cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪಂಬಾ ನದಿ
ಉಗಮ
ಪಂಬಾ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಪೀರುಮೇಡು ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯ ಪುಲಚಿಮಲೈ ಬೆಟ್ಟದಲ್ಲಿ ೧೬೫೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇಡುಕ್ಕಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪತ್ತನಂತಿಟ್ಟ ಮತ್ತು ಆಲಪ್ಪುಳ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ೧೭೬ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಕ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ. ನದಿಯು ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಗಗಳ ಮೂಲಕ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುತ್ತದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ೨೨೩೫ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಚದರ ಕಿ.ಮೀ ಗಳಷ್ಟು  ಆವರಿಸಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ನದಿಯು ತನ್ನ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯನ್ನು ಮಣಿಮಾಲಾ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಗಡಿಯನ್ನು ಅಚನ್‌ಕೋವಿಲ್ ನದಿಯ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/07/%E0%B4%AA%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A6%E0%B4%BF.JPG/220px-%E0%B4%AA%E0%B4%AE%E0%B5%8D%E0%B4%AA%E0%B4%BE%E0%B4%A8%E0%B4%A6%E0%B4%BF.JPG|right|thumb| ಅರನ್ಮುಲಾದಲ್ಲಿ ಪಂಬಾ ನದಿ ಈ ನದಿಯು ಚಿತ್ತಾರ್, ವಡಸ್ಸೆರಿಕ್ಕರ, ರನ್ನಿ, ಆಯೂರು, ಚೆರುಕೋಲೆ, ಕೀಜುಕರ, ಕೊಜೆಂಚೇರಿ, ಮರಮೋನ್, ಆರನ್ಮುಳ, ಅರಟ್ಟುಪುಳ, ಎಡನಾಡು, ಪುಥೆನ್‌ಕಾವು, ಚೆಂಗನ್ನೂರ್, ಕಲ್ಲಿಸ್ಸೆರಿ, ಪಾಂಡನಾಡು, ಪರುಮಲ, ಮನ್ನಾರ, ಕಡಪ್ರ, ಮೆಲ್ಪಡಮ್, ತೆವೆರಿ, ವೀಯಪುರಮ್, ತಕಜೈ, ಪುಲ್ಲನ್ಗಡಿ, ವೆಂಬನಡ್ ಸರೋವರ ಖಾಲಿಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಪಲ್ಲತುರುತಿ, ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಖೆಯು ಕರುವತ್ತದ ಮೂಲಕ ನೇರವಾಗಿ ತೊಟ್ಟಪ್ಪಲ್ಲಿ ಸ್ಪಿಲ್ವೇಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ವರಟ್ಟಾರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪಂಬಾದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯು ಅರಟ್ಟುಪುಳ / ಪುತೆನ್ಕಾವು ಮತ್ತು ಎಡನಾಡ್, ಓತರಾ, ತಿರುವನ್ವಂದೂರು, ಎರಮಲ್ಲಿಕ್ಕರ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲುಮ್ಕಲ್ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಣಿಮಲಾ ನದಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪಂಬದ ಇನ್ನೊಂದು ಕವಲು ಕುಥಿಯಾತೋಡ್‌ನಿಂದ ಹರಿದು ಮಣಿಮಲಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಕಲ್ಲುಮ್ಕಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಣಿಮಲಾ ನದಿಯಿಂದ ನೆಡುಂಪುರಂನಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕವಲೊಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಾಳವಾಡಿ, ಎಡತುವಾ, ಚಂಪಕುಲಂ, ಪುಲ್ಲಂಗಡಿ, ನೆಡುಮುಡಿ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೈನಕರಿಯ ವೆಂಬನಾಡ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಖಾಲಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಶಾಖೆಯು ವೆಂಬನಾಡ್ ಸರೋವರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುವಾಗ ಪುಲ್ಲಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಪಂಬಾ ನದಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅಚಂಕೋವಿಲ್ ನದಿಯ ಒಂದು ಶಾಖೆಯು ಪೈಪ್ಪಾಡ್ / ವೀಯಪುರಂನಲ್ಲಿ ಪಂಬಾದೊಂದಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಶಾಖೆಯು ಕರಿಚಾಲ್, ಚೆರುಥಾನ ಮೂಲಕ ಮತ್ತೆ ಪಂಬಾಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಪೆರುಂತೇನರುವಿ ವೆಚೂಚಿರಾ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಕ್ಕಾಯಂ ನಡುವೆ ಪಂಬಾ ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಜಲಪಾತವಾಗಿದೆ
ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ
ತೆರಿಗೆ ದರಗಳು
೨೦೦೩-೨೦೧೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ತೆರಿಗೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ಸರಾಸರಿ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ತೆರಿಗೆಯು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಸರ ಅಧ್ಯಯನವು ತೋರಿಸಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bc/Fuel_tax_in_OECD_countries%2C_2010..png/220px-Fuel_tax_in_OECD_countries%2C_2010..png|thumb| OECD ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ೨೦೧೦
ಚೀನಾ
ಚೀನಾದ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ತೆರಿಗೆಗಳು ೨೦೦೩-೨೦೧೫ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಗ್ರ CO 2-ಹೊರಸೂಸುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿವೆ.
ಪಂಬಾ ನದಿ
ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶ, ಜಲಾಶಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಮಾಂಡ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳಾಕೃತಿ
ಕೇರಳದ ಎಲ್ಲಾ ನದಿ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆ, ಪಂಬಾ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮೂರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಲಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, ಇದು ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರ ತೀರ, ಮಧ್ಯಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಎತ್ತರದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಸರೋವರಗಳ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದ ಕರಾವಳಿಯು ಸಮತಟ್ಟಾಗಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿದಾಗ ಮೇಲ್ಮೈ ಇಳಿಜಾರುಗಳಾಗಿ ಒರಟಾಗುತ್ತದೆ, ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿ ಉಬ್ಬುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ತೀರದ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜೌಗು ಪ್ರದೇಶವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಸೂನ್ ಪ್ರವಾಹದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಬಯಲು/ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳು ಶಾಂತವಾದ ಆರೋಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ತಗ್ಗು ಬೆಟ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕಣಿವೆಗಳಲ್ಲಿ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವು ಉದ್ದವಾದ ಸ್ಪರ್ಸ್, ದಟ್ಟವಾದ ಕಾಡುಗಳು, ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಕಂದರಗಳು ಮತ್ತು ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾಡುಗಳಿಂದ ಮುರಿದುಹೋಗಿದೆ. ಅವುಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಇಳಿಜಾರುಗಳ ಮೇಲೆ ಎತ್ತರದ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳು ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಪೂರ್ವ ಗಡಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ.
ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ
ಚೀನಾ
ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ಬಹಳ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಟ್ರಂಕ್ ಹೆದ್ದಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹಣಕಾಸು ಒದಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಮಂಡಳಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ತೀವ್ರ ವಿರೋಧಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಯಿತು. ರೈತರ ಮೇಲೆ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವಿರೋಧವನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಶಾಸಕಾಂಗವು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪಂಬಾ ನದಿ
ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/34/Clean_Pamba_Campaign.JPG/220px-Clean_Pamba_Campaign.JPG|thumb| ಶಬರಿಮಲೆ, ನಡಪ್ಪಂತಲ್ ಬಳಿ ಪಂಬಾ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಕಾಪಾಡಲು ಸೂಚನಾ ಫಲಕ ಬರಗಾಲ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ, ಪಂಪಾ ನದಿಯು ತೊರೆಯಾಗಿ ಕುಗ್ಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವೆಡೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಒಣಗಿದೆ. ಸಮೀಪದ ಬಾವಿಗಳೂ ಬತ್ತಿ ಹೋಗಿವೆ. ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳಂತಹ ಕೃಷಿಗೆ ನೀರು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಬೇಕು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ
ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್
ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಿವಿಧ ಇಂಧನಗಳಿಗೆ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ದರಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ:
ಪಂಬಾ ನದಿ
ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಜ್ಯ
ಶಬರಿಮಲೆಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತಮ್ಮ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎಸೆಯುವ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ನದಿಯ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದೆ. ಪುಣ್ಯಂ ಪೂಂಕವನಂ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ, ಪಂಬಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವಂತೆ ಯಾತ್ರಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗೆ ಬಟ್ಟೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಎಸೆಯದಂತೆ ವಿನಂತಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಶಾಲ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ, ಈ ಯೋಜನೆಯು ಪಂಬಾ ಮತ್ತು ಶಬರಿಮಲೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ಹಸಿರಿನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹರಡುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ
ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇಂಧನದ ಬೆಲೆಯು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಇಂಧನದ ಪಂಪ್ ಬೆಲೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆಗಳು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಪಂಪ್ ಬೆಲೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಸುಮಾರು ೧೦-೨೦% ಅಂತಿಮ ವೆಚ್ಚದಷ್ಟಿದೆ. ರಾಜ್ಯಗಳ ತೆರಿಗೆಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಅಂತಿಮ ವೆಚ್ಚದ ಸುಮಾರು ೧೭-೨೦% ರಷ್ಟನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪಂಪ್ ವೆಚ್ಚದ ಸರಿಸುಮಾರು ೫೦% - ೬೦%ರಷ್ಟು ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೮,೨೦೨೧ರಂತೆ, ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೆಲೆ inr 89.54 ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ inr 32.98 ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ತೆರಿಗೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮಾರಾಟ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶ ತೆರಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ inr 19.32ನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಒಟ್ಟು inr 52.30ನ್ನು ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಇದು ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ಸುಮಾರು ೫೮% ನಷ್ಟಿದೆ).
ಇಸ್ರೇಲ್
ಇಸ್ರೇಲ್‌ನಲ್ಲಿ, ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ೧.೩೫ USD ಆಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ನೇರ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಸೇರಿವೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು ಪಂಪ್ ಬೆಲೆಯ ೭೮% ರಷ್ಟಿದೆ.
ಯುರೋಪ್
ಸೀಮೆಎಣ್ಣೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಾದ್ಯಂತ ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನಡುವೆ ೨೦೦೩ ರ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಧಿಸಬಹುದು.
ಫ್ರಾನ್ಸ್
೨೦೧೭ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ €೦.೬೫೧ ಆಗಿತ್ತು (ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬೆಲೆಗಳು €೦.೪೦೭ ರಿಂದ €೦.೬೬೮೨ ರವರೆಗೆ ಬದಲಾಗಿದೆ). ೨೦%ನ ವ್ಯಾಟ್ ದರದೊಂದಿಗೆ, ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ಬಂದ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ಶೇಕಡಾ ೬೩.೯% ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆಯು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ €೦.೫೩೧ (€೦.೫೩೦೭ ರಿಂದ €೦.೫೬೩೧) ಆಗಿತ್ತು. ೨೦% ವ್ಯಾಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ, ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚದ ತೆರಿಗೆಗಳು ೫೯.೩%ರಷ್ಟಿತ್ತು.
ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರಗೆ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ವಿಮಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾದ ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕಗಳು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ತೆರಿಗೆಗಳಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಡೀಸೆಲ್ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲಿ 23% ಹೆಚ್ಚಳವು ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಅವುಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ಹಾನಿಗಳೂ ಆಗಿವೆ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಮೊದಲು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೨೨ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ €೦.೭೮ ತಲುಪುವವರೆಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಈ ಎರಡೂ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಜರ್ಮನಿ
ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ- ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಲ್ಫರ್ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ €೦.೪೭೦೪ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಅನ್‌ಲೀಡೆಡ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ €೦.೬೫೪೫, ಇಂಧನ ಹಾಗೂ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ (೧೯%). ಇದು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಲ್ಫರ್ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ 1.12 €/l ಮತ್ತು  ಸೀಸದ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ಗಾಗಿ 1.27 €/l ರಷ್ಟು ದರವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ(ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ).
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್
ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಇಂಧನಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೫ ರಂತೆ, ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ EUR೦.೭೬೬ ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ EUR೦.೪೮೨ ಆಗಿದ್ದರೆ, LPG ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ EUR೦.೧೮೫ ಆಗಿದೆ. ೨೦೦೭ ರ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯು 0.684 €/l ರಷ್ಟಿತ್ತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ೬೮.೮೪% ಮತ್ತು ಡೀಸೆಲ್‌ನ ಒಟ್ಟು ಬೆಲೆಯ ೫೬.೫೫%ರಷ್ಟನ್ನು ತೆರಿಗೆಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ.
ನಾರ್ವೆ
ಮೋಟಾರು ಇಂಧನಕ್ಕೆ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆಯ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು CO 2 -ತೆರಿಗೆ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮೇಲಿನ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆಯ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ NOK ೪.೬೨ ಮತ್ತು CO 2 -ಟ್ಯಾಕ್ಸ್ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ NOK ೦.೮೮ ಆಗಿದೆ. ಆಟೋ ಡೀಸೆಲ್‌ನ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆಯ ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಖನಿಜ ತೈಲಕ್ಕೆ NOK ೩.೬೨ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಜೈವಿಕ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ NOK ೧.೮೧ ಆಗಿದೆ. ಖನಿಜ ತೈಲದ ಮೇಲಿನ CO 2 -ತೆರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ NOK ೦.೫೯ ಆಗಿದೆ.
ಪೋಲೆಂಡ್
ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಅಂತಿಮ ಬಳಕೆದಾರರ ಬೆಲೆಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗ ೩ ವಿಭಿನ್ನ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ:
ಅಬಕಾರಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕಮಿಷನ್ ಕಾನೂನಿನಿಂದ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದ್ದರಿಂದ ಯಾವುದೇ EU ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಂತಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ ಇದು ಪೋಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಈ EU ಕನಿಷ್ಠಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದಾಗಿದೆ. ಈ ನೀತಿಯನ್ನು ಮಾಜಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಷ್ಯಾ
ಮೋಟಾರ್ ಇಂಧನದ ಮೇಲಿನ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆ ೨೦೦೮-೨೦೦೯:
ಇತರ ಇಂಧನ (ಏವಿಯಾ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್, ಜೆಟ್ ಇಂಧನ, ಭಾರೀ ತೈಲಗಳು, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಆಟೋಗ್ಯಾಸ್) ಬೆಲೆಗಳು ಯಾವುದೇ ಅಬಕಾರಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ.
ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ - ಇಂಧನ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆಗಳ ಮೇಲೆ ೧೮%.
ಸ್ವೀಡನ್
ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯು ಕಾರ್ಬನ್ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು ತೆರಿಗೆ ( ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆ ಸೇರಿದಂತೆ) ಜುಲೈ ೧, ೨೦೧೮ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ಗೆ ೮.೪೨೫kr ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ೭.೪೨೫kr ರಷ್ಟಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್
ಇಂಧನದ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಸುಂಕದ ಮೇಲೆ ೨೦% ಮೌಲ್ಯವರ್ಧಿತ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ವಾಹನದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ CO2 ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಾಹನ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಸಹ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಇಂಧನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರೈತರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಡೀಸೆಲ್(ಕೆಂಪು ಡೀಸೆಲ್) ಮತ್ತು  ಇದು ಬಹು ಕಡಿಮೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರತಿ ಲೀಗೆ  £೦.೧೧೩೩ ರಷ್ಟಿದೆ.
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುವ ಜೆಟ್ ಇಂಧನವು ಯಾವುದೇ ಸುಂಕವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ತೆರಿಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಪ್ರತಿ ಗ್ಯಾಲನ್‌ಗೆ ಸ್ಥಿರ ತೆರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಾರಾಟ ಬೆಲೆಯ ಶೇಕಡಾವಾರು ತೆರಿಗೆಗಳಂತಹ ವೇರಿಯಬಲ್ ದರದ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಮಟ್ಟದ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಗಳಿಗೆ, ಹತ್ತೊಂಬತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟ್ ಆಫ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಕೆಲವು ರೀತಿಯ ವೇರಿಯಬಲ್-ರೇಟ್ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇತರ ಮೂವತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರತಿ ಗ್ಯಾಲನ್ ತೆರಿಗೆ ದರವನ್ನು ಹಣದುಬ್ಬರ, ಅನಿಲ ಬೆಲೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದರವು ಶಾಸನದಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ ೨೦೧೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದು ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ-ಗ್ಯಾಲನ್ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್ ತೆರಿಗೆ ದರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಿಲ್ಲದೆ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆದಿವೆ.
ಏಕೆಂದರೆ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿ "ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆ" ತೆರಿಗೆ ಎಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆಫ್-ರೋಡ್ ಕೃಷಿ, ಸಾಗರ, ಇತ್ಯಾದಿ ಬಳಕೆಗೆ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಬಳಸಿದ ಇಂಧನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದಂತೆ, ಇಂಧನವನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಖರೀದಿಸಿದರೂ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತವೆ. . ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಟ್ರಕ್ ಚಾಲಕರು ಅಗತ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಏಜೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಪಾವತಿಸಬೇಕು, ಪ್ರತಿ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ನಿವ್ವಳ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತ ನಿವ್ವಳ ತೆರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅವರ ಮೂಲ ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಆಪರೇಟರ್‌ಗೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ಅಥವಾ ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಆಪರೇಟರ್ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಸದಸ್ಯ ನ್ಯಾಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು, US ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು CA ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು, ಹಿಂತಿರುಗುವ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ರವಾನಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು IFTA ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಮತ್ತು ಮೋರ್ಗಾನ್ ಸ್ಟಾನ್ಲಿಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್‌ಹೌಸ್ ಮೂಲಕ ಒಂದೇ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಟಲ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ನಿವ್ವಳ ತೆರಿಗೆ ಬಾಕಿಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ವೇರಿಯಬಲ್ ತೆರಿಗೆ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ತೆರಿಗೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಅಬಕಾರಿ ಮುಕ್ತ ಇಂಧನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿನಾಯಿತಿಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೮ ರಿಂದ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯು A$೦.೪೧೨ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಸಲ್ಫರ್ ಡೀಸೆಲ್ಗೆ (ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ A$0.೪೧೨ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು LPG ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಗೆ $೦.೨೮೨ರಷ್ಟು ಇದೆ. ೨೦೦೦ದಿಂದ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯ ಮೇಲೆ GST (ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ) ಮತ್ತು ೨೦೧೫ರಿಂದ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ಮಾಡುವ CPI (ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಲೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ) ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯೂಜಿಲ್ಯಾಂಡ್
ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸೇವೆಯು ದೇಶಕ್ಕೆ ತರಲಾದ ಸಾಗಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಅಬಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಆರ್ಥಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೨ ರಂತೆ ಎಕ್ಸೈಸ್ ಪ್ರತಿ ಲೀಟರ್‌ಗೆ ಒಟ್ಟು ೫೦.೫೨೪ ಸೆಂಟ್ಸ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಜೈವಿಕ ಮಿಶ್ರಿತ ಪೆಟ್ರೋಲ್‌ನ ಎಥೆನಾಲ್ ಅಂಶವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಯಾವುದೇ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಪಂಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಡೀಸೆಲ್‌ಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗ್ರಾಸ್ ಲಾಡೆನ್ ತೂಕದಲ್ಲಿ ೩.೫ ಟನ್‌ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್, ಎಲ್‌ಪಿಜಿ ಅಥವಾ ಸಿಎನ್‌ಜಿಯ ಯಾವುದೇ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಾಲಿತವಾಗದ ಯಾವುದೇ ವಾಹನಗಳು ಬದಲಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಬಳಕೆದಾರರ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು (೧೫%) ನಂತರ ಸರಕುಗಳ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ತೆರಿಗೆಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ ೨೫, ೨೦೦೭ ರಂದು ಸಾರಿಗೆ ಮಂತ್ರಿ ಅನೆಟ್ ಕಿಂಗ್ ಅವರು ಜುಲೈ ೧, ೨೦೦೮ ರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾದ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಧನ ಅಬಕಾರಿಗಳನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೂ ಸಾರಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೈಪೋಥಿಕೇಟ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು.
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.ಪ್ರತಿ (ಒಳನಾಡಿನ ಅನ್‌ಲೀಡೆಡ್ ೯೩ ಆಕ್ಟೇನ್) ಲೀಟರ್ ಇಂಧನ ಲೆವಿಗೆ - R೩, ೩೭; ರಸ್ತೆ ಅಪಘಾತ ನಿಧಿ ಲೆವಿಗೆ - R೧, ೯೩; ಸಂಬಂಧಿತ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ - R೩, ೧೨; ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಇಂಧನ ಬೆಲೆಗೆ R೫, ೮೧.; ಒಟ್ಟು R೧೪.೨೩ ರಷ್ಟಿದೆ. (ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ರಲ್ಲಿ R = ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಂಡ್ (ZAR) ~ R೧೫ ಪ್ರತಿ US$ಗೆ )
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು
ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು (GA) ಎಂಬುದು  ಗೂಗಲ್ ನವರು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಶುಲ್ಕರಹಿತ ಮುಕ್ತ ಸೇವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರವಾದ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಗಳನ್ನು ವಿಕಾಸಗೊಳಿಸಿ ಕೊಡುತದೆ. ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಕರ್ತರ ಗಮನ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರನ್ನು ಸೆಳೆವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮೇಲೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ, ವೆಬ್‌ಮಾಸ್ಟರ್ಸ್ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರೂ ಅವರಿಂದಲ್ಲೇ ವೆಬ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಉದ್ಯಮ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವುದು. ಇದೊಂದು, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅದನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಸೇವೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸುವುದು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರ ಬಳಕೆ 10,000 ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 57%ರಷ್ಟು ಇದೆ.
ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಉಲ್ಲೇಖದಾರರಿಂದಲ್ಲೂ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುವವರ ಬಗ್ಗೆ GAಯು ಜಾಡು ಹಿಡಿಯ ಬಲ್ಲುದಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ, ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಿಂದ, ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರದರ್ಶಕಗಳಿಂದ, ಪೇ-ಪರ್-ಕ್ಲಿಕ್ ಜಾಲಗಳಿಂದ, ಇಮೇಲ್ ಮಾರ್ಕೆಟಿಂಗ್ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳೊಳಗಿನ PDF ಲಿಂಕ್‌ಗಳ ಡಿಜಿಟಲ್ ಕೊಲಾಟೆರಲ್‌ಗಳು ಮುಂತಾದ ಕಡೆಯಿಂದಲ್ಲೂ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ.
ಆಡ್‌ಪದ ಗಳಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಿರುವುದರಿಂದ, ಬಳಸುವವರು ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಪೇಜ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು (ಗುರಿ)ಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತ ಆನ್‌ಲೈನ್ ವಿಮರ್ಶೆಯ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಗುರಿಯೆಂದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ, ತಲೆಬರಹದ ವಿಕಾಸ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪುಟವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಫೈಲೊಂದನ್ನು ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡುವುದು-ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ನಾಣ್ಯೀಕರಿಸಲೂ ಬಹುದು. ಈ GA ಅನ್ನು ಬಳಸುವುದರಿಂದ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ಯಾವ ಜಾಹೀರಾತು ಹೇಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಸುತ್ತಿದೆ ಯಾವುದು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಿವರ ಪಡೆಯಬಹುದು ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಅಭಿಯಾನಕ್ಕೆ ಭರವಸೆ ಇಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಬಹುದೆಂದು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಯದಾರರಿಗೆ GAಯು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಡ್ಯಾಷ್‌ಬೋರ್ಡ್-ಶೈಲಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ಮತ್ತು ವರದಿಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನೂ ಕೊಡುವುದಾಗಿದೆ. GA ವಿಶ್ಲೇಷಣದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪುಟಗಳನ್ನು ಫನ್ನಲ್ ವಿಶ್ಯೂಲೈಜೇಷನ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ ಜೊತೆಗೆ ಯಾವ (ಉಲ್ಲೇಖದಾರರ ಕಡೆಯಿಂದ) ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಭೇಟಿಗಾರರು ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ, ಎಷ್ಟು ಹೊತ್ತು ಅಲ್ಲಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಭೌಗೋಳಿಕ ಸ್ಥಾನವೇನು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಇದು, ಗ್ರಾಹಕ ಯಾವ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬಂತಹ ಉನ್ನತ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗೂಗಲ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಉರ್ಚಿನ್ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಉರ್ಚಿನ್ ಆನ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. (ಗೂಗಲ್ ಉರ್ಚಿನ್ ಸಾಫ್ಟ್ ವೇರ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ಅನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2005ರಲ್ಲಿ ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು). ಅಡಾಪ್ಟೀವ್ ಪಾಥ್ ಅವರಿಂದ ಐಡಿಯಾಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ’ಮೆಷ್ಯರ್ ಮ್ಯಾಪ್’ ಅನ್ನು ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ಪುನರ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿ ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗೂಗಲ್ ಅವರು ಇನ್ನೂ ಸ್ವತಂತ್ರ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಾದ ಉರ್ಚಿನ್ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ವ್ಯಾಲ್ಯೂ-ಆಡೆಡ್ ರೀಸೆಲ್ಲರ್ ಎನ್ನುವ ಜಾಲದ ಮೂಲಕ ಮಾರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ; ಏಪ್ರಿಲ್ 2008ರಲ್ಲಿ ಉರ್ಚಿನ್ 6 ಬಿಡುಗಡೆ ಆಯಿತು.
ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವವರಿಗಾಗಿ ಗೂಗಲ್-ಬ್ರಾಂಡಡ್ ವರಸೆಯು ನವೆಂಬರ್ 2005ರಲ್ಲಿ ಆಚೆಬಂದಿತು. ಒಂದೇ ವಾರದ ನಂತರ, ತೀರಾ ಅಧಿಕವಾದ ಬೇಡಿಕೆಯ ಕಾರಣ, ಹೊಸದಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕೆನ್ನುವವರಿಗೆ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬೇಕಾಯಿತು. ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರಿದಂತೆಲ್ಲಾ, ಗೂಗಲ್‌ನವರು ಲಾಟರಿ-ಶೈಲಿಯ ಆಹ್ವಾನದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್ 2006ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಗೂಗಲ್‌ನವರು ಸರ್ವರ್ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡು ತಂಡೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನವನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ ಮಧ್ಯದಿಂದೀಚೆಗೆ ಗೂಗಲ್ ಜಾಹೀರಾತನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿ ಬಿಡಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸೇವೆಯು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮೇ 17, 2007ರಂದು ಹೊಸ ವರಸೆ ಯೂಸರ್ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2007ರಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್‌ನವರು ಹೊಸ ga.js ಪೇಜ್ ಅನ್ನು ಜೊತೆಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಹೊಸ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಪಾರ್ಶ್ವಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಡೊಮೈನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ಸೂಚಿಸಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ urchin.js ಪುಟವೂ ಕೂಡ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಹೊಸ ಟ್ಯಾ‌ಗ್‌ನಿಂದ, ಸೈಟ್ ಮಾಲೀಕರು ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ-ಹೊಸದಾದ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯೆಯ ಗ್ರಾಫ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಒಂದೇ ಸರ್ತಿಗೆ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚನ್ನಾಗಿ ಓದಬಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬಹುದು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳನ್ನು "ಪೇಜ್ ಟ್ಯಾಗ್‌ನಲ್ಲಿ" ಅಥವಾ "ಪುಟದ ಅನುಬಂಧದಲ್ಲಿ" ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಗೂಗಲ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ಕೋಡ್ ಎಂದು ಉದ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ (GATC) ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಕೋಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯ್ದಿಟ್ಟ ತುಣುಕಿನ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ಮರೆಮಾಚಿ ಇಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗು ಇದನ್ನು ಬಳಕೆದಾರಳು/ನು ತನ್ನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಪ್ರತಿ ಪುಟಕ್ಕೂ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಈ ಕೋಡ್ ಒಂದು ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಭೇಟಿಗಾರರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಗೂಗಲ್ ಡಾಟಾ ಕಲೆಕ್ಷನ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಸ್ಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಸಂಸ್ಕರಣವು ಗಂಟೆಗೊಮ್ಮೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಆದಾಗ್ಯೂ ಅದು ರೀಯಲ್ ಟೈಂಗೆ ಬರಲು 3ರಿಂದ 4 ಗಂಟೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಏನೇ ಆಗಲಿ, ಗೂಗಲ್ ನೌಕರನ ಪ್ರಕಾರ ಕಾಮೆಂಟ್ ಆನ್ ಎ ವೆಬ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಬ್ಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿರುವಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಗಳು 12  ಗಂಟೆಯ ಒಳಗೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು, GATC ಗೂಗಲ್ ವೆಬ್‌ಸರ್ವರ್ ನಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಫೈಲನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಆನಂತರ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಹುದಾದ ಬಳಕೆದಾರರ ಖಾತೆ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಡನೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಫೈಲ್ (ಪ್ರಸ್ತುತ ga.js ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದು) ಅಂದಾಜು 18 KB ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಸಾರಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಡೌನ್‌ಲೋಡ್ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಅದು ಅವಧಿ ಪೂರ್ತಿ  ಅವಿತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ga.js ಕೋಡ್‌ಗಳ ಮುಖಾಂತರ ನೆರವೇರಿಸುವ GA ಗೂಗಲ್‌ನಿಂದ ಮಾಸ್ಟರ್ ಫೈಲನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಭೇಟಿಗಾರ ಇದೇ ‌ಕೋಡ್ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನ ಫೈಲನ್ನು ಕೂಡ ಅವಿತ್ತಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವೆಬ್‌ಪುಟದ ಮೇಲ್ಗಡೆ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ GATC ಅನ್ನು ಕನಿಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನ ಗೂಗಲ್ ಸರ್ವರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, GATC ಕುಕೀಸ್ ಅನ್ನು ಪ್ರತಿ ವೆಬ್ ಭೇಟಿಗಾರರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಮೇಲೆ ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನಾಮಿಕವಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಶೇಕರಿಸಿರುತ್ತದೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಗಾರರು ಹಿಂದೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಇದೇ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯೇ ಈಗಿನ ಭೇಟಿಯ ಕಾಲಾವಧಿ ಎಷ್ಟು? ಮತ್ತು ಯಾವ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಯಾವ ಅಭಿಯಾನದಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸರ್ಚ್ಇಂಜಿನ್, ಕೀವರ್ಡ್ಸ್, ಬ್ಯಾನರ್,ಇಮೇಲ್ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿರಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿಗಳು ಇರುತ್ತದೆ.
ಮಿತಿಗಳು
ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತು ಶೋಧಕಗಳು ಮತ್ತು ವಿಸ್ತರಣೆಗಳು (ಫೈರ್‌ಫಾಕ್ಸ್‌ನ ಆಡ್‌ಬ್ಲಾಕ್ ಮತ್ತು ನೋಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮುಂತಾದವು) ಗತಕ್ ಅನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಲ್ಲವು. ಇದು ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಬಳಸುವವರು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ ತೂತುಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಟೋರ್ ನಂಥ ಗೋಪ್ಯತೆ ಜಾಲಗಳು ಬಳಕೆದಾರರ ನೈಜ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಮತ್ತು ಹಾಜರಿರುವ ಅಸಿಂಧು ಭೌಗೋಳಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಸುಕು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಗುಣ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿಬಿಡಲು ಕೆಲವು ಬಳಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್-ಎನೇಬಳ್ಡ್/ಕ್ಯಾಪಬಲ್ ಬ್ರೌಸರ್‌ಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಡಿಮೆ ಶೇಖಡವಾರು ಭೇಟಿದಾರರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಈ ಸೀಮಿತಗಳು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕಾಗಿ GAಯು ಟ್ಯಾಗಿಂಗ್ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕುಕ್ಕೀಸ್‌ಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮುಖೇನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬ್ರೌಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಫೋನ್ಸ್ ಮತ್ತು PDAಗಳ ನವ ವಿಧಾನ ಫೋನ್‌ಗಳು ಮಾತ್ರ ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಅಥವಾ ಕುಕ್ಕೀಸ್ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಈ ಸೀಮಿತವು, ಪೇಜ್ ಟ್ಯಾಗ್ ಬಳಸಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವೆಬ್ ಅನಾಲಿಟೀಕ್ಸ್ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಗೆ ತೊಂದರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಡ್‌ನ ತುಣುಕು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾವಾಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್) ಭೇಟಿಗಾರರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ವರದಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ GAಗೆ ಆಗದಿರುವುದೂ ಅದರ ಒಂದು ಸೀಮಾರೇಖೆಯೇ ಹೌದು. ಸರ್ವರ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅವರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಷಣದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ GAಯು ವರದಿಯನ್ನು 200,000ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಗಾರರ ಯದ್ವಾತದ್ವಾ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅದರ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೆಬ್ ಭೇಟಿದಾರರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದರಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಾಗಬಹುದು ಆದರೆ ಇನ್ಯಾವುದೇ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ತಪ್ಪನ್ನು GAಯ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಣ್ಣ ವರ್ಗದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಬಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ
ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಅನೇಕ ಆಯ್ಕೆಗಳಿವೆ : ಗೂಗಲ್‌ನವರು ನೇರ ಇಮೇಲ್ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾಕಾರರಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಲು ಸಲಹೆ ಮಾಡಲು ಸಂಪರ್ಕಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಗೂಗಲ್‌ನವರು ಒಂದು ವೆಬ್‌ಸೈಟ್ ಅನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆಂದೇ ಗೂಗಲ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಫಾರಂ ಅನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ ಇದರಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನೂ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು.
ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದ ಸೈಟ್‌ಗಳು
10,000 ಜನಪ್ರಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು 3813  ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳು ಬಳಸುತ್ತವೆ ಅಂದರೆ 38.13%ರಷ್ಟು ಎಂದಾಯಿತು, (ಅಲೆಕ್ಸಾ ಇಂಟರ್‌ನೆಟ್‌ನವರು ಸಮೀಕ್ಷಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ) ಇದು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಶ್ರೇಣೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು  BackendBattles.com  ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ಪ್ಲಾಜಾ, ಬಿ (2009) ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ವೆಬ್ ಟ್ರಾಫಿಕ್ ಸೋರ್ಸ್ ಎಫೆಕ್ಟೀವ್‌ನೆಸ್ ವಿಥ್ ಗೂಗಲ್ ಅನಾಲಿಟೀಕ್ಸ್: ಆನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪರೀಮೆಂಟ್ ವಿಥ್ ಟೈಂ ಸೀರೀಸ್. ಅಸ್ಲೀಬ್ ಪ್ರೊಸೀಡಿಂಗ್ಸ್, 61(5): 474–482. Article URL:
ಪ್ಲಾಜಾ, ಬಿ (2009) ಯೂಸಿಂಗ್ ಗೂಗಲ್ ಅನಾಲಿಟಿಕ್ಸ್ ಫಾರ್ ಮೆಷ್ಯೂರಿಂಗ್ ಇನ್‌ಲಿಂಕ್ಸ್ ಎಫೆಕ್ಟೀವ್‌ನೆಸ್. MPRA ಪೇಪರ್ ನಂ. 19676. Article URL: http://mpra.ub.uni-muenchen.de/19676/
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವೆಬ್ ಅನಾಲಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್. ವರ್ಗ:ಗೂಗಲ್‌ ಸೇವೆಗಳು
ರಿಯ ಪಿಳ್ಳೆ
thumb
ಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಡೆಲ್ ಆಗಿರುವ, ರಿಯ ಪಿಳ್ಳೆ ೧೯೯೮ ರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ ಸಂಜಯ್ ದತ್ ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಆ ಮದುವೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ಉಳಿಯದೆ, ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಬೇರೆಯಾದರು. ರಿಯಾ ಈಗ ಮದುಯಾಗಿರುವುದು, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಯಶಸ್ವಿ ಟೆನ್ನಿಸ್ ತಾರೆ, ಲಿಯಾಂಡರ್ ಪೇಸ್ ರವರನ್ನು. ಈ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು, ಆಯಿನಾ ಇದ್ದಾಳೆ. ರಿಯ ಪಿಳ್ಳೆ ಯವರ ತಾತ, ಮಹಾರಾಜ್ ನರ್ಸಿಂಗಿರ್ ಧನರಾಜ್ ಗಿರ್, ಗ್ಯಾನ್ ಬಹಾದುರ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮೂಕಿಚಿತ್ರದ ಕಾಲದ ಅಭಿನೇತ್ರಿ, ಝುಬೇದ. ಭಾರತದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಟಾಕಿ ಚಿತ್ರ, ಆಲಮ್ ಆರಾದಲ್ಲಿ (೧೯೩೧) ನಟಿಸಿದ್ದರು.
'ರಿಯ ಪಿಳ್ಳೆ,' 'ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ
'ರಿಯ ಪಿಳ್ಳೆ' ಯವರು ತಮ್ಮ ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಶ್ರೀ. ಶ್ರೀ. ರವಿಶಂಕರ್ ಗುರೂಜಿಯವರ, ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಗೆ, ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. 'ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆ'ಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
References
^ a b Rhea Pillai interview, One India, November 29, 2006
^ Sanjay Dutt, India eNews, July 31, 2007
^ The ITA Awards » GR8! Women Achiever Awards 2003
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು
ಕೆ ಎಸ್ ಡಿ ಎಲ್ ಚಂದ್ರು
ಕೆ ಎಸ್ ಡಿ ಎಲ್ ಚಂದ್ರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಎಂ .ಹೊನ್ನಯ್ಯ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಮ್ಮ ಎಂಬ ದಂಪತಿಗಳ ದ್ವಿತೀಯ ಪುತ್ರನಾಗಿ 20-5-1963 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಉದ್ಯಮ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಬೂನು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಜಕ ನಿಯಮಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿರುವ ಚಂದ್ರು ಕಳೆದ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ,ಕಾಲೇಜು ರಂಗಭೂಮಿ ,ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿರುವ ನಟ -ನಿರ್ದೇಶಕ -ಸಂಘಟಕ .ಕೆ ಎಸ್ ಡಿ ಎಲ್ ಚಂದ್ರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರಾಂತ ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗತಂಡ ರೂಪಾಂತರಕ್ಕೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕರಾದ ಕುವೆಂಪು ,ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತ ,ಪಿ ಲಂಕೇಶ್ ,ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರ ತೇಜಸ್ವಿ ,ಶಾಂತರಸ ,ಪ್ರಭಾಕರ ಶಿಶಿಲ ಮುಂತಾದವರ ಕತೆ ,ಕಾವ್ಯ ,ಕಾದಂಬರಿಗಳ ರಂಗ ರೂಪಗಳನ್ನು ಈ ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ದೆಹಲಿ ,ಮುಂಬಯಿ,ಹೈದರಾಬಾದ್ ,ತಿರುಪತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಚಂದ್ರು ಕಿರುತೆರೆಯಲ್ಲಿಯೂ ನಟ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಹಲವಾರು ಕಿರುತೆರೆ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಹಾಗೂ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಚಂದ್ರು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಯಲ್ಲಿ ಶಿವರಾಜಕುಮಾರ್ ಅಭಿನಯದ ಹೃದಯ ಹೃದಯಾ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕತೆ ಮತ್ತು ಸ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ದುಡಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.ಹಲವಾರು ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಅಭಿನಯ ಕುರಿತ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ .ಹಂಪಿ ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಟಕ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ಮತ್ತು ಪಿಜಿ ಡಿಪ್ಲೋಮಾ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ
ಕೆ ಎಸ್ ಡಿ ಎಲ್ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರ
1.ಅನ್ವೇಷಕರು 2.ಅಳಿಯಾವತಾರ 3.ಶತಮೂರ್ಖರು 4.ಇತಿಹಾಸ ಚಕ್ರ 5.ಎಲ್ಲರುನಮ್ಮವರೇ 6.ಹಳಿಯ ಮೇಲಿನ ಸದ್ದು 7.ಛಾಯಾಲೋಕ 8.ಪ್ಯಾರಸೈಟ್ಸ್ 9.ಲಂಬೋದರ 10.ಕುರ್ಚಿ 11.ಗಂಧವತಿ ವೈಭವ -ಬೀದಿನಾಟಕ 12.ನಾಳೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ
ಮೈಕೋ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರ
ಕೆ ಇ ಬಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರ
1.ಭ್ರೂಣ 2.ನಾಳೆ ಯಾರಿಗೂ ಇಲ್ಲ 3.ಸೇತು ಮಾಧವನ ಸಲ್ಲಾಪ 1.ಘಾಟಿ ಮುದುಕಿ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಕ್ಲಬ್ ಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿರುವ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರ
1.ರಾಮಧಾನ್ಯ 2.ಯಹೂದಿ ಹುಡುಗಿ 3.ಭ್ರೂಣ 4.ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ
ಕಾಲೇಜು ರಂಗಭೂಮಿ
1.ಕುರ್ಚಿ 2.ರೊಟ್ಟಿ ಋಣ 3.ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮವರೇ
ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವ ವಿಧ್ಯಾಲಯ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕದ ವಿವರ 1.ಇತಿಹಾಸ ಚಕ್ರ
ಮಹಾರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅಮ್ಮಣ್ಣಿ ಮಹಿಳಾ ವಿಧ್ಯಾಲಯದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕದ ವಿವರ
1.ಕಿರಗೂರಿನ ಗಯ್ಯಾಳಿಗಳು 2.ಮಳೆ ಬೀಜ 3.ಈಡಿಪಸ್ 4.ಕರ್ವಾಲೋ 5.ರಾಮಧಾನ್ಯ 6.ಕಾಲಜ್ಞಾನಿ ಕನಕ 7.ಯಹೂದಿ ಹುಡುಗಿ
ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗಭೂಮಿ
ರಂಗ ಚೇತನ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
1.ಮಾದರ ಚನ್ನಯ್ಯ 2.ಅರಿವಿನಮನೆ 3.ಸಂಪ್ಪತ್ತಿಗೆ ಸವಾಲ್ 4.ಭ್ರೂಣ
ಸ್ನೇಹ ರಂಗ ಇಳಕಲ್ಲ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
1.ಆರದಿರಲಿ ಬೆಳಕು
ಶಿವ ಸಂಚಾರ ,ಸಾಣೆಹಳ್ಳಿ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
ರೂಪಾಂತರ ತಂಡದ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು
1.ಕೊಕ್ಕೆ 2.ಹೆಜ್ಜೆಗಳು 3.ಕರ್ವಾಲೋ 4.ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಕಥಾ ಪ್ರಸಂಗ 5.ಮೈಮನಗಳಸುಳಿಯಲ್ಲಿ 6.ಬಡೇಸಾಬು ಪುರಾಣ 7.ಗಲ್ಬಸ್ಕಿ 8.ಯಹೂದಿ ಹುಡುಗಿ 9.ರಾಮಧಾನ್ಯ 10.ಕರಿಸಿದ್ಧ 11.ಟ್ರೈನ್ ಟು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ 12.ಚಕ್ರ ರತ್ನ 13.ಮತ್ಸ್ಯ ಗಂಧಿ 14.ಮೋಹನ ಸ್ವಾಮಿ 15.ಏಕಲವ್ಯ 16.ಹಡೆದವ್ವ ಬರೆದ ಹಣೆಬರಹ 17.ಆರದಿರಲಿ ಬೆಳಕು 18.ಸಾವಿನ ಹೊಗೆ -ಬೀದಿ ನಾಟಕ
ಅಭಿನಯಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳ ವಿವರಗಳು
ಕಿರು ತೆರೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳ ವಿವರ
1.ದೀಪಾವಳಿಯ ನಸುಕಿನಲ್ಲಿ 2.ಭಾಂದವ್ಯ 3.ಅಗಸ್ಟ್ ಒಂಬತ್ತು 4.ರಕ್ತ ಧ್ವಜ 5.ಪಲಾಯನ 6.ಶಿವಯೋಗಿ ಸಿದ್ದರಾಮ 7.ಗೋರೂರು ಕಥಾ ಪ್ರಪಂಚ 8.ಚಿತ್ತಾರದ ಬದುಕು 9.ಮಹಾನದಿ 10.ಊರ್ವಶಿ 11.ಹಾಲು ಜೇನು 12.ಚಾಪ್ಲಿನ್ ನೀನು ಅಮರ 13.ಅಕ್ಬರ್ ಬೀರಬಲ್ಲ
1.ನಿರಂತರ 2.ಚಿತ್ತಾರದ ಬದುಕು 3.ಮಹಾನದಿ 5.ಅರುಂಧತಿ 6.ಶ್ರೀರಸ್ತ್ತು ಶುಭ ಮಸ್ತ್ತು 9.ವೈಷ್ಣವಿ 10ಯಾರೇ ನೀ ಮೋಹಿನಿ 11.ಗಾಂಧಿ ಸತ್ತಿಲ್ಲ
ಸಾಕ್ಸ್ಯಚಿತ್ರ - ನಿರ್ದೇಶನ ೧.ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ
ಜಾಹಿರಾತು ಚಿತ್ರ -ನಿರ್ದೇಶನ 1.ಡೈಮೆಂಡ್ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆ
ಬೆಳ್ಳಿ ತೆರೆ
ಹೃದಯ ಹೃದಯಾ ಚಲನ ಚಿತ್ರ - ಕಥೆ ಮತ್ತು ಸಹ ನಿರ್ದೇಶನ
ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಚಿತ್ರಗಳ ವಿವರ 1.ಹೆಜ್ಜೆಗಳು 2.ಕಿರಗೂರಿನ ಗಯ್ಯಾಳಿಗಳು 3.ತಿಪ್ಪಾರಳ್ಳಿ ತರಲೆಗಳು 4.ಅಮಾಸ 5.ಮಾಗಿಯ ಕಾಲ 6.ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸ್ಟರ್ -ಮಲೆಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ 7.ಗಿಳಿಯು ಪಂಜರದೊಳಿಲ್ಲ
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ,ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಮಂಗಳ (ಗ್ರಹ)
ಮಂಗಳ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹವು ಸೊರ್ಯನಿಂದ ನಾಲ್ಕನೇ ಗ್ರಹವಾಗಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲದ  ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಗ್ರಹವಾಗಿದೆ ಮರಕ್ಯೊರಿಯ ನಂತರ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಾರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಸ ಇದು ರೋಮನ್ನರ್ ದೇವರ ಯುಧದ್ದ ದೇವತೆ ಮಾಡಿದೆ.ಇದನ್ನು ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.ಭೂಮಿಗಿಂತ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಗುರು ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ.ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಮಾರ್ಸ್'(Mars) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಈ ಗ್ರಹ ತನ್ನ ಅಕ್ಷವನ್ನು ಸುಮಾರು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಹಾಕಲು ೨ ವರ್ಷ(೬೮೬.೯೮ ದಿನ)ಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನೀರು ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾಸಾ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ 28,2015 ರಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಪರಿಚಯ
ಈ ಗ್ರಹದ ವ್ಯಾಸ ೬,೭೯೦ ಕಿ.ಮೀ.(೪,೨೨೦ ಮೈಲಿ). ಗಳು. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಸುಮಾರು ೨೨೮,೦೦೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ.(೧೪೨,೦೦೦,೦೦೦ ಮೈಲಿ)ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಗಳದ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲದೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ನೀರು ಕೂಡಾ ಇದೆ. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ,ಇದನ್ನು 'ಕೆಂಪು ಗ್ರಹ' ಅಥವಾ 'ಅಂಗಾರಕ' (Red Planet) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಫೋಬೋಸ್ (Phobos) ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ (Deimos) ಎಂಬ ೨ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ವಿಲಕ್ಷಣ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮಂಗಳದ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಡುವ ಮುನ್ನ ಆಸ್ಟೆರೊಯ್ಡ್ಗಳಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು (asteroid). ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಂಗಳವನ್ನು ಬರಿಗಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡಬಹುದು. ಮಂಗಳದ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣವು (apparent magnitude) −೨.೯ರವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕೇವಲ ಶುಕ್ರ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಗಳು ಮಂಗಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ವರ್ಷದ ಹಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗುರು (ಗ್ರಹ)ವು ಮಂಗಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ.
೧೯೬೫ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೪ರ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಂಗಳಯಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ (ಬಹುಶಃ ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲೂ), ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನೀರು ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿರಬಹುದೆಂಬ ಆಶಾವಾದವಿತ್ತು. ಮಂಗಳದ ಧ್ರುವಗಳ ಬಳಿ ಕಂಡುಬಂದ ತಿಳಿ ಮತ್ತು ಗಾಢವಾದ ಕಲೆಗಳು ಪುನಃ ಪುನಃ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದಲ್ಲದೆ, ನೀರಿನ ಕಾಲುವೆಗಳಂತಿರುವ ಉದ್ದವಾದ ಗಾಢ ಪಟ್ಟಿಗಳೂ ಕಂಡುಬಂದವು. ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಆಶಾದಾಯಕ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ಈ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳೇ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲೇ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ, ಇವು ಕೇವಲ ದೃಷ್ಟಿ ಭ್ರಾಂತಿಯೆಂದೂ ನಂತರದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಭೂಮಿಯನ್ನುಳಿದು ಬೇರಾವುದೇ ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ನೀರಿನ (ಮತ್ತು ಜೀವದ) ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈಗಲೂ ಅನ್ವೇಷಕಗಳು ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಮಂಗಳದ ದೈನಂದಿಕ ಚಲನೆ (roational period) ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳು ಭೂಮಿಯ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಋತುಮಾನಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರ ಪರ್ವತವಾದ ಒಲಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್, ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಕಂದರವಾದ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್ ಕಣಿವೆ, ಮತ್ತು ಧ್ರುವದಲ್ಲಿ ಹಿಮವಲಯಗಳು ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ಕೆಲವು ಆಧಾರಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆಯೂ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ನೀರು ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಹಿಸಿರಬಹುದು.
ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಸುತ್ತ ೪ ಗಗನನೌಕೆಗಳು (spacecraft) ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ: ಮಂಗಳ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಮೀಕ್ಷಕ, ಮಂಗಳ ಒಡಿಸ್ಸಿ, ಮಂಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್, ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಭ್ರಮಕ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನಾವ ಗ್ರಹದ ಮೇಲೂ ಇಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಭ್ರಮಕಗಳು ಸುತ್ತುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಮತ್ತು ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ ಪರ್ಯಟಕಗಳೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಹ ಭೊಮಿಯ ಹಾಗೆ ಋತುಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭೊಮಿಗೆ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ರುವಾರಿ ಈ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯರಾರು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಮಾಸ್ಕ್ ಇಲ್ಲದೆ ಬದುಕಿರಲಾರರು.ಇಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಇಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪ್ರಮಾಣ ಕೇವಲ 2% ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಗಿಂತ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಅತ್ಯಲ್ಪ ವಾಗಿದೆ.ಈ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿ ದಿಲ್ಲಿ ಮಂಗಳನಲ್ಲಿ ಮನುಷ್ಯ ವಾಸಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ ಆದರೆ ಅದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಸಾಧಿಸಿದ್ದರೆ ಮಂಗಳ ಮನುಷ್ಯನ ಎರಡನೆ ಮೋಲಸ್ಥಾನ ವಾದ್ದತಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಕೆಂಪು/ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವಾಗಿ ಗೋಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ ಡೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ (ತುಕ್ಕು). ಮಂಗಳವು ಭೂಮಿಯ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಮತ್ತು, ಸಾಂದ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ಕಾರಣ, ಭೂಮಿಯ ಹತ್ತನೇ ಒಂದು ಪಾಲು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಒಟ್ಟು ಒಣನೆಲದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಮಂಗಳವು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಬುಧ ಗ್ರಹಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದರೂ, ಬುಧವು ತನ್ನ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಮಂಗಳಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತ್ವ ಬಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬುಧದ ಸಾಂದ್ರತೆ ಮಂಗಳದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರುವುದೇ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ.
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆ
ಮಂಗಳದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ಉಲ್ಕೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಹಾಗೂ ಮಂಗಳದ ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪದರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಯಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಾಗವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಪ್ಪುಶಿಲೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸಿಲಿಕಾ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಆಧಾರಗಳಿವೆ. ಈ ಭಾಗಗಳು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಆಂಡೆಸೈಟಿಕ್ ಶಿಲೆಗಳಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇವು ಸಿಲಿಕಾ ಗಾಜಿನಿಂದಲೂ ರಚಿತವಾಗಿರಬಹುದು. ಮೇಲ್ಮೈನ ಬಹುಭಾಗವು ಬಹಳ ನುಣುಪಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ (೩)ಡೈ-ಆಕ್ಸೈಡ್ (ತುಕ್ಕು) ಧೂಳಿನ ದಪ್ಪನಾದ ಪದರದಿಂದ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. 150px|thumb|right|ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಸ್ಥಿತ್ವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಶಿಲಾರೂಪಗಳು. ಇದು [[:en:Opportunity rover|ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ ಪರಿಭ್ರಮಕ ತೆಗೆದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ.]] ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಹೆಮಟೈಟ್, ಜಿಯೊತೈಟ್ ಮುಂತಾದ ಖನಿಜಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಖನಿಜಗಳು ನೀರಿನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಮೇಲಿನ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇತರ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ.
ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮೇಲ್ಮೈನ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಕಾಂತೀಯವಾಗಿರುವುದು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರ ತಳಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುವ ಕಾಂತೀಯ ಪಟ್ಟಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಮೀಕ್ಷಕದ ನೆರವಿನಿಂದ ಅಕ್ಟೋಬರ್  ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಲಾದ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಪಟ್ಟಿಗಳು ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಭೂಭಾಗಗಳ (plate tectonics) ಪ್ರಾಚೀನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಿ. ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಂತೀಯತೆಯು ಧ್ರುವಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು.
ಮಂಗಳದ ಒಳಭಾಗದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾದರಿಗಳಿಂದ ತರ್ಕಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಯಗಳು: ಮಂಗಳದ ಒಳಭಾಗವು ಸುಮಾರು ೧,೪೮೦ ಕಿ.ಮೀ. ತ್ರಿಜ್ಯವುಳ್ಳ ಗೋಳಾಕಾರದ ಒಂದು ವಲಯ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಬ್ಬಿಣದಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೧೫-೧೭% ರಷ್ಟು ಗಂಧಕವೂ ಸೇರಿದೆ. ಭಾಗಶಃ ದ್ರವೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಕಬ್ಬಿಣದ-ಸಲ್ಫೈಡ್‍ನ ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡುಪಟ್ಟು ಹಗುರ ಧಾತುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಒಳಭಾಗವು ಸಿಲಿಕೇಟ್‍ನ ಒಂದು ಪದರದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಲವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವ ಈ ಸಿಲಿಕೇಟ್ ಪದರವು, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಭೂಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು ೫೦ ಕಿ.ಮೀ ದಪ್ಪನಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಗರಿಷ್ಟ ದಪ್ಪ ೧೨೫ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳು.
ಈ ಮೇಲಿನ ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳದ ಭೂಚಾರಿತ್ರಿಕ ಕಾಲಗಳ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯ ವಿಂಗಡಣೆಯೂ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಈ ವಿಂಗಡಣೆಯು ಮಾರ್ಸ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪರಿಭ್ರಮಕದ ಒಮೇಗಾ ನಸುಗೆಂಪು ಕಿರಣ ಖನಿಜ ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪಕದಿಂದ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ.
ಭೂವಿವರಣೆ
thumb|left|250px|ಮಂಗಳದ ನಕ್ಷೆ. ಗಮನಾರ್ಹ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿರುವ [[:en:Tharsis|ಥಾರ್ಸಿಸ್  ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು (ಒಲಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಸೇರಿದಂತೆ),   ಥಾರ್ಸಿಸ್‌ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಲೆಸ್ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿರುವ ಹೆಲ್ಲಸ್ ಬೇಸಿನ್ಗಳು ಸೇರಿವೆ.]] ೧೮೩೦ರಿಂದ ಚಂದ್ರನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದ ಯೋಹಾನ್ ಹೈನ್ರಿಕ್ ಮೆಡ್ಲರ್ ಮತ್ತು ವಿಲ್ಹೆಮ್ ಬೀರ್ ಅವರುಗಳು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಂಗಳ ಗ್ರಹ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾದುವೆಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಗ್ರಹದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದ ಇವರು, ಮಂಗಳದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ೧೦ ವರ್ಷಗಳ ಅನುಭವವನ್ನಾಧರಿಸಿ ಮೆಡ್ಲರ್ನು ೧೮೪೦ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದನು. ಅವರು ಗುರುತಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆಲ್ಲವಕ್ಕೂ ಹೆಸರಿಡುವ ಬದಲು, ಬೀರ್ ಮತ್ತು ಮೆಡ್ಲರ್ರು ಇವುಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲ ಅಕ್ಷರಗಳ ಹೆಸರಿಂದ ಕರೆದರು; ಮೆರಿಡಿಯನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯು "a" ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ಆದರೆ ಈಗ, ಮಂಗಳದ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೆಸರಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರತಿಫಲಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಹೆಸರುಗಳನ್ನೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತದ ಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಕಾರ ಆಧುನಿಕಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನಿಕ್ಸ್ ಒಲಿಂಪಿಕಾದ (ಒಲಂಪಸ್‌ನ ಹಿಮಗಳು) ಹೆಸರನ್ನು ಒಲಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್ (ಒಲಂಪಸ್ ಪರ್ವತ) ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳದ ಸಮಭಾಜಕವನ್ನು ಅದರ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ, ಭೂಮಿಯಂತೆಯೇ, ಮಂಗಳದ ಪ್ರಧಾನ ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ರೇಖೆಯನ್ನು (Prime Meridian) ಯಾದೃಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೆಡ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಬೀರ್ ಅವರು ೧೮೩೦ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಮೊದಲ ನಕ್ಷೆಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ರೇಖೆಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೯ ನೌಕೆಯು ಮಂಗಳದ ಹಲವು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿದ ನಂತರ, ಸೈನಸ್ ಮೆರಿಡಿಯಾನಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿ-೦ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಣ್ಣದೊಂದು ಕುಳಿಯನ್ನು 0.0° ರೇಖಾಂಶದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ರೇಖೆಯು ಮೆಡ್ಲರ್ ಮತ್ತು ಬೀರ್ ಮೊದಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಸಾಗರಗಳಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಒಂದು "ಸೊನ್ನೆ ಎತ್ತರ"ದ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಥವಾ ಸರಾಸರಿ ಗುರುತ್ವ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎತ್ತರವು ೬೧೦.೫ Pa (೬.೧೦೫ mbar) ನಷ್ಟು (ಭೂಮಿಯ ಸುಮಾರು ೦.೬% ನಷ್ಟು) ವಾತಾವರಣದ ಒತ್ತಡವಿರುವ ಎತ್ತರವೆಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಒತ್ತಡವು ನೀರಿನ ತ್ರಿರೂಪ ಬಿಂದುವಿಗೆ (triple point) ಸರಿಹೊಂದುತ್ತದೆ.
ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸ್ವರೂಪಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವಿಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಲಾವಾ ಪ್ರವಾಹಗಳಿಂದ ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಉತ್ತರದ ಸಮತಳಗಳು, ಪ್ರಾಚೀನವಾದ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಗಳ ಕುಳಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳಿಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಕಾಣುವ ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು, ಭಿನ್ನವಾದ ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಶವುಳ್ಳ ಎರಡು ಬಗೆಯ ವಲಯಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಧೂಳು ಮತ್ತು ತುಕ್ಕಿನಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾದ ಮರಳಿನಿಂದ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮಂದವಾದ ಸಮತಳಗಳನ್ನು ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ 'ಖಂಡ'ಗಳೆಂದೆಣಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅರೇಬಿಯಾ ಭೂಮಿ, ಅಮೆಜಾನ್ ಸಮತಳ, ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಗಾಢವಾದ ವಲಯಗಳನ್ನು ಸಾಗರಗಳೆಂದೆಣಿಸಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಎರಿಥ್ರೀಯಂ ಸಾಗರ, ಸಿರೇನಂ ಸಾಗರ, ಅರೋರೇ ಸೈನಸ್ ಮುಂತಾದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕಾಣಬರುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗಾಢವಲಯವು Syrtis Major.
ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತವಾದ (volcano) ಒಲಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್ (ಒಲಂಪಸ್ ಪರ್ವತ)ವು, ೨೬ ಕಿ.ಮೀ. ಎತ್ತರವಿದ್ದು, ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಎತ್ತರವಾದ ಪರ್ವತವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಥಾರ್ಸಿಸ್ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಪರ್ವತವು ಸ್ಥಿತವಾಗಿದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಒಲಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಪರ್ವತವು ೮೮೪೮ಮೀ. ಎತ್ತರವಿರುವ ಮೌಂಟ್ ಎವರೆಸ್ಟ್‌ನ ಮೂರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು.
thumb|right|೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ. ಧ್ರುವ ಹಿಮವಲಯಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳವು ಹಲವಾರು ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿಗಳ (impact crater) ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಹೆಲಸ್ ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶವು ತಿಳಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಮರಳಿನಿಂದ ಹೊದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಒದಗಿಸುವ ರಕ್ಷಣೆಯ ಕಾರಣ, ಮಂಗಳವು ಆಕಾಶಕಾಯ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಕುಳಿಗಳಿವೆ. ಉಲ್ಕೆಗಳು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದಾಗ ನೆಲದಲ್ಲಿ ತೇವಾಂಶವಿತ್ತೆಂದು ಕೆಲವು ಕುಳಿಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ.
ವ್ಯಾಲೆಸ್ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೊಡ್ಡ ಕಂದರವು ೪೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ಉದ್ದವನ್ನು ಮತ್ತು ೭ ಕಿ.ಮೀ. ಗಳವರೆಗಿನ ಆಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಭೂಮಿಯ ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡದಷ್ಟು ಉದ್ದವಿರುವ ವ್ಯಾಲೆಸ್ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್ ಮಂಗಳದ ಪರಿಧಿಯ ಐದನೇ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ವ್ಯಾಪಿಸುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ Grand Canyon ಕೇವಲ ೪೪೬ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದವಿದ್ದು ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ.ಮೀ. ಆಳವಿದೆ. ಥಾರಿಸ್ ವಲಯವು ಹೊರ ಉಬ್ಬಿ ವ್ಯಾಲೆಸ್ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್‌ನ ಬಳಿಯಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಕುಸಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಿದಾಗ ವ್ಯಾಲೆಸ್ ಮ್ಯಾರಿನೆರಿಸ್‌ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. Ma'adim Vallis (ಹೀಬ್ರೂ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವನ್ನು Ma'adim ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ) ಇನ್ನೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಂದರ. ಇದು ಕೂಡ ೭೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಮತ್ತು ೨೦ಕಿ.ಮೀ. ಆಳವಿದ್ದು Grand Canyonಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಈ ಕಂದರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ನೀರು ಪ್ರವಹಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಮಂಗಳದ ಎರಡು ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಹಿಮವಲಯಗಳಿವೆ.
ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಭ್ರಮಣ
ಮಂಗಳದ ಕಕ್ಷೆಗೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುವಂಥ ಸುಮಾರು ೯% ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತಿ (eccentricity) ಇದೆ. ಸೌರ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬುಧ ಗ್ರಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಇನ್ನಾವ ಗ್ರಹವೂ ಇಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚ್ಚಿನ ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಮಂಗಳದ ಸರಾಸರಿ ದೂರ ಸುಮಾರು ೨೩ ಕೋಟಿ ಕಿ.ಮೀ. (೧.೫ ಖಗೋಳ ಮಾನ) ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲ ೬೮೭ ಭೂಮಿ ದಿನಗಳು. ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ದಿನವು ಭೂಮಿಯ ದಿನಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ: ೨೪ ಘಂಟೆ, ೩೯ ನಿಮಿಷ, ಮತ್ತು ೩೫.೨೪೪ ಕ್ಷಣಗಳು.
ಮಂಗಳದ ಅಕ್ಷಾ ವಾಲಿಕೆ ೨೫.೨೯ ಡಿಗ್ರಿಗಳು. ಇದು ಸುಮಾರು ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷಾ ವಾಲಿಕೆಯಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಭೂಮಿಯಂತೆ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೂ ಋತುಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಮಂಗಳದ ವರ್ಷವು ಭೂಮಿಯ ವರ್ಷದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಇರುವುದರಿಂದ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಋತುಗಳೂ ಭೂಮಿಯ ಋತುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇರುತ್ತವೆ.
ಉಪಗ್ರಹಗಳು
left|thumb|150px|ಫೋಬೋಸ್ (ಮೇಲೆ) ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ (ಕೆಳಗೆ)
ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಫೋಬೋಸ್ ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ ಎಂಬ ಎರಡು ಸಣ್ಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮಂಗಳವನ್ನು ಅತಿ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಈ ಎರಡು ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಮುಂಚೆ ಅಲೆದಾಡುವ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳಾಗಿದ್ದವೆಂದು (asteroid) ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇವನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೮೭ ರಲ್ಲಿ ಆಸಫ್ ಹಾಲ್ ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿತವಾಗಿರುವ ಫೋಬೋಸ್ (ಅರ್ಥಾತ್: ಭಯ) ಮತ್ತು ಡೀಮೋಸ್ (ಅರ್ಥಾತ್: ಆತಂಕ) ಎಂಬ ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧದ ದೇವತೆಯಾದ ಏರೆಸ್‌ನ ಜೊತೆ ಕದನಕ್ಕೆ ಹೋದರಂತೆ. ಏರೆಸ್ ದೇವತೆಯನ್ನು ರೋಮನ್ನರು "ಮಾರ್ಸ್" ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ, ಈ ಎರಡು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಚಲನೆಗಳು ನಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರನ ಚಲನೆಗಿಂತ ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಫೋಬೋಸ್ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ. ಮುಳುಗಿ ೧೧ ಘಂಟೆಗಳ ತರುವಾಯ ಮತ್ತೆ ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಡೀಮೋಸ್ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಂತೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿದರೂ, ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮೇಲೇರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲ ಕೇವಲ ೩೦ ಘಂಟೆಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಮಂಗಳದ ದೈನಂದಿಕ ಚಲನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ೨.೭ ದಿನಗಳ ಬಳಿಕ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತದೆ. ಡೀಮೋಸ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಉದಯಿಸಲು ಇನ್ನೂ ೨.೭ ದಿನಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ.
ಫೋಬೋಸ್‌ನ ಕಕ್ಷೆಯು ಸಮಕಾಲಿಕ ಕಕ್ಷೆಯ (synchronous orbit) ಎತ್ತರಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿರುವುದರಿಂದ, ಮಂಗಳದ ಗುರುತ್ವ ಬಲವು ಫೋಬೋಸ್‌ನನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಇನ್ನು ಸುಮಾರು 5 ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಫೋಬೋಸ್ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮಂಗಳದ ಸುತ್ತ ಉಂಗುರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಪುಡಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಜೀವರಾಶಿ
ಹಿಂದೊಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವು ಪ್ರಸ್ತುತಕ್ಕಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗಿತ್ತೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವೆ? ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತರಿಸಲಾಗದ ಪ್ರಶ್ನೆ. ೭೦ರ ದಶಕದ ನಡುವೆ ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ವೈಕಿಂಗ್ ಅನ್ವೇಷಕಗಳು ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿಳಿದು ಅಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಮಂಗಳದ ಮಣ್ಣಿನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವು. ಈ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದ್ದವಾದರೂ, ತದನಂತರ ಹಲವು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆದರು. ಇಂದಿಗೂ ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಾದ-ವಿವಾದಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇವೆ.
ALH84001 ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಉಲ್ಕೆಯಲ್ಲಿ (Meteor) ಸಾವಯವ ಸಂಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಈ ಉಲ್ಕೆಯು ಮಂಗಳದಿಂದ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿತು ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧.೫ ಕೋಟಿ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಕೆಯ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಈ ALH84001 ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ಸಿಡಿಯಿತೆಂದೂ, ಉಲ್ಕಾ ಸ್ಫೋಟಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಚೀನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳೇ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರ ಮಾಡಿದ್ದವೆಂದೂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮಾಲ್ಡಿಹೈಡ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಜೀವಿಗಳಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಎಂದೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೀವಿಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಮಂಗಳದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬಹುಬೇಗನೆ ಪತನವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಈ ವಸ್ತುಗಳು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಗ್ರಹದ ಒಳಗಿನಿಂದಲೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಂದಿರಬಹುದು.
ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೂ, ವಾಸದ ಮುನ್ನ ಎದುರಿಸಬೇಕಾದ ಹಲವಾರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಇವೆ. ಮಂಗಳವು ಸೂರ್ಯನ ವಾಸಯೋಗ್ಯ ವಲಯದ ಮಿತಿಯಿಂದ ೦.೫ ಖಗೋಳಮಾನ ಆಚೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಸದಾಕಾಲ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಮಂಜಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಇದು ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾದ ಗಂಭೀರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೆಂದರೆ: ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಅತಿ ವಿರಳವಾದ ವಾಯುಮಂಡಲ. ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮ ಮೇಲ್ಮೈನ ಮೇಲೆ ಶಾಖದ ಸಂವಹನ ಉಂಟಾಗದಿರುವುದು, ಸೂರ್ಯನ ವಿಕಿರಣ ಮತ್ತು ಉಲ್ಕೆಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಗದಿರುವುದು, ನೀರನ್ನು ಜಲರೂಪದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದಷ್ಟು ವಾಯು ಒತ್ತಡ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (ಬದಲಿಗೆ, ಸ್ವಲ್ಪ ಶಾಖ ಸಿಕ್ಕಾಕ್ಷಣ ಘನೀಕೃತ ಮಂಜು ನೇರವಾಗಿ ನೀರಾವಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತದೆ), ಮುಂತಾದವು.
ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಥವಾ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ನಿಂತುಹೋಗಿವೆ. ಇದರ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಗ್ರಹದ ಒಳಭಾಗಗಳ ನಡುವೆ ಖನಿಜಗಳ ಚಲನೆ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಅನ್ವೇಷಣೆ
ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩ನೇ ೨ರಷ್ಟು ನೌಕೆಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಆರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನವೇ ವಿಫಲವಾಗಿಹೋಗಿವೆ. ಈ ವೈಫಲ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದುವು. ಆದರೆ, ಇನ್ನು ಹಲವು ನೌಕೆಗಳು ಅರ್ಥವಾಗದ ಯಾವುದೋ ಕಾರಣದಿಂದ ವಿಫಲವಾಗಿಯೋ,ಭೂಮಿಯ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಕೊಂಡೋ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗಿವೆ. ಈ ರೀತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ನೌಕೆಗಳು ಕಳೆದು ಹೋಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ತಮಾಷೆಯಾಗಿ ಭೂಮಿ-ಮಂಗಳದ ನಡುವೆ "ಬರ್ಮುಡಾ ತ್ರಿಕೋಣ", ಅಥವಾ ಅಂಗಾರಕ ಶಾಪದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ಹೊರಟ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಒಂದು "ಬೃಹತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಪಿಶಾಚಿ"ಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದಿನ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಯಾತ್ರೆಗಳು
ಮಂಗಳದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ನೌಕೆಯೆಂದರೆ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಉಡಾಯಿಸಿದ ಮ್ಯಾರಿನರ್ 4. ಮಂಗಳದ ನೆಲವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ಮೊದಲ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ರಷ್ಯಾ ಮಂಗಳ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಉಡಾಯಿಸಲಾದ ಮಂಗಳ ೨ ಮತ್ತು ಮಂಗಳ ೩ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಅನ್ವೇಷಕಗಳು. ಆದರೆ ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಲುಪಿದ ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಜೊತೆ ಈ ಎರಡೂ ಅನ್ವೇಷಕಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಯಿತು. ನಂತರ ೧೯೭೫ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ವೈಕಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉಡಾವಣೆಗಳು ಶುರುವಾದವು.
ಈ ಉಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವ ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಎರಡು ಪರಿಭ್ರಮಕಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ಈ ಎರಡು ಪರಿಭ್ರಮಕಗಳ ಇಳಿಯುವ ಭಾಗಗಳೂ ೧೯೭೬ರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿಳಿದು ೬ ವರ್ಷ (ವೈಕಿಂಗ್ ೧) ಮತ್ತು ೩ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ (ವೈಕಿಂಗ್ ೨) ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದವು. ಇದಲ್ಲದೆ ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿಗೆ ಈ ವೈಕಿಂಗ್ ಇಳಿಭಾಗಗಳು ಮಂಗಳದ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳಿಸಿದವು.
ಇವು ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಮೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿ ಮೇಲ್ಮೈ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರು ಮಾಡಿದವು. ಈ ತಯಾರಿಕೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸ್ಫುಟವಾಗಿದ್ದವೆಂದರೆ, ಇಂದಿಗೂ ಈ ಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಮಂಗಳ ಮತ್ತದರ ಎರಡು ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲೆಂದು ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ರಷ್ಯಾದಿಂದ ಫೋಬೋಸ್ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಅನ್ವೇಷಕಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಫೋಬೋಸ್ ೧ರ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ಅದರ ಜೊತೆ ಸಂಪರ್ಕ ಕಡಿದುಹೋಯಿತು. ಫೋಬೋಸ್ ೨ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮಂಗಳ ಮತ್ತು ಫೋಬೋಸ್ಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಿತಾದರೂ, ಫೋಬೋಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ಇಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಮುಂಚೆ ವಿಫಲವಾಯಿತು.
ಈಗಿನ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಯಾತ್ರೆಗಳು
೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ವೀಕ್ಷಕ ಪರಿಭ್ರಮಕವು ವಿಫಲವಾದ ಬಳಿಕ, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಮಂಗಳ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಮೀಕ್ಷಕವನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ತನ್ನ ಮುಖ್ಯ ಧ್ಯೇಯವಾದ ಸಮೀಕ್ಷಾಕಾರ್ಯವನ್ನು ೨೦೦೧ರ ಪ್ರಾರಂಭದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮುಗಿಸಿದ ಈ ಯಾತ್ರೆಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಸಮೀಕ್ಷಕದ ಉಡಾವಣೆಯ ಒಂದೇ ತಿಂಗಳ ತರುವಾಯ, ನಾಸಾ ಮಂಗಳ ಮಾರ್ಗಶೋಧಕವನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಮಾರ್ಗಶೋಧಕ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದ ಯಂತ್ರಮಾನವಯುಕ್ತ ಅನ್ವೇಷಣಾ ವಾಹನವೊಂದು ಮಂಗಳದ ಏರೆಸ್ ವ್ಯಾಲಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಈ ಯಾತ್ರೆಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರಗಳು ಸಿಕ್ಕವು. ಈ ಅನ್ವೇಷಕವು ಭೂಮಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಹಲವು ಅದ್ಭುತ ಛಾಯಚಿತ್ರಗಳೂ ಈ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಒಂದು ಕಾರಣ.
left|thumb|200px|ಕಲಾವಿದನೊಬ್ಬ ಊಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ [[:en:2001 Mars Odyssey|೨೦೦೧ ಮಂಗಳ ಒಡಿಸ್ಸಿಯ ಚಿತ್ರ]]೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ, ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಮಂಗಳ ಒಡಿಸ್ಸಿ ಪರಿಭ್ರಮಕವನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಇದು ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಮಂಗಳವನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಒಡಿಸ್ಸಿಯ ಗಾಮಾ ಕಿರಣ ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪಕವು ಮಂಗಳದ ಬಾಹ್ಯ ಶಿಲಾಪದರವಾದ ರೆಗೋಲಿಥ್ನಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೂಲರೂಪಿ ಜಲಜನಕವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಘನೀಕೃತ ನೀರಿನ ದೊಡ್ಡ ಶೇಖರಣೆಗಳು ಈ ಜಲಜನಕದ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ಪರಿಭ್ರಮಕ ಮತ್ತು  ಬೀಗಲ್ ೨ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಇಳಿಯುವ ಭಾಗವನ್ನೊಳಗೊಂಡ  ಮಂಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್ ನೌಕೆಯನ್ನು ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವಾಗ ವಿಫಲವಾದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದ ಬೀಗಲ್ ೨ ನ್ನು ೨೦೦೪ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಯಿತೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ೨೦೦೪ರ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ Planetary Fourier Spectrometer ತಂಡವು ಮಂಗಳದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಮೀಥೇನ್ ವಾಯುವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿರುವುದೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಜೂನ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಮಂಗಳದಲ್ಲಿ ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿಯ (Aurora) ಅರಿವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಇದಲ್ಲದೆ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ನಾಸಾ ಸ್ಪಿರಿಟ್ (MER-A) ಮತ್ತು ಆಪರ್ಚುನಿಟಿ (MER-B) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವಳಿ ಮಂಗಳಾನ್ವೇಷಣ ಪರ್ಯಟಕಗಳನ್ನು ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಜನವರಿ ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಈ ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ಯಾತ್ರೆಯ ಎಲ್ಲ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಿವೆ ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೀರಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿವೆ.
ಈ ಅನ್ವೇಷಕಗಳಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ: ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರು ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿತ್ತು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾದ ಸಾಕ್ಷಿ. ಧೂಳಿನ ಮಾರುತಗಳು ಈ ಎರಡು ಅನ್ವೇಷಕಗಳ ಸೌರಫಲಕಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ ಶುಚಿಗೊಳಿಸಿ ಫಲಕಗಳ ಆಯಸ್ಸನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೨, ೨೦೦೫ರಂದು ನಾಸಾ ಮಂಗಳ ಬೇಹುಗಾರಿಕಾ ಪರಿಭ್ರಮಕವನ್ನು ಮಂಗಳದತ್ತ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮಂಗಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ನಕ್ಷಾ ತಯಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬರುವ ಯಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಇಳಿಯುವ ತಾಣಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಈ ಪರಿಭ್ರಮಕದ ಉದ್ದೇಶಗಳು. ಇದು ಮಾರ್ಚ್ ೧೦, ೨೦೦೬ರಂದು ತನ್ನ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಉಡಾವಣೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಸಾ ಫೀನಿಕ್ಸ್ನೌಕೆಯು ಮುಂದಿನ ನಿಗದಿತ ಮಂಗಳಯಾನ.
ಮುಂದಿನ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಯೋಜನೆಗಳು
ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವರಹಿತ ಮಂಗಳಯಾನದ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನವು ಸೇರಿವೆ: ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಫೀನಿಕ್ಸ್ ನೌಕೆ, ನಂತರ ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆ, ಫೋಬೋಸ್‌ನಿಂದ ಮಣ್ಣು-ಕಲ್ಲುಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಭೂಮಿಗೆ ಮರಳಿ ತರುವ ಉದ್ದೇಶವಿರುವ Phobos-Grunt ಯಾನ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಯಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇವು ಯಾವುದನ್ನೂ ಇದುವರೆಗೆ ದೃಢಪಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಮಂಗಳ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮಿಷನ್ ಯುಎಇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿತು.
೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜಾರ್ಜ್ ಬುಷ್‌ರವರು ಘೋಷಿಸಿದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅನ್ವೇಷಣಾ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವಸಹಿತ ಮಂಗಳಯಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೩೦ ಮತ್ತು ೨೦೩೫ರ ನಡುವೆ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಮಾನವರನ್ನು ತಲುಪಿಸಬಹುದೆಂದು ಐರೋಪ್ಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಆಶಾದಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಅನ್ವೇಷಕಗಳನ್ನು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸಲಾಗುವ ಎಕ್ಸೋ ಮಾರ್ಸ್ ಅನ್ವೇಷಕ. ಇದರ ನಂತರ 'ಮಂಗಳ ಶಿಲಾಮಾದರಿ ಮರಳುವಿಕೆ ಯಾನ'ಗಳು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದೇರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಈ ಯಾನದ ಪೂರ್ವಸಿದ್ಧತೆಯ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಾಗಿ ೨೦೨೦ ಮತ್ತು ೨೦೨೫ರ ನಡುವೆ ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಚಂದ್ರನತ್ತ ಕಳುಹಿಸಲಾಗುವುದು.
ಮಂಗಳದಿಂದ ಖಗೋಳ ವೀಕ್ಷಣೆ
thumb|right|ಮಂಗಳ ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಮೀಕ್ಷಕವು ಮಂಗಳದಿಂದ ತೆಗೆದ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಚಿತ್ರ. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಮುಖ್ಯ ಲೇಖನ: ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಖಗೋಳಾಧ್ಯಯನ
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಸಮಯ
ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪರಿಭ್ರಮಕಗಳು, ಪರ್ಯಟಕಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕಾರಣದಿಂದ, ಮಂಗಳದ ಆಗಸದಿಂದಲೇ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಬಹುದು. ಮಂಗಳದಿಂದ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮಂಗಳದ ಎರಡು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ನೋಡಬಹುದು. ಫೋಬೋಸ್ ಉಪಗ್ರಹವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನು ಕಾಣುವ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು ಕೋನ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ (angular diameter) ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಫೋಬೋಸ್ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಕಾಶತೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ನೆರಳುಗಳುಂಟಾಗುವಷ್ಟು ಬೆಳಕಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಡೀಮೋಸ್ ಉಪಗ್ರಹವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಶುಕ್ರವು ಕಾಣುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪವೇ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಕಂಡು, ನಕ್ಷತ್ರದಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಉಂಟಾಗುವ ಉಲ್ಕೆಗಳ ಧಾಳಿ, ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿ, ಮುಂತಾದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಮಂಗಳದ ಮೇಲೂ ಕಾಣಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪಿರಿಟ್ ಪರ್ಯಟಕವು ಮಾರ್ಚ್ ೭, ೨೦೦೪ ರಂದು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಉಲ್ಕೆಯ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆಯಿತು. ಮಂಗಳದ ಮೇಲೂ ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಉಂಟಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂತಗೋಳವಿಲ್ಲದಿರುವುದರಿಂದ, ಈ ಜ್ಯೋತಿಗಳು ಮಂಗಳದ ಧ್ರುವಗಳ ಬಳಿ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಮಂಗಳದ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಕಾಂತೀಯವಾಗಿರುವ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾಂತೀಯ ಭಾಗಗಳು ಮಂಗಳವು ಹಿಂದೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಾಂತಗೋಳದ ಅವಷೇಶಗಳು. ಮಂಗಳದ ಧ್ರುವಾರುಣ ಜ್ಯೋತಿಯು ಅತಿನೇರಳೆ (ultraviolet) ವರ್ಣದಲ್ಲುಂಟಾಗುವುದರಿಂದ ಇವು ಬಹುಶಃ ಬರಿಗಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ.
thumb|right|400px|ಮಂಗಳದ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ: ೧೯ ಮೇ ೨೦೦೫ರಂದು ಗ್ಯುಸೇವ್ ಕುಳಿಯಿಂದ ಸ್ಪಿರಿಟ್ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರ. ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಭೂಮಿಯ ಸಂಕ್ರಮಣವು ನವೆಂಬರ್ ೧೦, ೨೦೮೪ರಂದು ಆಗುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನದಂದು ಸೂರ್ಯ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಮಂಗಳಗಳು ಒಂದೇ ಸರಳ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಬುಧ ಸಂಕ್ರಮಣ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರ ಸಂಕ್ರಮಣಗಳೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಡೀಮೋಸ್ ಉಪಗ್ರಹವು ಬಹಳ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸೂರ್ಯನ ಖಂಡಗ್ರಹಣಗಳನ್ನು ಸಂಕ್ರಮಣಗಳೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು (ಮಂಗಳದ ಮೇಲಿನಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಡೀಮೋಸ್ ಸಂಕ್ರಮಣ ಲೇಖನವನ್ನು ನೋಡಿ).
ಬುಧವು ಮಂಗಳವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩, ೧೫೯೦ರಂದು M. Möstlin ಅವರು ಹೈಡಲ್‌ಬರ್ಗ್ನಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು.
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲ ವರ್ಗ:ಮಂಗಳ ಗ್ರಹ ವರ್ಗ:ಗ್ರಹಗಳು