্যবস্থা Forma de govern Statsform Regierungsform Form of government Ŝtatformo Forma de gobierno Valtiomuoto Types de gouvernements Društveni poredak Államforma Bentuk pemerintahan Forma di governo 政治体制 정부 형태 Regieringsvorm Valdymo forma Regeringsvorm Styresett Styreform Forma de governo Форма государственного правления Forma štátu Друштвено уређење Statsskick Форма правління Hình thức chính thể 政治体制
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ - ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಐದನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೪೮ನೇ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೪೯ನೇ ದಿನ).
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರ್ಗ:ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‍ನ ದಿನಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್
ಮೇಲ್ಮನೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್' ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದ ಮೇಲ್ಮನೆ. ವಿಧಾನ ಸಭೆಯನ್ನು ಕೆಳಮನೆ ಎಂದು ಕರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಶಾಸಕಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡೂ ಸಭೆಗಳು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೭ (೬?) ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ತಮಿಳು ನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲೂ ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್'ನ ಒಟ್ಟು ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ೭೫. ಸದಸ್ಯರ ಕಾರ್ಯಾವದಿ ೬ ವರ್ಷ. ಇದರಲ್ಲಿ ೧/೩ ನೇ ಭಾಗದಷ್ಟು ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರತಿ ೨ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ವಿಧಾನ ಪರಿಷತನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಅಥವಾ ಖಾಯಂ ಸಭೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.(ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಾಂಗ)
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್`ನ ರಚನೆ
ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್‌ಅನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡಂತೆ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಚುನಾವಣೆ ವರ್ಗ:ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ ಚುನಾವಣೆಗಳು
೧೯೪೫
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೯೪೫
೧೯೪೪
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೯೪೪
ರಾಮಚಂದ್ರ ಕುಲಕರ್ಣಿ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕನ್ನಡ ನಿಘಂಟು ರಚನೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಾಮಚಂದ್ರ ಕುಲಕರ್ಣಿ
ಅಟ್ರೊಪೀನ್
ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ಎಂದರೆ ವೈದ್ಯಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹರಳಿನಂಥ ವಿಷಕಾರಕ ಕ್ಷಾರರೂಪಿ (ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್).
ರಾಸಾಯನಿಕ ರಚನೆ
ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿಗದಿದ್ದರೂ ಲೀವೊ-ಹಯೊಸಯ ಮೀನ್‍ನಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು, ಬೆಲಡೊನ್ನ (ಅಟ್ರೋಪ), ಕುರಾಸಾನಿ (ಹಯೊಸಯಮಸ್), ಉಮ್ಮತ್ತಿಉಮ್ಮತ್ತಿ ಗಿಡಗಳಲ್ಲೂ ಇದು ದೊರೆಯತ್ತದೆ. ನೀರು ಬೆರೆಸಿದಾಗ ಮದ್ಯಸಾರದಿಂದ ಅಟ್ರೊಪೀನನ್ನು 1140-1160 ಸೆಂ. ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ ಬಣ್ಣವಿರದ ಹರಳುಗಳಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಮದ್ಯಸಾರ ಕ್ಲೋರೊಫಾರ್ಮ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಾಗವಾಗಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದಾದರೂ ಈಥರಿನಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿಲ್ಲ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗದು.
ಬಳಕೆ
ಇದರ ಬಳಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸುತ್ತಂಚಿನ (ಪೆರಿಫೆರಲ್) ಪ್ರಭಾವಗಳ ಮೇಲಿದೆ. ಕಣ್ಣೊಳಗಿನ ಅಕ್ಷಿಪಟಲ (ರೆಟೀನ) ಪರೀಕ್ಷಿಸಲೂ ಮಸೂರಕ್ಕೂ ಕರಿಯಾಲಿಗೂ ನಡುವೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅಂಟಿರುವುದನ್ನು ಬಿಡಿಸಲೂ ಇದರ ದ್ರಾವಣದ ತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಬ್ಬಸದಲ್ಲಿ ಎದೆಸೆಳೆತವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಹಿಂದೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತು; ೧೯೮೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಅಡ್ರಿನಲೀನ್ ಬಂದ ಮೇಲೆ ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ಬಳಕೆ ಇಲ್ಲ. ಮೂಗಿನ ಇಲ್ಲವೇ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಸುರಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಮ್ಮನೆ ಒಣಗಿಸುವುದರಿಂದಲೇ ಇದು ನೆಗಡಿ ಬೇನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಶಮನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಅನಾನುಕೂಲ
ಅಟ್ರೊಪೀನನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಅದರ ಪ್ರಭಾವ ಕಂಡುಬರುವುದೊಂದು ವೈದ್ಯಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಅನಾನುಕೂಲ. ಇನ್ನೂ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಖಚಿತವಾದ ಒಂದೋ ಎರಡೋ ಗುಣಗಳಿರುವ ಇದರ ಕೃತಕ ಬದಲಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಹೀಗೆ ಬಂದವಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹೋಮಟ್ರೊಪೀನ್ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಹಾಕಿದಾಗ, ಇದರ ಪ್ರಭಾವ ಬೇಗನೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರದ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಏನೂ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಅದೇ ಅಡಿಫೆನೀನ್, ಸಿಂಟ್ರೊಪಾನ್‍ಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣಿನ ಪಾಪೆಯಗಲಿಸದೆ, ಬಾಯೊಣಗಿಸದೆ, ಗುಂಡಿಗೆ ವೇಗಗೊಳಿಸದೆ, ಅಟ್ರೊಪೀನಿನ ಸೆಡೆತರೋಧಕ ಗುಣಗಳಿವೆ.
ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಕೇಂದ್ರದ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಮೊದಲು ಚೋದಿಸಿ, ಆಮೇಲೆ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಭಾವ ಅಟ್ರೊಪೀನಿಗಿದೆ. ಆದರೂ ಉಪಾನುವೇದನ ನರಮಂಡಲದ ಮೇಲಿನ ಕುಗ್ಗಿಸುವ ವರ್ತನೆಯೇ ಈ ಮದ್ದಿನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣ. ನರದ ಆವೇಗಗಳು ಕೆಳಸಾಗುವುದರಿಂದ ಉಪಾನುವೇದನ ನರತಂತುಗಳ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಹೇಗೋ ಕೆಲಸಗಾರಿ ಜೀವಕಣವನ್ನು ಚೋದಿಸುವುದು.
ನರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನ್ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ಕೈ ಹಾಕದಿದ್ದರೂ ಅಂತೂ ಗ್ರಾಹಕ (ರಿಸಿಪ್ಟಾರ್) ಜೀವಕಣದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂಗರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಅನುವೇದನ ನರದ ಮಂಡಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದರೂ ಅದರ ನರ ಕೊನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಡ್ರಿನಲೀನ್‍ಗಿಂತಲೂ ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುವುದರಿಂದ ಮಾನವನ ಬೆವರಿನ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಸುರಿಕ ಸರಗಳನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅನುವೇದನ, ಉಪಾನುವೇದನ ನರದ ಮಂಡಲಗಳು ಎರಡರ ನರಗಂಟುಗಳ (ಗ್ಯಾಂಗ್ಲಿಯಾನ್ಸ್) ನರಸಂಧಿಗಳಲ್ಲೂ (ಸೈನ್ಯಾಪ್ಸಸ್) ಅಸಿಟೈಲ್‍ಕೋಲೀನ್ ಬಿಡುಗಡೆ ಆಗುವುದಾದರೂ ಬಲು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ಹೊರತು ಈ ಎಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಆವೇಗಗಳ ಸಾಗಣೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟದು.
ಸುತ್ತಂಚಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಅಟ್ರೊಪೀನಿನ ಗೊತ್ತಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೆವರು. ಲೋಳೆ, ಜೊಲ್ಲು ಸುರಿಕೆಗಳೂ ಅಲೆಮಾರಿ (ವೇಗಸ್) ನರವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗುವ ಗುಂಡಿಗೆಯ ಏರಿದ ವೇಗವೂ ಕಣ್ಣಪಾಪೆಯಗಲಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನೋಟದ ಹೊಂದುವಳಿಯ (ಅಕಾಮಡೇಷನ್) ನಿಸ್ಸತ್ವತೆಯೂ ಪಂಗುಸಿರ್ನಾಳದ (ಬ್ರಾಂಕಿಯಲ್), ಕರುಳಿನ ಮತ್ತಿತರ ನಯಸ್ನಾಯುಗಳ ಸಡಿಲತೆಯೂ ಸೇರಿವೆ. ಉದ್ವೇಗ, ಸನ್ನಿ ಆಗಿ ಜಡತೆಯೂ ಮಿದುಳಕಾಂಡದ ನಿಸ್ಸತ್ವಕತೆಯೂ ಇದರ ಕೇಂದ್ರದ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭಾವಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ವಿಷಗುಣಗಳು
ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ವಿಷವೇರಿದ ರೋಗಿಯ ಪಾಡನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು : 'ಮೊಲದಂತೆ ಬಿಸಿ, ಬಾವಲಿಯಂತೆ ಕುರುಡು, ಎಲುಬಿನಂತೆ ಒಣಕಲು, ಬೀಟ್ ಗೆಡ್ಡೆಯಷ್ಟು ಕೆಂಪು, ಕೋಳಿಯಂತೆ ಹುಚ್ಚು. ಬೆವರುವುದು ಕುಗ್ಗಿ, ಚಡಪಡಿಕೆಯಿಂದ ಮೈ ಕಾವೇರುತ್ತದೆ; ಕಣ್ಣುಪಾಪೆ ಅಗಲವಾಗಿ ಹಿಗ್ಗಿ, ನೋಟ ಮಂಜಾಗುತ್ತದೆ ; ಚರ್ಮ ಬಿಸಿಯಾಗಿ ಒಣಕಲಾಗಿ ಕೆಂಪೇರಿ, ಕೆಂಜ್ವರವೇನೋ (ಸ್ಕಾರ್ಲೆಟ್ ಫೀವರ್) ಎಂಬಂತೆ ದದ್ದುಗಳು ಕಾಣಿಸಬಹುದು; ರೋಗಿ ಉದ್ರೇಕಗೊಂಡು ತಬ್ಬಿಬ್ಬಾಗಿ ಭ್ರಮೆಗೊಳ್ಳುವನು. ಹಲವೇಳೆ ರೋಗಿಯಲ್ಲಿ ನಡುಕ ಸನ್ನಿಯಂತೆ (ಡೆಲೀರಿಯಂ ಟ್ರೆಮೆನ್ಸ್) ಆಗುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ತೊಳೆವುದೇ ಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಸೆಳವುಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲು ಮಾರ್ಫೀನ್ ಚುಚ್ಚಿ ಹೋಗಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಸುತ್ತಂಚಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪೈಲೊಕಾರ್ಪೀನ್ ಕೊಟ್ಟು ಅಡಗಿಸಬಹುದು. ಜಡತೆ, ಮಾಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೆಫೀನ್ ಮತ್ತಿತರ ಚೋದಕಗಳನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು. ಕೃತಕ ಉಸಿರಾಟವೂ ಬೇಕಾಗಬಹುದು.
ಕಚ್ಚ ಲೀವೊ-ಹಯಸಯಮೀನ್‍ನೊಂದಿಗೆ ತುಸು ಕ್ಷಾರವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅಟ್ರೊಪೀನನ್ನು ಗೊಂಚಲಿಕೆಯಿಂದ (ರೇಸಿಮೈಜೇಷನ್) ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕುರಾಸಾನಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹರಳಾಗುವ ಲವಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ದೊರೆಯುವುದು. ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಇದರ ಸಲ್ಫೇಟು ಲವಣ. ಇದು ಉದ್ದನೆಯ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಬಣ್ಣವಿರದ ಸೂಜಿಗಳಂತಿದ್ದು, ಗಾಳಿಗೆ ಸೋಕಿದರೆ ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ. 1940 ಸೆಂ. ಗ್ರೇ. ನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗುವುದು. ಕೃತಕವಾಗಿ ಟ್ರೋಪೀನಿನ ಎಸ್ಟರಾಗಿ ಅಟ್ರೊಪೀನ್ ತಯಾರಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಹೋಮಟ್ರೊಪೀನೂ ಒಂದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ
thumb ವೇದಾಂತ ದೇಶಿಕ (೧೨೬೯-೧೩೭೦) ಒಬ್ಬ ಶ್ರೀ ವೈಷ್ಣವ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕವಿ, ಭಕ್ತ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಮಹಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಶ್ರೀ ಕುರುಗೇಶರ್, ಶ್ರೀ ಕಿಡಾಂಬಿ ಆಚನ್, ಶ್ರೀ ಆತ್ರೆಯ ರಾಮಾನುಜರ್, ಶ್ರೀ ಆತ್ರೇಯ ರಂಗರಾಜಚಾರಿಯರ್ ಮತ್ತು ಆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ವಂಶಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸ್ವಾಮಿ ಶ್ರೀ ಕಿಡಾಂಬಿ ಅಪ್ಪುಲ್ಲರ್ ಯಾನೆ ಶ್ರೀ ಆತ್ರೇಯ ರಾಮಾನುಜಚಾರಿಯರ್‌ರ ಶಿಷ್ಯರಾಗಿದ್ದರು.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಗುರುಗಳು
ಮಂಗಳಶ್ರೀ ರಾತ್ರಿಯಲಿ
“ಮಂಗಳಶ್ರೀ ರಾತ್ರಿಯಲಿ” ಎಂಬುದು ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ಕ್ಯಾರಲ್ ಆಗಿದೆ. ಜರ್ಮನಿ ಮೂಲದ ಈ ಹಾಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಜೋಸೆಫ್ ಮೋಹ್ರ್ ಎಂಬ ಆಸ್ಟ್ರಿಯನ್ ಪಾದ್ರಿಯೊಬ್ಬರಿಂದ ರಚಿತವಾಯಿತು. ಅವರ ಜೊತೆಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಫ್ರಾಂಝ್ ಝೇವೆರ್ ಗ್ರುಬೆರ್ ಎಂಬುವವರು ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಗಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೧೯ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಫ್ರೀಮನ್ ಯಂಗ್ ಎಂಬಾತನು ಈ ಹಾಡನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಶಿಗೆ ತಂದ ಬಳಿಕ ಜಗತ್ತಿನ ೧೪೦ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದವಾಗಿ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇಂದು ಹಾಡಲಾಗುವ ಈ ಹಾಡು ಮೂಲ ಗ್ರುಬೆರನ ರಾಗವನ್ನೇ ಹೋಲುವುದಾದರೂ ಕೊನೆಯ ಚರಣ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ತೋರುವುದುಂಟು. ಅದೇನೆಂದರೆ ಗ್ರುಬೆರನು ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಈ ಕೊನೆಯ ಚರಣವನ್ನು ತ್ರಿಪುಟ ತಾಳದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿ ಉತ್ಕರ್ಷ ನೀಡಿದ್ದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಶ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಳಿದ ಭಾಷೆಗಳ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಚರಣವು ಮೊದಲಿನ ಚರಣಗಳಂತೆಯೇ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಆಲಾಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
೧೮೧೮ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೪ರ ರಾತ್ರಿ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಒಬೆರ್ನ್ಡಾರ್ಫ್ ಊರಿನ ಸಂತ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಸಲ ಹಾಡಲಾಯಿತು. ಮೋಹ್ರ್ ಈ ಹಾಡನ್ನು ೧೮೧೬ರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರೂ ೧೮೧೮ರ ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ರಾತ್ರಿಯೇ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಯೋಗ ಕೂಡಿಬಂದದ್ದು. ಹಾಡನ್ನು ರಚಿಸಿದ ಕುರಿತಾದ ಅವರ ಬರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಏನೂ ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾದ ಸೈಲೆಂಟ್ ನೈಟ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ಚರ್ಚಿನ ಆರ್ಗನ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾಗಿ ಗಿಟಾರಿನ ನಾದಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡುವ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊಹ್ರ್ ಮತ್ತು ಗ್ರುಬೆರ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಧಾಟಿ ಚೆಂದವೆಂದು ತೋರಿರಬೇಕು. ಚರ್ಚಿನ ಮುರಿದ ಆರ್ಗನ್ ಬಗೆಗಿನ ಉಲ್ಲೇಖವು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಪ್ರಕಟವಾದ ಪುಸ್ತಕವೊಂದರಲ್ಲಿದೆಯೆಂದು ಸೈಲೆಂಟ್ ನೈಟ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ರೆನೇಟ್ ಎಬೆಲಿಂಗ್ ವಿಂಕ್ಲರ್ ಬೆರೆಂಗುಅರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ೧೯೦೦ರಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಕೋಪದಿಂದ ಹಾಳಾದ ಸಂತ ನಿಕೊಲಾಸ್ ಚರ್ಚನ್ನು ನೆಲಸಮ ಮಾಡಿ ದಿಣ್ಣೆಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಈ ಹಳೆಯ ಚರ್ಚ್ ಇದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಸೈಲೆಂಟ್ ನೈಟ್ ಸ್ಮಾರಕದ ಪ್ರಾರ್ಥನಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಸನಿಹದ ಮನೆಯನ್ನು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು ಈ ಸ್ಥಳವು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಅನೇಕ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ಎಲ್ಲ ಕಾಲದ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಹಾಡಿನ ಪಠ್ಯ
ಮಂಗಳಶ್ರೀ ರಾತ್ರಿಯಲಿ ಬೆತ್ಲೆಹೇಮ್ ಚತ್ರದಿ ವರಕನ್ಯೆಯಲಿ ಜನಿಸಿದ ದೇವಪುತ್ರನಂ ವಂದಿಸುವ ವಂದನೆ ರಕ್ಷಕನೇ ವಂದನೆ ರಕ್ಷಕನೇ
ಮಂಗಳಶ್ರೀ ರಾತ್ರಿಯಲಿ ದೂತರು ಗಾನದಿ ಹಿಂಡುಕಾಯುವ ಕುರುಬರ್ಗೆ ತಂದ ವಾರ್ತೆಯು ಶ್ರೇಷ್ಠವೇ ಸ್ವಾಗತ ರಕ್ಷಕನೇ ಸ್ವಾಗತ ರಕ್ಷಕನೇ
ಪರಾಮರ್ಶನೆ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಧರ್ಮ
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ (ಕ್ಯಾಟಲೇಸ್)
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ವೆಂಬುದು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಜೀವಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಿಣ್ವವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಭಜನೆಯ ವೇಗವನ್ನು ವರ್ಧಿಸುವ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಕಿಣ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಅತ್ಯಂತ ಅಧಿಕ ಬಳಕೆಯ ಸಂಖ್ಯಾಬಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಒಂದು ಕಣ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ಕಣವನ್ನು ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲದು.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವು ನಾಲ್ಕು ಪಾಲಿಪೆಪ್ಟೈಡ್ ಸರಣಿ ಗಳ ಟೆಟ್ರಾಮರ್ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುಮಾರು 500 ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳಷ್ಟು ಸಮೀಕರಣದ ಉದ್ದವಿದೆ. ಇದು ನಾಲ್ಕುಪೊರ್ಫಿರಿನ್ ಹೀಮ್ (ಕಬ್ಬಿಣ)ನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕಿಣ್ವವವು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆನಡೆಸಲು ಅವಕಾಶನೀಡುತ್ತದೆ. ಸರಿಸುಮಾರು 7, ರಷ್ಟು pH(ಪಿಎಚ್) ಪ್ರಮಾಣ ಮಾನವ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಉತ್ತಮ ಪ್ರಮಾಣದ ಗರಿಷ್ಠ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.(6.8 ಮತ್ತು  7.5 ನಡುವೆ ಇರುವ pHs ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ). ಆಯಾ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಆಧರಿಸಿ ಇತರ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ pH 4 ಮತ್ತು 11 ನಡುವೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಹಿತಕರವಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶವೂ ಕೂಡ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು 1818 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಒಂದು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. H2O2 (ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್) ವನ್ನು ಆವಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಿದಂತಹ ಲೂಯಿಸ್ ಜಾಕಸ್ ಥೆನಾರ್ಡ್ ರವರು ಇದರ ವಿಭಜನೆಗೆ ಕಾರಣ ಅದರಲ್ಲಿನ ವಸ್ತುವಿನ ಅಂಶ, ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಒಸ್ಕರ್ - ಎಂಬುವವರು 1900 ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಕ್ಯಾಟಲೇಸ್ (ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ), ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಅನೇಕ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. 1937ರಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ B. ಸಮ್ನರ್ ಎಂಬುವವನು ಧನದ ಯಕೃತ್ ನಿಂದ ತೆಗೆದ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಹರಳುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದನು. ಹೀಗೆ 1938 ರಲ್ಲಿ ಅಣುವಿನ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
1969ರಲ್ಲಿ, ಬೋವೈನ್(ಜಡ) ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲದ ಕ್ರಮಾನುಗತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ 1981 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ನ 3D ರಚನೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು.
ಕ್ರಿಯೆ
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಕ್ರಿಯೆ ಕೆಳಕಂಡಂತಿದೆ:
ಅಣು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದಿರದ ಕಾರಣ, ಕ್ರಿಯೆಯು ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ:
ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಆಕ್ಟಿವ್ ಸೈಟ್ (ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸ್ಥಾನ)ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ  ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲ ಎಎಸೆನ್147 (147 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪ್ಯಾರಜಿನ್) ಮತ್ತು ಎಚ್ ಐಎಸ್ 74 ನೊಂದಿಗೆ ವರ್ತಿಸಿ ,ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪರಮಾಣುಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರೋಟಾನ್(ಜಲಜನಕದ ಅಯಾನು) ವಿನ ವರ್ಗಾವಣೆ ಉಂಟಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮುಕ್ತ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಪರಮಾಣುಗಳ ಸಹಯೋಜಕವು  ಹೊಸದಾಗಿ ರೂಪಗೊಂಡ ನೀರಿನ ಅಣುವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ Fe(IV)=O. Fe(IV)=O, Fe(III)-E ಯನ್ನು ಮತ್ತೇ ರೂಪಿಸಲು ಹಾಗು ನೀರು ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಎರಡನೆಯ  ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ. ಐದನೇ ಅಯಸ್ಸಿನ ಲಿಗಂಡ್ದಲ್ಲಿರುವ Tyr357 ನ ಫೆನೊಲೇಟ್ ಲಿಗಂಡ್ ನ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಅಯಸ್ಸಿನ ಕೇಂದ್ರದ ಕ್ರಿಯೆ ಬಹುಶಃ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದನ್ನು Fe(III) ಯಿಂದ Fe(IV) ಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಮಧ್ಯಂತರಗಳೊಡನೆ His74 ಮತ್ತು Asn147 ಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ  ಮೂಲಕವೂ ಕೂಡ  ಕ್ರಿಯೆಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಿಕೆಲಿಸ್-ಮೆನ್ಟೆನ್ ಸಮೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ, ಫಾರ್ಮ್ಯಾಲ್ಡಿಹೈಡ್, ಫಾರ್ಮಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಫೀನಾಲ್, ಮತ್ತು ಆಲ್ಕಹಾಲ್ ನಂತಹ ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವಾಣುವಿಷಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಬಲ್ಲದು. ಕೆಳಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುವ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ:
ಈ ಕ್ರಿಯೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ ಮತ್ತೆ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಯಾವುದೇ ಭಾರ ಲೋಹದ ಅಯಾನು (ತಾಮ್ರದ(II) ಸಲ್ಫೇಟ್ ನಲ್ಲಿರುವ ತಾಮ್ರದ ಧನ ಅಯಾನುವಿನಂತೆ) ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಮೇಲೆ ಪೈಪೋಟಿಯಿಲ್ಲದ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ದಂತೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷಕಾರಿಯಾದ ಸೈನೈಡ್ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಬಂಧಕವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಹೀಮ್ಅನ್ನು ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಕಿಣ್ವಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೋಶಗಳ ಪಾತ್ರ
ಅನೇಕ ಸಹಜವಾದ ಚಯಾಪಚಯಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದಾಗಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಅಪಾಯವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಇದು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಇತರ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ವಿಭಜನೆ ಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಅನಿಲರೂಪದ ಆಮ್ಲಜನಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕಣಗಳಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಕೋಶಗಳು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ನಿಜವಾದ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಸರಳವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ: ತಳಿವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಕಡಿಮೆ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಇಲಿಗಳು ಪ್ರಕಟ ಲಕ್ಷಣದಂತೆ ಸರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಈ ಕಿಣ್ವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಕೊರತೆಯ ವಿಧವಾಗಿರುವ ಟೈಪ್ II ಮಧುಮೇಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ಕೆಲವು ಜನರು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು (ಆಕ್ಟಲೇಷಿಯ) ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಸಹಜವಾದ ಸಸ್ತನಿಯ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿರುವ H2O2 ನ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು  ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಕ್ಕಿಂತ ಪೆರಾಕ್ಸಿರೆಡಾಕ್ಸಿನ್ ಗಳನ್ನು ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾನವನ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ 37 °C ನಷ್ಟು  ಹಿತಕರವಾದ ಉಷ್ಣಾಂಶದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ಮಾನವನ ದೇಹದ ಉಷ್ಣಾಂಶವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹಿತಕರವಾದ 90 °C ನಷ್ಟು ಉಷ್ಣಾಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹೈಪರ್ ಥರ್ಮೊಫಿಲ್ ಅರ್ಕೇಯ ಪೈರೊಬ್ಯಾಕ್ಯುಲಂ ಕ್ಯಾಲ್ದಿಫೊನ್ಟೀಸ್  ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೆರಾಕ್ಸಿಸಮ್ ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಕೋಶಗಳ ಆರ್ಗೆನಲ್ ನಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯಗಳ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಪೆರಾಕ್ಸಿಸಮ್ ಗಳು ಪೋಟೋರೆಸ್ಪಿರೇಷನ್ (ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಇಂಗಾಲದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು.) ಅಲ್ಲದೇ ಸಹಜೀವಿಯ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಸ್ಥಿರೀಕರಣ (ಡೈಆಟಾಮಿಕ್(ಅಣುವಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪರಮಾಣುಗಳಿರುವ) ನೈಟ್ರೋಜನ್ (N2) ಅನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣುವಾಗಿ ಒಡೆಯುವುದು)ದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೋಶಗಳು ರೋಗಾಣುಗಳಿಂದ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದಾಗ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು  ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಂಟಿ ಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ (ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿ ನಿರೋಧಕ)ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೈಕೊಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಂ ಟ್ಯುಬರ್ಕ್ಯುಲೋಸಿಸ್ (ಕ್ಷಯರೋಗ), ಲೀಜನಲ ನ್ಯುಮೋಫಿಲ, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಿಲೊಬ್ಯಾಕ್ಟರ್ ಜೆಜುನಿ  ಯಂತಹ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವ ರೋಗಾಣುಗಳು,  ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ರಾಡಿಕಲ್ ಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳು ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡದೇ ಜೀವಿಯೊಳಗೆ ಬದಕಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೀವಿಗಳೊಳಗೆ ವಿತರಣೆ
ಚಿರಪರಿಚಿತವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗದಲ್ಲಿ  ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಂಬಿಗ ಜೀರುಂಡೆ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೀರುಂಡೆ ಎರಡು ಜೊತೆ ರಾಸಾಯನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಆ ಎರಡು ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಕೋಣೆ ಅಥವಾ ಕೋಶ ಹೈಡ್ರೊಕ್ವಿನೋನ್ ಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಂಥಿಯು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕೋಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪೆರಾಕ್ಸಿಡೇಸ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಜೀರುಂಡೆ, ಅಪಾಯಕರ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಿಡಲು ಎರಡೂ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವನ್ನು ಬೆರೆಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಬೆರೆಸುವ ಮೂಲಕ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಜನಕವು ಹೈಡ್ರೊಕ್ವಿನೋನ್ ಗಳನ್ನು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ(ನೋದಕ) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಣದ ಕ್ರಿಯೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಬಹಿರುಷ್ಣಕ (ΔH = −202.8 kJ/mol)ವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುವಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವು ಸಸ್ಯಗಳೊಳಗೂ ಸರ್ವತ್ರಕವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅನೇಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳೂ ಕೂಡ ಕಿಣ್ವವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕಗಳಾಗಿವೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಬಳಸದಂತಹ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಏರೋಬಿಕ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ(ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಇಲ್ಲದೇ ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು)ಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಳಗೆ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟ್ರೆಪ್ಟೊಕೊಕಸ್ ಜಾತಿಗಳು ಏರೋಬಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿವೆ. ಇವು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು  ಆನೇರೋಬಿಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು(ಆಮ್ಲಜನಕವಿಲ್ಲದೇ ಜೀವಿಸಬಲ್ಲ) ಕೂಡ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೆಥನೊಸಾರ್ಸಿನ ಬಾರ್ಕೆರಿ. ..
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಮೊದಲು ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ  ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಹಾರದ ಸುತ್ತುಕಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದು ಇದರ ಮತ್ತೊಂದು ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಇದು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ತುಕ್ಕು ಸೇರುವುದನ್ನು(ಹಾಳಾಗುವುದು) ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಬಟ್ಟೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲೆನ್ಸ್(ತಾಕುಮಸೂರ)ನ ಸ್ವಚ್ಛತೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಸೂರವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲವೊಂದು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ   ಡಿಸಿನ್ಫೆಕ್ಟ್, ಇದು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮಸೂರವನ್ನು  ಬಳಸುವ ಮೊದಲು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲೂ ಕೂಡ ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಖದ ಅನೇಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಹೊರಚರ್ಮ ದ ಮೇಲ್ಪದರದಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳ ಆಕ್ಸಿಜನೀಕರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಮುಖದ ಮೇಲೆ  ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕಿಣ್ವವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಪರೀಕ್ಷೆ
ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮೂಡುವ ಮೂರು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಕಿಣ್ವದ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಧನಾತ್ಮಕವಾಗಿರುವವು), ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಗುಳ್ಳೆಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಯನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ನ ಒಂದು ಹನಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಚಿತ್ರಫಲಕದ ಮೇಲೆ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಲೇಪಕ ಸಾಧನ(ಕೋಲು)ವನ್ನು ಬಳಸಿ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಜೀವಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ಮುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ ಹಾಗು ನಂತರ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಾಕ್ಸೈಡ್ ಹನಿಯ ಮೇಲೆ ಮಾದರಿಯನ್ನು(ಸ್ಯಾಂಪಲ್) ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಿಂದಲೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಜೀವಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಿದ್ದಾಗ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಜೀವಕ ಪ್ರತಿರೋಧದಂತಹ ಇತರ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜೀವಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕವು ಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕೋಶಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು ಬಳಸಿದ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ
ಪೆರಾಕ್ಸಿಮಾಲ್ ಡಿಸ್ ಆರ್ಡರ್ (ಒಂದು ಜೀವಿಯಲ್ಲಿನ ಅನುವಂಶೀಯ ಆಕಾರ ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆ ಸಂಕೇತ)ಆಕ್ಟಲ್ಯಾಷಿಯ ಎಂಬ ರೋಗವು ಕ್ರಿಯಾವರ್ಧಕದ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕೊರತೆಯುಂಟಾದಾಗ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:EC 1.11.1 ವರ್ಗ:ಆಂಟಿ ಆಕ್ಸಿಡೆಂಟ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಹೆಮೊಪ್ರೋಟೀನ್ಸ್ ವರ್ಗ:ಕಿಣ್ವಗಳು ವರ್ಗ:ವೇಗವರ್ಧನೆ
ಸೊಂಪು
thumb
ಪೀಠಿಕೆ
ಸೊಂಪು ಒಂದು ಸಸ್ಯ ಪ್ರಜಾತಿ (ಬಹುತೇಕ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಈ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಏಕೈಕ ಪ್ರಜಾತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ). ಅದು ಏಪಿಯೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅದು ಹಳದಿ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಗರಿಯಂತಿರುವ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಬಯಲಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲ, ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ, ಪುಷ್ಪ ಛತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಮೂಲಿಕೆ.
ನಾಗಸಂಪಿಗೆ
ನಾಗಸಂಪಿಗೆ(ನಾಗಕೇಸರಿ)ಯು 'ಸಿಲೋನ್ ಐರನ್ ವುಡ್'ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.ಇದು ಮದ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮರ.ಪರಿಮಳದ ಹೂವಿನಿಂದ ಕೂಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ದಾರುವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೊಂಪು
ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸೋಂಪು ಒಂದು ದ್ಯೈ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ, ಪರ್ಣಸ್ವರೂಪಿ ಗಿಡದ ಒಣಗಿಸಿದ ಬಲಿತ ಹಣ್ಣು (ಬೀಜ). ಗಿಡವು ೧.೫-೧.೮ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ದೇಶಗಳು, ರುಮೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬೀಜವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಆಯತವಾಗಿ, ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿ ಅಥವಾ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರವಾಗಿ ೬-೭ಮಿಲಿ.ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ, ನೆಟ್ಟಗೆ ಅಥವಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಡೊಂಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಸಿರು-ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಳದಿ-ಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೊರ ಮೈಯಲ್ಲಿ ೫ ಏಣುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಿತವಾದ, ಅನೀಸೀಡ್‌ ಅನ್ನು ಹೋಲುವ ಮಧುರ ವಾಸನೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೋಂಪನ್ನು ತೋಟದ ಅಥವಾ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಲ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ೧.೮೨೫ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳವರೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನವಿರಬೇಕು. ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದ ಬೆಳೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೇವಲ ಎತ್ತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲದು. ಇತರ ಕಡೆ ಬಳೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ, ಬೆಳಗಾಂ, ಧಾರವಾಡ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಮಟ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲೂ, ಪಂಜಾಬಿನ ಜಲಂಧರ್, ಅಮೃತಸರ್, ಗುರುದಾಸ್ ಪುರ್, ಲೂಧಿಯಾನ, ಫಿರೋಜ್‌ಪುರ್ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಡು ನೆಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
ನಾಗಸಂಪಿಗೆ
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಮೆಸುವ ಫೆರ್ರಿಯ(Mesua ferrea) ಎಂಬ ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಹೊಂದಿದ್ದು,ಗುಟ್ಟಿಫೆರಸಿ (Guttiferae)ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿದೆ.