cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶರೀರಶಾಸ್ತ್ರ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಹಜಕ್ರಿಯೆ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಜೀವ ವರ್ಗ:ಆರೋಗ್ಯ ಶಾಸ್ರ ವರ್ಗ:ಮಾನವಶರೀರ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ
ದೊಮ್ಮಲೂರು
ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ದೊಮ್ಮಲೂರು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬಡಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ವಿಮಾನನಿಲ್ದಾಣದ ಇದು 1949 ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಯಿತು ತನಕ ದೊಮ್ಮಲೂರು ಹಿಂದಿನ ಬೆಂಗಳೂರು ಸಿವಿಲ್ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಲ್ದಾಣ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಮದ್ರಾಸ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಸಮೀಪವಿರುವ ದೊಮ್ಮಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿವೆ. ದೊಮ್ಮಲೂರು ಬಹುರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಾಫ್ಟ್ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಚೇರಿಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ದೊಮ್ಮಲೂರಿನ ಹೆಸರು ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯ ದೋಮ(ಸೊಳ್ಳೆ) ಶಬ್ದ ದಿಂದ ಉಗಮವಾಗಿದೆಯೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹಲಸೂರಿನ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹಾಗು ಗವಿಪುರದ ಶ್ರೀ ಗವಿ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನದ ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನ ದೇವಸ್ಥಾನವಾದ ಶ್ರೀ ಚೂಕ್ಕನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ ದೊಮ್ಮಲೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನವು ಚೊಳರ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದಿನ ದೊಮ್ಮಲೂರು
ದೊಮ್ಮಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ಮಿಲಿಟರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೇಲ್ಸೇತುವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ದೊಮ್ಮಲೂರು ಮೇಲ್ಸೇತುವೆ ಇದೆ.
ಗಿರಿಜಾಬಾಯಿ ಶೈಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ
ಗಿರಿಜಾಬಾಯಿ ಶೈಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದು ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ಬೆಳಗಾವಿ ದಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯು ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ .ಅದರಂತೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನ್ಯತಾ ಮಂಡಳಿಯು ಕೊಡ ಮಾನ್ಯತೆ ನೀಡಿದೆ.
ವಿಭಾಗಗಳು
ಪದವಿ ವಿಭಾಗಗಳು
ಆವರಣ
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು, ಒಳಾಂಗಣ ಮೈದಾನ ಇದೆ.
ಗ್ರಂಥಾಲಯ
ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹಾಗೂ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು  ಅತ್ಯುನ್ನತ ಡಿಜಿಟಲ್ ಗ್ರಂಥಾಲಯ  ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಪ್ರವೇಶ
ದ್ವಿತೀಯ ಪಿಯುಸಿ (೧೦+೨) ವಿಜ್ಞಾನ ವಿಭಾಗದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವಿದೆ. ಅದರಂತೆ ಬಿ.ಎಸ್ಸಿ, ಡಿಪ್ಲೊಮಾ, ಜಿಟಿಟಿಸಿ, ಸಿಬಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ಮತ್ತು ಐಸಿಎಸ್ಸಿ (೧೦+೨) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೂ  ಪ್ರವೇಶವಿದೆ.
ಜೀವನ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಕೇಂದ್ರ
ಟಿ ಸಿ ಎಸ್ (ಟಾಟಾ ಕನ್ಸಲ್ಟನ್ಸಿ ಸರ್ವಿಸಸ್), ಮೈಂಡ್ ಟ್ರೀ, ಐ ಗೇಟ್, ಎಂಪಾಸಿಸ್ ಹಾಗೂ ಐಬಿಎಮ್ ಮುಂತಾದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಂಪನಿಗಳು ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಂದರ್ಶನ ನಡುಸುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಗಿರಿಜಾಬಾಯಿ ಶೈಲ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಧಿಕೃತ ಅಂತರ್ಜಾಲ ತಾಣ
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು
ಒಡ್ಯಾನ
ನಡಪಟ್ಟಿ, ಮುತ್ತಿನಿ೦ದ ಅಲ೦ಕೃತಗೊ೦ಡ ಆಭೂಷಣ, ಇದನ್ನು ಸೊ೦ಟಕ್ಕೆ ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ
ವರ್ಗ:ಆಭರಣಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ತಾರಾ ಸಭರ್ವಾಲ್
ತಾರಾ ಸಭರ್ವಾಲ್ (ಜನನ ೧೯೫೭, ನವದೆಹಲಿ  ) ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ, ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಮತ್ತು ಮುದ್ರಣ ಪರಿಣತರು. ಇವರು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಹಾಗೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪದರಪದರಗಳ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದವರು. ತಾರಾ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಅಮೆರಿಕ ಹಾಗೂ ಭಾರತ ಸಹಿತ ಹಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ೪೨ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಜೋನ್ ಮಿಚೆಲ್ ಕಾಲ್ (ಕ್ರಿಯೇಟಿಂಗ್ ಎ ಲಿವಿಂಗ್ ಲೆಗಸಿ), ದಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಸ್ಕಾಲರ್‌ಶಿಪ್, ಮತ್ತು ಗಾಟ್ಲೀಬ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಅವರು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಮತ್ತು ಪೀಬಾಡಿ ಎಸೆಕ್ಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ
ತಾರಾ ಭಾರತದ ಬರೋಡದ ಎಂಎಸ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ೧೯೭೫ - ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಲಂಡನ್‍ನ ರಾಯಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ೧೯೮೨ ರಿಂದ ೧೯೮೪ ರ ತನಕ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೮೫ ರಿಂದ ೧೯೮೮ ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿದ್ದರು ಮತ್ತು ದೆಹಲಿ, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದರು. ೧೯೮೮ ರಿಂದ ೧೯೯೦ ರವರೆಗೆ ಅವರು ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪಡೆದು ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ೧೯೯೦ ರಲ್ಲಿ ತಾರಾ ಅವರು ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‍ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಗುಗೆನ್ಹೀಮ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ರೂಬಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ದಿ ಕೂಪರ್ ಯೂನಿಯನ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್ ಭಾರತದ ರಾಜ್‌ಕೋಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮಿನಾಲ್ ವೈದ್ಯರಾಗಬೇಕೆಂದು ಕನಸು ಕಂಡರು, ಆದರೆ 8 ನೇ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದು ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರ ಸ್ತ್ರೀ ಗೆಳೆಯರು ಜ್ಞಾನದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಿಂತ ಅವರ ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಂಬಳದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಅವರು ಗಮನಿಸಿದರು. ಅವರು ಕಾಲೇಜಿನೊಂದಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದರೂ, ಅವರ ಸುತ್ತಲಿನ ಅನೇಕ ಹುಡುಗಿಯರು ಭಾಗಶಃ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ೧೯೯೯ ರಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಪದವಿ ಪಡೆದರು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸಂವಹನದಲ್ಲಿ ಬಿ ಟೆಕ್ ಪದವಿ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ನಿರ್ಮ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಅಂಡ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕ ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ
ಮಿನಾಲ್ ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಮ್ಯುನಿಕೇಷನ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ೫೦೦ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟರ್ ಮಿಷನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಎಂಜಿನಿಯರ್‌. ಮಿಷನ್ಗಾಗಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ, ಆರ್ಬಿಟರ್ ಸಾಗಿಸುವ ಸಂವೇದಕಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಅವರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ರಜೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಮಿನಾಲ್ ಮುಖ್ಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಯಾನ್ II ನ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಆಗಿದ್ದರು. ಮಿನಾಲ್ ರೋಹಿತ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಉಪ ಯೋಜನಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಏಜೆನ್ಸಿಯ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಇಸ್ರೋ ನೇತೃತ್ವದ ಮಂಗಳಯಾನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ 500 ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ 10 ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಅವರು ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜರ್ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಹಾಗೆ ಮೀಥೇನ್ ಸೆನ್ಸರ್ (ಎಂಎಸ್ಎಂ), ಲೈಮನ್-ಆಲ್ಫಾ ಫೋಟೊಮೀಟರ್ (ಎಲ್ಎಪಿ), ಥರ್ಮಲ್ ಇನ್ಫ್ರಾರೆಡ್ ಇಮೇಜಿಂಗ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರೋಮೀಟರ್ (ಟಿಐಎಸ್), ಮತ್ತು ಮಾರ್ಸ್ ಕಲರ್ ಕ್ಯಾಮೆರಾ (ಎಂಸಿಸಿ) ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಇಸ್ರೋದಲ್ಲಿ ಹಿರಿಯ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿದ್ದು ಪ್ರಸ್ತುತ ಚಂದ್ರಯಾನ್ -2 ರಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವಿ ಚಂದ್ರನ ನೌಕೆಯು,ಚಂದ್ರಯಾನ್ -1 ರ ಅನುಸರಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಯೋಜನೆಯ ಮೇಲಿನ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವೆಂದರೆ ವಾತಾವರಣದ ದತ್ತಾಂಶ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಇನ್ಸಾಟ್ -3 ಡಿಎಸ್ ಉಪಗ್ರಹವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ಆರ್ಟಿಯೊಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲ
ಸೂಯಿಫಾರಮ್ಗಳು
ಜೀವಿಸಿರುವ ಆರ್ಟಿಯೊಡ್ಯಾಕ್ಟೈಲಗಳಲ್ಲಿ, ಹಂದಿ, ಪೆಕರೀಸ್, ನೀರಾನೆ- ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸೂಯಿಫಾರಮ್ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳ ಜಠರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ವಿಶೇಷಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪುನರ್ ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಇವು ಮೆಲುಕುಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದರಿಂದ ಮೂರರವರೆಗೆ ಮೇಲ್ದವಡೆಯ ಪ್ರತಿ ಪಾರ್ಶ್ವ್‌ದಲ್ಲೂ ಬಾಚಿ ಹಲ್ಲುಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿನ ಬಾಚಿ ಹಲ್ಲುಗಳು ಮುಂದಕ್ಕೆ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದು, ದಾಡೆಯಂತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರು ವದೇ ಕೋರೆ ಹಲ್ಲುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಸೂಯಿಫಾರಮ್ಗಳ ದವಡೆಗಳು ಬ್ಯೂನೋಡಾಂಟ್ ಮಾದರಿಯದು. ಕಣ್ಣಿನ ಗೂಡು ಟೆಂಪೊರಲ್ ಫಾಸದಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಗೆ ಕೊಂಬುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸೂಯಿಫಾರಮ್ಗಳಲ್ಲಿ ಅಲ್ನ ಹಾಗೂ ಫಿಬ್ಯುಲ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿಲ್ಲವೆಂದೇ ಹೇಳಬಹುದು. ಪಾದದಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯದ ಎರಡು ಮೂಳೆಗಳು, ಕ್ಯಾನನ್ ಮೂಳೆಯಾಗಿ ರಚನೆಹೊಂದಲು, ಸಂಪುರ್ಣವಾಗಿ ಒಂದುಗೂಡಿಲ್ಲ. ಹಂದಿಗಳು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಸು. ೨೫,೦೦೦,೦೦೦-೩೦,೦೦೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ನಡುಗಾಲದ ಪುರ್ವದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಆಲಿಗೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ಪೇಲಿಯೋಕೀರಸ್ ಅನ್ನು ಸೂಯಿಡೀ ಎಂಬ ನೈಜ ಹಂದಿಯ ಬಳಗದ ಮೂಲವೆಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಇದು ಅಳಿದುಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಇದು ಅನಂತರ ಏಷ್ಯ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ಲೈಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೂ ಹರಡಿತು. ಏಷ್ಯಾದ ಪಿಗ್ಮಿ ಹಂದಿ (ಪೋರ್ಕುಲ), ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಬ್ಯಾಬಿರುಸ್ಸ, ಆಫ್ರಿಕದ ನದಿಹಂದಿ (ಪೋಟವೋಕೀರಸ್) ಹಾಗೂ ಫ್ರೆಷ್ ಹಂದಿ, ಹೈಲೋಕೀರಸ್ ಮುಂತಾದವುಗಳೇ ಹಂದಿಯ ಬಳಗದ ಬದುಕಿರುವ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ಟಯಸ್ಸೂಯಿಡೀ ಬಳಗದ ನೈಜಪೆಕರಿಗಳು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಇದೇ ಸರಿಸುಮಾರಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸಗೊಂಡಿರಬೇಕೆಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ನೈಜ ಹಂದಿಗಳಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿಯೇ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರಬೇಕೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವೂ ಉಂಟು. ಆದರೆ ಈಗ ಜೀವಿಸಿರುವ ಪೆಕ್ಕೆರಿಗಳು ಅಮೆರಿಕದ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿರುವ ಕೇವಲ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೊರಳುಪಟ್ಟಿಯ ಪೆಕರಿ-ಪಕರಿ ಜಾಕು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡದಾದ ಬೆಳ್ದುಟಿಯ ಪೆಕರಿ (ಟಯಸ್ಸು ಪೆಕರಿ) ಇವುಗಳೇ ಈಗ ಜೀವಿಸಿರುವ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು. ನೀರಾನೆಗಳ ಬಳಗ ಮೂರು ಜಾತಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಹೆಕ್ಸಪ್ರೋಟೋಡಾನ್ ಎಂಬುದು ಮಾತ್ರ ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿಹೋಗಿದೆ. ಈ ಜಾತಿ ಸು. ೨೦,೦೦೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, ಮಯೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತೆನ್ನುವರು. ಇದು ಪ್ಲೈಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲದವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತೆಂದು ತರ್ಕಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ ಜೀವಿಸಿರುವ ನೀರಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹಿಪಪಾಟಮಸ್ ಆ್ಯಂಫೀಬಿಯಸ್ ಎನ್ನುವ ನೀರಾನೆ ಈಗ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಸಹರದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ನೀರಾನೆ ಪ್ಲೈಯೋಸೀನ್ ಕಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ಯುರೋಪ್ಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡನ್ನು ಪ್ಲೈಸ್ಟೋಸೀನ್ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಲುಪಿತೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ವೇಳೆ ನದಿಯ ಕುದುರೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವ ನೀರಾನೆ ಸು. ೩೧/೩' ಉದ್ದವಿರುವುದುಂಟು. ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಈಜಬಲ್ಲದು. ಈ ಬಳಗದ ಮೂರನೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದ ಗಿಡ್ಡ ನೀರಾನೆಯಾದ ಕೀರೋಪ್ಸಿಸ್ ಲೈಬೀರಿಯಾನ್ಸಿಸ್. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಟನ್ಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಿರಬಹುದು.
ಟೈಲೊಪೋಡ
ಟೈಲೊಪೋಡ ಉಪಕ್ರಮ ಕ್ಯಾಮಿಲಿಡೀ ಮತ್ತು ಸಿಫೋಡಾಂಟಿಡೀ ಎಂಬ ಎರಡು ಬಳಗಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಕ್ಯಾಮಿಲಿಡೀ ಬಳಗ ಇತ್ತೀಚಿನ ಒಂಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಲಾಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಸಿಫೋಡಾಂಟಿಡೀ ಎಂಬುದು ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪು. ಒಂಟೆಗಳು ತಮ್ಮ ಕಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಬಿಯಿರುವ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಅವಕ್ಕೆ ಮೆಲುಕಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಜಠರವಿದೆ. ಇತರೆ ಎಲ್ಲ ಸಸ್ತನಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಳಾಕಾರದ ಕೆಂಪುರಕ್ತಕಣಗಳಿದ್ದರೆ, ಒಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವು ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಒಂಟೆಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದವಡೆಗಳಲ್ಲೂ ಮೂರು ಮೇಲಿನ ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ಒಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯ ಪಾರ್ಶ್ವ್‌ದ ಬಾಚಿಹಲ್ಲು ಮಾತ್ರ ದೃಢವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಚಿಹಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಕೋರೆಹಲ್ಲುಗಳು ಮೇಲಿನ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನ ದವಡೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಇವುಗಳ ದವಡೆ ಹಲ್ಲುಗಳು ಸೆಲಿನೋಡಾಂಟ್ ಹಾಗೂ ಹಿಪ್ಸೊಡಾಂಟ್ ರೀತಿಯವಾಗಿವೆ. ಒಂಟೆಗಳ ಹೊಟ್ಟೆಯಾಗಲಿ ಡುಬ್ಬವಾಗಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರು ಹೇಳುವಂತೆ ನೀರಿನ ಕೋಶವಾಗಿ ಉಪಯೋಗವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮರುಭೂಮಿಯ ಹಡಗು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂಟೆಗಳು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇಯೊಸೀನ್ ಕಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಸುಮಾರು ೪೦,೦೦೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಹುಟ್ಟಿದವೆಂದು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಅವುಗಳು ಪ್ಲೈಸ್ಟೋಸೀನ್ ಏಷ್ಯಾ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡುವುದಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆ ಕುದುರೆಗಳಂತೆ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದಲ್ಲಿಯೇ ವಿಕಾಸ ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ಒಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ: ಅರೇಬಿಯದ ಒಂದು ಡುಬ್ಬವುಳ್ಳ, ಕ್ಯಾಮೆಲಸ್ ಡ್ರೊಮೆಡೇರಿಯಸ್ ಮತ್ತು ತುರ್ಕಿಸ್ತಾನದ ಎರಡು ಡುಬ್ಬವುಳ್ಳ, ಕ್ಯಾಮೆಲಸ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟ್ರಿಯಾನಸ್. ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವ ಲಾವi ಕ್ಯಾಮಿಲಿಡೀ ಬಳಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇನ್ನೊಂದು ಜೀವಿ. ಲಾಮ ಒಂಟೆಗಿಂತ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕದು. ಒಂಟೆಗಿರುವಂತೆ ಡುಬ್ಬವಿಲ್ಲ. ತುಪ್ಪಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಈ ಲಾಮ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಹೇರು ಹೊರುವ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಯುರೋಪಿನ ಇಯೋಸೀನ್ನ ನಡುಗಾಲ ಹಾಗೂ ಆಲಿಗೋಸೀನ್ಗಳಲ್ಲಿದ್ದ, ಪ್ರಾಚೀನ ಚಂದ್ರ-ದಂತ (ಸೆಲಿನೊಡಾಂಟ್) ಸ್ತನಿಗಳು ಸಿಫೊಡಾಂಟೀಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಒಂಟೆಗಳಿಗೆ ಬಹು ಸಮೀಪವಾಗಿ ಕಂಡರೂ ಇವು ಒಂಟೆಗಳ ಪುರ್ವಿಕರಲ್ಲ. ಟೈಲೊಪೋಡಗಳಿಗೆ ಕೊಂಬಿಲ್ಲದಿರುವುದೇ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ದೆಹರಾದೂನ್‌
ದೆಹರಾದೂನ್‌ (ಹಿಂದಿ: देहरादून)  ಭಾರತ ದೇಶದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ (ಮುಂಚಿನ ಉತ್ತರಾಂಚಲ್‌ ) ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಹಾಗೂ ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ.
ಇದು ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಹೊಸ ದಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿಲ್ಲಿ ಮಹಾನಗರ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ 230 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರವಿರುವ ದೂನ್‌ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಿಕ್‌ ಬೆಟ್ಟಗಳು, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಯಮುನಾ ನದಿ - ಇವುಗಳಿಂದ ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಗಂಗಾ-ಯಮುನಾ ನದಿಗಳ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ನಗರವು ವಿಭಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಗಂಗಾನದಿಯ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದ ವಾಯವ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ 2000ದ ನವೆಂಬರ್‌ 9ರಂದು ಆಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಮುಂಚೆ, ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಹರಿದ್ವಾರ್‌, ಋಷಿಕೇಶ್‌, ರೂರ್ಕೀ, ಮಸ್ಸೂರಿ ಮತ್ತು ಸಹಾರಾನ್ಪುರ ಈ ನಗರದ ಆಜೂಬಾಜಿನಲ್ಲಿದೆ.
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
thumb|ಸಂಯುಕ್ತ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ದೆಹರಾದೂನ್‌, 1903.
ದೂನ್‌ ಶಿವನ ನಿವಾಸವಾದ ಕೇದಾರ್‌ ಖಂಡ್ ದ ಒಂದು ಭಾಗ ಎಂದು ಸ್ಜಂದ ಪುರಾಣಸ್ಕಂದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತದಲ್ಲಿ,ಅಂದರೆ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಪಾಂಡವರ ಮತ್ತು ಕೌರವರಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಗುರುಗಳಾಗಿದ್ದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ,ಹಾಗಾಗಿ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ "ದ್ರೋಣ-ನಗರಿ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ವಿವರ
ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಉಪ-ಉಷ್ಣ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ತಂಪಾದ ಚಳಿಗಾಲ ಮತ್ತು ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಉಲ್ಲಾಸಕರ ವಸಂತ, ಬಿರು ಬಿಸಿಲ ಬೇಸಿಗೆ ಇರುವ ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯ ರಭಸವೂ ಹೆಚ್ಚು. ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರ್ವತಗಳು ಶೀತಕಾಲದಲ್ಲಿ ದೀರ್ಘಕಾಲ ಹಿಮಪಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣಾಂಶವು ದ್ರವ ಘನವಾಗುವ ಮಟ್ಟಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆಗೆ ಇಳಿಯಲಾರದು.
ಸರ್ಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ದಹರಾದೂನ್‌ ನಗರವು ಹಲವು ಸರ್ಕಾರೀ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
thumb|ಅರಣ್ಯ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ
ಸಾರಿಗೆ
ನೀಲಿ ಪಟ್ಟಿಗಳುಳ್ಳ ಬಸ್‌ಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರಿಗೆ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ,ಸಾರಿಗೆಗಾಗಿ ನೀಲಿ ತ್ರಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳು ಸಹ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಲಭ್ಯವಿವೆ.(ಇದನ್ನು"ವಿಕ್ರಂ" ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ) ಈ ವಾಹನಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಲ್ಪ ದರದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾರಿಗೆಯಾಗಿದೆ. ಏನೇ ಆದರೂ ಇಂತಹ ವಾಹನಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಠಾಕುಠೀಕಾದ ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಸಡಗರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ನಗರ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದು, ಹಲವು ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಮನೆ ಮಾಡಿವೆ. ಐದು ಸಕ್ರಿಯ ಗಡಿಯಾರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕ್ಲಾಕ್ ಟವರ್‌ (ಘಂಟಾ ಘರ್‌) ಒಂದು ಎತ್ತರದ ಗೋಪುರವಾಗಿದ್ದು, ನಗರದ ಜನಪ್ರಿಯ ಹೆಗ್ಗುರುತಾಗಿದೆ. ಇದು ನಗರದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ಹಲವು ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಬಂದಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವಿವಿಧ ಪ್ರೌಢಶಾಲಾ ಸಮವಸ್ತ್ರಧಾರಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ (ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆಗಳ ವಿವಿಧ ಸಮವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ)ನೋಟವು ಸರ್ವೇಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಭಾರೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಅದರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಿನ್ನಲೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣ ಸಂದಾಯಗಳ ಕಾರಣ, ದಹರಾದೂನ್‌ ನಗರವಾಸಿಗಳ ತಲಾ ಆದಾಯವು(ಪರ್‌ ಕ್ಯಾಪಿಟಾ ಇನ್ಕಮ್‌) ಡಾಲರ್‌ ಲೆಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು $1800ದಷ್ಟರಲ್ಲಿದೆ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸರಾಸರಿ $800). ದೆಹರಾದೂನ್‌ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿರುವುದು ಅಸಾಧಾರಣವೇ ಸರಿ. ನಗರಾದ್ಯಂತ ಭಾರತೀಯ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ ಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಪಾರ್ಕ್‌ (STPI ) ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ವಿಶೇಷ ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯ (SEZ) ಗಳ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ, ದೆಹರಾದೂನ್‌ ನಗರವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತಿ ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. IT ಪಾರ್ರ್ಕಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಗಳು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಿದ ಉದ್ಯಮಿಗಳನ್ನು ತಮ್ಮತ್ತ ಸೆಳೆದಿವೆ. ತೆರಿಗೆ ರಿಯಾಯಿತಿಯಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುವ ಕಾರಣ, ದೆಹರಾದೂನ್‌ ನಗರದಲ್ಲಿ ಉದ್ದಿಮೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತಾಗಿವೆ.(ಉತ್ತರಾಂಚಲ್‌ನ ಇತರೆ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ)ದಿಲ್ಲಿ-ದೆಹರಾದೂನ್‌ ನಾಲ್ಕು ಸಾಲಿನ ಹೆದ್ದಾರಿಯ ನಿರ್ಮಾಣವು ಭರದಿಂದ ಸಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಗರದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದ ಅಡ್ಡಿ ಬಗೆಹರಿದಂತಾಗಿದೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
right|thumb|ದೆಹರಾದೂನ್‌ನ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್‌ ಟೌನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿತ ಮಿಂಡ್ರೊಲಿಂಗ್‌ ನಿವಾಸ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಸಮೀಪದ ಸ್ಥಳಗಳು:
ಮಸ್ಸೂರೀ ಗಿರಿಧಾಮವಿದೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೆ ಇದೆ. ಲಾಂಡೋರ್‌ ಕೇವಲ 36 ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ದೆಹರಾದೂನ್‌ನಿಂದ ಮಸ್ಸೂರೀಗೆ ಕೇವಲ 16 ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ ದೂರದ (ಸುಲಭವಾದ) ಕಾಲ್ನಡಿಗೆ ಮಾರ್ಗವಿದೆ.
ಚಕ್ರತಾ ಎಂಬುದು ಸಹ ಸಮೀಪದ ಗಿರಿಧಾಮ, ಆದರೆ ಅದು 80 ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಗುರುದ್ವಾರವಿರುವ ಪೋಂಟಾ ಸಾಹಿಬ್‌ ಸಿಖ್ಖರ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಹರಿದ್ವಾರ್‌ ಮತ್ತು ಋಷಿಕೇಶ್‌ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಇತರೆ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರಗಳು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ದೆಹರಾದೂನ್‌ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ನಗರಗಳು ವರ್ಗ:ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಕಾರಣಗಿರಿ ಶ್ರೀವರಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕಸ್ವಾಮಿ
ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಶ್ರೀಕರಾರ್ಚನೆ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದ ಶ್ರೀರಾಮನಿಂದ ಎರಡೆರಡು ಸಲ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ರತೀತಿಗಳಿಂದ ಕಾರಣಗಿರಿಯ ಶ್ರೀವರಸಿದ್ಧಿ ವಿನಾಯಕ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ ಮಲೆನಾಡು ಮತ್ತು ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಕ್ತರ ಆರಾಧ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಮುಗಿಲೆತ್ತರಕ್ಕೆ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಎಲ್ಲಿದೆ ಕಾರಣಗಿರಿ?
ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ರಾಜಗೋಪುರ ಹೊಂದಿರುವ  ದೇವಾಲಯಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ರಾಜಗೋಪುರದಿಂದ ವಿರಜಿಸುವ ಗಣಪತಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಇಲ್ಲವೆನ್ನಬಹುದು. ಭಕ್ತರರೊಬ್ಬರ ಮನದಭೀಷ್ಠ ನೆರವೇರಿದ ಕಾರಣ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರಾಜಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಈ ದೇಗುಲ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ ಹೊಸನಗರ -ನಗರ ಮಾರ್ಗದ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಯಾತ್ರಿಕರನ್ನು ಕೈಬೀಸಿ ಕರೆಯುವಂತಿದೆ.
ಪೌರಾಣಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಪುರಾಣ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ನೆಲೆನಿಂತು ಈಗಿನ ದೇಗುಲದ ಎದುರಿನ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ವರಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ಸ್ವಾಮಿಯ ವಿಗ್ರಹವನ್ನಿಟ್ಟು ಆರಾಧಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ಐತಿಹ್ಯವಿದೆ. ನಂತರ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಿಂದ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೆ ತಂದು ಈಗಿರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಪೂಜಿಸಲು ನಾಂದಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟರಂತೆ. ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆತರಲು ಲಂಕೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಮಹರ್ಷಿಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಇಲ್ಲಿನ ವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದನಂತೆ. ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ಬರುವಾಗ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಬಂದು ಪೂಜಿಸಿ ಹೋಗುವಂತೆ ಅಗಸ್ತ್ಯರು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೆ ಸೂಚಿಸಿದರಂತೆ.
ರಾವಣಾದಿಗಳನ್ನು ಮರ್ದಿಸಿ ಸೀತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗುವ ಸಂತಸದಲ್ಲಿ ಇದೇ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಂತಿರುಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ರೀರಾಮ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಮಾತನ್ನು ಮರೆತನು. ಮುಂದಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಶ್ರೀರಾಮ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಪುಷ್ಪಕ ವಿಮಾನಕ್ಕೆ ಬೃಹದಾಕಾರದ ಬೆಟ್ಟ(ಗಿರಿ)ಅಡ್ಡ ನಿಂತಿತು. ಆಗ ಶ್ರೀರಾಮನು ಕಿಂ ಕಾರಣಂ ಗಿರಿಃ (ಈ ಬೆಟ್ಟ ಅಡ್ಡವೇಕೆ) ಎಂದನಂತೆ. ಆಗ ಜೊತೆಗಿದ್ದ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಅಗಸ್ತ್ಯರ ಮಾತನ್ನು ನೆನಪಿಸಿ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲು ತಿಳಿಸಿದನಂತೆ. ನಂತರ ಶ್ರೀರಾಮ ಸೀತಾ ಸಹಿತನಾಗಿ ಬಂದು ಈ ದೇವರಿಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿ ೨ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ರಾಂತಿಗೆ ಉಳಿದನು. ಆತ ತಂಗಿದ್ದ ಆ ಸ್ಥಳ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಯಿತು. ಶಂಕಾರಾಚಾರ್ಯರ ಶಿಷ್ಯರಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಠ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗಿ ಈಗ ಶ್ರೀರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ.
ಶ್ರೀರಾಮನಿಂದ ಕಿಂ ಕಾರಣಂ ಗಿರಿಃ ಎಂಬ ಉಧ್ಘಾರದಿಂದ ಈ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣಗಿರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿತು. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ರಾಮ ನವಮಿಯಂದು ರಾಮಚಂದ್ರಾಪುರ ಮಠದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ ಜರುಗುತ್ತದೆ. ರಥೋತ್ಸವದ ಹಿಂದಿನ ದಿನ ಶ್ರೀರಾಮ ದೇವರ ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ೨ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದ ಈ ದೇಗುಲಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಶ್ರೀರಾಮನಿಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ವಿನಾಯಕನಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧದ ಕುರುಹಾಗಿದೆ.
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವರ್ಷಾನುವರ್ಷ ಸತತ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ದೇಗುಲ ದಿನಂಪ್ರತಿ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಸಂಕಷ್ಠಿಯಂದು ೪೮ ಕಾಯಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆಯಿಲ್ಲದಷ್ಟು ಸಾಮೂಹಿಕ ಗಣ ಹವನ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ದೇಗುಲದ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಕಲ್ಯಾಣ ಮಂಟಪವಿದ್ದು ಹಲವು ಶುಭ ಸಮಾರಂಭಗಳು ಜುರುಗುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ದೇಗುಲದ ಸುತ್ತಲೂ ಸುಮಾರು ೫೦ ಲಕ್ಷ ರೂ.ಅಂದಾಜು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಶಾಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕ ಭಕ್ತರ ಅಭೀಷ್ಠಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಿಸುತ್ತಾನೆಂಬ ಬಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಹಲವು ಭಕ್ತರು ತಮ್ಮ ಕೋರಿಕೆ ಈಡೇರಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹರಕೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಈಗ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಳಿಯರಾದ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ವಕೀಲಿ ವೃತ್ತಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಗಂಗಾಧರ ಐತಾಳ ಒಂದು ಕೋಟಿ ರೂ.ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ೧೦೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ರಾಜಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಹರಕೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿದರು. ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿಯಲ್ಲಿನ ಈ ರಾಜಗೋಪುರದ ವೈಭವದ ನಡುವೆ ಭಕ್ತರನ್ನು ಹರಸುತ್ತುರುವ ಸಿದ್ಧಿವಿನಾಯಕನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಭಕ್ತರು ಧನ್ಯತೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಹಲಸೂರು
ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಹಲಸೂರು, ಹಳೇ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಲಸೂರೂ, ದೊಮ್ಮಲೂರು,ಇಂದಿರಾನಗರ, ಎಂ.ಜಿ.ರಸ್ತೆ ಹಾಗು ಬೈಯಪ್ಪನ ಹಳ್ಳಿ ಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಇದು ಹಲವಾರು ದೇವಾಲಯಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಕಿರಿದಾದ ರಸ್ತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಹಲಸೂರು ಮೊದಲನೇ ಕೆಂಪೇಗೌಡ (೧೫೧೩-೧೫೬೯) ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಅತೀ ದೊಡ್ಡ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಹಲಸೂರು ಕೆರೆ ಯನ್ನು ಎರಡನೇ ಕೆಂಪೇಗೌಡ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಗೌಡ ರಾಜರು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬದುಕುಳಿದಿರುವ ಕೆರೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸೇನಾ ನಿಲ್ದಾಣವು ೧೮೦೭ ರಲ್ಲಿ ಹಲಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು.
ಹಲಸೂರು ಕೆರೆಯ ಬಳಿ ಒಂದು ಹಲಸಿನಹಣ್ಣಿನ ಮರವಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ ಆ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹಲಸೂರು ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 'ಹಲಸೂರು' ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆಂಗ್ಲೀಕೃತಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಹೊಯ್ಸಳ ಕಾಲದ ಶ್ರೀ ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಇಲ್ಲಿನ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮಠವು ಸುಮಾರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಬೆಂಗಳೂರಿನ ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಡಾವಣೆಗಳು
ಶರಾವತಿ
ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಈ ನದಿಯು ಭಾರತದ ಪಶ್ಮಿಮ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಆಣೆಕಟ್ಟು ೨.೪ಕಿ. ಮೀ. ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ಹರಿಯುವ ಉದ್ದ ಸುಮಾರು ೧೨೮ ಕಿ.ಮೀ. ಹೊನ್ನಾವರದಲ್ಲಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿರುವ ಸೇತುವೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಉದ್ದದ ಸೇತುವೆ. ಜೋಗದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ೯೦೦ ಅಡಿ ಧುಮುಕಿ ಜೋಗ ಜಲಪಾತವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಸಾಗರದ ಬಳಿ ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿಗೆ ಆಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಆಣೆಕ‌ಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ಜಲವಿದ್ಯುದಾಗಾರ ಯೋಜನೆಯು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆಯ ಬಹು ಪಾಲನ್ನು ಈ ಯೋಜನೆಯೇ ಪೂರೈಸುತ್ತಿತ್ತು. ನದಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶವು ಅನೇಕ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಅಪರೂಪದ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ
ಶರಾವತಿ ನದಿಯು ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಅಂಬುತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ದಂತಕಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸೀತಾ ದೇವಿಗೆ ಬಾಯಾರಿಕೆ ಆದಾಗ ರಾಮ ದೇವರು ತನ್ನ ಬಾಣವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಹಾರಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಾಣವು ಭೂಮಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ ನೀರು ಸುರಿಯಿತು. ಈ ಘಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹುಟ್ಟಿದ ನದಿಯನ್ನು 'ಶರಾವತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಶರಾ' ಎಂದರೆ ಬಾಣ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನದಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಉಪನದಿಗಳು :ನಂದಿಹೊಳೆ, ಹರಿದ್ರಾವತಿ, ಮಾವಿನಹೊಳೆ, ಹಿಲ್ಕುಂಜಿ, ಯೆನ್ನೆಹೊಳೆ, ಹರ್ಲಿಹೊಳೆ, ನಾಗೋಡಿಹೊಳೆ.
ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು
ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಶರಾವತಿ ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಆಣೆಕಟ್ಟು ಯೋಜನೆ ೨೦೦೨ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ. ಇದನ್ನು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಬಳಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ೫೬ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರ ಮತ್ತು ೫೪೫ ಮೀಟರ್ ಉದ್ದವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಗೇರುಸೊಪ್ಪ ಆಣೆಕಟ್ಟಿನ ಬಲದಂಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪವರ್ ಹೌಸ್ ನಾಲ್ಕು ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಮಾದರಿಯ ಟರ್ಬೈನ್ ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ
ನದಿಯ ಬಹುಪಾಲು ಪಶ್ಮಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇದ್ದು, ಶರಾವತಿ ನದಿಯ ಜಲಾನಯಾನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸರಾಸರಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು ಪಶ್ಮಿಮ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೬೦೦ಮಿ.ಮೀ ನಿಂದ ಜಲಾನಯನದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ೧೭೦೦ ಮಿ.ಮೀ. ಜೂನ್ ನಿಂದ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಶೇಕಡ ೯೫ರಷ್ಟು ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ತಾಪಮಾನ
ಎಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗರಿಷ್ಠ ತಾಪಮಾನ 35.8oC ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ದೈನಂದಿನ ತಾಪಮಾನ 22.2oC ರಷ್ಟು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಶರಾವತಿ ನದಿ ಜಲಾನಯ ಪ್ರದೇಶವು ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬುಫೊನಿಡೆ,ಇಚ್ಥಿಯೊಫಿಡೆ, ಮೈಕ್ರೋಹೈಲಿಡೆ, ರಾಣಿಡೆ ಮತ್ತು ರಾಕೊಫೊರಿಡೆ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ೨೩ ಉಭಯಚರಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಹೊನ್ನೇಮರಡು ಲಿಂಗನಮಕ್ಕಿ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ರೂಪಿತಗೊಂಡ ಜಲಾಶಯದ ದ್ವೀಪವಾಗಿದೆ. ಇದು ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಳವು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇದೊಂದು ಆಕರ್ಷೀಣಿಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಕ್ಯಾನೋಯಿಂಗ್, ಕಯಾಕಿಂಗ್, ವಿಂಡ್ ಸರ್ಫಿಂಗ್ ಇಲ್ಲಿನ ಕೆಲವು ಜಲ ಕ್ರೀಡೆಗಳು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ
.ಶರಾವತಿ ಪಾಲಿಗೆ ಮರಣ ಮೃದಂಗವಾಗಲಿದೆಯೇ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಯೋಜನೆ?
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜಲಸಮೂಹಗಳು ವರ್ಗ:ನದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ನದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ನದಿಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರೋಜೆಕ್ಟ್ ಟೈಗರ್-೨ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಎರ್ಲೆ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಗಾರ್ಡ್ನರ್
thumb ಎರ್ಲೆ ಸ್ಟಾನ್ಲಿ ಗಾರ್ಡ್ನರ್ (ಜುಲೈ 17, 1889 - ಮಾರ್ಚ್ 11, 1970) ಅಮೆರಿಕಾದ ವಕೀಲ ಮತ್ತು ಲೇಖಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪೆರಿ ಮೇಸನ್ ಸರಣಿಯ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವರು ಹಲವಾರು ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ಕಾಲ್ಪನಿಕವಲ್ಲದ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಬಾಜಾ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರಣೆಗಳು.ಅವನ ಮರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ 20 ನೇ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರಾಟವಾದ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲೇಖಕ, ಗಾರ್ಡ್ನರ್ ಎ.ಎ. ಫೇರ್, ಕೈಲ್ ಕಾರ್ನಿಂಗ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಎಮ್. ಗ್ರೀನ್, ಕಾರ್ಲೆಟನ್ ಕೆಂಡ್ರಾಕ್, ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಜೆ. ಕೆನ್ನಿ, ಲೆಸ್ ಟಿಲ್ಲೆರೆ ಮತ್ತು ರಾಬರ್ಟ್ ಪಾರ್ರ್
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಜೀವನ
ಮೆಸಾಚುಸೆಟ್ಸನ ಮಾಲ್ಡನ್ನಲ್ಲಿ 1889ರ ಜುಲೈ 17ರಂದು ಹುಟ್ಟಿದ. ವೆಂಟ್ಯುರ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ವಕೀಲ ವೃತ್ತಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ (1911) ಸುಮಾರು 20 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ದುಡಿದ. 1921ರಲ್ಲಿ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕತೆಗಳಿಗೇ ಮೀಸಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಕತೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಈತನ ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಕೇಸ್ ಆಫ್ ದಿ ವೆಲ್ವೆಟ್ ಕ್ಲಾತ್ 1932ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಯಿತು. ಅನಂತರ ವಕೀಲವೃತ್ತಿಗೆ ತಿಲಾಂಜಲಿಯಿತ್ತು ಪುರ್ಣಕಾಲಿಕ ಲೇಖಕನಾದ. ಲೇಖನವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ 25 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಒಟ್ಟು 54 ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊರತಂದ. ಎಡ್ಗರ್ ವ್ಯಾಲೆಸ್ನಂತೆ ಈತನೂ ಡಿಕ್ಟಫೋನ್ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನ ಕತೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನಂತೆ. ಇವುಗಳ ಒಟ್ಟು 7 ಕೋಟಿ 50 ಲಕ್ಷ ಪ್ರತಿಗಳು ಕೇವಲ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿಯೇ ಮಾರಾಟವಾದುವಂತೆ.
ಕಾದಂಬರಿಗಳು
ಈತನ ಬಹುಪಾಲು ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಪೆರೀ ಮೇಸನ್ ಎಂಬ ತೀಕ್ಷ್ಣಮತಿ ವಕೀಲನ ಪತ್ತೇದಾರಿ ಅದ್ಭುತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಕಥೆಯನ್ನು ತುಂಬ ವೇಗವಾಗಿ ಆದರೆ ಪ್ರತಿ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೇಳುವುದು ಗಾಡ್ರ್ ನರನ ಕ್ರಮ. ಕಾದಂಬರಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಕುತೂಹಲ ಕೆರಳಿಸಿ ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಎ.ಎ.ಫೇರ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಟ್ಟಕೊಂಡು ಈತ ಕೆಲವು ನಿಗೂಢ (ಮಿಸ್ಟರಿ) ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.
ಗಾಡರ್ನರ್ ಅಪರಾಧಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಆಸ್ಥೆ ವಹಿಸಿ ಸಂಶೋಧನ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ. ಮಿಥ್ಯಾಪವಾದಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಕಾರಾಗೃಹ ಸೇರಿದವರ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಈತ 1948ರಲ್ಲೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ದಿ ಹೌಲಿಂಗ್ ಡಾಗ್ (1934), ದಿ ಸ್ಟಟರಿಂಗ್ ಬಿಷಪ್ (1936), ದಿ ಲೇಮ್ ಕ್ಯಾನರಿ (1937), ದಿ ಡ್ರೌನಿಂಗ್ ಡಕ್ (1942), ದಿ ರನ್ಅವೇ ಕಾಪ್ರ್ಸ (1954) ಮುಂತಾದವು ಪೆರೀ ಮೇಸನ್ನನನ್ನೇ ನಾಯಕನನ್ನಾಗುಳ್ಳ ಈತನ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಇವಲ್ಲದೆ ಈತ ಜಿಲ್ಲಾ ಅಟೋರ್ನಿ ಡಗ್ಲಾಸ್ ಸೆಲ್ಬಿಯನ್ನು ನಾಯಕನನ್ನಾಗುಳ್ಳ ದಿ ಡಿ. ಎ. ಕಾಲ್ಸ ಇಟ್ ಮರ್ಡರ್ (1937) ದಿ ಡಿ.ಎ. ಕಾಲ್್ಸ ಎ ಟರ್ನ್ (1954) ಮೊದಲಾದ ಕಾದಂಬರಿ ಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸಂಗ್ರಹಣ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಗಾಡ್ರ್ನರ್ ತನ್ನ ಕಾಲದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ತೆದಾರಿ ಕತೆಗಾರನೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇವನಿಗೆ ಎರಡನೆಯವನು ಷರ್ಲಾಕ್ ಹೋಮ್ಸಮ್ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಾನನ್ ಡಾಯಲ್.
ಗಾಡರ್ನರ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪೆರೀ ಮೇಸನನ ಕಕ್ಷಿಗಾರ (ಅಥವಾ ಕಕ್ಷಿಗಳು) ಒಂದು ವ್ಯೂಹದಲ್ಲೇ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇನ್ನೇನು, ಅವನ ಅಪರಾಧ ಸಾಬೀತಾಯಿತು ಸೆರೆಮನೆಗೋ ಗಲ್ಲಿಗೋ ಹೋಗುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ ಎನ್ನುವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪೆರೀ ಮೇಸನ್ಗೆ ಹೊಳೆದ ಉತ್ತರದಿಂದ ಕಕ್ಷಿಗಾರ ಪಾರಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮೊಕದ್ದಮೆಯು ಕೋಲಾಹಲಕರವಾಗಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವೊಮ್ಮೆ ಮೇಸನನಿಗೆ ತೇಜೋವಧೆ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಬೀಗುತ್ತಿರುವ ಪೊಲೀಸರಿಗೆ ತೇಜೋವಧೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಹಸ ಕಥೆಗಳ ಅದ್ಭುತ ಶಕ್ತಿಯ ನಾಯಕ ಈ ಕಾದಂಬರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಧುನಿಕ ವಕೀಲನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. (ಲಾರ್ಜಿಕ್ ದೇನ್ ಟೈಫ್) ಅಸಾಧಾರಣ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಾಣುವ ಓದುಗನ ಬಯಕೆ ಇಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಹೊಂದುತ್ತದೆ. ಗಾಡರ್ನರ್ 1970ರ ಮಾರ್ಚ್ 11ರಂದು ನಿಧನನಾದ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗುಣವಂತೆ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ
ನಾಡಿನಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಶಿವದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ವಿಶಿಷ್ಠ ಹಾಗೂ ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಿಂದ ನಿತ್ಯ ಸಾವಿರಾರು ಭಕ್ತರನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು. ಋಷಿ ಮುನಿಗಳಿಂದ, ನಾರದಾದಿ ದೇವತೆಗಳಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಗುಲಗಳು ಎಷ್ಟು ಖ್ಯಾತಿಯೋ ಹಾಗೇ ರಾವಣನಂತಹ ದಾನವರಿಂದ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ ಭಾರತೀಯರಾದ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶಿವನ ವಿಗ್ರಹ, ಲಿಂಗಗಳು ಕೆಲ ದೇಗುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದರೆ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಇರುವ ಪಂಚ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಉತ್ತರಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಯ ಕರಾವಳಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬೀಸಮುದ್ರದ ಕಿನಾರೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವಂತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸಹ ಒಂದು.
ಎಲ್ಲಿದೆ ಗುಣವಂತೆ?
ಕಾರವಾರ- ಮಂಗಳೂರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ೧೭ ರಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಾವರ ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ೧೦ ಕಿ.ಮೀ.ದೂರದಲ್ಲಿವ ಗುಣವಂತೆ ಗ್ರಾಮ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಈ ದೇಗುಲದಿಂದ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಆಸ್ತಿಕರ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಸದಾ ಪುಷ್ಕರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನಗೈಯುವ ಭಕ್ತರು, ದೇಗುಲ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ, ಜಲಜಾಭಿಷೇಕ, ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭಿಷೇಕ ಸೇವೆ, ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿ ಉರುಳುಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಭಕ್ತರಿಂದ ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಿಂದ ಸಂಜೆಯವರೆಗೂ ಗಿಜಿಗುಟ್ಟುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗೋಕರ್ಣದ ಶ್ರೀಮಹಾಬಲೇಶ್ವರನ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದವರು ಒಂದೇ ದಿನ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ದರ್ಶನ ಪಡೆದರೆ ಸಿದ್ಧಿ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು  ತೀರ್ಥಯಾತ್ರಿಗಳ ನಂಬಿಕೆ.
ಗೋಕರ್ಣ, ಸಜ್ಜೇಶ್ವರ, ಧಾರೇಶ್ವರ, ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ, ಮುರುಡೇಶ್ವರಗಳು ರಾವಣನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಪಾಪ ಕಳೆದು ಸದ್ಬುದ್ಧಿ ನೀಡಿ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗುಣವಂತೆಯ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ(ಗುಣವಂತೇಶ್ವರ)ದ ಮಹತ್ವವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ
ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಶಿವಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬಹು ವಿಸ್ತೃತ ವರ್ಣನೆಯಿದೆ. ಪುರಾಣಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಂಕಾಧೀಶನಾದ ದಾನವ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾವಣೇಶ್ವರ ತನ್ನ ತಾಯಿ ಕೈಕಸಾದೇವಿ ಸಮುದ್ರ ಕಿನಾರೆಯ ಮರಳಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಲಿಂಗ ಮಾಡಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ಪದೇ ಪದೇ ತೆರೆಗಳಿಂದ ಭಗ್ನವಾಗುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಖಿನ್ನನಾದನಂತೆ. ತನ್ನ ಮಾತೆ ನಿತ್ಯವೂ ಶಿವನನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆ ಹಾಗೂ ನಿರಾಂತಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕೈಲಾಸವಾಸಿ ಶಿವನ ಕುರಿತು ಉಗ್ರ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನಂತೆ. ರಾಜಧಾನಿ ತಲುಪುವವರೆಗೂ ಭೂಮಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಶಿಸದಂತೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು ಎಂದು ಶಿವ ತಿಳಿಸಿದ್ದನಂತೆ. ಲಂಕೆಯ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿ ಗೋಕರ್ಣದ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಸಮಯವಾಯಿತಂತೆ. ಶಿವನಿಗೆ ಅರ್ಘ್ಯಕೊಡಲು ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ ಆತ್ಮಲಿಂಗವನ್ನು ಯಾರ ಬಳಿ ಕೊಡಲಿ ಎಂದು ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರತಿ ತಂತ್ರದಂತೆ ದನಗಾಹಿ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಗಣಪತಿ ಆಗಮಿಸಿದನಂತೆ, ಆಗ ರಾವಣನು ಗಣಪತಿಯ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮಲಿಂಗನನ್ನು ನೀಡಿ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆ ಮಾಡಿ ಬರುವುದಾಗಿಯೂ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಜೋಪಾನವಾಗಿ ಕೈಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆಯೂ ತಿಳಿಸಿದಿನಂತೆ. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ ದನಗಳು ಹಿಂತಿರುಗಿದರೆ ೩ ಸಲ ಕೂಗಿ ಕರೆಯುವೆ. ಅಷ್ಟರೊಳಗೆ ಬರಬೇಕು. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಭೂಮಿಗೆ ಇಡುವುದಾಗಿ ಗಣಪತಿ ಕರಾರು ಹೇಳಿದ್ದನಂತೆ. ರಾವಣ ಸಂಧ್ಯಾವಂದನೆಗಾಗಿ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತದ್ದಂತೆ ೩ ಸಲ ಕೂಗಿ ಗಣಪತಿ ಆತ್ಮ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೆಲಕ್ಕೆ ಇಟ್ಟನಂತೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯತೊಡಗಿದಾಗ ರಾವಣ ಓಡೋಡಿ ಬಂದು ಕೀಳಲು ಯತ್ನಿಸಿದನಂತೆ, ಆಗ ಆತ್ಮಲಿಂಗ ಐದು ಚೂರುಗಳಾದವಂತೆ. ಅದನ್ನು ಲಂಕೆಗೆ ಎಸೆಯಬೇಕೆಂದು ರಾವಣ ಜೋರಾಗಿ ಎಸೆದಾಗ ಕಾರವಾರ ಸನಿಹದ ಸಜ್ಜೇಶ್ವರ, ಹಳದೀಪುರ ಸನಿಹದ ಧಾರೇಶ್ವರ, ಹೊನ್ನಾವರ ಸನಿಹದ ಗುಣವಂತೆ ಹಾಗೂ ಮುರುಡೇಶ್ವರದ ಸಮುದ್ರದ ಬಳಿ ಬಿದ್ದವಂತೆ. ಹೀಗೆ ರಾವಣನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಪಂಚಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗುಣವಂತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಈ ಶಂಭುಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಸಹ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ದೇವರು ಉಗ್ರ ಸ್ವರೂಪಿಯಂತೆ. ಅಭಿಷೇಕ ಪ್ರಿಯನಂತೆ. ದೇಗುಲದ ಹೊರ ಪ್ರಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ನಂದಿ ವಿಗ್ರಹ ಉಳಿದ ದೇಗುಲಗಳ ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ದೇವರ ಕಡೆ ಮುಖಮಾಡದೆ ಇಲ್ಲಿ ನಂದಿಯ ದೃಷ್ಠಿ ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನತ್ತ (ಗೋಕರ್ಣದತ್ತ) ಮುಖ ಮಾಡಿದೆ. ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ತೊಂದರೆಯಾದವರು, ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಂದ ಬಳಲಿದವರು, ರೋಗನಿವಾರಣೆ, ಸಂತಾನಪ್ರಾಪ್ತಿ, ಮಂಗಲ ಕಾರ್ಯ ಸಿದ್ಧಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ವೃದ್ಧಿ, ವಿದಾಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ, ಉದ್ಯೋಗ ಪ್ರಾಪ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಈ ದೇವರಿಗೆ ಅಭಿಷೇಕ ಮಾಡಿಸಿದರೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಚಲವಾದ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ನೀರಿನ ಅಭಿಷೇಕ, ಎಳನೀರ ಅಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತ ಅಭಿಷೇಕ, ರುದ್ರಾಭೀಷೇಕಗಳನ್ನು ಹರಕೆಯಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾರೆ.ಇಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ತ್ರಿಕಾಲ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.ದೇವಾಲಯದ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಕರತೀರ್ಥ ಎಂಬ ಕೊಳವಿದೆ. ಈ ಕೊಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದ್ದು ಗೋಕರ್ಣದ ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥದಷ್ಟೇ ಪಾವನವಾದದ್ದು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ಕೊಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಚರ್ಮರೋಗ ನಿವಾರಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ, ಸ್ಮರಣ ಶಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಶತ್ರು ಕಾಟ ದೂರವಾಗುತ್ತದೆ, ದುರ್ಗುಣ ದೂರವಾಗಿ ಸದ್ಗುಣ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ.
ಶ್ರಾವಣಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ರುದ್ರಪಾರಾಯಣ, ಅಭಿಷೇಕ, ಕಾರ್ತೀಕದಲ್ಲಿ ನಿತ್ಯವೂ ಭಕ್ತರಿಂದ ದೀಪೋತ್ಸವ, ರುದ್ರ ಪಾರಾಯಣ, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ದಿನವೂ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ವಿಜಯ ದಶಮಿಯಂದು ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ ಉತ್ಸವ, ದೀಪಾವಳಿಯ ಬಲಿ ಪಾಡ್ಯಮಿಯಂದು ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವ, ಬಲಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಚೈತ್ರ ಮಾಸದ ಮೇಷ ಸಂಕ್ರಮಣದಂದು ಮಹಾರಥೋತ್ಸವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಜೃಂಬಣೆಯಿಂದ ಜರುಗುತ್ತದೆ.
ಮುಜರಾಯಿ ಇಲಾಖೆಗೆ ಸೇರಿದ ಈ ದೇಗುಲ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥದಲ್ಲಿ ಸಾಗಿದ್ದು ಹಲವು ಕಾಮಗಾರಿಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಮುಖಂಡರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣಮಂಟಪ, ಚಂದ್ರಶಾಲೆ, ಮುಖಮಂಟಪ ನಿರ್ಮಾಣ, ವ್ಯಾಸಗೋಪುರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳು ಭರದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ರಶ್ಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ
ರಶ್ಮಿ ಶೆಟ್ಟಿ ಇವರು ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ದ ಚರ್ಮರೋಗ ವೈದ್ಯರು. ಇವರು ಸೌಂದರ್ಯ ಔಷಧ ತಜ್ನರು ಮತ್ತು ಲೇಖಕರು. ಇವರು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯಾ ಸಲಹಾ ಮಂಡಳಿಯ ಸದಸ್ಯರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ರಶ್ಮಿಯವರು ತಮ್ಮ ಎಂಬಿಬಿಎಸ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಇನ್‍ಸ್ಟಿಟೂಟ್ ಆಫ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸ್ ಆದಿಚುಂಚಿನಗಿರಿ, ಬೇಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯವು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಅಂಗ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.ಇವರು ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವೀಧರರು,ಇವರು ಡಿಡಿಯು ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು ಚರ್ಮರೋಗ ಮತ್ತು ವೆನರಾಲಜಿಯ ವೈದ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸಕರ ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಮುಂಬಯಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪಡೆದರು.ಇವರು ಪಿಜಿಪಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಪ್ ಬುಸ್ಸಿನೆಸ್ಸ್ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.ಇವರು ಪೂರ್ಣ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ಗೊಲ್ದ್ಮನ್ ಸಛ್ಸ್ ಅವರಿಂದ ಪಡೆದಿದ್ದರೆ. ಇವರು ಕಸ್ಮೆಟಾಲಜಿಯಲ್ಲಿ ಪೆಲೊಶಿಪಾನ್ನು ಚಿಸ್ತರ್ ಯುಕೆ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಿತ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಚುಚ್ಚುಮದ್ದಿನ ಆಮ್ಲೀಯ ದ್ರಾವಣದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಭನ್ಗ್ಕೊಕ್ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾರಿಸ್ನಿನ್ದ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ
ಇವರು ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಇವರು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಾಪಕರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರರು.ಇದು ಮುಂಬೈ ಸಂತ ಕುರ್ಜ಼್ ಅಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಸೌಂದರ್ಯ ವಿಭಾಗದ ರವೆನ್ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಚರ್ಮ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹೈದಾರಬಾದ್ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ.ಇವರು ಹಲವು ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಲಹ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ಹಾಗೂ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿಗೆ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
ಇವರು ಜುವಿಡೆರಮ್,ವಾಲ್ಯುಮಾ, ಮತ್ತು ರಿಫ಼ೈನನ್ನು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.ಭಾರತೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುರಾಷ್ರೀಯ ಔಷಧೀಯ ಕಂಪನಿಗಳು ಚುಚ್ಛು ಮದ್ದಿನ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಇವರು ಉಡಾವಣೆ ಮಾಡಿದ್ದರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು
ದೇವೇಂದ್ರ ಜಿ. ಫಡ್ನವಿಸ್
ದೇವೇಂದ್ರ ಗಂಗಾಧರ್ ರಾವ್ ಫಡ್ನವಿಸ್(ಮರಾಠಿ : देवेंद्र गंगाधरराव फडणवीस, (ಜ : ೨೨, ಜುಲೈ, ೧೯೭೦) ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ೧೭ ನೆಯ ಉಪ ಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾಯಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ೪೪ ವರ್ಷದ 'ಫಡ್ನವಿಸ್', ೩೧, ಅಕ್ಟೋಬರ್, ೨೦೧೪ ರಂದು ಮುಂಬಯಿನ, ವಾಂಖಡೆ ಸ್ಟೇಡಿಯಮ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆಹ್ವಾನಿತ ಸಭಿಕರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯ ಪದಗ್ರಹಣ ಮಾಡಿದರು. ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ. ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಗಣ್ಯರು, ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಅಮಿತ್ ಶಾ, ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನಿ, 'ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ'ಯವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದರು. ಫಡ್ನವಿಸ್, ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಸದಸ್ಯ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ. ನಾಗಪುರದ ಎಮ್.ಎಲ್.ಎ ಆಗಿದ್ದರು. (Nagpur South West Vidhan Sabha constituency). ನಾಗಪುರದ ಮೇಯರ್ ಆಗಿಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೯೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಜಕೀಯ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು.
ನಾಗಪುರದ ಮೇಯರ್
ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಬಿ.ಜೆ.ಪಿ.ಶಾಖಾ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ, ತಮ್ಮ ೨೧ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ನಾಗ್ಪುರದ ಮುನಿಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್, ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು, ೧೯೯೨-ಮತ್ತು ೯೭ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪೊರೇಟರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ೧೯೯೭ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ, ೨೭ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 'ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ಅತಿ ಚಿಕ್ಕ ಪ್ರಾಯದ ಮೇಯರ್' ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸ್ಟೇಟ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟೀವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಮರು ಚುನಾಯಿತರಾದ ಪ್ರಥಮ ವ್ಯಕ್ತಿ. ೧೯೯೩ ರಲ್ಲಿ ಮೆಂಬರ್ ಆಫ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟೀವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಗೆ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ೧೯೯೯ ರಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ನಾಗಪುರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟೀವ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಚುನಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಕಾರ್ಯರಥರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ,ಬಾಲ್ಯ,ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
'ದೇವೇಂದ್ರ', ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯದ 'ದೇಶಸ್ಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆತನ'ದಲ್ಲಿ ೨೨, ಜುಲೈ,೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ 'ಗಂಗಾಧರ್ ಫಡ್ನವಿಸ್'. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಗಪುರ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟೀವ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಗೆ ೨ ಬಾರಿ ಆರಿಸಿಬಂದಿದ್ದರು. (ಮೊದಲು ಜನಸಂಘದಿಂದ, ನಂತರ ಜನತ ಪಕ್ಷ, ಹಾಗೂ ಮುಂದೆ, ಬಿಜೆಪಿ ಪಕ್ಷದಿಂದ) ತಾಯಿ, 'ಸರಿತ ಫಡ್ನವಿಸ್', ಗೃಹಸ್ತೆ. 'ವಿಧರ್ಭ ಹೌಸಿಂಗ್ ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ನಿರ್ದೇಶಕಿ'. ಅಣ್ಣ, 'ಅಶಿಶ್ ಫಡ್ನವಿಸ್', ಅಖಿಲಭಾರತೀಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಪರಿಶದ್ (ABVP) ನಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಫಡ್ನವಿಸ್ ಬೆಳೆದರು. ದೇವೇಂದ್ರನ ಚಿಕ್ಕಮ್ಮ, 'ಶೋಭಾತಾಯಿ ಫಡ್ನವಿಸ್' ಈಗಿನ 'ಸ್ಟೇಟ್ ಲೆಜಿಸ್ಲೇಟೀವ್ ಸದಸ್ಯೆ' ; ಹಿಂದೆ ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಶಿವಸೇನೆ-ಬಿಜೆಪಿ ಸಹಯೋಗದ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ನಾಗಪುರದಿಂದ ೧೪೩ ಕಿ.ಮೀ ದೂರದ ಚಂದ್ರಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 'ಮೂಲ್ ಟೌನ್' ನಲ್ಲಿ ಫಡ್ನಿವಿಸ್ ಮನೆತನದ ಪೂರ್ವಜರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಲ್ಲಾ ಮೂಲತಃ ಜಮೀನುದಾರರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಕರು. ಕಾಲಾನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿವಹಿಸಿದರು. ಬಹಳ ಹಿಂದೆ ಪೂರ್ವಜರು 'ಸತಾರ ಜಿಲ್ಲೆ'ಯ 'ವೈ'ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಪೇಷ್ವೆಗಳ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಚಂದ್ರಪುರದ 'ಸಾವಲಿ'ಯಲ್ಲಿ ಜಹಗೀರು ದೊರೆಯಿತು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಂದುವರೆದ ಅವರ ವಂಶಜರಿಗೆ 'ಮೂಲ್ ಗ್ರಾಮ'ದಲ್ಲಿ 'ವಾತಂದರಿ' ದೊರೆತಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಬಾಲಕ, ದೇವೇಂದ್ರ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ, ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರ ಹೆಸರಿನ ’ಇಂದಿರಾ ಕಾನ್ವೆಂಟ್’ ಗೆ ಕಲಿಯಲು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಜನಸಂಘದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರಾಗಿದ್ದ ದೇವೇಂದ್ರನ ತಂದೆ, ಗಂಗಾಧರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ರನ್ನು, ’ತುರ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರಕಾರ ಜೈಲಿಗೆ ಕಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದೇವೇಂದ್ರನನ್ನು 'ಸರಸ್ವತಿ ವಿದ್ಯಾಲಯ'ಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಮತ್ತು ಮಾಧ್ಯಮಿಕ, ಹಾಗೂ ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು.೧೯೮೬-೮೭ ರಲ್ಲಿ 'ಧರಮ್ ಪೆಟ್ ಜೂನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜ್', ಗೆ ಸೇರಿ, ಮುಂದೆ 'ಲಾ ಕಾಲೇಜ್ ನಾಗ್ಪುರ್' ನಿಂದ 'ಕಾನೂನು ಪದವಿ' ಗಳಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿನಿಂದಲೂ (ABVP) ಯ, ಸಕ್ರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತನಾಗಿ ದುಡಿದಿದ್ದರು. ಪರಿಷತ್ತಿನ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ನಿಷ್ಠೆಯಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಗೋಡೆಗೆ ಬಣ್ಣ ಬಳಿಯುವುದು, ರಾಜಕೀಯಪಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮುದ್ರಿಸಲಾದ ಭಿತ್ತಿಪತ್ರಗಳನ್ನು ನಗರದ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಂಟಿಸುವ ಕೆಲಸ, ಇತ್ಯಾದಿ. 'ಬರ್ಲಿನ್ ಜರ್ಮನ್ ಫೌಂಡೇಶನ್ ಫಾರ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಡೆವೆಲೊಪ್ಮೆಂಟ್' (DSE) ನ ವತಿಯಿಂದ, 'ಬಿಜಿನೆಸ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್' ನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ, ಹಾಗೂ 'ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಇನ್ ಮೆಥಡ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಟೆಕ್ನಿಕ್ಸ್ ಆಫ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್ಮೆಂಟ್' ಗಳಿಸಿದರು. ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್ ತಮ್ಮ ಸರಕಾರದ ಕಾನ್ಫಿಡೆನ್ಸ್ ಮತಗಣನೆಯಲ್ಲಿ ೨೦೧೪ ರ, ನವೆಂಬರ್ ೧೨ ರಂದು 'ವಾಯ್ಸ್ ಓಟಿನ ಮೂಲಕ' ಗಳಿಸಿದರು.
ಪರಿವಾರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
'ದೇವೇಂದ್ರ,' ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ 'ಅಮೃತ ರಾನಡೆ'ಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. 'ಅಮೃತ', 'ನಾಗ್ಪುರ್ ಶಾಖೆಯ ಆಕ್ಸಿಸ್ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಉಪ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆ'ಯಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅಮೃತ ಫಡ್ನವಿಸ್, ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳಿಬ್ಬರೂ ವೈದ್ಯರು. ಅಮೃತಾರವರ ತವರು ಮನೆಯ ಯಾವ ಸದಸ್ಯರೂ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. ದೇವೇಂದ್ರ, ಅಮೃತ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ 'ದಿವಿಜ' ಎಂಬ ೫ ವರ್ಷದ ಮಗಳಿದ್ದಾಳೆ. ದಿವಿಜ 'ಭವನ್ಸ್ ನ ಭಗವಾನ್ ದಾಸ್ ಪುರೋಹಿತ್ ವಿದ್ಯಾ ಮಂದಿರ್' ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ. 'ದೇವೇಂದ್ರ ಫಡ್ನವಿಸ್', ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪುಸ್ತಕ ಪ್ರಿಯ, ಎನರ್ಜಿ, ಟ್ಯಾಕ್ಸ್, ಎಕೊನೊಮಿಕ್ಸ್ ಮುಂತಾದ ವಿಶಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷ ಆಸಕ್ತಿ. 'ಐ ಫೋನ್' ಮತ್ತ್ 'ಐ ಪ್ಯಾಡ್' ಹೋದೆಡೆಯಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಒಯ್ಯುತ್ತಾರೆ. ಹಳೆಯ ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾದ ಹಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳು ಅವರಿಗೆ ಬಲು ಪ್ರಿಯ.
ಮಾಡೆಲ್ ಆಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದಾರೆ
೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ 'ಫಡ್ನವಿಸ್' ನಾಗ್ಪುರದ 'ಅಂಬಿಕ ಪುರುಷರ ಉಡುಪಿನ ಜಾಹಿರಾತಿಗೆ ಮಾಡೆಲ್' ಆಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿದ್ದರು. ಫೋಟೋಗ್ರಾಫರ್ ಗೆಳೆಯ, 'ವಿವೇಕ್ ರಾನಡೆ'ಗೆ ಉಚಿತವಾಗಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ನಾಗ್ಪುರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಲಯದಲ್ಲಿ ೫ ಭಾರಿ ಹೋರ್ಡಿಂಗ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಲೋಹಲೇಪದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ದ್ರಾವಣವೊಂದರಿಂದ ಒಂದು ಬಯಸಿದ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಧನ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ಅಪಕರ್ಷಿಸಲು ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೋಹದಂಥ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಒಂದು ತೆಳುವಾದ ಪದರದೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ವಹನೀಯ ವಸ್ತುವನ್ನು ಲೇಪಿಸುಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಬಯಸಿದ ಗುಣವೊಂದನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಉಜ್ಜಿಹೋಗುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸವೆತ ನಿರೋಧಶಕ್ತಿ, ಕೊರೆತ ಸಂರಕ್ಷಣೆ, ಜಾರಿಕೆ, ಸೌಂದರ್ಯ ಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು) ದಯಪಾಲಿಸಲು ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಪದರವೊಂದನ್ನು ಸಂಚಯಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳದಿದ್ದರೆ ಸದರಿ ಮೇಲ್ಮೈ ಆ ಗುಣದಿಂದ ವಂಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ಕಡಿಮೆಗಾತ್ರದ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ದಪ್ಪವಾಗಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ನಿಕ್ಷೇಪಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ ಅಥವಾ ತಿರುಗುಮುರುಗಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಗ್ಯಾಲ್ವನಿಕ ಕೋಶವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಲೇಪಕೊಡಬೇಕಿರುವ ಭಾಗವು, ಮಂಡಲದ ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರವು ಭಾಗದ ಮೇಲೆ ಲೇಪಕೊಡಬೇಕಿರುವ ಲೋಹದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಅಂಗಭಾಗಗಳು ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದ್ರಾವಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ; ಸದರಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯವು ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕರಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಲೋಹದ ಲವಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯ ಹರಿವಿಗೆ ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುವ ಇತರ ಅಯಾನುಗಳನ್ನೂ ಅದು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ದಿಷ್ಟಿಕಾರಿಯೊಂದು ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಏಕಮುಖ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಲೋಹದ ಅಣುಗಳನ್ನು ಉತ್ಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಅವು ಕರಗಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿನ ಕರಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳು, ದ್ರಾವಣ ಹಾಗೂ ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರದ ನಡುವಿನ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆ ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ; ಇದು ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರದ ಮೇಲೆ ಅವು "ಲೇಪಕೊಟ್ಟಂತೆ" ಆಗುತ್ತದೆ. ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರವು ಕರಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಗತಿ ಅಥವಾ ವೇಗವು ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರವು ಲೇಪಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟ ಗತಿ ಅಥವಾ ವೇಗಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಮಂಡಲದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಎದುರುಬದುರಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ ದ್ರವದಲ್ಲಿನ ಅಯಾನುಗಳು ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪುನಃ ಭರ್ತಿಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ.
ಇತರ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸೀಸದಂಥ ಒಂದು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಗದ ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರವನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಲೇಪಕೊಡಲ್ಪಡಬೇಕಿರುವ ಲೋಹದ ಅಯಾನುಗಳು ದ್ರಾವಣದಿಂದಾಚೆಗೆ ಸೆಳೆಯಲ್ಪಡುವುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ದ್ರವದಲ್ಲಿ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಪುನಃ ಭರ್ತಿಮಾಡುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಕೋಶದಲ್ಲಿನ ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರ ಹಾಗೂ ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರಗಳೆರಡೂ ಏಕಮುಖ ಪ್ರವಾಹದ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಾಹ್ಯ ಪೂರೈಕೆಯು ಒಂದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಅಥವಾ, ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ದಿಷ್ಟಿಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರವು ಪೂರೈಕೆಯ ಧನ ಜೋಡಣಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರವು (ಲೇಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಿರುವ ವಸ್ತು) ಋಣ ಜೋಡಣಾಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಪೂರೈಕೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದಾಗ, ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದಾಗ, ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿನ ಲೋಹವು ಶೂನ್ಯ ಸಂಯೋಗ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಒಂದು ಧನ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಧನ ಅಯಾನುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಧನ ಅಯಾನುಗಳು ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿನ ಋಣ ಅಯಾನುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಲೋಹೀಯವಾದ, ಶೂನ್ಯ ಸಂಯೋಗ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಚಯಿಸಲು ಧನ ಅಯಾನುಗಳು ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಮ್ಲದ ದ್ರಾವಣವೊಂದರಲ್ಲಿ, ತಾಮ್ರವು ಎರಡು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ Cu2+ ಆಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿನ SO42- ಋಣ ಅಯಾನಿನೊಂದಿಗೆ Cu2+ ಸಂಯೋಜನೆಗೊಂಡು ತಾಮ್ರದ ಸಲ್ಫೇಟ್‌‌ನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಇಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವ ಮೂಲಕ Cu2+ ಲೋಹೀಯ ತಾಮ್ರವಾಗಿ ಅಪಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಋಣವಿದ್ಯುತ್‌‌‌ ದ್ವಾರವನ್ನು ಆವರಿಸಿರುವ ಒಂದು ತಗಡಿಗೆ ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದ ಮೂಲದಿಂದ ತಾಮ್ರದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಲೋಹಲೇಪವು ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಏಕಲೋಹೀಯ ಧಾತುವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ಒಂದು ಮಿಶ್ರಲೋಹವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕೆಲವೊಂದು ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳನ್ನು ವಿದ್ಯುನ್ನಿಕ್ಷೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಾಳೆ ಮತ್ತು ಮಿಶ್ರಲೋಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ.
ಅನೇಕ ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರವಗಳು ಸಂಚಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ಲೋಹದ ಸೈನೈಡ್‌ಗಳಿಗೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಇತರ ಲೋಹಗಳ ಸೈನೈಡ್‌‌ಗಳನ್ನೂ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಪೊಟಾಷಿಯಂ ಸೈನೈಡ್‌) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಮುಕ್ತ ಸೈನೈಡ್‌ಗಳು ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದ ಕೊರೆತವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಒಂದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಲೋಹದ ಅಯಾನಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವಲ್ಲಿ ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವಾಹಕತೆಗೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದಾಗಿ, ಕಾರ್ಬೊನೇಟ್‌‌‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಫೇಟ್‌‌‌‌ಗಳಂಥ ಲೋಹದ್ದಲ್ಲದ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ವಾಹಕತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಸೇರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.
ಮೇಲ್ಮೈನ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೇಲೆ ಲೋಹಲೇಪವು ಬಯಸಲ್ಪಡದಿದ್ದಾಗ, ಮೇಲ್ಮೈಯೊಂದಿಗೆ ದ್ರವವು ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುವುದನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ನಿಲುಗಡೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಥ ವಿಶಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ನಿಲುಗಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ, ಲೋಹದ ತೆಳುಹಾಳೆ, ಮೆರುಗು ಸಾಮಾನುಗಳು, ಮತ್ತು ಮೇಣಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಪ್ರಥಮ ತಾಡನ
ಆರಂಭಿಕವಾಗಿ, ಒಂದು "ಪ್ರಥಮ ತಾಡನ" ಅಥವಾ "ಹೊರಹೊಳಪು" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಲೋಹಲೇಪ ಸಂಚಯನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟದೊಂದಿಗಿನ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ತೆಳುವಾದ (ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ 0.1 ಮೈಕ್ರೋಮೀಟರ್‌‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ದಪ್ಪವಿರುವ) ಲೋಹಲೇಪವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದು. ನಂತರದ ಲೋಹಲೇಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಒಂದು ಬುನಾದಿಯಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಪ್ರಥಮ ತಾಡನವು ಒಂದು ಉನ್ನತ ಪ್ರವಾಹದ ದಟ್ಟಣೆ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ಅಯಾನಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯೊಂದಿಗಿನ ದ್ರವವೊಂದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಿಧಾನಗತಿಯದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಪ್ರಥಮ ತಾಡನದ ಬಯಸಿದ ದಪ್ಪವಾಗಿರುವಿಕೆಯು ಒಮ್ಮೆಗೆ ದೊರೆತ ನಂತರ ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುವ ಲೋಹಲೇಪ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ವಿಭಿನ್ನ ಲೋಹಗಳ ಲೋಹಲೇಪದೊಂದಿಗಿನ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ತಾಡನದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಕೊರೆತ ನಿರೋಧಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಲೋಹವೊಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವಿಧದ ಸಂಚಯನದ ಲೇಪಕೊಡುವುದು ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕಳಪೆಯಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಂತರ್ಗತ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಸದರಿ ಲೋಹವು ಹೊಂದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಎರಡರೊಂದಿಗೂ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಥಮ ತಾಡನವನ್ನು ಮೊದಲು ಸಂಚಯಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು ಸತು ಮಿಶ್ರಲೋಹಗಳ ಮೇಲಿನ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯದ ನಿಕಲ್‌‌‌ನ ಕಳಪೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಈ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ತಾಮ್ರದ ಒಂದು ಪ್ರಥಮ ತಾಡನವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಾಡನವು ಎರಡಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಪ್ರವಾಹ ದಟ್ಟಣೆ
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಪ್ರವಾಹ ದಟ್ಟಣೆಯು (ಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರವಾಹದ ಆಂಪಿಯರ್‌ ಮಾನ) ಸಂಚಯನದ ಗತಿ, ಲೋಹಲೇಪದ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ, ಹಾಗೂ ಲೋಹಲೇಪದ ಗುಣಮಟ್ಟಗಳ ಮೇಲೆ ಬಲವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಈ ದಟ್ಟಣೆಯು ಭಾಗವೊಂದರ ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಲ್ಲದು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಳಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಿಗಿಂತ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರಂಧ್ರಗಳು, ಕಂಡಿಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ) ಹೊರಭಾಗದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ಒಂದು ಉನ್ನತವಾದ ಪ್ರವಾಹ ದಟ್ಟಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರವಾಹ ದಟ್ಟಣೆಯು ಉನ್ನತವಾದಷ್ಟೂ, ಸಂಚಯನದ ಗತಿಯೂ ವೇಗವಾಗಿರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಸಂಚಯಿಸುವಿಕೆಯ ಗತಿಯು ತೀರಾ ಉನ್ನತ ವೇಗದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಗ, ಕಳಪೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಲೋಹಲೇಪ ಗುಣಮಟ್ಟದಿಂದ ಒಂದು ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯ ಮಿತಿಯು ಹೇರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬಹುಪಾಲು ಲೋಹಲೇಪ ಕೋಶಗಳು ಒಂದು ನಿರಂತರ ಏಕಮುಖ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, ಕೆಲವೊಂದು ಕೋಶಗಳು 8–15 ಸೆಕೆಂಡುಗಳವರೆಗೆ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಇದಾದ ನಂತರ 1–3 ಸೆಕೆಂಡುಗಳವರೆಗೆ ಬಂದಾಗಿರುವ ಒಂದು ಆವರ್ತನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಗ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸ್ಪಂದನ ಲೋಹಲೇಪ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸಂಚಯನವು ಇನ್ನೂ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಉನ್ನತ ಪ್ರವಾಹದ ದಟ್ಟಣೆಗಳು ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡಲು ಇದು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಪ್ರವಾಹದ ದಟ್ಟಣೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾಗುವ ಅಸಮವಾದ ಲೋಹಲೇಪದ ಗತಿಗಳೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ, "ಸ್ಪಂದನ-ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಲೋಹಲೇಪ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಅಥವಾ ತಿರುವುಮುರುವುಗೊಳಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ದಪ್ಪಗಿರುವ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದಷ್ಟು ಲೋಹಲೇಪವು ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಮರು-ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, "ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು" ಅತಿಯಾಗಿ-ಲೋಹಲೇಪ-ಮಾಡದೆಯೇ "ತಗ್ಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು" ತುಂಬಿಸಲ್ಪಡುವಲ್ಲಿ ಇದು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಒರಟು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಉಜ್ಜ್ವಲವಾದ ಮೆರುಗು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದಾಗ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಸ್ಪಂದನ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ, ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪ್ರವಾಹದ ದಟ್ಟಣೆಯು ಮುನ್ನಡೆಯ ಪ್ರವಾಹದ ದಟ್ಟಣೆಗಿಂತ ಮೂರುಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಸ್ಪಂದನದ ಅಗಲವು ಮುನ್ನಡೆಯ ಸ್ಪಂದನದ ಅಗಲದ ನಾಲ್ಕನೇ-ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ಪಂದನ-ವ್ಯತಿರಿಕ್ತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಆವರ್ತನಗಳ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ, ಹಲವಾರು ನೂರು ಹರ್ಟ್ಜ್‌ಗಳಿಂದ ಮೆಗಾಹರ್ಟ್ಜ್‌‌ವರೆಗಿನ ಮಟ್ಟದವರೆಗೂ ನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು.
ಬ್ರಷ್‌‌ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ
ಬ್ರಷ್‌‌ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯು ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ-ನಿಕಟವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಕರಿಸಿದ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಅಥವಾ ಸಮಗ್ರ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರಾವಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪೂರಿತವಾಗಿಸಿದ ಒಂದು ಬ್ರಷ್‌‌ನ್ನು ಬಳಸಿ ಲೇಪಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಾಗುವ ಬ್ರಷ್‌‌, ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸ್ಟೇನ್‌ಲೆಸ್‌ ಸ್ಟೀಲ್‌ ಕಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಒಂದು ಬಟ್ಟೆಯ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಸುತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಲೇಪಕೊಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿನೊಂದಿಗೆ ಅದು ನೇರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬರದಂತೆ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಎರಡೂ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಈ ವಸ್ತ್ರವು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಏಕಮುಖ-ಪ್ರವಾಹದ ವಿದ್ಯುತ್‌‌ ಮೂಲವೊಂದರ ಧನಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಈ ಬ್ರಷ್‌ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಲೇಪಕೊಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಿರುವ ವಸ್ತುವ ಋಣಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ನಿರ್ವಾಹಕವು ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರಾವಣದಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌‌ನ್ನು ಅದ್ದಿ, ನಂತರ ವಸ್ತುವಿಗೆ ಅದನ್ನು ಲೇಪಿಸುತ್ತದೆ, ಲೋಹಲೇಪ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದ ಸಮನಾದ ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬ್ರಷ್‌‌ನ್ನು ಅದು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅದು ಚಲನೆಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರವಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಅದು ಯಾವುದೇ ಲೋಹಲೇಪ ಮೂಲದ್ರವ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಸಹ ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರಾವಣದ ಜೀವಿತಾವಧಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಷ್‌ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಲೋಹಲೇಪ ಮೂಲದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ.
ತೊಟ್ಟಿಯ ಲೋಹಲೇಪಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಬ್ರಷ್‌‌ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯು ಒಯ್ಯಲಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ: ಕೆಲವೊಂದು ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ತೊಟ್ಟಿಯ ಲೇಪಕೊಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲಾರದ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಲೇಪಕೊಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (ಕಟ್ಟಡದ ಜೀರ್ಣೋದ್ಧಾರವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ತಾದ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಆಧಾರದ ಸ್ತಂಭಗಳ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಲೋಹಲೇಪ ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಉಪಯೋಗವಾಗಿತ್ತು), ಮರೆಮಾಡುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು, ಮತ್ತು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಲೋಹಲೇಪ ದ್ರಾವಣದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು. ತೊಟ್ಟಿಯ ಲೋಹಲೇಪಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಇರುವ ಅನನುಕೂಲತೆಗಳಲ್ಲಿ, ಅಗಾಧವಾಗಿರುವ ನಿರ್ವಾಹಕದ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ (ತೊಟ್ಟಿಯ ಲೋಹಲೇಪವನ್ನು ಕನಿಷ್ಟತಮ ಗಮನದೊಂದಿಗೆ ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಮಾಡಬಹುದು), ಮತ್ತು ಒಂದು ಲೇಪದ ದಪ್ಪವಾಗಿರುವಿಕೆಯಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿನ ಅಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸೇರಿವೆ.
ವಿದ್ಯುದ್ರಹಿತ ಸಂಚಯನ
ವಿದ್ಯುನ್ನಿಕ್ಷೇಪಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯದ ಕೋಶವು (ಎರಡು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರಗಳು, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯ, ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹದ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲ ಇವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂಥದ್ದು) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ರಹಿತ ಸಂಚಯನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕೇವಲ ಒಂದು ವಿದ್ಯುದ್ವಾರವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಯಾವುದೇ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲವು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಿದ್ಯುದ್ರಹಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದ್ರಾವಣವು ಒಂದು ಅಪಕರ್ಷಣಕಾರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾರದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಯು ಈ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ:
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ವಿದ್ಯುದ್ರಹಿತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದನ್ನು ವಿದ್ಯುದ್ರಹಿತ ನಿಕಲ್‌ ಲೋಹಲೇಪಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಶುಚಿತ್ವ
ತೈಲದ ಆಣ್ವಿಕ ಪದರಗಳು ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಸಾಗಲು ಶುಚಿತ್ವವು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ASTM B322 ಎಂಬುದು ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಒಂದು ಪ್ರಮಾಣಕ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿದೆ. ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ರಾವಕದಿಂದ ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆ, ಬಿಸಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮಾರ್ಜಕದಿಂದ ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆ, ವಿದ್ಯುದ್ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆ, ಮತ್ತು ಆಮ್ಲದಿಂದ ಶುಚಿಮಾಡುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಧಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪರೀಕ್ಷೆಯೆಂದರೆ ನೀರುಸುರಿತದ ಪರೀಕ್ಷೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಲಿಸಿ ತೊಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೈಲದಂಥ ಸುಲಭವಾಗಿ ಒದ್ದೆಮಾಡಲಾಗದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಗುಳ್ಳೆ ಬರಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿ, ಅದನ್ನು ಒಡೆದುಹಾಕುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ನೀರು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಬರಿದಾಗಲು ಅನುವುಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ನಿಖರವಾಗಿ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಲೋಹದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳು ನೀರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಗುಳ್ಳೆ ಬರಿಸುವಿಕೆ ಒಳಗಾಗದ ಅಥವಾ ಬರಿದಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಲದ ನೀರಿನ ಒಂದು ಮುರಿಯಲ್ಪಡದ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಒಂದು ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ASTM F22 ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಿಂದ ಒದ್ದೆಗೊಳಿಸಲಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳನ್ನು ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ದ್ರಾವಣಗಳು ನೀರು-ಆಧರಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಇವನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಬಲ್ಲದು. ಸೋಪಿನಂಥ ಬಾಹ್ಯತಲ ಸಾಂದ್ರತಾಹ್ರಾಸಕಗಳು ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಜಾಲಿಸಿ ತೊಳೆಯಬೇಕು.
ಪರಿಣಾಮಗಳು
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯು ತಯಾರಿಕೆಯ ಅಥವಾ ಉತ್ಪನ್ನದ ರಾಸಾಯನಿಕ, ಭೌತಿಕ, ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಕಲ್‌ ಲೋಹಲೇಪವು ಕೊರೆತ ನಿರೋಧಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ನಿದರ್ಶನವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಹೊರಗಣ ನೋಟದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯು ಭೌತಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಕರ್ಷಕ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈ ಗಡಸುತನದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಬದಲಾವಣೆಯು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆಗಳು
ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಏಕರೂಪದ ದಪ್ಪವಾಗಿರುವಿಕೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು, ಲೇಪಕೊಡುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಲ್ಲದು. ಲೋಹಲೇಪ ಲೋಹವು ಆದ್ಯತಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಬಾಹ್ಯ ಮೂಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮುಂಚಾಚಿರುವಿಕೆಗಳ ಕಡೆಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಆಂತರಿಕ ಮೂಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಿನ್‌ಸರಿತಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅದು ಆಕರ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ. ಬಹು ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ವಸ್ತುವಿನ ಸಾಪೇಕ್ಷ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವ, ಒಂದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆಕಾರನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಧನವಿದ್ಯುತ್‌‌ ದ್ವಾರದೊಂದಿಗೆ ಈ ತೊಡಕುಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಆದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಈ ಎರಡೂ ದ್ರಾವಣಗಳೂ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಇದು ಇನ್ನೂ ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಪಾರ್ತಿಯನ್‌ ಬ್ಯಾಟರಿಯು ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿರಬಹುದು.
ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುದ್ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಇಟಲಿಯ ಲ್ಯೂಗಿ V. ಬ್ರಗ್‌ನೇಟೆಲ್ಲಿ ಎಂಬ ರಸಾಯನ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು 1805ರಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ. ಮೊದಲ ವಿದ್ಯುನ್ನಿಕ್ಷೇಪಣವನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು, ಅಲೆಸ್ಸಾಂಡ್ರೊ ವೋಲ್ಟಾ ಎಂಬ ತನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯು ಐದು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ್ದ ಪ್ರವಾಹ ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ತಗಡುಕಟ್ಟನ್ನು ಬ್ರಗ್‌ನೇಟೆಲ್ಲಿಯು ಬಳಸಿಕೊಂಡ. ಬ್ರಗ್‌ನೇಟೆಲ್ಲಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್‌ ಸೈನ್ಸಸ್‌‌ನಿಂದ ನಿಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು ಮತ್ತು ನಂತರದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಅವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿಲ್ಲ.
1839ರ ವೇಳೆಗೆ, ಮುದ್ರಣಾಲಯದ ತಗಡುಗಳ ತಾಮ್ರದ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬ್ರಿಟನ್‌ ಹಾಗೂ ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಬ್ರಗ್‌ನೇಟೆಲ್ಲಿಯ ಆವಿಷ್ಕಾರವನ್ನೇ ಹೋಲುವ ಲೋಹ ಸಂಚಯನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರೂಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇಂಗ್ಲಂಡ್‌‌ನ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂನ ಜಾನ್‌ ರೈಟ್‌ ಎಂಬಾತ, ಬಂಗಾರ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿಯ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪೊಟಾಷಿಯಂ ಸೈನೈಡ್‌ ಒಂದು ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿದ್ಯುದ್ವಿಚ್ಛೇದ್ಯವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ರೈಟ್‌ನ ಸಹವರ್ತಿಗಳಾದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಎಲ್ಕಿಂಗ್ಟನ್‌ ಹಾಗೂ ಹೆನ್ರಿ ಎಲ್ಕಿಂಗ್ಟನ್‌ ಎಂಬಿಬ್ಬರಿಗೆ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೊದಲ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು 1840ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದಾನಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಇಬ್ಬರೂ ನಂತರ ಬರ್ಮಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಂನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸಂಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು.
ಹಂಬರ್ಗ್‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿನ ನೋರ್ಡ್‌ಡ್ಯೂಷ್‌ ಅಫಿನೆರೀಯು ಮೊದಲ ಆಧುನಿಕ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದ್ದು, ತನ್ನ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅದು 1876ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ವಿದ್ಯುದ್ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಜ್ಞಾನವು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ, ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗಿನ ಅದರ ಸಂಬಂಧದ ಅರ್ಥವು ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕವಲ್ಲದ ಲೋಹ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಇತರ ಬಗೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ನಿಕಲ್‌, ಹಿತ್ತಾಳೆ, ತವರ, ಹಾಗೂ ಸತು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶದ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆಗಳು 1850ರ ದಶಕದ ವೇಳೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಎಲ್ಕಿಂಗ್ಟನ್-ದ್ವಯರ ಹಕ್ಕುಸ್ವಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಿದ್ಯುಲ್ಲೇಪಿಸುವಿಕೆ ದ್ರವಗಳು ಹಾಗೂ ಉಪಕರಣವು, ಹಲವಾರು ಬೃಹತ್‌‌ ಪ್ರಮಾಣದ ವಸ್ತುಗಳ ಲೋಹಲೇಪವನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲು ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ತಯಾರಿಕಾ ಹಾಗೂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಮಾಣಾನುಸಾರವಾಗಿ ವರ್ಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು.