cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿ
ಇತಿಹಾಸ
thumb|right|3ನೇ ಶತಮಾನದ BCಯಲ್ಲಿನ ಕಿನ್‌ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ, ಒಂದು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಯಿಂದ ಪೋಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದೆಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಕೊಳ. ಕಡೇಪಕ್ಷ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಿಲಾಯುಗದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದೆಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಖನಿಜ ಜಲಧಾಮ ಕೇಂದ್ರವು ಒಂದು ಕಲ್ಲಿನ ಕೊಳವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 3ನೇ ಶತಮಾನ BCಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಿನ್‌ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ಲಿಸಾನ್‌ ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಇದೇ ತಾಣದಲ್ಲಿ ಹುವಾಕಿಂಗ್‌ ಚಿ ಅರಮನೆಯು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮೊದಲನೇ ಶತಮಾನದ ADಯಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌ನ ಸಾಮರ್‌ಸೆಟ್‌ನ ಬಾತ್‌ ಎಂದು ಈಗ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಆಕ್ವೇ ಸೂಲಿಸ್‌‌ ನ್ನು ರೋಮನ್ನರು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡರು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಳನೆಲದ ತಾಪನಗಳಿಗೆ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸ್ನಾನಗೃಹಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರವೇಶ ಶುಲ್ಕಗಳು ಪ್ರಾಯಶಃ ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿಯ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌‌ನ ಚೌಡೆಸ್‌-ಐಗ್ಯೂಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಭೂಶಾಖದ ಜಿಲ್ಲಾ ತಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು, 14ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಬಂಧಿ ಸಹಜ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಬಳಕೆಯು 1827ರಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇಟಲಿಯ ಲಾರ್ಡೆರೆಲ್ಲೋ ಎಂಬಲ್ಲಿನ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಬೋರಿಕ್‌ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆ ಹಬೆಯನ್ನು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು.
1892ರಲ್ಲಿ, ಇದಾಹೊನ ಬೋಯ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಅಮೆರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಜಿಲ್ಲಾ ತಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಓರೆಗಾಂವ್‌ನ ‌ಕ್ಲಾಮತ್‌ ಜಲಪಾತಗಳಲ್ಲಿ 1900ರಲ್ಲಿ ನಕಲು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಬೋಯ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಹಸಿರುಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಒಂದು ಆಳವಾದ ಭೂಶಾಖದ ಬಾವಿಯನ್ನು 1926ರಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ ಹಾಗೂ ಟಸ್ಕ್ಯಾನಿಗಳಲ್ಲಿನ ಹಸಿರುಮನೆಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಮಾಡಲು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಚಾರ್ಲೀ ಲೀಬ್‌ ಎಂಬಾತ ತನ್ನ ಮನೆಯನ್ನು ಬಿಸಿಯಾಗಿರಿಸಲು 1930ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಕೆಳಕುಳಿಯ ಶಾಖ ವಿನಿಮಯಕಾರಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ. ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಹಬೆ ಮತ್ತು ಬಿಸಿ ನೀರುಗಳು ಐಸ್‌ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳ ತಾಪನಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು 1943ರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು.
thumb|left|ಜಾಗತಿಕ ಭೂಶಾಖದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೆಂಪು ರೇಖೆಯು ಅಳವಡಿಸಲಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಾಗಿದೆ; ಕೆಳಭಾಗದ ಹಸಿರು ರೇಖೆಯು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗಿದೆ.
20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದ ಬೇಡಿಕೆಯು ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಉತ್ಪಾದನಾ ಮೂಲವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಪ್ರಿನ್ಸ್‌‌ ಪಿಯೆರೊ ಗಿನೋರಿ ಕಾಂಟಿ ಎಂಬಾತ ಮೊದಲ ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದಕದ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು 1904ರ ಜುಲೈ 4ರಂದು ನಡೆಸಿದ. ಭೂಶಾಖದ ಆಮ್ಲದ ಸಾರತೆಗೆಯುವಿಕೆಯು ಶುರುವಾದ ಅದೇ ಲಾರ್ಡೆರೆಲ್ಲೋ ಶುಷ್ಕ ಹಬೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ನಡೆಯಿತು. ಇದು ನಾಲ್ಕು ದೀಪದ ಬಲ್ಬುಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಬೆಳಗಿಸಿತು. ನಂತರ, 1911ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೊದಲ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರವು ಅಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1958ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಒಂದು ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಕಟ್ಟುವವರೆಗೂ, ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಳಕೆಯ ಭೂಶಾಖದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಏಕೈಕ ತಯಾರಕನಾಗಿತ್ತು.
ಅಷ್ಟು ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಲಾರ್ಡ್‌ ಕೆಲ್ವಿನ್‌ 1852ರಲ್ಲಿ ಶಾಖದ ಪಂಪನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೆಲದಿಂದ ಶಾಖವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ಹೆನ್ರಿಕ್‌ ಜೊಯೆಲ್ಲಿ ಎಂಬಾತ 1912ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹಕ್ಕುಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಆದರೆ 1940ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಭೂಶಾಖದ ಶಾಖ ಪಂಪು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳ್ಳುವವರೆಗೆ ಕಾಲ ಕೂಡಿಬರಲಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಮುಂಚಿನದು ಎಂದರೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ರಾಬರ್ಟ್‌ C. ವೆಬ್ಬರ್ ಎಂಬಾತನ ಗೃಹ-ನಿರ್ಮಿತ 2.2 kW ನೇರ-ವಿನಿಮಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅವನ ಆವಿಷ್ಕಾರದ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಸಕಾಲಿಕತೆಯ ಕುರಿತು ಮೂಲಗಳು ಅಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. (ಓರೆಗಾಂವ್‌ನ ‌ಪೋರ್ಟ್‌ಲೆಂಡ್‌ನ) ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್‌‌ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ತಾಪನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನೀಡಲು J. ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಕ್ರೂಕೆರ್‌ ಎಂಬಾತ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲ ಭೂಶಾಖದ ಶಾಖ ಪಂಪನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು 1946ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಿ ತೋರಿಸಿದ. ಓಹಿಯೋ ಸ್ಟೇಟ್‌ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿಯ ಪ್ರೊಫೆಸರ್‌ ಕಾರ್ಲ್‌ ನೀಲ್ಸೆನ್‌ ಎಂಬಾತ 1948ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸದ ಬಳಕೆಯ ಮೊದಲ ಮುಕ್ತ-ಕುಣಿಕೆಯ ಯಂತ್ರದ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ. 1973ರ ತೈಲ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸ್ವೀಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಅದು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತದ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಗಳಿಸುತ್ತಾ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. 1979ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪಾಲಿಬ್ಯುಟಿಲೀನ್‌ ಕೊಳವೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಶಾಖದ ಪಂಪಿನ ಮಿತವ್ಯಯದ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮಹತ್ತರವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸಿತು.
1960ರಲ್ಲಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಗ್ಯಾಸ್‌ ಅಂಡ್‌ ಇಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವೀ ಭೂಶಾಖದ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ದಿ ಗೀಸರ್ಸ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶುರುಮಾಡಿತು. ಈ ಮೂಲ ಅನಿಲಚಕ್ರವು 30 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚುಕಾಲ ಬಾಳಿಕೆಬಂದಿತು ಮತ್ತು 11 MWನಷ್ಟು ನಿವ್ವಳಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
ಅವಳಿ ಆವರ್ತನ ಶಕ್ತಿ ಸ್ಥಾವರವು 1967ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ನಂತರ 1981ರಲ್ಲಿ USAಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹಿಂದೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದುದಕ್ಕಿಂತ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ ತಾಪಮಾನ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. 2006ರಲ್ಲಿ, ಅಲಾಸ್ಕಾದ ಚೆನಾ ಹಾಟ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌ ಕಂಪನಿಯು ಮುಂಚೂಣಿಗೆ ಬಂದು, ದಾಖಲಾರ್ಹವೆನ್ನಬಹುದಾದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆಯಾದ 57 °Cಯಷ್ಟು ದ್ರವಪದಾರ್ಥದ ತಾಪಮಾನದಿಂದ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಶಕ್ತಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದ ತಾಂತ್ರಿಕತೆ ವರ್ಗ:ಭೂಶಾಖದ ಶಕ್ತಿ ವರ್ಗ:ಪರ್ಯಾಯ ಶಕ್ತಿ
ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ
ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ ಅಥವಾ ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಜಲಪಾತ ಅಘನನಾಶಿನಿ ನದಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುವ ಜಲಪಾತ. ಇದರ ಎತ್ತರ ಸುಮಾರು ೧೧೬ ಮೀಟರ್. ಈ ಜಲಪಾತವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿರ್ಸಿಯಿಂದ ೩೦ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ೧೮೪೫ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಜೆ.ಡಿ. ಲುಷಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತವು ನೀರು ಬೀಳುವಾಗ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದದಿಂದ, ಸ್ಥಳೀಯರು ಇದನ್ನು ಕೆಪ್ಪ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತ- ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಸಿದ್ದಾಪುರದ ವಾಯವ್ಯಕ್ಕೆ ಸು.19ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಉಂಚಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಇರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ಜಲಪಾತ. ಅಘನಾಶಿನಿ ನದಿ ಇಲ್ಲಿ ಅಡಿ ಕೆಳಗೆ ದುಮುಕುತ್ತದೆ. ಕರಿಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಾಲುನೊರೆ ಯಂತೆ ಇಳಿದು ಬರುವ ನೀರಿನ ಧಾರೆಯ ಸೊಬಗು ಚೇತೋಹಾರಿಯಾದುದು. ಜಲಪಾತದ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಂದರ, ಅಡಕೆ ತೋಟಗಳು, ಸಮೃದ್ಧ ಅಡವಿಗಳು, ಇಕ್ಕೆಲಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎದ್ದಿರುವ ಕರಿಕಲ್ಲಿನ ಅಖಂಡ ಗೋಡೆಗಳು, ಈ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಶೋಭೆಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಧೈರ್ಯಶಾಲಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಜಲಪಾತದ ಕೆಳಗೆ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಜಲಪಾತದ ಶಬ್ದ ಸು.13ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಳಗಿಯವರೆಗೂ ಕೇಳುವುದಂತೆ. ಕಿವಿಗಡಚಿಕ್ಕುವ ಅಗಾಧ ಶಬ್ದದಿಂದಾಗಿ ಇದಕ್ಕೆ ಕೆಪ್ಪಜೋಗ ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಲೆಕ್ಟರ್ ಆಗಿದ್ದ ಟಿ.ಡಿ. ಲುಸಿಂಗ್ಟನ್ ಅವರು 1843ರಲ್ಲಿ ಈ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಕಂಡು ಹೊರ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಪರಿಚಯ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ಲುಸಿಂಗ್ಟನ್ ಫಾಲ್ಸ್‌ ಎಂದೂ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಈ ಜಲಪಾತದಿಂದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಕಿಮೀ ಮುಂದೆ ಬುರುಡೆಜೋಗ ಇದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಇದೇ ನದಿ ಸುಮಾರು 300 ಅಡಿ ಕೆಳಗುರುಳಿ ಅನಂತರ ಎರಡು ಟಿಸಿಲುಗಳಾಗಿ 150 ಅಡಿ ಹಾರಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ ಹರಿದು ಇನ್ನೊಂದು ಜಲಪಾತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ. ಉಂಚಳ್ಳಿ ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಪುರದಿಂದ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ಬಸ್ ಸೌಕರ್ಯವೂ ಉಂಟು.
ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಜಲಪಾತಗಳು ವರ್ಗ:ಸಿದ್ಧಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಲಪಾತಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಲಪಾತಗಳು
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಇವರು ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿ.
ಪರಿಚಯ
ದೇವನೂರು ಮಹದೇವರವರು 1948ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೇವನೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ದೇವನೂರು, ನಂಜನಗೂಡು ಮತ್ತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಬಿ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದ ಇವರು, ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲಕಾಲ ಮೈಸೂರಿನ ಸಿ.ಐ.ಐ.ಎಲ್.ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ಅಲ್ಲಿಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಇವರ ‘ಒಡಲಾಳ ‘ ಕೃತಿಯನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಭಾರತೀಯ ಪರಿಷತ್ 1984ರ ಉತ್ತಮ ಸೃಜನಶೀಲ ಕೃತಿಯೆಂದು ಗೌರವಿಸಿತು. 1991ರಲ್ಲಿ ಇವರ ‘ಕುಸುಮಬಾಲೆ’ ಕೃತಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವ ದೇವನೂರ ಮಹಾದೇವ 1989ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ‘ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಶನಲ್ ರೈಟಿಂಗ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ’ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ದೇವನೂರು ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಹ ಲಭಿಸಿತು. ಇವರ ಕೃತಿಗಳು ‘ದ್ಯಾವನೂರು’, ‘ಒಡಲಾಳ’ ಮತ್ತು ‘ಕುಸುಮಬಾಲೆ’.
ಬಾಲ್ಯ
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಇವರು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಂಜನಗೂಡು ತಾಲೂಕಿನ ದೇವನೂರಿನವರು. ಜನನ ೧೯೪೮ರಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಸಿ.ನಂಜಯ್ಯ (ಪೋಲಿಸ್ ಕಾನ್ಸ್ ಟೇಬಲ್), ತಾಯಿ ನಂಜಮ್ಮ. ನಂಜನಗೂಡು, ಹುಣಸೂರು ಹಾಗು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಪೂರೈಸಿದ ಬಳಿಕ ಮೈಸೂರಿನ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ, ಆ ಬಳಿಕ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಪತ್ನಿ ಕೆ.ಸುಮಿತ್ರಬಾಯಿ, ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು-ಉಜ್ವಲ ಮತ್ತು ಮಿತಾ. ಫೋರ್ಡ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಕೊಡಮಾಡಿದ ಸಂಶೋಧನವೇತನವನ್ನು, ಮೈಸೂರಿನ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಕ್ತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು, ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿರುವ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಯನ್ನು,.
ಸಾಮಾಜಿಕ
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕ ದಲಿತ ಸಂಘರ್ಷ ಸಮಿತಿಯ ಸ್ಥಾಪಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಇವರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ವೋದಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ದೇವನೂರು ಮಹಾದೇವ ವರ್ಗ:೧೯೪೯ ಜನನ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು
ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಪುಸ್ತಕ ಮುದ್ರಣಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಯಿಂದ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದ ಯಂತ್ರಗಳು.ಸರಿಸುಮಾರು ೧೯೯೦ರವರೆಗೆ ವಿಶ್ವದ ಎಲ್ಲೆಡೆ, ಡಿಜಿಟಲ್ ಮುದ್ರನ ಬರುವವರೆಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ಬಾಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಯಂತ್ರಗಳು.
ಅನಿವಾರ್ಯತೆ
ಮುದ್ರಣ ಕಲೆ ೧೪೦೦ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಗುಟೆನ್ ಬರ್ಗ್ ಎಂಬಾತ ಕಂಡು ಹಿಡಿದನು. ಆಗಿನಿಂದಲೂ, ಮುದ್ರಿಸುವುದು, ಕೈಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇದು ಕಷ್ಟದ ಮತ್ತು ಸಮಯ ಹಿಡಿಯುವ ಕೆಲಸ ಆಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಧಾನ ಬಹು ನಿಧಾನ. ಎಂಥ ನಿಪುಣ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗಾದರೂ ಕೈಯಿಂದ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವಾಗ ತಪ್ಪುಗಳಾಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ. ಆದುದರಿಂದ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ, ಸುಗಮವಾಗಿ ಮಾಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕುರಿತ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಣಕಲೆಯನ್ನು ಅರಿತ ಅನೇಕ ನಿಪುಣರು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾವಾಗಿ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಅನೇಕ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು.
ಆರಂಭದ ಕಾಲದ ಯಂತ್ರಗಳು
ಡಾ. ವಿಲಿಯಂ ಚರ್ಚ್ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಪೂರ್ಣ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದು (1822) ಕೀಲಿಮಣೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಡೆಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಇವನ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳು ಎರಕವಾಗಿ ಅಕ್ಷರಪಥಕ್ಕೆ ಬಂದು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದುವು. ಆ ಅಕ್ಷರಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದ ಪಂಕ್ತಿಯ ಅಳತೆಗೆ ಕೈಯಿಂದ ಅನುಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಮುದ್ರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ಪಾತ್ರೆಗೆ ಸುರಿದು ಬೇರೆ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಮುದ್ರಿಸುವ ವಿಧಾನ ಇವನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇವನ ಯಂತ್ರ ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ.
ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರ
ಯಂಗ್ ಮತ್ತು ಡೆಲ್‍ಕಾಂಬರ್ ಕಂಡುಹಿಡಿದ (1840) ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ಬೇಕಾದ ಅಳತೆಗೆ ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಅಳವಿಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭಕಾಲದ ಎಲ್ಲ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳೂ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಜೋಡಿಸುವ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದುವು. ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಅಳತೆಗೆ ಹೊಂದಿಸುವ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣವಾದ ಮೇಲೆ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಖಾನೆಗೆ ಹಂಚುವ ಕೆಲಸವನ್ನು ಯಂತ್ರದಿಂದಲೇ ಸಾಧಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮುದ್ರಣ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನುರಿತ ಅನೇಕ ನಿಪುಣರು ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಆದರೆ ಯಾರೂ ಪೂರ್ಣ ಜಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಿಲ್ಲ.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಯಂತ್ರಗಳು
ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಚಾರಲ್ಸ್ ಕಾಸ್ಟೆನ್ ಬೆಯಿನ್ ಒಂದು ಯಂತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ (1869). ಈ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ 1904ರಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ರಾಬರ್ಟ್ ಹಾಟಿರ್‍ಸ್ಲಿ ಎಂಬುವ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮತ್ತೊಂದು ಯಂತ್ರವನ್ನು ವೆಲ್ಸ್ ಡೆಯ್ಲಿ ಎಂಬ ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಯಿತು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಪಾಯ್‍ಗೆ ಎಂಬುವನು ಅಪಾರ ಹಣ ವೆಚ್ಚ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಿದ (1887) ಮೊಳೆಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರ ಅನೇಕರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಿತು. ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕೋರ್ನೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ (1880). ನ್ಯೂಜೆರ್ಸಿಯ ಸಿ.ಎಚ್.ವೆಸ್ಟ್‍ಕಾಟ್ ನವೀನ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿಯುವುದಕ್ಕೆ (1871) ಮೊದಲು ಮೊಳೆ ಎರಕಹೊಯ್ಯುವ, ಜೋಡಿಸುವ ವಿಭಾಗಗಳು ಒಟ್ಟಿಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತರುವಾಯ ಮುದ್ರಣಾಕ್ಷರಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಕಾರ್ಯದತ್ತ ಅನೇಕರ ಗಮನ ಹರಿಯಿತು. 1979 ಮತ್ತು 1885ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಜೆ.ಡಬ್ಲ್ಯೂ. ಚುಕರ್ಸ್ ಪಂಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬೇಕಾದ ಅಳತೆಗೆ ಅನುಗೊಳಿಸಲು ಯೋಗ್ಯವಾದ ಡಬಲ್ ವೆಡ್ಜ್ ತೆರಪುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಇದು ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ.
ಗಡಿಯಾರ ಮಾಡುವ ಕಸುಬಿನ ಅಮೆರಿಕದ ಒಟ್‍ಮರ್ ಮೆರ್‍ಗೆನ್‍ತ್ಲರ್ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸತತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿ ಅನೇಕ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ನಡೆಸಿದ. ಕಡೆಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಒಂದು ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವ ಹೊಸ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಚುಕರ್ಸ್‍ನ ಡಬಲ್ ವೆಡ್ಜ್ ತೆರಪು ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಎರಡನೆಯ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡ (1885), ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಕೃತಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಮೂರನೆಯ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಅದೇ ವರ್ಷ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಬ್ಲೋಯರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಈ ಯಂತ್ರ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ಆಮೇಲೆ ಈ ಬಗೆಯ ಸುಮಾರು ಇನ್ನೂರು ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರು. ಅನೇಕ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ದೇಶಕ್ಕೂ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಇವನ್ನು ಸಮಾಚಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬಳಸಿದರು. ಕೃತಕ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಒಯ್ಯಲು ಮೆರ್‍ಗನ್‍ತ್ಲರ್ ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಅಳವಡಿಸಿದ್ದ ಉಪಕರಣವನ್ನು 1890ರಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಅವನ ಮತ್ತೊಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೈಬಿಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಈಗಿನ ಲೈನೋ ಯಂತ್ರದ ಗುಣವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಓಹಿಯೋನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಟಾಲ್‍ಬರ್ಟ್en:Tolbert_Lanston ವಾಷಿಂಗ್‍ಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಮಾದರಿಯ ಯಂತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಈಗಿನ ಮಾದರಿಯ ರಂಧ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಅಚ್ಚಿನ ಮೊಳೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ (1885). ಅನಂತರ ಲಾನ್‍ಸ್ಟನ್ನನು ಟಾಲ್‍ಬರ್ಟ್‍ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿ ಪ್ರತಿ ಅಕ್ಷರಕ್ಕೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅಚ್ಚಿನಮೊಳೆ ತಯಾರಿಸುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ (1890). ಅವನು ತಯಾರಿಸಿದ (1897) ಮತ್ತೊಂದು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ಮಾನೋಟಯಪ್ ಯಂತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಅಮೆರಿಕದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಐ.ಲಡ್ಲೊen:Ludlow_Typograph ಎಂಬುವವ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೊಸ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ 1906ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಂಪನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಡಬ್ಲ್ಯೂ.ಎ. ರೀಡೆಗೆ ತನ್ನ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅರಿವು ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ. ರೀಡೆ ಅನೇಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿ ಕೈಯಿಂದ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಅಲಂಕಾರನ ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ಅನಂತರ ಈಗಿನ ಲಡ್ಲೊ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ತತ್ತ್ವಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ ಹೊಸ ಯಂತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು (1911).
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರ ಪರಿಷತ್ತಿನವರು ಮೂರು ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು (1911). 1912ರಲ್ಲಿ ಎಮ್‍ಬ್ರೊ ಇಂಟರ್ ಟೈಪ್ ಯಂತ್ರ ತಯಾರಾಯಿತು. 1914ರಲ್ಲಿ ಮಹಾಯುದ್ಧ ಯೂರೋಪನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮೊಳೆ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದುವು. (ಎಚ್.ಎನ್.)
ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರಗಳು
ಲೈನೋಟೈಪ್, ಮಾನೋಟೈಪ್, ಎಲ್ರಾಡ್ ಟೈಪೋಗ್ರಾಫ್, ಇಂಟರ್‍ಟೈಪ್ ಇತ್ಯಾದಿಯಾಗಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯವಾಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಎರಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಜೋಡಿಸಿದ ಒಂದು ಪಂಕ್ತಿ ಮೊಳೆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆಯಂತೆ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಹೊರಗೆಡಹುವ (ಸ್ಲಗ್ ತಯಾರಿಸುವ) ಯಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದೊಂದು ಅಚ್ಚು ಮೊಳೆಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎರಕಹೊಯ್ದ ಹೊರಗೆಡವಿ ಸಾಲಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರಗಳು. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಮೊದಲು ಬೇಕಾದ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸಿ ಎರಕಹೊಯ್ದು, ಅವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ತತ್ತ್ವವೇ ಅಡಗಿದೆ.
ಮೊದಲು ಪಂಗಡಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಯಂತ್ರಗಳೆಂದರೆ, ಲೈನೋಟೈಪ್, ಇಂಟರ್ ಟೈಪ್ ಹಾಗೂ ಟೈಪೋಗ್ರಾಫ್‍ಗಳು. ಎರಡನೆಯ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದುವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನೋಟೈಪ್, ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಈ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಸಾಧನೆಯೆಂದರೆ ಫೋಟೋ ಕಾಂಪೋಸಿಷನ್ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಕೆಗೆ ತಂದಿರುವುದು.
ಲೈನೋಟೈಪ್ ಯಂತ್ರ
ಒಂದೊಂದು ಪಂಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎರಕ ಮಾಡಿ ಒಂದೇ ಮೊಳೆಯೆಂಬಂತೆ ಹೊರದೂಡುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೊಂದಿಕೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೂರು ಭಾಗಗಳಿವೆ; ಕೈಮಣೆ, ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವ ಸಲಕರಣೆ, ಮಾತೃಕೆ. ಜೊತೆಗೆ ತೆರಪುಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್ಸು ಮಾಡುವ ಸಲಕರಣೆ ಇದೆ. ಈ ಯಂತ್ರದ ಕೆಲಸವೆಲ್ಲ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥಳದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಾಗುವ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ಬಹುವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಈ ಯಂತ್ರ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಸರಣಿಯನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು. ಯಂತ್ರ ಚಾಲಕ ಕೈಮಣೆಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತು ಬೇಕಾದ ಅಕ್ಷರದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಬೆರಳಿನಿಂದ ತುಸು ಒತ್ತುತ್ತಾನೆ. ಆಗ ಮಾತೃಕೆಗಳ ಉಗ್ರಾಣದಿಂದ ಆ ಅಕ್ಷರದ ಮಾತೃಕೆ ಕೆಳಗೆ ಜಾರಿ ಸುತ್ತುವ ಪಟ್ಟಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಯಂತ್ರದ ಸ್ಟಿಕ್‍ನಂತಿರುವ ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ನಿಲ್ಲುವುದು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪದವೂ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಒಂದು ತೆರಪು ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ತೆರಪನ್ನು ಅದೇ ರೀತಿ ಒತ್ತಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸುವನು. ಒಂದು ಪಂಕ್ತಿ ಮುಗಿದ ಅನಂತರ ಒಂದು ಕೈಹಿಡುಪನ್ನು ತಿರುಗಿಸುವನು. ಇದರಿಂದ ಜೋಡಿಸಿದ ಮಾತೃಕೆಗಳು ಫಸ್ಟ್ ಎಲಿವೇಟರ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಾಗಿ ಬೇಕಾದ ಅಳತೆಗೆ ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿದ ಮೂಸೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡು ಕರಗಿಸಿದ ಲೋಹವಿರುವ ಪಾತ್ರೆಯ ಬಾಯ ಮುಂದೆ ನಿಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಲೋಹಪಾತ್ರೆ ಮುಂದೆ ಬಾಗಿ ಮಾತೃಕೆಗಳ ಮುಖ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಡಕವಾಗಿ ಸೇರಿ ನಿಂತಾಗ ಅದರೊಳಗಿನ ಲೋಹವನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುವ ಸಾಧನ ಕೆಲಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವುದು. ಕರಗಿದ ಲೋಹ ಮಾತೃಕೆಗಳನ್ನು ತುಂಬಿದ ಮೇಲೆ ಪಾತ್ರೆ ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದು. ಆಗ ಮಾತೃಕೆಗಳು ಸೆಕೆಂಡ್ ಎಲಿವೇಟರ್ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಬಂದು ನಿಲ್ಲುವುವು. ತೆರಪು ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಕೆಳಗುಳಿದು ಸ್ವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುವುವು. ಮಾತೃಕೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಮೇಲಿಂದ ಬರುವ ಹಲ್ಲುಗಳುಳ್ಳ ಅಡ್ಡ ಸಲಾಕಿಯ ಭಾಗದಿಂದ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ತಿರುಗಿ ಉಗ್ರಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುವು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಎರಕವಾದ ಸ್ಲಗ್ಗ್ ಆರಿ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಟ್ಟು ಗ್ಯಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಬೀಳುವುದು.
ಮಾನೋಟೈಪ್ ಯಂತ್ರ
ಬಿಡಿ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಎರಕ ಮಾಡಿ ಜೋಡಿಸುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಭಾಗಗಳಿವೆ. ಟೈಪ್‍ರೈಟರ್ ಮಾದರಿಯ ಕೈಮಣೆ ಹಾಗೂ ಅಚ್ಚುಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಜೊಡಿಸುವ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಭಾಗ. ಇವೆರಡೂ ಪರಸ್ಪರ ಯಾಂತ್ರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಹಳ ಜಟಿಲವಾಗಿಯೂ ಕೆಲಸದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆಯೂ ಇವೆ.
ಈ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುವ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಬಹುದು.
ಕೈಮಣೆ
ಸುರುಳಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಟೈಪ್ ರೈಟರ್ ಕೈಮಣೆಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗೂ ಒಂದೊಂದು ಗುಂಡಿಯಿದೆ. ಸುರುಳಿ ಕಾಗದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರಮಾಡಲು ಚಾಲಕ ಒಂದೊಂದು ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಒತ್ತಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಒತ್ತುವಾಗ ಚದರದಂಗುಲಕ್ಕೆ 15 ಪೌಂಡು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹಾಯುವ ಕೃತಕಗಾಳಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ರಂಧ್ರಗಳು ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಜೋಡಿಸುವ ಯಂತ್ರವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡುವುದಲ್ಲದೆ ಅಕ್ಷರ ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅಗಲವನ್ನು (ಸೆಟ್) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯಾದ ಮೊಳೆಗಳ ಪಂಕ್ತಿಗಳು ಅಳತೆಗೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಸೇರಿ ಬಿಗಿಯಾಗುವಂತೆಯೂ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ರಂಧ್ರ ಮಾಡುವ ಕ್ರಮ ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಾಲಕ ಬೇಕಾದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಕೈಬೆರಳಿನಿಂದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಒತ್ತುವನು. ಈ ಒತ್ತಡ ಕೈಗುಂಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿವರ್ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಒತ್ತಡ ಕೈ ಗುಂಡಿಯ ಸಲಾಕಿಯ ಮೇಲಿನಿ ಲಗ್ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಅದು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ಲಗ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ವರ್ಸ್ ಬಾರಿನ ಮತ್ತು ವಾಲ್ವ್ ಬಾರಿನ ಲಗ್‍ಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಾಲ್ವ್‍ನ ಬಾರುಗಳು ಮುಂದೆ ಜರುಗಿ ಗಾಳಿಯು ವಾಲ್ವ್‍ಗಳನ್ನು ತೆರೆದು ಅವುಗಳ ಮೂಲಕ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಹಾಯ್ದು ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ನುಗ್ಗಿ ಪಿಸ್ಟನ್‍ಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುತ್ತವೆ. ಈ ಪಿಸ್ಟನ್‍ಗಳು ಪಂಚುಗಳಿರುವ ಪಂಚುಬಾರುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತಿ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಮೂರು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್
ಈ ಕಾಗದವನ್ನು ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟ ಮೇಲೆ ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಮಾನೋ ಯಂತ್ರದ ಮಾತೃಕೆಗಳು ಘನ ಆಕಾರದಲ್ಲಿ, ಪಾಸ್ಟರ್ ಬ್ರಾಂಜ್ ಲೋಹದಿಂದ ತಯಾರಾದವು. ಈ ಮಾತೃಕೆಗಳ ಕೆಳ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷರಗಳ ಮುಖ ಅಚ್ಚೂ ಮೇಲಂಚಿನಲ್ಲಿ ಶಂಖಾಕಾರದ ರಂಧ್ರವೂ ಇವೆ. ಈ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಸೆಂಟರಿಂಗ್ ಪಿನ್ ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ಸೂಸುಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಕವಾಗಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾತೃಕೆಗಳೆಲ್ಲವೂ ಚದರಾಕಾರದ ಒಂದು ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಸಾಲಿಗೆ ಹದಿನೈದು ಮಾತೃಕೆಗಳಂತೆ ಹದಿನೈದು ಅಥವಾ ಹದಿನೇಳು ಸಾಲುಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಾಲಿನಲ್ಲೂ ಇರುವ ಅಕ್ಷರಗಳು ಅಥವಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಒಂದೇ ದಪ್ಪವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾತೃಕೆಗಳ ಸಂಪುಟ ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಚಲಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲದಿಂದ ಎಡಕ್ಕೆ, ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ಹಿಂಭಾಗಕ್ಕೆ ಈ ಚಲನೆ ಎಷ್ಟಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಕಾಗದದ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಗಾಳಿ ಮೇಲಕ್ಕೇರಿಸಿದ ಪಿನ್ನುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ.
ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿರುವ ಸುರುಳಿ ಕಾಗದವನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದ ಟವರ್ ಮೇಲೂ ಇದರ ಹೊರ ಅಂಚನ್ನು ಕ್ಯಾಸ್ಟಿಂಗ್ ಯಂತ್ರದ ಸುತ್ತು ಉರುಳೆಯ ಮೇಲೂ ಇಡಬೇಕು. ಸುರುಳಿ ಕಾಗದದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿರುವ ರಂಧ್ರಗಳು ಯಂತ್ರದ ಪಿನ್ ಚಕ್ರದ ಹಲ್ಲುಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿರುವ ಕೃತಕ ಗಾಳಿ ಕಾಗದದ ರಂಧ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಯ್ದು ಪಿನ್ನುಗಳನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆತ್ತುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಎತ್ತಿದ ಪಿನ್ನುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದು ಅಕ್ಷರದ ಅಗಲವನ್ನೂ (ಯೂನಿಟ್ ವ್ಯಾಲ್ಯು) ಬೇರೆ ಯಾವ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಾತೃಕೆಯಿಂದ ಎರಕವಾಗಬೇಕೆಂಬುದನ್ನೂ ಇದು ಗೊತ್ತುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಗ ಸೆಂಟರಿಂಗ್ ಪಿನ್ನು ಲೋಹದ ಪಾತ್ರೆಯ ಮೇಲೆ ಎರಕವಾಗಬೇಕಾದ ಅಕ್ಷರದ ಮಾತೃಕೆಯನ್ನು ಸೂಸುಕೊಳವೆಯ ಮೇಲೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಲೋಹದ ಪಾತ್ರೆಯಿಂದ ಲೋಹ ಸೂಸುಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಚಿಮ್ಮಿ ಮಾತೃಕೆಯೊಳಗೆ ನುಗ್ಗಿ ಅಚ್ಚುಮೇಲೆ ಎರಕವಾಗಿ ಪಂಕ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ಪಂಕ್ತಿಯು ಮುಗಿದ ಅನಂತರ ಹೊರಗಿನ ಗ್ಯಾಲಿಯ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಯಂತ್ರದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದ ಮೊಳೆಗಳ ಸಮೂಹ ಒಮ್ಮಟ್ಟವಾದ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಕೂಡಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತ ಅಂದವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಫೋಟೋ ಕಂಪೋಸಿಂಗ್ ಯಂತ್ರ
ಒಂದು ಆಧುನಿಕ ಯಂತ್ರ, ಮೊಳೆಗಳನ್ನು ಎರಕ ಹೊಯ್ಯುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಮಾತೃಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಚ್ಚಾಗಬೇಕಾಗಿರುವ ಅಕ್ಷರ, ಅಂಕೆ ಮುಂತಾದುವುಗಳು ಬೆಳಕಿನ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿತವಾಗಿ ಅವಕ್ಕೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಫಿಲ್ಮ್‍ನಲ್ಲಿ ಗೊತ್ತಾದ ಉದ್ದದ ಸಾಲುಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡುತ್ತವೆ. ನೆಗೆಟಿವ್‍ನಿಂದ ಫೋಟೋ ಆಫ್‍ಸೆಟ್ ಮುದ್ರಣಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ, ಜಿóಂಕ್ ಅಥವಾ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಂ ತಗಡಿನ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದ ಖರ್ಚು, ಕಾಲ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮಾನೋಟೈಪ್, ಲೈನೋಟೈಪ್ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್‍ಟೈಪ್ ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಅವಶ್ಯ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿಂದ ಅಳವಡಿಸಲು ಏರ್ಪಾಡು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಮುದ್ರಣ ಫಲಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮಸಿಯನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಅದರಡಿ ಕಾಗದದ ಹಾಳೆಯನ್ನಿಟ್ಟು ಒತ್ತಡದಿಂದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕು. ಬಿಡಿ ಅಚ್ಚು ಮೊಳೆಗಳಿಂದ ಮುದ್ರಣ ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗ ಮಸಿ ಲೇಪಿಸುವುದು, ಒತ್ತುವುದು ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವುದು-ಈ ಎಲ್ಲ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತಿರುಗಿಸುವ, (ದ್ರಾಕ್ಷಾರಸ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ) ಮರದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಯಂತ್ರದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಿ ದಿನಕ್ಕೆ 500-600 ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಸುಧಾರಿತ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದುವು.
ಆಫ್ ಸೆಟ್ ಮುದ್ರಣ
೧೯೫೦ರ ಸುಮಾರಿಗೆ en:Offset_printing ಶಾಯಿಯನ್ನು ಬಿಸಿ ಮಾಡಿ ಕಾಗದಕ್ಕೆ ಹಗುರವಾದ ಎಣ್ಣೆ-ನೀರು ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡಿ ಮಾಡುವ ಆಫ್-ಸೆಟ್ ಮುದ್ರಣ ಯಂತ್ರಗಳು ಅಚ್ಚುಮೊಳೆ ಯಂತ್ರಗಳ ನಂತರ ಬಂದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಆವಿಷ್ಕಾರ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ
ಪಂಜಾಬಿ
ಪಂಜಾಬಿ ಒಂದು ಇಂಡೋ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕೋಟಿ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಷಿಗರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ೧೦ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತಗಳ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರದೇಶದ ಸ್ಥಳೀಯರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದರ ಭಾಷಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನ ೧೧. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಮೂರನೆಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ. ಯುನೈಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಲ್ಲಿ ೪ನೆಯ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾದರೆ ಕೆನಡದಲ್ಲಿನ ಅದರ ಸ್ಥಾನ ಮೂರನೆಯದು (ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೆಂಚ್ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ). ಇದನ್ನು ಯುನೈಟೆಡ್ ಅರಬ್ ಎಮಿರೇಟ್ಸ್, ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ, ಸೌದಿ ಅರೇಬಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಮಾಣಕ ಉಪಭಾಷೆ
ಅಮೃತಸರ ಮತ್ತು ಲಾಹೋರ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲು ಮಾತನಾಡುವ ಮಾಝಿ ಉಪಭಾಷೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಪಡೆದಿದೆ. ಈ ಉಪಭಾಷೆಯನ್ನು ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಹೃದಯ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಮಾಝದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಲಾಹೋರ್, ಅಮೃತಸರ, ಗುರುದಾಸ್ಪುರ್, ಕಸೂರ್, ತರನ್ ತಾರನ್, ಫೈಸಲಾಬಾದ್, ನಾನ್‌ಕನ ಸಾಹಿಬ, ಪಠಾಣ್‌ಕೋಟ್, ಓಕರ, ಪಾಕ್‌ಪಟ್ಟನ, ಸಾಹಿವಾಲ, ನರೊವಾಲ, ಶೇಖುಪುರ, ಸಿಯಾಲ್‌ಕೋಟ, ಚಿನೊಟ, ಗುಜ್ರನವಾಲ, ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್ (ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು) ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಮಾಝಿಯ ಪದಕೋಶವು ಹೆಚ್ಚು ಪರ್ಸಿಯೀಕರಣವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಡೊ ಆರ್ಯ ಭಾಷೆಯಾದ ಪಂಜಾಬಿಯು ಮಧ್ಯಕಾಲಿನ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಯಾದ ಶೌರಸೇನಿಯಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಪರಿದುದ್ದೀನ್ ಗಂಜ್‌ಶಕರ ಅದರ ಮೊದಲ ಪ್ರಮುಖ ಕವಿ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮ ಹುಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಸಿಖ್ಖರು ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಪಂಜಾಬಿ. ಗುರು ಗ್ರಂಥ ಸಾಹಿಬ್‌ನ ಬಹು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಗುರುಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿಯಷ್ಟೇ ಬಳಕೆಯಾಗಿಲ್ಲ. ಜನಮ್‌ಸಾಕ್ಷಿ ಗುರುನಾನಕ್‌ರ (೧೪೬೯-೧೫೩೯) ಜೀವನ ಮತ್ತು ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಕಥೆಗಳು ಪಂಜಾಬಿ ಗದ್ಯದ ಆರಂಭಿಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. ೧೬ ರಿಂದ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಬುಲೇ ಷಾನಂತಹ (೧೬೮೦-೧೭೫೭) ಹಲವು ಮುಸ್ಲಿಂಮರು ಸೂಪಿ ಕಾವ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣರಾದರು.
ಆಧುನಿಕ ಪಂಜಾಬಿ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ೨೨ ಎಂಟನೆಯ ಪರಿಚ್ಛೇದದಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯದ ಮೊದಲ ಅದಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಬಹುಸಂಖ್ಯಾತರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಎರಡು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಭಾಷೆಗಳು ಉರ್ದು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೀಶ್. ಆದರೆ ಅದು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ಈ ಪ್ರಾಂತವು ಎರಡನೆ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಂತ.
ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ಪಂಜಾಬಿಯನ್ನು ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಶೇ ೪೪.೧೫ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಕಿಸ್ತಾನೀಯರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸುಮಾರು ಶೇ ೭೦ರಷ್ಟು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿಯರು ಪಂಜಾಬಿಯನ್ನು ಮೊದಲ ಅಥವಾ ಎರಡನೆಯ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಜನರಿಗೆ ಅದು ಮೂರನೆಯ ಭಾಷೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಪಂಜಾಬಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ೮೬ರಷ್ಟು ಈ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರಿರುವ ನಗರ. ಫೈಸಲಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಶೇ ೭೬ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಜಧಾನಿ ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಶೇ ೭೧. ಇವೆರಡು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಳೀಯ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರಿರುವ ನಗರಗಳ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಮತ್ತು ಮೂರನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಕರಾಚಿ ನಗರದಲ್ಲಿನ ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸಹ ದೊಡ್ಡದು.
ಗಮನಿಕೆ: ೧೯೮೧ರ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಗಣತಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಪಂಜಾಬಿನ ಉಪಭಾಷೆಗಳಾದ ಸರೈಕ, ಪೊಥೊಹರಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಡಕೊಗಳಿಗೆ ಭಿನ್ನ ಭಾಷೆಯ ಸ್ಥಾನ ಕೊಟ್ಟಿತು. ಇದು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿಯು ಸುಮಾರು ೩ ಕೋಟಿ ಜನರ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ, ಎರಡನೆಯ ಅಥವಾ ಮೂರನೆಯ ಭಾಷೆ. ಪಂಜಾಬಿಯು ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್, ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ. ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷಿಕರು ಇರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಅಂಬಾಲ, ಲುದಿಯಾನ, ಅಮೃತಸರ, ಚಂಡೀಗರ್, ಜಲಂಧರ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಂಜಾಬ್ ವರ್ಗ: ಭಾರತದ ಭಾಷೆಗಳು
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d0/Cyclone_Deaths.svg/250px-Cyclone_Deaths.svg.png|right|thumb|250x250px| ಅಮೇರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳು (1970-1999) ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ, ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ, ಭೂಕುಸಿತ, ದೊಡ್ಡ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು, ಮತ್ತು ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚಂಡಮಾರುತ ಅಥವಾ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಂತಹ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ವಿನಾಶವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅದರ ತೀವ್ರತೆ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಾವರಣವನ್ನು (ಕೆನೋಪಿ) ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಸಮೀಪವಿರುವ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತವೆ, ಮರಳು ದಿಬ್ಬಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಮರುರೂಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಸವೆತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಭಾರೀ ಮಳೆಯು ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಗುಹೆಗಳೊಳಗಿನ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಐಸೊಟೋಪ್‌ನ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಬಹುದು.
ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ವಿನಾಶವು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಬಿದ್ದ ಮರಗಳು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರುಗಾಣಿಕಾವನ್ನು ವಿಳಂಬಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ ಲೈನ್‌ಗಳು, ಟೆಲಿಫೋನ್ ಟವರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಪೈಪ್‌ಗಳ ರಿಪೇರಿಯನ್ನು ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಇದು ಇತರ ಜೀವಗಳನ್ನು ದಿನಗಳು ಅಥವಾ ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಬಹುದು. ನಿಂತ ನೀರು ರೋಗ ಹರಡುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ಸಾರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸಂವಹನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ನಾಶವಾಗಿರಬಹುದು, ಸ್ವಚ್ಛತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಬಹುದು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೨ ಮಿಲಿಯನ್ (20 ಲಕ್ಷ) ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದಾರೆ. ಅವುಗಳ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದಿಂದ ಧ್ರುವದಿಂದ ಶಾಖವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಹಡಗುಗಳು ತಮ್ಮ ದುರ್ಬಲ, ಪಶ್ಚಿಮ ಅರ್ಧದ ಮೂಲಕ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ತಿಳಿದಿರುವ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ಲಾಭವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ದ್ವಿತೀಯ, ಅಥವಾ ತೃತೀಯ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಪಾಯವು ವಿನಾಶಕಾರಿ ಗಾಳಿ, ಶಿಲಾಖಂಡರಾಶಿಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದ್ವಿತೀಯ ಅಪಾಯಗಳು ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ತೃತೀಯ ಅಪಾಯಗಳು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಇತರ ಅಗತ್ಯಗಳ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಗಳು, ಹಾಗೆಯೇ ನೀರಿನಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳಂತಹ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ
ಬಲವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಅಂಗೀಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಹಡಗು ಧ್ವಂಸಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ನೌಕಾಘಾತಗಳು ಇತಿಹಾಸದ ಹಾದಿಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಚಂಡಮಾರುತವು ಫೋರ್ಟ್ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ್ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೫೬೫ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೇಲೆ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ವಿಜಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ೧೬೦೯ ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮುಡಾದ ಬಳಿ ಸಮುದ್ರ ವೆಂಚರ್ ಧ್ವಂಸವಾಯಿತು. ಇದು ಬರ್ಮುಡಾದ ವಸಾಹತುಶಾಹಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ದಿ ಟೆಂಪೆಸ್ಟ್‌ಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ನೀಡಿತು.
ಶಿಪ್ಪಿಂಗ್
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/50/Typhoons_and_Wind_Speeds.gif/220px-Typhoons_and_Wind_Speeds.gif|thumb| ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತವು ಮೇಲಿನ-ಬಲ ಮೂಲೆಯಾಗಿದೆ, ಬಾಣವು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಟೈಫೂನ್‌ಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ಅಸಮಪಾರ್ಶ್ವವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅರ್ಧವೃತ್ತವು ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ತಪ್ಪುನಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನ್ಯಾವಿಗೇಟ್ ಮಾಡಲು ನಾವಿಕರು ಒಂದು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳನ್ನು ಎರಡು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ (ದಕ್ಷಿಣ ಗೋಳಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಎಡ ಭಾಗ) ಚಂಡಮಾರುತದ ಬಲ ಭಾಗವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವಿಕರು ಬಲಭಾಗವನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಈ ಅರ್ಧಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಮಳೆ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಗಳು ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅನುವಾದ ವೇಗ ಮತ್ತು ಅದರ ತಿರುಗುವ ಗಾಳಿಯು ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಇತರ ಅರ್ಧವನ್ನು ನ್ಯಾವಿಗೇಬಲ್ ಅರ್ಧವೃತ್ತ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ (ವ್ಯವಕಲನಕಾರಿ) (ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪಾಯಕಾರಿ). ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅವರ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಹಡಗಿನ ಪ್ರಯಾಣದ ಹೆಬ್ಬೆರಳಿನ ನಿಯಮಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟದಿರುವುದು (ಟಿ ದಾಟುವುದು). ಅಪಾಯಕಾರಿ ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ಮೂಲಕ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ಸ್ಟಾರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಬಿಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ನೌಕಾಯಾನ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಅರ್ಧವೃತ್ತದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವ ಹಡಗುಗಳು ಸ್ಟಾರ್‌ಬೋರ್ಡ್ ಕ್ವಾರ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಭೂಕುಸಿತದ ಮೇಲೆ
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ, ಭೂಕುಸಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ನಂತರ ಅದು ಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಲವಾದ ಗಾಳಿ
ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯು ವಾಹನಗಳು, ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ಮರಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಹೊರಗಿನ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ನಾಶಪಡಿಸಬಹುದು, ಸಡಿಲವಾದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಹಾರುವ ಸ್ಪೋಟಕಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಬಹುದು. ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಪ್ರಮುಖ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಎಲ್ಲಾ ಭೂ-ಬೀಳುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೧% ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲಾ ಹಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ೮೩% ನಷ್ಟಿದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹತ್ತಾರು ಅಥವಾ ನೂರಾರು ಸಾವಿರ ಜನರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಅನ್ನು ಹೊಡೆದು ಹಾಕುತ್ತವೆ, ಪ್ರಮುಖ ಸಂವಹನವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಸೇತುವೆಗಳು, ಮೇಲ್‌ಸೇತುವೆಗಳು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ಆಹಾರ, ಶುದ್ಧ ನೀರು ಮತ್ತು ಔಷಧವನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಾಗಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಕೀರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ವಲಸೆಗಾರರಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.
ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/42/Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg/180px-Hurricane_katrina_damage_gulfport_mississippi.jpg|right|thumb|180x180px| ಮಿಸಿಸಿಪ್ಪಿಯ ಗಲ್ಫ್‌ಪೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ [[ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತ|ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮ. ಕತ್ರಿನಾ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.]] ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವು ಅಥವಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಳವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಕುಸಿತ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ೯೦% ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ತ್ವರಿತ ಉಲ್ಬಣವು ಮೈಲಿ/ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಒಳನಾಡಿಗೆ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಮನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ೨೦೫೦ ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರವಾಹ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ೧೦ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಎನ್‌ಒಎ‌ಎ ವರದಿ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣಗಳು ಮತ್ತು ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಗಾಳಿಯು ಮಾನವ-ನಿರ್ಮಿತ ರಚನೆಗಳಿಗೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಅವು ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳ ನೀರನ್ನು ಸಹ ಕಲಕುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನು-ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿವೆ.
ಭಾರೀ ಮಳೆ
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದಲ್ಲಿನ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ತೀವ್ರವಾದ ಮಳೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭಾವ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ, ಮಣ್ಣು ಕುಸಿತಗಳು ಮತ್ತು ಭೂಕುಸಿತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ನಿವಾಸಿಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ತಯಾರಿ ಮಾಡದ ಕಾರಣ. ಭಾರೀ ಒಳನಾಡಿನ ಮಳೆಯು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕರಾವಳಿಯ ನದೀಮುಖಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರದ ಆರ್ದ್ರ ವಾತಾವರಣವು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನದೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಾದುಹೋದ ನಂತರ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಜೀವಿಸುವ ರೋಗದ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಕೊಳಚೆ- ಕಲುಷಿತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವ ಮೂಲಕ ಕಡಿತ ಮತ್ತು ಮೂಗೇಟುಗಳ ಸೋಂಕುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವರ್ಧಿಸಬಹುದು. ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೊಳ್ಳೆಯಿಂದ ಹರಡುವ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಕಿಕ್ಕಿರಿದ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವವರು ರೋಗ ಹರಡುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/51/Support_during_Hurricane_Harvey_%28TX%29_%2850%29.jpg/350px-Support_during_Hurricane_Harvey_%28TX%29_%2850%29.jpg|left|thumb|350x350px| ಹಾರ್ವೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ನ ಪೋರ್ಟ್ ಆರ್ಥರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವೆಯು [[ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ|ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ತೇವವಾದ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ.]] ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಟೋಲ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಅವುಗಳು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಸ್ಥಳಗಳ ಮಳೆಯ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳಾಗಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಳೆಯನ್ನು ತರುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೈಋತ್ಯ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೆ ತೇವಾಂಶವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಜಪಾನ್ ತನ್ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಳೆಯನ್ನು ಟೈಫೂನ್‌ಗಳಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಚಂಡಮಾರುತ ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ (೧೯೬೯) ಬರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅದರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿತು, ಇದು ೨೫೯ ಜನರನ್ನು ಕೊಂದಿತು. ಜನರು ಮತ್ತು $೯.೧೪ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು ಬಿಲಿಯನ್ (೨೦೦೫ ಯುಎಸ್‌ಡಿ ) ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ.
ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸಂಭವವು ಅವು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು: ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ತೀವ್ರವಾದ ಮಳೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದು, ಉಪೋಷ್ಣವಲಯದ ಆನ್‌ಸ್ಲೋ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟ್ ಹೆಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಲ್ಲದೆ 1,000 mm ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಹೇರಳವಾಗಿದ್ದರೆ.
ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು
ಭೂಮಿಗೆ ಬೀಳುವ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ವಿಶಾಲವಾದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯು ಆಗಾಗ್ಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಲ) ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಬಲ ಮುಂಭಾಗದ ಚತುರ್ಭುಜದಲ್ಲಿ. ಈ ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಂತೆ ಬಲವಾಗಿರದಿದ್ದರೂ, ಭಾರೀ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಜೀವಹಾನಿ ಇನ್ನೂ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು. ಸುಂಟರಗಾಳಿಗಳು ಐವಾಲ್ ಮೆಸೊವರ್ಟಿಸ್‌ಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು, ಇದು ಭೂಕುಸಿತದವರೆಗೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಸಾವುಗಳು
ಕಳೆದ ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸುಮಾರು ೧.೯ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು. ೧೦,೦೦೦ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ಜನರು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸಾಯುತ್ತಾರೆ. ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ೧೯೭೦ ರ ಭೋಲಾ ಚಂಡಮಾರುತವಾಗಿದೆ, ಇದು ೩೦೦,೦೦೦ ರಿಂದ ೫೦೦,೦೦೦ ಜೀವಗಳ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್
ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತದ ಮೊದಲು, ಇದು ಚಂಡಮಾರುತ-ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಲೆವಿ-ಬ್ರೀಚ್ (ಅಣೆಕಟ್ಟು) ಲೇಕ್ ಪೊಂಟ್ಚಾರ್ಟ್ರೇನ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೊದಲು, ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಸರಾಸರಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಚಂಡಮಾರುತ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುನೋವುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣದಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಸಿಹಿನೀರಿನ (ಮಳೆ) ಪ್ರವಾಹದ ಕಡೆಗೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಪ್ರತಿ ಚಂಡಮಾರುತದ ಸರಾಸರಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ೧೯೭೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ೧೯೮೦-೧೯೯೫ ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿರಾಮ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಜನರು ಕರಾವಳಿಯ ಅಂಚುಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯ ಹಾದಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ತಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ದೋಷದಲ್ಲಿನ ಕಡಿತದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಜನರು ತೀರದ ಕಡೆಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವವರೆಗೂ ಈ ಸಾವುನೋವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಳವು ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಜನಸಂಖ್ಯೆ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a0/Aerial_view_of_Tacloban_after_Typhoon_Haiyan.jpg/350px-Aerial_view_of_Tacloban_after_Typhoon_Haiyan.jpg|right|thumb|350x350px| [[ತೂಫಾನು ಹೈಯಾನ್|ಹೈಯಾನ್ ಟೈಫೂನ್ ನಂತರ ಟಕ್ಲೋಬಾನ್ ನಲ್ಲಿ ನಾಶವಾದ ಮನೆಗಳ ವೈಮಾನಿಕ ಚಿತ್ರ.]] ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ನೆಲೆಯನ್ನು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಬಹುದಾದರೂ, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿನಾಶವು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಗಲ್ಫ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಉಂಟಾದ ವಿನಾಶವು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿತು, ಸ್ಥಳೀಯ ಆಸ್ತಿ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ನೈಜ ಮನೆ ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಕೆಲವು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಸಂಭವಿಸಿದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಗರಿಷ್ಠ ಪರಿಣಾಮವು ೩ ಪ್ರತಿಶತದಿಂದ ೪ ಪ್ರತಿಶತದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಭವಿಷ್ಯದ ಮಾರಣಾಂತಿಕ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುವ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಪುನರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕತ್ರಿನಾ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅತ್ಯಂತ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ನಂತರ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಗೊಂಡ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಿತು. ಅನೇಕ ಮಾಜಿ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರಗಳು ಭವಿಷ್ಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಬೆದರಿಕೆಯಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಸಣ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಸಂಸ್ಥಾಪಕನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾವುನೋವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಬದುಕುಳಿದವರು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪುನಃ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ೧೭೭೫ ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಟೈಫೂನ್ ಪಿಂಗಲಾಪ್ ಅಟಾಲ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಬರಗಾಲದ ಸಂಯೋಜನೆಯೊಂದಿಗೆ ದ್ವೀಪದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿತು. ದುರಂತದ ನಂತರ ಹಲವಾರು ತಲೆಮಾರುಗಳ ನಂತರ, ಸುಮಾರು ೧೦% ರಷ್ಟು ಪಿಂಗೇಲಾಪೀಸ್ ಬಣ್ಣ-ಕುರುಡುತನದ ಆನುವಂಶಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಅಕ್ರೋಮಾಟೋಪ್ಸಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಟೈಫೂನ್‌ನಿಂದ ಉಂಟಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ರೂಪಾಂತರಿತ ವಂಶವಾಹಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ನಂತರದ ಪೀಳಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಅಡಚಣೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/54/FEMA_-_8414_-_Photograph_by_Mark_Wolfe_taken_on_09-20-2003_in_North_Carolina.jpg/220px-FEMA_-_8414_-_Photograph_by_Mark_Wolfe_taken_on_09-20-2003_in_North_Carolina.jpg|left|thumb| ಇಸಾಬೆಲ್ ಚಂಡಮಾರುತ (೨೦೦೩) [[ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲೀನ|ಉತ್ತರ ಕೆರೊಲಿನಾ ಹೊರ ದಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ]]
ಭೂರೂಪಶಾಸ್ತ್ರ
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದಿಂದ ಮರಳನ್ನು ಸವೆದು, ಹವಳದ ಮರುಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಕಡಲತೀರದ ದಿಬ್ಬದ ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕರಾವಳಿಯ ಸಮೀಪ ಭೂವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮರುರೂಪಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರ ಮಳೆನೀರು ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳಾಗಿ ಹೀರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಿಂದಿನ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಪರಿಣಾಮಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.
ಕರಾವಳಿ ರೇಖೆಗಳು
ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಗಳ ಖಾತೆಗಳು ಈ ರೀತಿಯ ರೇಖೆಗಳು ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳೆಂದರೆ 18 km ಉದ್ದ, 35 m ಅಗಲ, 3.5 m ೧೯೭೨ ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಬೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ಫುನಾಫುಟಿ ಅಟಾಲ್ (ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಸೌತ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್) ಮೇಲೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿದ ಎತ್ತರದ ಹವಳದ ಶಿಂಗಲ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಜನವರಿ ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಟೈಫೂನ್ ಒಫೆಲಿಯಾದಿಂದ ಜಲುಯಿಟ್ ಅಟಾಲ್ ( ಮಾರ್ಷಲ್ ದ್ವೀಪಗಳು ) ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಹವಳದ ಶಿಂಗಲ್ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಯಿತು. ಉಷ್ಣವಲಯದ ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೧೮ ರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತವು ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು ( ಇನ್ನಿಸ್ಫೈಲ್ ಪಟ್ಟಣವನ್ನು ದಾಟಿತು), ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 4.5 m ) ನಷ್ಟು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿ ಖಾತೆಗಳು ಇದ್ದವು. 5.1 m ಆ ಚಂಡಮಾರುತದ ಉಲ್ಬಣವು ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಂತೆ ಪ್ಯೂಮಿಸ್‌ನ ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ. )
ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆ ಸ್ಟಾಲಗ್ಮಿಟ್ಸ್
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾಟಿದಾಗ, 'ಬೆಳಕು' ಸಂಯೋಜನೆಯ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ನ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳು (ಅಂದರೆ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೬ ರ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಐಸೊಟೋಪಿಕ್ ಅನುಪಾತ) ೩೦೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಲಗ್‌ಮೈಟ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತದೆ 300 km ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾದಿಯಿಂದ.
ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ಮೋಡದ ಮೇಲ್ಭಾಗಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ತಂಪಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಗಾಳಿಯು ಆರ್ದ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ - ಅವುಗಳ ಮಳೆನೀರು 'ಹಗುರವಾಗಿರುತ್ತದೆ'. ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಳೆಯು ಇತರ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆವಿಯಾಗದ ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಹಗುರವಾದ ಮಳೆನೀರು ನೆಲದಲ್ಲಿ ನೆನೆಯುತ್ತದೆ, ಗುಹೆಗಳಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದೆರಡು ವಾರಗಳಲ್ಲಿ, ಆಮ್ಲಜನಕ-೧೮ ನೀರಿನಿಂದ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳ ಒಳಗೆ ತೆಳುವಾದ ಪದರಗಳು ಅಥವಾ 'ರಿಂಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ' ಠೇವಣಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟ್ಯಾಲಗ್ಮಿಟ್‌ಗಳೊಳಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಅಂತಹ ಘಟನೆಗಳ ಅನುಕ್ರಮವು 300 km ) ಸೈಕ್ಲೋನ್‌ಗಳ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್‌ನ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಶತಮಾನಗಳು, ಸಹಸ್ರಮಾನಗಳು ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಗುಹೆಗಳ ತ್ರಿಜ್ಯ.
ಮಧ್ಯ ಬೆಲೀಜ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಕ್ಟುನ್ ಟುನಿಚಿಲ್ ಮುಕ್ನಾಲ್ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಡೆಂಟಲ್ ಡ್ರಿಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಟಾಲಗ್‌ಮೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊರೆಯುವ ಸಂಶೋಧಕರು ೨೩ ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ (೧೯೭೮-೨೦೦೧) ಸಂಭವಿಸುವ ೧೧ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳಿಗೆ ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಲಘು ಮಳೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಚಿಲ್ಲಗೋ ಸುಣ್ಣದ ಗುಹೆಗಳಲ್ಲಿ ( 130 km ಕೇರ್ನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಒಳನಾಡಿನ ) ಸಂಶೋಧಕರು ೧೦೦ ನೊಂದಿಗೆ ಐಸೊಟೋಪಿಕಲಿ ಲಘು ಮಳೆಯ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಚಂಡಮಾರುತದ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆಗಳು, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ೨೦೦೪ ರಿಂದ ೧೨೦೦ ಎಡಿ ವರೆಗೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ (೮೦೦ ವರ್ಷಗಳ ದಾಖಲೆ).
ಭೂದೃಶ್ಯಗಳು
ತೀವ್ರವಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಚಂಡಮಾರುತಗಳು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅರಣ್ಯದ ಮೇಲಾವರಣ ಮರಗಳನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮರಗಳಿಂದ ಬಳ್ಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಪಿಫೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ, ಮರದ ಕಿರೀಟದ ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಬೀಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂದೃಶ್ಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ (ಅಂದರೆ > 10 km ) ತಮ್ಮ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾಡುವ ಹಾನಿಯ ಪ್ರಮಾಣ ), ದುರಂತವಾದರೂ ವೇರಿಯಬಲ್ ಮತ್ತು ತೇಪೆಯಾಗಿರಬಹುದು. ೪೨ ಕ್ಕೆ ಮರಗಳು ಒಡೆಯುತ್ತವೆ, ಗಾತ್ರ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ. ಮರಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೆಸೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಕಾಡಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸುವುದು ಸಹ ಕಾಳ್ಗಿಚ್ಚುಗಳಿಗೆ ಇಂಧನವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ೧೯೮೯ ರಲ್ಲಿ ಮೂರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಮತ್ತು 460 sqmi ಸುಟ್ಟುಹೋದ ಬೆಂಕಿ   ಗಿಲ್ಬರ್ಟ್ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ನಾಶವಾದ ಅರಣ್ಯ.
ಈಶಾನ್ಯ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡಿನ ಭೂದೃಶ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಚಂಡಮಾರುತದ ಹಾನಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನಗಳು, ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಅವುಗಳ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿರುವ ವೇರಿಯಬಲ್ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಮತ್ತು 'ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್' ಮಾಡಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಟೈಪೊಲಾಜಿಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಿವೆ:
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಬಾಕ್ಸೈಟ್
ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ದು ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್‍ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಅದಿರು.ಇದನ್ನು ಘರ್ಷಕಗಳ (abrasives) ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಉಕ್ಕು ಕರಗಿಸುವ ಕುಲುಮೆಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಮಿಶ್ರಿತ ಜೇಡಿಮಣ್ಣನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.ಔಷದಗಳ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಪಟಿಕ(Alum) ಇದರ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ.ಇದು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ಸ್ಥಳವಾದ ಪ್ರಾನ್ಸ್ ನ ಲೆಸ್ ಬಾಕ್ಸ್ (Les Baux)ನ ಹೆಸರು ಇದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಾಕ್ಸೈಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ನಲ್ಲಿ ೩೦ ರಿಂದ ೬೦ ಶೇಕಡಾ ಅಲ್ಯುಮಿನಿಯಮ್ ಇದ್ದು,೧೨ ರಿಂದ ೩೦ ಶೇಕಡಾ ನೀರು ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಮೇಲೆ ಇದರ ಬಣ್ಣ ಕಡು ಕೆಂಪಿನಿಂದ ಕೆಂಪು, ಗುಲಾಬಿ ಅಥವಾ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವಿರುತ್ತದೆ.
ಸೀತಾಫಲ
{{Taxobox }}
ಬಾಕ್ಸೈಟ್
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಬಾಕ್ಸೈಟ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಆಸ್ತ್ರೇಲಿಯ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದೆ.ವಿವಿಧ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಅದಿರಿನ ಪ್ರಮಾಣ, ಉತ್ಪಾದನೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ತಖ್ತೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬಾಕ್ಶೈಟ್‍ನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಗೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಡ ದೇಶಗಳು ಅದಿರನ್ನೇ ನೇರವಾಗಿ ರಫ್ತು ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಸೀತಾಫಲ
ಸೀತಾಫಲ (Custard Apple) ಮೂಲತಃ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ದ್ವೀಪ ಸಮೂಹಗಳ ನಿವಾಸಿ. ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಕ್ಸೈಟ್
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಖನಿಜಗಳು
ಸೀತಾಫಲ
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಇದು ಅನೋನಾಸಿ (Anonaceae) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಅನೋನ ಸ್ಕ್ವಾಮೋಸ (Anona squamosa) ಎಂದು ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು ಇದೆ. ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟರ್ಡ್ ಅಪಲ್ ಎಂಬ ಬಳಕೆಯ ಹೆಸರೂ ಇದೆ.
ಸಸ್ಯದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಇದು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಾಧಾರಣ ಎತ್ತರದ (೩ ರಿಂದ ೮ ಮೀಟರ್) ಗಿಡ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶುಷ್ಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುವುದು. ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರವಾಗಿದೆ. ಹೃದಯಾಕಾರದ ಹಣ್ಣು ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಹಸುರು ಬಣ್ಣ. ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ 73.9%ರಷ್ಟು ಶರ್ಕರ, 1.6%ರಷ್ಟು ಪ್ರೋಟೀನು ಹಾಗೂ 0.3% ಕೊಬ್ಬು ಇವೆ. ಜೀವಸತ್ತ್ವ ಎ ಕೂಡ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಇದರ ಹಣ್ಣು ರುಚಿಕರ ಹಾಗೂ ಪಚನಕಾರಿಯಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬೇಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರ ಬೀಜ ಹಾಗೂ ಎಲೆಗಳು ಕೀಟನಿರೋಧಕ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹಸುರೆಲೆಗಳಿಂದ ಎಣ್ಣೆ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು
ಸೀತಾಫಲದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನುಣ್ಣಗೆ ಅರೆದು ಕುರು, ಗಡ್ಡೆ(ಗ್ರಂಥಿ)ಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಆರಿ ಅಥವಾ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಸೋರಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಅರೆದು ಹಚ್ಚಿದರೆ ಬೆಂಕಿ ಬರುವುದು. ನವೆ(ದಡಿಕೆ) ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ೩ ರಿಂದ ೬ ದಿವಸ.
ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ದಮ್ಮಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ ಗಿಡದ ತೊಗಟೆಯ ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ ಜೇನು ಸೇರಿಸಿ ಕುಡಿದರೆ ಜ್ವರ, ಕೆಮ್ಮು, ಗೂರಲು (ಉಬ್ಬಸ) ಗುಣವಾಗಿ ನಿತ್ರಾಣ ಕಮ್ಮಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ರೋಗಕ್ಕನುಸರಿಸಿ ಕೆಲವು ದಿವಸಗಳ ವರೆಗೆ ಸೇವಿಸುತ್ತಾ ಬರುವುದು.
ಹುಣ್ಣು, ಗಾಯಗಳಿಗೆ: ಸೀತಾಫಲದ ಎಲೆ ತಂದು ಒಣಗಿಸಿ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ಕರಕಾಗುವಂತೆ ಹುರಿದು ಹುಡಿಮಾಡಿಟ್ಟುಕೊಡು ಗಾಯಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರೆ, ಗುಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹುಡಿಯನ್ನು ವ್ಯಾಸಲೀನ್ ಹಾಕಿ ಮುಲಾಮಿನಂತೆ ಮಾಡಿಟ್ಟು ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗೆ ಹಚ್ಚುತ್ತ ಬಂದರೆ ಹುಣ್ಣುಗಳು ಮಾಯುತ್ತವೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮರಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಹಣ್ಣುಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕೆರೆ
ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಕೆರೆ  ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋಮವಾರಪೇಟೆಯಿಂದ ೬ ಕಿ.ಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡಮಲ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಚೀನ ಹಾಗು ಪವಿತ್ರ ಕೆರೆ. ಇದು ಕೊಡಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬದಂದು ಗ್ರಾಮದೇವತೆಯಾದ ಹೊನ್ನಮನ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ
ಗಾಯತ್ರಿ (ನಟಿ)
ಗಾಯತ್ರಿ (ಜನನ:೧೯೬೦) ಪಂಜಾಬಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ನಟಿಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿರುವ ಕಲಾವಿದೆ.ಇವರು ಖ್ಯಾತ ನಟ ಅನಂತನಾಗ್ರವರ ಪತ್ನಿ.
ಕನ್ನಡ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟಿಯರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಿನೆಮಾ
ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಲ್ಚರ್
ದ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ವರ್ಲ್ಡ್ ಕಲ್ಚರ್ (IIWC), [೧] ಒಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಬಸವನಗುಡಿಯ ಬಿ.ಪಿ.ವಾಡಿಯ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ಬಿ. ಪಿ.ವಾಡಿಯ (೮,ಅಕ್ಟೋಬರ್,೧೮೮೧-೨೦,ಆಗಸ್ಟ್, ೧೯೫೮) ಹಾಗೂ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಸೋಫಿಯಾ ವಾಡಿಯಾರವರಿಂದ ೧೧, ಆಗಸ್ಟ್, ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ  ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕಾಲಯವಿದೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅಪರೂಪದ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ, ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಆಸಕ್ತರಿಗೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಸಂಗ್ರಹವಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಪ್ರವಾಸ, ಕಲೆ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಗೀತೆಗಳು ಕಾವ್ಯ, ಕಥೆ, ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿವೆ ಕ್ಯಾಟಲಾಗ್ ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ ಕನ್ನಡ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಕಥೆ, ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್, ಸಚಿತ್ರ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳು, ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಿವೆ. ಸದಸ್ಯತ್ವ ನೋಂದಣಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಸಹಿಹಾಕಬೇಕು. ಸದಸ್ಯತ್ವ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟವಿಲ್ಲ; ಸಾಧಾರಣ. ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಫೈಗಳನ್ನು ಓದಿ ಸಹಿಹಾಕಬೇಕು. 'ವಿಶ್ವಭ್ರಾತೃತ್ವದ ತತ್ವಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಪೂರ್ಣ ಅನುಕಂಪವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ನಿತ್ಯಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿ ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವಲ್ಲಿ ತತ್ಪರನಾಗುವೆನೆಂದು ಘೋಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ'. ("I declare my sympathy with the ideal of Universal Brotherhood and will endeavor to cultivate the attitude of brotherliness in my daily living")
ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು
ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಜನ್ ತರಗತಿಗಳು ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿವೆ. ಬೇಸಿಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್, ಮೇ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಕಲೆ, ಕ್ರಾಫ್ಟ್, ಅಡುಗೆ, ಸಂಗೀತ, ಬೊಂಬೆ ಆಟ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ, (IIWC),
ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ
ಪ್ರಣಾಳಿಕೆ ತೂಗು ತೇದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲಾ ದೇಶಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಿಶಾಲ ದೃಷ್ಟಿಯ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಬಂಧವಿಲ್ಲದ ನೈಜ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ಪೋಷಿಸಿ ದಿಶೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಇನ್ಸ್ಟಿ ಟ್ಯೂಟ್ ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರವಿದೆ. ೪೦,೦೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ.
ಗ್ರಂಥಗಳು
ಇಲ್ಲಿರುವ ವಿಶೇಷ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳು ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಲೈಬ್ರೆರಿ
ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಚಿತ್ರ ಕಥೆಗಳ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಅಮರ ಚಿತ್ರ ಕಥಾ, ಟಿಂಕಲ್, ಹ್ಯಾರಿ ಪಾಟರ್ಸ್, ಪಂಚತಂತ್ರದ ಕಥೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ
ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ವಿಭಾಗ
ದೈನಿಕ ಹಾಗೂ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು, ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ೪೦೦ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿವೆ  ಈ ಗ್ರಂಥಾಲಯದ ಇನ್ನೊಂದು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕನ್ನಡ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲದೆ ಪರ್ಶಿಯನ್‌, ಅರೇಬಿಕ್‌ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಇವೆ. ಬೆಹನಾನ್‌ರ ವಿಶೇಷ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಲೇಖಕರ ಪುರಾಣ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸ, ಭಾಷೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಪರೂಪದ ಗ್ರಂಥಗಳೂ ಇವೆ. ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳಿವೆ. IIWC ನೂರಾರು, ಕಮ್ಮಟಗಳು, ಭಾಷಣಗಳು, ಕಾರ್ಯಾಗಾರಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಉಚಿತವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿದೆ. 'ಆನ್ ಲೈನ್' ನ 'ವೆಬ್ ಸೈಟ್' ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪನ್ಯಾಸಗಳು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಲೈಬ್ರರಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪುಸ್ತಕಗಳಿವೆ. ನಾವು 'ಕೆಟಲಾಗ್' ನಲ್ಲಿ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದರೆ, ಕನ್ನಡದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನೂ ಕಾಣುತ್ತೇವೆ. ಮಕ್ಕಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ತರಿಸಿರುವ ಕಥೆ, ನಾನ್ ಫಿಕ್ಷನ್, ಸಚಿತ್ರ ಹೊತ್ತಿಗೆಗಳು, ಆಕರ ಗ್ರಂಥಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
IIWC ತಲುಪಲು
IIWC ಬಸವನಗುಡಿಯ ಎಮ್.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣರಾವ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎದುರಿಗೇ ಇದೆ. ಗಾಂಧಿಬಝಾರ್ ನಡೆದುಹೋಗುವಷ್ಟು ಹತ್ತಿರ. ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿಯೇ ಬಸವನಗುಡಿ ಪೋಲೀಸ್ ಸ್ಟೇಷನ್ ಇದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಜ಼ರ್ದಾ
thumb
ಹಲವುವೇಳೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ, ಹಳದಿ ಆಹಾರ ಬಣ್ಣದ ಬದಲು, ಅನೇಕ ಆಹಾರ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವುದರಿಂದ ಅನ್ನದ ಕಾಳುಗಳು ಅನೇಕ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ಖೋವಾ, ಸಕ್ಕರೆಯನ್ನು ತುಂಬಿ ಕೆಡದಂತೆ ಮಾಡಿದ ಹಣ್ಣುಗಳು (ಮುರಬ್ಬ) ಮತ್ತು ನಟ್‍ಗಳು ಶುಭ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಜ಼ರ್ದಾದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಖಾದ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಣದ್ರಾಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಒಣಫಲಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಬಳಕೆ ಕೂಡ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿಹಿ ತಿನಿಸುಗಳು
ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/77/Hooded_Pitohui.jpg/300px-Hooded_Pitohui.jpg|thumb|300x300px| ಹೆಡ್ಡ್ ಪಿಟೊಹುಯಿ . ಪಕ್ಷಿಗಳ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹೋಮೋಬ್ಯಾಟ್ರಾಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಎಂಬ ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರಲ್ಲಿ ಮರಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಜುಮ್ಮೆನಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಿಷವನ್ನು ಬಳಸುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿವೆ. ಯಾವುದೇ ಜಾತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದು ಅಥವಾ ವಿಷವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಪತ್ತೆಯಾದ ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲು ಮತ್ತು ತಿನ್ನಲು ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ. ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವುಗಳು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು. ತಿಳಿದಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಪಪುವಾ ನ್ಯೂಗಿನಿಯಾದ ಪಿಟೊಹುಯಿ ಮತ್ತು ಇಫ್ರಿಟಾ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ವಿಲ್, ಸ್ಪರ್-ರೆಕ್ಕೆಯ ಹೆಬ್ಬಾತು, ಹೂಪೋಸ್, ಕಂಚಿನ ಪಾರಿವಾಳ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ವಾರ್ಬ್ಲರ್ ಇತರವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಪಿಟೊಹುಯಿ, ಇಫ್ರಿಟಾ, ಮತ್ತು ರೂಫಸ್ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಶ್ರೀಕೆಥ್ರಶ್ ತಮ್ಮ ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಗರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಟ್ರಾಚೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಅನ್ನು ಸೀಕ್ವೆಸ್ಟರ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆಫ್ರಿಕನ್ ಸ್ಪರ್-ರೆಕ್ಕೆಯ ಹೆಬ್ಬಾತು ತಿನ್ನಲು ವಿಷಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ತಿನ್ನುವ ಬ್ಲಿಸ್ಟರ್ ಜೀರುಂಡೆಗಳಿಂದ ತನ್ನ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಷವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಯುರೋಪಿಯನ್ ಕ್ವಿಲ್ ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವಲಸೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟರ್ನಿಸಂಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. 400px|thumb|right|blue capped bird
ಆರಂಭಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ೧೯೯೨ ರಲ್ಲಿ ಡಂಬಾಚರ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು., ಇದು ನ್ಯೂರೋಟಾಕ್ಸಿನ್ ಹೋಮೋಬ್ಯಾಟ್ರಾಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್, Na+ ಚಾನಲ್‌ಗಳನ್ನು ಧ್ರುವೀಕರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಟೀರಾಯ್ಡ್ ಆಲ್ಕಲಾಯ್ಡ್‌ನ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಪಿಟೊಹುಯಿ ಮತ್ತು ಇಫ್ರಿಟಾ ಕುಲದ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ ಪ್ಯಾಸರೀನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಗರಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇಹದ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದೆ. ೧೯೯೨ ರ ಮೊದಲು, ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾದ ಪಾಸೆರೀನ್ ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಷವು ಪಶ್ಚಿಮ ಕೊಲಂಬಿಯಾದ ಮೂರು ಜಾತಿಯ ವಿಷಕಾರಿ ಕಪ್ಪೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ( ಫೈಲೋಬೇಟ್ಸ್ ಟೆರಿಬಿಲಿಸ್, ಫಿಲೋಬೇಟ್ಸ್ ಬೈಕಲರ್, ಫಿಲೋಬೇಟ್ಸ್ ಅರೊಟೇನಿಯಾ ). ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗಿರುವ ಫಿಲೋಬೇಟ್‌ಗಳು ಜೀವಾಣುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಷತ್ವದ ಪ್ರಮಾಣವು ಅವುಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಿಟೊಹುಯಿಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಸಂಗತಿಗಳು ಆಹಾರದಿಂದ ವಿಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಕಾರಿ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ವಿಷಕಾರಿ ಕೀಟಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಜೀರುಂಡೆಗಳು, ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಿಷತ್ವಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಪಿಟೊಹುಯಿ ಮತ್ತು ಇಫ್ರಿಟಾದ ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಾ ಪಕ್ಷಿ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಾನಿಸಾನಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಚೊರೆಸಿನ್ ಕುಲದ ಜೀರುಂಡೆಗಳು ಈ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷಕಾರಿ ಮೂಲಗಳಾಗಿವೆ.
ಜೀವಾಣುಗಳ ಬಳಕೆ
ವಿಷವು ಪಕ್ಷಿಗಳೊಳಗೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡ ವಿಷಕಾರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳ ಏಕೈಕ ರೂಪವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಪಕ್ಷಿಗಳ ವಂಶಾವಳಿಗಳ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪಿಟೊಹುಯಿ ಮತ್ತು ಇಫ್ರಿಟಾ) ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಸಮೂಹಗಳು ಫೈಲೋಜೆನಿಯ ತುದಿಗಳ ಬಳಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಇದು ಲಾಭಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಷ್ಟದ ದರದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಅನೇಕ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಸಮಯದ ಮೂಲಕ ವಿಷವನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ವಿಕಸನಗೊಳಿಸಿರಬಹುದು, ಆದರೆ ತರುವಾಯ ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕ ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹಾವುಗಳು, ರಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಆರ್ಬೋರಿಯಲ್ ಮಾರ್ಸ್ಪಿಯಲ್‌ಗಳಂತಹ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಎಕ್ಟೋಪರಾಸೈಟ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಚರ್ಮ/ಗರಿಗಳ ವಿಷತ್ವವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ಯಾಟ್ರಾಚೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಕೀಟಗಳ ದೂರದ ಸಂಬಂಧಿತ ಆದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಷಕಾರಿ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಬ್ಯಾಟ್ರಾಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯ ಎಕ್ಟೋಪರಾಸೈಟ್ ಆರ್ತ್ರೋಪಾಡ್‌ಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.