cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸ
ಕಂಚಿನ ಯುಗ
ತಾಮ್ರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದಿರು ಆಗಿದ್ದರೂ, ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ತವರದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಅಪರೂಪ ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಗಣಿಗಳಿಂದ ಗಣನೀಯ ದೂರವನ್ನು ಸಾಗಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಂತಹ ಅನೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಹೊಸ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಆದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕೃಷಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಅವು ಲಭ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಚೀನೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಂಚಿನ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ತಾಮ್ರದ ಹೋರ್ಡ್‌ಗಳಿಂದ ಯುರೋಪಿಯನಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗದ ಕೊಡಲಿ-ತಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಗಣ್ಯರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅತಿರಂಜಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಕಂಚಿನ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಡ್ಡ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈಜಿಪ್ಟ್, ಚೀನಾ, ಅನಟೋಲಿಯಾ ( ಹಿಟ್ಟೈಟ್ಸ್ ) ಮತ್ತು ಮೆಸೊಪಟ್ಯಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು.ಆಗ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಅಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು.
ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ
ಕಂಚಿನ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಕಬ್ಬಿಣಯುಗವು ಪೂರ್ವ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿಲ್ಲ. ಉಳಿದಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ವಿಜಯದ ಮೂಲಕ, ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಯುರೋಪಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿಜಯ ಎಂದರೆ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು "ರೋಮನ್", " ಗಾಲೋ-ರೋಮನ್ " ಮತ್ತು ವಿಜಯದ ನಂತರ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪದಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗವು ಫೆರಸ್ ಲೋಹಶಾಸ್ತ್ರದ ಆಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅಳವಡಿಕೆಯು ಕೆಲವು ಹಿಂದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿನ ಇತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಯಿತು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕೃಷಿ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾತ್ಮಕ ಶೈಲಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ, ಪುರಾತತ್ತ್ವ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಯುಗವು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ " ಅಕ್ಷೀಯ ಯುಗ " ದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಬ್ಬಿಣದ ಅದಿರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ, ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಬಳಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಲೋಹದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ತಂತ್ರಗಳು ಮೊದಲು ಬಳಸಿದ ಲೋಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಕಬ್ಬಿಣವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕಂಚು ಉಪಕರಣಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮಾರಿಷಸ್
ಮಾರಿಷಸ್ (L’île Maurice, ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಕ್ರೆಯೋಲ್: ಮೋರಿಸ್ , மொரிசிய குடியரசு , मॉरिशस), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮಾರಿಷಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯ  ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇದು, République de Maurice ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದ ಕಡಲ ಕಿನಾರೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ಇರುವ ದ್ವೀಪರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಮಡಗಾಸ್ಕರ್‌ನ 900 km ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಗಣರಾಜ್ಯವು ಮಾರಿಷಸ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ, ಕಾರ್ಗಡೊಸ್ ಕಾರಜೊಸ್, ರೋಡ್ರಿಗಾಸ್‌ ಮತ್ತು ಅಗಾಲೆಗ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈಶಾನ್ಯಕ್ಕೆ ರೋಡ್ರಿಗಾಸ್‌ 570 km ದ್ವೀಪ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಫ್ರೆಂಚರ ರೀಯೂನಿಯನ್‌/ರ್ಯೆನಿಯನ್ ‌ದ್ವೀಪದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ 200 km ಇರುವ ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವು ಮಸ್ಕರೀನ್ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವು ಡೋಡೊಗಳ ಏಕೈಕ ತಿಳಿದಿರುವ ವಾಸಸ್ಥಾನವೆಂದೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರು 1600ರಲ್ಲಿ ಡೋಡೊವನ್ನು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡಿದ್ದು, ಅದಾಗಿ ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಕೇವಲ ಎಂಬತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದವು.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|left|ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌ ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ c.1900-1910ರ ಅಂಚೆಚೀಟಿ. ಈ ದ್ವೀಪದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಬ್‌ ಹಾಗೂ ಆಸ್ಟ್ರೊನೇಸಿಯನ್ ನಾವಿಕರು 10ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ತಿಳಿದಿದ್ದರು. 1507ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ನಾವಿಕರು ಅಲ್ಲೊಂದು ನೆಲೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ ಖಾಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಹಿಂತಿರುಗಿದರು. ಸ್ಪೈಸ್‌ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮಕ್ಕೆ ಮೂರು ಹಡಗುಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಳಿದ ಎಂಟು ಹಡಗುಗಳ ಡಚ್‌ ದ್ವಿತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆ 1598ರಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ತತ್ತರಿಸಿ ಆಸರೆಗಾಗಿ ಈ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದರು, ಹಾಗೂ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಪ್ರಾಂತಾಧಿಪತಿ ರಾಜಕುಮಾರ 'ನಸ್ಸಉ'ನ ಮಾರಿಸ್‌ರ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಡಚ್ಚರು, ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸ್ಥಿರವಾದ ವಸಾಹತನ್ನು 1638ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಚಂಡಮಾರುತದಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹವಾಮಾನ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಹಾಳಾದ ವಸಾಹತುಗಳಿಂದಾಗಿ ಡಚ್ಚರು ಆ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕೆಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ ತೊರೆದರು. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ಪಕ್ಕದ ಐಲ್ ಬೋರ್ಬನ್‌ (ಈಗಿನ ರೀಯೂನಿಯನ್‌) ಮೇಲೆ ಮೊದಲೇ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮಾರಿಷಸ್‌ಅನ್ನು 1715ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು, ಹಾಗೂ ನಂತರ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಐಲ್ ಡೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ (ಐಸ್‌ಲ್‌ ಆಫ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌) ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿತು. ಫ್ರೆಂಚರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಆರ್ಥಿಕ ಮಟ್ಟವು ಉತ್ತಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ನೆಪೋಲಿಯನಿಕ್ ಯುದ್ಧಗಳ (1803-1815) ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿದರು. ಗ್ರಾಂಡ್ ಪೋರ್ಟ್‌ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೆಪೋಲಿಯನ್‌ನ ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧದ ಏಕೈಕ ನೌಕಾಯುದ್ಧ ವಿಜಯವಾದ ಜಯಿಸಿದರೂ, ಮೂರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಕ್ಯಾಪ್ ಮಲ್‌ಹ್ಯೂರ್ಯೂಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರು ನಡೆಸಿದ ಆಕ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚರು ಶರಣಾದರು. ಫ್ರೆಂಚರ ಆಸ್ತಿ ಪಾಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೇ ಬಿಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ದಂಡನ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ವ್ಯವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಿಡಬೇಕೆಂಬ ಷರತ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು 1810ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 3ರಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಶರಣಾಗತರಾದರು. ಆಂಗ್ಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಡಲಾಯಿತು.
ರಾಜಕೀಯ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಮಾರಿಷಸ್ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮುದಾಯ ಹಾಗೂ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ ಮತ್ತು ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೊಪೋನಿ/ಯೆ (ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಮಾತನಾಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು), ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿದೆ. ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸಂಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಆಫ್ರಿಕಾ ಆಡಳಿತದ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಸೂಚಿಯಂತೆ ಇಡೀ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್ ಉತ್ತಮ ಆಳ್ವಿಕೆಯುಳ್ಳ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ, ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತದ ಈ ಮಾಪನವು ಹಲವಾರು ವಿಭಿನ್ನ ಚರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ಸೂಚಿಯು ಎಲ್ಲಾ 5 ಪ್ರಮುಖ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್ ಪಡೆದಿರುವ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆ; ಕಾನೂನು ಪರಿಪಾಲನೆ, ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹಾಗೂ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ; ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳು; ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಿತ ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ; ಹಾಗೂ ಮಾನವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ.
ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಆರಕ್ಷಕ ಪಡೆ
ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೇನೆ ಎಂಬ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸೇನೆ, ಆರಕ್ಷಕ, ಹಾಗೂ ಸುರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಪೋಲಿಸ್ ಕಮೀಷನರ್‌ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ-ಕಾರ್ಯನಿರತವಾಗಿರುವ 10,000 ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 8,000 ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರಕ್ಷಕ ಸದಸ್ಯರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾನೂನು ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಕಾಪಾಡಲು, 1,500 ಸದಸ್ಯರು ವಿಶೇಷ ಸಂಚಾರಿ ದಳದಲ್ಲಿ (SMF), ಹಾಗೂ 500-ಸದಸ್ಯರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕರಾವಳಿ ಸುರಕ್ಷಾ ದಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಭೂಗೋಳ
thumb|200px|ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಭೂಪಟ thumb|left|200px|ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರ, ಫೆಬ್ರವರಿ 2003, ದ್ವೀಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರ thumb|200px|ಮಾರಿಷಸ್ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾದ ರೋಡ್ರಿಗಾಸ್‌ ದ್ವೀಪದ ಕಡಲತಡಿಯ ದೃಶ್ಯಗಳು ರೀಯೂನಿಯನ್‌ ಹಾಗೂ ರೋಡ್ರಿಗಾಸ್‌ನಂತೆಯೇ, ಮಾರಿಷಸ್ ಕೂಡ ಮಸ್ಕರೀನ್ ದ್ವೀಪಸ್ತೋಮದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವು 8-10 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಏರ್ಪಟ್ಟ ಸರಣಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ಭೂಭಾಗವು ರೀಯೂನಿಯನ್‌ ತಾಪತಾಣದತ್ತ ಸರಿದಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುವೂ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ತಾಪತಾಣವು ರೀಯೂನಿಯನ್‌ ತಳದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವು ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಉಂಟಾಗಿದ್ದು ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಅದರ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾದ ಪೈಟನ್‌ ಡಿ ಲಾ ಪೆಟೈಟ್ ರಿವ್‌ಎರ್‌ ನೊಯಿರ್‌ವು 828 mನಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತ ಪರ್ವತಗಳಿದ್ದರೂ, ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಮೂಲ ಶಿಖರವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ಥಳೀಯ ಹವಾಗುಣ ಉಷ್ಣವಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಗ್ನೇಯ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ತರುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇನಿಂದ ನವೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಒಣ ಚಳಿಗಾಲ ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್‌ನಿಂದ ಮೇವರೆಗೆ ಉಷ್ಣ, ತೇವ ಹಾಗೂ ಶೀತಯುಕ್ತ ಬೇಸಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಮೇನಿಂದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ವರೆಗೆ ವಿರುದ್ಧ-ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ನವೆಂಬರ್‌-ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಬಂದಂತಹಾ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಲ್ಲಾಂಡ (1994) ಹಾಗೂ ಡಿನ (2002) ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.
ದ್ವೀಪದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾದ ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌, ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕಿದ್ದು, ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳೆಂದರೆ ರೋಸ್‌-ಹಿಲ್ ಹಾಗೂ ಬ್ಯೂ-ಬಸ್ಸಿನ್, ಕ್ಯೂರ್‌ಪೈಪ್‌, ವಕೋವಸ್‌, ಫೀನಿಕ್ಸ್‌, ಕ್ವಾಟ್ರ್ ಬೋರ್ನ್ಸ್‌ಗಳಾಗಿವೆ.
ದ್ವೀಪವು ತನ್ನ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲೇಖಕ ಮಾರ್ಕ್‌ ಟ್ವೈನ್‌, ಫಾಲೋಯಿಂಗ್ ದಿ ಈಕ್ವೆಟರ್‌ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸಕಥನದಲ್ಲಿ, "ನೀನು ಮೊದಲು ಮಾರಿಷಸ್ ರಚಿಸಿ ಅನಂತರ ಸ್ವರ್ಗ ರಚಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರಬೇಕು ಹಾಗೂ ಮಾರಿಷಸ್ ಪೂರ್ಣವಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ರಚಿಸಿರಬೇಕು" ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. (ಈ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಟ್ವೈನ್‌ ನಿಜವಾಗಿ ಈ ರೀತಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ: " ನೀನು ಮೊದಲು ಮಾರಿಷಸ್ ರಚಿಸಿ ಅನಂತರ ಸ್ವರ್ಗ ರಚಿಸಲು ಯಾರೋ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಯಿಂದಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿರಬೇಕು; ಹಾಗೂ ಮಾರಿಷಸ್ ಪೂರ್ಣವಾದ ನಂತರವಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ನಕಲು ಮಾಡಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ರಚಿಸಿರಬೇಕು. ಅದನ್ನು ಅವರು ನಿನಗೆ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಿಂದಲೇ ಹೇಳಿರಬೇಕು …")
ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಧೀನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು
thumb|250px|ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು thumb|[[ಫೀನಿಕ್ಸ್‌‌‌, ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ]] ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ:
EEZಗೆ ಸೇರಿರುವ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು
EEZ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ನಡುಗಡ್ಡೆ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಮೂದಿಸಲಾಗಿದೆ:
ಘೋಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಧೀನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು
ಮಾರಿಷಸ್ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ತನ್ನವೆಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ:
ಆರ್ಥಿಕತೆ
thumb|300px|ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ರಾಜಧಾನಿ ಪೋರ್ಟ್ ಲ್ಯೂಯಿಸ್‌ನ ಉನ್ನತ ಸೌಧಗಳ ಸಾಲು,
1968ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದಾಗ, ಕೃಷಿ ಆಧಾರಿತ ಕೆಳ ಆದಾಯ ಮಟ್ಟ ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾರಿಷಸ್, ಬೆಳೆದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಂದರೆ ಪ್ರಗತಿಪರ ಕೈಗಾರಿಕಾ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಾಗೂ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿ ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದ ಆದಾಯ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ, ವಾರ್ಷಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು 5%ರಿಂದ 6%ರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸುಧಾರಿತ ಜೀವನ ಮಟ್ಟ, ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ನವಜಾತ ಶಿಶುಗಳ ಮರಣ ಹಾಗೂ ಉತ್ತಮ ಮೂಲಭೂತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
2005ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು US$10,155 ಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (PPP), ಹೊಂದಿದ್ದ ಮಾರಿಷಸ್, ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಏಳನೇ-ಅತಿಹೆಚ್ಚು GDP ತಲಾವಾರು ಆದಾಯ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಮೊದಲಿನ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ರೀಯೂನಿಯನ್‌ (ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿನಿಮಯ ದರಗಳಲ್ಲಿ US$19,233), ಸೀಷೆಲ್ಸ್‌ (PPP US$13,887ನಷ್ಟು), ಗಬೊನ್ (PPP US$12,742ನಷ್ಟು), ಬೊಟ್ಸ್‌ವಾನ (PPP US$12,057ನಷ್ಟು), ಈಕ್ವಟೋರಿಯಲ್ ಗ್ಯುನಿಯ (PPP US$11,999ನಷ್ಟು), ಹಾಗೂ ಲಿಬಿಯ (PPP US$10,727ನಷ್ಟು).ಗಳಿವೆ ಆರ್ಥಿಕತೆಯು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳು, ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ, ಜವಳಿ, ಹಾಗೂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಸಹ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿವೆ. ಮಾರಿಷಸ್, ಲಿಬಿಯ, ಹಾಗೂ ಸೀಷೆಲ್ಸ್‌‌ಗಳು ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಮಾಂಕ ಪಡೆದಿವೆ (ರೀಯೂನಿಯನ್‌, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ನ ಭಾಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, UN ತಮ್ಮ ಮಾನವ ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚಿ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ).
ವ್ಯವಸಾಯ ಪ್ರದೇಶದ 90%ರಷ್ಟು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದು ರಫ್ತು ಆದಾಯದ 25%ನಷ್ಟಿದೆ. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, 1999ರಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಬರದ ಸ್ಥಿತಿಯು ಕಬ್ಬಿನ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಾಳುಮಾಡಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳು ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರಿತವಾಗಿವೆ. ಮಾರಿಷಸ್ 9,000ಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ; ಹಲವಾರು ಕಂಪನಿಗಳು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ಯಮದ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬರೀ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರವೊಂದರಲ್ಲೇ ಅವುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯು $1 ಶತಕೋಟಿಯನ್ನೂ ಮೀರಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 2000ದಿಂದ 2004ರವರೆಗಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2004ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿ ನಿರುದ್ಯೋಗವು 7.6%ರಷ್ಟು ಕುಸಿದಿತ್ತು. ರಾಷ್ಟ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪವರ್ತಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾದ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌, ದೇಶದ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿದ್ದು, ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಹಾಯಗಳನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತಿದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಆಮದು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ದರವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದು, ಸಿಂಗಪೂರ್ ಹಾಗೂ ದುಬೈಗೆ ತೆರಳುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ಮಾರಿಷಸ್ ಇನ್ನು ಕೇವಲ ನಾಲ್ಕೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ-ಮುಕ್ತ ದ್ವೀಪವಾಗುವತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದೆ. ಹಲವಾರು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಸುಂಕವನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಜವಳಿ, ಆಹಾರ, ಆಭರಣ, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಸಾಧನಗಳು, ದೃಶ್ಯ ಶ್ರವ್ಯ ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಾಧನಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ 1850ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲಿನ ಸುಂಕವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಹೊಸ ಉದ್ಯಮಗಳ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಡಚಣೆಯೆಂದರೆ ಅದು ಮಂದ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಹೂಡಿಕೆ ವ್ಯವಪಾರದಲ್ಲಿ ವಿದೇಶೀ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ 15%ನಷ್ಟು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾರಿಷಸ್ ತೀರದಿಂದ ತೀರಕ್ಕೆ ನಿಸ್ತಂತು ಅಂತರ್ಜಾಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಥಮ ದೇಶವಾಗುವಂತೆ ADB ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಯೋಜನೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ನಿಸ್ತಂತು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು 60% ದ್ವೀಪವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದು 70%ನಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಅದು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಭಾರತದ FDI ಒಳಹರಿವಿಗೆ ಉಳಿದೆಲ್ಲ ದೇಶಗಳನ್ನೂ ಮೀರಿ ಮಾರಿಷಸ್ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸಂಚಿತ ಒಳಹರಿವು ಸರಿಸುಮಾರು US$10.98 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟಿದೆ. ಜನವರಿ 2000ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 2005ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್‌ನಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು FDI ಒಳಹರಿವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೆಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು, ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಇಂಧನಗಳು, ಸಿಮೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಜಿಪ್ಸಮ್‌ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಹಾಗೂ ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರ (ವಿತ್ತೀಯ ಹಾಗೂ ವಿತ್ತೀಯವಲ್ಲದ ಕ್ಷೇತ್ರ).
ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಜುಲೈ 2005ರಿಂದ ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ, ವಿಕಲಚೇತನರಿಗೆ, ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರಿಗೆ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಕರ್ಯ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಇದರ ಖ್ಯಾತಿಯು ಚುನಾವಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿ ಅದನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ, ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಈಗಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ Hon. Dr. ನವಿನ್‌‌‌‌ಚಂದ್ರ ರಾಮ್‌ಗೂಲಮ್‌ರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಇಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಗೂ ಪ್ರಾಥಮಿಕಪೂರ್ವ ಹಂತದಿಂದ ಪ್ರಾಥಮಿಕದ ನಂತರದ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಚಿತವಾಗಿದೆ.
2001ಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಶಾಲೆಗಳು "ಸ್ಟಾರ್ ಶಾಲೆಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಈ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಟು ಗಿಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು, CPE ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಾರಿಷಸ್‌ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ತರಲು 2001ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೀವೆನ್ ಓಬೀಗಡೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಿಷೇಧಿಸಿ ಅದರ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಕರು ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಮೀಪದ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ‘ಸ್ಥಳೀಯರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಆದ್ಯತೆ’ ಹಾಗೂ ‘ಗ್ರೇಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಗಳನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ ತಂದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 2006ರಲ್ಲಿ, ಧರಂಬೀರ್ ಗೊಖೂಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 2001ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ "A+" ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಜಾರಿ ಮಾಡಿದರು. ಈಗ CPE ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು "ನ್ಯಾಷನಲ್ ಕಾಲೇಜು"ಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ "A+" ಗ್ರೇಡನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವು "ಸ್ಟಾರ್‌ ಶಾಲೆಗಳ"ಷ್ಟೇ ದುರಾಶೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿ ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬದಲಾವಣೆಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮರಳಿತು. . ಕೆಳಗೆ "ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಕಾಲೇಜು"ಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದು ಅವುಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿಲ್ಲ
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿವರ
ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇಡೀ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,264,867. 2007ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 31ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕೇವಲ ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವೊಂದರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 1,227,078. ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜನಾಂಗದವರು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಗಣರಾಜ್ಯದ ನಿವಾಸಿಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡ (ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ಗಳನ್ನು 'ಕ್ರಿಯೋಲ್ಸ್‌' ಎಂದೇ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಭಾರತ (ಇಂಡೊ-ಮಾರಿಷಿಯನ್), ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ (ಫ್ರಾಂಕೊ-ಮಾರಿಷಿಯನ್) ಹಾಗೂ ಚೀನೀಯರು (ಸಿನೊ-ಮಾರಿಷಿಯನ್), ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರೆಡೆಗಳಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಈ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಗಳು 52%, ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ 28.4%, ಹಾಗೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರು 16.6%ರಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಇತರೆ ಧರ್ಮದವರು 3%ನಷ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ವಲಸೆ ಬಂದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಭೂಮಿಹಾರ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಚರ್ಚುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರಾವಿಡರ ತಮಿಳು ಪಗೋಡಗಳು ಹಾಗೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಬಹಳಷ್ಟು ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ಗಳು ಕ್ರೈಸ್ತರು. ಬಹುಪಾಲು ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಿಂದ ಹಾಗೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ನಿವಾಸಿಗಳು ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದವರು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯದಿಂದ ಬಂದವರಿದ್ದಾರೆ. ಭೋಜ್‌ಪುರಿ, ತಮಿಳು, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ತೆಲುಗು ಭಾಷಿಕರು ಹಿಂದೂಗಳು. ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಚೀನೀಯರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು, ಕ್ರೈಸ್ತ ಮತ ಪರಿಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೋಲಿಕ್‌ ಪಂಥ ಪಾಲಿಸುವವರು. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮ ಹಾಗೂ ಕಾನ್‌ಫ್ಯೂಸಿಯನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ದೇಶದ ಸಂವಿಧಾನವು ಉಳಿದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಗುಲಾಮ ಸಂತತಿಯಿಂದ ಬಂದವರು 'ಕ್ರಿಯೋಲಿಟಿ'ಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರವು 'ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಕ್ರಿಯೊಲ್‌'ಗೆ ಧನಸಹಾಯ ನೀಡಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ ಈ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅನುಮೋದಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಭಾಷೆ
ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಸಂವಿಧಾನವು ಯಾವುದನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ತಿಳಿಸಿಲ್ಲ, ಹಾಗೂ ಅಲ್ಲಿನ ಹತ್ತು ಲಕ್ಷ ಜನರು ಆಂಗ್ಲ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಅಥವಾ ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌, ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಸಂಭಾಷಿಸಬಲ್ಲರು. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಆಂಗ್ಲವು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆದಾಗ್ಯೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಾಸನ ಸಭೆಯ ಯಾವುದೇ ಸದಸ್ಯನೂ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ಮಂಡಿಸಬಹುದು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಡಳಿತಾಗಾರ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವಸಾಮಾನ್ಯ/ಸರ್ವ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆ ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌.
ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಜನರ ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ ಹಾಗೂ ಭೋಜ್‌ಪುರಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಹಾಗೂ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ಗಳನ್ನು ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲವನ್ನು ಶಾಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸರ್ಕಾರದ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ ಸಮಾಜದ ಉನ್ನತ ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಹಾಗೂ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗಳು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿವೆ. ವಾರ್ತಾ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಂವಹನ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಶೇಕಡಾ 90 ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ಅನ್ನು ದೇಶೀಯ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮಾಮೂಲಿ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದ್ದು, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಇನ್ನಿತರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳದ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪ್ರಭುಗಳ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ನಡುವೆ ಸಂವಾದ ನಡೆಸಲು ಗುಲಾಮ ಸಂತತಿಯವರು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಸಂಕರ ಭಾಷೆ. ಅನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಕರ ಭಾಷೆಯು ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚರ ಉಚ್ಛಾರಣಾ ಶೈಲಿ ಹಾಗೂ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ಅನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಅವಲಂಬಿತ ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುವ ಇನ್ನಿತರೆ ಭಾಷೆಗಳೆಂದರೆ ತಮಿಳು, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು, ಹಕ್ಕ (ಚೀನೀಯರ ಪ್ರಾಂತ ಭಾಷೆ), ಗುಜರಾತಿ, ಹಾಗೂ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಪುರಾತನ ಭಾರತೀಯ ಪೂರ್ವಿಕರು ಪ್ರಾಂತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಭೋಜ್‌ಪುರಿಯೂ ಸೇರಿವೆ. ಹಲವು ಮಾರೀಷಿಯನ್ನರು ತ್ರಿಭಾಷೀಯರಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ದ್ವಿಭಾಷೆಗಳನ್ನಂತೂ ಬಲ್ಲವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
thumb|left|200px|ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಪಾಯಿಂಟ್-ಆಕ್ಸ್-ಪಿಮೆಂಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇಗ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆ. ಭಾರತೀಯ, ಕ್ರಿಯೋಲ್‌, ಚೀನೀಯ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿಯನ್ನರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ಊಟ/ಭೋಜನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ಪಾಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸೇಗ ಎನ್ನುವುದು ಸ್ಥಳೀಯ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಮೂಲ ಆಫ್ರಿಕಾ. ಸೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಹೊಮ್ಮಿಸಲು ರೆವೇನ್‌ ಎಂಬ ಆಡಿನ-ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬಾರಿಸುವ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಲೋಹದ ತ್ರಿಕೋನಗಳ  ಕಂಬಿವಾದ್ಯದಂತಹ ಪಾರಂಪರಿಕ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ವ್ಯಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುವ ಇದರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು, ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕರಿಯರು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಾವು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಸಮಾನತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಇವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪುರುಷರು ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
thumb|150px|ನಶಿಸಿಹೋದ ಡೋಡೊ ಹಕ್ಕಿಯ ಏಕೈಕ ವಾಸಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳವೆಂದರೆ ಮಾರಿಷಸ್ ಮಾರಿಷಸ್ 1847ರಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿಯೇ ಪೋಸ್ಟೇಜ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿದ ಐದನೇ ತಾಣವಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಿಷಸ್ "ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ" ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳು ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ "ರೆಡ್ ಪೆನ್ನಿ" ಹಾಗೂ "ಬ್ಲೂ ಟೂ ಪೆನ್ಸ್‌" ಮುಖಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿತು. ಆ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್‌ಗಳು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಗೂ ಅಮೂಲ್ಯವಾದವು.
ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಮಾರಿಷಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಅಜ್ಞಾತ ಪಕ್ಷಿ ತಳಿ ನೋಡಿ, ಆಷ್ಟೇನೂ ಚುರುಕಲ್ಲದ ಆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಡೋಡೊ (ಸಿಂಪ್ಲೆಟನ್) ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ನಿವಾಸಿಗಳು ಅಥವಾ ಅವರ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳು 1681ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಡೋಡೊಗಳನ್ನು ಕೊಂದುಹಾಕಿದ್ದರು. ಇನ್ನೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು, ನಿಧಾನ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಡೋಡೊ ಸಂತತಿಯನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂಚರಿಸಲು ಬಿಟ್ಟ ಆಮದಾದ ಕಾಡು ಹಂದಿಗಳು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿದವು ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಡೋಡೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಲಾಂಛನದ ಪ್ರಧಾನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ (ಮೇಲೆ ನೋಡಿ).
ಈ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫ್ರೆಂಚ್‌, ಆಂಗ್ಲ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೋಲ್‌ ಭಾಷೆಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳೂ ಮೂಡಿಬಂದವು. 2008ರಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರಾದ ಜೀನ್-ಮಾರಿಯ ಗುಸ್ತವ್ ಲೆ ಕ್ಲೇಜಿಯೊ, ಫ್ರಾಂಕೊ-ಮಾರಿಷಿಯನ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು, ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೆಲ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್, ಕವಡೀ, ಚೀನೀಯರ ಹೊಸ ವರ್ಷ, ಪೇರೆ ಲವಲ್, ದೀಪಾವಳಿ, ಮಹಾಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಾಗೂ ಈದ್ ಅಲ್-ಫಿತ್ರ್‌ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಮನರಂಜನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳೂ ವೈವಿಧ್ಯಮಯಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ದ್ವೀಪವು ಹವಳದ ದಿಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಶಾಂತ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಜಲಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿದೆ. ಆಳ ಸಮುದ್ರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ವಿಂಡ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಕ್ರೀಡೆ, ವಾಟರ್ ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್‌ಕ್ರೀಡೆ, ಐಷಾರಾಮಿ ನೌಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಸಬ್‌ಮರೀನುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವುದು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳಾಗಿವೆ.
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸುವ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ರೀಡೆಗಳೆಂದರೆ ಗಾಲ್ಫ್, ಟೆನಿಸ್, ಸ್ಕೀಯಿಂಗ್, ಸಮುದ್ರ ನೆಗೆತ, ಜಿಂಕೆ ಬೇಟೆ, ಒಳಾಂಗಣ & ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶದ ದ್ವಿಚಕ್ರಸವಾರಿ, ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇಳಿಯುವ ಕ್ರೀಡೆ, ಜಿಪ್ ಲೈನಿಂಗ್, ಕುದುರೆ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಚಾರಣಗಳು. ಆದರೆ, ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆತನದವರು ಮಾತ್ರ ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿ
ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ, 220 ವೋಲ್ಟ್ 50 Hz ACಯ ಪ್ರಧಾನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸರಬರಾಜನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ಲಗ್‌ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ C ಮತ್ತು G : thumb|"ಯೂರೋಪ್ಲಗ್"(CEE 7/16)
ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮೇನ್ಸ್ ಪವರ್‌ ಅರೌಂಡ್‌ ದ ವರ್ಲ್ಡ್‌ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾರಿಷಸ್ ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾ ಒಕ್ಕೂಟ ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ದ್ವೀಪ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕಾದ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಮಹಾಸಾಗರದ ದ್ವೀಪಗಳು ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ-ಭಾಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ನಶಿಸಿದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ವರ್ಗ:ಡಚ್ಚರ ಹಿಂದಿನ ವಸಾಹತುಗಳು ವರ್ಗ:ಫ್ರೆಂಚ್‌-ಭಾಷಿಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಜಾಗೃತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಗತಿಪರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಗಳು ವರ್ಗ:ಲಾ ಫ್ರಾಂಕೊಪೋನಿಯೆ ಸದಸ್ಯ ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಮನ್‌‌ವೆಲ್ತ್‌ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:ಮಯೊಸೀನ್‌ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಚಟುವಟಿಕೆ ವರ್ಗ:ಗಣರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:1968ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮಾರಿಷಸ್‌ನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
ದೇವರಾಜ್‌
thumb|ದೇವರಾಜ್‌ ಕನ್ನಡದ ಅಭಿಜಾತ ಖಳನಟ ದೇವರಾಜ್‌ 1960ನೇ ಇಸವಿ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್‌ 20ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಲಿಂಗರಾಜಪುರಂನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಂಟಿನಿಂದ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಬಂದ ಕಲಾವಿದ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಿ ಜಯಶ್ರೀ ಅವರ "ಸ್ಪಂದನ" ರಂಗ ತಂಡದಲ್ಲಿದ್ದು ಬಳಿಕ ಶಂಕರನಾಗ್‌ ಅವರ "ಸಂಕೇತ್‌" ಕಲಾತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ಎಚ್‌ಎಮ್‌ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿದ್ದ ದೇವರಾಜ್‌ "ತ್ರಿಶೂಲ" ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಖಳನಟರಾಗಿ ಬೆಳ್ಳಿ ಪರದೆಗೆ ಎಂಟ್ರಿ ಪಡೆದರು. ಆದರೆ ದೇವರಾಜ್‌ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಪ್ರಥಮ ಚಿತ್ರ "27 ಮಾವಳ್ಳಿ ಸರ್ಕಲ್‌". ಇದು 1986ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂತು.
ತನ್ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಾವ-ಭಾವ, ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಖಳಪಾತ್ರಗಳಿಗೆ ಮೆರುಗು ನೀಡುವ ವಿಕೃತ ನಗು, ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಭೀತಿ ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಮುಖಚರ್ಯೆ ಇವೆಲ್ಲದರ ಮೂಲಕ ಮೇರು ಖಳನಟ ವಜ್ರಮುನಿಯವರ ಗೆಟಪ್‌ಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದ ದೇವರಾಜ್‌ 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಸಿಕರ ಪಾಲಿನ ನೆಚ್ಚಿನ ಖಳನಟರಾದರು. ನಂತರ 1989 ರಲ್ಲಿ ಖಳನಟನ ಪಾತ್ರದಿಂದ ನಾಯಕ ನಟನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಬಡ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಲಾಕಪಡೇತ್, ಇಂದ್ರಜೀತ್ ಇಮೇಜ್ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು ಆದರೆ ಪೂರ್ವಾದದಲ್ಲಿ (1989) ರಲ್ಲಿ 'ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ' ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ನಾಯಕ ನಟನ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ದೇವರಾಜ್‌ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಖಳಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಂಚತೊಡಗಿದರೆ ಜೊತೆಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳೂ ಅವರನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರಲಾರಂಭಿಸಿದವು. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳು ದೇವರಾಜ್‌ ಅವರಿಗೆ ಖಾಯಂ ಆಗತೊಡಗಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಲಾಕಪ್‌ಡೆತ್‌, ಗೋಲಿಬಾರ್‌, ಗ್ಯಾಂಗ್‌ ಲೀಡರ್‌, ಸರ್ಕಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಇವಿತ್ಯಾದಿಗಳು ದೇವರಾಜ್‌ ಅವರಿಗೆ ಹೆಸರು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಮತ್ತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಮಾನಿ ಬಳಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಕಾಡುಗಳ್ಳ ವೀರಪ್ಪನ್‌ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಂದ "ವೀರಪ್ಪನ್‌" ಚಿತ್ರ ದೇವರಾಜ್‌ ಅವರ ಚಿತ್ರ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದುದಾಗಿದೆ. ದಂತಚೋರ ಜೀವಂತವಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ತೆರೆಕಂಡ ಈ ಚಿತ್ರ ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುದ್ದಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ವೀರಪ್ಪನ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗಾಗಿ ದೇವರಾಜ್‌ ಆ ಸಾಲಿನ ಉತ್ತಮ ನಟ ರಾಜ್ಯಪ್ರಶಸ್ತಿಗೂ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು. ದೇವರಾಜ್‌ ಅವರೊಳಗಿದ್ದ ನಟನಾ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿದ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ, ಕಂಬಾರಪಳ್ಳಿ, ಹುಲಿಯಾ, ಬಂಗಾರದ ಮನೆ, ಉತ್ಕರ್ಷ ಇತ್ಯಾದಿ.
2000ನೇ ಇಸವಿ ಬಳಿಕ ದೇವರಾಜ್‌ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನಟಿಸಿ ಸೈ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ್‌ ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.ಹುಲಿಯಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ದೇವರಾಜ್ ಅವರ ಅಭಿನಯ ಕಂಡು ಸ್ವತಃ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅಚ್ಚರಿಪಟ್ಟು ಬೆನ್ನುತಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಇಂದಿಗೂ ದೇವು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಇದೀಗ ಅವರ ಪುತ್ರ ಪ್ರಜ್ವಲ್‌ ದೇವರಾಜ್‌ ನಟನಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡದ ಅಭಿಜಾತ ಕಲಾವಿದ, ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಪಾಲಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ದೇವು ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ ಉನ್ನತಕ್ಕೇರಲಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಶುಭ ಹಾರೈಕೆ.
ಸರಸ್ವತಿದೇವಿ ಗೌಡರ್
ಸರಸ್ವತಿದೇವಿ ಗೌಡ
ಸರಸ್ವತಿದೇವಿ ಗೌಡರ ಇವರು ೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಿಗಡಿ ಗ್ರಾಮ ಸಂಪಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ೨೮-೨-೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದರು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಇವರೂ ಸಹ ಒಬ್ಬರು. ಸ್ತ್ರೀಪರ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡವರು. ಇವರ ತಂದೆ ಪದವೀಧರರಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಸರಸ್ವತಿಯವರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಳಗಾವಿಯ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಗ ಲಭ್ಯವಿರದಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಕುಳಿತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಓದುವುದರ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ವರ್ಧಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕನ್ನಡ ಜಾಣ ಪಈಕ್ಷೆಗೆ ಕುಳಿತು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರಲ್ಲದೇ, ಹಿಂದಿ ರಾಷ್ಟ್ರಭಾಷಾ ವಿಶಾರದೆ ಕೂಡ ಆದರು. ಜೊತೆಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕಲಿತರು. ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಇವರ ವಿವಾಹ ಸದಾಶಿವಪ್ಪ ಗೌಡರ ಜೊತೆ ನಡೆಯಿತು. ವಿವಾಹವಾದ ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಸಣ್ಣ ಕತೆ ಬರೆದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಸಂಸಾರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೊಡನೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸೇವೆಯಲ್ಲೂ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಕಲಿಯುವ ಹಂಬಲವನ್ನು ಎಂದೂ ಬಿಡದ ಇವರು ಅರವತ್ತರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಶಿವಾನುಭವ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದು ಬೆಳ್ಳಿ ಪದಕವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೊಕೇನ್
ಕೊಕೇನ್ (ಬೆನ್ ಝಾಯ್ಲ್ ಮೀಥೈಲೆಕ್ ಗೊನಿನ್)  ಕೋಕಾ ಗಿಡ ದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಮಣಿಯ ಆಕಾರವುಳ್ಳ ಒಂದು ಟ್ರೋಪೇನ್ ವನಸ್ಪತಿ ಮೂಲತತ್ವದ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ (ಆಲ್ಕ್ ಲಾಯ್ಡ್) ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ಗಳಿಗೆ ಅಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯ (ಸಫಿಕ್ಸ್) ಆಗಿ ಸೇರಿಸುವ - ಏನ್  ನೊಂದಿಗೆ ಗಿಡದ ಹೆಸರಾದ ಕೋಕಾ ಸೇರಿ ಕೊಕೇನ್  ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು. ಕೊಕೇನ್ ಮೂಲ ನರಮಂಡಲವನ್ನು ಉತ್ತೇನಜಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಸಿವೆಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೊಕೇನ್ ಸೆರೋತೋನಿನ್-ನೊರೆಪೆನ್ ಫ್ರೈನ್-ಡೋಪಮೈನ್ ಮರುಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿರೋಧಕವಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಟೆಕೋಲಮೈನ್ ವಾಹಕ ಜಲಸಸ್ಯ (ಎಕ್ಸೋಜಿನಸ್) ಲಿಗಾಂಡ್ ಗಳಂತಹವುಗಳ ಕಾರ್ಯಶೀಲತೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವೊಡ್ಡುತ್ತವೆ. ಮೀಸೋಲಿಂಬಿಕ್ (ಕೈಕಾಲುಗಳ ಒಳಪದರುಗಳ) ರಿವಾರ್ಡ್ ಪಾಥ್ ವೇ(ಚಲನಪಥ)ಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರ ಫಲವಾಗಿ ಕೊಕೇನ್ ಸೇವನೆ ಒಂದು ಚಟಪ್ರಚೋದಕ ವಾಗುವುದು.
ಕೋಕಾ ಎಲೆ
ಸುಮಾರು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹಿಂದಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸ್ಥಳೀಕರು ಕೋಕಾ ಎಲೆ (ಎರಿತ್ರಾಕ್ಸಿಲಾನ್ ಕೋಕಾ )ಗಳನ್ನು ಜಗಿಯುತ್ತಲಿದ್ದು, ಈ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಪೋಷಕಾಂಶಗಳೂ ಮತ್ತು, ಕೊಕೇನ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ. ಹೇರಳವಾದ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ (ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ)ಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅಂದಿಗೂ, ಇಂದಿಗೂ ಜಗತ್ತಿನ ಹಲವಾರು ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದವರು ಜಗಿಯುತ್ತಾರೆ - ಪೆರುವಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಮಮ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಎಲೆಗಳ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಮಡಕೆಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ದವಡೆಯಲ್ಲಿ ಏನನ್ನೋ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾ ಗಲ್ಲದ ುಬ್ಬನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಾಲಾರಸದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರಿವಳಿಕೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಆಂದಿನವರು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದೂ ಸಾಧಾರ.
1609ನೆಯ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪಾದ್ರಿ ಬ್ಲಾಸ್ ವ್ಯಾಲೆರಾ ರು ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: Coca protects the body from many ailments, and our doctors use it in powdered form to reduce the swelling of wounds, to strengthen broken bones, to expel cold from the body or prevent it from entering, and to cure rotten wounds or sores that are full of maggots. And if it does so much for outward ailments, will not its singular virtue have even greater effect in the entrails of those who eat it?
ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಿಕೆ
ಕೋಕಾದ ಉತ್ತೇಜಕ ಮತ್ತು ಹಸಿವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಹಾಕುವ ಗುಣಗಳು ಹಲವು ಶತಕಗಳಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, ಕೋಕಾದಿಂದ ಕೊಕೇನ್ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ (ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್)ವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವು 1855ರವೆಗೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಯೂರೋಪ್ ನ ಹಲವಾರು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಕೊಕೇನ್ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರಾದರೂ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವರ ಯತ್ನ ಫಲ ನೀಡಲಿಲ್ಲ:ಅಂದಿನ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದಿರಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಯೂರೇಷಿಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಕಾ ಬೆಳೆಯದ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ, ಖಂಡಾಂತರಗೊಂಡ (ಬಹಳ ದಿನ ಹಡಗಿನಲ್ಲೇ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಕೊಳೆತ) ಎಲೆಗಳು ಹಡಗಿನಲ್ಲೇ ಕೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದಲೂ ಲಭ್ಯವಾದ ಕೊಕೇನ್ ಹಾಳಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು
1855ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಫ್ರೀಡ್ ರಿಚ್ ಗಾಯ್ಡ್ ಕೆ ಯು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕೊಕೇನ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡನ್ನು (ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವನ್ನು) ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದನು. ಗಾಯ್ಡ್ ಕೆ ಈ ಕ್ಷಾರವನ್ನು "ಎರಿತ್ರೋಕ್ಸಿಲಿನ್" ಎಂದು ಕರೆದು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಆರ್ಕಿವ್ ಡೆರ್ ಫಾರ್ಮಾಜೀ ಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು.
1856ರಲ್ಲಿ ನೊವಾರಾ  (ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಜೋಸೆಫ್ ನು ಗೋಳದ ಮೇಲೊಂದು ಸುತ್ತು ಹಾಕಲು ಕಳಸಿದ ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ದ ಯುದ್ಧನೌಕೆ)ದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಡಾ. ಕಾರ್ಲ್ ಸ್ಕೀಜರ್ ರನ್ನು ಪ್ರೀಡ್ ರಿಚ್ ಹೋಲರ್ ಎಂಬುವವರು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ತಮಗಾಗಿ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಂದುಕೊಡಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. 1859ರಲ್ಲಿ ಆ ನೌಕೆ ಪ್ರವಾಸಗೈದು ಹಿಂದಿರುಗಿದಾಗ ಹೋಲರ್ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಭರಿತವಾದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದನು. ಹೋಲರ್ ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಜರ್ಮನಿಯ ಗಾಟ್ಟಿಂಜೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ (ಪಿ ಹೆಚ್ ಡಿ)ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ನೀಮನ್ ಗೆ ನೀಡಿದರು. ನೀಮನ್ ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದನು.
ನೀಮನ್ ತನ್ನ ಉಬೆರ್ ಈಯ್ನ್ ನ್ಯೂ ಆರ್ಗನಿಶೆ ಬೇಸ್ ಇನ್ ಡೆನ್ ಕೋಕಾಬ್ಲಾಟ್ಟೆಮ್  (ಆನ್ ಎ ನ್ಯೂ ಆರ್ಗಾನಿಕ್ ಬೇಸ್ ಇನ್ ದಿ ಕೋಕಾ ಲೀವ್ಸ್ ) ಎಂಬ ತಲೆಬರಹದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ ತಾನು ಕೊಕೇನನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪ್ರತಿ ಹಂತದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಸವಿಸ್ತಾರವಾಗಿ ನೀಡಿದನು. ಈ ಪುಸ್ತಕವು 1860ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದ್ದು, ನೀಮನ್ ಗೆ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಗೌರವ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈಗ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್ ನ "ವರ್ಣರಹಿತ ಪಾರದರ್ಶಕ ತ್ರಿಕೋಣಾಕೃತಿಯ ಹರಳುಗಳ (ಪ್ರಿಸಮ್ ಆಕಾರದ)"ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ನೀಮನ್ "ಅದರ ದ್ರಾವಣವು ಕ್ಷಾರಗುಣಯುಕ್ತವಾದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡುವಂತಿದ್ದು, ಕಹಿ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಾಲಾರಸ ಸ್ರವಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿ, ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಝೋಮನ್ನು ಹೊಮ್ಮಿಸಿ, ನಾಲಗೆಗೆ ಸೋಕಿಸಿದಾಗ ತಣ್ಣನೆಯ ಅನುಭವ ನೀಡುತ್ತವೆ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಬೇರೆಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳಂತೆ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ (ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್)ಕ್ಕೂ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಭಾಷಾಧಾರಿತ -ina  ದ ಆಂಗ್ಲರೂಪವಾದ "-ine " aಂತ್ಯಪ್ರತ್ಯಯ (suffix ) ಸೇರಿಸಿದ ನೀಮನ್ ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವನ್ನು ಕೊಕೇನ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ.
ಔಷಧೀಕರಣ
ಈ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವೈದ್ಯಕೀಯವು ಈ ಸಸ್ಯದ ಸಕಲ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನೂ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಂದಾಯಿತು. 1879ರಲ್ಲಿ ವುಝ್ ಬರ್ಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವ್ಯಾಸಿಲಿ ವಾನ್ ಆನ್ರೆಪ್ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಈ ದ್ರವ್ಯದ ನೋವುನಿವಾರಕ ಗುಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದನು. ಆತನು ಎರಡು ಜಾಡಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್-ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣವನ್ನೂ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರಿದೇ ಉಪ್ಪಿನ ದ್ರಾವಣವನ್ನೂ ತುಂಬಿದನು. ನಂತರ ಒಂದು ಕಪ್ಪೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ೊಂದು ಕಾಲನ್ನು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ದ್ರವದಲ್ಲಿಯೂ, ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾದ್ರವದಲ್ಲಿಯೂ ಅದ್ದಿ ಹಿಡಿದು, ಎರಡೂ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ವಿಧವಿಧವಾದ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು. ಕೊಕೇನ್ ನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕಪ್ಪೆಯ ಕ಻ಲು ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಕಾಲಿಗಿಂತಲೂ ಬೇರೆಯ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿತು.
ಕಾರ್ಲ್ ಕೋಲರ್ (ಈತ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡ್ ನ ಆತ್ಮೀಯರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾಗಿದ್ದು, ಮುಂದೆ ಕೊಕೇನ್ ಬಗ್ಗೆ ಲೇಖನ ಬರೆದವನು) ನೇತ್ರದಂಬಂಧಿತ ದೋಷಪರಿಹಾರಗಳಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ನಡೆಸಿದನು. 1884ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು ಕುಖ್ಯಾತ ಪ್ರಯೋಗದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೊಕೇನ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಸೂಜಿಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಚುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು. ಅವನ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೀಡಲ್ ಬರ್ಗ್ ಅಪ್ತಾಲ್ಮಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. 1884ರಲ್ಲಿ ಜೆಲಿನೆಕ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯು ಉಸಿರಾಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಅಂಗಗಳ ಅರಿವಳಿಕೆಯ ವಸ್ತುವಾಗಿ ಕೊಕೇನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂದು ಸಾಬೀತು ಪಡಿಸಿದ. 1885ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಮ್ ಹಾಲ್ ಸ್ಟೆಡ್ ನರ-ಸ್ಥಗಿತ ಅರಿವಳಿಕೆ ಯನ್ನು ಜಾಹೀರುಗೊಳಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಜೇಮ್ಸ್ ಕಮಿಂಗ್ ನು ಮೂಗು-ಬಾಯಿಗಳೆರಡರಿಂದಲೂ ನೀಡಬಹುದಾದ (ಪೆರಿಡ್ಯೂರಲ್ )ಅರಿವಳಿಕೆ ಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದನು. 1898ರಲ್ಲಿ ಹೀನ್ರಿಚ್ ಕ್ವಿನ್ಕೇ ಕೊಕೇನನ್ನು ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಮೂಲಕ ಅರಿವಳಿಕೆಯಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟನು.
ಇಂದು ಕೊಕೇನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ವಿರಳವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಟಡುತ್ತಿದೆ. ''ಲೋಕಲ್ ಅನೆಸ್ತೆಟಿಕ್ (ಸ್ಥಾನಿಕ ಅರಿವಳಿಕೆ)ಆಗಿ ಕೊಕೇನ್ ಎಂಬ ಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ. ''
ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವಿಕೆ
1859ರಲ್ಲಿ ಪೆರುವಿನಲ್ಲಿ ಪೆರುವಿನ ಸ್ಥಳೀಕರು ಕೊಕೇನನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಂಡ ಪಾವ್ಲೋ ಮಂಟಿಗಝ್ಝ ಎಂಬ ಇಟಾಲಿಯನ್ ವೈದ್ಯನು ಇಟಲಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದನು. ತನ್ನ ಮೇಲೆಯೇ ಕೊಕೇನನ್ನು ಅನೇಕ ರೀತಿ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡ ಆತನು ಮಿಲಾನ್ ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ ನಂತರ ಕೊಕೇನ್ ನ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಬರೆದನು. ಕೋಕಾ ಮತ್ತು ಕೊಕೇನನ್ನು (ಅವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಎಂದು ಅಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂದೂ, "ರಸಗ್ರಂಥಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಚಾಲನೆಗೆ, ವಾತ ಪರಿಹಾರಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಬಿಳುಪಾಗಿಸಲು" ಇದು ಉಪಯುಕ್ತವೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟನು.
320px|right|thumb|ಪೋಪ್ ಲಿಯೋ XIII ಕೋಕಾ-ಸಂಸ್ಕರಿತ ವಿನ್.ಮಾರಿಯಾನಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಹಿಪ್ ಫ್ಲಾಸ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಒಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ, ಏಂಜೆಲೋ ಮಾರಿಯಾನಿಗೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರೆಂದೂ ಮಾತಿದೆ. ಏಂಜೆಲೋ ಮಾರಿಯಾನಿ ಎಂಬ ರಸಾಯನ ತಜ್ಞನು ಮಂಟೆಗಝ್ಝಿಯ ಲೇಖನಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿ ಕೋಕಾದ ಆರ್ಥಿಕ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲ ತಳೆದನು. 1863ರಲ್ಲಿ ಮಾರಿಯಾನಿಯು ವಿನ್ ಮಾರಿಯಾನಿ ಎಂಬ ವೈನ್ ಒಂದನ್ನು ಕೋಕಾದ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಕೋಕಾವೈನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮಾರತೊಡಗಿದನು. ವೈನ್ ನಲ್ಲಿನ ಎಥೆನಾಲ್ ಅಂಶವು ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ಕೋಕಾವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡುದರಿಂದ ಆ ಪೇಯದ ಪರಿಣಾಮವೇ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆ ವೈನ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಔನ್ಸ್ ಗೆ 6 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ ಕೊಕೇನ್ ಇದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಪಾನೀಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚನ ಕೊಕೇನ್ ಅಂಶವಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಪೈಪೋಟಿಗಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಬೇಕಾದ ವಿನ್ ಮಾರಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಔನ್ಸ್ ಗೆ 7.2 ಮಿಲಿಗ್ರಾಂ ಕೊಕೇನ್ ಬೆರೆಸಲಾಯಿತು. 1886ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಸ್ಟೈತ್ ಪೆಂಬರ್ ಟನ್ ರ ತಯಾರಿಕೆಯಾದ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾ ದಲ್ಲಿ 'ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಕೋಕಾ ಎಲೆ'ಎಂದಿದ್ದರೂ, ಮುಂದೆ, 1906ರಲ್ಲಿ, ಶುದ್ಧ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಕಾಯಿದೆ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಮೇಲೆ ಈ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ತಯಾರಾದ ಕೋಕಾ-ಕೋಲಾದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ನ ಅಂಶ ಎಷ್ಟಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಅಳವಿಗೆ ಸಿಗದ ಸಂಗತಿ.
1879ರಲ್ಲಿ ಅಫೀಮಿನ ಚಟ ಬಿಡಿಸಲು ಕೊಕೇನನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಮೊದಲಾಯಿತು. 1884ರಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನನ್ನು ಲೋಕಲ್ ಅನೆಸ್ತೆಟಿಕ್ (ಸ್ಥಾನಿಕ ಅರಿವಳಿಕೆ) ಆಗಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಿಗ್ಮಂಡ್ ಫ್ರಾಯ್ಡನು ತನ್ನ ಉಬೆರ್ ಕೋಕಾ  ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ - ಉಂಟುಮಾಡುವುದೆಂದು ಬರೆದನು. "exhilaration and lasting euphoria, which in no way differs from the normal euphoria of the healthy person...You perceive an increase of self-control and possess more vitality and capacity for work....In other words, you are simply normal, and it is soon hard to believe you are under the influence of any drug....Long intensive physical work is performed without any fatigue...This result is enjoyed without any of the unpleasant after-effects that follow exhilaration brought about by alcohol....Absolutely no craving for the further use of cocaine appears after the first, or even after repeated taking of the drug..."
thumb|320px|left|ಕೊಕೇನನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಗೊಳ್ಳುವ ಅರಿವಳಿಕೆಯಾಗಿ ಮಾರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.1885ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಉತ್ಪಾದಕರಾದ ಪಾರ್ಕ್-ಡೇವಿಸ್ ಕೊಕೇನನ್ನು ಸಿಗರೇಟ್ ಹಾಗೂ ಪುಡಿಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾರತೊಡಗಿದುದಲ್ಲದೆ ಕೊಕೇನ್ ಭರಿತವಾದ, ಸೂಜಿಯ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ರಕ್ತನಾಳಕ್ಕೇ ತಲುಪಿಸಬಹುದಾದ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನೂ ಮಾರತೊಡಗಿತು. ಆ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು "ಆಹಾರದ ಜಾಗವನ್ನು ಇವು ತುಂಬುತ್ತವೆ. ಅಂಜುಬುರುಕರನ್ನು ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳನ್ನಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಮೂಕನನ್ನು ವಾಚಾಳಿಯಾಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು .... ನೋವಿನಿಂದ ನರಳುತ್ತಿರುವವರಿಗೆ ನೋವೇ ಅರಿವಿಗೆ ಬಾರದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಆಶ್ವಾಸನೆ ಇತ್ತಿತು.
ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಉಪಯೋಗ ೊಂದು ಚಟ ಎಂದು ಬರವಣಿಗೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಯಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅದನ್ನು ಆರ್ಥರ್ ಕೊನಾನ್ ಡೈಲ್ ರ ಕಲ್ಪಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ಷರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸ್ ನಿಂದ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
20ನೆಯ ಶತಮಾನಸ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಮೆಂಫಿಸ್, ಟೆನ್ನೆಸೀ ಯ ಬಿಯೇಲ್ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ನ ಔಷಧದ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ 5ರಿಂದ 10 ಸೆಂಟ್ ಗಳ ಬೆಲೆಗೆ ಕೊಕೇನ್ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮಿಸಿಸಿಪಿ ನದಿಯಗುಂಟ ಇದ್ದ ನಾವೆಯ ನೌಕರರು ಈ ದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯ ಯಜಮಾನರು ಕರಿಯ ನೌಕರರು ಕೊಕೇನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
1909ರಲ್ಲಿ ಎರ್ನೆಸ್ಟ್ ಷಾಕಲ್ ಟನ್ "ಫೋರ್ಸ್ ಡ್ ಮಾರ್ಚ್" ಎಂಬ ಗುರುತುಳ್ಳ ಕೊಕೇನ್ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾ ಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡುಹೋದನು, ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಸ್ಕಾಟ್ ಕೂಡಾ ತನ್ನ ದುರಂತಭರಿತ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದಾಗ ಕೊಕೇನ್ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದನು.
ಪ್ರತಿಬಂಧಕಾಜ್ಞೆ
20ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕೊಕೇನ್ ಚಟಕಾರಕವೆಂದೂ, ಅದರಿಂದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಆಗುವುವೆಂದೂ ಅಮೆರಿಕದ ಜನತೆ ಮನಗಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೊಕೇನ್ ದುರುಪಯೋಗ ಒಂದು ನೈತಿಕ ಭೀತಿ ಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿ ವರ್ಣಸಂಬಂಧಿತ ಗಲಭೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಏರುಪೇರುಗಳಿಗೆ ಕೊಕೇನ್ ಕಾರಣವೆಂದು ಕೊಂಡಿ ಹಾಕಲಾಯಿತು. 1903ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಫಾರ್ಮಸಿ  ಯು ಕೊಕೇನ್ ಗೆ ದಾಸರಾಗುವವರಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನ "ಬೊಹೇಮಿಯನ್ನರು, ಜೂಜುಕೋರರು, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೀಳುಮಟ್ಟದ ವೇಶ್ಯೆಯರು, ರಾತ್ರಿಯ ಕೂಲಿಕಾರರು, ಹೊಟೆಲ್ ನ ನೌಕರರು, ಕಳ್ಳರು, ವಂಚಕರು, ತಲೆಹಿಡುಕರು ಮತ್ತು ದಿನಗೂಲಿಯವರು" ಎಂದು ಸಾರಿತು 1914ರಲ್ಲಿ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ ದ ಸ್ಟೇಟ್ ಫಾರ್ಮಸಿ ಬೋರ್ಡ್ ನ ಡಾ. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕಾಚ್ ,ವರ್ಣಭೇದದ ಬಗ್ಗೆ ಚುಚ್ಚುನುಡಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಇಂಬು ನೀಡುವಂತೆ,ಘಂಟಾಘೋಷವಾಗಿ "ಬಿಳಿಯ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಬಹುತೇಕ ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳಿಗೆ ಕೊಕೇನ್-ಮತಿಭ್ರಮಿತ ನೀಗ್ರೋ ಮಿದುಳುಗಳೇ ಕಾರಣ" ಎಂದು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯನಗಳು ಕೊಕೇನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಮೆರಿಕನ್ ಜನರಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ನಿಂದುಂಟಾದ ೊಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಹರಡಿದೆ ಎಂದು ಕಥೆ ಹಬ್ಬಿಸಿವಿದರ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ವರ್ಣಭೇದನೀತಿಯನ್ನು ದುರುಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡವು. ಅಸಲಿಗೆ ಅಂತಹ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ ಿದ್ದಿತು ಎಂಬುದು ನಿರಾಧಾರವಾದುದು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ತೆರಿಗೆ ಮಸೂದೆ ಯು ಅರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ನ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದಿತು. ಈ ಮಸೂದೆಯು ಕೊಕೇನ್ ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ತಪ್ಪಾದ ವರ್ಗೀಕರಣ ಹಾಗೆಯೇ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಮನದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು. ಮೊದಲೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ತೇಜಕ, ಮಾದಕವಲ್ಲ. ಪಾರಿಭಾಷಿಕವಾಗಿ ಕೊಕೇನ್ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾದರೂ, ನೋಂದಾಯಿತ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದನ್ನು ವಿತರಿಸಲು ಮತ್ತು ಮಾರಲು ಅನುಮತಿ ಇತ್ತು. ಕೊಕೇನ್ ಅನ್ನು ಮಾದಕವಸ್ತು ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಣ ಮಾಡಿದುದರಿಂದಲೇ ಸರ್ಕಾರವು ತತ್ಸಂಬಂಧಿತವಾದ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲವೆಂಬ ಚರ್ಚೆ ಇಂದಿಗೂ ನಡೆದಿದೆ. 1970ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕವು ಕೊಕೇನ್ ಮಾರಾಟವನ್ನು ನಿರೋಧಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯಿದೆ ಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಕೊಕೇನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಅನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರು ವಿರಳವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಕೊಕೇನ್ ಬಗ್ಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳೇ ಆಗಿದ್ದವು.
ಆಧುನಿಕ ುಪಯೋಗಗಳು
ಬಹುತೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಚೇತೋಹಾರಿ ದ್ರವ್ಯ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ "ಕ್ರ್ಯಾಕ್" ಕೊಕೇನ್ ಅನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಈ ದ್ರವ್ಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಡವರೇ ಇರುವ ನಗರದ ಒಳ-ಮಾರಿಕಟ್ಟೆಯನ್ನೂ ತಲುಪುವಂತಾಯಿತು. ಕೊಕೇನ್ ಪುಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವುದು ಸುಮಾರು ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಒಂದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದು 1990ರ ದಶಕ ಮತ್ತು 2000ದ ದಶಕದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೆಇರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ ಡಮ್ ನಲ್ಲೂ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಲೆಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ, ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಮಾಜಿಕಾರ್ಥಿಕ ಸ್ತರಗಳ ಜನರಲ್ಲೂ ಕೊಕೇನ್ ಬಳಕೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಕೊಕೇನ್ ಮಾರಾಟ ಗಿರಾಕಿ ನೀಡಿದ ಹಣದ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ $ ಎಪ್ಪತ್ತು ಬಿಲಿಯನ್ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು 2005ರ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ಟಾರ್ ಬಕ್ಸ್ ನಂತಹ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಗಳ ವರಮಾನವನ್ನೂ ಮೀರಿದ ಮೊತ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಬಹಳವೇ ಇದ್ದು, ಒಂಟಿ ವಯಸ್ಕರು,ಎಷ್ಟು ಬೇಕಾದರೂ ಸಂಪಾದಿಸಬಲ್ಲ ವೃತ್ತಿನಿರತರು ಮುಂತಾದ ಐಷಾರಾಮೀ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಲು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಜನರಿಂದ ದಿನೇದಿನೇ ಬೇಡಿಕೆ ಏರುತ್ತಲೇ ಇದೆ. ಕ್ಲಬ್ ಡ್ರಗ್ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕೊಕೇನ್ "ಪಾರ್ಟಿ ಕ್ರೌಡ್"ಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಾ ರಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿದೆ.
1995ರಲ್ಲಿ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್ (WHO) ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ನೇಷನ್ಸ್ ಇಂಟರ್ ರೀಜನಲ್ ಕ್ರೈಮ್ ಎಂಡ್ ಜಸ್ಟಿಸ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಇನ್ ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ (UNICRI)ನವರು ಒಂದು ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೈಗೊಂಡ ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಿತು. ಆದರೆ ವರ್ಲ್ಡ್ ಹೆಲ್ತ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. B ಕಮಿಟಿಯ 6ನೆಯ ಸಭೆ ಸೇರಿದಾಗ ಅಮೆರಿಕದ ರಾಯಭಾರಿಯೊಬ್ಬ "WHO ದವರ ಔಷಧಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ಡ್ರಗ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸದಿದ್ದರೆ, ತತ್ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಹಣದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು" ಎಂದು ಧಮಕಿ ಹಾಕಿದನು. ತದನಂತರ ಅಧ್ಯಯನದ ವಿಷಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಗೊಳಿಸುವುದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆ ಅಧ್ಯಯನದ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. 20 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ದೊರೆತಿದೆ.
ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಕೊಕೇನ್ ಉಪಯೋಗಿಸುವವರಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ (ಉತ್ಸಾಹ ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲಾಗಿ)ಆಯಾಸ ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕೊಕೇನನ್ನು ಚಟವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವವರಿಗೆ,ತಾವು ಸೇವಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಕೇನ್ ಕಲಬೆರಕೆಯದಾಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿದ್ದು, ಆ ಮಿಶ್ರಿತ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಹಾನಿ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಕೊಕೇನ್ ನ ಕಟಿಂಗ್ ಅಥವಾ "ಸ್ಟ್ಯಾಂಪಿಂಗ್ ಆನ್" (ಏಮದರೆ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಾಡುವುದು)ಮಾಮೂಲಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ನೋವೋಕೇನ್ (ಪ್ರೋಕೇನ್) ನಂತಹ ಕೊಕೇನ್ ಸೇವನೆ ನೀಡುದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಅರಿವಳಿಕೆಯ ಅನುಭವವನ್ನೇ ಉಂಟುಪಾಡುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ, ಕೊಕೇನ್ ಸೇವಿಸುವವರೆಲ್ಲಾ ಸಾರಯುಕ್ತ ಕೊಕೇನ್ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಝೋಮಿನ ಅನುಭವವಾಗುವುದೆಂದು ನಂಬುವುದರಿಂದ ಅದೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಎಫೆಡೈನ್ ಅಥವಾ ಅಂಹದೇ ಉತ್ತೇಜಕ ಬಳಸುವುದರಿಂದ, ಹೃದಯಬಡಿತವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲಬೆರಕೆಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಮಾನಿಟಾಲ್, ಕ್ರಿಯಾಟಿನ್ ಅಥವಾ ಗ್ಲೂಕೋಸ್ ನಂತಹ ಜಡ ಸಕ್ಕರೆಗಳು. ಇಂತಹ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಕೊಕೇನ್ ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟದ್ದೆಂದು ಕೊಳ್ಳುಗನಿಗೆ ಸಟೆಯಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಮೂಡುವುದಲ್ಲದೆ ಬೇರೆ ಕಲಬೆರಕೆ ಮಿಶ್ರಣಗಳು ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಮಾರುವವನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಇವು ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿಯೇ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ಿವುಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಮಾರುವುದರಿಂದ ಮಾರುವವನಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾರಾಟವು ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆಯಲ್ಲೇ ಆಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಕೊಕೇನ್ ಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠಗುಣಮಟ್ಟದ ರಂಗು ತರುವ ಈ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಬೇರೆ ಕಲಬೆರಕೆ ವಸ್ತುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಸಸ್ತಾ ಅಗಿರುವುದರಿಂದ ತನ್ಮೂಲಕವೂ ಮಾರುವವನಿಗೆ ಲಾಭ ಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಕೇನ್ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದರೆ ಬಹಳ ದಂಡ ತೆರಬೇಕಾದುದರಿಂದ ಗಿರಾಕಿಗಳಿಗೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಮೋಸ ಮಾಡಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಪಡೆಯುವುದು ಮಾರುವವರಲ್ಲಿ ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದಿದ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿದೆ. 2007ರಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಮಾನೀಟರಿಂಗ್ ಸೆಂಟರ್ ಫಾರ್ ಡ್ರಗ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಡ್ರಗ್ ಅಡಿಕ್ಷನ್ (ಮಾದಕ ದ್ರವ್ಯ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯಸೇವನೆಯ ಚಟ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ಕೇಂದ್ರ) ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಕೊಕೇನ್ ನ ಶುದ್ಧತೆ 5%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದನ್ನೂ, ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ 50%ಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಶುದ್ಧತೆ ಇರುವುದೆಂತಲೂ ಋಜುಪಡಿಸಿದೆ.
ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
ಕೊಕೇನ್  ಕಣಗಳ ವಿಶದಪಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮೊದಲಿಗೆ 1898ರಲ್ಲಿ ರಿಚರ್ಡ್ ವಿಲ್ ಸ್ಟಾಟರ್ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲಿದರು. ವಿಲ್ ಸ್ಟಾಟರ್ ನು ಕೊಕೇನ್ ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ನಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದೆಂದು ವಿಶದೀಕರಿಸಿದನು. ಅವನ ನಂತರ ರಾಬರ್ಟ್ ರಾಬಿನ್ ಸನ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲೀಟೆಯವರು ಕೊಕೇನ್ ಸಂಯೋಜನಾ ಕ್ರಮದ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಎನ್ -ಮೀಥೈಲ್-ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾಷನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ
right|thumb|N-ಮೀಥೈಲ್-ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾಷನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಕೊಕೇನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಎಲ್-ಆರ್ನಿಥೈನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಎಲ್-ಗ್ಲೂಟಾಮೈನ್ ನಿಂದ ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಟ್ರೋಪಾನೆಟ್ ರಿಂಗ್ ಗೂ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಲ್-ಆರ್ನಿಥೈನ್ ಮತ್ತು ಎಲ್-ಆರ್ಜಿನೈನ್ ಗಳು ಈ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಲೀಟೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಆರ್ನಿಥೈನ್ ನಂತರ ಪೈರಿಡಾಕ್ಸಿಕಲ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾದ ಡಿಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಷನ್ ಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ನನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಾದರೆ ಯೂರಿಯಾ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೇ ಆರ್ನಿಥೈನ್ ನಿಂದ ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ದೊರಕಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್-ಆರ್ನಿಥೈನ್ ಎಲ್-ಆರ್ಜಿನೈನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಗೊಂಡು ನಂತರ ಪಿಎಲ್ ಪಿ ಯ ಮೂಲಕ ಡಿಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಷನ್ ಗೊಳಗಾಗಿ ಆಗ್ಮಟೈನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್ (ನೀರಿನ ಸೇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಂಯುಕ್ತದಲ್ಲಿನ ವಿಭಜನೆ)ಮೂಲಕ ಇಮೈನ್ ಎನ್ -ಕಾರ್ಬಾಮಾಯ್ಲ್ ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ಅನ್ನೂ, ಯೂರಿಯಾವು ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ಅನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ಆರ್ನಿಥೈನನ್ನು ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳು ಒಂದೇ ದಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. SAM-ಆಧಾರಿತವಾದ ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ನ ಎನ್ -ಮಿಥೈಲೇಷನ್ ನಿಂದ ಎನ್ -ಮಿಥೈಲ್ ಪ್ಯೂಟ್ರೆಸೈನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ, ಆ ಉತ್ಪನ್ನವು ಡೈಯಾಮೈನ್ ಆಕ್ಸಿಡೇಸ್ ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿ ಆಕ್ಸಿಡೇತಿವ್ ಡಿಅಮಿನೇಷನ್ ಮೂಲಕ ಅಮಿನೋ ಆಲ್ಡಿಹೈಡ್ ನ ಜನನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕಿಫ್ ಬೇಸ್ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಎನ್ -ಮಿಥೈಲ್-Δ1ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾಷನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯಾದುದು ದೃಢವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೊಕೇನ್ ನ ಜೈವಿಕಸಂಯೋಜನೆ
thumb|right|ಕೊಕೇನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಕೊಕೇನ್ ರಚನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾರ್ಬನ್ ಆಟಮ್ ಗಳನ್ನು ಅಸಿಟೈಲ್ - CoA ಯ ೆರಡು ಕಣಗಳನ್ನು ಎನ್ -ಮಿಥೈಲ್-Δ 1 ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಗೆ ಹೊಂದಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾಷನ್ ನೆಡೆಗೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಫೈಲ್ ನಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ, ಅಸಿಟಿಲ್-CoA ಯಿಂದ ದೊರೆತ ಎನೋಲೇಟ್ ಅನಿಯಾನ್ ನ ಮನ್ನಿಕ್ (Mannich)ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ಮೊದಲ ಅಡಕವಾಗುವುದು. ಕ್ಲೇಯ್ಸನ್ ಘನೀಕರಣದ ಮೂಲಕ ಎರಡನೆಯ ಸಂಕಲನವು ಸಂಭವಿಸುವುದು. ಇದರಿಂದ 2-ಬದಲಿತವಾದ ಪೈರೋಲಿಡಿನ್ ನ ರಾಸೆಮಿಕ್ ಮಿಶ್ರಣವು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವುದು,ಕ್ಲೇಯ್ಸನ್ ಘನೀಕರಣದಿಂದ ಥಿಯೋಯೆಸ್ಟರ್ ಶೇಖರಿತವಾಗುವುದು. ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ನ ರಚನೆಯು ರಾಸೆಮಿಕ್ ಈಥೈಲ್ [2,3-13C2]೪ (N ಮೀಥೈಲ್- 2-ಪೈರೋಲಿಡಿನಿಲ್)-3-ಆಕ್ಸಿಬ್ಯುಟಾನೊಯೇಟ್ ನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿ, ಸ್ಟೀರಿಯೋಸೋಮರ್ ನ ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಆದ್ಯತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಕೊಕೇನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ (S)-ಎನಾಟಿಯೋಮರ್ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಮಚಕ್ರದ ರೀತ್ಯಾ ಕೊಕೇನ್ ನ ಟ್ರೋಪೇನ್ ಉಂಗುರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಪ್ರೋಚಿರಲ್ ಮಿಥೈಲಿನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ವಿಂಗಡಣೆಯ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೂಲಕ ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯ ರೂಢಿಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯ ಗುಣ (ಸ್ಟೀರಿಯೋಸೆಲೆಕ್ಟಿವಿಟಿ)ವನ್ನು ಮತ್ತೂ ಆಳವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. C-2ವಿನಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಚಿರಲ್ ಕೇಂದ್ರವೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಈ ವಿಧಾನವು ಆಕ್ಸಿಡೇಷನ್ನಿಂದ ಾಗುವಂತಹುದಾಗಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಕ್ಯಾಷನ್ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡು, ಎನೋಲೇಟ್ ಅನಿಯಾನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿ, ಕಣ-ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಮ್ಯುಮಿಕ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ರೋಪೇನ್ ಉಂಗುರ ವಿಧಾನವು ಜಲೋದ್ಗತಸಂಯೋಜನಾವಿಭಜನೆ (ಹೈಡ್ರಾಲಿಸಿಸ್)ಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ, SAM- ಆಧಾರಿತ ಮಿಥೈಲೇಷನ್ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು NADPH ಮೂಲಕ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿಮೀತೈಲೆಕ್ ಗೋನೈನ್ ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೊಕೇನ್ ಡೀಸ್ಟರ್ ಉಂಟಾಗಲು ಅಬಶ್ಯವಾದ ಬೆನ್ಝಾಯ್ಲ್ ಮೋಯೆಟಿ ಯನ್ನು ಸಿನಾಮಿಕ್ ಆಸಿಡ್ ಮೂಲಕ ಫೆನೈಲಾಲನೈನ್ ನಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ಝಾಯ್ಲ್-CoA ನಂತರ ಎರಡೂ ಫಲಿತ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಬರ್ಟ್ ರಾಬಿನ್ಸನ್ ನ ಅಸಿಟೋನ್ ಡೈಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್
right|thumb|ರಾಬಿನ್ಸನ್ನರ ಟ್ರೋಪೇನ್ ನ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಟ್ರೋಪೇನ್ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರದ ಜೈವಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಇಂದಿಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ.ಹೆಮ್ ಸ್ಕೀಡ್ಟ್ ರವರು ರಾಬಿನ್ಸನ್ ನ ಅಸಿಟೋನ್ ಡೈಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ಈ ರಾಶಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರಿಯಲು ಸೂಕ್ತವಾದ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. N -ಮೀಥೈಲ್-ಪೈರೋಲಿನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಅಸಿಟೋನ್ ಡೈಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಟ್ ನ ಘನೀಕರಣದಿಂದ ಆಕ್ಸೋಬ್ಯುಟಿರೇಟ್ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಡಿಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲೇಷನ್ ನ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಟ್ರೋಲೇನ್ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ಸಂಕೋಚಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ
right|thumb|ಟ್ರೋಪೇನ್ ಅನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ ಟ್ರೋಪೇನ್ ಅನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯರಾಶಿಗಳ ಗುಣ ರೂಪಿಸುವ NADPH -ಆಧಾರಿತ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್ ಜೈವಿಕ ಯೋಗವಾಹಕ(ಎನ್ ಝೈಮ್ ಗಳು)ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಜಾತಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಸಸ್ಯಗಳೂ ಎರಡು ರೀತಿಯ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್ ಎನ್ ಝೈಮ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವು ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್ I ಮತ್ತು ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ರಿಡಕ್ಟೇಸ್ ಈ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. TRI ನಿಂದ ಟ್ರೋಪೈನ್ ಮತ್ತು ತ್ರೀ ಇಂದ ಸ್ಯೂಡೋಟ್ರೋಪೈನ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಎನ್ ಝೈಮ್ ಗಳ ಚಲನ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮತ್ತು pH/ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ವಿಧವಿಧದ್ದಾದುದರಿಂದ ಮತ್ತು TRII ಗಿಂತಲೂ TRI 25 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾದುದರಿಂದಲೂ ಟ್ರಾಪಿನೋನ್ ಅನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸುವ ಬಹುತೇಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಟ್ರೋಪೈನ್ ನ TRI ನಿಂದಲೇ ಜರುಗುತ್ತದೆ.
ರೂಪ
right|thumb|ಕೊಕೇನ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ ನ ಒಂದು ಹೊರೆ right|thumb|ಸಂಕ್ಷೇಪಿತ ಕೊಕೇನ್ ಪುಡಿಯ ತುಂಡು ಶುದ್ಧವಾದ ಕೊಕೇನ್ ಮುತ್ತಿನಂತಹ ಬಿಳುಪಿನ ವಸ್ತು. ಪುಡಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುವ ಕೊಕೇನ್ ಕೊಕೇನ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ (CAS 53-21-4) ಲವಣದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀದಿಯಲ್ಲಿ ಮಾರಲ್ಪಡುವ ಕೊಕೇನ್ ಕಲಬೆರಕೆಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿಯೋ ಅಥವಾ ಬೇರೆಯ ವೂರ್ಣಗಳಿಂದ (ಮಿಶ್ರಣ)ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ "ಕಟ್" (ಬೆರೆಸಲ್ಪಟ್ಟುದೋ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ; ಈ ರೀತಿ ಬೆರೆಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ; ಲಾಕ್ಟೋಸ್, ಡೆಕ್ಸ್ ಟ್ರೋಸ್, ಇನೋಸಿಟಾಲ್ ಮತ್ತು ಮನ್ನಿಟಾಲ್ ಎಂಬ ಶರ್ಕರಗಳು ಹಾಗೂ ಲಿಟೋಕೇಯ್ನ್ ಅಥವಾ ಬೆನ್ ಝೋಕೇಯ್ನ್ ಎಂಬ, ಮ್ಯೂಕಸ್ ಆವರಣಗಳನ್ನು ದಡಗುಟ್ಟಿಸುವ ಕೊಕೇನ್ ನ ಗುಣವನ್ನು ನಕಲಿಸುವ, ಸ್ಥಾನಿಕ ಅರಿವಳಿಕೆಗಳು. ಕೊಕೇನ್ ಮೀಥಾಂಫೆಟಾಮೈನ್ ನಂತಹ ಇತರೆ ಪ್ರಚೋದಕ ವಸ್ತುಗಳಿಂದಲೂ "ಕಟ್" ಮಾಡಲ್ಪಡಬಹುದು. ಕಲಬೆರಕೆಯಾದ ಕೊಕೇನ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಿಳಿ, ಪೇಲವ ಅಥವಾ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
"ಕ್ರ್ಯಾಕ್" ಕೊಕೇನ್ ನ ಬಣ್ಣವು ಹಲವಾರು ಸಂಗತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ;ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಕೇನ್ ನ ಮೂಲ, ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನ - ಅಮೋನಿಯಾ ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ ಉಪಯೋಗಿಸಿ - ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಶುದ್ಧ ಧಾತುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇಲೆ ಇದರ ಬಣ್ಣ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಹುತೇಕ ಿದು ಬಿಳಿ, ಹಳದಿವರ್ಣದ ಕ್ರೀಂ ಅಥವಾ ತಿಳಿಕಂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೊಕೇನ್ ನ ರೂಪ ಅದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುವ ಕಲಬೆರಕೆ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ, ಕೊಕೇನ್ ಪುಡಿಯ ಮೂಲ ಮತ್ತು ತಯಾರಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳನ್ನು ಗುಣಾಂತರಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಉದುರುವಂತಹ ರೂಪದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಜಿಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ, ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಹಾಗೂ ಸುಮಾರು ಹರಳಿನಂತಿರುವವರೆಗೂ ಿದು ರೂಪಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಲವಣಗಳು
ಹಲವಾರು ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳಂತೆಯೇ ಕೊಕೇನ್ ಸಹ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ (HCl)ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೇಟ್ -SO4)ನಂತಹ ಲವಣಗಳ ುತ್ಪತ್ತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲದು. ಲವಣಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದ್ರವಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತವೆ.  ಕೊಕೇನ್ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ ಸಹ ಿತರೆ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳ ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ ಗಳಂತೆ ಧೃವೀಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲದಂತೆ
ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ "ಫ್ರೀಬೇಸ್" ಕೊಕೇನ್ ನ ಲವಣ ರೂಪಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ದ ರೂಪ. ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರೈಡ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವುದು, ಆದರೆ ಈ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗದು.
ಫ್ರೀಬೇಸ್ ಕೊಕೇನ್ ಸೇದಿದಾಗ ದೊರೆಯುವ ಹೆಚ್ಚಿನ 'ಕಿಕ್' ನ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಏನೆಂದರೆ ಕೊಕೇನ್, ಸೇದುವಿಕೆಯಿಂದ, ಪೈರೋಲಿಸಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ಸೇದುಗರ ದೇಹದೊಳಕ್ಕೆ ಮೀಥೈಲೆಕ್ ಗೋನಿಡೈನ್ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. (ಈ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮವು ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ ಅಥವಾ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಮೂಲಕ ಪುಡಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಲ್ಳುವ ಮೂಲಕ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ) ಹಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಕೊಕೇನ್ ಸೇದುವಿಕೆಯು ಬೇರೆ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೃದಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮಾರಕ. ಇದರಲ್ಲಿನ ಮೀಥೈಲೆಕ್ ಗೋನಿಡೈನ್ ಯಕ್ರತ್ತಿನ ಮೇಲೂ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಗಳ ಮೇಲೂ ಘೋರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದೆಂದು ಆ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಕೊಕೇನ್ ನಲ್ಲಿನ ಬಂಧಕ ಲವಣಗಳನ್ನು ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರದ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಕೇನ್ ಧೃವೀಕರಣವಾಗುವ ಗುಣ ಕಳೆಉಕೊಂಡು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ರೂಪದ ಕೊಕೇನ್ ಆಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಮತ್ತೂ ಜಲರೂಪದ ಕರಗಿಸುವ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ದ್ರವ-ದ್ರವದಿಂದ ಹೊರಸೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕ್ರ್ಯಾಕ್ ಕೊಕೇನ್
thumb|right|300px|ಕ್ರ್ಯಾಕ್ ಕೊಕೇನನ್ನು ಸೇದುತ್ತಿರುವ ಮಹಿಳೆ. ಜ್ರ್ಯಾಕ್ ಸಡಿಲ-ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ (ಫ್ರೀಬೇಸ್)ದ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ, ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಗುಣವುಳ್ಳ,ಸೋಡಿಯಮ್ ಬೈಕಾರ್ಬೊನೇಟ್ ನಿಂದ ಕಲುಷಿತವಾದ ಕೊಕೇನ್. ಫ್ರೀಬೇಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರ್ಯಾಕನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಧೂಮಪಾನದ ರೀತ್ಯಾ ಸೇವಿಸುವರು. ಈ ಹೆಸರು ಇದಕ್ಕೆ ಬರಲು ಕಾರಣ ಕಲುಷಭರಿತವಾದ ಈ ಕೊಕೇನನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಹೊರಡುವ ಚಿಟಿಚಿಟಿ ಸದ್ದು!(ತತ್ಕಾರಣ ಶಬ್ದಾನುಕರಣ ನಾಮಧೇಯ)
ಕೋಕಾ ಎಲೆಯ ದ್ರಾಗಣಗಳು
ಕೋಕಾ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಯ ದ್ರಾವಣ(ಇದನ್ನು ಕೋಕಾ ಟೀ ಎಂದೂ ಕರೆಉತ್ತಾರೆ)ವನ್ನು ಕೋಕಾ-ಎಲೆ ಬೆಳೆಯುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಜಗದ ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇತರೆ ವೈಕ್ಯಕೀಯ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೇ, ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪೆರು ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಒಣಗಿದ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಣ ಚೀಲಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ "ಕೋಕಾ ಟೀ" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತಿವೆ. ಪೆರುವಿನ ಕಝ್ ಕೋ ನಗರ ಮತ್ತು ಬೊಲಿವಿಯಾದ ಲಾಪಾಝ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತವರನ್ನು, ಅವರು ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರಾವಣ(ಟೀ ಪಾಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕುದಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ)ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೋಕಾ ಟೀ ಕುಟಿಯುವುದರಿಂದ ಕೊಂಚ ಉತ್ತೇಜನ ಉಂಟಾಗಿ ಮನ ಪ್ರಫುಲ್ಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಬಾಯಿ ಝೋಮು ಹಿಡಿಯುವುದು ಅಥವಾ ಕೊಕೇನ್ ಸೇದಿದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ 'ಧಿಂ' ಭಾವವೂ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊಕೇನ್ ಒಂದು ಭೂತವೆಂಬ ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲೋಸುಗ, ಇದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವರು, ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ದ್ರಾವಣದ ಸೇವನೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳಿಂದ ಆಗುವುದು ಎಂಬ ನಿರಾಧಾರವಾದ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ,ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ, ತಮ್ಮಿಂದ ತಯಾರಾದ ಮೊದಲನೆಯ ದರ್ಜೆಯ ಶುದ್ಧ ಕೊಕೇನ್ ಅಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ನೀಡದು ಎನ್ನುವರು.
ಕೊಕೇನ್ ಚಟ ಬಿಡಿಸಲು ಈ ದ್ರಾವಣ ಸಹಕಾರಿ ಎಂದು ಅಂತಹವರ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸುವರು. ಪೆರುವಿನ ಲೀಮಾ ದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಚರ್ಚಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನವು 23 ಕೋಕಾ-ಪೇಸ್ಟ್ ಚಟಗ್ರಸ್ತರ ಚಟ ಬಿಡಿಸುವ ಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಾದ ದ್ರಾವಣವನ್ನೂ ಚಿಕಿತ್ಸಾಕ್ರಮದ ಅಂಗವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಚಿಕಿತ್ಸಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚಟದ ಮರುಕಳಿಕೆ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಸರಾಸರಿ ನಾಲ್ಕರಿಂದ, ಕೋಕಾ ಎಎಯ ದ್ರಾವಣದ ಸೇವನೆಯ ನಂತರ, ಚಿಕಿತ್ಸಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಿತು. ಚಟದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಅವಧಿಯು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಮುನ್ನ ಇದ್ದ 32 ದಿನಗಳಿಂದ ಚಿಕಿತ್ಸಾವಧಿಯಲ್ಲಿ 217 ದಿನಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕೊಕೇನ್ ಗೆ ದಾಸರಾಗಿರುವವರ ಚಟ ಮರುಕಳಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಲಹೆ ಮತ್ತು ಕೋಕಾ ಎಕೆಗಳ ದ್ರಾವಣ ನೀಡುವಿಕೆಯು ಫಲಕಾರಿಯೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಂದ ದೊರೆತ ಗಾಢವಾದ ಸೂಚನೆಯೆಂದರೆ ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಔಷಧೀಯ ಸತ್ವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಆಹಾರದ(ಮೆಟಬೊಲೈಟ್) ಗುಣ ಪಡೆದಿರುವುದು ಕೊಕೇನೇ ಹೊರತು ಅನ್ಯ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರಗಳಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶ.
ಕೊಕೇನ್ ಎಲೆಗಳ ದ್ರಾವಣ ಸೇವಿಸಿದವರ ಮೂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನ್ ಮೆಟಬೊಲೈಟ್ ಆದ ಬೆನ್ಝಾಲೆಕ್ಗೋನೈನ್ ಅನ್ನು ಗೊತ್ತುಹಚ್ಚಬಹುದು.
ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ
thumb|180px|right|ಅಡಿಗೆ ಸೋಡಾ, ಕೊಕೇನ್ ಮತ್ತು ಕೊಂಚ ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಮಚ"ಬಡವನ" ಕೊಕೇನ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು.
ಬಹಳ ಜನರು ಕೊಕೇನ್ ಪುಡಿಯನ್ನು ವಸಡು(ಗಮ್)ಗಳ ಮೇಲೆ ಸವರಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ಸಿಗರೇಟ್ ನ ಫಿಲ್ಟರ್ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸವರಿ ಅದನ್ನು ಸೇದಿವ ಮೂಲಕ ವಸಡು ಮತ್ತು ಹಲ್ಲುಗಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿಧವಾದ ಝೋಮನ್ನು(ನಂಬ್ ನೆಸ್) ಅನುಭವಿಸುವುದರಿಂದ ೀ ರೀತಿಯ ಕೊಕೇನ್ ಸೇವನೆಯನ್ನು "ನಂಬೀಸ್", "ಗಮ್ಮರ್ಸ್" ಅಥವಾ "ಕೋಕಾ ಫಫ್ಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ರೂಢಿಯಾಗಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕೊಕೇನನ್ನು ಆಘ್ರಾಣಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೇವಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಕೊಂಚ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಈ ಕ್ರಮ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಯಾವುದಾದರೂ ಸುತ್ತಲುಪಯೋಗಿಸುವ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಕೊಕೇನನ್ನು ಸುತ್ತ, ಆ ಕಾಗದದ ಸಮೇತ ಅದನ್ನು ನುಂಗುವುದು ಸೇವನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಮ. ಹೀಗೆ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದ್ದನ್ನು ಹಲವೆಡೆ "ಸ್ನೋ ಬಾಂಬ್" ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೋಕಾ ಎಲೆ
ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಲಿಂಬೆಹಣ್ಣಿನಂತಹ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರದೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಸಿ, ವೀಳ್ಯದಂತೆ ಮಡಚಿ, ವಸಡು ಮತ್ತು ಗಲ್ಲದ ನಡುವೆ ಒತ್ತರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡು (ಜಗಿಯಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ತಂಬಾಕು ಜಗಿಯುವಂತೆಯೇ)ಅದರಿಂದ ಬಂದ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆ ರಸವನ್ನು ಒಳಗೆನಗನೆಯೊಳಗಿರುವ ಮ್ಯೂಕಸ್ ಪದರಗಳು ಹೀರಿಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ನುಂಗಿದ ರಸ ಕರುಳಿನ ಪೆರಗಳನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳನ್ನು ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿಟ್ಟು ಟೀ ರೀತಿಯೂ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ಆಹಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಮಡ ಕೊಕೇನ್ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೋಕಾ ಎಲೆಗಳು ಕೊಕೇನ್ ಅಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅದು ನಿಷೇಧಿತ ವಸ್ತುವಲ್ಲ, ಅವನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ಸೇವಿಸುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಲ್ಲ; ಹಾಗಾಗಿ ಕೋಕಾ ಎಲೆ ತಿನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿದುವುದು ಸಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಕೋಕಾ ಸೇವನೆಯ ಪರವಾಗಿರುವವರ ವಾದ. ಕೊಕೇನ್ ಒಂದನ್ನೇ ಸೇವಿಸಿದಾಗ ಅದು ಜಲಸಂಸ್ಕರಣಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಜಠರದಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಜಡವಾಗುತ್ತದೆ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಲಿಂಬೆಯಂತಹ ಪ್ರಬಲ ಸಸ್ಯಕ್ಷಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಣವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅದು ಜಠರದಿಂದ ರಕ್ತದೊಳಕ್ಕೆ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಕೇನ್ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ್ದಾಗಲು ಮತ್ತೆರಡು ಕಾರಣಗಳಿವೆ. ಮೊದಲಿಗೆ, ಈ ಮದ್ದು ಯಕೃತ್ತಿನಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛಿನ್ನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಬಾಯಲ್ಲಿನ ರಕ್ತನಾಳಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಠನಾಳಗಳು ಕೊನೇನ್ ನ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವಂತೆಯೇ ಸಂಕುಚಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಈ ದ್ರವ್ಯವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತಾರ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಬರಿದೇ ಕೋಕಾ ಎಲೆಯ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ಕುಡಿದವರ ಮೂತ್ರದಲ್ಲೂ ಕೊಕೇನ್ ಮೆಟಬಾಲೈಟ್ ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ರೀತಿಯ ಕೊಕೇನ್ ಸೇವನೆ ಸೇವನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಬಗೆಯಷ್ಟೇ, ಅದರಲ್ಲೂ ಪರಿಣಾಮಹೀನವಾದುದು.
ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಕೇನ್ ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಸೇರಲು ಸುಮಾರು 30 ನಿಮಿಷಗಳು ಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಹೀರುವಿಕೆ 60% ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೂರನೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಬಾಯಿಯಿಂದ ಸೇವಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಂದಗತಿಯ ಹೀರುವಿಕೆಯಿಂದ ದೇಹ (ಫಿಸಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್) ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸುಗಳ (ಸೈಕೋಟ್ರಾಪಿಕ್) ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಸೇವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಕೇನ್ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲು 60 ನಿಮಿಷಗಳು ಬೇಕಾದೀತು. ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದು ನಿಧಾನವಾದರೂ, ಉತ್ತುಂಗವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಒಂದು ಗಂಟೆಯವರೆಗೂ ಪರಿಣಾಮ ಇರುತ್ತದೆ.