cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬುಧ
ಮೇಲ್ಮೈ
ಬುಧವು ರೂಪುಗೊಂಡ ಮತ್ತು ತದನಂತರದಕಾಲದಲ್ಲಿ ಧೂಮಕೇತುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಕ್ಷತ್ರಿಕ ಕಾಯಗಳು ಬುಧವನ್ನು ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದವು. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಕುಳಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಲವು ಸುಮಾರು ೩೮ ಲಕ್ಷ ವರ್ಶಗಳ ಹಿಂದೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಆಕಾಶಕಾಯಗಳನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲು ಬೇಕಾದ ವಾಯುಮಂಡಲವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕುಳಿಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಯಿತು. ಈ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬುಧದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೂ ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಗ್ರಹದ ಒಳಗಿನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಶಿಲಾದ್ರವವು en:Caloris Basinನಂಥ ಸಮತಳಗಳನ್ನು ತುಂಬಿಸಿ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಕಾಣಿಸುವಂಥ ನಯವಾದ ಸಮತಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು.
thumb|right|200px|Mercury's [[:en:Caloris Basin is one of the largest impact features in the Solar System.]] ಬುಧದ ಕುಳಿಗಳ ವ್ಯಾಸವು ಕೆಲವೇ ಮೀ.ಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ನೂರಾರು ಕಿ.ಮೀ. ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಈಗ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೧೩೦೦ಕಿ.ಮೀ. ವ್ಯಾಸವಿರುವ Caloris Basin ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕುಳಿಯಾಗಿದೆ. Caloris Basin ನನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿತ್ತೆಂದರೆ, ಇದು ಅಪ್ಪಳಿಕೆ ಕುಳಿಗಿಂತ ೨ಕಿ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಲಾವಾ ಉಂಗುರಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. Caloris Basin ನ ಕೆಳಗೆ "ವಿಚಿತ್ರ ಭೂಮಿ" ("Weird Terrain") ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಉಬ್ಬುತಗ್ಗಿನ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಲಯವಿದೆ. ಸಾಮನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರದಿರುವ ಈ ಭೂಮಿಯ ಉಗಮವು, ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯಿಂದುಂಟಾದ ಆಘಾತ ತರಂಗಗಳು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಸುತ್ತ ಚಲಿಸಿ ಪುನಃ Basinನ ಕೆಳಗೆ ಒಟ್ಟುಸೇರಿದಾಗ ಉಂಟಾದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಆಯಿತೆಂದು ಶಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ, ಈ ಉಬ್ಬುತಗ್ಗಿನ ಭೂಮಿಯು ಅಪ್ಪಳಿಕೆಯು ಹೊರಹಾಕಿದ ವಸ್ತುಗಳು ಪುನಃ ಒಂದೆಡೆ ಸೇರಿದಾಗ ನಿರ್ಮಿತವಾಯಿತೆಂದೂ ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಚಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬಹುಶಃ ಸವೆತದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ. ಸೌರ ಮಾರುತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಉಲ್ಕೆಗಳ ಧಾಳಿಯು ಪ್ರತಿಫಲನಾಂಶವನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಿ ಮೇಲ್ಮೈನ ಪ್ರತಿಫಲನ ಗುಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ.
ಬುಧದ ಸರಾಸರಿ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನವು ೧೭೮.೯°ಸೆ.ಯಾದರೂ, ವಾಯುಮಂಡಲವಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಇಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನವು -೧೮೩.೨° ಯಿಂದ ೪೨೬.೯° ಸೆ. ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತಾಪಮಾನವು ೧೫೦ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ನಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬುಧನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ೬.೫ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸೌರ ಸ್ಥಿರದ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿ ಚ.ಮೀ. ಗೆ ೯೧೩೦ ವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು.
ಹಿಮಾವೃತ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಮೀಟರ್‌ಗಳ ದಪ್ಪನಾದ ಹಿಮವಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಲಯಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸುಮಾರು 1014–1015 ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ನೀರನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಅಂಟಾರ್ಕ್‌ಟಿಕ ಹಿಮಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ೪ x ೧೦೧೮ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ಮಂಗಳದ ಧ್ರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಸುಮಾರು ೧೦೧೬ ಕಿ.ಗ್ರಾಂ. ನಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಬುಧದ ಮೇಲಿರುವ ಹಿಮದ ಮೂಲವು ಇನ್ನೂ ನಿಖರವಾಗಿ ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಗ್ರಹದ ಒಳಭಾಗದಿಂದ ನೀರಿನ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ, ಅಥವಾ ಧೂಮಕೇತುಗಳು ತಮ್ಮೊಡನೆ ತಂದ ನೀರು ಈ ಹಿಮದ ಮೂಲವಾಗಿರಬಹುದು.
ವಾಯುಮಂಡಲ
thumb|right|300px|ಘನರೂಪಿ ಗ್ರಹಗಾತ್ರಗಳ ಹೋಲಿಕೆ (ಎಡದಿಂದ ಬಲಕ್ಕೆ): ಬುಧ, [[ಶುಕ್ರ, ಭೂಮಿ, ಮತ್ತು ಮಂಗಳ]] ಬುಧವು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಗುರುತ್ವವು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಬಲವಾಗಿಲ್ಲ; ವಿರಳವಾಗಿರುವ ಬುಧದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಬುಧವು ಸಣ್ಣ ಗ್ರಹವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅದರ ಗುರುತ್ವವು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಷ್ಟು ಸಬಲವಾಗಿಲ್ಲ; ವಿರಳವಾಗಿರುವ ಬುಧದ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಜಲಜನಕ, ಹೀಲಿಯಮ್, ಆಮ್ಲಜನಕ, ಸೋಡಿಯಮ್, ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಷಿಯಂಗಳು ಸೇರಿವೆ. ವಾಯು ಕಣಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶಕ್ಕೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಕಣಗಳು ವಾಯುಮಂಡಲವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಜಲಜನಕ ಮತ್ತು ಹೀಲಿಯಂ ಕಣಗಳು ಬಹುಶಃ ಸೌರ ಮಾರುತಗಳಿಂದ ಬುಧಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಂತರ ಪುನಃ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶದಲ್ಲಿ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ವಿಕಿರಣ ಕ್ಷಯವೂ ಹೀಲಿಯಂ, ಸೋಡಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೊಟಾಷಿಯಂಗಳ ಒಂದು ಮೂಲ. ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಉಲ್ಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಅಂಶಗಳಿರುವುದರಿಂದ ಬಹುಶಃ ಬುಧದ ಮೇಲೂ ನೀರಾವಿ ಅಸ್ಥಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.
ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರ
ಬುಧವು ತನ್ನ ಅಕ್ಷದ ಸುತ್ತ ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ (ಭೂಮಿಯ ಸುಮಾರು ೧%ನಷ್ಟು) ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ಬುಧದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆಯೇ, ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ದ್ರವೀಕೃತ ಒಳಭಾಗದಿಂದ, ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ, ಬುಧದ ಒಳಭಾಗವು ಇನ್ನೂ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬುದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಖಚಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತಿಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳು, ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಬಹುಶಃ ಇನ್ನೂ ದ್ರವರೂಪದಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟಿರಬಹುದು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬುಧದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಹಿಂದಿನ ಡೈನಮೋ ಪರಿಣಾಮದ ಅವಶೇಷವಾಗಿ ಉಳಿದಿರಬಹುದು. ಈಗ ನಿಂತುಹೋಗಿರುವ ಡೈನಮೋ ಪರಿಣಾಮವು ಬುಧದ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಘನೀಕೃತ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಸಿರಬಹುದು.
ಬುಧದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೌರ ಮಾರುತವನ್ನು ಗ್ರಹದ ಸುತ್ತ ಬಗ್ಗಿಸುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸೌರಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಅಭೇದ್ಯವಾದ ಕಾಂತಗೋಳವೊಂದನ್ನು ಬುಧದ ಸುತ್ತ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಇದು ಬಹಳ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಚಂದ್ರನ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೌರಮಾರುತಗಳನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗದಷ್ಟು ನಿಶ್ಶಕ್ತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂತಗೋಳವೂ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಪರಿಭ್ರಮಣ
ಸೂರ್ಯನಿಂದ ೪೬,೦೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೭೦,೦೦೦,೦೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬುಧವು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಒಂದು ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಮುಗಿಸಲು ಬುಧಕ್ಕೆ ೮೮ ದಿನಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಎಡದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರವು ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯಷ್ಟೇ ದೀರ್ಘಾರ್ಧ ಅಕ್ಷವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಕಕ್ಷೆಯೊಂದನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರತಿ ೫ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹವು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ದೂರದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದಾಗ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಪರಿಭ್ರಮಣವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಗೋಳಾಕೃತಿಗಳ ಗಾತ್ರಗಳು ಬುಧ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ನಡುವೆಯಿರುವ ಅಂತರಕ್ಕೆ ವಿಲೋಮಾನುಪಾತದಲ್ಲಿದೆ. ಬದಲಾಗುವ ಈ ಅಂತರ ಮತ್ತು ಬುಧದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ಅಪೂರ್ವವಾದ ೩:೨ ಅನುರಣನಗಳು ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಜಟಿಲವಾದ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿರುವಂತೆ, ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯು ಭೂಮಿಯ ಕಕ್ಷೆಯ ಸಮತಳಕ್ಕೆ (the ecliptic) ೭ ಡಿಗ್ರಿ ಓರೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಬುಧವು ಈ ಸಮತಳವನ್ನು ದಾಟಿಹೋಗುವಾಗ ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ನಡುವೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬುಧ ಸಂಕ್ರಮಣವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೭ ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಬುಧವು ಕೇವಲ ೦.೦೧ ಡಿಗ್ರಿಗಳ ಅಕ್ಷೀಯ ಓರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎರಡನೇ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಓರೆಯನ್ನು (೩.೧ ಡಿಗ್ರಿಗಳು) ಹೊಂದಿರುವ ಗುರುವಿನ ಓರೆಗಿಂತ ಇದು ೩೦೦ ಪಟ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಿದೆ. ಬುಧದ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ನೋಡಿದಾಗ, ಸೂರ್ಯವು ಬಾನನೆತ್ತಿಯಿಂದ ೧/೧೦೦ ಡಿಗ್ರಿಯ ಆಚೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಕೆಲವೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸೂರ್ಯವು ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ದೂರ ಏರಿ, ನಂತರ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಮತ್ತೆ ಮುಳುಗುವುದನ್ನು ಒಂದೇ ಬುಧ ದಿನದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ, ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ದೂರವನ್ನು ತಲುಪುವ ಸುಮಾರು ೪ ದಿನಗಳ ಮುನ್ನ, ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ವೇಗವು ಅದರ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣದ ವೇಗದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಯು ನಿಂತಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ; ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಕನಿಷ್ಠ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಗ್ರಹದ ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ವೇಗವು ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ವೇಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಸೂರ್ಯವು ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕಕ್ಷೆಯ ಚಲನೆ
ಬುಧವು ತನ್ನ ಕಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯೇ ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯ ಚಲನೆಯನ್ನು (precession) ಕಂಡುಹಿಡಿದಾಗ ಅದನ್ನು ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ, ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ನಿಕಟದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಹವಿರಬಹುದೇನೋ ಎಂಬ ಅನುಮಾನವಿತ್ತು (ಸೂರ್ಯನ ಸಮಭಾಜಕದ ಬಳಿ ಉಬ್ಬಿನಿಂದ ಈ ಚಲನೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರಬಹುದೆಂದೂ ಒಂದು ಅನುಮಾನವಿತ್ತು). ಯುರೇನಸ್ನ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನಾದರಿಸಿ ನೆಪ್ಚೂನ್ನ ಆವಿಷ್ಕಾರವಾದ ಮೇಲಂತೂ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ಈ ಅನುಮಾನಗಳ ಮೇಲೆ ತುಂಬಾ ನಂಬಿಕೆ ಬಂದಿತು. ಸೂರ್ಯನ ನಿಕಟದಲ್ಲಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಿದ್ದ ಆ ಒಳಗ್ರಹಕ್ಕೆ ವಲ್ಕನ್ ಎಂದು ಹೆಸರನ್ನೂ ಇಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ, ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾದವು ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯ ಈ ಚಲನೆಗಳಿಗೆ ಬಹಳ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ವಿವರಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಈ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬಂದು, ಐನ್‌ಸ್ಟೀನನ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳಿಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪುರಾವೆಯು ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಅತೀ ಹತ್ತಿರವಿರುವಾಗ ಹೆಚ್ಚು ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದರ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ, ಗ್ರಹವು ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಕಕ್ಷೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊರಗೆ ಹೋಗಿ, ಹೊಸದೊಂದು ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ: ಪ್ರತಿ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೪೩ ಆರ್ಕ್ ಕ್ಷಣಗಳಷ್ಟು (arcsecond) ಮಾತ್ರ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಣಾಮವು ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆ: ಶುಕ್ರಕ್ಕೆ ೮.೬ ಆರ್ಕ್ ಕ್ಷಣ, ಭೂಮಿಗೆ ೩.೮, ಮತ್ತು ಮಂಗಳಕ್ಕೆ ೧.೩.
ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯು ೦ ಯಿಂದ (ವೃತ್ತಾಕಾರ) ೦.೪೭ರ ವರೆಗೆ ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬುಧದ ೩:೨ ಅನುರಣನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ೩:೨ ಅನುರಣನೆಯು ಬಹಳ ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಹೆಚ್ಚು ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೀತಿಯ ಅನುರಣನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಅಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳ ಅನುರಣನ
thumb|right|200px| ಬುಧವು ಒಂದು ಪರಿಭ್ಹ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಕ್ಶದ ಸುತ್ತ ೧.೫ ಬಾರಿ ಸುತ್ತುವುದರಿಂದ, ಎರಡು ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳ ನಂತರ ಅದೇ ಅರ್ಧಗೋಳವು ಮತ್ತೆ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಹಿಡಿತದಿಂದ ಬುಧದ ಅಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಗಳು ಒಂದೇ ಕಾಲವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಒಂದೇ ಭಾಗವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸೂರ್ಯನತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿರುತ್ತದೆ (ಭೂಮಿಯಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಚಂದ್ರನ ಒಂದೇ ಮುಖ ಕಾಣಿಸುವಂತೆ) ಎಂದು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಂಬಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಗ್ರಹವು ೩:೨ ಅಕ್ಷೀಯ/ಕಕ್ಷೀಯ ಅನುರಣನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ೧೯೬೫ರ ರೆಡಾರ್ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿತು ; ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಚ್ಯುತಿಯು ಈ ಅನುರಣನವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿಡುತ್ತದೆ. ಬುಧವು ೧:೧ ಅನುರಣನೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಮೂಲತಃ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಬುಧವು ವೀಕ್ಷಣಾಯೋಗ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ್ಹಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಅದರ ಕಕ್ಷೆಯ ಒಂದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅದರ ಒಂದೇ ಮುಖವು ಪದೇ ಪದೇ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಬುಧದ ೩:೨ ಅನುರಣನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬುಧದ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಸೌರ ದಿನವು ೧೭೬ ಭೂಮಿ ದಿನಗಳಷ್ತು ಕಾಲಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವೀಕ್ಷಣೆ
ಬುಧದ ಗೋಚರ ಪ್ರಮಾಣವು -೨.೦ ರಿಂದ ೫.೫ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಿರಿಯಸ್ಗಿಂತ ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿದೆ. ಸೂರ್ಯನ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನ ಪ್ರಜ್ವಲತೆಯಲ್ಲೇ ಬಹಳಷ್ಟು ಕಾಲ ಕಳೆದುಹೋಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಬುಧದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಬುಧವನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಜೆಯಿರುವ ನಸುಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದವರೆಗೆ ನೋಡಬಹುದು. ಹಬಲ್ ದೂರದರ್ಶಕಕ್ಕೆ ಬುಧವನ್ನು ನೋಡಲಾಗುವುದೇ ಇಲ್ಲ.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಾಗ ಚಂದ್ರನಂತೆಯೇ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಬುಧವು ನೀಚ ಯುತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚಂದ್ರನಂತೆಯೂ, ಮತ್ತು ಉಚ್ಚ ಯುತಿದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಚಂದ್ರನಂತೆಯೂ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಎರಡು ಸಮಯಗಳಲ್ಲೂ ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೇ ಹುಟ್ಟಿ ಮುಳುಗುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ನೋಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬುಧವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನೀಳತೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅರ್ಧಚಂದ್ರಾಕರದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಬುಧವು ಸರಾಸರಿ ೧೧೬ ದಿನಗಳಿಗೂಮ್ಮೆ ನೀಚ ಯುತಿಗೆ ಬರುತ್ತದಾದರೂ, ಅದರ ಕಕ್ಷೀಯ ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಈ ಕಾಲವಧಿಯು ೧೧೧ ದಿನಗಳಿಂದ ೧೨೧ ದಿನಗಳವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಬುಧದ ಪ್ರತಿಗಾಮಿ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೀಚ ಯುತಿಯ ಮುಂಚೆ/ನಂತರ ೮-೧೫ ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಇದು ಸಹ ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಕೇಂದ್ರಚ್ಯುತಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
thumb|left|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ರಿಂದ ಬುಧದ ನೋಟ ಬುಧವು ಭೂಮಿಯ ಉತ್ತರಾರ್ಧಗೋಳಕ್ಕಿಂತ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧಗೋಳದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಬುಧವು ಅರ್ಧ ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರಾಕಾರಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬುಧವು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ಅದರ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ಬೀಳುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಶುಕ್ರವು ತೆಳುವಾದ ಚಂದ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಮುಂಚಿನ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು
ಬುಧವು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೩೦೦೦ ಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆಯಿಂದ ಪರಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುವ ಗ್ರಹ. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೆಸೊಪೊಟೇಮಿಯಾದ ಸುಮೇರಿಯನ್ನರು ಬುಧವನ್ನು ಉಬು-ಇದಿಮ್-ಗುಡ್-ಉಡ್, ಮತ್ತಿತರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸುಮೇರಿಯನ್ನರ ನಂತರದ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನಿಯನ್ನರು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೦೦೦-೧೦೦೦) ಬುಧದ ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಿರಬಹುದು: ಈ ದಾಖಲೆಗಳಾವುವೂ ಈಗ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೭ನೇ ಶತಮಾನದ ಬ್ಯಾಬಿಲೋನ್ ನ ದಾಖಲೆಗಳು ಅದಕ್ಕೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಮುಂಚಿನ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತವೆ. ತಮ್ಮ ಪೌರಾಣಿಕ ದೇವದೂತನಾದ ನಬು/ನೆಬುವಿನ ಹೆಸರನ್ನು ಅವರು ಬುಧ ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟರು.
ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರು ಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು: ಬುಧವು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಕಂಡಾಗ ಅಪೋಲೋ ಎಂದೂ, ಮತ್ತು ಸಂಜೆ ಕಂಡಾಗ ಹರ್ಮೆಸ್ ಎಂದೂ, ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಪೈಥಾಗೊರಸ್ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ತನ್ನ ಯೋಚನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ನಂತರ, ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ಗ್ರಹವೆಂದು ಗ್ರೀಕ್ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಅರಿತುಕೊಂಡರು.
ಭೂಮಿಯ ದೂರದರ್ಶಕಗಳಿಂದ ಸಂಶೋಧನೆ
thumb|right|150px|This Mariner 10 view from 4.3 million km is similar to the very best views that can be achieved telescopically from Earth ೧೭ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೆಲಿಲಿಯೋ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ದೂರದರ್ಶಕದಿಂದ ಬುಧ ಗ್ರಹದ ಅವಲೋಕನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅವನು ಶುಕ್ರ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಕಂಡನಾದರೂ, ಅವನ ದೂರದರ್ಶಕವು ಬುಧದ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ನೋಡುವಷ್ಟು ಪ್ರಬಲವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಪ್ಲರ್ನ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಯಂತೆ ೧೬೩೧ರಲ್ಲಿ ಬುಧಸಂಕ್ರಮಣವುಂಟಾಯಿತು. ಸೂರ್ಯನ ಮುಂದೆ ನಡೆದ ಸಂಕ್ರಮಣದ ಒಂದು ವೀಕ್ಷಣೆಯು ಅದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಯಿತು. ೧೬೩೯ರಲ್ಲಿ ದೂರದರ್ಶಕವನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ, ಶುಕ್ರ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರರಂತೆಯೇ ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲೂ ಪಕ್ಷಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆಂದು ಜಿಯೋವಾನಿ ಜುಪಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಈ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ, ಬುಧವು ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆಯೆಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾಯಿತು.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೋಡಿದಂತೆ ಒಂದು ಗ್ರಹದ ಮುಂದೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗ್ರಹವು ಹಾದುಹೋಗುವ ಮರೆಮಾಡುವ ಘಟನೆಯು ಬಹಳ ಅಪರೂಪ. ಬುಧ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಗಳು ಪ್ರತಿ ಕೆಲವು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂಮ್ಮೆ ಒಂದು ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಮರೆಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೇ ೨೮, ೧೭೩೭ರಂದು ನಡೆದ ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆಯು ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾದ ಏಕೈಕ ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆಯ ಘಟನೆ. ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು Royal Greenwich Observatoryಯಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ಬೆವಿಸ್ ವೀಕ್ಷಿಸಿದನು. ಶುಕ್ರವು ಬುಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ೨೧೩೩ರಲ್ಲಿ ಮರೆಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬುಧದ ಅವಲೋಕನೆ ಜಟಿಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಈ ಗ್ರಹವನ್ನು ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳಷ್ಟು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದ ಯೋಹಾನ್ ಶ್ರೇಟರ್‌ನು ಬುಧದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವು ೨೪ ಘಂಟೆಗಳೆಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಿದನು.
೧೮೦೦ರಲ್ಲಿ ಜಿಯೋವಾನಿ ಶ್ಯಾಪರೆಲ್ಲಿ ಗ್ರಹದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿ, ಅದರ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವು ೮೮ ದಿನಗಳೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದನು. ಉಬ್ಬರವಿಳಿತಗಳ ಒಂದೇ ಹಿಡಿತದಿಂದ (tidal locking) ಇದು ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲದಷ್ಟೇ ಇದೆ. ಭೂಮಿಯ ಚಂದ್ರನಲ್ಲೂ ಕಾಣಬಹುದಾದ ಈ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಸಮಕಾಲಿಕ ಪರಿಭ್ರಮಣೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬುಧದವು ತನ್ನ ಪರಿಭ್ರಮಣದೊಂದಿಗೆ ಸಮಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸುತ್ತುತ್ತದೆಯೆಂಬ ವಾದವು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಗೊಳಗಾದುದರಿಂದ, ೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರೇಡಿಯೋ ಅವಲೋಕನೆಗಳು ಈ ವಾದಕ್ಕೆ ಸವಾಲು ಹಾಕಿದಾಗ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವೇ ಆಯಿತು. ಬುಧವು ಈ ರೀತಿಯ ಸಮಕಾಲಿಕ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಅದರ ಕತ್ತಲ ಮುಖವು ಬಹಳ ತಣ್ಣಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಬುಧದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳೂ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತ ಬಹಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಬಿಸಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ರೇಡಿಯೋ ತರಂಗಗಳ ಮಾಪನೆಗಳು ಸೂಚಿಸಿದವು. ಸಮಕಾಲಿಕ ಚಲನೆಯ ವಾದವನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ಮನಸ್ಸಿಲ್ಲದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದರು (ಉದಾ: ಪ್ರಬಲವಾದ ಮಾರುತಗಳು ಸಂವಹನೆಯಿಂದ ಶಾಖವನ್ನು ಗ್ರಹದ ಎಲ್ಲೆಡೆಗಳಿಗೆ ಹರಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವಾದ). ಆದರೆ, ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ರೆಡಾರ್ ಅವಲೋಕನೆಗಳು ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲವು ೫೯ ದಿನಗಳೆಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಈ ಕಾಲವು ಬುಧದ ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲದ ೩ನೇ ೨ರಷ್ಟು ಇದೆಯೆಂದು ಗಮನಿಸಿದ ಇಟಲಿಯ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನಾದ ಗ್ಯುಸೆಪ್ ಕೊಲಂಬೊ, ಬೇರೊಂದು ರೂಪದ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದನು. ಈ ಹಿಡಿತದ ಪ್ರಕಾರ, ಗ್ರಹದ ಅಕ್ಷೀಯ ಮತ್ತು ಕಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣ ಕಾಲಗಳು ೧:೧ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಅನುರಣಿಸುವ ಬದಲು, ೨:೩ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿವೆ. ತದನಂತರ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ರಿಂದ ಬಂದ ಮಾಹಿತಿಯು ಈ ಪ್ರಮಾಣಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿತು.
ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಾಡಿದ ಅವಲೋಕನೆಗಳಿಂದ ಬುಧದ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದುಬರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಶೋಧಕಗಳು ಬುಧವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆಯೇ ಅದರ ಹಲವು ಮೂಲಭೂತ ಲಕ್ಷಣಗಳು ತಿಳಿದುಬಂದವು. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ, ಭೂಮಿಯಿಂದ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅವಲೋಕನೆಗಳೂ ಸುಧಾರಿಸಿವೆ: ೨೦೦೦ದಲ್ಲಿ ಮೌಂಟ್ ವಿಲ್ಸನ್ ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಯದ ೬೦-ಅಂಗುಲದ ದೂರದರ್ಶಕವು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ, ಮ್ಯಾರಿನರ್ ಯಾತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಲಾಗದ ಬುಧದ ಭಾಗಗಳ ಉತ್ತಮ ಮಟ್ಟದ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿತು.
ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦
thumb|250px|left|ಬುಧವನ್ನು ಇದುವರೆಗೆ ತಲುಪಿರುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಶೋಧಕವಾದ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦. ಬುಧವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಿರುವ ಏಕೈಕ ಗಗನನೌಕೆಯೆಂದರೆ ನಾಸಾದ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ (೧೯೭೪-೧೯೭೫). ಈ ನೌಕೆಯು ಶುಕ್ರದ ಗುರುತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಬುಧವನ್ನು ಸಮೀಪಿಸಲು ಬೇಕಾಗುವಂತೆ ತನ್ನ ವೇಗವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿತು - ಗುರುತ್ವ "ಉಯ್ಯಾಲೆ" ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬಳಸಿದ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ನೌಕೆ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦. ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ ನಿಕಟದಿಂದ ಬುಧದ ಮೇಲ್ಮೈನ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಿತು. ಬುಧವು ಕುಳಿಗಳಿಮ್ದ ವ್ಯಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೆಂದು ತೋರಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರಗಳು ಅದರ ಮೇಲಿದ್ದ ಕಡಿದಾದ ಬಂಡೆಗಳಂಥ ಇತರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನೂ ಬಯಲುಮಾಡಿದವು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಮ್ಯಾರಿನರ್ ಪ್ರತಿಬಾರಿ ಬುಧದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೂ, ಗ್ರಹದ ಒಂದೇ ಮುಖವು ಬೆಳಕಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ, ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈನ ಕೇವಲ ೪೫% ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.
ಮೂರು ಬಾರಿ ಬುಧದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದ ಈ ನೌಕೆಯು ಒಮ್ಮೆ ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ೩೨೭ ಕಿ.ಮೀ.ಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಹಾದುಹೋಯಿತು. ಮೊದಲನೇ ಬಾರಿ ನೌಕೆಯು ಗ್ರಹದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ಅದರ ಉಪಕರಣಗಳು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿದವು. ಬುಧದ ಅಕ್ಷೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣವು ಬಹಳ ನಿಧಾನವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲವೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಇದು ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಬಾರಿಯ ಸಾಮೀಪ್ಯತೆಯನ್ನು ಮುಖ್ಯವ್ವಗಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮೂರನೇ ಬಾರಿ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಮಾಹಿತಿಯಿಂದ, ಬುಧದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಂತೆಯೇ ಇದ್ದು ಸೌರಮಾರುತಗಳಿಗೆ ತಡೆಯೊಡ್ಡಿ ಮಾರುತಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುತ್ತ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆಂಬ ವಿಷಯವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಹೋಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರನ ಮೇಲಿರುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಸೌರಮಾರುತಗಳು ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಬುಧದ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ಹೇಗೆ ಉದ್ಭವವಾಯಿತು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ವಾದವು ಇನ್ನೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಮೆಸೆಂಜರ್
ಬುಧಕ್ಕೆ ಎರಡನೇ ಯಾತ್ರೆಯಾದ ಮೆಸೆಂಜರ್‌ನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೨, ೨೦೦೪ರಂದು ನಾಸಾ ಕೇಪ್ ಕನಾವರಲ್ ವಾಯುಸೇನಾ ನೆಲೆಯಿಂದ ಬೋಯಿಂಗ್ ಡೆಲ್ಟಾ ೨ ರಾಕೆಟ್ಟುಗಳ ಮೇಲೆ ಉಡಾಯಿಸಿತು. ಗಗನನೌಕೆಯು ಗ್ರಹಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾದುಹೋಗಿ ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಪಥವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಶುಕ್ರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಶುಕ್ರದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬರಲಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಬುಧದ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದು, ೨೦೧೧ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಸುತ್ತ ಕಕ್ಷೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲಿದೆ.
ಈ ಯಾತ್ರೆಯು ಆರು ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕುದೋರುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಬುಧದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಅದರ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದ ಸ್ವರೂಪ, ಅದರ ಒಳಭಾಗದ ರಚನೆ, ಬುಧವು ತನ್ನ ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಹಿಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆ?, ಮತ್ತು ಅದರ ವಾಯುಮಂಡಲವು ಹೇಗೆ ಇಷ್ಟೊಂದು ವಿರಳವಾಯಿತು. ಈ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು, ಮೆಸೆಂಜರ್ ಶೋಧಕಗವು ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ ತೆಗೆದಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬಲ್ಲ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು, ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ವಿವಿಧ ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪಕಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ಕಣಗಳ ವೇಗವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಕಾಂತಮಾಪಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶೋಧಕವು ಗ್ರಹವನ್ನು ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವಾಗ ವೇಗದಲ್ಲುಂಟಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದ, ಗ್ರಹದ ಒಳ ರಚನೆಯನ್ನು ತರ್ಕಿಸಲಾಗುವುದು.
ಬೆಪಿಕೊಲಂಬೊ
thumb|250px|right|ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ ನೌಕೆ ತೆಗೆದ ಬುಧದ ಚಿತ್ರ ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಬೆಪಿಕೊಲಂಬೊ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಬುಧಯಾತ್ರೆಯ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಬುಧವನ್ನು ೨ ಶೋಧಕಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುತ್ತದೆ: ಒಂದು ಶೋಧಕವು ಗ್ರಹದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಅದರ ಕಾಂತಗೋಳವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಯ ಒಂದು ಇಳಿಯುವ ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಈಗ, ಇದನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶೋಧಕಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದ ಸೋಯುಜ್ ರಾಕೆಟ್‌ಗಳು ೨೦೧೩ರಲ್ಲಿ ಹಾರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೆಸೆಂಜರ್‌ನಂತೆಯೇ ಬುಧದ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಗ್ರಹಗಳ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಹೋಗಲಿರುವ ಬೆಪಿಕೊಲಂಬೊ ಯಾನವು ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಶುಕ್ರಗಳ ಬಳಿಯೂ ಹೋಗಿ ಬುಧದ ಸುತ್ತ ಪರಿಭ್ರಮಿಸುವ ಮುನ್ನ ಅದರ ಬಳಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಾದುಹೋಗಲಿವೆ. ಈ ಶೋಧಕಗಳು ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಬುಧವನ್ನು ತಲುಪಿ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಕಾಲ ಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಕಾಂತಗೋಳದ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಿವೆ. ಮೆಸೆಂಜರ್‌ನಂತೆಯೇ ಈ ಯಾನವು ವಿವಿಧ ವರ್ಣಪಟಲಮಾಪಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಸುಗೆಂಪು, ಅತಿನೇರಳೆ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣ ಮತ್ತು ಗಾಮಾ ಕಿರಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಅಲೆಯಳತೆಗಳಲ್ಲಿ ಬುಧವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಶೋಧಕಗಳು ಸೂರ್ಯನಿಗೆ ಬಹಳ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾವಾದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರತೆಯಿಂದ ಪರೀಕ್ಷಿಸುವ ಆಸೆಯನ್ನೂ ಈ ಯಾತ್ರೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸೂರ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಬುಧದ ಕಕ್ಷೆಯ ಅನುರಣನೆಯನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮತ್ತು ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾರಿನರ್ ೧೦ರ ಗುರುತ್ವ ಸಹಾಯಿತ ಪಥವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಗ್ಯುಸೆಪ್ (ಬೆಪಿ) ಕೊಲಂಬೊ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಯಾನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನಮ್ಮ ಸೌರಮಂಡಲ
ಭಿತ್ತಿ
ವರ್ಗ:ಎಸ್. ಎಲ್. ಭೈರಪ್ಪನವರ ಕೃತಿಗಳು
ನಾನಿರುವುದೆ ನಿನಗಾಗಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ನಾನಿರುವುದೆ ನಿನಗಾಗಿ, ಎ.ವಿ.ಶೇಷಗಿರರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಆರ್.ವಿ.ಗುರುಪಾದ ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ ೧೯೭೯ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ರಾಜನ್-ನಾಗೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್ ಮತ್ತು ಆರತಿ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗೌನ್
ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ಪದ ‘ಗುನ್ನ’ದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಶಬ್ದವೇ ಗೌನ್. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಲುವಂಗಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಗೌನ್‍ಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿದ್ದು,ಮೊಣಕಾಲಿನವರೆಗೆ ಅಥವಾ ಪಾದದವರೆಗೂ ಇರುತ್ತವೆ.ಇದನ್ನು ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊಲಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯರೋಪಿನ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಪುರುಷರು ಧರಿತ್ತಿದ್ದ ಗೌನ್‍ಗಳು ಇದೀಗ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿದೆ.ಆಧುನಿಕ ಗೌನ್‍ಗಳು ವಿವಿಧ ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ವಿದೇಶಿ ಸಂಸ್ಕøತಿಯ ಹುಡುಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕೋಟ್‍ನಂತಿರುವ ಉದ್ದವಾದ ಸಡುಲ ಉಡುಪನ್ನು ಪುರುಷರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಇದಕ್ಕೆ ಬಾನ್ಯನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿದೆ.ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಪಾದ್ರಿಗಳು ಇಂದುಧರಿಸುವ ನಿಲುವಂಗಿಗಳು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಪುರುಷರು ದೈನಂದಿನ ಉಡುಪಾಗಿ ಧರಿಸುತ್ತದ್ದ ನಿಲುವಂಗಿಗಳಿಂದ ರೂಪಿತಗೊಂಡಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗೌನ್‍ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಂಗ್ಲೋ ಸ್ಯಾಕ್ಸನ್ ನಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಉದ್ದವಾದ, ಸಡಿಲ ಹೊರ ಉಡುಪನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕೋಟ್, ಸರ್ಕೋಟ್, ನಿಲುವಂಗಿ ಎಂದುಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು.12ನೇ ಮತ್ತು 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯರೋಪಿಯನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗುತ್ತಿದ್ದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಗೌನ್‍ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.14ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ 17ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಪುರುಷ ಹಾಗೂ ಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುವ ಯಾವುದೆ ಉದ್ದನೆಯ, ಸಡಿಲ ಉಡುಪನ್ನು ಗೌನ್‍ ಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.16ನೇ ಶತಮಾನದಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಗೌನ್‍ಗಳು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರಲಿಲ್ಲ.18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗೌನ್‍ಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ರೇಷ್ಮೆ ಹಾಗೂ ರಿಬ್ಬನ್‍ಗಳನ್ನು ಗೌನ್‍ನ ಅಲಂಕಾರಕ್ಕಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು.
11ನೇ ಶತಮಾನ
ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ 11ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಪುರುಷರ ಗಿಡ್ಡ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇವು ಸಡಿಲವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು.ಇವು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಕೆಳ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು.ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ಉಡುಪುಗಳು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಬೇಕಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
16ನೇ ಶತಮಾನ
16ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ಮಹಿಳೆಯರು ಗೌನ್‍ಧರಿಸುತ್ತದ್ದರು.ಇವು ಅಗಲ ತೋಳುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ರಾಣಿ ಎಲಿಜಬೆತ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಯಾವರೀತಿಯಗೌನ್‍ಧರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದಳು.ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಲೋಟೆಸ್‍ಎಂದುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿಉಡುಪುಗಳನ್ನು ರೋಪಾ ಮತ್ತು ಸೆಮರಾಎನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು.ರಷ್ಯಾದ ಉಡುಪುಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕುಟುಂದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆರ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗೌನ್‍ಗಳ ಮೇಲಿನ ಕಸೂತಿಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು.
17ನೇ ಶತಮಾನ
ವಸ್ತ್ರೋದ್ಯಮದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದ್ದ ಹಾಲೆಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ, 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನಾವಿನ್ಯತೆಯ ಗೌನ್ ಹಾಗೂ ಉಡುಪುಗಳು ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿಉಡುಪುಗಳು ಮಹಿಳೆ ಸೂಕ್ತವಾಗುವ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು.ಅಗಲವಾದ ಲಂಗ, ನಿಯಮಿತವಾದ ಮಡಿಕೆಗಳು, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕತ್ತಿನ ಆಕಾರದ ಗೌನ್‍ಗಳಿದ್ದವು.ಅಮೇರಿಕಾ, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಹಾಗೂ ಡಚ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ವದೇಶಿ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಅಮೇರಿಕಾ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಉಣ್ಣೆ ಅಥವಾ ಲಿನಿನ್ ಬಟ್ಟೆಯ ಉಡುಪು ಧರಿಸುತ್ತದ್ದರು. ನಿಲುವಂಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಲಿಯಲು ಸರಳ ಮಾದರಿ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
18ನೇ ಶತಮಾನ
ದೊಡ್ಡ, ಅಗಲ ಗೌನ್‍ಗಳನ್ನು 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ತಿಳಿಯಾದ ಬಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಹಗುರ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಂದ ಹೊಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.18ನೇ ಶತಮಾನದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ಯಾಶನ್ ಉಡುಪುಗಳು ಬದಲಾವಣೆಕಂಡವು.ಮೊಣಕಾಲುಉದ್ದದ ಗೌನ್‍ಗಳು, ಹಿಮ್ಮಡಿಉದ್ದದ ಗೌನ್‍ಗಳು, ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಗುಡಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಗೌನ್‍ಗಳು ಬದಲಾದವು.ಫ್ರಾನ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‍ಕ್ರಾಂತಿಯ ಬಳಿಕ ಸರಳವಾದ ಗೌನ್‍ಗಳು ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡವು.ಕ್ರಾಂತಿಯ ಸಂಕೇತವಾದ ಕೆಂಪು, ಬಿಳಿ, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು.
19ನೇ ಶತಮಾನ
ದಿನದ ಹಾಗೂ ಉಡುಗೆಯಉದ್ದೇಶದಿಂದ 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಉಡುಪುಗಳು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಈ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅರೆ ಪಾರದರ್ಶಕ ಗೌನ್‍ಗಳು ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದ್ದವು.ರಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪಿನ ವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸಾಮ್ಯತೆಯಿತ್ತು.ಲಂಗಗಳು ಅತೀವವಾಗಿ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟಿದ್ದವು. ಬಟರ್ರಿಕ್ ಪಬ್ಲಿಷಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ಉಡುಪುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿತು.ನಿದ್ರೆ ಮಾಡಲು ಅಮೇರಿಕನ್ ಮಹಿಳೆಯರು ಉದ್ದದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದ ಉಡು ಪುಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ಸುಧಾರಿತ ಹೊಲಿಗೆ ಯಂತ್ರಗಳು ನಾವೀನ್ಯ ಗೌನ್‍ಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾದವು. ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್‍ ಯುಗದ ಉಡುಪುಗಳು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಹಾಗೂ ಆಲಂಕರಿಕವಾಗಿದ್ದವು. ಉಡುಗೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ರ್ಯಾಶನಲ್ ಉಡುಗೆ ಸೊಸೈಟಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
20ನೇ ಶತಮಾನ
ಒಂದೇ ಬಟ್ಟೆಯೊಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಉಡುಪನ್ನು ಶರ್ಟ್‍ವೈಸ್ಟ್‍ ಎಂದು, ಸ್ಕರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕುಪ್ಪಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರೆ ವೈಸ್ಟ್‍ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.ಗೌನ್‍ಗಳು ದುಬಾರಿ ಬಟ್ಟೆಗಳು ಹಾಗೂ ಲೇಸ್‍ಗಳಿಂದ ತಯಾರಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೇಡೀಸ್‍ ಟೈಲರ್ಸ್‍ ಅಸೋಸೊಯೇಷನ್ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಕೆಲಸ ಒದಗಿಸಲು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಗೌನ್‍ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಈ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಉಡುಪುಗಳು ಸಿದ್ಧಗೊಂಡವು. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ನೆಕ್ ಲೈನ್‍ಗಳು, ಅಲ್ಪ ತೋಳು ಹಾಗೂ ತೋಳಿಲ್ಲದ ಗೌನ್‍ಗಳಿದ್ದವು. ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಚಿಕ್ಕ ಉಡುಪುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದರು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿಕಪ್ಪು, ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿತ್ತು. ವಯಸ್ಸಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶೈಲಿಯ ಉಡುಪನ್ನೇ ಯುವತಿಯರು ಅನುಸರಿಸಿದರು. ನೇರವಾದ ಗೌನ್‍ಗಳು ಪ್ರಚಲಿತಗೊಂಡವು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಡುಪುಗಳು ವರ್ಗ:ಮಹಿಳಾ ಕೇಂದ್ರಿತ ಸಂಪಾದನೋತ್ಸವ ೨೦೧೮
ನಾಗೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್
ನಾಗೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ರವರೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ಅವರು ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಐಸಿಎಆರ್(ICAR)ಅಡಿಯಲ್ಲಿ,ಇಂಡಿಯನ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಗೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಕ್ಕಿ ಜೀನೋಮ್ನ ತುಲನಾತ್ಮಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಸಸ್ಯ ಜೀನೋಮಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಅಕ್ಕಿ,ಟೊಮೆಟೊ ಮತ್ತು ಪಿಜನ್ಪೀ ಜೀನೋಮ್ಗಳು ಮತ್ತು ಗೋಧಿ ಶೇಖರಣಾ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳ ಗ್ರಹಿಕೆ ಮತ್ತು ಗೋಧಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವಿಕೆಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಿದ ಅವರ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
=ಜನನ ಮತ್ತು ಜೀವನ=
ನಾಗೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ಸಿಂಗ್ ರವರು ೧೫ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೫೮ ರಂದು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಾಗೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ರವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫,೧೯೫೮ ರಂದು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಮೌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ರಾಜ್ಪುರ್ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ ಇಂದ್ರಾಸನ್ ಸಿಂಗ್ ರವರು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಬ್ಲಾಕ್ ಡೆವಲಪ್ಮೆಂಟ್ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೬೪-೬೮ ರಲ್ಲಿ ಟಿಲಸಾವಾ ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಾಠಶಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು,೧೯೬೯-೭೧ರಲ್ಲಿ ಜೂನಿಯರ್‌ ಹೈಸ್ಕೂಲ್,ಜಹನಗಾಂಜ್;ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಷನ್ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಲಿ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆ,ಅಜಮ್ಘಡ್ನಿಂದ ಹಿರಿಯ ದ್ವಿತೀಯಕ; ೧೯೭೧-೭೫. ನಂತರ ಅವರು ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ(ಕೃಷಿ) ೧೯೭೮ ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ(ಕೃಷಿ) ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಜೆನೆಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಪ್ಲಾಂಟ್ ಬ್ರೀಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್,ಬನಾರಸ್ ಹಿಂದೂ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ವಾರಣಾಸಿ. ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ(ಕೃಷಿ) ಮತ್ತು ಎಂ.ಎಸ್.ಸಿ(ಕೃಷಿ), ಎರಡೂ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲೂ ಸಿಂಗ್ ರವರಿಗೆ ಬಿ.ಎಚ್.ಯು(BHU) ಮೂಲಕ ಚಿನ್ನದ ಪದಕಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
=ವೃತ್ತಿಪರ ಸಾಧನೆಗಳು= ನಾಗೇಂದ್ರ ಕುಮಾರ್ ರವರ ವೃತ್ತಿಪರ ಜೀವನವು ೧೯೮೧ ರಲ್ಲಿ‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಂಗ್ ರವರು ಗೋಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರೋಟೀನ್ಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅದಕ್ಕೆ "ಟ್ರೈಟಿಸಿನ್" ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದರು. ಟ್ರೈಟಿಸಿನ್ ಎಂಬುದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಗೋಧಿ ಬೀಜದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಲೆಗ್ಯೂಮ್ ವಿವಿಧ ಸಂಗ್ರಹ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಆಗಿದೆ. ಗೋಧಿಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇದು ಕುಶಲತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳು
thumbnail|center|ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜನರಿಂದ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ,ಅವಶ್ಯ ವಿರುವವರಿಗೆ ಸಾಲಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.ಠೇವಣೆದಾರರಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಬಡ್ದಿಯನ್ನು ಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವರು ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಲಾಭವನ್ನು ಗಲಿಸಬೇಕು. ಠೇವಣಿಗಳನ್ನು ಚಾಲ್ತಿ ಠೇವಣಿ, ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕು ಖಾತೆ ಠೇವಣಿ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮವರ್ಗದ ಜನರು ಬಡ್ದಿಯ ನಿರೀಕ್ಶೆಯಿಂದ ತಮ್ಮ ಹಣವನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕು ಖಾತೆ ಅಥವ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಹೆಚ್ಹಿನ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಹಾರವಿರುವ ಗ್ರಾಹಕರು ಅಥವಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯಿದ್ದರೆ ಖಾತೆದಾರರು ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಸಲ ಹಣವಿಡುವುದನ್ನು ಅಥವಾ ತೆಗೆಯುವುದನ್ನು ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಸೌಲಭ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಉಳಿತಾಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಮೇಲಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣಿಗಳ ಮೇಲಾಗಲಿ ದೊರೆಯುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದೊಂದೇ ಖಾತೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ.
ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಅಂದರೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಖಾತೆ. ಈ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟೇ ಸಲ ಹಣವಿದಬೇಕು ಅಥವಾ ತೆಗೆಯಬೇಕು ಅನ್ನುವ ನಿರ್ಭಂದಗಳಿಲ್ಲ.ಈ ಖಾತೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನವರು ಯಾವ ಬಡ್ಡಿಯನ್ನೂ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೂ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ನವರಿಗೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿವೆ.
ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಮತ್ತು ಮಿತವ್ಯಯವನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ವರ್ಗದ ಜನರೂ ಈ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಹುದು. ಈ ಸೌಲಬ್ಯವನ್ನು ಅಂಚೆ ಕಚೆರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಸಹ ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ಥಿಗಳೇ ತೆರಯಬೇಕು. ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುವವರು ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೆಂದೂ, ಸರಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳು, ಸರಕಾರದ ಅನುದಾನ ಪಡೆದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ನಗರಸಭೆಗಳು, ರಾಜ್ಯ ಗೃಹ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಂಡಳಿಗಳು ಅಥವಾ ಸರಕಾರದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಬಾರದೆಂದೂ ನಿರ್ಭಂದವನ್ನು ರೆಸೆರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹೇರಿದೆ. ಆದರೆ ಟ್ರುಷ್ಟುಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳು, ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು ಮೊದಲಾದ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ತೆರೆಯಲು ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಗೆ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಉಳಿದ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಉಳಿತಾಯ ಖ್ಹಾತೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಚೆಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಹಕನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೇ ಬಂದು ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವನು ಪಾಸ್ ಬುಕ್ಕನ್ನು ತರಲೇಬೇಕು.
ಈ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವಾಗ ಗ್ರಾಹಕನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಸಮಾದಾನಕರ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವಾಗ ಖಾತೆದರನ ಎರಡು ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗಿರುವುದು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಎಲ್ಲ ಖಾತೆಗಳ ಹಾಗೆ ಈ ಖ್ಹಾತೆಗಳೂ ರಿಸೆರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ 'ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ' ಆದೇಶಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆ ಇರಲಿ, ಗ್ರಾಹಕನ ಮಾದರಿ ಸಹಿಯನ್ನು ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಫಾರ್ಮಿನ ಮೇಲೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಮುಂದೆ ನೀಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಪ್ರತಿ ಸಲ ಹಣವನ್ನು ತೆಗೆಯುವಾಗ ಬ್ಯಾಂಕಿನವರು ಈ ಮಾದರಿ ಸಹಿಯೊಂದಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ನೋಡುತಾರೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾದರಿ ಸಹಿ ಕೊಟ್ಟ ಮೇಲೆ, ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣದಿಂದ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಆಗ ಗ್ರಾಹಕನು ಹೊಸ ಮಾದರಿ ಸಹಿಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುವುದು. ಒಂದೊಂದು ಸಲ ಖಾತೆದರನು ಬೇರೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪತ್ರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಖಾತೆಯಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಪಡಯಬಹುದು.
ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತವಾದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಂದು ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಲ್ಲಿಟ್ಟು ಆ ಅವಧಿಯ ನಂತರ ಬಡ್ಡಿ ಸಹಿತವಾಗಿ ಮರಳಿ ಪಡೆಯುವ ಠೇವಣೆಗಳನ್ನು ಮುದ್ಧತಿ ಠೇವಣೆ, ಸ್ಥಿರ ಠೇವಣೆ ಅಥವಾ ಸಾವಧಿ ಠೇವಣೆಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಠೇವಣೆಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ೭ ದಿನಗಳಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ೧೦ ವರುಷಗಳ ಅವಧಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಇಡಬಹುದು. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ 'ನಿಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ತಿಳಿಯಿರಿ" ಆದೇಶಗಳು ಈ ಖಾತೆಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೆಲ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಇಂಥ ಖಾತೆಗಳನ್ನು 'ಠೇವಣೆ ಸಂಪರ್ಕಿತ ಉಳಿತಾಯ ಖಾತೆ' ಎನ್ನುವರು. ಇದೆ ರೀತಿ ಚಾಲ್ತಿ ಖಾತೆಗಳಿಗೂ ಸಾವಧಿ ಠೇವಣೆಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರನ್ಯಾನದ ಬಲಿಕೆಯಿಂದ ಈಗ ಇದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೊದಲು ಇಂಥ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಊಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.
ರಾಮೋಜಿ ಚಿತ್ರ ನಗರಿ(ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಸಿಟಿ)
ಹೊರಗಿನ ರಿಂಗ್ ರಸ್ತೆಯ ಹಂತ 2 ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ನಗರವನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ರಾಮೋಜಿ ರಾವ್, ರಾಮೋಜಿ ಉದ್ಯಮ ಸಮೂಹದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು. ಈ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು 1996ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಉಷಾ ಕಿರಣ್ ಮೂವೀಸ್ ನ ಮೂಲಕ ರಾಮೋಜಿ ಉದ್ಯಮಸಮೂಹವು ಉಷಾ ಕಿರಣ್ ಮೂವೀಸ್ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಸಂಬಂಧದ ಫಲಶ್ರುತಿಯಾಗಿದೆ. ಉಷಾ ಕಿರಣ್ ಮೂವಿಸ್ ಈ ಸಮೂಹದ ಸಮರ್ಪಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಹಿಂದಿ, ಮಲಯಾಳಂ, ತೆಲುಗು, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಬಾಂಗ್ಲಾದಂತಹ ಅನೇಕ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದೆ.
ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ರಾಮೋಜಿ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿ, ಪೂರ್ವ-ನಿರ್ಮಾಣದ, ನಿರ್ಮಾಣದ,ಮತ್ತು ನಂತರದ- ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು 500 ಸೆಟ್‌ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು, ನೈಜ ಸೆಟ್ ಗಳು, ಸುಮಾರು 50 ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಮಹಡಿಗಳು, ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನಿಮಾ ಸೌಲಭ್ಯ, ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಹೊರಾಂಗಣ ಸ್ಥಳಗಳು, ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಯೋಗಶಾಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿವೆ. ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಟಿಯ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿಗಳು, ಸೆಟ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಆಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು  ಉಡುಪುಗಳು, ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವ ವೇದಿಕೆಗಳು, ಕ್ಯಾಮರಾಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನ, ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣ, ನಿರ್ಮಾಣ ನಂತರದ ಡಿಜಿಟಲ್/SFX ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಈ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಲವತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನಲ್ಲದೇ, ಹಾಲಿವುಡ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ  ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅನೇಕ ನಿರ್ಮಾಪಕರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಚಂದನದ ಗೊಂಬೆ
ಪಾತ್ರ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಚಳಿಗಾಲ
ಚಳಿಗಾಲವು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಾತಾವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶರತ್ಕಾಲ ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲಗಳ ನಡುವೆ ಬರುವ ವರ್ಷದ ಅತ್ಯಂತ ಶೀತಲ ಋತು. ದಕ್ಷಿಣಾಯಣದಂದು, ದಿನಗಳು ಅತ್ಯಲ್ಪಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಾತ್ರಿಗಳು ಅತಿದೀರ್ಘಾವಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಯನದ ನಂತರ ಋತು ಮುಂದುವರಿದಂತೆ ದಿನಗಳ ಅವಧಿ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ತಜ್ಞರು ಖಗೋಳೀಯ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಕೇವಲ ಸೂರ್ಯನ ಸುತ್ತ ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಸ್ಥಿತಿ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಋತುಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾಲ
ಕೀಟ
thumb
ಕೀಟಗಳು ಕೈಟಿನ್‍ಯುಕ್ತ ಬಾಹ್ಯಕವಚ, ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿರುವ ದೇಹ (ತಲೆ, ಎದೆಗಾಪು, ಮತ್ತು ಕಿಬ್ಬೂಟ್ಟೆ), ಮೂರು ಜೊತೆ ಅವಿಭಕ್ತ ಕಾಲುಗಳು, ಸಂಯುಕ್ತ ನೇತ್ರಗಳು, ಮತ್ತು ಎರಡು ಸ್ಪರ್ಶತಂತುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಸಂಧಿಪದಿ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಜೀವಿಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗ. ಅವುಗಳು, ಮಿಲಿಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರಿಸಲಾದ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಪರಿಚಿತ ಜೀವಿಗಳ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚನ್ನು  ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪ್ರಾಣಿ ಗುಂಪುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಆರು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಮಿಲಿಯದ ನಡುವಿದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ವಿಬಿನ್ನವಾದ ಜೀವರೂಪಗಳ ಶೇಕಡ ೯೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನಷ್ಟನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. [[File:Insect anatomy diagram.svg|right|300px|thumb|Insect morphology
A- Head B- Thorax C- Abdomen
<div style=""> 1. ಸ್ಪರ್ಶತಂತು
2. ocelli (lower)
3. ocelli (upper)
4. ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳುಳ್ಳ ಕಣ್ಣು
5. ಮೆದುಳು (cerebral ganglia)
6. prothorax
7. ಹಿಂಬದಿಯ ರಕ್ತ ನಾಳ
8. tracheal tubes (trunk with spiracle)
9. mesothorax
10. metathorax
11. ಮುಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆ
12. ಹಿಂದಿನ ರೆಕ್ಕೆ
13. mid-gut (ಹೊಟ್ಟೆ)
14. dorsal tube (ಹೃದಯ)
16. hind-gut (intestine, rectum & anus)
ಆಫ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಆಫ್ರೋ-ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು ಸುಮಾರು ೩೦೦ ಮಿಲಿಯನ್ ಮಾತುಗಾರರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ೩೭೫ ಭಾಷೆಗಳ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬ. ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಸಹೇಲ್ ಮತ್ತು ನೈರುತ್ಯ ಏಷ್ಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಭಾಷೆಗಳು ಉಪಯೋಗದಲ್ಲಿವೆ. ಈ ಕುಟುಂಬವು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೆಳ-ಕುಟುಂಬಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ: ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಆಫ್ರೋ ಏಶಿಯಾಟಿಕ್ ಭಾಷೆಗಳು
ಕೀಟ
17. ಆಸನ
18. ಅಂಡನಾಳ
19. ನರತಂತು (abdominal ganglia)
21. tarsal pads
23. tarsus
24. tibia
25. femur
26. trochanter
27. fore-gut (crop, gizzard)
28. thoracic ganglion
29. coxa
30. salivary gland
31. subesophageal ganglion
32. mouthparts
.]]
ಕೀಟಲೋಕದ ಮಹತ್ತು
ಇರುವೆಗಳದು ‘ಆನೆ ಬಲ’ಕ್ಕೂ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಯಾವ ಆನೆಗೂ ಇರುವೆಗಿರುವಂತಹ ದೇಹ ಬಲ ಇಲ್ಲ! ಶರೀರದ ತೂಕಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಂತೆ ನೋಡಿದರೆ ಇಡೀ ಪ್ರಾಣಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರ ಎತ್ತುವ, ಭಾರ ಹೊರುವ, ಭಾರವನ್ನು ಎಳೆದು ಸಾಗಿಸುವ ಗರಿಷ್ಠ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇರುವುದೇ ಕೀಟಗಳಿಗೆ.
ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವಾಲಯ
ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ವ್ಯವಹಾರ ಸಚಿವಾಲಯ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿಯಮಗಳು, ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಗಳ ಸೂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತವು ಕಾರ್ಯಕಾರೀ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಚಿವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯವು ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ನಾಯ್ಡು ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ನಂತರ ಹರ್ದೀಪ್ ಸಿಂಗ್ ಪುರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಸಚಿವಾಲಯವು 2004 ರಲ್ಲಿ ವಸತಿ ಮತ್ತು ನಗರ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಸಚಿವಾಲಯದಿಂದ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಯಿತು, ಆದರೆ ನಂತರ ಅದನ್ನು 2017 ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಚಿವಾಲಯವು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸಿಟಿ ರೇಟಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು, ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದೋರ್ ಅನ್ನು ಅತಿ ಸ್ವಚ್ಛ ನಗರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜುಲೈ 2019 ರಲ್ಲಿ, ಸಚಿವಾಲಯವು ಮೆಟ್ರೊಲೈಟ್ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ವಿಶೇಷಣಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು - ಅಗ್ಗದ, ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾದ ಮೆಟ್ರೋ ವ್ಯವಸ್ಥೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಲಿಂಕ್‌ಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ
ಮಲ್ಲಿಗೆ ಸಂಪಿಗೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕೇಶಿರಾಜ
ಕೇಶಿರಾಜನ ಕಾಲ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೨೬೦. ಈತನು ಜನ್ನನ ಸೋದರಳಿಯ.ಹಳಗನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ ಈತನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕೃತಿ.
ಇವರ ಕೃತಿಗಳು
ಪ್ರಬೋಧಚಂದ್ರ, ಚೋಳಪಾಲಕ ಚರಿತ, ಕಿರಾತ, ಸುಭದ್ರಾ ಹರಣ, ಶ್ರೀ ಚಿತ್ರಮಾಲೆ. ಆದರೆ ಇವು ಯಾವುವೂ ಪ್ರಸ್ತುತ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲವಾಗಿವೆ. ರಸಿಕಪ್ರಿಯ (೧೫೯೧); ಕವಿಪ್ರಿಯ(೧೬೦೧); ರಾಮಚಂದ್ರಿಕ (೧೬೦೧); ರತನಭಾವನಿ(೧೬೦೧); ವೀರಸಿಂಹ ದೇವಚರಿತ(೧೬೦೭); ಜಹಾಂಗೀರ ಜಸಚಂದ್ರಿಕ (೧೬೧೨); ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನ ಗೀತ (೧೬೦೧)- ಈ ೭ಕೃತಿಗಳು ಕೇಶವದಾಸನ ರಚನೆಗಳೆಂದು ಪಂಡಿತರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಕಸಿಕವನ್ನು ಈತನ ಹೆಸರಿಗೇ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರೂ ಅದು ಈತನ ಅಣ್ಣ ಬಲಭದ್ರನ ರಚನೆಯೆಂದು ಬಹುಮಂದಿ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಛಂದಮಾಲಾ ಎಂಬ ಕೃತಿಯೂ ಈತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದೆ. ರಸಿಕಪ್ರಿಯಾ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರೌಢ ಗ್ರಂಥ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಪರಂಪರೆಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ರಸ, ವೃತ್ತಿ, ಕಾವ್ಯದೋಷ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಕಾಣದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಭರತನ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ, ವಾತ್ಸ್ಯಾಯನನ ಕಾಮಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ರುದ್ರಭಟ್ಟನ ಶೃಂಗಾರತಿಲಕ ಕೃತಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಕೃತಿ ರಚಿತವಾಗಿದೆ. ಶೃಂಗಾರರಸವನ್ನು ಕುರಿತ ವಿವೇಚನೆ ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಬಗೆಗಿನ ಲಕ್ಷ್ಯಪದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುವ ಕೃಷ್ಣನ ಚಿತ್ರವೂ ಬೇರೆಯ ಬಗೆಯದು. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೃಷ್ಣ ಒಬ್ಬ ರಸಿಕ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಕೃಷ್ಣ ಭಕ್ತಕವಿಗಳ ಕೃಷ್ಣನಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಇತರ ರಸಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಯೂ ಇದರಲ್ಲಿದೆ. ರಸದ ಅಂಗವಾಗಿಯೇ ನಾಯಿಕಾಭೇದಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ವಿಷಯಗಳ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗ ವಿವೇಚನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾಮಹ, ಉದ್ಭಟ ಮೊದಲಾದ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸಕರನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಅಲಂಕಾರ ಶಬ್ದವನ್ನು ತುಂಬ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ-ಅಂದರೆ, ರಸ ರೀತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಭಾಷೆ ಸರಳವಾಗಿದೆ. ಅಲಂಕಾರಗ್ರಂಥಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಹತ್ವ ಮಾತ್ರ ದೊರೆಯಬಹುದಾದರೂ ಕೇಶವದಾಸನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣವನ್ನು ಜೆ.ಗ್ಯಾರೆಟ್ ಎನ್ನುವವರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೮೬೮ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.೧೮೭೨ರಲ್ಲಿ ರೆವೆರಂಡ್ ಕಿಟ್ಟೆಲ್ ಈ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ.ಭೀಮಸೇನರಾಯರು ಹಾಗು ೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಎಲ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ಅವರು ಪರಿಷ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕವಿಪ್ರಿಯಾ ಕಾವ್ಯಶಿಕ್ಷಾಗ್ರಂಥ
ಕವಿಪ್ರಿಯಾ ಕಾವ್ಯಶಿಕ್ಷಾಗ್ರಂಥ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಕೃತಿಗಳು ರಚಿತವಾಗಿದ್ದುವು. ಕೇಶವಮಿಶ್ರನ ಅಲಂಕಾರಶೇಖರವನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕಾವ್ಯಕಲ್ಪಲತಾವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದರ್ಶ ಕೃತಿಗಳ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾರಾಜ ಇಂದ್ರಜೀತಸಿಂಹನ ಗಣಿಕೆ ರಾಯ್ ಪ್ರವೀನ್ ಎಂಬುವವಳಿಗೆ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ರಚಿಸಿದ ಗ್ರಂಥ ಇದು. ದಂಡಿ, ರುಯ್ಯಕ ಮುಂತಾದ ಅಲಂಕಾರವಾದಿಗಳ ಪಂಥವನ್ನೇ ಅನುಸರಿಸಿ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ-ಕವಿಕರ್ಮ, ಕಾವ್ಯೋದ್ದೇಶ, ಕಾವ್ಯದೋಷಗಳು, ಅಲಂಕಾರ, ರಸ, ವೃತ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ- ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಡುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಡಾ.ಬಡಥ್ವಾಲ್ ಈ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾ ಈತ ಲೇಖನಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡುವ ಆಚಾರ್ಯನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯೆಯಾದ ರಾಯ್‍ಪ್ರವೀನಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಕವಿಸಮುದಾಯಕ್ಕೇ ಕವಿತೆಯ ಬಾಹ್ಯರೂಪವನ್ನು ಕುರಿತ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತವನಾಗಿದ್ದ-ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಸುರತಿಮಿಶ್ರ, ಸರದಾರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣಕವಿಗಳು ಕವಿಪ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ರಸಿಕಪ್ರಿಯಾ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಟೀಕುಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಲಾಭಗವಾನ್‍ದೀನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳ ಮೇಲೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿರುವುದೇ ಕರ್ತೃವಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ರಾಮಚಂದ್ರಿಕಾ
ರಾಮಚಂದ್ರಿಕಾ ಈತನ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಕೃತಿ. ಮಹರ್ಷಿ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಕನಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ವ್ಯರ್ಥಕಾವ್ಯರಚನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಸಾರ್ಥಕ ಕಾವ್ಯರಚನೆಯುತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚನೆಯಿತ್ತ ಮೇರೆಗೆ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿರುವುದಾಗಿ ಕವಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಈತನ ಕಾವ್ಯಜೀವನದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿಮರ್ಶೆಯೂ ಆಗಿದೆಯೆಂದು ವಿದ್ವಾಂಸರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತಾರು ಪ್ರಕಾಶ(ಅಧ್ಯಾಯ)ಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀಛಂದಸ್ಸಿನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಅನೇಕ ವರ್ಣ ಮತ್ತು ಮಾತ್ರಾಛಂದಸ್ಸುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಈ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಛಂದಸ್ಸಿನ ಮೇಲಿನ ಪ್ರಭುತ್ವದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಕರ್ತೃ ಇಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯರಚನೆ ಮಾಡಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ರಾಮಚಂದ್ರಿಕಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ಸ್ವಾರಸ್ಯ ಪೂರ್ಣ ಸಂವಾದಗಳು, ನಾಟಕೀಯ ಪ್ರಸಂಗಗಳು. ಇಂಥ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಸರಸ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ತೇಲಿಬಿಡುವುದೂ ಉಂಟು. ಕವಿಯ ಪ್ರತ್ಯುತ್ಪನ್ನಮತಿಗೂ ಇವು ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ. ಸುಮತಿ-ವಿಮತಿ, ರಾವಣ-ಬಾಣಾಸುರ, ಶ್ರೀರಾಮ-ಪರಶುರಾಮ, ರಾವಣ-ಅಂಗದ ಮೊದಲಾದವರ ಸಂವಾದಗಳು ತುಂಬ ರಮಣೀಯವಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಇವನ್ನು ಎಲ್ಲಿಂದಲೋ ತಂದು ಜೋಡಿಸಿದಂತಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಸಹಜವಾಗಿ ಮೂಡಿಬಂದಂತಿಲ್ಲ. ಆಶ್ಚರ್ಯದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ರಾಮಜನ್ಮ ಮೊದಲಾದ ವಿವರಗಳೆಲ್ಲ ತುಂಬ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. ರಾಮನಿಗೆ ವನವಾಸವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ದಶರಥ-ಕೈಕೇಯಿ ಸಂವಾದವನ್ನು ಏಳು ಪಂಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಧನುರ್ಯಜ್ಞದ ವರ್ಣನೆ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗವಾಗಿ ಬಂದಿದೆ. ಸ್ವಯಂವರ ಸಭೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ರಾಜರ ವರ್ಣನೆಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಥಾನಜೀವನದ ನಿಕಟ ಪರಿಚಯವಿದ್ದುದೇ ಈ ವರ್ಣನೆಯ ವಿಸ್ತಾರಕ್ಕೂ ಸಹಜತೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಿರಬಹುದು. ಪೇಟೆ, ರಾಜಾಸ್ಥಾನದ ವೈಭವ, ನಗರಾಲಂಕರಣ, ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿನ ಗಡಿಬಿಡಿ-ಮುಂತಾದವುಗಳ ಸಜೀವ ವರ್ಣನೆ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಋತುವರ್ಣನೆ ಮತ್ತು ಪಾತ್ರಗಳ ನಖಶಿಖಾಂತ ವರ್ಣನೆಗಳೂ ಚೆನ್ನಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಪಾತ್ರಗಳ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸಲು ನೆರವಾಗುವಂಥ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಾಕ್ಷೀಣ್ಯವಾಗಿ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ. ಅಲಂಕಾರಕೌಶಲ ಮತ್ತು ವಾಗ್ವಿಲಾಸಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಮಾಡಿಕೊಡುವಂಥ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕವಿ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದ್ದಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೀತೆಯ ಮುಖವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲು ಬಳಸಿರುವ ದಂಡಕ ಶ್ಲೇಷಾರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ದುಷ್ಕರವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ವಿವಿದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಕೊಡುವಂಥ ಅನೇಕ ಪದ್ಯಗಳನ್ನು ಕವಿ ಹೆಣೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಕಠಿನಕಾವ್ಯಪ್ರೇತ ಎಂಬ ಪ್ರಥೆಗೂ ಕವಿ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಈ ಕೃತಿಯ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಅನರ್ಘರಾಘವ, ಪ್ರಸನ್ನರಾಘವ, ಹನುಮನ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ನೈಷಧ ಗ್ರಂಥಗಳ ಪ್ರಭಾವ ಬಿದ್ದಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕೃತ ಕಾವ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸೂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ತುಳಸೀದಾಸನಂತೆ ಈತ ಭಕ್ತಕವಿಯಲ್ಲ. ಇವನಲ್ಲಿ ಕಾಣುವುದು ಕೇವಲ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಹೀಗಾಗಿ, ರಾಮಕಥೆಯಂಥ ವಸ್ತುವನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಂಡರೂ ಅದು ಪಾಂಡಿತ್ಯದ ಪ್ರದರ್ಶನ ರಂಗವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಇದು ಮಹಾಕಾವ್ಯವಾಗದೆ ಪಂಡಿತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಿಯವಾದ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ.
ರತನಬಾವನೀ ಮಧುಕರಶಾಹನ ಪುತ್ರ ತರನಸೇನನನ್ನು ಕುರಿತ ಪ್ರಶಂಸಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯ. ಇದೇ ಬಗೆಯ ಮತ್ತೆರಡು ಪ್ರಶಂಸಾತ್ಮಕ ಕಾವ್ಯಗಳೆಂದರೆ ವೀರಸಿಂಹದೇವಚರಿತ ಮತ್ತು ಜಹಾಂಗೀರ ಜಸಚಂದ್ರಿಕಾ. ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಜೀತಸಿಂಹನೂ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಜಹಾಂಗೀರನೂ ಕೀರ್ತಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರ (೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೫ - ೨೭ ನವೆಂಬರ ೧೯೭೮) ಇವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದವರು. ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ೧೯೩೬ ವಿಜಯ ದಶಮಿಯಂದಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರನ್ನು ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರು ವಾತ್ಸಲ್ಯದಿಂದ ಮೌಶಿಜೀಯೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಮೌಲ್ಯ, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳು ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ರತಿಸುವುದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯ, ನಿಷ್ಟೆ, ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಮತ್ತು ಆದ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಯ ಮೂಲಕ ತೇಜಸ್ವಿ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಧ್ಯೇಯವಾಗಿಟ್ಟು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ಮಾಡಿದರು.
ಜನನ
ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು ಹಾಗು ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚಾಲಿಕರಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ಜನನ ನಾಗಪುರದ ದಾತೆ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಾಯಿತು. ಆಷಾಢಮಾಸ ಶುಕ್ಲ ಪಕ್ಷ ದಶಮಿ ಅಂದರೆ ೬ ಜುಲೈ ೧೯೦೫ ರಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿರವರ ಜನನವಾಯಿತು. ಅವರ ಜನ್ಮ ಹೆಸರು ಕಮಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ತಂದೆ ಭಾಸ್ಕರ್ ರಾವ್ ದಾತೆ, ಸರಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಯಶೋದಾಬಾಯಿ ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿರುವರು ಕೇಸರಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹವೆಂದು ಅನಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ತಾಯಿ ಯಶೋದಾಬಾಯಿಯವರು ಕೇಸರಿ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಕೊಳ್ಳುವುದಲ್ಲದೇ ಅವರ ಸಹೋದರಿಯರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಮಲ ಎಂದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರಿಗೆ ಧೈರ್ಯ, ದೇಶ ಪ್ರೇಮ,ಬೆದರಿಸದ ಸ್ವಭಾವ ಅವರ ತಾಯಿಂದ ದೊರಕಿತು. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ದೇಶ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಹಿಂದು ನಾಯಕ ನಾಯಕಿಯರ ವೀರಕಥೆ, ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥೆಗಳ ಪರಿಚಯ ಇವರಿಗಾಯಿತು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ವಾರದಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನೆಯ ಹತ್ತಿರದ ಮಿಷನರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಶಾಲಾ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಂದು ದೇವರ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಲ್ಲವೆಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರಿಗೆ ಸಮಾಧಾನವಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಶಾಲೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರು. ಕೆಲವು ವರಷಗಳ ನಂತರ ಬಾಲಕೀಯರ ಹಿಂದು ಶಾಲೆ ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ತೆರೆದ ನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕಾರಣಾಂತರಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಮುಂದೆ ಓದಲಿಲ್ಲ. ಶಿಕ್ಷಣದ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಅವರ ಓದುವ ಅಭಿರುಚಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ಓದುವ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಾಚಿನತೆ, ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸ, ಭೌಗೋಳಿಕ ಜ್ಞ್ಯಾನ, ಭಾರತೀಯ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕದ ಪರಿಚಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಜ್ಞ್ಯಾನ, ಆಡಳಿತದ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಅವರ ಸ್ವಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ದೊರಕಿತು.
ನಂತರದ ಅನುಭವಗಳು
ಕಿಶೋರಿ ವಯಸಿನ್ನಲ್ಲಿ ಕಮಲ ಎಂದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರು ಗೋ ರಕ್ಷಣೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾದರು. ಗೋ ಹತ್ಯೆಯನ್ನು ಭಹಿಸ್ಕರಿಸಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಅರ್ಚಕರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಝರಿಯ ಶಕ್ತಿ ಮೂಡಿತು. ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುವುದು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಬೇಕಾಗುವ ನಮ್ರತೆಯ ಅನುಭವಗಳಾಯಿತು. ಪ್ಲೇಗ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಜಾತಿ, ಮತಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕದಲಿಟ್ಟು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ತಂದೆ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯ ರೋಗಿಗಳ ಸೇವೆ ಹಾಗು ರೋಗಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾದವರ ಅಂತಃಕ್ರಿಯೆಯೂ ಮಾಡಿದರು. ಈ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ ಜಾತಿ, ಮತಗಳಲ್ಲಿ ಭೇದದ ಖಂಡನೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು.
ಸಾಂಸಾರಿಕ ಜೀವನ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರು ವರದಕ್ಷಿಣೆಯ ವಿರುಧವಿದ್ದರು. ಅವರು ಬಯಸಿದಂತಹ ಮನೆತನ ಅವರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಕೀಲರಾದ ಪುರುಷೊತ್ತಮರಾವ ಕೇಳಕರರ ಜೊತೆಗೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ಅವರ ಜನ್ಮ ಹೆಸರಾದ ಕಮಲವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಎಂದಿಟ್ಟರು. ಪುರುಷೊತ್ತಮರಾವ ಕೇಳಕರವರ ಮೊದಲ ವಿವಾಹದಿಂದ ಎರಡು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ತಾಯಿಯಾದರು. ತುಂಬು ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬದಾರಿಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರರವರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿತು. ವಾರ್ಧಾ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದಲದ್ದ ಸೇವಾಗ್ರಾಮ ಗಾಂಧಿಜೀಯವರ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೇಳಕರ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಇಂಥ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿವಿರಲಿಲ್ಲ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾಗಿ ನೆರವಹಿಸಿ ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯ ಬೈಠಕ, ಪ್ರಭಾತ ಫೇರೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಇಂಥಹ ಒಂದು ಸಂಧರ್ಬದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧಿಜೀಯವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಮಹಿಳೆಯರು ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಆದರ್ಶವಾಗಿಡಬೇಕೆಂಬ ಗಾಂಧಿಜೀಯವರ ಮಾತು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರಲ್ಲಿ ರಾಮಾಯಣದ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಲು ಅಡಿಪಾಯ ನೀಡಿತು. ಸೀತಾ ದೇವಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಒದಿದಾಗ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಧೈರ್ಯವಂತರಾಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ಇನ್ನು ಧ್ರಡವಾಗಿ ನಂಬಿದರು. ೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರ ಪತಿ ಪುರುಷೊತ್ತಮರಾವ ಕೇಳಕರವರ ನಿಧನವಾಯಿತು. ತುಂಬು ಕುಟುಂಬ, ತಮ್ಮದೇಯಾದ ಎಂಟು ಮಕ್ಕಳು ಅಪಾರ ಆಸ್ತಿ ಇವೆಲ್ಲರ ಜವಾಬದಾರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರದಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಧೈರ್ಯದಿಂದ ಪರಿಸ್ಥತಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.
ಸಂಘದ ಪರಿಚಯ
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಶಾಖೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಬೆಳಯುತ್ತಿದ್ದ ಅನುಷಾಸನ, ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ, ಸೇವಾ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ನೋಡಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರಿಗೆ ಸಂಘದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತುಹಲ ಮೂಡಿತು. ಇಂಥಹ ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಯಾಕೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಅವರಿಗೆ ಅನಿಸಿತು. ಅದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಡಾ.ಹೆಡ್ಗೆವಾರವರು ನಾಗಪುರಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಅಂದಿನ ನಾಗಪುರದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಾದ ಅಪ್ಪಾಜೀ ಜೋಶಿಯವರ ಸಹಾಯದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಡಾ.ಹೆಡ್ಗೆವಾರವರನ್ನು ಭೇಟಿಸಿದರು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಡಾಕ್ಟರಜೀಯನ್ನು ಸಂಘಟನಾ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೂ ಯಾಕೆ ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಕೇಳಿದರು. ಡಾಕ್ಟರಜೀಯರ ತೀಕ್ಷಣ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರಲ್ಲಿ ಉರಿಯುತಿರುವ ಉತ್ಸಾಹವನ್ನು ಕಂಡರು. ನಂತರ ಹಲವು ಭೇಟಿಗಳಾದವು. ಡಾಕ್ಟರಜೀಯರು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರ ಈ ವಿಚಾರ ಕುರಿತು ಸನ್ಮತಿ ನೀಡಿ, ಮಾರ್ಗದರಶನನೀಡಲು ಒಪ್ಪಿದರು. ಆದರೆ ಸಂಘದ ಜೊತೆ ದೃಷ್ಟೀಕೋಣ ಹೊಂದಿದರೂ ಎರಡೂ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಸಮಾನಂತರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಶಾರೀರಿಖ ಅಭ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಮಾರ್ಗದರಶನ ನೀಡಿ, ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳೇ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಲಾಗುವುದೆಂದೂ ತಿಳಿಸಿದರು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ವಯಂಸೇವಕ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕರಾದ ಡಾ.ಹೆಡ್ಗೆವಾರವರ ಪ್ರೇರಣೆ ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಿಂದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯನ್ನು ವಾರ್ಧಾದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೩೬ ರ ವಿಜಯದಶಮಿದಂದು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಮನೋಭಾವ, ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ರೇಖಾ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತಾವೇ ರಚಿಸಿದರು. ಸೇವೆ, ಸಂಸ್ಕಾರ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸ್ವಾವಲಂಬನ ಇವೆಲ್ಲ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಶಾರೀರಿಕ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಸಂಘದ ಸ್ವಯಂಸೇವಕರಿಂದ ಕಲಿತು ಇತರ ಸೇವಿಕೆಯರಿಗೆ ಕಲಿಸಿದರು. ಬೇರೆಯವರಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆವಾಗುವಂತೆ ಸೈಕಲ್, ಈಜುವುದು, ಯೋಗಾಭ್ಯಾಸ ಕಲಿತರು. ಹಿಂದುತ್ವದ ತತ್ವಗಳ ಆದಾರದ ಮೇಲೆ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಸಮಿತಿಯ ಸೇವಿಕೆಯರು ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಹೇಳಿದರು. ಇವೆಲ್ಲಾ ಸುಲಭವಾಗಿ ಮಾಡಲು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮನೆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕಾರಗಳನ್ನು ಧೃಡಪಡಿಸುವ ಪ್ರಶಿಕ್ಷಣ ಸಮಿತಿಯ ಸೇವಕಿಯರಿಗೆ ಸಿಗುವಂತೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿಯವರು ಮಾರ್ಗದರಶನನೀಡಿದರು. ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿ ಅಷ್ಡಭುಜೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಪರಿಶುದ್ಧತೆ, ಧೈರ್ಯ, ವಾತ್ಸಲ್ಯ, ತಾಯಿಯ ಮಮತೆ, ಪಾವಿತ್ರತೆಯ ಪ್ರೇರಣೆ ಪಡೆದರು. ಸಮಿತಿಯ ಹರಡುವಿಕೆ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪ್ರವಾಸಗಳನ್ನು ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ಮಾಡಿದರು. ಕೆಲವು ವರುಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಗೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ದರ್ಜೆ ದೊರಕಿತು. ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಸಮ್ಮೆಲನ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಸಾಧನೆ, ಎದುರಿಸುವ ಸವಾಲು, ಕಾರ್ಯಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ತಿಳಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಒಂದೇ ಪದ್ದತಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುವ ಉದ್ದೇಶ ಈ ಸಮ್ಮೆಲನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಇಂದಿಗೂ ಮೂರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಸಮ್ಮೆಲನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರಿಗೆ ಸಮಿತಿ ಕುರಿತು ಬಹಳ ಜನರಿಂದ ಟೀಕೆ, ಸವಾಲು ಮತ್ತು ವಿರೋಧವೂ ಅಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ತಲೆಬಾಗಿಸಲಿಲ್ಲ. ಸಮಿತಿಯು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅಗತ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರಿಗೆ ಕಂಡಿತು. ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಇದರ ಕೆಲಸ ಶುರುಮಾಡಿದರು. ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಶು ಮಂದಿರದ ಸ್ಥಾಪನೆಗಳಾದವು. ೧೯೫೩ ರಲ್ಲಿ ಗೃಹಿಣಿ ವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಆಯಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ದರ್ಜೆ ನೀಡಲು ಭಾರತೀಯ ಸ್ತ್ರೀ ವಿದ್ಯಾನಿಕೇತನಯೆಂಬ ಪ್ರತಿಶ್ಥಾನದ ರಚನೆ ೧೯೮೩ ರಲ್ಲಿ ಆಯಿತು. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತದ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಗೃಹಿಣಿಯರಿಗೆ, ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಯುವತಿಯರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ರಾಮಾಯಣದ ಪ್ರವಚನಗಳನ್ನು ನಗರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಈ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಚಾರ ಹಾಗು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ವಿದೇಶದಲ್ಲು ಹಿಂದು ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಕಲ್ಪಗಳು
ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರ ಮೃದು ಮಾತು, ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯ ದೃಷ್ಟಿ, ಆತ್ಮೀಯತೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ತಮ್ಮ ಕಷ್ಟ ಸುಖಗಳನ್ನು ಅವರೊಡನೆ ಹಂಚುತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕಲೆ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಅರಿವಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅಡಿಗೆ ಪಾಕದ ಕೈ ರುಚಿ ಕಂಡಿತು, ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಹಾಡು, ಸಂಗೀತದ ಕಲೆ, ಪ್ರವಚನ, ಕೀರ್ತನೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಬಲತೆ, ಇವಲ್ಲ ಇದ್ದರೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ತೊಂದರೆ ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಕೊರತೆ ಕಂಡಿತು. ಲಕ್ಷ್ಮಿಬಾಯಿ ಕೇಳಕರವರು ಸಮಿತಿಯ ವತಿಯಿಂದ ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯ ಸಿಗಬೇಕೆಂಬ ದೃಷ್ಥಯಿಂದ ಅನ್ಯ ಪ್ರಕಲ್ಪಗಳ ರಚನೆ ಮಾಡಿದರು. ಸ್ವ ಉದ್ಯೋಗ ಮಂದಿರಗಳು, ಭಜನೆ ಕೀರ್ತನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಸಿಗುವಂತೆ ಧಾರಮಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು, ಕಲೆ-ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಹೆಣ್ನುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ ಹಾಗೂ ಧೈರ್ಯವೂ ದೊರಕಿತು.
ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯ ಕೊಡುಗೆಗಳು
ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಸಮಿತಿಯ ಕಾರ್ಯ ಪಸರಿಸಿ ಇವತ್ತಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ವಿದೇಶದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬೀಸಿದೆ. ಹಲವು ಪ್ರಕಲ್ಪಗಳು, ಶಿಶು ಮಂದಿರ, ಛಾತ್ರಾವಾಸ, ಶಾಲೆಗಳು, ಸಂಸ್ಕಾರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ. ನಿರಂತರ ಸಮ್ಮೆಳನಗಳು, ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಚರ್ಚೆಗಳು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ನುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ನಡೆಸುತದೆ. ಸೇವಾ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಪರಿಸರ - ಪ್ರಕೃತಿಯ ವಿಕೋಪಗಳಾದಾಗ ಸಮಿತಿಯು ಜನ, ಸಮಾಜ ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೈಜೋಡಿಸುತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿ ನಿರ್ಮಾನದ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಸಮಿತಿಯ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಕಿನದ್ದು. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾನಸಿಕ, ಶಾರೀರಿಕ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುವುದು, ಹಿಂದುತ್ವದ ಆಲ ವಿಚಾರಗಳ ಪ್ರಸಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಾತ್ರ, ಸಂಸ್ಕಾರಗಳ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಒತ್ತು, ಆಧುನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನಮ್ಮತನವನ್ನು ಜನರಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರ ಸೇವಿಕಾ ಸಮಿತಿಯು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು
ರೋಹಿಣಿ (ಕೃಷ್ಣನ ಪತ್ನಿ)
thumb| ರೋಹಿಣಿಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೃಷ್ಣನ ಕಿರಿಯ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ (ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ). ರೋಹಿಣಿಯು ಹಿಂದೂ ದೇವರಾದ ಕೃಷ್ಣನ ರಾಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ (ಯುಗ) ವಿಷ್ಣು ದೇವರ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕಾ ರಾಜ. ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಮಹಾಭಾರತ, ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ, ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ , ಮತ್ತು ಮಹಾಭಾರತದ ಅನುಬಂಧವಾದ ಹರಿವಂಶದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯನ್ನು ರಾಣಿ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ರಾಣಿ-ಪತ್ನಿಯರು, ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ ಮತ್ತು ೧೬,೦೦೦ ಅಥವಾ ೧೬,೧೦೦ ವಿಧ್ಯುಕ್ತ ಪತ್ನಿಯರು ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ಕೆಲವು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯ ಅಥವಾ ರಾಣಿ ಜಾಂಬವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜಾಂಬವತಿಯೊಡನೆ ಒಡನಾಟ
ರೋಹಿಣಿ ಬಹಳ ಸುಂದರಿ ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರಾದ ರತ್ನಾಗ್ರಭ ಅವರು ಅವಳನ್ನು ಅಷ್ಟಭಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವಳನ್ನು ಜಾಂಬವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ರಾಣಿಯ ಜನ್ಮನಾಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿ ಎಂಬ ಪೋಷಕ ಅಕ್ಷರಶಃ " ಜಾಂಬವನ ಮಗಳು" ಅವಳ ವಿಶೇಷಣವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಶ್ರೀಧರ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಅವಳನ್ನು ಜಾಂಬವತಿಯಿಂದ ಭಿನ್ನ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಕೆಗೆ ವಿಕಿರಣ, ತಾಮ್ರಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುತ್ರರಿದ್ದರು ಎಂದು ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣವು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಹರಿವಂಶವು ರೋಹಿಣಿಯು ಜಾಂಬವತಿಯ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣು ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಜಾಂಬವತಿ ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಎಂದು ಭಾರತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಹೊರೇಸ್ ಹೇಮನ್ ವಿಲ್ಸನ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೮ ಮುಖ್ಯ ರಾಣಿಯರ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಅವಳು ನಂತರ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಬಹುದೆಂದು ಅವನು ಭಾವಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಧಾನವಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ
ಎಂಟು ಪ್ರಧಾನ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಾಗ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣವು ಅವಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ರೋಹಿಣಿ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪುತ್ರರಿದ್ದಾರೆಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ದೀಪ್ತಿಮಾನ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರತಪ್ತರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮಗ್ರಂಥದ ಅನೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ಭಾಷಾಂತರಗಳು ರೋಹಿಣಿಯನ್ನು ೧೬,೦೦೦ ಪ್ರಧಾನವಲ್ಲದ ಹೆಂಡತಿಯರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ - ಅವರು ರಾಕ್ಷಸ ನರಕಾಸುರನಿಂದ ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದ ನಂತರ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾವು
ಕೃಷ್ಣನ ಮರಣ ಮತ್ತು ಅವನ ಓಟದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಮಹಾಭಾರತದ ಮೌಸಲಾ ಪರ್ವವು ರೋಹಿಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣನ ನಾಲ್ವರು ಪತ್ನಿಯರು ಅವನ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯ ಚಿತೆಗೆ ಹಾರಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು ಎಂದು ದಾಖಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ರೂಪಕುಂಡ
ಚಾರಣ
ರೂಪಕುಂಡ ಹಿಮಾಲಯದ ಅತಿ ಸುಂದರ ಮತ್ತು ನಯನ ಮನೋಹರ ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು ಸದಾ ಚಾರಣಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ೭೧೨೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದ ತ್ರಿಶೂಲ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ೬೩೧೦ ಮೀ. ಎತ್ತರದ ನಂದಘುಂಗ್ಟಿ ಶಿಖರಗಳ ಪಾದದ ಬಳಿ ಇರುವ ರೂಪಕುಂಡ ದವರೆಗೆ ರಸ್ತೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಗ್ವಾಲ್‌ದಮ್ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೪ ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ದಾರಿ ಸವೆಸಿ ರೂಪಕುಂಡವನ್ನು ತಲುಪಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಹಿಮಾವೃತ ಉನ್ನತ ಶಿಖರಸಾಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಚಾರಣ ಚೇತೋಹಾರಿ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಬೇದಿನಿ ಬುಗ್ಯಾಲ್ ಅತಿ ಸುಂದರ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹೂತೋಟ. ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಪ್ರದೇಶವಾದ್ದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ರೂಪಕುಂಡದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ.
ಪ್ಲಾಸ್ಮ
ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಎಂಬುವುದು ಈ ಕೆಳಗಿನವನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಗ್ಯಾಸ್ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿ (ಅನಿಲ ವರ್ಣರೇಖನ)
ಗ್ಯಾಸ್‌ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿ ಎನ್ನುವುದು ವಿಭಜನೆ ಮಾಡದೆಯೇ ಹಿಂಗಿಸಬಹುದಾದ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ವಿಶ್ಲೇಷಣಾತ್ಮಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿ. ಗ್ಯಾಸ್‌ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಯೋಗಗಳೆಂದರೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಸ್ತುವಿನ ಶುಭ್ರತೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಮಿಶ್ರಣದ ವಿವಿಧ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು (ಅಂತಹ ಘಟಕಗಳ ಸಾಪೇಕ್ಷ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಕೂಡ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು). ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ಯಾಸ್‌ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಒಂದು ಸಂಯುಕ್ತವನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು. ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿಯಲ್ಲಿ, ಮಿಶ್ರಣದಿಂದ ಶುದ್ಧ ಸಂಯುಕ್ತಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಗ್ಯಾಸ್‌ ಕ್ರೊಮ್ಯಾಟೋಗ್ರಫಿಯನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು.