cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜಾರ್ಜ್‌ ಆರ್ವೆಲ್‌
ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ILP ಗೆ ಸೇರಿದ ನ್ಯೂ ಲೀಡರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ, ೧೯೩೮ ರ "ವೈ ಐ ಜಾಯನ್ಡ್ ದಿ ಇಂಡಿಪೆಂಡೆಂಟ್ ಲೇಬರ್ ಪಾರ್ಟಿ" ಎಂಬ ಅವರ ಪ್ರಬಂಧದಲ್ಲಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬಂಡವಾಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತ ವರ್ಗವು ನನಗೆ ಅನೇಕ ಪೌಂಡ್ ಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿವಾರ ನೀಡುವಂತೆ ನಾನು ನೋಡಿಕೊಂಡೆ. ಆದರೆ ನಾನು ಈ ವ್ಯವಹಾರ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ... ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಮಾಜವಾದಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾತ್ರ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಧೈರ್ಯ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಫ್ಯಾಷಿಸ್ಟ್ ತತ್ವದ ಪಂಥವೇನಾದರೂ ಗೆದ್ದಲ್ಲಿ ನಾನು ಬರಹಗಾರನಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ– ಇದರ ಅರ್ಥ ಕೇವಲ ನನ್ನ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ,ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಇದು ಉಳಿಯುದಿಲ್ಲ. ಇದಿಷ್ಟು ಸಮಾಜವಾದಿ ಪಕ್ಷ ಸೇರಲು ಈ ಕಾರಣ ಸಾಕು. ಪ್ರಬಂಧದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ನಾನು ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಂಬಿಕೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವೇ ನನ್ನ ಬಹುಪಾಲು ತೀವ್ರಾಸಕ್ತಿ ಆಗಿದ್ದು,ಇದು ಮುಂದಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮತ ಗಳಿಸುತ್ತದೆ."
ನಾಝಿ ಜರ್ಮನಿಯ ವಿರುದ್ಧ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಮರು ಯುದ್ಧ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಆರ್ವೆಲ್‌ ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು— ಆದರೆ ಮೊಲೊಟೊವ್-ರಿಬ್ಬನ್ ಟ್ರಾಪ್ ಒಪ್ಪಂದ ಮತ್ತು ಯುದ್ಧದ ಆಸ್ಫೋಟನದ ನಂತರ ಅವರ ಅಲೋಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ILP ಅನ್ನು ಅದರ ಶಾಂತಿ ಧೋರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ತೊರೆದರು, ಹಾಗು "ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದೇಶಭಕ್ತಿ" ಯ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದರು. ಆಗ ೧೯೪೦ ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಲ್ಲಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ (ಲೇಬರ್ ಎಡ ಪಕ್ಷದ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ) ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ನಾವು, ಒಬ್ಬ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ದೇಶಭಕ್ತನಾಗಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ದೇಶಭಕ್ತ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಯಾಗಬೇಕಾದ ಇತಿಹಾಸದ ವಿಚಿತ್ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ". ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಆಂಗ್ಲೋ-ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟವು, ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧಿಯ ಯುದ್ಧ ಪೂರ್ವ ವಿಶ್ವದ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಪತ್ರಕರ್ತ ಇ.ಹೆಚ್. ಕಾರ್ ರವರ ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿನ ಪೂರ್ವ ಸೋವಿಯತ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯ-ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶೆ ಮಾಡುವಾಗ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:" ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇ.ಹೆಚ್. ಕಾರ್ ರಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಂತಿಸ್ಥಾಪಕರು, ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಗಳನ್ನು ಹಿಟ್ಲರ್ ನಿಂದ ಸ್ಟಾಲಿನ್ ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ."
ಅರಾಜಕತಾವಾದವನ್ನು ಕುರಿತು ಆರ್ವೆಲ್‌ ದಿ ರೋಡ್ ಟು ವಿಗಾನ್ ಪಿಯೆರ್ ನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಎಲ್ಲಾ ಸರ್ಕಾರವೂ ಕೆಟ್ಟದ್ದೇ, ಅಪರಾಧಕ್ಕಿಂತ ಶಿಕ್ಷೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ; ಹಾಗು ಜನರನ್ನು ಅವರಷ್ಟಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ನೀವು ಬಿಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತಾರೆಂದು ನಂಬಬಹುದೆಂಬ ಅರಾಜಕತಾವಾದದ ನೀತಿಯನ್ನು ನಾನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ." ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರೂ ಕೂಡ,"ಹಿಂಸೆಯಿಂದ ಶಾಂತಿಯುತ ಜನರನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅಪರಾಧವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದಾದ ಸಮಾಜದ ಯಾವುದೇ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ನೀವು ಕಠಿಣ ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮದ ಅಪರಾಧದ ಕಾನೂನನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಹಾಗು ಇದನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬಹುದು."
ಆರ್ವೆಲ್‌ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವರ್ಗವನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರ ಮರಣದ ವರೆಗೆ ಎಡಪಕ್ಷೀಯ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ) ಲೇಬರ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು- ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವ ತತ್ವದ ಸಮಾಜವಾದಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ೧೯೪೪ ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು, ವಾರ್ಸಾವ್ ರವರ ಬಂಡಾಯ ಕುರಿತು ಆರ್ವೆಲ್‌ ಟ್ರಿಬ್ಯೂನ್ ನಲ್ಲಿ, ಮಿತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮೇಲೆ USSR ನೊಂದಿಗೆ ಒಕ್ಕೂಟ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಪರಿಣಾಮದ ವಿರುದ್ಧ ಆತನ ವಿರೋಧ: "ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹೇಡಿತನವು ಎಂದಿಗೂ ಬೆಲೆಯನ್ನು ತೆರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ,ಎಂದು ಅವರು ನೆನಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸೋವಿಯತ್ ಆಳ್ವಿಕೆ ಅಥವಾ ಅದೇ ತೆರನಾದ ಇತರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಪ್ರಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧತೆಯ ಕಡೆಗೆ ಮರಳುವುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಒಮ್ಮೆ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯಾದವಳು, ಎಂದಿಗೂ ವ್ಯಭಿಚಾರಿಣಿಯೇ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನ್ಯೂಸಿಂಗರ್ ರವರ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್ವೆಲ್‌ "೧೯೪೫–೫೧ ರ ಲೇಬರ್ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತ ವೈಖರಿಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಟೀಕಿಸಿದರೂ ಕೂಡ, ಅದಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಬೆಂಬಲ ಅವರನ್ನು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಬಲಪಕ್ಷೀಯವಾಗಿಸಿತ್ತು. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕತೆ, ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಗಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲೇಬರ್ ಸುಧಾರಣಾ ನೀತಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ". ಹೀಗೆ ೧೯೪೫ ರಿಂದ ೧೯೪೭ ರ ನಡುವೆ ಎ.ಜೆ. ಅಯ್ಯರ್ ಮತ್ತು ಬರ್ ಟ್ರ್ಯಾಂಡ್ ರೂಸೆಲ್ ರವರೊಂದಿಗೆ, ಪೊಲೆಮಿಕ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಾಗಿ ಲೇಖನಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರಬಂಧಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗಿದ್ದ "ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಷಯ ಕುರಿತ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು", ಇದನ್ನು ಮಾಜಿ-ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಹಂಫ್ರೆ ಸ್ಲೇಟರ್ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಸಮಕಾಲೀನ ಜೂಯಿಷ್ ದಾಖಲೆ ಗಾಗಿ ೧೯೪೫ ರ ವಸಂತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಬಂಧ "ಆಂಟಿಸೆಮಿಟಿಸಮ್ ಇನ್ ಬ್ರಿಟನ್" ನಲ್ಲಿ,(ಯಹೂದಿಗಳ ವಿರೋಧಿ ಅಲೆ) ಆರ್ವೆಲ್‌ ಹೀಗೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ:ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧವಾದವು ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲದೇ ಇದು "ತರ್ಕಬಾಹಿರವಾಗಿದ್ದು, ಚರ್ಚೆಗೆ ನಿಲುಕುವಂತಹದ್ದಲ್ಲ". ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧಿಗಳು ಏಕೆ ಅಂತಹ "ಅವಿವೇಕದ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ ಉಪಯೋಗವಾಗಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರಿತರು. ಆದಕ್ಕೆಂದೇ ಅವರು ಹೀಗೆಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "ಹಿಟ್ಲರ್ ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ವರೆಗೆ ಡಚವು ಮತ್ತು ಬುಚೆನ್ ವ್ಯಾಲ್ಡ್ ನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದಂತಿದ್ದರು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಯುದ್ಧ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಫೋಲಿಷ್ ನ ಯೆಹೂದಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅನೇಕ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಜನರು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಅವರದೇ ಸ್ವ ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧವಾದ ಅವರ ಅರಿವನ್ನು ಪುಟಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಈ ದೊಡ್ಡ ಅಪರಾಧ ಮಾಡಿತು". ಯುದ್ಧವಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಬರೆದ ನೈನ್ಟೀನ್‌ ಎಯ್ಟಿ-ಫೋರ್‌ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌, ಪಕ್ಷವನ್ನು ಅದರ ಶತ್ರು ಗೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೀನ್ ನ ವಿರುದ್ಧ, ಯೆಹೂದಿ ವಿರೋಧಿ ಭಾವೋದ್ರೇಕಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಯೆಹೂದ್ಯ ಚಳವಳಿಯ ವಿರುದ್ಧ ವಸಾಹತುವಾದ ವಿರೋಧಿ ನಿಲುವನ್ನು ತಾಳುವ ಮೂಲಕ, ಪ್ಯಾಲೆಸ್ಟೀನ್ ನಲ್ಲಿ ಯೆಹೂದಿಗಳ ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದರು.
ಯೆಹೂದಿಯರ ಬಗ್ಗೆ ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳವರೆಂದು ಪಿ.ಜಿ. ವೋಡ್ ಹೌಸ್ ರವರ ವಿರುದ್ಧ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾದ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದರು. ಇವರ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ವೋಡ್ ಹೋಸ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಅಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆ
ಆರ್ವೆಲ್‌ ರನ್ನು ಅವರ ನಿಕಟತನಕ್ಕೆ ಹಾಗು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ಆಪ್ತ ಗೆಳೆತನ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಾನ ಮನಸ್ಕಯುಳ್ಳ ಹಿನ್ನಲೆಯ ಜನರೇ ಆಗಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಇದೇ ಮಟ್ಟದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಗುಂಪನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕಾಕಿತನ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಯಾಗಿತ್ತು.ಆದರೆ ಅವರ ವರ್ಗದಿಂದಲೇ ಅವರು ಹೊರಗುಳಿದಾಗ ಅವರ ಅಸೌಖ್ಯವು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿತ್ತು. ತಾವು ಶ್ರೀಸಾಮಾನ್ಯ ಪರ ವಕ್ತಾರರೆಂದು ನಿರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರೂ, ನೈಜ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ದುಡಿಯುವ ಕಾರ್ಮಿಕರೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಿತ್ತು. ಅವರ ಭಾವ ಹಂಫ್ರೆ ಡಾಕಿನ್, "ನೆಚ್ಚಿನ ಗೆಳೆಯನೆನಿಸಿದ್ದ, ಬಹುಜನರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಲೀಡ್ಸ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಪಬ್ ಗೆ ಆತನನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ದಾಗ, ಆತನನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಲೀಕ ಹೇಳಿದ ಮಾತು: "ಆ ಅಸಂಸ್ಕೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆತರಬೇಡ"ವೆಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಡ್ರಿಯನ್ ಫೀರ್ಸ್‌,ಹೇಳುವಂತೆ "ಅವರಿಗೆ ಜೂಜು ಅಥವಾ ಬೇಟೆನಾಯಿ ಜೂಜಿನಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಪಬ್ ನಲ್ಲಿಯ ಅಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಷವಲ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಟದಲ್ಲಾಗಲೀ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಬೌದ್ಧಿಕ ಆಸಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳದ ಜನರೊಡನೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೊಲಿಟ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ನಾಯರ್‌ ನಂತೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ವರ್ಗದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಅನೇಕ ವಿರೋಧಿಗಳು ಅವರ ಒರಟುತನವನ್ನು ನೋಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ವಿನಯತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜ್ಯಾಕ್ ಕಾಮನ್, ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಮಾಡಿದಾಗ "ನೇರ ನಡೆ ನುಡಿ, ಮತ್ತು ನಡವಳಿಕೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅವರ ಸಭ್ಯತೆ"ಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ್ದರು.
ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಒಂದು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಅವರ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ದೂಷಿಸಿದೆ. ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬರ್ಮೀಸ್ ಹುಡುಗನಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಿದ್ದರು. ಆ ಹುಡುಗ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರೊಂದಿಗೆ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ "ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ" "ಅಕಸ್ಮಾತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು" ಕೆಲವು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳ "ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ". ಅವರ ಮುಂಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಜೋರಾಗಿ ಹೊಡೆದಿದ್ದರೆಂದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ವಾರದ ವರೆಗೆ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆತ ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆರ್ವೆಲ್ ನೊಂದಿಗೆ ಕೊಠಡಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ‌ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಒಂದು ರಾತ್ರಿ ಕುಡಿದ ಅಮಲಿನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಗೆ ಮೂಗಿನಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬರುವಂತೆ ಆರ್ವೆಲ್ ರಿಂದ ಏಟು ತಿಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿಯಾಗುವ ಪ್ರಸಂಗ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು. ಆತ ದೂರಿದಾಗ, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರ ಕಾಲುಗಳಿಗೆ ಚಟೀರೆನ್ನುವಂತೆ ಕೋಲಿನಿಂದ ಬಾರಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಕುರ್ಚಿಯೊಂದರಿಂದ ಆ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು. ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಮರಣದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ "ದಿ ಶೂಟಿಂಗ್ ಸ್ಟಿಕ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಆ ಘಟನೆಯ ನಾಟಕೀಯ ಕಥನವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮಾಬೆಲ್‌ ಫೀರ್ಜ್‌, ಹೆಪ್ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಲ್ ಮರುದಿನ ಕ್ಷಮೆ ಕೋರಿದರೆಂಬುದನ್ನೂ ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಆರ್ವೆಲ್‌ ಯುವ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ಹೊಡೆತ ತಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಅವರನ್ನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಕನೆಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅಲ್ಲದೇ ಬಾರ್ಸಿಲೋನಾದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಯುವಕರು ಗುಟ್ಟಾಗಿ ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಅವರನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸೋದರಳಿಯ ಅಂಕಲ್ ಎರಿಕ್‌, ಆರ್ವೆಲ್ ರು ಚಾರ್ಲಿ ಚಾಪ್ಲಿನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡಿದಾಗ ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಜೋರಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಬರಹದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಮರ್ಶೆರಹಿತ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ್ದರು-ಆದರೆ ಅವರನ್ನು ಕಂಡ ಅನೇಕರಿಗೆ ಅವರು ತಟಸ್ಥ ಮತ್ತು ಮಂಕಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಮೆಲು ಧ್ವನಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ಕಿರುಚಾಡುತ್ತಿದ್ದರು ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದಿದ್ದರು; ಅದು ಯುದ್ಧಕಾಲವಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಇದರ ನಂತರದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸಮಯವಾಗಿತ್ತು; ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಖಿನ್ನತೆಯಿಂದ ನರಳಿದ್ದರು; ಹಾಗು ಆಕೆಯ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರು ಒಬ್ಬಂಟಿಗರಾಗಿ ದುಃಖಭರಿತರಾದರು. ಅದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಅವರು ಮಿತವ್ಯಯದಿಂದ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದವರಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವೆಲ್ಲವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಜನರು ಅವರ ಅನುಭವಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ನಿರಾಶಾದಾಯಕವೆಂಬಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಮೈಕೆಲ್ ಅಯರ್ಟನ್ ನಂತಹ ಕೆಲವರು ಅವರನ್ನು (ಗ್ಲೂಮಿ ಜಾರ್ಜ್) "ಕತ್ತಲೆ ಕವಿದ ಜಾರ್ಜ್" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಆದರೆ ಇತರರು ಅವರನ್ನು "ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂತ"ನೆಂಬಂತೆ ನೋಡ ತೊಡಗಿದರು.
ಜೀವನಶೈಲಿ
ಆರ್ವೆಲ್‌, ಶ್ವಾಸನಾಳದ ತೊಂದರೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಪ್ರಬಲವಾದ ಒರಟು ತಂಬಾಕಿನ ತುಂಡುಗಳಿಂದ ಅವರ ಸಿಗರೇಟ್ ಅನ್ನು ಸುತ್ತಿಗೊಂಡು ಅತಿಯಾದ ಧೂಮಪಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಷ್ಟಪಟ್ಟು ಬದುಕುವುದರೆಡೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು ಹೊಂದಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಡೆಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯ ಮತ್ತು ಜುರಾದಲ್ಲಿ ಆದಂತೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಶೀತದಿಂದ ನರಳಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರು ಸೈಕಲ್ ಬೇಕೆಂದೇ ಓಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ವಂತದ ಆಶಯಗಳನ್ನೇ ನಾಶ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಹವ್ಯಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಟೀ ಯ ಕಡೆಗೆ ಅವರೆಷ್ಟು ಅಕ್ಕರೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂಬುದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿತ್ತು— ಕ್ಯಾಟಲೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಅವರು(ಲಂಡನ್ ನ ಚಹಾ ಮಾರುವ ಕಂಪನಿ) ಫಾರ್ಟಮ್ ಅಂಡ್ ಮ್ಯಾಸನ್ ನ ಟೀಯನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಟೀಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುವುದು ಎಂಬುವುದರ ಮೇಲೆ "ಅ ನೈಸ್ ಕಪ್ ಆಫ್ ಟೀ" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಬಿಯರ್ ಅನ್ನು ಮೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದರಲ್ಲದೇ, ನಿತ್ಯ ಮಿತವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ತೀಕ್ಷ್ಣವಲ್ಲದ ಲಾಗರ್ ಬೀರ್ ಕುಡಿಯುವವರನ್ನು ತಿರಸ್ಕಾರದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ೧೯೪೬ ರ ಅವರ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಲೇಖನ "ದಿ ಮೂನ್ ಅಂಡರ್ ವಾಟರ್" ನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾದರಿ ಪಬ್ ಬಗ್ಗೆ ಕೂಡ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಆಹಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಯುದ್ಧಕಾಲದ "ವಿಕ್ಟರಿ ಪೈ" ಯನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು BBC ಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾದ ಕ್ಯಾಂಟೀನ್ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಬೆಕ್ಕಿಗೆ ಮೀಸಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿಂದಿದ್ದರು. ಅದೇನೇ ಆದರೂ, ಅವರು ರೋಸ್ಟ್ ಬೀಫ್(ಸುಟ್ಟ ದನದ ಮಾಂಸ) ಮತ್ತು ಕಿಪರ್ ಗಳಂತಹ(ಮೀನು), ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿನ ಅವರ ದಿನಚರಿಗಳು ಹಿತಕರವಾದ ಅಪರಾಹ್ನದ ಟೀ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಸಮಯ ಕಳೆದುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಅವರ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಊಹಿಸಿ ಹೇಳುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಮೂಲು ಉಡುಪು ತೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೌತ್ ವೊಲ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ದರ್ಜಿಯಿಂದ ಉತ್ತಮ ಉಡುಪನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಸುತ್ತಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಅಷ್ಟೇ ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿನ ೧೨ ಅಂಗುಲಗಳ ಬೂಟುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರ ವೇಷಭೂಷಣ ಹಾಸ್ಯಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ಆರ್ವೆಲ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಶಿಕ್ಷಕನಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರೆಂದು ಡೇವಿಡ್ ಆಸ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷ ವಿಭಾಗದ ದಫ್ತರದ ಪ್ರಕಾರ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರು ಉಡುಪು ಧರಿಸುವ "ಬೊಹೆಮಿಯನ್ ಶೈಲಿ"ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು, ಈ ಬರಹಗಾರ "ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್" ಎಂಬುದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಗಳು
ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರ ಯಾವುದೇ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಬರೆಯಬಾರದೆಂದು ಕೋರಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ರ ಮನವೊಲಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಅನುಮತಿ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಅನೇಕ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರ್ಥವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಸೋನಿಯ ಮಾತ್ರ ೧೯೬೮ ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ವರ್ಕ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅವರ ಜೀನನದ ದಾಖಲೆಯಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಅವರು ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ರವರನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಕಾರರಾಗಿ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅನಂತರ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಇದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ನೋಡಿದ್ದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮುಗ್ಗೆರಿಡ್ಜ್ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಆಗ ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಬರಹಗಾರರಾದ ಸ್ಟ್ಯಾನ್ ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಂ ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಮುಂಚಿನ ವರ್ಷಗಳ ಅನಧಿಕೃತ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ ವೆಲ್ ರವರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಅವರು ಬರ್ನಾರ್ಡ್ ಕ್ರಿಕ್ ರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿದರು. ಇವರು ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದ ಎಡಪಂಥೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಇವರನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಎಲ್ಲಾ ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಕಾರವನ್ನೂ ಕೋರಲಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಿಕ್ ಅವರ ಬರಹಗಳಿಂದ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಂತಹ ಬರಹಗಳ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ವಿಷಯ ಸೋನಿಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಅವರು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಗೊಳಿಸದಿರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕ್ರಿಕ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ನಡವಳಿಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಅವರ ಜೀವನದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ರಾಜಕೀಯದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬರಹದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದರು.
ಸೋನಿಯಾ ಬ್ರೌನ್ವೆಲ್ ರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳನ್ನು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ೧೯೮೪ ಅನೇಕ ಬರಹಗಳು ಪ್ರಕಟಣೆಯಾದಂತಹ ವರ್ಷವಾಗಿದೆ. ಈ ಬರಹಗಳು ಕೊಪರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕ್ ಮತ್ತು ಸ್ಟೆಫೆನ್ ವ್ಯಾಡ್ ಹ್ಯಾಮ್ಸ್ ನ ನೆನಪುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ೧೯೯೧ ರಲ್ಲಿ ಮೈಕೆಲ್ ಶೆಲ್ಡನ್ ಎಂಬುವವರು ಆರ್ವೆಲ್ ರ ಜೀನವಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಇವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಶೆಲ್ಡನ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಬರಹದ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಗುಣದ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತುಕೊಟ್ಟರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಬರಹಗಳನ್ನು ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆಯಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಶೆಲ್ಡನ್ ಅನೇಕ ಹೊಸ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಕ್ರಿಕ್ ನ ಮುಂಚಿನ ಬರಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಲೋಪಗಳನ್ನು ಸರಿಮಾಡಿದರು. ಶೆಲ್ಡನ್, ಆರ್ವೆಲ್‌ ಅವರು ಸೋಲು ಮತ್ತು ಕೊರತೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಂತದ ನಂಬಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಂತರ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಜನ್ಮದ ನೂರನೇ ವರ್ಷದಂದು ಬಹುಪಾಲು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾದ ಎರಡು ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳನ್ನು ಗೊರ್ಡನ್ ಬೌಕರ್ ಮತ್ತು ಡಿ.ಜೆ. ಟೇಲರ್ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಇಬ್ಬರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಟೇಲರ್ ವೇದಿಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಬಹುಪಾಲು ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ, ಬೌಕರ್ ಆರ್ವೆಲ್‌ ರ ಸಭ್ಯ ವರ್ತನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ಆರ್ವೆಲ್‌' ನ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲವಸ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬರ್ಮೀಸ್ ಡೇ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ವಸ್ತುವನ್ನು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಕಂಡವುಗಳು, ಕಾದಂಬರಿಯ ರೂಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರೂಪಣಾ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ನೀಡಿರುವ ಅವರ ಬರಹಗಳಾಗಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:೧೯೦೩ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೫೦ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ಪಂಜಾಬ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ
ಸಿಂಧುವಿನ ಉಪನದಿಗಳಾದ ಝೀಲಂ, ಚೀನಾಬ್, ರಾವಿ, ಬೀಯಾಸ್ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್ ಇವು ಹರಿಯುವ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಪಂಜಾಬ್ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂತು. ಝೀಲಂ ಭಾರತದ ಜಮ್ಮು-ಕಾಶ್ಮೀರ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯಾಗಿ, ರಾವಿ ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್ ನದಿಗಳು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯಾಗಿ ಒಂದಿಷ್ಟು ದೂರ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಹರಿಯುವ ಪ್ರದೇಶ ಫಲವತ್ತಾದ ಮೆಕ್ಕಲು ಮಣ್ಣಿನ ಭೂಮಿ. ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮುರ್ರೀ ಮತ್ತು ರಾವಲ್ ಪಿಂಡಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳ ಎತ್ತರ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೨,೨೬೯ಮೀ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಪೋಟ್ವಾರ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರೋ ಮತ್ತು ಸೋನ್ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಪಂಜಾಬಿನ ಬಯಲು ನೆಲ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಈಶಾನ್ಯದಿಂದ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಇಳಿಜಾರಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನದಿಗಳ ನಡುವಣ ನೆಲ ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ನದಿಗಳ ಪಕ್ಕದ ನೆಲ ಪ್ರವಾಹಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಮರುಭೂಮಿಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಗುಡ್ಡೆಗಳಿವೆ.
ವಾಯುಗುಣ
ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಯ ವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಜೂನ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲು ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಯೂ ಅಧಿಕ. ಮುರ್ರೀ ಗಿರಿಧಾಮದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಗರಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆ ೨೭°C, ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆ ೧೬°C. ಜನವರಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಕನಿಷ್ಠ ಉಷ್ಣತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೭°C ಮತ್ತು ೦.೭°C. ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಜೂನ್ ನ ಮಾಧ್ಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮುಲ್ತಾನಿನಲ್ಲಿ ೩೬°C, ಲಾಹೋರಿನಲ್ಲಿ ೩೪°C. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಮಾಧ್ಯ ಉಷ್ಣತೆಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೩°C ಮತ್ತು ೧೨°C. ಉಪ ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾಗಗಳ ಹೊರತು ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತರದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆ ಮಳೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟ್ನಲ್ಲಿ 813 ಮಿಮೀ., ಲಾಹೋರ್‍ನಲ್ಲಿ 584 ಮಿ.ಮೀ., ಮುಲ್ತಾನ್ನಲ್ಲಿ 178 ಮಿ.ಮೀ.
ಆಡಳಿತ
ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮೇಲಣ ಅಧಿಕಾರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಿಹಿತವಾಗಿದೆ. ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಜನ
ಇದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತ್ಯಧಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ಹಿಂದೆ ಈ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಜನರ ವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ನೀರಾವರಿ ನಾಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಇಡೀ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ಬೇಗ ಜನಭರಿತವಾಯಿತು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಪಟ್ಟಣಗಳು ಆಧುನಿಕವಾಗಿವೆ.
ಲಾಹೋರ್ (21,48,00) (1972), ಲೈಯಲ್‍ಪುರ್ (8,20,000), ಮುಲ್ತಾನ್ (5,44,000), ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ (6,15,000), ಗುಜ್ರನ್‍ವಾಲ (3,66,000) ಸಿಯಾಲ್‍ಕೋಟ್ (2,12,000), ಸರ್‍ಗೋಧಾ (1,29,000) ಇವು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು.
ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚು. ಕ್ರೈಸ್ತರು 2% ಇದ್ದಾರೆ. ಇತರ ಮತಾವಲಂಬಿಗಳು 0.1%. ಜನರ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಪಂಜಾಬಿ. ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಉರ್ದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಷರಸ್ಥರು 16%. ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಭಾವಲ್‍ಪುರದ ಇಸ್ಲಾಮಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಮುಲ್ತಾನಿನ ಮುಲ್ತಾನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲೈಯಲ್‍ಪುರದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ವ್ಯವಸಾಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಲಾಹೋರಿನ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಇವೆ.
ಜನರು ಯೋಧಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಜಾನಪದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು ಹೀರ್ ರಾಂಝೂ, ಸೋಹಿನ ಮಾಹೀವಾಲ್ ಮತ್ತು ಮಿರ್ಝಾ ಸಾಹಿಬಾ.
ವ್ಯವಸಾಯ
ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಬೆಳೆಗಳು ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ. ಇತರ ವ್ಯವಸಾಯೋತ್ಪನ್ನಗಳು ಬತ್ತ. ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯಗಳು, ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ, ಎಣ್ಣೆ ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣು ಮತ್ತ ತರಕಾರಿ. ವ್ಯವಸಾಯ ಯೋಗ್ಯ ಭೂಮಿಯ 3/4 ಭಾಗ ಜಮೀನಿಗೆ ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ಥಾರ್ ಮರುಭೂಮಿ ವಸಾಹತು ಯೋಜನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಧೂ ಮತ್ತು ಝೀಲಂ ನದಿಗಳ ನಡುವಣ ಸುಮಾರು 20 ಲಕ್ಷ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀರಾವರಿಗೆ ತರುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಇದು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ಪ್ರಾಂತ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬಟ್ಟೆ, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸಲಕರಣೆ, ಲೋಹವಸ್ತು, ಸೈಕಲ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸರಕು.
ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
1970 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ 9,477 ಕಿ.ಮೀ. ರಸ್ತೆಗಳಿದ್ದುವು. ಲಾಹೋರ್ ಮತ್ತು ರಾವಲ್ಪಿಂಡಿ ಪಟ್ಟಣಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವಿದೆ. ಲಾಹೋರ್ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲ್ವೆ ಜಂಕ್ಷನ್.
ಕಮೋಡೋ
ಕಮೋಡೋ : ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಸರೀಸೃಪ. ಉಡದ ಜಾತಿಗೆ ಹತ್ತಿರದ ಸಂಬಂಧಿ. ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಹಲ್ಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆನಿಸಿದ ಇದು 12' ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ 300 ಪೌಂಡು ತೂಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣ ಕಪ್ಪು, ಚರ್ಮ ಮೂಳೆಯಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಹವಾಗುಣವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ತನ್ನ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ನಾಲ್ಕು ಕವಲುಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿದ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಆಗಾಗ ಹೊರಚಾಚುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ನಾಲಗೆಯನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೂ ಒಳಕ್ಕೂ ಆಡಿಸುವಾಗ ಅದು ದೀಪದ ಜ್ವಾಲೆಯ ಹಾಗೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಾಂಸಾಹಾರಿ. ಸತ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿರುವ ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕಶೇರುಕಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೆಲದಮೇಲೆಯೇ ವಾಸ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಈಜುವುದು ಉಂಟು. ರಾತ್ರಿಯನ್ನು ಬಿಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಾರಿ ಬಿಲದಲ್ಲೇ ಹಲವಾರು ದಿನಗಳನ್ನು ಕಳೆಯುವುದು ಉಂಟು. ಈ ಪ್ರಾಣಿಯ ವಿಚಾರ ಬಹಳ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ 50ವರ್ಷಗಳಿಂದೀಚೆಗೆ ಇದರ ಇರುವಿಕೆ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಇದರ ಸಂತತಿ ಪ್ಲಿಸ್ಟೋಸಿನ್ ಕಾಲದ ಆದಿಯಿಂದ ಬೆಳೆದುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸೆಲೆಬಸ್ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಸುಂದ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಮಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಮಂಗಳೂರು ನಗರವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಗೇಟ್ವೇ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ನೀಲಿ ನೀರಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ​​ಹಸಿರು, ಎತ್ತರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿದೆ. ೧೩೨.೪೫ ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ನಗರವು ನೇತ್ರಾವತಿ ಮತ್ತು ಗುರುಪುರ ಎಂಬ ಎರಡು ನದಿಗಳ ಹಿನ್ನೀರಿನ ಮೇಲೆ ಹರಡಿದೆ.
ಕಡಲತೀರಗಳು
ನಗರವು ಹಲವಾರು ಕಡಲತೀರಗಳ ಪ್ರಯೊಜನವನ್ನು ಹೊ೦ದಿದೆ.
ಪೂಜಾ ಸ್ಥಳಗಳು
ಮಂಗಳೂರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಪಾತ್ರ.
ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಕದ್ರಿ ಉದ್ಯಾನ: ಇದು ಕದ್ರಿ ಗುಡ್ಡೆಯಲ್ಲಿದೆ (ತುಳುನಲ್ಲಿರುವ ಬೆಟ್ಟ ಅರ್ಥ). ಇದು ಮಂಗಳೂರಿನ ನಗರದ ಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಾನವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೆಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಅಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆ
ಬೀಜಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸದೆ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನ. (ಏಸೆಕ್ಚುಯಲ್ ರಿಪ್ರಡಕ್ಷನ್) ಇದನ್ನು ನಿರ್ಲಿಂಗ ರೀತಿಯ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ಧಿಯೆನ್ನಬಹುದು. ರೆಂಬೆ ನೆಟ್ಟು ಸಸಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನ ಇದಕ್ಕೆ ಸರಳವಾದ ಉದಾಹರಣೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡಿದಾಗ ತಾಯಿಗಿಡಕ್ಕೂ ಹೊಸಗಿಡಕ್ಕೂ ಮೂಲ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಇರದು. ಆದರೆ ಬೀಜದಿಂದ ಪಡೆದ ಹೊಸಗಿಡ ತಾಯಿಗಿಡಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಲ್ಲದು. ಆದ್ದರಿಂದ ತಾಯಿಸಸ್ಯಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣವನ್ನೇ ಸಂತತಿಯಲ್ಲೂ ಬಯಸುವಾಗ ಅಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆ ಸರಿಯಾಗ ಬಹುದು. ಬಾಳೆ ಮುಂತಾದ ಅಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಂತೂ ತೀರ ನಿಧಾನವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಳಂಬವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಾಗಲೂ ಅಬೀಜಸಂತಾನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು.
ಅಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕ್ರಮಗಳು
ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳುಂಟು. ಕೆಲವನ್ನು ಬೇರು, ಕಂದ, ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಂದಲೂ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವನ್ನು ಕಣ್ಣು, ಎಲೆ, ಕಾಂಡದ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಸ್ಯಜಾತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಧಾನದಿಂದಲೂ ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆಯಾ ಜಾತಿಯ ಬೆಳೆಯ ಸ್ವಭಾವ, ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಂಡ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಬೀಜ ರೀತಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪಾದನೆಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಎರಡು ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: 1 ಸಸ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ; 2 ಸಸ್ಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಬೇರು ಬಿಟ್ಟಿರುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆ.
ಅಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆಯ ಬಗೆಗಳು
ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆ: ತಾಯಿಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗಲೇ ಸಸ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ; ತಾಯಿಸಸ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ; ತಾಯಿಸಸ್ಯದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತುಂಡು ಹಾಕಿ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ. ಬಾಳೆ, ಜೀಗುಜ್ಜೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಡದ ಬುಡದಿಂದ ಕಂದುಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಗಿಡಗಳನ್ನು ತರಿದಾಗ ಕಾಂಡದಿಂದ ಕಂದುಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿ ಬರುವುದುಂಟು. ಬಳ್ಳಿ ಜಾತಿಯ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕಾಂಡದ ಬುಡದಿಂದ, ನವುರಾದ ಉಪಕಾಂಡಗಳು ಒಡೆದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಅಲ್ಲಲ್ಲೆ ಗಿಣ್ಣಿರುವೆಡೆ ಬೇರು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಹರಿಯಾಳಿ, ಸ್ಟ್ರಾಬೆರಿ, ರಾಸ್ಪ್‍ಬೆರಿ. ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಬುಡಸಮೇತ ಹೂಳಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಾಯಿಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಂಡದ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವ ಕ್ರಮವೊಂದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಗಿಡದ ರೆಂಬೆ ಬೆಲಕ್ಕೆ ಉಜ್ಜಿದಾಗ ಅದರ ತೊಗಟೆಗೆ ಗಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಗಾಯದಿಂದಲೇ ಬೇರು ಹೊರಟು ಉಪಸಸ್ಯ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಅರಿತು ತೋಟಗಾರರು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಸುಲಿದೋ ಸೀಳಿಯೋ ರೆಂಬಗೆ ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗಿಸಿ, ಮಣ್ಣು ಪೇರಿಸಿ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಮ ನಿಧಾನವಾದರೂ ಯಶಸ್ಸು ಖಂಡಿತ. ಈ ಕ್ರಮದಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ವಿಧಗಳಿವೆ. 1 ಬಲಿತ ರೆಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಹರಿತವಾದ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೀಳಿ ಆ ಭಾಗ ನೆಲಕ್ಕೆ ತಗಲುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನೀರು ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು ಹಾಕಿ ತೇವ ಆರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡರೆ ಸೀಳಿನಲ್ಲಿ ಬೇರುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. 2 ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕಣಗಿಲೆ ಮುಂತಾದ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ರೆಂಬೆಯನ್ನು ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಸಿ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹೂತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಲ್ಲು ಹೇರುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಊರುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಹೂಳುವ ಭಾಗವನ್ನು ತಿರುಚುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಕಂಬಿಯಿಂದ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಿಸುಕುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಸಸ್ಯರಸದ ಚಲನೆಗೆ ತಡೆಯಾಗಿ ಆ ಭಾಗದಿಂದ ಬೇರು ಬರುತ್ತದೆ. 3. ತೊಗಟೆ ಎಬ್ಬಿ ಅಥವಾ ತೊಗಟೆ ಉಂಗುರ ಸುಲಿದು ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವಿಕೆ; ಕ್ರೋಟೇನ್, ಡ್ರೆಸೀನ ಮುಂತಾದ ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರು ಬಿಡಿಸುವ ಕಡೆ ಗಿಣ್ಣಿನ ಕೆಳಗೆ ಹರಿತವಾದ ಚಾಕುವನ್ನು ರೆಂಬೆಯ ಸುತ್ತಲೂ ಊರುವುದು. 1 ಸೆಂ.ಮೀ. ಅಥವಾ 2 ಸೆಂ.ಮೀ. ಕೆಳಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತು ಚಾಕು ಊರಿ ಎರಡು ಕಚ್ಚಿನ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ತೊಗಟೆ ಉಂಗುರವನ್ನು ಎಬ್ಬಿ ಒಳ ಮೈಯನ್ನು ಬಯಲುಮಾಡಿ ಆ ಭಾಗದ ಸುತ್ತಲೂ ಮಣ್ಣು ಮೆತ್ತುವುದು. ಆಗ ಈ ಉಂಗುರದ ಗಾಯದಿಂದ ಬೇರು ಹೊಮ್ಮುತ್ತದೆ. 4. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಲಿತು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ರೆಂಬೆಯನ್ನು ಕೆಳಗಿಂದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಾಕುವಿನಿಂದ ಸೀಳಿ, ಮಧ್ಯೆ ಸಣ್ಣ ಬೆಣೆ ಕೊಟ್ಟು ಸುತ್ತಲೂ ಹಾವಸೆಯನ್ನೊ (ದೊಡ್ಡಪಾಚಿ) ತೆಂಗಿನ ನಾರನ್ನೊ ಅಥವಾ ತೇವ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಯಾವುದಾದರೂ ಪದಾರ್ಥವನ್ನೊ (ಪಾಲಿಥೀನ್ ಕಾಗದ) ಕಟ್ಟಿ, (ಇದು ಜಾರದಂತೆ ನಾರಿನಿಂದ ಬಿಗಿಯುವುದು) ಸೀಳಿನಿಂದ ಬೇರು ಹೊರಟು ಈ ಮಧ್ಯಸ್ಥ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಇಳಿದ ಮೇಲೆ ಈ ಗೋಟಿಯನ್ನು ತಾಯಿ ಸಸ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಬೆಳೆಸುವುದು.
ತಾಯಿಸಸ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಭಾಗಗಳು
ತಾಯಿಸಸ್ಯದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು ಬಗೆಬಗೆಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಪೊರೆಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟು ಇಲ್ಲವೆ ಒಗ್ಗೂಡಿ ಕಂದುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಅವನ್ನು ಹೂಳಿ ಗಿಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾ: ಈರುಳ್ಳಿ, ಲಿಲ್ಲಿ, ಭೂತಾಳೆ, ಜರೀಗಿಡ ಇತ್ಯಾದಿ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲದಲ್ಲಿನ ಕಾಂಡ ಭಾಗ ಊದಿ ಗೆಡ್ಡೆಕಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಗಿಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾ: ಕೆಲೇಡಿಯಂ, ಶುಂಠಿಯಂಥ ಗಿಡಗಳ ಕಾಂಡಗಳು ನೆಲದಲ್ಲಿದ್ದು ಅವುಗಳಿಂದ ಬೇರು ಹೊಮ್ಮಿರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಹೊಸಗಿಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಅನಾನಸ್‍ನಂಥ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿನ ಎಲೆಗುಚ್ಚಿನ ಕೂಳೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ನೆಟ್ಟಲ್ಲಿ ಹೊಸಗಿಡ ಬರುತ್ತದೆ. ಗ್ಲಾಡಿಯೋಲಸ್, ಡ್ಯಾಫೊಡಿಲ್, ಟ್ಯೂಲಿಪ್ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಗೆಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿದಂತಿರುವ ಮರಿಗೆಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ನೆಟ್ಟರಿ ಹೊಸಗಿಡ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸುವರ್ಣಗೆಡ್ಡೆಗಳಲ್ಲಾದರೋ ಗೆಡ್ಡೆಯೊಳಗಣ ಒಂದೊಂದು ಕಣ್ಣೂ ಒಂದೊಂದು ಹೊಸಗಿಡವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಅಬೀಜೋತ್ಪಾದನೆಯ ನೆಡುವಿಕೆ
ಕೆಲಸಸ್ಯಗಳ ಕಾಂಡ ಎಲೆ ಅಥವಾ ಬೇರುಗಳನ್ನು ತುಂಡರಿಸಿ ನೆಟ್ಟು ಹೊಸಗಿಡ ಪಡೆಯಬಹುದು. ನೆಡುವಾಗ ಮರಳುಮಿಶ್ರಿತ ನೆಲ, ಆರದ ತೇವ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರ ಅಗತ್ಯ. ಜೀಗುಜ್ಜೆ, ಫ್ಲಾಕ್ಸ್ (ಅಗಸೆನಾರು) ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಬೇರುಗಳ ತುಂಡು, ಬಲಿತ ಗುಲಾಬಿಗಿಡಗಳ ಎಲೆಮೊಗ್ಗಿರುವ ಕಾಂಡದ ತುಂಡು, ಬೆಗೊನಿಯ, ಗ್ಲಾಕ್ಸೀನಿಯ, ಪೆಪೆರೋಮಿಯ ಮೊದಲಾದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಲಿತ ಪೂರ್ತ ಎಲೆ ಅಥವಾ ಎಲೆಯ ತುಂಡು - ಇವುಗಳಿಂದ ಹೊಸಗಿಡ ಬರುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲದೆ ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಡ್ಡತಳಿ ಎಬ್ಬಿಕೆಯ ತಂತ್ರ ಈಚೆಗೆ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಹೊಸ, ಉತ್ತಮ ತಳಿಗಳು ಬೆರೆತಿವೆ. ಇದೂ ಅಬೀಜ ಸಸ್ಯೋತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವೇ. ಮೂಲಗಿಡದ ಕಾಂಡವನ್ನು ಕೊರೆದು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬೇರೊಂದು ಗಿಡದ ರೆಂಬೆಯನ್ನು ಲಗತ್ತಿಸಿ ನೀರು ಗೊಬ್ಬರ ಕೊಟ್ಟು ತುಂಡುಕಾಂಡ ಚಿಗುರಿ ಬೇರುಬಿಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವಿಧವಿಧವಾದ ಸೇಬು, ಶಕ್ತಿಮಾನ್ ಜೋಳ, ಚಿತ್ರವಿಚಿತ್ರವರ್ಣದ ಹೂಗಿಡಗಳು - ಇವೆಲ್ಲ ಕಸಿಮಾಡುವಿಕೆಯ ಫಲಗಳೇ ಆಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಅನ್ವಯಿಕ ತಳಿಗಳು
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪ್ರದೇಶ, ಜನ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ
ಪಂಚನದಿಗಳ ರಾಜ್ಯವಾದ ಪಂಜಾಬ್, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಿಗೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿರುವ ಅಚ್ಚ ಹಸಿರು ಪ್ರದೇಶ. ಸಿಂಧೂ ನದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಉಪನದಿಗಳಾದ ರಾವೀ, ಬಿಯಾಸ್, ಚೀನಾಬ್, ಜೀಲಂ, ಮತ್ತು ಸಟ್ಲೆಜ್‍ಗಳಿಂದ ಆ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ. ಈ ನದಿಗಳು ಮಂಜುಗಡ್ಡೆಯಿಂದ ಸದಾ ಆವೃತವಾಗಿರುವ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಶೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ, ಶಿಲಾವೃತ ಭೂಭಾಗವನ್ನು ಸೀಳಿ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸಿಂಧೂನದಿಯ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ರಭಸದಿಂದ ಧಾವಿಸಿ, ಗುರಿ ಮುಟ್ಟುವ ವರೆಗೆ ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಟಪೀಟಮ್
ಟಪೀಟಮ್ -	ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ಸಸ್ಯಗಳಾದ ಜರೀಗಿಡಗಳ, ನಗ್ನಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಆವೃತಬೀಜಸಸ್ಯಗಳ ಜೀವನ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪೀಳಿಗೆಯಾದ ಬೀಜಕಜನಕ (ಸ್ಪೋರೊಫೈಟ್) ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ತೆರನ ಊತಕ. ಇದು ಬೀಜಕ ಕೋಶಗಳ (ಸ್ಪೊರ್ಯಾಂಜಿಯ) ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುವ ಬೀಜಕಗಳಿಗೆ (ಸ್ಪೋರ್ಸ್) ಆಹಾರಾಂಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಜರೀಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲವೆ ವಿಶಿಷ್ಟರೀತಿಯ ಫಲವಂತಿ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಜಕಕೋಶಗಳುಂಟು. ಇವಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಪದರಗಳ ಕವಚ ಇದೆ. ಈ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಒಳಗಿನ ಪದರವೇ ಟಪೀಟಮ್. ಇದು ಒಳಗಿನ ಬೀಜಕಜನಕ ಕೋಶಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೋಶಗಳು ಇತರ ಪದರಕೋಶಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುವಲ್ಲದೆ ಅಧಿಕ ಜೀವರಸದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತವೆ. ಬೀಜಕಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಕೋಶಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು, ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕರಗಿ ಬೀಜಕಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪ್ರದೇಶ, ಜನ ಮತ್ತು ಭಾಷೆ
ಸಿಂಧೂನದಿಯ ಉಪನದಿಗಳಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಗಾದ ಕಣಿವೆ ಪ್ರದೇಶ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಲ್ಲೊಂದರ ತವರು ಎನ್ನುವುದು ಸುವೇದ್ಯ. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 4000ದ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಟ್ಟದ ನಗರಜೀವನಕ್ರಮವನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ, ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ಉತ್ಪನ್ನಶೀಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಪರಿಷ್ಕøತ ವರ್ಗ ಸಮಾಜದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹರಪ್ಪ ಸಂಸ್ಕøತಿ ವಿಕಾಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಕ್ರಿ.ಪೂ. 2000ದ ವೇಳೆಗೆ ಆರ್ಯರೆಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಜನ ಸಿಂಧೂ ಕಣಿವೆಯ ತಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ನೆಲಸಲು ಬಂದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಅವರ ಪಂಚನದಿ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಕರೊಡನೆ ಒಂದಾಗ ಸೇರಿದರು. ಆಗ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರ್ವಕಾಲ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕ್ರಿ.ಪೂ. 1000ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮೂಡಿದುವು. ಇಂದಿನ ಪಂಜಾಬಿಗಳ ಪೂರ್ವಜರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪ್ರಥಮ ಅಧಿಕೃತ ಸೂಚನೆಗೂ ಇಂಥ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿದ್ದ ತಕ್ಷಶಿಲೆಗೂ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಯರ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಪಂಜಾಬ್ ವಿದೇಶೀಯರ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಲೇ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಭಾರತದ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಎಂದು ಕರೆದಿರುವುದು ಸಮುಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಟಪೀಟಮ್
ಆವೃತಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಪರಾಗಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಊತಕವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪರಾಗಕೋಶದ ಸುತ್ತ ಅನೇಕ ಪದರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊದಿಕೆ ಉಂಟು. ಈ ಪದರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಗಿನದು ಎಪಿಡರ್ಮಿಸ್. ಇದರ ಕೆಳಗೆ ಎಂಡೋತೀಸಿಯಮ್ ಪದರ ಇದೆ. ಇದಾದಮೇಲೆ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಪದರಗಳಿಂದಾದ ಮಧ್ಯ ಪದರವೂ ಅದರ ಒಳಗೆ ಟಪೀಟಮ್ ಪದರವೂ ಇವೆ. ಇದು ಕೂಡ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪರಾಗಕ್ಕೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಟಪೀಟಮಿನಲ್ಲಿ 1-3 ಪದರಗಳುಂಟು. ಟಪೀಟಮ್ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾಶ್ರ್ವಿಕ ಪದರದಿಂದ ಒಂದು ಸಮರೂಪದ ಕೋಶಗಳಿಂದಾದ ಪದರವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳು ಎರಡು ತೆರನಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಇಂಥ ಟಪೀಟಮಿನಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ಕೋಶಗಳಿರುವ ಭಾಗ ಪರಾಗಕೋಶಗಳ ಸಂಬಂಧಕ ಕೋಶಗಳಿಂದಲೂ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಕೋಶಗಳಿರುವ ಭಾಗ ಪಾಶ್ರ್ವಿಕ ಪದರದಿಂದಲೂ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ
ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾ ಸಮೂಹದಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ (ಗಿಲ್ : 1962) ಅದು ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್ (ಇಂಡಿಯ) ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ) ಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 36 ಮಿಲಿಯ ಜನರ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಹಿಂದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಂಜಾಬಿ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬಿನ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜ್ಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಭಜನೆ ಏನೇ ಇರಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿನ ಜನ ಆಡುವ ಭಾಷಾರೂಪಗಳನ್ನು ಲಹಂದಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇವನ್ನು ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷಾಸಮೂಹದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಶಾಖೆಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಪುನಃ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. (ಗಿಲ್ :1962) ಈ ಭಾಷಾರೂಪಗಳನ್ನು ಸುನೀತಿ ಕುಮಾರ ಚಟರ್ಜಿ ಅವರು ಲಹಂದಾ ಮತ್ತು ಹಿಂದ್ಕೀ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸೋಣ :
“ಹಿಂದ್ಕೀ ಅಥವಾ ಲಹಂದಾ ಅಥವಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿ ಒಂದು ಭಾಷೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಭಾಷೆಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡಿಸಲಾಗದ ಭಿನ್ನ ಭಾಷಾರೂಪಗಳ ಗುಂಪು. ಈ ಭಾಷಾರೂಪಗಳು ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯ ಗಡಿನಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿವೆ. ಷಹಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಮುಲ್ತಾನಿ, ಔಟ್ಟಕ್‍ನ ಪರಿಸರದ ನುಡಿ ಹಾಗೂ ಆಫ್‍ಘಾನಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಹಿಂದೂಗಳು ಆಡುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿ - ಇವು ವಾಯುವ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮಾದರಿ ಭಾಷೆಗಳಾಗಿವೆ. ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಿಂದೆ ಗಾಂಧಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದ್ದುದರಿಂದ ವಾಯವ್ಯ ಪ್ರಾಕೃತವನ್ನು ಎಚ್.ಡಬ್ಲು. ಬೇಲಿ ಅವರು ಗಾಂಧಾರೀ ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. (1963)”
ಟಪೀಟಮ್
ಅಮೀಬೀಯ (ಪೆರಿಪ್ಲಾಸ್ಮೋಡಿಯಲ್) ಟಪೀಟಮ್
ಇದು ಮೊದಲು ಕೋಶಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬರಬರುತ್ತ ಕೋಶಗಳ ಒಳ ಹಾಗೂ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಗಳು ಕ್ಷಯಿಸಿಹೋಗಿ ಒಳಗಿನ ಜೀವರಸ ಹಾಗೂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸುಗಳೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿ ಪರಾಗಕೋಶದ ಕುಹರಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತವೆ. ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಪರಾಗದ ಸುತ್ತ ಈ ದ್ರವ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಅದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಪರಾಗಕಣಗಳ ಭಿತ್ತಿಯ ರಚನೆಯಲ್ಲೂ ಇದು ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವುದು. ಇಂಥ ಟಪೀಟಮನ್ನು ಬ್ಯೂಟಮಸ್, ಅಲಿಸ್ಮ, ಟೈಫ, ಟ್ರ್ಯಾಡೆಸ್‍ಕ್ಯಾನ್ಷಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ
ಕ್ರಿ.ಶ. ಐದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕøತ ವೈಯಾಕರಣಿಯಾದ ಪಾಣಿನಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿನವನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಷಾರೂಪಗಳು ಜನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದಂಥ ತೋಂಡೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂದು ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ವಿದ್ವಾಂಸರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥಾನಾಯಕನಾದ ರಾಜಾ ರಿಸಾಲೂನ ಸಾಹಸ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಥೆಗಳು, ಲಾವಣಿಗಳು, ಮತ್ತಿತರ ಪದ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆರ್.ಸಿ. ಟೆಂಪಲ್ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಡೆಸಿರುವ (1884) ಸಂಶೋಧನೆ ಉಪಲಬ್ಧವಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿಯ ಭಾಷಾ ರೂಪಗಳು ಲಾವಣಿಗಳಂಥ ತೋಂಡೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದುವಲ್ಲದೆ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ, ಪಂಜಾಬಿಯ ಒಂದು ಒಳಪ್ರಭೇದವಾದ ಹಿಂದ್ಕೀ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 16 ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಜನಮ್-ಸಾಖೀಯಂಥ ಪ್ರಾರಂಭಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠಕೃತಿಯನ್ನು ಯಾರೂ ಕಡೆಗಣಿಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪಕನಾದ ಗುರುನಾನಕ್ ದೇವನ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತ ಕೃತಿ. ಈ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ನಾನಕ್‍ನ ಶಿಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಬಾಲಾ ಎಂಬಾತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಂಥಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವಿದ್ದುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಇಂದಿಗೂ ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಟಪೀಟಮ್
ಸ್ರಾವಕ ಅಥವಾ ಗ್ರಂಥೀಯ (ಸೆಕ್ರೀಟರಿ ಅಥವಾ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡುಲಾರ್) ಟಪೀಟಮ್
ಈ ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಶಗಳು ಮೊದಲಿನಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ತಮ್ಮ ಕೋಶೀಯ ರೂಪವನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಎಳೆಯದಿರುವಾಗ ಇದರ ಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯ, ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಡುಗಳು, ಪ್ರೋ-ವ್ಯೂಬಿಷ್ ಕಾಯಗಳೆಂಬ ವಿಶೇಷ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಕ್ಟಿಯೋಸೋಮುಗಳು ಕೆಲವು ತೆರನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಚಿಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಕೋಶಭಿತ್ತಿಗಳು ತೆಳುವಾಗಿವೆ. ಟಪೀಟಮ್ ಬಲಿಯುತ್ತಹೋದಂತೆ ಇದರ ಕೋಶಗಳ ಭಿತ್ತಿಗಳು ದಪ್ಪವಾಗುತ್ತವಲ್ಲದೆ ರೈಬೊಸೋಮುಗಳೂ ಪ್ರೋ-ವ್ಯೂಬಿಷ್ ಕಾಯಗಳೂ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಯಗಳ ಸುತ್ತ ರೈಬೊಸೋಮುಗಳು ಆರೀಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಡಿಕ್ಟಿಯೋಸೋಮುಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಚಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಗುಂಪು ಗೂಡಿಕೊಂಡು ಕೋಶಗಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಕೊಂಚ ಸಮಯದ ಅನಂತರ ಪರಾಗ ಕಣಗಳು ರೂಪುಗೊಂಡು ಪರಸ್ಪರ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗ ತೊಡಗಿದಾಗ ಪ್ರೊ-ವ್ಯೂಬಿಷ್ ಕಾಯಗಳು ಟಪೀಟಮ್ ಕೋಶಗಳ ಕೋಶದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಕೋಶಭಿತ್ತಿಗೂ ಪೊರೆಗೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ಅವಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸುತ್ತ ಸ್ಪೋರೊಪೋಲನಿನ್ ಎಂಬ ವಸ್ತು ಸಂಚಯವಾಗುವುದು. ಈಗ ಇವನ್ನು ವ್ಯೂಬಿಷ್ ಕಾಯಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುವುದು. ಬರಬರುತ್ತ ಟಪೀಟಮಿನ ಕೋಶಗಳ ಭಿತ್ತಿ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯೂಬಿಷ್ ಕಾಯಗಳು ಈಗ ಪರಾಗಕಣಗಳ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ಕಣಗಳ ಭಿತ್ತಿಯ ರಚನೆಗೆ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಟಪೀಟಮಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೇ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಇರುವುದು. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ 2, 3, 4, 8 ಅಥವಾ 16ರ ವರೆಗೂ ಏರಬಹುದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಸುಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಕೂಡಿಕೊಂಡು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೂ ಉಂಟು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸಲ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೈಗಳಲ್ಲಿಯ ಕ್ರೋಮೊಸೋಮುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೀಗಾದಾಗ ಬಹುಗುಣಿತ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ಸುಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆರಂಭಕಾಲ - ಕ್ರಿ.ಶ. 1600ರ ವರೆಗೆ
ದೇಶಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾವ್ಯಬಂಧದ ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ, ಮುಲ್ತಾನಿನ ಬಾಬಾ ಫರೀದುದ್ದೀನ್ ಗಂಜೆಶಕರ್ ಬಗ್ಗೆ (1173-1226) ಪಂಜಾಬಿ ಕವಿಯಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಎರಡು ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ಅದು ಆ ಕಾಲದ ಪೂರ್ವ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಭಾಷೆಯಂತಾಗಲೀ ಪಂಜಾಬಿಯಂತಾಗಲೀ ಇಲ್ಲವೆಂದು ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾಗರೀ ಅಥವಾ ಶೌರಸೇನೀ ಅಪಭ್ರಂಶದ ನಡುನಾಡಿನ ನುಡಿಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಅನಂತರ ವ್ರಜಭಾಷೆಯ ಕಡೆಕಡೆಗೆ ಹಿಂದುಸ್ತಾನೀ (ಖಡೀಬೋಲೀ ಅಥವಾ ಹಿಂದೀ-ಉರ್ದು) ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಧ್ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಭಾಷಾರೂಪಗಳನ್ನು ನಾಗರೀಭಾಷೆಯ ಸೋದರ ಭಾಷೆಯಾದ ಲಂಡ ಎಂಬುದರ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಈಗಲೂ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಹದಿನಾರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಗುರುಗಳು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಶಾರದಾ ಲಿಪಿಗೆ ಅತಿ ಸಮೀಪವೂ ನಾಗರೀ ಬರವಣಿಗೆಯ ವಿಧಾನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವೂ ಆದ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಗುರುಮುಖಿ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಇದರಲ್ಲಿಯೇ ಸಿಖ್ಖರು ತಮ್ಮ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದೇ ಈಗ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಅಧಿಕೃತ ಲಿಪಿಯಾಗಿ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿದೆ.
ಟಪೀಟಮ್
ಸ್ರಾವಕ ಅಥವಾ ಗ್ರಂಥೀಯ (ಸೆಕ್ರೀಟರಿ ಅಥವಾ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡುಲಾರ್) ಟಪೀಟಮ್
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆರಂಭಕಾಲ - ಕ್ರಿ.ಶ. 1600ರ ವರೆಗೆ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಸುಧಾರಕನೂ ಕಬೀರನಂತೆ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯ ನೀಡಿದ ದೊಡ್ಡ ಸಂತನೂ ಭಕ್ತನೂ ರಚನಾತ್ಮಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ನಾಯಕನೂ ಆಗಿದ್ದ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಗುರುನಾನಕ್‍ನಿಂದ (1469-1538) ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಚಾಲನೆ ದೊರೆಯಿತು. ಗುರುನಾನಕ್‍ನ ರಚನೆಗಳು ವ್ರಜಭಾಷೆಯೊಡನೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ತೆರನ ಹಳೆಯ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆಯೇ ವಿನಾ ಶುದ್ಧ ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ನಾನಕ್‍ನ ಅನಂತರದ ಐದನೆಯ ಗುರುವಾದ ಅರ್ಜನದೇವ ಕ್ರಿ.ಶ. 1605 ರ ಸರಿಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಗುರುನಾನಕನ ನಂತರದ ನಾಲ್ವರ ಗುರುಗಳ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕಬೀರದಾಸ್, ರೈದಾಸ್ ಮೊದಲಾದ ಅನೇಕ ನಾನಕ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಗುಣೋಪಾಸಕರ ಹಿಂದಿ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ಬೃಹತ್ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ. 3,384 ಕೀರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು 15,575 ವೃತ್ತಪದ್ಯಗಳಿರುವ ಈಕೃತಿ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿನ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಋಗ್ವೇದವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಂಗ್ರಹ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಸಿಖ್ಖರ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವೆನಿಸಿದ ಆದಿಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇಡೀ ಸಿಖ್ಖರ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿ ಗುರುಗ್ರಂಥಸಾಹಬ್. ಇದು ಮಧ್ಯಯುಗದ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ (ಹಳೆಯ ಹಿಂದೀ) ಭಕ್ತಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿ. ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ಇದು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ. (ಚಟರ್ಜಿ - 1963) ಅರ್ಜನ್ ದೇವನ ಅನಂತರ ಸಿಖ್ಖರ ಹತ್ತನೆಯ ಹಾಗೂ ಕಡೆಯ ಗುರುವಾದ ಗೋವಿಂದಸಿಂಗ್‍ನವರೆಗೆ (1666-1708) ಯಾವ ಸಿಖ್ ಗುರುಗಳೂ ಉತ್ಕøಷ್ಟ ಕೃತಿರಚನೆ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆತನ ಕೆಲವು ಸಮಕಾಲೀನ ಕವಿಗಳು ಅನೇಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ಬಹುಪಾಲು ಹಿಂದೂ ಪೌರಾಣಿಕ ಸತ್ತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿ ಹಳೆಯ ಹಿಂದೀ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಆದರೆ ಯುದ್ಧದೇವತೆಯಾದ ಚಂಡಿಯ ಸ್ತುತಿರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಚಂಡಿ ದೀವಾರ್ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯ ಖಚಿತವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಿವಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಕವಿ ಇನ್ನೊಂದು ಜನಮ್-ಸಾಖೀಯನ್ನು ಪೂರ್ವಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ. ಮೂರನೆಯ ಜನಮ್-ಸಾಖೀ ಕೃತಿ ಇದೇ ಭಾಷಾರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಣಿಸಿಂಗನಿಂದ ರಚಿತವಾಯಿತು. (1737)
ಮಧ್ಯಯುಗದ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕ್ರಿ.ಶ. 1600-1850. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗೊತ್ತು ಗುರಿಯಿಲ್ಲದೆ ಅಡ್ಡಾದಿಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದಂತೂ ತಿಳಿದೇ ಇದೆ. ಆದರೆ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉದಯದೊಡನೆ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಭವಿಷ್ಯವೇ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಎಷ್ಟು ಬೆಳೆಯಿತೆಂದರೆ, ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಸುವರ್ಣಯುಗವೆಂದು ಕರೆಯುವ ಆಸೆ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಉಂಟಾಗದೆ ಇರದು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಜನಾಂಗ, ಮತ ಮುಂತಾದ ಭೇದಗಳನ್ನು ಮರೆತು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗುರುಮುಖಿ, ಪಾರಸೀ-ಅರಬ್ಬೀ ಮತ್ತು ನಾಗರಿ ಬರವಣಿಗೆಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇನ್ನೊಂದು ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಅಕ್ಬರನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ದಾಮೋಧರನ ಹೀರ್-ರಂಝಾ, ಮತ್ತು ಚಂದರ್‍ಭಾನನ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಮ್ ಕವಿ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾನ (1617-1666) ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. 9,000 ದ್ವಿಪದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆತನ ಬಾರಾ ಅನ್ವಾ (ಹನ್ನೆರಡು ಆಶ್ವಾಸಗಳು) ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮೈಲಿಕಲ್ಲೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಇಸ್ಲಾಮ್ ಧರ್ಮದ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ ಸೊಗಸಾದ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಕರ್ಬಲಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ಮಕ್‍ಬಿಲನ ಜಂಗ್‍ನಾಮಾ ಕೃತಿಯೂ ಈ ಕಾಲದ ಒಂದು ಉತ್ತಮ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಾಹಿತ್ಯಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಅಂತಃಸ್ತತ್ವದಿಂದಲೂ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸೂಫೀ ಕವಿಗಳ ಕೃತಿಗಳು ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖ್ಯಭಾಗವಾಗಿವೆ. ಈ ಕಾಲದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂಫೀ ಕವಿ ಬುಲ್ಲೆಹೀಷಾಹನ (1680-1758) ಕಾಫೀಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕ ಕವನಗಳು ಸುಮಾರು ಆರಾರು ವೃತ್ತಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಬುಲ್ಲೆಹೀಷಾಹ್‍ನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಅಲೀ ಹೈದರ್ (1689-1776) 30 ವೃತ್ತಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಅನೇಕ ಸಿ-ಹಫೀಸ್‍ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸೂಫೀ ದರ್ಶನದ ಜೊತೆಗೆ ವೈದಿಕ, ಪೌರಾಣಿಕ, ಆಲೋಚನಾಧಾರೆಯೂ ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಿದೆ. 88 ವೃತ್ತಪದ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಜಸೋದನಂದನನ ಲವ-ಕುಶ-ದಿಯಾ-ಪೌಡಿಯಾ ಎಂಬ ಕವನ ರಾಮಾಯಣದ ಪದ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಥನ, ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುನರ್ನಿರೂಪಿತವಾದ ಈ ಕಥನ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪರಿಸರದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗುರುನಾನಕ್ ಮತ್ತು ಆತನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿತವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾರ್ಗವೂ ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಗುರುದಾಸ ಗುರುಗ್ರಂಥಸಾಹಬ್‍ಗೆ ಅನುಬಂಧವೆನ್ನಬಹುದಾದ 40 ವಾರ್‍ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಈ ವಾರ್‍ಗಳು ಸರಳ ಜನಪದ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದ ಕಥೆ ಮತ್ತು ನೀತಿಕಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೀತಿಬೋಧೆ ಮಾಡುವ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ ಕವನಗಳು.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ತೋಂಡೀ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಲಾವಣಿ ಕಾವ್ಯ ರೂಪದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಪ್ರಾರಂಭ ಕಾಲದ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಒಲವು ಧಾರ್ಮಿಕ ಚಿಂತನದ ಪರವಾಗಿ ಇದ್ದದರಿಂದ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಲಾವಣಿ ಕಾವ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗಮನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೆಳೆಯಲಿಲ್ಲ. 18ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದ ವೇಳೆಗೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆವೇಶದ ಅಲೆಗಳ ಉಬ್ಬರ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಯುತ್ತ ಬಂದಂತೆ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕಾವ್ಯದ ಅರುಣೋದಯವಾಗತೊಡಗಿತು. ಅನಂತರ ಅದು ಬಹುತೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನವಸ್ತುವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಂಥ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಮತ್ತು ಖಾದಿರ್‍ಯಾರ್ ಎಂಬ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಜಾನಪದ ನಾಯಕರುಗಳಾದ ರಾಜಾ ರಿಸಾಲೂ ಮತ್ತು ಆತನ ಸಹೋದರ ಪೂರಣ್ ಭಗತ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿರುವ ಸುಂದರವಾದ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಲಾಹೋರಿನ ಸಿಖ್ ದೊರೆ ರಣಜಿತ್‍ಸಿಂಗನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದ ಖಾದಿರ್ ಯಾರ್ ಮಹಮ್ಮದನ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತ ಪೂರಾಜ್ ನಾಮ ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹೀರ್ ಮತ್ತು ರಾಂಜಾಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು ಈ ಯುಗದ ಅನೇಕ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಧಾನವಸ್ತುಗಳಾದವು. 16ನೆಯ ಶತಮಾನದ ದಾಮೋಧರನ ಅನಂತರ ಕುರುಡನಾದ ಮಕ್‍ಬಿಲ್ ಕವಿ ಅದೇ ವಸ್ತುವಿನ ಮೇಲ 500 ದ್ವಿಪದಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಆದರೆ ಹೀರ್ ರಾಂಜಾ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವಾರಿಸ್ ಷಾಹನು ರಚಿಸಿದ ಕಾವ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ ಜನಪ್ರಿಯವೂ ವ್ಯಾಪಕವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕ್ಲಾಸಿಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಾನವನ ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಈ ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಕಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ರಚಿತವಾದ ಪೂರ್ವಕೃತಿಗಳು ಯಾವುದೋ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆಯೆಂದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದ ವಾರಿಸ್ ಷಾಹ ಆ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಇಚ್ಛಿಸಿದ. ಅದರ ಪರಿಣಾಮವೇ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಹಾಕಾವ್ಯ.
ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಈ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಣಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳೇ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ವಾರಿಸ್‍ಷಾಹ್ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪಿಲೂ, ಹಾಪಿಜ್‍ಬರ್‍ಖುರ್‍ದಾರ್ ಮುಂತಾದ ಇತರ ಕವಿಗಳೂ ಅದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಹೀರ್ ಮತ್ತು ರಾಂಜಾದಂತೆ ದುರಂತ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಾದ ಮಿರ್ಜಾ ಸಾಹಿಬಾ(ನ್)ಅನ್ನು ಕುರಿತು ಇಬ್ಬರೂ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಕಾವ್ಯಗಳ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಇತರ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳೆಂದರೆ ಸೊಹ್ನಿ-ಮಹಿವಾಲ್, ಸಸ್ಸೀ ಪನ್‍ಹೂ(ನ್) ಮುಂತಾದವು. ಸಸ್ಸೀ ಪನ್‍ಹೂ(ನ್)ಅನ್ನು ಕುರಿತು 500 ಪದಗಳಿರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಫಜóಲ್ ಷಾಹ್ ಮತ್ತು ಸಯ್ಯದ್ ಹಾಷಿಮ್‍ಷಾಹ್ ಇಬ್ಬರೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಪ್ರೇಮ ಕಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅನ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತಿಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಇಂಥ ಕಥೆಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇಸ್ಲಾಮಿನ ಪೌರಾಣಿಕ ವಿಚಾರಧಾರೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಸೂಫೀ ಪಂಥದ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರಿಸಿ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾವಲ್‍ಪುರದ ಅಬ್ದುಲ್ ಹಕೀಂ ಕವಿ (1803) ನೂರುದ್ದೀನ್ ಜಾಮೀಯ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಯೂಸುಫ್-ಜುಲೇಖಾ (ಹೆ) ಬಗ್ಗೆ ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ಅನಂತರ ಅದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ 1873ರಲ್ಲಿ ಗುಲಾಮ್ ರಸೂಲನೂ 1907 ರಲ್ಲಿ ಹಬೀಬ್ ಆಲಿಯೂ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ 6,666 ಮತ್ತು 18,000 ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲಿನ ಅತಿಮೋಹ ಇತರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಲು ಮಹಾಕವಿಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದವೀಯಲಿಲ್ಲವೆನ್ನುವುದು ತಪ್ಪಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಿಜಾಬತ್‍ನ ಸುದೀರ್ಘ ಕಥನಕವನ ವಾರ್‍ಗೆ ನಾದಿರ್‍ಷಾಹನ ಆಕ್ರಮಣ ವಸ್ತುವಾಯಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಮತಾಂತರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪದೆ ಕೊಲೆಯಾದ ಹಿಂದೂ ಹುತಾತ್ಮ ಹಕೀಕತ್‍ರಾಯನ ಪಾಡನ್ನು ಅಗ್ರಸೇಥೀ ಮತ್ತು ಕಾಳಿದಾಸ್ ಕವಿಗಳು ಸೊಗಸಾದ ಕಾವ್ಯಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅರೂರ್, ರಾಯ್, ಈಶ್ವರ್‍ದಾಸ್, ಕಿಸನ್‍ಸಿಂಗ್, ಅರಿಫ್, ಹಿದಾಯತ್ ಉಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಬೂಟ ಕವಿಗಳೂ ಲೌಕಿಕ ಉಪದೇಶಾತ್ಮಕ, ಸೂಫೀ ದಾರ್ಶನಿಕ ಮುಂತಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಧರಿಸಿ ಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಆಧುನಿಕ ಕಾಲ 1850 ರ ಅನಂತರ
1848ರ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಪಂಜಾಬ್ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಅದರ ಮಧ್ಯಯುಗದ ಸ್ವರೂಪ ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಶಕಗಳವರೆಗೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಾಙ್ಮಯ ಕ್ರಮೇಣ ತನ್ನ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರತೊಡಗಿತು. ಇಸ್ಲಾಂ ಪುನರುಜ್ಜೀವನದಿಂದ ಉರ್ದು, ಅರಬ್ಬಿ, ಪಾರಸಿ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ದೊರೆಯಿತು. ಹಿಂದೂ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರ್ಯಸಮಾಜ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮ, ಬ್ರಹ್ಮಸಮಾಜ (ಪರಿಮಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ) ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ವಿಚಾರ ಪ್ರಧಾನ ದೇವಸಮಾಜ (ಇನ್ನೂ ಪರಿಮಿತ ವಲಯದಲ್ಲಿ) ಮುಂತಾದ ಚಳವಳಿಗಳು ಹಿಂದಿಯನ್ನು ನಾಗರೀ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಕಳೆದ ಶತಮಾನದ ಎಂಟನೆಯ ದಶಕದಿಂದೀಚೆಗೆ ಪಂಜಾಬಿನ ಹಿಂದೂ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕøತದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವು (ಚಟರ್ಜಿ : 1963) ಸಿಖ್ಖರು ಮಾತ್ರ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಗುರುಮುಖೀ ಲಿಪಿಯ ಮೂಲಕವೇ ಓದಿ ಬರೆಯತೊಡಗಿದರು. ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಉರ್ದುವಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ಕೊಟ್ಟವು. ಕೋರ್ಟು ಕಛೇರಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂಗ್ಲಿಷನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಉರ್ದುಭಾಷೆಯೇ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಿತು.
ಸಿಖ್ ಕವಿ ಭಾಯೀ ವೀರ್ ಸಿಂಗ್(1877-1957) ಅವರ ಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬೀ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅವರು ಶ್ರೀಖಂಡೀ ಛಂದ್ ಎಂಬ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸರಳ ರಗಳೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿರುವ (1905) 13,000 ಸಾಲುಗಳ ರಾಣಾ ಸೂರತ್ ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಸುದೀರ್ಘ ಕಥನ ಕವನ ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿ. ಇದರ ಕಥೆ ರೊಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಸೂಫೀ ದರ್ಶನದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ರಹಸ್ಯಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿದ ಪ್ರತಿಮಾ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಡಾಂಟೆಯ ಮಹಾಕೃತಿಯ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಭವ್ಯತಾದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಪರಿಶುದ್ಧತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುವ ಆತ್ಮದ ಸಾಹಸಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯವಿದು. ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಆದಿಗ್ರಂಥದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸೂತ್ರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತ ಧಾರ್ಮಿಕ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಕೃತಿ ಇದು. ವೀರಸಿಂಗ್ ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಕಾದಂಬರಿ ರಚನಾ ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಪಕನೂ ಹೌದು. ಅವನ ಸುಂದರೀ ಕಾದಂಬರಿ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಪ್ರಥಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಸಾಹಸದ ದುರಂತ ಕಥೆ ಪದರ ಪದರಗಳಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವೀರಸಿಂಗ್ ರಚಿಸಿರುವ ಗುರುನಾನಕ್ ಮತ್ತು ಗುರುಗೋವಿಂದ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗಳು ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕೃತಿಗಳಾಗಿವೆ. ಆತ ಚಿಕ್ಕ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಧಾರ್ಮಿಕ ಐತಿಹಾಸಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿ ಬಹುಶಃ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ವಸ್ತುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆತ ಹೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದುದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ ಕಾವ್ಯಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ನವಚೇತನವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಬುದನ್ನು ಮರೆಯುವಂತಿಲ್ಲ. ಪಂಜಾಬಿನ ದೇಶಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸತ್ತ್ವವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಛಂದಸ್ಸಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಆತ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲವಾಗಿ ಹೊಸರೀತಿಯ ಕಾವ್ಯ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕಾರಗೊಂಡು ವಿಕಾಸವಾಗಿ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶುದ್ಧವೂ ಭಾವೊದ್ದೀಪ್ತವೂ ಆಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಪ್ರರಣ್‍ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ದಾರ್ಶನಿಕ ಭಾವಗೀತ ಕವಿ. ಈತ ಷೆಲ್ಲಿಯ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾವತೀವ್ರತೆಯನ್ನೂ ವಾಲ್ಟ್‍ವಿಟ್ಮನ್ನ್‍ನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ನಿರರ್ಗಳ ಓಟವನ್ನೂ ಮೈಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡುದರ ಜೊತೆಗೆ ವಿಟ್ಮನ್ನನ ಲಯಸಮನ್ವಿತ ಗದ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯರಚನಾ ತಂತ್ರವನ್ನು ತನ್ನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಭಾವತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಸ್ಪಂದಿಸುವ ಚೈತನ್ಯಪೂರ್ಣ ದಾರ್ಶನಿಕ ಪದ್ಯಾತ್ಮಕ ಗದ್ಯವನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಈತ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈತನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಹಾನುಭೂತಿ, ಮಾನವ ಪ್ರೇಮ ತುಂಬುಹೃದಯದ ಭಾವಪ್ರಕಟಣೆ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಂವೇದನಾಕ್ಷಮತ್ವ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಾಮಜೀವನದ ಶಿವ ಹಾಗೂ ಸುಂದರ ಮುಖಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರತಮ ಒಲವು ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇತರ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅಪರೂಪವೇ ಸರಿ. ಪ್ರಬಂಧಕಾರನೂ ಆದ ಈತ ತನ್ನ ಖುಲೇ ಲೇಖ್ (1929) ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬೀ ಭಾಷೆಯ ಅಂತಃಸತ್ತ್ವವನ್ನು ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಬರವಣಿಗೆಗಳಿಗೂ ಹೇಗೆ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ಧನೀರಾಮ್ ಛಾತ್ರಿಕ್ ಪಂಜಾಬಿ ಕಾವ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುವ ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು. ಇವನ ಕಾವ್ಯದ ಒಂದೊಂದು ಸಾಲೂ ಸುಸಂಸ್ಕøತ ಅಭಿರುಚಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತವೆ. ತನ್ನ ಗೇಯಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯರಚನೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಈಗ ಪಂಜಾಬಿನ ಸಮೃದ್ಧ ಜನಪದ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಹಿಂದಿ-ಪಾರಸೀ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಸಾಂಸ್ಕøತಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳ ಬೆಸುಗೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ರೂಪಗೊಂಡಿದೆ. ಅದನ್ನು ಈತ ದುಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ರೀತಿಯೂ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಉಕ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಹಿಮಾಲ, ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ರಾತ್ ಎಂಬುವು ಇವನ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೃತಿಗಳು. ಮತಾಚಾರಗಳ ವೈವಿಧ್ಯದಿಂದಾಗಿಯೇ ಮಾನವತ್ವವನ್ನು ಒಡೆಯುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಮ್ಮಿದ ತೀವ್ರವೇದನಾಪೂರ್ಣ ಕೂಗೇ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇವನ ಕೈಲಿ ಕೋರಾ ಕಾದಿರ್ ಎಂಬ ಸೊಗಸಾದ ಕಾವ್ಯರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದೆ.
ಕಿರ್ಪಾಲ್‍ಸಿಂಗ್ (1879-1939) ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಸಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುವಿನ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಲಕ್ಷ್ಮೀದೇವಿ (1920-21) ಎಂಬ ಸುದೀರ್ಘ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಕವನದಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇವನ ಭಾಷೆ ಜನರ ಆಡುಮಾತಿಗೆ ಸಮೀಪವಾಗಿ ಸರಳತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆಯೆಂಬ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಂಜಾಬೀ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೇ ಆಗಿರುವ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವ್ಯಾಪಾರ ವರ್ಣನಾಕೌಶಲ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾ ಶಕ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವನ ಕಾವ್ಯಗಳು ಮೆಚ್ಚಗೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ.
ಮೋಹನ್‍ಸಿಂಗ್ ಮಾಹಿರ್ ಇಂದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಪಂಜಾಬಿ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಈತ ಸಮಕಾಲೀನ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಳಿಸುತ್ತಿರುವ ಆಧುನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಮಾರ್ಗಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಈತ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಮ್‍ಸಿಂಗ್ ಸಫೀರ್ ಇವರು ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ಗಮನಾರ್ಹ ಕವಿಗಳು. ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮ್ ನಾಡಿ ನಾಡಿಯಲ್ಲೂ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಹಂಬಲದಿಂದ ಕಿಡಿಕಾರುವ, ಭಗ್ನಪ್ರೇಮದ ಭಾವೋದ್ದೀಪ್ತ ನಿರೂಪಣೆಯ ಕವಿಯಿತ್ರಿ. ಈಕೆ ತನ್ನ ಕನಸುಗಳನ್ನು ಗುರಿತಪ್ಪದ ಸಹಜ ಕೌಶಲದಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಕಾವ್ಯವನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈಕೆಯ ಕಲೆ ಕ್ರಮೇಣ ದಾರ್ಶನಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈಕೆಯ ಕವನಗಳು ಪಂಜಾಬಿನ ಅದರಲ್ಲೂ 1947 ರಲ್ಲಾದ ದೇಶವಿಭಜನೆ ಅನಂತರದ, ಪಂಜಾಬಿನ ನೋವು ಸಂಕಟಗಳನ್ನು ಕರೆ ಮೊರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ. ಆಖಾನ್ ವಾರಿಸ್ ಷಾಹ್ (ವಾರಿಸ್‍ಷಾಹನಿಗೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ) ಎಂಬ ಕವನ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ನೊಂದು ಬೆಂದ ಪಂಜಾಬಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳನ್ನೂ ಹೃದಯದ ಭಾವನೆಗಳನ್ನೂ ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ.
ಜೀವನದಿಂದಲೇ ಹೊಮ್ಮಿದ ಭಾವಾವೇಶ ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮಳ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಈಕೆ ಆತಿಶಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗದ್ಯರಚನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ. ಇವಳ ಕೃತಿರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು, ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜನಪದ ಗೀತ ಸಂಗ್ರಹಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನವ ಚೈತನ್ಯ ಸಂತ್‍ಸಿಂಗಾ ಸೆಖೋನ್, ಗೋಪಾಲ್‍ಸಿಂಗ್ ದರ್ದೀ, ಕರ್ತಾರ್ ಸಿಂಗ್ ದುದ್ದಲ್, ಕುಲವಂತ್‍ಸಿಂಗ್ ವಿರ್ಕ್, ದೇವೇಂದ್ರ ಸತ್ಯಾರ್ಥೀ ಮತ್ತು ಸ್ಮರಿಂದರ್‍ಸಿಂಗ್ ನರೂಲಾ ಇವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನರೂಲಾ ಪಂಜಾಬಿನ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಬಾಂಧವ್ಯದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ಯೋ ಪುತ್ತರ (ತಂದೆ ಮತ್ತು ಮಗ) ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಮಧ್ಯಮ ಮರ್ಗದ ಸಮಾಜದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರಂಗ್‍ಮಹಲ್ ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತಿರುವ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಲೋಕದರ್ಶನ್ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಅಲೆಯ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರದ ಇತರ ದೇಶೀ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೊ ಹಾಗೆಯೆ ಗದ್ಯರಚನೆ ಅದ್ಭುತ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದೆ. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಾದಂಬರಿ, ಸಣ್ಣಕತೆ, ನಾಟಕ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ಮತ್ತಿತರ ಗದ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯುದಯ ಸಾಧಿಸಿವೆ. ಈ ಶತಮಾನದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಐ.ಸಿ. ನಂದಾ ಮತ್ತು ಗುರಭಕ್ಷಸಿಂಗ್ ಅವರ ಸುಭದ್ರಾ, ಪೂರಬ್ ತೇ ಪಚಮ್ (ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ) ಮತ್ತು ನವಾ ಜನಮ್ (ಹೊಸಜನ್ಮ) ಮುಂತಾದ ಸೃಷ್ಟ್ಯಾತ್ಮಕ ಕೃತಿಗಳೊಡನೆ ನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಕಿರ್ಪಾಸಿಂಗ್ ರಣಜಿತ್‍ಸಿಂಗ್ ಎಂಬ ಐತಿಹಾಸಿಕ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದ ನಾನಕ್‍ಸಿಂಗ್‍ನ ಹಿಂದೀ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಕೃತಿಗಳು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಅಮ್ರೀಕ್‍ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬಲವಂತ್ ಗಾರ್ಗೀ ಇಬ್ಬರೂ ಪಂಜಾಬಿ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು, ಅದರಲ್ಲಿಯೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನಾಟಕ ಮತ್ತಿತರ ಅಭಿನಯಾತ್ಮಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಶ್ರೀಮಂತಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂದಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಶಾಲೆ, ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹಿಂದಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯೂ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯೆಂದು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಗುರುಮುಖಿ ಲಿಪಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಲ್ಲೂ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬಗೆಗ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾಗಿ ಆಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ಇಂದು ಮಾನವನ ಯಾವುದೇ ಅನ್ವೇಷಣಾಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟಂತೆ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಶಬ್ದಕೋಶಗಳು, ವಿಶ್ವಕೋಶಗಳು, ಶಿಶುಸಾಹಿತ್ಯ, ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳು, ಕಲೆ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಜನಪದ, ಕಲೆ, ನಾಟಕ, ಸೃಷ್ಟ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯ, ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಣ್ಣ ಕತೆಗಳು ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಚಂಡವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಅಸ್ಥಿರವೂ, ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಹರಿಹಂಚಾದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೇ ಅಳಿದುಳಿದ ಆಸ್ತಿಯಾದರೂ ಪಂಜಾಬಿಗಳು ತಾವು ಹೊಟ್ಟೆಪಾಡಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬದುಕುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಗೊ ಹಾಗೆಯೆ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಪಂಜಾಬ್ ಸರಿಸಮನಾಗಿಯೇ ಕೃತಕೃತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಆಶಾದಾಯಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಉಜ್ಜ್ವಲ ಭವಿಷ್ಯವಿದೆ.
ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಓದುವಾಗ ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದು ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಿದೆ. ದೇಶದ ವಿಭಜನೆ, ಭಾರತ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದ ನಂತರ ನಡೆದ ಯುದ್ಧಗಳು-ಎರಡೂ ಈ ಜನರ ಮೇಲೆ ಅಗಾಧ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮಾಡಿವೆ. ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಹಲವು ಪಂಜಾಬಿ ಕುಟುಂಬಗಳ ನಂಟರು ಗಡಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡರು. ಆಗ ನಡೆದ ಮಾರಣ ಹೋಮದ ಬೇಗೆ ಇನ್ನೂ ಆದಿಲ್ಲ. ಪಂಜಾಬಿನವರು ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಿನ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪಂಜಾಬ್ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ತರುಣರನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿದೆ. ದೇಶದ ವಿಭಜನೆಯ ಯಾತನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೃತಾ ಪ್ರೀತಮರು ಬರೆದ “ಆಚ್ ಆಖಾನ್ ವಾಂಸ್ ಷಾ ನುಹ್ ಮತ್ತು ಮೋಹನ ಸಿಂಗರ ಪಂಜಾಬ್ ದಿ ವಾರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ಸ್ಯೋತ್ತರ ಕಾಲದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿ. ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ಡಾ. ಹರಜರಣ ಸಿಂಗ್ ಬರೆದ ತೋಬಾ ತೇಕ್ ಸಿಂಗ್ ಎನ್ನುವ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು 1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ನಾಟಕವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 1948ರಲ್ಲಿಯೇ ದೇಶ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಕುರಿತು ನಾನಕ್ ಸಿಂಗ್‍ರ “ಬೂನ್ ಡೆ ಸೊ ಹ್ಲೆ” (ರಕ್ತದ ಮಹಾಕಾವ್ಯ) ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇಂದೂ ಇದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತು ಹೊಸ ಹೊಸ ನಿರೂಪಣೆಗಳು ಬರುತ್ತಿಲೇ ಇವೆ. ಅಮೃತ ಪ್ರೀತಮರ ಸಿಂಜಾರ್ (ಆಸ್ತಿ ಪಂಜರ) ಪಂಜಾಬಿ ಸ್ತ್ರೀಯರ ಯಾತನೆಯನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಮನೋಧರ್ಮ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದದ್ದು 19ನೆಯ ದಶಕದಲ್ಲಿ. ಮೋಹನ್‍ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅಮೃತಾ ಪ್ರಿತಮ್ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಕವಿಗಳೆನ್ನಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಹು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಕವಿ ಬಾವಾ ಬಲವಂತ್. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ಸುರೀಂದರ ಸಿಂಗ್ ನರುಲ, ಸಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಸಖಾನ್, ಜಸ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಕನ್ವಾಲ್, ಸೋಹನ ಸಿಂಗ್ ಸಿತಾಳ್ ಮತ್ತು ಕೇಸರ ಸಿಂಗ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಹಲವರು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಬಲವಂತ ಗಾರ್ಗಿ ಬಹು ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಕಾರ. ಅರುಬಕ್ಷ್ ಸಿಂಗ್ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರಬಂಧಕಾರರು.
1960ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಕಾವು ಕಡಮೆಯಾಗಿ ಪ್ರಯೋಗಾತ್ಮಕ ಚಳವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದರ ಅಧ್ಯಯನ, ಕವಿ-ವಿಮರ್ಶಕ ಡಾ. ಜಸಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯ. ಈ ಪಂಥವು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬದಿಗಿರಿಸಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಯ ತಿರುಳು, ರೂಪ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಈ ಪಂಥವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತು. ಪಂಜಾಬಿ ಲಿಟರೇಚರ್ ಎಕ್ಸ್‍ಪರಿಮೆಂಟ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಶಿವ ಬಟಲ್‍ದಿ, ಸತಿಕುಮಾರ್, ಡಾ. ಹರಿಭಜನ ಸಿಂಗ್, ತಾರಾಸಿಂಗ್, ಎಸ್ ಎಸ್ ಮಿಶ್ರ, ಮೊಹಿಂದರ್ ಸಿಂಗ್ ಸರಣ, ಅಮರಿಕ್ ಸಿಂಗ್, ಹರಶರಣ್ ಸಿಂಗ್ ಮೊದಲಾದವರು ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತಿಗಳು.
1960ರ ದಶಕ ಮುಗಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಈ ಪಂಥವೂ ಹಿಂದುಳಿದು, ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಪಂಥದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಪಂಥ ಗರಿಗೆದರಿತು. ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ರೈತ ಚಳವಳಿ ಪಂಜಾಬಿ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಅಮೃತ ಚಂದನ್ ಮತ್ತು ಅಮಿತಾಜ್ ಈ ಹೊಸ ಮನೋಧರ್ಮದ ಕವಿಗಳು. ಈ ಪಂಥದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಗುರುದಯಾಳ್ ಸಿಂಗ್. ಈ ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಮನೋಧರ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಗುರುಶರಣ ಸಿಂಗರ ನಾಟಕಗಳು ಸುಮಾರು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಕಂಡಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಖ್ಯಾತ ಕರ್ನಾಟಕ ವೃತ್ತ
ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಉಭಾಯಭಾಷಾ ವಿಶಾರದರೂ, ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಪಕ್ಷಾಪಾತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕ್ರತದ ವಸ್ತು, ಭಾಷಾ ಶೈಲಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಛಂದಸ್ಸನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಚಂಪೂ ಸ್ವರೂಪದ ಇವರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗದ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಪದ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಾಗಿದ್ದು, ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂದ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಸ್ಕ್ರತದ ಲೌಕಿಕ ಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅಕ್ಷರದ ಉಕ್ತೆಯಿಂದ ಇಡಿದು ಇಪ್ಪಾತ್ತಾರು ಅಕ್ಷರಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯವರೆಗಿನ ಛಂದಸ್ಸಿನದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಸಮವೃತ್ತಗಳು ನೂರಾರಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಚಂಪಕಮಾಲೆ, ಉತ್ಪಲಮಾಲೆ, ಮತ್ತೇಭ ವಿಕ್ರೀಡಿತ, ಶಾರ್ದೂಲ ವಿಕ್ರೀಡಿತ, ಸ್ರಗ್ದರಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಸ್ರಗ್ದರಾಗಳೆಂಬ ಆರು ವೃತ್ತಗಳು ಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಕಂಡಿವೆ.ನಾಗವರ್ಮನು ಛಂದೋಂಬುಧಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಆರೂ ವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಖ್ಯಾತಕರ್ಣಾಟಕ ಎಂದೇ ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆರು ವೃತ್ತಗಳು
ಈ ಆರುವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲ ಮಾಲೆಗಳು, ಮತ್ತೇಭ ಮತ್ತು ಶಾರ್ದೂಲ ವಿಕ್ರೀಡಿತಗಳು ಸ್ರಗ್ದರ ಮತ್ತು ಮಹಾಸ್ರಗ್ದರಗಳು ಹೀಗೆ ಮೂರು ಜೋಡಿಗಳು. ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲ ಮಾಲೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕ; ವಿಕ್ರೀಡಿತಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ; ಸ್ರಗ್ದರೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ ಅವುಗಳ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಅವು ಕನ್ನಡದ ಜಾಯಮಾನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಗುಣಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ಆರು ವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಕ್ರೀಡಿತ ಹಾಗೂ ಎರಡು ಸ್ರಗ್ದರೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳು ಸಂಸ್ಕ್ರತದಿಂದ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ ಚಂಪಕ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಲ ಮಾಲೆಗಳು ಹೆಸರು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ.
ಚಂಪಕ ಮಾಲಾ ವೃತ್ತ
ಖ್ಯಾತಕರ್ಣಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವಕವಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ವೃತ್ತವೆಂದರೆ ಚಂಪಕಮಾಲೆ. ಇದು ಸಂಸ್ಕ್ರತದ ೨೧ ಅಕ್ಷರಗಳ ಪ್ರಕೃತಿ ಛಂದಸ್ಸಿಗೆ ಸೇರಿದ ವೃತ್ತ. ಚಂಪಕಮಾಲೆಯ ಲಕ್ಶಣ ಕೈಪಿಡಿಕಾರರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಚಂಪಕಮಾಲೆಯ ಭಾವಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ:ನಯವಾದ ನಡಿಗೆಯುಳ್ಳ ಚಂಪಕಮಾಲೆ ಮೃದುವಾಗಿರುವ ಶೃಂಗಾರ, ಕರುಣೆ, ಸ್ನೇಹ, ಭಕ್ತಿ ಮೊದಲಾದ ಭಾವಗಳನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಬಲ್ಲದು. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಂಪಕಮಾಲೆಯ ಗತಿಯು ಸುಂದರವಾಗಿರುವಂತೆ ಬಂದುರವೂ ಉದಾ:ನೆನೆಯದಿರಣ್ಣ ಭಾರತದೊಳಿಂ ಪೆರರಾರುಮನೊಂದೆ ಚಿತ್ತದಿಂ.