cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಹೃದಯ ವಿರೂಪತೆಗಳು – ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು
ನಂತರ 1947 ರಲ್ಲಿ ಮಿಡಲ್ ಸೆಕ್ಸ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ  ಥಾಮಸ್ ಹೊಲ್ಮ್ಸ್ ಸೆಲಾರ್ (1902–1987) ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಅತಿ ಸಂಕೋಚನದೊಂದಿಗೆ  ಫ್ಯಾಲೊಟ್ಸ್ ಟೆಟ್ರಾಲಜಿ  ರೋಗಿಯ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ಅತಿ ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಕವಾಟವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಹೀಗೆ 1948 ರಲ್ಲಿ, ರೂಸೆಲ್ ಬ್ರೊಕ್, ಬಹುಶಃ ಸೆಲಾರ್ ರ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರದೇ, ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಅತಿ ಸಂಕೋಚನದ ಮೂರು ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ವಿಸ್ತಾರಕವನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಅನಂತರ ಅವರು 1948 ರಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಲೊಟ್ಸ್ ಟೆಟ್ರಾಲಜಿಗೆ  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ  ಆಲಿಕೆಯ ಆಕಾರದ ಸ್ನಾಯು ಸಂಕೋಚನವನ್ನು ಛೇದಿಸುವ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದರು. ಹೃದಯ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ವರೆಗೂ ಈ ರೀತಿಯ  ಅನೇಕ ಸಾವಿರಾರು “ಕುರುಡು” ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು  ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕವಾಟಗಳ ಸಂಭವನೀಯತೆ ಮೇಲೆ ನೇರವಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೆರೆದ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಇದು ರೋಗಿಯ ಹೃದಯವನ್ನು ಛೇಧಿಸಿ,  ಹೃದಯದ ಆಂತರಿಕ ರಚನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಟೊರೊಂಟೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಯಲದ  ಡಾ. ವಿಲ್ ಫ್ರೆಡ್ ಜಿ. ಬಿಗೆಲೊ ರವರು ಕಂಡು ಹಿಡಿದರು. ಇವರು ಅಂತಃಹೃದಯ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ರಕ್ತರಹಿತ ಮತ್ತು  ಚಲನರಹಿತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ  ಮಾಡುವುದು ಉತ್ತಮ, ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಹೃದಯದ ಚಲನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ರಕ್ತವನ್ನು ಬರಿದು ಮಾಡಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವುದು ಉತ್ತಮ ಎಂಬುದು ಇದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಸಹಜಾತ ಹೃದ್ರೋಗದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಅಂತಃಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು, 1952 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು  ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ  ಸಿ. ವ್ಯಾಲ್ಟನ್ ಲಿಲೆಹೈ ಮತ್ತು ಡಾ. ಎಫ್. ಜಾನ್ ಲೇವಿಸ್, ಲಘೂಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಅದರ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಸೋವಿಯೆಟ್ ಒಕ್ಕೂಟದ  ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರೊವಿಚ್ ವಿಶ್ ನೆವ್ಸ್ಕಿ  ಎಂಬ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಜ್ಞ  ಸ್ಥಳೀಯ ಅರಿವಳಿಕದಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿದರು.
ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಜ್ಞರು ಲಘೊಷ್ಣತೆಯ ಪರಿಮಿತಿಗಳನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡರು– ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಅಂತಃಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ರೋಗಿಯ ದೇಹದಲ್ಲಿ(ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೆದುಳು)  ರಕ್ತದ ಸಂಚಲನವಾಗುವ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ;  ಅಲ್ಲದೇ ರೋಗಿಗೆ ಕೃತಕ ವಿಧಾನದಿಂದ ಒದಗಿಸಲಾದ ಹೃದಯ ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯದ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಪಲ್ಮನರಿ ಬೈಪಾಸ್ (ಹೃದಯಶ್ವಾಸಕೋಶ ಬೈಪಾಸ್ )ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫಿಲಾಡೆಲ್ಫಿಯಾದ ಜೆಫರರ್ಸನ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜಾನ್ ಹೆಶ್ಯಾಮ್ ಗಿಬ್ಬನ್ 1953 ರಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ:  ಆಕ್ಸಿಜನೀಕಾರಕದ ಮೂಲಕ,  ಶಾರೀರಿಕ ರಕ್ತಪರಿಚಲನೆಯ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಸತತ ವಿಫಲತೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಅದಲ್ಲದೇ 1954 ರಲ್ಲಿ ಡಾ.ಲಿಲ್ಲೆಹೈ, ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾದ  ಬೆರಕೆ-ರಕ್ತಪರಿಚನೆಯ ವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸಿದರು. ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ತಂದೆ ಅಥವಾ ತಾಯಿಯನ್ನು ಹೃದಯ-ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಯಂತ್ರ (ಪಂಪ್) ದಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಮಿನ್ನೆಸೊಟಾದ ರೊಚೆಸ್ಟರ್ ನ ಮಾಯೊ ಕ್ಲಿನಿಕ್ ನಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜಾನ್ ಡ್ಲ್ಯೂ. ಕಿರ್ಕ್ಲಿನ್, ಗಿಬ್ಬನ್ ರೀತಿಯ ಪಂಪ್-ಆಕ್ಸಿಜನೀಕಾರಕವನ್ನು ಬಳಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರಲ್ಲದೇ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಇದನ್ನು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಜ್ಞರು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
1985 ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಜುಡಿ ನ್ಯಾನ್ಸಿ ರಾಜರ್ಸ್ ಎಂಬುವವರ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ  ಒಕ್ಲಾಹೋಮದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ  ಹೃದಯ ಕಸಿ  ಮಾಡಿದರು. ಕಸಿಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು, ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ನರುಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜರ್ಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ  54 ದಿನಗಳ ನಂತರ  ಸೋಂಕಿನಿಂದಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟರು.
ಹೃದಯ ಬಡಿತದೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ಆಧುನಿಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
1990ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞರು  "ಪಂಪ್ ರಹಿತ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ"ಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು –  ಪೂರ್ವ ಸೂಚಿತ ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ  ಬೈಪಾಸ್ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಮಾಡಲಾಗುವ ಪರಿಧಮನಿ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ. ಈ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಆಪರೇ ಷನ್ ಅನ್ನು ಮಾಡುವಾಗ ಹೃದಯ ಬಡಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಬೇಕಿರುವ ಬಹುಪಾಲು ಕದಲದ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಅದನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸಂಶೋಧಕರು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ ಕೆಲವೊಂದು ತೊಂದರೆಗಳು ಬರಬಹುದೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ (ಪೋಸ್ಟ್ ಪರ್ಫೂಷನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ನಂತಹ) ಮತ್ತು ಒಟ್ಟು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ( 2007ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದವು, ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಜ್ಞರ ಆದ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆ).
ಕನಿಷ್ಠ ಛೇದನ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ರೊಬಾಟಿಕ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಹೃದಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಯಂತ್ರವು ಹೃದಯ ರೋಗದ ತಜ್ಞರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಗಿಗೆ ಮಾಡುವ ಛೇದನದ ಗಾತ್ರವು ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನವಾಗಿದೆ. ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಜ್ಞರ ಕೈಯನ್ನು ಒಳಹಾಕಲು ಬೇಕಾಗುವಷ್ಟಾದರು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಛೇದನವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ರೊಬಾಟ್ ಮಾಡುವ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ, ಇದು 3 ಚಿಕ್ಕ ರಂಧ್ರಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ರೊಬಾಟ್ ಅದರೊಳಗೆ ಹೋಗುವಂತಹ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಕೈಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಶಿಶುವೈದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೃದಯನಾಳದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಶಿಶುವೈದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೃದಯನಾಳದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯು, ಮಕ್ಕಳ ಹೃದಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಾಗಿದೆ. ರೂಸೆಲ್ ಎಲ್. ನೆಲ್ಸನ್ 1956 ರ ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಟ್ ಲೇಕ್ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಯಲ್ಲಿ  ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಶಿಶುವೈದ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು  ಮಾಡಿದರು. ನಾಲ್ಕುವರ್ಷದ ಹುಡುಗಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಟೆಟ್ರಾಲಜಿ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಲೊಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರಿಮಾಡಿದರು.
ಅಪಾಯಗಳು
ಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಬೈಪಾಸ್ ತಂತ್ರಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು,  ಈ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಂದಾಗುವ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿತು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸದ್ಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ಸಹಜಾತ ಹೃದ್ರೋಗಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ 4–6 ಪ್ರತಿಶತ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ನರ ಹಾನಿಯ ಘಟನೆಯು ಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆ. ಹೃದ್ರೋಗ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡುವ 2–3 ಪ್ರತಿಶತ ಎಲ್ಲಾ ಜನರಲ್ಲು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಪಾರ್ಶ್ಚವಾಯು ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೃದಯ ಶ್ವಾಸಕೋಶ ಬೈಪಾಸ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಬಹುದಾದ ನ್ಯೂರೊಕಾಗ್ನಿಟಿವ್ ಡಿಫಿಸಿಟ್ಸ್ ನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಮೂಹವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಪರ್ಫೂಷನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ( ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 'ಪಂಪ್ ಹೆಡ್' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋಸ್ಟ್ ಪರ್ಫೂಷನ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ನ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಎಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಶಾಶ್ವತ ನರದೌರ್ಬಲತೆ ಯೊಂದಿಗೆ ಅವು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ  ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಹೃದಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ವರ್ಗ:ಮಾನವ ಶರೀರ
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಗುತ್ತಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಗಾಂಧಿನಗರ, ಧಾರವಾಡ
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ಗಾಂಧಿನಗರವು ಉನ್ನತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು, ಧಾರವಾಡದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾಲ್‍ಮಡ್ಡಿ ಮತ್ತು ನಗರದ ಕೆಲವು ಡೆಕ್ಕನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಗಾಂಧಿನಗರ, ಧಾರವಾಡ
ಗಾಂಧಿನಗರವು ಧಾರವಾಡ ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ನಗರದಿಂದ 21 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ, ಹತ್ತಿರದ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ಮಾಳಮಡ್ಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಧಾರವಾಡ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಗಾಂಧಿನಗರ, ಧಾರವಾಡ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಧಾರವಾಡದ ನೆರೆಹೊರೆ ವರ್ಗ:ಧಾರವಾಡದ ನಗರ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟ
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
ರಾಜಮ್ಮ (೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್, ೧೯೧೪ - ೧೭ ಜುಲೈ, ೧೯೯೨), ತಮ್ಮ ತೆರೆಮೇಲಿನ ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಖ್ಯಾತರಾದ ಚಿತ್ರನಟಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಪೂರ್ವದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಅಭಿನೇತ್ರಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಅಭಿನಯಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಗೂ ಹೆಸರಾದ ಶಾಂತಾ ಕನ್ನಡ ಮೂಲದವರು.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
೧೯೧೪–೧೯೩೦
ಶಾಂತಾ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಬಳಿಯ ಅದರಗುಂಚಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ೧೯೧೪ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೪ರಂದು. ಅವರ ಹುಟ್ಟುಹೆಸರು ರಾಜಮ್ಮ. ಶಾಂತಾ ಮೂರನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವರ ತಂದೆ ತಾಯಿ ನಿಧನರಾಗಿ, ಅಜ್ಜಿಯ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಮೂವರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯದವರಾದ ಶಾಂತಾ ಮತ್ತು ಅವರ ತಂಗಿಯನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ಹತ್ತಿರದ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಸಂಬಂಧಿಕರೊಬ್ಬರಿಗೆ ದತ್ತು ಕೊಟ್ಟು ಸಾಕುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ, ದತ್ತುತಾಯಿಯ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪರಿಸರದ ಮಧ್ಯೆಯೇ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ತನಕ ಶಾಂತಾ ಓದಿದರು.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
೧೯೧೪–೧೯೩೦
ಎಳವೆಯಿಂದ ಹಾಡುವ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಶಾಂತಾ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ ಖಾನ್ ಸಾಹೇಬರ ಬಳಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಅಜ್ಜಿಯಿಂದ ಜನಪದ ಗೀತೆ ಮತ್ತು ವಚನಗಳನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಮುಂದೆ ಗಾಯಕಿಯಾಗುವ ಅವಕಾಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಗೀತಾಭ್ಯಾಸ ನೆರವಾಯಿತು.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಬೆಳೆ
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
ನಟಿಯಾಗಿ
ಶಾಂತಾ ಅವರ ಹೆಸರು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗೆ ಬರುತ್ತಲೇ ಪುಣೆಯ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಪಕರಿಂದ ಶಾಂತಾ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶಗಳು ಬಂದವು. ತಮ್ಮ ೧೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಬಿಟ್ಟು, ಸಿನಿಮಾ ಅವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಪುಣೆಗೆ ಶಾಂತಾ ಬಂದರು.
೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ತೆರೆಕಂಡ ಭೇಡಿ ರಾಜಕುಮಾರ/ತಾಕ್ಸೇನ್ ರಾಜಪುತ್ರ ಶಾಂತಾ ಅವರ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾ. ಇಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಪಾತ್ರ ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಮೊದಲ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಿನಿಮಾ ಎಂದರೆ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರ ಕನ್ಹೋಪಾತ್ರ. ಇದು ಮಠಾರಿ ಸಂತೆ ಕನ್ಹೋಪಾತ್ರಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾರ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿತು. ಇದು ಪುಣೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಚಿತ್ರಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದ 'ಪ್ರಭಾತ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪನಿ'ಯವರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
ನಟಿಯಾಗಿ
ಪ್ರಭಾತ್ ಫಿಲ್ಮ್ ಕಂಪನಿಯ, ಖ್ಯಾತ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕ ವಿ. ಶಾಂತಾರಾಂ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮಝ ಮುಳ್ಗ/ಮೇರಾ ಲಡ್ಕ (೧೯೩೮) ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಕಂಪನಿಯ ಒಳಗೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಶಾಂತಾರಾಂ ಅವರ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ಅಚ್ಚರಿಗೆ, ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಅದಾಗಲೇ ಕಂಪನಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಎಲ್ಲಾ ಚಿತ್ರಗಳ ಯಶಸ್ವೀ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ ಖ್ಯಾತ ಮರಾಠಿ ನಟಿ ಶಾಂತಾ ಆಪ್ಟೆ ಇದ್ದರು. ಅವರನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊಸ ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಬಾರದ ಕನ್ನಡದ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿರೀಕ್ಷೆ, ಗಮನ ಬರುವಂತಾಯಿತು. ಶಾಂತಾರಾಂ ನೀಡಿದ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಶಾಂತಾ ಒಳ್ಳೆಯ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿ ಶಾಂತಾರಾಂ ಅವರನ್ನೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಅಪಾರ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಗಳಿಸಿದರು.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
ನಟಿಯಾಗಿ
೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾರಾಂ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಸಿನಿಮಾ 'ಮನೂಸ್/ಆದ್ಮಿ'. ಇದು ವೇಶ್ಯೆಯೊಬ್ಬಳ ಜೀವನವನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದ್ದು,  ವಸ್ತು-ವಿಷಯ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಣೆಗಳೆರಡೂ ಸವಾಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಆ ಚಿತ್ರ ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರರಿಗೆ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಅಪಾರ ಜನಪ್ರಿಯತೆ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು. ಆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ಹಾಡಿದ ಕಶಲ ಉದ್ಯಾಚಿ ಬಾತ್/ಕಿಸಿಲಿಯೇ ಕಲ್ಕಿ ಬಾತ್ ಹಾಡು ಜನಜನಿತವಾಯಿತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಸಾಲು ಸಾಲಾಗಿ ಮರಾಠಿ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಂತಾ ನಟಿಸಿದರು.
ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್ ಹೆಸರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕನ್ನಡದ ಹಲವರು ಶಾಂತಾ ಅವರನ್ನು ಕರೆತರುವ ಯತ್ನ ಮಾಡಿದರಾದರೂ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದ ಶಾಂತಾ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲೇ ಮಗ್ನರಾದರು. ಆದರೆ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣ ಅವರು ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜೀವನ ನಾಟಕ (೧೯೪೨) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಶಾಂತಾ ಅವರನ್ನು ಕರೆತಂದು ಚಿತ್ರ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಂಪರಾಜ ಅರಸ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಾಯಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದ್ದರು. ಇವರೊಂದಿಗೆ ಎಂ. ವಿ. ರಾಜಮ್ಮ, ಬಿ. ಜಯಮ್ಮ ಮತ್ತು ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್ ನಟಿಸಿದರು. ಇದು ಶಾಂತಾ ನಟಿಸಿದ ಏಕೈಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ.
ಗುತ್ತಿಹಾಳ
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು 67%. ಅದರಲ್ಲಿ 75% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 55% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಶಾಂತಾ ಹುಬ್ಳೀಕರ್
ಆತ್ಮಕಥೆ
ಶಾಂತಾ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆ ‛ಕಶಲ ಉದ್ಯಾಚಿ ಬಾತ್’ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಕನ್ನಡಾನುವಾದ ‛ನಾಳೀನ ಚಿಂತ್ಯಾಕ ’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅಕ್ಷತಾ ಹುಂಚದಕಟ್ಟೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಹರ್ನಿಶಿ ಪ್ರಕಾಶನದಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಧನ
ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳನ್ನು ಪುಣೆಯ ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಶಾಂತಾ ಜುಲೈ ೧೯, ೧೯೯೨ರಂದು ನಿಧನವಾದರು.
ಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಶಾಂತಾ ನಟಿಸಿದ ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಗಳು:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಮರಾಠಿ ಸಿನೆಮಾ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ ನಟರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು ವರ್ಗ:೧೯೧೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೯೨ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಕರ್ಣಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಇನ್ಸಪೆಕ್ಟರ್ ವಿಕ್ರಂ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಇನ್‌ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ವಿಕ್ರಮ್ ೨೦೨೧ ರ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ನರಸಿಂಹ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ, ವಿಖ್ಯಾತ್ ಎಆರ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಜ್ವಲ್ ದೇವರಾಜ್, ರಘು ಮುಖರ್ಜಿ, ಭಾವನಾ ಮೆನನ್, ಅವಿನಾಶ್, ಶೋಭರಾಜ್ ಮತ್ತು ಧರ್ಮ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರವು ೫ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೨೧ ರಂದು ನಟನೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್‌ಗಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾದ ವಿಕ್ರಮ್ ತನ್ನ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅಕ್ರಮ ಡ್ರಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮಾಸ್ಟರ್‌ಮೈಂಡ್ ಅನ್ನು ಅವನು ಎದುರಿಸಿದಾಗ ವಿಷಯಗಳು ತಿರುವು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೨೧ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ
ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನವು ಖಗೋಳಕಾಯಗಳು ಪ್ರಸರಿಸುವ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗ. ಯಾವುದೇ ಕಾಯ ತನ್ನ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವಾಗ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಕೃಷ್ಣಕಾಯ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಬಾಡಿ) ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಅದರ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಎಲ್ಲ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿದ್ದರೂ 5700 ಕೆಲ್ವಿನ್‌ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ದೃಕ್‌ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಗರಿಷ್ಠ. ಅತಿ ಹ್ರಸ್ವ ಅಲೆಯುದ್ದದ ಎಕ್ಸ್‌ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅತಿ ದೀರ್ಘ ಅಲೆಯುದ್ದದ ರೇಡಿಯೊತರಂಗಗಳನ್ನೂ ಅದು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಇತರ ಕಾಯಗಳು ಕೂಡ ಎಲ್ಲ ತರಂಗಗಳನ್ನೂ ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಭೂವಾಯುಮಂಡಲ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ರೇಡಿಯೊ ಹೊರತಾಗಿ ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತಡೆಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿಂದಲೇ ಅಭ್ಯಸಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಗಮ
ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ರೇಡಿಯೊ ಕಿಟಕಿ ದೊರಕಿದ್ದು ಕಾರ್ಲ್ ಗುಥೆ ಜಾನ್ಸ್ಕಿ(1905-50) ಎಂಬಾತನ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ. ಈತ ಅಮೆರಿಕದ ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಪಡೆದ. ಗೃಹ ರೇಡಿಯೊಗಳಲ್ಲಿಯ ಶ್ರವಣಸ್ಫುಟತೆ ಬಗ್ಗೆ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಇವನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ 20-5 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಅಂದರೆ (14.5 ಮೀಟರ್) ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಆಂಟೆನ ತಯಾರಿಸಿದ. ಇದನ್ನು ಬೇಕೆಂದಂತೆ ತಿರುಗಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಬರುವ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಕ್ಷೀಣ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ಜಾನ್ಸ್ಕಿ ಅವುಗಳ ಆಕರಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ: 1. ಸಮೀಪದ ಸಿಡಿಲು, 2. ದೂರದ ಸಿಡಿಲು, 3. ಕ್ಷೀಣವಾದ ಅವ್ಯಕ್ತ ಆಕರ.
ಮೂರನೆಯದು ಏನಿರಬಹುದು ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಆತ ವರ್ಷದುದ್ದಕ್ಕೂ ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯೋಗ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಆಕರ ಸೂರ್ಯ ಇರಬಹುದೇ ಎಂದು ಆತ ಊಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೂ ಇತ್ತು. ಅದು ದಿನಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟ ಮುಟ್ಟಿ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎರಡು ಮೂರು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆತ ಬೇರೊಂದು ಸಂಗತಿ ಗಮನಿಸಿದ: ಈ ಆಕರದ ಗರಿಷ್ಠ ಸಂಜ್ಞೆ ದಿನದಿನಕ್ಕೆ 4 ಮಿನಿಟ್ ಮುಂದಾಗಿಯೇ ಬರತೊಡಗಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ 3 ತಿಂಗಳ ಅನಂತರ ರಾತ್ರಿಯ ಆಕಾಶದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿಶೆಯಿಂದ (ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಅಲ್ಲ) ಸಂಜ್ಞೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದುದು ತಿಳಿಯಿತು - ಧನುರಾಶಿಯಿಂದ. ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ಕೇಂದ್ರವೇ ಧನುವೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಈ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಜಾನ್ಸ್ಕಿ 1933ರಲ್ಲಿ ‘ನೇಚರ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಾಗ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಟುವಟಿಕೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ವತಃ ಜಾನ್ಸ್ಕಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 30 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಗಂಗಳ (ಡಿಷ್) ಆಂಟೆನ ತಯಾರಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದನಾದರೂ ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಗೆ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಆಚೀಚೆ ದೂರವಾಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಕಾಳಜಿ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯ ಯೋಜನೆ ಈಡೇರಲಿಲ್ಲ.
ಈ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಕೆಲವರು ಕಾರ್ಯೋನ್ಮುಖರಾದರು. ಇವರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯರಾದವರು ಗ್ರೋಚೆ ರೆಬೆರ್ (1911-2002) ಮತ್ತು ಜಾನ್ ಕ್ರೌಸ್. ರೆಬೆರ್ ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ಉಪಕರಣ (ಹ್ಯಾಮ್) ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಜಾನ್ಸ್ಕಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸುದ್ದಿಯಿಂದ ಉತ್ತೇಜಿತನಾದ ಈತ ಇತರ ಖಗೋಳಕಾಯಗಳು ರೇಡಿಯೊತರಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುತ್ತಿರುವುವೇ ಎಂದು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಹಾಗೂ ಇತರ ಅನೇಕ ವೇಧಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಯಾರಿಂದಲೂ ಉತ್ತರ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಸ್ವಂತ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಹಿತ್ತಿಲಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ರೇಡಿಯೊ ಗಂಗಳ ನಿರ್ಮಿಸಿದ: ಇದರ ನಾಭಿಯಲ್ಲಿ (ಫೋಕಸ್) ಅಭಿಗ್ರಾಹಕವನ್ನು (ರಿಸೀವರ್) ಇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮರದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿದ. ಇದು ಅತಿ ಕ್ಷೀಣ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವರ್ಧಿಸಿ ಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಅಭಿಗ್ರಾಹಕದಿಂದ ಬರುವ ಸಂದೇಶಗಳು ಸಂಜ್ಞಾಮುದ್ರಕದಲ್ಲಿ (ಚಾರ್ಟ್ ರೆಕಾರ್ಡರ್) ದಾಖಲಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು.
ರೆಬೆರ್ 1937ರಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಆರಂಭಿಸಿದ. 3300 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಖಗೋಳಕಾಯ ಪತ್ತೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. 900 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಕೂಡ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೆ 160 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ 1.9 ಮೀ ಅಲೆಯುದ್ದ) ಧನುರಾಶಿಯ ಆಕರವನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಆತ ಸಿಗ್ನಸ್ (ರಾಜಹಂಸ) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸಿಯೋಪಿಯ (ಕುಂತಿ) ಪುಂಜಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೊಂದು ರೇಡಿಯೊ ಆಕರವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ. 1938-43 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿರಾತ್ರಿಯೂ ಖಗೋಳವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿ ರೇಡಿಯೊ ಆಕರಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿದ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ (1939-45) ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅನೇಕ ವೇಧಶಾಲೆಗಳು ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದುವು, ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಹೊಸ ಹೊಸ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗತೊಡಗಿದುವು ಕೂಡ. (ರೆಬೆರ್‌ನ ದೂರದರ್ಶಕವೀಗ ಅಮೆರಿಕದ ಗ್ರೀನ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ವೇಧಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.) ರೆಬೆರ್ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿ ಹೊಸತೊಂದು ವಿಷಯ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ: ಈ ಆಕರಗಳು ಕೃಷ್ಣಕಾಯಗಳಂತೆ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವುದಾದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುದ್ದದ ಆಧಿಕ್ಯದೊಡನೆ ಶಕ್ತಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಹಾಗೆ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ವಸ್ತುವಾಯಿತು.
ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ
ಯಾವುದೇ ವಿದ್ಯುದಾವಿಷ್ಟ ಕಣ ತನ್ನ ಚಲನದಿಶೆ ಅಥವಾ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕಣದ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಆ ಉತ್ಸರ್ಜಿತ ತರಂಗದ ಅಲೆಯುದ್ದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಈ ಬಗೆಯ ಶಕ್ತಿ ವ್ಯತ್ಯಯಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಉಷ್ಣೀಯ (ಥರ್ಮಲ್) ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಣೀಯ (ನಾನ್‌ಥರ್ಮಲ್) ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ವಸ್ತು ತನ್ನ ಉಷ್ಣತೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿ (ಪ್ಲಾಂಕ್‌ನ ಕೃಷ್ಣಕಾಯ ಸೂತ್ರಾನುಸಾರ) ಉತ್ಸರ್ಜಿಸುವ ಅಯಾನುಗಳ ಮುಕ್ತ-ಮುಕ್ತ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಮತ್ತು ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಉಷ್ಣೀಯ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹೀಗಲ್ಲದೆ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸದ ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ವಿಕಿರಣ, ಜೈರೊಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಮೇಸರ್ ಬಗೆಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಗಳು ಅನುಷ್ಣೀಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆ.
ಬೆಳಕಿನಂತೆ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳೂ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವು ಸಹ c ಎಂದರೆ 3x1010 ಸೆಂಮೀ/ಸೆ ವೇಗದಲ್ಲಿಯೇ ಚಲಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಅಲೆಯುದ್ದ 1 ಮಿಮೀನಿಂದ ಅನೇಕ ಕಿಮೀಗಳವರೆಗೂ ಇರುವುದು. ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಇವೂ ದ್ವಿಸ್ವಭಾವಿಕಗಳು (ಡ್ಯೂಯಲ್ ನೇಚರ್). ಆದ್ದರಿಂದ E = hν ಅಥವಾ E = hc/λ ಎಂಬ ಸೂತ್ರ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. (λ=ಅಲೆಯುದ್ದ, ν=ಆವೃತ್ತಿ, c=ಬೆಳಕಿನ ವೇಗ, h=ಪ್ಲಾಂಕ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕ, E=ಶಕ್ತಿ). ಅಲೆಯುದ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟೆಗಳಾಗಿ (ಬ್ಯಾಂಡ್ಸ್) ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ: ಪಟ್ಟೆ      ಅಲೆಯುದ್ದ      ಆವೃತ್ತಿ P       90 ಸೆಂಮೀ     327 MHz L       20 ಸೆಂಮೀ     1.4 GHz C        6 ಸೆಂಮೀ     5.0 GHz X      3.6 ಸೆಂಮೀ     8.5 GHz U        2 ಸೆಂಮೀ      15 GHz K      1.3 ಸೆಂಮೀ      23 GHz Q        7 ಮಿಮೀ      45 GHz ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಈ ಪಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿಯ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ರೇಡಿಯೊದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುವುದು.
ಪ್ಲಾಂಕ್‌ಸೂತ್ರವನ್ನು ರೇಡಿಯೊತರಂಗಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಿ ಸರಳೀಕರಿಸಬಹುದು. ಆಗ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣತೆಗೆ ನೇರ ಅನುಪಾತ ಇರುವುದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ:
ಹೀಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳೆದು ಪಡೆಯುವ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ಗಣನೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಶಕ್ತಿ ಮಾಪನದ ಏಕಮಾನಕ್ಕೆ ಜಾನ್ಸ್ಕಿ ಎಂದು ಹೆಸರು. 1 ಜಾನ್ಸ್ಕಿ = 10-26 ವ್ಯಾಟ್/ಮೀ2/ಸೆ/ಹರ್ಟ್ಸ್.
ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳು
ಅಂಗಗಳು ಎರಡು: 1. ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ ರೇಡಿಯೊ ಆಂಟೆನ, 2. ರೇಡಿಯೊ ಅಭಿಗ್ರಾಹಕ. ಇವು ಅಧಿಕಾಧಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನಶೀಲವಾದಷ್ಟೂ ವಿಶ್ವದ ವಿವಿಧ ರೇಡಿಯೊ ಆಕರಗಳಿಂದ ಬರುವ ಕ್ಷೀಣಾತಿಕ್ಷೀಣ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನೂ ಅಭಿಗ್ರಹಿಸಿ ಲಂಬಿಸಿ ಸಂಶೋಧಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದಾದ್ದರಿಂದ ತೂಕವೂ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಕಾರಣ ಇವುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿ ಕಡುಕಷ್ಟ. ಗಂಗಳದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಏರುಪೇರಾದರೂ ರೇಡಿಯೊ ಸಂಜ್ಞೆಗಳಲ್ಲಿ ದೋಷ ಹಣುಕುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣತೆಯ ಏರಿಳಿತದಿಂದಲೂ ಆಕಾರ ಕೆಡಬಹುದು; ಈ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ಸರಿಪಡಿಸಲು ಹೋಮೋಲಜಿ ಎಂಬ ಹೊಸ ಶಾಖೆಯೇ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿದೆ. ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ಅಲೆಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು 10-20 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಆಂಟೆನವೂ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್‌ನಲ್ಲಿಯದಕ್ಕೆ 100 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಆಂಟೆನವೂ ಬೇಕು. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಅವಿಚ್ಛಿನ್ನ ವಿಕಿರಣವನ್ನಷ್ಟೇ ಅಳಯುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾದರೂ ಸಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳನ್ನೂ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಹಿಂದೆ ಒಂದೇ ಗಂಗಳ ಬಳಸಿ, ಅಭಿಗ್ರಾಹಕವನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ತರಂಗಗಳಿಗೆ ಶ್ರುತಿಕರಿಸಿ (ಟ್ಯೂನಿಂಗ್) ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದ ಅಧಿಕ ಕಾಲ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈಗಿನ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ಅಲೆಯುದ್ದಗಳ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಿ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಗಣಕಕ್ಕೆ ಊಡುವುದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸುಲಭವಾಗಿದೆ. ದೃಕ್‌ದೂರದರ್ಶಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀಲಿ, ಹಳದಿ, ಕೆಂಪು ಸೋಸುಕಗಳನ್ನಿಟ್ಟು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಆಕಾಶಕಾಯಗಳ ಬೆಳಕನ್ನು ಅಳೆಯುವಂತೆ ಇಲ್ಲಿಯೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸೋಸುಕಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ತರಂಗಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ, ಆಯಾ ಗ್ರಾಹಕಗಳಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತವೆ. center|thumb|312x312px|ಪಾರ್ಕ್ಸ್ ವೇಧಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ 64-ಮೀಟರ್ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕ, 1969ರಲ್ಲಿ ಕಂಡಂತೆ.ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದ ಹಾಗೆ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ವಿಘಟನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಿನಷ್ಟೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ದೃಕ್‌ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯಲು ಇವನ್ನೇ ಊಹಾತೀತ ಗಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹಿಗ್ಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೊಡಕನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ದೂರದರ್ಶಕಗಳನ್ನು ವಿಶಾಲ ಬಯಲಲ್ಲಿ ಹರಡಿ, ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ವಿಸ್ತಾರದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಪಡೆಯುವ ತಂತ್ರ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಎರಡು ಗಂಗಳಗಳ ಉದಾಹರಣೆಯಿಂದ ಈ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸಬಹುದು. ಅತಿದೂರದ ಆಕರದಿಂದ ಬರುವ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗ (ಎರಡು ಗಂಗಳಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರದ ಕಾರಣ) ಬೇರೆಬೇರೆ ಪ್ರಾವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ (ಫೇಸ್) ಅವನ್ನು ತಲಪುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿ ಆವರ್ತಿಸಿದ ಹಾಗೆ ಈ ಪ್ರಾವಸ್ಥಾಂತರ ಕೂಡ ವ್ಯತ್ಯಯಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉಭಯ ಗಂಗಳಗಳ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಈ ಪ್ರಾವಸ್ಥಾಂತರಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಹಾಕಿದರೆ ಆಕರದ ನೈಜ ಸಂಜ್ಞೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆಕರವೊಂದು ಬಿಂದುವಾಗಿರದೇ ವಿಸ್ತೃತಕಾಯವಾಗಿದ್ದರೆ ವ್ಯತಿಕರಣಮಾಪನದಿಂದ (ಇಂಟರ್‌ಫಿರೊಮೆಟ್ರಿ) ಅದರ ಕೋನೀಯ ಗಾತ್ರವನ್ನೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಎಂದೇ ಈ ವಿಧಾನ ದೂರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಎರಡು (ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು) ಗಂಗಳಗಳ  ನೆರವಿನಿಂದ ಈ ಸಮೂಹದ ಪಾದರೇಖೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು. ಈ ತೆರನಾಗಿ ಇಂದು ಅನೇಕ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ಸಮೂಹವೇ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಅತಿದೀರ್ಘ ಪಾದರೇಖಾ ವ್ಯತಿಕರಣಮಾಪನ (ವೆರಿ ಲಾಂಗ್ ಬೇಸ್‌ಲೈನ್ ಇಂಟರ್‌ಫಿರೊಮೆಟ್ರಿ) ಎಂಬುದು ಭೂಮಿಯ ವ್ಯಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಹರಡಿರುವ ಗಂಗಳಗಳಿಂದಾಗಿದೆ. ಸಮಸ್ತ ಗಂಗಳಗಳಿಂದ ಬರುವ ಸಂಜ್ಞೆಯನ್ನು ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಲು ಪರಮಾಣು ಗಡಿಯಾರದ ಉಪಜ್ಞೆಗೆ (ಇನ್‌ವೆನ್ಶನ್) ಕಾಯಬೇಕಾಗಿತ್ತಷ್ಟೆ. ಈಗ ಇವೂ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿವೆ. ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದುದ್ದಕ್ಕೂ ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ 25 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಹತ್ತು ಗಂಗಳಗಳಿಗೆ ಅತಿದೀರ್ಘಪಾದರೇಖಾವ್ಯೂಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ವ್ಯಾಸ ಸು. 8000 ಕಿಮೀ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಯ ತ್ವರಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎನ್ನಬಹುದು.
ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಕಾಯಗಳ ರೇಡಿಯೊ ಅಧ್ಯಯನ
ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯೂಹ ದೂರದರ್ಶಕ ಸುಮಾರು 0.5-4"ಗಳ (ಆರ್ಕ್‌ಸೆಕೆಂಡ್ಸ್) ವಿಘಟನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಕಾಯಗಳ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೂ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೇಲ್ಮೈ ವಿವರಗಳು ಅಲ್ಲದೆ ವಾತಾವರಣದ ಕೆಲವು ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ನೆಲದ ಉಷ್ಣಗುಣಗಳು, ವಿದ್ಯುತ್‌ಗುಣಗಳು ಅಲ್ಲದೇ ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳಿಗೆ ದೈನಂದಿನ ಉಷ್ಣತೆಯ ವೈಪರೀತ್ಯಗಳು ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಲೋಹಭಾಗ ಅಥವಾ ದೂಳು ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದು, ಬಂಡೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ಎಲ್ಲ ವಿವರಗಳನ್ನೂ ರೇಡಿಯೊ ಅಧ್ಯಯನ ತಿಳಿಸಿ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಹದ ವಾಯುಮಂಡಲ ದೃಕ್‌ತರಂಗಗಳಿಗೆ ಅಡಚಣೆಯಾದರೂ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳಿಗೆ ಈ ತೊಂದರೆ ಇಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣ ದಟ್ಟ ವಾತಾವರಣವಿರುವ ಶುಕ್ರದ ನೆಲವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡಿನ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳು ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಳತೆಯ ಅಧ್ಯಯನವೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರನ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಾವಯವ ವಸ್ತುಗಳಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೌರ ಶಾಖವನ್ನು ಅದು ಇಡೀ ಗೋಳಕ್ಕೆ ಹರಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಭೂಮಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ತಿಳಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಮಾರಿಯೊ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಆಳವಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಉಳಿದವುಗಳಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು 50 ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಉಷ್ಣತೆ ಒಂದೇ ಸಮವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಮಂಗಳದ ದೈನಂದಿನ ಏರುತಗ್ಗು ಭೂಮಿಯದರಂತೆಯೇ ಇದೆ.
ಅನಿಲದೈತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಾತಾವರಣದ ರೋಹಿತರೇಖೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಮೊನಿಯದ ರೇಖೆಯೊಂದು 1.3 ಸೆಂಮೀ ಅಲೆಯುದ್ದದಲ್ಲಿರುವುದು ಅನುಕೂಲ. 10 ಸೆಂಮೀಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಲೆಯುದ್ದಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು, ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಗುರು ಮತ್ತು ಶನಿ ಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲೆ ಪಟ್ಟೆ ಪಟ್ಟೆಯಾಗಿ ಕಾಣುವ ವಾತಾವರಣದ ಸ್ತರಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆ; ಯುರೇನಸ್ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣಧ್ರುವದ ಬಳಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಕಾಶ - ಈ ಎಲ್ಲ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಗುರುವಿನ ಉಷ್ಣೀಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನೂ ಸಿಂಕ್ರೊಟ್ರಾನ್ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನೂ ಬೇರೆಬೇರೆಯಾಗಿ ಅಳತೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಗುರುವಿನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಥೇಬೆ ಎನ್ನುವ ಉಪಗ್ರಹದವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿರುವುದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಅದರ ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಗ್ರಹ ಇಯೋ. ಗುರುವಿನ ಅನುಷ್ಣೀಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಮಾರ್ಪಾಡುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದು ಕೂಡ ತಿಳಿದಿದೆ. ಈ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಂದಲೂ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಕೊಡುಗೆ
ಸೌರವ್ಯೂಹದ ಕಾಯಗಳ ರೇಡಿಯೊ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆದಿದೆ. ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಉತ್ಸರ್ಜಿತವಾಗುತ್ತಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಅಲೆಗಳು 1940ರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದುವು. ಸೌರಕಲೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ಕರ್ಷಗಳಿಗೂ (ಫ್ಲೇರ್ಸ್) ನೇರ ಸಂಬಂಧವಿದೆಯೆಂದೂ ತಿಳಿಯಿತು.
ಈಗ್ಗೆ 50 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ (ಅಂದರೆ 1950ರ ದಶಕ) ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ನಕ್ಷತ್ರ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿತ್ತು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೀಗೊಂದು ನಕ್ಷತ್ರ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವೇ ಸಿಕ್ಕಿರಲಿಲ್ಲ. 1967ರಲ್ಲಿ ಸೂಸನ್ ಜೋಸೆಲಿನ್ ಬೆಲ್ (1943) ಎಂಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬಂದ ಸಂಜ್ಞೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಪಂದದಷ್ಟು (ಪಲ್ಸ್) ಕ್ಷಣಿಕ ಹೆಚ್ಚಳ ಅರಿವಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಇದು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದ ಯಾವುದೋ ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯತ್ತ ಪ್ರೇಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಂದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಲಹೆಯೂ ಬಂದಿತ್ತು. ಇದೇ ಪಲ್ಸಾರ್ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್ ನಕ್ಷತ್ರ. ಸೂರ್ಯನಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ರಾಶಿಯ ನಕ್ಷತ್ರದ ಅವಸಾನದ ಹಂತ ಇದು. ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಆಂಟನಿ ಹೆವಿಷ್‌ಗೆ (1924) ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟಿತು (1974).
ನಮ್ಮ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವಾದ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವನ್ನು ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯ ಮೊತ್ತಮೊದಲ ಪ್ರಯೋಗವೇ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಆಕಾರವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದೂ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳೇ. 21 ಸೆಂಮೀ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಹೇಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿದುವು. ಮನುಷ್ಯನ ದೃಷ್ಟಿರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಸುರುಳಿಗೆ ಎರಡುಮೂರು ತೋಳುಗಳು ಇರಬಹುದು ಎಂಬ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು 21 ಸೆಂಮೀನ ಎರಡು-ಮೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಡಾಪ್ಲರ್ ಪಲ್ಲಟಗಳು ಸೂಚಿಸಿದುವು. ಅತಿದೀರ್ಘ ವ್ಯೂಹದಿಂದ ನಡೆಸಿದ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳು ಕೇಂದ್ರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೃಷ್ಣವಿವರ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಹೋಲ್) ಇರಬಹುದೆಂಬುದರ ಸುಳಿವು ಕೂಡ ನೀಡಿದುವು. ಸುಮಾರು 130 ಜ್ಯೋತಿವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೂರದವರೆಗೂ ಈ ಜೆಟ್ ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ.
ಅಂತರನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಎಂದರೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಹರಡಿರುವ ದೂಳು ಮತ್ತು ಅನಿಲ. ಇವು ನಿಮ್ನ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳಿಂದ ಉಷ್ಣೀಯ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಣೀಯ ಉತ್ಸರ್ಜನೆ ಸಾಧ್ಯ. ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ 130ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಣುಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ಪತ್ತೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅನಿಲ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ತಟಸ್ಥ ಹೈಡ್ರೊಜನ್, ಅಯಾನೀಕೃತ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಇರುವುವು. ಇವನ್ನು H I ಮತ್ತು H II ಪ್ರದೇಶಗಳು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಅಣುರೂಪದ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಇರುವ ಆಣವಿಕ ಮೇಘವನ್ನೂ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಇಡೀ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಹೇಗೆ ಆವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವಲ್ಲಿ ಡಾಪ್ಲರ್ ಪಲ್ಲಟಗಳ ಅಧ್ಯಯನದಿಂದ ಮುಖ್ಯ ಸುಳುಹು ದೊರೆಯಿತು. ಕೆಪ್ಲರ್‌ನ ನಿಯಮಗಳಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ಇರಬೇಕಾದ ವರ್ತುಳೀಯ ವೇಗ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವೈರುಧ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಏನಿರಬಹುದು ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟದ್ದು ಬೀರದ ಸಣ್ಣಕಾಯಗಳು (ಉದಾ: ಪಲ್ಸಾರ್, ಶ್ವೇತಕುಬ್ಜ, ಕಂದುಕುಬ್ಜ) ಮತ್ತು ಅನಿಲ ದೂಳುಗಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು. ಹೀಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದ ಉದ್ದಗಲಕ್ಕೆ ಹರಡಿರುವ ಅಸಿತಪದಾರ್ಥದ (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮ್ಯಾಟರ್) ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ಪ್ರವರ್ಧಿಸಿತು.
ಇತರ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಆವರ್ತನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕ ನೆರವಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೆಪ್ಲರನ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಮೋದನೆ ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಅಸಿತಪದಾರ್ಥದ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ರುಜುವಾತು ಸಿಕ್ಕಿದಂತಾಯಿತು. ಕೆಲವೊಂದು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವಿವರ ಇರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲು ಅವುಗಳಿಂದ ಉತ್ಸರ್ಜಿತವಾಗುವ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯೇ ಕಾರಣವಾಗುವುದು. ಪಟು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಬೀಜಗಳು (ಎಜಿಎನ್ - ಆ್ಯಕ್ಟಿವ್ ಗ್ಯಲಾಕ್ಟಿಕ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೈ) ಮತ್ತು ಕ್ವೇಸಾರುಗಳು ಈ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವು. ದೃಕ್‌ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಚುಕ್ಕಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಇವು ಬಲುದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಕಾರಣ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ರೇಡಿಯೊ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯ ವಿಸ್ತಾರ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯ ನೂರು ಪಟ್ಟು. ಈ ಅದ್ಭುತಗಾತ್ರದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ವೇಸಾರುಗಳಂತೆ ಇತರ ಹಲವಾರು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ವೇಗವನ್ನು ರಕ್ತಪಲ್ಲಟದಿಂದ (ರೆಡ್ ಶಿಫ್ಟ್) ಅಳತೆಮಾಡಿದಾಗ ಅವು ಬೆಳಕಿನದಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ವೇಗದಿಂದ ದೂರ ಧಾವಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಸೂಪರ್‌ಲ್ಯೂಮಿನಲ್ ಮೋಶನ್ ಎಂದು ಇದನ್ನು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬೆಳಕಿನ ವೇಗದಿಂದ ವಸ್ತು ಭೂಮಿಯತ್ತ ನುಗ್ಗಿ ಬರುವಾಗ ಈ ಬಗೆಯ ಪಲ್ಲಟ ಸಾಧ್ಯ ಎಂದು ಈಗ ತಿಳಿದಿದೆ. 1979ರಲ್ಲಿ ಎರಡೆರಡು ಕ್ವೇಸಾರುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ಗುರುತ್ವದಿಂದ ಬೆಳಕು ಬಾಗುವುದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ವೇಸಾರ್ ಇದ್ದು ನಡುವೆ ಬೇರೊಂದು ಸಾಧಾರಣವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಬೆಳಕನ್ನು ಬಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಸಾಧಾರಣವಾದ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಅದರ ದೂರದ ಕಾರಣ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅದು ಮಸೂರದಂತೆ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಾಗಿಸುವುದರಿಂದ ಕ್ವೇಸಾರಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಬಿಂಬ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಕ್ವೇಸಾರಿನ ಜೋಡಿ ಇದೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ. ಅಂತರಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಗುರುತ್ವಮಸೂರ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಈ ವಿದ್ಯಮಾನದ ಹೆಸರು. ಭೂಮಿ, ಸಾಧಾರಣ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ ಮತ್ತು ಕ್ವೇಸಾರ್ ಒಂದೇ ನೇರಕ್ಕೆ ಇದ್ದರೆ ಉಂಗುರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನೇರಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಕಂಸಗಳಂತೆ ತುಂಡಾದ ಬಿಂಬಗಳು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಈಚೆಗೆ ಇಂಥ ಪರಿಣಾಮದ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಈ ಬಗೆಯ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳ ಅಗಾಧ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಎಕ್ಸ್‌ಕಿರಣ, ದ್ರುಕ್ ಹಾಗೂ ರೇಡಿಯೊ ತರಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಕಾಶಗಂಗೆಯದರೊಡನೆ ತುಲನಿಸಬಹುದು: ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡ	 ಎಕ್ಸ್‌ಕಿರಣ     ದೃಕ್	   ರೇಡಿಯೊ ಆಕಾಶಗಂಗೆ	    1	       1              1 ರೇಡಿಯೊ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು 100-5000    2        2000-2,000,000 ಸೆಫರ್ಟ್ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡಗಳು 3000-70,000 2	 20-2,000,000 ಕ್ವೇಸಾರುಗಳು	 2,500,000   250	   6,000,000 ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದ ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ ಮಹಾಬಾಜಣೆ (ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್) ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಸಮರ್ಥನೆ. 1960ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾಬಾಜಣೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಬಹುದಾದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ವಿಕಿರಣವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿದರು. ಇದು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಎಂದರೆ -2700 ಸೆ (3K ಕೆಲ್ವಿನ್) ಉಷ್ಣತೆಗೆ (ಸು. 15-20 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರ) ಇಂದು ಇಳಿದಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಿ, ಇದನ್ನು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ಪತ್ತೆಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆ ಬೆಲ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿಯ ಇಬ್ಬರು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಷೀಣ ಸಂಜ್ಞೆಯ ಮೂಲವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಯಾವ ದಿಶೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರೂ ಈ ಮಂದ್ರನಾದ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಆಕರವೇನಾದರೂ ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿರಬಹುದೇ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ಕೊನೆಗೆ ವಿಶ್ವಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಹಿನ್ನೆಲೆನಾದ ಇದು ಎಂದು ನಿರ್ಧಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಮಹಾಬಾಜಣೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ನೇರ ಪುರಾವೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಹಾಬಾಜಣೆಯಿಂದ ಆರಂಭವಾದ ವಿಶ್ವ ಇಂದು -2700 ಸೆ.ಗೆ ತಣ್ಣಗಾಗಿದೆ ಎಂದಾಯಿತು. ಇದರ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆಂದೇ ಸಿಒಬಿಇ (ಕಾಸ್ಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಕ್‌ಗ್ರೌಂಡ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್) ಎಂಬ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆ ಹಾರಿ ಸಮರ್ಥನೆ ಒದಗಿಸಿತು. ಕೇವಲ ಆರೇಳು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಇತಿಹಾಸವಿರುವ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಮೂರು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಲ್ಸಾರ್‌ನ ಆವಿಷ್ಕಾರ - ಆ್ಯಂಟನಿ ಹೆವಿಷ್ (1924) ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟಿನ್ ರೈಲ್ (1918-84) 1974ರಲ್ಲಿ; ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ವಿಕಿರಣದ ಆವಿಷ್ಕಾರ - ಆರ್ನೋ ಪೆನ್ಸಿಯಾಸ್ (1933) ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ (1936) 1978ರಲ್ಲಿ; ಯಮಳ ಪಲ್ಸಾರ್‌ನ ಆವಿಷ್ಕಾರ - ರಸಲ್ ಹಲ್ಸ್ (1950) ಮತ್ತು ಜೊಸೆಫ್ ಟೈಲರ್ (1941) 1993ರಲ್ಲಿ. ಇವಲ್ಲದೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ರೆಸೊನೆನ್ಸ್‌ಗಾಗಿ 1952ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮಿಲ್ಸ್ ಪರ್ಸೆಲ್ (1912-97) ಮತ್ತು ಫೆಲಿಕ್ಸ್ ಬ್ಲಾಚ್ (1905-83) ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಇವರು 1950ರಲ್ಲಿ 21 ಸೆಂಮೀ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿ ನಡೆಸಿದರು. ಜಾನ್ಸ್ಕಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಎನ್‌ಆರ್‌ಒ ಸಂಸ್ಥೆ ಒಂದು ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಹುದ್ದೆಯನ್ನಿರಿಸಿದೆ. ಈ ಗೌರವದ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ಶಿಪ್ ಪಡೆದ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ಭಾರತೀಯರು ಎಂಬುದು ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಯ ವಿಷಯ. ಇವರು ವಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ (ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾಲಯದ ನಿರ್ದೇಶಕರು) ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಕುಲಕರ್ಣಿ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ
ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರಿಸಿದ ಕೊಡೈಕೆನಾಲ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯ 1952ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. 100 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಈ ಆಂಟೆನ ಸೂರ್ಯನ ರೇಡಿಯೊ ಉತ್ಸರ್ಜನೆಯನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮುಂದೆ 1956ರಲ್ಲಿ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನ ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡೀಯ ರೇಡಿಯೊ ಗದ್ದಲ ಆಲಿಸಲು ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ತರುವಾಯ ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ರೇಡಿಯೊ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಲು ದೂರದರ್ಶಕಗಳು ನಿರ್ಮಾಣವಾದುವು.
ಗೌರಿಬಿದನೂರಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಕ್ಷರ T ಆಕಾರದ 1000 ಡೈಪೋಲ್‌ಗಳ ಆಂಟೆನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಉಂಟು. ಉತ್ತರದಕ್ಷಿಣವಾಗಿ ಸುಮಾರು 0.5 ಕಿಮೀ ಪೂರ್ವಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಕಿಮೀ ಉದ್ದದ ಈ ಜೋಡಣೆ 34.5 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 10 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ ಬೃಹತ್ ಆಂಟೆನ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು 80-115 ಗಿಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ (ಅಂದರೆ ಮಿಲಿಮೀಟರ್ ತರಂಗಗಳ) ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಪುಣೆಯಿಂದ 80 ಕಿಮೀ ಉತ್ತರದ ನಾರಾಯಣಗಾಂವ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಜಿಎಮ್‌ಆರ್‌ಟಿ (ಜಯಂಟ್ ಮೀಟರ್ ರೇಡಿಯೊ ಟೆಲಿಸ್ಕೋಪ್) ಮೀಟರ್ ಅಲೆಯುದ್ದದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ದೂರದರ್ಶಕ ಎನ್ನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 45 ಮೀ ವ್ಯಾಸದ 30 ಗಂಗಳಗಳಿವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 50ರಿಂದ 1430 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯ ಅಧ್ಯಯನ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನಾಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾಲಯ ಮತ್ತು ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಆಸ್ಟ್ರೊಫಿಸಿಕ್ಸ್ ಈ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರಿಷಸ್‌ನಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೊ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿವೆ. 2 ಕಿಮೀ x 1 ಕಿಮೀ ಗಾತ್ರದ (T) ಆಕಾರದ ಈ ಜೋಡಣೆ 150 ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಸ್ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಇದಕ್ಕಿಂತ ಭಾರೀ ಉದ್ದಗಲದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನ ಫಿಸಿಕಲ್ ರಿಸರ್ಚ್ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ ನಿರ್ಮಿಸಿತು. ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್, ರಾಜಕೋಟ್ ಮತ್ತು ಭಾವನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಂಟೆನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ, ಮೂರರ ಅಳತೆಗಳನ್ನೂ ತ್ರಿಕೋಣೀಕರಣದಿಂದ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ, ಸೌರಮಾರುತ, ಅಂತರಗ್ರಹ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ವಿಕಿರಣಗಳನ್ನು ಅಳತೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಬೃಹದ್ವಿಶ್ವವನ್ನು ಅರಿತು ವಿವರಿಸಲು ಮಾನವಮತಿ ಅನುಸರಿಸಿರುವ ಖಗೋಳವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗಗಳು ಹಲವಾರು. ಆ ಪೈಕಿ ರೇಡಿಯೊ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಒಂದು. ಕೇವಲ 6 ದಶಕಗಳಲ್ಲೇ ಇದು ಸಾಧಿಸಿರುವ ಪ್ರಗತಿ ಮತ್ತು ಭರವಸೆ ನೀಡಿರುವ ಭವಿಷ್ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿಯಾಗಿವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ರಾಜರ್ಷಿ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ರಾಜರ್ಷಿ ಎಂದರೆ ರಾಜ ಸಂತ.
ಪಂಥ
ರಾಜರ್ಷಿ ಎಂದರೆ ರಾಜ ಸಂತನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿರುವ ಅರಸ. ಋಷಿಯಾಗಲು ರಾಜರ್ಷಿಯು ರಾಜತ್ವನವನ್ನು ಬಿಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ (ಮುಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಯಾಗಲು ಮುನ್ನಡೆದ) ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆಳುವಾಗಲೇ ಋಷಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿ ಆತ್ಮ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದನು. ಇವರು ಆ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜ್ಞಾನದ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಋಷಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮರ್ಷಿಗಳಂತೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕಾರಗಳ ಋಷಿಗಳಿದ್ದಾರೆ.
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಜರ್ಷಿ ಹೆಸರು ತನ್ನದೇ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸದಾ ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಮಾನವಕುಲ ಹಾಗೂ ಪ್ರಚಲಿತ ಸಮಾಜಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹಿಂದೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈದಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ರಾಜರ್ಷಿಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ: ರಾಜರ್ಷಿ ಮುದ್ಗಲ, ಮತ್ತು ರಾಜರ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಋಷಿಗಳು
ಕೃಷ್ಣಾ ನೀ ಲೇಟ್ ಆಗಿ ಬಾರೋ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 9 ಏಪ್ರಿಲ್ 2010 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಲನಚಿತ್ರವು ತಮಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳ ಅಭಿನಯವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು, ಅಂದಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಧನಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿತು, ಇದು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಕೃಷ್ಣ (ರಮೇಶ್) ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕ. ಅವನ ಸಂಬಂಧಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ನಿಧಿ) ಅವನನ್ನು ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವನು ತನ್ನ ಗುರು ಕಲಿಸಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ದ್ವೇಷಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಸುಮಿತ್ರಾ ಆಂಡಾಳ್ (ನೀತು) ಕೃಷ್ಣನ ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದು ಫ್ಯಾಷನ್ ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಸುಂದರಂ ಪಿಳ್ಳೈ (ಮೋಹನ್) ನನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಇದಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದು, ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಜಾತಿಯವರಿಗೆ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕೆಂದು ಹಠ ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಮದುವೆಗೆ ಬರಲು, ಸುಮಿತ್ರಾ ತನ್ನ ತಂದೆಗೆ ಸುಂದರಂ ತಮ್ಮದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದವರು ಎಂದು ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸುತ್ತಲಿರುವ ಎಲ್ಲರನ್ನು ಮೂರ್ಖರನ್ನಾಗಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಅಳಿಯನಾಗಬೇಕೆಂದು ಅವಳ ತಂದೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ. ನಂತರದ ಘಟನೆಯು ಈ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳ ಜೀವನವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಿರುಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಕಥೆಯ ಉಳಿದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಕೊಳಲುವಾದಕರಾದ ಪ್ರವೀಣ್ ಗೋಡ್ಖಿಂಡಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ ಚಿತ್ರವು 7 ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವುಗಳನ್ನು ನಟ-ನಿರ್ದೇಶಕ ಮೋಹನ್ ಶಂಕರ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸುರ್ಭಿ ಜ್ಯೋತಿ
ಸುರ್ಭಿ ಜ್ಯೋತಿ(೨೯ ಮೇ ೧೯೮೮) ರವರು ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟಿ. ಇವರು ಕುಬೂಲ್ ಹೆ ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಜ಼ೋಯಾ ಹಾಗೂ ನಾಗಿನ್ ೩ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಬೇಲಾ/ಶ್ರಾವಣಿ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ರೇಡಿಯೋ ಜಾಕಿಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಾದ ಇಕ್ ಕುಡಿ ಪಂಜಾಬ್ ದಿ, ರೌಲಾ ಪೈ ಗಯಾ ಮತ್ತು ಮುಂಡೆ ಪಟಿಯಾಲಾ ದಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಯ ಅಖಿಯಾನ್ ತು ದೂರ್ ಜಾಯೆನಾ ಮತ್ತು ಕಚ್ ದಯಾನ್ ವಂಗಾದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿ ಇವರು ಯೆ ಜಾದು ಹೆ ಜಿನ್ ಕಾ  ಧಾರವಾಹಿಯಲ್ಲಿ ಚಾಂದ್ ನಿ ಮತ್ತು ಲೈಲಾ ಎಂಬ ದ್ವಿಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ, ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಸುರ್ಭಿ ಜ್ಯೋತಿ ರವರು ೨೯ ಮೇ ೧೯೮೮ ರಂದು ಪಂಜಾಬ್ ನ ಜಲಂಧರ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಜ್ಯೋತಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಸ್ಕೂಲ್ ನಿಂದ ಪಡೆದರು ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹನ್ಸ್ ರಾಜ್ ಮಹಿಳಾ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು. ಅಪೀಜೆ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ನಿಂದ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಜ್ಯೋತಿ ಯವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಟ್ಟರು. ೨೦೧೨ ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಯೋತಿಯವರು 4 ಲಯನ್ಸ್ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಮತ್ತು ಝೀ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಕುಬೂಲ್ ಹೈ ಎಂಬ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಜ಼ೋಯಾ ಫಾರುಖೀ ಎಂಬ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು GR8 ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದರು.
೨೦೧೪ ರ, "ಕುಬೂಲ್ ಹೆ" ಎಂಬ ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿ  ಅವರು ಸನಮ್ ಮತ್ತು ಸೆಹೆರ್  ಎಂಬ ದ್ವಿ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಗೋಲ್ಡ್ ಅವಾರ್ಡ್ಸ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕರಣ್ವೀರ್ ಬೊಹ್ರಾ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ತೆರೆಯ ಜೋಡಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ, ಕುಬೂಲ್ ಹೈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಹಿರಾ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು, ಈ ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಅವರ ಐದನೇ ಪಾತ್ರ. ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಯುಕೆ ಮೂಲದ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ ನಡೆಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೭೦ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.ಕುಬೂಲ್ ಹೈ ಧಾರವಾಹಿಯು ಜನವರಿ ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸುರ್ಬಿ ಚಂದ್ನಾ ಮತ್ತು ನಕುಲ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಇಶ್ಕ್ಬಾಜ್ ನಲ್ಲಿ ಶಲೀನ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಎದುರು ಅತಿಥಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾ ಕಬೀರ್ ಚೌಧರಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್೨೦೧೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಯಾಣ ಆಧಾರಿತ ವೆಬ್ ಶೋ ದೇಸಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ಲೋರರ್ಸ್ ಯಾಸ್ ದ್ವೀಪವನ್ನು ಇತರ ಅನೇಕ ದೂರದರ್ಶನ ನಟರೊಂದಿಗೆ ಆಯೋಜಿಸಿದರು. ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ, ಯುಕೆ ಮೂಲದ ವಾರ್ತಾ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ಈಸ್ಟರ್ನ್ ಐ ನಡೆಸಿದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ೧೬ ನೇ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಮಿಯಾಂಗ್ ಚ್ಯಾಂಗ್ ರವರ ಜೊತೆ  ಪ್ರೇಮ ನಾಟಕವಾದ ಪ್ಯಾರ್ ತೂನೆ ಕ್ಯಾ ಕಿಯಾ ದ ಮೂರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅವರು ನಿರೂಪಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರಲ್ಲಿ ಜ್ಯೋತಿಯವರು ಬಾಲಾಜಿ ಟೆಲಿ ಫಿಲ್ಮ್ಸ್ ನ ನಾಗಿನ್ ೩ ಧಾರವಾಹಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಕಲರ್ಸ್ ಚಾನೆಲ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಿಆರ್ಪಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ಮೇ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ
ಸೂಚನೆಗಳು
ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗಳು ತಮ್ಮ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಮೆಟಾಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆಲನೋಮ, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ವಿಭಿನ್ನ ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್, ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರೆಕ್ಟಲ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕ ಬರ್ಕ್ಲಿ ಮೊಯ್ನಿಹಾನ್ ರವರು ಒಮ್ಮೆ "ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಂಗಗಳ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲ. ಇದು ದುಗ್ಧರಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ" ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.
ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿಯ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ ಸ್ತನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಗೆ ಆಕ್ಸಿಲರಿ ಲಿಂಫ್ ನೋಡ್ ಡಿಸೆಕ್ಷನ್, ತಲೆ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಥೈರಾಯ್ಡ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಗೆ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಕುತ್ತಿಗೆ ಛೇದನ , ಗ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಡಿ೨ ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ , ಮತ್ತು ಗುದನಾಳದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಒಟ್ಟು ಮೆಸೊರೆಕ್ಟಲ್ ಎಕ್ಸಿಶನ್.
ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ
ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಸ್ತನ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ಛೇದನವನ್ನು ಮೊದಲು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿಯನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ನಂತರ ನಡೆಸಬೇಕು. ಒಂದು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್ ಬಯಾಪ್ಸಿದಲ್ಲಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳು ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹಂತವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದು. ಇದು ಲಿಂಫಾಡೆನೆಕ್ಟಮಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಲಿಂಫೆಡೆಮಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ. ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆಕ್ಸಿಲರಿ ದುಗ್ಧರಸ ಗ್ರಂಥಿಯ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.
ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ಸೆಂಟಿನೆಲ್ ನೋಡ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಅದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿಲ್ಲ, ನಂತರ ಯಾವುದೇ ಅಕ್ಷಾಕಂಕುಳಿನ ಛೇದನವನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು, ಆದರೆ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹೊಂದಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅವರ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಹಂತಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸ್ತನ-ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮತ್ತು ಕೀಮೋಥೆರಪಿಯನ್ನು ಮಾಡಿಸಿರಬೇಕು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ
ಹಗರಗುಂಡ
ಹಗರಗುಂಡ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು 67%. ಅದರಲ್ಲಿ 75% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 55% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ವ್ಯತ್ಯಯನ
ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಜೀವಿಯ ಜೀವಕೋಶದ ಅಥವಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬಹುತೇಕ ಶಾಶ್ವತ ಬದಲಾವಣೆ. ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥ ಡಿಎನ್ಎ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ಹೆಚ್ಐವಿನಂತಹ ವೈರಾಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥವು ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಆಗಿದೆ. ಪ್ರಿಯಾನುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಪ್ರೋಟೀನುಗಳಿಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂಗ್ಲೀಶ್‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಇದನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪರಿವರ್ತನೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆ ಜೀವಕೋಶ ಅಥವಾ ವೈರಾಣುವಿನಿಂದ ಬಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆ ಜೀವಿಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಬೇರೆಯದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವ (ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳು) ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಾದರೆ ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಜೀವಿಯ ಮುಂದಿನ ಸಂತತಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ದೈಹಿಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಆದರೆ ಅದು ಆ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಬಂದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಬದಲಾವಣೆ ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವಿಯ ಯಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಜಿನೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆ. ಜಿನೋಮ್ ಎಂದರೆ ಜೀವಕೋಶದ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥವು ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಅಲ್ಲದೆ ಮೈಟೊಕಾಂಡ್ರಿಯನ್‌ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರೇಣುಗಳಲ್ಲಿರುವ (ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್‌) ಡಿಎನ್ಎ ಸಹ ಅಂದರೆ ಜೀವಕೋಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟಾರೆ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥ.
ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಸರಣಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಹುದು. ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಯು ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ಅನುಕ್ರಮದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌, ಡಿಎನ್ಎಯ ದೊಡ್ಡ ತುಣುಕಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಅಥವಾ ಅದರ ಭಾಗದ ಮರುವ್ಯಸ್ಥೆಯಾಗುವುದರ ವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ವ್ಯತ್ಯಯನವು ವಂಶವಾಹಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸ ಬಹುದು ಅಥವಾ ಬದಲಾಯಿಸದೇ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸದಂತೆ ತಡೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೆಲಸಮಾಡದಂತೆಯೂ ಮಾಡಬಹುದು.
ವಿವರಣೆ
ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ಮರುಜೋಡಣೆಯ (ಜೆನಿಟಿಕ್ ರಿಕಾಂಬಿನೇಶನ್) ಮೂಲಕ ಡಿಎನ್ಎಯ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗದ ನಕಲು ಪ್ರತಿಯಾಗುವುದನ್ನು (ಡುಪ್ಲಿಕೇಟ್) ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ನಕಲು ಪ್ರತಿಗಳು ಹೊಸ ವಂಶವಾಹಿಯ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಚ್ಚಾ ವಸ್ತುವಾಗಳಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಶಲಕ್ಷ ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿ ಜಿನೋಮಿನ ಹತ್ತರಿಂದ ನೂರಾರು ವಂಶವಾಹಿಗಳು ನಕಲು ಪ್ರತಿಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ‌ವಂಶಜರನ್ನು ಪಡೆದ ದೊಡ್ಡ ವಂಶವಾಹಿ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಹೊಸ ರೀತಿಯ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಗುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪೂರ್ವಜರಿಂದ ಬಂದ ವಂಶವಾಹಿಯ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಯನ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಭಾಗಗಳು ಮರುಜೋಡಣೆಯಾಗಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಯ ಪಡೆದ ಹೊಸ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ವಂಶವಾಹಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಭಾವಿಸ ಬಹುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ಮಿಶ್ರಣಮಾಡಿ ಹೊಸ ಗುಣಗಳಿರುವ ಹೊಸ ಪ್ರೋಟೀನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಬೆಳಕನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ನಾಲ್ಕು ವಂಶವಾಹಿಗಳಿವೆ. ಇವು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಮೂರು ಶಂಕು (ಕೋನ್) ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೂ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ಒಂದು ದಂಡ (ರಾಡ್) ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಎಲ್ಲಾ ನಾಲ್ಕು ‌ವಂಶವಾಹಿಗಳೂ ಒಂದೇ ಪೂರ್ವಜ ವಂಶವಾಹಿಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ವಂಶವಾಹಿಯ ನಕಲು ಪ್ರತಿ ಇನ್ನೊಂದು ಅನುಕೂಲ ಒಧಗಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಆಪತ್ಕಾಲದ ಬಳಕೆಯಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಒಂದು ವಂಶವಾಹಿಯು ತನ್ನ ಮೂಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಮುಂದುವರೆಸಿದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ವಂಶವಾಹಿಯು ಹೊಸ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೊಸ ವಂಶವಾಹಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಿಂದಿನ ಸಂಕೇತಿಸದ ಡಿಎನ್ಎಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ವರ್ಣತಂತುವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಇನ್ನೂ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳ ಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ವರ್ಣತಂತುವಿನಲ್ಲಿನ ಡಿಎನ್ಎ ಭಾಗವು ಬೇರೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮರುಹೊಂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೋಮಿನಿನನಲ್ಲಿ ಎರಡು ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಸೇರಿ ಮಾನವ ವರ್ಣತಂತು ೨ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸೇರುವಿಕೆ ಈ ವಂಶದ ಇತರ ನರವಾನರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಯದೇ ವರ್ಣತಂತುಗಳಿವೆ. ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ಬೇರೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿರ ಬಹುದು. ಈ ಮೂಲಕ ಆ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ಒಳ ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಕಡಿತ ಹಾಗೂ ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳ ನಡುವೆ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಏರ್ಪಾಟಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯ.
ಸ್ಥಳಪಲ್ಲಟನಗಳಂತಹ (ಅಥವಾ ಟ್ರಾನ್‌ಸ್ಪೋನ್‌ಗಳು) ಜಿನೋಮ್‌ನೊಳಗೆ ಚಲಿಸುವ ಡಿಎನ್ಎ ಅನುಕ್ರಮವು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅನುವಂಶಿಕ ಪದಾರ್ಥದ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಇದು ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರ ಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮಾನವ ಜಿನೋಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಲೂ ಅನುಕ್ರಮದ ನಕಲುಗಳಿವೆ. ಈ ಅನುಕ್ರಮವು ಈಗ ವಂಶವಾಹಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕೆಲಸ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಡಿಎನ್ಎ ಸರಣಿಯ ಜಿನೋಮಿನೊಳಗಿನ ಚಲನಶೀಲ ಅಂಶಗಳ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಅವು ಇರುವ ವಂಶವಾಹಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸ ಬಲ್ಲವು ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕ ಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಈ ಮೂಲಕ ಅನುವಂಶಿಕ ಭಿನ್ನತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗ ಬಲ್ಲವು.
ಮಾರಕವಲ್ಲದ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ವಂಶವಾಹಿಗಳ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಪರಿಣಾಮದಿಂದಾಗಿ ಅನುವಂಶಿಕತೆಯ ಭಿನ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಾದ ಭಿನ್ನತೆಯು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಯ್ಕೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ಉಪಕಾರಿ" ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸಂಚಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಪತಂಗವು ಹೊಸ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳಿರುವ ಸಂತತಿಗೆ ಜನ್ಮಕೊಡ ಬಹುದು. ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವೂ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಯನವು ಅದರ ಬಣ್ಣ ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅದು ಪರಭಕ್ಷಗಳು ಕಷ್ಟದಿಂದ (ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ) ಗುರುತಿಸುವಂತಾಗ ಬಹುದು. ಇದು ಈ ಪಂತಗವು ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತುಸು ಮುಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲ ಕಾಲದ ನಂತರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಇರುವ ಶೇಕಡವಾರು ಜೀವಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗ ಬಹುದು.
ತಟಸ್ಥ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಜೀವಿಯ ಅರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನೂ ಉಂಟು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಜೆನೆಟಿಕ್ ಚಲನೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕೆಲ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಸಂಚಿತವಾಗ ಬಹುದು. ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಜೀವಿಯ ಅರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಯಾವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.[ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ] ಅಲ್ಲದೆ, ಡಿಎನ್ಎ ದುರಸ್ತಿ ಯಂತ್ರಾಗವು ಬಹಳಷ್ಟು ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಅವು ಶಾಶ್ವತವಾಗುವ ಮೊದಲೇ ತಿದ್ದಬಲ್ಲದು ಮತ್ತು ಬಹಳಷ್ಟು ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಉಂಟಾದ ದೈಹಿಕ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಯತ್ರಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಉಪಕಾರಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಸುಧಾರಿಸ ಬಲ್ಲವು.
ಕಾರಣಗಳು
ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಆಗುವ ಕಾರಣಗಳ ಮೇಲೆ ಅವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ೧.ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು (ಅಣ್ವಿಕ ನಶಿಸುವಿಕೆ), ೨. ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಆಗುವ ಡಿಎನ್ಎ ಹಾನಿಯಿಂದಾಗಿ ಸ್ವಪ್ರತೀಕರಣದ ವೇಳೆಯಲ್ಲಾಗುವ ವ್ಯತ್ಯಯನ,(ದೋಷಾನುವಾದ ಸಂಯೋಜನೆ) ೩. ಡಿಎನ್ಎ ದುರಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳಬಂದ ದೋಷ ಮತ್ತು ೪. ವ್ಯತ್ಯಯನಕಾರಕಗಳಿಂದ ಆದ ವ್ಯತ್ಯಯನ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯತ್ಯಯನವಾದ ಸರಣಿಯನ್ನು ಉದ್ಧೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲೂ ಬಹುದು.
ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನ
ಇದು ಅಣ್ವಿಕ ಹಂತದ ಬದಲಾವಣೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲವು ಜಲಜನಕ ಪರಮಾಣುವಿನ ಸ್ಥಾನ ಬದಲಿಯಿಂದಾಗಿ ಸರಿಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಜೋಡಿ ಉಂಟಾಗದಿರಬಹುದು, ಪುರಿನ್ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲಗಳು ಪುರಿನ್‌ ಅಲ್ಲದ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುವ ಮೂಲಕ ಕಳೆದುಹೋಗ ಬಹುದು, ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಜೋಡಿಯು ಅಮೈನ್ ಗುಂಪು ತೆಗೆಯುವಿಕೆಯ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ನಕಲಾಗುವಿಕೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಎಳೆ ಅಥವಾ ತಂತುವಿನ ಭಾಗದ ಸ್ವಭಾವ ಮಾರ್ಪಡುವ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಆಗುವ ಬದಲಾವಣೆ) ಮೂಲಕ ಸೇರಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು.
ದಾಟಿದ ದೋಷಯುಕ್ತ ನಕಲು
ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ಸ್ವಂಯಚಾಲಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಡಿಎನ್‌ಎ ಪಡಿಯಚ್ಚು ತಂತುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ದಾಟಿ ನಕಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ದೋಷಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನು ದೋಷದಾಟುವ ಸಂಯೋಜನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು). ಸಹಜವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಆಕ್ಸಿಡೇಟಿವ್ ಅಥವಾ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸೇರಿಸುವ ಡಿಎನ್ಎ ಹಾನಿ ಮಾನವನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿದಿನ ಕನಿಷ್ಠ ೧೦,೦೦೦ ಸಲ ಮತ್ತು ಇಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ೫೦,೦೦೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲಿಯಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ದೋಷದಾಟುವ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಆಗುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಈಸ್ಟ್ ಅಥವಾ ಹುದುಗಿನಲ್ಲಿ ಕುಂಜ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಶೇ ೬೦ರಷ್ಟು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ ಜೋಡಿಯ ಬದಲಿಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗಳು ದೋಷದಾಟುವ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದಾದವು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಡಿಎನ್ಎ ದುರಸ್ತಿ ಯಂತ್ರಾಗ ಒಳತರುವ ದೋಷ
ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ತಂತುಗಳ ಡಿಎನ್ಎ ತುಂಡಾಗುವುದು ತೀರ ವಿರಳ ಮತ್ತು ಇಂತಹ ತುಂಡಾಗುವಿಕೆಯ ದುರಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯನಗಳು ಉಂಟಾಗಬಹುದು. ದುರಸ್ತಿಯಾಗುವಾಗ ತುಂಡು ಎಳೆಗಳು ಸೇರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ನಾನ್-ಹೋಮಲಾಗಸ್ ಯೆಂಡ್ ಜಾಯಿನಿಂಗ್ (ಎನ್‌ಹೆಚ್‌ಇಜೆ). ಇಂತಹ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಕೆಲವು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಈ ಖಾಲಿಯಾದುದಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಸೇರಿಸುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯತ್ಯಯನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರೇರೇಪಿತ ವ್ಯತ್ಯಯನ
ಇದು ಅಣ್ವಿಕ ಹಂತದ ವ್ಯತ್ಯಯನವಾಗಿದ್ದು ಇದು ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ಅಮೈನ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಸ್ ಆಮ್ಲಗಳಂತಹ ರಸಾಯಿನಕಗಳಿಂದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಆಲ್ಟ್ರಾವಾಯಲೆಟ್ ಬೆಳಕಿನಂತಹ ವಿಕಿರಣಗಳಿಂದಲಾಗಲಿ ಉಂಟಾಗ ಬಹುದು.