cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನಾಡಕಲಸಿ
ನಾಡಕಲಸಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಸಾಗರದಿಂದ ಸೊರಬಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಐದಾರು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರ ಹೊಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಲಗಡೆ ನಾಡ ಕಲಸಿಯ ಫಲಕದ ನಂತರ ಕಲಸಿ (ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕಲಸಿ) ನಾಮ ಫಲಕ ಕಾಣುವುದು. ಆ ಟಾರು ರಸ್ತೆ ಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ.ದೂರ ಹೋದರೆ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಮತ್ತು ರಾಮೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಅವಳಿ ದೇವಾಲಯಗಳು  ಕಾಣುವುದು. ಆ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮುಜರಾಯಿ ಮತ್ತು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಶಾಲಿವಹನ ಶಕ ವರ್ಷ ೧೧೪೦ನೇ ಬಹುಧಾನ್ಯ ಸಂವತ್ಸರದಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ. ಶ. ೧೨೧೮ ರಲ್ಲಿ) ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತೆಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಾಂತಕ್ಕೆ ಕುಂದನಾಡು, ಕೊಡನಾಡು ಎಂದು ಹೆಸರಿತ್ತು. ಈ ನಾಡನ್ನು ಆಳಿದವನು ಕುಮಾರ ಬಾಳೆಯಮ್ಮ (ಬಾಳೆಯಣ್ಣ?) ಹೆಗ್ಗಡೆ. ಈತನ ತಾಯಿ ಚಿಯಬರಸಿ. ತಂದೆ ಗೊಂಗಣ. ಈ ಬಾಳೆಯಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆ ಹೊಯ್ಸಳ ೨ನೇ ಬಲ್ಲಾಳನ ಸಾಮಂತ ರಾಜನಾಗಿ ನಾಡಕಲಸಿಯನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಳಿದ. ಕುಮಾರ ಬಾಳೆಯಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆಗೆ, ಕದನ ಪ್ರಚಂಡ, ಏಕಾಂಗ ವೀರ, ಗಂಡುಗಳ್ತರಿಬಾಳೆಗ, ಶರಣಾಗತ ರಕ್ಷಕ ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳಿದ್ದವು. ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಿನಂತೆ ಕಲಸಿ ಎಂದಿರದೆ ಕಲಿಸೆ ಎಂದಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಬಾಳೆಯಮ್ಮ ಹೆಗ್ಗಡೆನಂತರ ಈ ಕುಂದನಾಡನ್ನು ಬೀರದೇವರಸನು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೪೮ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೨೭೮ರ ವರೆಗೆ ಕಲಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಆಳಿದನು. ತದನಂತರ ಅವನ ಮಗ ಬೀರದೇವರಸನು ಕಲಿಸೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸಗುಂದಕ್ಕೆ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಅಲ್ಲಿ ಇರತೋಡಗಿದನು. ಹೊಸಗುಂದದಲ್ಲಿಯೂ ಹೊಯ್ಸಳ ಮಾದರಿಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕಲಸಿಯ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಯ ಕುರುಹಾಗಿ ಹಾಳು ಭಾವಿಗಳು, ಕಲ್ಲುಹಾಸಿನ ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕಲಸಿಯು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ನಂತರ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು, ಕೆಳದಿ ಅರಸನು, ಮನ್ನೆಯ ಚೌಡಪ್ಪ ನಾಯಕನಿಗೆ, ಕೊಟ್ಟ ಎಂಟು ಮಾಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಸಿಯೂ ಒಂದು.
ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿರುವ ಈ ಅವಳಿ ದೇವಾಲಯಗಳು ಸುಂದರವೂ ಮೋಹಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೭೫೦ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಒಂದು ದೇವಾಲಯ ಶಿಥಿಲಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಂಗಣದ ಒಳಗೇ ಒಂದು ಶಿಲಾಶಾಸನವಿದೆ. ಶಿಲಾಶಾಸನದ ಪ್ರಕಾರ, ಚಿಕ್ಕದು ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ. ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಈಗ ನೀಲಕಂಠೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ದೊಡ್ಡದು ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ. ಈ ಎರಡೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಶಿಲ್ಪರಚನಾ ಶೈಲಿಯವು. ತಳಪಾಯ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರವಾಗಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ತಂದೆ ಮಕ್ಕಳ ಗುಡಿಯೆಂದು (ಕೆಳಗೆ ದಂತ ಕಥೆ ನೋಡಿ) ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದೊಡ್ಡದಾದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ ೮೨ ಅಡಿ ಉದ್ದ ೪೬.೫ ಅಡಿ ಅಗಲವಿದೆ. ಗರ್ಭಗುಡಿ, ಸುಖನಾಸಿ, ರಂಗಮಂಟಪ, ನಂದಿಮಂಟಪಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಉತ್ತರಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಮೂರು ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಮೂರು ದ್ವಾರಗಳಿವೆ. ಸುಖನಾಸಿಯ ಮುಂಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯಗಾತಿಯರ, ಹಿನ್ನೆಲೆವಾದಕರ ವಿವಿಧ ಭಂಗಿಯ ಕೆತ್ತನೆಯ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಜಾಲಂದ್ರ, ದ್ವಾರದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗಜಲಕ್ಷ್ಮಿ, ದ್ವಾರದ ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ವಿನಾಯಕ, ಮಹಿಷಾಸುರಮರ್ದಿನಿ, ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆಯರು ಉಮಾಮಹೇಶ್ವರ ಮೂರ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಸುತ್ತಲೂ, ಕಲ್ಲಿನ ಅರೆಗೋಡೆ ಇದ್ದು, ಇದು ಒಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ತಳದಿಂದ ೫.೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರ ಇದ್ದು ಸುತ್ತ ಕಲ್ಲಿನ ಹಾಸು ಇದೆ. ಗೋಡೆಯ ಹೊರಗೆ ಕಟಾಂಜನದ ಮೇಲು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಸಾಲು, ಅದರ ಕೆಳಗೆ ಗೋಪುರ ಚಿತ್ರ, ಇನ್ನೂ ತಳಕ್ಕೆ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ಆನೆಗಳ ಸಾಲುಗಳಿವೆ.
ಚಿಕ್ಕ ದೇವಾಲಯ ೪೪ಅಡಿ ಉದ್ದ, ೨೫ಅಡಿ ಅಗಲವಿದೆ. ರಂಗಮಂಟಪ ನಾಲ್ಕು ಕಂಬಗಳಿಮದ ಕೂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಅರೆಗೋಡೆಯ ಹೊರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಮಸೂತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಿಥುನ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.
ಈ ದೇಗುಲದ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಹದಿನೈದು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೆತ್ತಿಮಾಡಿದ ಸಳ ಲಾಂಛನವಿದೆ. ಅದರ ಕೆಳಗಡೆ ಸುಂದರವಾದ ನಟರಾಜನ ವಿಗ್ರಹ ಮನ ಸೆಳೆಯುವಂತಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಲಾಂಛನವು ಈ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿರುವುದು ಒಂದು ವಿಶೇಷ.
ಜಿರಲೆ ಕಲ್ಲು
ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಇಲ್ಲಿರುವ ಜಿರಲೆಕಲ್ಲು ಎಂಬ ಕಂಬ. ಇಲ್ಲಿನ ಅರ್ಚಕರು ಮಣ್ಣನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ತೇಯ್ದು, ಮಂತ್ರಿಸಿ ನೀಡುತ್ತಾರಂತೆ. ಅದರಿಂದ ಕಾಲು ಮುರಿದವರಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿದೆಯಂತೆ. ಬುದ್ದಿ ಭ್ರಮಣೆಯಾದವರು, ಮಕ್ಕಳಾಗದವರು ಹೀಗೆ ಅನೇಕರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಈ ಜಿರಲೆಕಲ್ಲಿನ ಮಹಿಮೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ ಸ್ಥಳೀಯರು.
ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳ ಪೀಠ
ವರದ ಹಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀಧರ ಸ್ವಾಮಿಗಳು ಇಲ್ಲೂ ಬಂದು ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಹಲವರ್ಷ ತಂಗಿದ್ದರಂತೆ. ಅವರ ಕುಳಿತು ಆಶೀರ್ವಚನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಪೀಠ, ಪೂಜಾ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ದೇಗುಲದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು
ದಂತ ಕಥೆ
ತಂದೆಯು (ಜಕ್ಕಣ್ಣ?) ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟುವಾಗ ಅವನಿಗೆ ಮಗನು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾ ಚಿಕ್ಕ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಚಿಕ್ಕ ದೇವಾಲಯವು, ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯದ ನೈಪಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪಾಂಡವರು ಬಂದಿದ್ದರೆಂದೂ ನೀರಿಗಾಗಿ ದೇವಾಲಯದ ಎದುರು ಭೀಮನು ಗುದ್ದಲಿಯಿಂದ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕೆರೆ ತೋಡಿದನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ಕೆರೆಗೆ 'ಒಂದು ಗುದ್ದಲಿ ಕೆರೆ'/'ಭೀಮನ ಕೆರೆ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತಲುಪುವ ಬಗೆ
ಸಾಗರದಿಂದ ಸೊರಬ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೫ ಕಿ.ಮೀ ಹೋದ ಕೂಡಲೇ ಕಲಸಿ ರಾಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಅಂತ ಬೋರ್ಡೊಂದು ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಕಿ.ಮೀ ಬಲಕ್ಕೆ ಹೋದರೆ ಸಿಗುವುದು ಕಲಸಿ ಊರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗಡೆ ಇದೆ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಸೊರಬಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಬಸ್ಸುಗಳಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸೊರಬ ಬಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲಸಿ ಬೋರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಇಳಿದುಕೊಂಡರೆ ಮೂರು ಕಿ.ಮೀ ನಡೆದು ಕಲಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಸ್ವಂತ ವಾಹನವಿದ್ದರೆ ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು
ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಮಹಾಮಾಯ ದೇವಾಲಯ
<mapframe latitude="14.0308863" longitude="74.5244578" zoom="12" width="226" height="222" align="right" />ಶಿರಾಲಿ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಮಹಮ್ಮಯ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಕುಲದೇವತಾ ದೇವಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ (ಕುಟುಂಬದ ದೇವಸ್ಥಾನ). ಈ ದೇವಾಲಯದ ದೇವರು ಗೌಡ ಸಾರಸ್ವತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸಮುದಾಯದ ಕಾಮತರು, ಭಟ್‌ಗಳು, ಪುರಾಣಿಕರು, ಪ್ರಭುಗಳು, ಜೋಯಿಷಿಗಳು, ಮಲ್ಯರು, ಕುಡ್ವಾಸ್ ಮತ್ತು ನಾಯಕ್ ಕುಟುಂಬಗಳ ಕುಲದೇವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಾಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಭಟ್ಕಳ ಅಥವಾ ಮುರ್ಡೇಶ್ವರದಿಂದ ಐದು ನಿಮಿಷಗಳ ರಸ್ತೆ ಆಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸುಮಾರು 400 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು 1904 ರಲ್ಲಿ ನವೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಕುಲಾವಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು 400-500 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಗೋವಾದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಭಕ್ತರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಗಳು ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣಪತಿ (ವಿನಾಯಕ) ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮಹಾಮಾಯೆ ( ಶಾಂತದುರ್ಗ ).
ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೋವಾದ ಎಲ್ಲದಿಂದ ಹತ್ತಿರದ ಗೊಲ್ತಿ ಮತ್ತು ನವೇಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಗೊಲ್ತಿ / ಗೋಲ್ಟಿಮ್ ಮತ್ತು ನವೇಲಿ / ನವೇಲಿಮ್ ಗೋವಾದ ಟಿಸ್ವಾಡಿ ತಾಲೂಕಿನ ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಶ್ರೀ ಗೋಮಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಂಗ ದೇವತೆಗಳು ಬ್ರಹ್ಮಪುರದ ಎಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಳೆಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. 1560 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಅನುಸರಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ನೀತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ದೇವಾಲಯದ ನಾಶದ ನಂತರ ಭಕ್ತರು ಗೋಲ್ಟಿಮ್ ಮತ್ತು ನವೆಲಿಮ್ ಅನ್ನು ತೊರೆದರು. ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಅವರು 'ಸಾನಿಧ್ಯ' ಅಥವಾ ಗಣೇಶನ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯಾ ದೇವತೆಯ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಆವಾಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಟ್ಕಳ ತಲುಪಿದಾಗ ಅವರು ತಕ್ಷಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಭಕ್ತರೊಬ್ಬರ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಟ್ಕಳದಿಂದ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಶಿರಾಲಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಅದು ಇಂದಿಗೂ ಇದೆ. ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೇಟೆ ವಿನಾಯಕ ಮತ್ತು ಶಾಂತದುರ್ಗಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವು "ಪೇಟೆ" ಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ, ಅಂದರೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಣ. ದೇವಾಲಯವು "ಮಾಲಿ" ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟ ದರ್ಶನ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗೋವಾದ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಹಾಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯೆಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು (ದುರ್ಗಾದೇವಿ ಮತ್ತು ಶಾಂತಾದುರ್ಗ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಶ್ರೀ ಗೋಮಂತೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ - ತೀಸ್ವಾಡಿ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಕ್ರಮಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (13 ನೇ ಶತಮಾನ) ಎಲಾದಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯವು ನಾಶವಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನವೆಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಗೋಲ್ಟಿಮ್ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು. 16 ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೂ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಅವರು ಭಯಾನಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಿಷನರಿಗಳಿಗೆ ಬಲಿಯಾದರು. ಭಕ್ತಾದಿಗಳಿಗೆ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಖಾಂಡೇಪರ್‌ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂತಿಮ ತಾಣವಾದ ಖಂಡೋಲಾಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ದಾರಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಉತ್ಸಾಹಭರಿತ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಮಿಷನರಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಭಕ್ತರು ಗೋವಾದಿಂದ ಓಡಿಹೋಗಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಅದರ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಕರ್ನಾಟಕದ ದಾರಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಕಾರವಾರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅಸ್ನೋಟಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಂಕೋಲಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರಿಗೆ, ಶಾಂತದುರ್ಗ/ದುರ್ಗಾದೇವಿ/ಮಹಾಮಾಯೆಯರ ಪವಿತ್ರವಾದ ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯನ್ನು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲು ಇಡಲಾಯಿತು. ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಸ್ಥಳೀಯ ದೇವತೆ ಶಾಂತಾದುರ್ಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕೆಲವು ಕುಟುಂಬಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ಭಟ್ಕಳದ ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಗೆ ಬಹಳ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹೋದವು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುರಕ್ಷಿತವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ, ಗಣೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾಮಾಯೆಯ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಇಂದು, 13ನೇ ಶತಮಾನದ ಎಲ್ಲ/ನವೇಲಿಮ್‌ನ ಗಣೇಶನ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಖಂಡೋಲಾದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಗೋಳ್ತಿಮ್/ಎಲ್ಲಾದಿಂದ ತಂದ ಶಾಂತದುರ್ಗೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಭಗವತಿ ಮತ್ತು ಖಾಪ್ರಿ ದೇವತಾ (ಕೆಪ್ಪೋ) ರಾವಲ್ನಾಥ್.
ಇಂದು ಶಿರಾಲಿಯಲ್ಲಿರುವ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ರಗಣಯಾಗ, ರಥೋತ್ಸವ, ಗಣಹೋಮ, ಸಹಸ್ರಚಂಡಿಕಾಹವನ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾನಾ ಪೂಜೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ರಥೋತ್ಸವ ಅಥವಾ ಕಾರ್ ಉತ್ಸವವನ್ನು ದೇವಸ್ಥಾನವು ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ದ ನವಮಿಯಂದು (ನವೆಂಬರ್ ಅಥವಾ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ರಥೋತ್ಸವದ ಪ್ರಮುಖ ಘಟನೆಗಳೆಂದರೆ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಹಾಗಣಪತಿಯ ಪೇಟೆ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ದ ಅಷ್ಟಮಿಯಂದು ಮಹಾಮಾಯೆ, ಪ್ರತಿ ರಾತ್ರಿ ರಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗಶಿರ ಶುದ್ದ ದಶಮಿಯಂದು ಓಕುಳಿ.
ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ
ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ (೧೭೫೪ ಮತ್ತು ೧೭೫೬–೧೭೬೩), ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಯುದ್ಧ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಮರೇನಿಯನ್ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಯುದ್ಧಗಳೂ ಸೇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಈ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದರಿಂದ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್ ಇದನ್ನು "ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಯುದ್ಧ"ವೆಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. . ಆದರೆ ಕದನಕಾರರೆಲ್ಲರೂ ಯುರೋಪಿನ ದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಆ ದೇಶಗಳ ವಸಾಹತುಗಳು ಮಾತ್ರ ಆಗಿದ್ದವು.
ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಮಹಾಮಾಯ ದೇವಾಲಯ
ಪ್ರಸ್ತುತ ಶಿರಾಲಿ ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಮಹಮ್ಮಯ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 125 ಕುಲವಿಗಳಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು 6000 ಜನರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುಲಾವಿಗಳು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಅನೇಕ ಕುಲಾವಿಗಳು ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪ್ರತಿ ಬಾರಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಕುಲವಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿಗಾಗಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ತಂಗುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುಲವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧ
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧ
ಮಹಾ ಗಣಪತಿ ಮಹಾಮಾಯ ದೇವಾಲಯ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಗಂಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿ ಚರ್ಚ್
200px|right ಗಂಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಅರಣ್ಯಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೀನ ಸೇವಾ ಆಶ್ರಮ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಕಪುಚಿನ್ ಗುರುಗಳು ೧೯೭೫ರಿಂದಲೂ ಗಂಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಕ್ರೈಸ್ತ ಕಥೋಲಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತಿದ್ದರು. ೧೯೮೩ರ ನವೆಂಬರ್ ಮೂರರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾಧರ್ಮಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಮಹಾಬಿಷಪರಾಗಿದ್ದ ವಂದನೀಯ ಆರೋಕ್ಯಸಾಮಿಗಳು ಈ ಗಂಗೊಂಡನಹಳ್ಳಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಪತ್ರದ ಮೂಲಕ ಕಪುಚಿನ್ ಧರ್ಮಗುರುಗಳ ಸುಪರ್ದಿಗೆ ವಹಿಸಿದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಕ್ತರಾದ ಮಾನ್ಯ ಎಂ ಜೋಸೆಫ್ ಅವರು ಕಥೋಲಿಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ದಾನ ನೀಡಿದ ವಿಶಾಲ ಕೃಷಿಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತ ಅಂತೋಣಿಯವರ ದೇವಾಲಯ ತಲೆಯೆತ್ತಿ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಅಂದಿನ ಮಹಾಬಿಷಪರಾಗಿದ್ದ ವಂದನೀಯ ಅಲ್ಫೋನ್ಸಸ್ ಮಥಾಯಸ್ ರವರು ೧೯೯೩ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೫ರ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ ಈ ಧರ್ಮಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಕಪುಚಿನ್ ಮಠದವರ ಖಾಯಂ ಪರಿಪಾಲನೆಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದರು. ಇಂದು ಇದೇ ದೇವಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ವಸತಿ, ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಾಲೆಗಳೂ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡಿವೆ. <CENTER>
ಪೂಜಾಸಮಯ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳು
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ- ಕ್ರಿ.ಪೂ 27 ರಿಂದ ಕ್ರಿ. ಶ. 476. ಪ್ರಪಂಚದ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ, ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಮೇಲೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದ ಒಂದು ರಾಜಸತ್ತೆ. thumb|right|250 px|ಕ್ರಿ.ಶ ೧೧೭ರಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ನಾಗರಿಕತೆಯ ರೋಮನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ನಂತರದ ಹಂತ. ಇದು ಸರ್ವಾಧಿಕಾರದ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದರ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ರೋಮನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಿಂದ ದುರ್ಬಲ ಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಆರಂಭದ ಇತಿಹಾಸ
ರೋಮನ್ನರ ಪೂರ್ವಜರು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು. ಇವರ ಭಾಷೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಎಂದು ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿ.ಪೂ.ಸು.2000 ವೇಳೆಗೆ ಇವರು ಇಟಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಿದರು. ರೋಮಿನ ಪ್ರಾರಂಭದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ರೋಮನ್ ದಂತಕಥೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. ಸು.753ರಲ್ಲಿ ರೋಮುಲಸ್ ಮತ್ತು ರೀಮಸ್ ಎಂಬ ಸಹೋದರರು ಇಟಲಿಯ ಟೈಬರ್ ನದಿ ದಡದಲ್ಲಿ ಪಾಲಟೈನ್ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ರೋಮ್ ನಗರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪ್ರಥಮ ದೊರೆ ರೋಮುಲಸ್ ತನ್ನ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ರೀಷಿಯನ್ (ಶ್ರೀಮಂತರು) ಹಾಗೂ ಪ್ಲೇಬಿಯನ್ನ್ (ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು) ರೆಂದು ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದ. ರೋಮುಲಸ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 717ರಲ್ಲಿ ಕಾಲವಾದ. ಇವನ ತರುವಾಯ ಆರು ದೊರೆಗಳು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಅವರು ನಿರಂಕುಶರೂ ಕ್ರೂರಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದು ಅವರ ಆಳಿಕೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಆಳಿಕೆಯಿಂದ ಬೇಸತ್ತ ರೋಮ್‍ನ ಜನತೆ ಕ್ರಿ.ಪೂ.509ರಲ್ಲಿ ಎಟ್ರೊಸ್ಕನ್ನರ ಕೊನೆಯದೊರೆ ಟಾರ್‍ಕ್ವಿನಸ್ ಸೂಪರ್‍ಬಸ್ ಎಂಬವವನ ವಿರುದ್ಧ ದಂಗೆ ಎದ್ದು ರಾಜತ್ವವನ್ನು ಕೊನೆಗಾಣಿಸಿ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ (ಗಣರಾಜ್ಯ) ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ 509 : ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವ ರದ್ದಾದ ಅನಂತರ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾಯಿತ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯನ್ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಕಾನ್ಸುಲ್‍ರ್ ಗಳು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲು 300 ಸೆನೆಟ್ ಸದಸ್ಯರ ಜೊತೆಗೆ ಕೊಮಿಟಿಯ್ಯಾಕ್ಯೂರಿಯಾಟ ಮತ್ತು ಕೊಮಿಟಿಯಾ ಸೆಂಚುರಿಯಾಟ ಎಂಬ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಗಳೂ ಇದ್ದವು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯನ್ನರ ಪ್ರಭಾವ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಗದ ಪ್ಲೇಬಿಯನ್ನರಿಗೆ ಯಾವ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಪೆಟ್ರೀಷಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲೇಬಿಯನ್ ವರ್ಗಗಳ ನಡುವೆ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಗಿ ಇದು 2 ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದು ಕ್ರಿ.ಪೂ.287ರ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ಲೇಬಿಯನ್ನರು ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕು ಗಳಿಸಿದರು.
ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 489-266 ರೋಮ್ ಇಟಲಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಗೆದ್ದು ತನ್ನ ಪ್ರಭುತ್ವ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ರೋಮ್‍ನ ಸಮರ್ಪಕ ಸೈನಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಹೊಸ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ರೋಮ್‍ನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆ ಕನಿಷ್ಠ 16 ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿತು. ಇವರ ಧೈರ್ಯೋತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ ದೇಶದ ಕೀರ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಅಧೀನತೆಯ ಅನಂತರ ಹೊರ ರಾಜ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಥೇಜ್ (ಆಫ್ರಿಕದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ತೀರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಗಡಿಗಳವರೆಗೆ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ರಾಜ್ಯ) ಮೇಲೆ ದಾಳಿಮಾಡಿತು. ಕಾರ್ಥೇಜ್ ಯುದ್ಧ ಸಿಸಿಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಿಸಿಲಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಥೇಜ್ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು 3 ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ಮಾಡಬೇಕಾಯಿತು. ಕ್ರಿ. ಪೂ. 264-241ರವರೆಗೆ ಮೊದಲನೆಯ ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ನಡೆದು ಸಿಸಿಲಿ, ಸಾರ್ಡಿನಿಯ, ಕಾರ್ಶಿಕವನ್ನು ರೋಮ್ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. 2ನೆಯ ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧ ಕ್ರಿ.ಪೂ.202ರ ವರೆಗೆ ಮುಂದುವರಿದು ರೋಮನ್ನರ ಸೈನಿಕ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಕಾರ್ಥೇಜ್ ಸೋಲನ್ನನುಭವಿಸಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 149-146ರ ವರೆಗೆ 3ನೆಯ ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಥೇಜ್‍ನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದವರೆಗೆ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು. ಪ್ಯೂನಿಕ್ ಯುದ್ಧದ ಅವಧಿಯಲ್ಲೆ ರೋಮನ್ನರು ಪೌರ್ವಾತ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಮ್ಯಾಸಿಡೋನಿಯ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.148), ವಕಿಯನ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ.146)ನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 50ರ ವೇಳೆಗೆ ರೋಮನ್ನರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಟರ್ಕಿಯವರೆಗೆ ಹಬ್ಬಿತಲ್ಲದೆ, ಈ ವಿಶಾಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ವಿಸ್ತರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಸಂಸ್ಕøತಿಯೂ ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿತು.
ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಬಡವರ ನಡುವೆ ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಅಂತಃಕಲಹವುಂಟಾಯಿತು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 133 ರಿಂದ ಟೈಬೀರಿಯಸ್ ಗ್ರಾಕಸ್ ಮತ್ತು ಕೇಯಸ್ ಗ್ರಾಕಸ್ಸರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಇವರ ಮರಣದ ಅನಂತರ ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಬಲ ಸೇನಾ ನಾಯಕರು ಅಧಿಕಾರ ರೂಢರಾದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮೇರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಸುಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ನಡೆದ ಅಧಿಕಾರದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೋಮನ್ನರು ಅಸುನೀಗಿದರು. ಮೇರಿಯಸ್ ಕಾಲವಾದ ಮೇಲೆ ಸುಲ್ಲಾ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಇವನ ಅನಂತರ ಸಿಸಿರೋ, ಕ್ರಾಸಸ್, ಪಾಂಪೆ, ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಈ ನಾಯಕರಲ್ಲೆಲ್ಲ ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವ.
ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ( ಕ್ರಿ.ಪೂ. 102-44)
ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್  ರೋಮ್‍ನ ಸರ್ವಾಧಿ ಕಾರಿಗಳಲ್ಲೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದವನು. ಮಹಾನ್ ಸೇನಾನಿ, ಚತುರ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕನೂ ಆಗಿದ್ದ ಇವನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೀಸರ್ ಗಾಲ್ ಪ್ರಾಂತದ ಗೌವರ್ನರ್ ಆಗಿದ್ದ. ಅನಂತರ ಇವನು ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‍ನಿಂದ ಉತ್ತರ ಸಮುದ್ರದವರೆಗಿನ ಹಾಗೂ ರೈನ್ ನದಿಯಿಂದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಮೇಲೂ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದ. ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ಇಟಲಿಯ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗುವ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಇವನ ಏಳಿಗೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದ ಸೆನೆಟ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಪಾಂಪೇ ಸೇನೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ತತ್‍ಕ್ಷಣವೇ ರೋಮಿಗೆ ಬರಲು ಇವನಿಗೆ ಆಜ್ಞೆಮಾಡಿದ. ಈತನ ಯಶಸ್ಸು ಇವನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಈತ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ ರುಬಿಕಾನ್ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಇಟಲಿಗೆ ಬಂದು ಪಾಂಪೆಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಸೆನೆಟ್ ಸೈನ್ಯದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿ ಥಿಸಲಿಯ ಪಾರ್ಸಲಸ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 48ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಂಪೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ. ಪಾಂಪೆ ಈಜಿಪ್ಟಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿದ. ಸೀಸರ್ ಈಜಿಪ್ಟ್‍ಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಪಾಂಪೆಯನ್ನು ಕೊಂದ. ಅಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ಲಿಯೋಪಾತ್ರಳಲ್ಲಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಕೆಲವು ದಿವಸ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಳೆದು ಕ್ರಿ.ಪೂ. 45ರಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ಗೆ ಬಂದ. ಅನಂತರ ಸ್ಪೇಯಿನ್, ಸಾರ್ಡಿನಿಯ, ಕೊರ್ಸಿಕ, ಗ್ರೀಸ್ ಇವನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಪಾರ್ಸಲಸ್ ಕದನ ರೋಮಿನ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಸರ್ಕಾರದ ಅಂತ್ಯದ ಸೂಚಕವಾಯಿತು. ಸೀಸರ್ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಂತೆ ರೋಮ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದ. ರೋಮ್ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಡಳಿತ ಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಸೀಸರ್ ಮರಣಹೊಂದುವ ವೇಳೆಗೆ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಯಿನ್‍ನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯದವರೆಗೂ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಥೇಜಿ ನಿಂದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಗಾಲ್ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತ್ತು.
ಜ್ಯೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಮಹಾನ್‍ದಿಗ್ವಿಜಯಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದೊರೆಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಜುಲೈ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನೇ (ಜೂಲಿಯಸ್) ಇಡಲಾಯಿತು. ಇವನು ಅನೇಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ. ಹಳೆಯ ರೋಮನ್ ನಗರದ ನವೀಕರಣ, ವ್ಯವಸಾಯ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಜನಗಣತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಜನರ ನೈತಿಕ ಮಟ್ಟಸುಧಾರಣೆ, ನಾಣ್ಯ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇವನ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ. ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಿನ ಬದಲು ಈಜಿಪ್ಶಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಜೂಲಿಯಸ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ ನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದ. ಗಣರಾಜ್ಯವಾದಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ಕ್ರಿ.ಪೂ.44 ಮಾರ್ಚ್ 15ರಂದು ಇವನನ್ನು ಕೊಲೆ ಮಾಡಿತು. ಅನಂತರ ರೋಮನ್ ಗಣರಾಜ್ಯ ಕೊನೆಗೊಂಡು ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್‍ಸ್ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. 31 - ಕ್ರಿ. ಶ. 14)
ಆಕ್ಟಿಯ ಕದನದ ಅನಂತರ ಆಕ್ಟೇವಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 27ರಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಒಡೆಯನಾದನು. ಅವನಿಗೆ ಆಗಸ್ಟಸ್ (ಜ್ಞಾನಿ), ಪ್ರಿನ್ಸೆಪ್ (ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆ) ಮತ್ತು ಇಂಪರೇಟರ್ (ಸೇನೆಯ ಮಹಾದಂಡನಾಯಕ) ಎಂಬ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟಸ್ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯಾದವೀ ಕಲಹ ಅಂತ್ಯವಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿ ನೆಲಸಿ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಪುನರುತ್ಥಾನ ವಾಯಿತು. ಇವನ ಕಾಲವನ್ನು ಸುವರ್ಣಯುಗ ವೆಂದು ಕರೆಯ ಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್‍ನಂತೆ ಆಗಸ್ಟಸ್‍ನು ದಕ್ಷ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ. ಪ್ರಾಂತೀಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ ತಂದ. ಇವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಡಿರಕ್ಷಣೆ, ಏಕರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ, ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಭಾರತದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಪರ್ಕ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಥಾಪನೆ, ರಸ್ತೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಪಾಕ್ಸ್‍ರೋಮನಾ ಅಥವಾ ರೋಮನ್ ಶಾಂತಿ ಇವನ ಸಾಧನೆಗಳಾಗಿವೆ.
ಈತ ಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ವಾಸುಶಿಲ್ಪ, ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ. ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳ ನಗರವಾಗಿದ್ದ ರೋಮ್‍ನ್ನು ಅಮೃತಶಿಲೆಗಳ ನಗರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಕೀರ್ತಿ ಇವನದು. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. (ನೋಡಿ : ರೋಮನ್ ಸಾಹಿತ್ಯ). ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ವೈಭವಪೂರ್ಣವೂ ಉತ್ಸಾಹದಾಯಕವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಈತನಿಂದಾಗಿ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸುಮಾರು ಐದುನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರಿಯಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್‍ಸ್ ನ ನಂತರ
ಆಗಸ್ಟ್‍ಸ್ ನ ಅನಂತರ ಟೈಬೀರಿಯಸ್ (14-37) ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ. ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಾಂತವಾಗಿದ್ದ ಪಾಲಸ್ಪೈನಿನಲ್ಲಿ ಜೀಸಸ್ ಕ್ರೈಸ್ತನನ್ನು ಶಿಲುಬೆಗೆ ಏರಿಸಿದ್ದು ಇವನ ಕಾಲದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಘಟನೆ. ಇವನ ಅನಂತರ ಕ್ಯಾಲಿಗುಲಾ ಹಾಗೂ ಕ್ಲಾಡಿಯಸ್‍ರು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಇವನ ಆಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಅನಂತರ ನಿರೋ (ಕ್ರಿ.ಶ. 54-68) ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ. ಇವನು ಕ್ರೂರಿಯೂ ವಿಷಯಲಂಪಟನೂ ಆಗಿದ್ದು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗೆ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಕೊಟ್ಟ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೋಮ್ ಪಟ್ಟಣದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಬೆಂಕಿಗೆ ಆಹುತಿಯಾಯಿತು. 68-180ರ ವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಸ್‍ಪಾಸಿಯಸ್ (70-79), ಟೆಟಸ್ (79-81), ಟ್ರೌಜನ್ (98-117), ಹಾಡ್ರೈನ್ (117-38) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರುಲಿಯಸ್ (161-80) ಮುಖ್ಯರಾದವರು. ಮಾರ್ಕಸ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಯಾಗಿದ್ದು ದಕ್ಷ ಆಡಳಿತ ನೀಡಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ. ಗ್ಲಾಡಿಟೋರಿಯಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹಾಕಿದ. ಸ್ಟೋಯಿ ಸಿಸಮ್ ತತ್ತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಇವನು ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಪ್ರಜೆಗಳಿಗಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ. ಇವನ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ತಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. 180 - 476ರ ವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 60ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟಿಮಸ್ ಸಿವಿರಸ್ (193-211), ಕರಕಲಾ (211-17), ಡೆಸಿಯಸ್ (249-351), ಅರುಲಿಯಸ್ (270-75) ಡಯೋಕ್ಲಿಷಿಯಸ್ (284-305), ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ (306-37) ಮತ್ತು ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ (379-95) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ರೋಮ್‍ನಿಂದ ಬಿಜಾಂಟಿಯನ್‍ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ಈತ ಕ್ರೈಸ್ತಮತ ವನ್ನು ತನ್ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ.
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನ
ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದ ಅಗಾಧ ವಿಸ್ತಾರವೇ ಅದರ ವಿಫಲತೆಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣ. ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾದ ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಡಳಿತದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ರೋಮ್‍ರಾಜಧಾನಿ) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟಿನೋಪಲ್ ರಾಜಧಾನಿ) ವೆಂದು ಎರಡು ಭಾಗ ಮಾಡಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಟ್ಟ. ವ್ಯಾಪಾರ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಕುಸಿತ, ಅಸಮರ್ಥ ಸೈನ್ಯ, ದುರ್ಬಲ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು - ಇವೆಲ್ಲ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅವನತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅಟಿಲ್ಲನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ರೋಮ್‍ನ ಮೇಲೆ ಹೂಣರು ಮಾಡಿದ ದಾಳಿಗಳಿಂದಲೂ ಓಸ್ಟ್ರಗೋತ್ಯರ ದಾಳಿಗಳು ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದವು. ಅನಂತರ ಓಸ್ಟ್ರಗೋತ್ಯರ ದೊರೆ ಥಿಯೋಡೋರಿಕ್ ಮಹಾಶಯ ಎಂಬವನು 493ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಅಧೀನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ವೈಭವದಿಂದ ಮೆರೆದ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ರೋಮನ್ನರ ಕೊಡುಗೆಗಳು
ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಗರಿಕತೆಗೆ ರೋಮನ್ನರು ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಪಂಚರಾಷ್ಟ್ರದ ಕಲ್ಪನೆ, ಆಡಳಿತ, ಏಕಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಶಾಂತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಕಾನೂನು, ಧರ್ಮ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಇವರು ವೈಭವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾನೂನು
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರ ಕೊಡುಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದು. ದ್ವಾದಶ ಫಲಕಗಳು ಎಂಬ 12 ಕಂಚಿನ ಫಲಕಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಕಾನೂನುಗಳೇ ರೋಮನ್ನರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾನೂನು ಸಂಹಿತೆಗಳಾಗಿವೆ. ಇವರು ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲು ನೀಡಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 367ರಲ್ಲಿ ಭೂ ಒಡೆಯರಿಂದ ಬಡ ರೈತರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಟ್ರಿಬುನ್ ಲಿಸಿನಸ್ ಸ್ಟೊಲೋ ಲಿಸಿನಿಯನ್ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜ್ಯೂರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. 527 - 565 ರವರೆಗೆ ಆಳಿದ ಜಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಾಗಿ ಪರಿಣಿತ ವಕೀಲರ ತಂಡದ ಸಹಾಯದಿಂದ ರೋಮಿನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕ್ರೋಡೀಕರಿಸಿದ (534). ಇದನ್ನು ಜಸ್ಟೀನಿಯನ್ ಸಂಹಿತೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನುಳಿದ ಯುರೋಪಿನ ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಯಿದೆ ರಚನೆಯ ತಳಹದಿಯಾಗಿದೆ. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕ, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಇಸ್ಲಾಮ್ ಕಾನೂನಿನ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಯ ಮೇಲೂ ಇದು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರು ನಿಸರ್ಗ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಿಕರ ಆತ್ಮಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅನೇಕ ದೇವ ದೇವತೆಯರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಜ್ಯೂಪಿಟರ್ (ಆಕಾಶದೇವತೆ), ಸಿರಿಸ್ (ಭೂಮಿದೇವತೆ), ಸೂರ್ಯ, ಮಿತ್ರ, ನೆಪ್ಚೂನ್ (ಸಮುದ್ರದೇವತೆ) ಮಾರ್ಸ್ (ಯುದ್ಧ ದೇವತೆ) ಜೂನೋ (ಸ್ತ್ರೀದೇವತೆ) ಮೊದಲಾದ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಲಪರ್ ಕಾಲಿಯಾ, ಸಟರ್‍ನಾಲಿಯಾ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಣರಾಜ್ಯದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ದೇವತೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಅವನಿಗೆ ದೇವಾಲಯ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ರಾಜ್ಯಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು, ಅಂದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರೋಮಾ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. 1ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯೇಸುಕ್ರಿಸ್ತನ 12 ಮಂದಿ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಪಾಲ್ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯರು ರೋಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತಧರ್ಮವನ್ನು ಹರಡಿದರು. ರೋಮನ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಬೋಧನೆಗಳು ಸರಿಹೊಂದಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಕ್ರೈಸ್ತರನ್ನು ಪೀಡಿಸತೊಡಗಿದರು. ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಿರೋ (54-68)ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ತರ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯಾಯಿತು. ಇದು 313ರ ತನಕ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. 311ರಲ್ಲಿ ಕಾನ್‍ಸ್ಟಾಂಟೈನ್ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದ. ಕೊನೆಗೆ ಥಿಯೋಡೋಸಿಯಸ್‍ನ ಆಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ (319-395) ಕ್ರೈಸ್ತಮತವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರ ಧರ್ಮವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ರೋಮನ್ನರು ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವೈಚಾರಿಕತೆಗೆ ಗಮನಹರಿ ಸಲಿಲ್ಲ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ಸಿಸಿರೋ ಒಬ್ಬ ರಾಜಕಾರಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶ್ವಕೋಶವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಸೆನೆಕ (ಕ್ರಿ.ಪೂ 4-ಕ್ರಿ.ಶ. 65) ರೋಮಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ. ಮಾರ್ಕಸ್ ಅರೀಲಿಯಸ್ (121-180) ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಮೆಡಿಟೇಶನ್ಸ್ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ರೋಮನ್ನರಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಪಾತ್ರ ಮಹತ್ತ್ವದಾಗಿದ್ದು ಅದರ ಅಧಿಕಾರವೆಲ್ಲವೂ ಯಜಮಾನನದಾಗಿತ್ತು. ತಂದೆತಾಯಂದಿರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ರಾಜಕೀಯದ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಇವರು ರಜಾದಿನಗಳನ್ನು ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆಯು ತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ಭೋಜನ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದು ಭರ್ಜರಿ ಔತಣಕೂಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ದಿನನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ವಿಹಾರ ಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ನರ ಕೊಡುಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆ ರೋಮನ್ನರ ಆದರ್ಶಗಳ ಸಂಪತ್ತಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಿಸಿರೋ, ಹೊರೇಸ್, ವರ್ಜಿಲ್ ಮೊದಲಾದವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪುಷ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 500 ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ.50ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣಯುಗವಾಗಿತ್ತು. ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ತಾನು ಗಾಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಯುದ್ಧಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿ ಕಮೆಂಟರೀಸ್ ಎಂಬ ಗದ್ಯ ರಚಿಸಿದ. ಸಿಸಿರೋ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಗದ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಗದ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದ. ಇವನು ಆಧುನಿಕ ಗದ್ಯದ ಜನಕನೆಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹೊರೇಸ್ ಓರ್ವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಕವಿ. ಏನಿಡ್ ಮತ್ತು ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲವ್ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಈತ ರಚಿಸಿದ. ಸುವರ್ಣಯುಗದ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ವರ್ಜಿಲ್ ಈನ್ಯಡ್ ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದ. ಓನಿಡ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವಿ. ಲುಕ್ರ್ರೇಷಿಯಸ್, ಕ್ಯಾಟುಲಸ್ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಾಹಿತಿ ಗಳಾಗಿದ್ದರು. ನಾಟಕ ಕಲೆ ರೋಮಿನಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ರೋಮನ್ನರು ಗ್ರೀಕ್ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಎರವಲು ಪಡೆದರು. ನಿರೋ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಗುರುವಾಗಿದ್ದ ಸೆನಕ ದುರಂತ ನಾಟಕಗಳನ್ನು, ಟೆರೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಯಟಸ್ ಎಂಬ ಸುಖಾಂತ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಲಿವಿ, ಟ್ಯಾಸಿಟಸ್, ಪ್ಲೀನಿ, ಪ್ಲೂಟಾರ್ಕ್ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಇತಿಹಾಸ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಸ್ಟ್ರಾಬೋ ಮತ್ತು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಟಾಲಮಿ ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಕುರಿತು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಕಲೆಯ ಮೇಲೆ ಗ್ರೀಕ್ ಪ್ರಭಾವ ಬಹಳಷ್ಟಿದೆ. ರೋಮನ್ನರು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಾದ್ಯಂತ ದೇವಾಲಯ, ರಂಗಮಂದಿರ, ರಸ್ತೆ, ನಾಲೆ, ಸೇತುವೆ, ಸ್ನಾನಗೃಹ ಮತ್ತು ಅರಮನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಕಮಾನು ಮತ್ತು ಗುಮ್ಮಟ ನಿರ್ಮಾಣ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ. ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಇವರು ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಉಪಯುಕ್ತತೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತರು. ಜೂಲಿಯಸ್ ಸೀಸರ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಯಲ್ಲಿ ಭವ್ಯವಾದ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ರೋಮಿನ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಿದ. ಈತ ಪ್ರಥಮ ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪೋರಂ (ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಥಳ) ನಿರ್ಮಿಸಿ ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವೀನಸ್ ದೇವತೆಯ ಮಂದಿರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ಆಗಸ್ಟಸ್ ಅಮೃತ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಧಾರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿದ. ಇವನ ಅನಂತರದ ರೋಮನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ವೇದಿಕೆ, ಅರಮನೆ, ವೃತ್ತಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಸ್ನಾನಗೃಹ, ಆ್ಯಂಪಿಥಿಯೇಟರ್ ಗಳನ್ನು (ವರ್ತುಲ ರಂಗಮಂದಿರ) ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ಸುಸ್ಥಿತಿ ಯಲ್ಲಿರುವ ಗೋಳಾಕಾರದ ದೊಡ್ಡಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಟಿಯನ್ (ಸ್ವರ್ಣ ದೇವತೆಗಳು) ಕಟ್ಟಡ, ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದ ಕೊರಿಂಥಿಯನ್ ಸ್ತಂಭ, 20 ಅಡಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದಪ್ಪವಾದ ಗೋಡೆ, 140 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಬೃಹತ್ ಗುಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದು ಚರ್ಚ್ ಆಗಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ. ಕೊಲೋಸಿಯಂ ಕಟ್ಟಡ ದೊಡ್ಡದಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ 45,000 ಜನರು ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿತ್ತು.
ರೋಮನ್ನರು ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪ ಕರ್ತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರತಿಭೆ ತೋರಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಕ್ಕೆ ಅಜ್ಞಾತ ರೋಮನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಉದಾಹರಣೆ. ರೋಮನ್ನರ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಿತ್ತಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ. ಇಟಲಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ನಗರ ಪಾಂಪೆಯಲ್ಲಿ ಇವರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಇವರ ಕಲೆಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಬ್ರಿಟಿನ್, ಗಾಲ್, ಸ್ಪೇಯಿನ್, ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯ ಮೈನರ್‍ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. (ಆರ್.ಕೆ.)
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವರ್ಗ:ಇಟಲಿ
Starověký Řím
ಕೃತಿ ಕರಬಂಧ
ಕೃತಿ ಕರಬಂಧ (ಜನನ 29 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1988) ಹಿಂದಿ, ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ. ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಅವರು ತೆಲುಗಿನ ಬೋನಿ (2009) ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ತರುವಾಯ ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರ ನಟಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದರು. ಅವರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
2015 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ನ ಮೋಸ್ಟ್ ಡಿಸೈರಬಲ್ ವುಮೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಜೀವನ
ಕೃತಿ ಕರಬಂಧ ದೆಹಲಿಯ ಅಶ್ವನಿ ಕರಬಂಧ ಮತ್ತು ರಜನಿ ಕರಬಂಧರ ಪುತ್ರಿ. ಅವರ ತಂಗಿ ಇಷಿತಾ ಕರಬಂಧ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಪೇಪರ್ ಪ್ಲೇನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸಿನ ಸಹ-ಸಂಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಜೈವರ್ಧನ್ ಕರಬಂಧ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ 1990ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದರು. ಬಾಲ್ಡ್ವಿನ್ ಗರ್ಲ್ಸ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆ ಮುಗಿಸಿ, ಬಿಷಪ್ ಕಾಟನ್ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಾಂಗ ಮಾಡಿ ಶ್ರೀ ಭಗವಾನ್ ಮಹಾವೀರ್ ಜೈನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಆಭರಣ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಓದುವಾಗಲೂ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಟಿ.ವಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳೋದು ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ಇಷ್ಟವಂತೆ. ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಭೀಮಾ ಜ್ಯುವೆಲ್ಲರ್ಸ್, ಸ್ಪಾರ್, ಮತ್ತು ಫೇರ್ ಅಂಡ್ ಲವ್ಲಿ ಜಾಹಿರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಜ್ ಪಿಪ್ಪಾಲ್ಲಾ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಯಕಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವಾಗ ಸ್ಪಾರ್ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ಕೃತಿಯವರ ಫೋಟೋ ನೋಡಿ ಮೆಚ್ಚಿ ಕೃತಿಯವರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ನಟಿಯಾಗುವ ಯೋಜನೆಯೇ ಇಲ್ಲದ ಇವರಿಗೆ ಅಮ್ಮನ ಬೆಂಬಲ ಸಿಕ್ಕಿ ನಟನೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರವೇಶ (2009-12)
ಸ್ಪಾರ್ ಬಿಲ್ಬೋರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃತಿ ತೆಲುಗಿನ ಬೋನಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಂತ್ ರ ಜೊತೆ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಬೋನಿ ಸಿನಿಮಾ ಹೆಚ್ಚು ಸದ್ದುಮಾಡದಿದ್ದರೂ ಕೃತಿಯವರ ಅಭಿನಯ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಚೊಚ್ಚಲ ಸಿನಿಮಾವಾದರೂ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾಣದಿದ್ದರೂ, ಪವನ್ ಕಲ್ಯಾಣರ ತೀನ್ ಮಾರ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ನಂತರ, ಕನ್ನಡದ ಚಿರು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲೂ ನಟಿಸುವ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಂಸೆ(2013-15)
ಯಶ್ ಜೊತೆ ಗೂಗ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡರು. ಗೂಗ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ 15 ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು. ಬೆಂಗಳೂರು ಟೈಮ್ಸ್ ನ ಮೋಸ್ಟ್ ಡಿಸೈರಬಲ್ ವುಮೆನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ 2013 ಇವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಸಂಜು ವೆಡ್ಸ್ ಗೀತಾ-2 ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಕುರುಡಿಯ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಲಿದ್ದಾರೆ. ದಳಪತಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೆನಪಿರಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಜೊತೆ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆಲುಗಿನ ಬ್ರೂಸ್ಲಿ-ದ ಫೈಟರ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ರಾಮ್ ಚರಣ್ ತೇಜರ ಜೊತೆ ನಟನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
2017ರಲ್ಲಿ ಗೆಸ್ಟ್ ಇನ್ ಲಂಡನ್ ಮತ್ತು ಶಾದಿ ಮೆ ಜರೂರ್ ಆನಾ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಸದ್ದು ಮಾಡಲಿಲ್ಲ.
ಈಗ ಕೃತಿಯವರು ಹಿಂದಿಯ ರಾಜ್ ರಿಬೂಟ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಇಮ್ರಾನ್ ಹಷ್ಮಿ ಜೊತೆ ನಟನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು ರೊಮ್ಯಾನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು
ಸಾಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮೆಲಾನೇಷ್ಯಾದ ಒಂದು ದ್ವೀಪಗುಚ್ಛವಾಗಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಈ ದೇಶವು ಶಾಂತ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಪಾಪುವ ನ್ಯೂಗಿನಿಯ ಪೂರ್ವಕ್ಕಿದೆ. ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹವಾಗಿರುವ ಸಾಲೊಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೨೮,೪೦೦ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ರಾಷ್ಟ್ರದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೊನಿಯಾರ. ಯು.ಕೆ.ಯು ೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಸಾಹತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ದ್ವಿತೀಯ ಜಾಗತಿಕ ಸಮರದ ಅನೇಕ ಭೀಷಣ ಕದನಗಳು ೧೯೪೨-೪೫ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆದುವು. ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಮಾಡಳಿತ ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಈ ದೇಶವು ಮುಂದೆ ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ನ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಒಷ್ಯಾನಿಯದ ದೇಶಗಳು
ಮಿನರ್ವ ಸರ್ಕಲ್, ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಪುರಂ
'ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಪುರಂ'ನಲ್ಲಿ ಈಗ 'ಮಿನರ್ವ ಸರ್ಕಲ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಳಿಗೆ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮಳಿಗೆಗಳ ತಾಣವಿದೆ. ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ೩ ದಶಕಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿ,'ಮಿನರ್ವ ಟಾಕೀಸ್' ಎಂಬ ಚಿತ್ರಮಂದಿರವಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇನೂ 'ಪಾಶ್' ಎನ್ನದಿದ್ದರೂ ವಿಶಾಲವಾದ ಎಲ್ಲವರ್ಗದ ಜನರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವ ಟಿಕೆಟ್ ದರಗಳಿದ್ದು, ಚಿತ್ರಪ್ರಿಯರಿಗೆ ಬಹಳ ಮುದಕೊಡುವ ಜಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಅಥವಾ ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್ ಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲೆಂದೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ರಸಿಕರಿಗೆ ಇದು ಒಂದು ಸುಲಭವಾದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕ ಚೊಕ್ಕ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರವಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಬಂದ ಮಾಲ್ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಿಂದಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳು ಮಳಿಗೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಂಡಾಗ, 'ಮಿನರ್ವ ಸಿನಿಮಾ ಮಂದಿರ'ವೂ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಇಲ್ಲಿಗೆ 'ತೆಲುಗು' ಮತ್ತು'ಕನ್ನಡ'ಚಿತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಮಿನರ್ವ ಸರ್ಕಲ್ ಬಳಿ ಪಂಜಾಬ್ ನಾಷನಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ಆಕಾಶನಗರ ಚರ್ಚುಗಳು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೃಷ್ಣರಾಜಪುರ ರೈಲುನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಉದಯನಗರದ ಫಾತಿಮಾ ಶಾಲೆಯ ಸಭಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಭಾನುವಾರ ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಮೂರ್ತಿನಗರದ ಪವಿತ್ರ ಕುಟುಂಬ ದೇವಾಲಯದಿಂದ ಗುರುಗಳು ಬಂದು ಬಲಿಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಇದನ್ನು ನಿತ್ಯ ಸಹಾಯ ಮಾತೆ ಉಪ ಧರ್ಮಕೇಂದ್ರವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಫಾದರ್ ಚಿನ್ನಪ್ಪನ್ ಅವರು ಬಿ ನಾರಾಯಣಪುರದ ಆಕಾಶನಗರದಲ್ಲಿ ಜಮೀನನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಮೇಲೆ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ ಇಗ್ನೇಷಿಯಸ್ ಪಿಂಟೋ ಅವರು ಹೊಸ ದೇವಾಲಯದ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಸಹಾಯಮಾತೆಯಾಲಯದ ಕೆಲಸ ಪೂರ್ಣ ವಾಗಿ ಮಹಾಧರ್ಮಾಧ್ಯಕ್ಷ ಬೆರ್ನಾಡ್ ಮೊರಾಸ್ ಅವರು ಉದ್ಘಾಟಿಸಿ ಪವಿತ್ರೀಕರಿಸಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಧರ್ಮಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. 200px|right
ಪೂಜಾಸಮಯ
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಚರ್ಚುಗಳು
ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು
ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಗಳೆಂದರೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳನ್ನು, ಆ ಕಂಪನಿಯ ಆಸ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ ಷೇರುಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳ ದೈನಂದಿನ ಉತ್ಪಾದನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರ ಮತ್ತು ರೀತಿಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದಕ್ಕೆವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿದೆ.
ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ(ಕಂಪನಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ)ಗಳು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮದ ಬಂಡವಾಳ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪರ ಬಂಡವಾಳ, ಆಪತ್ಕಾಲೀನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಾವಧಿ ಬಂಡವಾಳಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ವಿಶೇಷ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿಯಲ್ಲಿ, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಹೂಡಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಥವಾ ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಅಥವಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬಂಡವಾಳದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಥವಾ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಹೊಸ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತೀರಾ ವಿರಳವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸಲು ಬಹುಪಾಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಕಾರಗಳು
ಈ ಕೆಳಗಿನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ(ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ)
thumb|right|350px|ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಮೂಲ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ
ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ, LBO ಅಥವಾ ಷೇರು ಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಹಲವು ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ. ಕಂಪನಿ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಘಟಕ ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅಥವಾ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಷೇರುದಾರರೇ ವ್ಯವಹಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ಹಣದ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗದೇ ಕೇವಲ ಸ್ವಾಧೀನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡುವ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕನನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ, ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರು ಬಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಮೂಲಧನದ ಪಾವತಿಗಾಗಿ, ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಹಣ ಹೊಂದಿಸಲು ಸಾಲ ಪಡೆಯುವರು. LBOದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಸಾಲವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮರುಪಾವತಿಸದ ಹಣಕಾಸು ನೆರವು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಯೋಜಕರದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಂದ ಹೂಡಿದ ಇತರ ಯಾವುದೇ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ಯಾವ ರೀತಿಯ ಹಕ್ಕನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, LBO ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿರುವ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲು ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಿತ ನಿಧಿಯುಳ್ಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪಾಲುದಾರರಿಗೆ ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಲಾಭದ ಮರುಪಾವತಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವುದು. ಈ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ರಚನೆಯು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ LBOನ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡುತ್ತದೆ: (1) ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಬಂಡವಾಳದ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ(2) ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆದಾಯ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು (ಸ್ವತ್ತಿನ ಮೇಲಿನ ಆದಾಯವು ಸಾಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿರುವವರೆಗೆ).
ಹಣಕಾಸಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮೊತ್ತದ ಪ್ರಮಾಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳು, ಸಾಲದ ಅವಧಿ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಸಾಲದಾತರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳು ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಧಾರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.(LBOಯ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರಾಯೋಜಕರುಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ಎರಡನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು)ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಭರಿಸಲು ಕಂಪನಿಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯನ್ನು ನಿಗದಿಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತೆ.ಖರೀದಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಶತ ಮತ್ತು, ಬಂಡವಾಳಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ LBOಯ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಖರೀದಿ ಬೆಲೆಯ 60%-90%ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಲದ ಅನುಪಾತವು ಹಿಂದಿನ ಸರಾಸರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ 2000-2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ LBOಗಳ ಒಟ್ಟು ಖರೀದಿ ದರದ 59.4% ಮತ್ತು 67.9%ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಸಾಲವಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ
ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಾಣದ, ಆರಂಭವಾಗುತ್ತಿರುವ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪಾರದ ವಿಸ್ತರಣೆಗಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮೀರಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವೆಂದರೆ ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರಲಿರುವ, ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಅಳವಡಿಕೆ, ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಅವಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಹಣ ತೊಡಗಿಸುವುದಾಗಿದೆ.
ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳದ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮಿಗಳು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಹಣಕಾಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಹೊರಗಡೆಯಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕ ಬಂಡವಾಳ ಮೂಲಗಳಿಂದ ನಿಧಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಅಪಾಯ ತಡೆಯಲು ಉತ್ತಮ ಲಾಭ ಗಳಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಸಾಲದಂತಹ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಪಡೆದ ನಿಧಿ, ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ವೇಗವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ.ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳವು ಇತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೂಡಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ.
ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ
ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ ವೆಂದರೆ ಕಂಪನಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಅಥವಾ ಪುನಾರಚನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ,ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅಥವಾ ವ್ಯಾಪಾರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬದಲಿಸದೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಯ ಸ್ವಾಧೀನಕ್ಕೆ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸಿನ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪ್ರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿದ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಕ್ವವಾಗಿದ್ದು, ಲಾಭ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ವಿಸ್ತರಣೆ, ಸ್ವಾಧೀನತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಕಂಪನಿ ತನ್ನ ಆಯವ್ಯಯ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು (ಅಥವಾ ಸಾಲ) ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಆಯವ್ಯಯಪಟ್ಟಿ (balance sheet) ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ PIPEs ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಪರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. PIPE ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತನೀಯ ಅಥವಾ ಅರ್ಹ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದು.
ಸಂಕಟದ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು
ನಷ್ಟ,ಸಂಕಟದ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅರ್ಥಿಕವಾಗಿ ನಷ್ಟಗೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಸಾಲಪತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. "ನಷ್ಟ" ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಂಪನಿ ವರ್ಗವು ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯನೀತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಈ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೆ, ಕಂಪನಿಯು ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುವ ಕಂಪನಿ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸಾಲಪತ್ರ ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್‌ಗಳ ಸಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯವಹಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳ
ಮಧ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಂಪನಿಯ ಬಂಡವಾಳ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಧೀನ ಸಾಲ ಅಥವಾ ಆದ್ಯತಾ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಣಕಾಸು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಸ್ತರಣೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳದ ಮೊತ್ತ ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿಕೆದಾರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ತರುವ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಸಾಲಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಾಲಗಾರರು ನೀಡಬಹುದಾದ ಮೊತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಲ ಮಾಡಲು ಇಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಅನುಮತಿಸುವುದು. ಮಧ್ಯಮ ಅವಧಿಯ ಸಾಲಪತ್ರ ಹೊಂದಿರುವವವರು ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಹಾರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತತೆ ಅಥವಾ ಇತರ ಹಿರಿಯ ಸಾಲಗಾರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು
ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ. ಈ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಖರೀದಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ಖಾಸಗಿಯವರ ಸ್ವಾಧೀನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ಬಡ್ಡಿ ಅಥವಾ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆಗಳ ಮಾರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವಿರುತ್ತದೆ. ಮೂಲತಃ ಅವುಗಳು ಕೂಡಲೇ ನಗದೀಕರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೊಸಬರಾದ ಈ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ನವೀಕರೀಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರದ ಹಣದ ಹರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆಯ ಜೆ-ಕುವ್‌ ಪ್ರಭಾವವು ಇಳಿಕೆಯಾಗುವುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಇತರರ ನಿಧಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಹಂತದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿಗೆ ಸಮಾನ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖರೀದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಕೇವಲ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಂಡವಾಳವನ್ನಷ್ಟೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡದೆ, ತಮ್ಮ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನತಂತ್ರಗಳು
ಇತರ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಆರಂಭಿಕ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
ಅಮೆರಿಕನ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಆಂಡ್‌ ಡೆವಲಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ (ARDC) ಮತ್ತು J.H. ವಿಟ್ನಿ & ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಉಗಮದಿಂದ, 1946ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಉದ್ಯಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಮೊದಲು, ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಳು (ಮೊದಲು "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರ ಬಂಡವಾಳ" ಎನ್ನುವ) ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿತ್ತು. "ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪಿತಾಮಹ" ಮತ್ತು INSEAD ಸ್ಥಾಪಕ ಜಾರ್ಜಿಸ್‌ ಡೊರಿಯಟ್‌ IIನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ಸೈನಿಕರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಹೂಡಿಕೆ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಶೇಖರಿಸಿ, ARDCನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
1957ರಲ್ಲಿ ಡಿಜಿಟಲ್‌ ಇಕ್ವಿಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನಲ್ಲಿ (DEC) $70,000ರಷ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆದರು. 1968ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿ's ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಂತರ ಅದರ ಮೌಲ್ಯ $355 ದಶಲಕ್ಷವಾಗಿತ್ತು.ಹೀಗಾಗಿ ARDC ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು (ಹೂಡಿಕೆಯ 500 ಪಟ್ಟುಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ ಮತ್ತು 101%ರಷ್ಟು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ಆದಾಯ ದರವಾಗಿತ್ತು). 1959ರಲ್ಲಿ ಫೇರ್‌ಚೈಲ್ಡ್‌ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್‌ಗೆ (ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾದ ಅಂತರ್ಗತ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲ) ಮೊದಲ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ನಂತರ ವೆನ್‌ರಾಕ್‌ ಎಸೋಸಿಯೆಟ್ಸ್‌ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಉಗಮ
ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಸಾಲದ ಮೂಲಕ $42 ದಶಲಕ್ಷ ಮತ್ತು ಆದ್ಯತಾ ಷೇರುಗಳ ವಿತರಿಸುವ ಮೂಲಕ $7 ದಶಲಕ್ಷ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿತು. 1955ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಸ್‌-ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಮೇ ನಲ್ಲಿ (0}ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಸ್ಟೀಮ್‌ಶಿಪ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ನ್ನು ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌, Inc. ಮೊದಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವಿಧಾನದ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ $20 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ವಾಟರ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹಣ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಯನ್ನುಅಷ್ಟೇ ಮೊತ್ತದ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾಕ್‌ಲೀನ್‌ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದಂತೆ, ಉದ್ಯಮದ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂಡವಾಳದಂತೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಹಿವಾಟಾಗುವ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಕಂಪನಿಗಳ ಬಳಕೆಯು ಹೊಸ ವಿಧಾನವಾಗಿತ್ತು. ವಾರನ್‌ ಬಫೆಟ್‌ (ಬೆರ್ಕ್‌ಶೈರ್‌ ಹಾಥ್‌ವೇ) ಮತ್ತು ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌ರ (DWG ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌) ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌ (ಟ್ರೀರ್ಕ್‌),ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌ (ರಿಲಯನ್ಸ್‌ ಇನ್ಸುರೆನ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಗೆರ್ರಿ ಶ್ವರ್ಟ್ಸ್‌ (ಒನೆಕ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌) ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಾಗಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಬಳಸಿ, ಅದೇ ರೀತಿಯ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಇವುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮುನ್ನಡೆಸುವವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದು. ಪೊಸ್ನರ್‌ ಅವರು "ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ" ಅಥವಾ "LBO" ಎಂಬ ಪದ ಬಳಸಿದರು
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯು ಏರಿಕೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದು, ಹಲವು ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವವರನ್ನು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರು ಜೆರೋಮ್‌ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌, Jr. ಮತ್ತು ಅವರ ನಂತರದ ಹಿತೈಷಿ ಹೆನ್ರಿ ಕ್ರಾವಿಸ್‌. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ರು ತನ್ನ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಜಾರ್ಜ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌ಗಾಗಿ "ಬೂಟ್‌ಸ್ಟ್ರಾಪ್‌" ಹೂಡಿಕೆ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸುವ ಸರಣಿ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾರ್ಯಸಾಧು ಅಥವಾ ಆಕರ್ಷಣೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕರು ಅದನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು.ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಗೆ ಅದನ್ನು ಮಾರುವುದು ಸಹ ಇಷ್ಟವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಖರೀದಿದಾರರಿಗೆ{/00}(ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಂಡವಾಳದಾರರಿಗೆ) ಅದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ ಎನಿಸಬಹುದು. 1964ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಕಿನ್‌ ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ಮೈನೇಟಿಂಗ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ವ್ಯವಹಾರ ಎನಿಸಿದೆ. . ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ಸ್‌ ಬ್ಯಾಂಕರ್‌ಗಳು ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿ ಥೋಂಪ್ಸನ್‌ ವೈರ್‌, ಈಗಲ್‌ ಮೋಟರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರೊವ್ಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಟೆರ್ನ್‌ ಮೆಟಲ್ಸ್‌ (1965), ಇನ್‌ಕಾಮ್‌ (ರಾಕ್‌ವುಡ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನ ಒಂದು ವಿಭಾಗ, 1971), ಕೋಬಲರ್ಸ್‌ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್‌ (1971), ಮತ್ತು ಬೋರೆನ್‌ ಕ್ಲೇ (1973)ಯ ಖರೀದಿಯ ಸರಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. 1976ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ವಿದಾಯ ಹೇಳಿದಬಿಯರ್‌ ಸ್ಟೆರ್ನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಕೋಹ್ಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ರ ನಡುವೆ ಆ ವರ್ಷ ಕೋಲ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಕ್ರಾವಿಸ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ಕಂಪನಿಯ ಹುಟ್ಟು ಆತಂಕ ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪನಿಯು ಎದುರಾಳಿ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಆಸ್ತಿ ವಿಂಗಡಣೆ, ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯ ಸ್ಥಗಿತ ಅಥವಾ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮದ ಆರಂಭದಂತಹ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ, ಹಲವು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಮೂಲಕ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದ್ಯಮಗಳಿಗೆ "ಉದ್ಯಮ ದಾಳಿ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌, ವಿಕ್ಟರ್‌ ಪೊಸ್ನರ್‌, ನೆಲ್ಸನ್‌ ಪೆಲ್ಟ್ಸ್‌, ರಾಬರ್ಟ್‌ M. ಬಾಸ್‌, T. ಬೂನ್‌ ಪಿಕನ್ಸ್‌, ಹರೋಲ್ಡ್‌ ಕ್ಲಾರ್ಕ್‌ ಸಿಮೊನ್ಸ್‌, ಕಿರ್ಕ್‌ ಕೆರ್ಕೊರಿಯನ್‌, ಸರ್‌ ಜೇಮ್ಸ್‌ ಗೋಲ್ಡ್‌ಸ್ಮಿತ್‌, ಸೌಲ್‌ ಸ್ಟೈನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಮತ್ತು ಅಶರ್‌ ಈಡಲ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ 1980ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತಾಯದ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯಮ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. 1985ರಲ್ಲಿ TWAಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಕಾರ್ಲ್‌ ಇಕಾಹ್ನ್‌ ನಿರ್ದಯಿ ಉದ್ಯಮ ಆಕ್ರಮಣಕಾರನಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದನು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಮ ಸ್ವಾಧೀನದಾರರುಮೈಕಲ್‌ ಮಿಲ್ಕನ್‌ರ ಬಂಡವಾಳ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಾರಿಯಾದರೂ ಗ್ರಾಹಕರಾಗಿದ್ದವರು. ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲ ಒದಗಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರ ಆ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವರು.
1980ರ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಯು ತನ್ನ ಮಹತ್ತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು. ವ್ಯವಹಾರದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟ ತಲುಪಿ, ಹಿಂದಿನ ದಶಕದಲ್ಲಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಯಿತು. 1989ರಲ್ಲಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊವನ್ನು $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಧೀನ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡಾಗ KKR ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಸುಮಾರು 17 ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ಇದಾಗಿದೆ. ಬರ್ಬಾರಿಯನ್ಸ್‌ ಎಟ್‌ ದಿ ಗೇಟ್‌: ದಿ ಫಾಲ್‌ ಆಫ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ (ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಾಡಲಾಯಿತು) ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $75 ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಪ್ರೈವೇಟ್‌ನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌(/0), ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅನಾಯಾಸವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $109ರಷ್ಟನ್ನು ನೀಡಿ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ್ನು KKR ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತ್ವರಿತ ಸಂಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಗಳ ಕುದುರೆ ವ್ಯಾಪಾರವು ಶೀರ್ಸೊನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಹಟ್ಟನ್‌ ಮತ್ತು ನಂತರ ಫೋರ್ಸ್ಟ್‌ಮ್ಯಾನ್‌ ಲಿಟಲ್‌ ಆಂಡ್‌ ಕಂ. ವಿರುದ್ಧ KKR ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗವಾಯಿತು.ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಮೊರ್ಗನ್‌ ಸ್ಟಾನ್ಲೀ, ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸಾಚ್ಸ್‌, ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಮೆರಿಲ್‌ ಲಿಂಚ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವರು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವವರಾಗಿದ್ದರು. ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ನ ಮೂಲ ಬಿಡ್‌ (ಬೆಲೆ) ನಂತರ RJR ನಬಿಸ್ಕೊಯ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಅನೂಮೋದನೆಯಿಲ್ಲದೆ KKR ತ್ವರಿತವಾಗಿ, RJR ನಬಿಸ್ಕೊ ಕಂಪನಿಯ ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $90 ದರದ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮುಂದಿಟ್ಟಿತು. ಶೀರ್ಸನ್‌ ಲೆಹ್ಮಾನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಲೊಮನ್‌ ಬ್ರದರ್ಸ್‌ ಇರುವ RJRನ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಕ್ರಾವಿಸ್‌ನಿಂದ ಎದುರಾಗುವ ಪೈಪೋಟಿ ಎದುರಿಸಲು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ $112ರಷ್ಟು ಬಿಡ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಡಾಲರ್‌ನ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗ, KKRರ $109ರ ಅಂತಿಮ ಬಿಡ್‌ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. RJR ನಬಿಸ್ಕೊ $31.1 ಶತಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಈ ವ್ಯವಹಾರವು, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯಾಗಿದೆ. 2006 ಮತ್ತು 2007ರಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಂಖ್ಯಾ ಗುರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ RJR ನಬಿಸ್ಕೊನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿ ದರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, 2006–2007 ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಾದ ಯಾವುದೇ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಗಳು RJR ನಬಿಸ್ಕೊನನ್ನು ಮೀರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌ ಒಂದು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲದ ಖಾತ್ರಿಯೋಜನೆಯಡಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಆದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.
ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೂರು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್‌ ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಮೂರು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ ಆರು ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ನೊಲೊ ಕೆಂಟೆಂಡರ್‌ (ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇಲ್ಲ) ವಿಷಯವನ್ನು ಸರಕಾರ ಸಮರ್ಥಿಸಿ, ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಡ್ರೆಕ್ಸಲ್‌ ಕಂಪನಿಯು $650 ದಶಲಕ್ಷ ದಂಡ ಪಾವತಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಸುರಕ್ಷತಾ ಕಾನೂನುಗಳಡಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಂಡದ ಮೊತ್ತವಾಗಿತ್ತು. 1989ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಿಲ್ಕನ್‌ ತಮ್ಮ ಮೇಲಿನ ದೋಷಾರೋಪಣೆಯ ನಂತರ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. 1990ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 13ರಂದು U.S. ಷೇರು ಮತ್ತು ವಿನಿಮಯ ಆಯೋಗ (SEC), ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್‌ ರಿಸರ್ವ್‌, ಡ್ರೆಕ್ಸೆಲ್‌ ಬರ್ನ್‌ಹಾಮ್‌ ಲಂಬರ್ಟ್‌ಗೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಖಜಾನೆ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವ ನಿಕೋಲಸ್‌ F. ಬ್ರ್ಯಾಡಿ ಸಲಹೆಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಧ್ಯಾಯ 11ರಲ್ಲಿ ದಿವಾಳಿತನದ ರಕ್ಷಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು.
2005-2007 ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ ಕಾಲ
ಬಡ್ಡಿದರದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ, ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡ ಸಡಿಲಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸುವ ಕಂಪನಿಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಬನಸ್‌-ಆಕ್ಸ್‌ಲಿ ಕಾಯಿದೆ) ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಏರಿಕೆ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು. 2002ರಲ್ಲಿ ಡೆಕ್ಸ್‌ ಮೀಡಿಯಾದ ಖರೀದಿಯು ಬಹು-ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನ U.S. ಖರೀದಿಯಿಂದ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿಯ ಸಾಲದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವ್ಯವಹಾರ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. 2005ರಲ್ಲಿ ಟಾಯ್ಸ್‌ "R" ಅಸ್‌, ದಿ ಹರ್ಟ್ಸ್‌ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌ , ಮೆಟ್ರೊ-ಗೋಲ್ಡ್‌ವಿನ್‌-ಮೇಯರ್‌ ಮತ್ತು ಸನ್‌ಗಾರ್ಡ್‌ ನ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಸೇರಿದಂತೆ, 2004 ಮತ್ತು 2005ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪನಿಗಳ ಖರೀದಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದವು. 2005 ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2006 ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೊಸ "ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ" ದಾಖಲೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. ಇಸವಿ 2006ರ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ 2007 ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ 18 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ, 2007 ಕೊನೆಯೊಳಗೆ ಹತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಖರೀದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದವು. 2006ರಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು $375 ಶತಕೋಟಿಗೆ 654 U.S. ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದವು. ಇದು 2003ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವ್ಯವಹಾರಗಳ 18 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಅದಲ್ಲದೆ U.S. ಮೂಲದ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು 322 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಬದ್ಧತೆ ಹಕ್ಕಿನೊಂದಿಗೆ $215.4 ಶತಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವು. ಇದು 2000ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾದ 22%ನ್ನು ಮೀರಿ, 2005ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹಣೆಗಿಂತ 33%ದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು. ನಂತರದ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿರುವ ಏರು-ಪೇರು ಮೀರಿ, 415 ಬಂಡವಾಳ ನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹೂಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ $302 ಶತಕೋಟಿ ಖರೀದಿಯು ಹೊಸ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಯಿತು. 2006ಯಿಂದ 2007ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಪ್ರಮುಖ ಖರೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ: ಇಕ್ವಿಟಿ ಆಫೀಸ್‌ ಪ್ರಾಪರ್ಟೀಸ್‌, HCA, ಅಲಿಯನ್ಸ್‌ ಬೂಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು TXU.
2007ರ ಜುಲೈಯಲ್ಲಿ ಅಡಮಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಗೊಂದಲವು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಬಡ್ಡಿದರದ ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಖರೀದಿಯ ಹಣಕಾಸಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ PIK ಮತ್ತು PIK ಟಾಗಲ್‌ (ಬಡ್ಡಿ "P ayable I n K ind") ಮತ್ತು ಕರಾರಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಲ ಸೇರಿದಂತೆ, 2007ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ವಿತರಕರ ಸ್ನೇಹಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಚುರುಕಾದವು. 2007ರ ಜುಲೈ ಮತ್ತು ಅಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಕೆಲವು ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಕರ ಪ್ರವೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡ್ಢಿದರ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸಾಲದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ವಿತರಣೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡಿತು. ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಹಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸಾಲ ವಿತರಿಸುವ ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲು ಆಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತವೇ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆದರೂ 2007ರ ಕಾರ್ಮಿಕ ದಿನದ ನಂತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಚೇತರಿಕೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೇಲಿನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಕೊರತೆಯು ಖರೀದಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಯನ್ನು ತಡೆದವು. ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಸಿಟಿಗ್ರೂಪ್‌ ಮತ್ತು UBS AG ಸಾಲದಿಂದ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವು.ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಬಂಡವಾಳ ಪತ್ರಗಳ ಬೆಲೆ ಇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಲ ಬಂಡವಾಳ ವಲಯದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕುಸಿತಗೊಂಡಿತ್ತು. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಣಕಾಸು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ನಿಂತುಹೋಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿತು. 2007ರ ಕೊನೆ ಮತ್ತು 2008 ಪ್ರಾರಂಭ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಲದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆಗ"ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಖರೀದಿ"ಯ ಕಾಲವು ಕೊನೆಯ ಹಂತ ತಲುಪಿತ್ತು. ನಂತರ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಕ್ರಿಯ ಆಸ್ತಿ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬದ್ಧರಾದ ಬಂಡವಾಳದ ನೂರಾರು ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಖಾಸಗಿ ಷೇರು ಬಂಡವಾಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೊಸ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಎದುರುನೋಡುತ್ತಿವೆ.
ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ
450px|thumb|right|ಸಾಮಾನ್ಯ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿಯ ರಚನೆಯ ರೇಖಾಚಿತ್ರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಿಂದ ಬಂಡವಾಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1970ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಆಸ್ತಿಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯದ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬಂಡವಾಳ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಸ್ತಿ (ಉದಾ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಇತರ ಬದಲಿ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು (ಉದಾ., ಭಧ್ರತಾ ನಿಧಿಗಳು, ಸ್ತಿರಾಸ್ಥಿ ವ್ಯವಹಾರ, ವ್ಯಾಪಾರದ ಸರಕುಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯು ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ವೃತ್ತಿಪರ ಅನುಭವ, ಅಗತ್ಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲು, ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳ ನಿಧಿ ಮೂಲಕ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಪರೋಕ್ಷ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುಗಳು ನಿಧಿಗಳ ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಇತರರು ಒಂದೇ ನಿಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದಕಿಂತ ನಿಧಿಗಳ ನಿಧಿನಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ, ಪೋರ್ಟ್‌ಪೋಲಿಯೊದಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ವಿತರಿಸುತ್ತಾರೆ.