cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ರವಿಚಂದ್ರನ್
ನಿರ್ದೇಶನ
ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಒಬ್ಬ ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ನಟ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ, ಸಂಕಲನ, ಸಂಭಾಷಣೆ ಮುಂತಾದ ಚಿತ್ರರಂಗದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗೂ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ವಿನೂತನ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಗ ಇವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಮನಸೂರೆ ಮಾಡುವ ಸಂಗೀತ, ರಂಗುರಂಗಿನ ಸೆಟ್ಟುಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಫ಼್ರೇಮಿನಲ್ಲೂ ಹೊಸತನ. ಆಯಾ ಕಾಲಗಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದ ಹಿರಿಮೆ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅವರದು. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳ ಚಿತ್ರಿಕರಣ ಕಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೇಲೂ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಹಳ್ಳಿಸೊಗಡಿನ 'ರಾಮಾಚಾರಿ' ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಹೆಸರಾದರು.
ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳು
ಪ್ರೇಮಲೋಕ, ರಣಧೀರ, ಶಾಂತಿ ಕ್ರಾಂತಿ, ಯುಗಪುರುಷ, ಯುದ್ದಕಾಂಡ, ರಾಮಾಚಾರಿ, ಅಂಜದ ಗಂಡು, ಸ್ವಾಭಿಮಾನ, ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡ್ತಿ, ಮನೆದೇವ್ರು, ಗೋಪಿಕೃಷ್ಣ, ಬಣ್ಣದಗೆಜ್ಜೆ, ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರ, ಆಣ್ಣಯ್ಯ, ಗಡಿಬಿಡಿ ಗಂಡ, ರಸಿಕ, ಕಲಾವಿದ, ಸಿಪಾಯಿ, ಪುಟ್ನಂಜ, ಕನಸುಗಾರ, ಮಾಂಗಲ್ಯಂ ತಂತುನಾನೇನ, ಪ್ರೀತ್ಸೋದ್ ತಪ್ಪಾ, ಯಾರೇ ನೀನು ಚೆಲುವೆ, ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡ್ತೀರು, ಓ ನನ್ನ ನಲ್ಲೆ, ಏಕಾಂಗಿ, ಮಲ್ಲ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ, ಕೋದಂಡರಾಮ, ಅಹಂ ಪ್ರೇಮಾಸ್ಮಿ, ಸಾಹುಕಾರ, ಹಠವಾದಿ, ಹೂ, ಅಪೂರ್ವ, ಮುಂತಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಇವರು ಚಂದನವನಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 'ರಾಮಾಚಾರಿ' ಚಿತ್ರವು ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಕೆನಡಾದ ಓಂಟಾರಿಯೋ ಫ಼್ಹಿಲಂ ಫ಼ೆಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಗತಿ.
ರೀಮೇಕ್ ಅಲ್ಲ ರವಿಮೇಕ್
ರೀಮೇಕ್ ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಸಿನಿಮಾಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಹಿಂದಿಯ 'ಹೀರೋ' ಸಿನಿಮಾ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಎಂಬ ಅಪ್ಪಟ ಕಲಾವಿದನ ಕುಂಚದಲ್ಲಿ 'ರಣಧೀರ'ನಾದಾಗ, ಮೂಲನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಸುಭಾಷ್ ಗಾಯ್ ಅವರೇ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದ್ದರು. ಅನ್ಯಭಾಷೆಯ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಯಥಾವತ್ ಭಟ್ಟಿ ಇಳಿಸದೆ ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಇವರು ನಿಸ್ಸೀಮರು. ಹಾಗಾಗಿ, ರೀಮೇಕ್ ಗಳ ನಡುವೆ ರವಿಮೇಕ್ ಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎದ್ದುನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ದೇಸಿದೊರೆ, ನಾದಬ್ರಹ್ಮ ಹಂಸಲೇಖರವರನ್ನು ತಮ್ಮ 'ಪ್ರೇಮಲೋಕ' ಸಿನಿಮಾದ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿ ಕನ್ನಡ ಗೀತಪರಂಪರೆಯಲ್ಲೊಂದು ಹೊಸ ಸಂಚಲನ ಮೂಡಿಸಿದರು. ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ರವಿಚಂದ್ರನ್-ಹಂಸಲೇಖ ಜೋಡಿ ಚಂದನವನದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಯಶಸ್ವಿ ಜೋಡಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.'ಪ್ರೇಮಲೋಕ', 'ರಣಧೀರ' ಸಿನಿಮಾಗಳ ಆಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಟುಗಳು ದಾಖಲೆಯ ಮಾರಾಟ ಕಂಡು ಇತಿಹಾಸ ಬರೆದಿವೆ. ಇಂದಿಗೂ ಎಫ಼್.ಎಮ್ ಹಾಗೂ ಟಿ.ವಿ. ವಾಹಿನಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವರ ಹಾಡುಗಳದ್ದೆ ಸಿಂಹಪಾಲು. ಜೂಹಿ ಚಾವ್ಲಾ, ಖುಷ್ಬು, ಮೂನ್ ಮೂನ್ ಸೇನ್, ಮಧುಬಾಲ, ಮೀನಾ, ರೋಜಾ, ಭಾನುಪ್ರಿಯ, ಶಿಲ್ಪಾಶೆಟ್ಟಿ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರಾಂತ ಪರಭಾಷಾ ನಾಯಕಿಯರನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದು ವಿ.ರವಿಚಂದ್ರನ್. ಪ್ರೇಮಕಥೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ಕೋನಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿ, ವಿಭಿನ್ನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇವರದು. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಬಜೆಟ್ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೂಲಕ ದೃಶ್ಯಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟವರು ರವಿಚಂದ್ರನ್. ಹಂಸಲೇಖ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಎಲ್.ಎನ್.ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸುಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಹರಿಕೃಷ್ಣ, ಗೌತಮ್ ಶ್ರೀವತ್ಸ ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಿ ಎಸ್ ವಿ ಸೀತಾರಾಂ ಅವರು ಇವರ ಬಹುಕಾಲದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ
'ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡ್ತೀರು' ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ರವಿಚಂದ್ರನ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ನಂತರ ತೆರೆಕಂಡ ಓ ನನ್ನ ನಲ್ಲೆ, ಏಕಾಂಗಿ, ಮಲ್ಲ, ಹಠವಾದಿ, ಅಪೂರ್ವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹದಿನೈದಕ್ಕು ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಇವರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನವಿದೆ. ಚೋರ ಚಿತ್ತಚೋರ ಚಿತ್ರದ 'ದಿಲ್ಲು ದಿಲ್ಲು ಸೇರಿದಾಗ' ಹಾಡು ಇವರು ಬರೆದ ಮೊದಲ ಸಾಹಿತ್ಯ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:೧೯೬೧ ಜನನ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಮ್ಲೇಚ್ಛ
ಮ್ಲೇಚ್ಛ (ಅಂದರೆ ಅವೈದಿಕ, ಅನಾಗರಿಕ) ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಮೂಲದ ಜನರನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಬಾರ್ಬೆರೊಸ್ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿದಂತೆ ಮ್ಲೇಚ್ಛ ಪದವು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯರಿಂದ, ಮೂಲತಃ ವಿದೇಶಿಯರ ಒರಟು ಮತ್ತು ಅಗ್ರಾಹ್ಯ ಮಾತನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವರ ಅಪರಿಚಿತ ವರ್ತನೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಬ್ದ ಬರ್ಬರ್ ನ ಅರ್ಥ ಉಗ್ಗು, ದರಿದ್ರ, ವಿದೇಶಿ, ಪಾಪಿ ಜನರು, ಅಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಕ್ರೂರ.
ವರ್ಗ:ಅನುಕರಣಶಬ್ದಸೃಷ್ಟಿಗಳು
ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಮರಾನ್
ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಮರಾನ್
ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ನ, ’ಕ್ಯೂರೇಟರ್’ ಆಗಿ :
೧೮೭೪ ರಿಂದ ೧೯೦೮ ರವರೆಗೆ, ೩೪ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಾಲ್ ಬಾಗ್  ಸಸ್ಯತೋಟದ ಕ್ಯೂರೇಟರ್ ಆಗಿ,  ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಜಾನ್ ಕ್ಯಾಮರಾನ್,  ತಮ್ಮ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅನುಷ್ಥಾನ ಗೊಳಿಸಿದರು. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಿಣತರಾದ ಕ್ಯಾಮರಾನ್,  ಲಂಡನ್  "ರಾಯಲ್ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್"  ನಲ್ಲಿ ತಾವು ಪಡೆದ ವಿಶೇಷ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ,  ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ನ್ನು,  ವಿಶ್ವದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದರು. ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರದ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ತರಿಸಿ, ಅವನ್ನು ನೆಟ್ಟು, ಪಳಗಿಸಿ, ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಸಸ್ಯಗಳು, ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೇಸಾಯಗೊಂಡವು.
ಅನೇಕ ಹೊಸ ಹೊಸ ತರಕಾರಿ ತಳಿಗಳು, ಮತ್ತು ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲುಗಳು :
೧೮೮೭-೮೮ ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮರಾನ್,  ಸೇಬಿನ ೧೭ ತಳಿಗಳನ್ನು ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ತರಿಸಿ, ಪಳಗಿಸಿ, ಅಭ್ಯಸಿಸಿದಾಗ,  "ರೋಮ್ ಬ್ಯೂಟಿ," ಎಂಬ ತಳಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹವಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಳುವರಿ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಸೇಬು, ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ಎಕರೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದದ್ದನ್ನು  ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿದ್ದ ಸಾವಿರಾರು ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಪರಿವಾರದವರು ಬಹುವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಮರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಈ ತಳಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದಂತೆಲ್ಲಾ, ರೈತರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವರಮಾನ ದೊರೆಯಿತು. ಸೇಬು ಅದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಬೆಳೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸೀಮೆಬದ್ನೇಕಾಯಿ ಬೆಳೆಯನ್ನು, ಪರಿಚಯಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಬಗೆ, ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೇವಲ, ೩ ಸೀಮೆ ಬದ್ನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಿಂದ ತಂದು, ಅವನ್ನು ಲಾಲ್ ಬಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿ ವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹವಾಗುಣದಲ್ಲಿ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸೀಮೆಬದನೇಕಾಯಿ ಬೆಳೆ, ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾಯಿ ಬಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ರೈತರಿಗೆ ಇದರಬಗ್ಗೆ ತಿಳುವಳಿಕೆ ನೀಡುವುದು ಆಗ ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ವಿಚಿತ್ರ ಆಕಾರದ್ದು. ಕ್ಯಾಮರಾನ್ ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತರಕಾರಿಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಕುದುರೆಯಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಗ್ರಾಮಾಂತರಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ರೈತರಿಗೆ ಸೀಮೆ ಬದನೆಕಾಯಿಗಳನ್ನು ಪುಕ್ಕಟೆಯಾಗಿ ಕೊಟ್ಟು, ಅದರ ವ್ಯವಸಾಯಮಾದಲು ತಿಳಿಸಿ ಹೇಳಿ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಧಿಕ ಇಳುವರಿಕೊಡುವ, ರುಚಿಕರ ತರಕಾರಿ, ಸರ್ವಋತು ಸಫಲತ್ಯನ್ನು  ಕಂಡಿತು. ರೈತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಆಯಿತು. ಇಂತಹ ಒಳ್ಳೆಯ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಧನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಕ್ಯಾಮರಾನ್, ಸರ್ವಕಾಲಸ್ಮರಣೀಯರು.
೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಮೈಸೂರಿನ ( ಈಗ ಕರ್ನಾಟಕದ ) ತೋಟಗಾರಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಮೂರ್ತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದ ಈ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, "ಮೈಸೂರು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯ ಪಿತಾಮಹ," ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಹಣ್ಣುಗಳು :
ಬೆಂಗಳೂರು 'ಬ್ಲ್ಯೂ'ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇಬು- ’ರೋಮ್ ಬ್ಯೂಟಿ’.
ತರಕಾರಿಗಳು :
ಎಲೆಕೋಸು, ಹೂಕೋಸು, ನವಿಲುಕೋಸು,  ತಿಂಗಳ ಅವರೆ[ಫ್ರೆಂಚ್ ಬೀನ್ಸ್] ಕ್ಯಾರೆಟ್[ಗಜ್ಜರಿ] ಮೂಲಂಗಿ, ಲೆಟ್ಯೂಸ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳು.
ಚಳಿಗಾಲದ ವಿಶೇಷ ತರಕಾರಿಗಳು :
ಟರ್ನಿಪ್, ಲೆಟ್ಯೂಸ, ರುಬಾರ್ಬ್, ಸೆಲರಿ, ಸ್ಪಿನಾಚ್, ಬೀಟ್ ರೂತ್, ಬಟಾಣಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಬೇರೆ ವಾಣಿಜ್ಯಬೆಳೆಗಳು :
ಪ್ಯಾರಾರಬ್ಬರ್, ಹಿಪ್ಪುನೇರಳೆ,
ವರ್ಗ : ಕೃಷಿ, ಉಪವರ್ಗ : ತೋಟಗಾರಿಕೆ.
-ಡಾ. ಎಸ್. ವಿ. ಹಿತ್ತಲಮನಿ. " ತ್ರಿವಿಕ್ರಮ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು", ಸಂಪಾದಕರು : ಟೀ. ಆರ್. ಅನಂತರಾಮು.
ಅಕಿಲೀಸನ ಕಂಡರ
ಅಕಿಲೀಸನ ಕಂಡರ - ಕಾಲಿನ ಹರಡಿನ ಹಿಂಗಡೆ ದಪ್ಪನಾಗಿರುವ ಬಲವಾದ ಕಂಡರ (ಟೆಂಡನ್). ಪಾದವನ್ನು ಒಳಮಡಿಸುವ, ಚಾಚುವ, ಕಣಕಾಲಿನ ಮೀನಖಂಡದ ಸ್ನಾಯುಗಳ ಕಂಡರವಾಗಿ ಹಿಮ್ಮಡಿಯ ಮೂಳೆಗೆ ಅಂಟಿದೆ. ರೂಪಕವಾಗಿ ಅಪಾಯ ಸ್ಥಾನ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಈ ಮಾತು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ ಅಕಿಲೀಸ್ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನೀಲಂ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್
ನೀಲಂ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್
ನೀಲಂ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಡಿಸ್ಕಸ್ ಎಸೆತಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ೧೯೭೧ ಜನವರಿ ೮ ರಂದು ಫರ್ಮೊನ್ ಜನಿಸಿದರು. ಕಲ್ಲುರ್ಥಲಾದ ಕೋಚ್  ರೈಲ್ವೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಲಂ ಜಸಿಂಗ್ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ತನ್ನ ಕೋಚ್ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ
ಸಾಧನೆಗಳು
ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಥ್ರೋ ೬೪.೫೫ ಮೀಟರ್. ೨೦೦೨ ರ ಬುಸಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾಕೊಟದಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ ೨೦೦೫ ರ ವಿಶ್ವ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಶಿಖರ ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ನಿಷೇಧಿತ ಉತ್ತೇಜಕ ಪಮೋಲಿನ್ ಗೆ ಧನಾತ್ಮಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದರು ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ನೀಲಂ ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಏಷ್ಯನ್ ಕ್ರೀಡಾ ಕೊಟದಲ್ಲಿ ಕಂಚಿನ ಪದಕ ಗೆದ್ದರು. ಅಲ್ಮಾಟಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊಸನೋವಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಥ್ಲೀಟ್ ಮೀಟ್ ನಲ್ಲಿ,ನೀಲಂ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಚೀನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜಕಾರ್ತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎ.ಎಪ್.ಸಿ ಯಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಗೆದ್ದರು,ಆದರೆ ೫೫.೨೬ ಮೀಟರ್ ಎಸೆತದಿಂದ ಸಿಟ್ನಿ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರುತು ಮೊಡಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಪಾಪೆ
thumb
ಪಾಪೆಯು (ಕನೀನಿಕೆ) ಕಣ್ಣಿನ ಕನೀನಿಕಾ ಪಟದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ ರಂಧ್ರ. ಇದು ಬೆಳಕು ರೆಟಿನಾದ ಮೇಲೆ ಬೀಳಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪಾಪೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳು ಕಣ್ಣಿನೊಳಗಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ, ಅಥವಾ ಕಣ್ಣಿನೊಳಗೆ ಕಿರಿದಾದ ಪಾಪೆಯಿಂದ ಬಹುತೇಕವಾಗಿ ಹೊರಬರಲು ಆಗದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಗುವ ಪ್ರತಿಫಲನಗಳ ನಂತರ ಹೀರಲ್ಪಡುವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇದು ಕಪ್ಪಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮಾನವರಲ್ಲಿ, ಪಾಪೆಯು ದುಂಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬೆಕ್ಕುಗಳಂತಹ ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ಲಂಬವಾಗಿ ಸೀಳಿರುವ ಪಾಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೇಕೆಗಳು ಅಡ್ಡವಾಗಿರುವ ಪಾಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವು ಹೆಮ್ಮೀನುಗಳು ಉಂಗುರಾಕಾರದ ಪಾಪೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಕಾರ್ಯ
ಕನೀನಿಕಾ ಪಟವು ಸಂಕೋಚಕ ರಚನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಾಪೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ನಯ ಸ್ನಾಯುವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೆಳಕು ಪಾಪೆಯ ಮೂಲಕ ಕಣ್ಣನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕನೀನಿಕಾ ಪಟವು ಪಾಪೆಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಳಕಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಣ್ಣು
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‍ಶೆಲ್ ಆಮೆ
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ಲಿಸ್ಸೆಮಿಸ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾ  ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಜಾತಿಯ ಆಮೆಯಾಗಿದೆ .ಫ್ಲಾಪ್-ಶೆಲ್ ಹೆಸರು ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತೊಡೆಯೆಲುಬಿನ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಚರ್ಮದ ಈ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳು ಶೆಲ್‌ಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಅಂಗಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳು ಯಾವ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದು ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ರೂಪವಿಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಸಾಫ್ಟ್‌ಶೆಲ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ಶೆಲ್ ಜಲವಾಸಿ ಆಮೆಗಳ ನಡುವಿನ ವಿಕಸನೀಯ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದೆ. ಲಾಭ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಶೋಷಣೆ ಅವುಗಳ ಬದುಕಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡುವ ಎಲ್ ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ವಯಸ್ಸಾದ ಆಮೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಎಳೆಯ ಆಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಗಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡಿಸ್ಕ್ ನ ಅಗಲವು ಅದರ ಉದ್ದದ ೭೭-೮೬%, ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಕಮಾನಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿದೆ. ಶೆಲ್ ಎತ್ತರವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದದ ೩೫.೦-೪೦.೫% ರಷ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ನ ಅಂಚು ಮೃದುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಉಬ್ಬಿದೆ ಹಾಗೆಯೇ ಅವುಗಳ ಅಂಚಿನ ಮೂಳೆಗಳು ಪ್ಲೆರಲ್ಸ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಾನ್ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾರ್ಟಿಲ್ಯಾಜಿನಸ್ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉದ್ದವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದದ ೮೮-೯೭% ಆಗಿದೆ. ಒಂದು ಜೋಡಿ ದೊಡ್ಡ ಫ್ಲಾಪ್‌ಗಳನ್ನು ಹಿಂಗಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಫ್ಲಾಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಏಳು ಪ್ಲಾಸ್ಟ್ರಲ್ ಕ್ಯಾಲೋಸಿಟಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವುಗಳ ತಲೆಯ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ, ತಲೆಯ ಅಗಲವು ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಅಗಲದ ೨೧-೨೫% ಆಗಿದೆ. ಮೂಗು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮತ್ತು ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮೂಗಿನ ಸೆಪ್ಟಮ್ ಯಾವುದೇ ಲ್ಯಾಟರಲ್ ರಿಡ್ಜ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ದವಡೆಗಳ ಅಂಚುಗಳು ನಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹರಳಿನಂತಿರುತ್ತವೆ. ಪಂಜಗಳು ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಭಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಶ್ನವು ದಪ್ಪ ಮತ್ತು ಅಂಡಾಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಆಳವಾದ ಬೆನ್ನಿನ ಸೀಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮೊನಚಾದ ಮೃದುವಾದ ಪಾಪಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಲವು ತುಂಬಾ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Indian_flap_shell_turtle.jpg/220px-Indian_flap_shell_turtle.jpg|thumb| MCBT ಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ''ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ'' ಕ್ಯಾರಪೇಸ್ ಉದ್ದವು ೨೪೦ to ೩೭೦ mm ರವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಪುರುಷ ಆಮೆಯ ಗಾತ್ರವು ೨೩ ಸೆಂ.ಮೀ (೯ ಇಂಚು) ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು, ಆದರೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಗಾತ್ರವು ಸುಮಾರು ೩೫ ಸೆಂ.ಮೀ (೧೪ ಇಂಚು) ಆಗಿರಬಹುದು. )
ಸ್ಥಿತಿ
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಮೇರೆಗೆ ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ ಸಿಐಟಿಇಎಸ್ ನ ಅನುಬಂಧ ೧ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳು ಈ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜೀವಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈಗ ಎಲ್''. ಪಿ. ಪಂಕ್ಟಾಟಾ ಮತ್ತು ಎಲ್.ಪಿ. ಆಂಡರ್ಸೋನಿ'' ಒಂದೇ ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉಪಜಾತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಜಲವಾಸಿ ಆಮೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು (೪೮ ಎಫ಼್ಆರ್ ೫೨೭೪೦).
ವಿತರಣೆ
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಭಾರತದ ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಗಳ ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಗಂಗಾ ಒಳಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ ನ ಇರಾವಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ವೀನ್ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮರುಭೂಮಿಯ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಓಟದ ''ಎಲ್.ಪಿ. ಆಂಡರ್ಸೋನಿ'' ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರೈತ ಹಳದಿ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡನು ಇದನ್ನು ಜಾತಿಯ ಅಲ್ಬಿನೋ ಆವೃತ್ತಿ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಮಯೋಸೀನ್ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಈ ಜಾತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ನೇಪಾಳದಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಪ್ರಕಾರದ ಪ್ರದೇಶ: " ಡೆಸ್ ಗ್ರಾಂಡೆಸ್ ಇಂಡೆಸ್ " (= ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಇಂಡಿಯಾ); "ಪಾಂಡಿಚೇರಿ, ಕೋರಮಂಡಲ್ ಕರಾವಳಿ" (೧೧° ೫೬'ಉತ್ತರ'; ೭೯° ೫೩'ಪೂರ್ವ' ಭಾರತದ ಆಗ್ನೇಯ ಕರಾವಳಿಯ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ಸರ್ವಭಕ್ಷಕ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಆಹಾರವು ಕಪ್ಪೆಗಳು, ಸೀಗಡಿ, ಬಸವನ, ಜಲಚರ ಸಸ್ಯವರ್ಗ, ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳು, ಹೂವುಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಹುಲ್ಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಪ್ರಭಾವ
''ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾಗಳು'' ನದಿಗಳು, ತೊರೆಗಳು, ಜವುಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು, ಕೊಳಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಂತಹ ಆಳವಿಲ್ಲದ, ಶಾಂತವಾದ, ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಆಮೆಯ ಬಿಲದ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಮರಳು ಅಥವಾ ಮಣ್ಣಿನ ತಳವಿರುವ ನೀರು ಅವುಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ. ಎಲ್''. ಪಂಕ್ಟಾಟಾ'' ಆಮೆ ಬಸವನ, ಕೀಟಗಳು ಮತ್ತು ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಜಲವಾಸಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಬರ ಉಳಿವು
ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾಗಳು ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ರೂಪವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆಮೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬಿಲಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ರಂಧ್ರದಿಂದ ನೀರಿನ ರಂಧ್ರಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಆವರಿಸುವ ತೊಡೆಯೆಲುಬಿನ ಪೊರೆಗಳು ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಮೆ ಬದುಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಬರಗಾಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಮೆಗಳು ಶುಷ್ಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ತಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಆಮೆಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆಯಾದರೂ ಕೆಲವು ಆಮೆಗಳು ೧೬೦ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಣಯದ ದಿನಚರಿಗಳು
''ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾ'' ೨ ಅಥವಾ ೩ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಣಯ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಗದ ನಡವಳಿಕೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಪುರುಷನು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೈಕಾಲುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಾರ್ಪೇಸ್ ಅನ್ನು ಸ್ಟ್ರೋಕ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಪ್ರಣಯವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ರಹಿಸುವಾಗ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಪುರುಷನ ಕಡೆಗೆ ಮುಖಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ತಲೆಯನ್ನು ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಲಂಬವಾಗಿ ಬಾಬ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ನಡವಳಿಕೆಯು ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಕೆಳಕ್ಕೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತು ಪುರುಷನಿಂದ ಆರೋಹಿಸಿದಾಗ ಸಂಯೋಗ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಯೋಗದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡು ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಅವರು ಈ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೫ ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಹೆಣ್ಣು ಪುರುಷನನ್ನು ಎಳೆಯಬಹುದು. ನಂತರ ಜೋಡಿಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಪ್ಯುಲೇಷನ್ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ
''ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ'' ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ಸಮಯವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಮಾನ್ಸೂನ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ನಿಂದ ನವೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೂಡುಕಟ್ಟುವ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಬಾರಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಅಂಶಗಳು
ಅನೇಕ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಆಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರೋಟೀನ್-ಭರಿತ ಆಹಾರದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮೆ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪುರಾಣವೂ ಇದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಈ ಆಮೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಾಭದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆಮೆಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಭಾರತೀಯ ಫ್ಲಾಪ್‌ಶೆಲ್ ಆಮೆ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಆಮೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಂಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಈ ಮಾಂಸದ ಮೌಲ್ಯವು ಮಾಂಸದ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಕ್ರಮ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಹತ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೇಜ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಆಮೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವು ಈ ಆಮೆಯ ಉಳಿವಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ತಡೆಯಾಗಿದೆ.
''ಎಲ್. ಪಂಕ್ಟಾಟಾದ'' ಶೆಲ್ ಅನೇಕ ಔಷಧೀಯ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಪುಡಿಯಾಗಿ ಪುಡಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ. ಮೂಲತಃ ಇದು ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆದಾರರಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದೊಂದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಾಂಬವತಿ
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ಜಾಂಬವತಿ ( जाम्बवती) ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಕೃಷ್ಣನ ಎರಡನೇ ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ. ಕರಡಿ ರಾಜ ಜಾಂಬವನ ಒಬ್ಬಳೇ ಮಗಳು. ಕದ್ದ ಸ್ಯಮಂತಕ ಆಭರಣವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಂದೆ ಜಾಂಬವನನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ಕೃಷ್ಣ ಅವಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನಾಮಕರಣ
thumb|260x260px| ಜಾಂಬವತಿಯ ಮದುವೆಯ ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಿತ್ರಣ, ಅವಳನ್ನು ಮಾನವ-ಕರಡಿ ಎಂದು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪೋಷಕನಾದ ಜಾಂಬವತಿ ಎಂದರೆ ಜಾಂಬವನ ಮಗಳು. ಶ್ರೀಧರ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ, ಅವಳನ್ನು ಕೃಷ್ಣನ ಹೆಂಡತಿ ರೋಹಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹರಿವಂಶವು ರೋಹಿಣಿಯು ಜಾಂಬವತಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಜಾಂಬವತಿಗೆ ನರೇಂದ್ರಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ಕಪೀಂದ್ರಪುತ್ರ ಎಂಬ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನೂ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ದಂತಕಥೆ
ಜಾಂಬವತಿಯು ಕೃಷ್ಣನ ಕಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿಯರ ಜೊತೆಗೆ ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವತೆಯ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ
ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗಿನ ಜಾಂಬವತಿ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯ ವಿವಾಹವು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೂಲ್ಯ ಆಭರಣವಾದ ಸ್ಯಮಂತಕ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣವು ಮೂಲತಃ ಸೂರ್ಯದೇವನಾದ ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಸೂರ್ಯ ತನ್ನ ಭಕ್ತನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಯಾದವ ಕುಲೀನನಾದ ಸತ್ರಾಜಿತ್ ಅವನಿಗೆ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವ ರತ್ನವನ್ನು ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಸತ್ರಾಜಿತನು ಆಭರಣದೊಂದಿಗೆ ರಾಜಧಾನಿ ದ್ವಾರಕಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ, ಅವನ ಅದ್ಭುತ ವೈಭವದಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಅವನನ್ನು ಸೂರ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭಾವಿಸಿದರು. ಹೊಳೆಯುವ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾದ ಕೃಷ್ಣ, ಮಥುರಾದ ರಾಜ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಅಜ್ಜ ಉಗ್ರಸೇನನಿಗೆ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಿದನು. ಆದರೆ ಸತ್ರಾಜಿತ್ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ತರುವಾಯ, ಸತ್ರಜಿತ್ ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಪ್ರಸೇನನಿಗೆ ಸ್ಯಮಂತಕವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದನು. ರತ್ನವನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸೇನನು ಒಂದು ದಿನ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಿಂಹದ ದಾಳಿಗೆ ಒಳಗಾದನು. ಭೀಕರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಸಿಂಹವು ಆಭರಣದೊಂದಿಗೆ ಓಡಿಹೋಯಿತು. ಸಿಂಹವು ಆಭರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಫಲವಾಯಿತು, ಯುದ್ಧದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಅದು ಜಾಂಬವತನ ಪರ್ವತದ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಜಾಂಬವತನಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಸಿಂಹದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಹೊಳೆಯುವ ಆಭರಣವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಜಾಂಬವತ ಅದನ್ನು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಮಗನಿಗೆ ಆಟವಾಡಲು ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಮತ್ತೆ ದ್ವಾರಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸೇನ ನಾಪತ್ತೆಯಾದ ನಂತರ ಸ್ಯಮಂತಕ ರತ್ನದ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ಕೊಂದು ಆಭರಣವನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಹಬ್ಬಿತ್ತು. ಈ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಇತರ ಯಾದವರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಸೇನನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಆಭರಣವನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಹೊರಟನು. ಪ್ರಸೇನನು ಹಿಡಿದ ಜಾಡನ್ನು ಅವನು ಅನುಸರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸೇನನ ಶವಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದನು. ನಂತರ ಅವರು ಸಿಂಹದ ಜಾಡು ಹಿಡಿದು ಗುಹೆಯನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಸಿಂಹ ಮಲಗಿತ್ತು. ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಸಹವರ್ತಿ ಯಾದವರಿಗೆ ಹೊರಗೆ ಕಾಯಲು ಹೇಳಿದನು, ಅವನು ಒಬ್ಬನೇ ಗುಹೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಒಳಗೆ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಮಗು ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಆಭರಣದೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು. ಕೃಷ್ಣನು ಜಾಂಬವತನ ಮಗನನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿದಾಗ, ಮಗುವಿನ ದಾದಿ ಜೋರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾಳೆ, ಜಾಂಬವಂತನನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದಳು. ಇಬ್ಬರೂ ನಂತರ ೨೭-೨೮ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ( ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ) ಅಥವಾ ೨೧ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ( ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ) ಉಗ್ರ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಜಾಂಬವಾನ್ ಕ್ರಮೇಣ ದಣಿದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ತ್ರೇತಾಯುಗದಿಂದ ತನ್ನ ಹಿತಚಿಂತಕನಾದ ರಾಮನೇ ಹೊರತು ಬೇರಾರೂ ಅಲ್ಲ ಎಂದು ಅವನು ಅರಿತುಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಜಾಂಬವನನು ತನ್ನ ಹೋರಾಟವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆಭರಣವನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನು. ಜಾಂಬವನನು ಸ್ಯಮಂತಕ ರತ್ನದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಮಗಳು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮದುವೆಗೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟನು. ಕೃಷ್ಣನು ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ನಂತರ ಅವರು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ತೆರಳಿದರು.
ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಕೃಷ್ಣನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಗುಹೆಗೆ ಹೋದ ಯಾದವರು ಕೃಷ್ಣ ಸತ್ತನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯರು ಅವರ ಸಾವಿಗೆ ಶೋಕಿಸಲು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿದ್ದರು. ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ಕೃಷ್ಣನು ಆಭರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿಯೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವಿವಾಹದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು. ಅನಂತರ ಉಗ್ರಸೇನನ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಆ ಆಭರಣವನ್ನು ಸತ್ರಾಜಿತನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನು. ಸತ್ರಾಜಿತ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನ ದೋಷ ಮತ್ತು ದುರಾಶೆಯನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ನಾಚಿಕೆಪಡುತ್ತಾನೆ. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಗಳು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮದುವೆಗೆ ಮಾಡಿದನು. ಜೊತೆಗೆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಆಭರಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕೃಷ್ಣನು ಸತ್ಯಭಾಮೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದನು. ಆದರೆ ರತ್ನವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದನು.
ಸಾಂಬನ ಜನನ
ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಜಾಂಬವತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಮಗನಾದ ಸಾಂಬನ ಜನನದ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹೆಂಡತಿಯರು ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಗ ತಾನು ಮಾತ್ರ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿದಾಗ ಜಾಂಬವತಿ ಅಸಂತೋಷಗೊಂಡಳು. ಅವಳು ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಮುಖ್ಯ ಪತ್ನಿ ರುಕ್ಮಿಣಿಯಿಂದ ಕೃಷ್ಣನ ಮೊದಲನೆಯ ಮಗನಾದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನಂತಹ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಲು ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಕೃಷ್ಣನು ಹಿಮಾಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಉಪಮನ್ಯು ಋಷಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋದನು ಮತ್ತು ಋಷಿಯ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಅವನು ಶಿವನನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅವರು ಆರು ತಿಂಗಳು ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಗಳಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು. ಒಮ್ಮೆ ತಲೆಬುರುಡೆ ಮತ್ತು ದಂಡ ಹಿಡಿದು, ನಂತರ ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು ಒಂದು ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದ ಬದುಕಿದ, ಮೂರನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶಿವನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅರ್ಧನಾರೀಶ್ವರನಾಗಿ (ದೇವರ ಅರ್ಧ-ಹೆಣ್ಣು ಅರ್ಧ-ಪುರುಷ ರೂಪ) ಕೃಷ್ಣನ ಮುಂದೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಕೃಷ್ಣನು ವರವನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಕೃಷ್ಣನು ಮಗನನ್ನು ಜಾಂಬವತಿಗೆ  ನೀಡಿದನು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಒಬ್ಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು. ಅವನಿಗೆ ಸಾಂಬ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಕ್ಕಳು
ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ, ಜಾಂಬವತಿಯು ಸಾಂಬ, ಸುಮಿತ್ರ, ಪುರುಜಿತ್, ಶತಜಿತ್, ಸಹಸ್ರಜಿತ್, ವಿಜಯ, ಚಿತ್ರಕೇತು, ವಸುಮನ್, ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಕ್ರತುವಿನ ತಾಯಿ. ಆಕೆಗೆ ಸಾಂಬನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಬನು ಕೃಷ್ಣನ ಕುಲವಾದ ಯಾದವರಿಗೆ ಕಂಟಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದನು. ದುರ್ಯೋಧನನ ( ಕೌರವರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ) ಪುತ್ರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೊಂದಿಗಿನ ಅವನ ವಿವಾಹವು ದುರ್ಯೋಧನನಿಂದ ಅವನ ವಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಕೊನೆಗೆ ಅವನನ್ನು ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಸಹೋದರ ಬಲರಾಮ ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಸಾಂಬಾ ಒಮ್ಮೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಮಹಿಳೆಯಂತೆ ನಟಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೆಲವು ಋಷಿಗಳನ್ನು ಮಗುವಿಗೆ ಯಾರು ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಈ ದುಷ್ಕೃತ್ಯದಿಂದ ಮನನೊಂದ ಋಷಿಗಳು ಸಾಂಬನಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಂಡೆ ಹುಟ್ಟಿ ಯಾದವರನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಶಾಪ ನೀಡಿದರು. ಶಾಪವು ನಿಜವಾಯಿತು, ಮೌಸಲ ಪರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ವಂಶದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಸಾವು
ಕೃಷ್ಣನ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ನಂತರ, ಯದು ಸಂಹಾರದ ನಂತರ, ರುಕ್ಮಿಣಿಯೊಂದಿಗೆ ಜಾಂಬವತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೆಲವು ಹೆಂಗಸರು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತಾಗಾರವನ್ನು ಏರಿದರು.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ
ಪುರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಂಬವತಿಯು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಹರಿವಂಶ ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸ್ಯಮಂತಕ ರತ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಜಾಂಬವಾನ್ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ಕಾಳಗದ ದಂತಕಥೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ವಿಜಯನಗರದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯನು ಜಾಂಬವ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದನು. ಈಕಾರಮಂತನು ಜಾಂಬವತಿ ಪರಿಣಯಂ (ಅರ್ಥ: ಜಾಂಬವತಿಯ ಮದುವೆ) ಎಂಬ ವಿಷಯದೊಂದಿಗೆ ಪದ್ಯವನ್ನು ಬರೆದನು.
ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯ
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಇದರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ರಚನೆಯು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ದೇವಾಲಯವು ಅದರ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಸ್ವಚ್ಚಂದವಾದ ಪರಿಸರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಐದು ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ: ಬೆಂಕಿ, ಗಾಳಿ, ಭೂಮಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ.
ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯಗಳ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಾಗಿ ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳದ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣಗಳಿಗೆ ಎತ್ತರದ ದೇವಾಲಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಸುತ್ತಲೂ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳು ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾಗರ, ಸಣ್ಣ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ.
ಚೈತ್ಯ, ಚೈತ್ಯ ಸಭಾಂಗಣ ಅಥವಾ ಚೈತ್ಯ-ಗೃಹಗಳು ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯ, ಅಭಯಾರಣ್ಯ, ದೇವಾಲಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದಗಳು ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇವು ಸ್ತೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜಾಗ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಎದುರಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ದುಂಡಾದ ಅಪ್ಸೆ ಮತ್ತು ದುಂಡಗಿನ ಪ್ರೊಫೈಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಎತ್ತರದ ಛಾವಣಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಚೈತ್ಯವು ಸ್ತೂಪವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಚೈತ್ಯ ಸಭಾಂಗಣಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗಮನಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಲಾ ಗುಹೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಜಂತಾದಂತೆ, ಆರಂಭಿಕ ಚೈತ್ಯದ ಅನೇಕವು ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Tall_circular_Buddhist_temple%2C_Early_1st_Century_CE_-_Mathura_-_ACCN_00-M3_-_Government_Museum_-_Mathura.jpg/220px-Tall_circular_Buddhist_temple%2C_Early_1st_Century_CE_-_Mathura_-_ACCN_00-M3_-_Government_Museum_-_Mathura.jpg|thumb| ಎತ್ತರದ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯ, ೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಿ‌ಇ, ಮಥುರಾ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ-ನಿಂತಿರುವ ಕೆಲವು ದೇವಾಲಯಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮಾದರಿಯದ್ದಾಗಿರಬಹುದು. ಬುದ್ಧನು ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಶೋಕನು ಬೋಧಗಯಾದಲ್ಲಿ ೨೫೦ ಬಿಸಿ‌ಇ ಯಲ್ಲಿ ಮಹಾಬೋಧಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ಇದು ವೃತ್ತಾಕಾರದ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಬೈರತ್ ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಸುತ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅವಶೇಷಗಳ ಮೂಲಕ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಆರಂಭಿಕ ದೇವಾಲಯದ ರಚನೆಯ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯಗಳು ೧೦೦ ಬಿಸಿ‌ಇ ಉಬ್ಬುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಭರ್ಹುತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತೂಪದ ಕಂಬಿಯ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಸಾಂಚಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆ ಅವಧಿಯಿಂದ ವಜ್ರ ಸಿಂಹಾಸನವು ಉಳಿದಿದೆ. ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಉಬ್ಬುಶಿಲೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಬಹುತೇಕವು ಅಖಂಡ ಚಪ್ಪಡಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ದೇವಾಲಯಗಳು ತುಳಜಾ ಗುಹೆಗಳು ಅಥವಾ ಗುಂಟುಪಲ್ಲಿಯಂತಹ ನಂತರದ ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ae/Borobudur-Temple-Park_Indonesia_Stupas-of-Borobudur-04.jpg/300px-Borobudur-Temple-Park_Indonesia_Stupas-of-Borobudur-04.jpg|left|thumb|300x300px| ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜಾವಾದ ಬೊರೊಬುದೂರ್, ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ನಂತರ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ಎರಡನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿತು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸವು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಹಲವಾರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಬೌದ್ಧ ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಳವು ಪಶ್ಚಿಮ ಜಾವಾದ ಕರವಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಟುಜಯ ಸ್ತೂಪಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಬಟುಜಯಾದಲ್ಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅವಶೇಷವು ೨ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನದು ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ತರುವಾಯ, ಸುಮಾತ್ರದ ಜಂಬಿ, ಪಾಲೆಂಬಾಂಗ್ ಮತ್ತು ರಿಯಾಯು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಜಾವಾದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೌದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವು ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಶೈಲೇಂದ್ರ ರಾಜವಂಶ, ಮಾತರಂ ಮತ್ತು ಶ್ರೀವಿಜಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಬೌದ್ಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಉದಯ ಮತ್ತು ಪತನಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ಚೀನೀ ಮೂಲದ ಪ್ರಕಾರ, ೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ಐ-ತ್ಸಿಂಗ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಯಾತ್ರಿಕ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಶ್ರೀವಿಜಯ ಪ್ರಬಲ ಸಮುದ್ರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬೌದ್ಧ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಇಂಡೋನೇಷಿಯಾದ ಹಿಂದೂ-ಬೌದ್ಧ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಹಿಂದಿನ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸನಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಬೊರೊಬುದುರ್ ಮಂಡಲ ಸ್ಮಾರಕ ಮತ್ತು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜಾವಾದ ಸೆವು ದೇವಾಲಯ, ಪಶ್ಚಿಮ ಜಾವಾದ ಬಟುಜಯಾ, ಮುವಾರೊ ಜಂಬಿ, ಮುವಾರೊ ಜಂಬಿ, ಮುವಾರಾ ಟಕುಸ್ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರದ ಬಹಲ್ ದೇವಾಲಯ, ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಅಥವಾ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Candi_Tinggi.jpg/220px-Candi_Tinggi.jpg|right|thumb| ಕ್ಯಾಂಡಿ ಟಿಂಗಿ, ಮುವಾರೊ ಜಂಬಿ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯ ಕೇದಿರಿ, ಸಿಂಘಸಾರಿ ಮತ್ತು ಮಜಾಪಹಿತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮವನ್ನು ಧರ್ಮ ರಿ ಕಸೋಗತನ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು - ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ರಾಜರುಗಳು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬರಿಗೆ ಒಲವು ತೋರಿದರು. ಸಾಮರಸ್ಯ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಮತ್ತು ಸಿಂಕ್ರೆಟಿಸಮ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದೂ (ಶಿವಿಯರು) ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧರ ನಡುವೆ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಎಂಪಿಯು ತಂತುಲರ್ ಅವರು ಬರೆದ ಕಾಕವಿನ್ ಸುತಸೋಮದಿಂದ ರಚಿಸಲಾದ ಭಿನ್ನೇಕ ತುಂಗಲ್ ಇಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಜಾವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಯುಗವು ಬೌದ್ಧ ಕಲೆಗಳ ಕೆಲವು ಸೊಗಸಾದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪ್ರಜ್ಞಾಪರಾಮಿತ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧ ವೈರೋಚನ ಪ್ರತಿಮೆ ಮತ್ತು ಮೆಂಡತ್ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧ ಪದ್ಮಪಾಣಿ ಮತ್ತು ವಜ್ರಪಾಣಿ ಪ್ರತಿಮೆ.
ಸಮಕಾಲೀನ ಇಂಡೋನೇಷಿಯನ್ ಬೌದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪುರಾತನ ಅಥವಾ ಹೊಸ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ಹಲವಾರು ಸಮಕಾಲೀನ ವಿಹಾರಗಳು, ಪಾವೊನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೋಸಾನ್‌ನ ಪರ್ವಾರ ( ಸಣ್ಣ) ದೇವಾಲಯಗಳಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ನೈಜ-ಗಾತ್ರದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಅಥವಾ ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ದೇಗುಲವಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಡಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ತೂಪದೊಂದಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ಬೌದ್ಧ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಗುಮ್ಮಟದ ರಚನೆ ಅಥವಾ ದಹನ ಮಾಡಿದ ಬೌದ್ಧ ಪುರೋಹಿತರು, ಪೋಷಕರು ಅಥವಾ ಫಲಾನುಭವಿಗಳ ಚಿತಾಭಸ್ಮ.
ಜಪಾನ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/Historic_Monuments_of_Ancient_Kyoto_%28Kyoto%2C_Uji_and_Otsu_Cities%29-112516.jpg/220px-Historic_Monuments_of_Ancient_Kyoto_%28Kyoto%2C_Uji_and_Otsu_Cities%29-112516.jpg|thumb| ಕಿಂಕಾಕು-ಜಿಯ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯವನ್ನು [[ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಯೋಗ|ಯುನೆಸ್ಕೋ ವಿಶ್ವ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ]] ಜಪಾನಿನ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಚಿಂಜೂಷಾ. ಇದು ದೇವಾಲಯದ ಕಾಮಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಶಿಂಟೋ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ಶಿಂಟೋಯಿಸಂನೊಂದಿಗೆ ಸಹ- ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ೮ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮವು ರಾಜ್ಯ ಧರ್ಮವಾಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾನ್ಸಾಯ್ ಪ್ರದೇಶದ ಜಪಾನೀ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾರಾ ಮತ್ತು ಕ್ಯೋಟೋದಲ್ಲಿ.
ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0a/01-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%8D%E0%B8%88%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B8%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3.jpg/220px-01-%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B9%80%E0%B8%9A%E0%B8%8D%E0%B8%88%E0%B8%A1%E0%B8%9A%E0%B8%9E%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A3%E0%B8%94%E0%B8%B8%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%A7%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A%E0%B8%A7%E0%B8%A3%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%A3.jpg|thumb| ವಾಟ್ ಬೆಂಚಮಬೋಫಿಟ್ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬೌದ್ಧ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ವಾಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ "ಆವರಣ" ಎಂದರ್ಥ. ವಾಟ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಸ್ಥಿರವಾದ ತತ್ವಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ವಾಟ್, ಕೆಲವು ವಿನಾಯಿತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ಫುಟ್ತಾವತ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ಖಾವತ್. ಫುಟ್ತಾವತ್ ಬುದ್ಧನಿಗೆ ಸಮರ್ಪಿತವಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸಾಂಗ್ಖಾವತ್ ಸಂಘ ಬೌದ್ಧ ಸನ್ಯಾಸಿ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮
ನಿಧನ
ವರ್ಗ:ಏಪ್ರಿಲ್
ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಧ
ಕಥೆ, ಕವನ, ಕಾದಂಬರಿ,ಅನುವಾದ,ನಾಟಕ, ವಿಮರ್ಶೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ
ಉಗಾಂಡ
ಉಗಾಂಡ ಗಣರಾಜ್ಯ ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಒಂದು ಭೂಆವೃತ ದೇಶ. ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೀನ್ಯಾ, ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸುಡಾನ್, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಕಾಂಗೊ ಪ್ರಜಾತಾಂತ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ನೈರುತ್ಯಕ್ಕೆ ರ್ವಾಂಡ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ತಾಂಜೇನಿಯ ದೇಶಗಳಿವೆ. ಉಗಾಂಡ ತನ್ನ ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟೊರಿಯ ಸರೋವರದ ಬಹುಬಾಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಉಗಾಂಡವು ಮಧ್ಯ ಆಫ್ರ್ರಿಕದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಗಣರಾಜ್ಯ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಕ್ಷಾಂಶ 10 ಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 40 ಮತ್ತು ಪು.ರೇ. 290-350 ಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ದೇಶ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಸೂಡಾನ್, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕೀನ್ಯ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಟಾಂಜಾನಿಯ (ತಾನ್ಜನಿಯ) ಮತ್ತು ರುವಾಂಡ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗೋ ಗಣರಾಜ್ಯ ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಇರುವ ಈ ದೇಶದ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 2,36,037 ಚಕಿಮೀ. ಜನಸಂಖ್ಯೆ 22,824,000 (2002). ರಾಜಧಾನಿ ಕಂಪಾಲ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 7,73,463 (2002). ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿನ ಆಧಿಪತ್ಯದ ಹೆಸರಾದ ಬುಗಾಂಡವೇ 19ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಹಿಲಿ ಭಾಷೆ ಆಡುವವರ ಬಾಯಲ್ಲಿ ಉಗಾಂಡ ಆಯಿತು.
ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ
ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ವತ, ನಡುವೆ 1,300 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ. ದಕ್ಷಿಣದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಸರೋವರ ಈ ವಿಶಾಲ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಅಂಚಿಗೆ ತಾಕಿ, ಈ ದೇಶದ ಗಡಿಯನ್ನೂ ದಾಟಿ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಇಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಸರೋವರಗಳು. ಪರ್ವತಶಿಖರಗಳ ಪೈಕಿ ಎಲ್ಗನ್ (4321.ಮೀ) ಮಾರ್ಗೊರಿಟ ಪರ್ವತ (5,109.ಮೀ) ಎತ್ತರವಿದೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲೂ ರೂವಂಜೋರಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲೂ ಇವೆ. ರೂವಂಜೋರಿ ಹಿಮಾಚ್ಛಾದಿತವಾದದ್ದು. ನೈಲ್ ನದಿಯ ಉಗಮ ಈ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ನದಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಕಣಿವೆ ಕೊರೆದಿವೆ.
ವಾಯುಗುಣ, ಸಸ್ಯವರ್ಗ
ಸಮಭಾಜಕವೃತ್ತದ ಆಚೀಚೆ ಹಬ್ಬಿರುವ ಈ ದೇಶದ ಬಹು ಭಾಗ ಎತ್ತರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಾಯುಗುಣ ಹಿತಕರ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಸರೋವರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಧಾರಾಳ ವರ್ಷವಿಡೀ 116 ಸೆಂಮೀ ಮಳೆ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಉಷ್ಣತೆ ಎಲ್ಲ ತಿಂಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಒಂದೇ ಮಟ್ಟ. (23ಲಿ ಸೆ.) ಉಳಿದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 100 ಸೆಂಮೀ.ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಹೆಚ್ಚು ನೀರು ಸರಬರಾಜಿರುವ ಉಗಾಂಡ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸವನ್ನ ಮಾದರಿಯ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿದೆ. ಈಗ ಇಲ್ಲಿ ಮಾನವನಿರ್ಮಿತ ಬಾಳೆತೋಟ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ ಎತ್ತರ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತುಂಡು ಹುಲ್ಲು ಒತ್ತಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಪರ್ವತದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳಿವೆ. ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾಲಿ ಮರಗಳ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.
ಜನಸಾಂದ್ರತೆ, ಉದ್ಯೋಗ
ಉತ್ತರದ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬಹಳ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಸಂಚಾರ ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದೆ ಮರುಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ಭಾಗದ ಜನ ದನಕರು ಮತ್ತು ಕುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನಭರಿತ. ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ಚ.ಕೀ.ಗೆ 200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು. ಬುಗಾಂಡ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ವ್ಯವಸಾಯವೂ ದನಕರು ಕುರಿಗಳ ಪೋಷಣೆಯೂ ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು. ಬಾಳೆಹಣ್ಣು, ನೆಲಗಡಲೆ ಮತ್ತು ಜೋಳ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು. ಕಾಫಿ, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಸೊಪ್ಪು ಉಗಾಂಡದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಹತ್ತಿ, ಕಾಫಿ ಇವು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಪಾದಕ ವಸ್ತುಗಳು. ಕಾಫಿ ತೋಟಗಳು ಎಲ್ಗನ್ ಪರ್ವತಗಳ ಇಳಿಜಾರುಗಳಲ್ಲಿವೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಉದ್ದ ಎಳೆಯ ಹತ್ತಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ರೂವಂಜೋರಿಯ ತಪ್ಪಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟೀ ತೋಟಗಳಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಳೆ ಬೀಳುವ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಸರೋವರದ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಕಬ್ಬು, ಗೆಣಸು, ಅವರೆ ಮತ್ತು ಬಟಾಣಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಿಮ್ಸಿಮ್ ಎಂಬುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯೂ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ. ರೂವಂಜೋರಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರ, ಕೋಬಾಲ್ಟ್‌, ಯುರೇನಿಯಂಗಳೂ ರೆಲೆಂಬಿಯ ಮತ್ತು ಟೋರೋರೋದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರೂ ಫಾಸ್ಫೇಟುಗಳೂ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಜಿಂಜ ಉಗಾಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕೈಗಾರಿಕಾಕೇಂದ್ರ. ಕೀನ್ಯ-ಉಗಾಂಡ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕೂಡುತ್ತವೆ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಓಪಿನ್ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಹೇರಳವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಈಚೆಗೆ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಬೆಳೆದಿದೆ. ಸಿಮೆಂಟ್, ಹತ್ತಿ, ಜವಳಿ, ಸಕ್ಕರೆ, ತಾಮ್ರ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮುಖ್ಯ. ಅನುಭೋಗ ವಸ್ತುಗಳ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳೂ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಪೋರ್ಟ್ಬೆಲ್, ಟರೆವಾರೋ ಮತ್ತು ಬಾಲೆ ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಸರೋವರದ ದಡದಲ್ಲಿರುವ ಎನ್ಟಿಬ್ಬೆ ಉಗಾಂಡದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರ. ಇದು ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಯುಮಾರ್ಗ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ. ಕಂಪಾಲ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರ. ಮೊಂಬಾಸದೊಂದಿಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ರೈಲ್ವೆ ಸಂಪರ್ಕ ವುಂಟು. ಕಂಪಾಲದ ಬಳಿ ಇರುವ ಮತಾತಿರೆ ಎಂಬುದು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕೇಂದ್ರ. (ಎಸ್.ಎಲ್.ಎಂ.; ಎಚ್.ಆರ್.ಡಿ.)
ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಉಗಾಂಡ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಾರ್ವಭೌಮ ರಾಜ್ಯ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತಿನ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಐದು ವರ್ಷಾವಧಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಅಧ್ಯಕ್ಷನೇ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧಿಪತಿ. ಇಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಭಾಪತಿಯೂ 332 ಮಂದಿ ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರೂ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ 9 ಸದಸ್ಯರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸದಸ್ಯರ ಪೈಕಿ 21 ಜನ ಉಗಾಂಡದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಈ ಸಭೆಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಐದು ವರ್ಷ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಅಲ್ಲಿನ ಮಂತ್ರಿಸಂಪುಟದ ಸಲಹೆಯಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಈ ಸಂಪುಟದ ಸಾಮೂಹಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಪಡೆದಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುವವನನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನೇಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಉಗಾಂಡವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಆಧಿಪತ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿ (ಉಗಾಂಡ, ಅಂಕೋಲೆ, ಬುನ್ಯೋರೊ ಮತ್ತು ಟೋರೊ) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಧಿಪತ್ಯವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಶಾಸನಸಭೆಯನ್ನೂ ಮಂತ್ರಿ ಸಂಪುಟವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಆಡಳಿತ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಿಲ್ಲಾ ಮಂಡಲಿಗಳಿವೆ. ಉಗಾಂಡದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಕಾರ ಇಡೀ ದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು. ಬುಗಾಂಡದಲ್ಲಿನ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಆ ಆಧಿಪತ್ಯದೊಳಗೆ ಉಗಾಂಡದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಷ್ಟೇ ಕ್ಷೇತ್ರಾಧಿಕಾರವುಂಟು. ಉಳಿದ ಆಧಿಪತ್ಯಗಳ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟು ಅಧಿಕಾರವಿಲ್ಲ. ಸಂಪ್ರದಾಯ ನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಲಿಖಿತನ್ಯಾಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಂವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. *
ಉಗಾಂಡದ ಪುರಾತತ್ತ್ವ
ಆದಿಮಾನವ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಗಮ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಆಧಾರಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಮಾನವನಾಗಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡ ಹೊಸದರಲ್ಲಿ ಅವನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಕಫೂವನ್ ಮತ್ತು ಓಲ್ಡೊವನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉಂಡೆಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿವೆ. ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡೊವನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಉಗಮಿಸಿದ ಅಬೆವಿಲಿಯನ್ ಅಷೂಲಿಯನ್ ಕೈಗೊಡಲಿ ಮತ್ತು ಚಕ್ಕೆಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ಕೈಕೊಡಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿವರ್ ಎಂಬ ಕೊಡಲಿಗಳೂ ಲೆವಾಲ್ವ ರೀತಿಯ ಚಕ್ಕೆಕಲ್ಲಿನಾಯುಧಗಳೂ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಅನಂತರ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯ ಗಾತ್ರದ, ದ್ವಿಮುಖವಾಗಿ ಚಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ತಯಾರಿಸಿದ ಮೊನಚಾದ ಸಣ್ಣ ಕೈಕೊಡಲಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಸ್ಟೀಲ್ ಬೇ ಮತ್ತು ಅಷೂಲಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಬಂದ, ಸಂಗೋವನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಪೂರ್ವಶಿಲಾಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಗೋಸಿಯನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ತಲೆದೋರಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾಯುಧಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು. ಅನಂತರದ ವಿಲ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಲಂಪೆಂಬಾನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾಯುಧಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದಲ್ಲದೆ ಇವು ನವಶಿಲಾಯುಗದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯತ್ತ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದುವು. ನವಶಿಲಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಾದ ಗುಂಬಾನ್ ಎ ಮತ್ತು ಬಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರೆ, ಮಡಕೆ, ನಾನಾವಿಧ ಫಲಕ, ಚಾಕು, ಒರೆಯುವ ಆಯುಧ, ಅರ್ಧ ಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಆಯುಧ ಮುಂತಾದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶಿಲಾಯುಧಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುವು. ಪ್ರ.ಶ. ಪು. ಮೊದಲನೆಯ ಸಹಸ್ರಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದ ನ್ಜೋರೋನದಿಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ಗುಂಬಾನ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದಿಳಿದಿತ್ತು. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೂ ಪಶುಪಾಲನೆ ಹಾಗೂ ವ್ಯವಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ಹಬ್ಬಿರಬಹುದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಉಪಯೋಗ ಸು.ಪ್ರ.ಶ. 3ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅನಂತರ ಬಂದಿರಬಹುದು. ನವಶಿಲಾಯುಗ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣ ಯುಗಗಳಲ್ಲೂ ಬೇಟೆ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬುಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ಕಾಡುಗಳಲ್ಲೂ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲೂ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲಿನ ನಾನಾ ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳು ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು 18-19ನೆಯ ಶತಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಲಿಟ್ಟ ಅನಂತರ ಆಧುನಿಕ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು. (ಬಿ.ಕೆ.ಜಿ.)
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ವರ್ಗ:ಉಗಾಂಡ ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮಾಲೂರು
ಮಾಲೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ, ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ಅದರ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ.
ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಇದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ನೂರಾರು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಗು ಹೆಂಚಿನ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ವಿಶೇಷ ಜೇಡಿ ಮಣ್ಣು ಹಾಗೂ ನೀಲಗಿರಿ ಉರುವಲುಗಳಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಂಚು ಮತ್ತು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ಹೆಂಚುಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಅಲ್ಲದೇ ತಮಿಳುನಾಡು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹೂಗಳಿಗೆ ಮನೆಮಾತಾಗಿದೆ. ಬಿಹಾರ, ಒರಿಸ್ಸ, ಆಂಧ್ರ ಮತ್ತು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಆಶ್ರಯ ತಾಣವಾಗಿವೆ. ಮಾಲೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಮಾಲೂರು ಸೊಣ್ಣಪ್ಪ ಹರಿಕಥಾ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದು, ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್, ಹಾಸ್ಯ ಸಾಹಿತಿಗಳಾದ ಎಂ.ಎಸ್ ನರಸಿಂಹಮೂರ್ತಿ, ಸಿ.ಎಂ.ಗೋವಿಂದರೆಡ್ಡಿ, ಆರ್ ವಿಜಯರಾಘವನ್, ಸ.ರಘುನಾಥ ಮತ್ತು ಡಾ.ಕೆ.ವೈ.ನಾರಾಯಣಸ್ವಾಮಿ ಮುಂತಾದವರು ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮಾಲೂರು ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಗ್ರಾಮ ಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಜನಾಂಗವು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದ ಶಿಲೆ ಮತ್ತು ಲೋಹದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ರ್ತಾನುಸಾರವಾಗಿ ಸುಂದರವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಅಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೊರರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ, ದೇಶ-ವಿದೇಶಗಳಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ವಿಜಯನಗರ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಅನುಕರಣೆ ಆಗಿದೆ. ಮಾಸ್ತಿ ವೆಂಕಟೇಶ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ರವರು ಹುಂಗೇನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿದ್ದು ಶಿವಾರಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು.ಮಾಲೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹೋಬಳಿಗಳಿವೆ.1.ಕಸಬಾ ಹೋಬಳಿ, 2.ಟೇಕಲ್. 3.ಲಕ್ಕೂರು. 4.ಮಾಸ್ತಿ.
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಮತ್ತು ಆನೇಕಲ್ ಪಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಮಾಲೂರು
ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೧೮ ಕಿ.ಮೀ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ : ೨೦ ಕಿ.ಮೀ
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ
ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಮಾಲೂರು
ಮಾಲೂರು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೋಲಾರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಧೊಂಡೊ ಕೇಶವ ಕರ್ವೆ
ಡಾ.ಧೊಂಡೊ ಕೇಶವ ಕರ್ವೆ (೧೮ ಎಪ್ರಿಲ್ ೧೮೫೮ –೯ ನವಂಬರ್ ೧೯೬೨) ಮಹರ್ಷಿ ಕರ್ವೆ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಇವರು ಒಬ್ಬ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ. ಇವರು ಮಹಿಳೆಯರ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಶ್ರಮಿಸಿದವರು. ಇವರಿಗೆ ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಭಾರತರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ, ಸ್ತ್ರೀಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ. ಅಣ್ಣಾಸಾಹೇಬ್ ಎಂಬುದು ಇವರ ಉಪನಾಮ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ರತ್ನಗಿರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇರವಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೫೮ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ರಂದು ಚಿತ್ಪಾವನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ  ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕೇಶವ ಕರ್ವೆಯ ವಾಸಸ್ಥಳ ಅದೇ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುರೂಡ್ ಗ್ರಾಮ. ಈ ಮನೆತನದವರು ಪೇಶ್ವೆಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪುಣೆ ಯಲ್ಲಿ ಸಾಹುಗಾರಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಕೇಶವ ಕರ್ವೆ ಬಡತನದ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಧೋಂಡೊ ಕರ್ವೆಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುರೂಡ್ನಲ್ಲೇ ದೊರಕಿತು. ಬಹಳ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅವರು ಮುಂದುವರಿಸಿ ೧೮೮೧ರಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆ ಹೊಂದಿ ಮುಂದೆ ಗಣಿತವನ್ನಾರಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂಬಯಿಯ ವಿಲ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿ ಪದವಿ ದೊರಕಿಸಿಕೊಂಡರು (೧೮೮೫). ಮುಂದೆ ಅವರು ಎಂ.ಎ. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರಾದರೂ ಸಮಯಾಭಾವದಿಂದ ಅಭ್ಯಾಸ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಸೋಲುಂಟಾಗಿ ಆ ಪದವಿಯ ಆಸೆ ಬಿಡಬೇಕಾಯಿತು.
ಸಮಾಜ ಸೇವೆ
ತಾರುಣ್ಯದಿಂದಲೂ ಶಾಲಾ ಅಧ್ಯಾಪಕವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಕರ್ವೆಯವರಿಗೆ ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಹುದ್ದೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೆಂದು, ಸಹಪಾಠಿ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆಯವರಿಂದ ಆಮಂತ್ರಣ ಬಂತು. ೧೮೯೧ ರಿಂದ ೧೯೧೪ರ ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಮೇಲೆ ಕರ್ವೆಯ ಬಾಳು ಸಮಾಜಸೇವೆಗೆ ಮುಡಿಪಾಯಿತು. ೧೪ನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದ ಕರ್ವೆಯವರಿಗೆ ತಾರುಣ್ಯದಲ್ಲೇ ವಿಧುರತ್ವ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಲವಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಯಸಮಾಜ, ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜ ಮುಂತಾದ ಚಳವಳಿಗಳಿಂದ ಕರ್ವೆಯವರ ಮೇಲೆ ತುಂಬ ಪ್ರಭಾವ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೆ ವಿಧವೆಯಾಗಿದ್ದ ಗೋದುಬಾಯಿಯನ್ನು ಅವರು ಮದುವೆಯಾದರು (೧೮೯೩). ಅದೇ ವರ್ಷ ಅವರು ವಿಧವಾಪುನರ್ವಿವಾಹ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅನಾಥ ಬಾಲಿಕಾಶ್ರಮ ಸಂಘ (೧೮೯೬), ಪುಣೆಯ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ (೧೯೦೭) ಮುಂತಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರೂ ಅವರೇ. ಈ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಬೆಳೆದು ಮುಂದೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಸಾಥಿಬಾಯಿ ದಾಮೋದರ ಥ್ಯಾಕರ್ಸಿ ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾ ಪೀಠದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ (೧೯೧೬) ಹಾದಿಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ವಿದ್ಯಾಪೀಠಕ್ಕೆ ಹಣ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಕರ್ವೆ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಹಾಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ, ಜಪಾನ್, ಚೀನ, ಮಲಯ ಮುಂತಾದ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಮುಂದೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕವನ್ನೂ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದರು. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾಜಸುಧಾರಣ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದರು. ಇವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆಮಾಡಿದ್ದು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ. ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಲು ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಸಮತಾಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಜೆ. ಗೌಲ್ಡ್‌ ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸೊಸೈಟಿ ಫಾರ್ ದಿ ಪ್ರಮೋಶನ್ ಆಫ್ ಹ್ಯೂಮನ್ ಈಕ್ವ್ಯಾಲಿಟಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರೇರಣೆ. ಜಾತಿ ನಿರ್ಮೂಲನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕರ್ವೆಯವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಯಿತು. ಪುಣೆ (೧೯೫೩), ಮಹಿಳಾ ವಿದ್ಯಾಪೀಠ (೧೯೫೪) ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿ (೧೯೫೮) ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೂ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಪದವಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದುವು. ಸ್ತ್ರೀಶಿಕ್ಷಣ, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅವಿಶ್ರಾಂತ ಸೇವೆಗಾಗಿ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ (ಇವರಿಗೆ ೧೦೦ ವರ್ಷ ತುಂಬಿದಾಗ) ಭಾರತರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೂ ಸಂದವು.
ನಿಧನ
೧೯೬೨ರ ನವೆಂಬರ್ ೯ ರಂದು, ೧೦೫ನೆಯ ಮಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ವೆ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದರು. ಕರ್ವೆಯವರು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಆತ್ಮವೃತ್ತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಲುಕಿಂಗ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲೂ (೧೯೩೬) ಸಿಂಹಾವಲೋಕನ ಎಂದು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ (೧೯೪೪) ಈ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ (ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ)
ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ (ಈ ಉದ್ದಿಮೆಯೊಳಗೆ, ಇದನ್ನು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರ  ಅಥವಾ ಕ್ಯುಎಸ್‌ಅರ್‌  ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ) ಅಥವಾ 'ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ' ಎಂದರೆ ಅತ್ಯಲ್ಪವಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿ, ಬಡಿಸಲಾಗುವ  ಆಹಾರ. ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ಆಹಾರವನ್ನು 'ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಬಿಸಿ ಮಾಡಲಾದ ಅಥವಾ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಖಾದ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ಹೊರಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲೆಂದು ಮಾರಲಾದ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಈ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಉಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ 1951ರಲ್ಲಿ ಮೆರಿಯಮ್‌-ವೆಬ್ಸ್ಟರ್‌ ನಿಘಂಟಿನಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಯಾವುದೇ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳಿಲ್ಲದ(ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ) ಚಪ್ಪರಗಳು, ಅಥವಾ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಶೀಘ್ರ ಸೇವಾ ಆಹಾರಕೇಂದ್ರ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯ. ಈ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರ ಸಮೂಹ ಉದ್ದಿಮೆಗಳ ಅಂಗವಾಗಿರುವ ಅಧಿಕೃತ ಗುತ್ತಿಗೆ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಖಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ ಕೇಂದ್ರವೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಬಂಡವಾಳ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ. ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು, ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತರಿಸಿಕೊಂಡು ತಿನ್ನುವಂತಹ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಎನ್ನಲಾದ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ ಅನೌಪಚಾರಿಕ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಆಹಾರದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಪುರಾತನ ರೋಮ್‌ ನಗರದ(ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿ) ಚಪ್ಪರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಡ್‌ ಹಾಗೂ ವೈನ್‌ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾವಿಗೆ ಅಂಗಡಿಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿವೆ. ಚಪ್ಪಟೆ ಬ್ರೆಡ್‌ ಮತ್ತು (ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾಂಸದ ಇಲ್ಲವೆ ತರಕಾರಿ ಮಿಶ್ರಣದ ಬ್ರೆಡ್ )ಫಲಫೆಲ್‌ ಖಾದ್ಯಗಳು ಇಂದು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಡೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಭಾರತದ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಡಾ ಪಾವ್‌, ಪಾನಿಪುರಿ ಮತ್ತು ಮೊಸರುವಡೆ ಸೇರಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷಿಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಸುತ್ತ-ಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ರಸ್ತೆಬದಿ ಚಪ್ಪರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ, ತಿನ್ನಲು ಸಿದ್ಧವಾದ, ಸುಟ್ಟ ಮಾಂಸದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ (ಮಾಂಸ ಬೇಯಿಸುವ ಸಲಾಕೆಗಳು)ಬ್ರೊಷೆ ಗಳು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ಬ್ರೆಡ್‌ ಲಘು ಉಪಾಹಾರದೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ).
ಆಧುನಿಕ-ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್‌
ರೊಮನ್‌ ಪುರಾತನತ್ವದ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಬಹಳಷ್ಟು ನಗರವಾಸಿಗಳು (ರೊಮನ್ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಟ್ಟಡಗಳು) ಇನ್ಸುಲೇ ಬಹು-ಮಹಡಿಯ ವಠಾರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಭೋಜನಕ್ಕಾಗಿ ಆಹಾರ ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗಿನ ವೇಳೆ, ತಿಂಡಿಗಾಗಿ ವೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ್ದ ಬ್ರೆಡ್‌ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಪೊಪಿನಾ ಎಂಬ ಸರಳ ಭೋಜನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಿದ ತರಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಂಸಾಹಾರ ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಧ್ಯ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ ಹಾಗೂ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಡುಬುಗಳು,(ರುಚಿಕರ ಅಂಟು-ಅಂಟಾದ ರಸಭರಿತ ಬ್ರೆಡ್ ) ಪೇಸ್ಟ್ರಿಗಳು, ಊರಿಟ್ಟ ಹಣ್ಣುಗಳು,(ಗರಿ-ಗರಿಯಾದ) ತೆಳು-ಗರುವಾದ ದೋಸೆಗಳು, ತೆಳು-ಗರುವಾದ ಸಿಹಿ ಬಿಸ್ಕಟ್‌ಗಳು, ದೋಸೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಿದ ಮಾಂಸಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ರೋಮನ್‌ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ, ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲು ಬಾರದವರು,(ಪರಿಕರ ಇಲ್ಲದವರು) ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ವಾಸಿಸುವವರು ಇಂತಹ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಶ್ರೀಮಂತರಿಗಿಂತಲೂ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಇಂತಹ ಹಲವರಿಗೆ ಅಡುಗೆಮನೆಯುಳ್ಳ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗೃಹಗಳು ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ, ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರದ್ಧಾಳುಗಳು ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
ಕರಾವಳಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಚಿಪ್ಪುಮೀನು ಅಥವಾ ಕೋಳಿಸಿಂಪಿಯಂತಹ ಕಡಲ ಆಹಾರ, ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗಾಗ್ಗೆ ಈ ಕಡಲ ಆಹಾರವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಬಂದರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅನತಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಅಡುಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಳೆಬಲೆ ದೋಣಿ ಬಳಸಿ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಸ್‌ ಆಹಾರವು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಜನರ ನೆಚ್ಚಿನ ಆಹಾರವಾಗತೊಡಗಿತು.ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಶೈಲಿಯ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ರೀತಿಯ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳಿದ್ದವು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ, ಖಾದ್ಯದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕತೆಯು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅಂಗವಾಯಿತು. ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ ಕಡುಬುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೋಳಿಗಳಂತಹ ಸಾಕುಹಕ್ಕಿಗಳು, ಅಥವಾ ಕಾಡುಕೋಳಿಗಳ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ತ್ವರಿತ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಟರ್ಕಿಕೋಳಿ ಮಾಂಸವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ ಎಂಬುದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶೈಲಿಯ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅರ್ಲ್‌ ಆಫ್‌ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಜಾನ್‌ ಮಾಂಟಗು 1762ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ. ತನ್ನ ಕೆಲಸ ಅಥವಾ ಜೂಜಾಟಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯುಂಟಾಗದಂತೆ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ದೊರೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಬ್ರೆಡ್‌ ತುಂಡುಗಳ ನಡುವೆ ಒಣಗಿಸಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ್ದ. (ಆದರೆ ಈ ಗತ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆ). ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮಸಾಲೆ ತುಂಬಿಸಿದ (ತಾಜಾ ಬ್ರೆಡ್ ಖಾದ್ಯ)ಬ್ಯಾಗ್ವೆಟ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಇತರೆ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ ಸಾಮ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಖಾದ್ಯವು ವ್ಯಾಪಕ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೂ ಸಹ, ವಿಭಿನ್ನ ಆಕಾರ-ರುಚಿಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ ಕೇವಲ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ,(ಎಲ್ಲಾ ತೆರನಾದ ಬ್ರೆಡ್ ಆಹಾರದ ಪಟ್ಟಿ ಹೊಂದಿರುವ) ಸಬ್ವೇ ಮತ್ತು (ಸುರಳಿ ಸುತ್ತಿದ ತಾಜಾ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್ ಬ್ರೆಡ್ ಮಾರುವ ಪ್ರಖ್ಯಾತ) ಪ್ರೆಟ್‌ ಎ ಮ್ಯಾಂಗರ್‌ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲು ಉತ್ತೇಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಸ್ವದೇಶೀ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರವಲ್ಲದೆ, ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಇತರೆ ದೇಶ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುವ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರಗಳಿಗೂ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಸೇವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಟ್ಯಾಲಿಯನ್‌ ಪಿಝ್ಝಾ, ಚೀನೀ ಶಾವಿಗೆ, ಕಬಾಬ್‌, ಪಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ದೇಶಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರವು ಸ್ಥಳೀಯ ಹಾಗೂ ಒಟ್ಟಾರೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇವೆರಡರ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಎಂದಿನಂತಿನ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಆರೋಗ್ಯಕರ ಪರ್ಯಾಯ ಆಹಾರ ಶೈಲಿಗಳೂ ಸಹ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿವೆ.2008ರಲ್ಲಿ, ತಲಾಸರಾಸರಿ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಎಷ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಸಮೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದವು. ಎಲ್ಲ ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯಗಳ 25%ರಷ್ಟು ಪಾಲು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನದೇ ಆಗಿತ್ತು.
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದ ನಂತರ ಸಾಗಾಟ ವಾಹನಗಳು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದವು. ಅವು ಕೈಗೆಟುಕುವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ಡ್ರೈವ್‌-ಇನ್‌ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರ (ವಾಹನಸ್ಥ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರ)ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. 1921ರಲ್ಲಿ, ಕನ್ಸಸ್‌ನ ವಿಚಿಟಾದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ರಾಮ್‌ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್‌ ಆಂಡರ್ಸನ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ವೈಟ್‌ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಎರಡನೆಯ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರ ಹಾಗೂ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ಮಳಿಗೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಕೇವಲ ಐದು ಸೆಂಟ್‌ ಬೆಲೆಗೆ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾರುವಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು. 1916ರಲ್ಲಿ ವಾಲ್ಟರ್‌ ಆಂಡರ್ಸನ್‌ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ವೈಟ್‌ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಅಹಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ವಿಚಿಟಾದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಸೀಮಿತ ಖಾದ್ಯಪಟ್ಟಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಅಗ್ಗ ಬೆಲೆಯ ಹಾಗೂ ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ ತಯಾರಿಸಿ ಬಡಿಸುವುದು ಈ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ನವೀನತೆಯ ಅಂಗವಾಗಿ, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನ ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಈ ಅಹಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆರಂಭಕಾಲದಿಂದಲೂ ವೈಟ್‌ ಕ್ಯಾಸ್ಲ್‌ ಬಹಳಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಿದ್ದು, ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸುವಂತಾಯಿತು.ತನ್ನದೇ ವಿಶಿಷ್ಟ ರುಚಿಯ(ಷರಬತ್ತು) ಪಾನಕಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಎ & ಡಬ್ಲ್ಯೂ ರೂಟ್‌ ಬಿಯರ್‌, 1921ರಲ್ಲಿ ಆಧಿಕೃತ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿ, ಪಾನಕ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಉದ್ದಿಮೆಗೆ ನೀಡಿತು. 1930ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಹೊವರ್ಡ್ ಜಾನ್ಸನ್ಸ್‌ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗ ಉದ್ದಿಮೆಯಾಯಿತು. ಖಾದ್ಯಪಟ್ಟಿ, ನಾಮಫಲಕಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತುಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. 1920ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ(ಗ್ರಾಹಕರಿರುವ ವಾಹನದಲ್ಲಿಯೇ ಆಹಾರ ಪೂರೈಕೆ ಸೇವೆ) ಕರ್ಬ್ ಸರ್ವೀಸ್‌ ಸಹ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ (ಉರುಳುವ) ರೊಲರ್‌ ಸ್ಕೇಟ್‌ ಪಾದರಕ್ಷೆ ಧರಿಸಿದ ಕಾರುಮಾಣಿಗಳು ಆಹಾರ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಉದ್ದಿಮೆಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ದಲ್ಲಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಮೂಲದ ಹಲವು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು 2 ದಶಲಕ್ಷ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನೌಕರರು, ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ, ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರೈಕೆ ಸೇವೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ತ್ವರಿತ ದಿನಚರಿ (ನಿಂತದಲ್ಲಿಂದಲೇ ಪೂರೈಕೆ)
ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ' ಅಥವಾ ಹೊರತೆಗೆಯುವಂತಹ ' ತ್ವರಿತ ಆಹಾರನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವಾಹನಸ್ಥ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಕುಳಿತು ತಾವು ಹೇಳಿದ್ದ ಖಾದ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಖಾದ್ಯವನ್ನು ಸವಿಯಬಹುದು.ಆರಂಭದ ದಿನಗಳಿಂದಲೂ, ತ್ವರಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಅಲ್ಪಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ-ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗ ಸ್ಥಳಗಳತ್ತ ಪಯಣಿಸುವ ಜನರು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಿಂದು ಮುಗಿಸಬಹುದಾದ ಆಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ರೀತಿಯ ಖಾದ್ಯಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಮಚ,ಆಹಾರ ಹಿಡಿಕೆ, ಚಾಕುಕತ್ತರಿ ವಸ್ತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಬರಿಗೈಯಲ್ಲೇ ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಖಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮೀನು, ಚಿಪ್ಸ್, ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ಗಳು, ಕಿಣ್ವನಗೊಳಿಸದ ಬ್ರೆಡ್‌ಗಳು, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್‌ಗಳು, ಕರಿಯಲಾದ ಕೋಳಿಮಾಂಸ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಫ್ರೈಸ್‌ಗಳು, ಕೋಳಿ ಗಟ್ಟಿಗಳು, ಟ್ಯಾಕೊ (ಸುರುಳಿ ಅಥವಾ ಮಡಿಚು ರೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸವಿಟ್ಟು ಬೇಯಿಸಿದ ತಿಂಡಿ)ಗಳು, ಪಿಝ್ಝಾ, ಹಾಟ್‌ಡಾಗ್‌ಗಳು (ಬ್ರೆಡ್‌ ಉರುಳೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಂಸ ತುಂಬಿಸಿ ತಿನ್ನುವ ಭಕ್ಷ್ಯ) ಹಾಗೂ ಐಸ್‌ ಕ್ರೀಮ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ. ಆದರೂ ಹಲವು ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ 'ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿ ತಿನ್ನಬಹುದಾದ' ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ ಖಾದ್ಯಗಳು, ಜಜ್ಜಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪಚಡಿಗಳೂ ಸಹ ಲಭ್ಯ.
ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಹಲವು ಪೆಟ್ರೋಲ್‌/ಅನಿಲ ಇಂಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಅನುಕೂಲ ಸಿಂಧು ಮಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮೊದಲೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್ವಿಚ್‌ಗಳು, ಮಿಠಾಯಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ಖಾದ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅನಿಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಶೈತ್ಯಾಹಾರಗಳು ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ (ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಾವಲಿ/ಒಲೆಗಳು)ಮೈಕ್ರೊವೇವ್‌ ಒವೆನ್‌ಗಳೂ ಉಂಟು. ಇವನ್ನು ಬಳಸಿ ಖಾದ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಸೇವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.