cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನ
ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನದ ತೊಂದರೆಗಳು
ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಲ್ಲಿ ಜನರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ, ಮಧ್ಯಗಾಮೀ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನವನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ತಾದಾತ್ಮ್ಯತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಮಾಪನಗಳು ಈ ಎರಡೂ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿರುವುದಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ .ಅಮೌಖಿಕ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಇತರರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ತೊಂದರೆಗಳು ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರಬಹುದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದು ಪರಸ್ಪರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಜನರಿಗಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿದ್ದು, ಇವು ಇತರರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಇಂತಹ ಜನರು ಗ್ರಹಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ ಆಸ್ಪರ್ಜರ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಆಟಿಸಮ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಡಿಸಾರ್ಡರ್ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವವರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪದರಹಿತ/ಮಾತಿಲ್ಲದ ಸಂವಹನ(ಸಂಜ್ಞಾ ಸಂಪರ್ಕ) ವರ್ಗ:ಸಂವಹನ
೧೭೫೨
ವರ್ಷ ೧೭೫೨ (MDCCLII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಶನಿವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಅಧಿಕ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಜನನ
೧.೨.೧೯೯೨
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೭೫೨
ಗಾಳಿಪಟ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಗಾಳಿಪಟ 2 ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೨೦೨೨ ರ ಭಾರತೀಯ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಸ್ಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಗಾಳಿಪಟ (೨೦೦೮) ರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗ ಇದು ಗಣೇಶ್, ಅನಂತ್ ನಾಗ್, ದಿಗಂತ್, ಪವನ್ ಕುಮಾರ್, ವೈಭವಿ ಶಾಂಡಿಲ್ಯ, ಸಂಯುಕ್ತಾ ಮೆನನ್ ಮತ್ತು ಶರ್ಮಿಳಾ ಮಾಂಡ್ರೆ ಮುಂತಾದವರ ತಾರಾಬಳಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಗಣೇಶ್ ಮತ್ತು ಯೋಗರಾಜ್ ಭಟ್ ಈ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕನೇ ಬಾರಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಇದು ನಿರ್ದೇಶಕರೊಂದಿಗೆ ದಿಗಂತ್‌ಗೆ ಐದನೇ ಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಮನಸಾರೆ (೨೦೦೯) ಮತ್ತು ಪಂಚರಂಗಿ (೨೦೧೦) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಮತ್ತು ನಟರಾಗಿ ಭಟ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಲೂಸಿಯಾ ಖ್ಯಾತಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕ ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಸಹ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಎದುರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ೧೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೨೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೂರಜ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್‌ನ ರಮೇಶ್ ರೆಡ್ಡಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂತೋಷ್ ರೈ ಪತಾಜೆ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದ್ದು ಅರ್ಜುನ್ ಜನ್ಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತಂಡವು ೨ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ ರಂದು ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ೩೦ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕುದುರೆಮುಖ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕೋವಿಡ್-೧೯ರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣದ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಳಂಬವಾಗಿವೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೨೧ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ
ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ ಒಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಶ್ರೀಮತಿ ವಿ.ಎಚ್.ಡಿ.ಹೋಮ್ ಸಾಯನ್ಸ್ ಕಾಲೇಜನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು: ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ ಈಚನೂರು ಶಾಂತಾ
ಗಾಳಿಪಟ ೨ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಿಮರ್ಶೆ
ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್
ಗಾಳಿಪಟ ೨ ತನ್ನ ಮೊದಲ ದಿನದಂದು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೫ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ
ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞನಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಸಬುದಾರ ಅಥವಾ ಕುಶಲಯಂತ್ರಕಾರನಂತಹ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಜನರನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡುವ ಶಿಕ್ಷಣ. ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣ ಶಾಲೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ.
ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣವು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರದ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಥವಾ ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸ್ತರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕಲಿಕಾಕಾಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಬಹುದು. ಮಾಧ್ಯಮಿಕದ ನಂತರದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಲವುವೇಳೆ ಅತಿ ವಿಶೇಷೀಕೃತ ವ್ಯಾಪಾರ ಶಾಲೆಗಳು, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಮುದಾಯ ಕಾಲೇಜುಗಳು, ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣದ ಕಾಲೇಜುಗಳು (ಯುಕೆ), ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ಜೊತೆಗೆ (ಹಿಂದೆ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ) ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಂತಗಳು
ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ
ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಹಿಂದೂಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಚಾಮುಂಡಿ ಎಂದೂ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಹಿಂದೂ ದೇವಿಮಾತೆಯಾದ ದೇವಿಯ ಭಯಾನಕ ರೂಪ ಮತ್ತು ಸಪ್ತ ಮಾತೃಕೆಯರ ಪೈಕಿ ಒಬ್ಬಳು. ಅವಳು ಯೋಧೆ ದುರ್ಗಾ ದೇವಿಯ ಪರಿಚಾರಕಿಯರಾದ ಅರವತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಅಥವಾ ಎಂಬತ್ತೊಂದು ತಾಂತ್ರಿಕ ದೇವತೆಗಳಾದ, ಮುಖ್ಯ ಯೋಗಿನಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೂಡ ಒಬ್ಬಳು. ಈ ಹೆಸರು ಚಾಮುಂಡಿಯು ಕೊಂದ ಇಬ್ಬರು ಅಸುರರಾದ ಚಂಡ ಮತ್ತು ಮುಂಡರ ಸಂಯೋಗವಾಗಿದೆ.
ಪದ ವಿವರಣಾ ಕೋಶದಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
ಪದ ವಿವರಣಾ ಕೋಶದ ಪ್ರಕಾರ -"ಚಾಮುಂಡಿ"ಎಂಬ ಪದ 'ಚಾಮುಂಡ' ಶಬ್ದದ ಅಪಭ್ರಂಶ ರೂಪ. ಗ್ರಾಮವೃದ್ದ > ಶ್ಯಾಮವೃದ್ದ > ಚಾಮವೊಡ್ಡಿ > ಚಾಮಉಂಡಿ > ಚಾಮುಂಡಿ > ಚಾವುಡಿ > ಚೌಡಿ ಎಂದಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಚಾಮುಂಡಿ ಒಬ್ಬ ಉಗ್ರದೇವತೆ. ಅಷ್ಟಕರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಈಕೆಯ ಎಂಟು ಕೈಯಲ್ಲೂ ಆಯುಧಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೊರಳ ಸುತ್ತ ರುಂಡಗಳ ಮಾಲೆ, ಕೆಂಪಾದ ನಾಲಿಗೆ ಚಾಚಿ ರಕ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಹಂಬಲಿಸುತ್ತಾ, ತ್ರಿಶೂಲಧಾರಿಣಿಯಾಗಿ ತಾಮಸಗುಣದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವತೆಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕಾಳಿಕಾ ಮಾತೆಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
೧೭೫೪
ವರ್ಷ ೧೭೫೪ (MDCCLIV) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಮಂಗಳವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೭೫೪
ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ
thumb|ಬೆಟ್ಟದಾವರೆ ಅಥವಾ ಉಪ್ಪಳಿಗೆ ಬೆಟ್ಟದಾವರೆಯು ಭಾರತದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಸಸ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಎಲೆಗಳು ಬಹಳ ಬಿಸಿಲನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಈ ಸಸ್ಯದಿಂದ "ಮಕರಂಗ ಅಂಟು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ರಾಳವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಯುರ್ವೇದಿಕ ಔಷಧಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ರಾಳವನ್ನು ಒಸರುವ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ೧೬ ಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿರುತ್ತದೆ. ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ತೊಗಟೆಯು ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ನಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಗುರಾಣಿಯಾಕಾರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಗೋಳಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತುದಿಯು ತೀಕ್ಷ್ಣಾಗ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಅಂಗೈಯಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು ೮ ರಿಂದ ೯ ನಾಳಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಹೂವುಗಳು ಏಕಲಿಂಗಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದೇ ಬೀಜವಿರುವ ಹಣ್ಣು ಗೋಳಾಕಾರದ ಕೋಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಟುನಿಸಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಯಲಾಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್
ಟುನಿಸಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡಯಲಾಗ್ ಕ್ವಾರ್ಟೆಟ್ ಟುನಿಸಿಯದ ೨೦೧೧ರ ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಟುನಿಸಿಯದಲ್ಲಿ ಬಹು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಈ ಗುಂಪಿಗೆ ೨೦೧೫ರ ಸಾಲಿನ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಪರಿಧಿ
thumb|ಒಂದು ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿ (ಕಪ್ಪು ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ C). ರೇಖಾಗಣಿತದಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿ ಎಂದರೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ (ರೇಖೀಯ) ದೂರ. ಅಂದರೆ ಪರಿಧಿಯು ವೃತ್ತವನ್ನು ತೆರೆದು ರೇಖಾ ಖಂಡವಾಗಿ ನೇರಗೊಳಿಸಿದಾಗ ಅದರ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೃತ್ತವು ಬಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ (ಗಡಿರೇಖೆ), ಪರಿಧಿಯು ಸುತ್ತಳತೆಯ ವಿಶೇಷ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ. ಸುತ್ತಳತೆಯು ಯಾವುದೇ ಸಂವೃತ ಆಕಾರದ ಸುತ್ತಲಿನ ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಆಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ವೃತ್ತ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವೃತ್ತದಂತಹ ಕೆಲವು ವೃತ್ತದಂತಹ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ. ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ, "ಪರಿಧಿ" ಪದವು ಅಂಚಿನ ಉದ್ದದ ಬದಲು ಅಂಚನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಬಹುದು.
π ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧ
ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾದ ಗಣಿತದ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಿರಾಂಕ ಪೈ ಅನ್ನು ಗ್ರೀಕ್ ಅಕ್ಷರ π ಇಂದ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. π ಯ ಸಂಖ್ಯಾತ್ಮಕ ಮೌಲ್ಯದ ಮೊದಲ ಕೆಲವು ದಶಮಾನ ಅಂಕಿಗಳೆಂದರೆ 3.141592653589793 ... ಪೈ ಯನ್ನು ವೃತ್ತದ ಪರಿಧಿ C ಮತ್ತು ಅದರ ವ್ಯಾಸ d ಯ ಅನುಪಾತ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಮಾಪನ
೧೭೫೩
ವರ್ಷ ೧೭೫೩ (MDCCLIII) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೭೫೩
ಭಾಗ್ಯದ ಬಾಗಿಲು
ಕಥಾ ಹಂದರ
ಕಾಲೇಜ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೋರ್ವ ರಾತ್ರಿ ಹೊತ್ತು ಊರಿನಲ್ಲಿ ಸಿನಿಮಾ ಭಿತ್ತಿ ಪತ್ರಗಳನ್ನ ಅಂಟಿಸಿ ದುಡಿದು ಹಗಲು ಓದಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ತಾಯಿಯೊಡನೆ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹುಡುಗಿಯೊಬ್ಬಳು ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆತನ ಭಾಗ್ಯದ ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎನ್ನುವ ಕಥಾ ಹಂದರವಿದೆ.
ವಿಶೇಷ ಮಾಹಿತಿ
ವರನಟ ಡಾ|ರಾಜ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ನಾಯಕನಟನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ ೧೦೦ನೇ ಚಲನಚಿತ್ರ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ರಾಜಕುಮಾರ್_ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ
ಜೀವನ
ಆಗಷ್ಟ್ ೧೫, ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಹುಟ್ಟು ಹೆಸರು ಗಾಯತ್ರಿ. ಮುಂದೆ ಲೇಖಕಿಯಾದಾಗ ಇವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಚೇತನಾ ತಿರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಲಾವಿಕಾ ಇವರ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು 'ಇ - ಪುಸ್ತಕ'ವನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಮೇರಿ ಇಮ್ಯಾಕ್ಯುಲೇಟ್ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಸೇಂಟ್ ಮೇರೀಸ್ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ತುಂಗಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪದವಿಪೂರ್ವಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಮೊದಲನೇ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಎಸ್ ಸಿ ಓದಬೇಕಾದರೆ, ಮದುವೆಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಓದು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಪ್ರಣವ ಚೈತನ್ಯ ಇವರ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡದ ಲೇಖಕಿಯರು
ಪಲೇಡಿಯಮ್
thumb
ಪಲೇಡಿಯಮ್ ಒಂದು ಲೋಹ ಮೂಲಧಾತು. ಇದು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಲೋಹಗಳ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದು ಮೃದು, ಹೊಳಪುಳ್ಳ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ ಲೋಹ. ಇದನ್ನು ಪ್ಲಾಟಿನಮ್‍ನ ಬದಲಿಗೆ ಹಲವಾರು ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉಪಕರಣಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು ೧೮೦೩ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‍ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ ವಿಲಿಯಮ್ ವೊಲ್ಲಾಸ್ಟನ್ ಎಂಬವರು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು.
ಇದರ ಸಂಕೇತ Pd. ಆವರ್ತಕೋಷ್ಟಕದ ಎಂಟನೆಯ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಧಾತುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು. ಈ ಧಾತುಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 10-7 ರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕುತ್ತದೆ. ಪರಮಾಣು ಸಂಖ್ಯೆ 46 ಮತ್ತು ಪರಮಾಣು ತೂಕ 106.7. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಿನ್ಯಾಸ 1s2 2s2 2p6 3s2 3p6 3d10 4s2 4p6 4d8 5s2. ಈ ಲೋಹದ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
102Pd, 104Pd, 105Pd, 106Pd, 108Pd, 110Pd.
ದೊರಕುವಿಕೆ
ಬ್ರಜಿಲ್ ಮತ್ತು ಉರಳ್ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಕೃತಿಯ ಹರಳುಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅದುರುಗಳಿವು: ಬ್ರಾಗೈಟ್ [Pt, Pd, Ni,]S, ಪೊಲಾರೈಟ್ [Pd, Hg], ಸ್ಟಿಬಿಯೊಪೆಲಡೈನೈಟ್ [Pd3 Sb], ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅಥವಾ ಪೋರ್ಪೆಜೈಟ್.
ಇತಿಹಾಸ
ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ಮಿನಿಂದ ಎರಡು ಲೋಹಗಳನ್ನು ವಾಲ್ಟ್‌ಸನ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿದ (1803). ಒಂದಕ್ಕೆ ರೋಡಿಯಮ್ ಎಂದೂ ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿಟ್ಟ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪಲ್ಲಾಸ್ ಎಂಬ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹವನ್ನು ಆಗತಾನೇ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಈ ಹೊಸ ಲಾಹಕ್ಕೆ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಎಂದು ನಾಮಕರಿಸಿದರು.
ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಇದನ್ನು ಎರಡು ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾರೆ: ವಾಲ್ಟ್‌ಸನ್ ವಿಧಾನ; ಜಾನ್ಸನ್, ಲ್ಯಾಂಪಡಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಕ್ಸ್ ವಿಧಾನ.
ವಾಲ್ಟ್‌ಸನ್ ವಿಧಾನ: ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ಮನ್ನು ದ್ರವರಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಗಿಸಿ ತರುವಾಯ ಅದನ್ನು ಆವಿಯಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಅಮೋನಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಟಿನೇಟ್ (NH4)2PtCl6 ಒತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಶೋಧಿಸಿ ಬಂದ ದ್ರವವನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಸತುವಿನಿಂದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಪುನಃ ಒತ್ತರ ಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಒತ್ತರವನ್ನು ಸಾರರಿಕ್ತ ನೈಟ್ರಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ತೊಳೆದು ಬಳಿಕ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟುಗಳ ಜೊತೆ ಜೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬರುವ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ರೋಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ಮುಗಳು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿರುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಆವಿಯಾಗಿಸಿದಾಗ ಪೊಟಾಸಿಯಮ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ (K2PdCl4) ಹರಳುಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಕಾಸ್ಟಿಕ್ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಜ್ವಲಿಸಿದಾಗ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಾನ್ಸನ್, ಲ್ಯಾಂಪಡಿಯಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಕ್ಸ್ ವಿಧಾನ: ಈ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ಮನ್ನು ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಗೋಲ್ಡ್ ಅದುರಿನಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಅದನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಮ್ ನೈಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಜೊತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಜೊತೆ ಜೀರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಶೋಧಿಸಿದಾಗ ಬೆಳ್ಳಿ, ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಲೋಹಗಳು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬೆರೆಸಿ ಬೆಳ್ಳಿಯನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸತುವು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಜೊತೆ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಆಕರ್ಷಣದಿಂದ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರ ಕಪ್ಪು ಪುಡಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಿಸಿ ಬಂದ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಅಮೋನಿಯ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸೇರುಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಅಧಿಕ ಗಾತ್ರ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಪೆಲಡಸ್ ಡೈ ಅಮೈನೊ ಕ್ಲೋರೈಡ್ [Pd(NH3)2Cl2]  ಬರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವವರೆಗೂ ಕಾಸಿದಾಗ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಲೋಹ ಬರುತ್ತದೆ.
ರೂಪಗಳು
ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ಮಿನ ರೂಪಗಳು ಹಲವಾರು-ಲೋಹ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್, ಸ್ಫಟಿಕಾಕೃತಿಯ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್, ಸ್ಪಂಜಿನಂಥ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್, ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್, ಪೆಲಡೈಜ್ಡ್‌ಕಲ್ನಾರು, ಸತುವು ಪೆಲೇಡಿಯಮ್, ಯುಗ್ಮ ಮತ್ತು ಕಲಿಲ (ಅಂಟು ವಜ್ರ) ಪೆಲೇಡಿಯಮ್. ಈ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೋಹಗಳ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ: ಅವು ಸೋಡಿಯಮ್-ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರಲೋಹ, ಲಿಥಿಯಮ್ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ, ತಾಮ್ರ-ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ, ಬೆಳ್ಳಿ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ, ಚಿನ್ನ-ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ, ಕ್ಯಾಡ್ಮಿಯಮ್-ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ ಲೋಹಕ್ಕೆ ದಂತ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗವಿದೆ. ಗಡಿಯಾರಗಳ ಸ್ಪ್ರಿಂಗುಗಳ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತ ದರ್ಪಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದು ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಪಲೇಡಿಯಮ್-ಚಿನ್ನ ಮಿಶ್ರ ಲೋಹದ ಒಡವೆಗಳುಂಟು. ರೋಧ ತಂತಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ಲೇಪನ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ, ಕಿಡಿ ಬಿರುಡೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ನನ್ನು ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣಗಳಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಶುಷ್ಕಗೊಳಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಪೆಲೇಡಿಯಮ್ಮಿನ ಉಪಯೋಗವಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
೧೭೫೫
ವರ್ಷ ೧೭೫೫ (MDCCLV) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಬುಧವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೭೫೫
ಹರಿಹರ ರಾಯ II
೨ನೆಯ ಹರಿಹರ (1377-1404 CE)  ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ, ಸಂಗಮ ರಾಜವಂಶದ ಚಕ್ರವರ್ತಿ. ಜೈನ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಮಧುರ ಈತನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿ. ವೇದಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಕೆಲಸ  ಈತನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ವೈದಿಕ ಮಾರ್ಗ ಸ್ಥಾಪನಾಚರ್ಯ ಮತ್ತು  ವೇದಮಾರ್ಗ ಪ್ರವರ್ತಕ ೨ನೆಯ ಹರಿಹರನ ಬಿರುದುಗಳು.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
೧ನೆಯ ಬುಕ್ಕ ರಾಯನ ಮರಣಾನಂತರ, 1377ರಲ್ಲಿ  ೨ನೆಯ ಹರಿಹರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ  ಬಂದು, 1404ರಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ತನಕ ವಿಜಯನಗರದ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದನು. ವೀರೂಪಾಕ್ಷ ರಾಯ ಈತನ ಉತ್ತರಾಧಕಾರಿ.
ತನ್ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು  ಮುಂದುವರಿಸಿದ. ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ, ನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಕಳಿಂಗದ ನಡುವಿನ ಆಂಧ್ರ ದ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿದನು. ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳಿಂದ, ಅಡ್ಡಂಕಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಶೈಲಮ್ ಗಳನ್ನಲ್ಲದೇ, ಕೃಷ್ಣ ನದಿಯ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯನ್ನೂ ಸಹ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಈ ಘಟನೆ,  ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿನ, ರಚ್ಚಕೊಂಡದ ವೇಲಮರೊಂದಿಗಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. 1378ರಲ್ಲಿನ ಮುಝಾಹಿದ್ ಬಹಮನಿಯ ಸಾವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು, ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸಿದನಲ್ಲದೇ, ಗೋವ, ಚೌಲ್ ಮತ್ತು ದಾಭೊಳ್ ಗಳಲ್ಲಿನ ಬಂದರುಗಳನ್ನೂ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಹರಿಹರ II ಆಳ್ವಿಕೆ ರಾಜಧಾನಿ, ವಿಜಯನಗರ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಹಂಪಿ. ಹಂಪಿಯ ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಹರನ ಅರಮನೆಯೂ ಸೇರಿದೆ.
ಜೈನ ಶಿಕ್ಷಕ ಸಿಂಹಾನಂದದ ಶಿಷ್ಯ, ಇರುಗುಪ್ಪ ಈತನ ಸೈನ್ಯಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ. ಇರುಗುಪ್ಪ  ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ,  ಗೊಮ್ಮಟೇಶ್ವರನಿಗೆ ಒಂದು ಕೆರೆ ಮತ್ತು ಕುಮ್ತು-ಜೀನಾನಾಥ ಶಿಲ್ಪ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದನು.
ಕೊಂಡವೀಡುವಿನ ರೆಡ್ಡಿಗಳೊಂದಿಗಿನ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ, ಆತ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ, ದಳವಾಯಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಯದುರಾಯನನ್ನು ನೇಮಿಸಿ,  ಭವಿಷ್ಯದ ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ <references group="http://hampi.in/a-forgotten-empire-chapter-2" />೧. http://hampi.in/a-forgotten-empire-chapter-2
೨. ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ <references group="http://hampi.in/a-forgotten-empire-chapter-2" />
ಅಶೋಕ ವನ
thumb| ೧೯೦೦ ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬಜಾರ್ ಕಲೆಯ ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಹನುಮಂತನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಶೋಕ ವನವು ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ ರಾವಣನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ತೋಪು. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಮೀಕಿಯ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣ ಮತ್ತು ತುಳಸಿದಾಸರು ಬರೆದ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನಂತರದ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸುಂದರ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನ ವನದ ಸುತ್ತಲೂ ಮನೆಗಳು ಇವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವತಃ ವಿಶ್ವಕರ್ಮನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.
ರಾಮನ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಸೀತಾ ತನ್ನ ಅಪಹರಣದ ನಂತರ ರಾವಣನಿಂದ ಬಂಧಿತಳಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳ ಇದಾಗಿದೆ. ಸೀತೆಯು ರಾವಣನ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿ ಶಿಂಶಾಪ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಇರಲು ಬಯಸಿದಳು. ಇಲ್ಲಿಯೇ ರಾವಣನ ಹೆಂಡತಿ ಮಂಡೋದರಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಂದಳು. ಹನುಮಂತನು ಅವಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದನು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಬೆರಳಿನ ಉಂಗುರದಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡನು. right|thumb|190x190px| [[ಅಶೋಕ ವೃಕ್ಷ|ಅಶೋಕ ಮರ ( ಸರಕಾ ಅಸೋಕಾ ), ರಾಮಾಯಣದೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಸೀತಾ-ಅಶೋಕ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ]] ರಾಮ ಮತ್ತು ರಾವಣರ ನಡುವಿನ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಯುದ್ಧದ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೆ ಸೀತೆಯು ಅಶೋಕ ವನದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದಳು. ಇದು ರಾವಣನ ಮತ್ತು ಈ ಕುಲದ ಬಹುಪಾಲು ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಹನುಮಂತನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಲಂಕಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅಶೋಕ ವನದ ಬಹುಭಾಗವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿದನು. ಅಶೋಕ ವನದ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಮದಾ ವನವೂ ನಾಶವಾಯಿತು.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳ
right|thumb|200x200px| ಹಕ್ಗಾಲ ಸಸ್ಯದ ಉದ್ಯಾನಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಸೀತಾ ಎಲಿಯ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ "ಸೀತಾ ಕೋವಿಲ್" (ಹನುಮಾನ್ ಕೋವಿಲ್) ಎಂಬ ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯ ಇದರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಳವು ಹಕ್ಗಲಾ ಸಸ್ಯಗಳ ಉದ್ಯಾನ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸೀತಾ ಎಲಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪ್ರದೇಶವು ರೆಸಾರ್ಟ್ ನಗರವಾದ ನುವಾರಾ ಎಲಿಯಾಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ. ಉದ್ಯಾನವು ಹಕ್ಗಲಾ ರಾಕ್ ರೂಪಗಳ ತಳದಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಪೊಕುನವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಹಕ್ಗಾಲ ರಾಕ್ ಜಂಗಲ್‌ನ ಮೇಲೆ ಬಂಜರು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಅಮ್ಮನ್ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಪರ್ಕಿತ ತಾಣವೆಂದರೆ ಸೀತಾ ಎಲಿಯ ಸೀತಾ ಜರ್ನಾ ಎಂಬ ಹೊಳೆಯಲ್ಲಿ ಸೀತಾ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈ ತಾಣವು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಅದರ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮದ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವೆಲ್ಲೋರ್
thumb|ವೆಲ್ಲೋರ್ ಕೋಟೆ ವೆಲ್ಲೋರ್ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ವೆಲ್ಲೋರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಪಾಲಾರ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಇದು, ವಿವಿಧ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಪಲ್ಲವರು, ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಚೋಳರು, ನಂತರದ ಚೋಳರು, ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರು, ಕರ್ನಾಟಕ ಆಧಿಪತ್ಯ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಚೆನ್ನೈನಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೪೫ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೈನಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೮೨ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ.
ಬೇಡಿ ಬಂದವಳು
ಬೇಡಿ ಬಂದವಳು, ಸಿ.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಟಿ.ಎನ್.ಶ್ರೀನಿವಾಸನ್ ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ ೧೯೬೮ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಆರ್.ಸುದರ್ಶನಂ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಕಲ್ಯಾಣಕುಮಾರ್, ದ್ವಾರಕೀಶ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಕಲಾ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವೆಲ್ಲೋರ್
ವರ್ಗ:ತಮಿಳುನಾಡು
ಬೇಡಿ ಬಂದವಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ವಿಕಿಭಾಷೆ
ವಿಕಿಭಾಷೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾಕ್ಕಾಗಿ ಬಹುಭಾಷಾ ವಿಷಯವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖನವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಷೆಗೆ ಯಂತ್ರ-ಅನುವಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ವಿಕಿಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ರಚಿಸಬಹುದು. ಇದು ವಿಕಿಯ ಮಾರ್ಕ್ಅಪ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವಿಕಿಭಾಷೆ 30 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷಯ ರಚನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ
ಆನಂದ ಕಂದ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೬೮ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಎರ್ನಾಕುಳಂ
ಎರ್ನಾಕುಳಂ: ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣ. ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೇಂದ್ರ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ 5 ಲಕ್ಷ ಕೊಚ್ಚಿ ಮತ್ತು ತಿರುವಾಂಕೂರ್ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಸೇರಿ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವಾಗುವವರೆಗೂ ಕೊಚ್ಚಿಯ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅನಂತರ ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದ ಐದು ಕಾಲೇಜುಗಳಿವೆ.
ಕೈಗಾರಿಕೆ
ಸಾಬೂನು, ಎಣ್ಣೆ, ಗ್ಲಿಸರಿನ್, ರೇಷ್ಮೆ ಮುಂತಾದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಹಾಗೂ ತೆಂಗಿನ ಬೇಸಾಯ ಜನರ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಸಬುಗಳು. ಇಲ್ಲೊಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯವೂ ಇದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ
"ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಾನಪದ ರತ್ನ" "ಜಾನಪದ ದಿಗ್ಗಜ"ರೆಂದೆ ಖ್ಯಾತರಾದ ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರು ನವೋದಯ ಕಾಲದ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಹಾಗು ಜಾನಪದ ತಜ್ಞರು. ಹಳ್ಳಿಯ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ಎತ್ತರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಟ್ಟವರು. ಶ್ರೇಷ್ಠ ಶಿಕ್ಷಕರು. ಮಧುರಚನ್ನರ ಒಡನಾಡಿಗಳು. ಅರವಿಂದರ ಭಕ್ತರು. ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಡಚಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ ಗ್ರಂಥಾಲಯವನ್ನು ತೆರೆದು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚಡಚಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ 10 ಫೆಬ್ರವರಿ 1905ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳು ಶಿವಯೋಗಿ ಮತ್ತು ಸಾವಿತ್ರಿ ಎಂಬ ಪುಣ್ಯ ಜೀವಿಗಳು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಜನಪದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ‘ಗರತಿಯ ಹಾಡು’ ಮತ್ತು ‘ಜೀವನ ಸಂಗೀತ’ ಎಂಬ ಸಂಕಲನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ನಂತರ ಹೊರತಂದ ಪುಸ್ತಕ ‘ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು’. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಒಂಬತ್ತು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಈ ಕೃತಿಯು ಎಂ.ಎ. ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಾನಪದ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಕೃತಿ ‘ಜನಾಂಗದ ಜೀವಾಳ’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನೂ ಮಿಂಚಿನ ಬಳ್ಳಿ ಪ್ರಕಾಶನವು ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಜನಪದ ಕಥೆಗಳು, ಗಾದೆಗಳು, ಒಗಟುಗಳು, ಬಯಲಾಟದ ಹಾಡುಗಳು, ವಾಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು, ಪಡೆನುಡಿಗಳು- ಇವೆಲ್ಲದರ ರಸಭರಿತ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿ. ಜಾನಪದ ಕ್ಷೇತ್ರದಷ್ಟೇ ಇವರಿಗೆ ಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಕಾವ್ಯಪ್ರಕಾರ. ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿಯೇ ರಾಮನರೇಶ್‌ ತ್ರಿಪಾಠಿಯವರು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ ‘ಮಿಲನ’ ಖಂಡ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರು ಹೊರತಂದ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ ಮುಗಿಲಜೇನು, ಪೂಜಾ, ಮಾತೃವಾಣಿ, ನಮಸ್ಕಾರ, ಶ್ರುತಾಶ್ರುತ, ಸಾಯ್‌ಕೊಲ್‌ ಮುಂತಾದವುಗಳು. ಜಾನಪದ, ಕಾವ್ಯದಷ್ಟೇ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದರೆ ಪ್ರಬಂಧಪ್ರಕಾರ.
ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಚಿತ್ರಣ, ವೈಚಾರಿಕತೆ ಜೀವನದೃಷ್ಟಿ, ಇವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನಗಳೆಂದರೆ ‘ಸ್ವರ್ಗದೋಲೆಗಳು’. ‘ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವರಾಜ್ಯ ದೊರೆತುದೇಕೆ?’, ‘ಬಾಳಬಟ್ಟೆ’, ‘ತಲೆಮಾರಿನ ಹಿಂದೆ’, ‘ಬದುಕಿನ ನೆಲೆ’, ‘ನೂರುಗಡಿಗೆ ಒಂದು ಬಡಿಗೆ’ ಮುಂತಾದ ೧೫ ಪ್ರಬಂಧ ಕೃತಿಗಳು. ಭಾರತೀಯ ಮಹಾಪುರುಷರು, ದೇಶಭಕ್ತಿಯ ಕಥೆಗಳು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಕುಲಗುರು, ದತ್ತ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು, ಮಧುರ ಚೆನ್ನರ ಜೀವನ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯ, ಗಾಂಧಿ ಶತದಲ, ಹಳ್ಳಿಯ ಮಹಾತ್ಮ ಮುಂತಾದ ೧೮ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯ ಕೃತಿಗಳು; ಜನಜೀವನ, ಭಕ್ತಿ ರಹಸ್ಯ, ಭಗವಾನ್‌ ಬುದ್ಧದೇವ, ಮೊದಲನೇ ದೇಶದ್ರೋಹಿ, ಸಪ್ತಪದಿ ಮೊದಲಾದ ೮ ನಾಟಕಗಳು; ‘ಬೆಟ್ಟದ ಹೊಳೆ’-ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ; ಪವಿತ್ರ ಜೀವನ, ಸುಂದರ ಕಥೆಗಳು, ದೀಪವರ್ತಿ, ದೃಷ್ಟಾಂತ ಕಥೆಗಳು ಮೊದಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಕಥಾ ಸಂಕಲನಗಳು; ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಸಾಹಸ, ಲೊಬೊಲೊಬೊ, ಕಿರುಗನ್ನಡಿ, ಅಂದ ಚೆಂದ, ನಾಮದೇವ, ಗುಡ್ಡಾಪುರದ ದಾನಮ್ಮ ಮೊದಲಾದ ೧೬ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳು, ರಾಮತೀರ್ಥರ ಬಗ್ಗೆ ೫ ಕೃತಿಗಳು; ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದ ೧೨ ಕೃತಿಗಳೂ ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು ಒಂದು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿತ. ಇವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಗಳೆಂದರೆ ಹಲಸಂಗಿ ಮಧುರ ಚೆನ್ನ, ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ ಮತ್ತು ಧೂಲಾಸಾಹೇಬ ಮೊದಲಾದ ಸ್ನೇಹಿತರುಗಳು.
ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರನ್ನು ಕುರಿತು ಡಾ.ಎಂ.ಎನ್‌.ವಾಲಿಯವರು “ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರ ಜೀವನ ಸಾಧನೆ” ಕುರಿತ ಮಹಾ ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ. ಇವರಿಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಗೌರವಗಳೆಂದರೆ – ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ರಬ ಕವಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೨೮ ನೆಯ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಜಾನಪದ ಗೋಷ್ಠಿಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, (ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು – ಎಸ್‌.ಎಸ್‌. ಬಸವನಾಳರು). ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಕರ್ನಾಟಕ ೨ ನೆಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಸೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಹೊರನಾಡ ಕನ್ನಡಿಗರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಇಳಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಆರನೆಯ ಜಾನಪದ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಜಮಖಂಡಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲಾ ಎರಡನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಹೊಸಪೇಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕನ್ನಡ ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಪ್ರಥಮ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ, ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಕೊಪ್ಪಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧೯೫೬ರಲ್ಲಿ ‘ಸ್ವರ್ಗದೋಲೆಗಳು’ ಕೃತಿಗೆ ಮುಂಬೈ ಸರಕಾರದ ಬಹುಮಾನ, ೧೯೫೯ರಲ್ಲಿ ‘ಗರತಿಯ ಬಾಳು’ ಕೃತಿಗೆ ಮೈಸೂರು ಸರಕಾರದ ಬಹುಮಾನ, ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಡಾ. ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದರಿಂದ ‘ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ‘ಜನಾಂಗದ ಜೀವಾಳ’ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಬಹುಮಾನ, ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಬಹುಮಾನ, ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ‘ನಾಟ್ಯಸಾಧನೆ’ (ಪ್ರಬಂಧ) ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಬಹುಮಾನ, ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಸನ್ಮಾನ, ಮತ್ತು ‘ನೂರು ಗಡಿಗೆ ಒಂದು ಬಡಿಗೆ’ ಕೃತಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಬಹುಮಾನ, ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಜಾನಪದ ಅಕಾಡಮಿಯಿಂದ ‘ಜಾನಪದ ತಜ್ಞ’ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನಿಂದ ಗೌರವ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರದ ಜಾನಪದ ಸೇವೆಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಗುಲಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್‌ ದೊರೆತವು. ಹೀಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಹಲವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ದುಡಿದ ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರು ನಿಧನರಾದದ್ದು ೧೯೯೩ ರ ಮೇ ೫ ರಂದು. ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣನವರ ಹೆಸರನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಗೊಳಿಸಲು ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿರುವ ‘ಜಾನಪದ ಅಧ್ಯಯನ ವೇದಿಕೆ’ಯಿಂದ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ‘ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ (ಜನನ-ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬, ಮರಣ-೧೭೬೨ -೧೮೨೭) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಖ್ಯಾತ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿ(ಇನ್ನಿಬ್ಬರು- ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಗರಾಜರು)ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ತೆಲುಗು ಮೂಲದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಹಿರಿಯರು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಕುಂಭಮ್‌ನಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದವರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಇವರ ಮನೆಭಾಷೆ ತೆಲುಗು. ತಂದೆ ವಿಶ್ವನಾಥ ಅಯ್ಯರ್ ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುವಾರೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು ಅರ್ಚಕ ವೃತ್ತಿಯವರಾಗಿದ್ದರು. ಬಾಲಕ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಬಹಳ ಸುಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಯಿದ್ದುದರಿಂದ, ರೂಢಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಜೊತೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಗೀತದ ಬಾಲಪಾಠಗಳೂ ಆದವು. ಸುಮಾರು ಬಾಲಕ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷವಾದ ನಂತರ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣನ ಕುಟುಂಬ ತಂಜಾವೂರಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಿಂದ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಾಗಿ ಬಂದು ಚಾತುರ್ಮಾಸಕ್ಕಾಗಿ ನೆಲೆನಿಂತ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸನ್ಯಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಂಗೀತಸ್ವಾಮಿ ಎಂಬವರು, ಈ ಬಾಲಕನ ಕಂಠಸಿರಿಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈತನನ್ನು ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತಗಾರನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
ಕಾಂಚೀಪುರದ ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯ ಭಕ್ತರಾದ ಶ್ಯಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ಬಹುಪಾಲು ಕೃತಿಗಳು ಕಾಮಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತವು. ತಂಜಾವೂರಿನ ಬಂಗಾರು ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಚಕರಾಗಿದ್ದ ಆದಿ ಅಪ್ಪಯ್ಯ, ಶ್ಯಾಮಾಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗುರುಗಳು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಒಟ್ಟು ೩೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೂ ಈಗ ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಸುಮಾರು ೬೦-೭೦ರಷ್ಟು ಕೃತಿಗಳು ಮಾತ್ರ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತೆಲುಗು, ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ತಮಿಳು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮದುರೈಯ ಮೀನಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ 'ನವರತ್ನಮಾಲಿಕೆ' ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಶಾಮಕೃಷ್ಣ ಎಂಬ ಅಂಕಿತ ಹೊಂದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ
ವಿಕಿವಿದ್ಯಾಲಯ
ಇತಿಹಾಸ
ವಿಕಿವರ್ಸಿಟಿ ಬೀಟಾ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 15 ಆಗಸ್ಟ್ 2006 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ವಿಕಿಪುಸ್ತಕ ಯೋಜನೆಯೊಳಗೆ ಹಲವಾರು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಲು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಾಗ ಅದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು, ನಂತರ ಅದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಇದು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು 2005 ರಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅದೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪದ ಬದಲಾದ ರೂಪವನ್ನು 2006 ರಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ವಿಕಿಮೇನಿಯಾ 2006 ರಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಎಮಿತ್ತಚ್ಚನ್
ಎಮಿತ್ತಚ್ಚನ್: 17ನೆಯ ಶತಮಾನ. ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಹು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಭಾರತಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿ. ತುಂಜತ್ತು ಎಮಿತ್ತಚ್ಚನ್ ಈತನ ಪುರ್ವ ನಾಮ.
ಶೈಲಿ
ಈತನ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸುವರ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಹಿಂದೆ, ಎಂದರೆ 16ನೆಯ ಶತಮಾನ ದಲ್ಲಿ, ಕವಿಗಳು ತೀರ ಮಲೆಯಾಳದ ಸೊಗಡನ್ನುಳ್ಳ ಜಾನಪದ ಗೀತ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಲ್ಲವೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪದ ವೃತ್ತ ಭೂಯಿಷ್ಠವಾದ ಮಣಿಪ್ರವಾಳ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಎಮಿತ್ತಚ್ಚನ್ ಮಲೆಯಾಳ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಗಳ ಹಾಳತವಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಧಾಟಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಕೇರಳದ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳಾದ ವಡಕ್ಕನ್ ಪಾಟ್ಟುಗಳು (ಬಡಗಣ ಗೀತೆಗಳು) ಈತನ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.
ಕಾವ್ಯಗಳು
ಈತನ ರಾಮಚರಿತಂ ಕಾವ್ಯ ಭಕ್ತಿಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿಯೇ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ತನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದ ಭಕ್ತಿಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಅನುಯೋಜ್ಯವಾದ ಇತಿವೃತ್ತಗಳನ್ನು ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲೂ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಕೊಂಡು, ಮೂಲಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಸ್ವಕೀಯವೂ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವೂ ಆದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೂತನ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಈ ಕವಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತಿದ್ಯೋತಕವಾದ ಭಾಗಗಳಂತೂ ಗಾನಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಮೈಮರೆಸುವಂತಿವೆ. ಭಕ್ತಿಪ್ರಸ್ಥಾನ, ಕಿಳಿಪಾಟ್ಟು ಪ್ರಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪುನರುದ್ಧರಿಸಿದವನೆಂದು ಸಾಹಿತ್ಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಈತ ಖ್ಯಾತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಭಕ್ತಿಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈತನಿಗೆ ತುಳಸೀದಾಸ, ಜಯದೇವ ಮೊದಲಾದ ಮಹಾಕವಿಗಳೊಡನೆ ಸಮಾನಪಟ್ಟವಿದೆಯೆಂದಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯೋಕ್ತಿಯಾಗದು.
ಇತರ ಕೃತಿಗಳು
ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳಲ್ಲದೆ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಈತ ಬರೆದನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮಲೆಯಾಳ ಭಾಗವತದ ಮೊದಲಿನ ಒಂಬತ್ತು ಸ್ಕಂಧಗಳು, ಉತ್ತರ ರಾಮಾಯಣ, ಹರಿನಾಮ ಕೀರ್ತನಂ, ಚಿಂತಾರತ್ನಂ-ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಅವನವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಇವಾವುವೂ ರಾಮಯಣ, ಮಹಾಭಾರತಗಳ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಟ್ಟುವಂಥವಲ್ಲ. ಭಾಗವತಂ ಕಿಳಿಪಾಟ್ಟು ರಾಮಾಯಣಂ ಇರುಪತ್ತಿನಾಲು ವೃತ್ತಂ, ದೇವೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಮುಂತಾದವನ್ನು ಈತನೇ ಬರೆದನೆಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಭೇದವಿದೆ. ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವೋಪದೇಶಕ್ಕೂ ಭಾಗವತದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣಪಾರಮ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಗೂ ಕವಿ ಆದ್ಯಗಮನವಿತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಗೆ ಒಂದು ಲಿಪಿಸಮುಚ್ಚಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನೂ ಎಮಿತ್ತಚ್ಚನಿಗೆ ಕೆಲವರು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈತನ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಲೆಯಾಳಂ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಉಂಟಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಅನುಲಕ್ಷಿಸಿ ಇಂಥ ವಾದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು, ಅಷ್ಟೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮಲೆಯಾಳಂ ಕವಿಗಳು
ಆನಂದ್
--> ಅನಂದ್ ಗುಜರಾತ್ ರಾಜ್ಯದ ಅನಂದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ. ಇದನ್ನು ಹಾಲಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಭಾರತದ ಕ್ಷೀರ ಕ್ರಾಂತಿಯ ತವರು ಪಟ್ಟಣ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಕ್ಷೀರಕ್ರಾಂತಿ ದೇಶದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿರುವುದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ.ಪಟ್ಟಣವು ಈಗ ೨೨.೭ ಚದರ ಕಿ,ಮೀ.ವಿಸ್ತೀರ್ಣವಿದ್ದು ಸದ್ಯದಲ್ಲೇ ನಗರಪಾಲಿಕೆಯಾಗುವ ಸಂಭವವಿದೆ.ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅಮುಲ್ ಡೈರಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕೃಷಿ
ವಿಕಿ ವೋಯೇಜ್
ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಲೇಖಕರು ಬರೆದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಉಚಿತ ಜಾಲತಾಣ ಆಧಾರಿತ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಕಿಪೀಡಿಯದ ಸಹೋದರಿ ಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದೇ ಲಾಭರಹಿತ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಣದಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಆಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಅನ್ನು "ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಜರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನ ಸಂಪಾದಕರು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2006 ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಂಪಾದನೆ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಸ್ತುತ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಸ ಸೈಟ್‌ಗೆ ಸರಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಾಗ, ಜಾಲತಾಣದ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯ ಪರವಾನಗಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ, " ಫೋರ್ಕಿಂಗ್ " ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಂದ ಸೈಟ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ 10, 2006 ರಂದು "ವಿಕಿವೊಯೇಜ್" ಆಗಿ ನೇರ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಜರ್ಮನ್ ಸಂಘವು ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಇ. ವಿ. (ಇದು ಅದರ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಂಘವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ). ವಿಷಯವನ್ನು ಕಾಪಿಲೆಫ್ಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಕ್ರಿಯೇಟಿವ್ ಕಾಮನ್ಸ್ ಅಟ್ರಿಬ್ಯೂಷನ್- ಶೇರ್ಅಲೈಕ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
2012 ರಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆತಿಥೇಯರೊಂದಿಗಿನ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸದ ನಂತರ, ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್‌ನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷೆಯ ಆವೃತ್ತಿಯ ಸಮುದಾಯವು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮುನ್ನುಗ್ಗಲು ಸಮುದಾಯವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ಎರಡು-ಮಾರ್ಗದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿಕಿಟ್ರಾವೆಲ್ ಸಮುದಾಯವು ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ನೊಂದಿಗೆ ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿ‌ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಮರು-ವಿಲೀನಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಭಾಷಾ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಎಫ್) ಆಯೋಜಿಸಿವೆ, ಇದು ಹಲವಾರು ಲಾಭದಾಯಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದಂತಹ ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಕಿ ಆಧಾರಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು. ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಫೌಂಡೇಶನ್‌ನ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಡಬ್ಲ್ಯುಎಂಎಫ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಡೀ ವಿಕಿವೊಯೇಜ್ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಕಿಮೀಡಿಯಾ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ಜನವರಿ 15, 2013 ರಂದು 12 ನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ದಿನದಂದು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಪುನಃ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಉಡಾವಣೆ.
ಕಾಕೋಳು ಸರೋಜಾರಾವ್
ಕಾಕೋಳು ಸರೋಜಾರಾವ್ - ( ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೧,೧೯೪೨ - ನವೆಂಬರ್ ೨೬,೨೦೦೬) ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಜನಪ್ರಿಯ ಲೇಖಕಿ.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡ ಕಾದಂಬರಿಗಳು:
ನಿಧನ
ಕಾಕೋಳು ಸರೋಜಾರಾವ್ ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೨೬, ೨೦೦೬ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಕಾಕೋಳು ಸರೋಜಾ ರಾವ್ ಕಾಕೋಳು ಸರೋಜಾ ರಾವ್ ವರ್ಗ: ೧೯೪೨ ಜನನ ವರ್ಗ: ೨೦೦೬ ನಿಧನ
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತ
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು (ಮಾರ್ಚ್ ೨೪, ೧೭೭೫) ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇನ್ನಿಬ್ಬರು ತ್ಯಾಗರಾಜರು ಮತ್ತು ಶ್ಯಾಮಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು. ಬಹುತೇಕ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದರೆ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕೃತಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವುದು ಮಹತ್ವದ ವಿಚಾರವಾಗಿದೆ. ‘ಗುರುಗುಹ’ ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಮದ ಹಾಸುಹೊಕ್ಕು ದೀಕ್ಷಿತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ. ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಂಸಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿರುವ ‘ವಾತಾಪಿ ಗಣಪತಿಂ ಭಜೇ’ ಕೃತಿಯನ್ನು ಅರಿಯದವರೇ ಇಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿಗಳ ಕರ್ತಾರರಾದವರು ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು. ಇವರ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯನ್ನು ನಾರಿಕೇಳಪಾಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಂಗಿನಕಾಯಿಯಲ್ಲಿ, ಹೇಗೆ ಹೊರಗೆ ಕಠಿಣವಾದ ಕರಟವಿದ್ದು ಒಳಗೆ ಸವಿಯಾದ ಎಳನೀರೂ, ರುಚಿಯಾದ ಕಾಯಿಯೂ ಇರುತ್ತದೋ ಅದೇ ರೀತಿ, ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ಕಠಿಣವಾಗಿ ತೋರಿದರೂ,ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಗೀತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂಶಗಳಿಂದಾಗಿ, ಅವರ ಅತಿ ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರತ್ವಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿವೆ.
ಜೀವನ
ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಜನಿಸಿದ ದಿನ ಮಾರ್ಚ್ ೨೪, ೧೭೭೫. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಪೂರ್ವಜರು ತಮಿಳುನಾಡು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶವಾದ ವಿರಿಂಚಿಪುರಂನಲ್ಲಿದ್ದವರು. ದೀಕ್ಷಿತರ ತಂದೆ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರೂ ಮಹಾನ್ ಮೇಧಾವಿ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು. ಇನ್ನೆರಡು ಸಂಗೀತ ತ್ರಿಮೂರ್ತಿಗಳಂತೆ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಜನಿಸಿದ್ದೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುವಾರೂರಿನಲ್ಲಿ. ಇವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರುಕಡೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿ, ಹಲವೆಡೆ ವಾಸಿಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ತಿರುನೆಲ್ವೇಲಿ ಬಳಿಯ ಎಟ್ಟಯಪುರಮ್ ನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದವರು. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ 16ನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೇ ವೇದಾಧ್ಯಯನ, ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ವೈದ್ಯ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದರು.
ದೈವಾನುಗ್ರಹ
ಇವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಅಣತಿಯಂತೆ ಕಾಶಿಯ ಗಂಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಿಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ ಇವರ ಬೊಗಸೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವೀಣೆಯ ದರ್ಶನವಾಯಿತಂತೆ. ನಿಷ್ಣಾತ ವೈಣಿಕರಾಗಿದ್ದ ದೀಕ್ಷಿತರು ಪಂಚದಶ ಗಮಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಮಾಡಿ ತೋರಿಸಿದ್ದರು. ಇವರು ತಿರುತ್ತಣಿಯ ಷಣ್ಮುಖನ ಆರಾಧಕರೂ ಮತ್ತು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯನನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡವರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಸ್ವಾಮಿ ಇವರಿಗೆ ವಲ್ಲಿ-ದೇವಯಾನಿ ಸಮೇತ, ಮಯೂರ ವಾಹನನಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವಿತ್ತಿದ್ದರೆಂಬ ಪ್ರತೀತಿಯಿತ್ತು. ತಾವು ಈ ’ಗುರುಗುಹ’ನ ದಾಸ, ಅವನ ಪಾದಧೂಳಿಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹ್ರೀತರಾದರೆಂಬ ಭಕ್ತಿಭಾವದಿಂದ ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಕೃತಿ "ಶ್ರೀನಾಥಾದಿ ಗುರುಗುಹೋ ಜಯತಿ ಜಯತಿ.." ರಚನೆಯನ್ನು ಮಾಯಾ ಮಾಳವಗೌಳ ರಾಗದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನ ಚರಣ ಒಂದೇ ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಆಶ್ರಯ ಎಂಬ ಪುನೀತಭಾವದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಿದೆ.
ದೀಕ್ಷಿತರು ಶ್ರೀವಿದ್ಯೆಯ ಉಪಾಸಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ಪಾಂಡಿತ್ಯಗಳ ಅನುಭಾವ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಅದರ ರಚನೆಯ ರಾಗದ ಹೆಸರನ್ನು ಸಹಾ ಅತ್ಯಂತ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಿರುವುದೂ ಕೂಡ ಒಂದು ವಿಶೇಷತೆಯೇ.
ಅದ್ಭುತ ರಚನಾಶಕ್ತಿ
ದೀಕ್ಷಿತರು ಅನೇಕ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಮಷ್ಠಿ ಚರಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿವರಣೆ, ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನವಗ್ರಹ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೋಕ್ಷ ಸಾಧನೆಗೆ ಕರ್ಮ, ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.
ದೀಕ್ಷಿತರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವೇದಾಂತ ಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ನಮಗೆ ಆಗಬೇಕಾದರೆ, ನಾವು ಮಾಯೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಬೇಕೆಂದು ತೋರಿಸಿದವರು.ದೀಕ್ಷಿತರು ಎಲ್ಲಾ ೭೨ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳಲ್ಲೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಾದೋಪಾಸನೆ
ದೀಕ್ಷಿತರು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದ ಕೊನೆಯ ಉಸಿರಿರುವವರೆಗೂ ಪರಮಾತ್ಮನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದವರು. ಬಹಳ ಮೃದು ಹೃದಯಿಗಳೂ, ಕರುಣಾಮಯಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯನೊಬ್ಬನ ಹೊಟ್ಟೆ ಶೂಲೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಅವನಿಗೆ ಗುರು ಮತ್ತು ಶನಿ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಬಲ ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೋಸ್ಕರವೇ ಅವರು ಗುರು, ಶನಿ ಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದರಂತೆ. ಅನ್ಯಕುಲದವನಾದ ತಾನು ನವಗ್ರಹ ಶಾಂತಿ ಮಾಡುವುದಾದರೂ ಹೇಗೆ ಎಂದು ವ್ಯತಿಥನಾಗಿದ್ದ ಆತನಿಗೆ ಸ್ವಯಂ ಈ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದರಂತೆ. ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ನಾವು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಗ್ರಹಗಳ ಶಾಂತಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದೋ ಅಂತೆಯೇ ಅದನ್ನು ಸಂಗೀತ ಮುಖೇನ ಕೂಡಾ ಮಾಡಲು  ಸಾಧ್ಯವೆಂಬುದನ್ನು  ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ತನ್ಮಯನಾಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಶಿಷ್ಯನ ಉದರ ಬೇನೆ ವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ದೀಕ್ಷಿತರು ಮಂತ್ರಾನುಷ್ಠಾನದ ಫಲವನ್ನು ನಾದೋಪಾಸನೆಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ ಒಟ್ಟಾಗಿಸಿ, ನವಗ್ರಹ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಕೃತಿಗಳು ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳೆನಿಸಿವೆ.
ಶ್ರೀಚಕ್ರಉಪಾಸನೆ
ಶ್ರೀ ಚಕ್ರ ಉಪಾಸನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನಾ ವಿಧವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಆರಾಧಿಸುವ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ಆವರಣಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆವರಣದಲ್ಲೂ ಪೂಜೆಯ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಬೇರೆಯದೇ ಆದ ಹೆಸರೂ ಮತ್ತು ಆ ಆವರಣದ ಅಧಿದೇವತೆಗಳೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಒಂಭತ್ತು ಆವರಣಗಳನ್ನೂ ಪೂಜಿಸಿದ ನಂತರ ಶ್ರೀಚಕ್ರದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ "ಬಿಂದು"ವಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ದೇವಿಯ ಅನುಗ್ರಹ ನಮಗೆ ಲಭಿಸುವುದು. ಈ ನವ ಆವರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ "ಶ್ರೀಚಕ್ರ"ದ ಉಪಾಸನೆಯೇ "ಶ್ರೀವಿದ್ಯೆ". ಆ ಲಲಿತಾಂಬಿಕೆ, ಜಗನ್ಮಾತೆ, ಪರಾಶಕ್ತಿ, ಬಿಂದು ಸ್ವರೂಪಳಾಗಿ ಶ್ರೀ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದಾಳೆ. ಶ್ರಿ ಚಕ್ರದ ಒಂಬತ್ತು ಆವರನಗಳ ಆರಾಧನೆಗಾಗಿ "ಕಮಲಾಂಬ ನವಾವರಣ" ಕೃತಿಗಳ ಗುಚ್ಛವನ್ನು ದೀಕ್ಷಿತರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಟಿಯಿಲ್ಲದ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ನವಾವರಣ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಬೀಜಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ದೇವಿಯ ಪಾದಾರವಿಂದಗಳಲ್ಲಿ ಶರಣಾಗುವುದನ್ನು ವಿದ್ವತ್ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೆಲವೊಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೀರ್ತನೆಗಳು
ಈ ಪರಿಯಾಗಿ ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಅವರ ಕೃತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಐದು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಮುತ್ತುಸ್ವಾಮಿ ದೀಕ್ಷಿತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಏಕದಂತಂ ಭಜೇಹಂ, ಸಿದ್ದಿ ವಿನಾಯಕಂ ಅನಿಶಂ, ಶ್ರೀಮಹಾ ಗಣಪತಿರವತುಮಾಂ, ವಾತಾಪಿ ಗಣಪತಿಂ, ಸುಬ್ರಮಣ್ಯೇನ ರಕ್ಷಿತೋಹಂ, ಸ್ವಾಮಿನಾಥ ಪರಿಪಾಲಯಾ ಸುಮಾಂ, ಕಾಮಕೋಟಿ ಪೀಠವಾಸಿನಿ ಸೌಗಂಧಿಂ, ಕಂಜದಳಾಯತಾಕ್ಷಿ ಕಾಮಾಕ್ಷಿ, ಶಿವಕಾಮೇಶ್ವರಿಂ ಚಿಂತಯೇಹಂ, ಶ್ರೀವಿಶ್ವನಾಥಂ ಭಜೇಹಂ, ಮಾಮವ ಪಟ್ಟಾಭಿರಾಮ, ಶ್ರೀ ರಾಮಂ ರವಿ ಕುಲಾಬ್ಧಿ ಸೋಮಂ, ಶ್ರೀರಂಗಪುರವಿಹಾರ, ಶ್ರೀವರಲಕ್ಷ್ಮಿ ನಮಸ್ತುಭ್ಯಂ, ಶ್ರೀ ಸರಸ್ವತಿ ನಮೋಸ್ತುತೆ, ವೀಣಾ ಪುಸ್ತಕಧಾರಿಣಿಂ  ಆಶ್ರಯೇ, ಸರಸಿಜನಾಭ ಸೋದರಿ ಶಂಕರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಶ್ರೀ ದೀಕ್ಷಿತರು ಪಂಚ ತತ್ವಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಕುರಿತಾದ ವಿಶೇಷ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನವಗ್ರಹ ಕೃತಿಗಳು, ನವಾವರಣ ಕೃತಿಗಳು, ನೀಲೋತ್ಪಲಾಂಬಿಕಾ ಕೃತಿಗಳು ಎಂಬ ಅನೇಕ ಗುಚ್ಛಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದಾಯ
ಆಶ್ವೀಜ ಬಹುಳ ಚತುರ್ದಶಿ - ನರಕ ಚತುರ್ದಶಿ ದೀಪಾವಳಿ ಪರ್ವ ದಿನವಾದ್ದರಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತರು (ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೧, ೧೮೩೫) ಆ ಜಗನ್ಮಾತೆಗೆ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಸಾಯಂಕಾಲ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಶಿಷ್ಯರನ್ನೂ ಕರೆದು ತಾವೇ ರಚಿಸಿದ ಪೂರ್ವಿ ಕಲ್ಯಾಣಿ ರಾಗದ "ಮೀನಾಕ್ಷಿ ಮುದಂ ದೇಹಿ" ಕೃತಿಯನ್ನು ವೀಣೆಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಾಡಲು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. "ಮೀನಲೋಚನಿ ಪಾಶಮೋಚನಿ" ಎಂಬ ಅನುಪಲ್ಲವಿಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಹಾಡಿಸುತ್ತಾ, ವೀಣೆ ಬದಿಗಿಟ್ಟು ತಂಬೂರಿಯ ನಾದ ಕೇಳುತ್ತಾ, ಆ ಜಗನ್ಮಾತೆಯ ಮಡಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒರಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ತಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಆತ್ಮ ಲೀನವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ದೀಪಾವಳಿಯನ್ನು "ದೀಕ್ಷಿತರ ದಿನ" ಎಂದೇ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಆಕರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಕನ್ನಡಮ್ಮ
ಕನ್ನಡಮ್ಮ - ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಪ್ರಾರಂಭ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆ
ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ವಿರೋಧಿಸುವ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧದ ನಡುವೆ "ಕನ್ನಡಮ್ಮ" ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದವರು ಶ್ರೀ ಟೋಪಣ್ಣವರ್. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಪರ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯು, ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಬೆಳಗಾವಿ, ಬಿಜಾಪುರ, ಧಾರವಾಡ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಓದುಗರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶ್ರೀಮತಿ ಉಮಾದೇವಿ ಟೋಪಣ್ಣವರ್, ಪತಿಯ ನಿಧನದ ನಂತರ, ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆ
ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆ ( ಪನ್ಹಲ್ಗಡ್ ಮತ್ತು ಪನ್ಹಲ್ಲಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ( ಅಕ್ಷರಶಃ "ಸರ್ಪಗಳ ತವರು")), ಭಾರತದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ ೨೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಜಾಪುರದಿಂದ ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿದ್ದ ಸಹ್ಯಾದ್ರಿ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿನ ಪಾಸ್ ಅನ್ನು ನೋಡುವ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಿಂದಾಗಿ, ಇದು ಡೆಕ್ಕನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು, ಮೊಘಲರು ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಹಲವಾರು ಕದನಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು, ಇದು ಪವನ್ ಖಿಂದ್ ಕದನವು ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರದ ರಾಣಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿ ತಾರಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ರಚನೆಯ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಳೆದಳು. ಕೋಟೆಯ ಹಲವಾರು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಳಗಿನ ರಚನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಇವೆ. ಇದು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು 'ಹಾವುಗಳ ಕೋಟೆ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿಹಾಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Lotus_carving_Panhala.jpg/150px-Lotus_carving_Panhala.jpg|left|thumb|150x150px| ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರಾಜಾ ಭೋಜ್‌ನ ಪನ್ಹಾಲದ ಮೇಲೆ ಕಮಲದ ಮೋಟಿಫ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Fine_detail_Panhala.jpg/150px-Fine_detail_Panhala.jpg|left|thumb|150x150px| ಆದಿಲ್ ಷಾ ಸುಲ್ತಾನಿಗಳ ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನವಿಲು ಮೋಟಿಫ್ ಪನಾಹಲಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ೧೧೭೮ ಮತ್ತು ೧೨೦೯ ಸಿ‌ಇ ನಡುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು, ಶಿಲಾಹರ ದೊರೆ ಭೋಜ ೨ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ೧೫ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ (ಬಾವ್ಡಾ, ಭೂದರ್‌ಗಡ್, ಸತಾರಾ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲಗಡ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರವುಗಳು) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಕಹಾನ್ ರಾಜಾ ಭೋಜ್, ಕಹಾನ್ ಗಂಗು ತೇಲಿ ಎಂಬ ಪೌರುಷವು ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ೧೧೯೧–೧೧೯೨ ಸಿ‌ಇ ವರೆಗೆ ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ರಾಜಾ ಭೋಜ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದನೆಂದು ಸತಾರಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ತಾಮ್ರದ ಫಲಕವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧೨೦೯-೧೦ ರಲ್ಲಿ, ಭೋಜ ರಾಜನು ದೇವಗಿರಿ ಯಾದವರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದ ಸಿಂಘನಾ (೧೨೦೯-೧೨೪೭) ನಿಂದ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು ಮತ್ತು ಕೋಟೆಯು ತರುವಾಯ ಯಾದವರ ಕೈಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಯಿತು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಇದು ಹಲವಾರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಯಿತು. ೧೩೭೬ ರಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳು ಕೋಟೆಯ ಆಗ್ನೇಯಕ್ಕೆ ನಭಾಪುರದ ವಸಾಹತುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದು ಬೀದರ್‌ನ ಬಹಮನಿಗಳ ಹೊರಠಾಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ೧೪೬೯ ರ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮಹ್ಮದ್ ಗವಾನ್ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ೧೪೮೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ನಂತರ, ಪನ್ಹಾಲವು ಬಿಜಾಪುರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿತು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ಕೋಟೆಯ ಬಲವಾದ ಗೋಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ನೂರು ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳು ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಷಾ, ಬಹುಶಃ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ೧ (೧೫೩೪-೧೫೫೭) ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ.
ಶಿವಾಜಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c0/Baji-prabhu.jpg/220px-Baji-prabhu.jpg|thumb| ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ [[ಬಾಜಿ ಪ್ರಭು ದೇಶಪಾಂಡೆ|ಬಾಜಿ ಪ್ರಭು ದೇಶಪಾಂಡೆಯವರ ಪ್ರತಿಮೆ]] link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Panhala.11.jpg/220px-Panhala.11.jpg|thumb| ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಿವ ಕಾಶಿದ್ ಪ್ರತಿಮೆ ೧೬೫೯ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜಾಪುರದ ಸೇನಾಪತಿ ಅಫ್ಜಲ್ ಖಾನ್ ಮರಣದ ನಂತರ, ನಂತರದ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಬಿಜಾಪುರದಿಂದ ಪನ್ಹಾಲನನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು. ಮೇ ೧೬೬೦ ರಲ್ಲಿ, ಶಿವಾಜಿಯಿಂದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮರಳಿ ಗೆಲ್ಲಲು, ಬಿಜಾಪುರದ ಆದಿಲ್ ಷಾ ೨ (೧೬೫೬-೧೬೭೨) ಪನ್ಹಾಲಾಗೆ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲು ಸಿದ್ದಿ ಜೋಹರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದನು. ಶಿವಾಜಿ ಮತ್ತೆ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮುತ್ತಿಗೆಯು ೫ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯಿತು, ಅದರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ದಣಿದವು ಮತ್ತು ಶಿವಾಜಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿತ್ತು.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಶಿವಾಜಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಂದೇ ಆಯ್ಕೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಅವನು ತನ್ನ ನಂಬಿಕಸ್ಥ ಕಮಾಂಡರ್ ಬಾಜಿ ಪ್ರಭು ದೇಶಪಾಂಡೆ ಜೊತೆಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿದನು ಮತ್ತು ೧೩ ಜುಲೈ ೧೬೬೦ ರಂದು ಅವರು ವಿಶಾಲಗಡಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ರಾತ್ರಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಿವಾಜಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಬಾಜಿ ಪ್ರಭು ಮತ್ತು ಕ್ಷೌರಿಕ ಶಿವ ಕಾಶಿದ್ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು, ಶಿವ ಕಾಶಿದ್ ನಿಜವಾಗಿ ಶಿವಾಜಿ ಎಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ನಂತರದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ( ಪವನ್ ಖಿಂದ್ ಕದನವನ್ನು ನೋಡಿ ), ಬಾಜಿ ಪ್ರಭು ಅವರನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ಬಲಿಷ್ಠ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನರು ಸತ್ತರು. ಕೋಟೆಯು ಆದಿಲ್ ಷಾಗೆ ಹೋಯಿತು. ೧೬೭೩ ರವರೆಗೆ ಶಿವಾಜಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಸಂಭಾಜಿ, ಶಿವಾಜಿಯ ಮಗ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಾಸನದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಶಿವಾಜಿಯು ಔರಂಗಜೇಬನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ಮರಾಠರ ಬಳಿಗೆ ತರಲು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ದಿಲೇರ್ ಖಾನ್ ಶಿಬಿರದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ತನ್ನ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಮಗನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದನು. ಅವನು ೧೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬೭೮ ರಂದು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಭೂಪಾಲಗಡದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ೧೬೭೮ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೪ ರಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮರಣದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ೪ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೬೮೦ ರಂದು ಅವನು ಪನ್ಹಾಲಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದನು. ೧೬೭೮ ರಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿಯ ಶಕ್ತಿಯ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿ, ಪನ್ಹಾಲಾ ೧೫,೦೦೦ ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ೨೦,೦೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಮುಖ್ಯ ದರ್ವಾಜಾ ಚಾರ್ ದರ್ವಾಜಾ ಆಗಿತ್ತು
ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ರಾಜರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f3/Panhala.20.jpg/170px-Panhala.20.jpg|thumb| ಕೊಂಕಣ ದರ್ವಾಜ - ಕೋಟೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಶಿವಾಜಿ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ, ಸಂಭಾಜಿಯು ತನ್ನ ಮಲತಾಯಿ ರಾಜಾರಾಂನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಲು ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಅನ್ನು ಮನವೊಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಹೀಗಾಗಿ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಛತ್ರಪತಿ (ರಾಜ) ಆದನು. ೧೬೮೯ ರಲ್ಲಿ, ಸಂಭಾಜಿಯನ್ನು ಔರಂಗಜೇಬನ ಸೇನಾಪತಿ ಮುಕ್ಕರಾಬ್ ಖಾನ್ ಸಂಗಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದಾಗ, ಮೊಘಲರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿಶಾಲಗಡದ ಕೋಟೆಯ ಮರಾಠಾ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಪರಶುರಾಮ್ ಪಂತ್ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ ರಂಗನಾಥ ಸರ್ಪೋತ್ತರ್ ಇದನ್ನು ೧೬೯೨ ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೭೦೧ ರಲ್ಲಿ ಪನ್ಹಾಲಾ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ಗೆ ಶರಣಾದರು, ಅವರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಬಂದರು. ೨೮ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೬೯೨ ರಂದು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ರಾಯಭಾರಿ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ನಾರ್ರಿಸ್ ಅವರನ್ನು ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಬರಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ನಾರ್ರಿಸ್ ಔರಂಗಜೇಬ್‌ನೊಂದಿಗೆ "೩೦೦ ಪೌಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಫಲಪ್ರದ ಮಾತುಕತೆಯಲ್ಲಿ" ಕಳೆದರು ಆದರೆ ಏನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಂತ್ ಅಮಾತ್ಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಪಡೆಗಳು ಕೋಟೆಯನ್ನು ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡವು.
೧೬೯೩ ರಲ್ಲಿ, ಔರಂಗಜೇಬ್ ಮತ್ತೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದ. ಇದು ಮತ್ತೊಂದು ಸುದೀರ್ಘ ಮುತ್ತಿಗೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇದರಲ್ಲಿ ರಾಜಾರಾಮ್ ಭಿಕ್ಷುಕನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಗಿಂಗಿ ಕೋಟೆಗೆ ಪರಾರಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ೧೪ ವರ್ಷದ ಹೆಂಡತಿ ತಾರಾಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು. ಔರಂಗಜೇಬ್ ರಾಜಾರಾಮ್ ಅವರನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದಂತೆ, ತಾರಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ತನ್ನ ಜೀವನದ ಈ ರಚನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ಕೋಟೆಯ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರು, ವಿವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜನರ ಗೌರವವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಅವರು ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಸಮಯವು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು, ಇದು ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ರಾಜಾರಾಂ ಅವರು ಗಿಂಗಿಯಿಂದ ಬಲವರ್ಧನೆಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೬೯೩ ಪನ್ಹಾಲಾ ಮರಾಠರ ಕೈಗೆ ಬಂದರು.
೧೭೦೦ ರಲ್ಲಿ, ರಾಜಾರಾಮ್ ಅವರು ೧೨ ವರ್ಷದ ಮಗನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಿಧನರಾದರು - ಶಿವಾಜಿ ೨ - ಅವರ ಪತ್ನಿ ತಾರಾಬಾಯಿ. ೧೭೦೫ ರಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗ ಶಿವಾಜಿ ೨ ರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಜವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಪನ್ಹಾಲವನ್ನು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಳಿದಳು. ೧೭೦೮ ರಲ್ಲಿ ಸತಾರಾದ ಶಾಹುಜಿಯೊಂದಿಗಿನ ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ, ಶಾಹು ಪನ್ಹಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ತಾರಾಬಾಯಿ ರತ್ನಗಿರಿಯ ಮಾಲ್ವನಕ್ಕೆ ಓಡಿಹೋದಳು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ೧೭೦೯ ರಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ಮತ್ತೆ ಪನ್ಹಾಲವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು (ಕೊಲ್ಹಾಪುರ ರಾಜಾರಾಮ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ರಾಜಾಸ್ಬಾಯಿ ಅವರು ಸಿಂಹಾಸನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಿಧನರಾದರು. ಅವರ ವಿಧವೆ ಜೀಜಾಬಾಯಿ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ನ ಸಹಜ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರ ಮಗನನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು. ಹೀಗಾಗಿ, ಜೀಜಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ದತ್ತುಪುತ್ರ ಅಪ್ರಾಪ್ತನಾಗಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಟನಾ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದಳು. ಪನ್ಹಾಲದ ಪತನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು, ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಾಳಿ ದೇವಿಯ ಪ್ರಸನ್ನತೆಗಾಗಿ ಧಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ಮಾನವ ರಕ್ತವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವಳು ನಂಬಿದ್ದಳು. ಬಲಿಪಶುಗಳಿಗಾಗಿ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅವಳು ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಈ ಅಭ್ಯಾಸವು ೧೭೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅವಳ ಮರಣದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಈ ಯಜ್ಞಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ ಹತ್ತಿರದ ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಕಾಳಿ ಗೋಪುರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀಜಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಸೊಸೆಯನ್ನು ಪನ್ಹಾಲಾ ಗೋಪುರದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಂತ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಎಣ್ಣೆಗಾರ ಅಥವಾ ತೇಲಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿದ ವರದಿಗಳಿವೆ. ತೇಲಿಯ ಸೊಸೆಯ (ಗಂಗೂಬಾಯಿ) ಮಂದಿರವನ್ನು ತರುವಾಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಇಂದಿಗೂ ತೇಲಿ ಸಮುದಾಯದ ಜನರಿಗೆ ಯಾತ್ರಾಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
೧೭೮೨ ರಲ್ಲಿ, ಕೊಲ್ಲಾಪುರ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪನ್ಹಾಲಾದಿಂದ ಕೊಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ೧೮೨೭ ರಲ್ಲಿ, ಶಹಾಜಿ I (೧೮೨೧-೧೮೩೭) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಪನ್ಹಾಲಾ ಮತ್ತು ಅದರ ನೆರೆಯ ಕೋಟೆ ಪಾವನಗಡವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೧೮೪೪ ರಲ್ಲಿ, ಶಿವಾಜಿ ೪ ರ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೮೩೭-೧೮೬೦), ಪನ್ಹಾಲಾ ಮತ್ತು ಪಾವಂಗಡನ್ನು ಬಂಡುಕೋರರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಅವರು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಸತಾರಾ ನಿವಾಸಿ ಕರ್ನಲ್ ಓವನ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪನ್ಹಾಲಾದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದರು. ಜನರಲ್ ಡೆಲಾಮೊಟ್ಟೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಡೆ ಬಂಡುಕೋರರ ವಿರುದ್ಧ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮೪೪ ರಂದು ಕೋಟೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿ, ಬಿರುಗಾಳಿಯಿಂದ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ಕೆಡವಿತು. ಅದರ ನಂತರ, ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯ ಆಡಳಿತವು ೧೯೪೭ ರವರೆಗೆ ಕೊಲ್ಲಾಪುರದಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.
ಪ್ರಮುಖ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/01/Pavangarh_fort.jpg/220px-Pavangarh_fort.jpg|left|thumb| ಕೋಟೆಯ ಯೋಜನೆ ಇದು ೧೪ ಕಿಮೀ(೯ ಮೀ) ರ ಪರಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೧೧೦ ಲುಕ್‌ಔಟ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು. ಇದು ೮೪೫ ಮೀ(೨,೭೭೨ಫ಼ಿಟ್) ಆಗಿದೆ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ. ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸಹ್ಯಾದ್ರಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ೪೦೦ ಮೀ(೧,೩೧೨ ಫ಼ೀಟ್) ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಬಯಲಿನ ಮೇಲೆ. ಕೋಟೆಯ ಕೆಳಗಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಸುರಂಗಗಳು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿವೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಮಾರು ೧ ಕಿಮೀ ಉದ್ದ. ಬಹುಪಾಲು ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು ಬಿಜಾಪುರಿ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರ ನವಿಲು ಮಾದರಿಯು ಹಲವಾರು ರಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಬುರುಜುಗಳು ಭೋಜ ೨ ರ ಕಮಲದ ಮೋಟಿಫ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿವೆ. ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸ್ಮಾರಕಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಗಮನಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/92/Insite_Panhala_fort.jpg/170px-Insite_Panhala_fort.jpg|left|thumb| ಅಂಧರ ಬಾವಾಯಿ - ಹಿಡನ್ ವೆಲ್ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3d/Panhala_walls_on_Konkan_side.jpg/220px-Panhala_walls_on_Konkan_side.jpg|thumb| ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಗಳು (ಟಾಟಬಂದಿ)
ಕೋಟೆಗಳು ಮತ್ತು ಬುರುಜುಗಳು
೭ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಿಮೀ ಕೋಟೆಗಳು ( ಟಾಟಾಬಂಡಿ ) ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು ತ್ರಿಕೋನ ವಲಯವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ. ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಕಡಿದಾದ ಎಸ್ಕಾರ್ಪ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಂದ ಉದ್ದವಾದ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ, ಸ್ಲಿಟ್ ರಂಧ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ಯಾರಪೆಟ್‌ನಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ವಿಭಾಗಗಳು ೫-೯ ಮೀ (೧೬-೩೦ ಫ಼ಿಟ್) ಅನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಪ್ಯಾರಪೆಟ್ ಇಲ್ಲದ ಎತ್ತರದ ಕೋಟೆಗಳು, ಸುತ್ತಿನ ಬುರುಜುಗಳಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಜದಿಂಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. (ನಂತರದ ವಿಭಾಗವನ್ನು ನೋಡಿ)
ಕಲಾವಂತಿಚಾ ಮಹಲ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/58/Kalavantin%27s_Mahal_%28Dansuese%27s_Palace%29_Panhala.jpg/220px-Kalavantin%27s_Mahal_%28Dansuese%27s_Palace%29_Panhala.jpg|thumb| ಕಲ್ವಂತಿಚಾ ಮಹಲ್ (ವೇಶಿಯ ಅರಮನೆ) ನಾಯಕಿನಿ ಸಜ್ಜ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಈ ಕಟ್ಟಡದ ಹೆಸರು ಅಕ್ಷರಶಃ "ಸೌಜನ್ಯಗಳ ಟೆರೇಸ್ ಕೋಣೆ" ಎಂದರ್ಥ. ಇದು ಕೋಟೆಯ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೮೬, ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಯ ಮೇಲಿನ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೆಲಸದ ಕುರುಹುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಧ್ವಂಸವಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬಹಮನಿ ಸುಲ್ತಾನರು ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಂಗ್ ಮಹಲ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು (ಆಸ್ಥಾನದ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ನಿವಾಸಗಳು ) link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e5/Ambarkhana_on_Panhala.jpg/220px-Ambarkhana_on_Panhala.jpg|left|thumb| ಅಂಬರ್ಖಾನಾ (ಧಾನ್ಯದ ಭಂಡಾರ)
ಅಂಬರಖಾನ
ಕೋಟೆಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಅಂಬರ್ಖಾನಾವು ಬಿಜಾಪುರಿ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಮೂರು ಧಾನ್ಯಗಳು. ಅವರು ಸಿದ್ಧಿ ಜೋಹರ್ ಅವರ ೫ ತಿಂಗಳ ಮುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶಿವಾಜಿಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದು ಗಂಗಾ, ಯಮುನಾ ಮತ್ತು ಸರಸ್ವತಿ ಕೋಥಿಸ್ ಎಂಬ ಮೂರು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗಂಗಾ ಕೋತಿಯು ೨೫,೦೦೦ ಖಂಡಿಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು (ಒಂದು ಖಂಡಿಯು ೬೫೦ ಐಬಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ). ಇದು ೯೫೦ ಚದರ ಮೀಟರ್ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ೧೦.೫ ಮೀ ಎತ್ತರವಿದೆ. ಅಕ್ಕಿ, ನಾಚ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾರೈ ಇವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಹದಿನಾರು ಕೊಲ್ಲಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಸ್ವಂತ ಫ್ಲಾಟ್ ವಾಲ್ಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಅದರ ಮೂಲಕ ಧಾನ್ಯವನ್ನು ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೂರ್ವದ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವು ಬಾಲ್ಕನಿ ಮತ್ತು ಬಿಜಾಪುರಿ ಶೈಲಿಯ ಪ್ಲಾಸ್ಟರ್‌ವರ್ಕ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6a/Inside_Sajja_Kothi_on_Panhala.jpg/220px-Inside_Sajja_Kothi_on_Panhala.jpg|thumb| ಸಜ್ಜೆ ಕೋಠಿಯೊಳಗಿನ ಗಾರೆ ಕೆಲಸ link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/79/Panhala.24.jpg/170px-Panhala.24.jpg|left|thumb| ವಾಘ್ ದರ್ವಾಜಾ, ಪನ್ಹಾಲಾ
ಧರ್ಮ ಕೋಟಿ
ಅಂಬರ್ಖಾನಾವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮೂರು ಧಾನ್ಯಗಳ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಧಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ೫೫ ಅಡಿ ೪೮ ಅಡಿ ೩೫ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಕಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಟೆರೇಸ್‌ಗೆ ಹೋಗುವ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರ ಮತ್ತು ಮೆಟ್ಟಿಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿರ್ಗತಿಕರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿಂದ ಧಾನ್ಯ ವಿತರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಜ್ಜ ಕೋಠಿ
ಸಜ್ಜ ಕೋಠಿ ೧೫೦೦ ಸಿ‌ಇ ನಲ್ಲಿ ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಒಂದು ಅಂತಸ್ತಿನ ರಚನೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕೂಡ ಬಿಜಾಪುರಿ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲೆ ನೋಡುವ ವೀಕ್ಷಣಾ ಮಂಟಪವಾಗಿ ಸಜ್ಜಾ ಕೋಠಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗುಮ್ಮಟಾಕಾರದ ಮೇಲಿನ ಕೋಣೆಗಳು ಕೋಟೆಯ ಕೋಟೆಯ ಮೇಲೆ ನೇತಾಡುವ ಬಾಲ್ಕನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೆಂಡೆಂಟಿವ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Panhala_fort_entrance.jpg/170px-Panhala_fort_entrance.jpg|thumb| ತೀನ್ ದರ್ವಾಜಾದ ಒಳ ಗೇಟ್
ಟೀನ್ ದರ್ವಾಜಾ
ತೀನ್ ದರ್ವಾಜಾ ಕೋಟೆಯ ಮೂರು ಡಬಲ್ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ - ಇತರವು ಚಾರ್ ದರ್ವಾಜಾ ಮತ್ತು ವಾಘ್ ದರ್ವಾಜಾ. ಬ್ರಿಟಿಷರ ದಾಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ ದರ್ವಾಜಾ ನಾಶವಾಯಿತು. ಕೋಟೆಯ ಮುಖ್ಯ ದ್ವಾರವಾಗಿರುವ ತೀನ್ ದರ್ವಾಜ ದ್ವಾರವು ಕೋಟೆಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂಧರ ಬಾವಾಯಿ ನ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆರ್ಕೇಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಎರಡು ಗೇಟ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊರ ದ್ವಾರವು ಅಲಂಕೃತವಾದ ಸೂರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕೃತವಾದ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಸ್ಥಾನದ ಒಳಗಿನ ದ್ವಾರವು ಗಣೇಶನ ಒಂದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ನುಣ್ಣಗೆ ಕೆತ್ತಿದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಲಿಂಟಲ್‌ನಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಮರಾಠರು ತಮ್ಮ ಕೋಟೆಯನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರು ಪರ್ಷಿಯನ್ ಶಾಸನಗಳಿವೆ-ಒಂದು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ. ೯೫೪ ಎಹೆಚ್ (೧೫೩೪ ಸಿಇ) ನಲ್ಲಿ "ಇಬ್ರಾಹಿಂ ಆದಿಲ್ ಶಾ ೧ ರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರ ಮಗ ಮಲಿಕ್ ದೌದ್ ಅಕಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ" ಎಂದು ಮೂವರೂ ಘೋಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಾಘ್ ದರ್ವಾಜಾ
ಇದು ಕೋಟೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಾಗಿತ್ತು. ಆಕ್ರಮಣಕಾರರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರು ಸಣ್ಣ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾದ ಗಣೇಶನ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜದಿಂಡಿ ಕೋಟೆ
ರಾಜದಿಂಡಿ ಭದ್ರಕೋಟೆಯು ಕೋಟೆಯ ಗುಪ್ತ ನಿರ್ಗಮನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಪವನ್ ಖಿಂದ್ ಕದನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ವಿಶಾಲಗಡಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ರಾಜದಿಂಡಿ ಇನ್ನೂ ಹಾಗೇ ಇದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಧಿಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Shivaji_temple_on_Panhala_fort.jpg/170px-Shivaji_temple_on_Panhala_fort.jpg|alt=Shivaji temple, Panhala fort|thumb| ಶಿವಾಜಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆ ಮಹಾಕಾಳಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಭಾಜಿ ೨, ಸೋಮೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅಂಬಾಬಾಯಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅಂಬಾಬಾಯಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ತುಂಬಾ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಶಿವಾಜಿ ಪ್ರಮುಖ ದಂಡಯಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೀಜಾಬಾಯಿಯ ಸಮಾಧಿಯು ಆಕೆಯ ಪತಿ ಸಂಭಾಜಿ ೨ ರ ಸಮಾಧಿಯ ಎದುರು ಇದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಪಂತ್ ಅಮಾತ್ಯ ( ಅದ್ನ್ಯಪಾತ್ರ, ಮರಾಠಾ ನೀತಿಯ ಕುರಿತ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದವರು) ಶಿವಾಜಿಯ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವನ ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮಾಧಿಗಳು ೧೯೪೧ ರವರೆಗೆ ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ೧೯೯೯ ರವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಪಕ್ಕದ ಪರಾಶರ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಕವನ ಬರೆದ ೧೮ ನೇ ಶತಮಾನದ ಮರಾಠಿ ಕವಿ ಮೋರೋಪಂತ್‌ನ ಸಮಾಧಿಯನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು. ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂತ ಸಾಧೋಬನ ದೇವಾಲಯವೂ ಇದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಬಳಕೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c9/Green_Valley_of_Panhala.jpg/750px-Green_Valley_of_Panhala.jpg|alt=Green Valley of Panhala, an view from Jotiba Ghat Road|center|750x750px| ಪನ್ಹಾಲಾದ ಹಸಿರು ಕಣಿವೆ, ಜೋತಿಬಾ ಘಾಟ್ ರಸ್ತೆಯಿಂದ ಒಂದು ನೋಟ ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಅರಮನೆ, ವಾದಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಕೋಟೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿವಾಸಿ, ಇನ್ನೂ ಅಖಂಡವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಈಗ ಶಾಲೆ, ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಲಕರ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಮುಖ ಗಿರಿಧಾಮವಾದ ಪನ್ಹಾಲಾ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಂದ ಕೋಟೆಯೊಳಗಿನ ರಚನೆಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೋಟೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವು ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಪನ್ಹಾಲಾ ಕೋಟೆಯ ಹಿಂದಿರುವ ಮಸಾಯಿ ಪಥರ್ ಅನ್ನು ಪದ್ಮಾವತ್ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ