cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಧ್ವನಿಯಂಚೆ
ಧ್ವನಿಯಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ?
ಮರುಚಾಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳನ್ನು (ಅಂದರೆ ಪುನಃ ಸುರುಳಿಸುತ್ತುವಿಕೆ, ಅಲ್ಪವಿರಾಮ, ವೇಗವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸುವಿಕೆ, ಸಂಪುಟವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಿಕೆ, ಇತ್ಯಾದಿ.) ಸಮಗ್ರವಾಗಿ ಸ್ಪರ್ಶ-ನಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇವು CPUನಿಂದ "ಓದಲ್ಪಡುತ್ತವೆ", ಮತ್ತು ಯಂತ್ರ-ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸೂಕ್ತ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅದು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಂದೇಶದ ಮರುಚಾಲನೆಗೆ ಅಲ್ಪವಿರಾಮವನ್ನು ನೀಡಲು ಫ್ರೆಡ್‌ ಬಯಸಿದರೆ, ಅವನು ೨ನ್ನು ಒತ್ತಬಹುದು. ಫ್ರೆಡ್‌‌ನಿಂದ ಬರುವ ಸ್ಪರ್ಶ-ನಾದಗಳನ್ನು CPU ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುವುದರಿಂದ, ಅವನು ನೀಡುವ ಆದೇಶದ ಅನುಸಾರ ಸಂದೇಶದ ಚಾಲಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಡಿಸ್ಕ್‌ ನಿಯಂತ್ರಕಕ್ಕೆ CPU ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಬಹುತೇಕ ಧ್ವನಿಯಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ಮರುಚಾಲನೆ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳು ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಸಂದೇಶ ಮರುಚಾಲನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಾಗಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸುವುದು, ಸಮೂಹಗಳಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳಿಸುವುದು, ಅವುಗಳ ಆದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಧ್ವನಿಯಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ನಿಚ್ಚಳವಾದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾದ ಧ್ವನಿಸಂಕೇತಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಬಳಕೆದಾರ-ಸ್ನೇಹಿ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಧ್ವನಿಯಂಚೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗಿನ ಪಾರಸ್ಪರಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು‌‌
מענה קולי
ಗೋಲ್ಡಿಂಗ್, ವಿಲಿಯಮ್
1911-93. ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ.
ಬದುಕು
ತಂದೆ ವಿಚಾರವಾದಿ; ತಾಯಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಹಕ್ಕುಬಾಧ್ಯತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದಾಕೆ. ಈತ 1911ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 19ರಂದು ಜನಿಸಿದ. ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಈತ ಅದನ್ನು ತೊರೆದು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದ. ಅನಂತರ ಶಾಲಾ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ದುಡಿದ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡ.
ಈತ 1993ರ ಜೂನ್ 19ರಂದು ನಿಧನನಾದ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಈತನಲ್ಲಿ ಲೋಕಸ್ವಭಾವದ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸಿತು. ಒಂದು ದಿನ ಮಕ್ಕಳು ದೇವರೆಂಬುದು ನಿಜವೆ, ನಿಜಕ್ಕೂ ಅವರ ವರ್ತನೆ ಹೇಗೆ ಎಂಬ ಚಿಂತನೆಗೆ ತೊಡಗಿದ. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಬಂದದ್ದು ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕಾದಂಬರಿ ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಲೈಸ್ (1954). ಇದು ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಮಹಾಕೃತಿ. ಇಲ್ಲಿಯದು ತಲ್ಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಬೋಧಪ್ರದ ಕತೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಸುಧಾರಿತ ಮಕ್ಕಳ ಮುಗ್ಧತೆ, ಬೆಂಕಿಮಾಡುವಿಕೆ, ಬೇಟೆ, ಬುಡಕಟ್ಟು ನೃತ್ಯ, ಭೀತಿ, ಕೋಪ, ಕಾಮ - ಇಂಥ ಸಂಕೀರ್ಣ ಚಿತ್ರಣದ ಮೂಲಕ ಮಾನವೇತಿಹಾಸದ ಬೃಹತ್ ಪರಿಚ್ಛೇದವನ್ನೇ ಈತ ರೂಪಿಸಿದಹಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ನಿರ್ಜನ ದ್ವೀಪವೊಂದರಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಹುಡುಗರ ಕ್ರೂರ ಹಾಗೂ ವಿನಾಶಕಾರೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಇಲ್ಲಿನ ನಿರೂಪಣೆಯಲ್ಲಿ ಹುಡುಗರು ಕೇವಲ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನವ ಪತನದ ಚಿತ್ರಣ ಇಲ್ಲಿದೆ.
ಈತನ ಎಲ್ಲ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರುವ ಸಮುದ್ರ ಚಿತ್ರಣ ಈತನ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರೀತಿಗೆ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ಈತ ನಾವಿಕನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಮಾನವನ ಸುಪ್ತ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದೆ.
ಈತ ಕವನಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ದಿ ಬ್ರಾಸ್ ಬಟರ್ಫ್ಲೈ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನೂ ದಿ ಹಾಟ್ ಗೇಟ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಕಲನವನ್ನೂ ಹೊರತಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ರೈಟ್ಸ್‌ ಆಫ್ ಪ್ಯಾಸೇಜ್ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ಬೂಕರ್ ಬಹುಮಾನ ದೊರೆತಿದೆ. ಲಾರ್ಡ್ ಆಫ್ ದಿ ಫ್ಲೈಸ್ ಕೃತಿಗೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಂದಿದೆ (1983).
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಬರಹಗಾರ ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೀಷಿನ ಕವಿಗಳು
ತ್ರೋಬಾಲ್
ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಎಂಬುದು ಸಂಪರ್ಕವಿಲ್ಲದ ಚೆಂಡು ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಆಯತಾಕಾರದ ಅಂಕಣದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಆಟಗಾರರ ಎರಡು ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ನಿವ್ವಳದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು 1940 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಆಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಂತೆ, ಆಟದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ವೈಎಂಸಿಎ ಜೊತೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಲಿಬಾಲ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಕಾಂಬ್ ಬಾಲ್ ಎರಡೂ, ಹಳೆಯ ಆಟಗಳು, ಥ್ರೋಬಾಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಥ್ರೋಬಾಲ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮೊದಲು 1955 ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ 1980 ರಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಯಿತು.
=ಇತಿಹಾಸ= ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಪ್ರಕಾರ, 1930 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಮನರಂಜನಾ ಕ್ರೀಡೆಯಿಂದ ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಅನ್ನು ಸೆಳೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. [ಉಲ್ಲೇಖದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ] ವೈಎಂಸಿಎ ಈ ಆಟವನ್ನು ಚೆನ್ನೈಗೆ ತಂದಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಮಹಿಳಾ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಆಡಲಾಯಿತು ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿ ವೈಎಂಸಿಎ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹ್ಯಾರಿ ಕ್ರೋವ್ ಬಕ್ 1955 ರಲ್ಲಿ ಥ್ರೋಬಾಲ್ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ಆಟವು 1950 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ತಲುಪಿತು.
ಆಟದ ಅಂಕಣವು ವಾಲಿಬಾಲ್ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಿಂತ 12.20 ರಿಂದ 18.30 ಮೀಟರ್ (40.03 ಅಡಿ × 60.04 ಅಡಿ) ತಟಸ್ಥ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಂದಿಗೆ 1 ಮೀಟರ್ (3 ಅಡಿ 3.37 ಇಂಚು) ಕೇಂದ್ರದ ಎರಡೂ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ನಿವ್ವಳ ಎತ್ತರವು 2.2 ಮೀಟರ್ (7.22 ಅಡಿ). ಚೆಂಡು ವಾಲಿಬಾಲ್‌ಗೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರಬಹುದು. ವಾಲಿಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಆಟದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹೊಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ವಾಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಥ್ರೋಬಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ನಿವ್ವಳ ಮೇಲೆ ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಇತರ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರು ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬೇಗನೆ ನೆಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಒಂಬತ್ತು ಅಥವಾ ಏಳು ಆಟಗಾರರ ಎರಡು ತಂಡಗಳ ನಡುವೆ ಅಧಿಕೃತ ಆಟವನ್ನು ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂರು ಅಥವಾ ಐದು ಬದಲಿ ಆಟಗಾರರನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಒಂದು ಸೆಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ಮೂರು ಬದಲಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಒಂದು ಸೆಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ತಂಡವು ತಲಾ 30 ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ಎರಡು ಸಮಯ- outs ಟ್ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. 25 ಅಂಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಮೊದಲ ತಂಡ ಒಂದು ಸೆಟ್ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪಂದ್ಯವು ಮೂರು ಸೆಟ್‌ಗಳು.
ಸೇವೆಯು ರೆಫರಿ ಶಿಳ್ಳೆ ಹೊಡೆದ ನಂತರ ಐದು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ವಲಯವನ್ನು ದಾಟದೆ ಸೇವಾ ವಲಯದಿಂದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆಂಡನ್ನು ಪೂರೈಸುವಾಗ ಆಟಗಾರನು ಜಿಗಿಯಬಹುದು. ಸೇವಾ ಚೆಂಡು ನಿವ್ವಳವನ್ನು ಮುಟ್ಟಬಾರದು. ಸೇವಾ ಚೆಂಡನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಡಬಲ್ ಟಚ್ ಅನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸರ್ವ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಟಗಾರರು 3-3-3 ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ.
ರ್ಯಾಲಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚೆಂಡನ್ನು ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿಯಬೇಕು, ಚೆಂಡಿನ ಯಾವುದೇ ಚಲನೆಯಿಲ್ಲದೆ (ಡಬ್‌ಗಳು) ಮತ್ತು ಆಟಗಾರನು ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದು. ಇಬ್ಬರು ಆಟಗಾರರಿಗೆ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ನಂತರ ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಭುಜದ ರೇಖೆಯ ಮೇಲಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೈಯಿಂದ ಮಾತ್ರ. ಚೆಂಡನ್ನು ಎಸೆಯುವಾಗ ಆಟಗಾರನು ಜಿಗಿಯಬಹುದು, ಅದು ನಿವ್ವಳವನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಹುದು (ಆದರೆ ಆಂಟೆನಾ ಅಲ್ಲ). ಸಿಎ ಇದ್ದಾಗ ಆಟಗಾರನು ನೆಲದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು.
ಅಧಿಕೃತ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ, ತಂಡಗಳು ಕಿರುಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಜರ್ಸಿ ಸಮವಸ್ತ್ರವನ್ನು 1–12 ಮುದ್ರಿತ ಮುಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
=ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು=
ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಚಾಂಪಿಯನ್‌ಶಿಪ್ ಅನ್ನು ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಆಯೋಜಿಸಿದೆ.
ಕೌಲಾಲಂಪುರ್
ಜೂನಿಯರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಥ್ರೋಬಾಲ್ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಮಲೇಷ್ಯಾದ ಕೌಲಾಲಂಪುರದಲ್ಲಿ 2015 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು; ಎಂಟು ದೇಶಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದವು
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ನಂಬಿದ್ರೆ ನಂಬಿ ಬಿಟ್ರೆ ಬಿಡಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ನಂಬಿದ್ರೆ ನಂಬಿ ಬಿಟ್ರೆ ಬಿಡಿ, ಎಸ್.ಉಮೇಶ್ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸ್ ಮೂರ್ತಿ ಅವರು ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿರುವ ೧೯೯೦ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಎಂ.ರಂಗನಾಥ್ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲರಾಜ್ , ಪ್ರಿಯದರ್ಶಿನಿ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಿವಾಸಮೂರ್ತಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
೧೮೫೫
ವರ್ಷ ೧೮೫೫ (MDCCCLV) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು.
ಮರಣ
ವರ್ಗ:೧೮೫೫
ಶಿರ್ಕನಹಳ್ಳಿ
ಶಿರ್ಕನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ
ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥ. ಕಾಲ ಸು. ೧೨೪೦  .ಕೃತಿ:-ಸೂಕ್ತಿಸುಧಾರ್ಣವ ಎಂಬ ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥದ ಸಂಯೋಜನೆ.೧೯ಆಶ್ವಾಸಗಳು ಇವೆ.ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಈ ಸಂಕಲನದೊಡನೆ ಬಸರಾಳು ಶಾಸನವನ್ನು ರಚಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.ಮಗ ಕೇಶಿರಾಜ. ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಹೊಯ್ಸಳರ "ವೀರ ಸೋಮೇಶ್ವರ"ನ ಆಶ್ರಿತ ಕವಿ.
ಬಿರುದು
ಚಿದಾನಂದ ,ಮಲ್ಲಪ ,ಚಿದಾನಂದ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ.
ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥ
ಸೂಕ್ತಿ ಸುಧಾರ್ಣವ - ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಉತ್ತಮ ಪದ್ಯಗಳನ್ನಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಈ ಸಂಕಲನ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಗ್ರಂಥವು ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಸಂಕಲನ ಕೃತಿ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾವ್ಯಸಾರ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.ಈ ಗ್ರಂಥ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳ ಕಾಲ ನಿರ್ಣಾಯಕ್ಕೆ ಕರ್ತೃತ್ವ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಉಪಯುಕ್ತ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.ಈ ಕಾವ್ಯಸಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳರ ವಂಶದ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ವಿಷಯ, ವಂಶವೃಕ್ಷ, ವೀರ ಸೋಮೇಶ್ವರನ ಶೌರ್ಯ ಪ್ರತಾಪಗಳು ವಿವರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚದುರರ ಮೆಚ್ಚು, ಭಾವುಕರ ಕೈಪಿಡಿ, ಜಾಣರ ಬಯ್ಕೆ,ಸತ್ಕಲಾವಿದರ ವಿಲಾಸಮ್,ಅಕ್ಕರಿಗರಾಭರಣಂ,ಬುಧರಿಚ್ಚೆಯಚ್ಫು,ವೀರದ ಕಣಿ,ಕೂರ್ತುಕೂರಿಸಿದ ನಲ್ಲಳ ಮೈಸಿರಿ.(೧-೨೫) ಎಂದು ಪೀಠಿಕೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಕವಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮ ಪ್ರಶಂಸೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ.
ತಿರುಮಲಾರ್ಯ
ಕಾಲ ಸು ೧೬೪೫-೧೭೦೬(1645-1706)
ಬದುಕು
ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಯನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾದ ಕವಿ, ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮೈಸುರು ಜಿಲ್ಲೆ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಜನ್ಮ ಸ್ಥಳ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕವಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಶ್ರೀ ಸತ್ಯನಾರಾಯಣ ಪೂಜಾಫಲ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೦ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬಾವಂತಬೆಟ್ಟು
ಬಾವಂತಬೆಟ್ಟು(Bavantabettu) ಎನ್ನುವುದು ತುಳು ಜೈನ ಇಂದ್ರರು ನೆಲೆಸಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಉಪ್ಪಿನಂಗಡಿಯ ಕಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ೪ ಕಿಮೀ ದೂರವಿರುವ ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಈ ಗ್ರಾಮವು ಕಲ್ಲೇರಿಯಿಂದ ಮಡಂತ್ಯಾರಿಗೆ ತೆರಳುವ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಬಸ್‌ನವರು ಸ್ಟೋರ್ ಎಂಬ ನಿಲುಗಡೆಯ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ತುಳು ಜೈನ ಇಂದ್ರರ ಕುಟುಂಬಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ. ಇತರ ಜನರು ಮತ್ತು ಕಾಫಿ ಮತ್ತು ಅಡಿಕೆಯ ತೋಟಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಬಹು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ ವೆಂದರೆ (ಲ್ಯಾಟಿನ್ crīmen, "ಆಪಾದನೆ"; ಮತ್ತು ಗ್ರೀಕ್ -λογία, -ಲಾಜಿಯಾ ) ಜನರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧದ ರೀತಿ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ಕಾರಣ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರವು ವರ್ತನೆಯ ವಿಜ್ಞಾನದ ಒಂದು ಅಂತಶ್ಯಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ವಕ್ರತೆಯ ಸಮಾಜ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ), ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕಾನೂನಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಶೋಧನೆಯ ವಲಯಗಳು ಅಪರಾಧದ ಹುಟ್ಟು, ಸ್ವರೂಪಗಳು, ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಬಂಧನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅಪರಾಧದ ಹರಡುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಮಾಣಾತ್ಮಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಕ್ರಿಮಿನಾಲಜಿ(ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ) ಪದವನ್ನು 1885ರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ಕಾನೂನು ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ರಾಫೆಲೆ ಗ್ಯಾರೊಫಾಲೊ ಕ್ರಿಮಿನಾಲಜಿಯಾ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಪಾಲ್ ಟೋಪಿನಾರ್ಡ್ ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲುವ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪದ ಕ್ರಿಮಿನಾಲಜಿಯೆ ಯನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶ ದುರ್ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ಸೆರೆಸಿಕ್ಕಿದ ಅಪರಾಧಿಗೆ ಯಾವ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಬೇಕು, ಯಾವ ರೀತಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಅವನನ್ನು ಮತ್ತೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದರೂ ಇದು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪಶಾಖೆಯಾದ ದಂಡನಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ (ಪೀನಾಲಜಿ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಡತೆಯೇ ಅಪರಾಧ. ಇದು ಎಲ್ಲ ದೇಶ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ವಿಷಯ. ಮಾನವ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಜೀವನವನ್ನು ಎಂದಿನಿಂದ ನಡೆಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನೋ ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಇಂಥ ವರ್ತನೆಗೆ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೂ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾದದ್ದು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ.ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಸಮೀಕ್ಷಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಮೊದಮೊದಲಿನ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಸೆಸಾರ್ ಲೋಂಬ್ರೋಸೊ ಮುಖ್ಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 1876 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಆತನ ಯೊಮೊ ಡೆಲಿನ್‍ಕ್ವೆಂಡೆ (ಅಪರಾಧಿ ಮಾನವ) ಗ್ರಂಥ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆಯದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಸ್ತ್ರವ್ಯಾಸಂಗದ ಮೇಲೆ ಆ ಗ್ರಂಥ ಬೀರಿದ ಪರಿಣಾಮ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾಗಿತ್ತು. ಲೋಂಬ್ರೋಸೊ ಮಾನವ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಮಾನಗಳನ್ನೂ ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಮೀಕ್ಷಣ ವಿಧಾನವನ್ನೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಮನುಷ್ಯನ ಕೇಡಿಗತನ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ಆತ ನಾಗರಿಕರ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಅನಾಗರಿಕ, ಕಾಡುಮನುಷ್ಯ. ಆತನ ದೇಹದಲ್ಲೂ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಕಳಂಕದ ಕರೆಗಳು ಇದ್ದುಕೊಂಡು ಆತ ಇಂಥವನೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ-ಇದನ್ನು ಯಥಾರ್ಥವಾದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಿಂತನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ(ಸ್ಕೂಲ್ಸ್ ಆಫ್ ಥಾಟ್)
ಮಧ್ಯ-18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಕಾನೂನಿನ ಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರಿಂದ ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಮಯ ಕಳೆದಂತೆ ಅನೇಕ ಚಿಂತನೆಗಳ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವು. ಇತಿಹಾಸದಾದ್ಯಂತ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆಯ ಹಲವಾರು ಕೇಂದ್ರಗಳಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಸ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹಿಂದಿನದರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿರುವ ಕೇಂದ್ರವೆಂದರೆ ಚಿಕಾಗೊ ಸ್ಕೂಲ್; ಆದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ವಕ್ರ ನಡವಳಿಕೆಯ ಉಪ-ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉತ್ತಮ ವಿವರಣೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವ ಹಲವರಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್(ಪ್ರಾಚೀನ ಕೇಂದ್ರ)
17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪ್ರಯೋಜನ ವಾದಿ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. ಆನ್ ಕ್ರೈಮ್ಸ್ ಆಂಡ್ ಪನಿಶ್ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ‌ನ (1763–64) ಲೇಖಕ ಕೇಸರೆ ಬೆಕ್ಕಾರಿಯಾ, ಮಂಡಲಾಕಾರದ ಕಾರಾಗೃಹ ವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಜೆರೆಮಿ ಬೆಂತಾಮ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹೀಗೆಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ - (1) ಬಿಡುವಿರುವವರು ಅಪರಾಧ ಮಾಡಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. (2) ಡಿಟೆರೆನ್ಸ್(ನಿರೋಧವು) ಸಂತೋಷವನ್ನು ಅರಸುವ ಮತ್ತು ನೋವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಭೋಗವಾದಿಯಾಗಿರುವ ಮಾನವನ ಭಾವನೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪರಾಧದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಮೌಲ್ಯ ನಿರ್ಣಯಿಸುವ 'ತರ್ಕಬದ್ಧ ಲೆಕ್ಕಿಗ'ವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅಸಂಬದ್ಧತೆಯ ಸಂಭವವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೈಮೇಲೆ ಎಚ್ಚರವಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆಯು ಪ್ರೇರಕ ಅಂಶವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ, (3)ಹಾನಿಯು (ದಂಡಗಳು) ಪ್ರಯೋಜನವನ್ನು ಮೀರಿಸುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಯು (ಸಾಕಷ್ಟು ತೀವ್ರದ) ಅಪರಾಧ ಮಾಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷೆಯ ತೀವ್ರತೆಯು ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರಬೇಕು. (4) ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬೇಗನೆ ಮತ್ತು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನೀಡುವುದರಿಂದ, ಅಪರಾಧ ವರ್ತನೆಯ ತಡೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚಿಂತನೆಯ ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ದಂಡನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸುಧಾರಣೆಯು ಕಂಡುಬಂದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹಗಳು ಶಿಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ರೂಪವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವು. ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಾನೂನು ಸುಧಾರಣೆಗಳಾದವು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಕ್ರಾಂತಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು.
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದಿ ಕೇಂದ್ರ
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದಿ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಕೇಂದ್ರವು ಅಪರಾಧಿ ವರ್ತನೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮೀರಿದ ಆಂತರಿಕ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಮಾನವನ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತು. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದವನ್ನು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು, ಅವುಗಳೆಂದರೆ - ಜೀವವಿಜ್ಞಾನದ, ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರದ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದ.
ಇಟಲಿಯ ಕೇಂದ್ರ
19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಾರಾಗೃಹದ ವೈದ್ಯನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವ ಕೇಸರೆ ಲೋಂಬ್ರೊಸೊ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷೈಕ ಪ್ರಮಾಣವಾದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ಇಟಲಿಯ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಂಬ್ರೊಸೊ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿದರು. ಅಪರಾಧ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹನೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾದ ಅವರು ಹೀಗೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ - ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗಲ್ಲದ ಎಲುಬುಗಳ ಅಥವಾ ಕೂದಲಿನ ಎಳೆಗಳ ಅಥವಾ ಸೀಳಿದ-ಅಂಗುಳಿನ ಅಳತೆಗಳಂತಹ ಶರೀರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣಗಳು "ಪೂರ್ವಜಸದೃಶ" ಅಪರಾಧ ರೀತಿಗಳ ಸೂಚಕಗಳಾಗಿವೆ, ಇವನ್ನು ನಿಯಾಂಡರ್ಟಾಲ್ ಮಾನವನಿಗೆ ಆಧರಿಸಿದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಪಾಲಾಧ್ಯಯನ ಹಾಗೂ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್ ಮತ್ತು ಆತನ ವಿಕಾಸವಾದದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ಈ ಮಾರ್ಗವು ತಳ್ಳಿಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಲೋಂಬ್ರೊಸೊನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎನ್ರಿಕೊ ಫೆರ್ರಿಯು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಂಶಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತವೆಂದು ನಂಬುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಅಂಶಗಳು ಅಪರಾಧಿಗಳ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಮೀರಿದ್ದರೆ ಅವರನ್ನು ಆ ಅಪರಾಧದ ಜವಾಬ್ದಾರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆತನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸದೇ ಇರುವುದಕ್ಕೆ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಲೋಂಬ್ರೊಸೊನ ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರ
ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರವು ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಚಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ರಾಬರ್ಟ್ E. ಪಾರ್ಕ್, ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಬರ್ಗೆಸ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಗರದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. 1920ರಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಬರ್ಗೆಸ್ ನಗರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಐದು ಏಕಕೇಂದ್ರ ವಲಯಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು "ಬದಲಾವಣೆಯ ವಲಯ", ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಥಿರ ಮತ್ತು ಬೇಗನೆ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳ್ಳುವ ವಲಯವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. 1940ರಲ್ಲಿ, ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೇ ಮತ್ತು ಕ್ಲಿಫ್ಫರ್ಡ್ R. ಶಾ ಬಾಲಾಪರಾಧಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ಅವರು 'ಬದಲಾವಣೆಯ ವಲಯ'ದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರದ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಗರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರವಿಜ್ಞಾನದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಡತನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಶಾಲೆಗಳಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ವರ್ತನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಕ್ರ ವರ್ತನೆಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂಶೋಧಕರು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಮಾನಸಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನರು ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವ ಹಿರಿಯ, ಹೆಚ್ಚು ಅನುಭವಸ್ಥ ಅಪರಾಧಿಗಳಿಂದ ಅಪರಾಧವೆಸಗುವುದನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆಂದು ಎಡ್ವಿನ್ ಸುದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಪರಾಧದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳೆಂದರೆ - ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶವಾದ, ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆ, ಮಾರ್ಕ್ಸ್ ವಾದ, ಅರ್ಥಮಾಪನ ಶಾಸ್ತ್ರ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ನವ್ಯೋತ್ತರತೆ, ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಾಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಂಘರ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ರಚನಾತ್ಮಕ ಸಂಘರ್ಷ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಾಕಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾದುದರಿಂದ, ಇದು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ (ನೆರೆಹೊರೆ)
ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರದ ಹೆನ್ರಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಕೇ ಮತ್ತು R. ಶಾ ಮೊದಲಾದವರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಬಡತನ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೊಳಗಾದ ನೆರೆಹೊರೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ನೆರೆಹೊರೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಮಿಶ್ರರೂಪತೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತ, ಕ್ರಮರಹಿತ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ. ಇದು ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನ
1950ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಡತನ, ಅವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ತೊರೆದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದಾಯದ ಕೀಳು ಸ್ಥಿತಿಯ ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆಂದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿವೆ. ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಜನರು ಸಮಾಜವನ್ನು ಕೆಡಿಸುವ ಸಮುದಾಯದವರಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಡನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಜನರು ಉಳಿಯಬಹುದು. ಬಡತನ "ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಪರಿಣಾಮ"ವು ಸಮುದಾಯದವರು ಸಮಾಜದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವಂತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಂದು ವಿಲಿಯಂ ಜೂಲಿಯಸ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಟ್ರೈನ್(ಒತ್ತಡ) ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಸಾಮಾಜಿಕ ವರ್ಗ)
ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾಬರ್ಟ್ ಮೆರ್ಟನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವು (ಮೆರ್ಟೋನಿಯನ್ ಅನೋಮೀ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ), ಮುಖ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸಿನ ಕನಸುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಇದನ್ನು ಮರ್ಟನ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡ್ರೀಮ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಈ ಕನಸಿನ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಪ್ರಬಲ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಪ್ರೇರಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರ್ಟನ್ ಅನೋಮೀ ಎಂಬ ಪದವನ್ನೂ ಬಳಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದು ಅವರಿಗೆ ದರ್ಖೈಮ್‌ಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ತೋರಿತು. ಮರ್ಟನ್ ಆ ಪದವು, ಸಮಾಜವು ಅದರ ನಾಗರಿಕರಿಂದ ಏನನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆ ನಾಗರಿಕರು ನಿಜವಾಗಿ ಏನನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದರ ನಡುವಿನ ದ್ವಿಭಜನೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸದವಕಾಶಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ರಚನೆಯು ಅಸಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಕನಸನ್ನು ಕೈಗೂಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಿದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನ್ಯಾಯ ವಿರುದ್ಧ(ಅಪರಾಧ)ವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ. ಇತರೆಗಳು ವಕ್ರ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಾಗಿ (ಗ್ಯಾಂಗ್ ಸದಸ್ಯರು, "ಅಲೆಮಾರಿಗಳು": ನಗರದ ಮನೆಮಠವಿಲ್ಲದ ಕುಡುಕರು ಮತ್ತು ಮಾದಕ ವಸ್ತುಗಳ ವ್ಯಸನಿಗಳು) ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ..
ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಹಾಗೂ ಎಡ್ವಿನ್ ಸುದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ವೈಲಕ್ಷಣದ ಸಂಬಂಧದ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು, ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸ್ವಂತ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡಲು ಸಮಾಜದ ಮುಖ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಛಿದ್ರಗೊಳ್ಳುವ ಸಣ್ಣ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ K. ಕೊಹೆನ್ ಅನೋಮೀ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಫ್ರಾಡ್‌ನ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ರಚನೆ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಕೆಳ ವರ್ಗದ ಯುವಜನಾಂಗದ ಅಪರಾಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸದವಕಾಶಗಳು ವಿರಳವಾಗಿರುವ ಬಡ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಕೆಲವು ಯುವಜನಾಂಗದವರು ಆ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಅವು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಅಗೌರವ ತೋರಿಸುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಯುವಜನಾಂಗವು ವಕ್ರ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರೂಢಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಾಗ ಅಪರಾಧದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ರಿಚಾರ್ಡ್ ಕ್ಲೊವರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಲಾಯ್ಡ್ ಓಹ್ಲಿನ್ ಕೆಳ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ ಭೇದ ತೋರಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯು ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಯುವಜನರು ಅಪರಾಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನ್ಯಾಯ ವಿರುದ್ಧ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವು ಅವರಿಗೆ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ಕನಿಷ್ಠ-ವೇತನ-ನೀಡುವ ಉದ್ಯೋಗಗಳಂತಹ ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಆಯ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕದ ಬದಲಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಲಾಭದಾಯಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉಪಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಾತ್ತ್ವಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು, ಕೆಲವು ಅಪರಾಧ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೆಳ ವರ್ಗದವರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ 'ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪರಿಹಾರ'ಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ವರ್ಗಗಳ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಯಸ್ಕರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಂಗು ಮುಖಂಡರ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಂಗುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚಿಕಾಗೊ ಕೇಂದ್ರವು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿತು. ರೇಮಂಡ್ D. ಗ್ಯಾಸ್ಟಿಲ್‌ರಂತಹ ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಹಿಂಸಾದಾಯಕ ಅಪರಾಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮೇಲೆ ದಕ್ಷಿಣದ ಗೌರವಾರ್ಹ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಪರಿಣಾಮದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಶೋಧಿಸಿದರು.
ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣದ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಪೋಷಕರಿಂದ ಅಥವಾ ಸಮಾನ ವಯಸ್ಕರಿಂದ ಪಾಶವೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರೆ ಅವರು ಯೌವನಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಹಿಂಸಾದಾಯಕ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಲೊನ್ನೀ ಅಥೆನ್ಸ್ ಸಿದ್ಧಾಂತವೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ರಿಚಾರ್ಡ್ ರೋಡ್ಸ್‌‌ನ ವೈ ದೆ ಕಿಲ್, ಅಪರಾಧಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಹಿಂಸೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ವೀಕ್ಷಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೋಡ್ಸ್ ಇಬ್ಬರೂ ಆನುವಂಶಿಕ ಲಕ್ಷಣ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಜಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ
ಸಂಜಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ (ಜನನ ೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೯೮), ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲದ, ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ. ಸಂಜಿತ್ ಹೆಗ್ಡೆ ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಹಾಡಿರುವ ಚರಣ್ ರಾಜ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ದಳಪತಿ ಚಿತ್ರದ "ಗುನು ಗುನುಗುವ" ಗೀತೆ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿದ ಗೀತೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಚಮಕ್ ಚಿತ್ರದ ಜೂಡಾ ಸ್ಯಾಂಡಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ "ಖುಶ್ ಖುಶ್" ಹಾಡಿಗೆ ಸಂಜಿತ್, ಮಿರ್ಚಿಯವರು ನೀಡುವ "ಭವಿಷ್ಯದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುರುಷ ಗಾಯಕ" ಸಂಗೀತ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 'ಝೀ ಕನ್ನಡ' ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವಾದ "ಸರಿಗಮಪ"ದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಯಾಗಿದ್ದರು.
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು= ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ
ನಿಯತಕ್ರಮದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ
ಮಾರ್ಕಸ್ ಫೆಲ್ಸನ್ ಮತ್ತು ಲಾರೆನ್ಸ್ ಕೊಹೆನ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ನಿಯತಕ್ರಮದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧವನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯದ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಪರಾಧದ ಅವಕಾಶಗಳ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಪರಾಧ ಅವಕಾಶಕ್ಕೆ ಮೂಲಾಂಶಗಳು ಸಮಯ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮುಖವಾಗುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ, (1) ಪ್ರಚೋದನೆಗೊಳಗಾದ ಅಪರಾಧಿ (2) ಸೂಕ್ತ ಗುರಿ ಅಥವಾ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವವನು (3) ಸಮರ್ಥ ರಕ್ಷಕನ ಕೊರತೆ. ಒಬ್ಬ ರಕ್ಷಕನು ಸ್ಥಳವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ, ಭದ್ರತಾಪಾಲಕರನ್ನು ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಾದಚಾರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವರು ಅಪರಾಧದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಬಹುದು ಮತ್ತು ಅದರ ಬಗ್ಗೆ ಪೋಲೀಸ್‌ಗೆ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬಹುದು. ನಿಯತಕ್ರಮದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಜಾನ್ ಎಕ್ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಆತನು ತೊಂದರೆಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಅಂಶವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸುವ ಬಾಡಿಗೆ ಆಸ್ತಿಯ ನಿರ್ವಾಹಕರಂತಹ 'ಸ್ಥಳ ನಿರ್ವಾಹಕ'ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಅಂಶವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರು.
ಆಧುನಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ
ಇಂದಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದ-ಪ್ರೇರೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು, ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಹಾನಿ, ಪ್ರಯೋಜನ, ಅವಕಾಶಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ತಂತ್ರಗಳಂತಹ ಹೊಂದಿಕೆಗಳಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ಭೋಗವಾದದ ಅವಕಾಶವಾದಿಗಳೆಂಬ ಮಾನವರ ಮೂಲತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರದ ಸರಳ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆಯೆಂದು ಅವರು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಅಪರಾಧ/ದುಷ್ಕಾರ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ರೋಮಾಂಚಕಾರಿ ಘಟನೆಗಳು ಅಥವಾ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯತೆಗೆ ಮೂಲ-ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥ ಜೀವನದ ಹುರುಪಿಲ್ಲದ ಏಕತಾನತೆ ಮೊದಲಾದವು ಈಗ ಆಧುನಿಕ ಮಿಶ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಂದ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ಅಪರಾಧಿಗಳು ಗಿರಾಕಿ ಹಿತರಕ್ಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯ-ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದುಗೂಡುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಪರಿಶೋಧಿಸುತ್ತವೆಂದು ರಾಬರ್ಟ್ ರೈನರ್ ಆತನ ಪುಸ್ತಕ ಲಾ ಆಂಡ್ ಆರ್ಡರ್ ‌ನಲ್ಲಿ ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೊತೆಗೆ ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಜಾಕ್ ಯಂಗ್ ದಿ ಎಕ್ಸ್‌ಕ್ಲ್ಯೂಸಿವ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯಲ್ಲಿ ಒಳಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರದೂಡುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ವಿರೋಧವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು ಹಂಬಲ ದ ರೂಪಕೋಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸೈಮನ್ ಹಾಲ್ಸ್‌ವರ್ತ್ ಮತ್ತು ಕೈತ್ ಹೇವರ್ಡ್ ಅವರ ಅನುಕ್ರಮ ಲೇಖನಗಳಾದ ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಕ್ರೈಮ್ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಲಿಮಿಟ್ಸ್ ‌ನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಬರಹಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹುದೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಪರಾಧದ ಹಿಂದಿರುವ ಅಸ್ಥಿರ ಆದರೂ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ, ಸಂಗ್ರಹಶೀಲ ಭಾವನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೇರಣೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಹೇವರ್ಡ್ ಫ್ರೂಡಿಯನ್ ಪದ 'ನಾರ್ಸಿಸಿಸಮ್'ಅನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಳಕೆಗೆ ತಂದನು. ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಐಡೆಂಟಿಟೀಸ್ ಆಂಡ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಕಲ್ಚರ್ ‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್ ಹಾಲ್, ಸೈಮನ್ ವಿನ್ಲೊ ಮತ್ತು ಕ್ರೈಗ್ ಆಂಕ್ರಮ್, ಆಧುನಿಕ ಮಿಶ್ರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕೃತಕಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಹೊಸ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಲಕೇನಿಯನ್ ಮನೋವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವು ಒಳಗೂಡಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊರದೂಡುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಒತ್ತಡವು ಹೇಗೆ ಆತ್ಮಶ್ಲಾಘನೆಯನ್ನು ಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಸ್ಥಾನಮಾನ ಸಂಕೇತಗಳಿಂದ ಸೂಚಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭೇದದ ಗುರುತಿಗಾಗಿ ನಡೆಸುವ ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜೀವನಾದ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಕಾರಣಗಳು
ಅಪರಾಧಿಗಳ ಬುದ್ಧಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕುರಿತು ಅತ್ಯಂತ ವಿಸ್ತøತವಾದ ಸಮೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕಾರಲ್ ಮರ್‍ಚೆಸನ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕದ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ನಡೆಸಿ ತನ್ನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಇನ್‍ಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (ಕೇಡಿಗಬುದ್ಧಿ) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ರಚಿಸಿದ. ರಾಜ್ಯದ ಅನೇಕ ಸೆರೆಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರನ್ನು ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಸೈನ್ಯದ ಆಲ್ಫ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಆ ದೇಶದ ಸಹಾಯಕ ಸೇನಾದಳದ ಜನರಿಗಿಂತಲೂ ಈ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳ ಬುದ್ಧಿ ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದ್ದು ಬುದ್ಧಿಯ ದರ್ಜೆವಾರು ವಿಂಗಡಣೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರುಮಟ್ಟದಲ್ಲಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಮಂದಬುದ್ಧಿಗೂ ದುರ್ವರ್ತನೆಗೂ ಕಾರ್ಯಕಾರಣಸಂಬಂಧವೇನಾದರೂ ಇದ್ದರೆ ಅದು ಅತ್ಯಲ್ಪಪ್ರಯಾಣದ್ದೆಂಬ ಅಂಶ ಹೊರಪಟ್ಟಿತು. ದಂಡನಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ಅಪರಾಧಿಯೊಬ್ಬ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯವನೆಂದು ಕಾಣಬಂದರೆ ಆ ಮಂದಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಮನಸ್ಥಿತಿಯೇ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತೆಂಬ ಭಾವನೆ ನಿರಾಧಾರವಾದದ್ದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಇಂಥ ಸಂಬಂಧವೊಂದು ಇದ್ದರೆ ಅದು ಆತನ ನಡವಳಿಕೆಯ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸಿದ್ಧವಾಗಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ. ಮಾನಸಿಕವಲ್ಲದ ಇತರ ಕಾರಣUಳೂ ಈ ಅಪರಾಧಪ್ರಚೋದನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆಯೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ನ್ಯಾಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ರೋಗಗಳು
ಬುದ್ಧಿಮಾಂದ್ಯ ಅಥವಾ ಮನೋದೌರ್ಬಲ್ಯ ಸ್ವಭಾವತಃ ದುರ್ವರ್ತನೆಗೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ಯಾವ ರೀತಿಯ ನಿರ್ಬಂಧವೂ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಸ್ತುತಃ ಮಂದಬುದ್ಧಿಯ ಬಹುಜನಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ನ್ಯಾಯದ ಕೋಟಲೆಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರೆ, ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಯಾವ ಪುಷ್ಟಿಯೂ ದೊರೆಯದು.ಇದೇ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿ, ಪ್ರಬಲಮನೋರೋಗ (ಸೈಕೋಸಿಸ್), ನರವ್ಯಾಧಿ (ನ್ಯೂರೋಸಿಸ್) ಮುಂತಾದ ವಿಕಾರಗಳು ದುರ್ನಡತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳೆಂಬ ಬಹುಜನರ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಯಾವ ಆಧಾರವೂ ಇಲ್ಲ. ನಾಡೊಟ್ಟಿನ ಜನತೆ ಬೆಚ್ಚಿ ಬೀಳುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳು ಇಂಥ ಪ್ರಬಲ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮನೋರೋಗ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅಥವಾ ಮನೋಮಾನಕ ರೂಪದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಜನರಲ್ ಸೆಷನ್ಸ್ ಕೋರ್ಟಿನ ಸಾವಿರಾರು ಪಾತಕಿಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿ ನೋಡುವಲ್ಲಿ, ಆ ಪೈಕಿ ಎಲ್ಲೋ ಸ್ವಲ್ಪಜನ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಬಲಮನೋರೋಗಾದಿ ವ್ಯಾಧಿಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರು ಅಥವಾ ದುರ್ಬಲವಾದ ಮನಸ್ಸುಳ್ಳವರು ಎಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಸರಾಸರಿ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಈ ವ್ಯಾಧಿ ಮತ್ತು ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯಜನರಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಪಾತಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಎಚ್.ಡಬ್ಲ್ಯು. ಡನ್‍ಹಾಂ ಎಂಬ ಅಮೆರಿಕದ ಸಮಾಜವಿಜ್ಞಾನಿ ಇಲ್ಲಿನಾಯ್ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧಿಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಇದೇ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬಂದ. ಇಲ್ಲಿನಾಯ್‍ನ ಅಪರಾಧೀಮತಿವಿಕಲರಿಗಾಗಿ ಏರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸೆಕ್ಯೂರಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿನ ಹುಚ್ಚರ ಪೈಕಿ 1.7% ಭಾಗದಷ್ಟು ಜನ ಮಾತ್ರ ಮಹಾಪರಾಧಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿನಾಯ್‍ನ ದಂಡನಾಗಾರಕ್ಕೆ ಕಳಿಸಿದ ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪೈಕಿ 1.3% ಭಾಗ ಮಾತ್ರ ಹುಚ್ಚರಾಗಿದ್ದರು. ಅಂದರೆ ಹುಚ್ಚರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಿಗಳು ತೀರ ಕಡಿಮೆ; ಅಪರಾಧಿಗಳ ಪೈಕಿ ಹುಚ್ಚರೂ ಕಡಿಮೆ. ಕೇಡಿಗತನ ಅಥವಾ ದುಷ್ಟಪ್ರವೃತ್ತಿ ಆನುವಂಶಿಕವಾದುದೆಂಬುದು ಜನರಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಆರ್.ಎಲ್. ಡಗ್‍ಡೇಲ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿರುವ ಹೆನ್ರಿ ಎಚ್. ಗೊಡ್ಡಾರ್ಡ್ ಎಂಬ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಈ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ನಿಜವೆನಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಮೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ದಿ ಜೂಕ್ಸ್ ಎಂಬ ತನ್ನ ಸಮೀಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಡಗ್‍ಡೇಲ್ ಕುಖ್ಯಾತ ದುಷ್ಕುಲಗಳ ಸಂತತಿಯವರನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದನಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಯವರ ತನಕ ಹೋಗಿ ಅವರು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ತೀವ್ರವಾದ ದೈಹಿಕ, ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ; ಅಪರಾಧ. ದುರ್ನಡತೆ, ವ್ಯಭಿಚಾರ ಮುಂತಾದುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಈ ದುಷ್ಟಚಾಳಿಗಳು ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಇಳಿದು ಬಂದಿವೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಬಂದ. ದಿ ಕಲ್ಲಿಕಕ್ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಎಂಬ ತನ್ನ ನಿಬಂಧದಲ್ಲಿ ಗೊಡ್ಡಾರ್ಡ್ ಇದೇ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ. ಅನೇಕ ವಿಧದ ತಕರಾರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರುಗಳವರೆಗೂ ಶೋಧಿಸಿ ನೋಡಿ ದುರ್ಬಲಮನಸ್ಸಿನ ಮೂಲ ಪುರುಷನೊಬ್ಬನಿಂದ ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದ ಕೆಲವು ನ್ಯೂನತೆಗಳ ಎಳೆಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಮನಸ್ಸು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ.
ಪಾರಿಯಮ
ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಶಾರೀರಿಕ ಅಥವಾ ಮಾನಸಿಕ ನ್ಯೂನತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸರ ದುಷ್ಟವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು, ಅದರಲ್ಲೂ ಅಮೆರಿಕದವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು; ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮುಖ್ಯಪ್ರವರ್ತಕರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಎಡ್ವಿನ್ ಎಚ್. ಸದರ್‍ಲಂಡ್ ಎಂಬಾತನೊಬ್ಬ. ಸದರ್ ಲಂಡನ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಆಂಶಿಕಸಾಂಗತ್ಯಸಿದ್ಧಾಂತ (ಥಿಯರಿ ಆಫ್ ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ದುರ್ವರ್ತನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾದ ವಿವರಣೆಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆಂದು ಅನೇಕರು ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ದುರ್ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಕಲಿಯಬಹುದು. ಒಬ್ಬಾತ ಅಪರಾಧಿಯಾಗುವುದೂ ಬಿಡುವುದೂ ಆತನ ಹತ್ತಿರದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ನೀತಿಯ ಅನುಸರಣೆ ಅಥವಾ ನೀತಿ ವಿರುದ್ಧವರ್ತನೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಅಪರಾಧೀವರ್ತನೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೋಧಿಸಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನದ ಫಲವಾಗಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಕಳೆದ ಐವತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅಪರಾಧಸಮಸ್ಯೆಯ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಹಿಂದಿಗಿಂತಲೂ ಇಂದು ಹೆಚ್ಚು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ವಿಧಾನಗಳೂ ಸಾಧನೋಪಕರಣಗಳೂ ಲಭ್ಯವಾಗಿವೆ. ಅಪರಾಧಿತನ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ದುರ್ನಡತೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವ್ಯಾಸಂಗಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಆಸಕ್ತಿಹೊಂದಿದೆ; ಅದರ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಹಾರಶಾಖೆ ಅಪರಾಧಿತನದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ನೀತಿಯೇನೆಂಬುದನ್ನು ತನ್ನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುನರವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತ ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಟವಾಗಿರುವ ಅಪರಾಧಿತನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಗಳೆಲ್ಲ ಎಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತಾಳಿವೆ ಎಂಬುದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತೆರದ ವಿಚಾರಸಂಗ್ರಹದಿಂದ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೆಲ್ಲರೂ-ಅವರು ಯಾವುದೇ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರಲಿ-ಈ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಸಹಕರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗಿದೆ; ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ಮುಖ್ಯವಿಷಯಗಳೆಲ್ಲ ವಿದ್ವಾಂಸರ ತಿಳಿವಳಿಕೆಗೆ ಬರುವಂತಾಗಿದೆ, ಇಂಥದೇ ಸೇವೆಯನ್ನು ಹಾಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುವ ಎಕ್ಸಪ್ರ್ಟಿಕಾ ಕ್ರಿಮಿನೋಲಾಜಿಕ (ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿನ ಉದ್ಧøತ ವಿಷಯಗಳು) ಎಂಬುದು ನೆರವೇರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಗ್ರಂಥಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕೊಡುವುದಲ್ಲದೆ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯಾಸಂಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾದ ಪ್ರಧಾನಾಂಶಗಳ ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ ಎತ್ತಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅನೀತಿವರ್ತನೆಯ ಮೂಲಕಾರಣ ಅಥವಾ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕøಷ್ಟವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಮೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ; ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಅಪರಾಧಿತನಗಳ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾದ ಜ್ಞಾನರಾಶಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಿಳಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೇ ಆದರೆ, ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹಬ್ಬುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಧುನಿಕ ಸಮಾಜದ ತೀವ್ರಗಮನವನ್ನು ತನ್ನೆಡೆಗೆ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಪರಾಧಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಎದುರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಪ-ವಿಷಯಗಳು
ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನದ ವಲಯಗಳೆಂದರೆ: ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರವೆಂದರೆ ಅಪರಾಧದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧ-ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ವಾದಶೀಲ ಮನಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಅಂತಶ್ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಲಯಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ತನೆಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ
ಅಂಜಲಿ ಹಳಿಯಾಳ
ಅಂಜಲಿ ಹಳಿಯಾಳ ಕನ್ನಡದ ಗಾಯಕಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಅಂಜಲಿ ತಂದೆ ಮಧುಕರ್ ಸರ್ನೋಬತ್. ತಾಯಿ ಸುಧಾಸರ್ನೋಬತ್, ಹಾಸ್ಯ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಪತಿ ವಾಸುದೇವ ಹಳಿಯಾಳ.
ಸಂಗೀತ ವೃತ್ತಿ
ಹತ್ತನೇ ತರಗತಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅಂಜಲಿ ಆಕಾಶವಾಣಿಯ ನಾಟಕಗಳಿಗೆ ನಡೆದ ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತೆ ಗಳಿಸಿದರು. ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದ ಅಂಜಲಿ, ‘ಪೇಚು', ‘ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಮಾಣ’ ಮುಂತಾದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಬಿ.ಎಸ್.ಎನ್.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ದೊರಕಿತು. ಮಂಜುಳಾ ಗುರುರಾಜರ 'ಸಾಧನಾ ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆ'ಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ‘ಎದೆ ತುಂಬಿ ಹಾಡುವೆನು’ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರು. ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯ ‘ಮಧುರ ಮಧುರವೀ ಮಂಜುಳಗಾನ’ದಲ್ಲಿ ಗಾಯಕಿಯಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ತಾವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬಿ.ಎಸ್.ಎನ್.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಗಾಯನ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್, ಭುವನೇಶ್ವರ್, ಪುಣೆ, ಕಣ್ಣೂರ್ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಅಂಜಲಿ ಹಲವಾರು ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮಂಗಳಾ ಹೆಗಡೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನೀ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಕಾಶೀನಾಥ ಪತ್ತಾರ್ ಮತ್ತು ವಿನಾಯಕ್ ಹೆಗಡೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಕಾಶವಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರೂಪಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ, ನಿರ್ದೇಶಿಸಿ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಪಾರ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕವಿತೆಗಳ ಕವಿ ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ ಬೆಳಕು ಕಾಣದಿದ್ದ ಭವ್ಯಕವಿತೆಗಳ ‘ಅಂಕುರ’ ಎಂಬ ಸೋಲೋ ಆಲ್ಬಮ್ ಕೂಡ ಬಂದಿದೆ.
ಅಂಜಲಿ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ನೂರಾರು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮಕವಿ ಕೆ.ಎಸ್. ನರಸಿಂಹಸ್ವಾಮಿಗಳ 101ನೇ ಜನ್ಮದಿನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿದ್ದ ‘ಗೀತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ’, ‘ಮಹಾನ್ ಗಾಯಕಿ ಗೀತಾದತ್ ಅವರಿಗೊಂದು ಗೌರವ’, ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಆಧಾರದ ಗೀತೆಗಳ ‘ಒನ್ ನೋಟ್ ಮೆನಿ ಮೆಲೋಡೀಸ್’, ‘ಜೂಮೆ ನಾಚೇ ಗಾಯೇ’ ಎಂಬ ಹಳೆಯ ಗೀತೆಗಳ ಗಾನಯಾನ, ಭಕ್ತಿಗೀತೆಗಳ ‘ಭಜನ್ ಸಂಧ್ಯಾ’, ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾಭವನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಗೀತ್ ಸಂಗೀತ್’, ಪುಣೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಪುರಂದರದಾಸರ ಪುಣ್ಯತಿಥಿ’ ಹಾಗೂ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂನಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರಿನ ಕನ್ನಡ ಬಳಗದ ‘ಯುಗಾದಿ ಸಂಭ್ರಮ’, ಮ್ಯಾಂಚೆಸ್ಟರಿನ ದೀನಬಂಧು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಹಾಯಾರ್ಥ ‘ಗಝಲ್ಸ್, ಭಜನ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಗೀತಯಾನ’, ಕಾರ್ಡಿಫ್ (ವೇಲ್ಸ್) ನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ ‘ಹಿಂದೀ ಹಳೆಯ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಗಾನಲಹರಿ’ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಸೇರಿವೆ.<
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತಗಾರರು
ಕುಡಿನೀರಕಟ್ಟೆ
'ಕುಡಿನೀರಕಟ್ಟೆ ಗ್ರಾಮ', ಹೊಳಲ್ಕೆರೆಯಿಂದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ತೆಂಗು, ಜೋಳ, ರಾಗಿ, ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ.
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ವಿನೋದ ಕೂಟ
thumb|ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ವಿನೋದ ಕೂಟ ವಿನೋದ ಕೂಟವು ಸಮಾಜೀಕರಣ, ಸಂಭಾಷಣೆ, ಅಥವಾ ಮನೋರಂಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಒಬ್ಬ ಆತಿಥೇಯನಿಂದ ಆಹ್ವಾನಿತರಾದ ಜನರ ಸಮೂಹ. ವಿನೋದ ಕೂಟವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳು, ಮತ್ತು ಹಲವುವೇಳೆ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವಿನೋದ ಕೂಟಗಳು ಒಬ್ಬ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ, ದಿನ, ಅಥವಾ ಸಂದರ್ಭದ (ಉದಾ. ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ವಿನೋದಕೂಟ, ಸೂಪರ್ ಬೌಲ್ ವಿನೋದ ಕೂಟ, ಅಥವಾ ಸಂತ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್‍ನ ದಿನದ ವಿನೋದ ಕೂಟ) ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಆಯೋಜಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳು
ಮನಿಲ
ಮನಿಲಾ (ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುವ  ; Maynila), ಮನಿಲಾ ನಗರವು   ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌ನ ಅಧಿಕೃತ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಪೆಟೆರೋಸ್ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿ ಮನಿಲಾ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದು, ೧೬ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತಿ ಜನಸಾಂದ್ರತೆ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೊಂದಾಗಿದೆ. ಲುಜಾನ್ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇದು ಮನಿಲಾ ಕೊಲ್ಲಿಯ ಪೂರ್ವ ತೀರಗಳಲ್ಲಿದೆ. ೧,೬೬೦,೭೧೪ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮನಿಲಾ ಫಿಲಿಫೈನಿನ ಎರಡನೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಾಂದ್ರಿತ ನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಇರುವ ಕ್ವಿಜಾನ್ ನಗರ ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಈ ನಗರದ ನಾಗರೀಕರು ಕೇವಲ ೩೮.೫೫ ಚದರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮನಿಲಾವು ಫಿಲಿಪೈನಿನ ಅತಿ ಜನದಟ್ಟಣೆಯ ನಗರವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಗಟ್ಟಿ ಜನಸಂದಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ನಗರವು ಆರು ಶಾಸಕ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹದಿನಾರು ಜಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕಲ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಅವೆಂದರೆ: ಬಿನೊಂಡೋ, ಎರ್ಮಿತಾ, ಇಂಟ್ರಾಮುರೊಸ್, ಮಲಾಟೆ, ಪಾಕೊ, ಪ್ಯಾಂಡಕನ್, ಪೋರ್ಟ್ ಏರಿಯಾ, ಕ್ವಿಯಾಪೊ, ಸಂಪಾಲೊಕ್, ಸ್ಯಾನ್ ಆಂಡ್ರೆಸ್, ಸ್ಯಾನ್ ಮಿಗುಯೆಲ್, ಸ್ಯಾನ್ ನಿಕೊಲಸ್, ಸಾಂತಾ ಅನಾ, ಸಾಂತಾ ಕ್ರೂಜ್, ಸಾಂತಾ ಮೆಸಾ ಮತ್ತು ಟೊಂಡೊ. ಇವುಗಳ ಆವರಣದಲ್ಲಿ, ಗಿಜುಗುಟ್ಟುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ದೇಶದ ಕೆಲವೊಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಹತ್ವವಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತುಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಾಂಗದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾ ಮತ್ತು ಅಸಂಖ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ. ಮನಿಲಾವು ಫಿಲಿಫೈನಿನ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜಕೀಯ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜೆಗಳಿರುವ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮನಿಲಾ ನಗರದ ಸುತ್ತಲೂ ಕೆಲವು ಮನಿಲಾ ಮಹಾ ನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯ ನಗರಗಳ ಅಂಚುಗಳು ಸೇರಿವೆ; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ನವೋಟಾಸ್ ಮತ್ತು ಕಲೂಕನ್ ನಗರಗಳು,  ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ವೆಜಾನ್ ನಗರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಜುವಾನ್ ಮತ್ತು ಮಂಡಲುಯೋಂಗ್ ನಗರಗಳು, ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಮಕಾಟಿ ನಗರ, ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪಾಸೇ ನಗರ.
ನಗರದ ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಲಿಖಿತ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಸ್ಫ್ಯಾನಿಷ್ ಎರಾಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತವೆ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶರು ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಬಂದಾಗ ಆಗಲೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳ ಆವಾಸ ಸ್ಥಾನವಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮನಿಲಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷರ ದೂರ ಪ್ರಾಚ್ಯದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಾ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಮನಿಲಾ–ಅಕ್ಯಾಪುಲ್ಕೊ ಗೇಲಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾರ್ಗದ ಒಂದು ತುದಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ "ಪರ್ಲ್ ಆಫ್ ದಿ ಓರಿಯಂಟ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ನಂತರ ನಗರವು ಅಮೇರಿಕನ್ನರ ಆಗಮನವನ್ನು ಕಂಡಿತು, ಅವರು ಮಾಡಿದ ನಗರ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಬಹುಭಾಗದ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸರ್ವನಾಶವಾಗಿ ತದನಂತರ ನಗರವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇತಿಹಾಸ
ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಗಿಂಟು (ಬಂಗಾರದ ನಾಡು) ಅಥವಾ ಸುವರ್ಣದ್ವೀಪ  ಎಂದು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಇದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ರಾಜ್ಯವು ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧದಿಂದ ಮಿಂಗ್ ವಂಶಸ್ಥರ ಎರಡನೇ ಅರ್ಧ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಪನ್ನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಪ್ರಾಚೀನ ಟೊಂಡೊ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪಾರಂಪರಿಕ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಗರವನ್ನು ಆಳುವವರನ್ನು ಕೇವಲ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲ, ಅವರು ರಾಜರಿಗೆ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪ್ಯಾಂಗಿನುಯನ್ ಅಥವಾ ಪಾಂಗಿನೂನ್  ("ರಾಜರು"), ಅನಕ್ ಬಾನ್ವಾ  ("ಸ್ವರ್ಗದ ಪುತ್ರ") ಅಥವಾ ಲಕಂಡುಲ  ("ಅರಮನೆಯ ಪ್ರಭು") ಎಂದು ಸಂಭೋದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹದಿಮೂರನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಹಳೆಯ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಪಾಸಿಗ್ ನದಿಯ ದಂಡೆಗಳಾ ಮೇಲೆ ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಭದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಜನಾವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿ ತಾಣಗಳಾನ್ನು ಈ ನಗರವು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಭಾರತೀಯರಾದ ಮಜಾಪಹಿತ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಮನಿಲಾ ನಗರ ತುತ್ತಾಗಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿವೆ, ನಗರಕ್ರೇತಗಾಮ ಎಂಬ ಪ್ರಶಂಸಾ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜ ಹಯಮ್ ವರುಕ್ ಈ ನಗರವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವುದಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಸಾಲುಡಂಗ್ ಅಥವಾ ಸೆಲುರಾಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಈಗಿನ ಲುಜಾನ್ ದ್ವೀಪದ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದು ಇದನ್ನು ಅಧ್ಯಾಯ ೧೪ ರಲ್ಲಿ ಸುಲೋಟ್ ಜೊತೆಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಈಗ ಇದರ ಹೆಸರು ಸುಲು, ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಾ.
ಬ್ರೂನಿ ಸುಲ್ತಾನಿ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬೋಲ್‌ಕಾಯ್‌ನ ಆಳ್ವಿಕೆಯು ೧೪೮೫ ರಿಂದ ೧೫೨೧ರಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಟೊಂಡೊ ವಂಶಸ್ಥರ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ನಡೆಸಿತು ಮತ್ತು ಸೆಲುರಾಂಗ್ ರಾಜ್ಯ (ಈಗ ಮನಿಲಾ) ಬ್ರೂನಿವಂಶಜರ ಸಾಮಂತ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ರಾಜ ಸಲಾಲಿಲಾ ಅಧೀನದ ಒಂದು ಹೊಸ ಇಸ್ಲಾಮಿ ವಂಶವನ್ನು ಟೊಂಡೊದಲ್ಲಿನ ಲಕಂಡುಲಾ ಮನೆತನವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಮಲೇಶಿಯಾ ಮತ್ತು ಇಂಡೋನೇಶಿಯಾದಿಂದ ಫಿಲಿಫ್ಹೈನಿಗೆ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಧರ್ಮಪ್ರಸಾರಕರ ಆಗಮನದಿಂದ ಇಸ್ಲಾಂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಭದ್ರವಾಯಿತು. ದ್ವೀಪದ ಜನಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುರಾಜ್ಯಗಳು ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಬಡಿ ಮತ್ತು ಗೆಲ್ಲು ನಿಯಮವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ ಸ್ಪೇಯಿನಿಗರು ನೆಲೆ ಪಾಳಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸುಲಭವಾಯಿತು.
೧೫೬೫ ರಿಂದ ೧೮೯೮ವರೆಗೆ ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಲಸಿಗ ಸ್ಪೇಯಿನ್ ಸರಕಾರದಿಮ್ದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮನಿಲಾ ಚೀನೀ ಹಡಗುಗಳ್ಳ ಯುದ್ಧಕೋರ ಲಮ್ಹಾಂಗ್‌ನ ಆಕ್ರಮಣದ ಭೀತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದ ಭಾಗವಾಗಿ ೧೭೬೨–೧೭೬೪ ವರೆಗೆ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರು ಆಕ್ರಮಿಸಿದಾಗ ಮನಿಲಾ ನಗರವನ್ನು ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮನಿಲಾ ನಗರವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಗವರ್ನರ್‌ನಿಂದ ಆರ್ಚ್‌ಬಿಷಪ್ ಮತ್ತು ಸತ್ ಸಭಾಸದರ ಮೂಲಕ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ವಿರುದ್ಧ ಶಸ್ತ್ರ ಸಜ್ಜಿತ ಹೋರಾಟದ ಕೇಂದ್ರ ಪಂಪಾಂಗಾದಲ್ಲಿತ್ತು.
left|thumb|250px|ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ಜಪಾನೀಯರ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಪಡೆಗಳಿಂದಾದ ನಾಶ left|thumb|250px|ಫಿಲಿಪೈನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಕೊರೊಜಾನ್ ಅಕ್ವಿನೊ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದಾಗ ಬೊನಿಪೇಶಿಯೊ ಶ್ರೈನ್‌ನ ಮೇಲೆ ಅರ್ಧ ಕ್ಕಿಳಿಸಿದ ಬಾವುಟಗಳು.
ಮೂರು ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆದ ಮನಿಲಾ-ಅಕ್ಯಾಪುಲ್ಕೊ ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಿಲಾ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿತ್ತು, ದೂರದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಪೆರುದೇಶಗಳಿಂದ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದ ವರೆಗೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೮೯೯ರಲ್ಲಿ, ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನವು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ ಅನ್ನು ಸ್ಪೆಯಿನ್‌ನಿಂದ ಖರೀದಿಸಿ ಪೂರ್ತಿ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನೆಲೆಗೆಳನ್ನು ೧೯೪೬ರ ತನಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅದಾದ ನಂತರ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್-ಅಮೇರಿಕನ್ ಯುದ್ಧ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಯುದ್ಧವು ಮನಿಲಾವನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸಿತು ಆದರೆ ಅಮೇರಿಕನ್ನರು ನಗರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿತು ಇದೂ ಸಹ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಶಿಸಿ ಹೋಯಿತು, ಶಾಂತಸಾಗರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಘೋರಯುದ್ಧದ ಪ್ರದೇಶ ಮನಿಲಾ ನಗರವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ 100,000 ನಾಗರೀಕರು ಕೊಲೆಯಾದರು ಆಗ ಏಷಿಯಾದ ರಕ್ತಸ್ನಾನದ ಸ್ಥಾನ ಮನಿಲಾವಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಸಾದ ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಸರ್ವನಾಶ ಕಂಡ ನಗರ ಮನಿಲಾ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ ನಗರವನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
೧೯೭೫ರ ಮಾರ್ಕೋಸನ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರತ್ವ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಮನಿಲಾ ಮಹಾನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಉಳಿದ ಸುತ್ತುವರೆದ ನಗರಗಳು, ಪಟ್ಟಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದವು. ಸ್ವರ್ಣಯುಗ ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಲಾಕ್ಸನ್‌ನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮನಿಲಾ ಮರಳಿ ಸಶಕ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಗಳಿಸಿದ, ಏಶಿಯಾದ ಮುತ್ತು ಆಯಿತು, ೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಳಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದ ಆಲ್ಫ್ರೆಡೊ ಲಿಮ್ ನಗರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಜೆಯಾಗಿದ್ದನು. 1998ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ನಂತರ ಲಿಮ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಪದವಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಾಗ, ಆಟಿಯೆಂಜಾ ನಗರದ ಮೇಯರ್ ಆಗಿ ಮನಿಲಾ ನಗರವನ್ನು ಮರು ಸಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು, ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದನು. ಲಿಟೊ ಆಟಿಯೆಂಜಾ ನಗರದ ಬಹಳಷ್ಟು ಚೌಕಗಳ ನವೀಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ನಗರದ ಹಿರಿಯ ನಾಗರೀಕರಿಗೋಸ್ಕರ ಮಹಾಲ್ ಕೊ ಸಿ ಲೊಲೊ, ಮಹಾಲ್ ಕೊ ಸಿ ಲೊಲಾ ಯೋಜನೆ ಜಾರಿ ಮಾಡಿದ. ಈಗಿನ ಮನಿಲಾ ನಗರದ ಮೇಯರ್ ಆದ ಆಲ್ಫೆಡೊ ಲಿಮ್ ತಾನು ಮೇಯರ್ ಆದ ಕೂಡಲೇ ಅಟಿಯೆಂಜಾ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇವು ನಗರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಮಹತ್ವದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಾರಣ ನೀಡಿ ತಡೆಹಿಡಿದನು. ಜುಲೈ ೧೭, ೨೦೦೮ ರಂದು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಸದಸ್ಯನಾದ ಡೆನಿಸ್ ಆಲ್ಕೊರೆಜಾ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ, ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ದೂರನ್ನು ಲಿಮ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮನಿಲ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ನೀಡಿದನು. ಲಿಮ್‌ನ ಪೋಲೀಸ್ ದಳಗಳ ದುರ್ವತನೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಪ್ಪತ್ತ ನಾಲ್ಕು ಜನ ಮನಿಲಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು.
ಹವಾಮಾನ
ಕೊಪ್ಪನ್ ಹವಾಮಾನ ವರ್ಗೀಕರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ, ಮನಿಲಾವು ಉಷ್ಣವಲಯದ ತೇವಪೂರಿತ ಮತ್ತು ಒಣ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಾನ್‌ಸೂನ್ ಹವಾಮಾನದ ಅಂಚುಗಳಲ್ಲಿದೆ. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಮನಿಲಾ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿದೆ. ಭೂಮಧ್ಯ ರೇಖೆಯ ಸನಿಹ ಇರುವುದರಿಂದ, ತಾಪಮಾನದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾನ ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ, ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ೨೦ °Cಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಮತ್ತು ೩೮ °Cಗಿಂತ ಮೇಲೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ತೇವಾಂಶದ ಮಟ್ಟ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣವಿರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದು ಸುನಿಶ್ಚಿತವಾದರೂ ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಸಮಯದ ಶುಷ್ಕ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಜನವರಿಯಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್‌ವರೆಗೆ, ಸುಧೀರ್ಘ ತೇವಪೂರಿತ ಋತುಮಾನ ಮೇಯಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪರಿಸರ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು
thumb|right|250px|ಮನಿಲಾದ ಮುಂಜಾವಿನ ಮಂಜು
ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ, ಸ್ವಯಂ ಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರಣ ಮನಿಲಾ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನಂತಹ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಪೀಡಿತವಾಗಿದೆ. ಇದು ೯೮% ನಗರ ನಿವಾಸಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ತರದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಸ ಹಾಕುವುದು, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ನಗರದೊಳಗೆ ಮಲಿನತೆ ಹೆಚ್ಚಗುವಂತೆ ಮಾಡಿವೆ. ನದಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಮುದ್ರ ತಟಗಳನ್ನು ಜೀವ ಶಾಸ್ತ್ರದನುಸಾರ ಸತ್ತೇ ಹೋಗಿವೆ. ಮನಿಲಾದ ಉತ್ತರಕ್ಕಿರುವ ಟಿನೊಜಿರೋಸ್- ತುಲ್ಹಹಾನ್ ನದಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಲಿನವಾದ ನದಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯು ನಗರದ ಮಾಲಿನ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಎರ್ಮಿಟಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಜಿಲ್ಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮನಿಲಾ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಲಿನ್ಯ ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿದೆ, ಇದರ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ತಾಳಬಲ್ಲ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ೩೦೦% ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಸಾಂದ್ರತೆ
ಮನಿಲಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಪ್ಯಾರಿಸ್ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೦,೧೬೪ 2), ಬುಯೆನಸ್ ಏರೆಸ್ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೫,೦೨೮ 2), ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೧,೭೦೦ 2), ಇಸ್ತಾನ್‌ಬುಲ್ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧,೮೭೮ 2), ಇದರ ಫತೀಹ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ ಇದೆ ೪೮,೧೭೩, ಶಾಂಘಾಯ್ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೬,೩೬೪ 2), ಇದರ ಜಿಲ್ಲೆ ನಂಶಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ ೫೬,೭೮೫ ), ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೊ (ಪ್ರತಿ kmಗೆ ಇರುವ ನಿವಾಸಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೦,೦೮೭ 2).
ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಿದರೆ, ಮೆಟ್ರೋ ಮನಿಲಾವು ಪ್ರತಿ kmಗೆ ೧೨,೫೫೦ ಜನರನ್ನು ಹೊಂದಿ ೮೫ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ2 ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೧,೩೩೪ km2, ಇದರಲ್ಲಿ ಗ್ರೇಟರ್ ಮನಿಲಾ ಏರಿಯಾ ಸೇರಿದೆ,  ಸೆಬಿ ನಗರವು ೮೦ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.
ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮನಿಲಾವು ಎರಡನೆಯ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ ನಗರವಾಗಿತ್ತು, ಹಾಗೂ ನಗರವು "Beta+" ಗ್ಲೋಬಲ್ ಸಿಟಿ ಎಂದು ಗ್ಲೋಬಲೈಸೇಶನ್ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ನಗರಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡ ಮತ್ತು ೨೦೦೮ರ ನೆಟ್‍ವರ್ಕ್‌ನಿಂದ ವರ್ಗೀಕೃತಗೊಂಡಿದೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಫಿಲಿಪಿನೊ ದೇಶೀ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಆಡು ಮಾತಿನಿಂದ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮನಿಲಾ ಜನ ಮಾತಾಡುವ ಆಡುಭಾಷೆಯು ಅವ್ಯಕವಾದ ಫಿಲಿಪೈನಿನ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ, ಇದೇಗ ಸಮೂಹ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಮನರಂಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ-ಮನಿಲಾ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಿರಿಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಈಗಲೂ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್‌ನ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಯೂರೋಪು, ಅರಬ್. ಭಾರತೀಯ, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಥವಾ ಇತರೆ ವಲಸೆಗಾರರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ದೇಶದ ನಾಗರೀಕತೆ ತೊರೆದವರ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಫಿಲಿಪೊನೊ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಮಿನ್ನನ್ ಚೈನೀಸ್ (ಲನ್ನಂಗ್-ಒಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ)ಯನ್ನು ನಗರದ ಚೀನಿ-ಫಿಲಿನೊ ಸಮುದಾಯದವರು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ/ಆರ್ಥಿಕತೆ
250px|thumb|ಪೊಬ್ಲಾಸಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ರೊಕ್ಸಾಸ್ ಬೊಲೆವರ್ಡ್‌ನ ದೃಶ್ಯ, ಇದು ಮನಿಲಾದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮನಿಲಾದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಹು ಮುಖೀಯ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವೈವಿದ್ಯವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದದ್ದು, ಸುರಕ್ಷಿತ ಬಂದರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಂದಿರುವ ಮನಿಲಾ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾ ಇದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಮನಿಲಾ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾಶನ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ.
ಬಗೆ ಬಗೆಯ ಉತ್ಪಾದಕರು, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ರಸಾಯನಿಕಗಳು, ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಉಡುಪುಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನೀಯಗಳು ಹಾಗೂ ತಂಬಾಕು ಉತ್ಪಾದನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಾಗರೀಕರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಮೂಲ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹಗ್ಗ, ಪ್ಲೈವುಡ್, ಸುಧಾರಿಸಿದ ಸಕ್ಕರೆ, ಕೊಬ್ಬರಿ, ಮತ್ತು ಕೊಬ್ಬರಿ ಎಣ್ಣೆ. ನಗರದ ಆಹಾರ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಉದ್ಯಮವು ಸ್ಥಿರವಾದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ಕೂಡಾ ಒಂದು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರವಾಸ ತಾಣವಾಗಿರುವ ನಗರವು ಒಂದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ಬಿನಂಡೊ, ಎರ್ಮಿಟಾ, ಮಾಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಹೊರಗೋಡೆಯಾವೃತ ನಗರ, ಇಂಟ್ರಾಮುರೊಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಆಧುನಿಕ ಖರೀದಿ ಮಾಲ್‌ಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮಲೇಟ್ ಮತ್ತು ಎರ್ಮಿಟಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಮನಿಲಾ ನಗರ ಕೇಂದ್ರದ ಹಿಂದೆ SM ಸಿಟಿ ಮನಿಲಾ ಎಂಬ ದೇಶದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್‌ಗಳ ಜಾಲದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎದ್ದು ನಿಂತಿದೆ. SM ಸಿಟಿ ಮನಿಲಾದ, ಜೊತೆ ಇನ್ನೂ ಎರಡು SM ಸೂಪರ್‌ಮಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ, SM ಸಿಟಿ ಸಾಂತಾ ಮೆಸಾ ಮತ್ತು SM ಸಿಟಿ ಸ್ಯಾನ್ ಲಜಾರೊ, ಇವು ಬಹು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಗರದ ಮಾಲ್‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಮನಿಲಾದ ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಹೆಸರಾಂತ ಮುಂಚೂಣಿ ಮಳಿಗೆಗಳೆಂದರೆ ರಾಬಿನ್ಸನ್ಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮನಿಲಾ, ಇದು ನಗರದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಲ್, ಮತ್ತು ಹ್ಯಾರಿಸನ್ ಪ್ಲಾಜಾ ನಗರದ ಅತಿ ಹಳೆಯ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಮಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪೋರ್ಟ್ ಏರಿಯಾ ಬಿಟ್ಟು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಿಟಿಯ ಜಿಲ್ಲೆಯು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಇವನ್ನು ಪಮಿಲಿಹ್ಯಾಂಗ್ ಬಯಾನ್ ಅಥವಾ ಪಾಲೆಂಗ್ಕೆ  ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಎರಡು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನಾಗಿ ಭಾಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವೆಂದರೆ ಒಣ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಾಗ ಮತ್ತು ಒದ್ದೆ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಾಗ. ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ಜನನಿಬಿಡವಾಗಿದ್ದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಂಜಾವಿನಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಆಟಿಯಂಜಾ ಆಡಳಿತದ ನಗರ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಡಿ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಾನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಆಧುನಿಕ ನಗರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಡಿವಿಸೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕ್ವಿಯಾಪೊ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಬೆಲೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಗೆ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಮಾರಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಮನಿಲಾ ದಿವಸವನ್ನು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಜೂನ್ ೨೪ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂದೂ ವಾರ್ಷಿಕ ರಜಾದಿನವಾಗಿದ್ದು ಜಾನ್ ದಿ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದಿಂದ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೀಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬ್ಲಾಕ್ ನಜರಿನ್ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷದ ಜನವರಿ ೯ರಂದು ನಡೆದು ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯೂ ಕೂಡಾ ತನ್ನದೇ ಆದ ಫಿಯೆಸ್ಟಾ ಹಬ್ಬ, ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದ ದಿನವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ.
ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು
thumb|right|250px|ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ
ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ತಾಣವಾದ ಮನಿಲದಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯವಾದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಿವೆ. ಬಹಾಯ್ ಸಿನೋಯ್ ಒಂದು ಮನಿಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಾಗಿದ್ದು ಚೀನೀಯರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪೈನ ಐತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ. ದಿ ಇಂಟ್ರಾಮರಸ್ ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ಶಬ್ಧದ ವಸ್ತು ಭಂಡಾರ ಫಿಲಿಪೈನರ ಸ್ವಾತಂತ್ರದ ಆಸೆ ರಿಸಾಲ್‍ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿನ ಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ನಾಯಕರ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮಣಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಮನಿಲಾದ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಫಿಲಿಪಿನೋ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಇತರೆ ಗಮನೀಯ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳನ್ನು ಮನಿಲಾ ಹೊಂದಿದೆ, ಅವೆಂದರೆ.
ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಪಂಬಾಟ, ಒಂದು ಮಕ್ಕಳ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ, ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇದು ದೇಶದ ಗಮನೀಯ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ, ಫಿಲಿಪಿನೊ ಜನರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಇವೆರಡೂ ಸಹ ದೇಶದ ಜೀವನ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ದಿ ಪ್ಯಾರಿಶ್ ಆಫ್ ದಿ ಅವರ್ ಲೇಡಿ ಆಫ್ ಅಬಂಡನ್ಡ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಅಗಸ್ಟನ್ ಚರ್ಚ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಧಾರ್ಮಿಕ ಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ, ಪ್ಲಾಝಾ ಸ್ಯಾನ್ ಲೂಯಿಸ್, ಇದೊಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ UST ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಮತ್ತು  DLS-CSB ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸದ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯ (mcad), ಇವೆರಡೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಸ್ತು ಬಂಡಾರಗಳಾಗಿದ್ದು ವಿಜ್ಞಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಸಮಕಾಲೀನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಸಮರ್ಪಿತವಾಗಿದೆ.
ಧರ್ಮ
thumb|left|200px|ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಮಿನೊರ್ ಡೆ ಸ್ಯಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್, ಏಷಿಯಾದ ಏಕೈಕ ಸ್ಟೀಲ್ ಚರ್ಚ್.
ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಧರ್ಮವು ನಗರದ ಪ್ರಧಾನ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಸಮುದಾಯದ ಜನರು ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮನಿಲಾ ನಗರ ಮನಿಲಾ ಧರ್ಮ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದೆ, ದೇಶದ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಧರ್ಮ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್‌ನ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಧರ್ಮಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆರ್ಕಡಿಯೊಸಿಸ್‌ನ ಕಚೇರಿಗಳು ಇಂಟ್ರಾಮುರೊನ ಮೈನರ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ದಿ ಇಮ್ಯಾಕ್ಯುಲೇಟ್ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಷನ್ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಮನಿಲಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಿಲ್ ಅಲ್ಲದೆ ಮನಿಲಾ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ಬೆಸಲಿಕಾ ಕ್ರೈಸ್ತ ದೇವಾಲಯಗಳ ತಾಣವಾಗಿದೆ, ಮೇಲೆ ತಿಳಿಸಿದ ಇದರ ಹೆಸರು ಮೈನರ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ಬ್ಲಾಕ್ ನಜರೀನ್, ಮೈನರ್ ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಆಫ್ ಸೇಂಟ್ ಲೊರೆಂಜೋ ರೂಜ್ ಮತ್ತು ಬೆಸಿಲಿಕಾ ಮೈನರ್ ಡೆ ಸ್ಯಾನ್ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್.
ಕಳೆದ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪೆಯಿನಿಗರ ನೆಲೆಪಾಳಯ ಸರ್ಕಾರದ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ ದೇಶವನ್ನು ಅನೇಕ ರೋಮನ್ ಕ್ಯಾಥೊಲಿಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರಕರು ಒಂದು ಆಧಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಫಿಲಿಪೈನ್ಸ್‌ನ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಡೊಮಿನಿಕನ್ನರು, ಜೆಸುಟರು, ಫ್ರಾನ್ಸಿಕನ್ನರು, ಆಗಸ್ಟಿನಿಯನ್ನರು, ಆಗಸ್ಟಿನಿಯನ್ ರಿಕಲೆಕ್ಟ್ಸ್, ಬೆನೆಡಿಕ್ಟಿನ್ನರು,  ಸೇಂಟ್ ಪಾಲ್ ಆಫ್ ಚಾರ್ಟೆಸ್‌ನ ಸಹೋದರಿಯರು, ವಿನ್ಸೆಂಟಿಯನ್ ಫಾದರ್ಸ್, ಇಮ್ಯಾಕುಲೇಟಿ ಕಾರ್ಡಿಸ್ ಮ್ಯಾರಿಯೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಗೇಶಿಯೊ, ಮತ್ತು ಡಿ ಲಾ ಸಲ್ಲೆ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಸಹೋದರರು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
thumb|right|250px|ಮನಿಲಾ ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್‌ನ ಹೊರಭಾಗ, ಮನಿಲಾ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬೆಸಿಲಿಕಾಸ್‌ಗಳಲ್ಲೊಂದು.
ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟ್ಯಾಂಟಿಸಮ್ ನಗರದ ಎರಡನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಮನಿಲಾ ಕೆಲವು ಅತಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡವಾದ ಫಿಲಿಪೈನ್‌ನ ಪ್ರೊಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಚರ್ಚ್‌ಗಳ ತಾಣವಾಗಿವೆ. ಅಮೆರಿಕನ್ ಧರ್ಮಪ್ರಸಾರಕರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಬಹುಪಾಲು ಹಳೆಯ ಚರ್ಚುಗಳು ನಗರದ ಎಲ್ಲೆಯ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ದೊಡ್ಡ ಚರ್ಚುಗಳು ಉಪನಗರ ಸಹನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧವಾದ ನಂತರ, ಭಾರೀ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟಂಟ್ ಧರ್ಮ ಪ್ರಸಾರಕರ ದಂಡು ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಬಂದಿತು, ಇವರುಗಳೆಂದರೆ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟ್‌ಗಳು, ನಝರೀನರು, ಪೆಂಟಾಕೋಸ್ಟಲರು, ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಮತ್ತು ಮಿಷನರಿ ಅಲಯನ್ಸ್. ಅವರು ಮನಿಲಾವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ದ್ವೀಪಗಳಾದ್ಯಂತ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಚರ್ಚುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಬೈಬಲ್ ಬ್ಯಾಪ್ಟಿಸ್ಟರು ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.
ಎವಾಂಜೆಲಿಕಲ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ರ ಜೊತೆಗೆ ದೇಶದ ಇತರೆ ಮನಿಲೈನ್ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಗಳಿಗೆ ಮನಿಲಾ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಮನಿಲಾದಲ್ಲಿ ಸಂತ ಸ್ಟೀಫನ್‌ರ ಪ್ರೊ-ಕ್ಯಾಥೆಡ್ರಲ್ ಇದೆ, ಇದು ಫಿಲಿಪ್ಪೈನಿನ ಎಪಿಸ್ಕಾಪಲ್ ಚರ್ಚಿನ ಫಿಲಿಪ್ಪೈನಿನ ಎಪಿಸ್ಕಾಪಲರ ಚರ್ಚ್ ಕೇಂದ್ರವೂ ಆಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಲೊಕ್ಯಾನೊ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಚರ್ಚ್ ಇಗ್ಲೇಶಿಯಾ ಫಿಲಿಪೈನಾ ಇಂಡಿಪೆಂಡಿಯೆಂಟೆ ಪ್ರಧಾನ ಕೇಂದ್ರವು ನಗರದಲ್ಲಿದೆ. ಫಿಲಿಪ್ಪೈನ್ಸ್‌ನ ಎಪಿಸ್ಕಾಪಲ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಇಗ್ಲೇಸಿಯಾ ಫಿಲಿಪೈನಾ ಇಂಡಿಪೆಂಡಿಯಂಟೆ ಇವೆರಡು ಆಂಗ್ಲಿಕನ್ ಕಮ್ಯೂನಿಯನ್‌ ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.