cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಷ್ಟ ವಿನಾಯಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಮೋರೆಗಾಂವ್‍ನ ಮಯೂರೇಶ್ವರ್
ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾರಾಮತಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಿರುವ ಈ ದೇವಾಲಯ. ಪುರಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಗೌರಿ ಪುತ್ರನಾದ ಗಣಪತಿಯು ಮಯೂರ ವಾಹನವನ್ನೇರಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂದು ಇಲ್ಲೇ ಸಿಂಧುರಾಸುರ ನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸಂಹಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಪ್ರಸಂಗಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಿಂಧುರಾಸುರನು ಪದೇ ಪದೇ ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶ ವಿಗ್ರಹದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಲು, ಸ್ವತಃ ಬ್ರಹ್ಮನೇ ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಂದ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತವಾಗಿದ್ದ ಆ ವಿಗ್ರಹ ವಜ್ರ ಮುಂತಾದ ಹರಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತೆಂದು, ಪಾಂಡವರು ತಮ್ಮ ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಇತ್ತು ಆ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಾಮ್ರದ (copper) ಹೊದಿಕೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿದ್ದರೆಂದು, ಈಗಿರುವ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹದ ಹಿಂದುಗಡೆ ಆ ವಿಗ್ರಹ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಈಗಲೂ ಇದೆಯೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಗಣೇಶ ಮಂದಿರಗಳ ಎದುರಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂಷಿಕ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ನೋಡಿರುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಗಣೇಶ ಮಂದಿರದ ಎದುರಿಗಿನ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಐತಿಹ್ಯವೇನು ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಶಿವ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನಂದಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಗಾಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತಿರಲು ಆ ಗಾಡಿಯು ಈಗಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮುಂದೆ ಮುರಿದು ಬಿದ್ದು ನಂದಿಯು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳಲು, ಅನಂತರ ಅದನ್ನು ಯಾರಿಂದಲೂ ಕದಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಅಲ್ಲೇ ಈಗಿರುವಂತೆಯೇ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಡಲಾಗಿದೆ.ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಪದೇ ಪದೇ ನಡೆಯುತ್ತಿದ ಮೊಘಲರ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಈಗಿರುವ ಹಾಗೆ ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಹಾಗು ಎತ್ತರವಾದ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿರುವುದು. ಈಗಿನ ದೇವಳದ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ಬೀದರ್ ಸುಲ್ತಾನರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯೋಧ ಘೋಳೆ ಎಂಬುವರು.ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಮೋರ್ ಎಂದರೆ ನವಿಲು ಎಂದರ್ಥ. ಈ ಗ್ರಾಮವು ನವಿಲಿನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಮತ್ತು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನವಿಲುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದರಿಂದಲೂ ಈ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಮೊರೆಗಾವ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದೆಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಥೆವೋರ್ ನ ಶ್ರೀ ಚಿಂತಾಮಣಿ
ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವೇಲಿ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರವಿದೆ. ತನ್ನ ಚಂಚಲ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಪ್ರಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರು, ಇಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಿದರಂತೆ. ಚಿಂತೆಗಳು ಮಾಯವಾದದ್ದರಿಂದ, ಮೂರ್ತಿಗೆ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು. ಈ ಜಾಗವು ತೇವೂರ್ ಕುದುರೆ ಲಾಯಗಳ ಪ್ರದೇಶವೆನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ ಪೌರಾಣಿಕ ಕಥನವೊಂದು ಹೀಗಿದೆ.
ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಅಭಿಜೀತ ಮತ್ತು ರಾಣಿ ಗುಣವತಿ ಎಂಬ ರಾಜ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ವಿವಾಹವಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ಸಂಕಟಕ್ಕೀಡಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂದೆ ಈ ದಂಪತಿಗಳ ವೈಶಂಪಾಯನ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಸೇವೆಗೆ ಪ್ರತಿಫಲವಾಗಿ ಗಂಡು ಮಗುವಾಗಿ, ಆ ಮಗುವಿಗೆ "ಗಣ" ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಅ ಬಾಲಕನು ಬೆಳೆದು ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ತಂದೆಯಿಂದ ಬಂದ ರಾಜ್ಯವನಾಳುತ್ತ ಗಣರಾಜನೆಂದೆ ಖ್ಯಾತನಾಗಿರಲು, ಒಮ್ಮೆ ರಾಜ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ(ಬೇಟೆಗಾಗಿ) ಅಡವಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿರಬೇಕಾದರೆ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮವು ಈ ಗಣರಾಜನಿಗೆ ಎದುರಾಯಿತು, ಆಗ ತನ್ನ ಸೇನಾ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತನಾಗಿ ಗಣರಾಜನು ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲ ಕಾಲ ವಿಶ್ರಮಿಸಲು, ಬಡ ಸಾಧುವಾದ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ರಾಜನಿಗೆ ತಕ್ಕ ಮರ್ಯಾದೆಯಿಂದ ಅಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಾರಿ ಭೋಜನ ಕೂಟವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ರಾಜ ಪರಿವಾರಕ್ಕೆ ಯಾವ ವಿಷಯದಲ್ಲೂ ಕುಂದು ಉಂಟಾಗದಂತೆ ಆತಿಥ್ಯ ನೀಡುತ್ತಿರಲು ಗಣರಾಜನಿಗೆ ಅನುಮಾನ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಈ ಸಾಧುವಾದರು ಕಾಡು ಮೇಡು ಅಲೆದು ಯಜ್ಞಯಾಗದಿಗಳಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹು ಕಾಲ ಕಳೆಯುವಂತಹವರು, ಇಂತಹವರು ಅರಮನೆಯು ನಾಚುವಂತಹ, ರಾಜ ನಳತಜ್ಞರು ತಿಳಿಯದ ಇಂತಹ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಭೋಜನ ಕೂಟ ಏರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ? ಎಂದು ಅದರ ಹಿಂದಿನ ರಹಸ್ಯ ಕೆದಕಲು ಮುಂದಾದಾಗ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯುವುದು ಇದೆಲ್ಲ ಆ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿರುವ 'ಚಿಂತಾಮಣಿ' ಎಂಬ ಮಣಿಯ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಎಂದು. ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೂ ತೊಡಕಾಗದಿರಲಿ ಎಂದು ಸ್ವತಃ ದೇವೆಂದ್ರನೆ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿನ್ನೆಲೆಯರಿತ ಗಣರಾಜನು ಆ ಮಣಿಯು ತನಗೆ ಬೇಕೆಂದು, ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ವಸ್ತುವಿದ್ದರು ಅವೆಲ್ಲವೂ ರಾಜನಿಗೆ ಸೇರಿದ್ದವೆಂದು ಮುನಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಗ್ವಾದ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಮುನಿಗಳು ಆ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಮಣಿಯನ್ನು ಕೊಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ ಗಣರಾಜನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಆ ಮಣಿಯನ್ನು ಮುನಿಗಳಿಂದ ಕಿತ್ತೊಯ್ಯುತ್ತಾನೆ.
ಸಾಧು ಸ್ವಭಾವದವರಾದ ಕಪಿಲ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಬಹಳವಾಗಿ ನೊಂದುಕೊಂಡರೂ ಗಣರಾಜನಿಗೆ ಶಾಪ ಕೊಡಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ದೇವಿ ದುರ್ಗೆಯಲ್ಲಿ ತಮಗೊದಗಿದ ಆಪತ್ತನ್ನು ತೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು, ದೇವಿ ದುರ್ಗೆ ಕಪಿಲರಿಗೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುವಂತೆ ಸಲಹೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ದುರ್ಗೆಯ ಸಲಹೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದ ಕಪಿಲರು ಅವನ ಕಟಾಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಸಫಲರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಗಣಪತಿಯು ಕಪಿಲರಲ್ಲಿ ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ತಾನು ಮರಳಿ ತರುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ, ಆಗ ಗಣಪತಿಯು ಗಣರಾಜನೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಯುದ್ಧಕ್ಕಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿಯು ಗಣರಾಜನನ್ನು ಒಂದು ಕದಂಬ ವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ತನ್ನ ಪರಶುವಿನಿಂದ ಸಂಹರಿಸುತ್ತಾನೆ.ಚಿಂತಾಮಣಿಯನ್ನು ಕಪಿಲರಿಗೆ ಮರಳಿಸಿದಾಗ ಕಪಿಲರು ಅದನ್ನು ತಾವು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಗಣಪತಿಯ ಕೊರಳಲ್ಲಿಯೇ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕದಂಬ ತೀರ್ಥ ಅಥವಾ ಕದಂಬ ಪುರಿ ಅಥವಾ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಈಗಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ಮೊರೆಯ ಗೋಸಾವಿ ಅವರ ವಂಶಸ್ಥರಾದ ಧರಣೀಧರ್ ಮಹಾರಾಜ್ ದೇವ್ ಎಂಬುವರು ಕಟ್ಟಿಸಿರಬಹುದು ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ.ಸುಮಾರು ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶ್ರೀಮಂತ ಮಾಧವರಾವ್(1) ಪೇಶ್ವೆ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಹೊರಭಾಗದ ಕಟ್ಟಿಗೆಯ ಪಡಸಾಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಥೆವೋರ್ ನ ಈ ಚಿಂತಾಮಣಿಯೇ ಮರಾಠ ದೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದ ಮಾಧವರಾವ್(1) ಪೇಶ್ವೆಯ ಮನೆ ದೈವವಾಗಿತ್ತು. ಕ್ಷಯ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮಾಧವರಾವ್(1) ಪೇಶ್ವೆ ಇದೇ ಮಂದಿರದಲ್ಲಿ 18 ನವೆಂಬರ್ 1772 ರಲ್ಲಿ ದೇಹತ್ಯಾಗ ಮಾಡಿರಬಹುದು ಎಂದು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರು ಊಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿದ್ಧಟೇಕ್‍ ನ, ಶ್ರೀ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ್
ನಗರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕರ್ಜತ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಈ ದೇವಾಲಯವಿದೆ. ಭಗವಾನ್ ಮಹಾ ವಿಷ್ಣುವು ಭುವಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ ಮಧು ಮತ್ತು ಕೈಠಭ ರೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು(ಇವರಿಬ್ಬರು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹಾಳುಗೆಡವಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದ ಅಸುರರು - ಮುದ್ಗಳ ಪುರಾಣದಿಂದ) ಸಂಹರಿಸುವ ಮುನ್ನ ಇದೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು ಗಣೇಶನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ ಅವನನ್ನು ಪ್ರಸನ್ನ ಗೊಳಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದನು ಮತ್ತು ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ಸಂಹರಿಸಿದನು ಎಂಬ ಪ್ರತೀತಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿನಾಯಕನಿಗಾಗಿ ಸ್ವತಃ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವೇ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದನೆಂದು ಹಾಗು ಕಾಲ ಕ್ರಮೇಣ ಆ ದೇಗುಲ ನಶಿಸಿ ಈಗಿನ ದೇವಳವನ್ನು ಇಂದೋರಿನ ರಾಣಿ ಅಹಲ್ಯಾಭಾಯಿ ಹೋಳ್ಕರ್ ರವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಗಿನ ಮರಾಠ ದೇಶದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ದ ಸಂತರುಗಳಾದ ಮೊರೆಯ ಗೋಸಾವಿ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಜ್ನಾನೋದಯವಾಯಿತೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಗಣೇಶ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಉದರವು ಡೊಳ್ಳಾಗಿರದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಸೋಜಿಗದ ಸಂಗತಿ.
ರಾಂಜಣಗಾವ್ ‍ನ, ಶ್ರೀ ಮಹಾಗಣ್ಪತಿ
ಪುಣೆ ತಾಲೂಕಿನ ಶಿರೂರ್‍ನಲ್ಲಿದೆ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರ. ಅನಾದಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ನಡುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರಾಕ್ಷಸರು ತ್ರಿಪುರಾಸುರರು.ತ್ರಿಪುರಾಸುರರು ತಾರಕಾಸುರನೆಂಬ ರಾಕ್ಷಸನಿಗೆ ಜನಿಸಿದವರು ಈ ಸಹೋದರರು ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಅಜೇಯರಾಗಿ ಅಮರರಾಗಲು ಹೂಡಿದ ಉಪಾಯವೆಂದರೆ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನ ಕುರಿತು ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, ಅದರ ಫಲವಾಗಿ ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಕೇಳಿರದಂತಹ ಹಾಗು ಬಹುಕಾಲ ಯಾವ ಅಡ್ಡಿ ಆತಂಕಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಬರದಿರುವಂತಹ ವರವನ್ನು ಕೇಳಲು,    ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನು ತಥಾಸ್ತು ಎಂದು ಬಿಟ್ಟನು. ಅವರು ಕೇಳಿದ ವರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಹಿತ್ತಾಳೆಯ ಕೋಟೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದವು. ತ್ರಿಪುರಾಸುರರು ಆ ಮೂರು ಕೋಟೆಗಳಲ್ಲಿ ತಾವು ಯಾವುದೇ ಆತಂಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷ ಬದುಕಿರಬೇಕೆಂದು, ಹಾಗು ಆ ಮೂರೂ ಕೋಟೆಗಳು ಒಂದೇ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿರುವವರೆಗೂ ತಮಗೆ ಯಾವ ಆಪತ್ತು ಬಾರದಿರಲಿ ಎಂದು ವರವನ್ನು ಬೇಡಿರುತ್ತಾರೆ.ಸಾಲದ್ದಕ್ಕೆ ಆ ಮೂರು ಕೋಟೆಗಳು ಇದ್ದದ್ದೇ ಮೂರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ. ಚಿನ್ನದ ಕೋಟೆ ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಬೆಳ್ಳಿಯದು ಆಕಾಶದಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಹಿತ್ತಾಳೆಯದ್ದು ಭೂಮಿಯಲ್ಲೂ ಇತ್ತು.ಕೋಟೆಗಳು ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕ್ಷಣ ಮಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ರಾಕ್ಷಸ ಸೋದರರ ಅಹಂಕಾರದ ಕಟ್ಟೆಯೊಡೆಯಿತು.ಹುಚ್ಚುತನ ಮೇರೆ ಮೀರಿ ಭೂಮಂಡಲವನ್ನು ಅಲ್ಲೋಲ ಕಲ್ಲೊಲವೆಬ್ಬಿಸುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ಸೊಕ್ಕಿನಾಟಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ದೇವಾದಿ ದೇವತೆಗಳು ಗಾಬರಿಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಉಳಿವಿಗಾಗಿ ಪರಮೇಶ್ವರನಲ್ಲಿ ಮೊರೆ ಇಟ್ಟರು.
ಶಿವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ವಾಹನ ನಂದಿಯನ್ನೇರಿ ಸಂಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಇದು ಲೋಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಕಾರ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಸ್ವತಹ ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವನೇ ಶಿವನಿಗೆ ಒಂದು ರಥವನ್ನು ಕೊಡಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆ ರಥವೇರಿ ತ್ರಿಪುರದ ಕಡೆಗೆ ನುಗ್ಗುವ ಮೊದಲು ದೇವರ್ಷಿ ನಾರದರ ಸಲಹೆಯಂತೆ ಶಿವನು ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲು, ವಿನಾಯಕನು ಪ್ರಸನ್ನನಾಗಿ ಯುದ್ದದಲ್ಲಿ ಶಿವನು ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ ರಕ್ಕಸರ ಸಂಹಾರ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಂತ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.ತ್ರಿಪುರಾಸುರನ ವಧೆಮಾಡಿದ್ದು ಗಣಪತಿಯ ಅನುಗ್ರಹವಾದಮೇಲೆ, ಶಿವಶಂಕರನಿಗೆ, ತ್ರಿಪುರಾರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂತು.
ಓಜಾರ್ ‍ನ, ಶ್ರೀ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ್
ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುನ್ನಾರ್‍ನ ದೇವಾಲಯವಿದು. ಕುಕಡಿ ನದಿಯ ದಡದ ಮೇಲೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದೆ.
ರಾಜ ಅಭಿನಂದನ ಎಂಬ ಅರಸನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಯಾಗ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳ ರಾಜನಾದ ಇಂದ್ರ ಉಪಾಯವೊಂದನ್ನು ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ವಿಘ್ನಾಸುರ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಅವನಿಂದ ಅಭಿನಂದನನ ಯಾಗವನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಯಾಗ ಶಾಲೆಗೆ ನುಗ್ಗಿದ ವಿಘ್ನಾಸುರ ಯಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹಾಳು ಮಾಡುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರಿದು ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯಾರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದ್ದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಹಾಗು ಇನ್ನು ಮುಂತಾದ ಅನಾಹುತಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ.ಇದರಿಂದ ಬಾರಿ ಕಳವಳಕ್ಕೀಡಾದ ಯಾಗ ಶಾಲೆಯ ಋಷಿಮುನಿಗಳು, ವಿದ್ವಾಂಸರು, ರಾಜ ಪುರೋಹಿತರು, ಗುರುಪೀಠವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು, ಸಾಮಾನ್ಯರು ಎಲ್ಲರೂ ಗಣಪತಿಯ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ಸರ್ವರ ಭಿನ್ನಹವನ್ನಾಲಿಸಿದ ಗಣಪತಿಯು ವಿಘ್ನಾಸುರನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿ ಅವನನ್ನು ಮಣಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕಾಳಗ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿಯೆ ಸೋಲನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ವಿಘ್ನಾಸುರನು ಗಣಪತಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷಮೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಷಮೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟ ಗಣಪತಿಯು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುವ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಘ್ನಾಸುರನಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ವಿಘ್ನಾಸುರನು ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಗಣಪತಿಯ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಯಾಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅಂದಿನಿಂದ ಗಣಪತಿಯ ಹೆಸರು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ಎಂದಾಯಿತು.ಆದರಿಂದಲೇ ಒಜಾರ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಈ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಶ್ರೀ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರ ವಿನಾಯಕ ಎನ್ನುವುದು.
ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ಬಂಗಾರದ ಗೋಪುರ ಮತ್ತು ಕಲಶಗಳಿವೆ.ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಗಣಪತಿಯ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹವು ನೆತ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ವಜ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದ್ದು, ಅಕ್ಕ ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ರಿದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಿಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಚಿಮಾಜಿ ಅಪ್ಪ ಎಂಬುವರು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಿರುದ್ಧ ಗೆದ್ದ ವಿಜಯೋತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ 1785 ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಸಿರಬಹುದೆಂದು ಇತಿಹಾಸ ತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಲೇಣ್ಯಾದ್ರಿ ಯ, ಶ್ರೀ ಗಿರ್ಜಾತ್ಮಕ
ಇದೂ ಕೂಡ ಪುಣೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜುನ್ನಾರ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ತನ್ನ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲದಿಂದ ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಪುತ್ರನನ್ನಾಗಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ. ಇಲ್ಲಿನ ದೇವಾಲಯ ಬೌದ್ಧವಿಹಾರಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದು ಪರ್ವತದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ.
ಪಾಲಿಯ ಬಲ್ಲಾಳೇಶ್ವರ್
ಗಣೇಶ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಗಣೇಶನ ಲೀಲಾಮೃತಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಂದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದ್ದು ಅದರಲ್ಲಿನ ಉಪಾಸನ ಖಂಡ -೨೨ ರಲ್ಲಿ ಬರುವುದೇ ಈ ಪಾಲಿಪುರಿ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಯ ವಿನಾಯಕನ ಚರಿತ್ರೆ.ರಾಯಘಢ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂಧುಗಡ್‍ನ ಪ್ರದೇಶವಿದು. ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಪಾಲಿ ಯು ಪಾಲಿಪುರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಇರಲು, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಶೇಠ್ ಎಂಬ ವ್ಯಾಪಾರಿಯೊಬ್ಬ ಇಂದುಮತಿ ಎಂಬಾಕೆಯನ್ನು ವಿವಾಹವಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಮದುವೆಯಾಗಿ ಬಹಳ ವರ್ಷ ಗಳ ಮೇಲೆ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಪುತ್ರ ಸಂತಾನವಾಗಿ, ಜನಿಸಿದ ಮಗುವಿಗೆ 'ಬಲ್ಲಾಳ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟರು. ದಿನಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಲ್ಲಾಳ ನು ತನ್ನ ಓರಗೆಯವರಂತೆ ಆಟ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುವುದು ಬಿಟ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಾಗಲೆಲ್ಲ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದು, ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವುದು, ಕಾಡಿನಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕೆತ್ತಿ ಅದನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದು ಹೀಗೆ ಮುಂತಾಗಿ ದೈವ ಭಕ್ತನಾಗಿ ತನ್ನ ಓರಗೆಯವರನ್ನು, ತನ್ನ ಕೂಡಿ ಬರುವ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಪೂಜೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದಿನವೂ ಎಲ್ಲ ಹುಡುಗರು ಮನೆ ಸೇರುವುದು ತಡವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಲಕರು ಸುಮ್ಮನಿರದೆ ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಬಲ್ಲಾಳನೇ ಕಾರಣನೆಂದು ಬಲ್ಲಾಳನ ತಂದೆಯಲ್ಲಿ ದೂರು ಕೊಟ್ಟರು. ಇವೆಲ್ಲಕಿಂತಲೂ ಮುಂಚೆಯೇ ಬಲ್ಲಾಳನು ಓದಿನ ಕಡೆ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿಲ್ಲ ವೆಂದು ಆತನ ತಂದೆ ಅದಾಗಲೇ ಕೋಪಗೊಂಡಿದ್ದರು, ಈಗ ಈ ದೂರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಉರಿಯುವ ಬೆಂಕಿಗೆ ತುಪ್ಪ ಸುರಿದ ಹಾಗಾಗಿ ಕೋಪದಿಂದ ಕುದಿಯಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಕೋಪದ ಕೈಗೆ ಬುದ್ಧಿ ಕೊಟ್ಟ ಕಲ್ಯಾಣಶೇಠ್ ಒಡನೆಯೇ ಬಲ್ಲಾಳನಿದ್ದ ಕಾಡಿನ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಬಳಿಗೆ ಬರಲು, ಅಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಪೂಜಾ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆದಿವೆ, ಬಲ್ಲಾಳನು ಒಂದು ಕಡೆ ಕುಳಿತು ನಿಷ್ಕಲ್ಮಶ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಗಣಪತಿಯ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಮಗ್ನನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಜೊತೆಗೆ ಅವನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಕೂಡ ಧ್ಯಾನಸಕ್ತರಾಗಿ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತಿದ್ದಾರೆ. ಮೊದಲೇ ಕೋಪದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಕಲ್ಯಾಣ ಶೇಠ್ ಗೆ ಇವರು ಪೂಜೆ ಮಾಡಿ ಧ್ಯಾನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಕೋಪವು ದುಪ್ಪಟ್ಟಾಗಿ ಹೋಯಿತು. ಕೂಡಲೇ ಜೋರಾಗಿ ಕಿರುಚುತ್ತಾ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಪೂಜಾ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನೆಲ್ಲ ಎತ್ತಿ ಬಿಸಾಡಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಗಣೇಶ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ದೂರಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದ, ಅದಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸುಮ್ಮನಾಗದ ಕಲ್ಯಾಣ ಶೇಠ್ ಬಲ್ಲಾಳನನ್ನು ಹಿಡಿದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಥಳಿಸಿ ಹಗ್ಗವೊಂದನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವನನ್ನು ಮರಕ್ಕೆ ಬಿಗಿದನು.
ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಅಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಲ್ಲಾಳನ ಯಾವ ಮನವಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ "ಯಾರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದ ನಿನಗೆ ಇದೆ ಸರಿಯಾದ ಶಿಕ್ಷೆ, ಯಾವಾಗಲು ಗಣೇಶ ಗಣೇಶ ನೆಂದು ಜಪಿಸುತ್ತ ಕುಕ್ಕರಿಸುತ್ತಿದ್ದೆಯಲ್ಲ ಈಗ ಬಿಡಿಸಿಕೊ..........ಇಲ್ಲವಾದರೆ ನೀನು ಜ್ಞಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಗಣೇಶನೇ ನಿನ್ನನು ಬಂದು ಕಾಪಾಡಲಿ " ಎಂದು ಹೇಳಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಬಲ್ಲಾಳನು ಅಲ್ಲೇ ಇರುವಂತೆ ಮಾಡಿ ನಿರ್ದಾಕ್ಷಿಣ್ಯವಾಗಿ ಮನೆಗೆ ಹೊರಟು ಹೋದನು. ಇತ್ತ ಕಲ್ಯಾಣ ಶೇಠ್ ನ ದುರ್ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಕಂಡ ಬಲ್ಲಾಳನ ಗೆಳೆಯರೆಲ್ಲರೂ ಆ ಜಾಗದಿಂದ ಬೆದರಿ ಕಾಲ್ಕಿತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಯಾವ ದಿಕ್ಕು ತೋಚದೆ ವ್ಯಾಕುಲನಾಗಿ ಬಲ್ಲಾಳನು ಜೋರಾಗಿ ಅಳಲು ಶುರುವಿಟ್ಟುಕೊಂಡನು. ತನ್ನ ಇಷ್ಟ ದೈವವಾದ ಗಣೇಶನನ್ನು ಹೃದಯಾಂತರಾಳದಿಂದ ಭಕ್ತಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರೇಮ ಪೂರಿತವಾದ ವ್ಯಾಕುಲ ದನಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆಯಲು ಬಾಲ ಭಕ್ತನ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟ ಗಣೇಶನು ಬಲ್ಲಾಳನ ಮುಂದೆ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲಿ ಬಲ್ಲಾಳನನ್ನು ಹಗ್ಗದಿಂದ ವಿಮುಕ್ತಿಗೊಳಿಸಿ ವಾತ್ಸಲ್ಯ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಬ್ಬಿಕೊಂಡನು. ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಗಣಪತಿಯ ಆ ಅಪ್ಪುಗೆಯಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟನಾದ ಬಲ್ಲಾಳನು ಗಣಪತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು, ಗಣಪತಿಯು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದ ಒಂದು ಶಿಲೆಯ ಮೂಲಕ ಅಂತರ್ಧಾನನಾದನು. ಅದೇ ಶಿಲೆಯೇ ಇಂದು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಪಾಲಿಯ ಬಲ್ಲಾಳೇಶ್ವರ. ತನ್ನ ಭಕ್ತನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿಯೇ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿರುವ ಭರತ ಖಂಡದ ಅಪರೂಪದ ಗಣೇಶ.
ಅಂದು ಕಲ್ಯಾಣ ಶೇಠ್ ದೂರಕ್ಕೆ ಬಿಸಾಡಿದ್ದ ಗಣಪ ವಿಗ್ರಹವೇ ಇಂದು ಪಾಲಿಯ ಬಲ್ಲಾಳೇಶ್ವರ ಮಂದಿರದ ಹತ್ತಿರವಿರುವ ಧುಂಡಿ ವಿನಾಯಕ. ಈ ಮೂರ್ತಿಗೂ ಯಥಾವತ್ತಾಗಿ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮಹಾಡ್‍ನ ಶ್ರೀ ವರದ್ ವಿನಾಯಕ್
ಇದೂ ಕೂಡ ರಾಯಘಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಖಲಪುರ್ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ, ಸುಮಾರು ೧೦೭ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಒಂದು ನಂದಾದೀಪ ಸತತವಾಗಿ ಉರಿಯುತ್ತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ
ಬೆನ್ನು ನೋವು
ಬೆನ್ನು ನೋವು ("ಡೊರ್‌ಸಾಲ್ಜಿಯ " ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಎನ್ನುವುದು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು, ನರಗಳು, ಮೂಳೆಗಳು, ಕೀಲುಗಳು ಅಥವಾ ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನ ಇನ್ನಾವುದೇ ರಚನೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೋವು.
ಈ ನೋವನ್ನು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕತ್ತು ನೋವು, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ನೋವು, ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವು ಅಥವಾ ಮೂಳೆತುದಿ ನೋವು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಅದು ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಬರಬಹುದು ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವು ಆಗಿರಬಹುದು; ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇರಬಹುದು ಅಥವಾ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರಬಹುದು, ಒಂದೇ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಹರಡಬಹುದು. ಅದು ಸಣ್ಣ ನೋವಿರಬಹುದು, ಅಥವಾ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ನೋವಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಚುಚ್ಚುವ ಅಥವಾ ಉರಿ ಅನುಭವವಾಗಬಹುದು. ನೋವು ತೋಳು ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಗೂ, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಅಥವಾ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗಗಳಿಗೂ ಹರಡಬಹುದು, (ಕಾಲು ಅಥವಾ ಪಾದಕ್ಕೂ ಹರಡಬಹುದು), ಮತ್ತು ನೋವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಸುಸ್ತು, ಜೋಮು ಅಥವಾ ನರಗಳ ಹಾರುವಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು.
ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಡುವುದೆಂದರೆ ತಲೆನೋವು. ಯು.ಎಸ್‌.ನಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿಮಾಡಲು ತೀವ್ರವಾದ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವು (ಲಂಬ್ಯಾಗೋ ಎಂತಲೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಐದನೇ ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ. ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ಜನ ವಯಸ್ಕರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಹತ್ತ ಜನ ಉದ್ಯೋಗಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಐದು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಬೆನ್ನುನೋವು ಬರುತ್ತದೆ.
ಬೆನ್ನುಲುಬು ನರಗಳು, ಕೀಲುಗಳು, ಮಾಂಸಖಂಡಗಳು, ಸ್ನಾಯು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜಾಲಬಂಧ. ಹಾಗೂ ಇವೆಲ್ಲವೂ ನೋವು ತರಬಹುದು. ಬೆನ್ನೆಲುಬಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ದೊಡ್ಡ ನರಗಳು ಕೈ ಕಾಲುಗಳವರೆಗೂ ನೋವನ್ನು ಹರಡಬಹುದು.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಶರೀರ ರಚನಾ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ಕತ್ತಿನ ನೋವು, ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲ್ಭಾಗ ನೋವು, ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವು ಅಥವಾ ಮೂಳೆತುದಿ ನೋವು.
ಅವಧಿಯ ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: ತೀವ್ರ (4 ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಕೆಳಗೆ), ಅರ್ಧತೀವ್ರ (4 – 12 ವಾರಗಳು), ದೀರ್ಘಾವಧಿ (12 ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು).
ಅದರ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ: ಎಂಎಸ್‌ಕೆ, ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌, ಮುಂತಾದವು.
ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಬೆನ್ನುನೋವು ಗಂಭೀರ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ಸದಾ ಅದೇ ಕಾರಣವಾಗಿರಬೇಕೆಂತೇನೂ ಇಲ್ಲ:
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬೆನ್ನುನೋವಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಮದ್ದು ಮಾಡುವುದು ಬೇಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಬೆನ್ನುನೋವು ಅಷ್ಟರಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹುತೇಕ ಬೆನ್ನು ನೋವು ಉರಿಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾದಾಗ. ಇದು ಎರಡು ವಾರಗಳಿಂದ ಮೂರು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಕ್ಷ-ಕಿರಣಗಳೋ ಅಥವಾ ಇನ್ಯಾವುದಾದರೂ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣಗಳು ತೋರುವ ಶರೀರ ರಚನೆಯ ವಿಕೃತಿಗಳಿಗಿಂತ ಮನೋಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರಣಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬೆನ್ನುನೋವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ವ್ಯಾಧಿ ನಿರ್ಣಯ
ಬೆನ್ನುನೋವಿಗೆ ಹಲವು ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ ತೊಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದೇಕೆಂದರೆ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಾಂಶಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಒಂದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಕಾಣಬಹುದು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅರವಳಿಕೆ ಮದ್ದಿನ ತಡೆಗಳಂತಹ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಂತಹ ವ್ಯಾಪಿಸುವ ವ್ಯಾಧಿ ನಿರ್ಣಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳದೇ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ.
ಬೆನ್ನಿನ ನೋವಿನ ಒಂದು ಮೂಲವೆಂದರೆ ಬೆನ್ನಿನ ಅಸ್ಥಿ ಮಾಂಸಖಂಡ. ಮಾಂಸಖಂಡದ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ಬರವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಮಾಂಸಖಂಡ ಚಳಕು (ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಎಳೆತ), ಮಾಂಸಖಂಡ ಸೆಳವು, ಮತ್ತು ಮಾಂಸಖಂಡ ಅಸಮತೋಲನ. ಆದರೆ, ಬೆನ್ನುನೋವಿನ ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿತ್ರಣಗಳು ಮಾಂಸಖಂಡಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಮಾಂಸಖಂಡ ಸೆಳವಿನ ಮತ್ತು ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಅಸಮತೋಲನದ ನರಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ.
ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಸೈನೋವಿಯಲ್ ಕೀಲುಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಜೈಗಪೋಫಿಸಿಯಲ್ ಕೀಲುಗಳು). ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವು, ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ನೋವಿನ ನಂತರ ವಿಪ್‌ಲ್ಯಾಶ್‌ಗೆ ತಿರುಗುವ ಸ್ಥಿತಿಯಿರುವ ಮೂರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರ ನೋವಿಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೂಲಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಜೈಗಪೋಫಿಸಿಯಲ್ ಕೀಲು ನೋವಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ವಿಪ್‌ಲ್ಯಾಶ್‌ಗೆ ತಿರುಗುವ ಕತ್ತಿನ ನೋವಿಗೆ ಕ್ಯಾಪ್ಸುಲ್‌ ಅಂಗಾಂಶ ಹಾನಿ ಕಾರಣ ಎಂದು ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜೈಗಪೋಫಿಸಿಯಲ್ ಕೀಲುಗಳಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜನರಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತವೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಸೈನೋವಿಯಲ್‌ ಪದರಗಳ ಮತ್ತು ಫೈಬ್ರೋ-ಅಡಿಪೋಸ್ ಮೆನಿಸಾಯಿಡ್ಸ್‌ಗಳಂತಹ ಅಂತರ್-ಕೀಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಗಳು (ಇದು ಕುಶನ್ ಹಾಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದು ಮೂಳೆಗಳಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಂದರ ಮೇಲೊಂದು ಚಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ) ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳಬಹುದು, ಹಿಂಜಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಅದು ನೊಸಿಸೆಪ್ಶನ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬೆನ್ನುನೋವಿಗೆ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಕಾರಣಗಳು ಇವೆ: ಅವೆಂದರೆ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಡಿಸ್ಕ್‌ ಹರ್ನಿಯೇಷನ್‌ ಮತ್ತು ಡಿಜೆನರೆಟಿವ್‌ ಡಿಸ್ಕ್‌ ರೋಗ ಅಥವಾ ಇಸ್ಥ್‌ಮಿಕ್‌ ಸ್ಪಾಂಡಿಲೋಲಿಸ್ಥೆಸಿಸ್‌, ಆಸ್ಟಿಯೋಆರ್ತ್ರಿಟಿಸ್‌(ಡಿಜೆನೆರೆಟಿವ್‌ ಕೀಲು ರೋಗ) ಮತ್ತು ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಸ್ಟೆನೋಸಿಸ್‌, ಪೆಟ್ಟು, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌, ಸೋಂಕು, ಮುರಿತಗಳು, ಮತ್ತು ಉರಿ ಖಾಯಿಲೆಗಳು.
ನರಮೂಲ ನೋವನ್ನು (ಸಿಯಾಟಿಕ) 'ಅಪ್ರತ್ಯೇಕ' ಬೆನ್ನು ನೋವಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಶಸ್ರ್ತೀಯ ವ್ಯಾಧಿ ನಿರ್ಣಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೂ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಈಗ ನಾನ್-ಡಿಸ್ಕೋಜೆನಿಕ್ ಬೆನ್ನುನೋವಿ ನ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ಹರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ರೋಗಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದ ಎಂ‌ಆರ್‌ಐ ಮತ್ತು ಸಿಟಿ ಸ್ಕ್ಯಾನ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹೊಸ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ, ಯಾವುದೇ ರೇಡಿಯೋಗ್ರಾಫಿಕ್ ವಿಕೃತಿಗಳಿಲ್ಲದ ಡಾರ್ಸಲ್ ರಾಮಸ್ನ ಪಾತ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡಿ ಮುಂದಿನ ರಾಮಿ ರೋಗಸಮೂಹ ಲಕ್ಷಣ.
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಎಲ್ಲಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳೂ ಎಲ್ಲಾ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಹಲವರು ತಮಗೆ ಯಾವ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ನೋಡಬೇಕೆನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸದ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿ (ತೀವ್ರ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲ) ಏನು ಎಂಬುದೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಅಂಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆನ್ನು ನೋವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಜನರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ(ಹಲವರು 1% - 10% ಮಾತ್ರ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ).
ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಈ ರೋಗಲಕ್ಷಣವಿರುವ ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸಬಹುದು:
ಕನಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಬೆನ್ನುನೋವಿನ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಲಕ್ಷಣಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರ. ಈ ವಿಧದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೆನ್ನುಹುರಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಧಿ ನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೋಗನಿವಾರಣೆ.
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆ
50% ಮಹಿಳೆಯರು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನುನೋವು ಬಹಳ ನೋವನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂಗವಿಕಲತೆಯನ್ನು ತರುವಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿರಬಹುದು. ಮುಂದಿನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬೆನು ನೋವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ತಾಯಿಯ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚುವುದು, ವ್ಯಾಯಾಮ, ಕೆಲಸದಲಿ ತೃಪ್ತಿ, ಅಥವಾ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ನಂತರದ ಅಂಶಗಳಾದ ಹುಟ್ಟು ತೂಕ, ಹುಟ್ಟು ಉದ್ದ, ಮತ್ತು ಅಪ್‌ಗರ್‌ ಮಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬೆನ್ನು ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ.
ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವ-ಯಾಂತ್ರಿಕ ಕಾರಣಗಳೆಂದರೆ ಹೊಟ್ಟೆ ಸ್ಯಾಜಿಟ್ಟಾಲ್‌ ಮತ್ತು ವ್ಯತ್ಯಸ್ತ ವ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಕಟಿಯ ಆರ್ಡೋಸಿಸ್‌ನ ಆಳ. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನುನೋವನ್ನು ಬಿಗಡಾಯಿಸುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಶಗಳೆಂದರೆ ನಿಲ್ಲುವುದು, ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವುದು, ಭಾರ ಎತ್ತುವುದು, ಮತ್ತು ನಡೆಯುವುದು. ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನುನೋವು ತೊಡೆ ಮತ್ತು ಪೃಷ್ಠಗಳಿಗೂ ಹರಡಬಹುದು, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಬರುವ ನೋವು ರೋಗಿಯ ನಿದ್ದೆಗೆಡಿಸಬಹುದು, ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಬೆಳಗಿನ ಹೊತ್ತು ನೋವು ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ, ತೂಕ ಹೊರುವ ಮತ್ತು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ ರಚನೆಗಳನ್ನು ಅಸಮಂಜಸವಾಗಿ ತುಂಬುವಂತಹವು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಎತ್ತುವ ಜೊತೆಗೆ ಅಧಿಕ ತಿರುವು, ಒಂದೇ ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವ ಭಂಗಿಗಳು, ಮೆಟ್ಟಿಲು ಹತ್ತುವುದು, ಮತ್ತು ಬೆನ್ನು ಅಥವಾ ಪೃಷ್ಠದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು - ಈ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ನೋವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ಮೊಣಕಾಲು ಬಗ್ಗಿಸದೇ ನೇರವಾಗಿ ನೆಲಕ್ಕೆ ಬಗ್ಗುವುದು ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಲಂಬೋ-ಸ್ಯಾಕ್ರಲ್‌ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದು ಮಲ್ಟಿಫೀಡಸ್‌ನ ಪ್ರಯಾಸಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಬೆನ್ನುನೋವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಕಾರಣ ಎನ್ನುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಲೆ ರಜಾದ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕರ ನಷ್ಟವಾಗುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಕೆಲವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಗಮನೀಯವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ಗಳು ಈ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅರಿವು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೆಲ್ತ್‌ ಮತ್ತು ಸೇಫ್ಟಿ ಎಕ್ಸಿಕ್ಯೂಟಿವ್‌ನ ಬೆಟರ್‌ ಬ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಚಳುವಳಿ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆನ್ನಿನ ಕೆಳಭಾಗ ನೋವಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮ ಏನು ಹೇಳುತ್ತದೆಂದರೆ 45 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು ತಮ್ಮ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲು ಮೊದಲ ಕಾರಣ ಬೆನ್ನುನೋವು, ವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಬರುವ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ದೂರು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ದಾಖಲಾಗಲು ಐದನೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರಣ, ಮತ್ತು ಶಸ್ತ್ರ-ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರನೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
ಉದ್ಯಮದಿಂದ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾಯೋಜಿತಗೊಂಡ ಹಲವು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿವೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿರುವ ಬೆನ್ನು ನೋವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನು ನೋವು ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗಗಳು
2008ರ ಯಾದೃಚ್ಛಿಕ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಪ್ರಯೋಗವು ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್‌ ತಂತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನೀಯ ಸುಧಾರಣೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ವ್ಯಾಯಾಮ ಮತ್ತು ಎಟಿ(AT)ಯ 6 ಪಾಠಗಳು 72% ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು 24 ಎಟಿ ಪಾಠಗಳಿಗೆ ಸಮ. 21 ದಿನಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಧ್ಯವರ್ತಿಗಿಂತ 24 ಪಾಠಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವವರು 18 ಕಡಿಮೆ ದಿನಗಳಷ್ಟು ಬೆನ್ನು ನೋವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನೋವು ವರ್ಗ:ರೋಗ-ಲಕ್ಷಣಗಳು
Nyeri punggung
ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ
thumb|right|350px|'ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿಯವರು, ದೀಪ ಪ್ರಜ್ವಲನ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದು' '''ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ''' ಯವರು, 'ಮುಂಬಯಿನಗರ'ದ ’ಮಾಹಿಮ್’ ಉಪನಗರದಲ್ಲಿರುವ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ',ರು. ಅವರೊಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರ, ಯಶಸ್ವಿ ಉದ್ಯಮಿ, ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರೇಮಿ, ಕನ್ನಡದ ಕಟ್ಟಾಳು ಆಗಿ, ಸುಮಾರು ೭೦ ರ ದಶಕದಿಂದ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ'ಕ್ಕೆ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇರಿದಮೇಲೆ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಘದ ಯೇಳಿಗೆಗೆ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತಪ್ಪದೆ ಒಬ್ಬ 'ಕಲಾಪ್ರೇಮಿ ಪ್ರೇಕ್ಷಕ'ರಾಗಿ ಎಲ್ಲರೊಡನೆಯೂ ಬೆರೆಯುತ್ತಾರೆ. ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಸದಾನಂದ ಶೆಟ್ಟಿ' ಯವರ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಮಂಡಳಿಗೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದ ಕೋರಿಯವರು, ಉತ್ತಮ ಸ್ಪೂರ್ಥಿಪಡೆದು ಶೆಟ್ಟರ ನಂತರ 'ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ಸನ್ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ 'ಕೋರಿ'ಯವರು 'ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.೨೦೦೪-೭ ಮತ್ತು ೨೦೦೭-೧೦, ಈ ಎರಡೂ ಅವಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ಕೋರಿಯವರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಲೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಗರದಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಲು, ಹೆಚ್ಚು-ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆಸಲು ಸಮರ್ಥ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಂಡು ಬಂದರು. ಅವರ ಕಾರ್ಯವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಕ್ರಮಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ದಾಖಲುಮಾಡುವಂತಹದು.
ಕನ್ನಡ ಭಾಷಾಭಿಮಾನ, ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಚಿಗುರಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವುದು ಅಗತ್ಯ
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭಾಷೆ, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರೇಮ ಮನೆಯಿಂದಲೇ ಆರಂಭವಾಗಬೇಕು ಎಂದು ನುಡಿದ ಕೋರಿಯವರು, ಸಭಾಗೃಹದ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ವಹಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಸಿದರೆ, ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆ ಕನ್ನಡವಾಗುವಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾಬಂದರು. ಈಗ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಕ್ಷರ ಆದಮೇಲೂ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೋರಿಯವರು ಮೊದಲಿನಂತೆಯೇ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಧಿಕಾರ ಅವರಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಲ್ಲ. ಕನ್ನಡದ ಕೆಲಸ ಆಗಬೇಕು ಅಷ್ಟೆ ಎಂದು ಕಳಕಳಿಯಿಂದ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಅವರು.
ಕೋರಿಯವರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಹುದ್ದೆಗಳು
೧೯೬೩ ರಿಂದ ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ, 'ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್' ಆಗಿ ಸೇವೆಸಲ್ಲಿಸಿದ, ಸರಳ ಸಜ್ಜಿನಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕೋರಿಯವರು, 'ಮೆ. ಜ್ಯೋತಿ ಕನ್ ಸ್ಟ್ರ ಕ್ಷನ್ ಕಂಪೆನಿ'ಯ ಮಾಲಿಕರು.
ಸನ್,'೨೦೧೦ ರ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು'
'ಮುಂಬಯಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ'ದ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, 'ಮನೋಹರ ಎಂ. ಕೋರಿ'ಯವರಿಗೆ, 'ಸನ್, ೨೦೧೦ ರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ'ವನ್ನು ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಾದ 'ಬಿ.ಎಸ್.ಎಡಿಯೂರಪ್ಪನವರು', 'ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ'ದ ದಿನ, ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ 'ರವೀಂದ್ರ ಕಲಾಕ್ಷೇತ್ರ ಸಭಾಗೃಹದಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನಿಸಿದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸುತ್ತಾ 'ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ'ವೆನ್ನುವ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ತಾವು ವಿಶ್ವಾಸವಿಟ್ಟಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಅನೇಕ ಮಲಿಗಲ್ಲುಗಳು ತಾವು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಹಾಗಾಗಿ 'ಮುಂಬಯಿಕನ್ನಡಿಗರಿಗೆ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆ' ಎನ್ನಿಸಿರುವ 'ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಘ, ನನಗೂ ಮಾತೃ ಸಂಸ್ಥೆಯೇ' ಎಂದು ಭಾವುಕರಾಗಿ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. 'ಅನೇಕ ಹಿತೈಶಿಗಳ, ಬಂಧುಗಳ, ಗೆಳೆಯರ, ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರ, ಹಾಗೂ ಸಂಘದ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲರ ಆಶೀರ್ವಾದ, ತಮಗೆ ಲಭಿಸಿದೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತೇನೆ', ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮುಂಬಯಿ ಕನ್ನಡಿಗರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ವೀರ್ ಮಾತಾ ಜೀಜಾಬಾಯ್ ಉದ್ಯಾನ್, ಬೈಕಲ್ಲ, ಮುಂಬಯಿ
'ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್' ಎಂದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಮುಂಬಯಿ ಮಹಾನಗರದ ಈ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನು ಈಗ 'ವೀರಮಾತಾ ಜೀಜಾಬಾಯ್ ಉದ್ಯಾನ್', वीर जीजामाता उद्यान (रानी बाग) ಎಂದು, 'ಮುಂಬಯಿಯ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ' ಘೋಶಿಸಿದಮೇಲೆ, ಸ್ಥಾನೀಯರು ಹಾಗೂ ಮುಂಬಯಿಕರ್ ಗಳೆಲ್ಲಾ ಅದೇ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಒಟ್ಟು ೪೨ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿರುವ ಈ ಉದ್ಯಾನವನ, ಮಧ್ಯ ರೈಲ್ವೆಯ 'ಭೈಕಲ್ಲ ರೈಲ್ವೆ ಸ್ಟೇಷನ್' ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲೇ ಇದೆ. 'ಡೇವಿಡ್ ಸಸೂನ್' ಎಂಬ ಶ್ರೀಮಂತ ಯಹೂದಿ ವರ್ತಕನಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸೇರಿತ್ತು. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆತನು 'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್' ಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ದಾನವಾಗಿ ಕೊಟ್ಟನು. ೧೮೬೧ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾದ ಈ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಶೇಷ ಜಾತಿಯ ಫಲ,ಪುಷ್ಪಗಳ ಗಿಡಮರಗಳಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಚೀನ ಸಸ್ಯಗಳು ಈ ತೋಟದಲ್ಲಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷತೆಯಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಮರಗಳು ಅತಿಪ್ರಾಚೀನವಾದದ್ದು ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. 'ಭಾವು ದಾಜಿ ಲಾಡ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ', ಹಾಗೂ 'ಪ್ರಾಣಿಸಂಗ್ರಹಾಲಯ,' (Zoo) ಕಾಂಪೌಡ್ ನ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿಯೇ ಇದೆ.
'ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ'
'ಡೇವಿಡ್ ಸಸೂನ'ರು 'ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ' ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿದರು. ೧೮೬೨ ನಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಕಟ್ಟಲು ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿ, ೧೮೭೧ ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿತು. ಹಲವು ದಶಕಗಳ ನಂತರ, ೧೯೭೫ ರಲ್ಲಿ, ಇದನ್ನೇ ಸ್ವಲ್ಪ ದುರಸ್ತಿಮಾಡಿಸಿ, 'ಡಾ. ಲಾಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಂ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೩-೦೭ ರಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಈ ಮ್ಯೂಸಿಯೆಂನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಳೆಯ ಭೂಗರ್ಭಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಬೊಂಬಾಯಿನ ಹತ್ತಿರದ 'ಎಲಿಫೆಂಟಾ ಗುಹೆ'ಯಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಆನೆಯ ಮಾದರಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ೧೮೬೪ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ರವಾನಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಅದನ್ನು ಮುಂಬಯಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲೇ ಇರಿಸಲು ಸಲಹೆ ಕೊಟ್ಟಮೇಲೆ, ವಾಪಸ್ ತರಲಾಯಿತು. ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಇರಿಸಲಾದ ವಸ್ತುಗಳು ಬಹಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ಈ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ 'ಯುನೆಸ್ಕೊ ಪ್ರಶಸ್ತಿ' ನೀಡಲಾಯಿತು. '೭ ನೆಯ, ಕಿಂಗ್ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ', ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆಯ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಅವರ ಭವ್ಯ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಾಣಮಾಡಿ ಅದನ್ನು ಡೇವಿಡ್ ಸಸೂನ್ ಲೈಬ್ರೆರಿಯ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಬ್ರಿಟಿಷರ ಯಾವ ಪ್ರತಿಮೆಯನ್ನೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಬಾರದೆಂಬ ಸರಕಾರದ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಮುಖ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದೊಂದೇ ಪ್ರತಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾನಾಂತರಿಸಿ, 'ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾರ್ಕ್' ಗಳಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಪ್ಪು ಕುದುರೆ ಸವಾರಿಮಾಡುತ್ತಿರುವ, '೭ನೆಯ ಜಾರ್ಜ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯವರ ಪುತ್ಥಳಿ'ಯನ್ನು 'ವೀರಮಾತಾ ಜೀಜಾಬಾಯ್ ಉದ್ಯಾನವನ'ದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
'ಜೀಜಾಮಾತಾ ಉದ್ಯಾನದ ಝೂ ಬಹಳ ಹೀನಾವಸ್ತೆಯಲ್ಲಿತ್ತು'
'ಮಡಗಾಸ್ಕರ್ ದ್ವೀಪ'ದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ 'ಬೆಬೋಬ್' ಎಂಬ ಬೃಹದ್ ಗಾತ್ರದ ಮರ ಈ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿದೆ.(Baobab tree) ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮರದ ಭಾರಿ ಗಾತ್ರದ ಕೊಂಬೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಕೊಂಬೆಗಳು ಭೂಮಿಯಿಂದ ನೀರನ್ನು ಹಿರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಟಾನಿಕಲ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧದ ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ತುಂಬಿವೆ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಪುರಾತನ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. 'ಝೂ'ನ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪಾರ್ಕ್ ನ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಯಾವ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಬಹಳ ದುರ್ದಶೆಯಲ್ಲಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಗಳು ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ನೈರ್ಮಲ್ಯಕ್ಕೂ ಗಮನ ಕೊಡುತ್ತಿಲ್ಲ. 'ರೈನೋ' ಗಳ ಅವಸ್ಥೆ ಬಹಳ ಹಿನಾಯವಾಗಿದೆ. 'ಕೋತಿಗಳು' ಮತ್ತು 'ಹೈನಾ,' 'ಜಿಂಕೆ'ಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಮುಂಬೈನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟ ರಾವ್ (ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟ ರಾಯ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) (12 ಜುಲೈ 1880 – 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 1964) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಪತ್ರಕರ್ತ. ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕುಲಪುರೋಹಿತ ( ಕನ್ನಡ ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಧಾನ ಅರ್ಚಕ ) ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೈಸೂರು, ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ನಿಜಾಮರ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡುವ ಜನರಿಗಾಗಿ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ್ದಾರೆ.
ರಾವ್ ಅವರು ಜಯ ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕೆಯ ಏಕೈಕ ಗುರಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರು ಜುಲೈ 12, 1880 ರಂದು ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಸಿರಸ್ತೇದಾರ್ ಆಗಿದ್ದ ಭೀಮಾ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಬಿಜಾಪುರದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೇಶಸ್ಥ ಮಾಧ್ವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದವರು. ಅವರು ಫರ್ಗುಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಮತ್ತು ಎಲ್ಎಲ್‌ಬಿ ಪದವಿಗಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿನಾಯಕ ದಾಮೋದರ್ ಸಾವರ್ಕರ್, ಸೇನಾಪತಿ ಬಾಪಟ್ ಮತ್ತು ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್ ಅವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ರಾವ್ ಅವರು ತಿಲಕರ ಆತ್ಮೀಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಗೀತ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿದ ವೆಂಕಟರಾಯರು ಪುಣೆಯ ಫರ್ಗ್ಯೂಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್.ಎಲ್.ಬಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಗಳಿಸಿ, ಧಾರವಾಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು.
ಸೇನಾಪತಿ ಬಾಪಟ್ ರವರು ಮತ್ತು ವೀರ್ ಸಾವರ್ಕರ್ ರವರು ಇವರ ಸಹಾಧ್ಯಾಯಿಗಳು.
ಒಮ್ಮೆ ಬೇಸಿಗೆ ರಜೆಯಲ್ಲಿ, ನವ ವೃಂದಾವನ, ಆನೆಗೊಂದಿಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಂಪಿಗೆ ಹೋದರು. ಹಂಪಿಯ ಅವಶೇಷಗಳು ಅವರ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ಅಪೂರ್ವ ಪರಿಣಾಮ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ: "ನಮ್ಮ ವಿಜಯನಗರವು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿಯೂ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿಯೂ ನನ್ನ ಮುಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಆ ದರ್ಶನವು ನನ್ನ ಮನದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮೂಡಿಸಿತು. ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಟದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ದೀಪದ ಬಲದಿಂದ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಮೂಡುವಂತೆ ನನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ದೇವಿಯ ಸುಂದರ ಮೂರ್ತಿಯು ಒಡಮೂಡಹತ್ತಿತು. ಆ ದರ್ಶನವು ನನ್ನ ತಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾನಾ ವಿದ ತರಂಗಗಳಿಗೆ ಇಂಬುಗೊಟ್ಟಿತು. ಹೃದಯ ಸಮುದ್ರವು ಅಲ್ಲೋಲ ಕಲ್ಲೋಲವಾಯಿತು. ಆ ದಿವಸವು ನನ್ನ ಜೀವನದ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನು ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು." ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಲೂರರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯಗಳ ವ್ಯಾಸಂಗಕ್ಕೆ ತೊಡಗಿದರು.
ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕನ್ನಡ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿಯದೆ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಸಂಘದ ಸ್ಥಿತಿ ಅಷ್ಟೊಂದು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅದರ ಕಾರ್ಯಭಾರವನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ಕನ್ನಡಿಗರನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ವೆಂಕಟರಾಯರು ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ವಾಗ್ಭೂಷಣ ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ಕೊಟ್ಟರು. ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೊರೆದು ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ೧೯೨೨ ನವೆಂಬರ್ ೪ರಂದು ಜಯಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆ ಆರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನಡೆಯಿತು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ, ದ.ರಾ.ಬೇಂದ್ರೆ ಮೊದಲಾದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸಾಹಿತಿಗಳು ಸಹಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಂತೆಯೆ ಕನ್ನಡಿಗ, ಕರ್ಮವೀರ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ಸಹ ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ನೀಗಿಸಲು ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗ್ರಂಥಕರ್ತರ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಕರೆದರು. ಮೂರನೆಯ ಅಧಿವೇಶನ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯ ರೂಪುಗೊಂಡಿದ್ದು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ. ೧೯೧೫ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆ ಘಟನೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ನಾಂದಿಹಾಡಿತು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿದ್ದುಕೊಂಡೆ ಆಲೂರರು ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಆಗು ಮಾಡಿದರು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯ
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ೧೯೨೧ರಲ್ಲಿ ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಆರಂಭಿಸಿದ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ಇತಿಹಾಸ ಮಂಡಲದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಲ್ಪನೆ, ವಿಜಯನಗರ ಮಹೋತ್ಸವ, ನಾಡಹಬ್ಬದ ಯೋಜನೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ(ಧಾರವಾಡ), ಈ ಎಲ್ಲಾ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿಯೆ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥಕರ್ತರ ಸಮ್ಮೇಳನವನ್ನು ನಡೆಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಕಾಶಕರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲು ಕರ್ನಾಟಕ ಗ್ರಂಥ ಮಂಡಳಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.
ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ
ಆಲೂರರ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆ ಅಸಾಧಾರಣವಾದದ್ದು. ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರಖಾನೆ, ಪೆನ್ಸಿಲ್ ಕಾರಖಾನೆ, ಉಡುಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಟರಿ, ಡ್ರಾಯಿಂಗ್ ಪೆಯಿಂಟಿಂಗ್ ಕ್ಲಾಸು, ಮತ್ತು ಪ್ರಿಂಟಿಂಗ್ ಕ್ಲಾಸುಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಹತ್ತಿಕ್ಕುವ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ನಂತರ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರಖಾನೆ, ಬೆಳಗಾವಿಯ ಹತ್ತಿರ ಖಾನಾಪುರದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿನ ಕಾರಖಾನೆ,ಹೊಳೆ ಆಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಹತ್ತಿಯ ಮಿಲ್ಲು, ಹೀಗೆ ಒಂದಾದಮೇಲೊಂದು ಉದ್ಯಮಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ನಂತರ ಮಿತ್ರರೊಂದಿಗೆ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ತೆರೆದರು. ನಂತರ ಬಟ್ಟೆ ಅಂಗಡಿ ತೆರೆದರು. ತದನಂತರ ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಹೆಲ್ಪ್ ಫಂಡ್ ತೆರೆದರು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಇವು ಯಾವುದೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಬರಿಯ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿರದೆ, ಅವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೊಗಡಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಔದ್ಯೋಗಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದವು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಕೆಲವು ಇಂತಿವೆ:
ಶ್ರೀ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯ ಚರಿತ್ರೆ, ಕರ್ನಾಟಕ ಗತವೈಭವ, ಕರ್ನಾಟಕ ವೀರರತ್ನಗಳು, ಶಿಕ್ಷಣ ಮೀಮಾಂಸೆ(ಅನುವಾದ), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವದ ಮೀಮಾಂಸೆ, ಕನ್ನಡಿಗರ ಭ್ರಮನಿರಸನ(ನಾಟಕ), ಕರ್ನಾಟಕತ್ವದ ವಿಕಾಸ, ಕರ್ನಾಟಕತ್ವದ ಸೂತ್ರಗಳು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಸಂಗ್ರಾಮ, ಗೀತಾಪ್ರಕಾಶ, ಗೀತಾಸಂದೇಶ, ಗೀತಾಪರಿಮಳ, ಗೀತಾಭಾವ ಪ್ರದೀಪ, ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಮೂಲ ಸಿದ್ಧಾಂತ, ಶ್ರೀ ಮಧ್ವಾಚಾರ್ಯರ ಪೂರ್ಣ ಬ್ರಹ್ಮವಾದ. ಆತ್ಮಕಥನ - ನನ್ನ ಜೀವನ ಸ್ಮೃತಿಗಳು ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಲೋಕಮಾನ್ಯ ತಿಲಕರ ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಕಲ್ಪ
ಆಲೂರರ 'ಗತವೈಭವ'ದಲ್ಲಿನ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿನ ವೀರ್ಯವತ್ತಾದ ಶೈಲಿ ಇಂತಿದೆ... "ನಾನು ಕನ್ನಡಿಗನು, ಕರ್ನಾಟಕವು ನನ್ನದು ಎಂಬ ಸದ್ವಿಚಾರ ತರಂಗಗಳಿಂದ ಯಾವನ ಹೃದಯವು ಆತ್ಮಾನಂದದಿಂದ ಪುಳಕಿತಗೊಳ್ಳುವುವುದಿಲ್ಲವೋ ಕನ್ನಡ ತಾಯಿಗೆ ಈಗ ಬಂದೊದಗಿರುವ ವಿಷಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾತನ ಹೃದಯವು ತಲ್ಲಣಿಸುವುದಿಲ್ಲವೋ ಅದು ಹೃದಯವಲ್ಲ, ಕಲ್ಲಿನ ಬಂಡೆ; ದೇಹವಲ್ಲ, ಮೋಟು ಮರ". ಈ ಮಾತುಗಳು ಆಲೂರರು ಕಂಡ ಅಂದಿನ ಕನ್ನಡದ ದುರ್ಗತಿ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡ ಮನೋಧರ್ಮ ತೋರುತ್ತವೆ. ಅವರು ಮಾಡಿದ ಕೆಲಸಗಳಾದರೋ ಅವರು ಮುಂದೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕಾಯಕಲ್ಪವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಮುಂದೆ ಆದ ಕೆಲಸಗಳು, ಪಡೆದ ಕೀರ್ತಿ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೂ ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾಯರು ಮಾಡಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಬುನಾದಿ ಒದಗಿಸಿವೆ.
ಜಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಲೇಖನ
ಆಲೂರರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಜಯಕರ್ನಾಟಕ' ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಆಲೂರರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ಒಬ್ಬ ಸಾಹಿತಿಯೆಂದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಬಣ್ಣಿಸಿಕೊಂಡೇ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ, ದ.ರಾ ಬೇಂದ್ರೆ, ಬೆಟಗೇರಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮ, ಶ್ರೀರಂಗ, ಶಂ.ಭಾ ಜೋಷಿ, ರಂಗರಾವ್ ದಿವಕಾರ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಾಹಿತಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಗೆ ಪೋಷಣೆ, ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ಜಯಕರ್ನಾಟಕದ ಸಂಪಾದಕೀಯದಲ್ಲಿನ ಅವರು ಮಾತುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖನೀಯ. "ಕಚ್ಚಾ ಲೇಖಕರಿಗೂ, ಕಚ್ಚಾ ಕವಿಗಳಿಗೂ, ಅಶುದ್ಧ ಬರಹಗಳಿಗೂ ಆಸ್ಪದ ಕೊಟ್ಟಿರುವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಕಲಭಾಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಲೇಖಕರು ಕವಿಗಳೂ ಹುಟ್ಟಬೇಕೆಂಬುದೇ ನನ್ನ ಉದ್ದೇಶ."
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟ
ಆಲೂರರು ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಗೆ ಹೋರಾಡಿದರೋ ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಅವರು "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೀಮಾಂಸೆ" ಎಂಬ ಒಂದು ಕಿರುಹೊತ್ತಗೆಯನ್ನು ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸುವ, ಆಲೂರರ ಈ ವಾಕ್ಯವೃಂದವನ್ನು ನೋಡುವಾಗ, ನಮಗೆ ಅವರ ಕಲ್ಪನೆಯ ನಿಚ್ಚಳತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. "ರಾಷ್ರೀಯತೆಯನ್ನು, ಅಥವಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾಭಿಮಾನ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಥವಾ ಅಹಂಕಾರವನ್ನು ಒಂದು ನದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಈ ಅಹಂಕಾರ ರೂಪ ನದಿಯ ಉಗಮವು ಚಿಕ್ಕದಿದ್ದು, ಅದು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸು ಎಂಬಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದು ಮುಂದೆ ವಿಸ್ತಾರವಾಗುತ್ತ ತನ್ನ ಹೆಂಡಿರು, ಮಕ್ಕಳು, ತನ್ನ ಊರು, ತನ್ನ ಪ್ರಾಂತ್ಯ, ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರ - ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರಹೊಂದಿ ಕೊನೆಗೆ ಅದು ಸರ್ವಭೂಸಹಿತ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೂಡುತ್ತದೆ". "ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತ್ವಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಜನಾಂಗವಿರಬೇಕೆಂಬ ಅವಶ್ಯಕತೆಯೂ ಇಲ್ಲ, ಒಂದೇ ಭಾಷೆಯಿರಬೇಕೆಂಬುದೂ ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ಒಂದೇ ಧರ್ಮವೂ ಬೇಕೇಬೇಕಂತಲ್ಲ; ಒಂದೇ ದೇಶವೂ ಕೂಡ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಾಗಬಹುದು."
ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕತೆ
ಆಲೂರರು ಮೂಲತಃ ಧಾರ್ಮಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕರ 'ಗೀತಾರಹಸ್ಯ'ದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯ, ಅವರ ರಾಜಕಾರಣ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದೃಷ್ಟಿಗಳ ಸಮನ್ವಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು ಎನ್ನಬಹುದು. 'ಗೀತಾ ರಹಸ್ಯ'ದ ಅನುವಾದ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡದ್ದು, ತಿಲಕರ ಒತ್ತಾಯದ ಮೇರೆಗೆ. ಅನುವಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮ್ಮತವಾಗಬೇಕೆಂದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ ಮತ್ತಿತರರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು. ಆಲೂರರ ಜೊತೆಗೆ ಕೆರೂರು ವಾಸುದೇವಾಚಾರ್ಯರು ಕೊನೆಯ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಅಲೂರ ವೆಂಕಟರಾಯರದು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿ. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಅವರಿಗಾಗಿ 'ಸರ್ಚ್ ವಾರೆಂಟ್' ಅನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿತು. ಅವರನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಕಲಘಟಗಿಯಲ್ಲಿ ದಿಗ್ಭಂದನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮ ಆಲೂರರ ಮೇಲೆ ಒಳ್ಳೆಯದನ್ನೇ ಮಾಡಿತು. ಅವರ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತನೆಗೆ, ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಈ ಬಿಡುವು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಅವರು ಗೀತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅನಂತರ ಬರೆದ ನಾಲ್ಕು ವಿದ್ವತ್ ಪೂರ್ಣ ಗ್ರಂಥಗಳ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಇಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನಗಳೇ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿದವು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಬ್ಬ ಮಾಧ್ವ ಧರ್ಮಾನುಯಾಯಿಯಾಗಿಯೂ ವೆಂಕಟರಾಯರು ಹಲವು ವಿಭಿನ್ನ ಮನೋಧರ್ಮದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಣೋಪಾಸಕರು
ವರಕವಿ ದ.ರಾ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಅಲೂರರನ್ನು 'ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಾಣೋಪಾಸಕರು' ಎಂದು ಕರೆದದ್ದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ. ಬೇಂದ್ರೆಯವರು ಆಲೂರರ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೀಗೆ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ: "ಬಹುಮುಖವಾಗಿಯೂ, ಏಕನಿಷ್ಠೆಯಿಂದಲೂ, ಅನನ್ಯ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದಲೂ, ಸತತ ಅನುಸಂಧಾನದಿಂದಲೂ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಲುವಾಗಿ ವಿಚಾರ ಮಾಡುವವರೂ, ತದನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಆಚರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರೂ ಹಿರಿಯರಾದ ಕನ್ನಡಿಗರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಇವರೊಬ್ಬರೇ! ಅದೇ ಇವರ ತಪಸ್ಸು. ಇವರ ಅದ್ವಿತೀಯವಾದ ಹೆಸರು ಅದರ ಫಲವು. ಇವರಲ್ಲಿ ಬುದ್ದಿಯ ಏಕಾಗ್ರ ವೃತ್ತಿಗಿಂತ ವ್ಯಾಪಕವೃತ್ತಿಯು ಹೆಚ್ಚು, ಮೂರ್ತಿಪೂಜೆಗಿಂತ ತತ್ವಪೂಜೆಯು ಅಧಿಕ. ಆಚಾರ ನಿಷ್ಠೆಗಿಂತ ವಿಚಾರ ನಿಷ್ಠೆ ಬಹಳ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೃಷ್ಠಿ ಹೆಚ್ಚು; ರಾಷ್ಟ್ರದರ್ಶನ ಕಡಿಮೆ. ಜನೋದ್ದೀಪನ ಹೆಚ್ಚು, ಜನ ನಿರ್ವಹಣ ಶಕ್ತಿ ಕಡಿಮೆ... ಇವರು ಜನನಾಯಕರಾಗದೆ ನೇತ್ರವಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಮುಂದಾಳುಗಳಾಗದೆ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ."
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ
1956 ರ ನವೆಂಬರ್ 1 ರಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಏಕೀಕರಣಗೊಂಡಾಗ ರಾವ್ ಅವರು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರು. ಹಂಪಿಗೆ ಹೋಗಿ ವಿರೂಪಾಕ್ಷ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಭುವನೇಶ್ವರಿ ದೇವಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕುಲಪುರೋಹಿತ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೆಸರಿಗೆ ಸ್ಥಾನ ಸಿಗದಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬೇಸರಗೊಂಡು ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಹಾಗೂ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ಅದರ ಸೇರ್ಪಡೆ ಬಗ್ಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು. 1963 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ರಚನೆಯ ಎಂಟನೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ರಾವ್ ಅವರು 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 1964 ರಂದು ಧಾರವಾಡದ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ಪುತ್ರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ಅಗಲಿದ್ದರು.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
ರಾವ್ ಅವರು ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಅವುಗಳೆಂದರೆ:
ಸಾವು
ಆಲೂರು ವೆಂಕಟರಾವ್ ಅವರು 25 ಫೆಬ್ರವರಿ 1964 ರಂದು ತಮ್ಮ 83 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ
ಕಾಶ್ಮೀರ ಶೈವ ಪಂಥದ ಒಂದು ಶಾಖೆಯಾದ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ ಕ್ರಿ.ಶ. ೯ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಆದರ್ಶಾತ್ಮಕ ಏಕತತ್ವವಾದಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿಕವಾದಿ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೃತಿ ಉತ್ಪಲದೇವನ ಈಶ್ವರ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ ಕಾರಿಕಾದಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾ ಪ್ರತಿ - "ಒಮ್ಮೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ, ಈಗ ಮರೆತಂತೆ ಕಂಡುಬರುವ", ಅಭಿ - "ತಕ್ಷಣದ" ಮತ್ತು ಜ್ಞಾ - "ತಿಳಿಯುವುದು" ಇಂದ ರಚನೆಗೊಂಡಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ರಸೇಶ್ವರ
ರಸೇಶ್ವರ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸುಮಾರು ಉದಯಿಸಿದ ಒಂದು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಶರೀರವನ್ನು ಅಮರ ಮಾಡಲು ಪಾದರಸದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತು. ಈ ಪರಂಪರೆಯು ಗೋವಿಂದ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಸರ್ವಜ್ಞ ರಾಮೇಶ್ವರರಿಂದ ರಚಿತವಾಗಿದ್ದ ರಸಾರ್ಣವ, ರಸಹೃದಯ ಮತ್ತು ರಸೇಶ್ವರಸಿದ್ಧಾಂತ ಪಠ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿತ್ತು.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಪಂಥಗಳು
ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ (ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)
thumb|mangalur university
ಬನಶಂಕರಿ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್
'ಬನಶಂಕರಿ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್,'ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ. ಇಲ್ಲಿಂದ ದಂಡು, (ಕಂಟೋನ್ಮೆಂಟ್) ಮತ್ತು ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಬಸ್ ಗಳಿವೆ. ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿಯೇ, 'ಬನಶಂಕರಿ ಅಮ್ಮನವರ ದೇವಸ್ಥಾನ'ವಿದೆ. ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಮಾಡಿದರೆ, 'ಶ್ರೀ ಶ್ರೀ. ರವಿಶಂಕರ್ ಗುರೂಜಿ'ಯವರ, 'ದ ಆರ್ಟ್ ಆಫ್ ಲಿವಿಂಗ್,' ಆಶ್ರಮವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ (ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)
ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಒಂದು ಹಳೆಯ ವಿಭಾಗ.ಇಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ತರಗತಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.ವಿಭಾಗವು ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಭಾಗ ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬನಶಂಕರಿ ಬಸ್ ಸ್ಟಾಂಡ್
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ (ಮಂಗಳೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ)
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕ
http://mangaloreuniversity.ac.in/xampp/departments/kannada.html#course%20detail
ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು | ಶಿಕ್ಷಣ
ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು
ತುರ್ಕ್ಮೇನಿಸ್ಥಾನ್
ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು ತುರ್ಕ್‌ಮೇನಿಯ. ಇದು ಮಧ್ಯ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ. ೧೯೯೧ರವರೆಗೆ ಸೋವಿಯತ್ ಒಕ್ಕೂಟದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ತುರ್ಕ್‌ಮೆನಿಸ್ತಾನ್ ಈಗ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇದರ ಆಗ್ನೇಯದಲ್ಲಿ ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ್, ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇರಾನ್, ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಜ್ಬೇಕಿಸ್ತಾನ್ ಮತ್ತು ವಾಯವ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಜಾಕ್‌ಸ್ತಾನ್ ದೇಶಗಳಿವೆ. ದೇಶದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರವಿದೆ. ನಾಡಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಕರಾಕುಮ್ ಮರುಭೂಮಿಯ ಪ್ರದೇಶ.
ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ತುರ್ಕ್‍ಮೇನಿಸ್ತಾನ
ಕೆ.ಶ್ರೀಕಾಂತ್‌
ಆಧಾರ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್ ಭಾರತದ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳು
ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ
ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ (ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಪದ್ಭರಿತ ಕರಾವಳಿ), ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕದ ಒಂದು ದೇಶ. ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ನಿಕರಾಗುವ, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಪನಾಮ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮಹಾಸಾಗರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರಗಳಿವೆ. ಕೋಸ್ಟಾ ರಿಕ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ತನ್ನ ಸೇನೆಯನ್ನು ವಿಸರ್ಜಿಸಿ ರದ್ದು ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ದೇಶ.
ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕ ವರ್ಗ:ಮಧ್ಯ ಅಮೇರಿಕಾದ ದೇಶಗಳು
ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ
ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ (VSM) ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಶಸ್ತ್ರ ಪಡೆಗಳ ಯಾವುದೇ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ಹುದ್ದೆ ಹೊಂದಿರುವವರ "ಉನ್ನತವಾದ ರೀತಿಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವೆಯನ್ನು" ಗುರುತಿಸಿ ಈ ಪದಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ .ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗಣರಾಜ್ಯೋತ್ಸವದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮರಣೋತ್ತರವಾಗಿಯೂ ನೀಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಐದು ಮೂಲೆಗಳಿರುವ ನಕ್ಷತ್ರ ಹೊಂದಿರುವ ಪದಕ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನೀಲಿ ಗೆರೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಹಳದಿ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದವರು ತಮ್ಮ ಹೆಸರಿನ ಬಳಿಕ "VSM" ಎಂದು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಪದಕವನ್ನು ಮೂಲತಃ "ವಿಶಿಷ್ಟ ಸೇವಾ ಪದಕ, ವರ್ಗ III" ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನವರಿ ೨೭, ೧೯೬೭ರಂದು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಹೆಸರಿಗೆ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಪದಕದ ವಿನ್ಯಾಸವು ಬದಲಾಗದೆ ಉಳಿಯಿತು. ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಸೇವಾ ಪದಕವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ನಂತರ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯುದ್ಧೇತರವಾಗಿ ನೀಡಿರುವ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪದಕಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸೇನಾ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು
ಪ್ರಸನ್ನ
ರಂಗ ಅಧ್ಯಯನ
ದೆಹಲಿಯ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಡ್ರಾಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಾನ್ವಿತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಅವರದು. ಪ್ರಸನ್ನರು ದೆಹಲಿಯ ನಾಟಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿ, ಉತ್ತರ ರಾಮಚರಿತಂ, ಅಗ್ನಿ ಔರ್ ಬರ್ ಕಾ, ಫ್ಯೂಜಿಯಾಮ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಹಿಂದಿ, ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವರು ಪ್ರಭುತ್ವ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಬೋಧನೆ ಮಾಡಿ, ರಂಗಭೂಮಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಷ್ಯ, ಜರ್ಮನಿ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ರಂಗಭೂಮಿಯಿಂದ ಜನಾಂದೋಲನ
ದೇಶಕ್ಕೆ ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇರಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ವಿಚಾರ ಧಾರೆಗೆ ಪ್ರಾಶಸ್ತ್ಯ ನೀಡಿದ ಪ್ರಸನ್ನರಿಂದ  ಮೂಡಿಬಂದದ್ದು ‘ಸಮುದಾಯ’ ತಂಡ. ರಾಜ್ಯಾದ್ಯಂತ ಅದರ ಶಾಖೆಗಳು ಮೂಡಿದವು. ನಾಟಕ, ಜಾಥಾ, ಕಲಾ ಮೇಳಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರು ಜನಾಂದೋಲನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡರು. ಕಾರ್ಮಿಕರು, ಪ್ರಗತಿಪರ ಚಿಂತಕರು, ಸಾಹಿತಿ-ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಲು ವೇದಿಕೆ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಜಡ್ಡುಗಟ್ಟಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಿವರ್ತನೆಗೆ  ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕಗಳು
ಪ್ರಸನ್ನರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ತುಘಲಕ್, ಗೆಲಿಲಿಯೋ, ಹುತ್ತವ ಬಡಿದರೆ, ತದ್ರೂಪಿ, ಕದಡಿದ ನೀರು, ತಾಯಿ, ದಂಗೆಯ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳು, ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್,ಮಹಿಮಾಪುರ  ಮುಂತಾದವು ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿವೆ. ತಮಿಳುನಾಡು, ಕೇರಳ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಭೂಮಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು.
ವಾರ್ತಾಪತ್ರ
ಪ್ರಸನ್ನರು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ತಿಳುವಳಿಕೆಗಾಗಿ 'ಸಮುದಾಯ ವಾರ್ತಾಪತ್ರ'ವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ
ಪ್ರಸನ್ನರು ಭೀಷ್ಮ ಸಾಹ್ನಿಯವರ ‘ತಮಸ್’ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದರಲ್ಲದೆ,
ರಂಗಾಯಣ
ಮೈಸೂರಿನ ರಂಗಾಯಣದ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಸನ್ನರು ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಾಟಕಗಳ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ರಂಗಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳು ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟವು. ಪ್ರಸನ್ನರು ಸ್ವಯಂ ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕಗಳು ಉಳಿ, ದಂಗೆಯ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳು, ಒಂದು ಲೋಕದ ಕಥೆ, ಹದ್ದು ಮೀರಿದ ಹಾದಿ, ಜಂಗಮದ ಬದುಕು.
ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಸಂಘಟನಾ ಚತುರತೆ, ಹೊಸ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಸೃಜನಶೀಲತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಸನ್ನರು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಸನ್ನರ ಚತುರತೆಯಲ್ಲಿ ‘ಭೂಮಿಗೀತ’ವು ರಂಗ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ನೂತನ ಅಪೇಕ್ಷೆಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಹೊಸವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು; ‘ವನರಂಗ’ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು; ಶ್ರೀರಂಗ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು; ಲಂಕೇಶ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು; ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಾಟಕೋತ್ಸವ ‘ಬಹುರೂಪಿ’ ಚಾಲನೆಗೊಂಡಿತು; ವಾರಾಂತ್ಯದ ರಂಗಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡವು;  ಹವ್ಯಾಸಿ ರಂಗತಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಗ್ರೀಷ್ಮ ರಂಗೋತ್ಸವ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು; ರಂಗಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ  ಭಾರತೀಯ ರಂಗ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದ ಚಿಂತನೆಗೊಂದು ರೂಪ ಸಿಕ್ಕಿತು. ರಂಗಭೂಮಿಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಸಲುವಾಗಿ ಶ್ರೀರಂಗ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರದ ನಕಾಶೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು.
ಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಹೆಗ್ಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕವಿ-ಕಾವ್ಯ ಟ್ರಸ್ಟ್ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು  ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದರಲ್ಲದೆ. ಋಜುವಾತು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಹೊಸರೂಪ ನೀಡಿದರು. ಗುಡಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಒದಗಿಸಲು ಜಯನಗರ ಸೌತ್ ಎಂಡ್ ಸರ್ಕಲ್, ಗಿರಿನಗರದ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದ ಬಳಿ ‘ದೇಸಿ’ ಅಂಗಡಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರಲ್ಲದೆ,  ಗ್ರಾಮೀಣ ಕುಶಲ ಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಕಲ್ಯಾಣನಿಧಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಈ ಬಹುರೂಪಿ ಪ್ರಸನ್ನರಿಗೆ ಸಂದ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಹಲವಾರು. ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಫೆಲೋಷಿಪ್, ರಂಗಭೂಮಿ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಭವನ್ ಫೆಲೋಷಿಪ್, ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಬಹುಮಾನ, ಪು.ತಿ.ನ. ಟ್ರಸ್ಟ್ ಪುರಸ್ಕಾರ, ಚದುರಂಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ: ಕನ್ನಡ ರಂಗಭೂಮಿ
ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರೆರ್
ಅಲ್‍ಬ್ರೆಕ್ಟ್ ಡ್ಯೂರೆರ್ ( ೨೧ ಮೇ ೧೪೭೧ – ೬ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೫೨೮) ಒಬ್ಬ ಜರ್ಮನ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ, ಕೆತ್ತನೆಕಾರ, ಮುದ್ರಣಕಾರ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ, ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಿ. ಈತ ನ್ಯೂರೆಂಬರ್ಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದನು. ಇವರ ಪೋಷಕರಿಗೆ ಕನಿಷ್ಟ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಣಶಿಲ್ಪಿಗಳು
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ (ಜುಲೈ ೧, ೧೮೮೯ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೯೬೯) ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರು.
ಜೀವನ
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದ ಸರ್ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಜುಲೈ ೧, ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಮೂಲತಃ ಚಿತ್ರಾಪುರ ಸಾರಸ್ವತ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ಕೊಂಕಣಿ. ಅವರ ತಂದೆ ಬಿ. ರಾಘವೇಂದ್ರರಾವ್ ಅವರು ಮದರಾಸು ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವೈದ್ಯರು. ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ.
ಮದ್ರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಕೆಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ನಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗ ನಡೆಸಿದ ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಇಂಡಿಯನ್ ಸಿವಿಲ್ ಸರ್ವಿಸ್ ಸದಸ್ಯರಾದರು. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಹುದ್ದೆಗೆ ಬರುವ ಮೊದಲು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ದೇಶಗಳ ರಾಯಭಾರಿಗಳಾಗಿ ಸಹಾ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್, ಆಫ್ರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಕಮಿಷನರ್ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುಟುಂಬ
ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರ ಸಹೋದರರೂ ಪ್ರಖ್ಯಾತರೇ. ಬೆನಗಲ್ ಸಂಜೀವರಾವ್ ಖ್ಯಾತ ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು. ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ (ಬಿ.ಎನ್.ರಾವ್) ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಹುದ್ಧೆಗಳನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದವರು. ಬೆನಗಲ್ ಶಿವರಾಮ್ ಖ್ಯಾತ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿಗಳು, ಗ್ರಂಥಕರ್ತರು, ಇವರು, ಕನ್ನಡಿಗರ ಹೆಮ್ಮೆಯ ಪುತ್ರರಾದ ಬೆನಗಲ್ ನರಸಿಂಗರಾಯರ ಬರಹಗಳನ್ನೆಲ್ಲಾ INDIA’S CONSTITUTION IN THE MAKING ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಡಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಗವರ್ನರ್
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ೧೯೪೯ರಿಂದ ೧೯೫೭ರ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದವರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಎರಡನೆಯ ಅವಧಿಯ ಹಲವು ಕಾಲ ಬಾಕಿ ಇರುವಾಗಲೇ ಅಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ಮಂತ್ರಿಗಳೊಡನೆ ಉಂಟಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದಿಂದ ಅಧಿಕಾರದಿಂದ ಹೊರಬಂದರು.
ವಿದಾಯ
ಬೆನಗಲ್ ರಾಮ ರಾವ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ 13, 1969ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಪರಿಮಿತ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದ್ದ ಅವರಿಗೆ 1936ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಶ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೈಟ್ ಹುಡ್ ಗೌರವ ಸಹಾ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿತ್ತು.
ವರ್ಗ: ಆರ್ಥಿಕ ತಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ರಾಯಭಾರಿಗಳು
ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್
ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ (ಜೂನ್ ೩೦, ೧೯೩೬ - ಜನವರಿ ೧೦, ೨೦೨೩) ಕನ್ನಡದ ಕಥೆಗಾರ್ತಿ, ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಹಿಳಾ ಸಂವೇದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಜನನ, ಜೀವನ
ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ ಅವರು ಜೂನ್ ೩೦, ೧೯೩೬ರಂದು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ತೀರದ ಗ್ರಾಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಿ. ಅಹಮದ್ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಜೈನಾಬಿ ಅವರು. ಸಾರಾ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಹುಟ್ಟಿದೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆರವೇರಿತು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಹೈಸ್ಕೂಲಿನವರೆಗೆ ಕಲಿತದ್ದು ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ. ಅರೇಬಿಕ್ ಕಲಿತಿದ್ದ ಅಜ್ಜಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಕಥೆಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಏನಾದರೂ ಸಾಧಿಸಬೇಕೆಂಬ ಆಶಯ ಅವರ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೂಡಿಬಂದಿತ್ತು. ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ನೌಕರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್‌ ಅವರನ್ನು ಸಾರಾ ಅವರು ವಿವಾಹವಾದರು. ಮದುವೆಯ ನಂತರ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುರೆಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಓದಿನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಆಸಕ್ತರಾಗಿದ್ದ ಸಾರಾ ಅವರು ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು, ಇನಾಂದಾರ್, ಎಸ್ ಎಲ್ ಭೈರಪ್ಪ, ಅನಂತಮೂರ್ತಿ ಇವರ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮಾರುಹೋಗಿ ಸದಾ ಓದಿನಲ್ಲಿ ಮಗ್ನರಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ ಮನೋವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತ್ರಿವೇಣಿಯವರು ಬರೆದ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಸಾರಾ ಅವರಲ್ಲಿ ಆಕರ್ಷಣೆ ಹುಟ್ಟಿಸಿದವು.
ತಾನು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಮನೋವ್ಯಾಕುಲತೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಹ ಧರ್ಮೀಯರ ಕುರಿತು ಸಾರಾ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಮಿಡಿಯುತ್ತಿತ್ತು. ತಲಾಕ್ ಸಂಪ್ರದಾಯ, ಮಕ್ಕಳಾದ ನಂತರದ ಅಸಹನೀಯ ಬದುಕು ಇವೆಲ್ಲಾ ಅವರನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಕಾದಂಬರಿ
ಅಣ್ಣ ತಂದುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ವೈಕಂ ಮಹಮದ್ ಬಷೀರ್‌ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಓದಿನ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಅವರಲ್ಲಿ ಬರೆಯಬೇಕೆಂಬ ಅಂತರಾಳದ ಒತ್ತಡ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮಥನದಿಂದಾಗಿ ಎಂ.ಕೆ.ಇಂದಿರಾ ಅವರಂತೆ ನಲವತ್ತು ದಾಟಿದ ನಂತರ ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಅವರು ಬರೆದ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ‘ಚಂದ್ರಗಿರಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ’ ಲಂಕೇಶ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬದುಕಿನ ಚಿತ್ರಣ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಷಿತಗೊಂಡ ಮಹಿಳೆಯರ ದ್ವನಿಗಳು ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಓದುಗರ ಹೃದಯವನ್ನು ತಟ್ಟಿ  ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಪಡೆಯಿತು. ಆ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಾ.ರಾ.ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ ಅವರು ಬರೆದ ಇತರ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳೆಂದರೆ:
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿವೆ.
ಮುಕ್ತ ಮನೋಭಾವ
ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಬಂದ ಮುಕ್ತ ಮಾನೋಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ: “ನನ್ನ ಅಜ್ಜ ಪುಡಿಯಾಪುರ ಮಹಮದ್ ಅವರು ಕೇರಳದ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರಾಗಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ಕಾಲದವರಾಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಗತಿಪರ ಧೋರಣೆ ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮಹಿಳಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಕನಸು ಕಂಡಿದ್ದರು. ನನ್ನ ತಂದೆ ಪುಡಿಯಾಪುರ ಅಹಮದ್ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮನೋಭಾವ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಏನನ್ನೇ ಆದರೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸದೇ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬಾರದು ಎಂಬ ಪಾಠ ನನಗೆ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ನನ್ನನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿ ಓದಿಸಿದರು. ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ಪ್ರತಿಯೊಂದನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಹಿಳೆಗೆ ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಆಗುವ ಶೋಷಣೆ, ಅವಮಾನಗಳನ್ನು ನನಗೆ ಸಹಿಸಲಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಲೇಖನಿಯ ಮೂಲಕ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟೆ. ನಾನು ಓದಿದ್ದು ಮೆಟ್ರಿಕ್‌ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ (11ನೇ ತರಗತಿ) ನನ್ನನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಓದಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಆಸೆ ತಂದೆಗೆ ಇತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಓದುವುದನ್ನು ಸಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಲೇಬೇಕು, ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡಬೇಕು ಎಂದು ನಾನು ಆಗಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿಕೊಂಡೆ.”
ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ
ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ದೊರಕಬೇಕೆಂದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕ್ಕರ್ “ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಹೆರಲು ಇರುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಿರುವ ಸಮಾಜ ನಮ್ಮದು. ಇಸ್ಲಾಂನ ಮೂಲದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಅಪಾರ ಗೌರವವಿವೆ. ಆದರೆ ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮೂಲದ `ವಹಾಬಿಸಂ’ ಅನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಈಗೀಗ ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡಬಾರದು ಎಂದೆಲ್ಲಾ ವಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಿಗಬೇಕು. ಅದರಲ್ಲೂ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಅಕ್ಷರ ಜ್ಞಾನ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಕೇರಳ, ಕರ್ನಾಟಕ ಕರಾವಳಿ ಭಾಗದ ಬಹುತೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಯಂದಿರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲ. ಎಲ್ಲೋ ದೂರದ ದುಬೈನಲ್ಲೋ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆಯೋ ಕುಳಿತ ಪತಿ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದನ್ನು ಮಕ್ಕಳು ಮಜಾ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಣವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲೂ ಬಾರದ ಮಕ್ಕಳು ಕುಟುಂಬ ಸಮೇತ ಹಾಳಾಗಿದ್ದನ್ನು ನಾನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ವಂಚಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ.” ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮರಣ
ಸಾರಾ ಅಬೂಬಕರ್ ಜನವರಿ ೧೦,೨೦೨೩ರಂದು ಮಂಗಳೂರಿನ ಯುನಿಟಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ಸಾರಾ ಅವರು ದೀರ್ಘ ಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ೮೭ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು ವರ್ಗ:ನೃಪತುಂಗ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:೧೯೩೬ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೨೩ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ನಾಡೋಜ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು