cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮೇಘಾಲಯ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮೂರೂ ಪ್ರಮುಖ ಜನಾಂಗೀಯ ಬುಡಕಟ್ಟು ಗುಂಪುಗಳಾದ ಖಾಸಿಗಳು, ಜೈನ್ ತಿಯಾಗಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಗಾರೊಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ನೂರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಮೂರೂ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಕ್ಕ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮ ಮಟ್ಟ, ಪಂಗಡ ಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಸ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಖಾಸಿಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಿಷತ್‌ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ 'ದರ್ಬಾರ್‌ ಕುರ್‌ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಸ್ಥನು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಪಂಗಡದ ಆಂತರಿಕ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ದರ್ಬಾರ್‌ ಅಥವಾ ಪರಿಷತ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದೇ ರೀತಿ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಗ್ರಾಮಕ್ಕೂ 'ಡರ್ಬನ್‌ ಷ್ನಾಂಗ್‌' (ಗ್ರಾಮ ದರ್ಬಾರ್‌ ಅಥವಾ ಪರಿಷತ್‌) ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ಶಾಸನವಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪರಿಷತ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ದರ್ಬಾರ್‌ಗಳು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ಆರೋಗ್ಯ, ರಸ್ತೆಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ಇತ್ಯರ್ಥದಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತದ ಪಾತ್ರ ಮುಖ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಅಂತರ-ಗ್ರಾಮ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಖಾಸಿ ಗ್ರಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕದ ಮೂಲಕ ಇತ್ಯರ್ಥಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕಕ್ಕೆ (ಬಲಾಢ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ) ರೇಯ್ಡ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ರೇಯ್ಡ್‌ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೇಯ್ಡ್‌ ದರ್ಬಾರ್‌ ಎಂಬ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬಸನ್‌ರು, ಲಿಂಗ್ಡೊಹ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಸರ್ದಾರ್‌ಗಳು ಎಂಬ ಚುನಾಯಿತ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಈ ರೇಯ್ಡ್‌ ದರ್ಬಾರ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ರೇಯ್ಡ್‌ಗಿಂತಲೂ ಮೇಲಾಗಿ, ಸಯೀಮ್ಷಿಪ್‌ ಎಂಬ ಸರ್ವೊನ್ನತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಿತ್ತು. ಸಯೀಮ್ಷಿಪ್‌ ಹಲವಾರು ರೇಯ್ಡ್‌ಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಾಗಿತ್ತು. ಸಯೀಮ್‌ (ರಾಜ) ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸುವವನಾಗಿದ್ದನು. ಸಯೀಮ್‌ 'ದರ್ಬಾರ್‌ ಹಿಮ' ಎಂಬ ರಾಜ್ಯ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಖಾಸಿ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಚುನಾವಣೆ ಬಹುಪಾಲು ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷ ಮತದಾರರ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಜೈನ್ ತಿಯಾಗಳುಗಳು ಖಾಸಿಗಳನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಹೋಲುವಂತೆ ಮೂರು ಹಂತಗಳ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಸಯೀಮ್‌ ಇದರ ಸರ್ವೋನ್ನತ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದ್ದರು. ಈ ರಚನೆಯ ಎರಡನೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 'ರೇಯ್ಡ್‌ಗಳು' ಎಂಬ ಜೈನ್ ತಿಯಾಗಳ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನವಿತ್ತು. ಡೊಲೊಯ್‌ಗಳು ಇವುಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ರೇಯ್ಡ್‌ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಕಾರ್ಯಕಾರಿಯ, ದಂಡಾಧಿಕಾರಿಯ, ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತಿ ಕೆಳಗಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಗ್ರಾಮದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಡಳಿತ ಮಟ್ಟವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಪರಿಷತ್‌ ಅಥವಾ ದರ್ಬಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಬಹಳಷ್ಟು ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ವಯಸ್ಕ ಪುರುಷ ಮತದಾರರ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಗಾರೊಗಳ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗಾರೊ ಗ್ರಾಮಗಳ ಸಮೂಹವು ಸೇರಿ ಒಂದು A·king ಆಗಿತ್ತು. ಗಾರೊಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾದ ನೊಕ್ಮಾಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ A·king ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ನೊಕ್ಮಾ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಾಗೂ ಶಾಸನದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. A·king ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಿ ಬಗೆಹರಿಸಲು ನೊಕ್ಮಾಗಳು ಸಭೆ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಗಾರೊಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸಂಘಟಿತ ಪರಿಷತ್‌ಗಳಾಗಲಿ ದರ್ಬಾರ್‌ಗಳಾಗಲೀ ಇರಲಿಲ್ಲ.ಕಳೆದ 3 ಮಾರ್ಚ್‌ 2008ರಂದು, ದೂರದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮೇಘಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ವಿಚತ್ರ ಹೆಸರುಗಳುಳ್ಳ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಪೈಕಿ ಫ್ರಾಂಕೆನ್ಸ್ಟೀನ್‌ ಮೊಮಿನ್‌, ಬಿಲ್ಲಿ ಕಿಡ್‌ ಸಂಗ್ಮಾ ಹಾಗೂ ಅಡೊಲ್ಫ್‌ ಲು ಹಿಟ್ಲರ್‌ ಮಾರಾಕ್‌ ಎಂಬ ಮೂವರು ಪುರುಷರಿದ್ದರು. ಕಳೆದ, 5 ಫೆಬ್ರವರಿ 2008ರಂದು ವರದಿಯಾದಂತೆ, 60 ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ 331 ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಚುನಾವಣೆಯ ಕಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ವಿಚಿತ್ರ ಹೆಸರುಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಬರವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಟ್ಲರ್‌, ಫ್ರಾಂಕೆನ್ಸ್ಟೀನ್‌ ಬ್ಯಾಟ್ಲ್‌ ಫಾರ್‌ ವೋಟ್ಸ್‌ ಇನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೇಘಾಲಯ ವರ್ಗ:ಈಶಾನ್ಯ ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಸಪ್ತ ಸಹೋದರೀ ರಾಜ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಇಸವಿ 1972ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು.
ನನ್ ಹೆಂಡ್ತಿ ಚೆನಾಗಿದಾಳೆ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು
ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ ೭೨೦೦ ಮೀಟರ್‍ಗಿಂತ (೨೩೬೨೨ ಅಡಿಗಿಂತ) ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರ ಹೊಂದಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦೯ ಪರ್ವತಗಳು ಇವೆ. ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಎಲ್ಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಏಷ್ಯಾ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳು ಹಿಮಾಲಯ ಮತ್ತು ಕರಕೋರಮ್ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಸ್ಥ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್, ಇದು ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಪರ್ವತಗಳು
ಗ್ಯಾರಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್
ಹಾಲಿವುಡ್ ನಟ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ, ಸಂಗೀತಗಾರ. ನ್ಯೂ ಕ್ರಾಸ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಚ್ 21, 1958 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. (ವಯಸ್ಸು 60). 1979 ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರೀಯವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಓರ್ವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಟ. ತನ್ನ ಬುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹಾಗು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಟನಾ ಶೈಲಿಯಿಂದ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಅವರ ಪೀಳಿಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಟನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದವರು. ಅವರು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮೂರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಎರಡು ವಿಮರ್ಶಕರ ಆಯ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೊಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಡಿ ಒರ್ಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2011 ರಲ್ಲಿ ಎಂಪೈರ್ ಓದುಗರು ಅವರನ್ನು ಎಂಪೈರ್ ಐಕಾನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಬಾಜನರಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಟ್ರೂ ರೊಮಾನ್ಸ್(1993), ದಿ ಫಿಫ್ತ್ ಎಲಿಮೆಂಟ್(1997), ಏರ್ ಫೋರ್ಸ್ ಒನ್(1997) ಮತ್ತು ದಿ ಕಂಟೆಂಡರ್(2000) ಮುಂತದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಧ ಪ್ರೊಫೆಶನಲ್(1994) ಸಿನಿಮಾದ ಮಹಾನ್ ಖಳನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಇಮ್ಮಾರ್ಟಲ್ ಬೆಲಡ್ (1994) ನಲ್ಲಿ ಲುಡ್ವಿಗ್ ವ್ಯಾನ್ ಬೀಥೊವೆನ್ ಅವರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. 21ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಿರಿಯಸ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ದಿ ಡಾರ್ಕ್ ನೈಟ್ ಟ್ರೈಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಜೇಮ್ಸ್ ಗಾರ್ಡನ್, ಕುಂಗ್ ಫೂ ಪಾಂಡ 2 ನಲ್ಲಿ ಲಾಂಗ್ ಶೆನ್ ಆಗಿ, ಟಿಂಕರ್ ಟೈಲರ್ ಸೋಲ್ಜರ್ ಸ್ಪೈ ನಲ್ಲಿ ಜಾರ್ಜ್ ಸ್ಮಿಲಿ, ಪ್ಲಾನೆಟ್ ಆಫ್ ದಿ ಏಪ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಡ್ರೇಫಸ್ ಮತ್ತು ಡಾರ್ಕೆಸ್ಟ್ ಅವರ್ನ್ ನಲ್ಲಿ ವಿನ್ಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚಿಲ್( ಇದು ಅವರಿಗೆ ಆಸ್ಕರ್ ಗರಿಯನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು). ಅವರು ನಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳು $ 10.9 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿವೆ.ಚಲನಚಿತ್ರದ ಅಭಿನಯದ ಹೊರಗೆ, ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನೀಲ್ ಬೈ ಮೌತ್ (1997) ಬರೆದರು. ಹಾಗೆಯೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು ಕೂಡ. ಫಾಲನ್ ಏಂಜೆಲ್ಸ್, ಟ್ರೇಸಿ ಟೇಕ್ಸ್ ಆನ್.. ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಡ್ಸ್ ನಂತಹ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣೀಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಡೇವಿಡ್ ಬೋವಿ, ಗನ್ಸ್ ಎನ್ಡ್ ರೋಸಸ್ ಮತ್ತು ಆನಿ ಲೆನಾಕ್ಸ್ ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೋಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮತ್ತು ಕಾಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ ವಿಡಿಯೋ ಗೇಮ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ವಿಕ್ಟರ್ ರೆಝ್ನೂವ್ ಅವರ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಗ್ಯಾರಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನ್ಯೂ ಕ್ರಾಸ್ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ, ಓರ್ವ ಮಾಜಿ ನಾವಿಕ ಹಾಗು ವೆಲ್ಡರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್ ಬೆರ್ಟಾಮ್ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ರ ಮಗನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಾಯಿ ಕ್ಯಾಥ್ಲೀನ್. ಗ್ಯಾರಿ 7 ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದಾಗ ತಂದೆ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೊರೆದು ಮದ್ಯವ್ಯಸನಿಯಾಗಿ ಅಲೆಯತೊಡಗಿದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಡೆಪ್ಟ್ಫೋರ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ಗ್ರೀನ್‍ವಿಚ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಸೇರಿದರು. 16 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದರ ಸಲುವಾಗಿ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರನಡೆದರು. ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರು ಪಿಯಾನೊ ವಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ನಂತರ ಗಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು ಆದರೆ 1971 ರಲ್ಲಿ ರೇಜಿಂಗ್ ಮೂನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಕಮ್ ಮೆಕ್ಡೋವೆಲ್ ರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ನೋಡಿದ ನಂತರ ನಟನಾ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವರ ಸಂಗೀತ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು. 1995 ರಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲಿ ರೋಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ನಡೆದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಹೇಳಿದರು: “ಮಾಲ್ಕಮ್ ನನ್ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅಷ್ಟು ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ನನ್ನ ಮೇಲಾಗಿದೆ”. ===
ನಟನಾ ವೃತ್ತಿ
ತರಬೇತಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ 1970 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಬಾಗದಲ್ಲಿ ಗ್ರೀನ್ವಿಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಥಿಯೇಟರ್ನೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಜೋಡಣೆ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ರಂಗಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟರ್ ಆಗಿ, ಬೂಟುಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ರಾಯಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಾಟಿಕ್ ಆರ್ಟ್ ಗೆ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಒಂದು ಬರಿ ವಿಫಲರಾಗಿ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ನಂತರ ಆಗ್ನೇಯ ಲಂಡನ್ನಿನ ಸಿಡ್ಕುಪ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ರೋಸ್ ಬ್ರೂಫೋರ್ಡ್ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೇತನವನ್ನು ಗೆದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯೇ 1979 ರಲ್ಲಿ ನಟನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ನಾಚಿಕೆಯಿಲ್ಲದ ಆದರೆ ಪರಿಶ್ರಮಿ ಕೆಲಸಗಾರ” ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಶೇಕ್ಸ್ಪಿಯರ್ ನ ಎ ಮಿಡ್ಸಮ್ಮರ್ ನೈಟ್ಸ್ ಡ್ರೀಮ್ನಲ್ಲಿನ ಪಕ್ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ====
ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸ
2015 ರಲ್ಲಿ ಚೈಲ್ಡ್ 44 ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೊವೊಮಿ ರಾಪೇಸ್ ಮತ್ತು ಜೋಯಲ್ ಕಿನ್ನಮಾನ್ ರೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಡಿಟೋಲ್ ಮಾಂಟಿಯಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಡೌನ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2016 ರಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿ.ಐ.ಎ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಏರಿಯಲ್ ವೊಮರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಆಸಾ ಬಡರ್ಫೀಲ್ಡ್ನೊಂದಿಗೆ ದಿ ಸ್ಪೇಸ್ ಬಿಟ್ವೀನ್ ಅಸ್ ನಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಫೆಬ್ರುವರಿ 2017 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 2017 ರಲ್ಲಿ ದಿ ಹಿಟ್ಮ್ಯಾನ್ಸ್ ಬಾಡಿಗಾರ್ಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್ ಎಲ್ ಜಾಕ್ಸನ್, ರಯಾನ್ ರೆನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಮಾ ಹಯೇಕ್ ರೊಂದಿಗೆ ಖಳನಾಯಕರಾಗಿ ನಟಿಸಿದರು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ- ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ಲೋಬ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ- ಮೋಶನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್ ಡ್ರಾಮಾ, ಕ್ರಿಟಿಕ್ಸ್ ಚಾಯ್ಸ್ ಮೂವಿ ಅವಾರ್ಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಈ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಯು.ಎಸ್.ಎ ಮತ್ತು ಯು.ಕೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ, ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಆಕ್ಟರ್ಸ್ ಗಿಲ್ಡ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.ಸಧ್ಯ ಓಲ್ಡ್ಮನ್  ಗೆರಾರ್ಡ್ ಬಟ್ಲರ್, ಬಿಲ್ಲಿ ಬಾಬ್ ಥಾನ್ರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಲಿಂಡಾ ಕಾರ್ಡೆಲ್ಲಿನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಟರ್ ಕಿಲ್ಲರ್ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. 2018 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಮೈಕೆಲ್ ಗೋಯಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಯಾನಕ ಥ್ರಿಲ್ಲರ್ ಮೇರಿ ಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜಾನ್ ಲೇ ಕ್ಯಾರೆ ಅವರ ಸ್ಮೈಲೀಸ್ ಪೀಪಲ್ ನ ರೂಪಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಇವರು ನಟಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದಾರೆ. ಓಮ್ ಬೆವನ್, ಎರಿಕ್ ಫೆಲ್ನರ್ ಮತ್ತು ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಅರ್ಬನ್ಸ್ಕಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ
1997 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನೀಲ್ ಬೈ ಮೌತ್ ಚಿತ್ರ ಹಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಅವರ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕೊರ್ಡಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಬಾಚಿಕೊಂಡಿತು. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. ಚಾನಲ್ 4 ನಿರ್ದೇಶಕರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಎಂಪೈರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ. 1999 ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಆಂಡ್ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಆಟ್ರ್ಸ್ ಇದನ್ನು 20 ನೇಯ ಶತಮಾನದ ನೂರು ಉತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಚಿತ್ರ ಟೈಂ ಔಟ್ ನಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ 100 ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ 21 ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಧ್ವನಿ ನಟನೆ
ಸಿಯೆರಾ ಎಂಟರ್ಟೈನ್ಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ದಿ ಲೆಜೆಂಡ್ ಆಫ್ ಸ್ಪೈರೋ ಆಟಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಫೈರ್ ಗಾರ್ಡಿಯನ್, ಇಗ್ನಿಟಸ್ ನ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಕಾಲ್ ಆಫ್ ಡ್ಯೂಟಿ ಆಟದ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ವಿಕ್ಟರ್ ರೆಝ್ನೂವ್ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿ ಡೇನಿಯಲ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಮೆಡಲ್ ಆಫ್ ಹಾನರ್: ಅಲೈಡ್ ಅಸಾಲ್ಟ್ ಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಜ್ಯಾಕ್ ಬಾರ್ನೆಸ್ ರ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 2015 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಲೆಗೊ ಡಯಮೆನ್ಷನ್ಸ್ ವೀಡಿಯೊ ಗೇಮ್‍ನಲಿ ಲೆಗೋ ಮಲ್ಟಿವರ್ಸ್ ಅನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವ ದುಷ್ಟ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಲಾರ್ಡ್ ವೊರ್ಟೆಕ್ ಗೆ ಧ್ವನಿ ಕೊಟ್ಟರು. ಕ್ರಿಸ್ ರಾಬರ್ಟ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಸಮೂಹ ವಿಡಿಯೊ ಗೇಮ್ ಸ್ಟಾರ್ ಸಿಟಿಸನ್ ನ ಮುಂಬರುವ ಏಕೈಕ ಆಟಗಾರ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಅನ್ಸ್ರ್ಟ್ ಬಿಷಪ್ ರನ್ನು ಸಹ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಚಿತ್ರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.====
ಬರವಣಿಗೆ
2015 ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಡೌಗ್ಲಾಸ್ ಅರ್ಬನ್ಸ್ಕಿ ಸಿಮೋನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಕಸ್ಟರ್, ಅಥರಿಯಾ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಲೇಬಲ್ ನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಸ್ಡ್ಲರ್ ಬುಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಬ್ಲಡ್ ರೈಡರ್ಸ್,(ರಕ್ತ ಪಿಶಾಚಿ ಪುಸ್ತಕ ಸರಣಿ) ಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.====
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು
ಜೂನ್ ೧೯
ಜೂನ್ ೧೯ - ಜೂನ್ ತಿಂಗಳ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷಲ್ಲಿನ ೧೭೦ನೆ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೧೭೧ನೆ ದಿನ).
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಜೂನ್
ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಬಲ್ಲಿಗಾವಿ
ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿಕಾರಿಪುರದ ಬಲ್ಲಿಗಾವಿ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿದೆ (ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾಮಿ, ಬೆಳ್ಳಿಗಾವೆ, ಬಳ್ಳಗಾಂವೆ ಮತ್ತು ಬಲ್ಲಿಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಕಲಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ( ಅಗ್ರಹಾರ ) ಬಲ್ಲಿಗಾವಿ ೧೧ ನೇ - ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅನಾದಿ ರಾಜಧಾನಿ (ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜಧಾನಿ) ಎಂಬ ಪದವು ಪ್ರಾಚೀನತೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಲಾ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಆಡಮ್ ಹಾರ್ಡಿ ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಶೈಲಿಯನ್ನು " ನಂತರದ ಚಾಲುಕ್ಯ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯೇತರ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗೆ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹತ್ತಿರ" ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ೧೧೩೧ ರವರೆಗಿನ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳ ಶಾಸನದ ಪುರಾವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೊಯ್ಸಳರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಬಳಸಿದ ಕಟ್ಟಡ ಸಾಮಗ್ರಿ ಸಾಬೂನು ಕಲ್ಲು. ಆರ್ಕಿಯಾಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾವು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ಆಡಳಿತ ಕುಟುಂಬವು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಬಲ ಸಾಮಂತರಾಗಿದ್ದರು. ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೦೮-೧೧೫೨) ಅವಧಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ದೇವತೆ
ಪಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿರುವ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಕೋಶ ( ಗರ್ಭಗೃಹ ) ಶಿವಲಿಂಗವನ್ನು (ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಕೋಶವು ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕೆಲವು ಲಿಥಿಕ್ ದಾಖಲೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಈ ದೇವಾಲಯವು ಬಲಿ ರಾಕ್ಷಸನ ದಂತಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ದೇವಾಲಯವು ಶೈವ ಧರ್ಮದ ಕಾಳಾಮುಖ ಪಂಥದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತು. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಇದ್ದಿರಬಹುದಾದ ನಾಲ್ಕು ಮುಖಗಳ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರ ಚಿತ್ರವು ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣದೊಳಗಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯದ ಯೋಜನೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7b/Kedaresvara_temple_at_Balligavi.JPG/170px-Kedaresvara_temple_at_Balligavi.JPG|right|thumb| ಬಳ್ಳಿಗಾವಿ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9c/Rear_view_of_Kedareshvara_temple_%28late_11th_century%29_at_Balligavi.JPG/220px-Rear_view_of_Kedareshvara_temple_%28late_11th_century%29_at_Balligavi.JPG|right|thumb| ಬಲ್ಲಿಗಾವಿಯ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕೂಟದ (ಮೂರು ಗೋಪುರಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೂರು ದೇವಾಲಯಗಳು) ಹಿಂದಿನ ನೋಟ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/ca/Hoysala_crest_on_sukanasi_in_Kedareshvara_temple_at_Balligavi.JPG/220px-Hoysala_crest_on_sukanasi_in_Kedareshvara_temple_at_Balligavi.JPG|right|thumb| ಹೊಯ್ಸಳ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ (ಸಿಂಹದ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ಯೋಧ) ಬಲ್ಲಿಗಾವಿಯ ಕೇದಾರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೧೨ ನೇ ಶತಮಾನದ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ತ್ರಿಕೂಟ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು (ಮೂರು ದೇಗುಲಗಳು, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಸೂಪರ್‌ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರ್ ಅಥವಾ ಶಿಖರದೊಂದಿಗೆ ) ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ದೇಗುಲವು ಸಭಾಮಂಟಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅಲ್ಲಿನ ಇತರ ಎರಡು ದೇವಾಲಯಗಳು "ಅರ್ಧ ಸಭಾಂಗಣ" ( ಅರ್ಧ ಮಂಟಪ ) ಹೊಂದಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮಹಾಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆರು ಕಂಬಗಳ ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದರ ಮುಂದೆ ಸಭಾಮಂಟಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದೊಡ್ಡ ಅಲಂಕೃತ ತೆರೆದ " ಗ್ಯಾಥರಿಂಗ್ ಹಾಲ್" ಇದೆ. ಕೂಟದ ಸಭಾಂಗಣದ ವಿನ್ಯಾಸವು "ಸ್ಥಗಿತ ಚದರ" ಆಗಿದ್ದು ಇದು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್ಸರಿತಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೋಡೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಣವು ಸಂಪೂರ್ಣ "ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ" (ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಹೊಂದಿದೆ. ಕೂಟದ ಸಭಾಂಗಣವು ಉತ್ತರ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಂದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಲಂಕಾರ
ದೇಗುಲಗಳ ಹೊರ ಗೋಡೆಗಳು ಚಿಕಣಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗೋಪುರಗಳಿಂದ ( ಎಡಿಕುಲಾ ) ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪೈಲಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಠಿಣವಾಗಿವೆ. ದೇಗುಲಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೇಲ್ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ೩-ಶ್ರೇಣಿಯ ( ತ್ರಿತಾಳ ಅರ್ಪಿತ ) ವೇಸರ (ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಭಾರತೀಯ ಶೈಲಿಯ ಸಂಯೋಜನೆ) ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲೂ ಶಿಲ್ಪಕಲೆ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಇತರ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ: ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಗುಮ್ಮಟ ಛಾವಣಿ; ಅದರ ಮೇಲಿರುವ ಕಲಶ (ಗುಮ್ಮಟದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಲಂಕಾರಿಕ ನೀರಿನ ಮಡಕೆ); ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳ ಕ್ರೆಸ್ಟ್ (ಹೊಯ್ಸಳ ಯೋಧ ಸಿಂಹವನ್ನು ಇರಿದ ಲಾಂಛನ) ಸುಖನಾಸಿ (ವೆಸ್ಟಿಬುಲ್ ಮೇಲೆ ಗೋಪುರ) ಮೇಲೆ. ಗುಮ್ಮಟವು ದೇವಾಲಯದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯಾಗಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೨*೨ ಮೀಟರ್ ನೆಲದ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು "ಹೆಲ್ಮೆಟ್" ಅಥವಾ ಅಮಲಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರು ದೇಗುಲಗಳ ಮುಖಮಂಟಪಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಗೋಪುರವು ಮುಖ್ಯ ಗೋಪುರದ ಕೆಳ ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆಗಳಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಇದನ್ನು "ಮೂಗು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಸೂರಪ್ಪ
ಜೆಸ್ವಿತ್ ಪತ್ರಗಳುದಾಖಲಿಸಿರುವ ಶೂರಪ್ಪ > ಸೂರಪ್ಪ > ಸವರಿಯಪ್ಪ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಸೂರಪ್ಪನ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೭೮೫ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕನ್ ಸಭೆಯ ಸ್ವಾಮಿ ರಿಬಮಾರೋ ಅವರು ರೋಮಿನ ಕ್ರೈಸ್ತಧಾರ್ಮಿಕ ವರಿಷ್ಠರಿಗೆ ನೀಡಿದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತ ವಿವರವಿದೆ. ಆ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸೂರಪ್ಪ ಎಂಬ ಕ್ರೈಸ್ತನು ಹೈದರನ ಸೇನೆ ಸೇರಿ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೇರಿದ್ದ. ಅವನ ಕೈಕೆಳಗೆ ಕ್ರೈಸ್ತ ಸೈನಿಕರಿದ್ದರು. ಅವರ ನಿಯತ್ತಿನ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜನ ಅಂಗರಕ್ಷಕ ಪಡೆಯು ಕ್ರೈಸ್ತರದೇ ಆಗಿತ್ತು.
ರಾಜನ ಅಂಗರಕ್ಷಕ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ತ ಗುರುಗಳು
ದಿಗ್ಗಜರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ
"ಕೋಟಿಗೊಬ್ಬ" ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಒಂದು ಚಿತ್ರ. ಇದು ತಮಿಳು ಹಾಗು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಸೂಪರ್ಸ್ಟಾರ್ ರಜನಿಕಾಂತ್ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವ "ಬಾಷಾ" ಚಿತ್ರದ ಕನ್ನಡ ಅವತರಣಿಕೆ ಆಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ೨೦೦೧ರ ನವೆಂಬರ್ ೧೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡು ಬಾಕ್ಸಾಫೀಸ್ ಕೊಳ್ಳೆಹೊಡೆಯಿತು ಹಾಗೂ ೩೦ ವಾರಗಳ ಕಾಲ ವಿಜಯವಂತವಾಗಿ ಓಡಿತು.
Soundtrack
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಶತದಿನೋತ್ಸವದ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ
ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಮೂಲ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ (Free and open-source software (FOSS)) ಎನ್ನುವುದು ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ತಂತ್ರಾಂಶ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪದವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ಯಾವುದೇ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಲು, ನಕಲು ಮಾಡಲು, ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬದಲಾಯಿಸಲು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಆಕರ ಸಂಕೇತ(ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್) ಅನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಜನರು ತಂತ್ರಾಂಶದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಣೆಯಿಂದ ಸುಧಾರಿಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ತಂತ್ರಾಂಶ ನಿರ್ಬಂಧಿತ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪರವಾನಗಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಆಕರ ಸಂಕೇತ(ಸೋರ್ಸ್ ಕೋಡ್) ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಂದ ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶವು ಬಳಕೆದಾರರ ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆ. ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸುವ ಇತರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೆಂದರೆ ಕಡಿಮೆಯಾದ ತಂತ್ರಾಂಶ ವೆಚ್ಚಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆ. ಗೌಪ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯಂತ್ರಾಂಶದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡುವುದು. ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ಲೀನಕ್ಸ್(Linux) ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್ಡಿ(BSD)ಯ ವಂಶಸ್ಥರು ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು, ಡೆಸ್ಕ್‌ಟಾಪ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತಾ ಇಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪರವಾನಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ತಂತ್ರಾಂಶ ಪ್ಯಾಕೇಜ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಉಚಿತ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿಗಳು, ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶದ ವ್ಯಾಪಕ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಅಳವಡಿಕೆಯ ಹಿಂದಿನ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಳುವಳಿಗಳಾಗಿವೆ. ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ತಂತ್ರಾಂಶ ಚಳುವಳಿಗಳು ಉಚಿತ/ಮುಕ್ತ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ-ಆಕರ ‍(free/libre and open-source software(FLOSS)) ಅಥವಾ ಉಚಿತ/ಮುಕ್ತ(free/libre) ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಾಂಶಗಳು
ಉಹುದ್ ಪರ್ವತ
ಉಹುದ್ ಪರ್ವತ (ಅರೇಬಿಕ್ جبل أحد - ಜಬಲ್ ಉಹುದ್) ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾದ ಮದೀನಾ ನಗರದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಪರ್ವತ. ಮದೀನಾ ಮಸೀದಿಯಿಂದ 5 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪರ್ವತವು ಪೂರ್ವದಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸರಪಳಿಯಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾ ಉತ್ತರದ ಕಡೆಗೆ ವಾಲುತ್ತದೆ. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತವು ಅನೇಕ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಮಕರಣ
ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಉಹುದ್ ಎಂದರೆ "ಒಂದು". ಉಹುದ್ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ "ಉಹುದ್" ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲು ಹಲವಾರು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಏನೆಂದರೆ, ಈ ಪರ್ವತವು ಇತರ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಕಣಿವೆ ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಉಹುದ್ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ನೆಲೆಸಿದವರು ಅಮಾಲೀಕರು. ಇವರಲ್ಲಿದ್ದ "ಉಹುದ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ ಕಾರಣ ಇದಕ್ಕೆ ಅವನ ಹೆಸರನ್ನೇ ಇಟ್ಟು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂರನೆಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಪರ್ವತವು ದೇವರ ಏಕೈಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಉಹುದ್ (ಒಂದು) ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ
ಈ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಬಂಡೆಗಳು ಪೂರ್ವ ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಯನ್ ಯುಗಕ್ಕೆ (800-690 ಮಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಕ್ಕೆ) ಸೇರಿವೆ. ಉಹುದ್ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬಂಡೆಗಳು ಅಷ್ಟೇನೂ ವಿರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಗಡಸುತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಸೌದಿ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾ ವಿಭಾಗದ ನಿರ್ದೇಶಕ ಡಾ. ವಾದಿಈ ಕಶ್ಕರಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉಹುದ್ ಪರ್ವತದ ಬಹುಪಾಲು ಕೆಂಪು-ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ರೈಯೋಲೈಟ್ ಮತ್ತು ತಿಳಿ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಡಾಸೈಟ್, ಹಾಗೆಯೇ ಬ್ರೆಸಿಯಾದ ಗಟ್ಟಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಟ್ಟಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಬೂದಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಮದೀನಾ ನಗರದ ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳ ಸಂಶೋಧಕರಾದ ಡಾ. ತನೀಬ್ ಅಲ್-ಫೈದಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಉಹುದ್ ಪರ್ವತವು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕುಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಇವು ವರ್ಷದ ಬಹುಪಾಲು ಮಳೆನೀರನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. "ಲೂಝ್ ಅನ್ನಬಿ" (ಅಗಲವಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಸಸ್ಯ) ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿಶಿಷ್ಟ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳು ಈ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಪರ್ವತವು ಹಲವಾರು ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಗುಹೆಗಳು ಒಂದೂವರೆ ಮೀ. ಎತ್ತರ ಮತ್ತು 15 ಮೀ. ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಉಹುದ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯು 7 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ, 2 ರಿಂದ 3 ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1077 ಮೀ. ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. left|thumb|ಉಹುದ್ ಪರ್ವತ ಉಹುದ್ ಪರ್ವತವು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳ ರಸ್ತೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ರಸ್ತೆ, ವಾಯುವ್ಯದಲ್ಲಿ ತಯಾಬ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಸೌರ್ ಪರ್ವತ ಹಾಗೂ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಐನೈನ್‌ ಪರ್ವತದಿಂದ (ಇದನ್ನು ರುಮಾತ್ ಪರ್ವತವೆಂದು ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಇದರ ತಳಭಾಗದಿಂದ ಕನಾತ್ ಕಣಿವೆ ಹಾದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಉಹುದ್ ಪರ್ವತದ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಮೈದಾನವು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಕುರೈಷರ ನಡುವೆ ಉಹುದ್ ಯುದ್ಧ ಜರುಗಿದ ಸ್ಥಳ. ಈ ಯುದ್ಧವು ಹಿಜರಿ 3ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತದ ನೈಋತ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ರುಮಾತ್ ಪರ್ವತದ ಬಳಿ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮುಹಮ್ಮದ್ ಪೈಗಂಬರರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ಹಂಝ ಬಿನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮುತ್ತಲಿಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ 70 ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಹತರಾದರು. ಈ 70 ಮುಸಲ್ಮಾನರನ್ನು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಮದೀನಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಈ ಪರ್ವತದ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಸಮಾಧಿಗಳಿಗೂ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
border|center|frame|ಉಹುದ್ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪರ್ವತಗಳು ವರ್ಗ:ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ
ಪರ್ವ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳು
thumb|right|250 px|ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳಾದ ಚಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜಿತ ಅವಳಿಗಳು ಗರ್ಭದಿಂದಲೇ ಶರೀರವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟುವ ತದ್ವತ್ತಾದ ಅವಳಿ ಜೀವಗಳು.
ಸುಮಾರು ೫೦,೦೦೦ ದಿಂದ ೨,೦೦,೦೦೦ ದ ವರೆಗಿನ ಜನನ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳು ಜನಿಸುವ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಇದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ಈ ಅವಳಿಗಳ ದೇಹ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತದ್ರೂಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅವಳಿಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಯಾಮಿಗಳ ಪೈಕಿ ಮೃತ ಶಿಶುಗಳೇ ಹುಟ್ಟುವದು ಹೆಚ್ಚು. ಏಕೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಪ್ರತಿಶತ ೨೫ ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಇಂಥ ಅವಳಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜನನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಸಂಭವವಿದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಜನಿಸುವಿಕೆಗೆ ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿವೆಯಾದರೂ ಫಲಶೃತಿಗೊಂಡ ಅಂಡಾಣುವಿನ ವಿಭಜನೆಯೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳು ಒಂದೇ ಜಾತಿಯ (ಲಿಂಗ) ಶಿಶುಗಳು ಜನಿಸುವದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹುಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಬದುಕುಳಿಯುವ ಈ ಅವಳಿಗಳು ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಾಗಿಯೇ ಜೀವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಈಗೀಗ ಇಂಥ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮೂಲಕ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಮಾಹಿತಿ
ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನ ಚಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ಸಹೋದರರು ಇದುವರೆಗಿನ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರುಗಳು ಬದುಕಿದ್ದ ಸಮಯ(೧೮೧೧-೧೮೭೪)ದಲ್ಲಿ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್ನ್ನು ಸಿಯಾಮ್ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಅವಳಿಗಳನ್ನು ಸಿಯಾಮಿ ಅವಳಿ ಅಥವಾ ಸಯಾಮಿ ಅವಳಿಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಸ್ ಕಂಪೆನಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಜೀವಿಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸಕ್ಕಿದ್ದ ಚಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಯಾಂಗ್ ರನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಜನಸ್ತೋಮ ದಾಂಗುಡಿಯಿಡುತ್ತಿತ್ತು. ಜನ್ಮತಃ ಅಂಗವೈಕಲ್ಯವನ್ನು ಮೀರಿ ನಿಂತ ಈ ಜೋಡಿಗಳ ಮನೋಸ್ಥೈರ್ಯ ಎಂಥವರಲ್ಲೂ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ತುಂಬಬಲ್ಲದು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನನಕ್ರಿಯೆ ವರ್ಗ:ಜನ್ಮಜಾತ ರೋಗಗಳು
ಕೌಶಲ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಲಿಕೆ
ಗಣಕ ನೆರವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯೋಜನೆ
ಗಣಕ ನೆರವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯೋಜನೆ(( ಕಂಪ್ಯುಟರ್ ಎಡೆಡ್ ಪ್ರೊಸೆಸ್ ಪ್ಲಾನಿಂಗ್(Computer-aided process planning(CAPP)) ಎನ್ನುವುದು ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಗಣಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಗಣಕ-ನೆರವಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಯೋಜನೆ ಎಂಬುದು ಗಣಕ ನೆರವಿನ ವಿನ್ಯಾಸ(CAD) ಮತ್ತು ಗಣಕ ನೆರವಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ(CAM) ನಡುವಿನ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದು ವಿನ್ಯಾಸದ ಭಾಗವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಜಮೀನ್ದಾರ್ರು
ಜಮೀನ್ದಾರ್ರು ಚಿತ್ರವು ೦೩ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೦೨ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಎಸ್.ನಾರಾಯಣ್ನವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆ.ಮಂಜುರವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೦೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಟಗರು (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಟಗರು ದುನಿಯಾ ಸೂರಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕೆ. ಪಿ. ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಶಿವರಾಜ್ ಕುಮಾರ್, ಮಾನ್ವಿತ ಮತ್ತು ಭಾವನ ಈ ಚಿತ್ರದ ಮುಖ್ಯಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಧನಂಜಯ್, ವಸಿಷ್ಠ ಸಿಂಹ ಮತ್ತು ದೇವರಾಜ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. "ಶ್ರೀ ಸಿದ್ದಗಂಗ ಮಠ" ದ ಶಿವಕುಮಾರ ಸ್ವಾಮಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಕಾಲ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಒಂದು ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಚರಣ್ ರಾಜ್ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಹರಿಂದ. 2016 ರ ಆಗಸ್ಟ್ 22 ರಂದು ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.
ಗಂಡಸುತನ
thumb|ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹೇರಕ್ಲೀಸ್ ಗಂಡಸುತನಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕವಾಗಿದ್ದಾನೆ
ಗಂಡಸುತನ ಎಂದರೆ ಹುಡುಗರು ಮತ್ತು ಗಂಡಸರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾದ ಗುಣಗಳು, ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ಸಮೂಹ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿ, ಇದು ಗಂಡು ಜೈವಿಕ ಲಿಂಗದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಗಂಡಸುತನದ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅವಧಿಗಳಾದ್ಯಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಬ್ಬರೂ ಗಂಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಗಂಡಸುತನದ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಕಾಣಲಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಧೈರ್ಯ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ, ಹಿಂಸೆ, ಆತ್ಮ ಸಮರ್ಥನೆ ಇತ್ಯಾದಿ. ಪುರುಷತ್ವಾತಿರೇಕವು ಗಂಡಸುತನ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ಮೇಲೆ ಒತ್ತುಕೊಡುವ ಗಂಡಸುತನದ ಒಂದು ರೂಪ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಹಾಗೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗೆ ಉಪೇಕ್ಷೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಬ್ಬರೂ ಗಂಡು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಲಕ್ಷಣಗಳು ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವವರನ್ನು ಉಭಯಲಿಂಗಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯು ಲಿಂಗ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಮಸುಕಾಗಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಒಬ್ಬರ ಲಿಂಗಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದು ಒಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಲಿಂಗ ಕಲ್ಪನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ಸಮಾಜೀಕರಣದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಲಿಂಗ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ, ಲಿಂಗ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಭಿನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ವಾಸ್ತವವಾಗಿದ್ದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದ ವರ್ತನೆಯು ಸಲಿಂಗ ಕಾಮದ ಸೂಚಕ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಬಹುದು. ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು (ಮುಂಚಿನ ಲೈಂಗಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ) ವಸ್ತು ಆಯ್ಕೆಯ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾದಾಗ, ಗಂಡು ಸಲಿಂಗಕಾಮವನ್ನು ಹೆಣ್ಣಿಗತನವೆಂದು ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತಿಯಾದ ಗಂಡಸುತನದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ಪುರುಷತ್ವಾತಿರೇಕ ಟೆಸ್ಟಾಸ್ಟರೋನ್ ವಿಷಸೇರಿಕೆಯಂತಹ ಹೊಸ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತಮಾಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ
ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್
ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಎಂಬುದು 'ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಮಾಜ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ' (SISSO)ಯ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಬಿಂದೇಶ್ವರ್ ಪಾಟಕ್ ಎಂಬುವವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಚೇರಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಆರೋಗ್ಯವಂತ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಭಾರತದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೂ ಶೌಚಾಲಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದು ತನ್ಮೂಲಕ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.ಇದಲ್ಲದೇ ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಶನಲ್ ಸಮಾಜಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ಜನರ ಮನೆಯ ಹೊರಗಿನ ಶೌಚಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಮಲವನ್ನು ಬಳಿದು ಮಡಕೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಿ, ತಲೆಯಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ಊರಿನ ಹೊರಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಹೇಸಿ ಭಂಗಿ ಸಮಾಜದ ಮುಕ್ತಿಗಾಗಿ ಆರಂಭಿಸಿದ ಸುಲಭ್, ಈಗ ಅದರ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ್ಯದ ಜೊತೆಗೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನವನ್ನು ಸಹ್ಯಗೊಳಿಸಿದೆ. ನಗರಗಳ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಕಾಣಬರುವ ಸುಲಭ್ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ, ನಗರ ಜನರ ನಿವಾಸಿಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ಸುಗಮಮಾಡಲೋಸುಗ ರೂಪಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ಭಂಗಿಗಳ ಜೀವನ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲ ಮಾಡುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ್ಯವಾಗಿತ್ತು. 'ಸುಲಭ್' ಆ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಒಂದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹೆಚ್ಚೆ. ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಈ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಬಹಳವಾಗಿ ಹೊರಾಡಿದರು. ಸಮಯದ ಅಭಾವದಿಂದ ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆದರ್ಶವನ್ನು ಡಾ.ಬಿಂದೇಶ್ವರ್ ಪಾಠಕರು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪೂರ್ವಜೀವನದ ಪರಿಚಯ
ಡಾ. ಬಿಂದೇಶ್ವರ್ ಪಾಠಕ್, ಬಿಹಾರದ ಸ್ಥಿತಿವಂತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಸನ್. ೧೯೪೩ ರ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಸನ್. ೧೯೬೪ ರಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಸನ್ ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಭಂಗಿಗಳ ಜೀವನಕುರಿತಂತೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಪಿ. ಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ,ಬಿಹಾರದ ಗಾಂಧಿ ಸೆಂಟಿನೆರಿ ಸೆಲೆಬ್ರೇಶನ್ಸ ಸಮಿತಿಯ 'ಭಂಗಿ ಮುಕ್ತಿ ಸೆಲ್' ಗೆ ಸೇವಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ  ಭಂಗಿಗಳ ಜೀವನದ ಹಲವು  ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು ತಲತಲಾಂತರಗಳಿಂದ  ಭಂಗಿ ಜನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ  ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಅಮಾನವೀಯ ಪದ್ಧತಿಗೆ ತೆರೆ ಎಳೆದು ಆ ಜನರನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಬಹಳವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಹಲವು ಧರ್ಮ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಓದಿ ಅದರಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರ ದೊರಕುವುದೇ, ಎಂದು ಹುಡುಕಾಡಿ ಸೊತರು. ಕೊನೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ಭಂಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸಿ, ಅವರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ಭಂಗಿ ವೃತ್ತಿಯಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು
ಇಂತಹ ಹಲವಾರು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಹಾಗೂ ಚಿಂತನೆಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸುಲಭ್ ಇಂಟರ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸೋಶಿಯಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ ಅರ್ಗನಿಸೆಶನ್ ಎಂಬ ಸರಕಾತೇತರ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎನ್. ಜಿ. ಒ.) ಸನ್. ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿತು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ್ಯ ಭಂಗಿಗಳ ಮುಕ್ತಿ -ಅರ್ಥಾತ್ ಮಲಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಯ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಹಾಗೂ ಸುಸ್ಥಿರವಾದ  ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ. ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ರಕ್ಷಣೆ ಪರಿಸರ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದಲಾವಣೆ ಮೊದಲಾದ ಧ್ಯೇಯಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ, 'ಸುಲಭ್ ಶೌಚಾಲಯ್'.
ಭಂಗಿಗಳಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಉದ್ಯೋಗ
ಮಲಹೊರುವ ಕೆಲಸವೇ ಭಂಗಿಗಳಿಗೆ ತಲತಲಾಂತರದಿಂದ ದೊರಕಿಬಂದ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿತ್ತು ಈಗ ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ದೊರಕಿದ ಬಳಿಕ ಅವರಿಗೆ ಬೇರೆ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ್ಯದಿಂದ  ಅವರಿಗಾಗಿಯೇ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಸ್ವಾವಲಂಭನೆ ಕಲಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆಂಗ್ಲ ಮಾಧ್ಯಮ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದು ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸಲೀಸಾಗಿ ಬೆರೆಯಲು ಅನುಕೂಲಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಡಾ. ಪಾಠಕರು, ಸಿರಿವಂತ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬಡ ಕುಟುಂಬಗಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ದತ್ತು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸೂಚಿಸಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಐ. ಕೆ. ಗುಜ್ರಾಲ್ ಈ ಕರೆಗೆ ಮನ್ನಿಸಿ ದತ್ತುತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಆರೋಗ್ಯ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಸಂಸ್ಥೆ
ಅಧ್ಯಾಪಕರು, ಮಹಿಳೆಯರು, ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ನೈರ್ಮಲ್ಯಾಯದ  ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಿಯಾ ಯೋಜನೆ ರೂಪಿಸಿವೆ. ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಮಹಿಳೆಯರು ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತತ್ಪರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಸ್ಲಂ ಗಳಿಂದ ಆಯ್ದವರು. ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ತರಪೇತಿಗಾಗಿ ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಗಳೂ ಸುಲಭ್ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಶ್ರಮದಾನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಚಿತ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶೌಚಾಲಯ
೫,೫೦೦ ಉಚಿತ ಮತ್ತು ಸ್ನಾನ ಗೃಹಗಳು ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ.ಹಣ ತೆತ್ತು ಬಳಸುವ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಪುರುಷರಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿರುವ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆ ದೂರವಾಣಿ, ಕ್ಲೋಕ್ ರೂಮ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ಸರಕಾರದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಆಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಚೀನಾ ,ಭೂತಾನ್, ನೇಪಾಳ, ಇಥಿಯೋಪಿಯ, ಸೇರಿದಂತ ೧೦ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸೇವೆ ಲಬ್ಯವಿದೆ. ೫೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಶೀಲದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಮನ್ನಣೆ ದೊರಕಿದೆ.
ಶೌಚಾಲಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಿರು ಚಿತ್ರ
ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶ, ಸುಲಭ್ ಶೌಚಾಲಯಗಳ ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸುವ  ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದೆ. ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ವರ್ಷಾನುಗಟ್ಟಲೆ ಭಂಗಿಗಳ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದ ಇಬ್ಬರು ಭಂಗಿಗಳು ಆ ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಮುಕ್ತರಾದಬಳಿಕದ  ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು, ವೀಕ್ಷಕ ರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಶ್ಯವೂ  ಇದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಮೌನಿ ರಾಯ್ ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತರೆ ನಟಿ, ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿ. ಇವರು ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೯೮೫ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಇವರು ಕ್ಯುಂ ಕಿ ಸಾಸ್ ಭಿ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣತುಳಸಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಪೌರಾಣಿಕ ಸರಣಿ ' ದೇವೋಂ ಕೆ ದೇವ್ ಮಹಾದೇವ್ ' ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಾಗೂ ಏಕ್ತ ಕಪೂರ್‌ರವರ ನಾಗಿನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ್ಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಕೂಡಾ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಜುನೂನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೀರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದರು ಹಾಗೂ 'ಯೈಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್' ನಲ್ಲಿ ಕೂಡಾ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅವರು 'ಝಲಕ್ ದಿಖ್ಲಾ ಜಾ' ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಹಾಗೂ ಅದರ ಫೈನಲಿಸ್ಟ್ ಆಗಿ ಕೂಡಾ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಕಥಕ್ ನರ್ತಕಿ ಕೂಡಾ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲಿವುಡ್ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲು ಗೋಲ್ಡ್ ಸಿನೆಮಾದಿಂದ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರ ಜೊತೆ ಶುರು ಮಾಡಿದರು. ನಾಗಿನ್ ಸೀಸನ್ ೩ ರ ಅಂತಿಮ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಾ ನಾಗ್ರಾಣಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಮತ್ತು ಶಿವನ್ಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್‌ಕುಮಾರ್ ರಾವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮೇಡ್ ಇನ್ ಚೀನಾ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಎಲ್ಲೋರ
ಎಲ್ಲೋರ ವು (वेरूळ) ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಔರಂಗಾಬಾದ್‌ ನಗರದಿಂದ 30 km ನಷ್ಟು ದೂರಕ್ಕೆ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ (ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ) ಅರಸರಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಪುರಾತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಸ್ಮಾರಕ ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಎಲ್ಲೋರವು ಪ್ರಪಂಚದ ಆಸ್ತಿಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲೋರವು ಭಾರತೀಯ ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಸಾಕ್ಷ್ಯರೂಪವಾಗಿದೆ. 34 "ಗುಹೆಗಳು" -ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಚರಣಾಂದ್ರಿ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಶೃಂಗೀಯ ಪಾರ್ಶ್ವದ ಹೊರಗೆ ಭೂಶೋಧನೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು- ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಿದ ಬೌದ್ಧ, ಹಿಂದು ಮತ್ತು ಜೈನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಮಂದಿರಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವನ್ನು 5ನೇ ಮತ್ತು 10ನೇ ಶತಮಾನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಮಿಪ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ 12 ಬೌದ್ಧ (ಗುಹೆಗಳು 1–12), 17 ಹಿಂದು (ಗುಹೆಗಳು 13–29) ಮತ್ತು 5 ಜೈನ (ಗುಹೆಗಳು 30–34) ಗುಹೆಗಳು ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.credits; ಸೌರಭ ಮುದ್ರಾಡಿ ಉಡುಪಿ
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಜನನ
ಮೌನಿ ಅವರು ೧೯೮೫ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ ರಂದು ರಾಜ್ಬನ್ಸಿ ಎಂಬ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರನ ಗಾಂಧಿ ವಸಾಹತು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ,
ಎಲ್ಲೋರ
ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳು
ಐದನೇ ಮತ್ತು ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿನ 1-5 ಗುಹೆಗಳು (400-600) ಮತ್ತು ನಂತರದ ಹಂತದ 6-12 ಗುಹೆಗಳೊಂದಿಗೆ (ಮಧ್ಯ 7ನೇ-ಮಧ್ಯ 8ನೇ) ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳನ್ನು ಬಹುಹಿಂದಿನ ರಚನೆಗಳೆಂದು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಆಧುನಿಕ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಕೆಲವು ಹಿಂದು ಗುಹೆಗಳು (27,29,21,28,19,26,20,17 ಮತ್ತು 14) ಈ ಗುಹೆಗಳಿಗಿಂತ ಹಿಂದಿನದಾಗಿವೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಯೆಂದರೆ ಗುಹೆ 6, ನಂತರದವು 5,2,3,5 (ಬಲ ಭಾಗ), 4,7,8,10 ಮತ್ತು 9. 11 ಮತ್ತು 12 ಗುಹೆಗಳು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳನ್ನು 630-700ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಅವರ ಅಜ್ಜ ,ಶೇಖರ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ರವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾತ್ರಾ ರಂಗಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಮುಕ್ತಿಯವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರಾಗಿದ್ದು, ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಅನಿಲ್ ರಾಯ್ ರವರು ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ ನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಕಚೇರಿಯ ಮೇಲ್ವೀಚಾರಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಕೋಚ್‌ಬಿಹಾರ ನಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ೧೨ ನೇ ತರಗತಿ ತನಕ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು.
ಎಲ್ಲೋರ
ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳು
ಈ ರಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವಿಹಾರಗಳು ಅಥವಾ ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ವಾಸಿಸುವ ನಿವಾಸಗಳು, ನಿದ್ರಿಸುವ ಬಿಡಾರಗಳು, ಅಡುಗೆಕೋಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕೊಠಡಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೊಡ್ಡ, ಬಹು-ಮಹಡಿಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಬೆಟ್ಟದ ಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಂದಿರಗಳ ಗುಹೆಗಳು ಬುದ್ಧ, ಬೋಧಿಸತ್ವ ಮತ್ತು ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ, ಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಶಿಲೆಗಳಿಗೆ ಮರದ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ (೨೦೦೭-೨೦೧೦)
ಜಾಮಿಯಾ ಮಿಲ್ಲಿಯಾ ಇಸ್ಲಾಮಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಪೋಷಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಸ್ ಕಮ್ಯೂನಿಕೇಶನ್ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೋರ್ಸ್ ಅನ್ನು ಅರ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿಟ್ಟು ಮುಂಬೈಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ೨೦೦೪ ರ ರನ್ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ನರ್ತಕಿಯಾಗಿ ನಹಿ ಹೋನಾ ಎಂಬ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಮೌನಿಯವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್‌ರವರ ಕ್ಯುಂಕಿ ಸಾಸ್ ಭೀ ಕಭಿ ಬಹು ಥೀ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಝರ ನಚ್ ಕೆ ದಿಖಾ ಎಂಬ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಜೆನಿಫರ್ ವಿಂಗೆಟ್ ಮತ್ತು ಕರೀಶ್ಮಾ ತನ್ನಾರವರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮೌ‌ನಿ ರಾಯ್‌ಯವರು ಕಸ್ತೂರಿ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ' ಶಿವಾನಿ ' ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪತಿ ಪತ್ನಿ ಔರ್ ವೊ ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಗೌರವ್ ಚೋಪ್ರಾರವರ ಜೊತೆ ಹಾಗೂ ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ 'ದೊ ಸಹೇಲಿಯಾ' ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ’ರೂಪ್’ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಎಲ್ಲೋರ
ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳು
ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಯೆಂದರೆ ಗುಹೆ 10. ಚೈತ್ಯ ಹಜಾರ (ಚಂದ್ರಶಾಲ) ಅಥವಾ 'ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಗುಹೆ'ಯಾದ ಇದನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ "ಬಡಗಿಯ ಗುಹೆ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಬಹು-ಅಂತಸ್ತಿನ ಪ್ರವೇಶದ ಆಚೆಗೆ ಕ್ಯಾತಿಡ್ರಲ್-ರೀತಿಯ ಸ್ತೂಪ ಹಜಾರವಿದೆ. ಇದನ್ನು ಚೈತ್ಯವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಚಾವಣಿಯ ಒಳಮೈಯನ್ನು ಮರದ ಅಡ್ಡತೊಲೆಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುಹೆಯ ಕೇಂದ್ರ-ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮೋಪದೇಶ ನೀಡುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಬುದ್ಧನ 15-ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರತಿಮೆಯೊಂದಿದೆ. ಇತರ ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಒಂಬತ್ತು (ಗುಹೆಗಳು 1–9) ಸನ್ಯಾಸಿ ಮಂದಿರಗಳಾಗಿವೆ. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಗುಹೆಗಳಾದ ಡು ಟಾಲ್ (ಗುಹೆ 11) ಮತ್ತು ಟಿನ್ ಟಾಲ್ (ಗುಹೆ 12) ಮೂರು ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು
೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ, ಮೌನಿ ಯವರು 'ಹೀರೋ ಹಿಟ್ಲರ್ ಇನ್ ಲವ್' ಎಂಬ ಪಂಜಾಬಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅವರು ' ದೇವೋಂಕೆ ದೇವ್ ಮಹಾದೇವ್ ' ಎಂಬ ಪೌರಾಣಿಕ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಸತಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೧-೨೦೧೪ ರ ಅವಧಿಯ ತನಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇದರ ನಂತರ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದರು. ಹಾಗೂ ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ' ಜುನೂನ್-ಐಸಿ ನಫ್ರತ್ ತೊ ಕೈಸಾ ಇಷ್ಕ್ ' ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಮೀರಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಮೌನಿ ಯವರು ಏಕ್ತಾ ಕಪೂರ್ ರವರ ಅಲೌಕಿಕ ಸರಣಿಯಾದ ನಾಗಿನ್ ಎಂಬ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಶಿವನ್ಯಾ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ಬಿಜ್ಲಾನಿ ಮತ್ತು ಆಧಾ ಖಾನ್‌ರವರ ಜೊತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ನಾಗಿನ್ ಧಾರಾವಾಹಿಯ ಎರಡನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಂಗಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅವರು ಬಾಕ್ಸ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಲೀಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ್ ತಂಡದ‌ ಮುಂಬೈ ಟೈಗರ್ಸ್ ಆಟಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಆಂಡ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯೋಧ ರಾಮ ಎಂಬ  ಆನಿಮೇಟೆಡ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ ನೀಡಿದರು. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವರು ತುಮ್ ಬಿನ್ 2 ಎಂಬ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವಿರದ ಕಾರಣ ನಾಗಿನ್ 3 ಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ಬದಲಾಗಿ ಸುರ್ಭಿ ಜ್ಯೋತಿ ಮತ್ತು ಅನಿತಾ ಹಸ್ನಂದಾನಿಯವರು ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಎಲ್ಲೋರ
ಗುಹೆ 1
ಗುಹೆ 1 ವಿಹಾರ ವಾಗಿದ್ದು, ಎಂಟು ಕಿರುಕೊಠಡಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ನಾಲ್ಕು ಹಿಂದಿನ ಪೌಳಿಯಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಬಲ ಪೌಳಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇದು ಕಿರುಕೊಠಡಿಯೊಂದರ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪೋರ್ಟಿಕೊವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಬಹುಶಃ ಇತರ ವಿಹಾರಗಳಿಗೆ ಕಣಜವಾಗಿತ್ತು.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಬಾಲಿವುಡ್‌- ವೃತ್ತಿಜೀವನ
೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಮೌನಿಯವರು ರೀಮಾ ಕಾಗ್ತೀ ಯವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಗೋಲ್ಡ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚೊಚ್ಚಲ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು. ಎಯಲ್ಟಿ ಬಾಲಾಜಿ ಯವರ ವೆಬ್-ಸರಣಿ ಮೆಹ್ರುನಿಸ್ಸಾ ಮೂಲಕ ಅವರು ಡಿಜಿಟಲ್ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾರೆ.ಹಾಗೂ ಅವರು ಕೆ.ಜಿ.ಎಫ್ ಚಾಪ್ಟರ್ 1 ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಐಟಂ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ, ಇವರು ಮುಂಬರುವ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ಅಮೀರ್ ಖಾನ್ ಎದುರು ಮೊಘಲ್ ಮತ್ತು ಅಯಾನ್ ಮುಖರ್ಜಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಭಾರತೀಯ ಸೂಪರ್ ಹೀರೋ ರಣಬೀರ್ ಕಪೂರ್, ಆಲಿಯಾ ಭಟ್ ಮತ್ತು ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಎಲ್ಲೋರ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮ
ಬೌದ್ಧ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ವೊಂದೇ (ಗುಹೆ 10) ಚೈತ್ಯ ಗೃಹವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಅಥವಾ ಸುತಾರ್ ಕ ಜೋಪ್ಡ  (ಬಡಗಿಯ ಗುಡಿಸಲು) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಜಂತದ 19 ಮತ್ತು 26 ಗುಹೆಗಳ ರಚನಾ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಶೈಲಿಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ, ಈ ಗುಹೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ಸುಮಾರು 700 ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಚೈತ್ಯವು ಒಮ್ಮೆ ಎತ್ತರದ ಪರದೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಈಗ ಅದು ನಾಶವಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಮುಂಭಾಗವು ಕಲ್ಲಿನ-ಕೆತ್ತನೆಯ ಅಂಗಳವಾಗಿದೆ, ಅದು ಹಾರಿಕೆಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುವಂತಿದೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಯು ಕಂಬಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಜಾರವಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಹಿಂದಿನ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳು ಬಹುಶಃ ಸಹಕಾರಿಯಾಗುವಂತಹ ದೇವಾಲಯಗಳಾಗಿದ್ದವು ಆದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಕಂಬಗಳುಳ್ಳ ಚೈತ್ಯದ ವೆರಾಂಡಾವು ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಕಲಶವನ್ನು ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಹಿಂಬದಿಯ ಗೋಡೆಯ ದೂರದ ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಗಶಾಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸ್ತಂಭಗಳು ಭಾರಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಶೂಲಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಘಟ-ಪಲ್ಲವ (ಪುಷ್ಪಕುಂಭ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳ ಗೊಂಚಲು)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಪ್ರಮುಖ ಹಾಲ್ ವಿನ್ಯಾಶದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮದ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ಲೇನ್ ಬ್ರಾಕೆಟ್ ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್‌ಗಳನ್ನೊಂದಿದ 28 ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೈತ್ಯ ಹಾಲ್‌ನ ಅರ್ಧವೃತ್ತಾಕಾರದ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಗೋಮುಟದ ಮುಖಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡದಾದ 3.30 m ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಮುದ್ರ (ಭೋದನ ಭಂಗಿ)ಯ ಬುದ್ಧನನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಬಹು ದೊಡ್ಡದಾದ Bodhi tree (Ficus religiosa )ನ್ನು ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಹಾಲ್ ಕಮಾನಿನ ಮೇಲು ಛಾವಣಿಯನ್ನೊಂದಿದೆ, ಇದರಲ್ಲಿನ ರಿಬ್‌ಗಳನ್ನು ಮರವನ್ನೋಲುವಂತೆ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಅಭಿನಯಿಸಲಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ಎಲ್ಲೋರ
ಹಿಂದು ಗುಹೆಗಳು
ಹಿಂದು ಗುಹೆಗಳು ಆರನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಎಂಟನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಮೊದಲನೆಯ ಗುಹೆಗಳು (ಗುಹೆಗಳು 17–29) ಕಲಚೂರಿ ಅವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಕೆಲಸವು ಮೊದಲು ಗುಹೆಗಳು 28, 27 ಮತ್ತು 19 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇವು ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಗುಹೆಗಳು 29 ಮತ್ತು 21ರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇವೆರಡರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಗುಹೆಗಳು 20 ಮತ್ತು 26 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ ಗುಹೆಗಳು 17, 19 ಮತ್ತು 28 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗುಹೆಗಳು 14, 15 ಮತ್ತು 16 ಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗುಹೆಗಳು 14 ಮತ್ತು 15 ರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗುಹೆ 16 ರಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚತುದಿಯನ್ನು ತಲುಪಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ದೃಷ್ಟಿಯ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯ ವಿವಿಧ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ತುಂಬ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು. ಇವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರಿನ ಯೋಜನೆಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅನೋನ್ಯಸಂಬಂಧಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮೌನಿ ರಾಯ್
ಅಭಿನಯಿಸಲಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟನಟಿಯರು
ಎಲ್ಲೋರ
ಕೈಲಾಸನಾಥ
ಗುಹೆ 16, ಇದು ಕೈಲಾಸ ಅಥವಾ ಕೈಲಾಸನಾಥ ಎಂದು ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ, ಇದು ಎಲ್ಲೋರದ ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಆಕರ್ಷಕ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ಕೈಲಾಶ್‌ರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಶಿಸಲಾಗಿದೆ, ಶಿವ ದೇವರ ಧಾಮವು - ನೋಡಲು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಿಂತ ಒಂದು ಬಹುಮಹಡಿಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸಿನಂತಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಒಂದೇ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಅತೆನ್ಸ್ನಲ್ಲಿರುವ ಪಾರ್ತೆನಾನ್‌ನ ಸ್ಥಳದ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಎರಡುರಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬಿಳಿ ಪ್ಲಾಸ್ಟೆರ್‌ನಿಂದ ಲೇಪಿತವಾಗಿತ್ತು ಇದರಿಂದ ಹಿಮಲೇಪಿತ ಮೌಂಟ್ ಕೈಲಾಶ್‌ನಂತೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಎಲ್ಲಾ ಶಿಲಾವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಬಹು ಹಂತಗಳಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಎರಡು ಮಹಡಿಯ ಹೆಬ್ಬಾಗಿಲು ಯು-ಆಕಾರದ ಆವರಣವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗೋಪುರಮ್‌ ನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಆವರಣವು ಮೂರು ಮಹಡಿಯ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಕಲಾ ಸ್ತಂಬಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯು ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಕೆತ್ತನೆಯವರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಕುಂಜಗಳು ವಿವಿಧ ದೇವತೆಗಳ ಮಹತ್ತರವಾದ ಶಿಲ್ಪಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೂಲತಃ ತೇಲಾಡುವ ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆಗಳು ಈ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಇವು ಬಿದ್ದುಹೋಗಿವೆ.
ಆವರಣದ ಒಳಗೆ ಮೂರು ಕಟ್ಟಡಗಳಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಬದ್ಧವಾಗಿ, ಶಿವ ಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಮಂದಿರದ ಎದುರಿನಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರ ಬಸವ ನಂದಿಯ ದೊಡ್ಡ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಮಂದಿರದ - ನಂದಿ ಮಂಡಪದಲ್ಲಿ ಲಿಂಗವಿದೆ. ನಂದಿ ಮಂಡಪವು 16 ಸ್ತಂಭಗಳ ಮೇಲಿದೆ ಮತ್ತು 29.3 m ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದೆ. ನಂದಿ ಮಂಟಪದ ಅಡಿಪಾಯವು ಸಹಜ ಗಾತ್ರದ ಆನೆಗಳು ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹಿಡಿದು ನಿಂತಹಾಗೆ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕಲ್ಲಿನ ಸೇತುವೆಯು ನಂದಿ ಮಂಟಪವನ್ನು ಶಿವ ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂದಿರವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜ್ಞಾಪಿಸುವಂತಹ ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರಾಕಾರದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ದೇಗುಲವು ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ- ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಕಿಟಕಿಗಳು, ಒಳ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಕೊಟಡಿಗಳು, ಸಮಾವೇಶದ ಹಾಲುಗಳು, ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಪವಿತ್ರ ಲಿಂಗ ಎಲ್ಲವು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅವು ಗೂಡುಗಳಿಂದ, ಗೋಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವ ಚೌಕ ಸ್ತಂಭಗಳಿಂದ, ಕಿಟಕಿಗಳಿಂದ ಹಾಗು ದೇವತೆಯರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ, mithuna s (ಶೃಂಗಾರದ ಹೆಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಡು ಚಿತ್ರಗಳು) ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿತ್ರಗಳಿಂದ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಮಂದಿರದ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುವು ಬಹುತೇಕ ಶೈವೈತೆಯರ (ಶಿವನ ಅನುಚರರ) ದೇವತಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು, ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿರುವುವು ವೈಷ್ಣವೈತೆಯರ (ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಚರರ) ದೇವತಾ ಶಿಲ್ಪಗಳು. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ದ್ವಜ ಸ್ತಂಭಗಳಿವೆ. ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತವನ್ನು ಎತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿರುವ ರಾವಣನ ಮಹ್ತ್ತರವಾದ ಮೂರ್ತಿ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈಭವದ ಶಿವನ ಧಾಮಗಳು ಭಾರತದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯ ಪ್ರತೀಕಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಗುಹೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ಮಾನವರ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ - ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ 200,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಬಂಡೆಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು 100 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಬೇಕಾಯಿತು.
"ದೇವಾಲಯವು ದ್ರಾವಿಡಿಯನ್ನರ ಕಲೆಯ ಪ್ರಶಂಸನೀಯ ಸಾಧನೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಮಾನ್ಯಕೇತದಿಂದ ಆಡಳಿತ ಮಾಡಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ ರಾಜವಂಶದ ಕೃಷ್ಟ್ನ I (757–773) ಇವರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಆಡಳಿತವು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಹಳ ಸುಲಬದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಲಾಯಿತು. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಇದನ್ನು ಪಟ್ಟದಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿರುವ ವಿರುಪಾಕ್ಷ ದೇವಾಲಯದ ರೇಖೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಮೂನಿಸಿದ್ದಾರೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗಿರುವ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. - 1996ರ, ಟಕೆಯೊ ಕಮಿಯ, ಜಪಾನಿನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ವಿದ್ಯಾಲಯವು  ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತನದ ವಸ್ತುಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಗಳು ಭಾರತ ಖಂಡದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳಾಗಿದ್ದವು."
ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು
ಎಲ್ಲೋರದಲ್ಲಿರುವ ಐದು ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು ಒಂಭತ್ತನೆಯ ಮತ್ತು ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಅವೆಲ್ಲವೂ ದಿಗಂಬರ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವಾಗಿವೆ. ಜೈನ ತತ್ವಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಆಕಾರವನ್ನು ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಅವು ವೈರಾಗ್ಯದ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ – ಇತರೆಯವುಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅವು ಅಷ್ಟೇನು ದೊಡ್ಡವಾಗಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಅವು ವಿವರಣಾತ್ಮಕವಾದ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವಂತಹ ಜೈನ ದೇವಾಲಯಗಳೆಂದರೆ ಛೋಟಾ ಕೈಲಾಶ್ (ಗುಹೆ 30),  ಇಂದ್ರ ಸಭಾ  (ಗುಹೆ 32) ಮತ್ತು  ಜಗನ್ನಾಥ ಸಭಾ  (ಗುಹೆ 33). ಗುಹೆ 31 ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳದ ನಾಲ್ಕು-ಕಂಬಗಳುಳ್ಳ ಹಜಾರ ಮತ್ತು ಒಂದು ದೇವಾಲಯ. ಗುಹೆ 34 ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗುಹೆ, ಗುಹೆ 33ರ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಾಗಿಲಿನಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು.
ಇಂದ್ರ ಸಭಾ
ಇಂದ್ರ ಸಭಾ (ಗುಹೆ 32)ವು ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಗುಹೆಯಾಗಿದ್ದು ಮಾನೊಲಿಥಿಕ್ ಕಲಶವನ್ನು ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಅದರ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲೆ ಅತಿ ನಾಜೂಕಾದ ಕಮಲ ಹೂವಿನ ಕೆತ್ತನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಇಂದ್ರ ಸಭಾ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಬಹುಶಃ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಲಂಕೃತಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಿದೆ. ಹಾಗೂ ಆನೆಯ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಯಕ್ಷ ಮಾತಂಗನನ್ನು, ಇಂದ್ರ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಲಶದ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಅಂಗಳದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುಳಿ ಮಾಡಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ಅಂಬಿಕಾ ಚಿತ್ರ,  ನೇಮಿನಾಥನ ಯಕ್ಷಿ (ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಅನುಸರಿಸುವ ಭಕ್ತೆ), ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ಆಕೆ ಸಿಂಹದ ಮೇಲೆ ಮಾವಿನ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಚಿತ್ರವಿದೆ.
ಇತರೆ ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು
ಎಲ್ಲಾ ಇತರ ಜೈನ ಗುಹೆಗಳು ಗೋಜಲಾದ ವಿವರಣೆಗಳಿಂದ ವಿಶೇಷತೆ ಹೊಂದಿವೆ. ಅನೇಕ ರಚನೆಗಳು ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯಲ್ಲಿ ಅದ್ಭುತ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ – ಅವುಗಳ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಈಗಲೂ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಔರಂಗಾಬಾದ್‌, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವರ್ಗ:ಹಿಂದು ವಿಶ್ವ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಶೈಲಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತಅ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಶೈವ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿಂದು ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಮೊನಾಸ್ಟಿಸಿಸಂ ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಗುಹೆಗಳು of ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಭವಭೂತಿ
ಭವಭೂತಿ ಸುಮಾರು 7ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯ, 8ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಕಾರ. ಮಹಾವೀರಚರಿತೆ, ಮಾಲತೀ ಮಾಧವ, ಉತ್ತರರಾಮ ಚರಿತೆ ಎಂಬ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಮಹಾವೀರ ಚರಿತೆ
ಮಹಾವೀರ ಚರಿತೆ ಏಳು ಅಂಕಗಳುಳ್ಳ ನಾಟಕ. ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಆಕರ. ಕಥಾಸಾರಾಂಶ ಹೀಗಿದೆ: ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ ರಾಮಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಕರೆತರುತ್ತಾನೆ. ಯಜ್ಞ ನೋಡಲು ಸೀತೆ ಊರ್ಮಿಳೆ ಮಾಂಡವೀ ಶ್ರುತಕೀರ್ತಿ ಬರುತ್ತಾರೆ. ರಾವಣನ ಪುರೋಹಿತ ಸರ್ವಮಾಯ ರಾವಣನಿಗೆ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಬರುತ್ತಾನೆ. ತಾಟಕಾಸಂಹಾರ, ಜೃಂಭಕಾಸ್ತ್ರಲಾಭ ಶಿವಧನುರ್ಭಂಗ ನಡಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸೀತೆ ಊರ್ಮಿಳೆ ಮೊದಲಾದವರ ಲಗ್ನವೂ ಮುಗಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವಮಾಯ ಅಪಮಾನಿತನಾಗಿ ರಾವಣನ ಮಂತ್ರಿ ಮಾಲ್ಯವಂತನಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮುಂದೆ ರಾಮ-ಪರಶುರಾಮರಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿ ಪರಶುರಾಮನ ಪರಾಜಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಶೂರ್ಪಣಖಿ ಮಂಥರೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಕೈಕೇಯಿಗೆ ದುರ್ಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ರಾಮನಿಗೆ ವನವಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಸೀತಾಪಹರಣ, ಜಟಾಯುಮರಣ, ಶೂರ್ಪಣಖಾ ಮಾನಭಂಗ, ವಿಭೀಷಣ ಸುಗ್ರೀವ ಹನುಮಂತರ ಸಖ್ಯ, ಲಂಕಾದಹನ, ರಾಮ ರಾವಣರ ಯುದ್ಧ, ಭರತಸಮಾಗಮ, ರಾಮಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದೊಂದಿಗೆ ನಾಟಕ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ.
ಭವಭೂತಿ ಈ ನಾಟಕವನ್ನು 9ನೆಯ ಅಂಕದ 46ನೆಯ ಪದ್ಯದ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬರೆದು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನೆಂದೂ ಮುಂದಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ ಕವಿಯೋ ವಿನಾಯಕಭಟ್ಟನೋ ಬರೆದು ಮುಗಿಸಿರಬೇಕೆಂದೂ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಕೈಕೇಯಿ ಸೀತೆಯರು ಪಾತ್ರಗಳು ಉದಾತ್ತತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ರಾಮನನ್ನು ವನಕ್ಕಟ್ಟಿದವರು ರಾವಣ, ಮಾಲ್ಯವಂತ, ಕೈಕೆ. ಮಂಥರೆ ಅಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಶೂರ್ಪಣಖಿಯೇ ಮಂಥರೆಯ ವೇಷಧಾರಿಯೆಂಬುದು ಕವಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ರಂಗಸ್ಥಳದ ಮೇಲೆ ಯದ್ಧವನ್ನು ತರಕೂಡದೆಂಬ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಬದ್ಧನಾದ ಕವಿ ಮಹಾವೀರನಾದ ರಾಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ರಂಗಮೇಲೆ ತೋರಿಸಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ವರ್ಣನೆಗಳಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳೊಡನೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾನೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಸತ್ಯಶೀಲ, ಸೌಜನ್ಯಶೀಲ ರಾಮನ ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಇತಿಹಾಸಕಾರರಂತೆ ಪೂರ್ವಾಪರ ಸಂಬಂಧದೊಡನೆ ಜೋಡಿಸಿ ಜಾಣ್ಮೆಯಿಂದ ಹೆಣೆದು ನಾಟಕೀಯ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿ ಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವಿ ಹೊಸ ಬೆಳಕನ್ನು ಚೆಲ್ಲಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಈತ ತನ್ನ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರೌಢಿಮೆಯನ್ನು ಭಾಷಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ತೋರಿಸಲುಜ್ಜುಗಿಸಿ ನಾಟಕೀಯ ರಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಂಕಾಗಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವೀರರಸ ಪ್ರತಿಪಾದನೆ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ಶೃಂಗಾರ ಹಾಸ್ಯರಸಗಳಿಗೆ ಎಡೆಯಿಲ್ಲದುದು ನಾಟಕದ ದೊಡ್ಡ ಕೊರತೆ.
ಮಾಲತೀ ಮಾಧವ
ಮಾಲತೀ ಮಾಧವ ಹತ್ತು ಅಂಕಗಳುಳ್ಳ ನಾಟಕ. ಕಥಾ ವಿಷಯ ಹೀಗಿದೆ: ಪದ್ಮಾವತೀ ನಗರದ ಮಂತ್ರಿ ಭೂರಿವಸುವಿನ ಮಗಳು ಮಾಲತೀ. ಕುಂಡಿನಪುರದ ಮಂತ್ರಿ ದೇವರಾತನ ಮಗ ಮಾಧವ. ಸಹಪಾಠಿಗಳಾದ ಭೂರಿವಸು ಮತ್ತು ದೇವರಾತ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಬೆಳೆಸೋಣವೆಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಇವರೊಡನೆ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ ಕಾಮಂದಿಕೆ ಮಾಲತೀ ಮಾಧವರ ವಿವಾಹದ ಯಶಸ್ಸಿಗಾಗಿ ಪರಿಶ್ರಮ ಪಡುವಳು. ರಾಜನ ಸರ್ಮಸಚಿವ ಕುರೂಪಿ ನಂದನನಿಗೆ ಮಾಲತಿಯನ್ನು ರಾಜ ಕೇಳಿದ್ದ. ಭೂರಿವಸು ಉಭಯ ಸಂಕಟದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿದ್ದ. ಕಾಮಂದಿಕೆ ಮಾಲತಿ ನಂದನನಲ್ಲಿ ಜುಗುಪ್ಸೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿ ಊರ್ವಶೀ ಶಕುಂತಲೆಯರ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಹೇಳಿ ಮಾಧವನನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಲು ಪ್ರೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕುಸಮಾಕರೋದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರರಲ್ಲಿ ರಹಸ್ಯ ಸಂದರ್ಶನ ಮಾಡಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯ ಬಾಯಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಲಿದ್ದ ಮಾಲತಿಯ ಗೆಳತಿ ಮದಯಂತಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಧವನ ಗೆಳೆಯ ಮಕರಂದ ಉಳಿಸಿ ಮದಯಂತಿಕೆಯ ಪ್ರೇಮಪಾತ್ರನಾದ. ರಾಜನ ಇಚ್ಛೆ ತಿಳಿದು ನಿರಾಶನಾದ ಮಾಧವ ಶ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ನರಮಾಂಸದಿಂದ ಭೂತ ಪಿಶಾಚಿಗಳನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅಭೀಷ್ಟಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರತನಾದ. ಕಾಪಾಲಿಕ ಅಘೋರಘಂಟ, ಅವನ ಶಿಷ್ಯೆ ಕಪಾಲಿಕಂಡಲಿಯಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಲತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ. ಮಾಲತಿಯನ್ನು ಲಗ್ನವಾಗಲು ಬಂದ ನಂದನನನ್ನು ಸ್ತ್ರೀವೇಷ ಧರಿಸಿ ಮಕರಂದ ಅಪಮಾನಮಾಡಿ ಮದಯಂತಿಕೆಯ ಹೃದಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದ. ಅನೇಕ ಸಂಕಟಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಲತೀಮಾಧವ, ಮಕರಂದಮದಯಂತಿಕೆಯರನ್ನು ಪಾರುಮಾಡಿ, ಬುದ್ಧಿರಕ್ಷಿತೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ, ಸೌದಾಮಿನಿಯ ಜಾಣತನದಿಂದ, ಕಾಮಂದಿಕೆ ಮಾಲತೀಮಾಧವರ, ಮದಯಂತಿಕೆ-ಮಕರಂದರ ಪ್ರೇಮವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಪಡೆದಳು.
ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆ
( ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳಿಗೆ  ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆ ನೋಡಿ. )
ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆ ಏಳು ಅಂಕಗಳ ನಾಟಕ. ರಾಮಾಯಣದ ಉತ್ತರ ಕಾಂಡದ ಕಥೆ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಮೂಲ. ಉತ್ತರಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಸಂಗತಿಗಳೆಲ್ಲ ಪ್ರಕ್ಷೇಪ ಭಾಗಗಳೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಗುರುತಿಸಿರುವರಾದರೂ ಅಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜನಜನಿತವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಭವಭೂತಿ ಅತ್ಯಪೂರ್ವವಾಗಿ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅನೇಕ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿತ್ರದರ್ಶನ ವೃತ್ತಾಂತ, ಸೀತೆಗೆ ಗಂಗಾತೀರದ ವನರಾಜಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಹರಿಸುವ ಬಯಕೆ, ಋಷ್ಯಶೃಂಗನ ಯಜ್ಞ, ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೋ ಪ್ರಸಂಗಾಂತರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಶಂಬೂಕವಧೆ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನು ಪಂಚವಟಿಗೆ ತರುವ ನಿಮಿತ್ತವಾಗಿ ಸೀತಾಸಮಾಗಮಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಗುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಮಾರ್ಪಾಟುಗಳು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ನಾಟಕ ಕಳೆ ಕಟ್ಟಲು ನೆರವಾಗಿದೆ. ರಾಮನ ಪತ್ನೀ ಪರಿತ್ಯಾಗಕ್ಕೆ ಉಪಪತ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಳಿ ಸೀತಾ ರಾಮರ ಪುನರ್ಮಿಲನಕ್ಕೆ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ರಚಿಸುವುದು. ಕಥೆ ಸುಖಾಂತವಾಗುವಂತೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವುದು ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒರಟು ನಡವಳಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮೃದುಗೊಂಡು ಮಾನವೀಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಟುಗೊಂಡಿವೆ. ಮಾನವಸಹಜ ನಡವಳಿಕೆಗಳ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಜೀವಗೊಂಡು ಸಹೃದಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ರಾಮಸೀತೆಯರ ಪಾತ್ರಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಟಕಕಾರ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಕಲಾಕೌಶಲ ಮೆರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ರಾಮ ದೈವಾಂಶ ಸಂಭೂತನಾಗಿ ಕಾಣಬರದೆ ಸುಖದುಃಖಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಿಸುವ ಅಂತಃಕರಣವುಳ್ಳ ಮನುಷ್ಯನಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಾನೆ. ಸೀತೆ ಪ್ರೇಮದ ಸಾಕಾರಮೂರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆ ಏನೂ ಅರಿಯದ ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ನರಳಿದ ಸಾಧ್ವಿ: ಪ್ರೀತಿಯೊಂದನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕಿದವಳು. ಸೀತೆಯ ಅಂತಃಕರಣ ತಂಬ ಮೃದು; ರಾಮನ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಆಕೆ ಎಂದೂ ಎತ್ತಿ ಆಡಿದವಳಲ್ಲ. ಒಳಗೇ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಹಿಂಡಿಕೊಂಡರೂ ಎಂದೂ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಕೇಡುಬಯಸದವಳು; ತನ್ನ ಹೃದಯ ಶ್ರೀಮಂತಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನನ್ನೂ ಮೀರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಆಕೆ ಕರುಣೆಯ ಕಣ್ಣು, ಇಡೀ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಒತ್ತು ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಈ ಕರುಣೆಯ ಮೇಲೆ; ಮಾನವೀಯ ಅಂತಃಕರಣದ ಮೇಲೆ. "ಏಕೋ ರಸಃ ಕರುಣ ಏವ" ಎಂಬುದು ಭವಭೂತಿಯದೇ ಒಂದು ಮಾತು. ಈ ನಾಟಕ ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಸಾಕ್ಷಿ. ಒಂದು ಆದರ್ಶ ಸಂಸಾರ ಜೀವನದ ಸುಂದರ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ ಈ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದೆ. ಭವಭೂತಿಯ ಪರಿಪಕ್ವ ಜೀವನಾನುಭವದ ಮುನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದಿರುವ ಈ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕøತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂಬ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಪಾತ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸಿ. ಪಿ. ಕೃಷ್ಣಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಕೆ. ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತದ ಲೇಖಕರು.
ಮನಮೋಹನ್ ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿ
ಮನಮೋಹನ ಆರ್.ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಒಬ್ಬ ಉದ್ಯಮಿ.೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ 'ವಸಂತ್ ಜಿ ಮಾನವೀಯ', ಎಂಬ ಪಾಲುದಾರರೊಡನೆ ಸೇರಿ ದಾದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ 'ಆಡ್ ಲ್ಯಾಬ್' ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.[೪] 'ನಿಯೋ ಆಡ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್' ಜಾಹಿರಾತು ಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂದು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಸ್ಕರಣ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡಿತು. ಮಾಸುಮ್ ಎಂಬ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಶೇಖರ್ ಕಪೂರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು. ''' ಮನಮೋಹನ ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿಯವರು''', ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದ 'ಉದ್ಯಮಸಾಹಸಿ'ಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಟರ ಸಂಘ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಂಟರ ಸಂಘದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೪೦ ಮಕ್ಕಳಿಂದ ಶುರುವಾದ, 'ಎಸ್. ಎಂ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆ', ಇಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ,ಪದವಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲದೆ, ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಶಿಕ್ಷಣ ಕೋರ್ಸ್ ಗಳಿದ್ದು, ಸುಮಾರು ೮,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅದರ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
'ಬಂಟರ ಸಂಘದ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ'
thumb|right|300px|'ಮನಮೋಹನ್ ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಮಕ್ಕಳಾದ, ಪೂಜಾಶೆಟ್ಟಿ, ಆರತಿಶೆಟ್ಟಿ ಜೊತೆಗೆ,ಖೊಪೋಲಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಆಡ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಇಮ್ಯಾಜಿಕಾ ಪಾರ್ಕ್' ನ ಮುಂದೆ'(೨೦೧೩) ಈ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮನಮೋಹನ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಹಾಯಧನದ ದೇಣಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ, ಅವರ ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ, 'ಶಶಿ ಮನಮೋಹನ ಶೆಟ್ಟಿ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಕೀರ್ಣ' ವೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಮನಮೋಹನ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ೨೦೦೮-೧೧ ರ ವರೆಗೆ, ಕಾರ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಆಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡವು, ಮೂರು ಮಹಡಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು : thumb|right|300px|'ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಮಾಜ ಸೇವಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' 'ಶಶಿ ಮನಮೋಹನ್ ಶೆಟ್ಟಿ ಸಂಕೀರ್ಣ' ದಲ್ಲಿ ೭ ವಿವಿಧ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿವೆ. ಸುಮಾರು ೨ ಸಾವಿರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳಾ ವಿಭಾಗದ ವಸತಿಗೃಹ, ಹಾಗೂ ಪುರುಷರ ವಸತಿಗೃಹಯೋಜನೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಮನಮೋಹನ್ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು ತಮ್ಮ ಧರ್ಮಪತ್ನಿ, ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ, 'ಶಶಿ ಮನಮೋಹನ್ ಶೆಟ್ಟಿಮುಕ್ತ ಸಭಾಗೃಹ', ಹಾಗೂ 'ಮುಕ್ತ ಆಟದ ಮೈದಾನ', ವಿಶಿಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ.
ಜನನ,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಮನಮೋಹನ ಆರ್. ಶೆಟ್ಟಿಯವರು, ಮೂಲತಃ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲ್ಕಿ ಸಮೀಪದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ 'ಪುತ್ರಭಾವ ಮನೆತನ'ದವರು. ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಹೈಸ್ಕೂಲು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದೂರಿನಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ, ಮುಂದೆ ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಸಾಧಿಸುವ ಅದಮ್ಯ ಇಚ್ಛೆ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿತ್ತು. ಮುಂಬಯಿನ ವಿದ್ಯಾವಿಹಾರದಲ್ಲಿರುವ 'ಸೋಮಯ್ಯಾ ಕಾಲೇಜ್' ನಲ್ಲಿ 'ಕಲಾಪದವಿ' ಮುಗಿಸಿ 'ಬಸಂತ್ ಲ್ಯಾಬ್' ನಲ್ಲಿ ಸಂಚಾಲಕ ಹುದ್ದೆಗೆ ಸೇರಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣ ತಂತ್ರವನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ, ಅನುಭವವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ತಮ್ಮದೇಆದ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಆಡ್ ಲ್ಯಾಬ್ಸ್ ಪ್ರೈ.ಲಿಮಿಟೆಡ್
೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸಂಸ್ಥೆ ಆಡ್ಲ್ಯಾಬ್ ಪ್ರೈ.ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂದು ಮುಂದೆ ಹೆಸರಾಂತ ಸಂಸ್ಕರಣ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಂಡಿತು. ಮಾಸುಮ್ ಎಂಬ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ, ಶೇಖರ್ ಕಪೂರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಶೆಟ್ಟಿಯವರು.