cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ (ಜನ್ಮನಾಮ: ಫ್ರಾಂಕ್‌‌ ಲಿಂಕನ್‌‌‌ ರೈಟ್‌, ಜೂನ್‌‌ 8, 1867 – ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 9, 1959) ಅಮೆರಿಕಾದ ಓರ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ, ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರ, ಬರಹಗಾರ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞನಾಗಿದ್ದ. 1,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇವನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ 500ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಯೋಜನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದವು. ರೈಟ್‌ನಿಂದ ಪ್ರವರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸುಸಂಘಟಿತ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯು (ಫಾಲಿಂಗ್‌ವಾಟರ್‌‌‌‌‌ನ ನಿದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಇದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ), ಪ್ರೈರೀ ಪಂಥದ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಆಂದೋಲನದ (ರೋಬೀ ಹೌಸ್‌‌, ವೆಸ್ಕಾಟ್‌ ಹೌಸ್‌, ಮತ್ತು ಡಾರ್ವಿನ್‌ D. ಮಾರ್ಟಿನ್‌ ಹೌಸ್‌ ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ನಿದರ್ಶನಗಳ ಇದು ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಒಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು (ರೋಸೆನ್‌ಬೌಮ್‌ ಹೌಸ್‌‌‌‌ ನಿದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ಇದು ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ) ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಅನೇಕ ವಿಭಿನ್ನ ಬಗೆಯ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಅವನ ಕೆಲಸವು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಕಚೇರಿಗಳು, ಚರ್ಚುಗಳು, ಶಾಲೆಗಳು, ಗಗನಚುಂಬಿಗಳು, ಹೊಟೇಲುಗಳು, ಮತ್ತು ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ರಂಗುಹಾಕಿದ ಗಾಜಿನಂಥ, ತನ್ನ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅನೇಕ ಒಳಾಂಗಣ ಅಂಶಗಳನ್ನೂ ಸಹ ರೈಟ್‌ ಅನೇಕಬಾರಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ. 20 ಪುಸ್ತಕಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ರೈಟ್‌ ಬರೆದಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಅವನೊಬ್ಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಪನ್ಯಾಸಕನಾಗಿದ್ದ. ಅವನ ವರ್ಣರಂಜಿತ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನವು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸುದ್ಧಿಗೆ ಗ್ರಾಸವನ್ನೊದಗಿಸಿತು; ಅದರಲ್ಲೂ, ಅವನ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ಸ್ಟುಡಿಯೊದಲ್ಲಿ 1914ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಬೆಂಕಿ ದುರಂತ ಹಾಗೂ ಕೊಲೆಗಳು ಈ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಾಗಲೇ ಸುಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದ ರೈಟ್‌, 1991ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ "ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹೋನ್ನತ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ" ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ.
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ನೆಯ್ಗೆ ಅಚ್ಚಿನ ಮನೆಗಳು
ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಮನೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ರೈಟ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಿದ. ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹಾಲಿವುಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹಾಲಿಹಾಕ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌ (ಅಲೀನ್‌‌ ಬಾರ್ನ್ಸ್‌‌ಡಾಲ್‌‌ ನಿವಾಸ) ಮತ್ತು ಬೆವರ್ಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಂಡರ್ಟನ್‌‌ ಕೋರ್ಟ್‌ ಷಾಪ್ಸ್‌‌ ಸೇರಿವೆ. ಹಾಲಿಹಾಕ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌ನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು, 1923 ಮತ್ತು 1924ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿವರ್ತನಾಶೀಲ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ರೈಟ್‌ ಬಳಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ನೆಯ್ಗೆ ಅಚ್ಚಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟ; ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಅಚ್ಚುಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಈ ಅಚ್ಚುಗಳು ಒಂದು ಚಿತ್ತಾರದ, ಚಚ್ಚೌಕದ ಹೊರಾಂಗಣ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಿದ್ದವು: ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಗ್ರಿಫಿತ್‌‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿನ ಅಲೀಸ್‌ ಮಿಲಾರ್ಡ್‌ ಹೌಸ್‌‌ (ಪಸಡೆನಾ), ಜಾನ್‌‌ ಸ್ಟೋರರ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌ (ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಲಿವುಡ್‌), ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌‌ ಫ್ರೀಮನ್‌ ಹೌಸ್‌‌ (ಹಾಲಿವುಡ್‌) ಮತ್ತು ಎನ್ನಿಸ್‌ ಹೌಸ್‌‌ ಮೊದಲಾದವು ಈ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳಿಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎನ್ನಿಸ್‌ ಹೌಸ್‌‌ ಜನಪ್ರಿಯವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ; ಹಾಲಿವುಡ್‌ನ ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳಿಗೆ ಒಂದು ವಿಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುವ, ಸನಿಹದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ತಾಣವಾಗಿ ಇದು ಕಂಡಿದೆ. ಅಲೀನ್‌‌ ಬಾರ್ನ್ಸ್‌‌ಡಾಲ್‌ಗಾಗಿ, ಸಮುದಾಯ ಆಟದಗೃಹ‌ಕ್ಕೆ ("ಲಿಟ್ಲ್‌ ಡಿಪ್ಪರ್‌") ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೆಯ್ಗೆ ಅಚ್ಚಿನ ಐದನೇ ಮನೆಯೊಂದನ್ನೂ ಅವನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ; ಆದರೆ ಅದು ಎಂದಿಗೂ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಸ್ಟೋರರ್‌‌, ಫ್ರೀಮನ್‌ ಮತ್ತು ಎನ್ನಿಸ್‌ ಹೌಸ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೈಟ್‌ನ ಮಗನಾದ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿಯ ಬಹುತೇಕ ಮನೆಗಳು ಖಾಸಗಿ ನಿವಾಸಗಳಾಗಿದ್ದು, ನವೀಕರಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇವಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ; ಜಾರ್ಜ್‌ ಸ್ಟರ್ಜಸ್‌ ಹೌಸ್‌‌ (ಬ್ರೆಂಟ್‌‌ವುಡ್‌) ಮತ್ತು ಆರ್ಚ್‌ ಒಬೊಲರ್‌ ಗೇಟ್‌ಹೌಸ್‌‌ & ಸ್ಟುಡಿಯೊ (ಮಾಲಿಬು) ಇವಕ್ಕೆ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿವೆ.
ಪ್ರೌಢ ಸುಸಂಘಟಿತ ಶೈಲಿ
1920ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯಭಾಗ ಮತ್ತು 1930ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಫಾಲಿಂಗ್‌ವಾಟರ್‌‌ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಮನೆಗಳ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ರೈಟ್‌ನ ಸುಸಂಘಟಿತ ಶೈಲಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರೌಢವಾಗಿತ್ತು. thumb|ಫಾಲಿಂಗ್‌ವಾಟರ್‌‌, ಬಿಯರ್‌ ರನ್‌, ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾ (1937) ರೈಟ್‌‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಖಾಸಗಿ ನಿವಾಸಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದಾದ ಫಾಲಿಂಗ್‌ವಾಟರ್‌‌ ನಿವಾಸವು 1934ರಿಂದ 1937ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪಿಟ್ಸ್‌‌ಬರ್ಗ್‌‌‌ಗೆ ಸಮೀಪದವಿರುವ ಬಿಯರ್‌ ರನ್‌ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಾನ್‌ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಮತಿ ಎಡ್ಗರ್‌‌ J. ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ ಸೀನಿಯರ್‌‌ ಎಂಬುವವರಿಗಾಗಿ ಸದರಿ ನಿವಾಸವು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ರೈಟ್‌ನ ಬಯಕೆಯ ಅನುಸಾರ ಇದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಮನೆಯ ನಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುಮುತ್ತಲ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಪರಿಸರಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ಇರಿಸುವುದು, ಕಟ್ಟಡದ ತಳಭಾಗದಿಂದ ಒಂದು ಝರಿ ಮತ್ತು ಜಲಪಾತ ಓಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮನೆಯನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಅವನ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸದರಿ ನಿರ್ಮಾಣವು ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಉಪ್ಪರಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾರಸಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಲಂಬತಲಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಣ್ಣದ ಕಲ್ಲನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸಮತಲಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟನ್ನೂ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ಶುಲ್ಕವಾದ 8,000 $ನಷ್ಟು ಮೊತ್ತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಸದರಿ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ 155,000 $ನಷ್ಟು ಹಣವು ವೆಚ್ಚವಾಗಿದೆ. ಸದರಿ ವಿನ್ಯಾಸವು ಅಷ್ಟೇನೂ ಅಮೋಘವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನ ಬಳಗದ ಎಂಜಿನಿಯರುಗಳೇ ವಾದಮಾಡಿದರು. ಅವರ ವಾದವನ್ನು ರೈಟ್ ತಳ್ಳಿಹಾಕಿದನಾದರೂ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನು ಸಮತಲವಾಗಿರುವ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಉಕ್ಕನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದ. 1994ರಲ್ಲಿ, ಸದರಿ ಕಟ್ಟಡವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಸಿಲ್‌ಮನ್‌‌ ಅಂಡ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಟ್ಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಸದರಿ ರಚನೆಯನ್ನು ಪೂರ್ವಸ್ಥಿತಿಗೆ ತರಲು ನಕಾಶೆಯೊಂದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ವಿವರವಾದ ರಾಚನಿಕ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ನೆರವೇರುವವರೆಗೂ ಇರಲೆಂದು ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ಚಾಚುತೊಲೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನ ಆಧಾರಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಮಾಡಲಾಯಿತು. 2002ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಗಿನ ತಾರಸಿಯ ಕರ್ಷಣಕ್ಕೊಳಪಡಿಸಿದ-ನಂತರದ ಕಾರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌‌, AZನಲ್ಲಿನ ರೈಟ್‌ನ ಚಳಿಗಾಲದ ಮನೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟುಡಿಯೊ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ವೆಸ್ಟ್, 1937ರಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು 1959ರಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ನ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ ರೈಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯವಾಗಿತ್ತು. ಈಗ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ನ ಮನೆ ಹಾಗೂ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಾಗಾರವಾಗಿರುವ ಈ ನೆಲೆಯು, ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಸ್ಕೂಲ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್‌‌ನ ತಾಣವಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. ಬ್ರಾಡ್‌ಕೇರ್‌ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಗ್ಗೂಡಿದ ಉಪನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಗೆ ರೈಟ್‌ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗಿದ್ದಾನೆ. 1932ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ದಿ ಡಿಸ್‌ಅಪಿಯರಿಂಗ್‌ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅವನು ಪ್ರಸ್ತಾವಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದದ ಈ ಸಮುದಾಯದ ಒಂದು 12 ft2 ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ; ಹಾಗೂ ನಂತರ ಬಂದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದ. ತನ್ನ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಆತ ಸದರಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದ.
ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು
ಉಸೋನಿಯಾ ಎಂಬುದಾಗಿಯೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಾಡ್‌ಕೇರ್‌ ಸಿಟಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲೀನವಾಗಿ, ಹೊಸ ಬಗೆಯ ನಿವಾಸವೊಂದನ್ನು ರೈಟ್‌ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ಮತ್ತು ಅದು ಉಸೋನಿಯನ್‌ ಹೌಸ್‌ (ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಮಿನ್ನಿಯಾಪೊಲಿಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯಾಲ್ಕಮ್‌‌ ವಿಲ್ಲಿ ಹೌಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ (1934) ಈ ಸ್ವರೂಪದ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯೊಂದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು; ಆದರೆ, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಹರ್ಬರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಜಾಕೋಬ್ಸ್‌‌ ಫಸ್ಟ್‌ ಹೌಸ್‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ (1937) ಉಸೋನಿಯಾದ ಆದರ್ಶವು ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಮನೆಯ ವಿಕಿರಣಶೀಲ ತಾಪಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾಲರಿಯುಳ್ಳ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಚಪ್ಪಡಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಂಡಿರುವ ಈ ಮನೆಯು, ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು; ಮರದ ಹೊದಿಕೆ ಪದಾರ್ಥ, ಪ್ಲೈವುಡ್‌ ತಿರುಳುಗಳು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಗದದ ಪದರಗಳನ್ನು ಇದರ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌‌ ಗೋಡೆಗಳು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ರೂಪಿಸಲಾದ ಗೋಡೆಗಳಿಗಿಂತ ಅವು ಹೊರಳುದಾರಿಯನ್ನು ತುಳಿದಿದ್ದವು. ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು ಮಟ್ಟಸವಾದ ಛಾವಣಿಗಳನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು ಮತ್ತು ತಳಮನೆಗಳಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಹುಪಾಲು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಮನೆಗಳಿಂದ ಮೇಲಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ತಳಮನೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ರೈಟ್‌ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಕುಶಲತೆಯಾಗಿತ್ತು. ಮಧ್ಯಮ-ವರ್ಗದ ಗ್ರಾಹಕರಿಗಾಗಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವಂತಿರಬೇಕು ಎಂದು ಆಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಮತ್ತು ಸೇವಕರ ನೆರವಿಲ್ಲದೆಯೇ ನಡೆಸುವಂತಿರಲೆಂದು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು, "ಕಾರ್ಯನೆಲೆಗಳು" ಎಂಬುದಾಗಿ ರೈಟ್‌ನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಹಾಗೂ ಊಟದ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತಿದ್ದ ಸಣ್ಣ ಅಡುಗೆಮನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳು ಮುಂದುವರಿದು ಮುಖ್ಯ ವಾಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿದ್ದವು; ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವೆಂಬಂತೆ ಸದರಿ ವಾಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಸಹ ಒಳ-ನಿರ್ಮಿತ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮೇಜುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಪ್ರೈರೀ ಶೈಲಿಯ ಮನೆ‌ಗಳಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ, ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ವಾಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಬೆಂಕಿಗೂಡಿನ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸಿದವು. ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದವು; ಮುಖ್ಯ ವಾಸದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಂತೆ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಕೋಣೆಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಪ್ರೈರೀ ಆದರ್ಶದ ಒಂದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಿತ್ತು; ರೈಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಕೆಲಸಗಳು ಬೆಳೆದುಬಂದುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕರಕೌಶಲಗಳ ತತ್ತ್ವಗಳಿಗೆ ಒಳ-ನಿರ್ಮಿತ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಪುಷ್ಟಿನೀಡುವಂತಿತ್ತು. ಪ್ರದೇಶದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ವಾಸಕ್ಕಾಗಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ರೈಟ್‌ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಮನೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶನೀಡಿದವು. ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳ ಆದರ್ಶದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು, ಮಿಚಿಗನ್‌‌ನ ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌ ಹಿಲ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರೆಗರ್‌‌ S. ಮತ್ತು ಎಲಿಜಬೆತ್‌ B. ಆಫ್ಲೆಕ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌‌‌‌‌ನಂಥ (1941) ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಕಮರಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿದೆ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಪಾಲೊ ಆಲ್ಟೊದಲ್ಲಿರುವ ಹಾನ್ನಾ-ಹನಿಕೂಂಬ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌ (1937) ಕೂಡಾ ಇದಕ್ಕೊಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಒಂದು ಜೇನುಗೂಡಿನಂಥ ಯೋಜನಾ ಜಾಲರಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. 1963ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ‌‌ಗೋರ್ಡಾನ್ ಹೌಸ್‌‌, ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೈಟ್‌ನ ಕೊನೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿತ್ತು. ಲೆಕ್ಕವಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಅಭಿವರ್ಧಕರ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದ್ದ ಉಪನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿರುವ ಅವನ ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳು, ಒಂದು ಹೊಸ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದವು. ಅಮೆರಿಕಾದ ಆಧುನಿಕ ಮನೆಗಳ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ರೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ; ತೆರೆದ ನಕಾಶೆಗಳು, ದರ್ಜೆಯನ್ನಾಧರಿಸಿದ-ಚಪ್ಪಡಿಯ ಬುನಾದಿಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಂತ್ರೀಕರಣ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆ ಅವಕಾಶನೀಡಿದ ಸರಳೀಕೃತ ನಿರ್ಮಾಣ ಕೌಶಲಗಳು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ನಂತರದ ಗಮನಾರ್ಹ ಕೆಲಸಗಳು
thumb|ಸಾಲೋಮನ್‌‌ R. ಗಗೆನ್‌ಹೀಮ್‌‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ (1959) ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲೋಮನ್‌‌ R. ಗಗೆನ್‌ಹೀಮ್‌‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ರೈಟ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾವಧಿಯ ಪೈಕಿ 16 ವರ್ಷಗಳನ್ನು (1943–1959) ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಯಶಃ ಇದು ಅವನ ಅತ್ಯಂತ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೇರುಕೃತಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕಟ್ಟಡವು ಫಿಫ್ತ್‌‌ ಅವೆನ್ಯೂದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ತಾಣದಿಂದ ನಸುಹಳದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಒಂದು ಆಕರ್ಷಕ ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಮೇಲೆದ್ದಿದ್ದು, ಇದರ ಒಳಾಂಗಣವು ಒಂದು ಕಪ್ಪೆ ಚಿಪ್ಪಿನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಹೋಲುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಗಗೆನ್‌ಹೀಮ್‌‌ನ ಅನುದ್ದೇಶಿತ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹದ ಅನುಭವವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಕರು ಸುಲಭವಾಗಿ ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವಾಗಲೆಂದು ಇದರ ಅನನ್ಯವಾದ ಮಧ್ಯದ ಜ್ಯಾಮಿತಿಯನ್ನು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಎತ್ತುಗವೊಂದರ ನೆರವಿನಿಂದ ಸಂದರ್ಶಕರನ್ನು ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಇಳಿಯುವ, ಮಧ್ಯದ ಸುರುಳಿ ಇಳಿಜಾರಿನ ಮೂಲಕ ಸಂದರ್ಶಕರು ನಡೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ಮೂಲಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುವಂತಾಗುವ ಅವಕಾಶ ಅಲ್ಲಿತ್ತು. ಸದರಿ ಮಧ್ಯದ ಸುರುಳಿ ಇಳಿಜಾರು ಒಂದು ಅಂತಸ್ತನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಆಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ತ್ರಿಕೋನಾಕಾರದ ದೀಪದ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು ಹುದುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ರಚನೆಯ ಜ್ಯಾಮಿತೀಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಲೆಂದು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಸದರಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ, ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸದ ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ವಿವರಗಳು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು; ಅದರ ಒಳಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಮಾಸಲು-ಬಿಳುಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಲೇಪಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವನ ಬಯಕೆಯೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿತ್ತು. ಮೇಲಾಗಿ, ಮೇಲಿನ ಮಟ್ಟದಿಂದ ಕೆಳಗಿಳಿದು ಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ತಿರುವುಳ್ಳ ನಡೆದಾರಿಯ ಮೇಲೆ ಹತ್ತಿಕೊಂಡು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೋಡುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. right|thumb|upright|ಓಕ್ಲಹಾಮಾದ ಬಾರ್ಟಲ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ರೈಟ್‌ನ ಪ್ರೈಸ್‌ ಟವರ್‌. ರೈಟ್‌ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕೈಗೂಡುವಂತಾದ ಏಕೈಕ ಗಗನಚುಂಬಿಯೆಂದರೆ ಪ್ರೈಸ್‌ ಟವರ್‌‌; ಇದು ಓಕ್ಲಹಾಮಾದ ಬಾರ್ಟಲ್ಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು 19-ಮಹಡಿಯ ಗೋಪುರವಾಗಿದೆ. ರೈಟ್‌ನಿಂದ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಲಂಬವಾಗಿ-ತಿರುಗಿಸಲಾದ ಎರಡು ರಚನೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇದೂ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ (ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌‌ನ ರೆಸೀನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ S.C. ಜಾನ್ಸನ್‌‌ ವ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಟವರ್‌‌ ಇಂಥ ಮತ್ತೊಂದು ರಚನೆಯಾಗಿದೆ). H. C. ಪ್ರೈಸ್‌‌ ಕಂಪನಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ಥಳೀಯ ತೈಲ ಕೊಳವೆಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹೆರಾಲ್ಡ್‌‌ C. ಪ್ರೈಸ್‌‌ ಎಂಬಾತನಿಂದ ಪ್ರೈಸ್‌ ಟವರ್‌‌ ಯೋಜನೆಯು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. 1956ರ ಫೆಬ್ರುವರಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಇದು ಪ್ರವೇಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. 2007ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 29ರಂದು, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಗೃಹವ್ಯವಹಾರದ ಇಲಾಖೆಯು ಪ್ರೈಸ್‌ ಟವರ್‌‌ನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಗ್ಗುರುತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿತು; ಇದು ಓಕ್ಲಹಾಮಾ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿನ ಇಂಥ ಕೇವಲ 20 ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಇತರ ಯೋಜನೆಗಳು
400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಚನೆಗಳನ್ನು ರೈಟ್‌ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ್ದು, 2005ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 300 ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಲಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ರಚನೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿವೆ: W. L. ಫುಲ್ಲರ್‌ಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಪಾಸ್‌‌ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ಜಲಾಭಿಮುಖ ಮನೆಯು 1969ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಮಿಲ್ಲೆ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು; ಮಿಸ್ಸಿಸ್ಸಿಪ್ಪಿಯ ಓಷನ್‌ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನ ಲೂಯಿಸ್‌ ಸಲಿವನ್‌‌ ಬಂಗಲೆಯು 2005ರಲ್ಲಿ ಕಟ್ರೀನಾ ಚಂಡಮಾರುತದಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌‌ನ ಹಕೋನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅರಿನೊಬು ಫುಕುಹಾರಾ ಹೌಸ್‌‌ (1918) 1923ರ ಗ್ರೇಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಟೋ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಯಿತು. ಭೂಕಂಪ ಮತ್ತು ಮಳೆ-ಪ್ರೇರಿತ ನೆಲದ ಚಲನೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಎನ್ನಿಸ್‌ ಹೌಸ್‌‌ ಹಾನಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇಂಡಿಯಾನಾದ ಗ್ಯಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಲ್ಬರ್‌‌ ವೈನಂಟ್‌ ಹೌಸ್‌‌ 2006ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ನಾಶವಾಯಿತು. thumb|left|ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಹೊಟೇಲು, ಟೋಕಿಯೋ (1923) ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ರೈಟ್‌ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಇತರ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಅವುಗಳ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಮಿಡ್‌ವೇ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌‌ (1913, ಚಿಕಾಗೊ, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌) ಮತ್ತು ಲಾರ್ಕಿನ್‌‌ ಆಡಳಿತ ಕಟ್ಟಡ (1903, ಬಫೆಲೊ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌) ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1929 ಮತ್ತು 1950ರಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು; ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಟೆರೇಸ್‌ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ಸ್‌ (ಈ ಎರಡೂ ಸಹ ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದವು ಮತ್ತು 1895ರಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು) ಇವುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1971 ಮತ್ತು 1974ರಲ್ಲಿ ನಾಶಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು; ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ಲೇಕ್‌ ಜಿನಿವಾದಲ್ಲಿರುವ ಜಿನಿವಾ ಇನ್‌‌ (1911) ಇದನ್ನು 1970ರಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು; ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದ ಆಲ್ಬರ್ಟಾದಲ್ಲಿರುವ ಬಾನ್ಫ್‌ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ ಪೆವಿಲಿಯನ್‌ (1911) ಇದನ್ನು 1939ರಲ್ಲಿ ನಾಶಮಾಡಲಾಯಿತು. ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿರುವ ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಹೊಟೇಲು (1913) ಗ್ರೇಟ್‌ ಕ್ಯಾಂಟೋ ಭೂಕಂಪದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ, ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒತ್ತಡಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಇದನ್ನು 1968ರಲ್ಲಿ ಕೆಡವಲಾಯಿತು. ಅವನ ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲೊಂದಾದ ಮೊನೊನಾ ಟೆರೇಸ್‌ ಯೋಜನೆಯು, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪುರಸಭಾ ಕಚೇರಿಗಳಾಗಿ 1937ರಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ಮೂಲ ತಾಣದಲ್ಲಿ 1997ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಹೊರಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೈಟ್‌ನ ಅಂತಿಮ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಒಳಾಂಗಣವನ್ನು ಒಂದು ಸಮ್ಮೇಳನ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿಸುವ ಅದರ ಹೊಸ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾದ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸದೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಲಾಯಿತು. "ಯೋಜನೆಯನುಸಾರ-ರೂಪಿಸಿದ" ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೈಟ್‌ನ ಹೊಸಗಸುಬಿಯಾದ ಟೋನಿ ಪುಟ್ನಾಮ್‌‌ ಎಂಬಾತ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ. ಮೂಲ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ರಚನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ನಡುವಿನ 60 ವರ್ಷಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಮೊನೊನಾ ಟೆರೇಸ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ವಿವಾದವು ಸಾಗಿಬಂತು. ಫ್ಲೋರಿಡಾದ ಲೇಕ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವ ಫ್ಲೋರಿಡಾ ಸದರ್ನ್‌ ಕಾಲೇಜ್‌ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ (ಯೋಜಿತ 18 ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪೈಕಿ) 12 ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು; ಚೈಲ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ದಿ ಸನ್‌‌‌ ಯೋಜನೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ 1941 ಮತ್ತು 1958ರ ನಡುವೆ ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದು ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಏಕ-ತಾಣದಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಲೇಕ್‌ ಟಾಹೋದಲ್ಲಿನ ಎಮರಾಲ್ಡ್‌ ಬೇ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೈಟ್‌ನ ನಕಾಶೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಗೂಡದ, ಅಷ್ಟೇನು ಸುಪರಿಚಿತವಲ್ಲದ ಒಂದು ಯೋಜನೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಟಾಹೋದ ಕೆಲವೇ ಸ್ಥಳೀಯರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು ರೂಪಿಸಿರುವ ನಕಾಶೆಯ ಕುರಿತು ಅರಿತಿದ್ದಾರೆ. ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌‌ನ ಡಲ್ಲಾಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಟಾ ಹಂಫ್ರೇಸ್‌ ಥಿಯೇಟರ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ ಸಾವಿಗೆ ಮುಂಚಿನ ಅವನ ಕೊನೆಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆ
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ತಾಣದ ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಅವನ ನಿಯೋಜನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು 1900ರಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು ಮತ್ತು ಅವನ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿವು. ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆ ಅಥವಾ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ವಿನ್ಯಾಸ ಪ್ರಮಾಣದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವನು 41 ಕಾರ್ಯ-ನಿಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಉಪನಗರದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಅವನ ಆಲೋಚನೆಗಳು 1900ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದವು; "ಕ್ವಾಡ್ರುಪಲ್‌‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಪ್ಲಾನ್‌‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ, ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ E. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದ ಒಂದು ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಉಪವಿಭಾಗದ ಬಡಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದು ಶುರುವಾಯಿತೆನ್ನಬಹುದು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಉಪನಗರದ ಜಮೀನು ವಿನ್ಯಾಸದ ರಚನೆಗಳಿಂದ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ಹೊರಳುದಾರಿಯನ್ನು ತುಳಿಯಿತು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಸಮಾನ-ಗಾತ್ರದ ಜಾಗಗಳ ಸಣ್ಣ ಚೌಕದ ಅಚ್ಚುಗಳ ಮೇಲೆ ಮನೆಗಳನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಿತು; ಸಮಾನಾಂತರ ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಮನೆಗಳ ನೇರವಾದ ಸಾಲುಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದಲೂ ರಸ್ತೆಗಳು ಅವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿದ್ದವು. ಲೇಡೀಸ್‌' ಹೋಮ್‌ ಜರ್ನಲ್‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ "ಎ ಹೋಮ್‌ ಇನ್‌ ಎ ಪ್ರೈರೀ ಟೌನ್‌" ಎಂಬ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಈ ಮನೆಗಳು, ಪ್ರಾಂಗಣ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಗರಿಷ್ಟಗೊಳಿಸಲೆಂದು ಮೊಹಲ್ಲಾದ ಮಧ್ಯಭಾಗದೆಡೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದವು. ಪ್ರತಿ ಮನೆಯಿಂದಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಕರ ನೋಟಗಳು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕೂ ಇವು ಅವಕಾಶನೀಡಿದವು. ಈ ಯೋಜನೆಯು ಎಂದಿಗೂ ಕೈಗೂಡಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, 1910ರಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸ್ಮತ್‌‌ ಪೋರ್ಟ್‌ಫೋಲಿಯೋದಲ್ಲಿ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರೈಟ್‌ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. 1913ರಲ್ಲಿನ ನಡೆದ ಸಿಟಿ ಕ್ಲಬ್‌ ಆಫ್‌ ಚಿಕಾಗೊದ ಜಮೀನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಾಡಿದ ಪ್ರವೇಶದಿಂದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸಮುದಾಯಗಳ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ನಿದರ್ಶನದ ಮೂಲಕ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಈ ಸ್ಪರ್ಧೆಯು ಉಪನಗರದ ಕೇರಿ ವಿಭಾಗವೊಂದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿತ್ತು. ಕ್ವಾಡ್ರುಪಲ್‌‌ ಬ್ಲಾಕ್‌ ಪ್ಲಾನ್‌‌ನ್ನು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನು ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿತು. ಅತ್ಯಂತ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಮನೆಗಳ ಇರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಉದ್ಯಾನವನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ಥಳಾವಕಾಶಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಈ ವಿನ್ಯಾಸವು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ನಗರವೊಂದರಲ್ಲಿರುವ ಶಾಲೆಗಳು, ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಯಾದ ಎಲ್ಲ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಸಹ ವಿನ್ಯಾಸವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣದ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಕ್ಕೆ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬ್ರಾಡ್‌ಕೇರ್‌ ಸಿಟಿ ವಿನ್ಯಾಸವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬಲವರ್ಧನೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣವು ಅವನ ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ತತ್ತ್ವವಾಗಿತ್ತು. ಹೊಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಗರಗಳಿಂದ ದೂರವಿರಬೇಕಿದ್ದುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೇವೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೌಕರ್ಯಗಳು ಜೊತೆಜೊತೆಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ, "ತೋಟ ಮತ್ತು ಮನೆಗೆ ಪಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ.” ಸಮುದಾಯ ಯೋಜನೆಯ ಗಮನಾರ್ಹ ವಿನ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
ಸಾವು ಮತ್ತು ಪರಂಪರೆಯ ಆಸ್ತಿ
]] thumb|ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವರ್ಲ್ಡ್‌-ಟೆಲಿಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು ಸನ್‌‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಅಲ್‌ ರ್ಯಾವೆನ್ನಾನಿಂದ 1954ರಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾವಚಿತ್ರ. thumb|ಚಿಕಾಗೊದ (1906) ರೋಬೀ ಹೌಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ರೈಟ್‌-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಕಿಟಕಿ. ಕರುಳಿನಲ್ಲಿನ ಅಡಚಣೆಯೊಂದನ್ನು ತೆಗೆಸಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು, 1959ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌‌ 9ರಂದು ಅರಿಝೋನಾದ ಫೀನಿಕ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಾಗ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅವನ ಸಾವಿನ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ, ಸಂಕ್ಷೋಭೆಯು ರೈಟ್‌ನನ್ನು ಬೆನ್ನತ್ತಿಕೊಂಡೇ ಬಂದಿತು. ಅವನ ಮೂರನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಓಲ್ಜಿವಾನ್ನಾ, ರೈಟ್‌ನ ಸಾವಿನ ನಂತರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋದಳಾದರೂ, 1985ರಲ್ಲಿ ಅರಿಝೋನಾದ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಳು. ಆ ವರ್ಷ ಹೊರಬಿದ್ದ ಮಾಹಿತಿಯ ಅನುಸಾರ, ರೈಟ್‌, ಅವಳು ಮತ್ತು ಅವಳ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಅವಳ ಮಗಳು ಎಲ್ಲರ ಶವವನ್ನೂ ದಹನಮಾಡಬೇಕು ಹಾಗೂ ಅರಿಝೋನಾದ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌‌‌ಗೆ ಜಾಗ ಬದಲಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವಳ ಅಂತಿಮ ಬಯಕೆಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂತು. ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ, ರೈಟ್‌ನ ದೇಹವನ್ನು ಲಾಯ್ಡ್‌‌-ಜೋನ್ಸ್‌ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ 25 ವರ್ಷಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಇದು ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ರೈಟ್‌ನ ನಂತರದ-ಜೀವನದ ಮನೆಯಾದ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ಗೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಯೂನಿಟಿ ಚಾಪೆಲ್‌‌ಗೆ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಸ್ಮಶಾನವಾಗಿತ್ತು. ಓಲ್ಜಿವಾನ್ನಾಳ ಯೋಜನೆಯು ಒಂದು ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ತೋಟಕ್ಕಾಗಿ ಕರೆನೀಡಿತು; ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಇದರ ಕೆಲಸವು ಅವರ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಸಿದ್ಧಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು. ಸದರಿ ತೋಟದ ಕಾರ್ಯವು ಸಮಾಪ್ತಿಗೊಳ್ಳುವುದು ಬಾಕಿಯಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌ಗೆ ಅವನ್ನು ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ಮರಣಾರ್ಥ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅವು ದಫನುಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿನ ಉಗ್ರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇಂದು, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ನ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗಕ್ಕಿರುವ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ನಿಂದ ಒಂದು ಕಲ್ಲೆಸೆಯುವಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಸಣ್ಣ ಸ್ಮಶಾನವು, ರೈಟ್‌ನ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತುಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಒಂದು ಗೋರಿಕಲ್ಲನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆಯಾದರೂ, ಅದರ ಗೋರಿಯು ಖಾಲಿಯಾಗಿದೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಶ್ರೀ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುಧ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪದೇಶ. ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು.
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್
ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವಗಳು
ತನ್ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವಗಳಿರುವುದರ ಕುರಿತು ರೈಟ್‌ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಅಪರೂಪವಾದರೂ, ಅವನು ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬಹುತೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು, ಇತಿಹಾಸಕಾರರು ಮತ್ತು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಸಮ್ಮತಿಸುತ್ತಾರೆ: ಅವನ ನೌಕರರಾಗಿದ್ದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ತನ್ನ ಸ್ವಂತದ ವಿನ್ಯಾಸದಂತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದೂ ಸಹ ಅವನು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಸಮರ್ಥಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ರೈರೀ ಪಂಥದ ಉಳಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಕೇವಲ ತನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಅನುಕರಣಕಾರರು ಮತ್ತು ಅಧೀನದ ಕೆಲಸಗಾರರು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ಆದರೆ, ಯಾವುದೇ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಜತೆಗೂಡಿ ಕೆಲಸಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಇತರರ ಕೆಲಸದಿಂದ ತನ್ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದ. ಅವನ ಮುಂಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಸಲಿವನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಚಿಕಾಗೊ ಪಂಥದ ಕೆಲವೊಂದು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅವನ ಪ್ರೈರೀ ಪಂಥದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಭಾವಂತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಂದ ರೈಟ್‌ನ ಕಚೇರಿಯು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಅವರೆಂದರೆ: ವಿಲಿಯಂ ಯೂಜೀನ್‌ ಡ್ರಮಾಂಡ್‌, ಜಾನ್‌‌ ವಾನ್‌ ಬರ್ಗೆನ್‌‌, ಇಸಾಬೆಲ್‌ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌‌, ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಬ್ಯಾರಿ ಬೈರ್ನ್‌, ಆಲ್ಬರ್ಟ್‌ ಮೆಕ್‌ಅರ್ಥರ್‌‌, ಮೇರಿಯನ್‌‌‌ ಮಹೋನಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌‌ ಮತ್ತು ವಾಲ್ಟರ್‌‌‌ ಬರ್ಲಿ ಗ್ರಿಫಿನ್‌‌. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಜನಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆಂಟೋನಿಯನ್‌‌ ರೇಮಾಂಡ್‌ ಎಂಬ ಝೆಕ್‌‌-ಸಂಜಾತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯು, ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಟೋಕಿಯೋದಲ್ಲಿನ ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಹೊಟೇಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿದ. ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಜಪಾನ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಮತ್ತು ತನ್ನದೇ ಆದ ವೃತ್ತಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್‌ ಹೊಟೇಲಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ‌‌ರುಡಾಲ್ಫ್ ಷಿಂಡ್ಲರ್‌‌ ಕೂಡಾ ರೈಟ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅವನದೇ ಸ್ವಂತ ಕೆಲಸವು ರೈಟ್‌ನ ಉಸೋನಿಯಾ ಶೈಲಿಯ ಮನೆಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು ಎಂದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಷಿಂಡ್ಲರ್‌‌ನ ಸ್ನೇಹಿತನಾದ ರಿಚರ್ಡ್‌ ನ್ಯೂಟ್ರಾ ಕೂಡಾ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಗೆ ರೈಟ್‌ಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಯಶಸ್ವೀ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ. ನಂತರದ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಂದೆ ಗಮನಾರ್ಹರೆನಿಸಿಕೊಂಡ ಅನೇಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರನ್ನು ರೈಟ್‌ ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಅವರೆಂದರೆ: ವಾಸ್ತುಕಲೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆರನ್‌‌ ಗ್ರೀನ್‌‌, ಜಾನ್‌‌ ಲೌಟ್ನರ್‌, E. ಫೇ ಜೋನ್ಸ್‌, ಹೆನ್ರಿ ಕ್ಲಂಬ್‌ ಮತ್ತು ಪಾವೊಲೊ ಸೊಲೆರಿ ಮತ್ತು ಕಲಾವಲಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಸ್ಯಾಂಟಿಯಾಗೊ ಮಾರ್ಟಿನೆಜ್‌‌ ಡೆಲ್ಗಾಡೊ. ನಟ ಆಂಥೊನಿ ಕ್ವಿನ್‌‌ ಓರ್ವ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದಾಗ, ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ಆದರೆ, ಅವನಿಗಿದ್ದ ಮಾತಿನ ತೊದಲಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಜಯಿಸಲು ನೆರವಾಗುವಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಧ್ವನಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ರೈಟ್‌ ಅವನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದ. ಬ್ರೂಸ್‌ ಗಾಫ್‌‌ ರೈಟ್‌ಗಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದ. ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಗೀತೆಯನ್ನು ಪಾಂಡವ ರಾಜಕುಮಾರ ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಮತ್ತು ರಥ ಸಾರಥಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯ ನಿರೂಪಣಾ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವರು ಮತ್ತು ಕೌರವರ ನಡುವಿನ ಧರ್ಮ ಯುಧಾ (ನೀತಿವಂತ ಯುದ್ಧ) ದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ರಕ್ತಸಂಬಂಧಿಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾವಿನ ಬಗ್ಗೆ ನೈತಿಕ ಸಂದಿಗ್ಧತೆ ಮತ್ತು ಹತಾಶೆಯಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ತ್ಯಜಿಸಬೇಕೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಶ್ಚರ್ಯ ಪಡುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣನ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಉತ್ತರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರವಚನವು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. "ನಿಸ್ವಾರ್ಥ ಕ್ರಿಯೆಯ" ಮೂಲಕ "ಧರ್ಮವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುವ ತನ್ನ ಕ್ಷತ್ರಿಯ (ಯೋಧ) ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲು" ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಅರ್ಜುನನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮೀರಿದ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಗಳು ಮತ್ತು ತಾತ್ವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು.
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್
ಮನ್ನಣೆ
thumb|left|ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ 1966ರಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದಿರುವ U.S. ಅಂಚೆ ಚೀಟಿ. ನಂತರದ ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 1959ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅವನ ಸಾವಿನ ನಂತರವೂ, ತನ್ನ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸಾಧನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಗೌರವಾರ್ಥ ಮಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ರೈಟ್‌ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. 1941ರಲ್ಲಿ ರಾಯಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಮತ್ತು 1949ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಟ್ಸ್‌ (AIA) ವತಿಯಿಂದ ಅವನು ಬಂಗಾರದ ಪದಕದ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. 1953ರಲ್ಲಿ ಅವನಿಗೆ ಫ್ರಾಂಕ್ಲಿನ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌‌ನ ಫ್ರಾಂಕ್‌‌ P. ಬ್ರೌನ್‌ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನು ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಿಂದ (ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ದೊರೆತ ಅವನ "ಆಲ್ಮಾ ಮ್ಯಾಟರ್‌‌" ಪದವಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ) ಅವನು ಗೌರವಾರ್ಥ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ರಾಷ್ಟ್ರಗಳು ಕಲೆ ಮತ್ತು/ಅಥವಾ ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತಮ್ಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳಿಗೆ ಅವನನ್ನು ಮಂಡಳಿಯ ಓರ್ವ ಗೌರವಾರ್ಥ ಸದಸ್ಯನನ್ನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದವು. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, ಫಾಲಿಂಗ್‌ವಾಟರ್‌‌ ಮನೆಯನ್ನು "20ನೇ ಶತಮಾನದ ಕಟ್ಟಡ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು; ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ AIA ವಾರ್ಷಿಕ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಒಂದು ಅವೈಜ್ಞಾನಿಕ "ಮೊದಲ-ಹತ್ತು" ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬರಲಾಯಿತು. ಆ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, USAಯ ಇತರ ಅನೇಕ ಮಹೋನ್ನತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ. ಅವರೆಂದರೆ: ಈರೋ ಸಾರಿನೆನ್‌‌, I.M. ಪೀ, ಲೂಯಿಸ್‌ ಕಹ್ನ್‌‌, ಫಿಲಿಪ್‌‌ ಜಾನ್ಸನ್‌‌ ಮತ್ತು ಲುಡ್ವಿಗ್‌‌ ಮೈಸ್‌ ವಾನ್‌ ಡೆರ್‌ ರೋಹೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವನು ಸದರಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಏಕೈಕ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ. ಗಗೆನ್‌ಹೀಮ್‌‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್‌‌ C. ರೋಬೀ ಹೌಸ್‌‌ ಮತ್ತು ಜಾನ್ಸನ್‌‌ ವ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಬಿಲ್ಡಿಂಗ್‌ ಇವು ಇತರ ಮೂರು ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು. 1992ರಲ್ಲಿ, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌‌ ಒಪೆರಾವು ಶೈನಿಂಗ್‌ ಬ್ರೋ ಎಂಬ ಗೀತರೂಪಕವನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿತು; ರೈಟ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಂಯೋಜಕ ಡ್ಯಾರನ್‌‌ ಹೇಗನ್‌‌ ಮತ್ತು ಗೀತಬಂಧಕಾರ ಪಾಲ್‌‌ ಮುಲ್ಡೂನ್‌‌ರಿಂದ ಸಾದರಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರೂಪಕ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಸದರಿ ಕೃತಿಯು ಹಲವಾರು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದೆ. 2000ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ, Work Song: Three Views of Frank Lloyd Wright ಎಂಬ ಒಂದು ನಾಟಕವು ಮಿಲ್ವೌಕಿ ರೆಪರ್ಟರಿ ಥಿಯೇಟರ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು; ರೈಟ್‌ನ ಜೀವನದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಮಗ್ಗುಲುಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಈ ನಾಟಕವು ಆಧರಿಸಿತ್ತು. 1966ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಅಂಚೆ ಸೇವೆಯು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಮೆರಿಕನ್ನರ ಸರಣಿಯ ಒಂದು 2¢ ಅಂಚೆ ಚೀಟಿಯೊಂದಿಗೆ ರೈಟ್‌ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಕುಟುಂಬ
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಮೂರು ಬಾರಿ ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಏಳು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ತಂದೆಯಾದ: ಅವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಮೂವರು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದ್ದರು. ಅವನ ಮೂರನೇ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಓಲ್ಜಿವಾನ್ನಾ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌‌ಳ ಮಗಳಾದ ಸ್ವೆಟ್ಲಾನಾ ಮಿಲಾನೊಫ್‌‌ಳನ್ನು ಅವನು ದತ್ತುರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯರ ವಿವರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: ರೈಟ್‌ನ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಜೂನಿಯರ್‌‌ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ ಎಂದೇ ಸುಪರಿಚಿತನಾಗಿದ್ದು, ಈತನೂ ಸಹ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಗಮನಾರ್ಹ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದ. ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ ಮಗನಾದ (ಮತ್ತು ರೈಟ್‌ನ ಮೊಮ್ಮಗನಾದ) ಎರಿಕ್‌‌ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮಾಲಿಬುವಿನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಲ್ಲಿ ಆತ ಬಹುಪಾಲು ನಿವಾಸ-ಯೋಜನೆಗಳ ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ. ಮತ್ತೋರ್ವ ಮಗ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾದ ಜಾನ್‌‌ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ ಎಂಬಾತ, 1918ರಲ್ಲಿ ಲಿಂಕನ್‌‌‌ ಲಾಗ್ಸ್‌‌ನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್‌ ಡಿಯೆಗೊ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಿದ. ಜಾನ್‌‌ನ ಮಗಳಾದ ಎಲಿಜಬೆತ್‌ ರೈಟ್‌ ಇನ್‌ಗ್ರಹಾಮ್‌‌ ಎಂಬಾಕೆಯು, ಕೊಲರೆಡೊದ ಕೊಲರೆಡೊ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಕನೆಕ್ಟಿಕಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ್ತಿಯಾಗಿರುವ ಕ್ರಿಸ್ಟೀನ್‌, ಮತ್ತು ಪ್ರಾಟ್‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕಿಯಾದ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌ಗೆ ಅವಳು ತಾಯಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಆಸ್ಕರ್‌‌-ವಿಜೇತ ನಟಿಯಾದ ಆನ್ನೆ ಬಾಕ್ಸ್‌‌ಟರ್‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ರೈಟ್‌ನ ಮೊಮ್ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು. ರೈಟ್‌ನ ಮೊದಲ ಮದುವೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಓರ್ವ ಮಗುವಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಬಾಕ್ಸ್‌‌ಟರ್‌ಗೆ, ನಟಿ ಬಾಕ್ಸ್‌‌ಟರ್‌ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು. ಆನ್ನೆಯ ಮಗಳಾದ ಮೆಲಿಸ್ಸಾ ಗಾಲ್ಟ್‌‌ ಈಗ ಬದುಕಿದ್ದು, ಓರ್ವ ಒಳಾಂಗಣ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಾದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. ಅವನ ದತ್ತುಪುತ್ರಿಯಾದ ಸ್ವೆಟ್ಲಾನಾ (ಇವಳು ಓಲ್ಜಿವಾನ್ನಾಳ ಮಗಳು) ಹಾಗೂ ಅವಳ ಮಗನಾದ ಡೇನಿಯಲ್‌, 1946ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ವಾಹನ ಅಪಘಾತವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮರಣಹೊಂದಿದರು. ಅವಳ ವಿಧುರನಾದ ವಿಲಿಯಂ ವೆಸ್ಲೆ ಪೀಟರ್ಸ್‌‌, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಅವಧಿಗೆ ಸ್ವೆಟ್ಲಾನಾ ಅಲ್ಲಿಯುಯೇವಾಳನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ; ಈಕೆಯು ಜೋಸೆಫ್‌‌ ಸ್ಟಾಲಿನ್‌‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮಗು ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಮಗಳಾಗಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕೆಳಗೆ ಸೋವಿಯೆಟ್‌ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಜೀವನದಂತಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ಅವಳು ಹೋಲಿಸಿದ, ರೈಟ್‌ ಸಮುದಾಯಗಳ ಸಾಮುದಾಯಿಕ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಅವಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ ಕಾರಣ, ಅವರು ವಿಚ್ಛೇದನಗೊಂಡರು; ರೈಟ್‌ನ ವಿಧವೆಯ ನಿರಂತರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವೂ ಸಹ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. 1985ರಿಂದ 1991ರವರೆಗೆ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಫೌಂಡೇಷನ್‌‌ನ ಸಭಾಪತಿಯಾಗಿ ಪೀಟರ್ಸ್‌‌ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ. ರೈಟ್‌ನ ಓರ್ವ ಮರಿಮಗನಾದ S. ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ನಟಾಫ್ ಈಗ ಬದುಕಿದ್ದು, ಓರ್ವ ಪರಿಣಿತ ಮರಗೆಲಸದವನಾಗಿ ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ವಾಡಿಕೆಯ ಮರದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಈತ ನೈಪುಣ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಪಂಚಮವೇದ
ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಭೀಷ್ಮಪರ್ವದ ೨೩ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ೪೦ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಭಾಗ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಯೋಗಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಮಾಗಮವೆನ್ನಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯೋಗೋಪನಿಷತ್ ಅಥವಾ ಗೀತೋಪನಿಷತ್ ಪಂಚಮವೇದವೆಂದೂ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್
ದಾಖಲೆಗಳು
ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ದಾಖಲೆಯ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು, ಆರ್ಟ್‌ ಇನ್‌‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ ಆಫ್‌ ಚಿಕಾಗೊದಲ್ಲಿರುವ ರೈಯೆರ್‌ಸನ್‌‌ & ಬರ್ನ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌‌ ಲೈಬ್ರರೀಸ್‌ ತನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ. ಹರ್ಬರ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಜಾಕೋಬ್ಸ್‌‌ ನಿವಾಸ ಮತ್ತು 1924–1974ರ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ಸ್ ಸಂಗ್ರಹವು, ಜಾಕೋಬ್ಸ್‌‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಎರಡು ಮನೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ನಕಾಶೆಗಳು, ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ, ಮತ್ತು ಇತರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ರೈಟ್‌ನ ಜೀವನದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆ ಕಡತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. 1945–1988ರ ಮಿಚಿಗನ್‌‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ 'ದಿ ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್' ದಾಖಲೆಯು ಸಂಶೋಧನಾ ದಸ್ತಾವೇಜುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ರೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಅವನ ಗ್ರಾಹಕರ ನಡುವಿನ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಛಾಯಾಪ್ರತಿಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ; "ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಇನ್‌ ಮಿಚಿಗನ್‌" ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಛಾಯಾಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 1897–1997ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ದಿ ರೈಟಿಯಾನಾ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌ (ಹೆಚ್ಚುಭಾಗ 1949–1969ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದೆ), ರೈಟ್‌ ಮತ್ತು ಅವನ ಯೋಜನೆಗಳ ಕುರಿತಾದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಮುದ್ರಿತ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸುಮಾರು 1916–1925ರ ಅವಧಿಗೆ ಸೇರಿದ ದಿ ಜೋಸೆಫ್‌‌ J. ಬ್ಯಾಗ್ಲೆ ಕಾಟೇಜ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌, 1916ರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಬ್ಯಾಗ್ಲೆ ನಾಡಮನೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ನಕಾಶೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಸದರಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ದಾಖಲೆ ಪತ್ರಗಳು, ಅರಿಝೋನಾದ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ವೆಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿವೆ. ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್‌ನ ದಾಖಲೆ-ಪತ್ರಾಗಾರವು ಅವನ ನಕಾಶೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳು, 1880ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಮತ್ತು ರೈಟ್‌ನ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಮುಂದುವರಿದ ಅಕಾರಾದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರ, ಹಾಗೂ ಇತರ ಕ್ಷಣಿಕಜೀವಿಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಗೆಟ್ಟಿ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಕೂಡಾ ತನ್ನ "ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಸ್ಪೆಷಲ್‌ ಕಲೆಕ್ಷನ್‌" ಎಂಬ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ, ರೈಟ್‌ನ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಅವನ ನಕಾಶೆಗಳ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಂಥೊನಿ ಅಲೋಫ್ಸಿನ್‌‌ ಎಂಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಆನ್‌ ಇಂಡೆಕ್ಸ್‌ ಟು ದಿ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌ ಕರೆಸ್ಪಾಂಡೆನ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ರೈಟ್‌ನ ಪತ್ರವ್ಯವಹಾರವು ಅಕಾರಾದಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಬೃಹತ್‌ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಗೀತೋಪದೇಶ
'ಭಗವದ್ಗೀತೆ' ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು. ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದಿರಾದ ಕೌರವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅರ್ಜುನ ಉತ್ಸಾಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನತ್ತ ತಿರುಗಿದಾಗ. ಆತ್ಮದ ಅಮರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತ ಕೃಷ್ಣ 'ಗೀತೋಪದೇಶ'ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ಯೋಗಮಾರ್ಗಗಳಾದ ಭಕ್ತಿ, ಕರ್ಮ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನ ಉಪದೇಶಿಸಿದನು. ಆದುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಗೀತಾ ಜಯಂತಿ ಅಂತ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್
ಆಯ್ದ ಕೃತಿಗಳು
thumb|ನಾಥನ್‌ G. ಮೂರ್‌‌ ಹೌಸ್‌‌, ಓಕ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌, ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌ thumb|ಚಿಕಾಗೊ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಆವರಣದಲ್ಲಿರುವ ರೋಬೀ ಹೌಸ್‌‌. thumb|"ಹಡಗಿನ" ಕಡೆಗೆ ನೋಡುತ್ತಿರುವ "ಮೂತಿ"ಯಿಂದ ಕಾಣುವ ಟ್ಯಾಲೀಸಿನ್‌‌ ವೆಸ್ಟ್‌‌ ದೃಶ್ಯಾವಳಿ. thumb|ಪಾದಚಾರಿಗಳ ಅಟ್ಟಣಿಗೆಯೊಂದರಿಂದ ಕಂಡಂತೆ ಗಮ್ಮೇಜ್‌ ಸಭಾಂಗಣ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಫ್ರಾಂಕ್ ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ರೈಟ್ ಕಟ್ಟಡಗಳು ವರ್ಗ:1897ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:1959ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಪೀಠೋಪಕರಣಗಳ ವಿನ್ಯಾಸಕಾರರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌‌ ಶಾಂತಿವಾದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಏಕಮೂರ್ತಿವಾದಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪೀಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಆಂಗ್ಲ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕನ್‌‌ ಜನರು ವರ್ಗ:ಆಧುನಿಕತಾವಾದಿ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸುಸಂಘಟಿತ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ವರ್ಗ:ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌ನ ಚಿಕಾಗೋದಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಇಲಿನಾಯ್ಸ್‌‌ನ ಓಕ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ರಿಚ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ ಜಿಲ್ಲೆ, ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಅರಿಝೋನಾದ ಸ್ಕಾಟ್ಸ್‌‌ಡೇಲ್‌‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಪ್ರೈರೀ ಶಾಲೆ ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ರಂಗುಹಾಕಿದ ಗಾಜಿನ ಕಲಾವಿದರು ಮತ್ತು ತಯಾರಕರು ವರ್ಗ:ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ–ಮ್ಯಾಡಿಸನ್‌‌ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ವೆಲ್ಷ್‌‌ ಸಂತತಿಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನರು ವರ್ಗ:ವಿಸ್ಕಾನ್ಸಿನ್‌‌ಗೆ ಸೇರಿದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸರ್ವಬ್ರಹ್ಮವಾದಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳು ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಆತಿಥ್ಯೆ
ಭಾರತದ ೧೪ನೇ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು "ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕೊಡುಗೆ" ಎಂದು ಕರೆದರು. ಮೋದಿ ಅದರ ಯು.ಎಸ್. ಭೇಟಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ೨೦೧೪ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ಅಮೇರಿಕಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬರಾಕ್ ಒಬಾಮಾಗೆ ನೀಡಿದರು. ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅದರ ಅನುವಾದ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನದೊಂದಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹೆಚ್ಚು ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿತು. ಭಾರತೀಯ ಇತಿಹಾಸಕಾರ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ ಖುಷ್ವಂತ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ರುಡ್ಯಾರ್ಡ್ ಕಿಪ್ಲಿಂಗ್ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿತೆ "ಇಫ್" " ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ದಿ ಗೀತಾ ಸಂದೇಶದ ಸಾರ".
ಹೊಗಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯತೆ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮತ್ತು ಸರ್ವೆಪಲ್ಲಿ ರಾಧಾಕೃಷ್ಣನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪ್ರಮುಖ ಭಾರತೀಯರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಆಲ್ಡಸ್ ಹಕ್ಸ್ಲೆ, ಹೆನ್ರಿ ಡೇವಿಡ್ ಥೋರೊ, ಜೆ. ರಾಬರ್ಟ್ ಒಪೆನ್ಹೈಮರ್, ರಾಲ್ಫ್ ವಾಲ್ಡೋ ಎಮರ್ಸನ್, ಕಾರ್ಲ್ ಜಂಗ್, ಹರ್ಮನ್ ಹೆಸ್ಸೆ ಮತ್ತು ಬೆಲೆಂಟ್ ಎಸೆವಿಟ್.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ
ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣಭಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಸೇಡಿಯಾಪು ಕೃಷ್ಣ ಭಟ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ :- ಭಾ‍ಷಾವಿಜ್ಞಾನ, ವ್ಯಾಕರಣ, ಛಂದಸ್ಸು, ನಿಘಂಟು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಿಗೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದವರ ವಿವರ
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್
ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ( ăpˈə-tō'sĭs ˌæpəpˈtoʊsɨs, ăpˈəp-tō'sĭs) ಎಂಬುದು ಬಹುಕೋಶೀಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಬಹುದಾದ ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವಿನ (ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ಡ್‌ ಸೆಲ್‌ ಡೆತ್‌-PCD) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಜೀವಕೋಶ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನು ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಹೊಪ್ಪಳೆಯೇಳುವಿಕೆಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು, ಪೊರೆಯ ಅಸಮ ಪಾರ್ಶ್ವತೆ ಮತ್ತು ಜೋಡಣೆಯ ನಷ್ಟ, ಜೀವಕೋಶ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ, ಪರಮಾಣು ವಿಘಟನೆ, ವರ್ಣಗ್ರಾಹಿ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ, ಮತ್ತು ಕ್ರೋಮೋಸೋಮಿನ DNA ವಿಘಟನೆಯಂಥ (1-4) ಕೋಶಪೊರೆಗಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯನ್ನೇ ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜೀವಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಅವಶೇಷಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಊತಕದ ಸಾವಿನಿಂದ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಭಿನ್ನವಾಗಿಸುತ್ತವೆ. right|thumb|ಇಲಿಯ ಭ್ರೂಣೀಯ ಅಥವಾ ಮೂಲಾವಸ್ಥೆಯ ಪಾದದ (ಮ್ಯೂಸ್‌ ಮಸ್ಕ್ಯುಲಸ್‌) ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿನ 15.5 ದಿನದ ಊತಕಸ್ಥಿತಿಯ ಅಡ್ಡಛೇದ. ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆ.(ಇಲಿಯ ಸಂಫೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ 27 ದಿನಗಳು ತಗಲುತ್ತವೆ.) (ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಇಲಿಯ ಕಾಲಿನ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ.) ಉಲ್ಬಣಗೊಂಡ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಹಾನಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಜೀವಕೋಶದ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸಾವಿನ ಒಂದು ಸ್ವರೂಪವಾದ ಊತಕದ ಸಾವಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಜೀವಿಯೊಂದರ ಜೀವನಚಕ್ರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ‌ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾನವ ಭ್ರೂಣವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಕೈಬೆರಳುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳ ಪ್ರಭೇದ ಕಲ್ಪಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ವಿಶೇಷಿಸುವಿಕೆಯು ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುವುದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬೆರಳುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾಧಾರಣ ಮಾನವ ವಯಸ್ಕನಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿದಿನವೂ 50ರಿಂದ 70 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟರ ನಡುವಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. 8 ಮತ್ತು 14 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸುಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಸಾಧಾರಣ ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ದಿನವೊಂದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು 20 ಶತಕೋಟಿಯಿಂದ 30 ಶತಕೋಟಿಯವರೆಗಿನ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯುತ್ತವೆ. ವರ್ಷವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಓರ್ವ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದೇಹದ ತೂಕಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗುವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ರಾಶಿಯ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ನಾಶವಾಗುವಿಕೆಗೆ ಇದು ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು 1990ರ ಆರಂಭಿಕ ದಶಕದಿಂದ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡಿದೆ. ಒಂದು ಜೈವಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಗಿರುವ ಇದರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, ದೋಷಯುಕ್ತ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ರಕ್ತಕೊರತೆಯ ಹಾನಿಯಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಹೈಪೊಟ್ರೋಫಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದರೆ, ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಇದು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನಂಥ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಜೀವಕೋಶ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜೀವಕೋಶದ ಅಂತ್ಯ
ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಲಾಗದಷ್ಟು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಿದ್ದಾಗ, ವೈರಾಣುವೊಂದರಿಂದ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾಗ, ಅಥವಾ ಬಳಲಿಕೆಯಂಥ ಒತ್ತಡಯುಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಈಡಾದಾಗ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅಯಾನುಕಾರಿ ವಿಕಿರಣ ಅಥವಾ ವಿಷಯುಕ್ತ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಿಂದ DNAಗೆ ಆಗುವ ಹಾನಿಯೂ ಸಹ ಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ದಮನಮಾಡುವ p53 ಎಂಬ ಜೀನಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗಾಗಿರುವ "ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ"ಯು ಸ್ವತಝ ಜೀವಕೋಶದಿಂದ, ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ಅಂಗಾಂಶದಿಂದ, ಅಥವಾ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದಿಂದ ಬರಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಕಾರ್ಯವೆಸಗುತ್ತದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಜೀವಿಯಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳು ಬತ್ತಿಹೋಗದಂತೆ, ಅಥವಾ ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹರಡದಂತೆ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ತಡೆಗಟ್ಟುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನವವಿಕೃತಿ ಅಥವಾ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಬಂಧದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ಅಸಮರ್ಥವಾದಾಗ, ಅದು ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಒಂದು ಗಡ್ಡೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪ್ಯಾಪಿಲ್ಲೋಮಾ ವೈರಾಣುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸೋಂಕು, ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸದಸ್ಯನಾದ ಜೀವಕೋಶದ p53 ಪ್ರೊಟೀನಿನ ಮೇಲೆ ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಲು ಒಂದು ವೈರಲ್‌ ಜೀನನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ತೆರನಾದ ಆಕ್ರಮಣ ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶವು ಗರ್ಭಕೊರಳಿನ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂತುಲನ
ಪ್ರಾಪ್ತವಯಸ್ಸಿನ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ, ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವು ಮತ್ತು ವಿಭಜನೆಯ ಮೂಲಕ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬದಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವಿನಿಂದ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ನಿಯಂತ್ರಣಾ ವಿಧಾನವು ಸಂತುಲನದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಬದುಕಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಮಿತಿಗಳೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆ ಸಂತುಲನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೀಮೋಡೈನಮಿಕ್ಸ್ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ಪದವಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲೊಸ್ಟಾಸಿಸ್ ಎಂಬ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವು ದೇಹವು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸ್ವಭಾವದ ಸಮತೋಲನವೊಂದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿನ ಕೋಶ ವಿಭಜನೆಯ (ಜೀವಕೋಶದ ಸಂಖ್ಯಾ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಜೀವಕೋಶ ವಿಭಜನೆ) ಪ್ರಮಾಣವು ಜೀವಕೋಶಗಳ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಾಗ, ಸಂತುಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಮಾರಕವಾಗಿರುವ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳಲ್ಲೊಂದು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಸಂತುಲನವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸರಣಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕೋಶದ ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಜೀವಿಯೊಂದರೊಳಗಿನ ಒಂದು ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ತೆರನಾದ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಕಾಯಿಲೆಯೊಂದನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ನ ಹಲವಾರು ಸ್ವರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ನಿರೋಧಕ ಸನ್ನೆಯೊಂದನ್ನು ರವಾನಿಸುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯು, ಮೇದೋಜೀರಕ ಗ್ರಂಥಿಯ ಅಡಿನೋಕಾರ್ಸಿನೋಮಾ ಅಂಗಾಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯಕೃತ ಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
thumb|200px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎರಡು ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪೂರ್ಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸಾತ್ಮಕತೆ (ಸಿಂಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಿ) ಜೀವಕೋಶದ ಯೋಜಿತ ಸಾವು ಎಂಬುದು ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೆರಡರ ಅಂಗಾಂಶ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಒಂದು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ವೇಳೆ, ಒಂದು ಅಂಗ ಅಥವಾ ಅಂಗಾಂಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರ ವ್ಯಾಪಕ ವಿಭಜನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವ ರಾಶಿಯು ಆಗ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದಾಗಿ "ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟು" ಸರಿಯಾದ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಊತಕದ ಸಾವಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಗಾಯ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಸಾವು ಜೀವಕೋಶ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಘಟನೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಕೋಶಗಳು ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವಿಕೆಗೀಡಾಗಿರಲು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಘಟಕಗಳು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿರುವ ಜಲವಿಚ್ಛೇದನಾ ಕಿಣ್ವಗಳಂಥ ಅಂತರಕೋಶೀಯ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತಲಿನ ಅಂಗಾಂಶಕ್ಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡದೆಯೇ ಮರುಬಳಕೆಗೆ ಈಡಾಗಲು ಇಂಥ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿಘಟನೆಯು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಆಯ್ಕೆಸಾಧ್ಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೀವಕೋಶದ ಆಯ್ಕೆಸಾಧ್ಯ ತ್ವರಿತ ವೃದ್ಧಿಯು ಕಶೇರುಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗುವುದನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೋಳಿಮರಿಯ ಭ್ರೂಣಗಳ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನೆಯು ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಕಶೇರುಕದ ಭ್ರೂಣ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಬೆನ್ನುಹುರಿಯ ಪೂರ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ತಳದ ಬಿಲ್ಲೆಯೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಂರಚನೆಗಳು ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಣದ (Shh) ಒಂದು ವಾಟವನ್ನು ಸೂಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಇದೇ ವಾಟವು ಭ್ರೂಣೀಯ ನರಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ಯಾಚ್‌ಡ್‌1 (Ptc1) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ತಮ್ಮ ಪೊರೆಗಳಲ್ಲಿನ ಗ್ರಾಹಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ Shhನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಬದುಕುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತವೆ. Shhನ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಇದೇ Ptc1 ಗ್ರಾಹಿಯ ತುದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು (ಪೊರೆಯೊಳಗಿನ ಕಾರ್ಬಾಕ್ಸಿಲ್‌-ತುದಿ) ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-3ನಿಂದ ಬಿರಿಯುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌-ಉಂಟುಮಾಡುವ ತಾಣವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ವಿವಿಧ ಅಂಗಗಳ ವಿಭಿನ್ನ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆರಳುಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂಗಾಂಶದಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಲು, ಮೂಳೆಯ ರೂಪೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ (ಬೋನ್‌ ಮಾರ್ಫೋಜೆನೆಟಿಕ್‌ ಪ್ರೊಟೀನು-BMP) ಸನ್ನೆಮಾಡುವಿಕೆಯು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಡ್ರಸಾಫಿಲ ನೊಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಟೆರಾಯ್ಡ್‌ ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭ-ಸಂಕೇತಗಳೂ ಸಹ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವು‌. ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದ TRA-1 ನಕಲು ಅಂಶದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯ ಮೂಲಕ (ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನು TRA-1 ತಡೆಯುತ್ತದೆ) C. ಎಲಿಗನ್ಸ್‌ ಗಂಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿನ ಉಭಯಲಿಂಗಿ ಉದ್ದೇಶಿತ ನರಕೋಶಗಳ ಲಿಂಗ-ನಿಶ್ಚಿತ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ದುಗ್ಧಕೋಶ ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಮಾನವ ಶರೀರವೊಂದರಲ್ಲಿನ T ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು B ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಒಂದು ಬೃಹತ್ ರಾಶಿಯನ್ನೇ ಅದು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವಂಥವುಗಳನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ಮೂಲಕ ಶರೀರವು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಬೆಳೆದಿಲ್ಲದ ಜೀವಕೋಶಗಳೆರಡನ್ನೂ ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ. T ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ, ಉಳಿಯುವಿಕೆಯ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ (ಕೆಳಗೆ ನೀಡಿರುವ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ನೋಡಿ). ಸೈಟೋಟಾಕ್ಸಿಕ್‌ T ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಉದ್ದೇಶಿತ ತಾಣದ ಪೊರೆಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ತೆರೆಯುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಎಂದಿನ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅವು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸ್ರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರ್ಫೊರಿನ್‌ನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಸದರಿ ರಂಧ್ರಗಳು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಸಣ್ಣಕಣಗಳು ಗ್ರಾನ್‌ಝೈಮ್‌ Bಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ಒಂದು ಸೆರೈನ್‌ ಪ್ರೊಟಿಯೇಸ್‌ ಆಗಿದ್ದು ಆಸ್ಪಾರ್ಟೇಟ್‌ ಉಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಡೆಯುವ ಮೂಲಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕ್ಯಾಸ್ಟೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
right ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವು ಜೀವಕೋಶದ ಸಂಕೇತಗಳ ಒಂದು ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಜೀವಕೋಶದ ಹೊರಗಿನಿಂದ (ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರೇರಕಗಳು ) ಅಥವಾ ಜೀವಕೋಶದ ಒಳಗಡೆಯಿಂದ (ಆಂತರಿಕ ಪ್ರೇರಕಗಳು ) ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಸಂಕೇತಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಾಣು ವಿಷಗಳು, ಹಾರ್ಮೋನುಗಳು, ವರ್ಧಕ ಅಂಶಗಳು, ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡು ಅಥವಾ ಸೈಟೋಕೈನ್‌‌ಗಳು ಸೇರಿರಬಹುದು, ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಲು ಅವು ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಒಳಪೊರೆಯನ್ನು ಹಾದುಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಮೇಲೆ ಧನಾತ್ಮಕ (ಅಂದರೆ, ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು) ಅಥವಾ ಋಣಾತ್ಮಕ (ಅಂದರೆ, ದಮನಮಾಡಬಹುದು, ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಹುದು, ಅಥವಾ ನಿಲ್ಲಿಸಬಹುದು) ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಬೀರಬಹುದು. (ಕಣವೊಂದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಬಂಧಕತೆ ಮತ್ತು ತದನಂತರದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವಿಕೆಯು ಧನಾತ್ಮಕ ಚೋದನೆ ಎನಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ಕಣವೊಂದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಸಕ್ರಿಯ ದಮನ ಮಾಡುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಬಂಧವು ಋಣಾತ್ಮಕ ಚೋದನೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.) ಒತ್ತಡವೊಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯಾಗಿ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ. ಇದು ಜೀವಕೋಶದ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಗ್ಲೂಕೋಕಾರ್ಟಿಕಾಯ್ಡ್‌ಗಳು, ಬಿಸಿ , ವಿಕಿರಣ , ಪೋಷಕಾಂಶ ಕೊರತೆ , ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು , ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆ ಯಿಂದ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಳಗೊಂಡ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಸಾಂದ್ರತೆ ಯಿಂದ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಳಪೊರೆಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಹಾನಿಯಿಂದ) ಉಂಟಾಗುವ ಪರಮಾಣು ಗ್ರಾಹಿಗಳ ಬಂಧಕತೆ ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರಿಂದ ಅಂತರ್ಜೀವಕೋಶದ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪಾಲಿ ADP ರೈಬೋಸ್‌ ಪಾಲಿಮರೇಸ್‌ನಂಥ ಅನೇಕ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಘಟಕಗಳು, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗಬಹುದು. ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವಿನ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಿಣ್ವಗಳಿಂದ ತ್ವರಿತಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡಲು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳು ನಿಯಂತ್ರಕ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತವು ಜೀವಕೋಶದ ಸಾವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಂಕೇತಗಳಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ, ಅಥವಾ ಸದರಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಲ್ಲುವಂತಾಗಲು, ಜೀವಕೋಶವು ಸಾಯವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಹಲವಾರು ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಕಂಡುಬಂದಿದೆಯಾದರೂ, ನಿಯಂತ್ರಣದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯೋದ್ದೇಶವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು, ಅಥವಾ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಸಂಯೋಜಕ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಡ್ಡಹಾಯ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆಯುಂಟುಮಾಡುವುದು. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಶುರುಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಜೀವಾಣು ವಿಷ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಔಷಧವಸ್ತುವಿನ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಒಂದು ಜೀವಕೋಶದೊಳಗಡೆಯೇ ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಸಾಂದ್ರತೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚಳವು ಉಂಟಾಗುವುದು ಇಂಥ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು, ಕ್ಯಾಲ್ಷಿಯಂ ಬಂಧಕವಾದ ಪ್ರೋಟಿಯೇಸ್‌ ಕ್ಯಾಲ್ಪೈನ್‌ ಓಂದರ ಮೂಲಕ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲುದಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ವಹಣೆ
ಅನೇಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ‌, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಜೀವಕೋಶವೊಂದರ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಒಂದೇ ಒಂದು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ. ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರೊಟೀನ್‌ ವಿಭಜಕ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌‌ಗಳಿಂದ ಅದರ ಜೀವಕೋಶೀಯ ಅಂಗಕಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಅವನತಿಯು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿದ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶವೊಂದು ಈ ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಿರುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ: ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು ಅಥವಾ ದೃಶ್ಯೀಕರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾರಿಯೋರೆಕ್ಸಿಸ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಎಂಡೋನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೇಸ್‌ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯು ಪುಟ್ಟದಾದ, ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂತರವಿರುವ ಕ್ರಮಬದ್ಧ DNA ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಹೋಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ವಿದ್ಯುತ್ಸರಣದ ನಂತರ ಅಗರ್‌ ಲೋಳೆದ್ರವ್ಯದ ಮೇಲೆ "ಏಣಿತೆರಪಿನಂಥ" ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. DNA ಏಣಿತೆರಪಿಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ರಕ್ತಕೊರತೆಯ ಅಥವಾ ವಿಷಕಾರಿ ಜೀವಕೋಶ ಸಾವಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ.
ಸತ್ತ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು
ಸತ್ತ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ಅಕ್ಕಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಎಫೆರೋಸೈಟೋಸಿಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಹಂತಕ್ಕೆ ಈಡಾಗುವ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳು, ಭಕ್ಷಿಸಿ ನಾಶಪಡಿಸುವ ಲಕ್ಷಣ ಹೊಂದಿರುವ ಫಾಸ್ಫಾಟಿಡೈಲ್‌ಸೆರೀನ್‌‌ನಂಥ ಕಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಫಾಸ್ಫಾಟಿಡೈಲ್‌ಸೆರೀನ್‌ ಕಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ಲಾಸ್ಮ ಒಳಪೊರೆಯ ಸೈಟೋಸಾಲಿಕ್‌ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಕ್ರಾಂಬ್ಲೇಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪ್ರೊಟೀನಿನಿಂದ ಇದು ಬಾಹ್ಯಕೋಶೀಯ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಪುನರ್ವಿತರಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬೃಹತ್ಕಣಗಳಂಥ ಸೂಕ್ತ ಗ್ರಾಹಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಂದ ಭಕ್ಷಕೋಶೀಯ ಭಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲು ಈ ಕಣಗಳು ಜೀವಕೋಶವನ್ನು ಗುರುತುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಗುರುತು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ, ಜೀವಕೋಶದ ನುಂಗುವಿಕೆಗಾಗಿ ತನ್ನ ಸೈಟೋಸ್ಕೆಲಿಟನ್‌ನ್ನು ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶವು ಮರುಸಂಘಟನೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳಿಂದಾಗುವ ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಯು ಉರಿಯೂತಕಾರಕ ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯೊಂದನ್ನು ಹೊರಸೆಳೆಯದೆಯೇ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಾಯಿಲೆಯಲ್ಲಿನ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥ
thumb|right|220px|ಹಲವಾರು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ, ಬಾಣಗಳ ಗುರುತಿನಿಂದ ಸೂಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಇಲಿಯ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಒಂದು ಛೇದನ. thumb|right|220px|ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಇಲಿಯ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ಒಂದು ಛೇದನಕ್ಕೆ (ಕಿತ್ತಳೆ) ಬಣ್ಣ ಹಾಕಿರುವುದು
ದೋಷಯುಕ್ತ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳು
ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಅನೇಕ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬಗೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಘಟಕಗಳ ಒಂದು ಬಾಹುಳ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅನೇಕವು ಇನ್ನೂ ಅರ್ಥದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯೊಂದು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅದು ಕಾರ್ಯಕಾರಣ ಸಂಬಂಧದ ಒಂದು ಬಲಿಪಶುವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಒಂದು ಘಟಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ಇಲ್ಲವೇ ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತೊಂದರ ಮೇಲಿನ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀವಂತ ಜೀವಿಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಇದು ಹಾನಿಕಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇದು ಕಾಯಿಲೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತತೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಾನಾಬಗೆಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರತಿ ಕಾಯಿಲೆಯ ಒಂದು ಚರ್ಚೆಯು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಲ್ಲದ್ದಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಆವರಿಸಿರುವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಒಂದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ: ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಎಂದಿನ ಶೈಲಿಯ ಕಾರ್ಯಶೈಲಿಯು, ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಈಡಾಗುವ ಜೀವಕೋಶದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ "ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯೊಳಗೆ" ಬಳಸಬೇಕೆನ್ನುವ ತನ್ನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಜೀವಕೋಶವು ತಲುಪುವಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಕಲಿಸಲು ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ದೋಷಯುಕ್ತ ಘಟಕವನ್ನು ತನ್ನ ಸಂತತಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವಷ್ಟು ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ಮೂಲಕ ಜೀವಕೋಶವು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಯುಕ್ತ ಅಥವಾ ರೋಗಗ್ರಸ್ತವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು NCI-H460 ಎಂಬ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಒಂದರ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರೊಟೀನಿನ X-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ವು (X-ಲಿಂಕ್ಡ್‌ ಇನ್ಹಿಬಿಟರ‍್ ಆಫ್ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಪ್ರೊಟೀನ್‌-XIAP‌), H460 ಜೀವಕೋಶ ಸರಣಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. XIAPಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌-9ನ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಸಕ್ರಿಯಕಾರಿ ಸೈಟೋಕ್ರೋಮ್‌ cಯ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಅತಿಯಾದ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಸಂಘರ್ಷಕದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕಗಳ ಸಮತೋಲನವು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ವಿರೋಧಿಯ ಪರವಾಗಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾವಿನೆಡೆಗೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಸಹ ನಕಲುಗೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತವೆ. p53ಯ ಅಪಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಅಂಶಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ DNAಯು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದಾಗ ಗಡ್ಡೆ-ದಮನಕಾರ ಪ್ರೊಟೀನಾಗಿರುವ p53 ಸಂಗ್ರಹಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವು ಆಲ್ಫಾ-ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌ ಮತ್ತು ಬೀಟಾ-ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌ನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇವು p53 ಜೀನಿನ ಪ್ರತಿಲಿಪಿಯನ್ನು ಚೋದಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು p53 ಪ್ರೊಟೀನು ಮಟ್ಟದ ಹೆಚ್ಚಳ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಜೀವಕೋಶದ-ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. G1ನಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೇಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶದ ಚಕ್ರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಜೀವಕೋಶವು ನಕಲಿಸಲ್ಪಡದಂತೆ p53ಯು ತಡೆಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಇದು ದುರಸ್ತಿಗೊಳಗಾಗಲು ಜೀವಕೋಶಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾಗುವ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಹಾನಿಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ದುರಸ್ತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ವಿಫಲಗೊಂಡರೆ, ಇದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಚೋದಿಸುತ್ತದೆ. p53 ಅಥವಾ ಇಂಟರ್‌ಫೆರಾನ್‌ ಜೀನುಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಮಾಡಲಾದ ಯಾವುದೇ ಅಡೆತಡೆಯು ದುರ್ಬಲಗೊಂಡ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಮತ್ತು ಗಡ್ಡೆಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
HIVಯ ಮುಂದುವರಿಯುವಿಕೆ
AIDSಗೆ ಹ್ಯೂಮನ್‌ ಇಮ್ಯುನೋಡಿಫಿಷಿಯೆನ್ಸಿ ವೈರಸ್‌ ಸೋಂಕಿನ ಮುಂದುವರಿಕೆಯು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ CD4+ T-ಸಹಾಯಕ ದುಗ್ಧಕೋಶಗಳ ಖಾಲಿಯಾಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ; ಇದು ಒಂದು ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಪ್ರತಿರಕ್ಷಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. T-ಸಹಾಯಕ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಖಾಲಿಯಾಗುವಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನಗಳಲ್ಲೊಂದು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಜೀವರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾ ಸರಣಿಗಳ ಒಂದು ಸರಣಿಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ: ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕಿನ ಒಂದು ನೇರ ಪರಿಣಾಮದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸಾಯಲೂಬಹುದು.
ವೈರಾಣುವಿನ ಸೋಂಕು
ಸೋಂಕು ತಗುಲಿದ ಜೀವಕೋಶಗಳ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ವೈರಾಣುಗಳು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದಿಸಬಲ್ಲವು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಹಂತಗಳು ಸೇರಿವೆ: ಬಹುತೇಕ ವೈರಾಣುಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಲ್ಲ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. Bcl-2ನ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ವೈರಾಣುಗಳು ಸಂಕೇತಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಸಮಾನರೂಪಿಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿರುವ BAX ಮತ್ತು BAKನಂಥ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈರಾಣುವಿನ Bcl-2 ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಪ್‌ಸ್ಟೀನ್‌-ಬಾರ್‌ ವೈರಾಣು BHRF1 ಪ್ರೊಟೀನು ಮತ್ತು ಅಡಿನೋವೈರಸ್‌ E1B 19K ಪ್ರೊಟೀನು ಸೇರಿವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ವೈರಾಣುಗಳು ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುವ ಕ್ಯಾಸ್ಪೇಸ್‌ ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ದನದ ಸಿಡುಬಿನ ವೈರಾಣುಗಳ CrmA ಪ್ರೊಟೀನು ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅದೇ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅನೇಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವೈರಾಣುಗಳು TNF ಮತ್ತು Fasನ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಲ್ಲವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಲೋಳೆಗಡ್ಡೆ (ಮಿಕ್ಸೋಮಾ) ವೈರಾಣುಗಳ M-T2 ಪ್ರೊಟೀನು, TNF ಗ್ರಾಹಿಗೆ ಬಂಧಕತೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದಂತೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕದಂತೆ TNFನ್ನು ಕಟ್ಟಿಹಾಕಿ ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಅನೇಕ ವೈರಾಣುಗಳು p53ಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಲ್ಲ p53 ಪ್ರತಿಬಂಧಕಗಳನ್ನು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಪ್ರತಿಲಿಪಿ ಮಾಡುವ ಅಡ್ಡಚುರುಕುಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನ್ನು p53ಯು ಚೋದಿಸದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌-ಪರವಾದ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಚೋದಿಸಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಡಿನೋವೈರಾಣು E1B-55K ಪ್ರೊಟೀನು ಮತ್ತು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್‌ B ವೈರಾಣು HBx ಪ್ರೊಟೀನು- ಇವು ಇಂಥದೊಂದು ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲ ವೈರಾಣುವಿನ ಪ್ರೊಟೀನುಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ. ಕುತೂಹಲಕರ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಸೋಂಕಿನ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಾಣುಗಳು ಅಪೊಪ್ಟೋಸಿಸ್‌ನಿಂದ ದೂರವುಳಿಯಬಲ್ಲವು. ಸಾಯುತ್ತಿರುವ ಜೀವಕೋಶದ ಮೇಲ್ಮೈಯಿಂದ ಹೊರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಅಪೊಪ್ಟೋಟಿಕ್‌ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರಸಾಗಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷಕ ಕೋಶಗಳಿಂದ ಅವು ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಒಂದು ಪ್ರತಿಸ್ಪಂದನೆಯ ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ವೈರಾಣುವಿನ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ.