cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನ
ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್
ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸಾರಿಗೆ,ನಿವೇಶನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ,ಜಲಚಾಲಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲ,ರಾಚನಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಗಳು ಹಲವಾರು ಯೋಜೆನಗಳ ನೀಲಿ ನಕ್ಷೆ ತಯಾರಿಸಿ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುತ್ತಾರೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇನ್ನಿತರ ವಿಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ವ್ಯಾಪಾರಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೆಚ್ಚು ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಕಾರಣರಾಗುತ್ತಾರೆ.ಅಗತ್ಯ ರೇಖಾ ನಕ್ಷೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆ,ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಇದರಲ್ಲಿವೆ.ಸಾಗಾಟದ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಅಳತೆಗೋಲು ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾವಹಿಸುವುದು.
ಭೂಕಂಪ ಎಂಜಿಿನಿಯರಿಂಗ್
ರಾಚನಿಕ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನ ವಿಶಾಲ ತಳಹದಿಯ ಉಪನಿಭಂದನೆಗೊಳಪಟ್ಟ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಎಂದರೆ ಭೂಕಂಪ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ. ಭೂಕಂಪ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನ ಪ್ರಮುಖ [[|thumb|right|696 × 700 px|Snapshot from shake-table video [42] of testing base-isolated (right) and regular (left) building model
ಭೂಕಂಪನದ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನ ರಚನೆ ಎಂದರೆ ಅದು ಭಾರೀ ಬಲಿಷ್ಟ ಅಥವಾ "ದುಬಾರಿ"ಯಾಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ಚಿಚೆನ್ ಇಟ್ಜಾಜನಲ್ಲಿರುವ ಈ1 El ಕಾಸ್ಟಿಲ್ಲೊ ಪಿರಾಮಿಡ್ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸಿದಂತೆ.
ಎನ್‌ವಿರಾನ್ಮೆಂಟಲ್ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ (ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನ ಕುರಿತಾದ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್)
ಪರಿಸರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ರಾಸಾಯನಿಕ,ಜೈವಿಕ,ಮತ್ತು ವೇಗೋಷ್ಣ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ನೀರು ಮತ್ತು ಗಾಳಿ ಶುದ್ದೀಕರಣ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೆವಾರಿ ಅಥವಾ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅಶುದ್ದ ವಲಯ ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಮಾರ್ಗ ಹುಡುಕುವುದು ಪರಿಸರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಾಗಣೆ,ನೀರು ಶುದ್ಧೀಕರಣ,ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣ,ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ,ಘನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣ ಮತ್ತು ಅನಾರೋಗ್ಯಕರ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಇವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳನ್ನು ಮಾಲಿನ್ಯ ತಡೆ,ಹಸಿರು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿಯಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪರಿಸರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಪರಿಸರದ ಮೇಲಾಗುವ ಹಾನಿಯ ಅಂದಾಜುಗಳ ಗುರ್ತಿಸಿ ಅವುಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ ಪರಿಹಾರ ಹಾಗು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಪರಿಸರ ಸರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾಜ ಹಾಗು ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಈ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ವಿಭಾಗ ಸಹಕಾರಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಪರಿಸರೀಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸಮಾನರೂಪವಾಗಿ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಜೊತೆ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಮೂಲದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.ಹೀಗಾಗಿ ಪರಿಸರೀಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಸಮರೂಪವಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಸರುಗಳೆಂದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಸರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ.
ಭೂತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಬಂಡೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಣ್ಙೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭೂತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಪದ್ದತಿಗಳು ಇದಕ್ಕೆ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂಗರ್ಭ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಬೇಕಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಭೌತಿಕ ಅಥವಾ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂದಿಸಿದ ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು,ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲಶಕ್ತಿಮೂಲ ಇವುಗಳನ್ನು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ತಳಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಆಧಾರ ಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿಕೈಗೆಟುಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಸರೀಯ ವಿಭಾಗವು ಅಂತರ್ಜಲ ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ವಿಲೇವಾರಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೊಸ ಭೂಪರಿಸರೀಯ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.ಇದರಲ್ಲಿ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿವೆ.
ಭೂತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನ ಅಪರೂಪದ ಅಡೆತಡೆಗಳೆಂದರೆ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿನ ಅಂಶಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧತೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರುಪೇರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಡಿಭಾಗದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.ಆದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪರಿಸ್ಠಿತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸದರೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವೇ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಭೌತಿಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿಯುವುದು ಕಷ್ಟ,ಯಾಕೆಂದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯಿಂದಾಗಿ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ವಿರೋಧಾಭಾಸವೆನ್ನುವಂತೆ ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವಸ್ತುಗಳಾದ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಗಳ ಭೌತಿಕ ಅಂಶಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಪದ್ದತಿಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರೂ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಅವಲಂಬಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿನ ಗಾತ್ರದ ಬದಲಾವಣೆ,ಒತ್ತಡ-ಪ್ರಯಾಸದ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ-ಬಳಗಳು ಮಾತ್ರ ನಿಖರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಅಳತೆಗೆ ದೊರೆಯಲಾರವು.
ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್( water resource engineering)
ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ನೀರಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.(ಇದನ್ನು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲದಂತೆ) ನೀತಿಸೂತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಜಲವಿಜ್ಞಾನ,ಪರಿಸರೀಯ ವಿಜ್ಞಾನ,ಹವಾಮಾನ ಶಾಸ್ತ್ರ,ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು {0)ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ{/0}ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಅಂತರ್ಜಲ,ಜಲಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಮೇಲಿನ(ಸರೋವರಗಳು,ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಳೆಗಳು) ಜಲರಾಶಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸದಂತೆ ಮೂಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೂಪ್ರದೇಶಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಅದರ ಹರಿಯುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿ ಇದರ ಅಂಶಗಳು,ಯಾವ ಮೂಲದಿಂದ ಹರಿಯುತ್ತದೆ,ಅದರ ಸೌಲಭ್ಯದ ಮಟ್ಟ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ನಿಜವಾದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಅದರ ಸೌಲಭ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಉಳಿದ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳ ನಿಲವಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತಾರೆ ದ್ರವಶಾಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಜಲಶಾಸ್ತ್ರದ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ದ್ರವಗಳ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಚಾರ,ಸಾಗಾಟ ಅಂದರೆ ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ನಿಕಟವಾಗಿ ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ,ನೀರು ಹಂಚಿಕೆ ಪದ್ದತಿಗಳು,ಒಳಚರಂಡಿ, ಸೌಕರ್ಯಗಳು(ಸೇತುವೆಗಳು,ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು,ನಾಲೆಗಳು,ಸುರಂಗ ಕಾಲುವೆಗಳು,ತಡೆಗೋಡೆಗಳು,ದೊಡ್ಡ ಮೋರಿಗಳ ನೀರು ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಗಳು) ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಲಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ದ್ರವದ ಒತ್ತಡ,ದ್ರವ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ,ದ್ರವದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಜಲಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೇಲಿನವಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಭೌತ ವಸ್ತುಗಳ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ
ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನದ ಇನ್ನೊಂದು ಭಾಗವೆಂದರೆ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಭೌತಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ ಪಿಂಗಾಣಿ,ಜೇಡಿಮಣ್ಣು,ಅಂದರೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ, ಡಾಮರು ಮಿಶ್ರಿತ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಲೋಹಗಳ ಬಳಕೆ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಮತ್ತು ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಪಾಲಿಮರ್ಸ್ ಅಂದರೆ ಪಾಲಿಮೆಥಿಲ್ಮೆಥಕ್ರೇಟ್(PMMA)ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬೊ ಹೈಡ್ರೇಟ್ಸ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಭಾಗವು ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಪೇಂಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫಿನಿಶ್ ಗಳ ದೂರ ಮಡುವುದಕ್ಕೆ ಕುರಿತಂತೆ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಭೌತಿಕ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಲೋಹಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಕೂಡಾ ಉತ್ತಮ ಬಲ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆಯ ರಾಚನಿಕ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್
ರಾಚನಿಕ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್, ಕಟ್ಟಡಗಳ ರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರಚನಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಕುರಿತಾದರೆ ರಚನಾ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಸೇತುವೆಗಳು,ಗೋಪುರಗಳು,ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳು,ಸುರಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ತೀರಗಳಲ್ಲಿನ ತೈಲ ಮತ್ತು ಅನಿಲ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಇತರೆರಚನಾ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರಿರುತ್ತವೆ. ಕಟ್ಟಡ ರಚನೆ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಭಾರ ಮತ್ತು ಭಾರದ ಒತ್ತಡ ಗುರುತಿಸುವಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗು ಗಾತ್ರದ ಪರಿಮಾಣದಂತೆ ಭಾರವನ್ನು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಬಲದ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಭಾರವು ಕಟ್ಟಡದ ಸ್ವಯಂ ತೂಕ,ಇನ್ನುಳಿದ ಅಂದರೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಭಾರ,ಸಜೀವ ಅಂದರೆ ಚಲಿಸುವ ಭಾರ,ಚಕ್ರ ಅಥವಾ ಚಲನೆಯ ಭಾರ,ವಾಯುಭಾರ,ಭೂಕಂಪ ಭಾರ,ಉಷ್ಣತೆಯ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಭಾರ ಇತ್ಯಾದಿ.ರಚನಾ ಅಥವಾ ರಾಚನಿಕ ಎಂಜಿನೀಯರ್ ಇದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಬಳಕೆಗೆ ಅನುವಾಗುವಂತೆ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಇಂತಹ ಯಶಸ್ವಿ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು (ಮುಂಬರುವ ಸೇವಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ) ಸಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳ ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ರಾಚನಿಕ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಕೆಲವು ಉಪ-ನಿಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ.ಇದು ವಾಯು ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಭೂಕಂಪ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ್ ಹುಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಭಾರದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಬಲ,ಗಟ್ಟಿತನ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದ್ರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಭಾರಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪೀಠೋಪಕರಣ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂ ತೂಕ,ಅಥವಾ ಅದರೊಳಗಿನ ಭಾರ,ಅಂದರೆ ಗಾಳಿ,ಭೂಕಂಪ ತಡೆಯ ವಸ್ತು,ಭಾರದ ವಾಹನಗಳ ತೂಕದ ಪ್ರಮಾಣ,ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಭಾರ ಗಾತ್ರ ಅಥವಾ ತೂಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಿಖರವಾದ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಈ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನುಳಿದವುಗಳೆಂದರೆ ಖರ್ಚು-ವೆಚ್ಚ,ರಚನಾವಿಧಾನ,ಪದ್ದತಿ ಸುರಕ್ಷತೆ,ಸೌಂದರ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಬಾಳಿಕೆಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ
ಭೂಮಿ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸರ್ವೇಕ್ಷರು ಅಳತಗೋಲಿನಿಂದ ಪಡೆದು ವಿವಿಧ ಆಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದೇ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸಮತಲಗಳು ಮತ್ತು ಥಿಯೊಡೊಲೈಟ್ಸ(ಉದ್ದಗಲ ಮತ್ತು ಕೋನಗಳನ್ನು ಸ್ಟೆತೆಸ್ಕೋಪ್ ನಂತಹಗಳಿಂದ ಬಳಸಿ) ಅಳತೆ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.ಕೋನಗಳ ಅಂಚುಗಳ ಬದಲಾವಣೆ,ಸಮತಲಗಳು,ಲಂಬಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇಳಿಜಾರಾದ ದೂರಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟವಾಗಿ ಮಾಪಕಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಕಂಪೂಟರೈಜೇಶನಿಂದಾಗಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮಿಜರಮೆಂಟ್(EDM)ಒಟ್ಟು ಕೇಂದ್ರಗಳು,GPS ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಲೇಸರ್ ಸ್ಕ್ಯಾನಿಂಗ್ ಗಳು ಇಂದು ಮಾಪಕಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಾಗಿವೆ.(ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇದು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.)ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಈಗ ಕಡಿಮೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನಕ್ಷೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಭೂಮಟ್ಟವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟದಾಯಕವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಮಾಹಿತಿಯು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಶಿಲ್ಪ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು,ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟುದಾರರು ಅಲ್ಲದೇ ಆಸ್ತಿ ವಹಿವಾಟುದಾರರು ಕಟ್ಟಡಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ,ಕಟ್ಟಡ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ದೃಷ್ಟಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿಖರ ಗಾತ್ರ,ನಿಗದಿತ ಅಳತೆ,ನಿಖರ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ,ಅದರ ಭಂಗಿ ಅಂದರೆ ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದ ಗಡಿ ಮತ್ತು ನಿವೇಶನದ ಜಾಗೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಖರಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದವಿ,ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನೀಯರುಗಳು ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.ನಕ್ಷೆ,ಕಟ್ಟಡದೊಳಗಿನ ಸದ್ದು,ಪ್ರತಿಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಪದ್ದತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆದಾರರು ರೈಲ್ವೆಗಳು,ಟ್ರಾಮ್ ದಾರಿಗಳು,ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು,ರಸ್ತೆಗಳು,ಕೊಳವೆ ಮಾರ್ಗಗಳು ಮತ್ತು ಓಣಿ,ಬಡಾವಣಾ ದಾರಿಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಗಳಿಗೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ದಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಬಂದರುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿಸಲು ಸಹಾಯಕರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಭೂ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ
ಯುನೈಟೈಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ,ಕೆನಡಾ,ಯುನೈಟೈಡ್ ಕಿಂಗಡಮ್ ಮತ್ತು ಬಹುತೇಕ ಕಾಮನ್ವೆಲ್ತ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಭೂಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ (ಭೂಮಾಪಕರು)ಮಾಡುವವರು (ಭೂಮಾಪಕರು)ಎಂಜಿನೀಯರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವದಿಲ್ಲ.ಅವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ಲೈಸೆನ್ಸಿಂಗ್ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದ ಸರ್ವೇಕ್ಷಕರ ಸೇವೆಯು ಗಡಿ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.(ಗಡಿಗಳ ನಿಗದಿ,ಅದರ ಕಾನೊನು ರೀತಿಯ ಸ್ವಾಮ್ಯ,ವರ್ಣನೆ,ವಿವರಗಳು) ಮತ್ತು ಉಪವಿಭಾಗದ ಯೋಜನೆಗಳು(ಒಂದು ನಿವೇಶನ ಜಾಗೆಯ ನಕ್ಷೆಯು ಭೂಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ವಿವರವಾದ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಹೊಸ ಗಡಿ ರಚನೆ,ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ನಕ್ಷೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸುವುದು ಹೊಸ ರಸ್ತೆಗಳ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರಗಳು)
ಕಟ್ಟಡ ರಚನಾ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆ
ಕಟ್ಟಡ ರಚನಾ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಣಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞರಿಂದ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭೂಸರ್ವೇಕ್ಷಣಾದಾರರಂತೆ ಇದರ ಯೋಜನಾ ನಕ್ಷೆಯು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವದಿಲ್ಲ ಎಂದೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಟ್ಟಡ ರಚನಾ ಅಥವಾ ವಿನ್ಯಾಸದ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಗಾರರ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:
ಸಾರಿಗೆ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್
ಸಾರಿಗೆ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಜನ ಮತ್ತು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ,ಸುರಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಸಾಗಾಟ,ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ಪಂದನಾಶೀಲ ಸಮೂಹಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟಗೊಳಿಸುವಿಕೆ,ನಮೂದಿಸುವಿಕೆ,ವಿನ್ಯಾಸ,ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣ,ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಮೂಲಭೂತಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಅಂದರೆ ಬೀದಿಗ ಳು,ಕಾಲುವೆ ನಾಲೆಗಳು,ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು,ರೈಲ್ವೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು,ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣಗಳು,ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಸಾರಿಗೆ-ಸಾಗಾಟವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನುಳಿದ ವಿಷಯಗಳೆಂದರೆ ಸಾರಿಗೆ ವಿನ್ಯಾಸ,ಸಾರಿಗೆ ಯೋಜನೆ,ಸಂಚಾರ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್,ಕೆಲವು ನಗರ ಎಂಜನೀಯರಿಂಗ,ಸರದಿ ಪ್ರಮೇಯ,ಪಾದಚಾರಿ ಎಂಜಿನೀಯರಿಂಗ್,ಚಾಣಾಕ್ಷ ಸಾಗಾಟ ಪದ್ದತಿ(ITS)ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಗಳಾಗಿ ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿವಿಲ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ವರ್ಗ:Engineering disciplines ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
Πολιτικός Μηχανικός Građevina Construcţii Строительный инжиниринг
ಕಿರಣ್ ಖೇರ್
ಕಿರಣ್ ಖೇರ್‌ (1955ರ ಜೂನ್ 4ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಟಿವಿ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡುವಾಕೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಕಿರಣ್ ಖೇರ್‌ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ಸಿಖ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಚಂಡಿಗಢ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು, ಅಲ್ಲಿಯೇ ತನ್ನ ಶಾಲಾ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಹಾಗೂ ನಂತರ ಚಂಡಿಗಢ್‌ನ ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಸಹೋದರಿ ಅರ್ಜುನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತೆ ಕನ್ವಾಲ್ ತಾಕರ್ ಸಿಂಗ್ ಒಂದಿಗೆ ಹುರುಪಿನ ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ದಿಲ್ಜಿತ್ ಸಿಂಗ್ ವಿಭಾಗವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿನ ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡೆ ಮತ್ತು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಿರಣ್‌ರವರ ಸಹೋದರ ಕಲಾವಿದ ಅಮರ್‌ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ 2003ರಲ್ಲಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ತನ್ನ ನಟನೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದುದು ಸಾಲ್ಗಿರಾಹ್ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನು ನಾಟಕರಚನೆಕಾರ ಜಾವೆದ್ ಸಿದ್ದಿಕ್ವಿ ರಚಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಫಿರೋಜ್ ಅಬ್ಬಾಸ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮೂರು ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಜೀ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಶ್‌ಕ್ಷೇತ್ರ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಆಕೆ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತಂದುದಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತುನೀಡಿದುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಆಕೆ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಕಿರಣ್ ಖೇರ್ ಟುಡೆ ಮತ್ತು ಜಗ್ತೆ ರಹೊ ವಿದ್ ಕಿರಣ್ ಖೇರ್  ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು.
ಆಕೆ ನಟನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಮಾಡಿದ ಚಿತ್ರ ಕರಣ್ ಅರ್ಜುನ್ (1995). ನಂತರ ನಟಿಸಿದ ಶ್ಯಾಮ್ ಬೆನೆಗಲ್‌ರ ಸರ್ದಾರಿ ಬೇಗಂ (1996) ಚಿತ್ರವು ಆಕೆಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಯಶಸ್ಸನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ 1997ರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು.
2000ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಚಲನಚಿತ್ರ-ನಿರ್ದೇಶಕ ರಿತುಪರ್ನೊ ಘೋಶ್‌ರ ಬಂಗಾಳಿ ಚಿತ್ರ ಬರಿವಾಲಿ 1999ರಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟನೆಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಾಗ, ಬಾಂಗ್ಲಾ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿ ರೀಟಾ ಕೊಯ್ರಾಲ್ ಕಿರಣ್‌ರ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಾನು ಡಬ್ ಮಾಡಿದುದರಿಂದ ತಾನು ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕುದಾರಳಾಗಿದ್ದೇನೆಂದು ದೂರಿದುದರಿಂದ ವಿವಾದವೊಂದು ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಕಿರಣ್ ತಾನು ಆಕೆಯ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಲು ಪೂರ್ವತಯಾರಿಗಾಗಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಳೆದಿದ್ದೇನೆಂದು ಹೇಳುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಾಲುಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಲಿಲ್ಲ.
2002ರಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್ ದೇವದಾಸ್ (2002) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್, ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ ಒಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆಗಾಗಿ ಆಕೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು.
ಖಾಮೋಶ್ ಪಾನಿ (ಸೈಲೆಂಟ್ ವಾಟರ್ಸ್ ) (2003) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರವು ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳ ಅವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರು ಸೂಚಿಸಿದಂತೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪದೆ ಅಹರಿಸಿದವನನ್ನೇ ಮದುವೆಯಾಗುತ್ತಾಳೆ ಹಾಗೂ ಅವನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಖುರಾನ್ ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. 1979ರಲ್ಲಿ ಜಿಯಾ-ಉಲ-ಹಕ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆತನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಇಸ್ಲಾಮೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಮಗ ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಾಗ ಹೇಗೆ ಅವಳ ಜೀವನವು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆ ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಲೊಕಾರ್ನೊ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ, ಕರಾಚಿಯ ಕರಾಚಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾದ ಸೈಪೀ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಲೊಕಾರ್ನೊದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರ - ಗೋಲ್ಡನ್ ಲಿಯೊಪಾರ್ಡ್, ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ರೈಜ್ ಅನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಇಂಡಿಯನ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಆಫ್ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್ (IFFLA) 2004 ಅದರ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಕಿರಣ್‌ಗೆ ಗೌರವ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
2004ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಟಿವಿ ಸರಣಿ ER ನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರ್ಮಿಂದರ್ ನಾಗ್ರಾನ ತಾಯಿ ಶ್ರೀಮತಿ ರಸ್ಗೋತ್ರ ಆಗಿ "ಡ್ಯಾಮೇಜ್ಡ್ ಎಪಿಸೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು."
2005ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸಹಾರ ಒನ್ ಚಾನೆಲ್‌ನ ಟೆಲಿ-ಸರಣಿ ಪ್ರಾತಿಮ ದಲ್ಲಿ ಸುನಂದ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಆಕೆ ದಿಲ್ ನ ಜಾನೆ ಕ್ಯೂ (ಜಿ ಟಿವಿ), ಇಸಿ ಬಹಾನೆ  ಮತ್ತು ಚೌಸಾತ್ ಪನ್ನೆ  ಮೊದಲಾದ  ಟಿವಿ ಸರಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರೂ ಆಕೆಯ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಮೈ ಹೂ ನಾ (2004), ಹಮ್ ತುಮ್  (2004), ವೀರ್-ಝರಾ  (2004) ಮತ್ತು Mangal Pandey: The Rising  (2005), ಇದರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ನಟನೆಯು ಭಾರಿ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ರಂಗ್ ದೆ ಬಸಂತಿ (2006) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಆಕೆಯ ಪಾತ್ರವು ಬಹುಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಆಕೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಎರಡನೇ ಬಾರಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಫನಾ (2006) ಮತ್ತು ಕಭಿ ಅಲ್ವಿದ ನಾ ಕೆಹ್ನಾ  (2006) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಆಕೆಯ ನಟನೆಯೂ ಸಹ ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಆಕೆ 2008ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ ಈಸ್ ಕಿಂಗ್, ಸಾಸ್ ಬಹು ಔರ್ ಸೆನ್ಸೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ದೋಸ್ತಾನ  ಮೊದಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ಸರಣಿಯ ಭಾರತದ ವಿನಾಯಿತಿಯಾದ ಇಂಡಿಯಾಸ್ ಗಾಟ್ ಟ್ಯಾಲೆಂಟ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಪ್ರತಿಭೆ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಆಕೆಗೆ 1985ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಜನಿಸಿದ ಸಿಕಂದರ್ ಖೇರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಒಬ್ಬ ಮಗನಿದ್ದಾನೆ. ನಂತರ ಆಕೆ ನಟ ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್‌ನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ಆತನನ್ನು ಆಕೆ 1974ರಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಗಢ್‌ನ ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಥಿಯೇಟರ್‌‍ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾದರು; ನಂತರ ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್ ದೆಹಲಿಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮಕ್ಕೆ (NSD) ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಿರಣ್ ಬಾಂಬೆಗೆ ಹೋದರು ಮತ್ತು ಮೊದಲ ಪತಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವಾಹವಾದರು. ಕಿರಣ್ ಮತ್ತು ಅನುಪಮ್ ಖೇರ್ ಅನಂತರ ಚನದ್ಪುರಿ ಕಿ ಚಂಪಾಬಾಯ್ ಎಂಬ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ಭೇಟಿಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರಿಬ್ಬರು 1985ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದರು; ಈಗ ಅವರು ಒಂದು ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
2003ರಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಸಂಖ್ಯಾಭವಿಷ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು "Kiron" ನಿಂದ "Kirron" ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಆಕೆ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಸೀರೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಆಭರಣ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಆಕೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂಡಿಯಾ ಹಾಸ್ ಗಾಟ್ ಟಾಲೆಂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
! colspan="3" style="background: #DAA520;" | ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1955ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಚಂಡಿಗಢ್‌ನವರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಿಖ್ಖರು ವರ್ಗ:ಜಾಟ್ ಜನರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ರಂಗಭೂಮಿಯ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ ಸಂಭಾಷಣೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಡೆಸಿಕೊಡುವವರು ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನದ ರಿಯಾಲಿಟಿ ತೀರ್ಪುಗಾರರು ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಹಳೆವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು
ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್
ಬಿಳಿ ಕನ್ನಾಡಿಗ ಎಂದು ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ (ಜನನ:.೧೮೩೬ರ ಜುಲೈ ೧೭- ಮರಣ: ೧೯೨೭ ಜುಲೈ ೧೦)  ರವರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರೇಮವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅವರು ಮಾಡಿದ ಅಗಾಧ ಕಾರ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನ ಎಂದೊಡನೆ ತಟ್ಟನೆ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುವ ಹೆಸರು ಬಿ.ಎಲ್‌. ರೈಸ್‌ ಅವರದು. ಅವರು ನಮ್ಮ ನಾಡಿನ ಹಳೆಯ ಮೈಸೂರು ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಶಾಸನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎನ್ನಬಹುದು. ಶಾಸನಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಗಳಿಗೆ ನಿಖರರೂಪ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಮುಖರು. ಇವರಿಗಿಂತ ತುಸು ಮುಂಚೆ ಜಾನ್‌ ಫ್ಲೀಟರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯಕೈಕೊಂಡು ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರೂ, ಪುಸ್ತಕ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದವರು ಮಾತ್ರ ಬೆಂಜಮಿನ್‌ರೈಸ್‌.
ಹುಟ್ಟು, ಬಾಲ್ಯ
ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ ಅವರ ಪೂರ್ಣ ಹೆಸರು ’ ’ ’ಬೆಂಜಮಿನ್ ಲೂಯಿಸ್ ರೈಸ್’ ’. ರೈಸರ ತಂದೆ ಬೆಂಜಮಿನ್ ರೈಸ್ ಮೂಲತಃ ವಿದೇಶದವರಾಗಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈಸ್ಟ್ ಪೆರೇಡ್ ಚರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಧರ್ಮಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಬಂದಕೂಡಲೇ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರೊಡನೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೆರೆತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಕಲಿತಿದ್ದರು. ಅವರ ಐವರು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೩೬ರ ಜುಲೈ ೧೭ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿದರು.ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲೇ ಆಯಿತು.ಮುಂದೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿಬಂದರು. ಅವರು ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಮೂಲಸ್ಥಳನವಾಗಿದ್ದ ಇಂಗ್ಲಂಡಿನ ಹ್ಯಾರೋ ನಗರದಲ್ಲಿ. ಆದರೆ ಮತ್ತೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿಗೆ ಮರಳುವ ಆಶೆ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಇತ್ತು. ಪದವಿಧರರಾದ ಮೇಲೆ ಕೆಲಕಾಲ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಐಸಿಎಸ್‌ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಯಾರಿ ನಡೆಸಿದರು. ಆಗಲೇ ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಆಹ್ವಾನ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಂದಿತು.ಅದರ ಮೇರೆಗೆ ಅವರು ೧೮೬೦ ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರಬೇಕಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗದ ದೊರಕಿತು. ಈಗಲೂ ಅವೆನ್ಯೂ ರೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈಸ್‌ ಸ್ಮಾರಕ ಚರ್ಚು ಇದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಕಲಿಸಲು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇಲ್ಲವೆಂದು ತಾವೇ ಶಾಲಾಮಕ್ಕಳ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕ ಬರೆದರು ರೈಸ್‌ ಅವರ ತಾಯಿ ಗಂಡನ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಹಕರಿಸಲು ತಾವೂ ಕನ್ನಡ ಕಲಿತು ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಜೊತೆ ಸರಳವಾಗಿ ಬೆರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಅಕ್ಷರಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಸುತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕನ್ನಡದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿಯೇ ಬಿ. ಎಲ್‌.ರೈಸ್‌ರ ಜನನವಾಯಿತು.
ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವು
ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಶಾಲಾ ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪ್ರವಾಸದ ಅಂಗವಾಗಿ ಓಡಾಡಿದ ಕಾರಣದಿಂದ ರೈಸರಿಗೆ ಕನ್ನಡದ ಆಡುನುಡಿಗಳು, ರೀತಿನೀತಿಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಅರಿಯುವ ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಕುತೂಹಲಭರಿತರಾಗಿ ಅವುಗಳ ಕೂಲಂಕಷ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆ ಶಿಲಾಲೇಖಗಳು ವಿವಿಧ ಕಾಲ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾದುದಾಗಿದ್ದವು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ್ದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದಾನಶಾಸನಗಳು, ಕೆಲವು ರಾಜಾಜ್ಞೆಗಳು, ಕೆಲವು ವೀರಗಲ್ಲುಗಳು, ಕೆಲವು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಮರಣಶಾಸನಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಕ್ಕೆ ೯೯ರಷ್ಟು ಕನ್ನಡದವೇ ಆಗಿದ್ದರೂ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಲಿಪಿ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಓದಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳ ಅಧ್ಯಯನ
ಅವರಿಗೆ ೧೮೬೫ ರಿಂದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಸೀಮೆಯ ಶಾಲಾ ಇನಸ್ಪೆಕ್ಟರ್‌ ಆಗಿ ನೇಮಕಾತಿ ಆಯಿತು. ಆಗ ಮುಖ್ಯ ಕಮಿಷನರ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಬೌರಿಂಗ್‌ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ತೆಗೆಸಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೇಜರ್‌ಡಿಕ್ಸನ್‌ ಹಲವು ಶಾಸನಗಳ ಭಾವಚಿತ್ರ ನೀಡಿ ಬಿಡುವಾದಾಗ ಭಾಷಾಂತರ ಮಾಡಲು ಕೋರಿದರು. ಅವರ ಶಾಸನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಅದು ನಾಂದಿಯಾಯಿತು.ಅವರು ಹೈಗ್ರೌಂಡಿನಲ್ಲಿದ್ದ ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮವಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು ಅವರ ಮನೆ ಈಗಿನ ಸ್ಯಾಂಕಿರೋಡನಲ್ಲಿ ವಂಡ್ಸರ್‌ಮ್ಯಾನರ್‌ ಹೋಟೆಲ್‌ ಎದುರು ಇತ್ತು. ಅವರ ಮೊದಲ ಮಗು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಜನಿಸಿತು.ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅವರ ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹದ ಆಸಕ್ತಿ ಚಿಗುರೊಡೆಯಿತು ಹೋದ ಊರುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ತಪಾಸಣೆ ಜತೆ ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿ ಸಂಗ್ರಹ, ಶಾಸನಗಳ ಸಮೀಕ್ಷೆ, ಅಧ್ಯಯನ ಮೊದಲುಮಾಡಿದರು. ಕನ್ನಡ ನುಡಿಗೆ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಲಿದ್ದ ಮಹಾನ್‌ ಕೊಡುಗೆಗೆ ಈ ಕೆಲಸವೇ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯಿತು.
ರೈಸರು ಈ ಶಾಸನಾಧ್ಯಯನದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹವ್ಯಾಸದಂತೆ ಅಲ್ಲ ಒಂದು ವ್ರತದಂತೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಇವರ ಶಿಫಾರಸಿನ ಮೇರೆಗೆ ಅಂದಿನ ಮಹಾರಾಜರ ಸಚಿವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೯೦ರಲ್ಲಿ ಪುರಾತತ್ವ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆಂದೇ ಹೊಸ ಇಲಾಖೆಯು ರೂಪುಗೊಂಡು ವಿಶೇಷ ಅನುದಾನ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ರೈಸರನ್ನೇ ಆ ಇಲಾಖೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿಯೂ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊತ್ತಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅದುವರೆಗೆ ಆಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತಾಳೆಯೋಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಣಮಾಧ್ಯಮಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡರು. ತಾಳೆಯೋಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅವುಗಳ ಸಾಚಾತನವನ್ನು ಒರೆಗೆ ಹಚ್ಚಿ ಪ್ರಕ್ಷಿಪ್ತ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಶುದ್ಧ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು. ಬಿಬ್ಲಿಯಾಥಿಕಾ ಕರ್ನಾಟಿಕಾ ಎಂಬ ಆ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಪಂಪಭಾರತ, ಪಂಪರಾಮಾಯಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ಶಬ್ದಾನುಶಾಸನ, ಕರ್ನಾಟಭಾಷಾಭೂಷಣ, ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ, ಅಮರಕೋಶ, ಕಾವ್ಯಾಲೋಕನ ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳು ಅಪೂರ್ವವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದನೆಗೊಳಗಾಗಿ ಪೀಠಿಕೆ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಕಟವಾದವು. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ನೆರವಾದ ಆರ್ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಇವರ ನಂತರವೂ ಅದನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಿದರು.
ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರು.ಅವರ ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪರಿಣತೆಯನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಮಗ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಣೆ ತರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಂಟರ್‌ ಶಿಕ್ಷಣ ಆಯೋಗದ ರಚಿಸಿತು. ರೈಸ್‌ ಅವರಿಗೆ ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಸ್ಥಾನ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವರದಿ ಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಆ ಕೆಲಸ ಮುಗಿದ ಕೂಡಲೇ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡ ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಇಲಾಖೆಯ ಹೊಣೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಭಾರಿಯಾಗಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಹೊಸ ಹುದ್ದೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಅವರು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಆ ನಂತರ ರೈಸ್ ಅವರು ಎಪಿಗ್ರಾಫಿಯ ಕರ್ನಾಟಿಕ ಎಂಬ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಶಾಸನಾಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೧೬ರವರೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ೮೮೬೯ ಶಾಸನಗಳು ೧೨ ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯಾಗಿವೆ. ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೨೫೦ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಸಾಮ್ರಾಟ್ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರದ್ದು. ಚಂದ್ರಗುಪ್ತ ಮೌರ್ಯನು ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದವರು ಅವರೇ!
ಇವರು ಈಗಾಗಲೇ "ಮೈಸೂರು ಇನಸ್ಕ್ರಿಪ್ಷನ್‌” ಎಂಬ ಶಾಸನ ಕುರಿತಾದ ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.ಮೈಸೂರು ಮತ್ತು ಕೊಡಗು ಸೀಮೆಯ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳನ್ನು ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ೧೮೮೭ರಲ್ಲಿಯೇ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು. ಸರ್ಕಾರವು ಜನಗಣತಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು. ಅದರ ತಯಾರಿಯ ಕೆಲಸ ರೈಸ್‌ರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಪ್ರಥಮ ಜನಗಣತಿ ವರದಿಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ನಂತರ ಇವರ ಸೇವೆ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳ ಪ್ರಕಟನೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇವರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಗೆಜೆಟಿಯರ್‌ಗಳು ಬರಿ ಅಂಕೆ ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿರದೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಓದುಗರ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವಂತೆ ಇವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಇಂದಿಗೂ ಆಡಳಿತ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳಾಗಿವೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಇವರದು ಮುಕ್ತ ಮನಸ್ಸು. ತಮ್ಮ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರೊಡನೆ ಈ ಕುರಿತು ಅವರು ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಲು ಹಿಂದು ಮುಂದು ನೋಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ಶಾಸನ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದ ಜಾನ್‌ಫ್ಲೀಟ್‌ಅವರೊಡನೆ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುತಿದ್ದರು. ಅಗತ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಬಂದರೂ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿಕೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.
ಶಾಸನ ಸಂಗ್ರಹದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಗಮನ ಕೊಡದೆ ಶಾಸನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕಡೆಗೂ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದರು. ಆವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹಾಕಿದರು. ಅವರ ಆಗ್ರಹಕಕ್ಕೆ ಮಣಿದು ಸರ್ಕಾರವು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಅಶೋಕ ಸಿದ್ದಾಪುರ ಮತ್ತು ಇತರೆಡ ಶಾಸನಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಡೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿರುವ ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರಚನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಆಗ ಸರ್ಕಾರವು ಪುರಾತತ್ವ ಸ್ಮಾರಕಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಾಮಗಾರಿ ಮಾಡುವಾಗ ರೈಸ್‌ ಅವರ ಪೂರ್ವಾನುಮತಿ ಪಡೆದು ಅವರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಇಲಾಖೆಗೆ ಪುರಾತನ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಕಂಡು ಬರುವುದು.ಇವರ ಶಾಸನಗಳ ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸವೇ ಬದಲಾಯಿತು.ಅಶೋಕನ ಬ್ರಹ್ಮಗಿಗಿರ ಶಾಸನ, ಬನವಾಸಿಯ ತಾಳಗುಂದದ ಸ್ತಂಭ ಶಾಸನ, ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶಾಸನಗಳು ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ಶಾಸನಗಳ ಪಾಠ ಸಿದ್ದತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯುತಿದ್ದರು.ಸೋಸಲೇಅಯ್ಯಾ ಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಚಿಂಚೊಳಿ ವೆಂಕಣ್ಣಾಚಾರ್ಯ,ಗೌಡ ಗೆರೆಯ ವೆಂಕಟರಮಣಾಚಾರ್ಯ, ತಮಿಳು ವಿದ್ವಾಂಸ ಪರಮ ಶಿವ ಅಯ್ಯರ್‌,ಪಂಡಿತ ನಟೇಶ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮೊದಲಾದವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದರು.
ರೈಸರು ತಮ್ಮ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು. ಅವರು ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ತಹಸೀಲ್ದಾರರಿಗೆ ಅವರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದಾದ ಪುರಾತತ್ವ ವಸ್ತುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಾವಳಿ ಕಳುಹಿಸುತಿದ್ದರು. ನಂತರ ತಮ್ಮ ಬಿಳಿ ಕುದುರೆ ಏರಿ ಪ್ರವಾಸ ಕ್ಕೆ ಹೊರಡುವರು. ಆಗ ಅವುಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮಾಡುವರು.ಅವರು ಅರೆ ಕಾಲಿಕ ಪುರಾತತ್ವ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೪೫ ದಿನಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ೬೫೪ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರುವ ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು.ಈ ಕೆಲಸ ನಂತರ ಇನ್ನೂ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದರು ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಸೋಫಿಯಾ ಮೇರಿ ಗ್ಯಾರೆಟ್‌ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬ ಸಹಕಾರ ನೀಡುತಿದ್ದರು. ಅವರದು ಹತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ತುಂಬು ಸಂಸಾರ ತಾವೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ಕಾರ್ಯ ತತ್ಪರ ಗಂಡನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಅಡಚಣೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತಿದ್ದರು.
ರೈಸರ ಕಾರ್ಯದ ಮಹತ್ವ
ಒಂದು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮಾಡಲಾಗದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಂದು ಇಲಾಖೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ರೈಸರಿಗಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಮೆಚ್ಚತಕ್ಕ ವಿಷಯ. ಅವರು ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮೂಲಪಠ್ಯವನ್ನು ಓದಿ ಮುದ್ರಣರೂಪಕ್ಕೆ ತಂದರು ಎಂದುಬಿಟ್ಟರೆ ಆ ಕೆಲಸದ ಅಗಾಧತೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದಂತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರಾತನ ನಿವೇಶನವೊಂದರ ಉತ್ಖನನ ನಡೆಸಿದಂತೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ ಕೆಲಸ. ಹೇಳಿಕೇಳಿ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಕ್ಕಾಗುವಂಥವು. ಸುಲಭದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಗುವಂಥವು. ಅವುಗಳ ಅಕ್ಷರಗಳೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ತ್ರುಟಿತವಾಗಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಮೂಲ ಅಕ್ಷರಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗದಂತೆ ಆ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಕಾಗದಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಓದಿ ಅರ್ಥೈಸಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ ಶುದ್ಧರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಬೇಕು. ಆ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಕಾಲಘಟ್ಟಗಳ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾ ಪರಿಚಯವಿರಬೇಕು. ಇಂದಿನ ವರ್ಣಮಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದಂಥ ವಿಭಿನ್ನ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ನಡುಗನ್ನಡ, ಹಳಗನ್ನಡ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದ ಹಳಗನ್ನಡಗಳ ಭಾಷಾಬಂಧವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಈ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ರೈಸರು ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡದ್ದರಿಂದಲೇ ಅವರಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸರ್ವಾಂಗೀಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿ
ಅದೇ ರೀತಿ ಶಿಕ್ಷಣಾಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ರೈಸರು ಮೈಸೂರಿನ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೂ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೬೮ರಲ್ಲಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದ ಒಂದು ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೋಬಳಿಗೊಂದು ಶಾಲೆ ಇರಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರವು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿ ಕೂಡಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂತು. ಮುಂದೆ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ಜನಗಣತಿಯ ಕಾರ್ಯಭಾರ ಹೊತ್ತು ಮೂರುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಕನ್ನಡ ಪ್ರೇಮ
ರೈಸರೂ ಮೂಲತಃ ಪರದೇಶೀಯರಾಗಿದ್ದರೂ, ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಂದರಾದರೂ, ಬೆಂಗಳೂರು ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅವ್ಯಾಜ ಪ್ರೇಮವಿತ್ತು. ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಡೆದ ಒಂದು ಘಟನೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಲೇಬೇಕು. ಸುಮಾರು ೧೯೨೪ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮಗಳ ಸಮಾವೇಶ ನಡೆದಿತ್ತು. ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ವತಿಯಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ಮೈಸೂರಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಳಿಗೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ರೈಸರು ಮಳಿಗೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಶ್ರೀಯುತ ಎಸ್ ಜಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀ ಅವರನ್ನು ಕಂಡು ತಮ್ಮನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷಿನಲ್ಲೇ ಸಂಭಾಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ರೈಸರು ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ’ಅಯ್ಯಾ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡೋಣವೇ?’ ಎಂದು ಹೇಳಿ ’ಆಹಾ! ಕನ್ನಡ ಎಷ್ಟು ಚೆಂದ! ಎಷ್ಟು ಮಧುರ!’ ಎಂದು ಪರವಶರಾದರಂತೆ.
ಅವರು ಕಾಲವಾಗುವ ಕೆಲವೇ ಸಮಯದ ಮುಂಚೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ವೆಂಬರ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನದ ನಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ಮಳಿಗೆಗೆ ಇರುವುದನ್ನು ಅರಿತು, ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಮ್ಮಇಳಿವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಮಕ್ಕಳ ಸಹಾಯ ಪಡೆದು ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾದ ಸೋಸಲೆ ಗರಳೆಪುರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು., ಅವರೊಡನೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರರ್ಗಳವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಲು ಮೊದಲುಮಾಡಿದರು,ರೈಸ್‌ಅವರು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳನ್ನು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಡೆದು “ ಅಯ್ಯಾ,ಮೊದಲು ಗಾಂಚಲಿ ಬಿಟ್ಟು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. "ಮುದ್ದಾದ ಕನ್ನಡ ಕಿವಿಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ತುಂಬ ದಿನಗಳಾದವು ಕನ್ನಡ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಲೆಂದೆ ನಾನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೇ ಮಾತನಾಡಿ” ಎಂದು ಮನವಿಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಂತರ .ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ನಡಿಗರ ಜತೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲೆ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೇ ಬಾಯ್ತುಂಬ ಮಾತನಾಡಿದರಂತೆ.
ತೊಂಬತ್ತು ವರ್ಷದ ತುಂಬು ಜೀವನ ನಡೆಸಿ ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಕಾಲವಶರಾದು. ಅವರ ಹೆಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನರ ಹೃದಯಲ್ಲಿ ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿದೆ. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೯೨೭ ಜುಲೈ ೧೦ ರಂದು ನಿಧನರಾದ ರೈಸರ ಹೆಸರನ್ನು ಕನ್ನಡಿಗರೆಲ್ಲರೂ ಚಿರಕಾಲ ನೆನೆಯಬೇಕು. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರಪಾಲಿಕೆಯು ಸೆಂಟ್ ಥಾಮಸ್ ಟೌನ್ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿ ಎಲ್ ರೈಸ್ ನಗರವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು
ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು
ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ
ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಆಗಿದೆ. ಕೆಳಗೆ ತಿಳಿಸಿದ ಅಂಕಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಎರಡು ವಿಜ್ಞಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ ರಚಿಸಿರುವ ಬಹಿರಂಗ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸತ್ಯ ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ಞಾನದ ಸಂಘಟಿತ ದೇಹದ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರಿಗೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವರ ಕಲೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪರಿಣತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕಲೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಣೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆ ವಿಜ್ಞಾನವೆ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ವೆಂದರೇನು ಎಂದು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತಿ ಅವಶ್ಯ. ಪ್ರಯೋಗ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಯ ಮೂಲಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಯಿಸಿ, ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಳವಡಿಕೆಗೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ "ವಿಜ್ಞಾನ " ಎಂದು ಹೆಸರು. ಅಂದರೆ, ವಿಜ್ಞಾನ ಕೆಳಕಂಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿಜ್ಞಾನದ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
೧. ವೈಜ್ಞಾನ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ.
೨. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಅವುಗಳ ಆಧರ.
೩. ವಿಜ್ಞಾನದ ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿ.
೪. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
೧. ಕಾರಣ ಪರಿಣಾಮ ಸಂಬಂಧ.
ನಿರ್ವಹಣ ನಿಯಮಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ಆವುಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಿ ಗಳಿಸದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಿರ್ವಹಣ ವಿಜ್ಞಾನವು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಸಂದರ್ಭಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲು ಆವಕಾಶವಿದೆ.
೨. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಅವಲೋಕನದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಗೊಂಡಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳುನ್ನು ಸಹ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ, ಸಿದ್ಥಾಂತಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲದೆ ಅಧ್ಯಯನ, ಚಲನೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮುಂತಾದವು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.
೩. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ತಿ ಅನ್ವಯತೆ.
ನಿರ್ವಹಣ ಸಿದ್ಥಾಂತಗಳು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿವೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು ಅಂದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ, ಹಣಕಾಸು, ಸಿಬ್ಬಂದಿ, ಉತ್ಪಾದನಾ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂತಾದವು ಎಲ್ಲ ನಿರ್ವಹಕರೂ ತೀರ್ಮಾನತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಿಯಮಗಳಂತೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಮೊದಲೇ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ತಂತ್ರಗಳು ಯಶಸ್ಸು ನಿರ್ವಹಕನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
೪. ನಿರ್ವಹಣೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನ.
ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ, ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸದಾ ಬದಲಾಗುವ ಮತ್ತು ಊಹಿಸಲುಸಾಧ್ಯವಾದ ಮಾನವನ ನಡುವಳಿಕೆಯನ್ನವಲಂಭಿಸಿದೆ. ಆದುದರಿಂದ, ನಿರ್ವಹಣೆ ನಿಯಮಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದುವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನುಸರಣೆಯಿಂದ ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶ ಸದಾಕಾಲವು ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅವು ಸ್ಧಳದಿಂದ ಸ್ಧಳಕ್ಕೆ ಮನುಷ್ಯರಿಂದ ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಜ್ಞಾನವಾದರು ಅದು ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ವಿಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಆದುದರಿಂದ, ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನಡುವಳಿಕೆ ವಿಜ್ಞಾನವೆಂದು ಕರೆಯಬಹುದು. thumbnail|left|ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ನಿರ್ವಹಣೆ - ಒಂದು ಕಲೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಲೆಯೇ ಅಲ್ಲವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಮುನ್ನ ಕಲೆ ಎಂದರೇನು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತಿ ಅವಶ್ಯ. ಕಲೆ ಎಂದರೆ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸುವುದೆಂದು ಅರ್ಥ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸಂಗೀತ ಒಂದು ಕಲೆ. ನಿರಂತರ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಸಾಧ್ಯ. ಕಲೆ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಕಲೆ ಕೆಳಕಂಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
೧. ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ.
೨. ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ನೈಪುಣ್ಯತೆ.
೩. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು.
೫. ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಣೆ.
೧. ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಜ್ಞಾನ.
ಪ್ರತಿ ಕಲೆಯೂ ಸೈದ್ಥಾಂತಿಕ ಹಾಗು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕಲೆ ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಅದು ಪಡೆದಿರುವ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೇಗೆ ಸೃಜನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಕಲೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದು ವ್ಯಾಪಾರದ ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಅಥವ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ್ಯಯವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಕಲೆ ನಿರ್ವಹಣಾಶಾಸ್ತ್ರದಾಗಿದೆ.
೨. ವ್ಯಕ್ತಿಗತೆ ನೈಪುಣ್ಯತೆ.
thumbnail|right|ಸಂಶೋಧನೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಲೆಗಳಂತೆ, ಉದ್ದೇಶಿತ ಗುರಿಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ವ್ಯಯಕ್ತಿಕ ಕ್ರಿಯೆ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಸರಿಯದ ತೀರ್ಮಾನ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಹಕನು ತನ್ನದೇ ಆದ ಜ್ಞಾನ ಹಾಗು ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಪೂರ್ವನಿರ್ಧರಿತ ಗುರಿಗಳ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ನಿರ್ವಾಹಕನೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ರೀತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ.
೩. ನಿರ್ಧಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು.
ಕಲೆ ಗುರಿಸಾಧನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಅದೇರೀತಿ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಹನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಕಡೆ ತನ್ನ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ.
೪. ಸೃಜನ ಶೀಲತೆ.
ಪ್ರತಿ ಕಲೆಯೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಸೃಜನ ಶೀಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆ ಸೃಜನ ಶೀಲ ಕಲೆಯೆಂದು ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಹೇಳಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಗರಿಷ್ಟ ಲಾಭವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟ ವೆಚ್ಚದಿಂದ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಧಿಕ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸುವ ಕಲೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
೫. ಅಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಸುಧಾರಣೆ.
ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನೈಪುಣ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ನಿರ್ವಾಹಕನು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮದ ಮೂಲಕ ನಿಪುಣತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಉದ್ಯೋಗ ( ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ) ನಿರ್ವಹಣೆ.
thumbnail|right|ಉದ್ಯೋಗ ನಿರ್ವಹಣೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಥಿ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗಿರುವ ಮಹತ್ವ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೃತ್ತಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲು ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವ್ಯವಸ್ದಿತ ತಂತ್ರ, ವಿಶೇಷಜ್ಞಾನ, ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವೃತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಗೆ, ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಕುಶಲತೆ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಂತ ತೃಪ್ತಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ಸಮಾಜದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದು.
೧. ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ.
ಉದ್ಯೋಗ ವ್ಯವಸ್ದಿತ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ. ಸಫಲ ವೃತ್ತಿಯನಾಗಲು ಈ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಅವಶ್ಯವಾಗಿ ಪಡೆಯಲೇ ಬೇಕು. ಇದು ಎಲ್ಲ ವೃತ್ತಿಗಳಂತೆ ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಅತಿ ಅವಶ್ಯ. ಉತ್ತಮ ನಿರ್ವಹಕನಾಗ ಬೇಕಾದರೆ, ನಿರ್ವಹಣಾ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲೇ ಬೇಕು. ವ್ಯಾಪಾರದ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ವಿಶೇಷ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ನಿರ್ವಾಹಕರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
೨. ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದನೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಬೇಕಾದರೆ ಜ್ಞಾನ ಸಂಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ತರಬೇತಿಯ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯುವುದು ಅತಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಉದ್ಯೋಗವಲ್ಲ ಏಕೆಂದೆರೆ, ವಿಶೇಷ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಇಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ಸಂಸ್ಧೆಗಳನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಕಲೇಜು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಧೆಗಳನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಮೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಧೆಗಳು ಅಂದರೆ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್, ಕಲ್ಕತ್ತ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಸ್ಧೆಗಳು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಸುಮಾರು ೩೦ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಮತ್ತು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ಖಾಸಗಿ ಹಾಗು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಧೆಗಳು, ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಕೋರ್ಸುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ.
೩. ನೈತಿಕ ಸಂಹೆತೆ
ವೃತ್ತಿಯೊಂದು ವೃತ್ತಿಗೂ, ನೈತಿಕ ಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಆ ವೃತ್ತಿ ಸೇರಿದ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಆ ಗುಣ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬೇಕಾದುದು ಅತಿ ಅವಶ್ಯ. ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ನಡುವಳಿಕೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ನೈತಿಕ ಸಂಹಿತೆಗಳು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರ ನೈತಿಕ ಜವಬ್ದಾರಿ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದು, ಒಂದೆ ಸಂಸ್ಧೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗಗಳ ಹಿತಾಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರ ಮುಖ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ.
೪. ವೃತ್ತಿ ಸಂಘಗಳು.
ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ಎಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಿಗಳಿಗೂ ಒಂದು ಸಂಘವಿರಬೇಕು. ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಘವಿರಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ನಿರ್ವಾಹಕರು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ನಿರ್ವಹಣೆ ಸಂಸ್ಧೆ ಇದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರಿಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪರಿಷತ್ತು ಇರುವಂತೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರ ಏಕ ಮಾತ್ರ ವಿಶೇಷ ಸಂಸ್ಧೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
೫. ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವ.
ಯಾವುದೇ ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಳೆಯುವುದರ ಬದಲಿಗೆ, ಅದು ಸಲ್ಲಿಸುವ ಸೇವೆಯ ಮೇಲೆ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರ್ವಹಣೆಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯಂದು ಕರೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೂ, ವೈದ್ಯಕೀಯ, ಕಾನೂನು ಮುಂತಾದವುಗಳಂತೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಎಲ್ಲಾ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಇವೆ. ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಹೊಸ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಇಂದು ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಸ್ಧೆಗಳ ಜಟಿಲ ಸಮಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನಿರ್ವಹಣಾ ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ.
ರೈಯಿಸ್ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ೫ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ, ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಪ್ರಕಾರ ಸಮಕಾಲೀನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ೫ ವಿಧವಾದ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳು ಯಾವುವೆಂದರೆ:
೧. ಈಗಾಗಲೇ ವೃತ್ತಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ವಟ್ಟಿರುವುವು - ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವೃತ್ತಿ.
೨. ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಗಳು - ಹೊಸ ಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಟಾಪಿಸಿರುವುದು ರಾಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು.
೩. ಅರೆ - ಉದ್ಯೋಗಗಳು - ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಆಚರಣೆಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಗೊಂಡಿರುವುವು. ಉದಾ: ದಾದಿಯರು, ಉಪಾಧ್ಯಾಯರು ಸಮಾಜ ಸೇವಕರು.
೪. ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುವು ಉದಾ: ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಾಗು ಮಾರಾಟ ನಿರ್ದೇಶಕರು, ಇಂಜಿನಿಯರುಗಳು.
ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಉದ್ಯೋಗವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಅದು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆಯು ೫ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಿದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ,
thumbnail|left|ನಿರ್ವಹಣೆ,ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ
೧. ಸಂಘಟಿತ ಹಾಗು ವ್ಯವಸ್ಧಿತ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಯಾಗಿ.
೨. ನಿರ್ವಹಣಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಸ್ಧೆಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
೩. ನಿರ್ವಹಣೆಗಾರರ ನೈತಿಕ ನಡುವಳಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿರುವುದು.
೪. ವೃತ್ತಿ ಸಮಾಲೋಚಕರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗು ಅವರ ಸೇವೆಯ ಬಳಕೆ.
೫. ಬಹು ಸಂಖ್ಯಾತ ನಿರ್ವಹಣಾ ಸಂಘಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಎರಡೂ ಎಂದು ಕಲ್ಪನೆ. ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಒಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ರಿಯಾಲಿಟಿ ಸೂಚಿಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಜ್ಞಾನ ಅನೇಕ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರಣ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ - ಅದು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ - ಸ್ವತಂತ್ರ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಕಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಹಣೆ ಎಂಬದು ಕಲ್ಪನೆ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕತೆಯಾಗಿದ್ದು ಮತ್ತು ಬಹಳ ಹಳೆಯದಾಗಿದೆ. ವಿವಿಧ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳನ್ನು ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಬರಹಗಾರರು ಅದರ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ತತ್ವಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆಚರಣೆಗಳ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖನ
ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಕನ್ನೇಶ್ವರ ರಾಮ
=
ಪರಕೀಯರ ದಾಸ್ಯದಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ ದೊರಕಿಸಲು ಹಲವರು ತಮ್ಮದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನೇಶ್ವರ ರಾಮ ಶ್ರೀಮಂತರ ಮನೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದು, ದರೋಡೆ ನಡೆಸಿ ಬಡವರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಚರಿತ್ರೆ ರಚಿಸಿದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರ. ಈತನ ಹೋರಾಟದ ಇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಆಗಬೇಕಾಗಿದೆ. =====
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ
ಪುನರ್ಮಿಲನ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೭ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು (ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ), ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ತಾರಾಪುಂಜದಿಂದ ಸರಿಸುಮಾರು2500000 ly ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೆಸ್ಸಿಯರ್ 31, M31 , ಅಥವಾ ಎನ್‌ಜಿಸಿ 224 ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹಳೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಯಾನಿ ನಿಹಾರಿಕೆ 31 ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ನಮ್ಮ ಕ್ಷೀರ ಪಥಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ತಾರಾಪುಂಜವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಲ್ಲ. ಚಂದ್ರನಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಮಂಕಾದ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಬರಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವ ತುಂಬಾ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಗೋಚರವಾಗುವ ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದ ಕಾರಣದಿಂದ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ದೇವಯಾನಿ ತಾರಾಪುಂಜವು ಪೌರಾಣಿಕ ರಾಜಕುಮಾರಿ ದೇವಯಾನಿ(ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ)ಯ ನಂತರ ಈ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜವು ಸ್ಥಳೀಯ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಾಗಿದೆ, ಅದು ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ, ಕ್ಷೀರ ಪಥ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ, ಟ್ರಯಂಗ್ಯುಲಮ್ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜ, ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಇತರ ಸಣ್ಣದಾದ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ದದಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವು ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಾಗಿಲ್ಲದಿರಬಹುದು, ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು, ಕ್ಷೀರ ಪಥವು ಹೆಚ್ಚು ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಪಿಟ್ಜರ್ ಅಂತರಿಕ್ಷ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಕೊಂಡ 2006 ರ ಅವಲೋಕನಗಳು, ಎಮ್31 ಒಂದು ಟ್ರಿಲಿಯನ್ (1012) ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದವು, ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದಲ್ಲಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು, ಸಿ. 200-400 ಬಿಲಿಯನ್‌ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹಾಗೆಯೇ 2006ರ ಅಂದಾಜುಗಳು ಕ್ಷೀರ ಪಥದ ಸಮೂಹವನ್ನು ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ ಸಮೂಹದ ~80% ಇರಬಹುದು ಎಂದು ನಂಬುತ್ತವೆ, ಅದು ಸೌರ ಸಮೂಹಗಳ 7.1 ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ, 2009 ರ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ ಮತ್ತು ಕ್ಷೀರ ಪಥಗಳು ಸಮೂಹದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸರಿಸಮನಾಗಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿತು. ಒಂದು 3.4 ದ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುವ ಎತ್ತರದಿಂದ, ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಕಶಮಾನವಾದ ದೊಡ್ದಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಂದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ, ಇದು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಬೆಳಕಿನ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಬರಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕೂಡ ಗೋಚರವಾಗುವಂಥ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಾಗಿದೆ. ಒಂದು ದೊಡ್ಡದಾದ ದೂರದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಇದರ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ ಇದು ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನಿಗಿಂತ ಆರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದರೂ ಕೂಡ, ಕೇವಲ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವು ಮಾತ್ರ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಗೋಚರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಅವಲೋಕನದ ಇತಿಹಾಸ
ರೋಮ್‌ನ ಕವಿ ಅವೈನಸ್‌ನು ಎಡಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸರಪಳಿ ತಾರಾಪುಂಜದ ಬಗೆಗೆ ಒಂದು ಪ್ರಲೋಭನಾ ವಾಕ್ಯವನ್ನು ಬರೆದನು. ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾದ ಮೊದಲಿನ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅವಲೋಕನವು ಕ್ರಿ.ಶ. 964 ರಲ್ಲಿ ಪರ್ಷಿಯಾದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಅಬ್ದ್ ಆಲ್-ರೆಹ್‌ಮಾನ್ ಆಲ್-ಸಫಿ (ಅಜೋಫಿ) ಇವನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಅವನು ಇದನ್ನು ತನ್ನ ಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪುಸ್ತಕ ದಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಸಣ್ಣ ಮೋಡ" ಎಂದು ವರ್ಣಿಸಿದನು. ಆ ಅವಧಿಯ ಇತರ ನಕ್ಷತ್ರ ನಕ್ಷೆಗಳು ಇದನ್ನು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮೋಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆದವು. ದೂರದರ್ಶಕದ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡು ವಸ್ತುವಿನ ಮೊದಲ ವಿವರಣೆಯು ಜರ್ಮನಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಸೈಮನ್ ಮೇರಿಯಸ್‌ನಿಂದ 1612 ರಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮೆಸ್ಸಿಯರ್‌ನು ಇದನ್ನು ದೃಶ್ಯವಸ್ತು ಎಮ್31 ಎಂದು 1764 ರಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಆಲ್ ಸುಫಿಯ ಮುಂಚಿನ ಕೆಲಸಗಳ ಅರಿವಿಲ್ಲದೇ, ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿ ಮೇರಿಯಸ್‌ನನ್ನು ಸಂಶೋಧಕ ಎಂಬ ಕೀರ್ತಿಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದನು. 1785 ರಲ್ಲಿ, ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ವಿಲಿಯಮ್ ಹರ್ಶೆಲ್‌ನು ಎಮ್31 ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಸುಕಾದ ಕೆಂಪುಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು. ಅವನು ಇದನ್ನು ಎಲ್ಲಾ "ದೊಡ್ಡ ನಿಹಾರಿಕೆ"ಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಮೀಪದ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದನು ಮತ್ತು ನಿಹಾರಿಕೆಯ ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಅವನು ಇದು ಲುಬ್ಧಕದ (ಮಹಾಶ್ವಾನ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಒಂದು ಉಜ್ವಲ ನಕ್ಷತ್ರ) ಅಂತರದ 2,000 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ಇದೆ ಎಂದು ದೋಷಯುಕ್ತವಾಗಿ ಅಂದಾಜಿಸಿದನು.
ವಿಲಿಯಮ್ ಹಗಿನ್ಸ್‌ನು 1864 ರಲ್ಲಿ ಎಮ್31 ದ ವರ್ಣಸಮೂಹವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಇದು ಒಂದು ಅನಿಲರೂಪದ ನಿಹಾರಿಕೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದನು. ಎಮ್31 ದ ವರ್ಣಸಮೂಹವು ಆವರ್ತನಗಳ ಒಂದು ಮುಂದುವರಿಕೆಯಾಗಿದೆ, ದಟ್ಟ ಹೀರಿಕೆಯ ಗೆರೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇದು ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಿಹಾರಿಕೆಯು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ವರ್ಣಸಮೂಹಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ಸಾದೃಶವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಇದು ಎಮ್31 ಒಂದು ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ತರ್ಕಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 1885 ರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸುಪರ್‌ನೋವಾ (ಮಹಾನವ್ಯ) ("ಎಸ್ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಇದು ಎಮ್‌31 ದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಇದು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಆ ನಕ್ಷತ್ರಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಎಂದೂ ಕಂಡುಬಂದಿರದ ಮೊದಲ ಮಹಾನವ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಮ್31 ಇದು ಸನಿಹದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಿಣಾಮವು ಕಡಿಮೆ ಹೊಳೆಯುವಂತದ್ದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಆಲೋಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಒಂದು ನೋವಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಸಂಬಂಧಿತ ಸಂಗತಿಯಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಅದು "ನೋವಾ 1885" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಎಮ್31 ದ ಮೊದಲ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು 1887 ರಲ್ಲಿ ಐಸಾಕ್ ರೊಬರ್ಟ್ಸ್‌ನಿಂದ ಸುಸೆಕ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವನ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಿಂದ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟವು. ದೀರ್ಘ-ಅವಧಿಯ ಅನಾವರಣವು ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೋಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವು ನಮ್ಮ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದೊಳಗಿನ ಒಂದು ನಿಹಾರಿಕೆ ಎಂದು ನಂಬಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಎಮ್31 ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿಯ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಿಹಾರಿಕೆಗಳು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಗ್ರಹಗಳ ಜೊತೆ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ರೊಬರ್ಟ್ಸ್‌ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಭ್ರಮಿಸಿದ್ದನು. ನಮ್ಮ ಸೌರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ತ್ರಿಜ್ಯೀಯ ಕಿರಣಗಳ ವೇಗವು 1912 ರಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟೊ ಸ್ಲಿಫರ್‌ನಿಂದ ಲೊವೆಲ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯದಲ್ಲಿ ರೋಹಿತ ದರ್ಶಕದ ಮೂಲಕ ಮಾಪನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರ ಫಲಿತಾಂಶವೇನೆಂದರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ300 km/s ಇದು ಸೂರ್ಯನೆಡೆಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತಿರುವ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವಾಗಿತ್ತು.
ಐಲ್ಯಾಂಡ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ
thumb|ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ತಾರಾಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಎಂ31ರ ಸ್ಥಳ.
1920 ರಲ್ಲಿ, ಹಾರ್ಲೋ ಶೇಪ್‌ಲೇ ಮತ್ತು ಕರ್ಟಿಸ್‌ರ ನಡುವೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚೆಯು ನಡೆಯಿತು, ಅದು ಕ್ಷೀರ ಪಥ, ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಿಹಾರಿಕೆ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಯಾಮಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚರ್ಚೆಯಾಗಿತ್ತು. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ಆಂಡ್ರೋಮಿಡಾ ನಿಹಾರಿಕೆಯು (ಎಮ್31) ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜ ಎಂಬ ಅವನ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು, ಕರ್ಟಿಸ್‌ನು ನಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿನ ಧೂಳಿನ ಮೋಡಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ದಟ್ಟ ಕಿರುದಾರಿಗಳ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಟಿಪ್ಪಣಿ ಮಾಡಿದನು, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೊಪ್ಲರ್ ವರ್ಗಾವಣೆಯನ್ನೂ ಕೂಡ ಸೂಚಿಸಿದನು. 1922 ರಲ್ಲಿ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಒಪಿಕ್‌ನು ಎಮ್‌31 ದ ಅಂತರವನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತುಂಬಾ ನಾಜೂಕಾದ ಮತ್ತು ಸರಳವಾದ ಖಭೌತಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಅವನ ಫಲಿತಾಂಶವು ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಿಹಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ತಾರಾಗಣದಿಂದ ಬಹಳ ದೂರ ಸುಮಾರು 450 ಕೆಪಿಸಿ (ಕಿಲೋ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗೆ)ಗಳಷ್ಟು ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿತು, 450 ಕೆಪಿಸಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಕೆ‌ಎಲ್‌ವೈ (ಕಿಲೋ ಬೆಳಕಿನ ವರ್ಷಗಳು). ಎಡ್‌ವಿನ್ ಹಬಲ್‌ನು 1925 ರಲ್ಲಿ ಬಹಿರ್ಗ್ಯಾಲಾಕ್ಸಿಯ (ಹಾಲುಹಾದಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಹೊರಗಿರುವ) ಚರತಾರೆ ಅಸ್ಥಿರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎಮ್31 ದ ಖಗೋಳಿಕ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಅವನು ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದನು. ಇವುಗಳು2.5 m ಹೂಕರ್ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು, ಮತ್ತು ಅವು ದೊಡ್ಡ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಿಹಾರಿಕೆಯ ಅಂತರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದವು. ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಮೂಹವಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದೊಳಗಿನ ಅನಿಲವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದವು, ಆದರೆ ಒಂದು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾದ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವು ನಮ್ಮ ತಾರಾಗಣದಿಂದ ಒಂದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡಿದೆಎಂಬುದನ್ನು ಅವು ತಿಳಿಸಿದವು.
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾವು ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಸುರುಳಿಯಾಕಾರದ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಾಗಿರುವ ಕಾರಣದಿಂದ (ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜವಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕೂಡ) ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ 1943 ರಲ್ಲಿ, ವಾಲ್ಟರ್ ಬಾಡೆಯು ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗದಿಂದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಖಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದನು. ಈ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅವನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಲೋಹೀಯ ಗುಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಮೂಹಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥನಾದನು. ಅವನು ಎಳೆಯ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಡಿಸ್ಕ್ ವಿಧ I ಮತ್ತು ಹಳೆಯ, ಕೆಂಪು ನಕ್ಷತ್ರಗಳನ್ನು ಬಲ್ಜ್ ವಿಧ II ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ಈ ನಾಮ ನಿವೇದನಾ ಪದ್ಧತಿಯು ಆನಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀರ ಪಥದೊಳಗಿನ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಡೆಯಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಲು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. (ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಸಮೂಹಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಮೊದಲಿಗೆ ಜಾನ್ ಊರ್ಟ್‌ನಿಂದ ತಿಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.) ಡಾ. ಬಾಡೆಯು ಅಲ್ಲಿ ಚರತಾರೆ ಸ್ಥಿರಗಳ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದನು. ಅವು ಎಮ್‌31 ಗಿರುವ ಅಂತರದ ಅಂದಾಜನ್ನು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳಿಸುವ ಫಲಿತಾಂಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದವು, ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉಳಿಕೆಯಾಗಿ ಬದಲಾದವು.
ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ವಿಕಿರಣ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿಕಿರಣ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಥಮಾನ್ವೇಷಕ ಗ್ರೋಟ್ ರೆಬೆರ್‌ನಿಂದ 1940 ರಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಮೊದಲ ವಿಕಿರಣ ನಕ್ಷೆಗಳು 1950 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬಾಲ್ಡ್‌ವಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ವಿಕಿರಣ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರದ ಗುಂಪುಗಳ ಸಹಕರ್ತರುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ದೇವಯಾನಿ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವು 2C ವಿಕಿರಣ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಷಯ ಸೂಚಿಯಲ್ಲಿ 2C 56 ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 2009 ರಲ್ಲಿ, ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಗ್ರಹವು ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಗ್ರಹವು, ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತುವಿನಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ವಕ್ರೀಭವನದಿಂದ ಉಂಟಾಗಲ್ಪಟ್ಟ ಮೈಕ್ರೋಲೆನ್ಸಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಸಾಮಾನ್ಯ
thumb|ನಾಸಾದ ವಿಲ್ಡ್-ಫಿಲ್ಡ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಸರ್ವೆ ಎಕ್ಸ್‌ಫ್ಲೋರರ್‌ನಿಂದ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
1953 ರಲ್ಲಿ ಅಂತರಿಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು, ಮಸುಕಾದ ವಿಧದ ಚರತಾರೆ ಇದೆ ಎಂಬುದು ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜದ ಮಾಪನ ಮಾಡಲ್ಪಟ ಅಂತರವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಹಿಪಾರ್ಕೋಸ್ ಉಪಗ್ರಹ ಮಾಪನಗಳಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಎರಡೂ ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಕೆಂಪು ದೊಡ್ಡಗಾತ್ರದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಂಪು ಸಮೂಹ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಾಪನಗಳು ಚರತಾರೆಗಳ ಅಂತರಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಂತರ ಅಂದಾಜು ನಿರ್ಣಯ
thumb|ಗೆಲೆಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ನೇರಳಾತೀತ ಕಿರಣದಿಂದ ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ಗೆಲಾಕ್ಸಿ ಚಿತ್ರ ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಕ್ಕಿರುವ ಅಂತರವನ್ನು ಮಾಪನ ಮಾಡಲು ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನವಾದ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟವು. 2003 ರಲ್ಲಿ, ಅತಿಗೆಂಪು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಅಸ್ಥಿರತೆಗಳನ್ನು (I-SBF) ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಮತ್ತು ಫ್ರೀಡ್‌ಮನ್ ಎಟ್ ಆಲ್ 2001 ರ ಹೊಸ ಅವಧಿಯ-ಪ್ರಕಾಶಮಾನತೆ ಮೌಲ್ಯಕ್ಕೆ ಸರಿಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತ ಮತ್ತು (O/H) ನಲ್ಲಿನ -0.2 ಮ್ಯಾಗ್ ಡೆಕ್ಸ್−1ನ ಒಂದು ಲೋಹೀಯ ಸರಿಪಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 2.57 +/- ರ ಒಂದು ಅಂದಾಜನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಚರತಾರೆ ಅಸ್ಥಿರ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, 2.51 ± 0.13 ಎಮ್‌ಎಲ್‌ವಾಯ್ (770 ± 40 ಕೆಪಿಸಿ)ಯ ಒಂದು ಅಂದಾಜು 2004 ರಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಆಂಡ್ರೊಮಿಡಾವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸನಿಹದಲ್ಲಿದೆ, ಅದು ಕೆಂಪು ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಸಮೂಹಗಳ ಕೊನೆ (TRGB) ವಿಧಾನದಂತೆಯೂ ಕೂಡ ಇದರ ದೂರವನ್ನು ಅಳತೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು 2005 ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‌31 ಗಿರುವ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತರವು 2.56 +/- ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನೀಡಿತು.
ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂತರಗಳ ಮಾಪನಗಳು ಒಂದು ಸಂಯೋಜಿತ ಅಂತರದ ಅಂದಾಜು 2.54 +/- ಅನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಈ ಮೇಲಿನ ಅಂತರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಬಿಂದುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಮ್31 ದ ವ್ಯಾಸವು 141 +/- ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ತ್ರಿಕೋನಮಿತಿಯನ್ನು (ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕೃತಿಯ ಸ್ಪರ್ಶಕ ಅನುಪಾತ) ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಅದು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.18° ಕೋನದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ.