cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವಿಗಡ ವಿಕ್ರಮರಾಯ
ಸಂಸರ ಪರಿಚಯ ರ
ಸಂಸರ ಕೃತಿಗಳ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಷ್ಟ,,ಒರಟು ಅಂಚುಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವರ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ., ಇನ್ನೊಂದು ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅವರೇ ನಾಶ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಆದರೆ ಈ ತೊಂದರೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಈ ಮನುಷ್ಯನ ಬುದ್ದಿವಂತಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವರು ಕಳೆದು ಹೋದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮೋಹೆತ.
ವರ್ಗ:ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕಂಪನ
ಕಂಪನ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೆಳಗಿನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು
ಊರಿಗೆ ಉಪಕಾರಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೧
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೧ - ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಿನ ಹನ್ನೊಂದನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದ ೨೨೩ನೇ ದಿನ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೨೪ನೇ ದಿನ).
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೧ ೧
ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ - ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಖ್ಯಾತ ಹಾಸ್ಯನಟರಲ್ಲೊಬ್ಬರು.
ಜೀವನ
ಮಾರ್ಚ ೧೦, ೧೯೩೦ರಂದು ಮೈಸೂರು ಬಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದಪುರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ಅಭಿನಯ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯತ್ತ ಆಸಕ್ತರಾದರು.
ರಂಗಭೂಮಿ
ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಓದುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಇವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಕಂಡ ಕಣಗಾಲ್ ಪ್ರಭಾಕರಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ತಮ್ಮ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ಗುಬ್ಬಿ ವೀರಣ್ಣನವರ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದರು. ನಂತರ ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರ ನಾಟಕ ಮಂಡಳಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಗಳಲ್ಲಿ ರಂಗಕರ್ಮಿಯಾಗಿ ಕಲಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರು.
ಚಿತ್ರರಂಗ
ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರ ನಾಟಕಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆ ಸಂಸ್ಥೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಟೀಲು ಚೌಡಯ್ಯನವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ವಾಣಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು.
ಈ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮುಸಿರಿ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯ ದೃಶ್ಯವೂ ಏರ್ಪಾಡಾಗಿತ್ತು. ಕಾರಣಾಂತರದಿಂದ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರು ಬರದೇ ಇದ್ದಾಗ, ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರೇ ಸಂಗೀತ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಹಿರಣ್ಣಯ್ಯನವರು ಆಗ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರನ್ನು ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಎಂದು ಕರೆದರು, ಹಾಗು ಅದೇ ಹೆಸರು ಮುಂದೆ ಶಾಶ್ವತವಾಗುಳಿಯಿತು.
ಸಿ.ವಿ.ರಾಜು ಅವರ ಬಳಿ ಸಂಕಲನ ಕೆಲಸವನ್ನೂ ಕಲಿತ ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ, ಅವರ ಬಳಿಯೇ ಸಹಾಯಕ ಸಂಕಲನಕಾರರಾಗಿ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ತಮ್ಮದೇ ಬಗೆಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಭಾಷಣೆಯಿಂದ ಹಾಸ್ಯಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸರು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಖಳನಟನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಪೋಷಕನಟನ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀನಾಥ್, ಜಯಮಾಲಾ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ನಂಬರ್ ಐದು ಎಕ್ಕ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಧನ
೫೫ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮುಸುರಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿರುವ ಅವರ ಪುತ್ರರು(ಗುರುದತ್ ಮುಸುರಿ, ಜಯಸಿಂಹ ಮುಸುರಿ) ತಮ್ಮ ತಂದೆಯ ಕುರಿತು ಚಾಣಕ್ಯ ಮುಸುರಿ ಎಂಬ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಿನಿಮಾ ತಾರೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ನಟರು ವರ್ಗ:ನಿರ್ಮಾಪಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ವರ್ಗ:೧೯೮೫ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೩೦ ಜನನ
ದೊಡ್ಡಗದ್ದವಳ್ಳಿ
ದೊಡ್ಡಗದ್ದವಳ್ಳಿಯುಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಇದು ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಪುರಾತನ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಹಾಸನದಿಂದ ಬೇಲೂರಿಗೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ೧೬ ಕಿ.ಮೀ. ಸಾಗಿದರೆ ದೊಡ್ಡಗದ್ದವಳ್ಳಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ರಾಜ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೧೧೪ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ದೇವಾಲಯವು ಚತುಷ್ಕುಟ(ಒಂದೇ ಜಗತಿಯ ಮೇಲೆ ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಮುಖ್ಯ ಶಿಖರಗಳಿರುವುದು) ದೇವಾಲಯವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಲಿಮಾತೆ, ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಶಿವಲಿಂಗ, ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣು ( ನಲವತ್ತು ವರುಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಮೂಲ ವಿಷ್ಣು ವಿಗ್ರಹವು ಕಳುವಾಗಿದ್ದು ಸದ್ಯ ಕಾಲಭೈರವನ ಮೂರ್ತಿಯು ಇಲ್ಲಿದೆ)ವಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಇದು ಪೂಜೆಗೊಳ್ಳುವ ಆಲಯವಾಗಿದ್ದು ಭಾರತೀಯ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣದ ಸುಪರ್ದಿಗೊಳಪಟ್ಟಿದೆ. ೧೯೫೮ ರಲ್ಲಿ ಈ ಆಲಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರಕಾರವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಮಾರಕ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದೆ. ದೇವಾಲಯವು ಸೂರ್ಯೋದಯದಿಂದ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದವರೆವಿಗೆ ತೆರೆದಿರುತ್ತದೆ.
ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ ದೊಡ್ಡಗದ್ದವಳ್ಳಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಸನ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿ. ಕೊಲ್ಹಾಪುರದಲ್ಲಿರುವ ಹಾಗೆ ಇಲ್ಲೊಂದು ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯವಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಅಭಿನವ ಕೊಲ್ಹಾಪುರವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಯ ಅಪೂರ್ವ ಚತುಷ್ಕೂಟಾಚಲ ದೇವಾಲಯಕ್ಕಾಗಿ ಇದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ (1113) ಪಾರಿಯಾತ್ರದ ಮಹಾವಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರಿಕುಲ್ಲಹಣ ರಾಹುತನೂ ಅವನ ಸತಿ ಸಹಜಾದೇವಿಯೂ ಸೇರಿ ಕಟ್ಟಿಸಿದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪ
ಇದು 1113 ಕ್ಕಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಈಚಿನದೆಂದೂ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡಲಾಗಿದೆ.ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯ 118 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 112 ಅಡಿ ಅಗಲ ಇರುವ ಅಂಗಳದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ 7 ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರಾಕರವಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಮಹದ್ವಾರಗಳುಂಟು. ಪೂರ್ವದ್ವಾರಮಂಟಪ ಬಿದ್ದುಹೋಗಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮದ್ವಾರಮಂಟಪ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ. ಇದರ 16 ಕಂಬಗಳೂ 9 ಭುವನೇಶ್ವರಿಗಳೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿದ ತಾಂಡವೇಶ್ವರ ಮತ್ತು ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.
ಲಕ್ಷ್ಮೀ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ನಾಲ್ಕು ಗೋಪುರಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಗರ್ಭಗೃಹಗಳೂ ನಾಲ್ಕು ಅಂತರಾಳಗಳೂ ಇವೆಲ್ಲಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ 15 ಅಂಕಣಗಳ ಒಂದು ನವರಂಗವೂ ಇದೆ. ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಭಂಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುವ ಚತುರ್ಭುಜಸಹಿತ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಗ್ರಹ, ಪಶ್ಚಿಮದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಭೂತನಾಥಲಿಂಗ, ದಕ್ಷಿಣದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಭೈರವ ವಿಗ್ರಹ, ಉತ್ತರದ ಗರ್ಭಗೃಹದಲ್ಲಿ ಸುಖಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತ ಅಷ್ಟಭುಜದ ಸುಂದರವಾದ ಕಾಳಿಯ ವಿಗ್ರಹ ಹೀಗೆ ನಾಲ್ಕು ಮೂರ್ತಿಗಳಿವೆ. ಭೈರವ ವಿಗ್ರಹದ ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಗರುಡ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕೆತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ವಿಗ್ರಹವಿತ್ತೆಂದು ಊಹಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕಾಳಿಯ ವಿಗ್ರಹ ರುದ್ರಭೀಕರವಾದ್ದು. ಈ ಗುಡಿಯ ಅಂತರಾಳ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಆಚೀಚೆ ನಿಂತಿರುವ ಬೆತ್ತಲೆ ಬೇತಾಳ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಬಲು ಅಪೂರ್ವವಾದವು. ಸುಮಾರು 6 ಅಡಿ ಎತ್ತರವಿರುವ, ಕೇವಲ ಅಸ್ಥಿಪಂಜರದ ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ವಿಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಕೈಗಳು ಮುರಿದಿವೆ.
ಕಾಳಿ ಗುಡಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೆ ಭೈರವನ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಗುಡಿಯಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗೃಹ ಹಾಗೂ ತೆರೆದ ಅಂತರಾಳಗಳುಂಟು. ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೂಲ ವಿಗ್ರಹ ಈಗ ಇಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬೇರೊಂದು ವಿಗ್ರಹವನ್ನಿಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಬಾಗಿಲು ಪಟ್ಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಲವು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ದಕ್ಷಿಣಾಮೂರ್ತಿ ಹಾಗೂ ಮೋಹಿನಿಯ ವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಸತ್ತುಬಿದ್ದಿರುವವನೊಬ್ಬನ ತಲೆಯನ್ನು ತುಳಿಯುತ್ತ ನಿಂತ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ತನ್ನ ತಲೆಯನ್ನೇ ಕತ್ತಿಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕೆತ್ತಿರುವ ಶಿಲ್ಪವೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾದವು.
ದೇವಾಲಯದ ಪ್ರಾಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಂತೆ ನಾಲ್ಕು ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪುಟ್ಟ ಗುಡಿಗಳು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಾಭಿಮುಖವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ದ್ವಾರದ ಲಲಾಟ ಬಿಂಬದ ಮೇಲೆ ಲಕ್ಷ್ಮೀ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ಕೆತ್ತಲಾಗಿದ್ದರೂ ಮೂಲೆಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಮೂರ್ತಿಗಳಿದ್ದುವೆಂಬುದನ್ನು ಹೇಳಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಗುಡಿಗಳ ಶಿಖರಗಳೂ ಕದಂಬ ನಾಗರ ಶೈಲಿಯವು. ಒಟ್ಟು ಒಂಬತ್ತು ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ದೇವಾಲಯ ಹೊಯ್ಸಳ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದಲ್ಲೇ ಅಪರೂಪವಾದ್ದು.
ಶಾಸನಗಳು
ದೊಡ್ಡ ಗದ್ದವಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೂ ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರು ಶಾಸನಗಳು ದೊರಕಿವೆ. ದೇವಾಲಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದವನು ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಸುಭಾಷಿತನೆಂದು ಖ್ಯಾತನಾದ ಮಲ್ಲೋಜಮಾಣಿಯೋಜ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆ ಶಾಸನಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರಲ್ಲಿ (ಹಾಸನ 149) ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ದೇವಾಲಯದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಗಭಾಗಗಳನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗೃಹರಾಜ ಎಂಬುದಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರಿಣಿಯೊಂದು ಉಂಟು. ಅದರ ಪಾವಟಿಗೆಗಳ ಬದಿಯಲ್ಲಿ ಭಗ್ನಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಆತ್ಮಾರ್ಪಣಶಿಲೆಗಳೂ ಬಿದ್ದಿವೆ. ಕೇಂದ್ರ ಪುರಾತತ್ವ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆಯವರು ದೇವಾಲಯದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬ್ಯೋಃನ್‌ಸ್ಟಿಯರ್ನ್ ಬ್ಯೋಃನ್ಸನ್
Bjørnstjerne Bjørnson
(ಡಿಸೆಂಬರ್ ೮, ೧೮೩೨ – ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೬, ೧೯೧೦)
ನಾರ್ವೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ. ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ನಾಲ್ವರು ಮಹಾನ್ ಲೇಖಕರಲ್ಲಿ ಅವರೂ ಒಬ್ಬರು. ನಾರ್ವೆ ದೇಶದ ರಾಷ್ಟ್ರಗೀತೆಯನ್ನು ಅವರೇ ರಚಿಸಿದ್ದು.
ಬಾಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆ
ತಂದೆ ಪಾದ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಂತ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ರವರು ತಮ್ಮ ೧೧ ನೆಯ ಪ್ರಾಯದಲ್ಲೇ ಸುಂದರ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸತೊಡಗಿದರು. ಆಕಾಲದ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವಾದ ಮೆಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ೧೮೫೨ ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿ ಪತ್ರಕರ್ತರಾದರು. ನಾಟಕ ವಿಮರ್ಶೆ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಬಂದ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಅವರು ನಾಟಕಗಳ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿಯೂ ದುಡಿದರು. ಬ್ಯೋಃ ನ್ ಸನ್ ರವರು ೩ ಉತ್ತಮ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. (೧೮೫೭, ೧೮೬೦, ೧೮೬೮) ಅವೆಲ್ಲಾ ನಿಸರ್ಗದ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಸುಂದರ ಕೃತಿಗಳು. ನಾಟಕಗಳ ಮೂಲಕ, ಹಳ್ಳಿಯ ಬದುಕನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಆಶೆಯಾಯಿತು. ' ಸೀಗರ್ಡ್ ಸ್ಲೆಂಬೆ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯನಾಟಕ ತ್ರಿವಳಿಯ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ೧೮೭೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರ ಕಾವ್ಯರಚನಾ ಕೌಶಲ "ಆರ್ನ್ ಲ್ಯೋಟ್' ಎಂಬ ಮಹಾಕಾವ್ಯಕ್ಕೆ ನಾಂದಿಯಾಯಿತು. ಹೇಗೋ ರಾಜಕೀಯದ ಕಡೆ ತಿರುಗಿದ ಬ್ಯೋಃ ನ್ ಸನ್ ರವರು ಕಾವ್ಯಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡರು. ನಾರ್ವೆಯಿಂದ ಬೇರೆಕಡೆ ಹೋದರು. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸು ನಿಲ್ಲದೆ, ೪ ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೆ ಸ್ವದೇಶಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯರಚನೆಗೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕಾದಂಬರಿ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯನಾಟಕಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿವೆ.
' ಸೀಗರ್ಡ್ ಸ್ಲೆಂಬೆ ' ಯೇ, 'ಬ್ಯೋಃನ್ ಸ್ಟಿಯರ್ನ್ ಬ್ಯೋಃನ್ಸನ್', ರವರ ಮಹಾನ್ ಕೃತಿಯೆಂದು ಎಲ್ಲರೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ
ಪರಂಪರಾಗತವಾಗಿ ಬಂದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಆರಿಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಅನುಪಮ ಪ್ರತಿಭೆಯಿಂದ ಅದನ್ನು ಮಹಾಕಾವ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಬ್ಯೋಃ ನ್ ಸನ್ ರವರದು. ಸೀಗರ್ಡ್ ಹನ್ನೆರಡನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ರಾಜನೊಬ್ಬನ ಅನೈತಿಕ ಪುತ್ರ. 'ಸ್ಲೆಂಬೆ' ಅಥವಾ ಹಾಳಾದವ ಎನ್ನುವುದು ಆತನ ಅಡ್ಡಹೆಸರು. ತನ್ನ ಹುಟ್ಟಿನ ರಹಸ್ಯಗೊತ್ತಾದಮೇಲೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಿ ಉಪಯೋಗವಿಲ್ಲವೆಂದು ಪವಿತ್ರಭೂಮಿಯತ್ತ 'ಕ್ರುಸೇಡ್' ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ತೆರಳುತ್ತಾನೆ. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ-ಪುಟ್ಟ ಪಾಳೇಗಾರರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಗೆದ್ದು ಅವರ ಆಯಕನಾಗುವ ಅವಕಾಶವಿದ್ದರೂ ಅವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಾನೆ. 'ಆಡ್ ಹಿಲ್ಡ್ ' ಎಂಬ ಸುಂದರಿಯನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವಳಿಂದಲೂ ಅಗಲುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿ, ೧೦ ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ಕ್ರುಸೇಡ್ ನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ತನ್ನ ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ವಾಪಸ್ ಬಂದಾಗ, ಅವನ ಅಪ್ಪನಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಿಂಹಾಸನದಲ್ಲಿ ಅವನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅನೈತಿಕ ಪುತ್ರ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾನೆ. ಸೀಗರ್ಡ್ ಗೆ ತನ್ನ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನೇ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿದ್ದರೆ,ಸಿಂಹಾಸನದ ವಾರಸದಾರನಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದ. ಈಗ ಅವನಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಾಪಸ್ ಕೊಡಲು ಯಾರೂ ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೆ ಅಪ್ಪನ ಔರಸಪುತ್ರನ ಕಣ್ಣು ಕಿತ್ತು ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ತನ್ನದೇಶದ ವಿರುದ್ಧವೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಘೋಶಿಸಿ, ಹೋರಾಡುತ್ತ ಅವನು ಮರಣಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ಈ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಸ್ವಾಭಾವಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಚಿತ್ರಣವಿದೆ.
ಮರಣ
ಬ್ಯೋಃ ನ್ ಸನ್, ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ತೀರಿಕೊಂಡಾಗ, ಯುದ್ಧ ನೌಕೆಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಿ ಅವನ ದೇಹವನ್ನು ನಾರ್ವೆಗೆ ವಾಪಸ್ ತರಿಸಿ, ಸಕಲ ಸರಕಾರಿ ಮರ್ಯಾದೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಂತ್ಯ ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಎಚ್. ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ
ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ಇವರು ಫೆಬ್ರುವರಿ ೩ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊನ್ನಾಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಿರೇಗೋಣಿಗೆರೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಚೆನ್ನಮಲ್ಲಯ್ಯ, ತಾಯಿ ಬಸಮ್ಮ. ಹೊನ್ನಾಳಿ, ಶಿರಾಳಕೊಪ್ಪ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ, ಶಿವಮೊಗ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ನಡೆಸಿದರು. ಬಿ.ಎ ಹಾಗು ಎಂ.ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಪಡೆದರು.ಹಾಸನದ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ 'ಶರಣರ ಅನುಭಾವ ಸಾಹಿತ್ಯ'  ಮಹಾಪ್ರಬಂಧಕ್ಕೆ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಕನ್ನಡ ಅಧ್ಯಯನ ಸಂಸ್ಢೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ. ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಬಿ. ಆರ್. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ವಿಭಾಗದ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಕನ್ನಡ ಕಾವ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪುರಸ್ಕಾರ
ಇವರ "ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮೀಕ್ಷೆ" ಕೃತಿಗೆ ೧೯೬೯ರ ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿದೆ.
ನಿಧನ
ಎಚ್.ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿಯವರು ೨೮ ಅಕ್ಟೋಬರ ೧೯೯೪ ರಲ್ಲಿ ನಿಧರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಚ್.ತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಟೋನಿ
ಟೋನಿ ವಿಕಿಸೋರ್ಸ್ ಪುಟ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕಾ
ಇಂದು ಕನ್ನಡ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಎರಡು ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲಿದೆ. ಪುರುಷರಷ್ಟು ಮುಕ್ತ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಬರೆಯದಿರುವುದು ಮತ್ತು ಪುರುಷರಂತೆ ಧಾವಿಸಿ ಪ್ರಕಾಶನ ಅವಕಾಶನಗಳನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಳ್ಳದಿರುವುದು. ಈ ಎರಡೂ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಗೆ 'ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ನ್ಯಾಯ' ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕಾ. ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು, ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಮಾತ್ರ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಅನೇಕ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳೂ ಅನೇಕ. ಇವರು ಆಗಾಗ ಸೇರಿ ನಡೆಸುವ 'ಚಿಂತನ ಗೋಷ್ಟಿ'ಗಳಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಹಳೆಯ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಬಹುದು, ಹೊಸ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬಹುದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಬರಹಗಾರ್ತಿಯರನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿ, ಸಮಾಲೋಚನೆ ಕಮ್ಮಟಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿ, ಫಲಿತಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಇನ್ನೊಂದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ.ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ 'ಲಾಭವಿಲ್ಲ- ನಷ್ಟವಿಲ್ಲ' ಈ ತತ್ವದ ನೆಲೆಗಟ್ಟಿನ ಮೇಲೆ ಇದು ರಚಿತಗೊಂಡಿದೆ."'ಮಹಿಳಾ ಸಾಹಿತ್ಯಿಕಾ''' ಪ್ರಕಾಶನ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮತಿ ಹನುಮಾಕ್ಷಿ ಗೋಗಿಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ,ಅದರ ಮೂಲಕ ಅವರು ಅನೇಕ ಲೇಖಕಿಯರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಒಟ್ಟು ೩೮ ಕೃತಿಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಪುಸ್ತಕಗಳು
ರುಕ್ಮಿ
ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಪ್ರಕಾರ, ರುಕ್ಮಿಯು ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ಭೀಷ್ಮಕ ರಾಜನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ರುಕ್ಮಿಣಿಯ ಅಣ್ಣನಾಗಿದ್ದನು. ರುಕ್ಮಿಯು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ಚೇದಿ ರಾಜ ಶಿಶುಪಾಲನಿಗೆ ವಧುವಾಗಿ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದ್ದನಾದರೂ, ಕೃಷ್ಣನು ರುಕ್ಮಿಣಿಯನ್ನು ವಿದರ್ಭ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಅಪಹರಿಸಿ ಮದುವೆಯಾದನು.
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆಂಕ್ಯೆವಿಚ್
ಹೆನ್ರಿಕ್ ಆಡಮ್ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡರ್ ಪಯಸ್ ಶೆಂಕ್ಯೆವಿಚ್, Henryk Adam Aleksander Pius Sienkiewicz (ಮೇ ೫, ೧೮೪೬–ನವೆಂಬರ್ ೧೫, ೧೯೧೬) ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಕಾದಂಬರಿಕಾರ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ಲೇಖಕ. ರಷ್ಯಾದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶದ ಬಡ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರವರು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇತಿಹಾಸದ ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗಿನಕಾಲದ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, 'ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಿಕನ್ಸ್' ರ ಕಾದಂಬರಿಗಳಂತೆ ಆ ಕಾಲದ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡು, ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದವು. ಅನೇಕ ಮರುಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಹಲವಾರು ಊರುಗಳಿಗೆ ವಲಸೆಹೋಗುವ ಸ್ವಭಾವದವರಾದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರವರು ಕೊನೆಗೆ 'ವಾರ್ಸಾ ನಗರ' ದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಹೆನ್ರಿಕ್ ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ, ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಹಂತದಲ್ಲೇ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಖಾಸಗೀ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನಾಗಿ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ, ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, 'ವೈದ್ಯಕೀಯ' ಹಾಗೂ 'ಕಾನೂನು ಶಾಸ್ತ್ರ' ಗಳ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಿ,ಕೊನೆಗೆ 'ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ' ದಲ್ಲಿ ಪದವಿಗಳಿಸಿದರು. ಆಗ ಅವರಿಗೆ 'ಸಾಹಿತ್ಯ' ಮತ್ತು 'ಹಳೆಯ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆ' ಯ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ನಂತರ ಹಲವಾರು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಂಕಣಗಳನ್ನು ಬರೆದು ಜನಪ್ರಿಯರಾದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರವರು, ತಾಯ್ನಾಡಿಗೆ ಮರಳಿದಾಗ ತಾರೆಯಷ್ಟು ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಹಾಸಲುಮಾಡಿದ್ದರು. ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಸ್ತ್ರೀಯರ ದಂಡೇ ನೆರೆದಿರುತ್ತಿತ್ತಂತೆ. ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರವರ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಪೈಕಿ, ೨ ತ್ರಿವಳಿಗಳು (ಒಂದರ ಮುಂದುವರಿಕೆಯಂತೆ ಇನ್ನೊಂದಿರುವ ೩ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಸರಣಿ) ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಅವು :
ಪ್ರಸಿದ್ಧವೂ ಜನಪ್ರಿಯವೂ ಆಗಿದ್ದ 'ಕ್ವೋ ವಾಡಿಸ್' ಎಂಬ ಕೃತಿ, ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹಲವುಬಾರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ
ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಈ ಕಾದಂಬರಿ, ೧೮೯೫ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಇದೊಂದು ಪ್ರೇಮಕಥೆ. 'ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನೀರೋ,' ನ ಕಾಲದ 'ರೋಮ್' ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಒಂದು ಪ್ರೇಮಕಥೆಯ ಚಿತ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರವರು, ತಮ್ಮ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳ ಮೂಲಕ, ಮಾನವ ಸ್ವಭಾವದ ಆಳ-ಹರವುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ನೈಜತೆಯನ್ನು ತರಲು ಇತಿಹಾಸದ ಆಳವಾದ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ದೇಶದ ಬಡವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕೈಲಾದ ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆದಿದ್ದರು. ಪೋಲೆಂಡ್ ದೇಶದ 'ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟೊಂದರ ಮೇಲೆ' ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರ ಭಾವಚಿತ್ರವಿದೆ. ಇದು ಹೆನ್ರಿಕ್ ಶೆನ್ ಕ್ಯೆ ವಿಚ್ ರ, ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪೋಲೆಂಡ್
ಅಮರ ಮಧುರ ಪ್ರೇಮ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಜಿಮ್ಮಿಗಲ್ಲು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಬರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಬರ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನಂತ್ ನಾಗ್ಬಿ, ಮೊಜಿ ಸಿ ಆರ್ ಸಿಂಹ, ಉಮಾ ಶಿವಕುಮಾರ್, ಲೊವ್‍ಲೀನ್ ಮಧು, ಶಿವರಾಮ, ನಿತಿನ್ ಸೇಥಿ, ಎಂ ವಿ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್, ಪಂಕಜ್ ಧೀರ್, ವೀರಜ್ ಬ್ಯಾಕೊಡ್ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ತೀವ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದೆ, ಅದರ ಕಥೆಗೆ ಕನ್ನಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರ ಎಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಅನೇಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ಸಾಧಿಸಿದೆ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ನ್ಯಾಯ ಎಲ್ಲಿದೆ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ
ಮೈಸೂರು ಮಿತ್ರ                                   ಆಂದೋಲನ
1) ರಾಜಕೀಯ ಸುದ್ದಿ                                 1) ಅಪರಾಧ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ
2) ಆರ್ಥಿಕ ಸುದ್ದಿ ಹೆಚ್ಚು                             2) ರಾಜಕೀಯ ಸುದ್ದಿ ಹೆಚ್ಚು
ಯಂಡಮೂರಿ ವೀರೇಂದ್ರನಾಥ್‌
ಇವರು ತೆಲುಗಿನ ಖ್ಯಾತ ಲೇಖಕರು. ಇವರ ಬಹುತೇಕ ಕೃತಿಗಳು ಕನ್ನಡದಲ್ಲೂ ಅನುವಾದಗೊಂಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಇವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ವಂಶಿ, ಸರಿತಾ ಜ್ಞಾನಾನಂದ, ಬೇಲೂರು ರಾಮಮೂರ್ತಿ, ರವಿ ಬೆಳಗೆರೆ, ಯತಿರಾಜ್ ವೀರಾಂಬುದಿ ಮುಂತಾದವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ
3) ಅಪಘಾತದ ಸುದ್ದಿ  ಕಡಿಮೆ                   3) ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿ ಹೆಚ್ಚು
4) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುದ್ದಿ ಹೆಚ್ಚು                       4) ಅಪಘಾತದ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ
5) ಜೀವನ ಶೈಲಿ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ                    5) ಆರೋಗ್ಯದ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ
6) ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ                        6) ಸಾಮಾಜಿಕ ಸುದ್ದಿ ಹೆಚ್ಚು
7) ವಾಣಿಜ್ಯ ಶೇರು ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ                7) ಧಾರ್ಮಿಕ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ
9) ಮನೋರಂಜನೆ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ               9) ವಾಣಿಜ್ಯ ಶೇರು ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲ
10) ಆರೋಗ್ಯದ ಸುದ್ದಿ ಕಡಿಮೆ                  10) ಕ್ರೀಡೆ ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲ
11) ಕ್ರೀಡೆ ಸುದ್ದಿ ಇಲ್ಲ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಸಾಧ್ವಿ, ಸಂಪದಭ್ಯುದಯ, ವೃತ್ತಾಂತ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ಹಿತಬೋಧಿನಿ, ಗ್ರಾಮಜೀವನ, ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ, ಪೌರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ, ನೇಚರ್ ಕ್ಯೂರ್, ಮೈಸೋರ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್, ವೆಲ್ಥ ಆಫ್ ಮೈಸೋರ್ ಮುಂತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹಲವು ವರ್ಷ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕವಾಗಲೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ೨೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
ಚಂಡೀಗಡ
ಇದು ೧೯೬೬ರಿಂದ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರ್ಯಾಣ ಈ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದೆ. ಇದರ ಹೆಸರು 'ಚಂಡಿಯ ಕೋಟೆ ' ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲಿಯ ಪುರಾತನ ಮಂದಿರವಾದ 'ಚಂಡಿ ಮಂದಿರ'ದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಚಂಡಿಯ ಆರಾದನೇ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಚಂಡಿದೇವತೆ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಮಂದಿರವು ನಗರವನ್ನು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಂಡಿಗಢ ರಾಜ್ಯವು ಮೊಹಾಲಿ,ಪಂಚಕುಲಾ ಮತ್ತು ಜ್ಹಿರಾಕಪುರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ೨೦೦೧ರ ಸಮೆಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಮೂರೂ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೧೬೫೧೧೧(೧.೧೬ಮಿಲಿಯ) ಇರುತ್ತದೆ.
ಇದು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ತನ್ನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ ಇದು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಆಯೊಜಿತ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಲಿ ಕಾರ್ಬಸಿಯರ್, ಪೈರೆ ಜಿನ್ನೆರೆಟ್, ಮ್ಯಾಥ್ಯು ನೌಕಿ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮಾಯೇರ್ ಅಂತಹ ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ರಚನೆಗೆ ಚಂಧಿಗಧ ಮೂಲವಾಗಿದೆ ೨೦೦೬-೦೭ನೆ ವಾರ್ಷಿಕದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ ೭೦,೩೬೧ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ೯೯,೨೬೨ ಸಾವಿರ ರಾಜ್ಯಾದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಚಂಡಿಗಡ ಭಾರತದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಜ್ಯಾದಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
೧೯೪೭ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭಾರತ ಇಬ್ಭಾಗವಾದಾಗ, ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಸಹಾ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಇಬ್ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಆಗ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಲಾಹೋರ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಭಾರತದ ಪಂಜಾಬ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ಹೊಸ ರಾಜಧಾನಿಯ ಅಗತ್ಯವುಂಟಾಯಿತು. ಆಗಲೇ ಇದ್ದ ನಗರಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜಿತ ನಗರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಗೆಗೆ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬರತೊಡಗಿದವು. ಆಗಲೇ ಇದ್ದ ನಗರಗಳ ನವೀಕರಣಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಹೊಸ ಯೋಜಿತ ನಗರ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಗೆಗೆ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದ ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಗರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗಿಂತ ಚಂಡಿಗಢ ನಗರ ಯೋಜನೆ ಅತಿ ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಸಾಗಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಈ ನಗರವು ಇದ್ದ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ನವಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಸಕ್ತಿಯು ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ನೆಹರೂರವರು ನವಭಾರತದ ಮಾದರಿ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಚಂಡಿಗಡವನ್ನು "ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ಬಂಧವಿಲ್ಲದ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಭವಿಷ್ಯದ ವಿಶ್ವಾಸದ" ಕುರುಹಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಸೂಚಿಸಿದರು. ಚಂಡಿಗಡದ ಹಲವಾರು ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ (ಸ್ವಿಡ್ಜರ್‌ಲ್ಯಾಂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ) ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಲೆ ಕಾರ್ಬಸೈಯೇರ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾಗಿವೆ. ನಿಜವಾಗಿ ಲೆ ಕಾರ್ಬಸೈಯರ್ ಗ್ರಾಮ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬಂದ ಎರಡನೇ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಮೊದಲು ಅಮೆರಿಕಾದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮೇಯರ್ (ಪೋಲಂಡ್ ಜನಿತ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂ ನೋವಿಕ್ಕಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು) ಚಂಡಿಗಡ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಯೋಜನೆ ಹಾಕಿದ್ದನು. ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ನೋವ್ಕಿಯ ನಿಧನದ ನಂತರ ಲೆ ಕಾರ್ಬಸಿಯರ್ ಈ ಯೋಜನೆಗೆ ಕರೆಸಲ್ಪಟ್ಟನು.
೧೯೬೬ರ ನವೆಂಬರ್ ೧ ರಂದು ಭಾರತದ ನವೀಕೃತ ಹರಿಯಾಣವು ಪಂಜಾಬ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಿಂದ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಹರಿಯಾಣವನ್ನು ಪ್ರಮುಖ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದ ಪಂಜಾಬಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಈಗಿನ ಹಾಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಆದರೂ, ಚಂಡಿಗಡ ನಗರವು ಗಡಿಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ಈ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿ ಈ ಎರಡು ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೫೨ ರಿಂದ ೧೯೬೬ ವರೆಗೆ ಇದು ಪಂಜಾಬಿನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಆಗಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ ಗಾಂಧಿಯವರು ಅಕಾಲಿ ದಳದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಸಂತ ಹರ್ಚಂದ್ ಸಿಂಗ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಗಡವು ಪಂಜಾಬಿಗೆ ರವಾನಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾಯಿತು.ಇದು ಹರಿಯಾಣದ ನವ ರಾಜಧಾನಿಯ ನಿರ್ಮಾಣದೊಂದಿಗೆ ಆಗಬೇಕಿತ್ತು, ಆದರೆ ತಡವಾಯಿತು. ಈಗ ಪಂಜಾಬಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಕೆಲವು ಗ್ರಾಮಗಳು ಹರಿಯಾಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬಿ ಭಾಷೆ ಮಾತನಾಡುವ ಹರಿಯಾಣದ ಗ್ರಾಮಗಳು ಪಂಜಾಬಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು ಎಂಬ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ.
೧೫ ನೆ ಜುಲೈ ೨೦೦೭ ರಂದು ಚಂಡಿಗಡವು ಭಾರತದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಧೂಮಪಾನರಹಿತ ನಗರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಚಂಡಿಗಡ ಸರಕಾರವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನವನ್ನು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ ಅದನ್ನು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಇದೇ ಮುಂದುವರೆದು ೨ ನೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೦೮ ಗಾಂಧೀ ಜಯಂತಿಯಂದು "ಪಾಲಿಥಿನ್ (ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್) ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ಹೇರಿತು.
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ
ಚಂಡಿಗಡವು ಭಾರತದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತದ ವಾಯುವ್ಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಾದ ಶಿವಾಲಿಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ. ಇದು ಸರಿಸುಮಾರು ೪೪ ಚ.ಮೈಲು ಅಥವಾ ೧೪೪ ಚ.ಕಿಮೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಹರಿಯಾಣಾ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣಗಳಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ. ಚಂಡಿಗಢದ ನಿಖರವಾದ ಭೂಪಟದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣವು. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೩೨೧ ಮೀಟರ್ (೧೦೫೩ ಅಂಗುಲಗಳು) ಎತ್ತರ ಇದೆ.
ಪಂಜಾಬಿನ ಮೊಹಾಲಿ, ಪಟಿಯಾಲಾ, ರೂಪನಗರ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣದ ಪಂಚಕುಲಾಗಳು ಮತ್ತು ಅಂಬಾಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇದನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ. ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ಗಡಿಯೂ ಕೂಡ ಇದರ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಿಂದ ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಂಡಿಗಡವು ಹಲವಾರು ಹವಾಮಾನ ವೈಪರಿತ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯ ಹವಾಮಾನವು ಆಯಾ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ.ಇದು ಉರಿ ಬೇಸಿಗೆ, ಹದವಾದ ಛಳಿ, ಹಾಗೂ ಗಾಢವಾದ ಮಳೆಗಾಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತವಾದ ಏರಿಳಿವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ (-೧ ಸೆ ಇಂದ ೧.೨ ಸೆ ವರೆಗೆ). ಡಿಸೆಂಬರ್ ಮತ್ತು ಜನವರಿಯ ಚಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಬ್ಬನಿಯು ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಸರಾಸರಿ ಮಳೆಯು 1110.7 ಮಿಮಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂಮ್ಮೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಿಂದ ಮಳೆ ಬರುತ್ತದೆ.
ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಸರಾಸರಿ ಉಷ್ಣತೆಯು ಗರಿಷ್ಟ ೭ ಡಿಗ್ರಿಯಿಂದ ೧೫ ಡಿಗ್ರಿ ಮತ್ತು ಕನಿಷ್ಟ -೨ ಡಿಗ್ರಿಯಿಂದ ೫ ಡಿಗ್ರಿಯವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಇಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಎಡೆಬಿಡದ ಮಳೆಯು ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಂಜೂ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ
ನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವ ಗಿಳಿಗಳ ಪಕ್ಷಿಧಾಮವೊಂದು ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ತಾಣವಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮ ಯೋಜನೆ
ಅಲ್ಬೆರ್ಟ್ ಮೇಯರ್ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿದ ಲೆ ಕಾರ್ಬಸಿಯರ್ ಅವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಚಂಡಿಗಡ ನಗರವು Congrès International d'Architecture Moderne CIAMನ ಯೋಜನೆಯಂತೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ನಗರ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ, ಮಾನವನಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಯೋಜನೆ ರೂಪ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುದಾರಿ ಜಾಲಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಯೋಜನೆಯಂತೆಯೇ ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಚಂಡಿಗಡದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಮೂಲತಃ ಕಲ್ಪನಾತ್ಮಕ ಭೂಪಟದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳಲ್ಲಿದ್ದು ಆ ಅಸಂಖ್ಯೆ ಮಾಹಿತಿಗಳ ತರ್ಜುಮೆಯನ್ನು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಮತ್ತು ಮರಳುಗಳಿಂದ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಲಿ ಚೊರ್ನಸೈಯರನು ಮೆಯರ್ ಮತ್ತು ನವಕ್ಕಿ ಯರ ಹಲವಾರು ಅಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಮೂಲ ನೀಲನಕ್ಷೆಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಕರಗಳು, ಅಂದರೆ ರಾಜಧಾನಿ, ನಗರ ಕೇಂದ್ರ, ವಿಧ್ಯಾಲಯದ ಒಳಾಂಗಣ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ತಂಗುದಾಣ ಮುಂತಾದವು. ಅಲ್ಲದೆ ನೆರೆಯ ಪ್ರದೇಶದ ಯೊಜನೆಗಳು ಕೂಡಾ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಂತೆಯೇ ಉಳಿದಿದೆ. ಆದರೆ, ಮೇಯರ್ ಮತ್ತು ನವಕ್ಕಿಯವರ ಯೊಜನಾ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ನಂತರ ಹಲವಾರು ಚಚ್ಚೌಕಗಳಿಂದ ಮರುರೂಪಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕಟ್ಟಡಗಳು ದೊರೆತ ಸಲಕರಣೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡವು. ಹೊರತೋರುವ ಇಟ್ಟಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಟ್ಟಡ ಕಲ್ಲುಗಳು ಒರಟು ಹೊರಮೈಯಿಂದಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗದೆ, ಜ್ಯಾಮಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೊರಮೈ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. ಇದು ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ನಡುವೆ ರೂಪಿಸಿದ ಚಂಡಿಗಡದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ಮಾದರಿಯಾಯಿತು.
ನಗರ ಯೋಜನೆಯು ಚಚ್ಚೌಕ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಇಡೀ ನಗರವು ಮಾದರಿ ವೀಕ್ಷಣೀಯ ಪ್ರದೇಶದ ಮಾದರಿಯ ಚಚ್ಚೌಕ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಭಾಗವು ಸರಾಸರಿ ೮೦೦ಮೀx೧೨೦೦ಮೀ ಅಳತೆ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಭಾಗವೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ,ದೇವಸ್ಥಾನ,ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳನ್ನು ಕೇವಲ ೧೦ ನಿಮಿಷದ ನಡುಗೆಯ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಮೊದಲನೆಯ ಎರಡು ಯೋಜನೆಯಂತೆ ಇಲ್ಲಿ ೧ ರಿಂದ ೪೭(೧೩ನ್ನು ಅಪಶಕುನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು) ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಮೂಹಗಳು,ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಭವನ,ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು.ಇವು ಲಿ ಕಾರ್ಬಸೈಯರ್ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಹಾಗೂ ಆತನ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಕಲೆಗೆ ಗರಿಯನಿಟ್ಟ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ನಗರವು ತನ್ನ ಸುತ್ತ ೧೬ ಕಿ.ಮೀ ಪ್ರದೇಶದವರೆಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯದಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿತ್ತು. ಈ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶವು ತನ್ನ ಹಚ್ಚ ಹಸಿರಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ ಕಾರಣ ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನಾವುದೂ ನವೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಗಳು ನಡೆಯದೇ ಇರುವದು ಉತ್ತಮವೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಲಿ ಕೊರ್ಬಸೈಯರ್ ನ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡವೆಂದರೆ ನ್ಯಾಯದ ಮನೆ,ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ಇದು ಇತರೆ ೮ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಟ್ಟಡಗಳಿಗಿಂತ ಎತ್ತರವಾಗಿದೆ. ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಲಿ ಕೊರ್ಬಸೈಯರ್ ನ ಸಹೋದರ ಪೈರ್ರೆ ಜಿನೆರೆಟ್,ಆಂಗ್ಲ ದಂಪತಿಗಳಾದ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಮತ್ತು ಜೇನ್ ಡ್ರಿವ್, ಮತ್ತು ಭಾರತದ ೯ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳಿಂದ ಸೇರಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಫಟ್ಟಿತು.
ನಗರ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಂಡಾಗ ಅದು ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಹೂಲುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ,ಕಾರಣ ಮೂಲ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಹಾರ ತಾಣವು ನಗರದ ಯೋಜನೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಭೂಭಾಗವಾಗಬೇಕೆಂಬುದಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಹಲವಾರು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಿಗಳಿಗೆ,ಯೋಜನಾಕಾರರಿಗೆ, ಇತಿಹಾಸಕಾರರಿಗೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಆಸಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಚಂಡಿಗಢವು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ಪಂಚಕುಲಾ ಮತ್ತು ಮೊಹಾಲಿ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಈ ಮೂರು ನಗರಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಚಂಡಿಗಢ ತ್ರಿವಳಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಚಂಡಿಗಡ UT ಯ ಆಡಳಿತ
ಚಂಢೀಘಡ್ ಆಡಳಿತವು ಆಡಳಿತಗಾರರ ಕೆಳಗೆ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ ಇವರನ್ನು ೨೩೯ ರ ಸಂವಿಧಾನದ ACT ನ ಕೆಳಗೆ ನೇಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಂಜಾಬ್ ನ ಗೌವರ್ನರ್ ಚಂಡಿಗಡದ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿ ಆಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಚಂಡಿಗಡ ಆಡಳಿತ ಅಧೀನದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮಂತ್ರಿ ಮಂಡಲದ ಕೆಳಗೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆಡಳಿತಗಾರರಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ,ಒಂದು ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಸಮಾನ ಹುದ್ದೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇದ್ದು, ಅವರು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸರ್ವೀಸಸ್  ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತಾರೆ, ನಂತರ ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಆಡಳಿತಗಾರರು ಅಧಿಕಾರ ನಡೆಸುವರು. ಅವನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತದ ಸೇವೆಯ AGMU ಕೇಡರ್ ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತಾನೆ.
ಮೇಲಿನ ಮೂವರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ AGMU cadre ಯಿಂದ ಮತ್ತು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಗಳಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣಗಳಿಂದಲೂ ಸಹ ಬಂದಿರುತ್ತಾರೆ.
ಜನಗಣತಿ
ಭಾರತೀಯ ಜನಗಣತಿ, ಚಂಡಿಗಡ ೯೦೦,೬೩೫,ರಷ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಸುಮಾರು ೭೯೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಚದರ ಕಿಲೊ ಮೀಟರ್ ನಷ್ಟು ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆೆಯಲ್ಲಿ ೫೪% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೬% ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಪುರುಷರ ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿ ೧೦೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೭೭೭ ರಷ್ಟು ಸ್ತ್ರೀಯರಿದ್ದಾರೆ ಇದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತರಹ ಕೆಳಮಟ್ಟದಾಗಿದೆ. ಚಂಡಿಗಡದ ಸರಾಸರಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ೮೧.೯%,ಆಗಿದ್ದು ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ೬೪.೮% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ೮೬.೧% ಪುರಶರು ಮತ್ತು ೭೬.೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ. ಜನಸಂಖ್ಯೆೆಯ ೧೨%ರಷ್ಟು ೬ ವರ್ಷ ವಯೋಮಿತಿಗಿಂತ ಕೆಳಗಿನವರು ಪ್ರಮುಖ ಧರ್ಮಿಯರಾದ ಹಿಂದುಗಳು (೭೮.೬%), ಸಿಕ್‌ ಧರ್ಮೀಯರು (೧೬.೧%),ಇಸ್ಲಾಮಿಯರು(೩.೯%) ಮತ್ತು ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು (0.8%) ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಇರುವರು. ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರಾದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಗ್ಲ ಭಾಷೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ಜನರು ಉರ್ದು ಹಾಗೂ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಭಾಷೆಯನ್ನೂ ಸಹ (ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಬೆರಸಿ)ಮಾತನಾಡುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ಶೇಕಡವಾರು ಚಂಡಿಗಡದ ಜನಸಂಖ್ಯೆೆಯು ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಾದ ಹರಿಯಾಣ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್‌ ಗಳಿಂದ ಬಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುದಕ್ಕಾಗಿ ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಸರ್ಕಾರಗಳಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವೇ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗದಾತನಾಗಿದೆ. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಇಲ್ಲಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಇಲ್ಲಿಯ ಯಾವುದೇ ಸರಕಾರೀ ಹುದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವವರು ಅಥವಾ ಅಂತಹ ಹುದ್ದೆಗಳಿಂದ ನಿವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಚಂಡಿಗಡವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ "ಪಿಂಚಣಿದಾರರ ಸ್ವರ್ಗ" ಎಂದು ಕರೆಯುವರು. ಸುಮಾರು ೧೫ ತರಹ ದೊಡ್ದದಾದ ಎರಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ೨೫೦೦ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಘಟಕಗಳು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣ ಉದ್ದಿಮೆಗಳಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಗದ ತಯಾರಿಕೆ,ಮೂಲ ಲೋಹಗಳು ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರ ಲೋಹಗಳು ಹಾಗೂ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳೆನಿಸಿವೆ ಇತರ ಉದ್ದಿಮೆಗಳು ಆಹಾರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ, ಒಳಉಡುಪುಗಳು, ಯಂತ್ರೋಪಕರಣ ಸಾಧನಗಳು, ಔಷಧ ತಯಾರಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ ಒಟ್ಟು ತಲಾ ಆದಾಯ ರೂ ೯೯,೨೬೨,ರಷ್ಟು ಇದ್ದು, ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಚಂಡಿಗಡವು ಶ್ರೀಮಂತ ನಗರವಾಗಿದೆ. ಚಂಡಿಗಡದ ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು ೨.೨ ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ನಷ್ಟು ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಚಂಡಿಗಡವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಹೊಂದಿದಂತಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು ದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಒಂದು ಪಾನ್ ಇಂಡಿಯಾ ಇರುವಿಕೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಅದರ ವಲಯ/ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಕಛೇರಿಗಳು ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇರುವಂತಹ ವಾಣಿಜ್ಯ ವಿಭಾಗದ ಎಲ್ಲಾ ಕಛೇರಿಗಳು ಒಂದೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೭ ಭಾಗದಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಚದರ ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿದೆ.
ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಉದ್ಯೋಗ ಅಭಿವೃಧ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಕಛೇರಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ : ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ (FICCI), ದಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಚೇಂಬರ್ ಆಫ್ ಕಾಮಾರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಸ್ (PHDCCI) ಮತ್ತು ದಿ ಕಾನ್ ಫೆಡರೇಶನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಇಡಸ್ಟ್ರಿಸ್(CII)ಅದರ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರಮುಖ ಕಛೇರಿಗಳು ಚಂಡಿಗಡ ದ ೩೧ ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ.
ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಯು ಮಹತ್ತರವಾಗಿವೆ. ಭಾರತೀಯ ವಾಯು ಪಡೆಯು ಮೂಲ ಭಾಗ ೩೧ ರ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಚಂಡಿಮಂದಿರದ ಕಂಟೋನ್‌ಮೆಂಟಿನ ಹತ್ತಿರ ಇರುವುದಲ್ಲದೇ, ಹತ್ತಿರದ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಲೇಹ್-ಲಢಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಯಾಚಿನ್ ಪ್ರ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಪಡೆಗಳಿಗೆ ಸರಬರಾಜಿಗೆ ಈ ನಗರವು ಮೂಲವಾಗಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಚಂಡಿಗಡವು ತನ್ನ ಉತ್ತಮ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಯ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳು ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಪಠ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳೆಂದರೆ ಜಿಜಿಡಿಯೆಸ್‌ಸಿ ಕಾಲೇಜ್, ಡಿಎವಿ ಕಾಲೇಜ್, ಎಂಸಿಎಂಡಿಎವಿ ಕಾಲೇಜ್, ಸರಕಾರಿ ಬಾಲಕರ ಮತ್ತು ಬಾಲಕಿಯರ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜು. ಇದಲ್ಲದೆ ಸರಕಾರವು ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಹಲವಾರು ಮಾದರಿ ಶಾಲೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನು ಮಾಡಿದೆ. ಇವು ಹರಿಯಾಣ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಜೆ ಮತ್ತು ಕೆ, ಪಂಜಾಬ, ಉತ್ತರಾಂಚಲ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದ ವಿಧ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅದ್ಯಯನಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿವೆ.
ಚಂಡಿಗಡವು ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಕೆಲವು ಉನ್ನತ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಇದಲ್ಲದೆ ನೆರೆಯ ಮೊಹಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಗಡದ ಫಾರ್ಮಸಿ ಕಾಲೇಜ್(CCP) ಮತ್ತು ಚಂಡಿಗಡದ ಹೊಟೆಲ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಟರಿಂಗ್ ತಂತ್ರದ ಕಾಲೇಜ್ಗಳೂ(CCHM) ಇವೆ.ಮೊಹಾಲಿಯ ಭಾರತೀಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ(ಐ.ಐ.ಯೆಸ್.ಇ.ಅರ್) ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ತೆರೆದಿದ್ದು,ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪದವಿ,ಮತ್ತು ಉನ್ನತ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಮೊಹಾಲಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಇರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಾರ್ಮಸಿಟಿಕಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಥಮ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫಾರ್ಮಸಿಟಿಕಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಫಾರ್ಮಾಸಿಟಿಕಲ್ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೆಸರು ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶ ಹೊಂದಿದೆ. ಚಂಡಿಗಡದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಗರವಾದ ಮೊಹಾಲಿಯು ಸುಧಾರಿತ ಕಂಪ್ಯೂಟೆರ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿಗಳ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಎಡೆಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. C-DAC ಮೊಹಾಲಿಯು ಟೆಲೆಮೆಡೆಸಿನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಸ್ಟೇಟ್ ಅಫ್ ದಿ ಅರ್ಟ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ
ಚಂಡಿಗಡ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಾಹನಗಳಿವೆ. ಅಗಲವಾದ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ವಾಹನಗಳ ನಿಲುಗಡೆ ಪ್ರದೇಶ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆಗೆ ಖಾಸಗೀ ವಾಹನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಕೂಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಂಡಿಗಡ್ ಬಸ್‌ಗಳು ಚಂಡಿಗಡ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಅಂಡರ್‌ಟೇಕಿಂಗ್ (CTU) ಅಂತರಗತ ಓಡುತ್ತವೆ,ಇದು ಚಂಡಿಗಡ್ ಆಡಳಿತದ ಒಂದು ಉದ್ಯಮ ಆಗಿದ್ದು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರಿಗೆಯಲ್ಲದೇ ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೈಗಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದ ಪ್ರಯಾಣ ಸಾಮಾನ್ಯ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ-ಹೋಗುವ ಮಕ್ಕಳು, ಗೃಹಿಣಿಯರು ಹಾಗೂ ವೃದ್ಧರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಆಟೋ-ಗಾಡಿಗಳು ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು ಹಲವೂ ಬಾರಿ ಬರಿ ISBT ಗೆ ಹೋಗಲು ಹಾಗೂ ಬರಲು ಮಾತ್ರ ಓಡಾಡುತ್ತವೆ. ಹಲವು ಹೆಚ್ಚು ಸಂಚಾರದ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಕೈಗಾಡಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುದಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಕೈಗಾಡಿ-ಎಳೆಯುವವರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಆಧುನಿಕ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಸೇವೆಯುಳ್ಳ ಕ್ಯಾಬ್‌ಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿಲಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಈ ನಗರ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬ ಹೆಮ್ಮೆಗಳಿಸಿದೆ.
ಚಂಡಿಗಡ್ ರಸ್ತೆಯ ಪಥದಿಂದ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂರ್ಪಕ ಹೊಂದಿದೆ. ಚಂಡಿಗಡವನ್ನು ದೇಶದ ಇತರ ಭಾಗದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು (NH) : NH ೨೨ (ಅಂಬಾಲ - ಕಲ್ಕ - ಶಿಮ್ಲಾ - ಕಿನೊರ್) ಮತ್ತು NH ೨೧ (ಚಂಡಿಗಡ - ಲೆಹ್). ಚಂಡಿಗಡದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಂತರ-ರಾಜ್ಯ ಬಸ್ ಟರ್ಮಿನಸ್ (ISBT) ಗಳಿವೆ, ಒಂದು ಉತ್ತರ,ದಕ್ಷಿಣ,ಪೂರ್ವ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ೧೭ನೇ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ,ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಹರಿಯಾಣ,ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಖಂಡ ಅಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿರುವದು. ಮತ್ತು ಎರಡನೇಯದು ೪೩ನೇ ವಿಭಾಗವಾದ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪಂಜಾಬ, ಹಿಮಾಚಲ, ಜಮ್ಮು, ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಚಂಡಿಗಡವು ISBT ಯ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ರಾಜಧಾನಿ ನವದೆಹಲಿ,ಅಲ್ಲದೆ ಇನ್ನಿತರ ಜಂಕ್ಷನ್ಗಳಾದ ಅಂಬಾಲಾ,ಅಮೃತಸರ್,ಭಿವಾನಿ,ಚೆನ್ನೈ,ಹೌರಾ,ಕಾಲ್ಕಾ,ಲಖನೌ,ಮುಂಬಯಿ,ಪಾಟ್ನಾ,ಶ್ರಿ ಗಂಗಾನಗರ್,ಮತ್ತು ತಿರುವನಂತಪುರಂಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಚಂಡಿಗಡವು ISBT ಯಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೨ ಕಿ.ಮಿ. ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಚಂಡಿಗಡ ಏರ್‌ಪೋರ್ಟ್ ಎಂಬ ಒಂದು ದೇಶೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಏರ್ ಇಂಡಿಯಾ,ಜೆಟ್ ಏರ್‌ವೇಸ್,ಜೆಟ್‌ಲೈಟ್ ಮತ್ತು ಕಿಂಗ್‌ಫಿಶರ್ ಏರ್‌ಲೈನ್ಸ್ ಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಚಂಡಿಗಡದಿಂದ ನವ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಮುಂಬಯಿಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವಾಗುವ ತಯಾರಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಕಿಂಗ್‌ಫಿಶರ್ ಮತ್ತು ಸಿಲ್ಕ್‌ಏರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬ್ಯಾಂಕಾಕ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಗಪುರ್ ಗಳೊಂದಿಗೆ ಇತರೆ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಮಾನ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ.
ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಈ ನಗರವು ಮೆಟ್ರೊ ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಎರಡೂ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸರಕಾರದ ಪರವಾನಗಿಯೂ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು, ಈಗ ಇವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಯೋಜನೆಯು ಸಿದ್ದಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ದಿವ್ಯಾ ಸಿಂಗ್
ದಿವ್ಯಾ ಸಿಂಗ್ ಹಿಂದಿ 'दिव्या सिंह(1982 ,ಜುಲೈ 21ರಂದು ಜನನ)ಭಾರತದ ಮಹಿಳೆಯರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡದ ಮಾಜಿ ನಾಯಕಿ. ದಿವ್ಯಾ 2006ರ ಮೆಲ್ಬರ್ನ್ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮಹಿಳಾ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡವನ್ನು ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಆಟದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳು, ನಾಯಕತ್ವ ಗುಣಗಳು, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬಲ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಹೆಸರಾದ ಅವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಸಕ್ತ ದೆಲಾವೇರ್‌ನ ನೀವಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಯೂನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ದೆಲಾವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರೀಡಾ ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, UDಗೆ ಸಹಾಯಕ ಮಹಿಳಾ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಕೋಚ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
ಮೆಲ್ಬರ್ನ್‌, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ.
ಕುಟುಂಬ
ಅವರು ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರರ ಕುಟುಂಬದಿಂದ ಬಂದವರಾಗಿದ್ದು, ಅವರಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಸಹೋದರಿಯರು ಪ್ರಸಕ್ತ ಭಾರತ ಮಹಿಳಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ತಂಡದ ಆಟಗಾರ್ತಿಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಕೂಡ NIS ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಕೋಚ್)
ನನ್ನ ದೇವರು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮಾನಸ ಸರೋವರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಮಾನಸ ಸರೋವರ ಚಿತ್ರವು ೦೫-೧೦-೧೯೮೨ನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ರವರು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಗೀಸ್‌ರವರು ಈ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿತ್ರದ ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸಿದ ಹೆಣ್ಣು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಕಾರ್ಯಾಂಗ ವಿಭಾಗದ ಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಗುವಂಥ, ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಂಗ ಹಾಗೂ ಶಾಸಕಾಂಗ ವಿಭಾಗಗಳು ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರವಾಗಿರುವಂಥ ಸರ್ಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಅಂತಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರದ ನಾಯಕನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯ ಶಾಸನಾಧಿಕಾರಿ ಎರಡೂ ಆಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದ ಸಂಸದೀಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇಂದು ಅನೇಕ ದೇಶಗಳು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.ಭಾರತವು ಸಂಸದೀಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಸರಕಾರದ ವಿಧಗಳು ವರ್ಗ:ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಭರವಸೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಗೊರವಾಲೆ ರುದ್ರಪ್ಪ
ಜನನ
ಇವರು ಮಂಡ್ಯ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಗೊರವಾಲೆಯಲ್ಲಿ ೧೮-೦೫-೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ -ಮರಿವೀರಯ್ಯ, ತಾಯಿ-ಚಿಕ್ಕತಾಯಮ್ಮ. ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೂ ಓದಿಗಿಂತ ಹಾಡುಗಾರಿಕೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಮುಖ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅದರಲ್ಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡುವ ಹಂಬಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ನಿವೃತ್ತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿರುವ ಅವರಿಗೆ ಈಗ ಸುಮಾರು ೬೮ ವರ್ಷಗಳು.
ಬಾಹ್ಯಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ : ತತ್ವ್ತಪದಕಾರರು ವರ್ಗ : ಜನಪದ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ : ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ ವ್ಯಕ್ತಿ
ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ
'ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ'
Jose de Echegaray
(೧೮೩೩-೧೯೧೬)
ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ 'ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ 'ರವರು, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಫ್ರಾನ್ಸಿನ 'ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ 'ರವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು
೧೯೦೪ ರಲ್ಲಿ ಹಂಚಿದ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು  ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯ ಲೇಖಕ, ಎಚೆಗರಾರೈ,  ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರ ಜತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿ, ಸ್ಪೇನ್ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಥಮಂತ್ರಿ ಹಾಗೂ 'ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ಮಂತ್ರಿ' ಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ ಆಗಲೇ ನಾಟಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವ ಗೀಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ನಾಟಕಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಥಾವಸ್ತು, 'ಕರ್ತವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಗುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಿಗೆ ಆದರ್ಶವಾದಿಯಾದ ಧರ್ಮನಿಶ್ಠ ಪರಿಹಾರಗಳು,'  ಎದ್ದು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ. ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ ರು ಬರೆದ ಜನಪ್ರಿಯ ನಾಟಕಗಳು :
ಈ ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳು ಮೂಲ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷೆಯವುಗಳಲ್ಲ ;  ೧೮೮೧ ರ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಅನುವಾದಗಳದ್ದು.
ತಮ್ಮ ಕಾಲದ ಅಗ್ರಮಾನ್ಯ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ರಾದ ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ ರವರು, ಸಹಜವಾಗಿ, ಗಣಿತ ಹಾಗೂ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ ಬರೆದು-ಪ್ರಕಟಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ಬಂದು ಆ ಶಾಖೆಯಲ್ಲೂ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಕಾಲ ದುಡಿದಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ ರವರ ಗಮನಾರ್ಹ ಸೇವೆ, ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಭಾಷಾ-ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ರಂಗಭೂಮಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸದಿಕ್ಕನ್ನು ತೋರಲು ಸಹಾಯಕವಾಯಿತು.
ವರ್ಗ : ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ (೧೮೬೩ - ಜೂನ್ ೨, ೧೯೩೨) ಅವರು.ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಮಹಾನ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಎನಿಸಿ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಸಾಹಿತಿಗಳಾಗಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಪೋಷಕರಾಗಿ  ಕಂಗೊಳಿಸಿದ ಮಹಾನ್ ಸಾಧಕರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ
ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರು ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ, ನಂತರ ಎಲ್.ಸಿ.ಇ ಪದವಿ ಪಡೆದು ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೆ ಇವರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರ ಇವರನ್ನು ಚೀಫ್ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಿತು.
ಸಾಧನೆ
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ಕನ್ನಡಾಭಿಮಾನ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗುಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಪರಿಷನ್ಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಶಂಕುಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿದ ಗೌರವ ಇವರದು.
ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆದರೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತಿಗಳೆನಿಸಿದ್ದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯಗಳಿಸಿದ್ದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಭಾಗವಹಿಸದೇ ಇದ್ದರೂ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೃಷ್ಣರಾಜಸಾಗರ ಜಲಾಶಯ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇವರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಹಿರಿಮೆ
ಇವರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಮೈಸೂರು ಸರ್ಕಾರವು ‘ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಭೂಷಣ’ ಬಿರುದಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತ್ತು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನೊಡನೆ ನಿಕಟ ಸಂಪರ್ಕ ಇರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು 1918ರಿಂದ 1933ರ ವರೆಗೆ ಇದರ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡದ ನೀಲಿ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಾವೇ ತಯಾರಿಸಿ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ತಾವೇ ಖುದ್ದಾಗಿ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಿಂದ ಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದ ಇವರು ಕೊನೆಯ ತನಕ ಖಾದಿಧಾರಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಹಾಗೂ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿದ್ದ ಇವರು ಉತ್ತಮ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದ ಸುಭೋದ ರಾಮರಾಯರಿಗೆ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಕಟಣೆಗೆಂದೇ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಯನ್ನು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಒಂದು ಶತಮಾನದ ಹಿಂದೆ ಒಂದು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಬೆಲೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದ ವಿಚಾರ.
ಲಿಂಗ
ಲಿಂಗ ಎಂದರೆ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಎಂದು ಭೇದ ಮಾಡುವದು. ಹೆಣ್ಣು ಜೀವಿ xx ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಜೀವಿ xy ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಂತನಾಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎರಡೂ ಲಿಂಗಗಳ ಜೀವಿಗಳು ಅವಶ್ಯಕ.
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಅವರ ಬಹಳಷ್ಟು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ‘ಸಾಹಿತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ’ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ.
ಲಿಂಗ
ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾನವರು ಲೈಂಗಿಕವನ್ನು ಅವಮಾನಿಸಬಾರದು ಅದು ದೇವರ ಸೃಷ್ಟಿ ಅಲ್ಲದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಿಂದ ಬಳಲುವರು ಸೂಕ್ತ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಕಾಣಬೇಕು ಲೈಂಗಿಕದಿಂದ ದೂರ ಇದ್ದರು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬಹುದು ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮೊಕದ ಮೇಲೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ದೇಹದ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಕಾಣಿಸಬಹುದು ಸೂಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪಡೆಯಿರಿ. ರಿಸರ್ಚ್ ಬೈ ಸರ್ವೆಯಲ್ಲಿ ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆದರ್ತಾರೆ ಎಂಬುದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ. ಸರ್ವೆ ಪ್ರಕಾರ, ದಪ್ಪಗಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಸೆಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲವಂತೆ. ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸಲು ಅವ್ರು ಹೆದರುತ್ತಾರಂತೆ.
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರು ೧೯೧೯ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಹಾಸನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ 5ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆ ವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಲಿಂಗ
ಹೆಚ್ಚು ಕೊಬ್ಬಿರುವ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸೆಕ್ಸ್ ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅವ್ರ ದಡೂತಿ ಆಕೃತಿ ಸಂಭೋಗದ ವೇಳೆ ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕಾರ ಶೇಕಡಾ ೫೦% ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಚೇತನರಾದ ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾಯರು ಜೂನ್ ೨, ೧೯೩೨ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಲಿಂಗ
ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತರಂಗದ ವೇಳೆ ಇದು ನಾಚಿಕೆಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸಂಗಾತಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ರೆ ಎಂಬ ಭಯ ಕಾಡಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿರಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಭೋಗದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರೆ ಎನಾಗುತ್ತೆ ?
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಎಸ್. ವಿ. ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್ ಅವರ ‘ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನಾಧ್ಯಕ್ಷರು’ ಕೃತಿ. ಪ್ರಕಾಶಕರು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು.
ಲಿಂಗ
ಶೇಕಡಾ 29ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ ಕಾರಣ ಸಂಭೋಗ ನಡೆಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. ಶೇಕಡಾ 23ರಷ್ಟು ಮಹಿಳೆಯರು ದೇಹದ ಆಕೃತಿ ಸರಿಯಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಸೆಕ್ಸ್ ನಿಂದ ದೂರವಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಬ್ಬು‌, ಮಹಿಳೆಯರು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ಕರ್ಪೂರ ಶ್ರೀನಿವಾಸರಾವ್
ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್
WP:DR
ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ (ಏಪ್ರಿಲ್ ೯,೧೮೬೧ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ೬, ೧೯೩೬) ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಲೋಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಅಪ್ರತಿಮ ಕೊಡುಗೆದಾರರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯರಾದವರು '''ರಾವ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಆರ್. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್'''. ಅವರು ಖ್ಯಾತ ಸಂಶೋಧಕರಾಗಿ, ಭಾಷಾವಿಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿ, ಶಾಸನ ತಜ್ಞರಾಗಿ, ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿ ಅನುವಾದಕರಾಗಿ, ಸೃಜನಶೀಲ ಬರಹಗಾರರಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರಾಗಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಹೆಸರು ಮಾಡಿದವರು. ತಮಿಳು ಮಾತೃಭಾಷೆಯಾಗಿದ್ದರೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಸಂಸ್ಕೃತ, ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದು ಅವರು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅಪೂರ್ವವಾದುದು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆ
ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಕವಿ-ಕಾವ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಬೇಕಾದರೆ ಇಂದಿಗೂ ನಮಗೆ ಆಸರೆ ನೀಡುವುದು ಕರ್ನಾಟಕ ಕವಿ ಚರಿತ್ರೆ. ಅದರ ಕರ್ತೃ ಕನ್ನಡಮ್ಮನ ಸೇವೆಗೆ ಕಟಿಬದ್ಧನಾಗಿದ ಮೊದಲ ದೇಶೀಯವ್ಯಕ್ತಿ ರಾಮಾನುಜಾಪುರಂ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು. ಬಿ. ಎಲ್.ರೈಸ್ ಬೆಳಗಿದ ಕನ್ನಡ ಜ್ಯೋತಿಯನ್ನು ಪ್ರಜ್ವಲಗೊಳಿಸಿದ ಸಶಕ್ತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ.
ಶಿಕ್ಷಣ, ವೃತ್ತಿ
ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿಯೇ ತಂದೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಭ್ಯಾಸ, ಅನಂತರ ಐದು ವರ್ಷ ತಮಿಳು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಮದ್ರಾಸಿನ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ 1878ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ಯುಲೇಶನ್ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಸಾದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ 1882ರಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಾರಿತೋಷಕಗಳೊಡನೆ ಉಚ್ಚ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದರು. ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದರು. ಒಡನೆಯೇ ಅವರಿಗೆ 5 ರೂಪಾಯಿ ಸಂಬಳದ ಮೇಲೆ ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಹೈಸ್ಕೂಲಿನಲ್ಲಿ ಸಹೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಹುದ್ದೆ ದೊರೆಯಿತು. ‘ಊರು ದೂರ’ ಎಂದು ಹೋಗಲು ಹಿಂಜರಿದಾಗ ದಿವಾನರೆ ತಿಳಿಹೇಳಿ ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಆಮೇಲೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ಹಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅನಂತರ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಣಿ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 1893ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಿಂದ ಕನ್ನಡ ಎಂ.ಎ ಪದವಿ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡು, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಮೊದಲಿಗರೆನಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ 1894ರಲ್ಲಿ ಅವರು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಕಾರರೆಂದು ನೇಮಕಗೊಂಡರು. 1899ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಾಚ್ಯ ವಸ್ತು ಸಂಶೋಧನ ಇಲಾಖೆ ಸೇರಿ ಬಿ.ಎಲ್ ರೈಸ್ ಅವರಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ, ರೈಸ್ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಾ ಆತ್ಮೀಯರಾದರು. ಹೀಗಾಗಿ ರೈಸ್ ಅವರ ನಂತರ 1906ರಲ್ಲಿ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು.
ಮಹಾನ್ ಸಂಶೋಧಕ
ಬಿ.ಎಲ್.ರೈಸ್ರ ಬಳಿಕ ೧೯೨೨ರವರೆಗೆ ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧನ ಇಲಾಖೆಯ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದ ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಅನೇಕ ಮಹತ್ವದ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ೧೬ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈಗಿನ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದ ನಾನ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಚರಿಸಿ ಸುಮಾರು ೫000 ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಇವು ಅನಂತರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಿಂದ ಪರಿಷ್ಕಾರಗೊಂಡು ಉಪಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಆಚಾರ್ಯರು ಮೈಸೂರು ಪುರಾತತ್ವ ಇಲಾಖೆಯ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಮತ್ತು ಮಹಮದೀಯರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸುಮಾರು ೧೦೦೦ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಅವುಗಳ ವಾಸ್ತು ವಿಷಯವನ್ನು ಕುರಿತು ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವರು.
ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಈ ಹಿಂದೆ ಬಿ.ಎಲ್. ರೈಸ್ ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು (೧೮೮೯). ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೪೪ ಶಾಸನಗಳಿದ್ದವು. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ತೊಡಗಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ೩೫೬ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ, ಒಟ್ಟು ೫೦೦ ಶಾಸನಗಳುಳ್ಳ ಸಂಪುಟವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅದರ ಪ್ರಾರಂಭದ ೯೦ ಪುಟದ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ ಆಚಾರ್ಯರ ವಿದ್ವತ್ತಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಶ್ರವಣಬೆಳಗೊಳದ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪವನ್ನು ಕುರಿತು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಗಿದೆ.
೧೯೨೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ‘ಶಾಸನ ಪದ್ಯ ಮಂಜರಿ’ಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಂಶಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಶಾಸನಗಳಿಂದಾಯ್ದ ೧೪೪೬ ಪದ್ಯಗಳಿವೆ. ಈ ಪುಸ್ತಕ್ಕಾಗಿ ಆರಿಸಿದ ಶಾಸನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ೨೮೩. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಬೆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ೨೪ ಶಾಸನ ಬಿಟ್ಟರೆ ಉಳಿದವೆಲ್ಲ ಮೈಸೂರು ಸಂಸ್ಥಾನದವು. ಅವು ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. ೭೦೦ರಿಂದ ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೪೬೫ರ ವರೆಗಿನ ಕಾಲಾವದಿಯವು. ಅವನ್ನು ಆ ಅನುಪೂರ್ವಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಕೊಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯು ಬೆಳೆದುಬಂದ ರೀತಿ ಗೊತ್ತಾಗುವುದು. ಈ ಶಾಸನಗಳು ಗಂಗ, ನೊಳಂಬ, ಚಾಲುಕ್ಯ, ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟ, ಚೋಳ, ಕಲಚೂರ್ಯ, ಸೇವುಣ, ಕೊಂಗಾಳ್ವ, ಹೊಯ್ಸಳ, ಸಾಂತರ, ಪಾಂಡ್ಯ, ಸಿಂಧ, ಕದಂಬ, ನಿಡುಗಲ್ಲು, ವಿಜಯನಗರ ಹೀಗೆ ೧೫ ರಾಜವಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿವೆ. ಇವು ಅಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಧಾರ್ಮಿಕ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೂ ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತವೆ.
ಇವಲ್ಲದೆ ಗಂಗರ ಚರಿತ್ರೆ, ಸಾಯಣ-ಮಾಧವ, ಬೇಲೂರು, ಸೋಮನಾಥಪುರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಗದ್ದನ ಹಳ್ಳಿಯ ಹೊಯ್ಸಳ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಇವನ್ನು ಕುರಿತೂ ಇವರು ಕೃತಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನರಸಿಂಹಾಚಾರರು ೫೦೦೦ ಶಾಸನಗಳನ್ನು, ಹಿಂದೂ, ಜೈನ ಹಾಗು ಮುಸ್ಲಿಮರ ೧೦೦೦ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು, ೪೧೦೦ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು, ೧೨೫೦ ಭಾವಚಿತ್ರಗಳನ್ನು, ೧೨೦ ನಕ್ಷೆಗಳನ್ನು, ೧೨೫ ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ನಾಗವರ್ಮನ ಕೃತಿಗಳಾದ ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನ ಹಾಗು ಭಾಷಾಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ವ್ಯಾಪಾರ ರೋಮ್, ಪರ್ಶಿಯಾ ಹಾಗು ಚೀನಾಗಳೊಡನೆ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದವರು ಇವರೆ.
ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಪಗಳ ವಿವರ - ಗ್ರಂಥ ಸಂಪಾದನೆ
ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಯು ವಿದ್ಯಾ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಗಲೇ ಮೊದಲಾಗಿತ್ತು. ಪಂಪಭಾರತವನ್ನು ರೈಸ್ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವಾಗ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಬರಿ ಶಾಸನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಕನ್ನಡದ ಕಾವ್ಯಲೋಕಕ್ಕೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಲಕ್ಷಣ ಗ್ರಂಥಗಳಾದ 'ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನ', ‘ಭಾಷಾ ಭೂಷಣ' ಮತ್ತು ‘ಶಬ್ದಾನುಶಾಸ" ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ತುಂಬ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯ ತನಕ ಉಳಿಸಿರುವುದು ಅವರ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳು.' ಕರ್ನಾಟಕ ಕವಿಚರಿತ್ರೆ" ಯಂತಹ ಬೃಹತ್ ಕೃತಿಯನ್ನು ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹತ್ತಾರು ಜನ ಸೇರಿ ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಅವರು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿರುವುದು ಅವರ ದಣಿವರಿಯದ ದುಡಿಮೆ,ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮ ಅದ್ಭುತಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಸಂಯಮಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೃತಿಗಳು
ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ತಂದುಕೊಟ್ಟ ಕೃತಿ “ಕರ್ಣಾಟಕ ಕವಿಚರಿತೆ”. ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿರುವ ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡದ ಒಟ್ಟು ೧೧೪೮ ಜನ ಕವಿಗಳ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಕವಿಚರಿತ್ರಕರು ಬರೆಯತೊಡಗಿದಾಗ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅರುಣೋದಯದ ಕಾಲ, ಬಹಳಷ್ಟು ಕೃತಿಗಳು ಅಪ್ರಕಟಿತವಾಗಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶ. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಸುಮಾರು ೨೦೦೦ ಓಲೆಯ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡಿ ಅವುಗಳ ಅಮೂಲಾಗ್ರ ಪರಿಚಯವನ್ನೂ ಕವಿ, ಕಾಲ, ದೇಶ, ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಕುರಿತು ನಿಖರವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಗೊಳಿಸಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿಯ ವಿಶೇಷ. ಹತ್ತಾರು ಜನ ಸೇರಿ ಹತ್ತಾರು ವರ್ಷಗಳ ಸತತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಒಬ್ಬರೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಾಡಿದ್ದು ಅಪೂರ್ವವೆನಿಸಿದೆ. ಅಪ್ರತಿಮ ದೈತ್ಯ ಶಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸಾಧ್ಯ. ಸಂಪುಟಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ತೋರಿದ ಶ್ರಮ-ಶ್ರದ್ಧೆ-ಸಂಯಮಗಳು ಅನುಕರಣೀಯವೆನಿಸಿವೆ. ಕನ್ನಡದ ಯಾವುದೇ ಕವಿಯ ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸುವವರಿಗೆ ಪ್ರಥಮ ಆಕರಗಳಾಗಿ ನಿಂತಿರುವ ಕವಿಚರಿತೆಯ ಸಂಪುಟಗಳಿಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ವವುಂಟು. ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ಒಳ್ಳೆಯ ಗ್ರಂಥಸಂಪಾದಕರೂ ಹೌದು. ಅವರು ೧೯೦೩ರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ‘ಕರ್ಣಾಟಕ ಭಾಷಾ ಭೂಷಣ’ದ ಎರಡನೆಯ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ‘ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನ’ವನ್ನೂ ಒಂದೇ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಈ ಗ್ರಂಥಕ್ಕೆ ವಿದ್ವತ್ಪೂರ್ಣವಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪೀಠಿಕೆ ಇದೆ. ಕಾವ್ಯಾವಲೋಕನವು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ಪುನರ್ಮುದ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಅವರ ‘ನೀತಿಮಂಜರಿ’ ‘ನೀತಿ-ವಾಕ್ಯಮಂಜರಿ’ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಒಳ್ಳೆಯ ಅನುವಾದಕರು ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ನೀತಿಮಂಜರಿಯಲ್ಲಿ ತಮಿಳಿನ ಅಪ್ಪೈಯಾರ್, ತಿರುವಳ್ಳುವರ್, ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕ್ಷೇಮೆಂದ್ರ, ಭರ್ತೃಹರಿ ಮೊದಲಾದವರ ಕೃತಿ ಭಾಗಗಳನ್ನಾಯ್ದು ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಜಿಇ ಬೆಶ್ಚಿ ಕೃತಿಯ ಭಾಷಾಂತರವಾದ ‘ನಗೆಗಡಲು’ ಆಚಾರ್ಯರ ಹಾಸ್ಯಪ್ರಜ್ಞೆಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಗಾಂಪರೊಡೆಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರ ಪ್ರತಾಪಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಇಲ್ಲಿನ ಘಟನೆಗಳು ಕಥಾರೂಪದಲ್ಲಿವೆ. ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಚಾರ್ಯರು ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಕುರಿತು ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಇತ್ತ ಐದು ರೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಲೆಕ್ಚರ್ ಗಳ ಪುಸ್ತಕರೂಪವೇ ‘History of Kannadada Language (೧೯೩೪)’ ಕೃತಿ. ಇದೇ ಮಾಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿತ್ತ ಐದು ರೀಡರ್ ಶಿಪ್ ಲೆಕ್ಚರ್ ಗಳು ‘History of Kannda Literature’ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಆಚಾರ್ಯರು ೨೫೦ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮಿಥಿಕ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬೆಳ್ಳಿಹಬ್ಬದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ‘ಬೃಹದ್ಭಾರತ’ ಪರಿಚಯವನ್ನು ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೆಲವೊಂದು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವಿದಾಯ
ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ಯರು ೧೯೩೬ ಡಿಶಂಬರ ೬ರಂದು ತೀರಿಕೊಂಡರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ಆರ್.ನರಸಿಂಹಾಚಾರ್ ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತ ಕನ್ನಡದ ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಹೆಣ್ಣು ಹುಲಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್
ನಾಲ್ಕನೆಯ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿವಿಜೇತ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರವರು ಹೋಸೆ ಎಚೆಗಾರೈ ರ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು
ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರು, ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಅಥವಾ ಓಕ್ಸಿಟನ್ ( Occitan/Provencial ) ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಭಾಷೆಗೊಂದು ನಿಘಂಟನ್ನು ರಚಿಸುವ ಉದ್ದೇಶ್ಯವಿತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರವರು, 'ಫೆಲಿಬ್ರಿಜ್ ,' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯಸಂಘವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಬೃಹತ್ ನಿಘಂಟನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ಅವರ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿ ಚಿಲಿದೇಶದ ಕವಯಿತ್ರಿ, ಲ್ಯೂಸಿಯ ಅಲ್ಕಾಯಾಗಾ, ' ಗಾಬ್ರಿಯೆಲಾ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ' ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲದೆ ನೋಬೆಲ್ ಪಾರಿತೋಷಕವನ್ನೂ ಗೆದ್ದಳು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರವರು ತಮ್ಮ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಧನವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ತಾವು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಲಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟುಬಿಟ್ಟರು. ಭಾಷಾಪ್ರೇಮದ ಗೀಳು ಅವರ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರಿಂದ ಬಂದದ್ದು. ತಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಹಿಡುವಳಿಗಾರ. ಅವರ ಭಾಷಾ ಶೈಲಿ ಕೆಳವರ್ಗದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಜನರ ಆಡುಭಾಷೆಗೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಬಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್, ತಮ್ಮ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯರು, ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತಾಡುವವರ ಬಗೆಗೆ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿನಯ, ಹಾಗೂ ಗರವಗಳು ಸರಿಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಮುಂದೆ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ಅವರು ರುಮಾನಿಲ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಜೊತೆಗೂಡಿ, ತಮ್ಮ ಭಾಷೆಯ ದ್ವಿತೀಯದರ್ಜೆಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಕಾವ್ಯರಚನೆಯನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೇ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ತರುವಾಯ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಜಮೀನಿನ ಸಾಗುವಳಿ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದರು
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಬಳಿಕ, ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ಬೇರೆ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ಸೇರದೆ,ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಜಮೀನಿನ ಸಾಗುವಳಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಪ್ರೊವಿನ್ಸಾಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ದುಡಿದರು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ಅವರು ಕವಿಯೆಂದು ಜನರಿಗೆ ಮನದಟ್ಟಾಗಿದ್ದು, ರುಮಾನಿಲ್ ರೇ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಹೊರತಂದ ಪ್ರೊವೆನ್ಸಾಲ್ ಕವಿಗಳ ಕವನ ಸಂಗ್ರಹದ ಪ್ರಕಟನೆಯಿಂದ. ಮುಂದೆ ಅವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಫೆಲಿಬ್ರಿಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಬಹುಪಾಲು ಲೇಖಕರು, ಕವನ ಸಂಕಲದಲ್ಲಿದ್ದವರೇ. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರ ಸತತ ೨ ದಶಕಗಳ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ, ಪ್ರೊವೆಸಾಲ್ ಭಾಷೆಯ ಬೃಹದ್ ಶಬ್ದ, ಕತೆ, ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಉದ್ಗ್ರಂಥ ಹೊರಬಂತು. ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರವರು ಬರೆದ ಬೇರೆ ಸ್ವಂತ ಕಾವ್ಯ-ಕೃತಿಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
ಇಂತಹ ಆದರ್ಶ ವ್ಯಕ್ತಿ ಭಾಷಾಪ್ರೇಮಿ ಫ್ರೆಡರಿಕ್ ಮಿಸ್ತ್ರಾಲ್ ರಿಗೆ ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾರ್ಥ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು.
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು
ಆರ್.ತಾತಾಚಾರ್ಯ
ಆರ್.ತಾತಾಚಾರ್ಯರು ೧೮೭೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ಮದ್ರಾಸಿನ ( ಚೆನ್ನೈ ) ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದು, ಆನಂತರ ಟೀಚರ್ಸ್ ಟ್ರೇನಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವೈಸ್ ಪ್ರಿನ್ಸಿಪಾಲ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಗೌರವಗಳು
೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೧೩ನೆಯ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಇವರು ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿಧನ
ಆರ್.ತಾತಾಚಾರ್ಯರು ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆರ್.ತಾತಾಚಾರ್ಯ
ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ
thumb|right|300px|'ಬೊಂಬಾಯಿನ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಯ ಕಚೇರಿ' ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ. 'ಆಡಿಟ್ ಬ್ಯೂರೊ ಆಫ್ ಸರ್ಕ್ಯುಲೇಶನ್ ವರದಿ'ಯ ಪ್ರಕಾರ,ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಪೈಕಿ, ಇದೇ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಾರದಲ್ಲಿರುವ ಪತ್ರಿಕೆ. ಬ್ರಾಡ್ ಶೀಟ್, ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯಿಡ್, ಕಾಂಪಾಕ್ಟ್, ಬರ್ ಲೈನರ್, ಮತ್ತು ಆನ್ ಲೈನ್, ಸ್ಥರಗಳಲ್ಲಿ. ಸನ್ ೨೦೦೮ ರಲ್ಲಿ ೩.೧೪ ಮಿಲಿಯನ್ ಪ್ರತಿಗಳು ದಿನ ನಿತ್ಯ ಪ್ರಸಾರವಾಗುತ್ತಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಗುವ ಯಾವುದೇ ಭಾಷೆಯ ದಿನ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ೮ ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ೨೦೧೧ ರ ಇಂಡಿಯನ್ ರೀಡರ್ಶಿಪ್ ಸರ್ವೆಯ ಪ್ರಕಾರ, 'ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ದೈನಿಕ'ವನ್ನು ಓದುವವರು ಬಹಳ ಜನ. ಸುಮಾರು ೭೪.೭೧ ಲಕ್ಷ (೭.೪೭೧ ಮಿಲಿಯನ್) ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸ್ವಾಮಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿ, ಬೆನೆಟ್ ಕೋಲ್ಮನ್ ಅಂಡ್ ಕಂಪೆನಿಯದು. ಇದನ್ನು 'ಸಾಹು ಜೈನ್ ಪರಿವಾರ' ಹೊಂದಿದೆ. ೧೭೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬ್ರಿಟಿಷರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಥಮ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಪತ್ರಿಕೆ. ಇದರ ದೀರ್ಘವಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಮೊದಲು ಯೂರೋಪ್,  ಅಮೆರಿಕಗಳ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಮೊದಲು ನೋಡಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕೆ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖವಾಡದಂತಿತ್ತು.