cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳು
ಭದ್ರತೆ
Military Advisory Board ಎಂಬ ನಿವೃತ್ತ ಯು.ಎಸ್.ಜನರಲ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಅಡ್ಮಿರಲ್‌ಗಳ ಸಮಿತಿಯು "National Security and the Threat of Climate Change." ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಈ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಭದ್ರತಾ ವಿವಕ್ಷೆಗಳುಂಟಾಗಬಹುದೆಂದೂ, ಈಗಾಗಲೇ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶಗಳೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಲ್ಲಿ ಇದು "ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚುಮಾಡು"ವುದೆಂದೂ ಈ ವರದಿಯು ಎಣಿಕೆಹಾಕಿದೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ವಿದೇಶಾಂಗ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಬೆಕೆಟ್ರವರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ "ಅಸ್ಥಿರ ಹವಾಗುಣವು ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವಂಥ ವಲಸೆಯ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೇ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಉಲ್ಬಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. U.N. Council Hits Impasse Over Debate on Warming]. The New York Times, ಏಪ್ರಿಲ್ 17, 2007.2007ರ ಮೇ 8ರಂದು ವಾಪಸು ಪಡೆದದ್ದು ಇದಕ್ಕೂ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಮುನ್ನ ಯು.ಎಸ್ ಸೆನೇಟರುಗಳಾದ ಚಕ್ ಹೇಗೆಲ್ (R-NB) ಮತ್ತು ರಿಚರ್ಡ್ ಡರ್ಬಿನ್ (D-IL) ಯು.ಎಸ್. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಕರಡು ಮಸೂದೆಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಫೆಡರಲ್ ಗುಪ್ತಚರ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದುಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಭದ್ರತಾ ಸವಾಲುಗಳ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲೆಂದು ಒಂದು National Intelligence Estimate ಮಾಡಲು ಒಂದಾಗಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು Salon, April 9, 2007. ನವೆಂಬರ್ 2007ರಂದು, Center for Strategic and International Studies ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ Center for a New American Security ಎಂಬ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಿನ ಎರಡು ಥಿಂಕ್ ಟ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮೂರು ವಿವಿಧ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ಭದ್ರತಾ ವಿವಕ್ಷೆಗಳ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ವರದಿಯು ಮೂರು ವಿವಿಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪರ್ಯಾಲೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ - ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸುಮಾರು 30ವರ್ಷಗಳದ್ದಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಸುಮಾರು 2100ರವರೆಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರವಾಹಗಳು "...ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅನನ್ಯತೆಗಳಿಗೂ ಸವಾಲೊಡ್ಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.  ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೈಲ್ ಮತ್ತು ಅದರ ಉಪನದಿಗಳ ನಡುವೆ, ನಡೆಯಬಹುದು.." ಹಾಗೂ "ಏರುವ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡ ತೊಂದರೆಯೆಂದರೆ ದೇಶಗಳ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಈಗಿರುವ ಗಡಿರೇಖೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ಜನರ ವಲಸೆಹೋಗುವಿಕೆಗಳು.2009ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಏರುತ್ತಿರುವ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವಿರುವುದೆಂಬ ಊಹೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತದೆ.   ರಿಚರ್ಡ್ ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಸೆಬ್ಯಾಸ್ಟಿಯನ್ ವ್ಯಾಗ್ನರ್ 1000 ಮತ್ತು 2000ದವರೆಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಹವಾಗುಣ ಹಾಗೂ ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಬಗೆಗಿನ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.  ಅವರು 18ನೇ ಶತಮಾನದ ನಡುಭಾಗದವರೆಗೂ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಡುವೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತೆಂದೂ, ಆದರೆ ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದ ನಂತರ ಈ ಸಂಬಂಧವು ತನ್ನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆಯೆಂಬ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಟಾಲ್ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಗ್ನರ್ ಔದ್ಯಮಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ವೇಳೆಗೆ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯುಂಟಾದಾಗ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯಪೂರ್ಣ ಹವಾಗುಣದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧ ಮುಗಿದುಹೋಯಿತೆಂದೂ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.  The Economist  ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಕಾರ ಅವರ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಹವಾಮಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ಬೆಳೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹವಾಮಾನ
ಫಿಂಗರ್ ಎಲೆವೆನ್‌‌
ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌  ಎಂಬುದು  1989ರಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಒಂಟಾರಿಯೋದ  ಬರ್ಲಿಂಗ್‌‌ಟನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆನಡಾದ  ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವಾಗಿದೆ. ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದವನ್ನು ಮೂಲತಃ ರೈನ್‌‌ಬೋ ಬಟ್‌‌ ಮಂಕೀಸ್‌‌  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವಾದ  ದ ಗ್ರೇಯೆಸ್ಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಕೈಸ್‌ ನೊಂದಿಗೆ  ಪ್ರಧಾನ ವಾಹಿನಿ ಸಂಗೀತದ ಕಡೆಗೆ ದಾಪುಗಾಲಿಟ್ಟಿರುವ ಈ ವೃಂದವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಐದು ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದೆ. 2003ರ ಸಾಲಿನ ಸ್ವಯಂ-ಅಭಿದಾನಾಂಕಿತ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ  ಸ್ವರ್ಣ/ಗೋಲ್ಡ್‌‌  ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌‌  ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು, ವಾದ್ಯವೃಂದಕ್ಕೆ  US ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ/ಹಾಟ್‌‌  100 ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  16ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ದೊರಕಿಸಿದ  ಏಕಗೀತೆ  "ಒನ್‌ ಥಿಂಗ್‌‌ "ನ ಅದ್ಭುತ ಯಶಸ್ಸು ಇದಕ್ಕೆ ಬಹುಪಾಲು ಕಾರಣ. ಈ ವೃಂದದ 2007ರ ಸಾಲಿನ ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ   ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವು  ಹಲವು  ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಗಳಿಗೇರಿದ ಏಕಗೀತೆ  "ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌ "ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ  ಪರಿಚಯಿಸಿತ್ತು  ಕೆನಡಾದ  ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ/ಹಾಟ್‌‌   100 ಹಾಗೂ  US ರಾಕ್‌‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ  ಸೇರಿದಂತೆ USನ ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ/ಹಾಟ್‌‌  100ರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  #6ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಏಕಗೀತೆಗಳ  ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ  #12ನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೂಡಾ ತಲುಪಿತ್ತು. ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟಗಳಿಗೆ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ನೀಡುವ ಜುನೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು 2008ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಗಳಿಸಿದ್ದರು.
ಲೆಟರ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಚಟ್ನಿ ಮತ್ತು ಟಿಪ್‌‌  (1995–1999)
ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ ವೃಂದವು ಮೊದಲಿಗೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ತಂಡ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡರೂ, ಒಂದು ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವಾಗಿ ಅಚಲ ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕೆನಡಿಯನ್‌‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಂತಹಾ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಿದರು. 1990ರಲ್ಲಿ ಅವರು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ಶಾಲೆಯೊಂದರ ಕ್ರಿಸ್‌‌ಮಸ್‌‌ ವಾದ್ಯ/ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯು ಅವರ ಮೊದಲಿಗ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದವನ್ನು ಮೂಲತಃ ರೈನ್‌‌ಬೋ ಬಟ್‌‌ ಮಂಕೀಸ್‌‌  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 97.7 CHTZ (ಹಿಟ್ಸ್‌‌) HTZ FM ರೇಡಿಯೋದ "ದಕ್ಷಿಣ  ಒಂಟಾರಿಯೋದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಕ್‌ ಸಂಗೀತ " ಎಂಬ ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವೇಷಣ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಗೆದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ  ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟ  ಲೆಟರ್ಸ್‌ ಫ್ರಮ್‌ ಚಟ್ನಿ  (1995)ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
1996ರಲ್ಲಿ ಕೋಅಲಿಷನ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌  (ಸಾರಾಹ್‌ ಪರ್ಹಮ್‌ರೊಂದಿಗೆ ರಾಬ್‌ ಲ್ಯಾನ್ನಿ  & ಎರಿಕ್‌ ಲಾರೆನ್ಸ್‌‌)  ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಸಹಯೋಗಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ನವೀನ ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂಡವೊಂದನ್ನು ಈ ವೃಂದದವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತದ ರೀತಿಯು ಬದಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದಾಗ "ರೈನ್‌‌ಬೋ ಬಟ್‌‌ ಮಂಕೀಸ್‌‌ " ವೃಂದವು  "ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ " ಆಯಿತು. ಟಿಪ್‌‌ ಎಂಬ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟದ ಗೀತೆ  "ಥಿನ್‌‌ ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್‌‌ "ನ ಹಿಂದಿನದೊಂದು ಆವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸ್ಕಾಟ್‌ ಆಂಡರ್‌‌ಸನ್‌‌ ಅದನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾನೆ  : "ಎಲ್ಲವೂ ನಿಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ನಿಮ್ಮ ಅಂತಃಪ್ರೇರಣೆಯು ನಿಮ್ಮನ್ನು ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಅದೇ ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಬೆರಳು/ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌, ನಾನು ಅದನ್ನು ನನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲೇ ಆಗಲಿಲ್ಗ."
ಅವರ ಟಿಪ್‌‌  ಎಂಬ ಅದ್ವಿತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವನ್ನು, 1997ರಲ್ಲಿ  ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ  ಮರ್ಕ್ಯೂರಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ ಲಾಂಛನದಡಿಯಲ್ಲಿ  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ  ವೈಂಡ್‌‌ಅಪ್‌ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್‌‌ನ ಲಾಂಛನದಡಿಯಲ್ಲಿ  1998ರಲ್ಲಿ ಮರು-ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಇದು ವಾದ್ಯವೃಂದದ ನಾದ/ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದಂತಾಯಿತು. ಟಿಪ್‌‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಲ್ಯಾನ್ನಿಯವರು (ಅವರ್‌‌ ಲೇಡಿ ಪೀಸ್‌‌) ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಕ್ರೀಡ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಯೆಲ್‌‌ನಂತಹಾ ಇತರೆ  ಸಂಗೀತವೃಂದಗಳ ಸಮಸಮಕ್ಕೆ ಎನ್ನುವಂತೆ ಪ್ರವಾಸ ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ದ ಗ್ರೇಯೆಸ್ಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಕೈಸ್‌ ಮತ್ತು  ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌   (2000–2006)
2000ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ ವೃಂದವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅರ್ನಾಲ್ಡ್‌ ಲ್ಯಾನ್ನಿಯವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ದ ಗ್ರೇಯೆಸ್ಟ್‌‌ ಆಫ್‌ ಬ್ಲ್ಯೂ ಸ್ಕೈಸ್‌ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವು ಅವರ ತವರು ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರುತ್ತಾ  ಸ್ವರ್ಣ/ಗೋಲ್ಡ್‌ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು (50,000 ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು) ದೊರಕಿಸಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದೊಪ್ಪಿಸಿತ್ತು.
ಈ ವೃಂದದ 2003ರ ಸಾಲಿನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸ್ವಯಂ-ಅಭಿದಾನಾಂಕಿತ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟ ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ ಅನ್ನು  ಜಾನ್ನಿ Kರವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವು ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವನ್ನು ಪ್ರಧಾನ ವಾಹಿನಿ ಸಂಗೀತದೆಡೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದ  ಸುಪ್ತ ಜನಪ್ರಿಯ  ಏಕಗೀತೆ  "ಒನ್‌ ಥಿಂಗ್‌‌" ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಗೀತೆಯು ರಾಕ್‌, ಪಾಪ್‌ ಹಾಗೂ ಪ್ರಬುದ್ಧರ ರೇಡಿಯೋ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಯಾಗಿತ್ತು ; ಈ ಏಕಗೀತೆಯ ಯಶಸ್ಸು  ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ  US ಸ್ವರ್ಣ/ಗೋಲ್ಡ್‌‌  ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟ  (500,000 ಪ್ರತಿಗಳು ) ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾದ  ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‌‌  (100,000 ಪ್ರತಿಗಳು) ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. U.S.ನಲ್ಲಿ "ಒನ್‌ ಥಿಂಗ್‌‌ " ಗೀತೆಯು #16ನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತಲ್ಲದೇ  ಸ್ಕ್ರಬ್ಸ್‌‌ , ಸ್ಮಾಲ್‌ವಿಲ್ಲೆ   ಮತ್ತು ಥರ್ಡ್‌ ವಾಚ್‌ ನಂತಹಾ   TV ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ವಿಶ್ವ ಕುಸ್ತಿಪಂದ್ಯಗಳ ಮನರಂಜನಾ ಸಂಸ್ಥೆ/ವರ್ಲ್ಡ್‌‌ ರೆಸಲಿಂಗ್‌ ಎಂಟರ್‌ಟೇನ್‌ಮೆಂಟ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯ  (WWEಯ) ಜೂನ್‌‌‌‌‌  25, 2007ರ ರಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌‌‌‌‌  25ರಂದು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ  ಕ್ರಿಸ್‌ ಬೆನಾಯಿಟ್‌‌ನ  ಆತ್ಮಕ್ಕೆ ಚಿರಶಾಂತಿ ಸಿಗಲೆಂದು ಆತನ ಬಗೆಗಿನ ಸ್ಮಾರಕ ವಿಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವಾನಸೆನ್ಸ್‌ನ ಆಮಿ ಲೀಯವರೊಂದಿಗಿನ ಯುಗಳ ಗೀತೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ 2007ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿತ್ತು.
2003ರಿಂದ 2005ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು  ಯುರೋಪ್‌‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ  ಮತ್ತು  ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾಗಳಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ವೃಂದವು ಮಚ್‌ಮ್ಯೂಸಿಕ್‌ ವಿಡಿಯೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ ಮತ್ತು ಲೈಫ್‌‌ ಟರ್ನ್ಸ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌   (2007–ಪ್ರಸ್ತುತ)
ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಜಾನ್ನಿ Kರವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಫಿಂಗರ್‌ ಎಲೆವೆನ್‌‌ನ   ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ   ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಐದನೆಯ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌  6, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆಯು "ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌ " ಆಗಿದ್ದು, ಈ ಗೀತೆಯು ವಾದ್ಯವೃಂದದ ಇದುವರೆಗಿನ ಅತ್ಯಂತ  ಯಶಸ್ವಿ  ಏಕಗೀತೆಯಾಗಿ ಸಾವಕಾಶವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತಲ್ಲದೇ, ವೃಂದದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮೊತ್ತಮೊದಲ U.S.ನ  ಬಹುಪ್ರಸಿದ್ಧ/ಹಾಟ್‌‌   100 ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ  ಅಗ್ರ ಹತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳೊಳಗಿನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನವೆಂಬರ್‌‌  2007ರಲ್ಲಿ ಪಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು  U.S.ನ ರಾಕ್‌ ಜನಪ್ರಿಯ ಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ  #1ನೆಯ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತು. ಈ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ  "ಫಾಲಿಂಗ್‌‌ ಆನ್‌‌ ", "ಐ ವಿಲ್‌ ಕೀಪ್‌ ಯುವರ್‌ ಮೆಮೋರಿ ವೇಗ್‌‌ " ಮತ್ತು "ಟಾಕಿಂಗ್‌‌ ಟು ದ ವಾಲ್ಸ್‌‌ "ಗಳಂತಹಾ ಏಕಗೀತೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಮಾರ್ಚ್‌ 14, 2007ರಂದು  ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ಜೆ ಲೆನೋರೊಂದಿಗೆ  ದ ಟುನೈಟ್‌ ಷೋ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ದಲ್ಲಿ  "ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌ "ಅನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಹತ್ತು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಏಕಗೀತೆಯ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಯಶಸ್ಸಿನ  ಪುರಾವೆಯೆಂಬಂತೆ  ಜನವರಿ  9, 2008ರಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರು 2007ರ NHL ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೂನ್‌‌‌‌‌  14, 2007ರಂದು ಇದರ ಗಾಯನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಆಗಸ್ಟ್‌‌‌‌ 24, 2007ರಂದು ಅವರು  NJಯ  ಕ್ಯಾಮ್‌ಡೆನ್‌ನ USS ನ್ಯೂ ಜೆರ್ಸಿ ಎಂಬ ನಿವೃತ್ತಿಯಾದ ಭಾರೀ ಸಮರನೌಕೆಯ ಮೇಲೆ  "ಭಾರೀ ಸಮರ ನೌಕೆಯ ಮೇಲಿನ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ " ಎಂಬ ಪ್ರಚಾರದ ವಾದ್ಯ/ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು ಈ ವಾದ್ಯ/ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗೆ ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಕೇಂದ್ರ  WMMRವು ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ 4, 2007ರಂದು  ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದದ ಅದುವರೆಗಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಮಹತ್ವದ ಕ್ಷಣಗಳ ವಿಡಿಯೋ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ  ಅಸ್‌‌-vs-ದೆನ್‌-vs-ನೌ   ಎಂಬ  DVDಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ ಆಲ್ಬಂ ಗೆ  U.S.ನಲ್ಲಿ   ಸ್ವರ್ಣ/ಗೋಲ್ಡ್‌‌  ಮಾನ್ಯತೆಯ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಮಾರ್ಚ್‌  2008ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ  ಆಲ್ಬಂ ನ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಬಿರುಸಿನ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಬಹುತೇಕ ನವೀನ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೇ ವೃಂದದವರು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌, ಫ್ರಾನ್ಜ್‌ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್‌ರ ಟೇಕ್‌ ಮೀ ಔಟ್‌‌ , ಲೆಡ್‌‌ ಜೆಪ್ಪೆಲಿನ್‌‌‌‌ರ ಟ್ರಾಂಪಲ್‌ಡ್‌‌ ಅಂಡರ್‌ ಫೂಟ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಂಕ್‌ ಫ್ಲಾಯ್ಡ್‌‌ನ ಅನದರ್‌‌ ಬ್ರಿಕ್‌‌ ಇನ್‌ ದ ವಾಲ್‌‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಮಿಶ್ರ ಗೀತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದದವರು ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 11, 2008ರಂದು  ನೆವಾಡಾದ ಲಾಸ್‌ ವೇಗಾಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮಿಸ್‌‌  USA 2008 ಸೌಂದರ್ಯಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ "ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌ " ಗೀತೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ದೆಮ್‌‌ vs. ಯು vs. ಮೀ ಆಲ್ಬಂ ವು  2008ರ  ವರ್ಷದ ರಾಕ್‌‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ನೀಡುವ ಜುನೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ದವರು ಕ್ಯಾಲ್ಗೆರಿ  ಯುತ್‌ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾ  ತಂಡದೊಂದಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌  6, 2008ರಂದು  ಆಲ್ಬರ್ಟಾದ  ಕ್ಯಾಲ್ಗೆರಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜುನೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ವೃಂದದವರು NY ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್‌ ವಿಲ್ಕೋಸ್‌ ಷೋ ಟೂರ್‌ ಪ್ರವಾಸ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಕೊನೆಗೆ ಟಾಕಿಂಗ್‌‌ ಟು ದ ವಾಲ್ಸ್‌‌, ಒನ್‌ ಥಿಂಗ್‌‌  & ಪ್ಯಾರಾಲೈಜರ್‌‌‌ ಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ರಾಕ್‌ ಐಯಾಮ್‌/ಆಮ್‌ ರಿಂಗ್‌, ಮತ್ತು ರಾಕ್‌ ಐಯಾಮ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌  2008 ಉತ್ಸವವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ  ಐರೋಪ್ಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸ್ಕಾಟ್‌ರ ಕುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಉಳುಕು ಉಂಟಾದುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ಲಂಡನ್‌ನ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಸ್ಮಿತ್‌ ಅಪೋಲೋದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದಿನದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕಿಡ್‌ ರಾಕ್‌ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌  2008ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌‌ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿತ್ತು.
ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ  ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟವನ್ನು ರೂಪುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ  ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ 2010ರ ವರ್ಷದ ಆದಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತವಾಯಿತು. ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ  ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟದ ಹೆಸರು/ಶೀರ್ಷಿಕೆಯು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ  ಲೈಫ್‌‌ ಟರ್ನ್ಸ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌   ಆಗಿರುವುದೆಂದು ಜುಲೈ   30ರಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದರು,  ಅದನ್ನು Oct 5, 2010ರಂದು  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂಗೀತ ಸಂಪುಟದ ಮೊದಲ ಏಕಗೀತೆ "ಲಿವಿಂಗ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಡ್ರೀಮ್‌ "ಅನ್ನು ಜುಲೈ  20, 2010ರಂದು ಐಟ್ಯೂನ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ  ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ವಾದ್ಯವೃಂದ‌ವು ನವೆಂಬರ್‌‌  30, 2010ರಂದು  ಲೈಫ್‌‌ ಟರ್ನ್ಸ್‌‌ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌‌ ಆಲ್ಬಂ ನ ಎರಡನೆಯ ಏಕಗೀತೆಯು  "ವಾಟೆವರ್‌ ಡಸನ್‌ಟ್‌  ಕಿಲ್‌ ಮಿ" ಆಗಲಿರುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. "ವಾಟೆವರ್‌ ಡಸನ್‌ಟ್‌ ಕಿಲ್‌ ಮಿ " ಸಂಗೀತ ವಿಡಿಯೋದ ಬಿಡುಗಡೆ ದಿನಾಂಕವು ಜನವರಿ  13, 2011 ಆಗಿತ್ತು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ರಿಯಾಕ್ಟಿವ್‌ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ವಿಡಿಯೋವನ್ನು ಆಲೊನ್‌ ಐಸೋಸಿಯಾನುರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರೆ ಕಲಾನಿರ್ದೇಶನದ ಹೊಣೆಯನ್ನು ರಾಷೆಲ್ಲೆ ಸ್ಕಾರ್ಫೋರವರು ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:1990ರ ದಶಕದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು ವರ್ಗ:2000ರ ದಶಕದ ಸಂಗೀತ ತಂಡಗಳು ವರ್ಗ:ಜೂನೋ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರುಗಳು ವರ್ಗ:1989ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಸಂಗೀತದ ತಂಡಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಮಯ ಪಂಚಮೇಳತಂಡಗಳು ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದ ಪೋಸ್ಟ್‌-ಗ್ರಂಜೆ ತಂಡಗಳು ವರ್ಗ:ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್
ಟ್ವೈಲಾ / ( / ˈt waɪlə ˈ θ ɑːr p / ; ಜನನ ಜುಲೈ 1, 1941) ಒಬ್ಬ ಅಮೇರಿಕನ್ ನರ್ತಕಿ, ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಲೇಖಕಿ. 1966 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಕೆಲಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಜಾಝ್ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಪಾಪ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
1971 ರಿಂದ 1988 ರವರೆಗೆ, ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮೂಲ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. 1973 ರಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಪ್ ಜೋಫ್ರಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ದಿ ಬೀಚ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಡ್ಯೂಸ್ ಕೂಪೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ಡ್ಯೂಸ್ ಕೂಪೆಯನ್ನು ಮೊದಲ "ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಬ್ಯಾಲೆ" ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಬ್ಯಾಲೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ನೃತ್ಯದ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪುಶ್ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಶೋವ್ (1976) ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬರಿಶ್ನಿಕೋವ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈಗ ಕ್ರಾಸ್ ಓವರ್ ಬ್ಯಾಲೆಗೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
1988 ರಲ್ಲಿ, ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ABT ಥಾರ್ಪ್‌ನ 16 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು.
ಮೇ 24, 2018 ರಂದು, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಥಾರ್ಪ್ ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಥಾರ್ಪ್ 1941 ರಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಪೋರ್ಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಲೆಸಿಲ್ ಥಾರ್ಪ್, ನೀ ಕಾನ್ಫರ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಥಾರ್ಪ್ ಅವರ ಮಗಳಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. 89 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕ ಮುನ್ಸಿ ಫೇರ್‌ನ "ಪಿಗ್ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್" ಟ್ವಿಲಾ ಥಾರ್ನ್‌ಬರ್ಗ್‌ಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು.
ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ತನ್ನ ಕ್ವೇಕರ್ ಅಜ್ಜಿಯರೊಂದಿಗೆ ಇಂಡಿಯಾನಾದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳುಗಳನ್ನು ಕಳೆದರು. ಅವರು ವಾರಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕ್ವೇಕರ್ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಥಾರ್ಪ್ ಅವರ ತಾಯಿ ಅವರು ನೃತ್ಯ, ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳು, ಶಾರ್ಟ್‌ಹ್ಯಾಂಡ್, ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. 1950 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ - ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ ಟ್ವಾನೆಟ್, ಅವಳಿ ಸಹೋದರರಾದ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪೋಷಕರು - ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ರಿಯಾಲ್ಟೊಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡರು. ವಿಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಲೆಸಿಲ್ ರಿಯಾಲ್ಟೊದಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಪ್ ಮೋಟಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಥಾರ್ಪ್ ಆಟೋಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಡ್ರೈವ್-ಇನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮಂದಿರವನ್ನು ತೆರೆದರು, ಅಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಪ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಡ್ರೈವ್-ಇನ್ ಅಕೇಶಿಯ ಮತ್ತು ಫೂತ್‌ಹಿಲ್‌ನ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿತ್ತು, ರಿಯಾಲ್ಟೊದ ಪ್ರಮುಖ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮ ಅಪಧಮನಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗ 66 ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಅವರು ಸ್ಯಾನ್ ಬರ್ನಾರ್ಡಿನೊದಲ್ಲಿನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು, ವೆರಾ ಲಿನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಬೀಟ್ರಿಸ್ ಕೊಲೆನೆಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬ್ಯಾಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. "ಅರ್ಪಿತ ಪುಸ್ತಕದ ಹುಳು", ಥಾರ್ಪ್ ತನ್ನ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪೊಮೊನಾ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ಆದರೆ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು 1963 ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ರಿಚರ್ಡ್ ಥಾಮಸ್, ಮಾರ್ಥಾ ಗ್ರಹಾಂ ಮತ್ತು ಮರ್ಸ್ ಕನ್ನಿಂಗ್ಹ್ಯಾಮ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. 1963 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ಪಾಲ್ ಟೇಲರ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದರು.
ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಲೆಗಳು
1973 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ಜೋಫ್ರಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ಗಾಗಿ ದಿ ಬೀಚ್ ಬಾಯ್ಸ್‌ನ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಡ್ಯೂಸ್ ಕೂಪೆ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು. ಡ್ಯೂಸ್ ಕೂಪೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಕ್ರಾಸ್ಒವರ್ ಬ್ಯಾಲೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಂತರ ಅವರು ಪುಶ್ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಶೋವ್ (1976) ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆ ಮಾಡಿದರು, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಬರಿಶ್ನಿಕೋವ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಈಗ ಕ್ರಾಸ್ಒವರ್ ಬ್ಯಾಲೆಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
1988 ರಲ್ಲಿ, ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು, ಆ ಸಮಯದಿಂದ ABT ಥಾರ್ಪ್‌ನ 16 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. 2010 ರಲ್ಲಿ ಅದು ತನ್ನ ರೆಪರ್ಟರಿಯಲ್ಲಿ ಅವಳ 20 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಥಾರ್ಪ್ ಅಂದಿನಿಂದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಒಪೇರಾ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ದಿ ರಾಯಲ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಬೋಸ್ಟನ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಜೋಫ್ರಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಮಿಯಾಮಿ ಸಿಟಿ ಬ್ಯಾಲೆಟ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಥಿಯೇಟರ್, ಹಬಾರ್ಡ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಥಾ ಗ್ರಹಾಂ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಬ್ಯಾರಿಶ್ನಿಕೋವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕಟಿಂಗ್ ಅಪ್ (1992) ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ರೋಡ್‌ಶೋ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಇದು ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿತು ಮತ್ತು ಎರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ 28 ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
2000 ರಲ್ಲಿ, ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಸ ನೃತ್ಯಗಾರರೊಂದಿಗೆ ಮರುಸಂಘಟಣೆಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಯು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಥಾರ್ಪ್ ಬಿಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಅವರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿನ ಅನೇಕ ನರ್ತಕರನ್ನು ನಟಿಸಿದ ಮೂವಿನ್ ಔಟ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು.
2012 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ಪೂರ್ಣ-ಉದ್ದದ ಬ್ಯಾಲೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿನ್‍ರನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಜಾರ್ಜ್ ಮ್ಯಾಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಅವರ ಕಥೆ ದಿ ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಗಾಬ್ಲಿನ್ ರಚಿಸಿದರು. ಇದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಆಕೆಯ ಮೊದಲ ಬ್ಯಾಲೆ, ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಾ ಬ್ಯಾಲೆಟ್ ಮತ್ತು ರಾಯಲ್ ವಿನ್ನಿಪೆಗ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ನಿಂದ ಸಹ-ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದವು.
ಥಾರ್ಪ್ ಸಿಯಾಟಲ್‌ನ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ನಾರ್ತ್‌ವೆಸ್ಟ್ ಬ್ಯಾಲೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ (AIR) ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ವೇಟಿಂಗ್ ಅಟ್ ದಿ ಸ್ಟೇಷನ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು, ಇದು R&B ಕಲಾವಿದ ಅಲೆನ್ ಟೌಸೇಂಟ್ ಅವರ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸಹಯೋಗಿ ಸ್ಯಾಂಟೋ ಲೊಕ್ವಾಸ್ಟೊ ಅವರ ಸೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವೇಷಭೂಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ.
ಆಸ್ಕರ್ ಡೆ ಲಾ ರೆಂಟಾ, ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಕ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಮಾ ಕಮಲಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಫ್ಯಾಷನ್ ವಿನ್ಯಾಸಕರು ಥಾರ್ಪ್‌ಗಾಗಿ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರಾಡ್ವೇ
left|thumb| 1981 ರಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಪ್ 1980 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್‌ನ ಕೆಲಸವು ಮೊದಲು ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ವೆನ್ ವಿ ವರ್ ವೆರಿ ಯಂಗ್ ಪ್ರದರ್ಶನದೊಂದಿಗೆ ಟ್ವೈಲಾ ಥಾರ್ಪ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ನಂತರ 1981 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ವ್ಹೀಲ್, ವಿಂಟರ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೇವಿಡ್ ಬೈರ್ನ್ ಅವರ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ. ವ್ಹೀಲ್ ಅನ್ನು PBS ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು LP ಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದೀಸ್ ಥಿಂಗ್ಸ್ ಹ್ಯಾಪನ್ LP (1984) ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಡೇವಿಡ್ ವ್ಯಾನ್ ಟೈಗೆಮ್ ಅವರ ನೃತ್ಯದ ತುಣುಕು ಫೈಟ್ ಅಕೊಂಪ್ಲಿಯನ್ನು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಥಾರ್ಪ್ 2001 ಚಿಕಾಗೋದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿ ಜೋಯಲ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲಾದ ತನ್ನ ನೃತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಮೊವಿನ್' ಔಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು. ಪ್ರದರ್ಶನವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೂವಿನ್ ಔಟ್ ಬ್ರಾಡ್ವೇನಲ್ಲಿ 1,331 ಪ್ರದರ್ಶನಗಲಾಯಿತು. ಜನವರಿ 2004 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು 10 ಟೋನಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಥಾರ್ಪ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಥಾರ್ಪ್ 2005 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಡಿಯಾಗೋದಲ್ಲಿನ ಓಲ್ಡ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಬ್ ಡೈಲನ್ ಅವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ದೇ ಆರ್ ಎ-ಚಾಂಗಿನ್'  ಎಂಬ ಹೊಸ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಟೈಮ್ಸ್ ದೇ ಆರ್ ಎ-ಚಾಂಗಿನ್' ಮುಕ್ತಾಯದ ದಿನಾಂಕದಂದು (ಮಾರ್ಚ್ 2006) ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಸಿದ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಟಿಕೆಟ್ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಇದು ಮೊದಲ ಪೂರ್ವವೀಕ್ಷಣೆಗಿಂತ ಮೊದಲು ಎರಡನೇ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅದರ ಓಟದ ನಂತರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪ್ರದರ್ಶನವು 35 ಪೂರ್ವವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು 28 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗೆ ನಡೆಯಿತು.
2009 ರಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್ ಫ್ರಾಂಕ್ ಸಿನಾತ್ರಾ ಅವರ ಹಾಡುಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಮ್ ಫ್ಲೈ ವಿತ್ ಮಿ ಅನ್ನು ಆರೋಹಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ಇದು ಅಟ್ಲಾಂಟಾದ ಅಲಯನ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು ಮತ್ತು 2009 ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡ ದಿನಾಂಕದಂದು ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ಉತ್ತಮ-ಮಾರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಕಮ್ ಫ್ಲೈ ಅವೇ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಪ್ರದರ್ಶನವು ಬ್ರಾಡ್‌ವೇಯಲ್ಲಿ 2010 ರಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು 26 ಪೂರ್ವವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು 188 ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಯಿತು. ಕಮ್ ಫ್ಲೈ ಅವೇ, 2011 ರಲ್ಲಿ ದಿ ವೈನ್ ಲಾಸ್ ವೇಗಾಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿನಾತ್ರಾ: ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ವಿತ್ ಮಿ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ತೆರೆಯಲಾಯಿತು. ಕಮ್ ಫ್ಲೈ ಅವೇ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಟೂರ್ ಅನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ 2011 ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿ ತೆರೆಯಲಾಯಿತು.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ
ಥಾರ್ಪ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಮಿಲೋಸ್ ಫಾರ್ಮನ್ ಆನ್ ಹೇರ್ (1978), ರಾಗ್‌ಟೈಮ್ (1980) ಮತ್ತು ಅಮೆಡಿಯಸ್ (1983) ರೊಂದಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಿದರು; ವೈಟ್ ನೈಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಟೇಲರ್ ಹ್ಯಾಕ್‌ಫೋರ್ಡ್ (1985); ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಬ್ರೂಕ್ಸ್ ಐ ವಿಲ್ ಡು ಎನಿಥಿಂಗ್ (1994).
ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್‌ಗಳು PBS ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಇನ್ ಅಮೇರಿಕದ ಉದ್ಘಾಟನಾ ಸಂಚಿಕೆಗಾಗಿ ಸ್ಯೂಸ್ ಲೆಗ್ (1976) ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ; ಸಹ-ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇಕಿಂಗ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ (1977), ಇದು ಚಿಕಾಗೋ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು ; ಮತ್ತು BBC ಟೆಲಿವಿಷನ್‌ಗಾಗಿ ದಿ ಕ್ಯಾಥರೀನ್ ವೀಲ್ (1983) ಅನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಥಾರ್ಪ್ 1984 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ದೂರದರ್ಶನ ವಿಶೇಷ "ಬರಿಶ್ನಿಕೋವ್ ಬೈ ಥಾರ್ಪ್" ನ್ನು ಸಹ-ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು.
ಲೇಖಕ
ಥಾರ್ಪ್ ಮೂರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: ಆರಂಭಿಕ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ, ಪುಶ್ ಕಮ್ಸ್ ಟು ಶೋವ್ (1992; ಬಾಂಟಮ್ ಬುಕ್ಸ್); ದಿ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್: ಲರ್ನ್ ಇಟ್ ಅಂಡ್ ಯೂಸ್ ಇಟ್ ಫಾರ್ ಲೈಫ್ (2003, ಸೈಮನ್ & ಶುಸ್ಟರ್), ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಚೈನೀಸ್, ರಷ್ಯನ್, ಕೊರಿಯನ್, ಥಾಯ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನೀಸ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ; ಮತ್ತು ದಿ ಕೊಲ್ಯಾಬೊರೇಟಿವ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ (2009, ಸೈಮನ್ & ಶುಸ್ಟರ್), ಥಾಯ್, ಚೈನೀಸ್ ಮತ್ತು ಕೊರಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಹ್ಯಾಬಿಟ್ ಸೈಬರ್ನೆಟಿಕ್ಸ್ ಬಗ್ಗೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಯಿನ್ ಡ್ರಾಪ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಗ್ರೀಕ್-ವಿಷಯದ ಸೃಜನಶೀಲ ವ್ಯಾಯಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ಥಾರ್ಪ್ ಸೂಚಿಸಿದರು; ಕಾಯಿನ್ ಡ್ರಾಪ್, ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಆದೇಶದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ವ್ಯಾಯಾಮವಾಗಿ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಮ್ಯೂಸ್ ಯುರೇನಿಯಾದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಸಮತಟ್ಟಾದ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾದರಿ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ವಿಷಯವು ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ನ್ಯಾವಿಗೇಷನ್ ಪ್ರಕಾರ ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ "ದೋಣಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುವ" ಸೈಬರ್ನೆಟಿಕ್ಸ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಗೌರವಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಥಾರ್ಪ್ ಎರಡು ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, 19 ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ಗಳು, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ ವೆಟರನ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, 2004 ರ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಕ್‌ಆರ್ಥರ್ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಶಿಷ್ಯವೇತನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸಸ್, ಅಮೇರಿಕನ್ ಫಿಲಾಸಫಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕನ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಲೆಟರ್ಸ್‌ನ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
1982 ರ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜು ಪ್ರಾರಂಭೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ಥಾರ್ಪ್‌ನ ಅಲ್ಮಾ ಮೇಟರ್ ಅವಳಿಗೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಗೌರವವಾದ ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಡಿಸ್ಟಿಂಕ್ಷನ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಅವರು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಟೋನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮೂವಿನ್ ಔಟ್ ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಡ್ರಾಮಾ ಡೆಸ್ಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಸಿಂಗಿಂಗ್ ಇನ್ ದಿ ರೈನ್‌ಗಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನೃತ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಡ್ರಾಮಾ ಡೆಸ್ಕ್ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಥಾರ್ಪ್ ರನ್ನು 2008 ಕ್ಕೆ ಕೆನಡಿ ಸೆಂಟರ್ ಗೌರವಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಆಕೆಯನ್ನು 1993 ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
2013 ರಿಂದ 2014 ರವರೆಗೆ, ಸ್ಮಿತ್ಸೋನಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿಯು ಅಮೇರಿಕನ್ ಆಧುನಿಕ ನೃತ್ಯದ ಪ್ರವರ್ತಕರಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆದ "ಡ್ಯಾನ್ಸಿಂಗ್ ದಿ ಡ್ರೀಮ್" ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಥಾರ್ಪ್ ರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಮೇ 24, 2018 ರಂದು ಅವರು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಡಾಕ್ಟರ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವರ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
1965
1969
1970
1971
1972
1973
1974
1975
1977
1978
1979
1980
1981
1982
1983
1984
1985
1986
1987
1988
1989
1990
1991
1992
1993
1996
1997
1998
1999
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
2011
2013
2014
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
1972 ರವರೆಗೆ ಥಾರ್ಪ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ ರಾಬರ್ಟ್ ಹುವೋಟ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಜೆಸ್ಸಿ ಹುಟ್ ಎಂಬ ಮಗನನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆಕೆಗೆ ಒಬ್ಬ ಮೊಮ್ಮಗನೂ ಇದ್ದಾನೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ೨೦೨೩ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಲೇಖನ
ಪ್ರೊ. ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು
ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಪ್ರೊ| ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು (೧೦-೧೧-೧೯೪೮ರಿಂದ ೨೫-೦೫-೨೦೦೫)  ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕಾರಡ್ಕದಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನೆಪ್ಪಲ ನಾರಾಯಣ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಅದಿತಿಯವರ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರು.
ಜೀವನಚಿತ್ರ
ವೇಣುಗೋಪಾಲರು ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪಣತೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಂಗಭೂಮಿಯಂಥ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಎಂ.ಎ. (ಕನ್ನಡ) ಮತ್ತು ಎಂ.ಫಿಲ್. ಪದವಿಯ ನಂತರ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನರಂಭಿಸಿ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆವಿಗೂ ಅದೇ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿದ್ದರು. ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಛಂದಸ್ಸು, ಜಾನಪದ ಮುಂತಾದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಕವಿಯಾಗಿ, ನಾಟಕಕಾರರಾಗಿ, ನಟರಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಕಳದದ್ದೇ ಹೆಚ್ಚು. ಅವರ ಬಹುಪಾಲ ಸಮಯವು ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿ ರಚನೆಗಿಂತ ಸಾಹತ್ಯೇಕರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೇ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು.
ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಡೆಬಿಡದೆ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲನ ಸೇವೆಯನ್ನರಸಿ ಬಂದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೇನು ಕಡಿಮೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ನವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘ, ಹೊರನಾಡ ಕನ್ನಡ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ, ತಪಸ್ಯಾ, ಯವನಿಕಾ ಕಾಸರಗೋಡು, ಗೀತವಿಹಾರ, ನೃತ್ಯ ನಿಕೇತನ, ಕಾಸರಗೋಡು ಕನ್ನಡ ಬಳಗ, ಕಾಸರಗೋಡು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಮಿತಿ, ಕನ್ನಡ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಮಿತಿ-ಕಾಸರಗೋಡು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಸಮಿತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ದುಡಿದುದಲ್ಲದೆ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಎರಡು ಬಾರಿ (೧೯೮೧-೮೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೭-೯೦), ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (೧೯೯೧-೯೪), ಕನ್ನಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ (೧೯೯೬-೯೯) ಮತ್ತು ಕೇರಳ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿಯ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬೆಂಗಳೂರು, ಮಂಗಳೂರು, ಧಾರವಾಡ, ಮುಂಬಯಿ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು.ಅಂಗುಲಿಮಾಲ, ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ಯಜ್ಞಪಶು, ಬಹದ್ದೂರ್ ಗಂಡು, ಪೋಲಿ ಕಿಟ್ಟಿ, ಕೆಥಾರ್ಸಿಸ್, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾವು, ರೊಟ್ಟಿ, ಮಹಾಭಾರತ, ಬಂದಾ ಬಂದಾ ಸರದಾರ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ನಟರಾಗಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ; ಅಂಗುಲಿಮಾಲ, ಬದುಕು ಜಟಕಾಬಂಡಿ, ಪೋಲಿಕಿಟ್ಟಿ, ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆ, ಕೆಥಾರ್ಸಿಸ್, ಮಹಾಭಾರತ, ಹೇಡಿಗಳು, ದೊರೆ ಈಡಿಪಸ್, ಮಣ್ಣಿನ ಬೊಂಬೆ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದರು.ಇವಲ್ಲದೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಬುಕ್ ಟ್ರಸ್ಟ್, ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ, ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಇಲಾಖೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು, ವಿವಿಧ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಆಯೋಜಿಸಿದ ಕಮ್ಮಟ, ಕವಿಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲೂ ಭಾಗಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕೇರಳದ ತ್ರಿಚೂರಿನ ‘ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮ’ದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಇವರು ‘ಯವನಿಕಾ ಕಾಸರಗೋಡು’ ಮತ್ತು ‘ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಿದರು’ ರಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಗೋವಾ, ಮುಂಬಯಿ, ಸೊಲ್ಲಾಪುರ, ಸೇಲಂ, ನವದೆಹಲಿ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೂ ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಇವರನ್ನರಸಿ ಬಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೂ ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲ. ಗರಿಮುರಿದ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೪), ಬೊಗಸೆ ಮಾರಿದ ಬದುಕು ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಮುದ್ದಣ ಸ್ಮಾರಕ ಕಾವ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೪), ತಪ್ತಚೇತನ ಖಂಡಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ ಸ್ಮಾರಕ ಸುವರ್ಣ ಪದಕ (೧೯೬೯), ಯರ್ಮುಂಜ ರಾಮಚಂದ್ರ ವಿಮರ್ಶಾ ಕೃತಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ರತ್ನಕರವರ್ಣಿ ಮುದ್ದಣ ಸ್ಮಾರಕ ಅನಾಮಿಕ ದತ್ತಿನಿಧಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೪), ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಕರಾವಳಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೯೧) ಮುಂತಾದುವುಗಳು. ಇವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ಹುಚ್ಚು ಹೊಳೆ’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಕಣ್ಣಾನೂರು ನೆಹರು ಯುವಕ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ ಮತ್ತು ‘ಹೇಡಿಗಳು’ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಸದನ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ನಾಟಕ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಹುಮಾನ (೧೯೮೦)ಗಳೂ ಸಂದಿವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಯುವ ರಂಗ ಕರ್ಮಿ ಜೇಸಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೮೭) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳೂ (೧೯೯೫-೯೬) ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ, ನಾಟಕ, ಕವಿಗೋಷ್ಠಿ, ಕಮ್ಮಟ ಹೀಗೆ ನಾನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ ಗಡಿನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಡುವುದರಲ್ಲಿ ಸದಾ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಬದುಕಿನುದ್ದಕ್ಕೂ ಕನ್ನಡಪರ ಕಾಳಜಿಯನ್ನೇ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೇಣುಗೋಪಾಲ ಕಾಸರಗೋಡು ರವರು ಅನಾರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ತುತ್ತಾಗಿ ೨೫.೫.೨೦೦೫ ರಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾದರು.
ಕೃತಿಗಳು
ಆದರೂ ಇವರು ರಚಿಸಿದ್ದು ಕೆಲವೇ ಕೃತಿಗಳಾದರೂ ಮೌಲ್ಯಯುತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಚೋಮನ ದುಡಿ
ಚೋಮನ ದುಡಿ  ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಬರೆದಿರುವ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ.
ಪುಸ್ತಕದ ವಿವರಣೆ
ಚೋಮನ ದುಡಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಎಸ್.ಬಿ.ಎಸ್ ಪ್ರಕಾಶಕರು ,ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಕ್ಷರ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ದಿವ್ಯ ಪ್ರಿಂಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ,ಬೆಂಗಳೂರು ಅವರು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕವು ೧೧೨ ಪುಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರ ಬೆಲೆ ರೂ.೪೫. ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಹಕ್ಕುಗಳು ಶ್ರೀಮತಿ ಬಿ ಮಾಲಿನಿ ಮಲ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಸೇರಿದೆ.
ಮುಕ್ತಾಯ
ಹೀಗೆ ಈ ಒಟ್ಟು ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಚೋಮ, ಅವನ ಕನಸು, ಕುಟುಂಬ, ಅವನು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರ ಕಾರಣದಿಂದ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದಂತ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಒಂದೇ ಒಂದು ಆಸೆಯೂ ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಚೋಮನ ಕೈಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಂಕಪ್ಪಯ್ಯ,ಅವರ ತಾಯಿ, ದಡದ ಮೇಲಿದ್ದ ಮೇಲ್ವರ್ಗದವರು, ಮನ್ವೇಲ, ಆತನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಚೋಮನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ಬಗೆಯನ್ನು ಕಾರಂತರು ಬರೆದಿರುವ ಈ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ
ಚೋಮನ ದುಡಿ ಕಾದಂಬರಿಯು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿಯೂ ಮೂಡಿ ಬಂದಿದೆ. ಚೋಮನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಿರಿಯ ನಟ ಶ್ರೀ ವಾಸುದೇವರಾವ್ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರ ಕೃತಿಗಳು
ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ (ಚಿತ್ರ ನಟ)
ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ (೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೨ - ೦೭ ಜುಲೈ, ೨೦೨೧) ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಅಭಿನೇತೃ. ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೯೪೪ರಿಂದ ೧೯೯೬ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು ೬೨ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೋಕರಸ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಮಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಕಾರಣ ಅವರನ್ನು ದುರಂತ ನಾಯಕನೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾನಿತರಾದ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಸನ್ಮಾನವಾದ ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ಜನನ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ಯ
ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರ ಹುಟ್ಟು ಹೆಸರು ಮಹಮ್ಮದ್ ಯೂಸುಫ್ ಖಾನ್. ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿರುವ ಪೇಶಾವರದ ಕಿಸ್ಸಾ ಖ್ವಾನಿ ಬಜಾರಿನ ಮೊಹಲ್ಲಾ ಖುದಾದಾದದಲ್ಲಿ ಇವರು ೧೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೨ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಆರು ಮಂದಿ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳ ಹಾಗೂ ಆರು ಮಂದಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ದೊಡ್ಡ ಕುಟುಂಬ ಇವರದಾಗಿತ್ತು. ತಂದೆ ಲಾಲಾ ಘುಲಾಮ್ ಸರ್ವಾರ್ ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಗಾರರೂ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಪೇಶಾವರದಲ್ಲೂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಶಿಕದ ಬಳಿಯ ದೇವಲಾಲಿ ಎಂಬಲ್ಲೂ ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೩೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲೆಸಿತು. ಹದಿಹರೆಯದ ಯುವಕ ಯೂಸುಫ್ ಖಾನ್ ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಉದ್ಯವದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ, ಜತೆಯಲ್ಲೇ ಒಣಹಣ್ಣುಗಳ ಸರಬರಾಜಿನ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನಾರಂಭಿಸಿದರು.
ದುರಂತ ನಾಯಕ
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜುಗ್ನು ಚಿತ್ರ ಜಯಪ್ರದವಾಯಿತು. ಬಳಿಕ ಅಂದಾಜ್ (೧೯೪೯), ದೀದಾರ್ (೧೯೫೧), ಆನ್ (೧೯೫೨), ಅಮರ್ (೧೯೫೪), ಆಜಾದ್ (೧೯೫೫), ದೇವದಾಸ್ (೧೯೫೫), ಮುಸಾಫಿರ್ (೧೯೫೭), ಮಧುಮತಿ (೧೯೫೮) ಮತ್ತು ಮುಘಲ್ ಎ ಆಜಮ್ (೧೯೬೦) ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲುವನ್ನು ಪಡೆಯಿತಲ್ಲದೆ, ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರೂ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಅಮೋಘ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅಂದಾಜ್, ದೀದಾರ್ , ಅಮರ್ , ದೇವದಾಸ್, ಮಧುಮತಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಶೋಕರಸಭರಿತ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು, ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರು ದುರಂತ ನಾಯಕನೆಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಭಾರತದ ಮುಘಲ್ ಇತಿಹಾಸದಿಂದಾಯ್ದ ಕತೆಯಿರುವ ಮುಘಲ್ ಎ ಆಜಮ್ ಆಗಿನ ಕಾಲದ ಶ್ರೀಮಂತ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಭಾರೀ ಜಯಗಳಿಸಿತ್ತು. ಉತ್ತರಾರ್ಧ ವರ್ಣದಲ್ಲಿದ್ದು ಕಪ್ಪು-ಬಿಳುಪಿನ ಈ ಚಿತ್ರ ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ವರ್ಣರಂಜಿತಗೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಾಗ ಮತ್ತೆ ಆಗಿನಷ್ಟೇ ಜನಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಗಂಗಾ ಜಮುನಾ ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರ ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರ. ಇದು ಅವರ ಸ್ವಂತ ನಿರ್ಮಾಣದ ಚಿತ್ರವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರ ನಿಜ ಜೀವನದ ತಮ್ಮ ನಾಸಿರ್ ಖಾನ್ ತಮ್ಮನಾಗಿಯೇ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೭೬ರವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಬಳಿಕ ೧೯೮೧ರವರೆಗೆ ಚಿತ್ರರಂಗದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರು. ಆ ನಂತರ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕ್ರಾಂತಿ (೧೯೮೧), ಶಕ್ತಿ (೧೯೮೨), ವಿಧಾತಾ (೧೯೮೨), ಮಶಾಲ್ (೧೯೮೪), ಕರ್ಮ (೧೯೮೬), ಸೌದಾಗರ್ (೧೯೯೧), ಇತ್ಯಾದಿ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಅವರ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ಕಿಲಾ (೧೯೯೬) ಅಷ್ಟೇನೂ ಜನ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಸುಂದರಿ ಸಾಯಿರಾ ಬಾನುವನ್ನು ಮದುವೆಯಾದಾಗ ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರ ವಯಸ್ಸು ೪೪ ಹಾಗೂ ಸಾಯಿರಾ ಬಾನುವಿನ ವಯಸ್ಸು ೨೨. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಆಸ್ಮಾ ಜತೆ ಎರಡನೆ ಮದುವೆಯಾದರೂ ಅದು ಬಹು ಬೇಗನೇ ವಿಚ್ಛೇದನಗೊಂಡಿತು. ಉನ್ನತ ದರ್ಜೆಯ ಉರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಮೆದುವಾಗಿ ಮಾತಾಡುವ ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ಸುಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಎಲ್ಲರೊಡನೆಯೂ ಅತ್ಯಂತ ಗೌರವದಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಪೋಷಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನಾಗರಿಕ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಎಂಟು ಬಾರಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೇರ್ ಲೈಫ್ ಟೈಮ್ ಅಚೀವ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ದಾದಾ ಸಾಹೆಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇತ್ತು ಸನ್ಮಾನಿಸಿತು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸರ್ಕಾರವು ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ನಿಶಾನ್ ಎ ಇಮ್ತಿಯಾಜ್ ಪ್ರಸ್ತಿಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಎನ್.ಟಿ.ಆರ್.ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರವೂ ಲಭಿಸಿತು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಸಿ ಎನ್ ಎನ್-ಐ ಬಿ ಎನ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಆಫ್ ದ ಯಿಯರ್ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯ ಶರೀಫ್ ಪದವಿಯನ್ನೀಯಲಾಯಿತು. ರಾಜ್ಯ ಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ನಿಧನ
ದಿಲೀಪ್ ಕುಮಾರ್ ರವರು ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದು, 'ಮುಂಬಯಿನ ಹಿಂದೂಜಾ ಆಸ್ಪತ್ರೆ'ಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ೭ ಜುಲೈ, ೨೦೨೧ ರಂದು ತಮ್ಮ ೯೮ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ,
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:೧೯೨೨ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೨೧ ನಿಧನ
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ - ಭಾರತದ ದ್ವಿಚಕ್ರ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಹೀರೋ ಮತ್ತು ಹೋಂಡ ಕಂಪನಿಗಳ ಸಹಯೋಗದಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಈ ವಾಹನವು, ಎರಡೂ ಕಂಪನಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಮೋಟರ್ ಸೈಕಲ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ದ್ವಿಚಕ್ರವಾಹನ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ. ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಜಂಟಿ ಸಹಯೋಗವು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಹೀರೋ ಗ್ರೂಪ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಹೋಂಡ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ದ್ವಿಚಕ್ರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ೨೦೦೧ರಿಂದ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಆ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಇದು ೧.೩ ದಶಲಕ್ಷ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್‍ಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತ್ತು.
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಸ್ಪ್ಲೆಂಡರ್
ಹೀರೋ ಹೋಂಡ ಸ್ಪ್ಲೆಂಡರ್ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟವಾಗಿರುವ ಮೋಟಾರ್ ಬೈಕ್. ಇದರ ಎರಡು ಸ್ಥಾವರಗಳು ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಹರಿಯಾಣದಲ್ಲಿನ ಧರುಹೆರ ಮತ್ತು ಗುರಗಾಂವ್ ನಗರಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಬಾಳಿಗೊಂದು ನಂಬಿಕೆ
ಬಾಳಿಗೊಂದು ನಂಬಿಕೆ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರ ಕೃತಿ.
ಜಾನ್ ಲಾಕ್
ಜಾನ್ ಲಾಕ್(1632 ಆಗಸ್ಟ್ 29 - 1704 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 28), "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉದಾರೀಕರಣ ಜನಕ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಚಿಂತಕರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಯು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯ. ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬೇಕನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ನಂತರ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅನುಭವಿಕ ಮೊದಲ ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಅವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಒಪ್ಪಂದ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ತಿಳಿದ್ದಿದ್ದರು. ಅವರ ಕೆಲಸ ಬಹಳವಾಗಿ ಜ್ಞಾನಶಾಸ್ತ್ರವು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಅವನ ಬರಹಗಳು ವಾಲ್ಟೇರ್ ಮತ್ತು ರೂಸೋ, ಅನೇಕ ಸ್ಕಾಟಿಷ್ ಜ್ಞಾನೋದಯ ಚಿಂತಕರು, ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ಮತ್ತು ಉದಾರ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಇವರ ಕೊಡುಗೆಗಳು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಘೋಷಣೆಯ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ
ಯೂನಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲೊಂದು. ೧೯೧೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರಿಂದ (ಮುಂಬಯಿಯ ಮೊದಲ ಶಾಖೆ) ಉದ್ಘಾಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ಯಾಂಕೆಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಇದರದ್ದು.
ಪಂಚ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು
ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ 12 ಪಂಚ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ಅರ್ಪಿಸಿರುತ್ತದೆ.
ಏಳನೇ ಪಂಚ ವಾರ್ಷಿಕ ಯೋಜನೆ	(೧೯೮೫-೧೯೮೯)
ಏಳನೇ ಐದು ವರ್ಷದ ಯೋಜನೆ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು : ,
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
2014-15ರ-ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ
ನೋಡಿ
ಕರ್ನಾಟಕ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಷ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ಓಝೋನ್ ಪದರು ಸವಕಳಿ(ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದು)
ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಯು ಎರಡು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಆದರೆ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಓಝೋನ್ ಈ ಪೃಥ್ವಿಯ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ. ವಿಷಾದದ ಸಂಗತಿಯೆಂದ್ರೆ ಇದು ಸದ್ಯ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ತಪ್ಪುಗಳಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಾಶದಿಂದಾಗಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚ ಕಳೆಗುಂದುತ್ತಿದೆ. 1970 ರಿಂದ ಇದರ ಪ್ರಮಾಣ ದಶಕಕ್ಕೆ 4% ರಷ್ಟಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಧೃವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸವಕಳಿ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್ ಮೂಲದ ಕೆಲವು ಅನಿಲಗಳು ಸಹಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರನ್ನು ತೊಂದರೆಗೀಡು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ, 1970ರ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ಭೂಮಿಯ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ಓಝೋನ್‌ ಪದರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಪ್ರತಿ ದಶಕಕ್ಕೆ 4% ನಷ್ಟು ಆಗುತ್ತಿರುವ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಸವಕಳಿಯೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಎರಡನೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ತೂತಾಗುವುದೆಂದರೆ ಅದರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಂದಿದಂತೆಯೇ. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಜೊತೆಗೆ, ವಾಯುಗೋಳ ಸಮೀಪ ಇರುವ ಓಝೋನ್‌ನ ಒಂದು ಪದರಿನ ಭಾಗದ ತೆಳುವಾಗುವಿಕೆಯೂ ಹೌದು. ಇದು ಧ್ರುವ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಸಂತ ಋತುವಿನ ವೇಳೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರ ದೊಡ್ಡದಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಮಧ್ಯ-ಅಕ್ಷಾಂಶದಲ್ಲಾಗುವ ಸವೆತಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಆಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಅಪಾಯವೆಂದರೆ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮಿನ್‌ ಬಿಡುಗಡೆಯಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಓಝೋನ್‌ ನಾಶಗೊಳ್ಳುವ ಆತಂಕ ವೃದ್ಧಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಫ್ರಿಯೋನ್‌ಗಳೆನ್ನುವ ಕ್ಲೋರೊಫ್ಲೋರೊಕಾರ್ಬನ್ (CFC) ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಹಾಗೂ ಹ್ಯಾಲನ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುವ ಬ್ರೋಮೊಫ್ಲೋರೊಕಾರ್ಬನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ದ್ಯುತಿವಿಭಜನೆಯು ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಈ ಹ್ಯಾಲೋಜೆನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಮೂಲ. ಈ ಹ್ಯಾಲೋಜೆನ್ ಎಂಬುದು ಐದು ಅನಿಲಗಳ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತ ರಚನೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತವೆ. CFC ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಲನ್‌ಗಳ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾದ ಹಾಗೆ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಓಝೋನ್ ಸವೆತದ ಪ್ರಬಲತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ವಿವಿಧ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
CFC ಮತ್ತು ಇತರ ಸಹಾಯಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಓಝೋನ್ ಡಿಪ್ಲೀಟಿಂಗ್ ಸಬ್ಸ್ಟಾನ್ಸಸ್ (ODS ) ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. CFC ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹಾಗು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಓಝೋನ್ ನಾಶಗೊಳಿಸುವ ಉಪ-ವಸ್ತುಗಳೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹಳ ಅಪಾಯಕಾರಿ UVB (ಅಲ್ಟ್ರಾವೈಲೆಟ್) ತೀಕ್ಷ್ಣ್ಗ ಕಿರಣಗಳು(270–315 nm) ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹಾದುಹೋಗದ ಹಾಗೆ ಓಝೋನ್ ಪದರ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಮೋಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಲಾಯಿತು. ಇದು CFC, ಹ್ಯಾಲನ್‌ಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬನ್ ಟೆಟ್ರಾಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಕ್ಲೋರೋಈಥೇನ್‌ನಂತಹ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಶಿಷ್ಟಾಚಾರ ನಿಯಮವು ವಿಶ್ವದ ಓಝೋನ್ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಕಳಕಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ಪದರದ ಸವೆತದಿಂದಾಗಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪರಿಸರ ಜೀವಿಗಳು ಹಾಗು ವಾತಾವರಣದ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. UVಗೆ (ಅಲ್ಟ್ರಾವೈಲೆಟ್ ಕಿರಣಗಳಿಗೆ) ಹೆಚ್ಚು ಒಡ್ಡುವುದರಿಂದ ಚರ್ಮ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಕಣ್ಣಿನ ಪೊರೆ ಸಮಸ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ, ಆಹಾರ ಹಾಗು ಔಷಧಿ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಗರದಲ್ಲಿನ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ತಲುಪಬಹುದಾದ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಜೈವಿಕ ಸಂಕುಲದ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಅಳಿಯುತ್ತದೆ. ಜಲಚರಗಳು ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಬಹುದು.
ಓಝೋನ್ ವಲಯದ ಅವಲೋಕನ (ಪರಿಧಿ)
ವಾಯುಮಂಡಲದ ಓಝೋನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕದ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುನರಾವರ್ತನೆಗಳ ಸಮತೋಲನದಿಂದ ದೃಢೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಓಝೋನ್‌ನ್ನು ಹಲವಾರು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಡಿಕಲ್ ವೇಗ ವರ್ಧಕಗಳು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಸಿಲ್ ರಾಡಿಕಲ್ (OH·), ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ರಾಡಿಕಲ್ (NO·) ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್ (Cl·) ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮಿನ್ (Br·) ಪರಮಾಣು. ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಾಗೂ ಮಾನವ(ನಿರ್ಮಿತ) ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಂದವು. ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ OH· ಮತ್ತು NO· ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಬಂದಂತವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಕ ಎನ್ನುವ ಮಾನವನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಮಿನಂತಹ ವಿಷಗಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದೆ. ಈ ಧಾತುಗಳು ಕೆಲವು ಸುಲಭವಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಲಾಗದ ಕಾರ್ಬನ್‌ನ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕ್ಲೋರೊಫ್ಲೋರೊಕಾರ್ಬನ್ಗಳು (CFC), ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಹವಾಗೋಲದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗದೆ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಸೇರಿದ ನಂತರ, ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೂಲ ಸಂಯಕ್ತಗಳಿಂದ Cl ಮತ್ತು Br ಪರಮಾಣುಗಳು ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಉದಾ. ('h' ಎಂಬುದು ಪ್ಲಾಂಕ್ಸ್ ಕಾಂಸ್ಟೆಂಟ್, 'ν'ಯು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕಿರಣಗಳ ಕಂಪನ)
Cl ಮತ್ತು Br ಪರಮಾಣುಗಳು ನಂತರ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ವೇಗವರ್ಧಕ ಬಲಿಷ್ಠ ಪರಮಾಣು ಆವರ್ತಗಳ ಮೂಲಕ ಓಝೋನ್ ಪದರಿನ ಅಣುಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಅಂತಹ ಆವರ್ತಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸರಳ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಒಂದು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣು ಒಂದು ಓಝೋನ್ ಅಣುವಿನೊಂದಿಗೆ ಕ್ರಿಯೆಗೊಳಗಾಗಿ, ಒಂದು ಆಮ್ಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ClO ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಯ ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಣುವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಲೋರಿನ್ ಮೋನಾಕ್ಸೈಡ್ (ಅಂದರೆ ClO) ಓಝೋನ್‌ನ ದ್ವಿತೀಯ ಕಣದೊಂದಿಗೆ (O3) ಸೇರಿ ಒಂದು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಅಣು ಮತ್ತು ಎರಡು ಆಮ್ಲಜನಕ ಕಣಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಿಲ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಹೀಗೆ ತೋರಿಸಬಹುದು:
ClO + O3 → Cl + 2 O2
ಇವೆಲ್ಲದರ ಒಟ್ಟು ಪರಿಣಾಮ, ಓಝೋನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕುಸಿತ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಯಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದು ಕೂಡಾ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಳಭಾಗದ ಓಝೋನ್‌ ಪದರು ನಾಶವಾಗುವಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಓಝೋನ್ ಹಾನಿಯಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ಗ್ರಹಿಕೆ
ಹೊಸ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವು ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾಪಕಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹಳೆಯ ತಲೆಮಾರಿನ ಅಳತೆಗೋಲು ಬಳಕೆಗೆ ಸಂಚಕಾರ ಬಂತು. ಹೊಸ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ತೋರಿದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಓಝೋನ್ ಪದರ ಸವಕಳಿಯ ಅವಲೋಕನ
ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಓಝೋನ್‌ ಪದರಿನ ಸವಕಳಿಯು ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ರಂಧ್ರದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಓಝೋನ್ ಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಗುವದಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಒಂದು ಹಂತದಿಂದ ಮೇಲಿನ ಒಟ್ಟು ತೆರೆ-ಪದರು ಓಝೋನ್‌ ನ ಇಳಿಕೆಯಿಂದ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "DU" ಎಂಬ ಸಂಕ್ಷೇಪ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುವ ಡೋಬ್ಸನ್ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1970ರ ಆದಿ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ನ ವಸಂತಕಾಲ ಮತ್ತು ಆರಂಭದ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್‌ನ ಪದರುಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಸವಕಳಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಟೋಟಲ್ ಓಝೋನ್ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್ (TOMS)ನಂತಹ ಸಾಧನ ಬಳಸಿ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಓಝೋನ್ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ 70%ರ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ (ದಕ್ಷಿಣದ ಅರ್ಧಗೋಳ) ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್‌ನಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಲೇ ಇದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಮೊದಲು 1985ರಲ್ಲಿ (ಫಾರ್ಮಾನ್ et al. 1985) ವರದಿಮಾಡಲಾಯಿತು. 1990ರ ಮಧ್ಯದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಓಝೋನ್ ಪರಿಧಿಯ, ಪೂರ್ವ-ಓಝೋನ್-ತೂತಾಗುವಿಕೆಯು 40–50%ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್‌ಗಿಂತ ಆರ್ಕಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಗುವ ಸವಕಳಿಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸವಕಳಿ ಸುಮಾರು 30%ನಷ್ಟು ವಾಯುಮಂಡಲ ಶೀತವಾಗಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಂಡಲದ ಮೋಡಗಳ (PSC) ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. PSCಗಳು (ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಂಡಲದ ಮೋಡಗಳು) ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ಹತ್ತಿರದ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರಗಳು ಮೊದಲು ಕಂಡು ಬಂದವು ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಆಳವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದವು. ಆರಂಭಿಕ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾದರಿಗಳು PSCಗಳನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಿಧಾನ ಗತಿಯ ಸವಕಳಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದವು, ಆದ್ದರಿಂದ ದಿಢೀರ್ ಆದ ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರವು ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು.
ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯು ವಾಯುಮಂಡಲ ಮತ್ತು ವಾಯುಗೋಲದ ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದ ತಾಪಮಾನ ಇಳಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್ UV ಕಿರಣಗಳನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಬೆಚ್ಚಗಿರುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ತಣ್ಣಗಾಗುತ್ತದೆ. CO2ನಂತಹ ಹಸಿರುಮನೆ ಅನಿಲಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಏರಿಕೆಯಿಂದಲೂ ವಾಯುಮಂಡಲ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಶೀತಲಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಉದಾ: ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಪ್ರಮಾಣವು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೂ ಓಝೋನ್-ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಶೀತ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಓಝೋನ್ ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ. ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್ ಪ್ರೋಟೊಕಾಲ್‍‌ಗೆ ಮನ್ನಿಸಿ [http://www.esrl.noaa.gov/csd/assessments/1998/preface.html ವರ್ಲ್ಡ್ ಮೆಟಿರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಶನ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಓಝೋನ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಆಂಡ್ ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ - ರಿಪೋರ್ಟ್ ನಂ. 44] ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು, ಆದರೆ ಇದು 1994–1997 ಅವಧಿಯ ಓಝೋನ್ ನಷ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ UNEP 1994ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಅಂದಾಜಿಗಿಂತ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದನ್ನು ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು.
ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ CFC(ಕ್ಲೊರೊಫ್ಲೊರೊಕಾರ್ಬನ್)ಗಳು
ಥಾಮಸ್ ಮಿಗ್ಲೆಅವರು 1920ರಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರೊಫ್ಲೋರೊಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳನ್ನು (CFC ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅವುಗಳನ್ನು 1980ರ ಹಿಂದೆ ಹವಾ ನಿಯಂತ್ರಣ/ಶೈತ್ಯಾಗಾರ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯುದ್ರವ ಸಿಂಪರಣೆ ಸಾಧನವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಶುಚಿಗೊಳಿಸಲೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವು ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಮುಖ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮೂಲಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾನವ ಕಾರಣನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಓಝೋನ್ ಚಕ್ರ ಅವಲೋಕನ ದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದ ಹಾಗೆ ಓಝೋನ್-ಸವಕಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಾಯುಮಂಡಲ ತಲುಪಿ ನೇರಳಾತೀತ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ವಿಭಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳು ವೇಗವರ್ಧಕದಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತವೆ. ವಾಯುಮಂಡಲದಿಂದ ಹೊರಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಸಾವಿರಾರು ಓಝೋನ್ ಅಣುಗಳನ್ನು ಛಿದ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. CFC ಅಣುಗಳು ದೀರ್ಘಾಯುಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಕಾಲಾವಕಾಶ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಒಂದು CFC ಅಣು, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ವಾಯುಮಂಡಲಕ್ಕೆ ತಲುಪಲು ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಓಝೋನ್ ಅಣುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಅದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಬಾಳಬಹುದು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅವಲೋಕನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ
CFCಗಳು ಹೊರಸೂಸುವ ಮಾನವಜನ್ಯ ಹ್ಯಾಲೋಜೆನ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವೇ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ರಾಸಾಯನಿಕ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾದರಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮಾದರಿಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೀಕ್ಷಣೆಯ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿವೆ (ಉದಾ. SLIMCAT, CLaMS). ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಇವುಗಳ ಆಗುಹೋಗುಗಳನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಸಂಯುಕ್ತದ ಬಗ್ಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹವಾಮಾನ ವಿಭಾಗದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಓಝೋನ್ ಪದರಿನ ಮೇಲಾಗುವ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ಪ್ರಮುಖ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ CFC ದ್ಯುತಿವಿಭಜನೆ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಓಝೋನ್‌ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ತರುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಗುರುತಿಸಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳು
ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರವು ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಭಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ 1975ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿದ್ದ ಓಝೋನ್‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಟ್ಟವು 33%ನಷ್ಟು ನಾಶವಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರವು ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಆರಂಭಿಕ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನವರೆಗಿನ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಬೀಸುವ ಪ್ರಬಲ ಮಾರುತ ಸುತ್ತುವರಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧ್ರುವ ಸುಳಿಗಾಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಕೆಳಭಾಗದ ಓಝೋನ್‌ನ 50%ನಷ್ಟು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೇಲಿನಂತೆ, ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಗೆ ಕ್ಲೋರಿನ್-ಹೊಂದಿರುವ ಮೂಲ ಅನಿಲಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣ (ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ CFCಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಹಾರ್ಡೊಕಾರ್ಬನ್‌ಗಳು). UV ಬೆಳಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಈ ಅನಿಲಗಳು ವಿಭಜನೆಯಾಗಿ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಅದು ನಂತರ ಓಝೋನ್ ನಾಶಕ್ಕೆ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. Cl-ವೇಗವರ್ಧಕದಿಂದ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯು ಅನಿಲ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಧ್ರುವಪ್ರದೇಶ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೋಡಗಳು (PSC) ಇದನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಧ್ರುವ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೋಡಗಳು ಕೊರೆಯುವ ಚಳಿಗಾಲದ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶೀತದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಚಳಿಗಾಲವು 3 ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿಲ್ಲದೆ ಗಾಢಕತ್ತಲು ಆವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು-ಶಾಖದ ಕೊರತೆಯು ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಧ್ರುವ ಸುಳಿಗಾಳಿ ತಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತ ತಾಪಮಾನವು -80 °C ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಡಿಮೆ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ (ಆಸಿಡ್) (ಪ್ರಕಾರ I PSC) ಅಥವಾ ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯ (ಪ್ರಕಾರ II PSC) ಅಂಶಗಳು ಮೋಡದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಓಝೋನ್ ನಾಶಮಾಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸದಾವಕಾಶ(!) ಒದಗಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಿಳಿವಂತವು. ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವ ವಿದ್ಯಮಾನವೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕ್ಲೋರಿನ್ ಸ್ಥಿರ "ಅನಿಲ ಕೋಶ"ದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ (HCl) ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರಿನ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ (ClONO2). ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕ್ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿನ ಮೋಡದ ಕಣಗಳೊಂದಿಗಿನ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಈ "ಅನಿಲ ಕೋಶ" ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ. (Cl ಮತ್ತು ClOನ್ನು) ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಮೋಡಗಳೂ ಸಹ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ NO2 ಅನ್ನು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು, ಇದು ಹೊಸದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ClO ಅನ್ನು ClONO2 ಆಗಿ ಬದಲಾಗುವುದರಿಂದ ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಅಂಟಾರ್ಕಟಿಕನ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ಕೊರತೆಯೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ PSCಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲು ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯ ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಶಕ್ತಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಧ್ರುವ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೋಡಗಳು ಕರಗಿ, ಅಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಏಕರೂಪದ ಅನಿಲ ಹಂತದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದಾಗಿ ವಾಯುಮಂಡಲದ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಓಝೋನ್ ನಾಶವಾಗಿರುವುದು ಕೆಳಭಾಗದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ.
ವಸಂತಕಾಲದ ಕೊನೆ, ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ತಾಪಮಾನವು ಸುಳಿಗಾಳಿಯು ಶಕ್ತಿಗುಂದುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್ ಬೆಚ್ಚಗಾದಂತೆ ಸಮೃದ್ಧ ಗಾಳಿಯು ಕೆಳ ಅಕ್ಷಾಂಶದಿಂದ ಬೀಸುವುದರಿಂದ PSCಗಳು ನಾಶಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಕ್ರಿಯೆ ಅಂತ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರವೂ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿದ UV(ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣ)
ಭೂಮಿಯ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿನ ಅಲ್ಪಭಾಗವಾದ ಓಝೋನ್ UVB ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೀರುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್ ಮೂಲಕ ಹಾದುಬರುವ UVB ವಿಕಿರಣದ ಪ್ರಮಾಣವು ಪದರದ ದಪ್ಪ/ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ವಾತಾವರಣದ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ UVB ಮಟ್ಟವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಓಝೋನ್ ರಂಧ್ರದಿಂದಾಗಿರುವ UVB ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ವಿಕಿರಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮಾದರಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಊಹಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ತೀರ ಇತ್ತೀಚಿನ UV ಮಟ್ಟ ವೀಕ್ಷಣೆ ಅಳೆತೆಯ ಯೋಜನೆಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ (ಉದಾ. ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ) UV ಮಟ್ಟದ ಬಗೆಗಿನ ಖಾತರಿಯಿರುವ ಐತಿಹಾಸಿಕ (ಹಿಂದಿನ-ಓಝೋನ್-ರಂಧ್ರ) ದತ್ತಾಂಶದ ಕೊರತೆಯಿರುವುದರಿಂದ ನೇರ ಮಾಪನಗಳಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ UV ವಿಕಿರಣವು ಓಝೋನ್ ಪದರದಲ್ಲಿ (ಆಮ್ಲಜನಕ) O2ನಿಂದ ಓಝೋನ್‌ ಅನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ವಾಯುಮಂಡಲದ ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಹವಾಗೋಲದಲ್ಲಿ) ಓಝೋನ್‌ನ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಓಝೋನ್ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಕಾಲಾವಧಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಓಝೋನ್ ಸವಕಳಿಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಸರಿದೂಗಿಸುವ ಹಂತ ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಇದು ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.