cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನಕ್ಸೋಸ್
ಡಚಿ ಆಫ್ ನಕ್ಸೋಸ್
"ಡಚಿ ಆಫ್ ನಕ್ಸೋಸ್" ಅಥವಾ "ಡಚಿ ಆಫ್ ದಿ ಆರ್ಚಿಪೆಲಾಗೋ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಕ್ಸೋಸ್ ಸಾನುಡೊ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನವಾಯಿತು. ಎರಡು ರಾಜವಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ಡ್ಯೂಕ್‌ಗಳು ೧೫೬೬ ರವರೆಗೆ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವನ್ನು ಆಳಿದರು. ವೆನೆಷಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ಏಜಿಯನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ೧೭೧೪ ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ವೆನೆಷಿಯನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವನ್ನು ಅದರ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಹೆಸರು, ನಾಸ್ಸೋ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಸಾನುಡಿಯು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನನ್ನು ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಅಸ್ಸೈಸ್ ಆಫ್ ರೊಮೇನಿಯಾ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರೀಕ್ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ನಾಗರಿಕ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಬೈಜಾಂಟೈನ್ ಕಾನೂನನ್ನು ಬಳಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿತು.
೧೩ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸೆಲ್ಜುಕ್ ಟರ್ಕ್ಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅನಾಟೋಲಿಯನ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಟಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅಲನ್ಯಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ನಕ್ಸೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ದ್ವೀಪವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಬಾರಿ ಅನಾಟೋಲಿಯನ್ ಟರ್ಕಿಶ್ ಬೇಲಿಕ್‌ಗಳು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಐಡಿನಿಡ್ಸ್. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಟರ್ಕಿಶ್ ಕಡಲುಗಳ್ಳರ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ೧೩೦೪ ರಲ್ಲಿ ಚಿಯೋಸ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೈಟ್ಸ್ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್ಲರ್ ೧೩೦೯ ರಲ್ಲಿ ರೋಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಸನುಡಿ ಜಿನೋಯಿಸ್ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ನಕ್ಸೋಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ದಾಳಿಗಳನ್ನು ೧೩೨೪ ಮತ್ತು ೧೩೨೬ ರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೧೩೪೧ ರಲ್ಲಿ, ಐಡನ್‌ನ ಉಮುರ್ ದ್ವೀಪದಿಂದ ೬,೦೦೦ ಜನರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ದು ಗೌರವ ಪಾವತಿಯನ್ನು ವಿಧಿಸಿದರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ಮಿರ್ನಿಯೊಟ್ ಕ್ರುಸೇಡ್ ಅವನ ಮುಖ್ಯ ಬಂದರು ಸ್ಮಿರ್ನಾವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಈ ಪರಿಹಾರವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿತ್ತು, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಟರ್ಕಿಶ್ ದಾಳಿಗಳು ಪುನರಾರಂಭಗೊಂಡವು. ಈ ದ್ವೀಪವು ಎಷ್ಟು ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿತ್ತು ಎಂದರೆ ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫೊರೊ ಬುವೊಂಡೆಲ್ಮೊಂಟಿ c. 1420 ನಕ್ಸಿಯಾಟ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪುರುಷರು ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಮೊದಲು ೧೪೧೬ ರಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿತು. ಆದರೆ ಸುಲ್ತಾನರು ಡಚಿಯ ಮೇಲೆ ವೆನೆಷಿಯನ್ ಅಧಿಪತ್ಯವನ್ನು ಅನುಕ್ರಮ ಒಪ್ಪಂದಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದರು, ವಾರ್ಷಿಕ ಗೌರವಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ.
ಒಟ್ಟೋಮನ್ ನಿಯಂತ್ರಣ (೧೫೬೬-೧೮೨೧)
ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಆಡಳಿತವು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ವೆನೆಟಿಯನ್ನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯಿತು. ಪೋರ್ಟೆಯ ಕಾಳಜಿಯು ತೆರಿಗೆಗಳ ಆದಾಯದಿಂದ ತೃಪ್ತವಾಯಿತು. ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ತುರ್ಕರು ನಕ್ಸೋಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದ್ವೀಪದ ಮೇಲೆ ಟರ್ಕಿಶ್ ಪ್ರಭಾವವು ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದೆ. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಟರ್ಕಿಶ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಕ್ಸಾ. ಒಟ್ಟೋಮನ್ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವು ೧೮೨೧ ರವರೆಗೆ ದ್ವೀಪಗಳು ದಂಗೆಯೆದ್ದಿತು. ನಕ್ಸೋಸ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೮೩೨ ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೀಕ್ ರಾಜ್ಯದ ಸದಸ್ಯರಾದರು.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
thumb|200x200px| ಎಮೆರಿ ಗಣಿ. thumb|200x200px| ನಕ್ಸೋಸ್‌ನ ಮಾರ್ಬಲ್ ಕ್ವಾರಿ. ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಮುಖದ ಕೆಳಗಿನ ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಹಸಿರು ಟ್ರಕ್ ಅನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಕೃಷಿ
ನಕ್ಸೋಸ್ ಸೈಕ್ಲೇಡ್ಸ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಫಲವತ್ತಾದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದು ಉತ್ತಮ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮೌಂಟ್ ಜೀಯಸ್ ( 1,004 m ) ಸೈಕ್ಲೇಡ್ಸ್‌ನ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶಿಖರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಬಲೆಗೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷಿಯನ್ನು ವಿವಿಧ ತರಕಾರಿ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಬೆಳೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜಾನುವಾರು ಸಾಕಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ, ನಕ್ಸೋಸ್ ಅನ್ನು ಸೈಕ್ಲೇಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಾವಲಂಬಿ ದ್ವೀಪವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ. ನಕ್ಸೋಸ್ ಗ್ರೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ "ಆರ್ಸೆನಿಕೊ ನಕ್ಸೌ" ಚೀಸ್, ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಮತ್ತು ಕಿಟ್ರಾನ್, ಸ್ಥಳೀಯ ನಿಂಬೆ-ಸಿಟ್ರಸ್ ಸ್ಪಿರಿಟ್‌ಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಅಮೃತಶಿಲೆ
ನಕ್ಸೋಸ್ ಮೇಲೆ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ಕಲ್ಲುಗಣಿಗಾರಿಕೆಯು ೫೫೦ ಬಿಸಿ‌ಇ ಗಿಂತ ಮೊದಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಒಲಿಂಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅಥೇನಿಯನ್ ಆಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಛಾವಣಿಯ ಅಂಚುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ನಕ್ಸಿಯನ್ ಅಮೃತಶಿಲೆಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ೨೦೧೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಸುಮಾರು ೫,೦೦೦ m³ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ನಕ್ಸಿಯನ್ ಮಾರ್ಬಲ್ ಅನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರಿಯಾ
thumb ಇವು ದೊಡ್ಡ ಹಾರಲಾರದ ಹಕ್ಕಿಗಳು. ಅವು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಉಪಲಬ್ಧ ಜಾತಿಗಳು ಇವೆ: ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಥವಾ ಅಮೆರಿಕನ್ ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಡಾರ್ವಿನ್ ರಿಯಾ. ಎರಡೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಹತ್ತಿರದ ಬೆದರಿಕೆ ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳೀಯ ಶ್ರೇಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಿಯಾ ಒಂದು ಕಾಡು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುನ್ನು ತೋರುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ರಿಯಾ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಪರಾಗ್ವೆ, ಪೆರು, ಮತ್ತು ಉರುಗ್ವೆ ಭೂಖಂಡದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಕಂದು ಪುಕ್ಕಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಗಂಡು 170 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವರೆಗೆ ತಲುಪಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಮೂರು ಬೆರಳುಗಳು ಇವೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
"ರಿಯಾ" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ ಮೊಹ್ರಿಂಗ್ ಬಳಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಮೊಹ್ರಿಂಗ್ ರಿಯಾಕ್ಕೆ ಗ್ರೀಕ್ ಟೈಟಾನ್ ರಿಯಾ ಹೆಸರಿಟ್ಟರು, ಅವರ ಗ್ರೀಕ್ ಹೆಸರು (α) "ನೆಲ" ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಿಯಾ ಹಾರಾಟವಿಲ್ಲದ ನೆಲದ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ರಿಯಾವನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಗೌರಾನಾ, ದೊಡ್ಡ ಜೇಡ ಎಂದರ್ಥ, ಅವರು ಓಡುವಾಗ ಪರ್ಯಾಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ), ಇಮಾ (ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್), ಸೂರಿ (ಐಮಾರಾ ಮತ್ತು ಕ್ವೆಚುವಾ) ಅಥವಾ ಚೋಕ್ (ಮಾಪುಡುಂಗನ್). ಅನೇಕ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ನಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು.
ವರ್ತನೆ
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ವಲಸೆ: ರಿಯಾ ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾ, ಬೊಲಿವಿಯಾ, ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಚಿಲಿ, ಪರಾಗ್ವೆ, ಪೆರು, ಮತ್ತು ಉರುಗ್ವೆ ಭೂಖಂಡದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಮಾತ್ರ ನೋಡಬಹುದು. ಅವು ತೆರೆದ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ಯಾಂಪಸ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಮೂಕ ಪಕ್ಷಿಗಳು. ಋತುವಿನ ಸಮಯದ್ದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಕರೆದು ಆಕಷಿ೯ಸುಓಡುದೆ. ಈ ಕರೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿಸುವ ಧ್ವನಿ ಆಗಿದೆ. ಈ ರೀತಿ ಕರೆಯುವಾಗ ಅವು ಅವರ ದೇಹದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ ಅವು ಅಂಕುಡೊಂಕು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಓಡುತ್ತವೆ.
ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಅವುಗಳ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಕುಗ್ಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮತ್ತು ಪುನಾ ರಿಯಾ ಎರಡರ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇವೆರಡನ್ನೂ ಐಯುಸಿಎನ್‌ನಿಂದ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಐಯುಸಿಎನ್ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ದುರ್ಬಲ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ ರಿಯಾವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಕಾಳಜಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ
ಅವು ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬೀಜಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಕೀಟಗಳು, ಸರೀಸೃಪಗಳು ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನತ್ತವೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಮಿಲನದ ನಂತರ ಗಂಡು ಗೂಡನ್ನು ಕಟ್ಟುತ್ತವೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ತನ್ನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುತಾಳೆ.
ಮಾನವ ಸಂವಹನ
ರಿಯಾ ಮಾಂಸ ಐಕಾನ್ ಬಯಾಲಜಿ ಪೋರ್ಟಲ್ ಐಕಾನ್ ಅನಿಮಲ್ಸ್ ಪೋರ್ಟಲ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪೋರ್ಟಲ್ ನಕ್ಷೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಪೋರ್ಟಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ರಿಯಾಸ್‌ಗೆ ಅನೇಕ ಉಪಯೋಗಗಳಿವೆ. ಗರಿಗಳನ್ನು ಡಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಚರ್ಮವನ್ನು ಗಡಿಯಾರ ಅಥವಾ ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮಾಂಸವು ಅನೇಕ ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಮಾಂಸ ಹಲವರಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಅದರ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಳಸುತಾರೆ.
ಗೌಚೋ ಜನರು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕುದುರೆ ಮೇಲೆ ರಿಯಾಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ, ಬೋಲಾಗಳು ಅಥವಾ ಬೊಲೆಡೋರಾಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ - ಎಸೆಯುವ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಮೂರು ಚೆಂಡುಗಳನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ - ಅವರ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ, ಅದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ರಿಯಾವನ್ನು ಅರ್ಜೆಂಟೀನಾದ ೧ ಸೆಂಟಾವೊ ನಾಣ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಉರುಗ್ವೆಯ ೫ ಪೆಸೊ ನಾಣ್ಯದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಲ್ಲುಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯ, ಶಿರಿಯಾರ
ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ದೇವಾಲಯವು ಶಿರಿಯಾರ ಗ್ರಾಮದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಈಶ್ವರ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಒಂದು ಬಂಡೆಯ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದು ಒಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ನದಿಯಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಗುಹೆಯೊಳಗಿನ ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಬಂಡೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಯಾರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆಂದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿನ ಕಾಡು ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಲು ನೀವು ಗದ್ದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ಕಿರಿದಾದ ಮಣ್ಣಿನ ಹಾದಿಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗಬೇಕು. ಬಂಡೆಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲವು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಒಳಗಿನ ಗುಹೆಯು ಉಸಿರುಕಟ್ಟುವ ಬಂಡೆಗಳ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ದಿವಂಗತ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಅಡಿಗ ಅವರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಶಿವ, ಪಾರ್ವತಿ ಮತ್ತು ಗಣೇಶನ ಮೂರು ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಕಲ್ಲಿನ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ ಇದೆ. ಇಡೀ ದೇವಾಲಯವು ಹಸಿರು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಪೊದೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ದಿವಂಗತ ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಅಡಿಗರ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಂದ ದೇವಾಲಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀವು ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಡುಮುಂಡು ಶಿರಿಯಾರ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇದೆ. ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಸರೋವರದ ಬಲಭಾಗವನ್ನು ಸೂರ್ಯ-ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರೋವರದ ಎಡಭಾಗವನ್ನು ಚಂದ್ರ-ಪುಷ್ಕರಿಣಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಲಕ್ಷ್ಮೀನಾರಾಯಣ, ಚನ್ನಕೇಶವ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣನ ಗುಡಿಗಳಿವೆ.
ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ವಿಶೇಷತೆ
ಪ್ರಮುಖ ಗರ್ಭಗುಡಿಯು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲೇಪನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನಿಂತಿರುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಣಪತಿಯ ಆಕೃತಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ. ಗಣಪತಿ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಎರಡು ತೋಳುಗಳು 'ವರದ ಹಸ್ತ'ವು ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಒಲವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಕೈಗಳು ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಗಣಪತಿ ದೇವರಿಗೆ ತುಲಾಭಾರ ಆಚರಣೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪವಿತ್ರ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮನ್ನು ತೂಕದ ತಕ್ಕಡಿಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದೇವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಮಾನ ತೂಕವನ್ನು ಚಿನ್ನ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ದುಬಾರಿ ಧಾನ್ಯಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಲ್ಲು ಗಣಪತಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ
ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಯನ್ನು ದಿನಕ್ಕೆ ಮೂರು ಬಾರಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಜಾನೆ ೫ಗಂಟೆಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ೧ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ೮.೩೦ಗಂಟೆಗೆ ಈ ದೇವಾಲಯವು ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ೬ರಿಂದ ೯ರವರೆಗೆ ಭಕ್ತರನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾನುವಾರ, ಮಂಗಳವಾರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರವಾರದಂದು ಭಕ್ತರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತಾರೆ. ಚೌತಿ, ಸಂಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಹರ ಚತುರ್ಥಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಬ್ಬಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನೀವು ಸಾಕಷ್ಟು ಜನಸಂದಣಿಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ರಥೋತ್ಸವದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಚತುರ್ಥಿಯಂದು ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮದುವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮ ಸಂಗಾತಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮಾಡುವ ಸತ್ಯ ಗಣಪತಿ ವ್ರತದಂತಹ ಇತರ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳನ್ನು ಸಹ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನಿಗೆ ಕಬ್ಬು, ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಅಪೂಪ, ಮೋದಕ ಮತ್ತು ಕಡುಬುಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ದೇವಾಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ
ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೮, ೧೯೩೩ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗಾಯಕಿ. ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮತ್ತು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಿಂದಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು, ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನ ೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅದು ಆರು ದಶಕಗಳವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ, ಮತ್ತ್ತು ಇತರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾಗಿ ಅವರು ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಆಲ್ಬಂಗಳ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಮತ್ತು ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರು ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್‌‌ರ ಸಹೋದರಿ. ಅವರ ಧ್ವನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅವರ ಸರ್ವತೋಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಾಗಿ ಮನ್ನಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಭೋಂಸ್ಲೆರ ಗಾಯನಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಗೀತ, ಪಾಪ್, ಘಝಲ್‌ಗಳು, ಭಜನಗಳು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ, ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು, ಕವ್ವಾಲಿಗಳು, ರಬೀಂದ್ರ ಸಂಗೀತಗಳು ಮತ್ತು ನಝ್ರುಲ್ ಗೀತೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅಸ್ಸಾಮೀ, ಹಿಂದಿ, ಉರ್ದು, ತೆಲುಗು, ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ, ಬೆಂಗಾಲಿ, ಗುಜರಾತಿ, ಪಂಜಾಬಿ, ತಮಿಳು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ರಷ್ಯನ್, ಛೆಕ್, ನೇಪಾಳಿ, ಮಲೈ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಂ ಸೇರಿ ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೮ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆ ತಾವು ಸುಮಾರು ೧೨,೦೦೦ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು, ಅನೇಕ ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಸಹ ಇದೇ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದವು. ಪ್ರಪಂಚದ ಉನ್ನತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಮಾಣಿಸುವ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ವರ್ಲ್ಡ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಅಕಾಡೆಮಿಯು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ "ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಕಲಾವಿದೆ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ.
ಕನ್ನಡದೊಂದಿಗಿನ ನಂಟು
ಆಶಾ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಹಾಡಿದ ಹಾಡು "ಯಾಕೋ ಏನೋ ಸೆರಗು.." ಎಂಬ, 1967ರ ಕ್ರಾಂತಿವೀರ ಸಂಗೊಳ್ಳಿ ರಾಯಣ್ಣ ಚಿತ್ರದ್ದು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ಬರ್ಲೇಕರ್ ಅವರು ಇದೇ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲತಾ, ಉಷಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರಿಂದಲೂ ಹಾಡಿಸಿದ್ದರು.
ವೈಜಯಂತಿಮಾಲಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದ "ಆಶಾ ನಿರಾಶಾ" ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ಆಶಾ ಹಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗೆಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ
ಇದಾದ ಬಳಿಕ ದೂರದ ಬೆಟ್ಟ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಜಿ.ಕೆ.ವೆಂಕಟೇಶ್ ಅವರ ಸ್ವರಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ "ಸವಾಲು ಹಾಕಿ ಸೋಲಿಸಿ ಎಲ್ಲರ.." ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅದಾದ ಮೇಲೆ ಆಶಾ ಮತ್ತೆ ಹಾಡಿದ್ದು 2010ರ ಮತ್ತೆ ಮುಂಗಾರು ಚಿತ್ರದ "ಹೇಳದೆ ಕಾರಣ ಹೋದೆಯಾ" ಎಂಬ, ದುಃಖ ತುಂಬಿದ ಹಾಡು.
ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ
ಆಶಾರ ಒಡಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಪರ್ಧಿ ಸಹೋದರಿ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವುದೆಲ್ಲಾ ಬರೀ ಕಥೆಗಳು ಎಂದು ಯಾವಾಗಲೂ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಿಕ್ಕ ಮಕ್ಕಳಿರುವ ಹಾಗೇ ಅವರು ಬಹಳ ಆತ್ಮೀಯರು. ಲತಾ ಅವರು ಆಶಾ ಅವರನ್ನು ಮಗುವಿನ ಹಾಗೆ ಎತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಚಿಕ್ಕವರಿರುವಾಗ ಬಿಟ್ಟಿರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಲತಾ ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ಆಶಾರನ್ನು ಜೊತೆಗೇ ಕರೆದು ಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು, ಶಿಕ್ಷಕಿಯು ಒಂದೇ ಶುಲ್ಕದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಶಾಲೆಗೆ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಲತಾ ಅವರು ಆಶಾರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಶಾಲೆಗೆ ಬರಲು ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದೆ ಓದನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಆಶಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮಿಯ ಜೊತೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಸಂಸಾರದ ಹೊರೆ ಹೊರಿಸಿ ತಾವೊಬ್ಬರೇ ಸಂಸಾರಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಡುವಂತೆ ಮಾಡಿದುದನ್ನು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ವರ್ತನೆ ಎಂದು ಆಶಾ ಅಂದು ಕೊಂಡರು. ಇದು ಇಬ್ಬರನ್ನು ಚಿಂತೆಗೀಡುಮಾಡಿತು. ಆಶಾ ಅವರು ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ — "ನನ್ನದು ಪ್ರೇಮ ವಿವಾಹ ಹಾಗೂ ಲತಾ ದೀದಿ (ಅಕ್ಕ) ಬಹಳಷ್ಟು ದಿನ ನನ್ನ ಜೊತೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ನಮ್ಮ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಆಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ." ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೊದಲ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಕನಿಗೆ ತಡೆಯಾಗುವಂತೆ ಆಶಾ ಅವರು ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಹೇಳುವಂತೆ ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಒ. ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಅವರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಿಯಾಳಿಸಿ ಆಶಾ ಅವರು ಮಾತನಾಡಿದ್ದರಂತೆ. ಈ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಒ ಪಿ ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಲತಾ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡದಂತೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಒ.ಪಿ. ನಯ್ಯರ್ ಅವರು ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ — "ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಮುಂಬಯಿನ ಪೆಡ್ಡರ್ ರಸ್ತೆಯ ಎದುರು ಬದುರು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಒಬ್ಬಳೇ ಮನೆಕೆಲಸದವಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮನೆ ಕೆಲಸದಾಕೆಯು ಅಕ್ಕ ಲತಾ ಅವರು ಏನೋ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ ತಂಗಿಯನ್ನು ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಆಶಾ ಅವರ ಬಳಿ ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಲತಾ ಭಯವು ತಂಗಿಯನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿತ್ತು, ಆಕೆಯ ಸ್ವತಃ ಧ್ವನಿ ಹಾಗೂ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವಲ್ಲಿ ನನಗೆ ತಿಂಗಳುಗಳೇ ಬೇಕಾದವು." ಆಶಾ ಅವರೇ ಹೇಳುವಂತೆ ಲತಾಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಹಾಡುವುದನ್ನು ಕಲಿಯಲು, ತಮ್ಮದೇ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಛಾಪು ಮೂಡಿಸಲು ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ತನ್ನದೇ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಅವರು ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಹಾಡಿದ್ದು ದಾಮನ್ (೧೯೫೧) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ. ಇಬ್ಬರೂ ಹಾಡಿರುವ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ಮಾನ್ ಭಾವನ್ ಕೆ ಘರ್ ಆಯೆ (ಚೋರಿ ಚೋರಿ, ೧೯೫೬), ಸಖಿ ರಿ ಸನ್ ಬೋಲೆ ಪಪಿಹಾ ಉಸ್ ಪಾರ್ (ಮಿಸ್ ಮೇರಿ , ೧೯೫೭), ಓ ಚಾಂದ್ ಜಹಾನ್ ವೋ ಜಾಯೆ (ಶಾರದಾ , ೧೯೫೭), ಮೇರೆ ಮೆಹಬೂಬ್ ಮೈ ಕ್ಯಾ ನಹಿ (ಮೇರೆ ಮೆಹಬೂಬ್ , ೧೯೬೩), ಐ ಕಾಶ್ ಕಿಸಿ ದೀವಾನೆ ಕೊ (ಆಯೆ ದಿನ್ ಬಾಹರ್ ಕೆ , ೧೯೬೬), ಮೈ ಚಲೀ ಮೈ ಚಲೀ (ಪಡೋಸನ್ , ೧೯೬೮), ಛಾಪ್ ತಿಲಕ್ ಸಬ್ (ಮೈ ತುಲ್ಸೀ ತೆರೆ ಆಂಗನ್ ಮೆ , ೧೯೭೮), ಹಾಗೂ ಮಾ ಕ್ಯೂಂ ಬೆಹಕಾ (ಉತ್ಸವ್ , ೧೯೮೪). ಹಾಡುವಾಗ ಆಶಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಡಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಲತಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರರ್ಥ ಲತಾ ಅವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಶಾ ಅವರ ಮುಖ ನೋಡದೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ದೂರವೇ ಇರುವುದನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಝ್ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಲತಾ ಮತ್ತು ಆಶಾರ ಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಆಶಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ — "ಎರಡು ಹೆಂಗಸರ ಉದ್ದ ಜಡೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಕೆಲವು ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅವನ್ನು ೩ ಘಂಟೆಗಳವರೆಗೆ ಎಳೆದು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವುದು ಸಮಯವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡಿದ ಹಾಗೆ." ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಹಾಗೂ ಲತಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟೊಟ್ಟಿಗೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದೊಂದಿಗಿನ ಒಂದು ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಆಶಾ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ - "ನನಗೆ ನೆನಪಿದೆ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಲವರು ಅವರ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡಿ ನನ್ನನ್ನು ದೂರ ಇಡುತ್ತಿದ್ದರು. ನಂತರದಲ್ಲಿ, ದೀದಿ (ಅಕ್ಕ) ಮತ್ತು ನಾನು ಆ ವಿಷಯವಾಗಿ ನಗುತ್ತಿದ್ದೆವು!"
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಆಶಾ ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ೧೮ ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮ ನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿ ಏಳು ಬಾರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ೧೯೬೭ ಹಾಗೂ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು, ಆಗಿನ್ನೂ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು (೧೯೬೯ರ ನಂತರ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಅವರು ಹೊಸ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತಗೊಳ್ಳದಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು). ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ತಮ್ಮ ಅಕ್ಕನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಆಕೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಸೂಚಿಸಬಾರದೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭೋಂಸ್ಲೆಯವರು ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಕಾ ಯಾಗ್ನಿಕ್ ಅವರ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ರಂಗೀಲಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು, ಹಾಗೂ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಜೀವಮಾನದ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಲಭಿಸಿತು. ಅವರು ಗಳಿಸಿದ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಕೆಳಕಂಡಂತಿವೆ: ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ: ಇತರೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಆಶಾ ಅವರು ಎರಡು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ: ಆಶಾ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೀಗಿವೆ:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1933ರ ಜನನಗಳು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಾಳಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ದಾದಾಸಾಹೇಬ್‌ ಫಾಲ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು ವರ್ಗ:ಗುಜರಾತಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಗಾಯಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಗಿಟಾರ್ ವಾದಕರು ವರ್ಗ:ಕಾಲಿವುಡ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ನೇಪಾಳಿ-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ರಷಿಯನ್-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ತಮಿಳು-ಭಾಷೆಯ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ
thumb|250px|* 'ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣವನವರು' 'ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ' ನವರು,  (೧೮೫೨-೧೯೨೬) ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೈಣಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ತಂದೆ, ’ಬಕ್ಷಿ ಚಿಕ್ಕರಾಮಪ್ಪ’ನವರೂ ಸಹ 'ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು' ಅರಸರಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ 'ಆಸ್ಥಾನ ವಿದ್ವಾಂಸ'ರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಂದ ಮತ್ತು ಮೈಸೂರು 'ಸದಾಶಿವರಾಯ'ರಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತ 'ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರು ವೀಣೆ ನುಡಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ವೀಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ 'ಪಿಯಾನೊ', 'ಪಿಟೀಲು', 'ಸಿತಾರ್' ಮೊದಲಾದ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನೂ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶೇಷಣ್ಣನವರು ಕೆಲವು ರಚನೆಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. thumb|right|250px|'ಬಲಗಡೆ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರು', ಮತ್ತು 'ವೀಣೆಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರು', ಸನ್, ೧೯ಂ೨ ರಲ್ಲಿ.
'ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರು ಹೋದೆಡೆಯೆಲ್ಲಾ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆ
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಅರಸರು ಇವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದ್ದರು. ಬರೋಡದ ಮಹಾರಾಜರು ಬರೋಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರನ್ನು ಚಿನ್ನದ ಅಡ್ಡಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿದ್ದರಂತೆ. 'ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ರಾಣಿ'ಯ ಮರಣಾನಂತರ ಗದ್ದುಗೆಗೆ ಬಂದ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಅಂದಿನ ರಾಜ, ಐದನೇ ಜಾರ್ಜ್ (George V), ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ ಅವರ ದರ್ಬಾರ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಸಂಗೀತ-ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಕೇಳಿ, ಸಂಪ್ರೀತರಾಗಿ ಅವರ ಒಂದು  'ತೈಲ ಚಿತ್ರ'ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು 'ಲಂಡನ್ ನ  ಬಕಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆ'ಗೆ  ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿದ್ದರಂತೆ. ೧೯೨೪ ರ, 'ಬೆಳಗಾವಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನ'ದಲ್ಲಿ 'ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ'ಯವರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಜೊತೆಗಾರರು, ತಮ್ಮ ಇತರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮುಂದೂಡಿ, ಹಲವು  ತಾಸುಗಳ ಕಾಲ  ಮಂತ್ರಮುಘ್ದರಾಗಿ, ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಕಛೇರಿಯನ್ನೇ ಕೇಳುತ್ತಾ ಕುಳಿತಿದ್ದರಂತೆ. ತಮ್ಮ ಭಾವಪೂರ್ಣ ವೀಣಾವಾದನದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವೈಖರಿಯಿಂದ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಮೈಸೂರಿಗೆ, ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ, ಕಲಾಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯುನ್ನತವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಟ್ಟು ’ವೀಣೆಯ ಬೆಡಗಿದು ಮೈಸೂರು,’ ಎಂದು ಮೈಸೂರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದವರು, ’ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರು.”
ದ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವೀಣಾ ಪ್ಲೇಯರ್
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತ ವಿದ್ವಾಂಸರು, ಶೇಷಣ್ಣನವರನ್ನು ’ದ ಕಿಂಗ್ ಆಫ್ ವೀಣಾ ಪ್ಲೇಯರ್’ ಎಂದು ಕರೆದು ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಷಣ್ಣನವರಿಗೆ ವೀಣೆ ಒಂದು ವಾದ್ಯವಷ್ಟೆ ಆಗಿರದೆ ’ನಾದದೇವಿಯನ್ನು ಔಪಾಸಿಸುವ ಸಾಧನೆಯಾಗಿತ್ತು’. ಸಂಗೀತ ವಿದ್ಯಾನಿಧಿಯೇ ಆಗಿದ್ದ ಶೇಷಣ್ಣನವರು,  ಪ್ರತಿದಿನ ೮ ಗಂಟೆಗಳ ಅವಿರತ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರ ಏಕಾಗ್ರತೆ, ಕಲಾಪ್ರೇಮ ಆದರ್ಶ ಪ್ರಾಯವಾದುವು. 'ಮೈಸೂರು ಸದಾಶಿವರಾಯ'ರಲ್ಲಿ ಗಾಯನವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಿದುದರಿಂದ  ಶೇಷಣ್ಣನವರು  ನೇರ 'ತ್ಯಾಗರಾಜ ಶಿಷ್ಯಪರಂಪರೆ'ಗೆ ಸೇರಿದಂತಾಯಿತು. 'ಭೈರವಿ ವರ್ಣ'ದ (ವೀರಿ ಬೋಣಿ) ಕರ್ತ, 'ಆದಿ ಅಪ್ಪೈಯ್ಯ' ನವರ ವಂಶಸ್ಥರೂ, ಈ ವಂಶದ ೨೪ ನೆಯ ಕುಡಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ.
'ಶೇಷಣ್ಣನವರ ದರ್ಬಾರ್ ಉಡುಪು'
'ಅಸ್ಥಾನದ ಪೋಷಾಕಿ' ನಲ್ಲಿ ಶೇಷಣ್ಣನವರು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತ್ಯಂತ ಗೆಲುವಿನ ಹಾಗೂ ಗೌರವಾನ್ವಿತ, ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದು.ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಅತಿ ಸರಳವೂ ಆಡಂಬರವಿಲ್ಲದ ಉಡುಪಾಗಿತ್ತು. ಆಗಿನಕಾಲದ ಪೋಷಾಕಿನ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ, ಕೊಕ್ಕರೆ ಬಿಳುಪಿನ ಕಚ್ಚೆ ಪಂಚೆ, ಉದ್ದವಾದ ಕಪ್ಪು ಕೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಳಿಯ ಮಡಿಸಿದ ಅಂಗವಸ್ತ್ರ, ಹಾಗೂ ಬಿಳಿಯ ಪೇಟ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ದಟ್ಟವಾದ ಮೀಸೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ನಾಮ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಷತೆ ರಂಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಹೊಳಪಿನ ಕಣ್ಣುಗಳ, ಅಷ್ಟೇನೂ ಭರ್ಜರಿ ಆಳಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ದೂರದಿಂದಲೇ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ ಪ್ರಭಾವೀ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ವೀಣೆನುಡಿಸಲೋಸ್ಕರವೇ ದೇವರು ದಯಪಾಲಿಸಬಹುದಾದ ಉದ್ದವಾದ ಬೆರಳುಗಳು, ಅವರ ಇರುವಿಕೆಯಿಂದ ಸಭಾಂಗಣದ ಮಹತ್ವ ಉಜ್ವಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ವೀಣೆನುಡಿಸಲು ಕುಳಿತರೆಂದರೆ ಯೋಗಿಯನ್ನು ಮೀರಿಸುವ 'ತಪಶ್ಚರ್ಯೆ' ಅವರ ಮುಖದಮೇಲೆ ಪ್ರಖರವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ೨೬ ವರ್ಷಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ರಾಜಮಹಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ, ಜಮೀನ್ದಾರದ ಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಗೂ ಅವರ ವಾದ್ಯಸಂಗೀತಾಭಿಲಾಶಿಗಳ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈಗಿನಂತೆ 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಭೆ'ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ 'ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು' ಇರಲೇ ಇಲ್ಲ.
ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಮನೆತನದ ಪರಿಚಯ
ಶೇಷಣ್ಣನವರ ತಂದೆಯವರು, 'ಚಿಕ್ಕರಾಮಯ್ಯನವರು', ಅವರು 'ಮಾಧ್ವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು', ಹಾಗೂ 'ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಆಸ್ಥಾನವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು'. ಅವರಿಗೆ 'ವೀಣಾಭಕ್ಷಿ ಚಿಕ್ಕರಾಮಪ್ಪ'ನವರೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿತ್ತು. 'ತಾಯಿ'ಯವರೂ ಸಂಗೀತ ವಂಶಜರೇ. ಸುಮಾರು ೧ಂ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ 'ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜವೊಡೆಯರ ಮುಂದೆ ’ಪಲ್ಲವಿ’ಯನ್ನು ಹಾಡಿ ಸನ್ಮಾನಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ತಂದೆಯವರಿಂದ ಸಂಗೀತ ಪಾಠ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ವಿಧಿವಶಾತ್ ಶೇಷಣ್ಣನವರ  ೧೩ ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯವರು ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಆನಂತರ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸದೆ, 'ವೀಣಾ ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರ ತಂದೆ', 'ದೊಡ್ಡ ಶೇಷಣ್ಣನವರಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ’ಅಕ್ಕ ವೆಂಕಮ್ಮನವರು’ ತಮ್ಮನ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿ ಸಹಕಾರ ಕೊಟ್ಟರು. ಶೇಷಣ್ಣನವರಿಗೆ ದೈವದತ್ತವಾಗಿ ಸಂಗೀತ-ಕಲೆ ಒಲಿದಿತ್ತು. ಸತತವಾಗಿ ಸಾಧನೆಮಾಡಿ ಅವರು ತಮ್ಮದೇ ಅದ ಸ್ವತಂತ್ರ ವೀಣಾಶೈಲಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡರು. ವೀಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಎಂಥವರನ್ನೂ ಮರುಳುಮಾಡುವ ಮೋಡಿಗೊಳಿಸುವ ಸನ್ಮೋಹನಾಸ್ತ್ರ ಬೀರುವ ಅಧ್ಬುತ ಸಂಗೀತ ಅವರದು. 'ಮನೋಧರ್ಮ ಸಂಗೀತ'ವೇ ಅವರ ಕಛೇರಿಯ ಪ್ರಮುಖಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಕೆಲವೇ ಆಯ್ದ ಕೀರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅದ್ಭುತವಾಗಿ ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ’ತಿಲ್ಲಾನ’ ’ಜಾವಳಿಗಳು’ ಕಛೇರಿಯ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು. ರಸಿಕರಿಗೆ ಅವುಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ’ತಾನ ಪ್ರಸ್ತುತಿ’ಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿದ ಕೈ. ತಮ್ಮ ಜೀವಮಾದದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಅವರು ಅಹಂಭಾವದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡ ಕ್ಷಣಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ’ನಾದಾನು ಸಂಧಾನದ ಉದ್ಘಾರ’ಳೆಂಬ, ’ಭಲೆ’, ’ಆಹಾ’, ’ಭೇಷ್’ ಇತ್ಯಾದಿ ಪದಗಳು ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಿಲ್ಲದೆ ಮೂಡಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ೨ಂ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ಸುಲಲಿತವಾಗಿ ನುಡಿಸಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದ  ಶೇಷಣ್ಣನವರು  ಪಿಟೀಲು, ಪಿಯಾನೋ, ಸ್ವರಬತ್, ಜಲತರಂಗ, ನಾಗಸ್ವರ, ಹಾರ್ಮೋನಿಯಮ್, ಮಯೂರ ವಾದ್ಯ, ಮೃದಂಗ,  ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಲವು ವೇಳೆ ಯಾವುದಾದರೂ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯಲ್ಲಿ ವೈಲಿನ್ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯದವರು ಬರದಿದ್ದಾಗ, ವೈಲಿನ್ನನ್ನು  ತಾವೇ ನುಡಿಸಿ ಸಹಕರಿಸಿದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಿವೆ.
’ವೈಣಿಖ ಶಿಖಾಮಣಿ' ಬಿರುದು
'ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರು 'ಪಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ವೈಣಿಕ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಮಾಧುರ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಮಹಾರಾಜರು, ’ವೈಣಿಖ ಶಿಖಾಮಣಿ' ಬಿರುದನ್ನು ದಯಪಾಲಿಸಿದ್ದರು. 'ಜಯಚಾಮರಾಜ ವೊಡೆಯರು', 'ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರನ್ನು ತಮ್ಮ  ಅರಮನೆಯ 'ಆಸ್ಥಾನವಿದ್ವಾಂಸ'ರ ನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು.'ಸುಬ್ಬಣ್ಣನವರ ಗಾಯನ', 'ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣೆ', 'ಮಹಾರಾಜರ ಪಿಟೀಲು,'  'ಅಪರೂಪದ ಭಾವಾನು ಸಂಧನ'ದ 'ಸಂಗೀತ ಮೇಳ'ವಾಗಿತ್ತೆಂದು ನೆನೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅರಸರ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಭಾಗ್ಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಸಂಗೀತ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. 'ರಾಮನಾಥ ಪುರಂ ಭಾಸ್ಕರ ಸೇತುಪತಿ ಮಹಾರಾಜರು' ನವರಾತ್ರಿ ಮೊದಲ ದಿನದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣೆಯನ್ನು ಸತತ ಕೇಳಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿದರು. ಇಡೀ ನವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬ ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ 'ವೀಣಾಮೃತ ಸುಧೆ'ಯನ್ನು ಹರಿಸಿದ ಶೇಷಣ್ಣನವರಿಗೆ ’ಕನಕಾಭಿಶೇಕ’ಮಾಡಿಸಿ ಅಂಬಾರಿಯಮೇಲೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ಮಾಡಿಸಿದರಂತೆ. ಅನಂತರ, ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಇದೇ ತರಹದ ಸಂಗೀತೋತ್ಸವ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತಿತ್ತು.
ಬರೋಡಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ
'ಸಯ್ಯಾಜಿರಾವ್ ಗಾಯಕವಾಡ್ 'ರವರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಮಹಾರಾಣಿಯವರು ಸತತ ಮೂರು ದಿನಗಳ ವೀಣಾವಾದನವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಸಕಲ ರಾಜಮರ್ಯಾದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ ರಾಣಿಯವರು ಸ್ವತಃ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಮೇನೆಯನ್ನು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಶೇಷಣ್ಣನವರು ಮೈಸೂರಿಗೆ ವಾಪಸ್  ಬಂದಾಗ ಒಡೆಯರೂ ಹೆಮ್ಮೆಯಿಂದ ಬೀಗಿಹೋಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲೂ 'ರಾಜಲಾಂಛನ'ದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸತ್ಕಾರನೀಡಿದರು. ಮಹಾರಾಜರು, ಶೇಷಣ್ಣನವರಿಗೆ, ಮೇನೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಾಸೀನರಾಗಬೇಕೆಂದು ಕೊಂಡಾಗ ಸುತರಾಂ ಒಪ್ಪದೆ, ’ನಾನು ಕಲಾವಿದನಷ್ಟೆ. ನನ್ನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವೀಣೆಯನ್ನು ನುಡಿಸಿದ್ದೇನೆ. ವೀಣೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ನಾನು ನುಡಿಸಬಲ್ಲೆನೇ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ವೀಣೆಯನ್ನು ಮೇನೆಯ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಮುಂದೆ ತಾವು ವಿನೀತರಾಗಿ ನಡೆದರಂತೆ. ತಂಜಾವೂರಿನಕೃಷ್ಣಸ್ವಾಮಿ ನಾಯಕರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಒಂದು 'ಸಂಗೀತ ಗೋಷ್ಠಿ'ಯಲ್ಲಿ ಶೇಷಣ್ಣನವರೊಂದಿಗೆ ಮಹಾವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್, ಶರಭಶಾಸ್ತ್ರಿ, ತಿರುಕ್ಕೋಡಿ ಕಾವಲ್ ಕೃಷ್ಣಯ್ಯರ್ ಮೊದಲಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರುಗಳ ಕಲಾ ವಿನಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಅವರುಗಳಲ್ಲೇ ತೀರ್ಮಾನವಾಗುವ 'ಶ್ರೇಷ್ಟ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಗೆ' ಅತ್ಯಂತ ಬೆಲೆ ಬಾಳುವ ’ಸೀಮೇಕಮಲದ ಉಂಗುರ’,  ಬಹುಮಾನವಾಗಿತ್ತು. ಕಛೇರಿಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 'ಮಹಾವೈದ್ಯನಾಥ ಅಯ್ಯರ್' ಮಾತನಾಡಿ, ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರದ್ದು  ಊಹೆಗೆ ನಿಲುಕದ ಮನೋಧರ್ಮ ಆ ನಾದ ಮಾಧುರ್ಯಕ್ಕೆ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಮನಸೋತಿದ್ದೇವೆ. ಇಂದಿನ ಬಹುಮಾನ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಅವರಿಗೇ ಸಲ್ಲಬೇಕು.
ಬರೋಡ ರಾಜದಂಪತಿಗಳಿಗೆ, 'ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತದ ರಸದೌತಣ'
ಬರೋಡಾದ ಮಹಾರಾಜರು ಒಮ್ಮೆ ಮೈಸೂರಿನ ದರ್ಬಾರಿಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಬಂದಾಗ, ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ಕೇಳಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಮತ್ತೆ, ತಮ್ಮ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪುನಃ ಕೇಳಲು ಅಪೇಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುದವಾಗುವಂತ ಕರ್ನಾಟಕ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ, ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನಿ ಸಂಗೀತಗಳ ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರಂತೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ವಾಪಸ್ ಬಂದಮೇಲೆ, ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಹೆಮ್ಮೆಪಟ್ಟು ಆಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಕರೆಸಿದರಂತೆ. ಹೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಭೇಟಿಮಾಡಿದ ಶೇಷಣ್ಣನವರು ವಿವರಿಸುವ ಮೊದಲೇ ಮಹಾರಾಜರು ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಸಮಯಸ್ಪೂರ್ಥಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡಿದರಂತೆ.
'ಬೆಳಗಾಂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ'
ಸನ್, ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ 'ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ'ಯವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಾಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧಿವೇಶನದಲ್ಲಿ, ಶೇಷಣ್ಣ ನವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ಆಗಲೇ ೭೩ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಯದ, ಅಷ್ಟೇನೂ ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿರದ ಶೇಷಣ್ಣನವರು, ಪೂರ್ವ ನಿಯೋಜಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಂತೆ, ಕೇವಲ ಅರ್ಧಗಂಟೆಯ ವಿನಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆನೀಡಿದ್ದರು. ಒಂದುಗಂಟೆಯಾದರೂ ಸಂಗೀತ ರಸಿಕರು ಮಿಸುಕಾಡದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಜೊತೆ, ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವರು, 'ಸರೋಜಿನಿನಾಯಿಡು', 'ಜವಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು', ಮೋತೀಲಾಲ್ ನೆಹರು, ಮದನ ಮೋಹನ ಮಾಳವೀಯ, ಲಾಲಾ ಲಜಪತ್ ರಾಯ್, ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್, ಮೊದಲಾದ ನಾಯಕರೂ ತುಟಿಪಿಟಕ್ಕನ್ನದೆ ನಾದ-ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆ ಅವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮೋಡಿಮಾಡಿ ಒಂದು ವಿಕ್ರಮವನ್ನೇ ಸಾಧಿಸಿದರು, ಶೇಷಣ್ಣನವರು. ಸೋಮವಾರವಾದ್ದರಿಂದ ಬಾಪೂಜಿಯವರಿಗೆ, ಮೌನವ್ರತವಿತ್ತು. ಕಛೇರಿಯು ಸಾಗಿಯೇ ಇತ್ತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಆಪ್ತಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯವರು ಒಂದು ಚೀಟಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದು, 'ಇನ್ನು ನಾವು ಹೋಗೋಣವೇ 'ಎಂದಾಗ, ಬಾಪು, ಕಾಗದ ಹಿಂದೆ ಬರೆದ ಟಿಪ್ಪಣಿ, ಇಂದಿಗೂ ನೆನೆಯಲು ಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ’ಹೊತ್ತು ಮೀರಿಯೇ ಹೋದರೂ ಪ್ರಮಾದವೇನಿಲ್ಲ, ಆಗಲಂತೆ ಬಿಡಿ.’ ಸುದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕಛೇರಿಯ ಬಳಿಕ ಗಾಂಧೀಜಿಯೇ ಕಡುಕಾಲನಿಯಮಿಯೂ ಕಟು ವ್ರತಾಚರಣಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಬಾಪುರವರು, ಮೌನವನ್ನು ಮುರಿದು ಉದ್ಧರಿಸಿಯೇ ಬಿಟ್ಟರು. "ಇದು ದೇವಗಾನ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಾವೇ ಧನ್ಯರು. ಇಷ್ಟನ್ನು ಹೇಳದೇ ಹೇಗೆ ಮೌನಾಚರಣೆ ವಹಿಸಲಿ". ಅದೇರೀತಿ, ಮಹಾತ್ಮರ ಮುಂದೆ ವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಮಹದಾಶೆ ನೆರವೇರಿತು ಕೂಡ.
೨ಂ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೈಣಿಕ ಶಿಖಾಮಣಿ, ಹಾಗೂ ವಾಗ್ಗೇಯ ಕಾರ
'ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ' ನವರು ೨ಂ ನೇ ಶತಮಾನದ 'ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರೂ ಹೌದು'. ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ವರಜತಿಗಳನ್ನೂ ವರ್ಣಗಳನ್ನೂ ತಿಲ್ಲಾನಗಳನ್ನೂ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ೫೩ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರಚನೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಣಗಳು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದು, ಖಂಡದೃವ, ಮಿಶ್ರತ್ರಿಪುಟ, ಖಂಡ, ತ್ರಿಪುಟದಂತಹ ತಾಳಗಳಲ್ಲಿದ್ದು  ೨ ರಾಗಮಾಲಿಕಾ ವರ್ಣಗಳು  ೧೪, ೧೮ ರಾಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. 'ಶೇಷ ಅಂಕಿತ'ದಲ್ಲಿ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದು ಕೆಲವು ಮಾತ್ರ 'ಜಯಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ 'ಮತ್ತು 'ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ್ 'ನಾಮಾಂಕಿತದಲ್ಲಿದೆ. ಅವರ 'ತಿಲ್ಲಾನಗಳು' ಬಹು ಆಕರ್ಷಣೀಯವಾಗಿ ಹೆಣೆದಿರುವಂತವು. 'ರಾಲ್ಲಪಲ್ಲಿ ಅನಂತರಾಮ ಶರ್ಮ', ಹಾಗೂ 'ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು' ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು  ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಷಣ್ಣ ನವರ ಎಲ್ಲಾ ರಚನೆಗಳನ್ನೂ 'ಮೈಸೂರಿನ ಸಂಗೀತ ಕಲಾವರ್ಧಿನೀ ಸಭಾ'ದವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. 'ಮೈಸೂರು ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರು' ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ 'ವಿದುಷಿ. ಎಂ ಎಸ್ ಶೀಲಾ'ರವರ 'ಹಂಸಧ್ವನಿ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಅನೇಕ ಸಿ.ಡಿ ಗಳಲ್ಲಿ 'ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರ ರಚನೆಗಳೂ  ಇದ್ದು ಇದನ್ನೂ ’'ಗುರು ಶೀಲಾ'” ರವರೇ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಟ, ೫ನೇ ಜಾರ್ಜ್, ವೀಣಾವಾದನದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತ
'ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ೫ ನೇ ಜಾರ್ಜ್ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕ,' 'ದೆಹಲಿ'ಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಗ, 'ಶೇಷಣ್ಣನವರ ವೀಣಾವಾದನದ ಕಛೇರಿ,'  ಇತ್ತು. ಅದ್ಭುತವೂ ಸೋಜಿಗವೂ ಎನ್ನಿಸಿದ ಈ ವೀಣಾವಾದನದ ಮಾಧುರ್ಯದಿಂದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯವರು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ, ಆ ಸವಿನೆನಪಿಗೆ  'ಶೇಷಣ್ಣನವರ ತೈಲ-ಚಿತ್ರವನ್ನು 'ಲಂಡನ್ ನ ಬಕಿಂಗ್ ಹ್ಯಾಂ ಅರಮನೆಯ ಕಲಾಮಂದಿರ' ದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ದು, ಇರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಶಿಷ್ಯವೃಂದ
ಶೇಷಣ್ಣನವರು ’ಮೈಸೂರು ವೀಣಾ ಪರಂಪರೆ ’ಗೆ, ದೊಡ್ಡ ”  ಸಂಗೀತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿಷ್ಣಾತ  ಶಿಷ್ಯವೃಂದ" ವನ್ನೇ  ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರು,
ಜಲತರಂಗ-ವಾದನದ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ'
ಒಮ್ಮೆ ಉತ್ತರಭಾರತದಿಂದ ಒಬ್ಬ 'ಜಲತರಂಗ ವಾದ್ಯದ ಸಂಗೀತಗಾರರು', 'ಮೈಸೂರು ಆಸ್ಥಾನ'ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕೊಟ್ಟರು. ಪ್ರಭುಗಳು ಸಂತೋಷಗೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅತ್ಯಂತ  ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಶೋತೃಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ 'ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರು, ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದನಂತರ ಅರಸರನ್ನು ಭೆಟ್ಟಿಮಾಡಿ, 'ಜಲತರಂಗವಾದ್ಯ'ದ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ರಾತ್ರಿ, ತಮ್ಮ ಹತ್ತಿರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದರು. 'ಸಂಗೀತ'ದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಸಮರ್ಪಣಾಭಾವವಿತ್ತೆಂದರೆ, ರಾತ್ರಿಯೆಲ್ಲಾ ಸಾಧನೆಮಾಡಿ ಮಾರನೆಯ ದಿನ ರಾತ್ರಿ ಮಹಾರಾಜರ ಮುಂದೆ 'ಜಲತರಂಗ ವಾದನ ದ ಕಛೇರಿ' ಕೊಟ್ಟರು. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಆ ಸಂಗೀತಕಾರರು, ಮಂಚದಮೇಲೆ ಬಂದು 'ಶೇಷಣ್ಣ'ನವರನ್ನು ಅಭಿನಂದಿಸಿದರಂತೆ. ಈ ಸಂಗತಿ, ಅವರ 'ಆಸಕ್ತಿ' ಮತ್ತು ಹೊಸದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳುವ 'ಅಸ್ತೆ'ಯನ್ನು ದರ್ಶಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿಯ ವೀಣೆನುಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ
ಈಗಿನ ವೀಣೆ ನುಡಿಸುವ 'ಮೈಸೂರು ಶೈಲಿ', ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡಿಸಿದವರು, ಶೇಷಣ್ಣನವರೇ. ಆದರೆ ಇದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಸಿತಾರಿನಂತ ವೀಣೆಯ ಬುರುಡೆಯನ್ನು ತೊಡೆಗೆ ಒತ್ತಿಕೊಂಡು ನುಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿಯಿತ್ತು. ಆದರೆ ಶೇಷಣ್ಣನವರು, ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಈಗಿನ ತರಹ ವೀಣೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಎರದೂ ತೊಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ನುಡಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ತಮ್ಮ ಎರಡು ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ತಂತಿಗಳನ್ನು ಮೀಟುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಎರಡೂ ತಂತಿಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಗುಲದಂತೆ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಅವರದೇ.
ಗುಣಕ್ಕೆ ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲವೆನ್ನುವ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕ
ಹೊರನಾಡಿನಿಂದ ಬಂದ ಕಲಾವಿದರು, ಮೈಸೂರು ದರ್ಬಾರಿನಲ್ಲಿ ’ವಿನಿಕೆ”ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಮೊದಲು ಶೇಷಣ್ಣನವರರಿಗೆ ತೃಪ್ತಿ ದೊರೆತರೆ ಮಾತ್ರ, ಎಂಬ ಮಹಾರಾಜರ ಕಟ್ಟಪ್ಪಣೆ ಇತ್ತು. ಶೇಷಣ್ಣನವರು  'ವಿದ್ಯಾಪಕ್ಷಪಾತಿಗಳು,' 'ಅರ್ಹರಾದ ಕಲಾವಿದರ'ನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಗೌರವಗಳಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ’ಗುಣಕ್ಕೆ ಮತ್ಸರವಿಲ್ಲ’ ಎನ್ನುವ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಮನೆ, " ನಾದದೇವಿಯ ಔಪಾಸನೆಯ ತಾಣ ”ವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶೇಷಣ್ಣನವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ 'ವಿದ್ವಾಂಸರ ಗೋಷ್ಟಿ ಕಛೇರಿಗಳು'  ನಡೆದಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿ, ರಾಮನವಮಿ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ೧ಂ ದಿನಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತ ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲೆ ವೀಣಾಸಂಗೀತದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹೋಗಲಾರದ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಮುದನೀಡಿತ್ತು. ಶೇಷಣ್ಣನವರು ತಮ್ಮ ಅಂತ್ಯದದಿನಗಳಲ್ಲಿ "ನನಗೆ ಸಾವಿನ ಭಯವಿಲ್ಲ ; ಆದರೆ, ಈ ವೀಣೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ನಾನೊಬ್ಬನೆ ಹೋಗಬೇಕಲ್ಲಾ ಎನ್ನುವ ಸಂಕಟ,"  ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
’ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ"ನವರು”,  ಜುಲೈ, ೨೫, ೧೯೨೬ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಲೇಖನ-' ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದ ವೀಣೆ ಶೇಷಣ್ಣ
ವಿಷಯಸಂಗ್ರಹ ಮೂಲಗಳು
'ಮೈಸೂರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಂ', 'ಡಾ ವಿ. ಎಸ್. ಸಂಪತ್ಕುಮಾರಾಚಾರ್ಯ', 'ಪ್ರೊ. ವಿ. ರಾಮರತ್ನಂ', 'ಮೈಸೂರು ಎ. ರಾಜಾರಾವ್' ರವರ, ಲೇಖನಗಳು, ’ಸಂಗೀತ ಸಮಯ’-'ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣ ಮೂರ್ತಿ'.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ವಾತಾಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ವಾತಾಯನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದರೆ ಒಂದು ಸ್ಥಳದೊಳಗೆ ಹೊರಗಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಳಾಂಗಣ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ತನೂಕರಿಸಿ ಸ್ಥಳಾಂತರ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಒಳಗಿನ ಹವಾ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಉಷ್ಣ ಸೌಖ್ಯ ಅಥವಾ ನಿರಾರ್ದ್ರೀಕರಣದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಟ್ಟಡ ಶಿಲ್ಪಶಾಸ್ತ್ರ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಇದು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿನ ಬೆಂಗಳೂರುನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ೧೯೬೯ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದ್ಧು,೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಲೇಜಿಗೆ 'ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' (ಡೀಮ್ಡ್ ಟು ಬಿ ಯೂನಿರ್ವಸಿಟಿ) ಎಂಬ ಮಾನ್ಯತೆ ದೊರಕಿದೆ. ದೇಶದ ಅನೇಕ ಶೀಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಉತ್ತಮವಾದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ೨೦೧೪ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ-ನೀಲ್ಸನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಲಾ, ವಾಣೀಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ೨೦೧೪ರ ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ-ನೀಲ್ಸನ್ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬಿ.ಬಿ.ಎ. ೧ನೇ ಸ್ಥಾನ, ಕಲಾ ವಿಭಾಗ ೬ನೇ ಸ್ಥಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ ೪ನೇ ಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ೪ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ೧೦ನೇ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂರ್ತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದ ಪದವಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು(ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು) ತನ್ನ ವಿವಿಧ ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಕಾನೂನು, ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಮಾನವಿಕ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ, ಅನೇಕ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸುಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಗಣಕ(ಕಂಪ್ಯೂಟರ್) ಅನ್ವಯಗಳು(ಆಪ್ಲಿಕೇಶನ್ಸ್), ಹೊಟೇಲ್ ನಿರ್ವಹಣೆ(ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್), ಸಮೂಹ ಸಂವಹನ, ಸಮಾಜ ಸೇವೆ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
೧೭ ಜೂನ್ ೧೯೭೨ ರಂದು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು ಭಾರತದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ (ಯುಜಿಸಿ), ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಅಕ್ರಿಡಿಟೇಶನ್ (ಎನ್ಎಎಸಿ), ಒಂದು ಯುಜಿಸಿ-ಅನುದಾನಿತ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆ, ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತು. ಮತ್ತ್ತು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮರು-ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ಎನ್ಎಎಸಿ-ಯಿಂದ A+  ಪಡೆದಿದೆ.
ಕ್ಯಾಂಪಸ್ (ಸಂಸ್ಥೆ ಆವರಣ)
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿವಿಧ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳನ್ನು ಕೋರಮಂಗಲ, ಬನ್ನೇರುಘಟ್ಟ ರಸ್ತೆ, ಕೆಂಗೇರಿ ಮತ್ತು ಯಶವಂತಪುರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪುಣೆ ಬಳಿಯ ಲವಾಸಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಎನ್ ಸಿ ಆರ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಹೊಂದಿದೆ. ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು ಆರು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಗಳು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆವರಣವು ಶೂನ್ಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದ ಕಾಗದ ಹಾಗೂ ದ್ರವ ರೂಪದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮರುಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಹಾಗೂ ಡೆಬಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್-ಗಳನ್ನು ಒಂದರಲ್ಲೇ ನಮೂದಿಸಿ ಕ್ಯಾಂಪಸ್-ನಲ್ಲಿ ದ್ರವರೂಪದ ಹಣದ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಹೊಂದಿದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಎಟಿಎಂ ಕಾರ್ಡ್-ನ್ನು ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಸೌತ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೋರಮಂಗಲ ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ನಲ್ಲಿ ೬ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ಲಾಕ್-೧, ಬ್ಲಾಕ್-೨, ಬ್ಲಾಖ್-೩, ಬ್ಲಾಖ್-೪, ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕಟ್ಟಡ, ಆಡಿಟೋರಿಯಂ ಕಟ್ಟಡ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಲಾಕ್-೧'ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವರ್ಷದ ಬಿ.ಎ. ಮತ್ತು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವಾಗುವಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಮುಖ್ಯ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿತ್ತು. ಬ್ಲಾಕ್-೨ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಕಾಂ. ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಂದು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ತರಗತಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಬ್ಲಾಕ್-೩'ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕೋರ್ಸುಗಳ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬ್ಲಾಕ್-೪'ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಗೌರವವಾನ್ವಿತ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡವು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ, ಕಾನೂನು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯ ಕಛೇರಿಗಳಾದ, ಉಪ-ಕುಲಪತಿಗಳ ಕಛೇರಿ, ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕಛೇರಿ ಮತ್ತು ಐಪಿಎಂ-ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಬಿತ್ತರಿಸಿದ ೧,೮೦,೦೦೦ ಪುಸ್ತಕ, ೪೦೦ ಪತ್ರಿಕೆ-ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರವೂ ಇದೆ. ಆಡಿಟೋರಿಯಂನ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪದವಿಫೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಹಾಗೂ ಇದೇ ಕಟ್ಟಡದಲ್ಲಿ ೪,೦೦೦ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆಸೀನವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮುಖ್ಯ ಆಡಿಟೋರಿಯಂ ಸಹ ಇದೆ.
ವಸತಿ
ಮುಖ್ಯ ಕ್ಯಾಂಪಸ್-ನಲ್ಲಿ ೩೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ವಾಸಿಸುವ ಜೋನಾಸ್ ಸಭಾಂಗಣ ಮತ್ತು ೨೬೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು(ಹುಡುಗರು) ವಾಸಿಸುವ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಸಭಾಂಗಣವನ್ನು ನಿರಮ್ಇಸಲಾಗಿದೆ. ೧೦೦೦ ಹುಡುಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ವಸತಿ ಸೌಕರ್ಯ ಒದಗಿಸುವ ದೆವಡನ್ ಸಭಾಂಣವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕೆಂಗೇರಿ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೨೦೦ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ವಸತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೫೦೦ ಹುಡುಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ವಸತಿಯನ್ನು ಆವರಣದ ಹೊರಗಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣವು ಬೆ<ಗಳೂರಿನ ಕೇದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು ಬಹು ವಿಸ್ರೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು 100 acre ಧರ್ಮರಾಂ ಕಾಲೇಜಿನ(ವಿದ್ಯಾಕ್ಷೇತ್ರಂ)ಆವರಣದ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಆವರಣದ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ಹೊಸೂರು ರಸ್ತೆ (NH 7) ಬೆಂಗಳೂ ಡೈರಿ ಫ್ಲೈಓವರ್-ನ ವಿರುದ್ದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೭೫ ಎಕರೆ ಜಮೀನನಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಆವರಣವನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೆಂಗೇರಿ SH 17ಕಾರ್ಯಾರಂಭಗೊಳಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್, ಪದವಿಫೂರ್ವ ವಸತಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ (ಸಿಯುಐಎಂ) ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲೇಜು ಆವರಣವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಸತಿ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ತಾಣಗಳಾದ ಬಿಟಿಎಂ ವಸತಿ ಸಮುಚ್ಚಯಕ್ಕೆ ಬಲು ಹತ್ತಿರವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವಸತಿ ನಿಲಯಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ಕೋರಮಂಗಲ, ಹಾಗೂ ಜಯನಗರ.ವಿಶ್ಚವಿದ್ಯಾಲಯವು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ಹಾಗೂ ಪ್ರಪಂಚದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದಂತಹ ೧೨,೦೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ವೃಂದ ಮತ್ತು ೫೦೦ ಮಂದಿಯ ಶಿಕ್ಚಕ ವರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಶೈಕ್ಷಣಿಕ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ, ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಪದವಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆ, ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪರಿಧಿಗೊಳಪಟ್ಟ ವಿಭಾಗಗಳಾದ ಕಾನೂನು ಶಾಲೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳು, ವಾಣೀಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್-ನಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ, ಆಗಿನ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಕಾಲೇಜು (ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಎನ್ಎಎಸಿಯಿಂದ  A+ ಪಡೆದ ದಕ್ಷಿಣ ಬಾರತದಲ್ಲೇ ಪ್ರಥಮ ಹಾಗೂ ಏಕೈಕ ಶೀಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
ಪದವಿ ಕೋರ್ಸುಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೪೫ ಪದಿ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಮಾನವಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಕಾನೂನು, ಶಿಕ್ಷಣ, ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಅಗಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ. ಪದವಿ ಕೋರ್ಸುಗಳು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇದರಲ್ಲಿ ಶೀಕ್ಷಣ ಪದವಿ (ಬಿ.ಎಡ್, ಎರಡು ವರ್ಷ), ಹೊಟೇಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಪದವಿ (ಬಿ.ಹೆಚ್.ಎಮ್, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ), ಕಾನೂನು ಪದವಿ (ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ, ಐದು ವರ್ಷ), ತಾಂತ್ರಿಕ ಪದವಿ (ಬಿ.ಟೆಕ್, ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ) ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಬಿ.ಟೆಕ್ / ಎಮ್.ಟೆಕ್ ಅಥವಾ ಎಂ.ಬಿ.ಎ. (ಐದು ವರ್ಷ)ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮೂರು ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಬ್ಯುಸಿನೆಸ್ ಆಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ಬಿ.ಬಿ.ಎ), ವಾಣಿಜ್ಯ ಪದವಿ (ಬಿಕಾಂ), ಕಲಾ ಪದವಿ (ಬಿಎ) ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಪದವಿ (ಬಿಎಸ್ಸಿ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಎಲ್ಲವುದಕ್ಕೂ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.
ಪದವಿ ಕೋರ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಅಂರ್ತಜಾಲ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸಂಸ್ಥ (ಸಿಎಸ್ಐ)ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮಾಡಿದ ಒಪ್ಪಂದ(ಎಂಒಯು)ದ ಮೇರೆಗೆ, ೧೬೦೦ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವಿಕಿಪೀಡಯ ಅಂರ್ತಜಾಲಕ್ಕೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ಸಂಸ್ಕೃತ, ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಿಪೀಡಿಯಾದ ಮೊದಲ ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್ಸ್ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ವಿಶ್ಚವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
The ಹಿಂದಿ and ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಓದಬಹುದು collection of Hindi articles and ಕನ್ನಡ ಲೇಖನಗಳ ಸಂಗ್ರಹ
ಪದವಿ ಕೋರ್ಸುಗಳು
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೪೪ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ, ೧೬ ಎಂ.ಫಿಲ್ ಮತ್ತು ೧೭ ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಮಾನವಿಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ, ವಿಜ್ಞಾನ, ಕಾನೂನು, ಶೀಕ್ಷಣ, ವಾಣೀಜ್ಯ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್, ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಎರಡು ವರ್ಷ ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದೂ, ಇದರಲ್ಲಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಮೂರು ವರ್ಷ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಶ್ರೇಯಾಂಕಗಳು
ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ ಕೆಳಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ' ವಾರ ಪ್ತ್ರಿಕೆಯು ನಡೆಸಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೫ರವರೆಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿದ ವಿವಿಧ ಶ್ರೇಣಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಕ್ರಮಾಂಕಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಬಿಬಿಎ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಎ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಗಳೆಂದು ಇಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ೨೦೧೨ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೩೧ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ೨೦೧೩ರ ಸಮೀಕ್ಷಯಲ್ಲಿ ೨೩ನೇ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದೊಂದು ಖಾಸಗೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲವಾಗಿದ್ದರೂ ಇದನ್ನು ಸರ್ಕಾರಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಈ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
೨೦೧೫ ರ 'ಇಂಡಿಯಾ ಟುಡೇ' ನಡೆಸಿದ ಖಾಸಗೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ.
ದಿ ವೀಕ್ಹಂಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಯೋಗದಲ್ಲಿ, ದಿ ವೀಕ್-ಹಂಸ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಮೀಕ್ಷಯನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂದ್ದು, ಈ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ ೨೦೧೫ರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೆಳಗಡೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಹಯೋಗ
ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು, ವಿದೇಶೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಸದಸ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ(ಯುಎಸ್ಎಸಿ) ಪ್ರಾನ್ಸ್-ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ದೇಶದ ಎ.ನ್.ಹೆಚ್.ಟಿ.ವಿ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ of ಅಪ್ಲೈಡ್ ವಿಜ್ಞಾನ. ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಕೊರಿಯಾ ದೇಶದ ೬ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಭಾರತ ಗೇಟ್ವೇ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
ವಿದೇಶೀ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಭಾರತ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಭಾರತ ಗೇಟ್ವೇ (ಐಜಿಪಿ)ಎಂಬ ಕಿರು-ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. (IGP).
ಲೈಬ್ರರಿಗಳು
ನಗರದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲೈಬ್ರರಿಗಳು ಇವೆ: ಮುಖ್ಯ ಲೈಬ್ರರಿ ಮತ್ತು 'ಜ್ಞಾನ ಕೇಂದ್ರ' ವು ಕೇಂದ್ರ ಕಟ್ಟಡದ ಆರು, ಏಳು, ಎಂಟು ಮತ್ತು ಒಂಭತ್ತನೇ ಮಳಿಗೆಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮಾಸ್ಟರ್ ಆಫ್ ಫಿಲೋಸಫಿ (ಎಂಫಿಲ್) ಕೋರ್ಸಿನ ಮುಖಾಂತರ ಒಂದು ವರ್ಷ‍ ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ. ಪಿ.ಹೆಚ್.ಡಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ೫ ವರ್ಷ್ಗಳ ಅವಧಿಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಕಿತು ಸಂಶೋಧನಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಶಿಕ್ಷಕ ವೃಂದಕ್ಕೆ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಮುಖಾಂತರ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿದೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಬಂಧ ಹಾಗೂ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಿಗೂ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಕಟಣೆ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಕನ್ನಡ ಸಂಘದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೨೦ ಕನ್ನಡಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು, ಇದೊಂದು ಲಾಭ-ರಹಿತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಂಘವಾಗಿದ್ದು ಕನ್ನಡವನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಪಸರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಆರು ವಿರ್ಮಶಣಾ ಪತ್ರಿಕಾ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ:
ರಂಗ-ಪ್ರಯೋಗ (ಥಿಯೇಟರ್)
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಯಾಶೀಲ ರಂಗತಂಡವಿದ್ದು, ವರ್ಷಕ್ಕೊಂದು ರಂಗಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಅಭಿಷೇಕ'(೨೦೧೪) ನಡೆಸಿದಂತಹ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ರಂಗಪ್ರಯೋಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸದಸ್ಯತ್ವ
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಭಾರತೀಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಸದಸ್ಯತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳು
೧೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೧ರಂದು, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು, ಬೆಂಗಳೂರು, ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿನೀತ್ ವಿನ್ಸೆಂಟ್ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ 'ನೀವು ಬೀಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಹೇಳಬಲ್ಲಿರಾ?' -ಇದು ೨೧೩೬ ಜನರ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಲಿಮ್ಕಾ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸೇರಿತು.
ವಿಶ್ವ ಗಿನ್ನೆಸ್ ದಾಖಲೆ ಪುಸ್ತಕದ ಪ್ರಕಾರ, ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಭಅಗವಹಿಸಿದ ಬೀಟ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಾಧನೆ (India) in ಬೆಂಗಳೂರು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಭಾರತ, on ೫ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೨೦೧೧ under ಸಮಗ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ವಿನೀತ್ ವಿನಸ್ಎಂಟ್ ಅವರ ನೇತ್ರತ್ವದಲ್ಲಿ ೧,೨೪೬ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆ. ೧೪ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಶ್ಲೊಮೊ ೨,೦೮೧ ಜನರ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಈ ದಾಖಲೆಯು ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ವಿವಾದಗಳು
ಪ್ರಮಾನೀಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂಬ ಪತ್ರ ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿವಾದಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂಬ ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪತ್ರ ಸಿಗುವ ಮೊದಲು, ಇದು(ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಈ ಮೊಕದ್ದಮೆ) ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೊಳಟ್ಟಿದ್ದು ಇದು "ಆಕ್ಷೇಪಣಾ ರಹಿತ ಪತ್ರ" (ಎನ್ಒಸಿ)ವನ್ನು ಯುಜಿಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಡಬೇಕಿತ್ತು. ಎನ್ಒಸಿ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ತಿರಸಕರಿಸಿತು ಅಲದ್ಲೇ, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಧಿಕೃತ ಎನ್ಒಸಿ-ಯನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಲಿಲ್ಲ. ಯುಜಿಸಿ-ಯು, ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಕಳುಹಿಸಿದ ಪತ್ರದ ಮೆಲೆ ಅವಲಂಬಿಸಿತು. ಈ ಪತ್ರವು ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ೪೪ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿ 'ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಜುಲೈ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಯುಜಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ಚವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ೪೪ ವಿಶ್ಚವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಆಧಾರಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ಎಸ್‍ಪ್ಲನೇಡ್ ಪ್ರದೇಶ
ಎಮ್.ಜಿ.ರಸ್ತೆ
ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿನ ಈಗಿನ 'ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ,' ರಸ್ತೆಗೆ ಮೊದಲಿದ್ದ ಹೆಸರು, 'ಎಸ್ ಪ್ಲ ನೇಡ್ ರೋಡ್,' ಎಂದು. ಇದೇ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂದೆರಡು ಭಾರೀ ಕಟ್ಟಡಗಳಿದ್ದವು. ಬಟಾಬಯಲು. ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳ ಭೋರ್ಗರೆಯುವ ನಾದ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಅಂದಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ, 'ವ್ಯಾಟ್ಸನ್ ಹೋಟೆಲ್,' ಇಲ್ಲೇ ಇದ್ದದ್ದು. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಕೆಲವು ಪರ್ಯಟಕರ ದಿನಚರಿಯಿಂದ, ಈ ವಿಶಯಗಳು ತಿಳಿದಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಾಣಗಳು
ಮೀಲಿಯೇಸೀ
ಮೀಲಿಯೇಸೀ, ಅಥವಾ ಮಹಾಗನಿ ಕುಟುಂಬವು, ಸ್ಯಾಪಿಂಡೇಲೀಸ್ ವರ್ಗದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳ (ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಮೂಲಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳ) ಒಂದು ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬ. ಇದು ಪಾಲಿಪೆಟಲೀ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ದ್ವಿದಳಸಸ್ಯಗಳ ಕುಟುಂಬ. ಇದರಲ್ಲಿ 53 ಜಾತಿಗಳೂ 600 ಪ್ರಭೇದಗಳೂ ಉಂಟು.
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇವು ಪರ್ಯಾಯವಾದ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರ್ಣಪುಚ್ಛಗಳಿಲ್ಲದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಯುಕ್ತ ಗೊಂಚಲುಗಳು, ಅಂತ್ಯಾರಂಭಿ ಗೊಂಚಲುಗಳು, ತೆನೆಗಳು, ಅಥವಾ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವ ಸಂಯುಕ್ತ, ದ್ವಿಲಿಂಗವೆಂದು ತೋರುವ (ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಹುತೇಕ ಗೋಚರವಾಗದಂತೆ ಏಕಲಿಂಗ) ಹೂವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಿವೆ. ಬಹುತೇಕ ಜಾತಿಗಳು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣವಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು, ಶುಷ್ಕ ಋತು ಅಥವಾ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪರ್ಣಪಾತಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯಗಳ ಎಲೆಗಳು ಗರಿರೂಪದ ಸಂಯುಕ್ತಮಾದರಿಯವು; ಪರ್ಯಾಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುವುವು. ಕಿರು ಎಲೆಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಅಥವಾ ಅಭಿಮುಖ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೂಗೊಂಚಲು ಸೈಮ್ ಮಾದರಿಯದಾಗಿದ್ದು ಕೊಂಬೆಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಎಲೆಯ ಕಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೂಗಳು ವೃಂತ ಪತ್ರಯುಕ್ತ. ದ್ವಿಲಿಂಗ ಅಥವಾ ಸಂಕೀರ್ಣಲಿಂಗ ಬಗೆಯವಾಗಿದ್ದು ಆರೀಯ ಸಮಮಿತಿಯನ್ನೂ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ ಅಂಡಾಶಯವನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವುವು. ನಿದಳ ಪುಂಜ ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ್ದು. ಇದರಲ್ಲಿ 3ರಿಂದ 6 ನಿದಳಗಳುಂಟು. ದಳಗಳು 3-6. ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಬುಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಸೇರಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಪುಂಕೇಸರಗಳಿಗೂ ದಳಗಳಿಗೂ ಮಧ್ಯೆ ಉಂಗುರಾಕಾರದ ತಟ್ಟೆಯುಂಟು. ಪುಂಕೇಸರಗಳು 4ರಿಂದ 12. ಪುಂಕೇಸರದಂಡ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಬುಡದಲ್ಲಿ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು. ಕೂಡಿದಾಗ ಒಂದು ಕೇಸರ ಕೊಳವೆ ರೂಪಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪರಾಗಕೋಶ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದು ಉದ್ದುದ್ದವಾಗಿ ಸೀಳುತ್ತದೆ. ಅಂಡಾಶಯ 2-5 ಕಾರ್ಪೆಲ್‌ಗಳಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಒಳಗೆ 1 ಅಥವಾ 3ರಿಂದ 5 ಕೋಣೆಗಳುಂಟು. ಫಲಸಂಪುಟ ರಸಭರಿತ ಚರ‍್ರಿ ಅಥವಾ ಅಷ್ಟಿಫಲ ಮಾದರಿಯದು. ಬೀಜಗಳು ಭ್ರೂಣಾಹಾರಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ರಹಿತ, ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಟ್ರೇಲರ್
ಟ್ರೇಲರ್ ಅಥವಾ ಮುನ್ನೋಟವು ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುವ ಕಥಾಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಜಾಹೀರಾತು. "ಟ್ರೇಲರ್" ಪದವು ಮೂಲತಃ ಅವನ್ನು ಕಥಾಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಆ ಅಭ್ಯಾಸ ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಗ್ರಾಹಕರು ಚಿತ್ರಗಳು ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹೊರಟುಬಿಡುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಆ ಹೆಸರೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ಜಾಹೀರಾತು ಸಾಮಗ್ರಿ
ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್
ಹಳೆ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ,'ಶ್ರೀ. ಎಚ್.ವಿ.ರಂಗರಾವ್', ಒಬ್ಬ 'ಆಡೀಟರ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವರು. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಶ್ಯಾನುಭೋಗರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರ ವಂಶದವರು ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಸುಂಕವನ್ನೂ ಜನರಿಂದ ವಸೂಲು ಮಾಡಿ ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಮನೆತನದವರಿಗೆ 'ಸುಂಕ'ದವರು ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರಿತ್ತು. ಅವರು ೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾಲ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ, 'ವೋಲ್ಕಾರ್ಟ್ ಬ್ರದರ್ಸ್ ಮತ್ತು 'ರ‍್ಯಾಲಿ ಬ್ರದರ್ಸ್' ನಲ್ಲಿ ಏಜೆಂಟ್ ಆಗಿ ದುಡಿದವರು. ರಂಗರಾಯರು 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರು'. 'ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಆಸ್ಟ್ರೊಲಾಜಿಕಲ್ ಮ್ಯಾಗಜೈನ್' '(ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ}' ಯ ಸ್ಥಾಪಕ/ಸಂಪಾದಕರಾದ, 'ಡಾ. ಬಿ. ವಿ. ರಾಮನ್' ರವರ ತಾತ, 'ಶ್ರೀ. ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾವ್ ಬಿ.ಎ;'ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 'ಜ್ಯೋತಿಷ ಶಾಸ್ತ್ರ'ದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರತಿವರ್ಷವೂ ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣರಾಯರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಪೂರ್ವಜರು, ಹಿಂದೆ 'ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಬಳಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು'. ಅದರ ಪತನದ ಬಳಿಕ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆಬಂದು ನೆಲೆಸಿದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯದಿಂದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಯಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳಾದ' ಡಾ.ಎಚ್.ಆರ್.ಚಂದ್ರಶೇಖರ್, ಮತ್ತು 'ಪ್ರೊ.ಎಚ್. ಆರ್. ರಾಮಕೃಷ್ಣ ರಾವ್' ವಿದ್ಯಾಬೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
'ದಾಸ್ಬೋಧ್,'ಮೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲೊಂದು
ರಂಗರಾಯರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಹು'ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರ'ವಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಪುಸ್ತಕಗಳಿದ್ದವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗ
ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮುಟ್ಟಿನ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಆರಂಭವಾದೊಡನೆ ಅಥವಾ ಒಂದೆರಡು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾತುರ, ಉದ್ವೇಗ, ಸಿಡುಕುತನ, ತಲೆನೋವು, ಸುಸ್ತು, ವಾಕರಿಕೆ, ಎದೆಬಡಿತದ ವ್ಯತ್ಯಯ, ಸ್ತನಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಆಗಿರಬಹುದು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಲ ಕಳೆದಂತೆ ಬದಲಾಗಲೂ ಬಹುದು. ಗರ್ಭದಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮುಟ್ಟು ನಿಲ್ಲುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಶೇಕಡ 80 ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಮುಟ್ಟಿನ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಶಮನಕಾರಿ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು.
ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳು
200ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ನಮೂನೆಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಲ್ಲದ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಅವು ಒತ್ತಡ, ಆತಂಕ, ತೊಂದರೆ, ನಿದ್ರೆ, ತಲೆನೋವು, ಸುಸ್ತು, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂವೇದನೆ, ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗಿರಬಹುದು.
ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೆಳಗಿನ ಬೆನ್ನು ನೋವು, ಹೊಟ್ಟೆ ಸೆಳೆತ, ಮಲಬದ್ಧತೆ/ಅತಿಸಾರ, ಸ್ತನಗಳ ಊತ ಅಥವಾ ಮೃದುತ್ವ, ಮೊಡವೆ, ಸ್ನಾಯು ನೋವು, ಮತ್ತು  ಅತಿಯಾದ ಹಸಿವು. ಮಹಿಳೆಯಿಂದ ಮಹಿಳೆಗೆ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತೀವ್ರತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಎಲ್ಲ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ಕಾರಣಗಳು
ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗ ಅಥವಾ ಋತುಸ್ರಾವದ ಮುನ್ನಾ ಉದ್ವೇಗ ನಿಖರವಾದ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಂಶಗಳು ಭಾಗಿಯಾಗಬಹುದು. ಋತುಚಕ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹಾರ್ಮೋನ್ ಮಟ್ಟದ ಪರಿಣಾಮ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಇತರರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಮೆದುಳಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು, ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ, ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಖಿನ್ನತೆ -ಇವುಗಳು ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಇವು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಜೀವಸತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳು, ಅಧಿಕ ಸೋಡಿಯಂ, ಮದ್ಯ,  ಕೆಫೀನ್ -ಇವುಗಳು ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.
ರೋಗ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವಿಕೆ
ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗವನ್ನು ಖಾತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಇಲ್ಲ. ಆದರೀ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಬಹುದು:
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಮುಟ್ಟಿನ ಮುಂಚಿನ ಉದ್ವೇಗದ  ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅನೇಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೌಮ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಉಪ್ಪು, ಕೆಫೀನ್, ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಮತ್ತು ವಿಟಮಿನ್ ಡಿ ಗಳ ಪೂರೈಕೆಯೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯ ಲೇಖನ
ಕೇತಕಿ
ಇದೊಂದು ಎರಡೂ ಮೂರು ವಂಶಗಳು ಒಂದು ಕುಟುಂಬ ಇದು ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ತೋಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 70 ತರಹದ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಇದರ ಉಪಯೋಗಗಳು ಸಹ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದು ಉದ್ದನೆಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಬಾಳೆವನ್ನೇ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಹ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಲ್ ಲೆನ್ಸಸ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು 1753 ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಇದು ಅರೇಬಿಕ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಎಂದರ್ಥ. 11 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮುಜು ಎಂಬಾತ ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯನ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಣ್ಣು ಎಂದರ್ಥ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿ ಬಂದು ಕೊನೆಗೆ ನಾನನ್ ಎಂದು ಇಂಗ್ಲೀಷ್‍ನಲ್ಲಿ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಬಾನನ್ ಎಂದರೆ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ಎಂದರ್ಥವಾಗಿದೆ. 1940ರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯ ಬಾಳೆಹಣ್ಣು ತೋಟಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಬೇರೊಂದು ತಳಿಗೆ ಮನುಷ್ಯನೇ ಬದಲಾಯಿಸದನ್ನು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳನ್ನೇ ಕೊನೆಗೆ ಮಾನವರಿಂದ ಆಯ್ಕ ಮಾಡುವ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು ಬೀಜವಿಲ್ಲದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳು ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದವುಗಳೆಂದರೆ. ಜಾತಿಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಲೈಂಗಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡು ರೀತಿಯ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಲನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಅವು ''ಅಕ್‍ಂಮಿನಾಟ” ಮತ್ತು “ವ್ಯಾಸ ಬೈಬಿಸಿಯ” ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು. 1940 ರಿಂದ 1950 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಬಾಳೆಹಣ್ಣುಗಳು ಒಳಗಿರುವ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸೇವಿಸಿದ ಆಹಾರದಿಂದ ತೆಳಿಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಕಶಾಂಗ
ಕಶಾಂಗ: ಕೆಲವು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಜೀವರಸದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬಂದು ಚಾವಟಿಯಂತೆ ಚಾಚಿರುವ ಅಂಗ (ಫ್ಲಾಜೆಲಮ್). ಇದಕ್ಕೂ ಲೋಮಾಂಗಕ್ಕೂ (ಸಿಲಿಯಮ್) ಅಂಥ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿಲ್ಲ. ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೊ ಒಂಟಿಯಾಗಿಯೊ ಇದ್ದು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಶಾಂಗವೆಂದೂ ಬಹಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಮೊಟಕಾಗಿದ್ದರೆ ಲೋಮಾಂಗವೆಂದೂ ಹೆಸರು. ಕಶಾಂಗವನ್ನು ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರೋಟೋಜೋವ ವಿಭಾಗದ ಫ್ಲಾಜೆಲೇಟ ವರ್ಗದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ಚಲನಶಕ್ತಿಯಿರುವ ಬಹುಪಾಲು ಲೈಂಗಿಕ ಕಣಗಳಲ್ಲೂ ಜ಼Æವೋ ಸ್ಪೋರುಗಳಲ್ಲೂ ಹೈಡ್ರ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಎಂಡೊಡರ್ಮ್ ಪದರದ ಜೀವ ಕೋಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಶಾಂಗವಿರುವುದಾದರೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಹು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರಬಹುದು. ಕಶಾಂಗಗಳು ಯೂಗ್ಲಿನ ಮುಂತಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಕಣಗಳ ಚಲನೆಗೂ ಸ್ಪಂಜು ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರ ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳುವುದಕ್ಕೂ ಸಹಕಾರಿಗಳಾಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅವು ಸ್ಪರ್ಶೇಂದ್ರಿಯಗಳಾಗಿಯೂ ಆಸರೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವ ಸಾಧನಗಳಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದುಂಟು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಶಾಂಗ ಜೀವಕೋಶದ ಒಳಗಿರುವ ಒಂದು ಮೂಲಕಣದಿಂದ (ಬೇಸಲ್ ಗ್ರಾನ್ಯೂಲ್) ಉದ್ಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಎರಡು ಎಳೆಗಳಂತೆ ಹೊರಟು ಅನಂತರ ಒಂದುಗೂಡಿ ಒಂದೇ ಕಶಾಂಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮೂಲಕಣಕ್ಕೂ ಕೋಶಭಿತ್ತಿಗೂ ಸಂಬಂಧವುಂಟುಮಾಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮದಾರಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳಿವೆ. ಇವಕ್ಕೆ ರೈಜೋಪ್ಲಾಸ್ಟುಗಳೆಂದು ಹೆಸರು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಶಾಂಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದಿವೆ. ಮೂಲ ಕಣಗಳು ಕೋಶವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳುವ ಸೆಂಟ್ರಿಯೋಲುಗಳಂತೆಯೇ ಇವೆ. ಇವು ೩೦೦೦-೨೦,೦೦೦ (Å) ಉದ್ದದ ನಳಿಗೆಗಳಂತಿವೆ ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಸ ೧೨೦೦-೧೫೦೦ (Å). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೂಲಕಣದ ಹೊರಪರಿಧಿಯಲ್ಲಿ ೯ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಳಿಗೆ (ಟ್ಯೂಬ್ಯೂಲ್ಸ್‌) ಗುಂಪುಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ೩ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಳಿಗೆಗಳಿವೆ. ಮೂಲಕಣ ಕಶಾಂಗದೊಡನೆ ಸೇರುವಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಟ್ಟೆಯಿದೆ (ಟರ್ಮಿನಲ್ ಪ್ಲೇಟ್). ಕೆಲವು ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲಕಣದ ಬುಡದಿಂದ ಹಲವಾರು ಕಶಾಂಗೀ ಅಥವಾ ಲೋಮಾಂಗೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮಬೇರುಗಳೆಂಬ (ಸಿಲಿಯರಿ ರೂಟ್ಲೆಟ್ಸ್‌) ಅತಿಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಎಳೆಗಳು ಹೊರಡುತ್ತವೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಶಂಕುವಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಗುಂಪುಗೂಡಿಕೊಂಡು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸಿನೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಶಾಂಗವೂ ಕೂಡ ೨೦೦೦ (Å) ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಒಂದು ನಳಿಗೆಯಂತಿದೆ. ಇದರ ಅಡ್ಡಸೀಳಿಕೆಯನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನ್ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಲೋಮಾಂಗೀ ಮಾತೃಕೆಯೂ (ಸಿಲಿಯರಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಸ್‌) ಅದನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದಂತೆ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಹೊರಪೊರೆಯೂ ಇವೆ. ಹೊರಪೊರೆ ಜೀವಕೋಶದ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಪೊರೆಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಮಾತೃಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು, ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ಒಂಬತ್ತು ಜೊತೆ ನಳಿಗೆಗಳಂಥ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುಗಳು (ಫೈಬ್ರಿಲ್ಸ್‌) ಇವೆ. ಒಂದೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುವಿನ ವ್ಯಾಸ ೧೮೦-೨೫೦ (Å). ಇವು ಕಶಾಂಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದ ಎರಡು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ತಂತುಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಒಂದು ತೆಳು ಕವಚವೂ ಮಧ್ಯತಂತುಗಳಿಗೆ ಹೊರ ವರ್ತುಲದಲ್ಲಿನ ೯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತಂತುಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ ೯ ಆರೆಗಳಂಥ ರಚನೆಗಳೂ ಇರುವುದು ಕೂಡ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಬಣ್ಣಗಳ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಗಳೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿವೆ. ಕಶಾಂಗದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ ಹೀಗಿದೆ: ಸೇ. ೭೦-೮೪ ಪ್ರೋಟೀನು; ಸೇ. ೧೩-೨೩ ಕೊಬ್ಬು; ಸೇ. ೧-೬ ಕಾರ್ಬೊಹೈಡ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಸೇ. ೦.೨-೦.೪ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡುಗಳು. (ಪಿ.ಎಸ್.ಆರ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ