cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹೆಸರು ಕಾಳು ದೋಸೆ
thumb ಹೆಸರು ಕಾಳು ದೋಸೆ, ಅಥವಾ ಪೆಸರಟ್ಟು ದೋಸೆಯನ್ನು ಹೋಲುವ ಒಂದು ಕ್ರೇಪ್‍ನಂತಹ ಬ್ರೆಡ್. ಅದನ್ನು ಹೆಸರು ಕಾಳಿನ ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಆದರೆ ದೋಸೆಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಅದು ಉದ್ದಿನ ಬೇಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇದನ್ನು ಒಂದು ಲಘು ಆಹಾರವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ರಾಜಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅದನ್ನು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಶುಂಠಿ ಅಥವಾ ಹುಣಸೆ ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ ಮತ್ತು ಈರುಳ್ಳಿಯನ್ನು ಈ ತಿನಿಸಿನ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರು ಕಾಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ೪ ಗಂಟೆ ನೆನೆಸಿಡಬೇಕು. ನಂತರ, ನೆಂದ ಕಾಳನ್ನು ಮಿಕ್ಸರ್ ಜಾರ್‍ನಲ್ಲಿ ಹಸಿರು ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಶುಂಠಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪಿನ ಜೊತೆಗೆ ಹಾಕಿ ರುಬ್ಬಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರುಬ್ಬಿದ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಬಿಡಬೇಕು. ನಂತರ ಬಿಸಿ ಬಾಣಲೆ ಮೇಲೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಟ್ಟನ್ನು ಹಾಕಿ, ಹರಡಿ, ಬೇಯಿಸಬೇಕು. ಬಾಣಲೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಂಡ ನಂತರ ಪೆಸರಟ್ಟನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಚಟ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಬೇಕು.
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
2016ರ ರಿಯೊ ಬೇಸಿಗೆ ಒಲಂಪಿಕ್ ಆಟಗಳ ಪಟ್ಟಿ
ಮುಖ್ಯ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು
ಒಟ್ಟು : 32
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ಬೇಸ್ಬಾಲ್ (2008 ರಲ್ಲಿ) ಸಾಫ್ಟ್ಬಾಲ್ (2008 ರಲ್ಲಿ)
ಸಂಭಾವ್ಯ ಹೊಸ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ಒಟ್ಟು : 44 ಸಂಭಾವ್ಯ.
ಹಿಂದಿನ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು
(ಇವು ಕೇವಲ ಒಮ್ಮೆ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕ್ರೀಡಾ ಕೆಲವು. ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡ ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು) (these are just some of the sports that have once been part of the Olympic program. More can be found on Discontinued Olympic Sports).
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಒಲಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ವರ್ಗ:ಒಲಿಂಪಿಕ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಮಟ್ಟಿಹಾಳ
ಮಟ್ಟಿಹಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯವಿದೆ.
ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಿದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘವಿದೆ.
ಮಳೆ ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರ
ಬಿಜಾಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಿ. ಕಾರಾಟ್
'''ಪ್ರೊ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾರಾಟ್''' ರವರು ವಿಜ್ಞಾನ ಸಂಶೋಧಕರು, ಘನ ಭೌತ ವಿಜ್ಞಾನ, ದ್ರವ ಸ್ಫಟಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರು ಮತ್ತು ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು. ಕಳೆದ ೫೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಯನ, ಅಧ್ಯಾಪನ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಶಾಖೆಗಳಾದ ಕಾಂತೀಯ ವಸ್ತುಗಳು ಮತ್ತು ದ್ರವ ಸ್ಫಟಿಕಗಳ  ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ತಾಯ್ನುಡಿ ಕನ್ನಡ.
ಹುಟ್ಟು
ಪ್ರಕಾಶ್ ಪಿ. ಕಾರಾಟ್ ರವರು ದಕ್ಷಿಣಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಬಲ್ಮಠದಲ್ಲಿ ೧೯೪೪ ಸಪ್ಟಂಬರ ೩೦ ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಈ. ಎಸ್. ಕಾರಟ್ ಮತ್ತು ಸಿ. ಕಾರಾಟ್ ರವರು ಇವರ ಹೆತ್ತವರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಪ್ರಕಾಶ್ ಪ್ರೇಮ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾರಾಟ್ ರವರು ಮಂಗಳೂರಿನ ಜ್ಯೋತಿ ವೃತ್ತದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಯರ್ ಎಲಿಮೆಂಟರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ (ಈಗ ಸರಕಾರಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆ) ಒಂದರಿಂದ ಮೂರನೆಯ ತರಗತಿವರೆಗೆ, ಅನಂತರ ಅಶೋಕನಗರದಲ್ಲಿನ ಮುನಿಸಿಪಾಲಿಟಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಮತ್ತು ಐದನೆಯ  ತರಗತಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರು. ಬಳಿಕ ಮಂಗಳೂರಿನ ರಥಬೀದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಬಿ. ಇ. ಎಮ್ ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಆರರಿಂದ ‌ಹತ್ತನೆಯ ತರಗತಿವರೆಗೆ ಕಲಿತರು. ಆಮೇಲೆ ‌ಮಂಗಳೂರಿನ ಸರಕಾರಿ ಕಾಲೇಜಿ (ಈಗ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು) ನಲ್ಲಿ ಪಿಯುಸಿ ಮುಗಿಸಿ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು.
ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಭೌತ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಮ್. ಎಸ್ಸಿ. ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪ್ರೊ. ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪಡೆದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಹುದ್ದೆಗಳು
ಪುತ್ತೂರಿನ ಸಂತ ಫಿಲೋಮಿನಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಉಪಾನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ  ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಅನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಮನ್ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಸ್. ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ರವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ "Electric and Magnetic Field Effects in Liquid crystals" ಎಂಬ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿ ಪದೆದರು. ಅನಂತರ ೧೯೮೨ ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನ ಮಂಗಳ ಗಂಗೋತ್ರಿ ಯಲ್ಲಿ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ, ರೀಡರ್, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ಹೀಗೆ ಬೇರೆ-ಬೇರೆ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿ ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ (೧೯೮೨ ರಿಂದ ೨೦೦೪) ಅಧ್ಯಾಪನ, ಸಂಶೋಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು
ಸಾವಿರಾರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮೆಚ್ಛಿನ ಶಿಕ್ಷಕರಾದ ಕಾರಟ್ ರವರು ಪ್ರೊ. ವೈ. ಎಸ್. ಮಯ್ಯ, ಡಾ. ಯು. ಬಿ. ಪವನಜ, ಡಾ. ದೀಪಾ ರಘು, ಪ್ರೊ. ಮಂಜುನಾಥ ಪಟ್ಟಾಭಿ, ಪ್ರೊ. ಪ್ರಕಾಶ್ ಕಾಮತ್, ಪ್ರೊ.ಎಸ್. ಎಮ್. ಧರ್ಮಪ್ರಕಾಶ್, ಪ್ರೊ. ಟಿ. ಎಸ್. ಮಹೇಶ್ ಡಾ. ವಿ. ರಾಧಾಕೃಷ್ಣ (ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಸ್ಥೆ), ಡಾ.ರೇಖಾ ರಾವ್ (ಭಾಭಾ ಅಣು ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರ) ರಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಪರ್ಜಿ ಭಾಷೆ
ಪರ್ಜಿ ಭಾಷೆ : 	ಮಧ್ಯ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಡುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬುಡಕಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪರ್ಜಿಗಳ ಭಾಷೆ. ಇವರನ್ನು ಧ್ರುವರೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಸ್ತಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಗದಲ್ಪುರದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಭಾಗಶಃ ಜಯಪುರದ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳ ತೌಲನಿಕ ಅಧ್ಯಯನದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವ ಈ ಭಾಷೆ ಹಲವು ಉಪಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಪರ್ಜಿ ಭಾಷಾ ಲಕ್ಷಣ
ಭಾರತೀಯ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಪರ್ಜಿ ಒಳಗಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಇಂದಿಗೂ ತನ್ನ ದ್ರಾವಿಡ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾಗಿರುವ ದ್ರಾವಿಡಭಾಷಾವರ್ಗದ ಉಪವರ್ಗವೊಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಗದಬ (ಒಲ್ಲಾರಿ), ಕೊಲಾಮಿ ಮತ್ತು ನಾಯ್ಕಿಯಂಥ ದ್ರಾವಿಡಭಾಷೆಗಳೂ ಇದೇ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಈ ಉಪವರ್ಗದ ವಿಶೇಷ ಲಕ್ಷಣ.
ವ್ಯಾಕರಣ ವಿವರ
-ಲ್(-ಉಲ್), -ಕುಲ್, -ಚಿಲ್, -ತಿಲ್, ಎರ್, ಮತ್ತು -ಒವ್ (-ಎವ್) _ ಈ ಭಾಷೆಯ ಬಹುವಚನ ಪ್ರತ್ಯಯಗಳು. ಮೂಲ ವತ್ಸ್ರ್ಯದ ಬಳಕೆ ಧ್ವನಿ ಶಾಸ್ತ್ರದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕುತೂಹಲಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅದು-ದ್-ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. (ಆದರೆ ಈಶಾನ್ಯ ಉಪಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಇದು-ಡ್-ಆಗುತ್ತದೆ), ಕೊಲಾಮಿ ಮತ್ತು ನಾಯ್ಕಿ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾದ ರೂಪ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. (ನೀದ್,-ಬೂದಿ,ನಾಯಕಿ-ಈಡ್). ಇತರ ಲಕ್ಷಣಗಳೆಂದರೆ ದ್ರಾವಿಡ ಚ ಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು (ಚುಪ್-ಉಪ್ಪು,ಚೀ-ಕೊಡು) ಹಾಗೂ ಆ ಕಾರ ಎ ಕಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವುವು. (ಕೆಲ್-ಕಲ್ಲು, ಕೇಲ್-ಕಾಲು). ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಪುಲ್ಲಿಂಗೇತರ ಎಂದು ಈ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಲಿಂಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸಂಖ್ಯಾವಾಚಕಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಗೋಚರಿಸುತ್ತವೆ. (ಮುವಿರ್-ಪುಲ್ಲಿಂಗ, ಮುಯಲ್-ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗ, ಮುಂದು (ಮೂರು) ನಪುಂಸಕಲಿಂಗ).
ವರ್ಗೀಕರಣ
ದುರುವ ಮಧ್ಯದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ ಸದಸ್ಯ ವರ್ಗ. , ದುರುವಾ ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬರೆಯಲಾಗಿಲ್ಲ. ಇದು ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಕೊರಾಪುಟ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಡಿಯ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಬಾದಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ  ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಟೆಂಪ್ಲೇಟುಗಳು
ಕಪೂರ್ಥಲಾ
thumb|ಜಗ‍ತ್‍ಜೀತ್ ಕ್ಲಬ್, ಕಪೂರ್ಥಲಾ thumb| ಜಲಂಧರ್ ಸಮೀಪಿಸುತ್ತಿರುವ ರಸ್ತೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ ಕಪೂರ್ಥಲಾ ನಗರದ ಸುತ್ತಲ ದರ್ಶನ ಕಪೂರ್ಥಲಾ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ನಗರ. ಇದು ಕಪೂರ್ಥಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದ ಕಪೂರ್ಥಲಾ ರಾಜ್ಯದ (ಅಹ್ಲುವಾಲಿಯಾ ರಾಜವಂಶದ ಆಡಳಿತ) ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಫ್ರೆಂಚ್ ಮತ್ತು ಇಂಡೋ-ಸಾರಾಸೆನಿಕ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗರದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಮಿಶ್ರಣವು ಅದರ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಭೂತಕಾಲವನ್ನು ಸ್ವಯಂ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಉದ್ಯಾನಗಳ ನಗರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 2011 ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕಪೂರ್ಥಲಾ ಭಾರತದ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ನಗರ.
ಸ್ಮಾರಕಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡಗಳು
thumb|240x240px| ಸೈನಿಕ್ ಶಾಲೆ, ಕಪೂರ್ಥಲಾ ಕಪೂರ್ಥಲಾ ನಗರವು ಅದರ ಸ್ಥಳೀಯ ಇತಿಹಾಸದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ ಅನೇಕ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಸೈನಿಕ್ ಶಾಲೆ (ಹಿಂದಿನ ಹೆಸರು ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಅರಮನೆ ), ಶಾಲಿಮಾರ್ ಬಾಗ್ (ಉದ್ಯಾನಗಳು), ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಮೂರಿಶ್ ಮಸೀದಿ, ಪಂಚ್ ಮಂದಿರ್ ("ಐದು ದೇವಾಲಯಗಳು"), ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರ, ರಾಜ್ಯ ಗುರುದ್ವಾರ, ಕಾಂಜ್ಲಿ ಒದ್ದೆನೆಲ, 15,000 ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಫೀಲ್ಡ್ ಹಾಕಿ ಸ್ಥಳವಾದ ಗುರುನಾನಕ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣ, ಜಗ್‍ಜೀತ್ ಕ್ಲಬ್ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಜೆಎಸ್‌ಎ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾಲೇಜು. ನಗರವು ದೇಶದ ಮೊದಲ ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯ ರಂಗಮಂದಿರವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸೈನಿಕ್ ಶಾಲೆ (ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಅರಮನೆ)
thumb| ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಅರಮನೆ, ಕಪೂರ್ಥಲಾ ಹಿಂದೆ ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಅರಮನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಸೈನಿಕ್ ಶಾಲೆಯು ಹಿಂದಿನ ಕಪೂರ್ಥಲಾ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾರಾಜ ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಅರಮನೆಯಾಗಿದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದೆ. ಅರಮನೆ ಕಟ್ಟಡದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವು ವರ್ಸಾಯಿಲ್ಸ್ ಅರಮನೆ ಮತ್ತು ಫಾಂಟೇನ್‌ಬ್ಲೂವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ  ಮತ್ತು ಇದು ಒಟ್ಟು 200 acre ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಎಲಿಸೀ ಅರಮನೆ
ಎಲಿಸೀ ಅರಮನೆಯ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಕನ್ವರ್ ಬಿಕ್ರಮ ಸಿಂಗ್ ಆದೇಶ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು 1862 ರಲ್ಲಿ ಇದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಮೂರಿಶ್ ಮಸೀದಿ
thumb| ಕಪೂರ್ಥಲಾದ ಮೂರಿಶ್ ಮಸೀದಿ ಕಪೂರ್ಥಲಾದ ಜಾತ್ಯತೀತ ಇತಿಹಾಸದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ ಮೂರಿಶ್ ಮಸೀದಿ. ಇದು ಮರಕೇಶ್, ಮೊರೊಕ್ಕೊದ ಬೃಹತ್ ಮಸೀದಿಯ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಮಾನ್ಸಿಯೇರ್ ಎಂ ಮ್ಯಾಂಟೋಕ್ಸ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು.
ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಕ್ಲಬ್
ಜಗತ್‍ಜೀತ್ ಕ್ಲಬ್ ಗ್ರೀಕ್ ರೋಮನ್ ಶೈಲಿಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾದ ನಗರದ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸೊಗಸಾದ ಕಟ್ಟಡವಾಗಿದೆ. ಇದರ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅಥೆನ್ಸ್‌ನ ಅಕ್ರೊಪೊಲಿಸ್‌ ಮೇಲಿರುವ ಪಾರ್ಥೆನಾನ್ ಅನ್ನು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಿಮಾರ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು
ಶಾಲಿಮಾರ್ ಉದ್ಯಾನಗಳು ಸರಿಸುಮಾರು ನಗರದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ನಗರದ ನೂಕುನುಗ್ಗಲು ಗದ್ದಲದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಶಾಲಿಮಾರ್ ಉದ್ಯಾನದಲ್ಲಿನ ಶಾಹಿ ಸಮಾಧ್ಸ್ (ರಾಜರ ಸ್ಮಾರಕಗಳು) ಅದರ ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜವಂಶದ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪಂಚ್ ಮಂದಿರ್ (ಐದು ದೇವಾಲಯಗಳು)
ಕಪೂರ್ಥಲಾದ ಪಂಚ್ ಮಂದಿರವು ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳಿಗೆ ಪೂಜ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಂಕೀರ್ಣವು ಐದು ಸಣ್ಣ ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ದಾರ್ ಫತೇಹ್ ಸಿಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ದೇವಾಲಯದ ಅಸಾಧಾರಣ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರದಿಂದ ಒಬ್ಬರು ಎಲ್ಲಾ ಐದು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕರಿಸಬಹುದು.
ರಾಜ್ಯ ಗುರುದ್ವಾರಾ
ರಾಜ್ಯ ಗುರುದ್ವಾರಾದ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಭವ್ಯವಾದ ಕೆಂಪು ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು (ಈಗ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಿಯಲಾಗಿದೆ) 1915 ರಲ್ಲಿ ರಿವೈಲ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಡೋ-ಸಾರಾಸೆನಿಕ್ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಇದು ನೂರಾರು ಭಕ್ತರ ಪಾದಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಅಮೃತಶಿಲೆಯ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ್ ಮಂದಿರ್
ಮುಖಿ ಶಿವ ಲಿಂಗ್ ಬ್ರಹ್ಮಕುಂಡ್ ದೇವಾಲಯವು ದಿವಾನ್ ಬನ್ನಾ ಮಲ್ ಗೌತಮ್ (ಮಿಸ್ರ್) ಅವರ ಗೌತಮ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದ ಜಾಥೇರಾ ಆಗಿದೆ.
ಗುರುದ್ವಾರಾ ಬೇರ್ ಸಾಹಿಬ್
ಗುರುದ್ವಾರಾ ಬೇರ್ ಸಾಹಿಬ್ ಸುಲ್ತಾನ್‍ಪುರ್ ಲೋಧಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಕಪೂರ್ಥಲಾದ ನಾಲ್ಕು ಉಪವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ (ತಹಸಿಲ್) ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ತಾಣವು ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಸಿಖ್ಖರ ಮೊದಲ ಗುರು ಗುರುನಾನಕ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ 14 ವರ್ಷಗಳನ್ನು (14 ವರ್ಷ 9 ತಿಂಗಳು 13 ದಿನಗಳು) ಕಳೆದ ಸ್ಥಳ ಇದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಂಜ್ಲಿ ಒದ್ದೆನೆಲ
ನಗರದ ಹೊರವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೇಯ್ನ್ ನದಿಯ ಮೇಲಿರುವ ಕಾಂಜ್ಲಿ ಒದ್ದೆನೆಲವನ್ನು ರಾಮ್‌ಸರ್ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಕ್ಷಿ ವೀಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೋಣಿ ವಿಹಾರಕ್ಕೆ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್ ವರ್ಗ:ನಗರಗಳು
ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ
thumbnail|ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ (ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಎಂದು ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಧ್ವಜ ಹೊತ್ತ ಸೆರ್ಬಿಯಾ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ. ಇದು 2013ರಲ್ಲಿ ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜಾಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. 26 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಹೊಸ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು ಏರ್ಲೈನ್ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್ ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಅದರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಹಳೆಯ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯದ ಧ್ವಜ ನೌಕೆಗಳಿಂದ ವಿಮಾನಯಾನ ಕೋಡ್ JU, ಸೇರಿದಂತೆ ತನ್ನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹೊತ್ತಿದೆ: ಯೆರೋಪುತ್ ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್ನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಮಾಜವಾದಿ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನಯಾನ ಎಂದು ೧೯೪೮ ರಲ್ಲಿ ಜುಗೊಸ್ಲೋವೆನ್ಸ್ಕಿ ಅಎರೊತ್ರನ್ಪೊಸ್ರ್ತ (ಜಾಟ್) ಅನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯ ಮುರಿದುಬಿದ್ದ ನಂತರ, ಜಾಟ್ ಸೆರ್ಬಿಯ ಮತ್ತು ಮಾಂಟೆನೆರ್ಗೊ (ಎಫ್ಆರ್ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯ) ಧ್ವಜ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆದಾಗ್ಯೂ ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಜಾಟ್ ಏರ್ವೇಸ್ ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ವಯಸ್ಸಾದ ಫ್ಲೀಟ್ ಮತ್ತು ಬಂಡವಾಳಗಳ ಕೊರತೆ ಕಂಪನಿ ವರ್ಷದ ಮೇಲೆ ವರ್ಷಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಸರ್ಬಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕಂಪನಿಗೆ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರ ಪಾಲುದಾರನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಲೋಗೋ ಸರ್ಬಿಯನ್ ಕೋಟ್-ಆಫ್-ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಸ್ಪೂರ್ತಿ ಶೈಲೀಕೃತ ಎರಡು-ತಲೆಯ ಹದ್ದು ಆಗಿದೆ. ಏರ್ಲೈನ್ ಬ್ರ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ತಮಾರಾ ಮಕ್ಸಿಮೊವಿಕ್, ನೊವಿ ಸ್ಯಾಡ್ ೨೫ ವರ್ಷದ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಡಿಸೈನರ್ ಕೈಗೊಂಡ ಕೆಲಸ ಆಧರಿಸಿತ್ತು.
ಮೊದಲ ಆದಾಯ ವಿಮಾನ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್ ಅಬುಧಾಬಿಯಿಂದ ಮರುದಿನ ನಡೆಯುವ ಅಬುಧಾಬಿ ಸೇವೆ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ೨೬ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೩ ಪ್ರಚಾರ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಹೊಸ ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಿಮಾನ ಹಾರಿಸಲಾಯಿತು. ಆರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೩ ೧ರಂದು ಬಂಜ ಲೂಕಾ ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಗ್ ಗೆ, ಲ್ಜುಬ್ಲಿಜಾನಾ ಮತ್ತು ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್ಗೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೦ ೨೦೧೩ ಯಂದು ಕಾರ್ಯ ಆರಂಭಿಸಿತು ೨೦೧೪ ಮೇ ೨೯ ರಂದು ವಾರ್ಸಾ ಮತ್ತು ಬೈರುತ್ಗೆ, ೩೦ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೪ ಬುಡಾಪೆಸ್ಟ್, ಸೋಫಿಯಾ ಮತ್ತು ವರ್ಣ ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಿದೆ.
ಕೈರೋ ಮತ್ತು ಕೀವ್ಯೋ ಜನೆಗಳು ಮುಂದಿನ ಸೂಚನೆ ತನಕ ಮುಂದೂಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ೫ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ರಂದು ಏರ್ಲೈನ್ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಟಿರಾನಾಗೆ ಒಂದು ಸಾಲಿನ ಸೇವೆ ತೆರೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತು. ಟರ್ಕಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದುದರ ಫಲವಾಗಿ ೧೬ ಜೂನ್ ೨೦೧೪ ಅಂಕಾರಾ ತಲುಪಿತು, ಸಬಿಹಾ ಗೋಕ್ಸೆನ್ ಬದಲಿಗೆ ನಗರದ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇಸ್ತಾಂಬುಲ್ ನ ಅಟಟುರಕ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಮಾನಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಗಮ್ಯ ಸ್ಥಾನಗಳು
ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಏರ್ ಸರ್ಬಿಯಾ ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಇವು ಮುಂದಿನ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್, ಸಂಕೇತ ಹಂಚಿಕೆಯ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ಹೊಂದಿದೆ:
ಏಜಿಯನ್ ಏರ್ಲೈನ್ಸ್ (ಅಥೆನ್ಸ್ನ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಏರೋಫ್ಲಾಟ್ (ಮಾಸ್ಕೋ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ) ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಏರ್ ಬಾಲ್ಟಿಕ್
ಏರ್ ಚೀನಾ (ಬೀಜಿಂಗ್ ವಿಯೆನ್ನಾ-ಬೀಜಿಂಗ್)
ಅಲಿಟ್ಆಲಿಯ (ರೋಮ್-ಫಿಉಮಿಸಿನೋ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ)
ಎತಿಹಾದ್ ಏರ್ ವೇಸ್ (ಅಬುಧಾಬಿ ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ)
ಎತಿಹಾಡ್ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ (ಜಿನೀವಾ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್, ಜಿನೀವಾ ಲುಗನೋ)
ಎಲ್ ಓ ಟಿ  (ವಾರ್ಸಾ-ಟ್ಯಾಲಿನ್ ವಾರ್ಸಾದ ವಾರ್ಸಾ-ವಿಲ್ನಿಯಸ್  ವಾರ್ಸಾದ ವಾರ್ಸಾ-ರಿಗಾ ವಾರ್ಸಾದ) ಬಲ್ಗೇರಿಯ ಏರ್  ತರೊಂ (ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್ ಬೆಲ್ಗ್ರೇಡ್-ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್, ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್ ಚಿಸಿನೌ-ಬುಚಾರೆಸ್ಟ್)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಮಾನಯಾನ ಕಂಪನಿಗಳು
ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆ
ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಂತೆ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಘಟನೆಯ ವಿವೇಚನೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಉದ್ಯೋಗಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಕೃಷಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಈ ಶಬ್ದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಭಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದವರೆಂದೇ ಹೇಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅದು ಕೃಷಿ ಮಾತ್ರವೇ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೃಷಿ ವ್ಯವಹಾರ
ಕೃಷಿ ವ್ಯವಹಾರ (ಅಗ್ರಿ ಬಿಸನೆಸ್) ಆಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಂಥ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಶೇಕಡಾ 30-40ರಷ್ಟು ಮಂದಿ ಇದರಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಸಾಗುವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ನಿರತರಾದವರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಅವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದ ಶೇಕಡಾ 12ರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇನ್ನೊಂದು ತೊಂದರೆಯೆಂದರೆ ಹೋಲಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು. ಪುಟ್ಟ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಹೊಲವನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವೆರಡರ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳುಂಟು. ಉತ್ಪಾದನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಹೀಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶದಲ್ಲೂ ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನವಾದವು. ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವೇಚನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಅಂಶವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯ ಭಿನ್ನ ಆದರ್ಶಗಳು. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ನಾಟ್ಸಿಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯನ್ನೂ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜರ್ಮನಿಯ ನಾಟ್ಸಿ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯದಿಂದಲೂ ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ದೊರಕುತ್ತಿದ್ದಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದದ್ದು ವೇದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲ; ಈ ಕುಟುಂಬಗಳು ನಾಟ್ಸಿ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಯೋಧರನ್ನು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯ ಘಟಕಗಳು ಅಧಿಕಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರವೇ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ನೆಮ್ಮದಿಗಳು ನೆಲಸಿಯಾವು, ಆ ದೇಶದ ರಣಶಕ್ತಿ ವರ್ಧಿಸೀತು-ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಅನೇಕರ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಬಣ್ಣ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ವಾಸ್ತವಿಕವೆನಿಸದು. ಅನಾರ್ಥಿಕವಾದ ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ಉತ್ಪಾದನ ಘಟಕಗಳು ದೇಶದ ಅಭ್ಯುದಯಕ್ಕೆ ಅಡಚಣೆಯಾಗ ಬಹುದು. ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯದ ಸಂಘಟನೆಯ ಅನೇಕ ಪ್ರಕಾರಗಳುಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನವಾದವು; ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಇಪ್ಪತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಘಟಕವೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬ. ಉತ್ಪಾದನೆ, ಅನುಭೋಗ-ಎರಡೂ ಏಕೀಭವಿಸಿರುವ ಘಟಕವಿದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣದು. ಮೇನರ್ ಅಥವಾ ಜಹಗೀರು; ಸಾಗುವಳಿ, ಕಮ್ಮಾರಿಕೆ, ಪಶುಪೋಷಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಲಾಪಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ವಿಶಾಲ ಕ್ಷೇತ್ರ್ರ; ಸಹಕಾರಿ ಬೇಸಾಯ ಕ್ಷೇತ್ರ; ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಕೇಂದ್ರ; ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕೆಲಸಗಾರರ ತಂಡ; ನೀರಾವರಿ, ಜಲೋತ್ಸಾರಣ, ಮಾರಾಟ, ಕೊಳ್ಳಿಕೆ ಮುಂತಾದ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಕೈಕೊಂಡ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಇವು ಇತರ ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾರಗಳು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆ
ಕೃಷಿ ಸಂಬಂಧವಾದ ಸಂಘಟನೆಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಫರ್ಡಿನೆಂಡ್ ಟಾನೀಸ್ ವಿವರಿಸಿರುವ ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ (1887)-ಎಂಬ ಎರಡು ಪ್ರರೂಪಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬಹುದು. ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ಎಂಬುದು ಸಹಚರಿಗಳ ಸಂಘಟನೆ. ಸಮಾನ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಸಮಾನ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡು ಒಂದಿಗೆ ಬಾಳುವವರ ಸಂಘಟನೆಯಿದು. ತಾಯಿ-ಮಗು, ಗಂಡ-ಹೆಂಡತಿ, ಸೋದರ-ಸೋದರಿಯರು-ಇವರ ಸಂಬಂಧ ಈ ಬಗೆಯದು. ಈ ಸಂಬಂಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಬರುವವರ ನಡುವೆ ಅಧಿಕಾರ ಶಕ್ತಿಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೂ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿಗೆ ಚ್ಯುತಿಯಿಲ್ಲ. ಪ್ರೀತಿ ಮಮತೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಈ ಒಗ್ಗಟ್ಟು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ಸಂಘಟನೆಗೆ ರಕ್ತಸಂಬಂಧ ಅಥವಾ ವಿವಾಹ ಸಂಬಂಧವೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ಕಟ್ಟೇನೂ ಇಲ್ಲ. ನೆರೆಹೊರೆ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನ, ಸ್ನೇಹ- ಇವು ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಆಧಾರವಾಗಬಹುದು. ಈ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಸಂಘಟನೆಯ ಗುರಿಯೂ ಸಾಧನವೂ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ಗುರಿಗಳನ್ನೇ ಇವು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸದಸ್ಯರ ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ ಇವಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯ, ಪಾತ್ರ, ಅಧಿಕಾರ, ಅಂತಸ್ತುಗಳ ನಿರ್ಣಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ಪ್ರರೂಪದ ಘಟಕದ ಮುಖ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಕುಟುಂಬ. ಈ ಪ್ರರೂಪದ ಸಂಘಟನೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯವೊಂದು ಜೀವನವಿಧಾನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್‍ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಪ್ರರೂಪವೇ ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್. ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ನಿಖರವಾದ ಗುರಿಯೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಖಾನೆ, ಸೇನೆ- ಇವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು, ಕಾರ್ಖಾನೆಗೆ ಲಾಭಗಳಿಕೆಯೇ ಗುರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಕಾಳಗದಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವುದು ಸೇನೆಯ ಗುರಿ. ನಿಯೋಜಿತವಾದ ಗುರಿಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಸದಸ್ಯರೆಲ್ಲ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಗುರಿಸಾಧನೆಗಾಗಿಯೇ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಸಾಧನಗಳು, ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು-ಎಲ್ಲ ನಿಗದಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನೆಲ್ಲ ದಕ್ಷವಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ಈ ಬಗೆಯ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರ್ರಾಂತಿ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರ್ರಾಂತಿ ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಬಹುತೇಕ ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯವಾಗಿದ್ದುವು. ರಕ್ತಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯವಿತ್ತು. ತಂದೆ-ಮಕ್ಕಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನೇ ಜಹಗೀರಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜಹಗೀರನ ಒಡೆಯನದು ಅಥವಾ ಪ್ರಭುವಿನದು ತಂದೆಯ ಸ್ಥಾನ. ಅವನ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಎದುರಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಅದನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸುವುದೇ ಇಡೀ ಜಹಗೀರಿನ ಪರಮಗುರಿ. ಇದರ ಸುತ್ತ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆಗಳೂ, ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳೂ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಗಳೂ ಬೆಳೆದುಕೊಂಡವು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಇದರ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನೂ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸಬೇಕೆಂಬ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳಿದ್ದುವು. ಇದರ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯ ಅಂತಸ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರೂಪಣೆಯಾಗಿತ್ತೇ ವಿನಾ, ಅವನು ಸಾಧಿಸಬಹುದಾದ ಗುರಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ. ಮಾನವನ ಸೇವೆಯನ್ನೂ ಮಾನವೇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ, ಸಮರ್ಥವಾಗಿ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ದೊಡ್ಡ ತಡೆಯಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತ್ತು.
ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ಸಂಘಟನೆ
ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವೇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಾದ ಸ್ಥಿರಸ್ವತ್ತು, ಸಲಕರಣೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಗರಿಷ್ಠ ಉತ್ಪಾದನೆ ದೊರಕುವಂಥ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವುಂಟು. ಅವರ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವರು ಹಳೆಯ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಬಹುದು. ಸ್ಥಾನಮಾನ, ಅಧಿಕಾರ, ಅಂತಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬಹುದು. ಉತ್ಪಾದನ ಸಾಧನಗಳ ಸ್ಥಿರಹಕ್ಕು, ಬದಲಾಗದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಬಂಧಗಳು, ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಅಂತಸ್ತುಗಳು-ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಮಾನವೇತರ ಸಾಧನಗಳ ತರ್ಕಬದ್ಧ ಬಳಕೆಗೆ ಅಡಚಣೆಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತವೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಗತಕಾಲದ ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಅಡೆತಡೆಗಳಿದ್ದುವು. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೃಷಿ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಒಂದು ಪದಾರ್ಥ ಅಮೂಲ್ಯವೆನಿಸಿದಷ್ಟೂ-ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ಉದಾತ್ತ ಭಾವನೆಗಳು ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಷ್ಟೂ-ಅದರ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಡ್ಡಿಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆಂಬುದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸುವ ಭಾವನೆಯಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವಸ್ತುವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದನ್ನುಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟವರು ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪುವ ತ್ಯಾಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನóಳೆಯುವುದು ಒಂದು ರೀತಿ. ಇಲ್ಲಿ ಆ ವಸ್ತುವಿನ ಉಪಯುಕ್ತತೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯೋಜನವೇ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ. ಆದರೆ ರೂಢಿ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಳೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೀಗಲ್ಲ ಆ ರೂಢಿ ಅಥವಾ ಕಟ್ಟಳೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆದರೆ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಕ್ರೋಧದ ತೀವ್ರತೆ ಎಷ್ಟು ಎಂಬುದರ ಮೇಲಿಂದ ಹಾಗೆ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿದವನಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುವ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಅಥವಾ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಮೇಲಿಂದ ಅದರ ಮೌಲ್ಯವನ್ನಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವಶ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಆಹಾರ ಲಭ್ಯವಿರುವ, ಕ್ಷಾಮ ಡಾಮರಗಳು ಪದೇಪದೇ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯವೆಂಬ ಭಾವನೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರ. ಜಮೀನಿನ ಕ್ರಯ, ವಿಕ್ರಯ, ಹಸ್ತಾಂತರ, ವಿನಿಮಯ-ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂಥ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಧಿನಿಷೇಧಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಂತಸ್ತು, ಅಧಿಕಾರ, ಪಾತ್ರ-ಇವಕ್ಕೆಲ್ಲ ಈ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳೇ ಆಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ನೆಲಕ್ಕೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಕ್ಕನುಗುಣವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಇವು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಜಹಗೀರಿನ ಪ್ರಭು, ರೈತರು, ಜೀತಗಾರರು- ಇವರು ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ಇಂಥ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕುಯ್ಲಿಗೆ ಬಂದ ಪೈರೂ ಸುಗ್ಗಿಯ ಫಸಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪೈರಿನ ಕುಯ್ಲು, ಕಾಳಿನ ಬಡಿತ, ಧಾನ್ಯದ ಸಾಗಣೆ, ಅದರ ಪ್ರಥಮ ಬಳಕೆ-ಇವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುಕ್ತ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಒಮ್ಮೆ ಧಾನ್ಯದ ಮಾರಾಟವಾಯಿತೆಂದರೆ ಅದರ ಪಾವಿತ್ರ್ಯ ನಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಜಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆಯೂ ನಾನಾ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಜನರ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಕದಲಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವರ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸುವುದು ಪಾಪಕರ.
ಬೇಸಾಯ ಸಂಘಟನೆ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಅನಂತರ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಸಾಯ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾನವೇತರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಸೇವೆಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷವೂ ಹಾಳತವೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದೂರವೂ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ನಾಟ್ಸಿ ಜರ್ಮನಿ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಸಿಸ್ಟ್ ಇಟಲಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಚಳವಳಿಗಳು ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದುವು. ಆದರೆ ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ವಿಧಿನಿಷೇಧಗಳು ಸಡಿಲವಾಗಿ ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ಸಂಬಂಧಗಳು ಏರ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಈ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೊಂದುಂಟು, ಕೈಗಾರಿಕೆ ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತವೆನಿಸುವಂಥ ಸಂಘಟನೆಯ ತರ್ಕಬದ್ಧ ದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸಾಯ ಸಂಘಟನೆಯಲ್ಲೂ ಅನುಸರಿಸಬಹುದೇ? ಹಣದ ಒಂದು ನೋಟನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಾಗ ತಳೆಯುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನೇ ಒಂದು ಜಮೀನನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸುವಾಗಲೂ ತಳೆಯುವಂತಾಗಬಹುದೇ?-ಎಂಬುದು ಆ ಪ್ರಶ್ನೆ. ಜಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೊಂದು ತರ್ಕಬದ್ಧವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವ ಕಾಲ ಬಹು ದೂರವಿದೆಯೆಂಬುದೇ ಕೃಷಿಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿರುವವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆ. ಜಮೀನು, ಜಾನುವಾರು, ಯಂತ್ರ-ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಪಾವಿತ್ರ್ಯದ ಜಿಗುಟು ಅಂಟಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ವ್ಯವಸಾಯೇತರ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಷ್ಟು ಮಟ್ಟಿಗೆ ವ್ಯವಸಾಯವೂ ಲೌಕಿಕವಾಗುವುದು ಬಹಳ ದೂರದ ಸಂಗತಿ. ಮಧ್ಯಯುಗೀಯ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಜಹಗೀರು ಪದ್ಧತಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಹಗೀರಿನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಮಂದಿ ಗುಲಾಮರಿರುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕೃಷಿ ಕೆಲಸಗಾರರಲ್ಲಿ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರು ಜೀತಗಾರರು. ನೆಲಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಜಮೀನಿನ ಒಡೆತನದ ಹಸ್ತಾಂತರದೊಂದಿಗೆ ಅವರೂ ವರ್ಗಾವಣೆ ಹೊಂದುತ್ತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ಮೇಲೆ ಕಡಿಮೆ ದರ್ಜೆಯ ರೈತರ, ಶ್ರೀಮಂತರ, ರಾಜಮನೆತನದವರ ವರ್ಗಗಳಿದ್ದುವು. ಒಬ್ಬನ ವಿವಾಹದ ಹಕ್ಕು, ಅವನು ವಿವಾಹವಾಗಬಹುದಾದ ಕಾಲ ಇದೆಲ್ಲವೂ ಅವನಿಗೂ ಜಮೀನಿಗೂ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನ ಅಂತಸ್ತು, ಅಧಿಕಾರ ಎಲ್ಲವೂ ಜಮೀನು ಹಿಡುವಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸ್ಥಾನವೆಲ್ಲಿದೆಯೆಂಬುದರ ಮೇಲಿಂದ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದುವು.
ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸಮಾಜದಲ್ಲಿಯ ವಿವಿಧ ಸ್ತರವಿನ್ಯಾಸದ ಅಥವಾ ಜಾತಿಪದ್ಧತಿಯ ರಚನೆಯಾದ್ದು ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಫಲ. ಇದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜದ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಉಳಿದು ಬಂದಿದೆ. ಜಮೀನಿನ ಒಡೆತನ, ಜಮೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪಾತ್ರ-ಇವಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಜಾತಿಯ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಿ ಅದರ ವಿಧಿನಿಯಮಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ಬಂದುವು. ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರಿಕೆ-ವಾಣಿಜ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಇವುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಂದು ಸಡಿಲಗೊಂಡಿದೆ. ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ಪ್ರರೂಪದ ಸಂಘಟನೆಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ಪ್ರರೂಪ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಬುದ್ಧಿಕೌಶಲ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಅರ್ಹತೆ, ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಅವನಿಂದ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸೇವೆ-ಇವುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಅವರ ಸ್ಥಾನ ನಿಷ್ಕರ್ಷೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ: ಮನೆತನ, ವಯಸ್ಸು, ಲಿಂಗ-ಇವು ನಿರ್ಧಾರಕಗಳಾಗಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಂಥ ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪರಾಕಾಷ್ಠೆಯನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದಿದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಜರ್ಮನಿ ಮುಂತಾದ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅನೇಕ ಆದರ್ಶಗಳೂ ಆಚಾರವಿಚಾರಗಳೂ ಹರಿದುಕೊಂಡು ಬಂದಿವೆ. ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಲ್ಲದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಮಾಜ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಮತೆಯ ಸಾಧನೆಯತ್ತ ಸಾಗಬಹುದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಂಥ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ದೃಷ್ಟಿಯಿನ್ನೂ ಹಬ್ಬದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಅದರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ಥಗಿತ ಸ್ತರವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ.ಕುಟುಂಬ ಘಟಕ, ಬೃಹತ್ ಭೂಕ್ಷೇತ್ರ-ಇವೆರಡೂ ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಎರಡು ಪ್ರರೂಪಗಳಾದರೂ ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ನಾನಾ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಇರುವುದನ್ನು ಇಂದು ಕಾಣಬಹುದು. ಆರಂಭಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯ ಕೃಷಿಯ ನೆಲವೆಲ್ಲ ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆವರಣ ಚಳವಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಒತ್ತಡಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಳ್ಳಿಗರಿಗೆ ಭೂಮಿ ನಷ್ಟವಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮಂತರು ನೆಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾರಂಭಿಸಿದಾಗ ಭೂಹೀನ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಧಿಕವಾಯಿತು. ಕಟ್ಟುಕಟ್ಟಳೆಗಳ ತಳಹದಿಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಜೆಮೇನ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಬದಲು ಜೆಸೆಲ್‍ಷಾಫ್ಟ್ ರೀತಿಯ ಸಂಘಟನೆ ಬಂದಾಗ ಗ್ರಾಮವಾಸಿಗಳನೇಕರು ಬಲು ಭಂಗಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾದರು. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ಉಳಿಯಲು ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧ ಎಂಥದಾಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಅವರಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಉಳುವವನಿಗೇ ಹೊಲ ಎಂಬ ಧ್ಯೇಯ ಬಹಳ ಕಾಲ ಪೂರೈಸಲಿಲ್ಲ.
ಸಣ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೈತರು
ಊಳಿಗಮಾನ್ಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಂದಿ ರೈತರು ಪ್ರಭುವಿನ ಜೀತಗಾರರಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದರಾದರೂ ಸಣ್ಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೈತರು ಇಲ್ಲದಿರಲಿಲ್ಲ. ನೆಲದೊಡೆಯನಾದ, ಋಣವಿಹೀನನಾದ ಸಣ್ಣ ರೈತನೇ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಧಾರ ಎಂದು ಅಮೆರಿಕಾಧ್ಯಕ್ಷ ಥಾಮಸ್ ಜೆಫರ್ಸನನೇ ಮುಂತಾದ ಅನೇಕರು ನಂಬಿದ್ದರು. ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಆರೋಗ್ಯದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಕ್ರಾಂತಿ ಸಂಭವಿಸುವುದವಶ್ಯವೆಂದೂ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೈತರು ಇಂಥ ಕ್ರಾಂತಿಗಳ ಜನಕರೆಂದೂ ಜೆಫರ್ಸನ್ ಭಾವಿಸಿದ್ದ.ಕುಟುಂಬ ಘಟಕದ ಸರಾಸರಿ ಗಾತ್ರವೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ 3 ಎಕರೆಗಳಿಂದ 3,200 ಎಕರೆಗಳವರೆಗೂ ಇದು ಇರುವುದುಂಟು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ 3 ಎಕರೆಗಳಿಗೂ ಕಡಿಮೆಯ ಪುಟ್ಟ ತಾಕುಗಳುಂಟು. ಪಶ್ಚಿಮಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲೂ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯವೇ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿದೆ. ತುರ್ಕಿ, ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ, ಜಪಾನ್, ಕೊರಿಯ ಮುಂತಾದ ಪೌರಸ್ತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಪ್ರಧಾನ. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಾನಂತರ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಅಮೆರಿಕದ ಇತರ ಉದ್ಯಮಗಳಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ ಕುಟುಂಬದ ಒಡೆತನವನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪವಿತ್ರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕುಟುಂಬ ಒಡೆತನ ಕ್ರಮ
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರಧಾನವಾದ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬ ಒಡೆತನ ಕ್ರಮ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರ ಬೇಸಾಯದ ಫಲವಿದು. ಜರ್ಮನಿಯ ಹೈಡ್ ಪ್ರದೇಶ ಒಮ್ಮೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ರೈತರ ನೆಲೆಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸಾಲಿಗರ ಮತ್ತು ನಗರವಾಸಿಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಅವರ ಪ್ರಭಾವ ಕ್ಷೀಣಿಸಿತು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಯೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ನೀರಾವರಿ, ಸಾರಪೋಷಣೆ, ಉತ್ತಮ ತಳಿ, ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ, ಅಧಿಕತರ ಬಂಡವಾಳ, ಒಳಹೊರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬನೆ, ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರ ನಗರವಲಸೆ-ಇವು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಉತ್ಪಾದನ ಮಾರಾಟಗಳ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಯೂ ಕೃಷಿ ಕುಟುಂಬದ ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳನ್ನು ನಷ್ಟಗೊಳಿಸಿದೆ. ಕುಕ್ಕುಟ ಪೋಷಣೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಕುಕ್ಕುಟ ಆಹಾರ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಅಥವಾ ಮರಿ ಪೋಷಕರು ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮರಿ, ಆಹಾರ, ಔಷಧಿ, ಬಂಡವಾಳ, ವಿದ್ಯುತ್ ಸೌಲಭ್ಯ, ಶಾಖ, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ_ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಇವರೇ ಒದಗಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಥ ಅನೇಕ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಣ್ಣ ರೈತರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಕುಂಠಿತವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಅನೇಕ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಸಹಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. (ನೋಡಿ- ಕೃಷಿ-ಸಹಕಾರ)
ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಘಟನೆ
ಕೃಷಿ ಸಂಘಟನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಜೀವನ ನಿರ್ವಾಹ ಬೇಸಾಯ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರ ಬೇಸಾಯ, ಸಣ್ಣ ಬೇಸಾಯ, ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಬೇಸಾಯ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಬೇಸಾಯ- ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಜೀವನ ನಿರ್ವಾಹ ಬೇಸಾಯ ಪದ್ಧತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಬೇಸಾಯದ ನೆಲದ ಕಿರು ಅಗಲ. ಪ್ರತಿ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೂ ದೊರಕುವ ಸರಾಸರಿ ನೆಲ ಬಲು ಕಡಿಮೆ; ಯಂತ್ರ ಮುಂತಾದ ಬಂಡವಾಳ ಸರಕೂ ಕಡಿಮೆಯೇ. ರಸ್ತೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮುಂತಾದ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಅನುಭೋಗವೇ ಬೇಸಾಯದ ಉದ್ದೇಶ; ಮಾರಾಟವಲ್ಲ. ಕೃಷಿ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಇವನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ. ಅಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯದ ಇಂಥ ರೈತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಬೇಸಾಯ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಮಾರಾಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಂಪಾದನೆಗೆ ಇದೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಸಾಧನ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ಬೇಕು. ವಿದೇಶಿ ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದು ಬಂದಿರುವುದು ಉಂಟು. ಕಾರ್ಮಿಕ-ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕ-ಭೂಮಿ ಪ್ರಮಾಣ ಅತಿ ಹಚ್ಚು. ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ನಿನ ಕೂಲಿಗಾರರು ಸ್ಥಳೀಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಉತ್ಪಾದನೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನೆಲ್ಲ ಅದರ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕನೇ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆಸೊಯೆಂಡಾ
ಆಸೊಯೆಂಡಾ ಎಂಬ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮಾಲೀಕರು ಖಾಸಗಿ ಮಂದಿ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೆಲೆಗಳಿಂದ ದೂರದಲ್ಲಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್ನುಗಳ ಹಾಗೆ ವಿಸ್ತøತ ನೆಲೆಗಳಾದರೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಕಡಿಮೆ. ಇವು ಆಧುನಿಕ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಶುಪಾಲನೆ, ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆ-ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂದ್ರ ಬೇಸಾಯ ಕ್ರಮಗಳನ್ನನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಕೂಲಿಯೂ ಕಡಿಮೆ. ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲ. ಇವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿದಾಯಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಇವುಗಳ ಒಡೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಬಲವುಳ್ಳವರಾದ್ದರಿಂದ ಇವನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕುವುದು ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.
ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎರಡು ವಿಧ. ಒಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ್ದು. ಸೋವಿಯತ್ ದೇಶ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನವಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲಿನಲ್ಲೂ ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನವಿರುವುದಾದರೂ ಅದು ಸಹಕಾರಾಧಾರಿತವಾದದ್ದು. ಸಾಮೂಹಿಕ ಒಡೆತನದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾದ್ದು. ಇದರ ಉತ್ಪನ್ನ ಬಹುತೇಕ ಹೊರಗಡೆಯವರ ಅನುಭೋಗಕ್ಕಾಗಿ. ಬೇಸಾಯಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯವಾದ ಗ್ರಾಸಗಳು(ಇನ್‍ಫುಟ್ಸ್) ಬರುವುದು ಹೊರಗಿನಿಂದ. ಉತ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಲು ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುವ ಪದ್ಧತಿಯಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮೂಹಿಕ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರಿಗೆ ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸಣ್ಣ ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳು ಇರುವುದುಂಟು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣ್ಣು, ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಯುವುರಲ್ಲದೆ ಹಾಲು, ಬೆಣ್ಣೆ ಉತ್ಪಾದಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ
ಖಾಸಗಿ ಒಡೆತನದ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚು ಬಂಡವಾಳ, ಅಧಿಕ ಗ್ರಾಸಗಳು, ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ತಂತ್ರಗಳ ಅನ್ವಯ, ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷತೆ-ಇವು ಇಂಥ ಘಟಕದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಜಮೀನಿನ ಒಡೆಯರಲ್ಲ, ಕೂಲಿಗಾರರು. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಇದು ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಕೆಲವೇ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಇದು ಮೀಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಶು ಪೋಷಣೆಗಿಂತ ಧಾನ್ಯ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಬೇಸಾಯ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಬೃಹತ್ ಗಾತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಕೇಂದ್ರೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ತಡೆಯಾಗಿ, ಆಡಳಿತವೊಂದು ತಲೆಭಾರವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುವುದು ಉಂಟು. ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಬೇಸಾಯ: ಇದು ಜೀವನ ನಿರ್ವಾಹ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಉನ್ನತಮಟ್ಟದ್ದು. ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪ್, ಜಪಾನ್. ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಹತ್ತು ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸಗಾರ-ಭೂಮಿ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆ. ಬಂಡವಾಳವೂ ಕಡಿಮೆ. ಇದು ಸಂಸಾರದ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿಕಾರರ ಜೀವನಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆ.
ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಉತ್ಪಾದನೆ
ಇದು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ದೊಡ್ಡದು, ಬೃಹದ್ಗಾತ್ರಕ್ಕಿಂತ ಸಣ್ಣದು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಯೂರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಒಡೆತನ ಖಾಸಗಿಯದು. ಇದಕ್ಕೆ ಕುಟುಂಬವೇ ಆಧಾರ. ಇದು ಅಷ್ಟೇನೂ ಹೆಚ್ಚು ಗಾತ್ರವಾಗಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಬಂಡವಾಳದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕ. ಈ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ಫಲವಿದು. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದಾಗಿ ಸಣ್ಣ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಜೀವನ ನಿರ್ವಾಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳೂ ಬೆಳೆದು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗುತ್ತಿವೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ ಅಲ್ಲಿಯ ಒಟ್ಟು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶೇಕಡಾ70ರಷ್ಟು ಇದೆಯೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಒಡೆಯರೇ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಹೊಣೆ ಹೊರುತ್ತಾರೆ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದಲು ಸರ್ಕಾರ ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಬೇಕಾದ್ದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ರಸ್ತೆ ನಿರ್ಮಾಣ, ಕೃಷಿಕನ ಶಿಕ್ಷಣ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ನಾನಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು-ಇಂಥ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಸಣ್ಣ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಂದ ಉತ್ತಮ ದಕ್ಷತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೆಮ್ಮದಿ-ಇವು ಸಾಧಿಸುವುವೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹಣ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಭಾರತ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯ
ಭಾರತ ಕುಟುಂಬ ಬೇಸಾಯ ಪ್ರಧಾನವಾದ ದೇಶ. ಜೀವನ ನಿರ್ವಾಹಕ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿವೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಕೃಷಿಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣವು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ; ಅವು ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಹರಡಿವೆ. ಭಾರತದ ಜಮೀನು ಹಿಡುವಳಿ ಅತ್ಯಂತ ಅನಾರ್ಥಿಕವೆಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನುಗಳ ಸರಾಸರಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 7.39 ಎಕರೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. 1960-61ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರತಿದರ್ಶಿ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣದ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಇದು 6.65 ಎಕರೆ. ಗೇಣಿ ಹಿಡುವಳಿಯ ಸರಾಸರಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಬೇರೆಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. 2-3 ಎಕರೆಗಳಿಂದ 7-10 ಎಕರೆಗಳವರೆಗೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. 5 ಎಕರೆಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಜಮೀನುಗಳು ಒಟ್ಟು ಹಿಡುವಳಿಗಳ ಶೇಕಡಾ 63ರಷ್ಟಿದ್ದುವಾದರೂ ಒಟ್ಟು ಸಾಗುವಳಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 19 ಮಾತ್ರ. 20 ಎಕರೆಗಳವರೆಗಿನ ಹಿಡುವಳಿಗಳ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಒಟ್ಟು ಸಾಗುವಳಿ ನೆಲದ ಶೇಕಡಾ 62ರಷ್ಟಿತ್ತು; ಒಟ್ಟು ಹಿಡುವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇಕಡಾ 98. ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನುಗಳು ಬಹು ಸಣ್ಣವು ಮತ್ತು ಅನಾರ್ಥಿಕವಾದವು ಎಂಬುದು ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಂದ ವಿಶದವಾಗುತ್ತದೆ.ವಂಶಪಾರಂಪರ್ಯವಾಗಿ ನೆಲವನ್ನು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಲು ಮಾಡುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಬ್ಬ ತಂದೆಯ ಜಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದನ್ನೂ ಮಕ್ಕಳು ಒಡೆದು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಅನೇಕ ಜಮೀನುಗಳು ಕೃಷಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಚೂರುಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ. ಭಾರತದ ಕೃಷಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಪಖಂಡನವೂ (ಫ್ರ್ಯಾಗ್ಮೆಂಟೇಷನ್) ಒಂದು. ವಿವಿಧ ವಿಸ್ತೀರ್ಣಗಳ ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನುಗಳ ಸರಾಸರಿ ತುಂಡುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಒಂದೊಂದು ತುಂಡಿನ ಸರಾಸರಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ-ಇವನ್ನು ಪಟ್ಟಿ 1ರಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟಿದೆ:
ನೆಲದ ಅಪಖಂಡನ ಸಮಸ್ಯೆ
ನೆಲದ ಅಪಖಂಡನ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಬೃಹತ್ತಾಗಿದೆಯೆಂಬುದು ಮೇಲಣ ಅಂಕಿಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳ, ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಕಾನೂನುಗಳು, ಕರಕೌಶಲಗಳ ಕ್ಷೀಣದೆಸೆಯಿಂದಾಗಿ ಅನೇಕರು ಜಮೀನನ್ನೇ ನಂಬಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ, ಜಮೀನಿನ ಒಡೆಯರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವುವೆಂದು ಜನರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ ಭಾವನೆ, ಸಾಲದ ಭಾರ, ಹಿಂದೂ ಅವಿಭಕ್ತ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿಭಜನೆ-ಇವು ಜಮೀನುಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯ (ಸಬ್-ಡಿವಿಷನ್) ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು. ಅಪಖಂಡನ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಗಳ ದುಷ್ಫಲಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಇವು: 1 ಮಾನವ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಾಧನಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಅಪವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ. 2 ಜಮೀನು ಚಿಕ್ಕದಾದ್ದರಿಂದ ಕೃಷಿ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. 3. ಬೇಸಾಯದ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತದೆ. 4. ದಕ್ಷತೆ ತಗ್ಗುತ್ತದೆ. 5. ಜಮೀನು ತುಂಬಾ ಸಣ್ಣದಾದ್ದರಿಂದ ಬೇಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ನೆರೆ ಜಮೀನಿನಿಂದ ಕಳೆಯ ವಿಸ್ತರಣೆ, ತೊಂಡು ದನಗಳು-ಮುಂತಾದವನ್ನು ತಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 6 ಕೃಷಿಯಾಂತ್ರೀಕರಣ ಅಸಾಧ್ಯ. 7 ಜೀವನನಿರ್ವಾಹವೇ ಬೇಸಾಯದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. 8 ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜಮೀನಿನ ತುಂಡುಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಹೋಗಿದ್ದರೆ ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ದಕ್ಷವಾಗಿ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಒಂದು ತುಂಡಿನಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ತುಂಡಿಗೆ ಸಂಚರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಜಮೀನಿನ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ
ಜಮೀನಿನ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆ ಮತ್ತು ಅಪಖಂಡನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಸೂಚಿತವಾಗಿರುವ ಉಪಾಯಗಳು ಅನೇಕ. 1 ಎಲ್ಲ ನೆಲವನ್ನೂ ಸಮಾಜೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ, ಸಾಮೂಹಿಕ ಬೇಸಾಯ ತತ್ವವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು. 2 ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಸಹಕಾರ ಬೇಸಾಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದು. 3 ರೈತರು ಸಾಲ ತೀರಿಸಿ, ಹೊಸ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಧನಸಹಾಯ. ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಡುವಳಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಜಮೀನುಗಳು ಮತ್ತೆ ಹರಿದು ಹಂಚಿಹೋಗದ ಹಾಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನುಗಳಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ, ಒಂದು ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಜಮೀನನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸದಂತೆ ಕಾಯಿದೆಯ ರಚನೆ- ಇವು ಅಗತ್ಯವಾಗಿವೆ.ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿ ಕೃಷಿ ಜಮೀನುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಗಿವೆ. ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ನಿಗದಿಯೂ ಮುಖ್ಯವೆನಿಸಿದೆ. ಆದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ರೈತರಿಗೆ ಜಮೀನನ್ನು ಒದಗಿಸಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಲ್ಪಿಸುವುದೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮತೆಯನ್ನೇರ್ಪಡಿಸುವುದೂ ಗೇಣಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವುದೂ ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಮೀನು ಹಿಡುವಳಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಕಾಯಿದೆಗಳು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನುಗಳಿಗೂ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಕಾಯಿದೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಮೀನಿನ ಒಡೆಯ ಸ್ವಂತ ಬೇಸಾಯಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಗೇಣಿದಾರರಿಂದ ವಾಪಸ್ಸು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಜಮೀನಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನೂ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.ಹಿಡುವಳಿ ಜಮೀನಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅಂಶಗಳು ಎರಡು: ಜಮೀನಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ವರಮಾನ. ಪ್ಲಾಂಟೇಷನ್‍ಗಳು, ಹಣ್ಣಿನ ತೋಟಗಳು, ಪಶುಪಾಲನೆಯೇ ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾದ ಜಮೀನುಗಳು-ಇಂಥ ಕೆಲವು ಭೂಮಿಗಳಿಗೆ ಮೇಲಣ ಮಿತಿ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೂ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಹಿಡುವಳಿ ಪದ್ಧತಿಗಳಾದ ಮಹಲ್ ವಾರಿ ಮತ್ತು ಜಮೀನ್ದಾರಿಗಳು ಈಗ ಎಲ್ಲ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ರದ್ದಾಗಿವೆ. ರೈತವಾರಿ ಪದ್ಧತಿಯೇ ಬಹುತೇಕ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಬಂಗುಸ್ ಕಣಿವೆ
thumb|ಬಂಗುಸ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲು
ಬಂಗುಸ್ ಕಣಿವೆಯು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಒಂದು ಹಿಮಾಲಯ ಉಪ ಕಣಿವೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಪ್ವಾರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ.
ರೋಶನ್ ಕುಲ್, ಟಿಲ್ವಾನ್ ಕುಲ್ ಮತ್ತು ದೌಡಾ ಕುಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸುಮಾರು 14 ಉಪನದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಸಣ್ಣ ತೊರೆಗಳು ಹಾದುಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ಹೊಳೆಗಳ ನೀರು ಕಾಮಿಲ್ ನದಿಯ ಮೂಲ ತೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಲೋಲಾಬ್ ಹೊಳೆಗೆ ಸೇರಿ, ಹೀಗೆ ಪೋಹ್ರು ನದಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಬಂಗುಸ್ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳು ಮತ್ತು ಪಾರ್ಶ್ವದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಗಳ ಇಳಿಜಾರುಗಳು ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಮೂಹದಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿವೆ. ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದ ಶುದ್ಧ ನೀರಿನ ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮರಿಗಳು ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತವೆ. ಕಣಿವೆಯ ಕಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅನೇಕ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯ ನೆಲೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 50 ಜಾತಿಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 10 ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪ್ರಾಣಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ ಕಸ್ತೂರಿ ಜಿಂಕೆ, ಹುಲ್ಲೆ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಕಂದು ಕರಡಿ, ಕಪ್ಪು ಕರಡಿ, ಕೋತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ನರಿ ಸೇರಿವೆ. ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವಲಸೆ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಆಹಾರ ಪಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಸಹ ಕಾಣಬಹುದು. ಪ್ರಮುಖ ನಿವಾಸಿ ಪಕ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಫೆಸೆಂಟ್ಸ್, ಟ್ರಾಗೋಫಾನ್, ಮೊನಾಲ್ ಫೆಸೆಂಟ್, ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಪಾರ್ಟ್ರಿಡ್ಜ್, ಬುಷ್ ಕ್ವಿಲ್ ಮತ್ತು ಕಾಡು ಕೋಳಿ ಸೇರಿವೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಸಶಸ್ತ್ರ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬಂಗುಸ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲವಾದ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣವಾಗಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಪ್ರವಾಸಿ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ತರಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ವರ್ಗ:ಕಣಿವೆಗಳು
ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್
ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಹಾಗೂ ಟೆಲಿಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದನ್ನೊಂದು ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಒಂದೇ ಒಂದು ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ, ವಿಡಿಯೋಟೇಕ್ಸ್ಟ್ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಜಾಲವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರನು ಒಂದು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಗಣಕಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಗಣಕಯಂತ್ರವು ದೂರವಾಣಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದು ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಟೇಪಿನ ಮೇಲೆ, ಡಿಕೋಡರ್'ನಿಂದ ಅನುವಾದಿಸಿ ದೂರದರ್ಶನ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬಿಳುಪು ದೂರದರ್ಶನಗಳೆರಡರ ಮೇಲೂ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬಹುದು. ವೀಕ್ಷಕನು ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸೇವೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ದೂರವಾಣಿ ಮಾರ್ಗವು ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಕಡಿದು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ವಿಡಿಯೋಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವವನು ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಅಂಕಿ ಅಂಶ ಮೂಲವು ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆ ಸಮಯದವರೆಗಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಾಗ ಗಣಕಯಂತ್ರವು, ಅಂಕಿ ಅಂಶದ ಮೂಲದಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿ ಅದನ್ನು ದೂರವಾಣಿ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೇ ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದಾದಾರನು ಅದನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಗಣಕ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಗಣಕಯಂತ್ರ
ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ ಕಬೀರ್ ಖಾನ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2015 ರ ಒಂದು ಹಿಂದಿ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಧಾನ ನಾಟಕೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದನ್ನು ಖಾನ್, ಕೆ.ವಿ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಮತ್ತು ಪರ್ವೀಜ಼್ ಶೇಖ್ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ರಾಕ್‌ಲೈನ್ ವೆಂಕಟೇಶ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಷಾಲಿ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನವಾಜ಼ುದ್ದೀನ್ ಸಿದ್ದೀಕಿ ಮತ್ತು ಕರೀನಾ ಕಪೂರ್ ಖಾನ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಹನುಮಂತ‍ನ ಉತ್ಕಟ ಭಕ್ತನಾದ ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಚತುರ್ವೇದಿ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪೋಷಕರಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ, ಆರು ವರ್ಷದ ಮೂಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಹುಡುಗಿಯನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅವಳ ಸ್ವಂತ ಊರಿಗೆ ವಾಪಸು ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ.
₹ 90 ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನು ಅಸೀಮ್ ಮಿಶ್ರಾ ಮಾಡಿದ್ದು, ರಾಮೇಶ್ವರ ಎಸ್.ಭಗತ್ ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಕಲನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಜೂಲಿಯಸ್ ಪ್ಯಾಕಿಯಮ್ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ನೀಡಿದರೆ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯಿಕ ಯಶಸ್ಸಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. . ೬೩ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಹಿತಕರ ಮನೋರಂಜನೆ ಒದಗಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಜನಪ್ರಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರದ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ೬೧ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಸೇರಿದಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ಫ಼ಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು. ಚೈನಾದ ೨೦೧೫ರ ಡೂಬಾನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿಯೂ ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಿದೇಶಿ ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಒಂದು ಸುಂದರವಾದ ಹಳ್ಳಿಯಾದ ಸುಲ್ತಾನಪುರದ ಬೆಟ್ಟಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಆರು ವರ್ಷದ ಮೂಕ ಬಾಲಕಿ ಶಾಹಿದಾ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮೂಕಿಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಒಂದು ಅಪಘಾತದ ನಂತರ, ಅದು ಅವಳ ಮಾತನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬರಿಸುವುದೆಂದು ಭರವಸೆ ಹೊಂದಿ, ಆಕೆಯ ತಾಯಿ ರಸಿಯಾ ಭಾರತದ ದೆಹಲಿಯ ಸೂಫಿ ಸಂತ ನಿಜಾಮುದ್ದೀನ್ ಔಲಿಯಾರ ಸ್ಮಾರಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ, ರೈಲು ರಿಪೇರಿಗಾಗಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ತಾಯಿ ನಿದ್ದೆ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ ಶಾಹಿದಾ ಕುರಿಮರಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಇಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಶಾಹಿದಾ ಪುನ್ನಃ ಹತ್ತುವ ಮುನ್ನ ರೈಲು ಹೊರಡುತ್ತದೆ. ಭಯಭೀತಳಾದ ಅವಳು ಒಂದು ಸರಕು ರೈಲನ್ನು ಹತ್ತುತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಂದಿಳಿಯುತ್ತಾಳೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವಳು, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬಜರಂಗಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಪವನ್ ಕುಮಾರ್ ಚತುರ್ವೇದಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಧರ್ಮನಿಷ್ಠ ಹಿಂದೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮತ್ತು ಹನುಮಂತನ ಉತ್ಕಟ ಭಕ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪವನ್ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ದಯಾನಂದ್ ಪಾಂಡೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ದಯಾನಂದ್‍ನ ಮಗಳು ರಸಿಕಾಳೊಂದಿಗೆ ನಿಶ್ಚಿತಾರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಾಹಿದಾ ಎಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಅವನು ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಅವಳನ್ನು "ಮುನ್ನಿ" ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅವಳನ್ನು ಮನೆಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾನೆ. ಅವಳು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಳಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ದಯಾನಂದ್ ಅವಳಿಗೆ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ, ಮುನ್ನಿ ಒಬ್ಬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕೋಪಗೊಂಡ ದಯಾನಂದ್ ಅವಳನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ರಾಯಭಾರಿ ಕಚೇರಿಯ ಮೂಲಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುವಂತೆ ಪವನ್‍ಗೆ ಆದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿರಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರವಾಸ ಯೋಜಕನು ಮುನ್ನಿಯನ್ನು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಬದಲಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಒಂದು ವೇಶ್ಯಾಗೃಹಕ್ಕೆ ಮಾರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪವನ್ ಕೋಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ನಂತರ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು ವೀಸಾ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುನ್ನಿಯನ್ನು ತಾನೇ ಅವಳ ಮನೆಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಗಡಿಯ ಬೇಲಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪವನ್ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಿಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಪವನ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಗೂಢಚಾರನೆಂಬ ಅನುಮಾನದಡಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ, ಅವನು ಮುನ್ನಿಯೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಚಾನೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಪತ್ರಕರ್ತ ಚಾಂದ್ ನವಾಬ್‍ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಭಾರತೀಯ ಗೂಢಚಾರನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ನವಾಬ್ ಪವನ್‍ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಮೂಕಿ ಮುನ್ನಿಯನ್ನು ಅವಳ ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಒಂದುಗೂಡಿಸುವ ಉದಾತ್ತ ಕಾರ್ಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಪವನ್ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಬಲಿಪಶುಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಕಥೆಯಿಂದ ಮನಕರಗಿ, ನವಾಬ್ ಮುನ್ನಿಯ ಹೆತ್ತವರನ್ನು ಹುಡುಕುವ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಇಸ್ಲಾಮೀ ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿದ್ವಾಂಸನಾದ ಅಸದ್ ಎದುರಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಪೊಲೀಸರಿಂದ ಅವರು ಸೆರೆಯಾಗುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೋಲುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮುನ್ನಿ ಗುರುತಿಸಿದ ನಂತರ ಅವನು ಗುಂಪನ್ನು ಆಜಾದ್ ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಶೋಚನೀಯವಾಗಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ನವಾಬ್‍ನ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಕಾಮಿಲ್ ಯೂಸುಫ್‍ನನ್ನು ಇನ್ಸ್ಪೆಕ್ಟರ್ ಆಮಿರ್ ಕುರೇಷಿ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಹಿರಿಯ ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಹಮೀದ್ ಖಾನ್ ಬಂಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ನವಾಬ್ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಅವರು ಅವನನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನವಾಬ್ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣವನ್ನು ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅದು ನಿಷ್ಪ್ರಯೋಜಕ ಕಥೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ನವಾಬ್ ಯೂಟ್ಯೂಬ್‍ನಲ್ಲಿ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಅಪ್ಲೋಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಸ್ಮಾರಕವೊಂದರಲ್ಲಿ ತಂಡವನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಪವನ್‍ನನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿ ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಕಾಮಿಲ್‍ನನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಲಿಪಶು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ತುಣುಕನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಾಗ, ಮುನ್ನಿಯು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಬಸ್‌ನಿಂದ ಇಳಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆ ಮೂವರು ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಸುಲ್ತಾನ್‍ಪುರವು ಮುನ್ನಿಯ ಊರು ಎಂದು ಗುರುತಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಸ್ ಹತ್ತುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ "ಭಾರತೀಯ ಪತ್ತೇದಾರ"ನನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿರುವ ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದು ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿ, ಪವನ್ ಬಸ್ಸಿನಿಂದ ಇಳಿದು ಕಾಡಿನ ಕಡೆಗೆ ಓಡುತ್ತಾನೆ. ನವಾಬ್ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬದಿಯಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪವನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಅವನ ತೋಳಿಗೆ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ನವಾಬ್ ಮತ್ತು ಮುನ್ನಿ ಸುಲ್ತಾನ್‍ಪುರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುತ್ತಾಳೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಚಿತ್ರದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ 1987 ರ ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ಪಾಸಿವಾಡಿ ಪ್ರಾಣಂ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಯಿತು ಎಂದು ಚಿತ್ರದ ಸಹ-ಬರಹಗಾರರಾದ ಕೆ.ವಿ.ವಿಜಯೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಹೇಳಿದರು. ಒಬ್ಬ ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ದಂಪತಿ ತಮ್ಮ ಮಗಳ ಹೃದಯದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಕಥೆಯಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಾದ್ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದರು.
ಕಬೀರ್ ಖಾನ್ ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್‍ನ ತಮ್ಮ ಚಿತ್ರಕಥೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೆಲವು ಅನುಭವಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಹಿಂದೂ ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಾಮಾಯಣ ಆಧಾರಿತ ರಾಮ್‌ಲೀಲಾ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಬಜರಂಗಿ (ಹನುಮಂತ) ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಬಲವಾದ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವು ಎಂದು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. 1980ರ ದಶಕದಿಂದ ಭಾಗಶಃ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪಂಥೀಯತೆಯ ಏರಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ, ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಜರಂಗಿಯನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಪಂಥೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಾಂತಿಕ 2002 ರ ಗುಜರಾತ್ ಗಲಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ಬಜರಂಗಿ ಹೆಸರು ಮತೀಯ ಅರ್ಥ ಹೊಂದಲು ಕಾರಣವಾದ ಒಂದು ಹಿಂದೂ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಬಜರಂಗ ದಳಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್‍ನನ್ನು ಬರೆಯಲು ಖಾನ್ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಎಲ್ಲ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಭಜರಂಗಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂಗಳು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಮರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ 2013 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ನನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ
ಪ್ರಧಾನ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವು 3 ನವೆಂಬರ್ 2014 ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಕರ್ಜತ್‌ನ ಎನ್‌ಡಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಮೂರನೇ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಮಂಡಾವಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮೇ 20 ರಂದು ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರದ ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಖಾನ್‌ನ ಪನ್ವೆಲ್ ತೋಟದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಸೋನ್‍ಮಾರ್ಗ್ ಮತ್ತು ಜ಼ಾಜಿ ಲಾ ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಯಿತು. ನವಾಜ಼ುದ್ದೀನ್ ಸಿದ್ದೀಕಿಯ ಪಾತ್ರವಾದ ಚಾಂದ್ ನವಾಬ್ ನೈಜ ಪಾತ್ರನಾದ ಚಾಂದ್ ನವಾಬ್‍ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿತ್ತು.
ಸಂಗೀತ
ಈ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿ ಸಂಗ್ರಹದ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಯೂರ್ ಪುರಿ, ಅಮಿತಾಭ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ನೀಲೇಶ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಶಬ್ಬೀರ್ ಅಹ್ಮದ್, ಮತ್ತು ಕೌಸರ್ ಮುನೀರ್ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯು ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಆಯಿತು.ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ಸುರುಳಿ ಸಂಗ್ರಹವು ಹನ್ನೊಂದು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು 17 ಜೂನ್ 2015 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ 17 ಜುಲೈ 2015 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. 6 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2015 ರಂದು 20 ನೇ ಬುಸಾನ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರವು ಚೈನಾದಲ್ಲಿ 2 ಮಾರ್ಚ್ 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರವು ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ 17 ಆಗಸ್ಟ್ 2018 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಜನವರಿ ೧೮ 2019ರಂದು ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್
ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಮುನ್ನ ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಗಳಿಕೆ 626 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಆಗಿತ್ತು.
ಭಾರತ
ಬಜರಂಗಿ ಭಾಯಿಜಾನ್ ಚಿತ್ರದ ಅಂತಿಮ ದೇಶೀಯ ಗಳಿಕೆ ಯಷ್ಟಾಗಿತ್ತು.
ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ
ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಗಳಿಕೆ $ 8.187 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿತ್ತು. ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರವು 2016 ರಲ್ಲಿ ಎಚ್‍ಕೆ$1,364,088 ಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ 26 ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಈ ಚಿತ್ರವು ಸಾಗರೋತ್ತರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಂದ 500 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿತು.
ಗೌರವಗಳು
thumb thumb| ಕಬೀರ್ ಖಾನ್ (ಮೇಲೆ) ಮತ್ತು [[ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌|ಸಲ್ಮಾನ್ ಖಾನ್ (ಕೆಳಗೆ) ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ನಟನೆ / ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು]] ಗೆಲುವುಗಳು
೬೧ನೇ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಬೋಗುಣಿ
thumb|250x250px|ಚೀನಾದ ಬೋಗುಣಿ ಬೋಗುಣಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಡಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ದುಂಡನೆಯ ಪಾತ್ರೆ ಅಥವಾ ಧಾರಕ. ಬೋಗುಣಿಯ ಒಳಭಾಗದ ಆಕಾರ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗೋಳಾಕಾರದ ಟೋಪಿಯಂತೆ ಇರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅಂಚುಗಳು ಹಾಗೂ ತಳವು ಕೂಡುಗೆರೆ ಇಲ್ಲದ ಬಾಗನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೋಗುಣಿಗಳು ದ್ರವಗಳು ಮತ್ತು ಅಳ್ಳಕವಾದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಬೋಗುಣಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವು ಗುರುತ್ವದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿ ಅದರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೋಗುಣಿಯ ಹೊರಭಾಗವು ಬಹುತೇಕ ವೇಳೆ ದುಂಡಗಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಆಯತಾಕಾರ ಸೇರಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ಆಕಾರದ್ದಾಗಿರಬಹುದು.
ಬೋಗುಣಿಗಳ ಗಾತ್ರ ಆಹಾರದ ಒಂದೇ ಒಬ್ಬೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಸಣ್ಣ ಬೋಗುಣಿಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಹಲವುವೇಳೆ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಒಬ್ಬೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರಲು ಅಥವಾ ಶೇಖರಿಸಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವ ಪಂಚ್ ಬೋಗುಣಿಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಯಾಲಡ್ ಬೋಗುಣಿಗಳಂತಹ ದೊಡ್ಡ ಬೋಗುಣಿಗಳವರೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೋಗುಣಿಗಳು, ಗ್ಲಾಸುಗಳು ಮತ್ತು ತಟ್ಟೆಗಳ ನಡುವೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅತಿಕ್ರಮಣವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಧಾರಕಗಳು
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ (ದ್ವಂದ್ವ ನಿವಾರಣೆ)
ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಖಲೀದ್ ಮಸೂದ್
ಖಲೀದ್ ಮಸೂದ್ ಅಲಿಯಾಸ್ ಖಲೀದ್ ಚೌಧರಿಯನ್ನು ೨೦೧೭ರ ಲಂಡನ್ನಿನ ವೆಸ್ಟ್ಮಿನ್ಸ್ಟರ್ ಮೇಲಿನ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ದಾಳಿಯ ಏಕೈಕ ದೋಷಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ದಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈತನು ಪೊಲೀಸರ ಗುಂಡಿಗೆ ಬಲಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ದೇಶದ ದೇಶೀಯ ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ MI5 ನಡೆಸಿರುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಗಳ ಮೂಲಕ ಈತನು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಉಗ್ರಗಾಮಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಎನ್ನುವ ಅಂಶವು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕಾವರದಿಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ ಈತನು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಿರಬಹುದು.
ಮಸೂದ್ ಎಸಗಿದ್ದ ಹಲವಾರು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ಈ ಮೊದಲೇ ಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದನು. ಹಳೆಯ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಆರೋಪವೆಂದರೆ ೧೯೮೩ರ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹಾನಿ ಹಾಗೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಆರೋಪವೆಂದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೩ರಲ್ಲಿ ಅನಧಿಕೃತ ಚಾಕುವಿನ ಒಡೆತನವಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ, ಹಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪಗಳು, ಗಂಭೀರ ದೈಹಿಕ ಹಾನಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಪರಾಧಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳೂ ಸೇರಿವೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಮಸೂದ್ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೫, ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಡಿನ ಕೆಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ. ಈತನ ಹುಟ್ಟುಹೆಸರು ಇನ್ನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲದೇ ಇರಬಹುದೆದು ಪೊಲೀಸರು ಶಂಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೂದ್ ಒಬ್ಬ ಪರಿವರ್ತಿತ ಮುಸಲ್ಮಾನನಾಗಿದ್ದ. ಈತನಿಗೆ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದು ಒಂದು ಅಥವಾ ಮೂರು ಮಕ್ಕಳ ತಂದೆಯಾಗಿದ್ದ. ಈತನಿಗೆ ದೇಹದಾರ್ಢ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತೆಂದೂ , ವಿನ್‍ಸನ್‍ ಗ್ರೀನ್‍ನ ಹೇಗ್ಲಿ ರಸ್ತೆಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟೊಂದರ ಮೇಲೆ ವಾಸವಿದ್ದನೆಂದೂ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಇಸ್ಲಾಂ ಬಿಳಿ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಿದ್ದನೆಂದೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಹಿಂದಿನ ನೆರೆಹೊರೆಯವರ ಪ್ರಕಾರ ಮಸೂದ್ "ತನ್ನ ತೋಟದ ಆರೈಕೆ ಮಾಡಲಿಚ್ಛಿಸುವ ಯಾವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೌಟುಂಬಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ " ಎಂದೂ, "ಸಂಜೆಯಾದ ಬಳಿಕ ವಿರಳವಾಗಿ ಹೊರನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ" ಎಂದು, ಮತ್ತು "ಮಸೂದ್ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಾಲೆಗೆ ನಡೆದೇ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ" ಎಂದೂ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಯೋತ್ಪಾದಕರು