cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕರ್ಣಕುಂಡಲ
ಕರ್ಣಕುಂಡಲ ಬಾಲ್ಸಾಮಿನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ಸಸ್ಯ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಸ್‌ಮಿನ. ಇದನ್ನು ಗೌರಿಹೂಗಿಡ, ಬಸವನ ಪಾದ ಇತ್ಯಾದಿ ಹೆಸರುಗಳಿಂದಲೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹೂ ಬಿಡುವ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉದ್ಯಾನ, ಕೈತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗಿಡ. ಇದನ್ನು ಕುಂಡಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೂ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇದರ ಹೂಗಳು ಪುಜೆಗೆ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದವೆಂದು ನಂಬಿಕೆ. ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಮುಡಿಯುವುದು ಕಡಿಮೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ, ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಗುಲಾಬಿ, ನೇರಳೆ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಣ್ಣಗಳ ಹೂ ಬಿಡುವ, ದಳಗಳ ಮೇಲೆ ಚುಕ್ಕೆಗಳಿರುವ ಹೂವುಳ್ಳ, ಒಂಟಿ ಸುತ್ತಿನ ಅಥವಾ ಹಲವಾರು ಸುತ್ತಿನ ಹೂಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸುಂದರವೂ ಆಕರ್ಷಕವೂ ಆಗಿವೆ. alt=ತ್ಯಾರಣ ಹೂವು|thumb|ಕರ್ಣಕುಂಡಲ ಗಿಡದ ಹೂವು thumb|ಹೂವು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಗಳು ಬೀಜದಿಂದಲೇ ಈ ಸಸ್ಯ ಸುಲಭವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಬೂಷ್ಟು ರೋಗದ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚು. ಮೊದಲು ನರ್ಸರಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಜ ಹಾಕಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿ ಅನಂತರ ಹೂವಿನ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕು. 6"-8" ಅಂತರವಿರುವಂತೆ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಡಬೇಕು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವ ಬಗೆಯ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊಳೆತ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿ ನೀರುಣಿಸಿದರೆ ಗಿಡ ಹುಲುಸಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಗೊಬ್ಬರ ಅತಿಯಾದರೆ, ಎಲೆಗಳೇ ಹೆಚ್ಚಿ ಹೂ ಕಡಿಮೆ ಆಗಬಹುದು. ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದ 40-50 ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಯಾಗುವ ಮೊದಲೇ ಹೂಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದರೆ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹೂ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂ ಬಿಟ್ಟಾಗ ಎಲೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರೆ. ಹೂಗಳ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಹಾಗೂ ಸೌಂದರ್ಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಇದು ಸುಮಾರು 12 ಇಂಚು-15 ಇಂಚು ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಿಕೆಸಸ್ಯ (ಹರ್ಬ್). ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ಎದುರಾಗಿ ಹಿಡಿದಾಗ, ಒಳಗಿರುವ ನಾಳಗಳು (ನೀರ್ನಾಳ ಮತ್ತು ಆಹಾರನಾಳ) ದಪ್ಪ ಗೆರೆಗಳಂತೆ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಗಿಡವನ್ನು ಬೇರು ಸಹಿತ ಕಿತ್ತು ಬಣ್ಣದ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ (ಇಯಸೀನ್ ದ್ರಾವಣ) ಕೆಲಹೊತ್ತು ಇಟ್ಟರೆ, ನಾಳಗಳೊಳಕ್ಕೆ ದ್ರಾವಣ ಪ್ರವಹಿಸಿ ನಾಳಗಳು ಕೆಂಪಾಗಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಎಲೆಗಳು ಸರಳ. ಇವು ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವೃಂತಪತ್ರಗಳಿಲ್ಲ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವೃಂತಪತ್ರ ಗ್ರಂಥಿಗಳಿರಿತ್ತವೆ. ಹೂಗಳು ಅಸಮ; ವಿಪರ್ಯಸ್ತ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿದ್ದು, ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ (ಆಕ್ಸಿಲ್) ಒಂಟೊಂಟಿಯಾಗಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪವಾದವಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕ ಗೊನೆಯಂತಿರುವ ಮಧ್ಯಾರಂಭಿ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲೂ ಹುಟ್ಟುವುದುಂಟು. ಪುಷ್ಟಪತ್ರಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 3, ಒಮ್ಮೊಮ್ಮೆ 5; ವರ್ಣಮಯ; ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿನ 2 ಪತ್ರಗಳು ಕಿರಿದಾಗಿವೆ. ಪಾಶರ್ವ್‌ ಬದಿಯಲ್ಲಿನ 2 ಪತ್ರಗಳು ಚಿಕ್ಕವೂ ಚಪ್ಟಟೆಯೂ ಆಗಿದ್ದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸಿರಾಗಿವೆ. ಇಡೀ ಹೂವೇ ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ತುಟಿಯಂತಿರುವ ಹಿಂದಿನ ಭಾಗದ ಪುಷ್ಪಪತ್ರ ಮುಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಂದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದ್ದು, ದಳದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪೊಳ್ಳಾದ ಹಾಗೂ ಬಾಗಿದ ಸೊಂಡಿಲಿನಂಥ (ಸ್ಪರ್) ರಚನೆಯಿದೆ. ಪುಷ್ಪದಳಗಳು 3 ಅಥವಾ 5; ಮುಂದಿನ ದಳ ಪತಾಕೆಯಂತಿದ್ದು (ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್) ಹೂ ತಿರುವುಮುರುವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಹೂವಿನ ಹಿಂಬದಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮೊಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಈ ದಳ ಅತ್ಯಂತ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ರೆಕ್ಕೆಯಂಥ ಪಾಶರ್ವ್‌ದಳಗಳು 2 ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಸೀಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಎರಡೂ ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಉಂಟು. ಕೇಸರಗಳು 5, ಕೇಸರದಂಡ ಅಗಲವಾಗಿಯೂ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿಯೂ ಇದೆ. ಪರಾಗಕೋಶಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಂಡಾಶಯ ಉಚ್ಚಸ್ಥಾನದ್ದು; ಆಯತಾಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ 5 ಕೋಣೆಗಳಿವೆ. ಒಂದೊಂದು ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಅಂಡಕಗಳಿದ್ದು ಇವು ಸಾಲಾಗಿ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಶಲಾಕೆ ಇಲ್ಲ. ಶಲಾಕಾಗ್ರ ಅಂಡಾಶಯದ ಮೇಲೇ ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 5 ಮೂಲೆಗಳಿವೆ. ಫಲ ಒಡೆಯುವ ಮಾದರಿಯದು. ಅದು ಸಂಪುಟ (ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್) ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದೆ. ಇದರ ಕೋಶ ಸ್ಫುಟನ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯ ರೀತಿ ಗಮನಾರ್ಹವೆನಿಸಿದೆ. ಅಂಡಕೋಶದಲ್ಲಿ 5 ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದು ಅವು ಅಂಡಕಾಧಾರ ದಂಥ ಅಕ್ಷದಿಂದ ಸ್ಥಿತಿಸ್ಥಾಪಕ ಗುಣವುಳ್ಳ ರಬ್ಬರಿನಂತೆ ಹಿಡಿದು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೀಜಗಳು ನುಣುಪು ಇಲ್ಲವೆ ಒರಟು, ಹೊಳಪು ಇಲ್ಲವೆ ರೋಮಮಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಝ್‌ ಬಾಲ್ಸಾಮಿನ ಪ್ರಭೇದವೊಂದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಇದೇ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸುಮಾರು 115 ಬೇರೆ ಪ್ರಭೇದಗಳುಂಟು. ಇವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಏಷ್ಯ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಗಳ ಉಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 70ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆಯೆಂದು ತಿಳಿದಿದೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಕಾಡುಪ್ರಭೇದಗಳು; ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ಪಡೆದವು. ಉದ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಝ್‌ ಸುಲಾನಿ ಮತ್ತು ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಝ್‌ ಹೋಲ್ಸ್ಟೈ - ಇವು ಬಹುವಾರ್ಷಿಕ ರಸಭರಿತ ಸಸ್ಯಗಳು. ಇವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ನೆರಳಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಇವಲ್ಲದೆ ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಝ್‌ ಹಾಕರಿ, ಇಂ. ಆಲಿವರೈ, ಇಂ. ಹುಕರಿಯಾನ ಮತ್ತು ಇಂ. ಮಲಬಾರಿಕಮ್-ಇವನ್ನು ರಾಕರಿ ಮತ್ತು ತೂಗುಬುಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಬಹುದು, ಇವನ್ನು ಗಿಣ್ಣುಗಳಿಂದ ವೃದ್ಧಿಮಾಡಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಹೂಗಳ ಬಣ್ಣ ಹಳದಿ. ಈ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾತಿಯ ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ- ಇಂಪೇಷಿಯೆನ್ಝ್‌). (ಎಂ.ಎಸ್.ಎಸ್.ಆರ್.;ಕೆ.)
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು
ರವೀಶ್ ಕುಮಾರ್
ರವೀಶ್ ಕುಮಾರ್  (ರವೀಶ್ ಕುಮಾರ್ ಪಾಂಡೆ) ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಕ. ಬರಹಗಾರ, ಜರ್ನಲಿಸ್ಟ್, ಮೀಡಿಯಾದ ವಿಶೇಷಜ್ಞ, ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಹಲವು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. NDTV (ಇಂಡಿಯಾದ) ಮ್ಯಾನೇಜಿಂಗ್ ಎಡಿಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. NDTV ಯ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯ ನ್ಯೂಸ್ ನೆಟ್ ವರ್ಕ್ ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿ ದುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರೈಮ್ ಟೈಮ್,ಹಮ್ ಲೋಗ್,ರವೀಶ್ ಕಿ ರಿಪೋರ್ಟ್
ಜನನ
ರವೀಶ್, ಬಿಹಾರದ ಮೋತಿಹರಿಯಲ್ಲಿ ೫ ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೯೭೪  ರಂದು  ಜನಿಸಿದರು. ಹೈಸ್ಕೂಲ್ ಪಾಟ್ನ ದ, ಲಾಯೋಲ ಹೈ ಸ್ಕೂಲ್ ನಲ್ಲಿ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ. ದೇಶಬಂಧು ಕಾಲೇಜ್ (ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ) ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಮಾಸ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಶನ್ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿದರು ಬಿ.ಎ. (ಇತಿಹಾಸ), ದೇಶಬಂಧು ಕಾಲೇಜ್, ಎಮ್.ಎ (ಇತಿಹಾಸ), ದೇಶಬಂಧು ಕಾಲೇಜ್,ಎಮ್.ಫಿಲ್ (ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ) ಪೋಸ್ಟ್ ಗ್ರಾಜುಯೇಟ್ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಇನ್ ಜರ್ನಲಿಸಮ್, (ಐ.ಐ.ಎಮ್.ಸಿ)
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ನಾರಾಯಣ ದಾಸಗುಪ್ತಾ ರ ಜೊತೆ ವಿವಾಹವಾದರು, ಅವರು ಲೇಡಿ ಶ್ರೀರಾಮ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ: ಟೆಲಿವಿಶನ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ನಿರೂಪಕ
ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್
ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ವಾದ
250px|right
ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಕಾರಣವೇ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ (ಇದನ್ನು ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಅಥವಾ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಮಾಡೆಲ್ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ). ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಪ್ರಕಾರ ನಮ್ಮ ಜಗತ್ತು ಮೊದಲು ಅತಿಯಾದ ಶಾಖದಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದು ಹಾಗೂ ಅತಿ ಭಾರವಾದ (ಸಾಂದ್ರ) ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದದ್ದು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿ, ನಂತರ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಈಗಿನ ಸ್ಥಿತಿ ತಲುಪಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಈಗಲೂ ಅದು ಹಾಗೆಯೇ ಹಬ್ಬುತ್ತಿದೆ. ೨೦೧೦ರ ಅಳತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಅಸಲಿ ವಿಶ್ವವು ಸುಮಾರು ೧೩.೭ ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷ ಹಳೆಯದು.
ಜಾರ್ಜ್ ಲೆಮಯಾತ್ರಿ "ಹೈಪಾಥಿಸಿಸ್ ಆಫ಼್ ಪ್ರೈಮ್‍ವ್ಯಾಲ್ ಆಟಮ್" ಎಂಬ ಸಿದ್ದಾಂತವು ಈಗ "ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ಥಿಯರಿ" ಆಗಿದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್‍ರವರ ಜನರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಟಿ ಹಾಗೂ ಹೋಮೋಜೀನಿಟಿ ಮತ್ತು ಐಸೋಟ್ರೋಪಿ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅವಲೋಕನಗಳಿಂದ ಬಿಗ್ ಬ್ಯಾಂಗ್ ವಾದವು ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ನಿರ್ದೇಶನ ಎಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರದ ಸಂವೇದಕ ಮೂಲಕ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಫಿಲ್ಮ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ನಂತಹ ಬೆಳಕಿನ-ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಬೆಳಕು ಅಥವಾ ಇತರ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ವಿಕಿರಣದ ಮೂಲಕ ಚಲನ-ಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ವಿಜ್ಞಾನ ಅಥವಾ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ಯಾಮರಾದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಒಂದು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿತ ಬೆಳಕನ್ನು ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ನೈಜ ಚಿತ್ರಣಕ್ಕೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಕೆಲವು ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಮತ್ತು ಚಲನೆಗೆ ನೋಡುವಂತೆ ಸಂರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಇಮೇಜ್-ಸೆನ್ಸರ್ನೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವುದು ಇಮೇಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಪಿಕ್‌ಸೆಲ್‌ಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಚಾರ್ಜ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಅಥವಾ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಮಾನವಾಗಿ ವೀಡಿಯೊ ಫೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಛಾಯಾಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾದ ಚಿತ್ರಗಳು, ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ "ಗೋಚರವಾಗುವಂತೆ" ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರ ನೋಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತದೆ.ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಫಿ ಎಂಬ ಪದವು "ರೆಕಾರ್ಡ್ ಚಲನೆಯ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು "ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಲು" ಅರ್ಥೈಸುವ "ಚಲನೆ, ಚಲನೆ" ಮತ್ತು γράφειν (ಗ್ರಾಫೀನ್) ಎಂಬ ಗ್ರೀಕ್ ಶಬ್ದಗಳಾದ κίνημα (ಕಿನೆಮಾ) ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಿನೆಮಾದ ಕಲೆ, ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಕೆಲಸವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲು ಬಳಸಲಾದ ಪದದ ನಂತರ ಇದರ ಅರ್ಥವು "ಚಲನೆಯ ಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ" ಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
=ಇತಿಹಾಸ=
ಮುಂಚಿತವಾಗಿ
೧೮೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸೈಮಾನ್ ವಾನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಪ್ಫರ್ (ಸ್ಟ್ರೋಬೊಸ್ಕೊಪ್), ಬೆಲ್ಜಿಯಂನಲ್ಲಿ ಜೋಸೆಫ್ ಪ್ಲೇಟೌ (ಫಿನಾಕಿಸ್ಟೋಸ್ಕೋಪ್) ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಹಾರ್ನರ್ (ಝೊಟ್ರೋಪ್) ಸ್ವತಂತ್ರ ಆವಿಷ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ರಿವರ್ಲಿಂಗ್ ಡ್ರಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಿಸ್ಕ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.೧೮೪೫ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ರೋನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಮತ್ತು ಭೂಕಾಂತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳ ವಿವಿಧ ಸೂಚನೆಗಳ ನಿರಂತರ ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಹಲವಾರು ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದವರೆಗೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ೧೮೬೭ ರಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಲಿಂಕನ್ ಅವರು ಸಾಧನವನ್ನು ಹಕ್ಕುಸೌಮ್ಯ ಪಡೆದರು. ಅದು "ಜೀವ ಚಕ್ರ" ಅಥವಾ "ಝೂಪ್ರ್ರಾಕ್ಸಿಸ್ಕೋಪ್" ಎಂಬ ಅನಿಮೇಟೆಡ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ, ಚಲಿಸುವ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸ್ಲೈಟ್ ಮೂಲಕ ವೀಕ್ಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
೧೯೭೩ರ ಜೂನ್ ೧೯ ರಂದು, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಮುಯ್ಬ್ರಿಜ್ ೨೪ ಸ್ಟಿರಿಯೊಸ್ಕೋಪಿಕ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವೇಗದ ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ "ಸಲೀ ಗಾರ್ಡ್ನರ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಕುದುರೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದರು. ಕುದುರೆಗಳ ಸಮಾನಾಂತರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕ್ಯಾಮರಾ ಶಟರ್ ಅನ್ನು ಕುದುರೆಯ ಕಾಲುಗಳಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಿದ ಪ್ರವಾಸದ ತಂತಿಯ ಮೂಲಕ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಕುದುರೆ ದಾಪುಗಾಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ೨೦ ಅಡಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ೨೧ ಅಂಗುಲಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಒಂದು ಸಾವಿರ ಸೆಕೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಲಾಯಿತು.ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ೧೮೮೨ ರಲ್ಲಿ, ಫ್ರೆಂಚ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಟಿಯೆನೆ-ಜೂಲ್ಸ್ ಮಾರೆ ಒಂದು ಕ್ರೊನೊಫೋಟೋಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಗನ್ ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು.ಎರಡನೆಯದು, ೧೨ ಸತತ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು  ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅದೇ ಚಿತ್ರದ ಎಲ್ಲಾ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿತು.
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಇಪ್ಪತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮನರಂಜನೆಯ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರಿಶೋಧನೆಗೂ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಜೀನ್ ಪೈನ್ಲೆವ್ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಭಾರೀ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ನಗ್ನ ಕಣ್ಣುಗಿಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿಗಳು, ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳ ನಡವಳಿಕೆ, ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಪರಿಸರವನ್ನು ಹೊಸ ಮಾಧ್ಯಮವು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು. "ಹೊಸ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳು, ಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಸ್ತುಗಳು,ನೈಜ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೋಡುವುದು" ವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಚಲಿಸುವ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮುಂಚೆ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯರು ಮಾನವ ಅಂಗರಚನಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಅದರ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿದ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಅನಾನುಕೂಲತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಚಿತ್ರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದು, ವೈದ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳ ಉತ್ತಮ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಜೆಂಕಿನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪ್ರಕ್ಷೇಪಕ, ಫ್ಯಾಂಟಸ್ಕೋಪ್ ಲೂಯಿಸ್ ಮತ್ತು ಆಗಸ್ಟೆ ಲುಮಿಯೆರ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೮೯೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಮುದ್ರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಯೋಜಿಸಿದ ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರೆ ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಪರಿಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಯಶಸ್ವಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು. ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ತೆರೆದಿವೆ (ಪ್ಯಾರಿಸ್, ಲಿಯಾನ್, ಬೋರ್ಡೆಕ್ಸ್, ನೈಸ್, ಮಾರ್ಸಿಲ್ಲೆ); ಇಟಲಿ (ರೋಮ್, ಮಿಲನ್, ನೇಪಲ್ಸ್, ಜಿನೋವಾ, ವೆನಿಸ್, ಬೊಲೊಗ್ನಾ,ಫೋರ್ಲಿ); ಬ್ರಸೆಲ್ಸ್; ಮತ್ತು ಲಂಡನ್.
ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ
೧೮೮೦ ರಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದಂದಿನಿಂದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಏಕವರ್ಣವಾಗಿತ್ತು. ಜನಪ್ರಿಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಏಕವರ್ಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಇದು ಒಂದು ಟೋನ್ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರ ಎಂದರ್ಥ. ಲೇಪಿತ ಚಿತ್ರದ ನೆಲೆಗಳ ಬೆಲೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ, ಬಹುತೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಏಕವರ್ಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಮುಂಚಿನ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಆಗಮನದೊಂದಿಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚದ ಬಣ್ಣವು ೧೯೫೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯ ಬಣ್ಣದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಶೇಕಡಾವಾರು ೫೧% ನಷ್ಟು ಮೀರಿದೆ. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಬಣ್ಣವು ಪ್ರಬಲವಾದ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಸ್ಟಾಕ್ ಆಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮುಂಬರುವ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಏಕವರ್ಣದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರದ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು.
ಬಣ್ಣ
ಚಲನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಆಗಮನದ ನಂತರ, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಮೊತ್ತದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಾತನಾಡುವ ಚಿತ್ರದ ಆವಿಷ್ಕಾರವು ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ ಇತರ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಆಗಮನವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಧಾನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಬಣ್ಣದ ಸಿನೆಮಾಗಳು ಅಲ್ಲ.ಏಕೆಂದರೆ, ಅವು ಏಕವರ್ಣದ ಮತ್ತು ಕೈ-ಬಣ್ಣದ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರ-ಬಣ್ಣವನ್ನು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದವು.ಅಂತಹ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣದ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣವಲ್ಲವೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.೧೮೯೫ರಲ್ಲಿ ಎಡಿಸನ್ ಮ್ಯಾನುಫ್ಯಾಕ್ಚರಿಂಗ್ ಕಂಪೆನಿ ಕೈಯಿಂದ ಬಣ್ಣದ ಬಣ್ಣದ ಅನ್ನಾಬೆಲ್ಲೆ ಸರ್ಪೆಂಟೈನ್ ಡ್ಯಾನ್ಸ್ ಆಗಿದೆ. ಯಂತ್ರ-ಆಧಾರಿತ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆ ನಂತರ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಆಗಮನದವರೆಗೂ ಟಿಂಟ್ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಅನೇಕ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಸಿನೆಮಾಗಳನ್ನು ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೈಂಟಿಂಗ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಯುದ್ಧಗಳು, ಕ್ರೀಡಾ ಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಚಾರದಿಂದ ಬಂದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೧೯೦೨ ರಲ್ಲಿ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ರೇಮಂಡ್ ಟರ್ನರ್ ಬಣ್ಣೀಕರಣ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.೧೯೦೮ ರಲ್ಲಿ ಕೈನೆಕೋಲೋರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ, ಎ ವಿಜೆಡ್ ಟು ದಿ ಸೀಸೈಡ್ ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲಾದ ಮೊದಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರವಾಯಿತು.೧೯೧೭ ರಲ್ಲಿ, ಟೆಕ್ನಿ ಕಲರ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಕೊಡಾಕ್ರೋಮ್ ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.೧೯೫೦ ರಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ಮ್ಯಾಂಕೋಲರ್ ಅನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಶತಮಾನದ ಉಳಿದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬಣ್ಣ ಮಾನದಂಡವಾಯಿತು.೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಬಣ್ಣ ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಲ್ಪಟ್ಟವು.
ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಫ್ಲಾಶ್ ಮಾಧ್ಯಮದಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್‌ನಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮಾಧ್ಯಮದ ಮೂಲಕ ವಿತರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.೧೯೮೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸೋನಿ ಅದರ ಅನ್‌ಲಾಗ್ ಸೋನಿ ಎಚ್ಡಿವಿಎಸ್ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು "ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ" ಎಂಬ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರಯತ್ನವು ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ೧೯೮೭ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಆರಂಭಿಕ ಡಿಜಿಟಲಿ ಸಿನೆಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಜೂಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಜೂಲಿಯಾಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸಿ.ಸಿ.ಡಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಎಚ್.ಡಿ.ಸಿ.ಎ.ಎಮ್ ರೆಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಪರಿಚಯ ಮತ್ತು ೧೯೨೦ × ೧೦೮೦ ಪಿಕ್ಸೆಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ವೃತ್ತಿಪರ ವಿಡಿಯೋ ಕ್ಯಾಮರಗಳ ಪರಿಚಯದೊಂದಿಗೆ, ಈಗ "ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಫಿ" ಎಂದು ಮರು-ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎಳೆತವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿತು.ಡಿಜಿಟಲ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಸ್ಟುಡಿಯೋಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಿಗಳ ಕಡೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು. ೨೦೧೦ ರ ದಶಕದಿಂದಲೂ, ಚಲನಚಿತ್ರ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೀರಿಸಿದ ನಂತರ ಡಿಜಿಟಲ್ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
=ವಿಷಯಾಂಶ=
ಸಿನಿಮಾ ತಂತ್ರ
ಮೊದಲ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಇತರ ಬೆಂಬಲದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಶಾಟ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೊದಲ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಲನೆಯನ್ನು ಚಲಿಸುವ ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮೆರಾವನ್ನು ಆರೋಹಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿಗೆ ೧೮೯೬ ರಲ್ಲಿ ಜೆರುಸಲೆಮ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದ ರೈಲಿನ ಹಿಂದಿನ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ ಲುಮಿಯೆರೆ ಕೆಮೆರಾಮ್ಯಾನ್ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ೧೮೯೮ ರ ವೇಳೆಗೆ ಚಲಿಸುವ ರೈಲುಗಳಿಂದ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಸಮಯದ ಮಾರಾಟದ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ಗಳಲ್ಲಿನ "ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳ" ಸಾಮಾನ್ಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ರೈಲ್ವೆ ಇಂಜಿನ್ನ ಮುಂದೆ ನೇರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಫ್ಯಾಂಟಮ್ ಸವಾರಿಗಳು" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಮೇಜ್ ಸೆನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್ ಶೇಖರಣೆ
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು ಡಿಜಿಟಲ್ ಇಮೇಜ್ ಸಂವೇದಕ ಅಥವಾ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ನಿರ್ಧಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಶೇಖರಿಸಿ ಇಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ.ಪುಶ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ, ಬ್ಲೀಚ್ ಬೈಪಾಸ್, ಮತ್ತು ಕ್ರಾಸ್ ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ವಿಧಾನಗಳು.
ಶೋಧಕಗಳು
ವಿಸರಣ ಫಿಲ್ಟರ್‌ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣ ಪರಿಣಾಮ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳು ಚಿತ್ತ ಅಥವಾ ನಾಟಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನ ಗಾಜಿನ ನಡುವೆ ಕೆಲವು ರೂಪದ ಚಿತ್ರ ಅಥವಾ ಬೆಳಕಿನ ಕುಶಲ ವಸ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಎರಡು ತುಣುಕುಗಳ ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗಾಜಿನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಬಣ್ಣದ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಆಪ್ಟಿಕಲ್ ಗ್ಲಾಸ್ ಎರಡು ಪ್ಲೇನ್ಸ್ ನಡುವೆ ಒತ್ತುವ ಅರೆಪಾರದರ್ಶಕ ಬಣ್ಣದ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬಣ್ಣದ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ, ಇದು ಕೆಂಪು, ಕಿತ್ತಳೆ, ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಬೆಳಕು ಅಂಗೀಕಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಲಿ ಫಿಲ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಛಾಯೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ, ವರ್ಣ ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂತರ್ಬೋಧೆಯಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಡಾಯ್ಲ್‌ ನಂತಹ ಕೆಲವು ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕಾರರು ತಮ್ಮ ನವೀನ ಶೋಧಕಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೂರ
ಗಮನ, ಬಣ್ಣ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನೋಟ, ಭಾವನೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನೀಡಲು ಲೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ಯಾಮರಾಗೆ ಜೋಡಿಸಬಹುದು.ಮಾನವ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ, ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಪ್ರಪಂಚದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಹೇಗಾದರೂ, ಒಬ್ಬರ ಕಣ್ಣಿನಂತೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಫೋಕಲ್ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ವಿಶಾಲ ಕೋನ ಮಸೂರಗಳು, "ಸಾಮಾನ್ಯ" ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘ ಫೋಕಸ್ ಮಸೂರಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ಮ್ಯಾಕ್ರೋ ಮಸೂರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಿಣಾಮದ ಮಸೂರದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಾದ ಬೊರೆಸ್ಕೋಪ್ ಮಸೂರಗಳಿಂದ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬಹುದು. ವಿಶಾಲ ಕೋನ ಮಸೂರಗಳು ಸಣ್ಣ ನಾಭಿ ಉದ್ದಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಂತರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಚಿಕ್ಕದಾದಂತೆ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಯಾರಾದರೂ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಆಕಾರ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ರಚನೆ
ಚಿತ್ರದ ಆಕಾರ ಅನುಪಾತ ಅದರ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಅದರ ಅಗಲ ಅನುಪಾತವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು೪:೩ ಅಥವಾ ೧.೩೩:೧ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ೧.೩೩ ನಂತಹ ದಶಮಾಂಶ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ೨ ಪೂರ್ಣಾಂಕಗಳ ಅನುಪಾತವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು.ವಿವಿಧ ಅನುಪಾತಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯದ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಅನುಪಾತದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಬದಲಾಗಿದೆ.
ಬೆಳಕು
ಚಿತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗುರಿ ಮೇಲೆ ಇಮೇಜ್ ಮಾನ್ಯತೆ ರಚಿಸಲು ಬೆಳಕು ಅವಶ್ಯಕ. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳಕು ಕಲೆಯು ಮೂಲಭೂತ ಮಾನ್ಯತೆ ಮೀರಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ದೃಶ್ಯ ಕಥೆ ಹೇಳಿಕೆಯ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಫಿಲ್ಟರ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬಳಕೆಯು ಅಂತಿಮ ಚಿತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಲನೆ
ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಚಲಿಸುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಆದರೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನ ಅಥವಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಚಿತ್ರದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಗಣನೀಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕ್ಯಾಮೆರಾಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ.ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸುವಾಗ ಒಂದು ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಚಲಿಸುತ್ತಾರೆ.
=ವಿಶೇಷ ಪರಿಣಾಮಗಳು=
ಫ್ರೇಮ್ ದರ ಆಯ್ಕೆ
ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರಂತರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೨೪ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು, ಎನ್ ಟಿ ಎಸ್ ಸಿ (ಯುಎಸ್) ಟೆಲಿವಿಷನ್ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೩೦ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು (29.97 ನಿಖರವಾಗಿರಬೇಕು), ಪಿಎಎಲ್ (ಯುರೋಪ್) ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ ೨೫ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳು. ಪ್ರಸ್ತುತಿಯ ಈ ವೇಗ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ.ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ವೇಗವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ವೇಗದ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವೇಗವಾದ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಇಮೇಜ್ ಅನ್ನು ನಿರಂತರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಆಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ವಿವಿಧ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದು. ಸೃಜನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ತಯಾರಿಸಲು ಸಿನೆಮಾಟೊಗ್ರಾಫರ್ಗೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಇತರ ವಿಶೇಷ ತಂತ್ರಗಳು
ಜಿ.ಎ. ಸ್ಮಿತ್ ಹಿಮ್ಮುಖ ಚಲನೆಯ ತಂತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಚೋದಕ ಚಿತ್ರಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದರು. ತಲೆಕೆಳಗಾದ ಕ್ಯಾಮೆರಾದೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮಾಡುವಾಗ ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ರಮವನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎರಡನೇ ಋಣಾತ್ಮಕ ಬಾಲವನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರಗಳು ಟಿಪ್ಸಿ, ಟಾಪ್ಸಿ, ಟರ್ವಿ ಮತ್ತು ದಿ ಅಕ್ವಾರ್ಡ್ ಸೈನ್ ಪೇಂಟರ್, ಎರಡನೆಯದು ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆ ವರ್ಣಮಾಲೆಯ ಸಂಕೇತವನ್ನು ತೋರಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನಂತರ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರ ಕುಂಚದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರ.
=ಸಿಬ್ಬಂದಿ= ಮೊದಲ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ ಘಟಕದಿಂದ ಕ್ಯಾಮರಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹಿರಿಯತನದ ಅವರೋಹಣ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಕೆಳಗಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ: ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣಕಾರರು ಚಿತ್ರಗಳ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು (ದೀಪ, ಮಸೂರ ಆಯ್ಕೆಗಳು, ಸಂಯೋಜನೆ, ಒಡ್ಡುವಿಕೆ, ಶೋಧನೆ, ಫಿಲ್ಮ್ ಆಯ್ಕೆ) ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಲಾತ್ಮಕ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವು ನಿರ್ದೇಶಕರ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತಿದೆಯೆ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ದೇಶಕನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕರು ಕ್ಯಾಮೆರಾ, ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ಬೆಳಕಿನ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಅಥವಾ ಡಿಪಿಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
=ಉಲ್ಲೇಖಗಳು=
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್ (೧೮೪೬-೧೯೨೬) ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾಗಿದ್ದ, ೧೯೦೯ರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು. ಮೊದಮೊದಲು 'ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕ ನಿರ್ಧಾರಣ ಸಮಿತಿ' ಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶೀ ಸೂತ್ರಗಳ ಅಭಾವದಿಂದ, ಈ ತರಹದ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಯಿತು.
ಜನನ
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್ ಔರಿಚ್ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 'ಗಾಟಿಂಗೆನ್' ಹಾಗೂ 'ಬರ್ಲಿನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,' ಗಳಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಕೆಲಕಾಲ ಶಾಲಾಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಮುಂದೆ ಸ್ವಿಟ್ಝರ್ ಲೆಂಡ್ ನ 'ಬಾಸೆಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ' ದಲ್ಲಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೇಮಿತಿಯಾದರು. ಅವರ ಲೇಖನಿಯಿಂದ 'ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ' ದ ಹಲವಾರು ಉದ್ಗ್ರಂಥಗಳು ಹೊರಬಂದಿವೆ. ಅವುಗಳ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಆಗಿನ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕಾದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದರು.
ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್ ರವರ ತಾತ್ವಿಕ ನಿಲವು, ಚಿಂತನೆ ಹೀಗಿದೆ
ಪ್ರಕೃತಿ ಹಾಗೂ ಚೈತನ್ಯದ ನಡುವಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನಿಗೊಂದು 'ಆತ್ಮ' ವಿರುವುದೇ ಅದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆ. ಮನುಷ್ಯರು ಶುದ್ಧ ಚೈತನ್ಯ ಸ್ವರೂಪಿಗಳಾಗಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮೀರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವುದೇ ಜೀವಾತ್ಮನ ಗುರಿ. ಇಷ್ಟೆಲ್ಲಾ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಶೇಷ ಅಧ್ಯಯನಶೀಲರಾಗಿದ್ದ, 'ರುಡಾಲ್ಫ್ ಕ್ರಿಸ್ಟಾಫ್ ಯೂಕೆನ್'ರಿಗೆ ' ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ಸಿಕ್ಕಿರುವುದು, ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ :ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಜರ್ಮನಿ
ಕಂದಹಾರ್
ಕಂದಹಾರ್ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ಥಾನದ ಎರಡನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಪಟ್ಟಣ. ಸುಮಾರು ೫ ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹತ್ತಿ,ಉಣ್ಣೆ,,ರೇಷ್ಮೆಗಳ ವ್ಯಾಪರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಢವಾಗಿದೆ. ಕಂದಹಾರ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಾಚೀನ ಇತಿಹಾಸದ ಕೇಂದ್ರ. ಈ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಕ್ರಿಸ್ತ ಪೂರ್ವ ೪ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದನು.ಇದು  ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಲವು ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದಿದೆ. ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ನಗರಗಳು
ಅರವಿಂದ್ ಅಡಿಗ
ಅರವಿಂದ ಅಡಿಗ (ಹುಟ್ಟು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೩, ೧೯೭೪ ) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಪತ್ರಕರ್ತ ಮತ್ತು ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕ. ಇವರ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ದ ವೈಟ್ ಟೈಗರ್ ಗೆ ೨೦೦೮ರ ಮ್ಯಾನ್ ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು.
ಜನ್ಮ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ೧೯೭೪ ರಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನೈದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ನಂತರ ಮಂಗಳೂರಿನ 'ಕೆನರಾ ಹೈಸ್ಕೂಲ್', ಮತ್ತು 'ಸೇಂಟ್ ಅಲೋಯ್ಶಿಯಸ್ ಕಾಲೇಜು'ಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿ ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹತ್ತನೇಯ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆ ಹೊಂದಿದರು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಮನೆಯವರ ಜೊತೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದ ಇವರು, 'ಜೇಮ್ಸ್ ರುಸ್ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಕಾಲೇಜಿ'ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕೋಲಂಬಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ', 'ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ' ಮತ್ತು 'ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನ್ ಕಾಲೇಜು', 'ಆಕ್ಸಫೋರ್ಡನಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಸಾಹಿತ್ಯ'ವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಿದರು. ಅವರ ಲೇಖನಗಳು, 'ನ್ಯೂಯಾರ್ಕರ್', 'ದ ಸಂಡೆ ಟೈಮ್ಸ್', 'ದ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಟೈಮ್ಸ್', ಹಾಗೂ 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ'ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಅವರ ಹೊಸ ಕಾದಂಬರಿ, 'ಲಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ ಇನ್ ಟವರ್' ಎಂಬ ಕಥಾನಕ ಸನ್ ೨೦೧೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಬೂಕರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಪುಸ್ತಕಗಳು ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
ಡಿ.ಕೆ.ರವಿ
ದೊಡ್ಡಕೊಪ್ಪಲು ಕರಿಯಪ್ಪ ರವಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಒಬ್ಬ ಐ.ಎ.ಎಸ್. ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ.ರವಿ ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ೩೬ನೆ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡರು.
ಪರಿಚಯ
ಡಿ.ಕೆ.ರವಿ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಣಿಗಲ್ ತಾಲೂಕಿನ ಹುಲಿಯೂರು ದುರ್ಗದ ದೊಡ್ಡಕೊಪ್ಪಲಿನಲ್ಲಿ ೧೦.೦೬.೧೯೭೯ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಕರಿಯಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಗೌರಮ್ಮರ. ಹೆಂಡತಿ ಕುಸುಮ. ಹನುಮಂತರಾಯಪ್ಪ ರವಿ ಅವರ ಮಾವ ಅಂದರೆ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ತಂದೆ. ಹನುಮಂತರಾಯಪ್ಪ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಾಗರಬಾವಿ ಸಮೀಪದ ಮಲ್ಲತ್ತಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟಣಗೆರೆ ಪಟ್ಟಣ ಪಂಚಾಯಿತಿಯ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಡಿ.ಕೆ.ರವಿ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ. ಕೃಷಿ ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ. ಭಾರತೀಯ ಕೃಷಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಐ.ಎ.ಎಸ್.(೩೪ನೆ ರಾಂಕ್ ) ಮತ್ತು ಐ.ಪಿ.ಎಸ್. ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ತೇರ್ಗಡೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗ:ನಾಗರಿಕ ಸೇವಾಧಿಕಾರಿ
ಅಮೃತ ಮಹಲ್ (ಗೋವಿನ ತಳಿ)
ಇವುಗಳು ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಮೂಲತಃ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹಾಸನ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯವುಗಳಾದ ಇವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮೈಸೂರು ಅರಸರು ೧೫೭೨ ರಿಂದ ೧೬೩೬ರ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಿದರು. ಯುದ್ಧಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನು ಸರಂಜಾಮುಗಳ ಸಾಗಾಟಕ್ಕಾಗಿ ಈ ತಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು. 1617-1704 ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು ಕಾಲಾನುಸಾರವಾಗಿ ಈ ಕರುಹಟ್ಟಿಗೆ ರಾಸುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಈ ರಾಸುಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ 'ಕಾವಲು'ಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ನೀಡಿದರು. ಅಂದಿನ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಶ್ರೀ ಚಿಕ್ಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ರವರು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ 'ಬೆಣ್ಣೆ ಚಾವಡಿ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. 1799 ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರು ಬೆಣ್ಣೆ ಚಾವಡಿ ಹೆಸರನ್ನು 'ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್' ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ, ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್ ತಳಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದರು. ಹಾಗೂ ಈ ಇಲಾಖೆಯ ಉನ್ನತೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಸೂಕ್ತ ಕಾಯ್ದೆಗಳನ್ನು ಹುಕುಂನಾಮ ಮುಖೇನ ಅಳವಡಿಸಿದರು. 1799-1881 ರ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನರ ಅವನತಿಯ ನಂತರ ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್ ಇಲಾಖೆಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಬ್ರಿಟೀಷರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಅಮೃತ್ ಮಹಲ್ ದನಗಳನ್ನು ಹಾಲು, ಉಳುಮೆ ಹಾಗೂ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕ್ರಮ ಜರುಗಿಸಿದರು. ಈ ಇಲಾಖೆಗೆ ಒಟ್ಟು 143 ಕಾವಲುಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಅಂದಿನ ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಹಾಯಕರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರಿನ ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಪೂರ್ಣಯ್ಯನವರು ಈ ಅಮೃತಮಹಲ್ ತಳಿಗಳನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಇಂದಿಗೂ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೆಲಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೃತಮಹಲ್ ತಳಿಯ ದನ ಕರುಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಯ್ಯನ ದನಗಳೆಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಹಾಗು ಹೈದರಾಲಿ, ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಈ ತಳಿಗಳ ಬಂಜಾರವೆಂಬ ದಳ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿತ್ತು. ಕೇವಲ ೨೩೭ ಅಮೃತಮಹಲ್ ತಳಿಯ ಎತ್ತುಗಳು ೩೦೦೦ದಷ್ಟಿದ್ದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಓಡಿಸಿರುವುದು ಇಂದು ಇತಿಹಾಸ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಮೊದಲ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಪರಿಕರಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ಈ ತಳಿಯ ಎತ್ತುಗಳು ಉಪಕರಿಸಿದ್ದವು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಇತಿಹಾಸ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅಮೃತಮಹಲ್ ತಳಿಗಳು ಸಾಕಿದ ಒಡೆಯನಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠೆ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಆಹಾರ, ನೀರು ಸೇವಿಸದೇ ಸಾಮಾನು ಸಾಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಈ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹಾಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ನೀಡದಿದ್ದರೂ ಆಕಳುಗಳು ಶ್ರಮದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತವೆ. ಹಾಸನ, ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕೆಲವು ಭಾಗ, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು, ಹಳೇ ಮೈಸೂರು ಪ್ರದೇಶ, ಮಂಡ್ಯ ಮೊದಲಾದೆಡೆ ಈ ತಳಿಯ ಸಂವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಅಮೃತಮಹಲ್ ಕಾವಲು ಭೂಮಿ ಬಿಟ್ಟಂತಹ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ನೋಡಲು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಆದರಿಂದು ಅವಗಣನೆಯಿಂದಾಗಿ ಆ ಕಾವಲು ಭೂಮಿಗಳು ಅತಿಕ್ರಮಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಗಳು ಕೂಡ ಅಂತ್ಯವಾಗುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿವೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
'ಗೋವಿಶ್ವಲೋಕ' ಜಾಲತಾಣದ 'ಗೋವಿಶ್ವ' ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ
ಚಿತ್ರಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗೋತಳಿಗಳು
ನಾಥೂರಾಮ್ ಗೋಡ್ಸೆ
ನಾಥೂರಾಮ್‌ ವಿನಾಯಕ್‌ ಗೋಡ್ಸೆ (೧೯ ಮೇ  ೧೯೧೦ – ೧೫ ನವೆಂಬರ್‌‌  ೧೯೪೯), ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ;   ಗಾಂಧಿಯವರ ಹಂತಕ;  ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಗೋಪಾಲ ಗೋಡ್ಸೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರು ಮಂದಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಹತ್ಯೆ ಮಾಡಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿ ಅದನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. The story ended usual way The way its always been A bullet came out from Godse's gun And shot the beggar clean - J S Khurmi Collected Poems
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಕೊಲೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ವರ್ಗ:ಗಲ್ಲಿಗೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮರಣದಂಡನೆ ಪಡೆದ ಜನರು ವರ್ಗ:1910ರ ಜನನಗಳು ವರ್ಗ:1949ರಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊಂದಿದವರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುತ್ವ ವರ್ಗ:ಪುಣೆ ಮೂಲದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಂತಕರು ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಹಂತಕರು ವರ್ಗ:ಮರಣದಂಡನೆ ಪಡೆದ ಭಾರತೀಯರು ವರ್ಗ:ಭಾರತದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ವರ್ಗ:20ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಮರಣದಂಡನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದಿಂದ ಕೊಲೆಗಡುಕರೆಂದು ತೀರ್ಪು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ವರ್ಗ:ಕೊಲೆಗಡುಕರೆಂದು ತೀರ್ಪು ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತೀಯರು ವರ್ಗ:ಮೋಹನ್‌‌‌ದಾಸ್‌ ಕರಮ್‌ಚಂದ್‌ ಗಾಂಧಿ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧಿಗಳು
ವಿಷ್ಣುಪದ ಮಂದಿರ
ವಿಷ್ಣುಪದ ಮಂದಿರ ಭಾರತದ ಗಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಅರ್ಪಿತವಾದ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನ.ಈ ದೇವಾಲಯವು ಫಾಲ್ಗು ನದಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ಧರ್ಮಸೀಲಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಇದನ್ನು ಬಸಾಲ್ಟ್ನ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬ್ರಹ್ಮಳ್ಪಿತ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ದೇವಾಲಯದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಅವರನ್ನು ಗವಾವಾಲ್ ತೀರ್ಥ ಪುರೋಹಿತ್ ಅಥವಾ ಪಾಂಡ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಮನಜುಚಾರ್ಯ, ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯ, ಶಂಕರಾದೇವ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳಂತಹ ಹಲವಾರು ಪೌರಾಣಿಕ ಸಂತರು ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
=ದಂತಕಥೆ= ಒಮ್ಮೆ ಗಯಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಭಾರೀ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದವನು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು (ಮೋಕ್ಷಮ್) ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ವರವನ್ನು ಹುಡುಕಿದನು. ಒಬ್ಬರ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಜನರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಪಡೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಅನೈತಿಕ ಜನರನ್ನು ತಡೆಯಲು ಲಾರ್ಡ್ ವಿಷ್ಣು ಗಯಸುರನನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಗೆ ಹೋಗಲು ಕೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಅಸುರ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಬಲ ಕಾಲು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾಡಿದರು. ಭೂಮಿಯ ಮೇಲ್ಮೈ ಕೆಳಗೆ ಗಾಯಾಸುರವನ್ನು ತಳ್ಳಿದ ನಂತರ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕಾಲು ಮುದ್ರಣ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ಶಂಕಾಮ್, ಚಕ್ರಂ ಮತ್ತು ಗಧಮ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಂಬತ್ತು ವಿವಿಧ ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳು ಲಾರ್ಡ್ನ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಗಯಾಸುರ ಈಗ ಭೂಮಿಗೆ ತಳ್ಳಿತು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಳಿಕೊಂಡರು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು, ಅದು ಪ್ರತಿದಿನ, ಯಾರಾದರೂ ಅವನನ್ನು ಆಹಾರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ. ಯಾರು ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಆತ್ಮಗಳು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತವೆ. ದಿನ ಗಯಾಸುರ ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅವರು ಹೊರಬರುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿದಿನ, ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಇತರರು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಗಮನ ಮತ್ತು ಆಹಾರದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾರೆ. =ಇತಿಹಾಸ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳ= ದೇವಾಲಯದ ನಿರ್ಮಾಣ ದಿನಾಂಕ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ ,ಮತ್ತು ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ಸೀತೆ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.ಇಂದಿನದ ೧೭೮೭ರಲ್ಲಿ ಫಲ್ಗು ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲಿರುವ ಇಂದೋರ್ನ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ದೇವಿ ಅಹಲ್ಯ ಬಾಯ್ ಹೋಲ್ಕರ್ ಅವರಿಂದ ಈಗಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೦೦೦ ಕಲ್ಲಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳ ಒಂದು ವಿಮಾನವು ಬ್ರಹ್ಮಜುನಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ವಿಷ್ಣುಪದ್ ಮಂದಿರದ ೧ ಕಿಮೀ ನೈರುತ್ಯ. ಪ್ರವಾಸಿಗರು ಬ್ರಹ್ಮಜನಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಸಮೀಪ ಹಲವಾರು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. =ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್= ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಈ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತು ತನ್ನ ಎದೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪಾದವನ್ನು ಇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿಷ್ಣು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗಾಯಸೂರ್ನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಷ್ಣುಪದ್ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ೪೦ ವಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುವನ್ನು ಘನ ಬಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚು ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಯ ಲೇಪಿತ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯದ ಎತ್ತರವು 30 ಮೀಟರ್ ಮತ್ತು ಇದು ಸುಂದರವಾದ ಕೆತ್ತಿದ ೮ ಸ್ತಂಭಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪೆವಿಲಿಯನ್ನನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಹಿಡಿಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ದೊಡ್ಡ ಬೂದು ಗ್ರಾನೈಟ್ ಬ್ಲಾಕ್ಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟಭುಜಾಕೃತಿಯ ದೇವಾಲಯವು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪಿರಮಿಡ್ ಗೋಪುರವು ೧೦೦ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಗೋಪುರವು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇಂಡೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಸರಳ ವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಳಿಜಾರು ಬದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಶಿಖರಗಳು ರಚಿಸಲು ಒಂದು ಕೋನದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಅಮರ ಆಲದ ಮರದ ಅಕ್ಷಯಬಾತ್ ಇದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತವರ ಅಂತಿಮ ಆಚರಣೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ದೇವಾಲಯದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೫೧ಕೆ.ಜಿ ತೂಕದ ಚಿನ್ನದ ಧ್ವಜವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಒಳಗೆ ಒಂದು (ಗರ್ವ್ ಗಿರಿ) ಬೆಳ್ಳಿ ಲೇಪಿತ ಷಡ್ಭುಜಾಕೃತಿಯ ಕಂಬಿಬೇಲಿ.
=ಉಲೇಖ=
ಗುಣಮಟ್ಟ ನೀತಿ
ಗುಣಮಟ್ಟ ನೀತಿ
ಧ್ಯೇಯ
ನಮ್ಮ ಸೇವೆಯಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ರಂಗದಲ್ಲಿ 'ಗುಣಮಟ್ಟ'ವು ಒಂದು ಅತಿಮುಖ್ಯವಾದ ಸ್ಪಧಾ೯ತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದಾಗಿ ನಾವು ಗುಣಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ನಾಯಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರಲು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಗುಣಮಟ್ಟ ಎನ್ನುವುದು ನಾವು ಗ್ರಾಹಕರ ಮತ್ತು ಸಹಭಾಗಿಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮುಟ್ಟುವುದು, ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಮೀರುವುದಾಗಿದೆ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಉದ್ದಿಮೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಮಾಗ೯
ನಮ್ಮ ಧ್ಯೇಯ ಸಾಧನೆಗಾಗಿ,
ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ, ವಿಧಾನಗಳ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುತ್ತೇವೆ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ; ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ಅವರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಗ್ರಹಿಸುವುದು, ಪ್ರಭಾವಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮಿತವ್ಯಯ ವಿಧಾನ, ಆಗಾಧ ಅನುಭವ, ವ್ಯಾಪಾರ ಕಾಯ೯ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯತೆ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬದ್ಧರಾಗಿರುವೆವು.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ (ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ಪೋಷಣೆಯನ್ನೂ ಸೇರಿಸಿ)ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ನಿವ೯ಹಣೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ನಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಕೊಡುತ್ತೇವೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಉತ್ಪಾದನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಮ ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತೇವೆ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ಪ್ರಸಕ್ತ ಸಹವತಿ೯ಗಳ ನಿಕಟ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ನವನವೀನ ಗುಣಮಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತೇವೆ.
ನಾವು ನಮ್ಮ ನಿವ೯ಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು, ನಮ್ಮ ವಿಧಾನಗಳು, ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತೇವೆ. _______________________________________________________________________________________________
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಮ
ಜಿ. ಎಸ್. ಆಮೂರ
'''ಡಾ. ಗುರುರಾಜ ಶ್ಯಾಮಾಚಾರ ಆಮೂರ'''(೦೮-೦೫-೧೯೨೫-೨೮-೦೯-೨೦೨೦), ಕನ್ನಡದ ಖ್ಯಾತ ವಿಮರ್ಶಕ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತಿ. ಇವರ "ಭುವನದ ಭಾಗ್ಯ" ಎಂಬ ಕೃತಿಗೆ ೧೯೯೬ ರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ. ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ‘ಕಾಮಿಡಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ’ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ ಬರೆದು ಪಿ.ಎಚ್.ಡಿ. ಪಡೆದರು.ಕಳೆದ ಐದು ದಶಕಗಳಿಂದಲೂ ವಿಮರ್ಶಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಡಾ.ಅಮೂರ ಅವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಎರಡೂ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.ಧಾರವಾಡದ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಏ(ಗೌರವ) ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆ ಬಳಿಕ ಕುಮಟಾಹಾಗುಗದಗ ಹಾಗು ಔರಂಗಾಬಾದ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ೧೬ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಅಮೂರರದು, ವಿಶಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಆಧುನಿಕ ಕನ್ನಡಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶಕರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯರಲ್ಲೊಬ್ಬರೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಡಾ.ಅಮೂರರವರು, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಸರ್ಕಾರಪ್ರದಾನಮಾಡುವ, ಪಂಪ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತರು. ಕನ್ನಡ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಾಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರೆಂದು ಪರಿಗಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಡಾ. ಅಮೂರರು, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಓದುಗರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಹೇಳಿಕೊಡುವ ಭಾಷೆಯಾದರೆ, ಬರೆಯುವುದು, ಕೃತಿರಚನೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕನ್ನಡಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ. ಧಾರವಾಡ, ಔರಂಗಬಾದ್ ; ಹೀಗೆ ಹೋದಡೆಯೆಲ್ಲಾ ಅಪಾರ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮರ್ಶೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ಸತತ ಓದು, ಬರವಣಿಗೆ, ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪನ ಕಾರ್ಯ, ಆಡಳಿತಕಾರ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸರಿತೂಗಿಸಿಕೊಂಡು ತಾವೂ ಬೆಳೆದು, ತಮ್ಮ ಅಪಾರ ಶಿಷ್ಯವೃಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಜನನ, ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಶ್ರೀ ಗುರುರಾಜ ಶ್ಯಾಮಾಚಾರ ಆಮೂರರವರು ೧೯೨೫ರ ಮೇ ೮, ರಂದು ತಮ್ಮ ತಾಯಿ, ಗಂಗೂಬಾಯಿಯವರ ತವರುಮನೆಯಾದ, ಹಾನಗಲ್ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ತಂದೆ, ಶ್ಯಾಮಾಚಾರ್ಯ,ಶಿರಹಟ್ಟಿ ತಾಲೂಕಿನ ಸೂರಣಗಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಜುರುಕುಬುದ್ಧಿಯಬಾಲಕ, ಅಮೂರ ಪರಿಶ್ರಮಿ, ಸತತವಾಗಿ  ಕಲಿಯಲು ಆಸಕ್ತ. ಅಮೂರರನ್ನು ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಗೆ ಹುರಿದುಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ, ಅವರ ಮನೆಯ ಪರಿಸರವೂ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು. ಅಮೂರರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರಿಯರು, ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರ ಪರಿವಾರದಲ್ಲಿ  ಗುರುರಾಜರೇ ಹಿರಿಯರು. ಇವರು ಸೂರಣಗಿಕರ್ಜಗಿ, ಹಾಗೂ ಹಾವೇರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಹಾಗು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪರೀಕ್ಷೆ ಪಾಸ್ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ, ಬಿ.ಎ. ಆನರ್ಸ್ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ೧೯೪೯ ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ,  ಎಮ್. ಎ. ಪದವಿಗಳಿಸಿ, ಗದಗ್ ನ, ತೋಂಟದಾರ್ಯ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪನದ ಕಾರ್ಯವೂ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಸಾಗಿತ್ತು. ಲೇಖನ ಕಾರ್ಯವೂ ತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ನಡೆದಿತ್ತು. " ದ ಕಾನ್ಸೆಪ್ಟ್ ಆಫ್ ಕಾಮಿಡಿ," ಎಂಬ ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು, "ಮಹಾಪ್ರಬಂಧ" ರಚಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಅವರಿಗೆ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಡಾಕ್ಟಾರೇಟ್ ಕೊಟ್ಟು ಗೌರವಿಸಿತು. ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫುಲ್ ಬ್ರೈಟ್ ಸ್ಕಾಲರ್ಶಿಪ್ ಗಳಿಸಿ ಅಮೆರಿಕದ ಮೇಲ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ವಿಶ್ವವಿಧ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಟಿ. ಎಸ್. ಎಲಿಯಟ್ ನ ಮೇಲೆ, ಪೋಸ್ಟ್ ಡಾಕ್ಟೊರಲ್ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಂಡುಬಂದರು. ೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನ ಆಮಂತ್ರಣದಿಂದಾಗಿ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರು. ಗುರುರಾಜರು, ಮದುವೆಯಾಗಿ ೪  ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಒಂದು ಹೆಣ್ಣುಮಗು, ಉಳಿದ ೩ ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು. ಗದಗ್ ನ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವರ್ಷ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ. ಡಾ. ಅಮೂರ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ರೀಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಇಲ್ಲೂ ತಮ್ಮ ಅಧ್ಯಾಪನದ ಜೊತೆಗೆ, ಓದು ಬರಹ ಅವರಿಗೆ ಮುದಕೊಟ್ಟಿತ್ತು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಅಮೂರ, ಔರಂಗಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗ ಪ್ರಮುಖರೆಂದು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ೧೯೮೮ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಔರಂಗಾಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ದಿನಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವೆಂದು ನೆನೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನಿವೃತ್ತ ಜೀವನ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ
ಡಾ. ಅಮೂರರು ಹರೆಯದ ಯುವಕರ ತರಹ ಅತ್ಯಂತ ಉತ್ಸಾಹಿ, ಓದುಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃತಿಸಂಪಾದನೆ. ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನೆ, ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬರೆಯುವುದು, ಇತ್ಯಾದಿ. ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ.
ನಿಧನ
ಡಾ. ಆಮೂರ ಅವರು ವಯೋಸಹಜ ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದ ೨೮ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೨೦ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜಿ.ಎಸ್.ಆಮೂರ ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ನಾರಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್
ನಾರಿಮನ್ ಜಮ್ಶೆಡ್ಜಿ "ನಾರಿ" ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ (ಜನನ ೭ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೪) ಒಬ್ಬ ಮಾಜಿ ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರ, ಇವರು ಎಡಗೈ ಆರಂಭಿಕ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಗಂಭೀರವಾದ ಗಾಯದ ನಂತರ ಅವರ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ನಾರಿ   ತಮ್ಮ  ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು  ಗುಜರಾತ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಆಡುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ MCA ಯ ಸಿಲ್ವರ್ ಜ್ಯೂಬಿಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳ ಆಯ್ಕೆ ಟ್ರಯಲ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾರಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಆಟವನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನ ನಾಯಕ ಫಿರೋಜ್ ಖಂಬಾಟಾ ನೋಡಿದರು. ನಾರಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಟ್ರಯಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ್ ಸರ್ವಿಸಸ್ ಮತ್ತು ಭಾವಲ್ಪುರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ ಕಂಬಾಟ ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ನಾರಿ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ನಾರಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಪಂದ್ಯದ ಎರಡೂ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶತಕಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು, ಆರ್ಥರ್ ಮೋರಿಸ್ ನಂತರ ಹಾಗೆ ಮಾಡಿದ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕಾಗಿ ಆಡಲು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 1955 ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿನೂ ಮಂಕಡ್ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ನಂತರ ನಾರಿ ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಾರರಾದರು. ನಂತರ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ನಾಯಕರಾದರು.
೧೯೫೯ ರಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬ್ರಿಯಾನ್ ಸ್ಟಾಥಮ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪಕ್ಕೆಲುಬುಗಳನ್ನು ಮುರಿದರು, ಆದರೂ ಅವರು ೮೧ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಕಾನ್ಪುರದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ೭೪ ರನ್‌ಗಳು ಭಾರತವು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಡಗೈ ಸ್ಪಿನ್ ಬೌಲಿಂಗ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಲನ್ ಡೇವಿಡ್ಸನ್ ನಾರಿ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ರನ್ನು ಎಳೆದಾಗ ಈ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಶಾರ್ಟ್ ಲೆಗ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದ ನೀಲ್ ಹಾರ್ವೆ ಡಕ್ ಮಾಡಿ ತಿರುಗಿದರು, ಆದರೆ ಚೆಂಡು ಅವರ ಕಾಲುಗಳ ನಡುವೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡಿತು.
ಗಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಗಳು
ನಾರಿ ೧೯೬೧-೬೨ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧ  ಭಾರತದ ಸರಣಿ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದರು ಮತ್ತು ಅದೇ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ನಾಯಕರಾಗಿದ್ದರು. ಎರಡು ಟೆಸ್ಟ್‌ಗಳ ನಂತರ ಭಾರತ ತಂಡ ಬಾರ್ಬಡೋಸ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಡ್ಜ್‌ಟೌನ್‌ನ ಕೆನ್ಸಿಂಗ್ಟನ್ ಓವಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬಡೋಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರವಾಸದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ದಿಲೀಪ್ ಸರ್ದೇಸಾಯಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಂಡದ ಮೊದಲ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟಿಂಗ್ ತೆರೆಯುವಾಗ ಔಟಾಗದೆ ೨ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ್ದರು, ಅವರ ಗಮನವು ಒಂದು ಕ್ಷಣ ವಿಚಲಿತವಾಯಿತು. ಅವರು ಎರಡನೇ ಓವರ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೇ ಎಸೆತದಲ್ಲಿ ಚಾರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು. ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರೋ ಕಿಟಕಿ ತೆರೆದಿರುವುದನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು, ಮತ್ತು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಗ್ರಿಫಿತ್ ಎಸೆತದ ನಂತರ ಚೆಂಡಿನ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಚೆಂಡು ಅವನಿಗೆ ಹೊಡೆಯುವ ಮೊದಲು "ಕೇವಲ ಇಂಚುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ". ನಾರಿ ಅವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಡೆತವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು ಅದು ಮುರಿತವಾಯಿತು. ಅವನ ತಲೆಬುರುಡೆಯೊಳಗೆ ರಕ್ತ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಬೆಳೆದು ಮೆದುಳಿಗೆ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಅವನನ್ನು ಸೊಂಟದಿಂದ ಕೆಳಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು. ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಎರಡು ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಕ್ತ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದರಿಂದ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ನಾಯಕ ಫ್ರಾಂಕ್ ವೊರೆಲ್ ರಕ್ತದಾನ ಮಾಡಿದರು, ನಾರಿ ತಂಡದ ಸಹ ಆಟಗಾರರಾದ ಚಂದು ಬೋರ್ಡೆ, ಬಾಪು ನಾಡಕರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಪಾಲಿ ಉಮ್ರಿಗರ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ. ನಾರಿ ಜೀವವನ್ನು ಉಳಿಸಲಾಯಿತು ಆದರೆ ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅವರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನವು ಥಟ್ಟನೆ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಮೂರನೇ ಟೆಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಪಟೌಡಿಯ ಮನ್ಸೂರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ನಾರಿ ನಂತರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯ  ಆಡಲು ಬಯಸಿದ್ದಾಗಿ ತನ್ನ  ವಿಷಾದವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಿದರು, ಆದರೆ ಜನರು ಅವರನ್ನು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
ನಾರಿ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಧರಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗಳು ಹೆಲ್ಮೆಟ್ ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವನ ಆಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ನ ಗ್ಲಾಮರ್ ಹುಡುಗ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಸಿಮಿ ಗರೆವಾಲ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡು ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಜಯಲಲಿತಾ ಅವರು ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಮೇಲೆ ಕ್ರಷ್ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಯ
ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಈಗ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತುದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ೨೦೦೭ ರಲ್ಲಿ CK ನಾಯುಡು ಜೀವಮಾನ ಸಾಧನೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೩೪ ಜನನ
ಕಂದ
ಕಂದಪದ್ಯ ಅಥವಾ ಕಂದ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರಕಾರದ ಛಂದಸ್ಸಾಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದ ಅನೇಕ ಕವಿಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಣಗಳೂ ಎರಡನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಗಣಗಳೂ ಪುನಃ ಮೂರನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ಗಣಗಳೂ ನಾಲ್ಕನೇ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಐದು ಗಣಗಳೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಗಣಗಳು ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆಗಳಿಗೆ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ತೋರಿಸಬಹುದು.
ಕಂದ ಪದ್ಯ
ಒಡೆಯಲ ಜಾಂಡಂ ಕುಲಗಿರಿ ಕಡೆಯಲ್ ಪಿಲಿಯಲ್ಕೆ ಧಾತ್ರಿ ದಿವಿಜರ್ ನಡುಗ ಲ್ಕೊಡರಿಸು ವಿನಂಜ ಟಾಸುರ ಹಿಡಿಂಬ ಬಕವೈ ರಿಸಿಂಹ ನಾದಂ ಗೆಯ್ದಂ ಒಡೆಯಲ |ಜಾಂಡಂ | ಕುಲಗಿರಿ | U U _   | U U_|U _ U|UU_|  U U_| ಕೆಡೆಯಲ್| ಪಿಳಿಯ|ಲ್ಕೆ ಧಾತ್ರಿ|ದಿವಿಜರ್| ನಡುಗ-|  U U  U U| U _U | _ U U| ಲ್ಕೊಡರಿಸು |ವಿನಂ ಜ | ಟಾಸುರ|  U _ U| UU_|U_U | _ _|__| ಹಿಡಿಂಬ | ಬಕವೈ|ರಿ ಸಿಂಹ|ನಾದಂ| ಗೆಯ್ದಂ|| ಈ ಪದ್ಯ ರಚನೆಯ ಕುರಿತ ವಿಡಿಯೋ ಹಾಗೂ ವಿವರಗಳನ್ನು ಪದ್ಯಪಾನ ಜಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ನೋಡಬಹುದು. ಕಂದಪದ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲು ಕೂಡ ಈ ವಿಡಿಯೋ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. == ಕಂದ1 : ಒಂದು ಮಾತ್ರಾವೃತ್ತ. ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ತೆಲುಗು ಚಂಪುಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಬಳಕೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯಂತೂ ಕಂದವನ್ನೇ ಮುಖ್ಯ ಛಂದಸ್ಸಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ರಚಿಸಿರುವ ಕೃತಿಗಳೇ ಇವೆ. ಲಕ್ಷಣಗ್ರಂಥಗಳ ಸೂತ್ರಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂದದಲ್ಲಿಯೇ ಕಟ್ಟಿದವಾಗಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜನ್ನಕವಿಯ ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆ (ಪ್ರ.ಶ.1209), ಕೇಶಿರಾಜನ ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣ (ಪ್ರ.ಶ. ಸು. 1260) ಇಂಥವನ್ನು ಹೇಳಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳಿಗೆ ಕಂದ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಛಂದಸ್ಸು, ಕಂದಂಗಳಮೃತ ಲತಿಕಾ| ಕಂದಂಗಳ್|.... ಕಂದಂಗಳ್ ವಾಗ್ವನಿತೆಯ| ಕಂದಂಗಳ್...ಎಂದು ಮುಂತಾಗಿ ಹರಿಹರ, ಸುರಂಗಕವಿ ಮೊದಲಾದ ಒಬ್ಬಿಬ್ಬರು ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಯೇ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕಂದದ ಬಳಕೆಗೆ ದೀರ್ಘವಾದ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅದು ತಲೆದೋರಿದೆ. ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯ (ಪ್ರ.ಶ.ಸು.850) ಸೂತ್ರೋದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಬಂಧದ ಸೊಗಸು ನೆನೆಯತಕ್ಕದ್ದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಪಂಪ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ನಡ ಚಂಪು ಕವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದವನ್ನು ಇತರ ವೃತ್ತಜಾತಿಗಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಾಯಃ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಯೇ ಎನ್ನುವಂತೆ ಹೇರಳವಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ. ಕವಿರಾಜ ಮಾರ್ಗದ ಕರ್ತೃವೂ ಪಂಪ, ಜನ್ನ, ಷಡಕ್ಷರಿ ಈ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವರೂ ಕಂದಪದ್ಯವನ್ನು ಸೊಗಸಾಗಿ ಬರೆಯಬಲ್ಲವರೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅದು ಹಳಗನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಜೀವಾಳವಾದ ಛಂದಸ್ಸು. ಅದರ ಲಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ನಡುಗನ್ನಡದ ಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗೆ ಆಗಾಗ ಶೈಥಿಲ್ಯಗಳು ತಲೆದೋರದಿದ್ದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಅದರ ರಚನೆ ನಿಂತಿಲ್ಲ.
ಕಂದಪದ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಮಾತ್ರಾವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದಿಯಾದ ಆರ್ಯಾ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕೃತದ ಮಾತ್ರಾವೃತ್ತಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಿಪದಿಯಾದ ಗಾಥಾ ಎಂಬ ವೃತ್ತಜಾತಿಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಆರ್ಯೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯಲಕ್ಷಣ ಹೀಗೆ: ಎರಡು ಅರ್ಧಗಳು; ಪುರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 7 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣ + 1 ಗುರು (= 30 ಮಾತ್ರೆ); ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 5 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣ+1 ಲಘು+1 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣ+1 ಗುರು (=27 ಮಾತ್ರೆ); ಎರಡೂ ಅರ್ಧಗಳ ವಿಷಮಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಗುರುವಿನ ಗಣ(ಜಗಣ) ಬರಕೂಡದು; ಪುರ್ವಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 6ನೆಯ ಗಣಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಮಧ್ಯ ಗುರುವಿನ ಗಣ (ಜಗಣ) ಅಥವಾ ಸರ್ವಲಘುವಿನ ಗಣ ಬಂದಿರಬೇಕು; ಸರ್ವ ಲಘುವಿನ ಗಣವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ 2ನೆಯ ಲಘುವಿಂದ ಹೊಸಪದ ಆರಂಭವಾಗಿರಬೇಕು; ಆದರೆ ಪುರ್ವಾರ್ಧದ 7ನೆಯ ಗಣ ಅಥವಾ ಉತ್ತರಾರ್ಧದ 5ನೆಯ ಗಣ ಇವು ಸರ್ವಲಘು ರೀತಿಯದಾಗಿದ್ದರೆ 1ನೆಯ ಲಘುವಿಂದಲೇ ಹೊಸಪದ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು. ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳ ಕಟ್ಟು ಕೆಡಬಾರದು. ಗಾಥಾದ ಲಕ್ಷಣವೂ ಇದೇ ರೀತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಯಾ ಮತ್ತು ಗಾಥಾ ಎರಡರಲ್ಲಿಯೂ ಲಕ್ಷಣದ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾತ್ರಾಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅದಲು ಬದಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ಅಲ್ಪಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ, ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆರ್ಯಾದಲ್ಲಿ:- ಗೀತಿ 30, 30; ಉದ್ಗೀತಿ 27, 30; ಉಪಗೀತಿ 27, 27; ಆರ್ಯಾಗೀತಿ-32, 32 ಇತ್ಯಾದಿ. ಹೀಗೆಯೇ ಗಾಥಾದಲ್ಲಿ ಕೂಡ.
ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆರ್ಯಾಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಾಗೀತಿ ಎಂಬುದೂ ಪ್ರಾಕೃತ ಗಾಥಾ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂಧಕ ಎಂಬುದೂ ಕನ್ನಡ ತೆಲುಗುಗಳ ಕಂದವನ್ನು ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಹೋಲತಕ್ಕವಾಗಿವೆ. ಆದುದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಗಮನಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಾಗೀತಿ ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನೇ ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂಧಕ ಎಂದಿರುತ್ತದೆ. ಭರತಪಿಂಗಲಾದ್ಯರು ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನೂ ಸ್ವಯಂಭು ಹೇಮಚಂದ್ರಾದ್ಯರು ಸ್ಕಂಧಕದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನೂ ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ಲಕ್ಷಣ ಒಂದೇ. ಅದು ಹೀಗೆ: ಎರಡು ಅರ್ಧಗಳು; ಪ್ರತಿಯರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ 8 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ಅರ್ಧಗಳ 6ನೆಯ ಗಣಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಮಧ್ಯಗುರುವಿನ ಗಣವೋ (ಜಗಣ) ಸರ್ವಲಘುವಿನ ಗಣವೋ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. (ಸುಲ್ಹಣ ಮೊದಲಾದ ಕೆಲವರು ಆರ್ಯೆಯನ್ನೆ 2 ಮಾತ್ರೆಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಿದ್ದು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೇಳಿರುವುದುಂಟು. ಆಗ ಮಾತ್ರಾ ಸಂಖ್ಯೆ ಕ್ರಮವಾಗಿ 32, 29 ಆಗುವುದು. ಆದರೆ 32 ಮಾತ್ರೆಗಳ 2 ಸಮಾರ್ಧಗಳಾಗಿ ತಿಳಿಯುವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ).
ಆರ್ಯಾ ಅಥವಾ ಗಾಥಾಭೇದವಾದ, ಎರಡು ಸಮಾರ್ಧಗಳನ್ನುಳ್ಳ, ಗೀತಿಯ (30,30) ಎರಡೂ ಅರ್ಧಗಳ ಕೊನೆಯ ಗುರುವಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಗುರುವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಒಂದು ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡದ್ದು (32,32) ಆರ್ಯಾಗೀತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಕಂಧಕಯೆನಿಸಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಆರ್ಯೆ(ಗಾಥೆಯ) ಗೀತಿಯಾದಾಗ ಆರ್ಯೆಯ (ಗಾಥೆಯ) ಪುರ್ವಾರ್ಧದ ಲಕ್ಷಣ ಗೀತಿಯ ಪುರ್ವಾರ್ಧ ಉತ್ತರಾರ್ಧಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸಿದಂತೆ, ಗೀತಿ ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯಾದಾಗ (ಸ್ಕಂಧಕವಾದಾಗ) ಗೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಆರ್ಯಾಗೀತಿಗೂ (ಸ್ಕಂಧಕಕ್ಕೂ) ಅನ್ವಯಿಸಿತೆಂದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ತಿಳಿಯಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸೂತ್ರಕಾರರೂ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರರೂ ಆರ್ಯಾಗೀತೆ (ಸ್ಕಂಧಕ) ಪ್ರತಿಯರ್ಧದಲ್ಲಿ 8 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅದರ 6ನೆಯ ಗಣ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಮಧ್ಯಗುರುವಿನ ಗಣ (ಜಗಣ) ಅಥವಾ ಸರ್ವ ಲಘುವಿನ ಗಣ ಬರತಕ್ಕದ್ದು ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಆರ್ಯಾದ ಅಥವಾ ಗಾಥಾದ (ಗೀತಿಯ) 7ನೆಯ ಗಣದ ಲಕ್ಷಣಾಂಶವನ್ನು ಎತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಎರಡೂ ಅರ್ಧಗಳ 6 ಮತ್ತು 7ನೆಯ ಗಣಗಳು ಸರ್ವ ಲಘುವಿನ ಗಣಗಳಾದಾಗ ಪಾಲಿತವಾಗಬೇಕಾದ ನಿಯಮವನ್ನು ಕೂಡ ಆರ್ಯಾ ಗೀತಿಗೆ (ಸ್ಕಂಧಕಕ್ಕೆ) ಅವರು ಒಪ್ಪಿದ್ದಾರೆಂಬುದು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
ಮೊದಲು ಪ್ರಾಯಃ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಆರ್ಯಾಪ್ರಭೇದವಾಗಿ ಆರ್ಯಾಗೀತಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕು. ಅದೇ ಅನಂತರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತಕ್ಕೆ ಸ್ಕಂಧಕವೆಂಬ ಹೆಸರಿಂದ ಗಾಥಾ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಾಲಿಗೆ ಸ್ವೀಕೃತವಾಗಿರಬೇಕು. ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಭರತ, ಪಿಂಗಲ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಾಚೀನರು ಹೇಳಿರುವುದು ಈ ಭಾವನೆಗೆ ಅವಕಾಶಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಪೌರ್ವಾಪರ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಸರಿ ಎನ್ನುವುದು ಕಷ್ಟ. ಈಗ ಆರ್ಯಾಗೀತಿಗೂ ಸ್ಕಂಧಕಕ್ಕೂ ಒಂದೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
1 ಆರ್ಯಾಗೀತಿಗೆ :
ಅಜಮಜ| ರಮಮರ| ಮೇಕಂ| ಪ್ರತ್ಯ | ಕ್ಚೈತ| -
ಆತ್ಮಾ | ನಂ ಭಾ| ವಯತೋ| ಭವಮು| ಕ್ತಿಃಸ್ಯಾ |
ದಿತೀಯ | ಮಾರ್ಯಾ| ಗೀತಿಃ || 	 (ಪಿಂಗಲ ಛಂದಶ್ಶಾಸ್ತ್ರ)
2 ಸ್ಕಂಧಕಕ್ಕೆ :
ಚಲಿಅಂ | ಚ ವಾಣ | ರವಲಂ|
ಚಲಿಏ | ತಮ್ಮಿಚ | ಲಕೇಸ | ರಸಡು | ಜ್ಜೋಅಮ್ ||
ಗಹಿಅದಿ| ಸಾಪರಿ|ಣಾಹಂ|
ವಊಹ | ಜಾಲಂ |ವ.ದಿಣಅ | ರಸ್ಸ ಪು |ರನ್ತಮ್ || 	(ಪ್ರವರಸೇನನ ಸೇತುಬಂಧ)
ಕಂದದ ಈ ನಿಯಮಗಳು ಈ ಮೊದಲು ನೋಡಿದ ಆರ್ಯಾಗೀತಿ ಅಥವಾ ಸ್ಕಂಧಕದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಇವೆ. ಕಂದದ ಮೂಲ ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯೋ ಸ್ಕಂಧಕವೋ ಆಗಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಇದರಿಂದ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾದಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಂದದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಎಂದು ನಾಗವರ್ಮ ಹೇಳಿರುವುದು ಒಂದು ತೋರಿಕೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ. ಆರ್ಯಾಗೀತಿ, ಸ್ಕಂಧಕಗಳು ದ್ವಿಪದಿಗಳಾದ ಮಾತ್ರಾವೃತ್ತಗಳು, ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಆ ವರ್ಗದ ಇತರ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರತಿಯರ್ಧದಲ್ಲಿಯೂ 12ನೆಯ ಮಾತ್ರೆಯಾದ ನಂತರ ಯತಿ ಬರುವುದನ್ನು ನಿದರ್ಶನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದರಿಂದಲೂ ಪಥ್ಯಾರ್ಯಾ ಮೊದಲಾದ ಕಡೆ ಅದನ್ನು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಯೇ ಹೇಳಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಪ್ರತಿಯರ್ಧವನ್ನೂ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಗಣಿಸುವುದು ಸಹಜವೇ ಆಗಿದೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ದ್ವಿತೀಯಾಕ್ಷರ ಪ್ರಾಸದ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಂದ 4 ಸಾಲುಗಳಾಗಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಕಂದದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು; 4 ಪಾದಗಳು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1, 2ನೆಯ ಪಾದಗಳಂತೆಯೇ 3,4ನೆಯ ಪಾದಗಳಿರುತ್ತವೆ. 1,2ನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ 3,5ರ ಹಾಗೆ ಒಟ್ಟು 8 ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣಗಳು (12+20=32); 3,4ನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ (12+20=32). ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾ ಗಣಗಳ ಕಟ್ಟು ಕೆಡಬಾರದು. ಪ್ರಥಮಾರ್ಧದ ಹಾಗೂ ದ್ವಿತೀಯಾರ್ಧದ 8ನೆಯ ಗಣಸ್ಥಾನದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುರು ತಪ್ಪದೆ ಬಂದಿರಬೇಕು; ಈ ಎರಡೂ ಅರ್ಧಗಳ ವಿಷಮ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಗುರುವಿನ ಗಣ (ಜಗಣ) ಬರಬಾರದು. ಆದರೆ ಅವುಗಳ 6ನೆಯ ಗಣಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಗುರುವಿನ ಗಣ (ಜಗಣ)ವಾಗಲಿ ಸರ್ವ ಲಘುವಿನ ಗಣವಾಗಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಬಂದಿರಬೇಕು. ಸರ್ವಲಘುವಿನ ಗಣವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಮಧ್ಯಗುರುವಿನ ಗಣ ಎಂದರೆ ಜಗಣವಾಗಿದ್ದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿಯೂ ಮೊದಲನೆಯ ಹ್ರಸ್ವದ ಮುಂದೆ ಯತಿಯಿರಬೇಕು. 7ನೆಯ ಗಣ ಸರ್ವಲಘುವಿನ ಗಣವಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಹ್ರಸ್ವದಿಂದಲೇ ಹೊಸಪದ ಮೊದಲಾಗಬೇಕು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕವಿಗಳು ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿಯೇ ಕಂದಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಯತಿ ನಿಯಮ ಐಚ್ಛಿಕವಾದುದು ಎಂದು ತಿಳಿದಿರುವುದರಿಂದ ಯತಿಯನ್ನು ನಿಯುತವಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಅಪವಾದಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದುಂಟು. ಹಾಗೆಯೇ ಈಚಿನ ಕಾಲದ ಕವಿಗಳು ಚತುರ್ಮಾತ್ರಾಗಣ ನಿಯಮಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ¯ಕ್ಷ್ಯಕೊಡದೆ, 8ನೆಯ ಗಣದ ಕೊನೆಗೆ ಗುರುವನ್ನು ತರದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಮವನ್ನು ಮೀರಿರುವುದೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಂದದಲ್ಲಿ ಗಣನಿಯಮ ಯತಿ ನಿಯಮಗಳ ಪಾಲನೆ ಬಲುಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಿಯಾಗಿಯೇ ಆಗಿದೆಯೆಂಬುದನ್ನು ನಿದರ್ಶನಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಲಕ್ಷಣಾನ್ವಿತವಾದ ಕಂದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆ : (ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗ 1-36)
ಕಂದಪದ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಕೃತದ ಸ್ಕಂಧಕ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಬಂದಿದೆಯೆಂದು ಅವುಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಪರಿಶೀಲನೆಯಿಂದ ಸಿದ್ಧಪಡುವುದು. ಆದರೆ ಅದು ಆರ್ಯಾಗೀತಿಯ ಮೂಲಕವಾಗಿ ಬಂತೇ ಸ್ಕಂಧಕದ ಮೂಲವಾಗಿ ಬಂತೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ಅರ್ಯಾ ವರ್ಗವನ್ನು ಪ್ರಾಕೃತದಲ್ಲಿ ಸ್ಕಂಧಕಜಾತಿಯೆಂದೇ ತಿಳಿದಿರುವುದುಂಟು (ಸ್ವಯಂಭೂಚ್ಛಂದಃ). ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿಯೂ ನಾಗವರ್ಮ ಹೀಗೆಯೇ ಮಾಡಿದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ವಾಕಾಟಕ ಪ್ರವರಸೇನ IIನ (ಪ್ರ.ಶ.ಸು.410-40) ಸೇತುಬಂಧ ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ಸ್ಕಂಧಕದಲ್ಲಿ ರಚಿತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಾಕೃತಕಾವ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಯ ಸ್ಕಂಧಕಗಳು ನಿಯಮಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗೆ ಪ್ರಾಕೃತಭಾಷೆ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ಸಂಪರ್ಕವಾದ ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತಕಾವ್ಯದ ಸ್ಕಂಧಕದ ಛಂದಸ್ಸು ಕಂದವಾಗಿ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ, ಈ ಭಾಷೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿತೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕಂದ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕೂಡ ಸ್ಕಂಧಕದ ಪ್ರಾಕೃತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾಗಿರುವಂತೆ ಕಾಣುವುದು (ಖಂಧಕಂ, ಖಂಧಅ, ಖಂಧಯ ಎಂಬವು ಸ್ಕಂಧಕದ ಪ್ರಾಕೃತರೂಪಗಳು; ಖಂಧಅ-ಖಂದ-ಕಂದ ಎಂದು ಆಗಿರುವುದು ಸಾಧ್ಯ) ಈ ರೀತಿ ತಿಳಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಕಂದಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕವಿರಾಜಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇರಳವಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪಂಪ, ರನ್ನ, ಪೊನ್ನ, ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಗವರ್ಮ, ನಾಗಚಂದ್ರ, ನಯಸೇನ ಮೊದಲಾದ ಕವಿಗಳು ಇದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ವ್ಯಾಕರಣಕಾರರಾದ ನಾಗವರ್ಮ ಮತ್ತು ಕೇಶಿರಾಜರು ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧ ಕಂದಛಂದಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಜನ್ನನಂತೂ ತನ್ನ ಯಶೋಧರ ಚರಿತೆಯೆಂಬ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಕಂದದಲ್ಲೇ ನಿರ್ವಹಿಸಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಸಂಗತಿ. ಈಚೆಗೆ ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು. ಡಿ.ವಿ.ಜಿ. ಮೊದಲಾದ ಆಧುನಿಕರಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಕಂದರಚನೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈಚೆಗೆ ನವ್ಯ ಕಾವ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗತೊಡಗಿದ ಮೇಲೆ ಕಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆಯೆನ್ನಬೇಕು. (ಟಿ.ವಿ.ವಿ.)
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ ವರ್ಗ:ಛಂದಸ್ಸು
ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವ
ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಗೆ ೧೨ ಮೈಲಿದೂರದಲ್ಲಿರುವ,'ಕುಂದಗೋಳ','ಜಮಖಂಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನ'ಕ್ಕೆ ಸೇರಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿನ ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ ಮರಾಠಿ. ಇಂತಹ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನೀ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಮನೆಮಾತಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದ, ಸವಾಯಿ ಗಂಧರ್ವರು,'ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಬಾಲ್ಯದ ಹೆಸರು, 'ರಾಮಚಂದ್ರ ಗಣೇಶ ಕುಂದಗೋಳಕರ್', ಎಂದು. ಅವರ ತಂದೆ, 'ಗಣೇಶರಾವ್' ಹತ್ತಿರದ ’ಸಂಶಿ’ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ತಾಯಿ, ಧಾರವಾಡದ ಹತ್ತಿರದ ’ಅಮ್ಮಿನಹಾಳ್’ನವರು. ಜನವರಿ, ೧೯, ೧೮೮೬ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. 'ಗಣೇಶರಾವ್', 'ಬೆನಕನ ಹಳ್ಳಿ'ಯ 'ನಾಡಿಗೇರ ರಂಗನಗೌಡರ ಬಳಿ' 'ಕಾರಕೂನಿಕೆ' ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೂ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ. ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ರಾಮಚಂದ್ರ ಗಣೇಶರು, ಸ್ವಾಗತ ಗೀತೆ, ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಸೇವೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಜನೆ ಹಾಡು, ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಬಾಲ್ಯ,ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯಿತು. 'ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ'ವನ್ನು ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿಯ ’ಲ್ಯಾಮಿಂಗ್ಟನ್ ಹೈಸ್ಕೂಲ್’ ನಲ್ಲಿ. ಪ್ರತಿದಿನವೂ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಹೋಗಿಬರಬೇಕು. ಆದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚುದಿನ ಸಾಗಲಿಲ್ಲ. ತಾಯಿಯ ಮರಣದಿಂದಾಗಿ, ಚಿಕ್ಕಮ್ಮನ ಆಸರೆಯಲ್ಲಿ, 'ನಾಡಿಗೇರವಾಡಿ'ಯಲ್ಲೇ ಬೆಳೆದರು. ಕಿರಾಣೆಘರಾನದ ಗಾಯಕ, 'ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಂ ಖಾನರ 'ಭೈರವಿ ರಾಗ'ದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ, ’ಜಮುನಾಕೆ ತೀರ್' ಎಂಬ ಗೀತೆ ಅವರ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚೊತ್ತಿತು.ಕಿರಾಣಾ ಘರಾಣೆಯ ಆದ್ಯ ಪ್ರವರ್ತಕರಾದ ಉಸ್ತಾದ ಅಬ್ದುಲ್ ಕರೀಮ್ ಖಾನ್. . ಖಾನಸಾಹೇಬರು ಕುಂದಗೋಳಕ್ಕೆ, ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರಾದ 'ನಾನಾಸಾಹೇಬ ನಾಡಗೇರ'ರಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲಿಯೆ ಅವರಿಗೆ ರಾಮಭಾವುರವರ ಪರಿಚಯವಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ದೀಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟರು ಅಕ್ಕ-ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಓಡಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕನ ಸಂಗೀತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡು,ಖಾನ್ ಸಾಹೇಬರು ಅವನನ್ನು ತಮ್ಮ  ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಮಿರಜ್ ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದರು. ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಸಂಗೀತ ಪರಂಪರೆಗಳು ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದವು.(ಘರಾಣೆಗಳು) ಕಿರಾಣೆ ಘರಾನ, ಸ್ವರ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಘರಾನ. ಆಗ್ರಘರಾನ, ಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಇತರೆ ಘರಾನಗಳು,ಎರಡೂ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾಮರಸ್ಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿವೆ.