cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ
ಹೋರಾಟದ ಜೀವನ
ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಪಾಲ್ಸ್ ಮೂರ್ ಕಾರಾವಾಸಕ್ಕೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಣ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಲಕ್ಷಾನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಯುವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಜೈಲಿನ ಕೈದಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸದಾ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರಾವಾಸವನ್ನು ‘ಮಂಡೇಲಾ ಯುನಿವರ್‌ಸಿಟಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರಗೃಹವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳಲು ಸರಕಾರವು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಮಂಡೇಲಾರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದ ಮುಖಂಡರ ನಡುವೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ವಿನಹ ಮತ್ತಾವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೇಪೆ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇಂಥ ಅನೇಕ ಕಷ್ಟಕಾರ್ಣ್ಯಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತು ಹೋಗಿದ್ದ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಂದುವರೆಸಿ ಲಂಡನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಕಾನೂನು ಪದವಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರು. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಜೈಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳೇ ಸ್ವತಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ್ದರು. ಕಾರಣ ಅವರು ಉತ್ತೇಜನಗೊಂಡು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕುತಂತ್ರದಿಂದ ಶೂಟ್ ಮಾಡಿ ಸಾಯಿಸುವ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಿಟೋರಿಯ ಆಡಳಿತ ರೂಪಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಗುಪ್ತವರದಿಗಳು ತಿಳಿಯಪಡಿಸಿದವು. ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಸೆರೆ ವಾಸದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪಿಕ್ ಡಬ್ಲು ಬೋಥೋ ಒಪ್ಪಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ಕೊಡಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದದ ಮುಂದಿನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗೆಗೆ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ಎಎನ್‌ಸಿ ಮಧ್ಯೆ ವಾಗ್ವಾದವಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿರುಕು ಉಂಟು ಮಾಡಿತು. ಸ್ವತಃ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರೇ ಇದರ ಬಗೆಗೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಾ, ಯಾವುದೇ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ‘ವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ’ವನ್ನು ಪಡೆಯುವರೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಹಾಗೂ ಸಂಘಟನೆ ಎಂಬ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಗಳೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಖಂಡತುಂಡಾಗಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯಸಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಗೊಂದಲಗಳಿಗೆ ಸ್ವತಹ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರೇ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಪೂರ್ಣ ವಿರಾಮ ಹಾಕಿದರು.
ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸರಕಾರ ಒಪ್ಪಿತು. ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿ ಕೊಬಿ ಕೊಟ್ಸೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಂಥ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಂಭೀರವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಎಎನ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಸರಕಾರದ ನಡುವೆ ನಡೆದವು. ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ದೂಡಿದ ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದೂ ೧೯೮೫ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ತರಹದ ತೀವ್ರತರ ಒತ್ತಡಗಳು ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆದವು. ೧೯೮೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬೋಥಾ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸರಕಾರ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಂಡೇಲಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಬಗ್ಗಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೋಥೊ ಅವರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗೆಗೆ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಾಳಿದ್ದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವುಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಮುಂದೊಡಿತು. ಆದರೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೋರಾಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕಗೊಂಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬ ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಕ್ಲರ್ಕ್ (Frederik willem de Klerlc) ಅವರು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕಾರಣ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಅವರು ೨ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಎಎನ್‌ಸಿ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೯೦ನೆಯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧ರಂದು ಕಾರಾಗ್ರಹ ವಾಸದಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಬಿಳಿಯ ಸರಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯಗೋಸ್ಕರ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲವೆಂದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇಂಥ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೊರತು ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದಾರಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು(ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ) ಬಹುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಸರಕಾರ ದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವೆಂದು ದಿಟವಾಗಿ ನುಡಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ಯಾವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ ಮತದಾನದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕ ಆಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು.
ಬಡಾವಣೆ
ಬಡಾವಣೆಗಳು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಜನವಸತಿಯ ಪ್ರದೇಶಗಳು. ನಗರಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರ ಸುತ್ತ ಅನೇಕ ಬಡಾವಣೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
200px|thumb|right| ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ. ಮಂಡೇಲಾರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಬಡಾವಣೆ
ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ೧೧ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೭, ೧೯೯೪ – ೧೯೯೯ ಉಪ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ 	ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಲ್ಲೆಮ್ ಡೆ ಕ್ಲೆರ್ಕ್ ಥಾಬೊ ಮ್‍ಬೇಕಿ ಪೂರ್ವಾಧಿಕಾರಿ	ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ವಿಲ್ಲೆಮ್ ಡೆ ಕ್ಲೆರ್ಕ್ (State President of South Africa) ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ	ಥಾಬೊ ಮ್‍ಬೇಕಿ ಜನನ	ಜುಲೈ ೧೮, ೧೯೧೮ ಕೂನು, ಮ್‍ಥಾಥ, ಟ್ರಾನ್ಸ್ಕೀ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ	ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
ಯುವಕ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಜುಲೈ ೧೮, ೧೯೧೮ ರಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಟ್ರಾನ್‍ಸ್ಕೈ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಟೆಂಬೂ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ವಿಟ್ವಾಟರ್ಸ್ರಾಂಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೪೨ರಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸೇರಿ 'ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ' ಸರ್ಕಾರದ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಿದರು. ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ೧೯೫೬ರಿಂದ ೧೯೬೧ರವರೆಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಕಾನೂನು ಸಮರ ನಡೆಸಿ, ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಜಯಗಳಿಸಿದರು.
ಮೊದಲಿಗೆ 'ಅಹಿಂಸಾ ನೀತಿ'ಯನ್ನು ಆಚರಿಸಿದರೂ ನಂತರ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಟೀಕೆಗೊಳಗಾದರು. ಆದರೆ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯರಾದ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಜನಾಂಗೀಯ ದ್ವೇಷ'ಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ದ ಪ್ರಬಲ ಎದುರಾಳಿಯಾದರು. ೧೯೯೦ರವರೆಗಿನ ಅವರ ೨೭ ವರ್ಷದ ಜೀವಾವಧಿ ಸಜೆಯು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಜನಜಾಗೃತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ಶಾಂತ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಪರಿವಿಡಿ [ಅಡಗಿಸು] ೧ ಮಂಡೇಲಾರ ಜೀವನ ೧.೧ ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ ೧.೨ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ ೧.೩ ಹೋರಾಟದ ಜೀವನ ೧.೪ ವೈಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ ೧.೫ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು ೨ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ೩ ಮಂಡೇಲಾರ ನುಡಿಗಳು ೪ ಮಂಡೇಲಾರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ೫ ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಮ್ ೬ ಮಂಡೇಲಾರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯರ ಕಂಬನಿ ೭ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಚಿತ್ರಗಳು ಮಂಡೇಲಾರ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಒಟ್ಟು ಆರು ಜನ ಮಕ್ಕಳು. ಇಪ್ಪತ್ತು ವೊಮ್ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಮರಿಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ತುಂಬು ಸಂಸಾರ. ಇವೆಲಾಯಿನ್ ನಟೊಕೊ ಮಸೇ ನೆಲ್ಸನ್‌ರ ವೊದಲ ಹೆಂಡತಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕೆಯವರು. ಇವಳು ವೊಟ್ಟ ವೊದಲಿಗೆ ಜೊಹಾನ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಆಗಿದ್ದಳು. ಪರಿಚಯವು ಪ್ರಣಯದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರು ಸತತವಾಗಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗದೆ ಸುಮಾರು ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ದಾಂಪತ್ಯದ ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧ ಮುರಿದು ಬಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರಿಬ್ಬರ ಮಧ್ಯೆ ಯಾವ ಸಂಬಂಧಗಳು ಉಳಿದು ಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ತಾಟಸ್ಥ್ಯವನ್ನು ತಾಳುವಂತೆ ಅವರ ಹೆಂಡತಿಯು ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಕೇಳಿದರೂ ಅವರು ಹೆಂಡತಿಯನ್ನೇ ಬಿಟ್ಟರೇ ಹೊರತು ತಾವು ನಿಶ್ಚಿಯಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಬಿಡಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಒಬ್ಬ ನಿಜವಾದ ಹೋರಾಟಗಾರನ ಖಾಸಗಿಯ ಬದುಕು ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಪರಿಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುವ ನೋವಿನ ಸಂಗತಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ವೊದಲ ಹೆಂಡತಿ ಇವೆಲಾಯಿನ್ ನಟೊಕೊ ಮಸೇ ಅವರು ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ತೀರಿಕೊಂಡರು. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಹಾಗೂ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಇವರೆಲ್ಲರೂ ಸಹ ತೀರಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಕಪ್ಪು ವರ್ಣೀಯ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆಯಾದ ವಿನ್ನಿ ಮಡಿಕಿಜೇಲಾ ಅವರು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ೧೯೫೭ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರು ಈ ವೊದಲು ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ನಗರದ ವೊಟ್ಟಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಹೋರಾಟಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ನಿರೂಪಿತಗೊಂಡವರು. ಇಬ್ಬರು ಒಂದೇ ಮನೋಭಾವನೆ ಹಾಗೂ ಗುರಿಯನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಈ ವೊದಲಿನಂತೆ ಹೋರಾಟವು ಅವರ ದಾಂಪತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇವರಿಗೂ ಸಹ ಎರಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದೂ ಇವರನ್ನೆಲ್ಲಾ ವಿನ್ನಿ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರೇ ಸಾಕಿ ಸಲುಹಿದರು. ಕಾರಣ ಮಕ್ಕಳಿಬ್ಬರ ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಯೌವನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಇಡೀ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥ ಕಷ್ಟದ ಏಕಾಂಗಿತನವು ಅವರಿಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಅಡೆತಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಕೆ ಪ್ರಾಂತದವರಾದ ವಿನ್ನಿ ಮಂಡೇಲಾರ ತಂದೆ ಅಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹೋರಾಟದ ಕಠಿಣ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ವಿನ್ನಿ ಮಂಡೇಲಾ ಹಾಗೂ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಮಧ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಿದ್ದ ಮನಸ್ತಾಪಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರದೆ ಅವರು ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ದಾಂಪತ್ಯ ಬಂಧನದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದು, ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದರು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಹುಟ್ಟಿದ ಝೆಂನನಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಜಿಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ರಾಜಕುಮಾರ ಥುಮಾಂಭುಜಿ ದ್ಲಮಿನಿಗೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿಯೇ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ಇವಳಿಗೂ ಸಹ ತಂದೆಯ ಯಾವ ನೆನಪುಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೂ ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಸರಕಾರವು ಸಹ ಈ ಹಿಂದೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ್ನನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಯಾವ ಅವಕಾಶ ಕೊಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ದ್ಲಮಿನಿ ದಂಪತಿಗಳು ಪಿಕ್ ಬೋಥೋ ಸರಕಾರದ ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಹೆದರಿ ಅಮೆರಿಕಾ ದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಬೋಸ್ಟನ್ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನಗೈಯುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಇವರಿಬ್ಬರಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಸೆಡ್ಜಾದ್ಲಮಿನಿಯು ಸಹ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹಿತರಕ್ಷಣಾ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಗಳಾದ ಜಿಂದಜಿಯು, ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಸರಕಾರವು ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಷರತ್ತು ಬದ್ಧ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಆದವಳು. ಈವರೆಗೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಇವರು ತಮ್ಮ ಬದುಕು ನಿರ್ವಹಣೆಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ವಿನ್ನಿಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಂದ ವಿಚ್ಛೇದನ ಪಡೆದಿದ್ದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ತಮ್ಮ ೮೦ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಕ್ ಮಾಕೆಲ್ ನೀ ಸಿಂಬಿನಿ(ಅವಳನ್ನು ಮಂಡೇಲಾ ಅವರು)ಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಇವರು ಮೊಜಾಂಬಿಕ್ ದೇಶದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಹಾಗೂ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ಸಮೊರಾ ಮಾಕೆಲ್ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆಗಿದ್ದಳು. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮದುವೆ ಜರುಗಿತು. ಆ ದಿನ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬವೂ ಆಗಿತ್ತು. ಇಳಿ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾದ ಈ ಸಂಗತಿಯು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಸವತ್ತಾದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಗ್ರಾಸವಾಯಿತು. ಜೋಹಾನ್ಸ್‌ಬರ್ಗ್ ಸಮೀಪದ ಕ್ವಿನುನಲ್ಲಿ ಇವರಿಬ್ಬರೂ ದಂಪತಿಗಳಾಗಿ ಈಗಲೂ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಹೋರಾಟದ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ನೈಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಜೈಲುವಾಸದ ೨೭ ವರ್ಷಗಳ ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಬೆನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಅನುಭವಿಸಿದ ಶಿಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಳೆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದ ಇಡೀ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದ ಅದ್ವಿತೀಯ ಮೇರು ನಾಯಕನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಗೆ ಬಂದರು. ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನ ಕ್ರೂರ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೊಡುವ ಅತೀ ಕಷ್ಟದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಮಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಕಠೋರವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದುದಲ್ಲದೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಜನಾಂಗ ಹಾಗೂ ವರ್ಣದ ನೀತಿಗಳ ಮೇಲೆ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅತೀ ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅತೀ ಕಷ್ಟದ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕಪ್ಪು ಕೈದಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ "ಡಿ" ದರ್ಜೆಯ ಕೈದಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡುವ ಸವಲತ್ತನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸರ್ಕಾರ ಬಯಸಿದ್ದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮಾತ್ರ ಅವರನ್ನೂ ಭೇಟಿ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೂ ಆರು ತಿಂಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಪತ್ರವನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಂಥಹದರಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಪತ್ರಗಳೆಲ್ಲವುಗಳು ಎಲ್ಲ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಚಾರಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಪಾಲ್ಸ್ ಮೂರ್ ಕಾರಾವಾಸಕ್ಕೆ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾರಣ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಲಕ್ಷಾನು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಗರೋಪಾದಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಯುವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಶಕ್ತಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರಕಾರ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಈ ಜೈಲಿನ ಕೈದಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಹೋರಾಟವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸದಾ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಾಕ್ಷಿಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರಾವಾಸವನ್ನು ‘ಮಂಡೇಲಾ ಯುನಿವರ್‌ಸಿಟಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತಿತ್ತು. ಅಂದರೆ ರಾಬಿನ್ ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ ಕಾರಗೃಹವು ಎಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂಥ ಆರೋಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳ್ಳಲು ಸರಕಾರವು ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತು. ಮಂಡೇಲಾರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡು ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಮುಖ ಕೈದಿಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರವು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ಸರಕಾರ ಹಾಗೂ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗದ ಮುಖಂಡರ ನಡುವೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಯುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ವಿನಹ ಮತ್ತಾವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಮಂತ್ರಿಯೊಬ್ಬರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ತೇಪೆ ಹಚ್ಚುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣ ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸರಕಾರ ಒಪ್ಪಿತು. ಕೇಪ್ ಟೌನ್‌ನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಮಂತ್ರಿ ಕೊಬಿ ಕೊಟ್ಸೇ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದರು. ಇಂಥ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಗಂಭೀರವಾದ ಚರ್ಚೆಗಳು ಎಎನ್‌ಸಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಟೋರಿಯಾ ಸರಕಾರದ ನಡುವೆ ನಡೆದವು. ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಸೆರೆವಾಸಕ್ಕೆ ದೂಡಿದ ದಿನದಿಂದ ಹಿಡಿದೂ ೧೯೮೫ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ, ಆಫ್ರಿಕಾ ಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಬಿಡುಗಡೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ತರಹದ ತೀವ್ರತರ ಒತ್ತಡಗಳು ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟಗಳು ಜೋರಾಗಿ ನಡೆದವು. ೧೯೮೯ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಾನವಹಕ್ಕುಗಳು ಹಾಗೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪಿ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಬೋಥಾ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸರಕಾರ ವಿಧಿಯಿಲ್ಲದೆ ಮಂಡೇಲಾ ಬಿಡುಗಡೆ ಬಗೆಗಿನ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಬಗ್ಗಲೇ ಬೇಕಾಯಿತು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬೋಥೊ ಅವರು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು ಹೊಡೆತದಿಂದ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಹೀಗಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಹೋರಾಟಗಾರರ ಬಗೆಗೆ ಮೃದು ಧೋರಣೆ ತಾಳಿದ್ದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಟಿ ಸರಕಾರ ತನ್ನ ನಿಲುವುಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಹಿಂದೇಟು ಹಾಕಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತೆ ಒಂದು ವರ್ಷ ಕಾಲ ಮುಂದೊಡಿತು. ಆದರೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೋರಾಟಗಳು ವ್ಯಾಪಕಗೊಂಡು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ತುಂಬ ಬಿಗಡಾಯಿಸಿತು. ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ.ಕ್ಲರ್ಕ್ (Frederik willem de Klerlc) ಅವರು ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಕಾರಣ ಸರಕಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಲರ್ಕ್ ಅವರು ೨ನೇ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಎಎನ್‌ಸಿ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ದಿಗ್ಬಂಧನವನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ ೧೯೯೦ನೆಯ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೧ರಂದು ಕಾರಾಗ್ರಹ ವಾಸದಿಂದ ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುವ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ನಮ್ಮ ಸಶಸ್ತ್ರ ಹೋರಾಟ ಬಿಳಿಯ ಸರಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ವರ್ಣಭೇದ ತಾರತಮ್ಯಗೋಸ್ಕರ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೊರತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಭಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುವುದಲ್ಲವೆಂದು ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಇಂಥ ಆಯ್ಕೆಯ ಹೊರತು ನಮಗೆ ಬೇರೆ ಯಾವ ದಾರಿಗಳಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು(ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಹೋರಾಟ) ಬಹುಮತದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡ ಸರಕಾರ ದೇಶದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕವೆಂದು ದಿಟವಾಗಿ ನುಡಿದರು. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ ಕಪ್ಪು ಜನಾಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಹೋರಾಟ ಕುರಿತು ಶಾಂತಿಯಿಂದ ಇರುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೇ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬಹುದಾದ ಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಜನರಿಗೂ ಯಾವ ಭೇದವಿಲ್ಲದೇ ಮತದಾನದ ಪರಮಾಧಿಕಾರ ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯ ಪೂರ್ವಕ ಆಗ್ರಹ ಮಾಡಿದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನ[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ]
ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪತ್ರ. ಮಂಡೇಲಾರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
-೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ -೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಅಂತರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಾಂಧಿ ಶಾಂತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮಂಡೇಲಾರ ನುಡಿಗಳು[ಬದಲಾಯಿಸಿ] ಕಷ್ಟಗಳು ಕೆಲವರನ್ನು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವರನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿ ಬೆಳಸುತ್ತವೆ-ರೊಬ್ಬನ್ ಐಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಪತ್ನಿ ವಿನ್ನಿ ಮಂಡೇಲಾಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೭೫ ಅಸೀಮ ಕೋಪ ಮತ್ತು ಹಿಂಸೆಗಳಿಂದ ದೇಶವೂಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗದು. ನಾವು ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಜನರೂ, ಕರಿಯರು ಮತ್ತು ಬಿಳಿಯರಿಬ್ಬರೂ ಗೆಲ್ಲಬೇಕು. ಅಂತಹ ಫಲಿತಾಂಶ ಪಡೆಯಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ-ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಭಾಷಣ ೧೯೯೦ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವುದೆಂದರೆ ಬರಿ ಸಂಕೋಲೆಗಳನ್ನು ಕಳಚುವುದಲ್ಲ. ಬೇರೆಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತ ಬದುಕುವಂತಾಗಬೇಕು-ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಂ, ೧೯೯೫ ಶತ್ರುವಿನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಸಾಧಿಸಬೇಕಿದ್ದರೆ, ಆತನೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಆಗ ಆತ ನಿಮಗೆ ಸಹವರ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ-ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಂ, ೧೯೯೫ ಮಾನವನ ಒಳ್ಳೆಯತನ ಜ್ಯೋತಿಯಿದ್ದಂತೆ ಅದನ್ನು ಮರೆಮಾಚಬಹುದು, ಆರಿಸಲಾಗದು-ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಂ, ೧೯೯೫ ನಿಜವಾದ ನಾಯಕರು ಜನರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ವವನ್ನೂ ತ್ಯಾಗ ಮಾಡಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಬೇಕು -ಕ್ವಜುಲು-ನಾಟಲ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ, ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೫, ೧೯೯೮ ಪದಗಳನ್ನು ಹಗುರಾಗಿ ಬಳಸುವ ಜಾಯಮಾನ ನನ್ನದಲ್ಲ. ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ೨೭ ವಸಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೌನದ ಸಾಂಗತ್ಯ, ಏಕಾಂತಗಳು ಪದಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಸಿದೆ. ಜನರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಮೇಲೆ ಮಾತು ಬೀರುವ ಗಾಢ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ತಿಳಿಸಿವೆ-ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಜುಲೈ ೧೪,೨೦೦೦ ನಾನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟ ನೈತಿಕತೆ, ಸರಳತೆ ಮತ್ತು ಬಡವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಗಾಂಧಿ ಯಾವುದೇ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳಿಲ್ಲದ ಮಾನವ ಜೀವಿ. ನಾನು ಅನೇಕ ದೌರ್ಬಲ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾನವ- ೧೯೯೫ರ ಅಹ್ಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಪ್ರಬಲ ಅಸ್ತ್ರ ಒಂದು ಸಮಾಜದ ಆತ್ಮದ ದರ್ಶನವಾಗುವುದು ಅದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲದೊಂದಿಗೆ ನಿಮ್ಮ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ದಿಗಿಲು ಹುಟ್ಟಿಸುವ ಸಂಗತಿ ಮತ್ತೊಂದಿಲ್ಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿನ ಕಡು ಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ನಾನು ಸ್ವತಂತ್ರನಾಗಿ ಕಾಲಿಗೆ ಮುತ್ತಿಕ್ಕುವ ಇಬ್ಬನಿಯಿಂದ ತೋಯ್ದ ಹುಲ್ಲಿನ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ನಂಬುಗೆ ನನಗಿತ್ತು
ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಮ್
200px|thumb|left|ಮಂಡೇಲಾರ ಆತ್ಮಕಥನ ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಮ್ ಪುಸ್ತಕದ ಮುಖಪುಟ. ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಸೆರೆವಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಲಾಂಗ್ ವಾಕ್ ಟು ಫ್ರೀಡಮ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆತ್ಮಕಥನ. ಆದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಎಫ್.ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಡಿ. ಕ್ಲರ್ಕ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕ್ರೂರ ಹತ್ಯೆಗಳಾಗಲಿ ಹಾಗೂ ಮಂಡೇಲಾ ಮಾಜಿ ಪತ್ನಿ ವಿನಿಮಂಡೇಲಾ ಅವರು ಅನೇಕ ಹಿಂಸಾಕೃತ್ಯಗಳ ಹಿಂದೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೈವಾಡಗಳ ಕುರಿತು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬರೆಯಲಿಲ್ಲ(ಎಂಬತ್ತು, ತೊಂಭತ್ತರ ದಶಕದ ಕಗ್ಗೊಲೆಗಳು).ಇಂಥ ಕೊರತೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ ಈ ಕೃತಿಯು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾರನ್ನು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಡುವ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಲೇಖಕ ಜೇಮ್ಸ್ ಜಾರ್ಜ(ಮಂಡೇಲಾ ದಿ ಆಥರೈಸ್ಡ್ ಬಯೋಗ್ರಾಫಿ) ಅವರು ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕುಟುಂಬದ ಬಗೆಗೆ ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಂಪ್ಸ್‌ನ್ ಎಂಬ ಲೇಖಕ ಸಹ ಮಂಡೇಲಾರ ಸೆರೆವಾಸದ ದಿನಗಳ ಕುರಿತಂತೆ ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು ಮಂಡೇಲಾರ ಕುರಿತು ವಿವರವಾಗಿ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಮಹತ್ವದ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿವೆ
ಮಂಡೇಲಾರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಗಣ್ಯರ ಕಂಬನಿ
ಜಾಗತಿಕ ವರ್ಣಬೇಧ ನೀತಿ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟಗಾರ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರಿಗೆ ಸ್ಪೂರ್ತಿ, ನಿಜವಾದ ಗಾಂಧಿವಾದಿಯಾಗಿದ್ದ ಮಂಡೇಲಾ ನಿಧನಕ್ಕೆ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜನರು ಸೂಚಿಸಿದ ಸಂತಾಪ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ರತ್ನ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ನೊಬೆಲ್ ಶಾಂತಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ
ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ
ಕಾಡುಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಬಡಾವಣೆಯ ಸಂಪಿಗೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯ. ಈ ದೇವಾಲಯದಿಂದಾಗಿಯೇ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಬಡಾವಣೆಗೆ ಆ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ.
ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಾಡು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇದು ಉದ್ಭವ ಲಿಂಗ (ಸ್ವಯಂಭೂ). ಇಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ, ಕಾಶಿ ವಿಶ್ವನಾಥ, ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು, ಸೂರ್ಯನಾರಾಯಣ, ಆಂಜನೇಯ, ಕಾಲಭೈರವ, ಅರುಣಾಚಲೇಶ್ವರ, ಪಾರ್ವತಿ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ, ನವಗ್ರಹ, ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯೇಶ್ವರ, ದುರ್ಗಾ ದೇವತೆಯ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಇವೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಶಿಲೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಕ ವಿಮಾನ ಗೋಪುರ ಹಾಗೂ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಧ್ವಜ ಸ್ತಂಭವಿದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ವ ಪತ್ರೆ, ಪಾರಿಜಾತ, ಶ್ರೀಗಂಧ, ಬೇವು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಾತಿಯ ಮರಗಿಡಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರವನ್ನು ಸುಂದರಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಬಡಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಜನದಟ್ಟಣೆ ಇದ್ದರೂ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸುತ್ತ ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವಿದೆ
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟಿ ಎಂಬ ವರ್ತಕರು ಒಂದು ದಿನ ತಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಲಾಗದೆ ಈಗಿನ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೂಡಿ ಅನ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಅನ್ನ ರಕ್ತದ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು. ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿದ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶೆಟ್ಟರು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿ ಬಿದ್ದರು. ಒಲೆಗೆ ಬಳಸಿದ್ದ ಕಲ್ಲುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಲ್ಲು ಶಿವ ಲಿಂಗದ ಆಕಾರ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ ಶೆಟ್ಟರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ.ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗೌತಮ ಋಷಿಗೆ ಶಿವ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದ ಸ್ಥಳ ಇದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶ ಹಿಂದೆ ಕಾಡಾಗಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಿರ್ಮಾಣವಾದನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಕಾಡು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಈಗ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9ರಿಂದ ರಾತ್ರಿ 10.30ರ ವರೆಗೆ ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದಿನವಿಡೀ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಮಹಾ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಸಾವಿರಾರು ಜನರು ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಸ್ವಾಮಿ ದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.ಶಿವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಬ್ರಹ್ಮರಥೋತ್ಸವ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಹತ್ತು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಕಾರ್ತೀಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ದೀಪೋತ್ಸವ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ನವರಾತ್ರಿ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ಅಭಿಷೇಕ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಮಹೂರ್ತ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಸಿನಿಮಾ ಬಿಡುಗಡೆಗೆ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸುವ ಪರಿಪಾಠವಿದೆ.
ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರ ಕನ್ನಡರತ್ನ.ಕಾಂನ ಅವರ್ ಟೆಂಪಲ್ಸ್.ಇನ್ ನಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯ. http://ourtemples.in/kadumalleswara.html
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ದೇವಾಲಯಗಳು
ಸಂಪಿಗೆ ರಸ್ತೆ
thumb ಸಂಪಿಗೆ ರಸ್ತೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೃದಯ ಭಾಗದ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರಂ ಬಡಾವಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರಸ್ತೆ. ಇದು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರೀ ವಹಿವಾಟಿನ ರಸ್ತೆ. ಸದಾ ಇದು ಜನ ಜಂಗುಳಿಯಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಂಪನಿಯ ಶೋ ರೂಮ್‌ಗಳಿವೆ. ತಿಂಡಿ ತಿನಿಸುಗಳಿಗಾಗಿ ಚಾಟ್ ಸ್ಥಳಗಳಿವೆ. ೧೫ನೇ ಕ್ರಾಸಿನ ಬಳಿ ಮಲ್ಲೇಶ್ವರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಮಂತ್ರಿ ಡೆವೆಲಪರ್ಸ್ ರವರು ಮಂತ್ರಿ ಸ್ಕ್ವೇರ್ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಾಪಿಂಗ್ ಮಾಲ್ ನಿಂದ ಮೆಟ್ರೊ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸೇತುವೆ ಮೂಲಕ ಹೋಗಬಹುದು,ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲನೆಯದ್ದಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರು
ವಿಶ್ವ ಮಹಿಳೆಯರ ದಿನ
Bold text
ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ದಿನ - ಹಿನ್ನೋಟ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮಾರ್ಚಿ ೮ ರಂದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ನಾಲ್ಕು ವಾರಗಳ ನಂತರ ರಾಜ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮತಚಲಾಯಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನ ಸರ್ಕಾರ ನೀಡಿತು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳಾ ದಿನಾಚರಣೆ ಮುಂದುವರೆದ ಮತ್ತು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಆಯಮವನ್ನ ಪಡೆಯಿತು.
ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಸಮಾನತೆ
೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ಸಹಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ "ಲಿಂಗ ಸಮಾನತಾ ತತ್ವ" ಅಂಗೀಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು.ಅಲ್ಲಿಯ ನಂತರ ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪ್ಯ ಒಪ್ಪಂದ ನೀತಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟಮಾನ, ಮಹಿಳಾಭಿವ್ರುದ್ದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಹಾಗು ಯೋಜನೆಗಳು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಕೆಲವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಏಜೆನ್ಸ್ಸಿಗಳು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನ ಅಬಿನಂಧಿಸಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದವು. ಮಹಿಳೆಯರನ್ನ ಪ್ರಭಲಗೊಳಿಸುವ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ರಗಳ ಕಾರ್ಯ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಮುಂದುವರೆಯಿತು.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ದಿನಾಚರಣೆಗಳು ವರ್ಗ:ಮಾರ್ಚ್
ವೊಲ್ವೆರಿನ್
ವೊಲ್ವೆರಿನ್ (ಗುಲೋ ಗುಲೋ )ನನ್ನು, ಗ್ಲಟನ್ ಎಂದೂ ಸೂಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಧರ್ಬಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಕಾಜೌ ಸ್ಕಂಕ್ ಬೇರ್, ಕ್ವಿಕ್ ಹಾಚ್ ಅಥವಾ ಗುಲೋನ್  ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ-ವಾಸಮಾಡುವ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ (ವೀಸಲ್) ಜಾತಿಯ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಪ್ರಾಣಿ ಗುಲೋ . ಇದು ಒಂದು ಕುಳ್ಳ,ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮತ್ತು ಬಲಯುತ ಮಾಂಸ ಖಂಡ ಹೊಂದಿರುವ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿ, ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕರಡಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಉಗ್ರಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಅದರ ತೂಕಕ್ಕಿಂತ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಶಕ್ತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ದೂರದ ಉತ್ತರ ಬೋರಿಯಲ್ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವ ವಲಯದ ಸಮೀಪ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಅಲ್ಪೈನ್ ಟನ್ಡ್ರಾದಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅಲಾಸ್ಕಾ, ಕೆನಡಾ, ಯೂರೋಪಿನ ನೊರ್ಡಿಕ್ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ರಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಸೈಬೀರಿಯಾದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು 19ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದೀಚೆಗೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಇವುಗಳ ಅಮಿತ ಬೇಟೆ, ಕಾಡುಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ನೆಲೆಯ ವಿಘಟನೆ ಯ ಆಘಾತ  ಎದುರಿಸಿವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವುಗಳು  ಯುರೋಪಿಯನ್ ಘಟ್ಟಗಳ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ
ಶಿವಮೊಗ್ಗಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೂoಕಂಡು್ಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು  s
ಟ tಕK
ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರವು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ಟೈರಾ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟೆನ್ಸ್ (ಕ್ರಮವಾಗಿ ಐರಾ, ಮತ್ತು ಮಾರ್ಟೆಸ್  )ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅವುಗಳ ಯುರೇಷಿಯನ್ ಪೂರ್ವಿಕರ ವಂಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಗುಲೋ ಜಾತಿ ಯ ಒಳಗಡೆಯೇ, ಒಂದು ಉಪವಿಭಾಗವು ಎರಡು ಉಪಜಾತಿಗಳ ವರ್ಗ ಇದೆ : ಹಳೆಯ ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪ ಗುಲೋ ಗುಲೋ ಗುಲೋ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಜಗತ್ತಿನ ರೂಪ G. g. ಲುಸ್ಕುಸ್. ಕೆಲವು ಲೇಖಕರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕರಷ್ಟು ಅಧಿಕ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಜಾತಿಗಳಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವನ್ಕೌವೆರ್ ದ್ವೀಪ ಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿವೆ. (G. g. ವನ್ಕೌವೆರ್ಎನ್ಸಿಸ್ ) ಮತ್ತು ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಕೆನೈ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ (G. g. ಕತ್ಸ್ಚೆಮಕೆನ್ಸಿಸ್ )  ಆದರೂ, ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಜೀವಿವರ್ಗಿಶಾಸ್ತ್ರವು ಎರಡು ಭೂಖಂಡದ ಉಪಜಾತಿಗಳು ಅಥವಾ G. ಗುಲೋ  ವನ್ನು ಉತ್ತರ ಭೂಖಂಡದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುವ ಏಕೈಕ ಜೀವಿವರ್ಗಿ(ಹೊಲರಕ್ಟಿಕ್)ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ.
ಜನವರಿ ೮
ಜನವರಿ ೮ - ಜನವರಿ ತಿಂಗಳಿನ ಎಂಟನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಈ ದಿನದ ನಂತರ ೩೫೭ ದಿನಗಳು (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೫೮ ದಿನಗಳು) ಇರುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನವರಿಯ ದಿನಗಳು ವರ್ಗ:ಜನವರಿ
ವೊಲ್ವೆರಿನ್
ಜೀವಿವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಸಂಶೋಧಿಸಿ ಸಂಕಲನಗೊಳಿಸಿದ ಆನುವಂಶಿಕ ಆಧಾರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಒಂದೇ ಮೂಲದ ವಂಶ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದರ ಹುಟ್ಟು ಬೇರಿನ್ಗಿಯ ದ ಕಳೆದ ಹಿಮಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಆಗಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಇದು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದೆ, ಆದರೂ ಈ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಇದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಖಾಲಿಯಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಶ್ರೇಣಿಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ.
ಭೌತಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಅಂಗರಚನಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು ಕುಳ್ಳಗಿನ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮತ್ತು ಬಲಯುತ ಮಾಂಸಖಂಡಯುಳ್ಳ ಪ್ರಾಣಿ. ಚಿಕ್ಕ ಕಾಲುಗಳು, ಅಗಲವಾದ ಮತ್ತು ಗುಂಡನೆಯ ತಲೆ, ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕ ಕಣ್ಣುಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಗುಂಡಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುವ ಕಿವಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಕರಡಿಯನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅದರ ಕಾಲುಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಅದರ ಅಗಲವಾದ ಐದು-ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಪಂಜಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ಲಾನ್ಟಿಗ್ರೇಡ್ ಭಂಗಿಯು ಆಳವಾದ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಚಲನೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಬೆಳೆದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ತೂಕ ಒಂದು ಮಧ್ಯಮ ನಾಯಿಯಷ್ಟಿದೆ, ಅದರ ಉದ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 65 – 87 ಸೆಂ.ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (25 - 34 ಇಂಚುಗಳು), ಅದರ ಬಾಲವು 17 – 26 ಸೆಂ.ನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (7-10 ಇಂಚುಗಳು), ಅದರ ತೂಕವು 10–25 ಕೆಜಿಯಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ (22 - 55 lb), ಆದರೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಯು 31 ಕೆಜಿ ಯಷ್ಟು ತೂಕವಿರುತ್ತದೆ (70 lb). ಗಂಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೆಣ್ಣು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ 30ರಷ್ಟು ಅಧಿಕ ದೊಡ್ದದಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಇದು ಭೂಚರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಲ್ಲೇ ದೊಡ್ಡದು; ಸಮುದ್ರ ವಾಸಿಗಳಾದ ಕಡಲ ಉದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯ ಉದ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ ದೊಡ್ದದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ದಪ್ಪನಾದ, ಕಪ್ಪಗಿನ, ಎಣ್ಣೆ ತುಂಬಿದ ತುಪ್ಪಳ ಹೊಂದಿವೆ. ಇವು ಅಧಿಕವಾಗಿ ಜಲಭೀತಿಯುಳ್ಳದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಇವುಗಳು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಬೇಟೆಗಾರರು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವವರ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಹವಾಮಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾಕೆಟ್ ಮತ್ತು ತೊಗಲಿನ ಕೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಒಳ ಉಡುಪಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಬೆಳ್ಳಿ ಬಣ್ಣದ ಮುಖವಾಡವು ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಮಸುಕಾದ ತೊಗಲಿನ ಪಟ್ಟೆಯು ಭುಜದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೇಲೆ ಅದರ 25–35 ಸೆಂ. ಉದ್ದದ ಪೊದೆಯಾದ ಬಾಲದ ಮೇಲೆ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಬಿಳಿ ಕೂದಲಿನ ಕಲೆಯು ಗಂಟಲು ಅಥವಾ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಲವು ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಂತೆ, ಸಮರ್ಥವಾದ ಗುದ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಸಮೀಪ ವಾಸನಾ ಶಕ್ತಿ ಗ್ರಂಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಾನಿರುವ ಪ್ರದೇಶ ಗುರುತಿಸಲು ಮತ್ತು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಕೇತ ನೀಡಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಿರುವ ತೀಕ್ಷ್ಣ ವಾಸನೆಯಿಂದಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ "ಸ್ಕಂಕ್ ಬೇರ್" ಮತ್ತು "ನಾಸ್ಟಿ ಕ್ಯಾಟ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು, ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ಗಳಂತೆ, ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾದ ಮೇಲಿನ ಪೇಷಕಗಳನ್ನು ಅದರ ಬಾಯಿಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಇದು 90 ಡಿಗ್ರಿಯಲ್ಲಿ, ಬಾಯಿಯ ಒಳ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಶೇಷವಾದ ಲಕ್ಷಣವು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಅದರ ಬೇಟೆಯಿಂದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಹರಿಯಲು ಅಥವಾ ಹಿಮದಿಂದ ಗಟ್ಟಿಗೊಂಡ ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸ ಹರಿಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ನಡವಳಿಕೆ
ವೊಲ್ವೆರಿನ್, ಇತರ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್ ಗಳಂತೆ, ಅದರ ಗಾತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಅಸಾಧಾರಣ ಬಲ ಹೊಂದಿದೆ. ಅದು ತನ್ನ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಹೆಗ್ಗಡವೆಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವ ರೀತಿಗೆ ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಆದರೂ ಇವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ  ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿನ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಆಳವಾದ ಹಿಮದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರೆ ಮಾತ್ರ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪುರಾತನ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು (ಸ್ಪಷ್ಟೊಕ್ತವಾಗಿ, ಫೆನ್ನೋಸ್ಕ್ಯಾಂಡಿಯ) ಅವುಗಳ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ದ ಸಂಬಂಧಿಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚುರುಕಿನ ಬೇಟೆಗಾರರು ಎನಿಸಿವೆ. ಇದು ಏಕೆಂದರೆ ಯುರೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯೊಡ್ಡಬಹುದಾದ  ಪರಭಕ್ಷಕ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದಟ್ಟವಾಗಿಲ್ಲ, ಇದು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಸಾಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾದು ನಂತರ ಅದನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಬದಲು ತಾನೇ ಬೇಟೆಯಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಯಾವಾಗಲು ತೋಳಗಳು ತಿಂದುಬಿಟ್ಟ ಕೊಳೆತ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಹೀಗಾಗಿ ತೋಳಗಳ ಸಂತತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾದರೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಂತತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬರಬಹುದು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಸಾಂಧರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸಸ್ಯಾಹಾರ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತವೆ.
ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ದವಡೆ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪಂಜಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ದಪ್ಪ ತೊಗಲಿನ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕವಚದಿಂದ ಸಜ್ಜಿತಗೊಂಡಿವೆ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಪರಭಕ್ಷಕರಿಂದ ತನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 27-ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ ಯಿಂದ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಬಲಯುತ ಪ್ರಾಣಿ ಎನ್ನುವ ಹೆಸರೂ ದೊರೆತಿದೆ. (ವಯಸ್ಕ ಗಂಡುಗಳು 400 ರಿಂದ 500 ಪೌಂಡ್ ತೂಗುತ್ತವೆ). ದುರಾದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಮುಸ್ಟೆಲಿಡ್, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಕರಡಿಗೆ ಮಣಿಯಿತು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು  ತೋಳಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೂಗರ್ ಗಳನ್ನು ಬೆದರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿವೆ. ಬೇಸಿಗೆಯು ಕೂಡುವ ಕಾಲ, ಆದರೆ ಭ್ರೂಣವು(ಬ್ಲಾಸ್ಟೋಸಿಸ್ಟ್) ನಿಜವಾಗಿ ಗರ್ಭಕೋಶ ಸೇರುವುದನ್ನು ಚಳಿಗಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದವರೆಗೂ ತಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಭ್ರೂಣದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣುಗಳು ಆಹಾರದ ಕೊರತೆಯಿದ್ದರೆ ಪದೇ ಪದೇ ಮರಿಯನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿಯು 30–50 ದಿನಗಳು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮರಿಗಳು("ಮರಿಗಳು") ವಸಂತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜನಿಸುತ್ತವೆ. ಮರಿಗಳು ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮರಿ ತನ್ನ ವಯಸ್ಕ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅದರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಮೊದಲ ವರ್ಷದಲ್ಲೇ ತಲುಪುತ್ತದೆ. ಇದು ಐದರಿಂದ (ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಪವಾದವಾಗಿದೆ) ಹದಿಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ತನಕವೂ ತಲುಪಬಹುದು.
ವ್ಯಾಪ್ತಿ
[[File:Wolverine on rock.jpg|thumb|right|200px|
ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜೂನ್ 2009ರಲ್ಲಿ ವರದಿ ಮಾಡಿದಂತೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೂರು ತಿಂಗಳಿನಿಂದ ಅದರ ಜಾಡನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಉತ್ತರ ಕೊಲೋರಾಡೋವನ್ನೂ ದಾಟಿ ಹೋಗಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಗಂಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಮರಿಯನ್ನು ಗ್ರಾಂಡ್ ಟೆಟನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನದ ಸಮೀಪ ವ್ಯೋಮಿಂಗ್ವರೆಗೂ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದರು. ಅದು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸರಿ ಸುಮಾರು 500 ಮೈಲುಗಳವರೆಗೂ ಸಾಗಿತು. ಅದು 1919 ನಂತರ ಕೊಲೋರಾಡೋದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೊದಲ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅದರ ಗೋಚರತೆಯನ್ನು ಕೊಲೋರಾಡೋ ವನ್ಯಜೀವಿ ವಿಭಾಗದವರು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು.
ಜಗತ್ತಿನ ಒಟ್ಟು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ತಿಳಿದುಬಂದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಾಣಿಯು ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಒಂದು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಒಂದು ಗಂಡು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು 620 km² (240 sq mi)ವರೆಗೂ ಹರಡಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ಹೆಣ್ಣು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸುತ್ತುಗಟ್ಟಿದೆ. ಹೆಣ್ಣು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ಬಹಳ ಚಿಕ್ಕದಾದ ವಾಸಸ್ಥಾನದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು 130–260 km² (50-100 sq mi)ಗಳಾಗಿದೆ. ವಯಸ್ಕ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಲಿಂಗದ ಬೆಳೆದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಅತಿಕ್ರಮಣ-ವಾಗದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತವೆ. ರೇಡಿಯೋ ಶೋಧವು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿಯು ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಆಕ್ರಮಿಸಬಹುದು.
ದೊಡ್ಡ ಭೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯು ಮಾನವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೊತೆ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಬೇಟೆಯಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅದರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವುಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಪೂರ್ವ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಪತ್ತಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳೆಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವು ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ.
ಹೆಸರು
ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಒಂದು ಅತೃಪ್ತ ಗ್ಲಟನ್ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯು (ವಂಶದ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಹೆಸರು ಗುಲೋ ಎಂದು ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ) ತಪ್ಪು ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಯ ಒಂದು ಅಂಶದಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಣಿಯ ಹಳೆಯಸ್ವೀಡಿಶ್ ಹೆಸರು fjellfräs ಅರ್ಥ "fjell (ಪರ್ವತ) ಬೆಕ್ಕು," ಜರ್ಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪದ Vielfraß , ಸರಿಸುಮಾರು ಇದರರ್ಥ "ಹೆಚ್ಚು ಕಬಳಿಸುವ" ಎಂಬುದಾಗಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರು ಇತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಜರ್ಮನಿಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲೂ ಸಮಾನವಾಗಿದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ{ 0}ಡಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವೀಲ್ವ್ರಾಟ್ ).
ಫಿನ್ನಿಶ್ ಹೆಸರು ಅಹಮ, ಅಹ್ಮಟ್ಟಿ ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು "ಗ್ಲಟನ್" ಎಂದು ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಎಸ್ಟೋನಿಯನ್ ಹೆಸರು ಅಹ್ಮ್, ಇದು ಫಿನ್ನಿಶ್ ಹೆಸರಿನ ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಮನಾರ್ಥಕವಾಗಿದೆ. ರಷ್ಯನ್ ನಲ್ಲಿ ಪೋಕೋಮಾಕ್ಸ (ರೋಸೋಮಖ) ಮತ್ತು ಪೋಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಜೆಕ್ ಹೆಸರು ರೋಸೋಮಕ್  ಹೆಸರುಗಳು ಫಿನ್ನಿಶ್ ನ ರಸ್ವ-ಮಹ  (ದಪ್ಪ ಹೊಟ್ಟೆ) ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಎರವಲಾಗಿ ಪಡೆದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಇದೆ ರೀತಿಯಾಗಿ, ಹಂಗೇರಿಯನ್ ಹೆಸರು ರೋಜ್ಸೋಮಕ್ ಅಥವಾ ಟೋರ್ಕೊಸ್ಬೊರ್ಜ್  ಇದರರ್ಥ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕುತನದ ನೆಲಕರಡಿ.
ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಾತನಾಡುವ ಕೆನಡಾದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನನ್ನು ಕಾರ್ಕಾಜೌ  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಇನ್ನೂ-ಐಮುನ್ ಅಥವಾ ಮೊನ್ಟಾಗ್ನೈಸ್ ಕುವಕುವತ್ಶೆಯು ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಎರವಲು ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಚಿಹ್ನೆಯಾಗಿ
ಹಲವು ನಗರ, ತಂಡ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಅನ್ನು ಒಂದು ಅದೃಷ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಬಳಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, U.S. ರಾಜ್ಯ ಮಿಚೀಗನ್, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ, "ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ರಾಜ್ಯ" ವೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಅದಲ್ಲದೇ ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ನನ್ನು ಅದೃಷ್ಟದ ಪ್ರಾಣಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಒಡನಾಟ ಮತ್ತು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಅದರ ಉಪಯೋಗ ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಲವು ಡೆಟ್ರಾಯ್ಟ್ ಜನರು ಅಮೆರಿಕನ್ ಅಂತರ್ಯುದ್ದ ದಲ್ಲಿ ಸ್ವ-ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಭಾಗಿಯಾದರು. ಮಿಚಿಗನ್ ಬ್ರಿಗೆಡ್ ನ ಮುಂದಾಳು ಜಾರ್ಜ್ ಆರ್ಮ್ಸ್ತ್ರೊಂಗ್ ಕಸ್ಟೆರ್, ಅವರನ್ನು "ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳೆಂದು" ಕರೆಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರ್ರ ಮೂಲ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಿದೆ; ಇದು 18ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸುಲ್ಟ್ ಸ್ಟೇ. ಮಾರೀ ಯಲ್ಲಿ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ತುಪ್ಪಳದ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತಿದ್ದ ಜನರಿಗೆ ಅಗೌರವ ತೋರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಉಗ್ರವಾದ ಸಸ್ತನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದ್ದನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇದನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿರಬಹುದು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳು, ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿರಳವಾಗಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಉಬ್ಲಿ ಹತ್ತಿರ ಕಂಡು ಬಂದದ್ದೆ 200 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಚಿಗನ್ ನಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಮೊದಲ ಅಧಿಕೃತ ಅದರ ಗೋಚರತೆಯ ತಾಣ.
ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇನ್ನೂಜನಾಂಗದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಿಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಇವರು ಪೂರ್ವ ಕ್ಯುಬೆಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಬ್ರಾಡಾರ್ನ ಜನಸಮೂಹ. ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕಾರ ಇನ್ನೂ ಜನಾಂಗದ ಪುರಾಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ
ಸುಮಾರು 91 ನಿಮಿಷದ ಚಲನಚಿತ್ರ, ರನ್ನಿಂಗ್ ಫ್ರೀ (ಒನ್ ಪವ್  ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತ) ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹುಡುಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅಲಾಸ್ಕನ್ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಜೊತೆಗಿನ ಅವನ ಗೆಳೆತನದ ಚಿತ್ರ. ವಶದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಜನಿಸಿದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು U.S.D.A. ಪರವಾನಗಿ ಹೊಂದಿದ ಚಿತ್ರತಯಾರಕ, ಸ್ಟಿವ್ ಕ್ರೋಸ್ಚೆಲ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಹಲವು ದೃಶ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದಂತೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೊಲ್ವೆರಿನ್ ಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ದೃಶ್ಯಗಳು. ಚಿತ್ರವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 5, 1994ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಯಿತು. ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಹ್ಯುಮೆನ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮುಸ್ಟೆಲಿನೆ ವರ್ಗ:ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಯೂರೋಪಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸಸ್ತನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಫಿನ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಯುರೇಶಿಯದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಾಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಮನೆಯ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊರಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಎರಡನ್ನೂ, ಗೃಹಕೃತ್ಯದ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಮತ್ತು ವ್ಯರ್ಥ ನೀರಿನಿಂದ ಮಲಿನತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವೇ, ಮನೆಯ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆ  ಅಥವಾ ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣೆ. ಅದು ದೈಹಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಮಲಿನತೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ದೈಹಿಕ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಮರು ಉಪಯೋಗ ಅಥವ ಹೊರಬಿಡಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕೆಸರು ಇಲ್ಲವೆ ಘನ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕವನ್ನು ಮತ್ತು (ಅಥವ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ಮಲಿನ ನೀರು) ಒಂದು ವ್ಯರ್ಥ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದೇ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪದಾರ್ಥವು ಅನೇಕ ನಂಜಿನ ಸಾವಯವ ಮತ್ತು ಅಸಾವಯವ ಮಿಶ್ರಣಗಳ ಸಹಿತ ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಸೋಂಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಮೂಲಗಳು
ಗೃಹತ್ಯಾಜ್ಯವನ್ನು ಬೂದುನೀರು ಮತ್ತು ಕರಿನೀರು ಆಗಿ ಬೇರ್ಪಡಿಸಿ ಅವುಗಳನ್ನುಹೊರ ಒಯ್ಯುವುದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಜಗದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಬೂದುನೀರನ್ನು ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಎರೆಯಲು ಅಥವಾ ಶೌಚಗೃಹಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಬಹುತೇಕ ಕೊಳಚೆನೀರು ಛಾವಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಗಟ್ಟಿಯಾದ (ನೀರು ಹೀರದ) ಸ್ಥಳಗಳ ನೀರನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹರಿದುಬರುವ ಮಳೆನೀರು ಸಹ ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುತ್ತದೆ.
ಮಳೆನೀರನ್ನು ಒಯ್ಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಾಗಿಸುವ ಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೂಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಥವಾ ಕೂಡು ಚರಂಡಿಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತೇವೆ. ಅವುಗಳ ಕಾಲಮಾನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವು ತೊಡಕಾಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯು ಅದರ ಮುಖಾಂತರ ಕ್ಷೀಣಿಸುವ ಕಾರಣ ಅಂತಹ ಪದ್ಧತಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೂರವಿರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವಶ್ಯಕತೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಹರಿವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೂ ಸಹ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ನಂತರದ ಬಹಳ ವೆಚ್ಚದ, ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒಳಹರಿಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವಂತಹ ಬಲವಾದ ಮಳೆನೀರಿನ ಹರಿವು ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಿತಿಮೀರುವಂತೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿ, ಚೆಲ್ಲುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಆಧುನಿಕ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಒಳಚರಂಡಿಯ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಮಳೆನೀರಿಗೆಂದೇ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮಳೆನೀರಿನ ಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮಳೆನೀರು ಮಾಳಿಗೆಗಳು ಹಾಗೂ ನೆಲದಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಹರಿದಾಗ, ಅದು ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಚರಟ, ಭಾರವಾದ ಲೋಹಗಳು, ಸಾವಯವ ಮಿಶ್ರಣಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಳಕು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಹಾಗೂಗ್ರೀಸ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅನೇಕ ಮಲಿನತೆಗಳನ್ನು ಅಕಸ್ಮಾತ್ತಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ನೇರವಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಾರ್ಗಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸುವ ಮುಂಚೆ ನಿಗದಿತ ಮಟ್ಟದ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಮಳೆನೀರು ಹೊಂದಲು ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ಪರಿಧಿಗಳು ಬಯಸುತ್ತವೆ. ಸೋಸುವ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಸಹಿತ ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಚರಟ ತೆಗೆಯುವ ತೊಟ್ಟಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ತೇವಭೂಮಿಗಳು, ಹೂತಿರುವ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಕಮಾನುಗುಮ್ಮಟಗಳು, ಹಾಗೂ ಜಲಾವರ್ತ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗಳು (ಒರಟಾದ ಘನವಸ್ತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು) ಮಳೆಯನೀರಿಗೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯಹಿತವಾದ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಒಳಚರಂಡಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಾರದು. ಆರೋಗ್ಯಕರವಾದ ಒಳಚರಂಡಿಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮಳೆನೀರಿನ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಚರಂಡಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಳೆನೀರನ್ನು ಸಾಗಿಸುವಂತೆ ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನೆಲ ಮಾಳಿಗೆ ಮನೆಯ ಸಹಿತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಆರೋಗ್ಯಕರ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಳೆಯನೀರನ್ನು ಬುಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಕಚ್ಚಾ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಹಿಂಬದಿಯ ಹೊಡೆತ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು.
ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಲೋಕನ
ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು  ನಿಶ್ಚಲ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳಚೆನೀರನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಭಾರವಾದ ಘನ ವಸ್ತುಗಳು ಮುಳುಗಿ ತಳದಲ್ಲಿ ಶೇಖರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಏಣ್ಣೆ, ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಹಗುರವಾದ ಘನ ವಸ್ತುಗಳು ಮೇಲ್ಮೈನಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತವೆ. ನೆಲೆನಿಂತ ಹಾಗೂ ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಳಿದ ನೀರನ್ನು ಎರಡನೆಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಹೊರಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು  ಕರಗಿದ ಮತ್ತು ತೇಲಾಡುವ ಜೈವಿಕ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ವಾಸಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ದೇಶೀಯ ಅತಿ ಸ್ಮೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳಿಂದ ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ತೃತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಬಿಡುವ ಮೊದಲು ಅಥವ ಹೊರಬಿಡುವ ಮುನ್ನ, ಎರಡನೆಯ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿನಿಂದ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಬೇಕಾಗಬಹುದು. ತೃತೀಯ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು  ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತೊರೆ, ನದಿ, ಕೊಲ್ಲಿ, ಖಾರಿ ಇಲ್ಲವೇ ತೇವ ಭೂಮಿಗೆ ಬಿಡುವ ಮೊದಲು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಖಾರಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅತಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸೋಸುವಿಕೆಯಿಂದ) ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇಲ್ಲವೇ ಒಂದು ಗಾಲ್ಫ್ ಮಾರ್ಗ, ಹಸಿರು ದಾರಿ ಅಥವಾ ಉದ್ಯಾನವನದ ನೀರಾವರಿಗೆ ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅದು ಸಾಕಷ್ಟು ಶುದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಕೃಷಿಯ ಕೆಲಸಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಭೂ ಅಂತರ್ಜಲದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವಂತಹ ಜಾಲರಿ ಸೌಟುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಚಕಗಳಿಗೆ ತೊಡಕು ಅಥವ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಕಚ್ಚಾ ವ್ಯರ್ಥ ನೀರಿನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಶೇಖರಿಸುವಂತಹ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತದೆ (ಕಸ, ಮರದ ತುಂಡುಗಳು, ಎಲೆಗಳು ಮುಂತಾದುವು).
ಮರೆಮಾಡುವುದು
ಒಂದು ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲನೆ ಕ್ರಿಯೆಯೇ ಅಡ್ಡತೆರೆಗಳು, ಮತ್ತು ಕೊಳಚೆನೀರಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಬಟ್ಟೆ, ಕಾಗದ, ಮರ, ಅಡುಗೆ ಮನೆಯ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಮುಂತಾದುವುಗಳ ತುಂಡುಗಳಂತಹ ತೇಲಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವಂತೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಅಡ್ಡತೆರೆಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಕೊಳಚೆನೀರನ್ನು ದಾಟಿಸಲು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಈ ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನುತೆಗೆದು ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಳವೆಗಳು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ರೇಚಕಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಕೊಳಚೆನೀರಿನಲ್ಲಿ ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾರಣ ನಷ್ಟವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿಂದ ರೇಚಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೇ ಈ ಅಡ್ಡ ತೆರೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ್ಯ. ಅದನ್ನು ಮರಳಿನ ಗೂಡುಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚೆ ಹೊಂದಿಸಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ ಭೂ ಪ್ರದೇಶ ತುಂಬುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ಮರಳಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವು ಅಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಮರಳಿನ ಕೋಣೆಗಳ ನಂತರವೂ ಅಡ್ಡತೆರೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಸ್ವತಃ ಮರಳಿನ ಕೊಣೆಗಳ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಹೊಂದಿಸಬಹುದು.
ಮರಳಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ
ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಪೂರ್ವ ಒಂದು ಮರಳಿನ ಅಥವ ಉಸುಕಿನ ನಾಲೆ ಇಲ್ಲವೇ ಕೋಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರಬಹುದು, ಅಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತಿರುವ ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ನೀರಿನ ವೇಗದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಸುಕು, ಮರಳು, ಹಾಗೂ ಕಲ್ಲು ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡಲು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ವ್ಯರ್ಥ ನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಸೌಲಭ್ಯದಲ್ಲಿ ರೇಚಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಅವು ಹಾಳು ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕಾರಣ ಈ ಕಣಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯದಾಯಕ ಕೊಳಚೆನೀರು ಒಳಚರಂಡಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ, ಮರಳಿನ ಕೋಣೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಉಸುಕಿನ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ ದೊಡ್ಡ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಚರಟಗಟ್ಟಿಸುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪರಿಶುದ್ಧಗೊಳಿಸುವ" ಅಥವಾ "ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಷ್ಟುಗಟ್ಟಿಸುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ದೊಡ್ಡ ತೊಟ್ಟಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಕೊಳಚೆ ನೀರು ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕೆಸರು ತಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲು ತೊಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಏರಿ ತೇಲುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಜಾಲಿಸಿ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೊಟ್ಟಿಯ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಹಾರುವ ಮಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೆಸರನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ದೂಡುವಂತಹ ಮಣ್ಣು ಒರೆಸುವ ಮಣೆ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಡೆಯುವಂತೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅದು ಕೆಸರು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಂಪ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಗ್ರೀಸ್ ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಾಬೂನುಕರಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ತೇಲಾಡುವ ವಸ್ತುಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಸರಿನ ಉನ್ನತ ಶೇಕಡಾ ದರದ ತೆಗೆಯುವಿಕೆಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವಂತೆ ತೊಟ್ಟಿಯ ಅಳತೆಗಳು ರಚಿಸಲ್ಪಡಬೇಕು. ಕೊಳಚೆನೀರಿನಿಂದ BOD ಯನ್ನು ಶೇಕಡಾ 30 ರಿಂದ 35 ರ ವರಗೆ, ಮತ್ತು ತೇಲಾಡುವ ಘನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಕಡಾ 60 ರಿಂದ 65 ರ ವರೆಗೆ ಒಂದು ಸಾಂಕೇತಿಕ ಚರಟಗಟ್ಟಿಸುವ ತೊಟ್ಟಿಯು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು.
ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆ
ಮಾನವನ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು, ಆಹಾರದ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು, ಸಾಬೂನುಗಳು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಜಕಗಳಿಂದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದಂತಹ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಜೈವಿಕ ಒಟ್ಟುವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕೆಳದರ್ಜೆಗಿಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯು  ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಹುಭಾಗ ಪುರಸಭಾ ಘಟಕಗಳು ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಹಿತದ ಜೈವಿಕ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ನೆಲನಿಂತ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಲು, ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ಜೀವಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಆಮ್ಲಜನಕ ಹಾಗೂ ಆಹಾರವೆರಡೂ ಬೇಕು. ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೊಟೊಜೊವಾ ಗಳು ಕರಗಿರುವ ಸಾವಯುವ ಮಲಿನತೆಗಳನ್ನು ಕೊಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ (ಉದಾಹರಣೆ ಸಕ್ಕರೆಗಳು, ಕೊಬ್ಬುಗಳು, ಸಾವಯುವ ಗಿಡ್ಡ-ಸರಪಳಿ ಇಂಗಾಲದ ಮಾಲಿಕ್ಯೂಲ್ಸ್ ಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಕರಗುವ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗಾಂಶಗಳನ್ನು ತೇಲಾಡುವ ಸ್ಪಂಜಿನಂತಹ ನೊರೆಯಾಗಿ ಬಿಗಿಯುತ್ತವೆ. ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೀಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ
ಜಿನುಗುವ ಸೋಸುವ ಯಂತ್ರ ಮತ್ತು ಚಕ್ರಾಕಾರವಾಗಿ ತಿರುಗುವ ಜೈವಿಕ ಸ್ಪರ್ಶಕಗಳು ಒಳಗೊಂಡ ಫಿಕ್ಸೆಡ್-ಫಿಲ್ಮ್ ಅಥವ ಅಟ್ಯಾಚ್ಡ್ ಗ್ರೋಥ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಬಯೋಮಾಸ್ ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೊಳಚೆನೀರು ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಸರಿನಂತಹ ಸಸ್ಪೆಂಡೆಡ್-ಗ್ರೋಥ್  ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗಳಲ್ಲಿ, ಬಯೋಮಾಸ್ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವ ಫಿಕ್ಸೆಡ್-ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಡೆಸಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಫಿಕ್ಸೆಡ್-ಫಿಲ್ಮ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗಳು ಜೈವಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉಗ್ರವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಜೊತೆ ಸ್ಪರ್ಧಸಲು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಮತ್ತು ಸಸ್ಪೆಂಡೆಡ್-ಗ್ರೋಥ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾವಯುವ ವಸ್ತು ಮತ್ತು ತೇಲುವ ಘನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಒದಗಿಸಬಲ್ಲವು.
ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಲವಾದ ಅಥವ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾವಯುವ ಭಾರಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮಾದ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಂದ ನಂತರ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುವಂತೆ, ರೋಘಿಂಗ್ ಫಿಲ್ಟರ್ ಉದ್ದೇಶಿಸಲಪಟ್ಟಿವೆ. ವ್ಯರ್ಥನೀರನ್ನು ಸೇರಿಸಿದ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ತುಂಬಿದ ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಗಳು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಲ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಭಾರ ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿಯಾಡುವಂತೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡಲು ರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ, ಗಾಳಿಯಾಡುವ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸಾಧನಗಳ ಮುಖಾಂತರ ರಭಸದಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ದೂಡಲಾಗುವುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಒಳಗೇ ಪರಿಣಾಮ ಸ್ವರೂಪದ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಯು ತೇಲುವ ಸಾವಯುವ ವಸ್ತಗಳ ಕಡಿಮೆ ಶೇಕಡಾ ದರವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರೆ, ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಜೈವಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಟ್ರಿಫಿಕೇಷನ್ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, ಸಾವಯುವ ಪದಾರ್ಥದ ಬಹುಭಾಗ ಗುಣಲಕ್ಷಣದ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಆಮ್ಲಜನಕ ಸಹಿತದ ಉತ್ಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ನಿಟ್ರಿಫಿಕೇಷನ್ ಗಳಿಂದ, ತೊಟ್ಟಿಯ ತಳ ಬಾಗಕ್ಕೆ ಮುಳುಗಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವಂತಹ ಭಾರವಾದ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ, ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿದ ತೇಲಾಡುವ ರಾಶಿಗೆ ಸಾವಯುವ ಘನವಸ್ತುಗಳು ಮಾರ್ಪಾಡಾಗುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಹೊರಹರಿವನ್ನು, ದ್ವಿತೀಯ ಪರಿಶುದ್ಧಶಗೊಳಿಸುವ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲುವ ತೊಟ್ಟಿಗಳು ಇಲ್ಲವೆ ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣಿನ ತೊಟ್ಟಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ, ಗಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿದ ತೊಟ್ಟಿಯ ಮುಖಾಂತರ ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಸರು
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣನೀಯವಾದ ಸಾವಯುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಜೈವಿಕ ಸೋಪಿನಂತಹ ಸ್ಪಂಜಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಕರಗಿದ ಆಮ್ಲಜನಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತಹ ವಿಧ ವಿಧದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಂದ ಚುರುಕಾದ ಕೆಸರಿನ ಘಟಕಗಳು ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.
ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ವಿಶೇಷ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸೆರೆ ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ವಶವಾಗಿ, ಅಮೋನಿಯಾವನ್ನು ನೈಟ್ರೈಟ್ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೇಟ್ ಹಾಗೂ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾರಜನಕದ ಅನಿಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ (ಡಿನೈಟ್ರಿಫಿಕೇಷನ್ ಸಹ ನೋಡಿರಿ). ತಕ್ಷಣವೇ ತೆಗೆದುಹಾಕಲೇ ಬೇಕಾದ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಈ ಕೆಸರು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ನಮ್ಮ ಗೃಹಕೃತ್ಯದ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ನಾವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ಮೇಲ್ಮೈ-ಗಾಳಿಗೆ ಇಟ್ಟಂತಹ ಬೇಸಿನ್ ಗಳು (ಖಾರಿಗಳು)
ಕೈಗಾರಿಕಾ ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸಲು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜೈವಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಮ್ಲಜನಕ (ಅಥವಾ ಗಾಳಿ) ಹಾಗೂ ಪರಮಾಣುಜೀವಿಗಳ ಕ್ರಿಯೆಯ ಉಪಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮೇಲ್ಮೈ-ಗಾಳಿಗೆ ಇಟ್ಟಂತಹ ಬೇಸಿನ್ ಗಳು 1 ರಿಂದ 10 ದಿನಗಳ ಧಾರಣ ಶಕ್ತಿಯಷ್ಟು ಬಯೋಕೆಮಿಕಲ್ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್ ನ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ 80 ರಿಂದ ಶೇಕಡಾ 90 ರಷ್ಟನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತವೆ. ಬೇಸಿನ್ ಗಳು ಆಳದಲ್ಲಿ 1.5 ರಿಂದ 5.0 ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ತ್ಯಾಜ್ಯ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಯಂತ್ರಚಾಲಿತ ಏರಿಯೇಟರ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತವೆ.
ಏರಿಯೇಟೆಡ್ ಬೇಸಿನ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಏರಿಯೇಟರ್ ಗಳು ಎರಡು ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ: ಜೈವಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಬೇಕಾದಂತಹ ಬೇಸಿನ್ ಗಳಿಗೆ ಅವು ಅನಿಲವನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅನಿಲವನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು (ಅಂದರೆ, ಆಮ್ಲಜನಕ, ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರು ಮತ್ತು ಅಣುಜೀವಿಗಳು) ಅವು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ, 1.8 ರಿಂದ 2.7 kg O2/kW·h ರಷ್ಟು ಸಮತೂಕದ ಗಾಳಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ತೇಲುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಗಾಳಿ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಸರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಿದಷ್ಟು ಅವು ಒಳ್ಳೆಯ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ರಾಡಿಯ ಘಟಕದ ಸಮನಾದ ಸಾಧನೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಆದ್ದರಿಂದ ಏರಿಯೇಟೆಡ್ ಬೇಸಿನ್ ಗಳು ನೆರವೇರಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ಜೈವಿಕ ಉತ್ಕರ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳು ಉಷ್ಣಾಂಶಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಮತ್ತು 0 °C ಹಾಗೂ 40 °C ನಡುವೆ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮಟ್ಟವು ಉಷ್ಣಮಾನದ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೇಲ್ಮೈ ಏರಿಯೇಟೆಡ್ ಪಾತ್ರೆಗಳು 4 °C ಮತ್ತು 32 °C ನಡುವೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಸೋಸುವ ಬೆಡ್ ಗಳು (ಆಕ್ಸಿಡೈಜಿಂಗ್ ಬೆಡ್ ಗಳು)
ಹಳೆಯ ಘಟಕ ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುವ ಭಾರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವಂತಹುಗಳಲ್ಲಿ, ಜಿನುಗುವ ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಬೆಡ್ ಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆನಿಂತ ಕೊಳಚೆನೀರು ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಕೋಕ್ (ಇಂಗಾಲೀಕರಿಸಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು), ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲಿನ ಚೂರುಗಳು ಅಥವ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಸಾಧನದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲ್ಮೈ ಬೆಡ್ ಮೇಲೆ ಹರಡುತ್ತಾರೆ. ತಯಾರಾದ ಜೈವಿಕ ಪದರಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಅಂತಹ ಸಾಧನಗಳು ದೊಟ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ರಂದ್ರ ಮಾಡಿದ ತುಂತುರು ಹನಿಯ ಕೈಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹರಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಹರಡಲ್ಪಟ್ಟ ದ್ರವವು ಬೆಡ್ ಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಹನಿಹನಿಯಾಗಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಳದಲ್ಲಿರುವ ತೂಬುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಆಮ್ಲಜನಕದೊಡನೆ ಸೇರುವಂತೆ ಮಾಡಲು, ಬೆಡ್ ಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಜಿನುಗುವಂತಹ ಗಾಳಿಯ ಮೂಲವನ್ನು ಸಹ ಈ ತೂಬುಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು, ಪ್ರೊಟೊಜೊವ ಹಾಗೂ ಅಣಬೆ, ಬೂಷ್ಟಿನ ಜೈವಿಕ ಪದರಗಳು ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ತಿಂದು ಇಲ್ಲವೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಿಂದ ಸಾವಯುವ ವಸ್ತುಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ನಿಬಿಡತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತಹ ಕ್ರಿಮಿಕೀಟಗಳ ಮರಿಗಳು, ಬಸವನ ಹುಳುಗಳು ಹಾಗೂ ಹುಳುಗಳಿಂದ ಈ ಜೈವಿಕ ಪೊರೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಮಿತಿಮೀರಿದ ಭಾರದ ಹೊರೆಯು ಪದರದ ದಪ್ಪತನವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆ ಸಾಧನದ ಅಡಚಣೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಕೊಳದ ರೀತಿಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಇತ್ತೀಚಿನ ಮುನ್ನಡೆಗಳು ಜಿನುಗುವ ಸೋಸುವ ಪಾತ್ರೆಯ ನಕ್ಷೆಗಳ ಸಹಿತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣು-ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ರಚನೆಯು ಅನೇಕ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿವೆ.
ಮಣ್ಣಿನ ಜೈವಿಕ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಒಂದು ಕೆ.ಜಿ. ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿಗೆ 50 ಜೋಲ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೇಡಿಕೆಗಳ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯ ಉಪಯೋಗದ ಕಾರಣ ಒಟ್ಟು ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆಯನ್ನು ಶಕ್ತಗೊಳಿಸಿ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಐಐಟಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಮಣ್ಣಿನ ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವೆಂದು SBT ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಪದ್ಧತಿಯು ಅಗಾಧ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ. COD 400 mg/L  ನ ಕೊಳಚೆನೀರಿನ ಒಳಹರಿವಿನಿಂದ COD < 10 mg/L ನಷ್ಟು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ SBT ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಾಧಿಸಬಹುದು. ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ದೊರಕುವ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಾಣುಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ COD ಮೌಲ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳ ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ SBT ಘಟಕಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿತಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳಂತಲ್ಲದೆ SBT ಘಟಕಗಳು ಇತರೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳಿಂದ ಬೇಡಿಕೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕೆಸರಿನ ವಿಲೇವಾರಿಗೆ ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ನಿಕೃಷ್ಟ ರಾಡಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಮುಂಬಯಿ ನಗರಕ್ಕಾಗಿ ಬೃಹನ್ ಮುಂಬಯಿ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್ ನಲ್ಲಿ BMC ಮುಂಬಯಿ SBT ಯ 3 MLD ಘಟಕದ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರದ ವಿಡಿಯೊ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
ಭಾರತೀಯ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕೊಳಚೆನೀರು ಘಟಕಗಳು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಕಾರಣ 1) ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ದುಬಾರಿ ವೆಚ್ಚ, 2) ಮೆಥೆನೊಜೆನಿಸಿಸ್ ಮತ್ತು ಜಲಜನಕದ ಸಲ್ಫೈಡ್ ನಿಂದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ 3) ಹೆಚ್ಚು COD (>30 mg/L) ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಫೀಕಲ್ ಕೋಲಿಫಾರ್ಮ್ (>3000 NFU)ಗಳ ಎಣಿಕೆಗಳ ಕಾರಣ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, 4) ಕೌಶಲ್ಯಪೂರ್ಣ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತು 5) ಸಲಕರಣೆಯ ಮರುಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಂಗತಿಗಳು ಗಂಗಾ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲಾನ್ ನಡಿ ಕೊಳಚೆನೀರು ಸಂಸ್ಕರಣಾ ಘಟಕಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಿಂದ 1986 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಒಂದು ಅಗಾಧ ಸಾಮೂಹಿಕ ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದ ನಂತರ ಗಂಗಾ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಕಟ್ ಮೋಚನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ನಿಂದ ದಾಖಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸೋಲುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನದಿ ನೀರಿನ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸೋತಿತು.
ಪೊರೆಯ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕಗಳು
ಪೊರೆಯ ಜೈವಿಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದಕಗಳು (MBR) ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಿದ ಕೆಸರು ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಜೊತೆ ಒಂದು ಪೊರೆಯ ದ್ರವ-ಘನಪದಾರ್ಥ ಪ್ರತ್ಯೇಕೀಕರಣದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ಜೋಡಿಸುತ್ತವೆ. ಪೊರೆಯ ಘಟಕಗಳು ಕಡಿಮೆ ಒತ್ತಡದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಶೋಧನೆ ಅಥವಾ ಅತಿಶಯವಾದ ಶೋಧಕ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ನಿಚ್ಚಳಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಶೋಧನೆಗಳ ಅಗತ್ಯತೆಯನ್ನು ಇಲ್ಲವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುವಾಹಕ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ, ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪದರಗಳ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. MBRನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕ್ರಿಯಾನ್ವಿತ ರಾಡಿ (CAS)ಸಂಸ್ಕರರಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಡಿಯು ಸರಿಯಾಗಿ ತಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯದಂತಹ ಮಿತಿಯನ್ನು ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮೀರುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ರಾಡಿಯು ತಳದಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುವ CAS ಪದ್ಧತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮದ್ಯಮಿಶ್ರಿತ ತೇಲಾಡುವ ಘನವಸ್ತುಗಳ (MLSS) ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಜೈವಿಕಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಯು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ MLSS ನಲ್ಲಿ 8,000–12,000 mg/L ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೆ CAS 2,000–3,000 mg/L ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾರ ಹೊರಿಸಿದ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಮತ್ತು ವಿಶೇಷತೆಯ ಬಯೋಡಿಗ್ರೇಡಬಲ್ ವಸ್ತುಗಳೆರಡನ್ನು ಬಹಳ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮೇಲೆತ್ತಿದ ಶಕ್ತಿಯುತ ಬಯೋಮಾಸ್ MBR ಕಾರ್ಯಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿದ ಸ್ಲಡ್ಜ್ ರಿಟೆಂಷನ್ ಟೈಮ್ಸ್ (SRTs) - ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 15 ದಿನಗಳು ಮಿತಿಮೀರದಂತೆ - ಆತಿಯಾದ ಶೀತ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಸಂಪೂರ್ಣ ನೈಟ್ರಿಫಿಕೇಶನ್ ನ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಒಂದು MBR ಅನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವೆಚ್ಚವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತ್ಯಾಜ್ಯನೀರಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ. ತೇಲಾಡುವ ಮರಳಿನಿಂದ ಉಜ್ಜಿ ಸವೆಯಬಹುದು ಅಥವಾ ಗ್ರೀಸ್ ನಿಂದ ಪೊರೆಯ ಸೋಸು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚ ಬಹುದು ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹರಿವುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಸೋಸುವಿಕೆಯಂತೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಭರವಸೆಯ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಿದ ವ್ಯರ್ಥ ನೀರಿನ ತೊರೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಒಳಸೋಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಒಳಹರಿವನ್ನು ಹತೋಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಲ್ಲಿ ವಿಶಲ ಒಪ್ಪಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮತ್ತು ಜೀವನ ಚಕ್ರದ ವೆಚ್ಚವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕುಗ್ಗುತ್ತಿದೆ. MBR ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಸಣ್ಣ ಹೆಜ್ಜೆ ಗುರುತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಹರಿವು, ನೀರಿನ ಮರುಬಳಕೆ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರಯೋಜನಕ್ಕೆ ಬರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಚರಟಗಟ್ಟುವಿಕೆ
ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸೋಸಿದ ವಸ್ತು ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಸ್ಪಂಜಿನಂತಹ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾವಯುವ ಪದಾರ್ಥ ಹಾಗೂ ತೇಲುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಳಚೆನೀರನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದೇ ಕೊನೆಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.