ಸ್ಟಾಕು
ಷೇರು ಬೆಲೆಯ ನಿರ್ಣಯ
ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಇಕ್ವಿಟಿಯೊಂದರ ಬೆಲೆಯು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪೂರೈಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆಯ ಒಂದು ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪೂರೈಕೆ ಎಂಬುದು, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲ್ಪಟ್ಟ ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ಎಂಬುದು, ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಖರೀದಿಸಲು ಬಯಸುವ ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಭವಿಷ್ಯದ ಖರೀದಿದಾರರು ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸಿದಾಗ ಬೆಲೆಯು ಏರುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಉನ್ನತವಾಗಿರುವ ಮಾರುವಿಕೆಯ ಬೆಲೆಯೆಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಖರೀದಿದಾರರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಹಾಗೂ ಮಾರಾಟಗಾರರ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟಗಾರರು ಖರೀದಿದಾರರನ್ನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸಿದಾಗ ಬೆಲೆಯು ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ಮಾರಾಟಗಾರರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾರೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಕಂಪನಿಯೊಂದರ ಒಂದು ಷೇರಿನ ಮೌಲ್ಯವು, ತಮ್ಮ ಹಣದೊಂದಿಗೆ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಬಯಸಿದರೆ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರೆ, ಬೆಲೆಯು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಒಂದು ಸ್ಟಾಕನ್ನು ಮಾರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಖರೀದಿದಾರರು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಬೆಲೆಯು ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಾವು ಯಾವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಲು ಸಿದ್ಧರಿರುವರೋ ಆ ಗರಿಷ್ಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಯಾವ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ತಾವು ಸಿದ್ಧರಿರುವರೋ ಆ ಕನಿಷ್ಟ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಜನರು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕಾ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಲ್ಪಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತವು (ಎಫಿಷಿಯಂಟ್‌ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್‌-EMH) ತನ್ನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆಯಾದರೂ, ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ವೃತ್ತಿಪರ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ EMH ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವುದು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ (ಒಂದು Stdevನಿಂದ ಒತ್ತುನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ) ವಿವೇಚನಾಶೀಲವಾಗಿದೆ; ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ಟಾಕಿನ ಬೆಲೆಯು, ಗೊತ್ತಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಒಂದು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕಂಪನಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುತ್ತದೆ; ಮತ್ತು ಇಕ್ವಿಟಿಗಳ ಷೇರು ಬೆಲೆಗಳು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬೆಲೆಕಟ್ಟಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟಾಕಿನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅವು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ತಿಳಿಸುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವು ಇರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಬೆಲೆಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ನಗದು ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸಿದ್ದರ ಫಲಿತಾಂಶವಾಗಿರುತ್ತವೆ. EMH ಮಾದರಿಯು ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಜವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ,ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಎರಡು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದೆಂದರೆ, ಹಣಕಾಸಿನ ಅಪಾಯವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯದ ಮೇಲೆ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಅಧಿಕಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ, ಇಕ್ವಿಟಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲವು ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೊಂಚವೇ ಹೆಚ್ಚಿನಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ: ಒಂದು ವೇಳೆ ಹಾಗಿಲ್ಲವಾದಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೇಮಕರವಾದ ಈ ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಅದೇ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ; ಸದರಿ ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲದ ಹೂಡಿಕೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಮಟ್ಟದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡಬಲ್ಲದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದೆಂದರೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಷೇರೊಂದರ ಬೆಲೆಯು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮೌಲ್ಯದ ಒಂದು "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ" ಪ್ರತಿಫಲನವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಆಗ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರತಿಫಲದ ತಿರುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೆಲೆಗಳು ಒಂದು ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಡೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವೆಡೆಗೆ ಒಲವು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಡೆಯು, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ (ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದೆ) ಆದ ಮಾಹಿತಿಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ವೃತ್ತಿಪರ ಇಕ್ವಿಟಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಯ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಲ್ಲೀನರಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಾಹಿತಿಯ (ಸುದ್ದಿ) ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವ ಹರಿವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಜಾಣತನದಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು) ಮೀರಿಸಿ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವರು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. EMH ಮಾದರಿಯು ಇಕ್ವಿಟಿ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಣಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಟಾಕು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು EMH ಮಾದರಿಯು ಸೂಚಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಗತಿಯೇನೆಂದರೆ, ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಉತ್ತಮ-ಮಾಹಿತಿಯಿಂದೊಡಗೂಡಿದ ವೃತ್ತಿಪರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ, ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿರುವ ಅಥವಾ ಇತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಷೇರು ಬೆಲೆ ನಿರ್ಣಯದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವು ವರ್ತನ ಹಣಕಾಸಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ತನ ಹಣಕಾಸಿನ ಅನುಸಾರ, ಮಾನವರು ಅನೇಕವೇಳೆ- ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾರೆ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ- ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಭಯಗಳು ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗ್ರಹಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಭದ್ರತೆಗಳ ವಿವೇಚನಾರಹಿತ ವ್ಯಾಪಾರವು ವಿವೇಚನಾಶೀಲವಾದ, ಮೂಲಭೂತ ಬೆಲೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಭದ್ರತೆಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನೀರ್ಗುಳ್ಳೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (ಇದಾದ ನಂತರ 2000-2002ರ ಡಾಟ್‌-ಕಾಮ್‌ ಉತ್ಕರ್ಷವು ಕಂಡುಬಂತು), "ಮಹಾನ್‌ ಮೂರ್ಖ ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಯಾವುದೇ ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಮೂಲಭೂತ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಆಚೆಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸವಾಲು ಬೆಲೆಗೆ ಕೂಗಲ್ಪಟ್ಟವು. "ಮಹಾನ್‌ ಮೂರ್ಖ ಸಿದ್ಧಾಂತ" ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಇಕ್ವಿಟಿಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರತಿಫಲಗಳನ್ನು ಹಣದರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಬಲವಾದ ವಿಧಾನವು ಮತ್ತೊಂದು ಹೂಡಿಕೆದಾರನಿಗೆ ಮಾಡುವ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬರುವುದರಿಂದ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿನ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೊಬ್ಬರು ಒಂದು ಉನ್ನತವಾದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ತಮಗೆ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆಯೋ, ಅಂಥ ಭದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಓರ್ವರು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಇತರ ಪಕ್ಷಸ್ಥರ ಸಮ್ಮತಿಗಾಗಿರುವ ಆಧಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಿವೇಚನಾಶೀಲ ಹೂಡಿಕೆದಾರ ಕೂಡಾ ಇತರರ ವಿವೇಚನಾಶೂನ್ಯತೆಯ ಮೇಲೆ ನೆಚ್ಚಿಕೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಬಹುದು.