cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸ
ಟಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 618–907)
860ರಿಂದ ಈಚೆಗಷ್ಟೇ, ಟಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಆಂತರಿಕ ವಿರೋಧ, ಕಲಹಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ನಾನ್ಜ್ಹಾವೋ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಕಳಿಸಿ, ಅವನತಿಯ ಹಾದಿ ಹಿಡಿದದ್ದು. ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಮಹಾಸೇನಾನಿ ಹುಆಂಗ್ ಚಾವೋ ಸುಮಾರು 200,000 ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಗುಅಂಗ್ ಝೌ ಅನ್ನು 879ರಲ್ಲಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇಷ್ಟಲ್ಲದೆಯೇ, ಅಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ವಿದೇಶೀ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ನೆಲೆಗಟ್ಟನ್ನೂ ಸಹ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. 880ರ ಕೊನೆಕೊನೆಗೆ ಲುವೊಯಾಂಗ್ ನು ಆತನಿಗೆ ಶರಣಾಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. 881ರ ಜನವರಿ 5ರಂದು, ಹುಆಂಗ್ ಚಾವೋ ಚಾಂಗನ್ ಅನ್ನು ಜಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕ್ಸಿಜಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಚೆಂಗ್ಡುವಿಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಹುವಾಂಗ್ ನು ಹೊಸದೊಂದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜ್ಯಭಾರಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅದೂ ಕೂಡ ಕ್ರಮೇಣ ಟಾಂಗ್ ಸೇನಾಬಲದವರಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲಿಯೇ ರಾಜಕೀಯ ನರಕವೊಂದು ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಐದು ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಮತ್ತು ಹತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 907–960)
ಟಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬಿರುಕಿನ ಅವಧಿಯನ್ನೇ 'ಪಂಚವಂಶಗಳು ಮತ್ತು ದಶದೇಶಗಳ ಅವಧಿ' ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅರ್ಧ ಶತಮಾನ ಮಾತ್ರವಷ್ಟೇ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿಯು 907ರಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡು 960ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ಇಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಚೀನಾ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಿಂದ ಬಹು-ರಾಜ್ಯ ದೇಶವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಹೃದಯ ಭಾಗವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಹಿಡಿತದಲ್ಲಿದ್ದ, ಮುಖ್ಯವಾದ ಐದು ಆಡಳಿತಗಳು ಒಂದಾದ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಅತೀ ಶೀಘ್ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಬಂದು ನಶಿಸಿಹೋದವು. ಇದೆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇನ್ನೂ ಹತ್ತು ಸದೃಢ ಆಡಳಿತಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಚೀನಾದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಅದನ್ನು ದಶರಾಜ್ಯಗಳ ಅವಧಿ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಗ್, ಲಿಯಾವ್, ಜಿನ್ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಕ್ಸಿಯಾ ರಾಜಮನೆತನಗಳು (ಕ್ರಿ.ಶ. 960–1234)
thumb|ಹೋಂವರ್ಡ್ ಅಕಸರ್ಡ್ಸ್ ಇನ್ ವಿಂಡ್ ಎಂಡ್ ರೇನ್, ಲಿ ದಿ ಯಾವ್ರಿಂದ, 12ನೆ ಶತಮಾನ
ಸುಮಾರು 960ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರು ಬಹುತೇಕ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ರಾಜಕೀಯ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ಕೈಫೆಂಗ್ (ಈಗಿನ ಬೀಜಿಂಗ್) ಎಂಬಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಖಿಟಾನ್, ಲಿಯಾವೊ ರಾಜಮನೆತನದವರು ಮಂಚೂರಿಯ (ಈಗಿನ ಮಂಗೋಲಿಯ)ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. 1115ರಲ್ಲಿ ಜುರ್ಚೆನ್ ಹಾಗೂ ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಸ್ವತಂತ್ರ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಾಗಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಬಂದು 10ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಯವೋ ವಂಶವನ್ನೇ ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಿಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಈಗಿನ ವಾಯುವ್ಯ ಚೀನಾದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಾದ ಗಾನ್ಸು, ಶಾಂಕ್ಸಿ ಮತ್ತು ನಿಂಗ್ಕ್ಸಿಯಾಗಳು ಒಗ್ಗೂಡಿ, ಆಗಿರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಸಿಯಾ ವಂಶವನ್ನು ತಂಗುಟ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮನೆತನವು 1032ರಿಂದ 1227ವರೆಗೆ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಜಿನ್ ರಾಜಮನೆತನವು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಕೈಫೆಂಗ್ ನ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಿ, ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಹಾಂಗ್ ಝೌ ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. (杭州) ದಕ್ಷಿಣದ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನವು ಸಹ ಜಿನ್ ವಂಶದವರನ್ನು ತನ್ನ ಮಹಾಪ್ರಭುಗಳು ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತದೆ. ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಚೀನಾ, ಸಾಂಗ್, ಜಿನ್ ಮತ್ತು ತಂಗುಟ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಕ್ಸಿಯಾ ವಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಹಂಚಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಭಾಗದಿಂದ ತಾನು ಅನುಭವಿಸಿದ ಸೇನಾ ಒತ್ತಡಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನವು ಉತ್ತಮ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು, ಗನ್ ಪೌಡರ್ ನ ಬಳಕೆ, ಆಯುಧಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕೂಡ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ, 1161ರಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ತ್ಸೀ ನದಿಯ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಜರುಗುವ, ತಂಗ್ದಾವೋ ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ಕೈಶಿ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ಜಿನ್ ಮನೆತನದವರ ವಿರುದ್ಧ ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದವರ ಸೇನಾ ವಿಜಯಗಳಲ್ಲಿ ಬಹು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆದಂತೆ, ಚೀನಾದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ ನೌಕಾ ನೆಲೆಯ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಆರಂಭಗೊಂಡದ್ದು 1132ರಲ್ಲಿ, ದಿಂಘಯಿಯ ಅಡ್ಮಿರಲ್ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ. ಇದು ನಡೆದದ್ದು ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ರೆನ್ಝಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ.
ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ಸಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನಗಳು ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾಲಘಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಡಳಿತ-ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳಾದ ಸು ಸಾಂಗ್ (1020–1101) ಮತ್ತು ಶೇನ್ ಕುವೋ (1031–1095) ಅವರು ಇದ್ದದ್ದು. ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಆಸ್ಥಾನಿಕ ಒಳ ಪಿತೂರಿಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ದ್ವೇಷಗಳು, ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಗಳ ಮತ್ತು ಮಡಿವಂತಿಕೆಯ ಪಂಡಿತರುಗಳ ನಡುವೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಂಗ್ ಅಂಶಿ ಮತ್ತು ಸಿಮಾ ಗುಆಂಗ್ ರ ನಡುವೆ ಹೊಗೆಯಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. 13ನೆಯ ಶತಮಾನದ ನಡುವೆ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಚೀನೀಯರು, ಝು-ಕ್ಸಿ ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದ ನಿಯೋ-ಕನ್ಫ್ಯುಶಿಯನ್ ತತ್ವವನ್ನು ಅನುಸರಿಸ ತೊಡಗಿದ್ದರು. ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗಳಾದುವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಜ್ಹಿ ತಾಂಗ್ ಜಿಯಾನ್ ಕೂಡ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಉನ್ನತವಾಗಿದ್ದವು. ತುಂಬಾ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾದ ಆಚರಣೆಗಳಾದ ನದಿಯ ದಂಡೆಯ ಮೇಲೆ ಕಿಂಗ್ ಮಿಂಗ್ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ನೋಮ್ಯಾಡ್ ಕೊಳಲಿನ ನಾದದ 18 ಗೀತೆಗಳ ಗಾಯನ, ಇವಿಷ್ಟೂ ಅಲ್ಲದೆ, ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಬುದ್ಧಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರಾದ ಲಿನ್ ಟಿಂಗುಇ ಗಳು ಮುಖ್ಯವಾದುವು.
ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1271–1368)
thumb|ಯಂಗ್ ಗುಇ ಫೇಯಿ ಕುದುರೆ ಹತ್ತುತ್ತಿರುವುದು, ಕ್ಸಿಯನ್ ಕ್ಸುವನ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1235-1305) ಜುರ್ಚೆನ್ ಜನಾಂಗದವರಿಂದ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿದ್ದ ಜಿನ್ ಮನೆತನವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ನಂತರ ಮಂಗೋಲರು ದಕ್ಷಿಣದೆಡೆಗೆ ಸಾಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಸಾಂಗ್ ಮನೆತನದವರನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದೀರ್ಘವೂ ಹೀನಾಯವೂ ಆದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿಯೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಆಯುಧಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಯುದ್ಧಾನಂತರದ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಂತರ ಪ್ಯಾಕ್ಸ್ ಮಂಗೋಲಿಕಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಕೋ ಪೋಲೋ ಮೊದಲಾದ ಸಾಹಸಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ಯೂರೋಪಿನಿಂದ ಚೀನಾದವರೆಗೂ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಚೀನಾದ ಅಚ್ಚರಿಗಳನ್ನು ಯೂರೋಪಿಗೂ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಪಂಗಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ: ಮೊದಲನೆಯದು ಬೆಂಗಾಡಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಬಯಸಿದ ಮಂಗೋಲರ ಒಂದು ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಚೀನಾದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದ ಮಂಗೋಲರ ಇನ್ನೊಂದು ಗುಂಪು.
ಚೀನಾದ ರೀತಿ-ನೀತಿ, ರಿವಾಜುಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಇರಾದೆಯಿದ್ದ, ಜೆಂಘಿಸ್ ಖಾನನ ಮೊಮ್ಮಗ ಕುಬ್ಲಾಯಿ ಖಾನ್ ನು ಯುವಾನ್ ರಾಜಮನೆತನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಬೀಜಿಂಗ್ ನಗರವನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಇಡೀ ಚೀನಾವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೊದಲ ಮನೆತನವೆಂದರೆ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನ. ಯಾನ್ ಯುನ್ ನ ಹದಿನಾರು ಆಡಳಿತ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೀಜಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಲಿಯವೋದ ವಶಕ್ಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ. 938ರಲ್ಲೇ ಒಪ್ಪಿಸಿಬಿಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಅದು ಇಡೀ ಚೀನಾವನ್ನ ಯಾವತ್ತೂ ಆಳದ ಜಿನ್ ರಾಜವಂಶದವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಗಮನಿಸಬಹುದು.
ಖಚಿತ ಮಾಹಿತಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಂಗೋಲರ ದಾಳಿಗೂ ಮೊದಲು ಚೀನಾದಲ್ಲಿದ್ದ ಜನವಸತಿಯ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೧೨೦ ದಶಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟು. ಆದರೆ, 1279ರ 1300 ಜನಗಣತಿಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಸಂಖ್ಯೆ ಮುಟ್ಟಿದ್ದು ಕೇವಲ 60 ದಶಲಕ್ಷ ಜನರನ್ನ. 14ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಭೀಕರ ಸೋಂಕು ರೂಗಗಳಾದ ಪ್ಲೇಗ್, ಕಪ್ಪುಸಾವು (ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಡೆತ್)ಗಳಿಂದಾಗಿ ಚೀನಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಸರಿಸುಮಾರು 30 ಪ್ರತಿಶತಃ ಜನರು ಬಲಿಯಾದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಮಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1368–1644)
thumb|ಮಾಜೀ ಶು ವಂಶದ ಆಸ್ಥಾನ ಮಹಿಳೆಯರು - ಮಿಂಗ್ ಕಲಾವಿದ ಟಾಂಗ್ ಯಿನ್ (1470-1523) left|thumb|ಮಿಂಗ್ ವಂಶದ ರೂವಾರಿ ಹಾಂಗ್ ವು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಒಂದು ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಮಂಗೋಲರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಮೃದು ಧೋರಣೆಗಳೇ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ತೀರಾ 1340ರಿಂದೀಚೆಗೆ, ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಪರಿಸರ ವಿಕೋಪಗಳಿಂದಾಗಿ, ರೈತಾಪಿ ಜನರು ರೊಚ್ಚಿಗೆದ್ದು ದಂಗೆಯೇಳುವಂತಾಗಿತ್ತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ 1368ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಮಿಂಗ್ ವಂಶದವರಿಂದ ಯುವಾನ್ ಮನೆತನವು ಧ್ವಂಸ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಕೂಲಿಕಾರರ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿಭಾಗೀಕರಣದಿಂದ, ನಗರೀಕರಣವೂ ಹೆಚ್ಚತೊಡಗಿತು. ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಬೀಜಿಂಗ್ ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಖಾಸಗಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡತೊಡಗಿದವು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ, ಕಾಗದ, ಸಿಲ್ಕ್, ಹತ್ತಿ ಮತ್ತು ಪಾರ್ಸಲೆನ್ ಕಚ್ಚಾವಸ್ತುಗಳ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆಯತೊಡಗಿದವು. ಇಷ್ಟಾದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಪತ್ತಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ನಗರ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ನಗರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಅದರಲ್ಲೂ, ಕೆಲ ನಿತ್ಯದ ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಾಗಿದ್ದ ಪಿನ್ನುಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಅಪರಿಚಿತರ ಬಗೆಗಿನ ಭೀತಿ (ಕ್ಸಿನೋಫೋಬಿಯ) ಮತ್ತು ಪ್ರಖ್ಯಾತ, ನೂತನ ನಿಯೋ-ಕನ್ಫ್ಯುಶಿಯನಿಸ್ಮ್ ನ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದ್ದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನದ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಚೀನಾ ದೇಶವು ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿಯಂತೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹೊರಜಗತ್ತಿನೊಂದಿಗಿನ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಜಪಾನ್ ದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಇತರ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿದವು. ಜ್ಹೆಂಗ್ ಹೇ ನ ನೇತೃತ್ವದ ಮಹಾಯಾನದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಹಿಂದೂಮಹಾಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿಕೊಂಡು, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.
ಯುವಾನ್ ಮನೆತನದ ರೂವಾರಿ ಝೂ ಯುವಾನ್ ಝಾಂಗ್ ಅಥವಾ ಹಾಂಗ್-ವು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಆಸಕ್ತಿ ಇದ್ದ, ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯಿಂದ ಹೆಚ್ಚು ಆದಾಯ, ಲಾಭಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯುವ ಆಲೋಚನೆಗಳಿದ್ದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಯಶಃ ವೃತ್ತಿ ಮೂಲದಿಂದ ಆತನೊಬ್ಬ ಕೃಷಿಕನಾಗಿದ್ದುದೂ ಕೂಡಾ ಮಿಂಗ್ ಆಡಳಿತವು ವ್ಯವಸಾಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದ್ಯತೆ ಕೊಡಲು ಕಾರಣವಿರಬಹುದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದೇ, ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ ಮನೆತನಗಳಲ್ಲಿ, ಈ ಚಿತ್ರಣ ಕಂಡು ಬರದೇ, ಅವರ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ನಂಬಿರುತ್ತಾರೆ. ಸಾಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯನ್ನರ ಕಾಲದ ನಿಯೋ-ಫ್ಯೂಡಲ್ ಜಮೀನುದಾರತ್ವದ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮಿಂಗ್ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯ ಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ವಾಪಾಸು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಜಮೀನು, ತೋಟ ಮೊದಲಾದವುಗಳನ್ನು ಕಾನೂನುರೀತ್ಯಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು, ಸರಕಾರವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಿ, ಗುತ್ತಿಗೆ ಕೊಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗೀ ಜೀತ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಂಗ್-ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ನಿಧನದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಸ್ವತಂತ್ರ, ಕೃಷಿಮಾಲೀಕರುಗಳು ಚೀನಾದ ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಈ ಕೆಲ ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳು, ಚೀನಾ ದೇಶವು ಹಿಂದಿನ ರಾಜರುಗಳ, ಮನೆತನಗಳ ಆಡಳಿತ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದ್ದ, ಬಡತನ, ಕ್ಷಾಮಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
left|thumb|ಮಿಂಗ್ ಚೀನಾ ಯಾನ್ಗಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನವು ಅತ್ಯಂತ ಸದೃಢ ಮತ್ತು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದು ಇಡೀ ರಾಜ್ಯವನ್ನೇ ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ, ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಝು ಯುವಾನ್ ಝಾಂಗ್ ನು ತುಂಬಾ ಅವಶ್ಯವೆನಿಸಿದ್ದ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಕ್ರೆಟರೀಸ್ (内阁) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಸಹಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಆತನ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರಂಕುಶವಾದುದಾಗಿತ್ತು. ಈ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಸ್ಮಾರಕ ಸಂಬಂಧೀ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ಕಾಗದಪತ್ರಗಳ, ಲಿಖಿತ ಅಹವಾಲುಗಳ, ಅಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅನುಮೋದನಾ ಪತ್ರಗಳ, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಹುಕುಮುಗಳ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯ ತೆರಿಗೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ, ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಹಕಾರ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಈ ಅಧಿಕಾರಶಾಹೀ ಬುದ್ಧಿಯೇ ಮುಂದೆ ಅವರನ್ನು ಸಮಾಜದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡದೆ, ಕ್ರಮೇಣ ಆ ಸಂತತಿಯೇ ನಶಿಸಿ ಹೋಯಿತು.
ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಯಂಗ್-ಲೇ ಯು ತನ್ನ ಜೊತೆಗಾರ ಅರಸರಿಗೆ ಅವರವರ ರಾಯಭಾರಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಕಳಿಸುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವರನ್ನೆಲ್ಲ ಒಂದುಗೂಡಿಸಿಕೊಂಡು ಚೀನಾದ ಸರಹದ್ದುಗಳನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಶ್ರಮ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ನಾಲ್ಕು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ ಹಡಗುಸ್ಥಂಭಗಳಿರುವ, 1500ಟನ್ ಭಾರ ಹೊರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಬಹು ದೊಡ್ಡ ನೌಕಾ ಪಡೆಯೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ದಶಲಕ್ಷ ಸೈನಿಕರ ಪದಾತಿದಳವೂ, (ಕೆಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇದು 1.9 ದಶಲಕ್ಷ) ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಚೀನಾ ಸೈನ್ಯವು ವಿಯೆಟ್ನಾಂನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ನೌಕಾಬಲವು ಚೀನಾದ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ದಾಟಿ, ಹಿಂದೂ ಮಹಾ ಸಾಗರವನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕಡಲ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಚೀನಾ ಪೂರ್ವ ಟರ್ಕಿಸ್ತಾನ್ ನ ಬೆಂಬಲವನ್ನೂ ಗಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಏಶಿಯಾದ ಹಲವಾರು ಕಡಲಸಂಬಂಧೀ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಂದ ಚೀನಾದ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಪ್ಪಕಾಣಿಕೆಗಳು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಸ್ವದೇಶೀ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಜ್ಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಪೈಕಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೆನಾಲ್ ಅನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಅಂತರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟುಗಳಿಗೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷಕ್ಕೆ 100,000ಟನ್ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಚೀನಾ ಸಮರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಚಲನೆಯ ತತ್ವವನ್ನಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಹಲವಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಪ್ಯಾಲೆಸ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಬೀಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಈಗಿರುವ ಫಾರ್ಬಿಡನ್ ಸಿಟಿಯ ಸಧ್ಯದ ವೈಭವ ಆಗ ನಿರ್ಮಿತವಾದದ್ದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಬಹುತೇಕ ಸದೃಢತೆಯಾ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಳಕೆಯಾದದ್ದು. ಕೃಷಿಕರು ಹೊಸ ಹೊಸ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಪಾರ್ಸಲೆನ್ ಮತ್ತು ಹತ್ತಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತತೊಡಗುತ್ತವೆ.
1449ರಲ್ಲಿ ಎಸೆನ್ ತಾಯಿಸಿಯು ಒಯಿರಟ್ ಮಂಗೋಲ್ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಕೈಗೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಮೂಲಕ, ಟುಮು ವಂಶದ ಜ್ಹೆಂಗ್ಟಾಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುತ್ತಾನೆ. 1542ರಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲರ ನಾಯಕ ಅಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ಎಂಬುವನು ಉತ್ತರ ಚೀನಾದ ಗಡಿಭಾಗವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. 1550ರ ಹೊತ್ತಿಗಂತೂ ಬೀಜಿಂಗ್ ನ ಉಪಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಅವನು ತಲುಪಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ಇದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಚೀನಾ ದೇಶಕ್ಕೆ ಜಪಾನೀ ಕಡಲುಗಳ್ಳರು ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದ ಕಡಲತೀರಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ಇತ್ತು. ಈ ಕಡಲುಗಳ್ಳರನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೆನ್ಯುಗಲ್ ಕಿ ಜಿಗುಅಂಗ್ ಪಾತ್ರ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಜಿಯಾಜಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ, ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ವಿಕೋಪಗಳಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಭಯಾನಕವಾದ ಭೂಕಂಪವೆಂದರೆ ಶಾಂಕ್ಸಿ ಭೂಕಂಪ. 1556ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಈ ಭೀಕರ ಭೂಕಂಪದ ದುರಂತದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 830,000 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನ ಜೀವ ತೆರಬೇಕಾಯಿತು.
ವಿದೇಶೀ ದಾಳಿಕೋರರಿಂದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಸಲುವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಚೀನಾದ ಮಹಾಗೋಡೆಯ ಕಡೆಯ ಹಂತದ ಕಟ್ಟುವಿಕೆ ಆಗಿದ್ದು ಮಿಂಗ್ ರಾಜವಂಶದವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ. ಮಿಂಗ್ ಮನೆತದವರಿಗೂ ಸಾಕಷ್ಟು ಮೊದಲೇ ಚೀನಾ ಮಹಾಗೋಡೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದರೂ, ಬಹುತೇಕ ಮುಕ್ತಾಯದ ಮತ್ತು ರಿಪೇರಿ ಕೆಲಸಗಳು ಜರುಗಿದ್ದು ಮಿಂಗ್ ಅರಸರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ. ಇವತ್ತಿನ ಗೋಡೆಯ ಸ್ವರೂಪದ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ಮಾತೃಗಳೆಂದರೆ ಮಿಂಗ್ ಅರಸರುಗಳು. ಇಟ್ಟಿಗೆಯ ಮತ್ತು ಅಮೃತಶಿಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೆಲಸವನ್ನು ವಿಸ್ತಾರಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಗಡಿಯಾರ ಗೋಪುರಗಳನ್ನು ಮರುವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಕಟ್ಟಲಾಗಿತ್ತು; ಫಿರಂಗಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1644–1911)
thumb|left|ಪೆಕಿನ್ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪಡೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೌರವ ಸ್ವೀಕಾರ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ರಾಯಭಾರಿ (ಮಕರ್ಟ್ನೆ)ಜೇಮ್ಸ್ ಗಿಲ್ಲರಿ ರಚಿಸಿ, ಕೆತ್ತಿಸಿರುವುದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 1792ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿತ. thumb|300px|1892ರಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಚೀನಾದ ಉಪ ಪ್ರಾಂತ್ಯ
ಮಂಚೂಸ್ ವಂಶದವರಿಂದ ಸೋಲುಂಡ ಬಳಿಕ ಕಡೆಯ ಹಾನ್ ಚೀನಾ ಮನೆತನವಾಗಿದ್ದ ಮಿಂಗ್, ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನದವರಿಗೆ (1644–1911) ಅಧಿಕಾರದ ಗದ್ದುಗೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲೇಬೇಕಾಯಿತು ಮಂಚೂಸರು ಮೊದಲು ಜುರ್ಚೆನ್  ಜನಾಂಗದವರೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾವಾಗ ಬೀಜಿಂಗ್ 1644ರಲ್ಲಿ ಲಿ ಜೈಚೆಂಗ್ ಒಕ್ಕಲಿಗ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತೋ, ಕಡೆಯ ಮಿಂಗ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ಚೊಂಗ್ಜೆನ್ ನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಮಂಚು ಮನೆತನದವರು ಮಿಂಗ್ ನ ಗೆಂಗುಯಲ್ ವು ಸಂಗುಯಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಬೀಜಿಂಗ್ ನ ಮೇಲಿನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೆ ಮುಂದೆ ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಾ ಆಡಳಿತದ ಕನ್ಫ್ಯುಷಿಯನ್ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮಂಚು ವಂಶದವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಪರ್ ಚೀನಾ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಂಚು ಜನರು ಹಾನ್ ಚೀನೀ ಜನರನ್ನು ಕ್ಯು ಆರ್ಡರ್ ಪದ್ಧತಿಯ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವಿಶೇಷ ಕ್ಯು ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸ, ಉಡುಗೆ ತೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಅನುಸರಿಸುವಂತೆ ಆಗ್ರಹಕ್ಕೊಳಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾನ್ ನವರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಗೆಯಾಗಿದ್ದ ಹಾನ್ಫು ವಿನ ಜಾಗಕ್ಕೀಗ ಮಂಚು-ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಿಪಾವೋ ಬ್ಯಾನ್ನರಮೆನ್ ಉಡುಗೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಂಗ್ ಝುವಾಂಗ್  ಗಳು ಕಾಲಿಟ್ಟಿವೆ. ಕಾಂಗ್ಸ್ಕಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಚೀನಾದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಆಗಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುನಾಗಿ ಸಮಗ್ರವಾಗಿಯೂ, ಸಮಕಾಲೀನವಾಗಿಯೂ, ಅತ್ಯುತ್ಕೃಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ಪದಕೋಶವೊಂದರ ರಚನೆಗೆ ಆದೇಶ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನವು ಎಂಟು ಬಾವುಟಗಳು ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಭೂತ ಸೇನಾಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಲಾಂಛನವೊಂದರ ರಚನೆಗೂ ಮುಂದಾಗುತ್ತದೆ. ಬಾವುಟ ಮಾಡುವ ಕೂಲಿಕಾರರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ಅಥವಾ ಕೈಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸದಂತೆ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಅವರು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇಷ್ಟಾದರೂ ಅವರನ್ನು ತುಂಬಾ ಘನವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಗುರುತಿಸಿ, ಅಗತ್ಯ ಅನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಡಲಾಗಿತ್ತು. ವಾರ್ಷಿಕ ಪಿಂಚಣಿ, ಜಮೀನು ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆ ಮೊದಲಾದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
left|thumb|ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯಂಗ್ಯ ಚಿತ್ರ 1890 ರಷ್ಟು ಹಳೆಯದು ಯುಕೆ, ಜರ್ಮನಿ, ರಷಿಯ, ಫ್ರಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್ ಗಳ ನಡುವೆ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಚೀನಾದ ಪೈ ನಕ್ಷೆಯ ಪ್ರತಿಬಿಂಬ
ಮುಂದಿನ ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರ ಹಿಡಿತದಲ್ಲೇ ಇದ್ದ ಯುನ್ನಾನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಈಗ ಕಿಂಗ್ ವಂಶಸ್ಥರೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವದ ವಲಯವನ್ನು ಕ್ಸಿನ್ ಜಿಯಾಂಗ್, ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಮಂಗೋಲಿಯ ಗಳ ಮೇಲೂ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕ್ರಮೇಣ ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಕಿಂಗ್ ನ ಹಿಡಿತ ಸಡಿಲಗೊಂಡು ಅದು ದುರ್ಬಲವಾಗತೊಡಗಿತು. ಓಪಿಯಂನ್ನು ಮಾರುವುದರ ಮೂಲಕ ಚೀನಾದ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಬಂಧ ಕುದುರಿಸುವ ಹುನ್ನಾರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಚೀನಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ನಿಯಮಗಳು ಓಪಿಯಂ ಅನ್ನು ರಫ್ತು ಮಾಡಬೇಕೆನ್ನುವ ಅದರ ಆಸೆಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರೆಚುತ್ತವೆ. ಹಾಗೆ ಶುರುವಾದ ವಿರೋಧ ಕಡೆಗೆ 1840ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಓಪಿಯಂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ 1842ರಲ್ಲಿ ನಾನ್ಕಿಂಗ್ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಹಾಂಗಕಾಂಗ್ ನ್ನು ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟಯಿಪಿಂಗ್ ರೆಬೇಲ್ಲಿಯನ್ (1851–1864) ಎನ್ನುವುದು ಚೀನಾದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ಚಳುವಳಿ. ಚೀನಾದ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗವು ಟೈಪಿಂಗ್ ತಿಯಂಗೋ ಎನ್ನುವ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಕ್ರಿಷ್ಟಿಯನ್ ಸಮುದಾಯದಂತೆ ತೋರುತ್ತಿದ್ದ, 'ಸ್ವರ್ಗದ ಅರಸು' ಎಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಹಾಂಗ್ ಕ್ಸಿಕ್ವ್ಯಾನ್ ನ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಅನಂತರವೇ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಟೈಪಿನ್ಗ್ಸ್ ಜನರು ಕಡೆಗೂ ಹತ್ತಿಕ್ಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು. 1864ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ನಾನ್ಕಿಂಗ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ಸೇನೆಯು ನಾಶವಾದದ್ದು. 15ವರ್ಷಗಳ ಬಂಡಾಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 20ದಶಲಕ್ಷಗಳು.
ಇದರೊಟ್ಟಿಗೆ, ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆಯೇ, ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಕೂಡ ಈ ಬಂಡಾಯಗಳು ಮಾನವ ಜೀವಗಳನ್ನೂ ಬಲಿತೆಗೆದುಕೊಂಡವು. ಈ ಬಂಡಾಯದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ, ಪುಂತಿ-ಹಕ್ಕಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಯುದ್ಧಗಳು, ನಿಯೇನ್ ಚಳುವಳಿ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಚಳುವಳಿ, ಪಾನ್ಥಾಯ್ ಚಳುವಳಿ ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸರ್ ಚಳುವಳಿ. ಕಿಂಗ್ ಮನೆತನದವರು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಕೊಟ್ಟ ಬಂಡಾಯದ ಅಥವಾ ತಾರತಮ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಗಳ್ಯಾವುವೂ ಅವರು ಮನಃಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಮಾಡಿದವುಗಳಲ್ಲ. ಹಲವು ಕೋನಗಳಿಂದ ಈ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, 19ನೆಯ ಶತಮಾನ ತಂದೊಡ್ಡಿದ ಯಾವುದೇ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಉಂಟಾದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಈ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೊರೆ ಹೋಗಿರಬಹುದು ಎನಿಸುತ್ತದೆ.
ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯ
ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ಸೇನಾಡಳಿತವಾಗಿದ್ದ ವುಚಾಂಗ್ ನ ಉದಯವು 1911ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 10ರಂದು ವುಹನ್ ನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಹಂಗಾಮಿ ಸರಕಾರವು 1912ರ ಮಾರ್ಚ್ 12ರಂದು, ಸುನ್ ಯಾತ್ ಸೇನ್ ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನ್ಜಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೆ, ಸುನ್ ಅವರು ಒತ್ತಾಯಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು, ಕಿಂಗ್ ಆಡಳಿತದ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿಯೂ, ನ್ಯೂ ಆರ್ಮಿಯ ನಾಯಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಯುವಾನ್ ಶಿಕಯ್ ಅವರಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಹಿನ್ನೆಲೆಯೂ ಇತ್ತು. ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕಿಂಗ್ ಅರಸು ಮನೆತನದ ಕಡೆಯ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು ಎನ್ನುವ ಮಾತಿನಂತೆ ಈ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು. (ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಸುನ್ ಅವರಿಗೆ ಅಸಮಾಧಾನಗಳೂ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪವೂ ಇದ್ದವು) ವರ್ಷಗಳು ಉರುಳಿದಂತೆಲ್ಲ, ಯುವಾನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಹಂಗಾಮಿ ಶಾಸನಸಭೆಗಳನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಲು ಮುಂದಾಗುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ 1915ರಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯೆಂದು ಘೋಶಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಯುವಾನ್ ನ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹೀ ಗುರಿಗಳು ಆತನ ಕೈಕೆಳಗಿನ ಅಧಿಕಾರಿವರ್ಗದವರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿರೋಧಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಬಂಡಾಯದ ಫಲಗಳ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ, ಆತ ಕಡೆಗೂ 1916ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಜೂನ್ ನಲ್ಲಿ ಆತ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಾನೆ. ಆತನ ಸಾವಿನೊಂದಿಗೆ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅಧಿಕಾರ ಶೂನ್ಯ ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಗಣರಾಜ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೇ ಬುಡಸಹಿತ ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ ಬಿಟ್ಟಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಸಂಗತಿಗಳು ಚೀನಾ, ಸೇನಾಧಿಪತ್ಯದ ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ದಾರಿಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತವೆ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗವನ್ನು ಅದಲು ಬದಲಾಗುವ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಮಿಶ್ರಪಕ್ಷಗಳ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
1919ರಲ್ಲಿ, ಮೊದಲ ವಿಶ್ವಯುದ್ಧ ಮುಗಿಯಬೇಕೆಂಬ ವೆರ್ಸಲೆಸ್ ಒಪ್ಪಂದವು ಚೀನಾದ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮೇ ಫೋರ್ಥ್ ಮೂವ್ಮೆಂಟ್ ಚಳುವಳಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಶೀಘ್ರವೇ ಅದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳ ವಿರೋಧೀ ಚಳುವಳಿಯಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಚೀನಾ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದ ಮುಕ್ತ ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ತತ್ವಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ವಾತಾವರಣ ವಿವೇಚನೆಯ ಮೂಲ ಬೇರನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಪಂಥಗಳ ನಡುವೆ ಬಗೆಹರಿಯಲಾಗದ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ತಲೆದೋರುತ್ತವೆ. ಇದು ಮುಂಬರುವ ಶತಮಾನವಿಡೀ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ.
1920ರಲ್ಲಿ ಸುನ್ ಯಾತ್-ಸೇನ್ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕ ತಳಪಾಯವೊಂದನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಒಡೆದಂತಿದ್ದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ಜೋಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸೋವಿಯೆಟ್ ರಶಿಯಾದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಆತ ಫ್ಲೆದ್ಗ್ಲಿಂಗ್ ನೊಡನೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಚೀನಾದ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಸೇರುತ್ತಾನೆ. 1925ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ನಿಂದ ಸುನ್ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೇಲೆ, ಆತನ ಕೃಪಾಪೋಷಿತರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಚಿಯಾಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ಕುವೊಮಿನ್ತಾಂಗ್ (ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷ ಅಥವಾ KMT)ನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಚೀನಾವನ್ನು ನಾರ್ತ್ರನ್ ಎಕ್ಸ್ಪೆಡಿಶನ್ ಎಂಬ ಸೇನಾ ಚಳುವಳಿಯ ಆಳ್ವಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತರುತ್ತಾರೆ. ಸೇನಾಬಲದ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಮೇಲೆ, ಚಿಯಾಂಗ್ ನು ಉತ್ತರದ ಸೇನಾ ನಾಯಕರುಗಳ ಹೆಸರಿಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಇರುವ ಸ್ವಾಮಿನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾನೆ. 1927ರಲ್ಲಿ, ಚಿಯಾಂಗ್ ನು ಯನ್ನು CPCಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿ,ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಕಾರುಣವಾಗಿ CPC ಸೇನೆಯನ್ನು ಬೆಂಬತ್ತಿ ಹೋಗಿ, ಅದರೆಲ್ಲ ನಾಯಕರನ್ನು ಅವರ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಸಮೇತ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. 1934ರಲ್ಲಿ, ತಂತಮ್ಮ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಮೂಲಗಳಿಂದಲೇ ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸಿದವರಂತೆ ನುಗ್ಗಿ ಬರುವ ಚೀನಾ-ಸೋವಿಯೆಟ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಂತಹ CPC ಬಲಗಳು ಚೀನಾದ ಈಶಾನ್ಯ ದಿಕ್ಕಿನ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಜನ ವಸಾಹತುವಿನ ಕಡೆಗೆ ಲಾಂಗ್ ಮಾರ್ಚ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಯಾನನ್ ನ ಶಾಂಕ್ಸಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಗೆರಿಲ್ಲಾ ಮೂಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುತ್ತವೆ.
1945ರಲ್ಲಿ WWII ಕೊನೆಗೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಸೋಲಿನ ಭಾಗವಾಗಿ, ಜಪಾನೀ ಸೇನಾಪಡೆಗಳು ತೈವಾನಿನಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಸೇನಾಪಡೆಗಳಿಗೆ ಶರಣಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ಮೂಲಕ ಚಿಯಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ನಿಗೆ ತೈವಾನಿನ ಮೇಲೆ ಸೂಕ್ತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರೀ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡುತ್ತವೆ. 1949ರಲ್ಲಿ, ಯಾವಾಗ ಚಿಯಂಗ್ ನು ಮೇನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಚೀನಾದಲ್ಲಿ CPC ಬಲಗಳಿಂದ ಸೋಲುಂಡನೋ, ಅಲ್ಲಿಂದಾಚೆಗೆ ಅವನು ಅಳಿದುಳಿದ ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರದೊಂದಿಗೆ, ಸಣ್ಣ ಸೇನಾ ತುಕಡಿಯೊಂದಿಗೆ ತೈವಾನ್ ಗೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ KMT ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಅದರ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಜೊತೆಗಿರುತ್ತಾರೆ.
1949ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ
1949 ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1 ರಂದು cpc ಯ ಜಯದೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಚೀನಾ ಜನತಂತ್ರ ದೇಶವೆಂಬ ಘೋಷಣೆಯೊಂದಿಗೆ, ತೈವಾನ್ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಚೀನಾ ಮೇನ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಚೀನಾ ಗಣತಂತ್ರ ರಾಜ್ಯದಿಂದಲೇ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಎರಡು ವಿರೋಧೀ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವೊಂದು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವೂ ಜರುಗಿಲ್ಲ. 1949ರಿಂದ ಜನತಂತ್ರ ಹಾಗೂ ಗಣತಂತ್ರ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಬೇಕೆಂದರೆ, ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ. 1949 ರಿಂದ ಚೀನಾ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ತೈವಾನ್ ನ ಮೇಲೆ ಚೀನಾದ ಗಣತಂತ್ರ (1949-ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ) ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ.
ಭೂ ನಿರೀಕ್ಷಣೆಗಳು
ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್ ಫ್ರಂ ಕ್ವೆಸ್ಚಿಯ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಪ್ರೆಸ್ 1999, 1,136ಪುಟಗಳು, ದಿ ಅಥಾರಿಟೆಟಿವ್ ಟ್ರೀಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಸಾಂಗ್, ಮಿಂಗ್, ಮತ್ತು ಕಿನ್ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತೀಸ್; ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ '' ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ಸ್ ಆನ್ ಫೈಲ್, 1999. 62ಪುಟಗಳು ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್
ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್ ಫ್ರಂ ಕ್ವೆಸ್ಚಿಯ ಕಂಪ್ಲೀಟ್ ಎಡಿಶನ್ ಆನ್ಲೈನ್ ಎಟ್ [[Questia] ಆನ್ಲೈನ್ ಎಡಿಶನ್
ಹ್ಯಾನ್ ರಾಜಮನೆತನ
ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ 1984 ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಏಶಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ  ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ "ದಕ್ಷಿಣದ ಸೇನಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಗ್ರಂಥದ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯ: ದ ಫೌಂಡೆಶನ್ ಎಂಡ್ ಅರ್ಲಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ದಿ ತ್ರೀ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್" ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಆಫ್ ವು, ರಾಫೆ ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ಅಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಮೊನೋಗ್ರಾಫ್ಸ್ ಗ್ರಂಥದಿಂದ. ನ್ಯೂ ಸಿರೀಸ್ ನಂ.16 ಫ್ಯಾಕಲ್ಟಿ ಆಫ್ ಅಷಿಯನ್ ಸ್ಟಡೀಸ್, ದಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ 1989)
ಜಿನ್, 16 ರಾಜಮನೆತನಗಳು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಚೀನಾದ ರಾಜವಂಶಗಳು
ಡೆ ಕ್ರೆಸ್ಪಿಗ್ನಿ, ರಾಫೆ 1991. ಮೂರು ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಜಿನ್: ಅ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ ಇನ್ ದಿ ಥರ್ಡ್ ಸೆಂಚುರಿ AD ಪೂರ್ವ ಏಶಿಯಾದ ಇತಿಹಾಸ ಸಂ. 1ಜೂನ್ 1991 ಪು. 1-36 ಸಂ. 2 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1991, ಪು. 143–164. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಕ್ಯಾನ್ಬೆರ್ರಾ
ಸುಯಿ ರಾಜಮನೆತನ
1978 ದಿ ಸುಯಿ ಡಿನ್ಯಾಸ್ತಿ : ದಿ ಯುನಿಫಿಕೆಶನ್ ಆಫ್ ಚೀನಾ  CE 581-617. ಅಲ್ಫ್ರೆಡ್ ಎ. ನಾಫ್, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ISBN 0-394-49187-4 ; 0-394-32332-7 (ಪ್ರ).
ಟ್ಯಾಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ
1967. ದಿ ವರ್ಮೀಲಿಯನ್ ಬರ್ಡ್: ಟಾಂಗ್ ಇಮೇಜಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಸೌತ್  ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ ಆಫ್ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯ ಪ್ರೆಸ್. ಬರ್ಕ್ಲಿ ಎಂಡ್ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲಿಸ್ ರಿಪ್ರಿಂಟ್ 1985. ISBN 0-520-05462-8.
ಕಿಂಗ್ ರಾಜಮನೆತನ
(2001) ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ ರೆಫ್ಲೆಕ್ಷನ್ಸ್ ಆನ್ ದಿ ನ್ಯೂ ಕಿಂಗ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಸ್ಕೂಲ್ ಇನ್ ದಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್. ಚೈನೀಸ್ ಸ್ಟಡೀಸ್ ಇನ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ವಿಂಟರ್ 2009/2010, ಸಂ. 43 ಸಂಚಿಕೆ 2, pp 92–96, ಗ್ರಂಥವು ನಾನ್ -ಹಾನ್ ಮನೆತನದವರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಚು ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಂಚು ಜನಾಂಗದ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೋಲು ಮತ್ತು ಗೆಲುವುಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ಕೃತಿಯು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ, ಕಿಂಗ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಮ್ಮ ಜನಾಂಗದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಗಣರಾಜ್ಯದ ಯುಗ
ಸುನ್ ಯತ್-ಸೇನ್ 480ಪು, ದಿ ಸ್ಟೇನ್ಡರ್ಡ್ ಬಯಾಗ್ರಫಿ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್
(1970) 3: 170-89, ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ ವಾಲ್ಯೂಮ್ 12, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ 1912-1949. ಪಾರ್ಟ್ 1.'' (1983). 1001 ಪು ವಾಲ್ಯೂಮ್ 13, ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್ ಚೀನಾ 1912-1949. ಪಾರ್ಟ್ 2'' (1986). 1092 ಪು ಮೇಜರ್ ಹಿಸ್ಟಾರಿಕಲ್ ಓವರ್ ವ್ಯೂ ಆಫ್ ಆಲ್ ಇಂಪಾರ್ಟೆಂಟ್ ಬುಕ್ಸ್ ಎಂಡ್ ಇಂಟರ್ಪ್ರೆತೆಶನ್ಸ್ ಇನ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮ್ಯೂಸ್ ಎಸ್ಸೇಸ್ ಬೈ ಸ್ಕಾಲರ್ಸ್; [http://www.questia.com/library/book/china s-bitter-victory-the-war-with-japan-1937-1945-by-james-c-hsiung-steven-i-levine.jsp ಆನ್ಲೈನ್ ಫ್ರಂ Questia; ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ 1937–1945'' (1982) ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ದಿ ಜನರಲಸ್ಸಿಮೋ: ಚಿಯಂಗ್ ಕೈ-ಶೇಕ್ ಎಂಡ್ ದಿ ಸ್ತ್ರಗ್ಗಲ್ ಫಾರ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಚೀನಾ  (2009) ISBN 978-0-674-03338-2
ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಯುಗ, 1949- ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ
ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ ಎಷಿಯನ್ ಸರ್ವೇ. ವಾಲ್ಯೂಮ್ 4. No. 9, ಸೇಪ್ಟ್ 1964 ) ಪುಟಗಳು 1048–1057 ಇನ್ JSTOR ಎನ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಲೀಪ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ 1950 ಆನ್ಲೈನ್ ಫ್ರೀ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ ಜಾನ್ ಕೆ. ಎದಿಷನ್ಸ್ ದಿ ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಹಿಸ್ಟರಿ ಆಫ್ ಚೀನಾ   ವಾಲ್ಯೂಮ್ 15: ದಿ ಪೀಪಲ್ಸ್ ರೆಪಬ್ಲಿಕ್, ಪಾರ್ಟ್ 2: ರೆವಲೂಶನ್ಸ್ ವಿತಿನ್ ದಿ ಚೈನೀಸ್ ರೆವಲೂಶನ್ಸ್. 1966-1982    ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಯು.ಪ್ರೆಸ್. ಪು 1108 ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್ ಪೂರ್ತಿ ಪುಸ್ತಕ ಅಂತರ್ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಉಚಿತವಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳು ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸ್ಟ್ ಸರ್ಚ್
ಮುಂದಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
(ಅಧ್ಯಾಯ 2: ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ವಿಜ್ಞಾನ) ಎಡಿನ್ಬರ್ಗ್ & ಲಂಡನ್: ಆಲಿವರ್ & ಬೋಯ್ದ್, 1836, 3 ಸಂಪುಟಗಳು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ಮಾಸ್, ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯುನಿವರ್ಸಿಟಿ, ಏಶಿಯ ಸೆಂಟರ್ (ಫಾರ್ ದಿ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಯೆಂಚಿಂಗ್ ಕೇಂದ್ರ), 2000, 1181 p., ISBN 0-674-00247-4; ISBN 0-674-00249-೦
ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಲಿಂಕ್ಸ್
ವರ್ಗ:ಚೀನಾ ಇತಿಹಾಸ
ಗವಿಸಿದ್ಧ ಎನ್.ಬಳ್ಳಾರಿ
ಗವಿಸಿದ್ಧ ಎನ್.ಬಳ್ಳಾರಿ ಇವರು ೧೯೫೦ರಲ್ಲಿ ರಾಯಚೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೊಪ್ಪಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಬಂಡಾಯ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಡನೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಕೆಲ ಕಾಲ ಸ್ಥಳೀಯ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ವಿಭಜಿಸಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೈದರಾಬಾದು ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಗ ಬೇಕೆಂದು ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯುಸಿರನವರೆಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು.
ಇವರ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳು: ಕತ್ತಲು ದೇಶದ ಪದ್ಯಗಳು, ಕಪ್ಪು ಸೂರ್ಯ (ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಕ ಬಹುಮಾನ). ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಕನ್ನಡ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ದೊರೆತಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಗವಿಸಿದ್ಧ ಎನ್.ಬಳ್ಳಾರಿ
ಕುಂಚಿಟಿಗ
ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಉತ್ತರ ಭಾರತದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದು ದೇವಗಿರಿ ಮತ್ತು ವಾರಂಗಲ್ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ 101 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು ಎಂದು ಹಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ನಂತರ ಅಲ್ಲೂ ಮುಸಲ್ಮಾನರ ದಾಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಡೆಗೆ ಸುಮಾರು 11, 12 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದರೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಂತಹ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ನಂದನಹೊಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟು ತಾಮ್ರಶಾಸನವನ್ನು ಬರೆಸಿ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಎಲ್ಲ ಕುಲಗಳಿಗೂ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಆಗ ಆರಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆಂಜನೇಯಸ್ವಾಮಿ ದೇವರನ್ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿ ಇಡೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಇದೊಂದು ಕಟ್ಟೆಮನೆಯಾಗಿರಲಿ ಎಂಬ ಭಾವನೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದರು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಬಂದ ಎಲ್ಲರು ಒಂದೇ ಕಡೆ ಜೀವಿಸಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಣಾಮ ಅವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಜೀವನ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿ ಕುಲಗಳ ಮೂಲಪುರುಷರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಒಂದೊಂದೆ ಕಡೆ ಚದುರಿದರು. ಹೀಗೆ ಚದುರಿದ ಕುಲಗಳ ಜನರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಚಿಕ್ಕಚಿಕ್ಕ ವಿಗ್ರಹಗಳು, ಕೇಲುಗಳು, ದೇವರ ಗುಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮನೆದೇವರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬಂದು ಅದನ್ನೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸತೊಡಗಿ ಅದನ್ನೆ ಅವರಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದಿದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು ತೀರ್ಮನಿಸಿ ಆ ಊರು ಅಥವಾ ಆ ದೇವಾಲಯ ವೇ ಕಟ್ಟೇಮನೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೇಯೇ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುಲಗಳಿಗೂ ಜಂಗಮ (ಸ್ವಾಮೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು) ಗುರುಗಳು ಇದ್ದರೆಂದು ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸತಜ್ಞರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ ಆ ಗುರುಗಳ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಗುರುಮನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆ ಗುರುಗಳ ಆಜ್ಞಾನುಸಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಒಂದೊಂದು ಕಡೆ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾದ್ದರಿಂದ ಮುಂದೆ ಮುಂದೆ ದೂರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ತೆರಳಿ ಜೀವನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಗ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಮತ್ತು ಗುರುಮನೆಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಎಲ್ಲರು ಸೇರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬರಲು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟವಾದ್ದರಿಂದ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗಳು ಅನುಕೂಲ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ತಾವು ಇರುವ ಕಡೆಯಲ್ಲೆ ಮುಖ್ಯಮನೆದೇವರುಗಳು ಆಜ್ಞೆಯ ಮೇರೆಗೆ ತಾವಿರುವೆಡೆಯಲ್ಲಿ ಅದೇ ದೇವರುಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನ ಇಷ್ಟದೇವರಗಳ ಹೆಸರಲ್ಲಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಇದನ್ನೆ ಕೆಲವರು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ತಂದಿದ್ದ ದೇವರುಗಳ ವಸ್ತುಗಳನ್ನ ಕತ್ತಲೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು ಪೂಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಅವು ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬರುವಾಗ ಬಂಡಿಗಳ ಸಹಾಯದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಆ ಬಂಡಿಗಳ ಇರುವೆಡೆಯಲ್ಲು ಆ ಬಂಡಿಗಳೆ ದೇವರೆಂದು ಆ ಬಂಡಿಗಳು ಇರುವ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಬಂಡಿಮನೆಯೆಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವಜರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಕಾಲನಂತರ ಕುಲಗಳ ಇನ್ನಿತರೆ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಇಲ್ಲದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಬುಡಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಂಡು ಕುಲವೊಂದೆ ಆದರೂ ನಾವು ಈ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಆ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರು ಎಂದು ಹೇಳುವ ವಾಡಿಕೆಯನ್ನು ಸಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡರು.
ರಾಜರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅವರ ಆಡಳಿತ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಜನರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಲು ತಿಳಿಯದೆ ಸಾರಿಗೆ ಅನುಕೂಲವಿರುವ ಕಡೆ ಅಥವಾ ತಾವಿರುವ ಕಡೆ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನ ಕಾಣಬಹುದು. ಇನ್ನು ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಾಗ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ದಿಂಡಿಗಲ್ ಥೇಣಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಗೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಹ ದೂರದ ಮನೆದೇವರುಗಳಿಗೆ ಬರಲಾರದೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಮನೆದೇವರುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಮುಂದೆ ನೀವು ನೋಡುವ ಮನೆದೇವರುಗಳ ಲೀಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಭಾಗದ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ಇಂದಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಿಕ್ಕ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಿರುವವರು ಕೆಲವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕ್ಕು ಎರಡು ವರ್ಷಕ್ಕು ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬಂದು ಹೋಗುತ್ತಿರುವುದು ಸಹ ನಾವು ನೋಡಿದ್ದೇವೆ.
ಇನ್ನು ವಿಶೇಷವೆಂದರೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಮನೆದೇವರುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯೂರು, ಸಿರಾ, ಮಡಕಸಿರಾ, ಪಾವಗಡ, ಮಧುಗಿರಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ, ಚಿಕ್ಕನಾಯಕನಹಳ್ಳಿ, ಚಿತ್ರದುರ್ಗ, ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ಹೊಸದುರ್ಗ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿವೆ.
= ಇತಿಹಾಸ = ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ ಶ. 12ನೇ ಶತಮಾನದ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿನ “ವಾರಂಗಲ್” ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಈಗಿನ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲ ಪ್ರದೇಶವಾದ ತೆಲಂಗಾಣ ಸೀಮೆ) ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರು ರಾಜ್ಯವಾಳಿದರು. ಇಂತಹ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ಎಂಬ ಜನಾಂಗ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜರೂ ಇವರ ಬಂಧುಗಳೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಹಲವಾರು “ಕುಂಡುಟಿ”ಗಳು ರಾಜನ ಆಪ್ತ ಮಂತ್ರಿಗಳಾಗಿ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯದ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಾಗಿ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಜಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರ ವೃತ್ತಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇವರ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಕುಂಡುಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ 100ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳಿದ್ದವು (ನಂತರ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವಾಗ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಜಲದೇನವರ ಕುಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು). ಅಲ್ಲಿನ”ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರುತಮ್ಮವಿವಿಧ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರದ ಹಾಗೂ ಕುಲ ಕಸುಬಿನ (ಕುಂಚಿಟಿಗರ ಕುಲ ಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಮುಂದೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯವೆಂದರೆ ಎಲ್ಲೂ ಒಕ್ಕಲುತನವನ್ನು ಕುಂಡುಟಿಗಳು ತಮ್ಮ ಕುಲ ಕಸುಬು ಎಂದು ಭಾವಿಸದಿರುವುದು! ) ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಿ ತಮಗೆದಿನಬಳಕೆಗೆ ಬೇಕಾದ ದೇವಗಿರಿ ಬಣ್ಣದಸೀರೆ, ಮತ್ತಿತರ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿದ್ದರು.
ಶತ್ರು ಕಾಟ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟನೆ
ಗಡಿ ಭಾಗದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನರಲ್ಲಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯ ಎನ್ನುವವರೊಬ್ಬರು ತಮ್ಮ ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರರಾದ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ಚಿಕ್ಕಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಒಮ್ಮೆ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ದೇವಗಿರಿಗೆ ಬೆಣ್ಣೆ, ಮೊಸರು, ತುಪ್ಪ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಮುಸ್ಲಿಂ ನವಾಬ ಇವರನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ. ಅವರು ಒಪ್ಪದಿದ್ದಾಗ ಊರಿನ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಹಾಕಿಸಿದ. ಆಗ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ “ಕುಂಡುಟಿ” ಜನಾಂಗದವರೆಲ್ಲಾ ಸೇರಿ ಒಮ್ಮೆಲೇ ದಿಡ್ಡಿ ಬಾಗಿಲನ್ನು ಒದ್ದಾಗ ಬಾಗಿಲು ಮುರಿದು ಹೊಯಿತು. ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳೆಲ್ಲಾ ಓಡಿಹೋದರು. ನವಾಬ ಕುದುರೆ ಹತ್ತಿ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ. ಅವರ ಪೈಕಿ ದೊಡ್ಡಭೈರೇದೇವಮ್ಮ ನವಾಬನಿಗೆ ಸೆರೆ ಸಿಕ್ಕಿದಳು. ನವಾಬ ಮಿಕ್ಕವರಿಗಾಗಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರ ಬೆನ್ನತ್ತಿದ.
ಮಹಾಪ್ರಯಾಣ
ನವಾಬನ ಉಪಟಳ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ ಮುಖಂಡರೆಲ್ಲಾ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ, ನವಾಬನಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜದ 47 ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ಜನ, ದನ, ಹಸು ಕರುಗಳೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಹೊರಟರು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಅಡ್ಡ ಬಂದಿತು. ಆಗ ಒಬ್ಬ ನಾಯಕರವನು ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದೊಂಬರವನು ಹೊಂಗೆಮರ ತೋರಿಸಿದರು. ನದಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಆ ಬೃಹತ್ತಾದ ಹೊಂಗೆ ಮರ ಮತ್ತು ಜೊಂಡಿನ ನೆರವಿನಿಂದ “ಕುಂಡುಟಿ”ಗರು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿದರು.
ಹೀಗೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುತ್ತಿರುವಾಗ ರಭಸದಿಂದ ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ಅಡ್ಡವಾಯಿತು. ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಲು ಯಾವುದೇ ಉಪಾಯ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬೆನ್ನಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ನವಾಬರ ಸೈನ್ಯ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನಿಂದ ತುಂಬಿ ಹರಿಯುವ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ. ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ “ಕುಂಡುಟಿ” ಮುಖಂಡರಿಗೆ ಚಿಂತೆಯಾಯಿತು.
ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ ಸಹಾಯ:
ಭೋರ್ಗರೆಯುತ್ತಿದ್ದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟುವ ವಿಧಾನ ತೋಚದೆ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ಅಲ್ಲೆ ಕುರಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಕುರುಬಗೌಡನೂಬ್ಬನ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು. ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನನ್ನು ನದಿ ದಾಟುವ ಪರಿ ಹೇಗೆಂದು ಕೇಳದಾಗ, ಆತ “ನಿಮ್ಮನ್ನು ನದಿ ದಾಟಿಸಿದರೆ ನನಗೇನು ಲಾಭ” ಎಂದು ಆತ ಕೇಳಿದ. ಆ ಮಾತಿಗೆ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಆತನೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ವಿವಾಹ ಮಾಡಿ ಕೊಡುವ ಹಾಗು ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ತಮ್ಮ “ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜ ಇರುವವರೆಗೆ ಸ್ಮರಿಸುವ ಏರ್ಪಾಟು ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಮಾತು ಕೊಟ್ಟರು. ಅದರಂತೆ ಆತ ನದಿ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಾಗ, ನದಿಯ ರಭಸ ಕಡಿಮೆಯಾಯಿತು.ಆಗ ಎಲ್ಲರೂ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿದರು.
“ಕುಂಡುಟಿ” “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ: ಆಗ ಮುಖಂಡರಾದ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ತಮ್ಮನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ನದಿ ದಾಟಿಸಿದ ಅ ಮಹೋಪಕಾರಿಯನ್ನು “ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯ”ನೆಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಉಂಡೆತ್ತರಾಯರು ಕೊಟ್ಟ ಮಾತಿನಂತೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳಾದ ಚಿಕ್ಕಬೈರೇದೇವಮ್ಮನನ್ನು ಆತನಿಗೆ ಕೊಟ್ಟು ಮದುವೆಮಾಡಿದರು. ಆತನ ಕುಲವನ್ನು ಜಲದೇನವರು ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಆತನ ಉಪಕಾರವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆತ ಹೊಂದಿದ್ದ “ಕುಂಚ”ವನ್ನು ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡರು. ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಜಲದಿ ಬಪ್ಪ ರಾಯರ”ಕುಂಚ”ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ತಮ್ಮ”ಕುಂಡುಟಿ” ಸಮಾಜವನ್ನು “ಕುಂಚಿಟಿ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗೆ “ಕುಂಚ”ದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ”ಕುಂಡುಟಿ”ಜನಾಂಗ “ಕುಂಚಿಟಿ” ಜನಾಂಗವಾದರು. ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ “ಕುಂಚಿಟಿ”ಯಿಂದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ” ಪದ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿತು.
ಹೀಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ತುಂಗಭದ್ರಾ ನದಿ ದಾಟಿದ “ಕುಂಚಿಟಿಗ”ರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನನಂದನ ಹೊಸೂರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಬೀಡು ಬಿಟ್ಟರು. ನಂತರ ಅಲ್ಲಿಂದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ಚದುರಿದರು.
ಕ್ರಿ.ಶ.1300ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಾಕತೇಯರ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನ ಆಕ್ರಮಣದ ವಿರುದ್ಧ ಉಗ್ರವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿ ವೀರ ಮರಣವನ್ನಪ್ಪಿದರು. ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ,ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಕಾಕತೇಯ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಜೆಗಳು ಅನಾಥರಾದರು.
ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಉಗಮ
ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ಪ್ರಭುಗಳ ಬಂಧುಗಳಾದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಮತ್ತು ಭಂಡಾರ ಮಂತ್ರಿಗಳಾದ ಸಂಗಮರಾಯರ ಮಕ್ಕಳಾದ ಹಕ್ಕರಾಯ ಮತ್ತು ಬುಕ್ಕರಾಯ ಕುಟುಂಬ ಪರಿವಾರ ಸಮೇತರಾಗಿ ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ನಿಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಸೈನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣದ ದೂರದ ಆನೆಗೊಂದಿಗೆ ಸಮೀಪದ ತುಂಗಭದ್ರ ನದಿ ತೀರದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳವಾದ ದೊರವಾಡಿ(ಈಗಿನ ಹಂಪೆ)ಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ನಿರ್ಮಿಸಿ ವಿಜಯನಗರ ಮಹಾಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪ್ರಭು ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ, ಡಿಂಡಿಗಲ್ ಹಾಗು ತೆಣಿ ಸೀಮೆಯನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರನ್ನು ಮಧುರೈಯ ಮಾಂಡಳೀಕರನ್ನಾಗಿಸಿದರು. ಇವರನ್ನು “ನಾಯಕ”ರೆಂದೂ ಕರೆಯುತಾರೆ. ಇವರಿಂದ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರು ಕರ ವಸೂಲು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಹೀಗೆ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಮಧುರೈ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು.
ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಮತ್ತು ತಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ
ಕ್ರಿ.ಶ.1321ರಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನನಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಲಿಗೆ, ದರೋಡೆ, ಕೊಲೆ, ಮಾನಭಂಗಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇವುಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ವಾರಂಗಲ್ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮಹಾಜನತೆ ತಮ್ಮ ಆಯಾಗಾರ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ನಗನಾಣ್ಯ, ಪಶು, ಧಾನ್ಯ, ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ದೂರದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಈಗಿನ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು ತುಂಬಾಡಿ ಪೆಮ್ಮಿಗದೇವರಹಳ್ಳಿ ಸಮೀಪದ ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಪೆನಗೊಂಡ ರಾಜ ಅನೆಗೊಂದಿಜಗದೇವರಾಯರ ಮತ್ತು ಮಂತ್ರಿ ಕಂಪಣರಾಯರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಸಾಮಂತ ರಾಜರಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿ ವೀರಕೇತುರಾಯರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪಮತ್ತು ಇವರ ಪತ್ನಿ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ. ಇವರು ಒಡ್ಡಿಗೆರೆಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿ ಮತ್ತು ತಾಡಿಯನ್ನು ಉಪ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದರು. ಪತಿರಾಜ ವೀರನಾಗಪ್ಪರ ಮರಣಾನಂತರ ಕೆಲಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ರಾಣಿ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನ ಧರ್ಮ ಮಾಡಿ ಅಗ್ನಿಕುಂಡದಲ್ಲಿ ನಡೆದು ದೇವಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು.
ಕೊಂಡವಾಡಿ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಉಗಮ
ವಾರಂಗಲ್ ನ ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವಾರಂಗಲ್ ಸಮೀಪದ ಬಡುವಲವಾಡಿ ಪಟ್ಟಣದ ರಾಜಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ ಚದುವಲರಾಯರ(ಜನತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕರೆದ ಹೆಸರು ಬಡುವಲರಾಯ) ವಂಶಸ್ಥರು, ಪ್ರಭು ಪ್ರತಾಪದೇವರ ಮರಣಾನಂತರ, ಕೊಂಡವಾಡಿ ರಾಮಲಿಂಗೇಗೌಡರ ಮೊಮ್ಮಗ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪಗೌಡರ ಮಗ ಮಹಾಪರಾಕ್ರಮಿಮಾರೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಇವರ ಸಹೋದರರು ವಡ್ಡಿಗೆರೆ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ಕೊಂಡವಾಡಿ ಮತ್ತು ಪುರವರ ಪಟ್ಟಣಗಳ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಜಯಮಂಗಲಿ ನದಿ ತೀರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಅರಸರ ಅನುಮತಿ ಪಡೆದು ಕೋಟೆ ಪಟ್ಟಣ ನಿರ್ಮಿಸಿ ಮುಮ್ಮಡಿ ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿ ಕ್ರಿ.ಶ.1399ರಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾಡಿನ ಆಡಳಿತ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
=ಬೆಡಗುಗಳು= ಕುಂಚಿಟಿಗರ 48 ಕುಲಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಕುಂಚಿಟಿಗರು ತಮ್ಮ ಕುಲ/ಗೋತ್ರ/ಬೆಡಗುಗಳ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಪ್ರಾಣಿಪಕ್ಷಿ, ಗಿಡಮರಬಳ್ಳಿ, ದವಸಧಾನ್ಯ, ರಾಜಮನೆತನ, ಸೈನಿಕ, ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಗಳ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಲಾಗಿದೆ. ಕುಂಡುಟಿಗಳು ವಾರಂಗಲ್ ಮತ್ತು ದೇವಗಿರಿ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಡುವ ಮೊದಲೇ ಸುಮಾರು 110 ಕುಲಗಳಿದ್ದವು.
ಅಂಡೇನವರು
ಉಂಡೇನವರು ಮನೆದೇವರಾದ ಅರೆರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ದೇವಾಲಯ. ವಜ್ಜನಕುರಿಕೆ, ಕೋಳಾಲ ಹೋಬಳಿ, ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕು. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಹುಳಿಯಾರರು ಕೂಡ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾವೇರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಾನಗಲ್ಲು ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಇರುವ ಉಂಡೇನವರು ಸಹ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಮನೆದೇವರಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವಿ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ದಿಂಡಿಗಲ್ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಉಂಡೇನವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ರೀ ದೊರೆಸಿದ್ದಪ್ಪ ಸ್ವಾಮಿ ಮತ್ತಬೆಟ್ಟ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಶ್ರೀ ಹನುಮಂತರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಂದನಹೊಸೂರು ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
Sri Andisamy(ಶ್ರೀ ಆಂಡಿ ಸಾಮಿ) Oorkoundanpatti, Nilakattai Dindigal Dist. TN
Sri Sandanadevi(ಶ್ರೀ ಸಂಧಾನ ದೇವಿ) K.Pudupatti, Kodai Road, Uthamapalayam Tq. Theni Dist. TN
ಅಟ್ಟೇನವರು
ಕುಂಚಿಟಿಗ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಮನೆದೇವತೆ ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ, ಈಚಲಡ್ಡಿ ,ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು.
ಅಣ್ಣತಮ್ಮಂದಿರು:- ಜಲಧೇನವರು,ಹಾವಿನವರು ಹಾಗೂ ಅಟ್ಟೇನವರು.
ಅಟ್ಟೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರಮಾಳಮ್ಮ ಹಾಗೂ ಬಸಲೇನವರ ಕುಲದೇವತೆ ವೀರನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯರು ಅಕ್ಕತಂಗಿಯರು ಹಾಗೂ ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲೂಕಿನ ಹೊಸಕೆರೆಯ ಎಲೆಯವರು ಕುಲದ ಬೊಮ್ಮಲಿಂಗೇಶ್ವರ ಅವರ ಮಕ್ಕಳು ಎಂಬ ಮಾಹಿತಿ ಇದೆ.
ಮಡಕಾಶಿರಾದಿಂದ ಜಿಲ್ಲಾ ಅನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ 3-4 ಕಿ ಮೀ ಹೋಗಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮ್ಮಾಜಿಯ ದೇವಾಲಯ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡು ದೇವರಾದ ಮಡಕಾಶಿರಾ ತಾಲೂಕಿನ ತಿರುಮಲದೇವರಹಳ್ಳಿಯ ಬೆಟ್ಟದ ರಂಗನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ಮನೆದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಿಯ ಕಥೆ ಅದ್ಭುತವಾಗಿದೆ ಒಮ್ಮೆ ಮನಸಿಟ್ಟು ಓದಿ. ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪತಿಯಾದ ಈರಹಾಲಪ್ಪ ಏಳುಗೂಡಿನ ದನಗಳನ್ನು ತುಂಬಾಡಿ ಕಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಮೇಯಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ದೊರೆಯಾದ ನಾಗಸಾನಿಯ ಮಗಳು ಆತನನ್ನು ನೋಡಿ ಮೋಹಗೊಂಡು ಮದುವೆ ಆಗಬೇಕೆಂದು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಹತ್ತಿರ ಈ ವಿಚಾರ ಚರ್ಚಿಸಿದಳು.ದೊರೆ ತನ್ನ ಮಗಳಿಗೆ ಬುದ್ದಿವಾದಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದರು ಕೇಳದೆ ಹಠಮಾಡಿದಳು.
ದೊರೆಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಚಪ್ಪಲಿತೊಡಿವಾಗ ಹಿಮ್ಮಡಿ ನರವನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಾಕಿದ್ದ “ಹಾಲ-ಜೂಲ”ಎಂಬ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ರಕ್ತವನ್ನು ಮುಖಕ್ಕೆಬಳಿದುಕೊಂಡು ಈರ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಬಳಿಗೆ ತೆರಳಿದವು. ಮಾಳಮ್ಮ ಮತ್ತು ಅವರ ಅತ್ತೆ ಹತ್ತಿಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ ನೀರುಕುಡಿಯಲು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಚಿಲುಮೆ ತೋಡಿದಾಗ ಅತ್ತೆಯ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು,ಮಾಳಮ್ಮನ ಚಿಲುಮೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಬಂತು. ಆಗ ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ತನ್ನ ಪತಿಗೆ ಏನೋ ತೊಂದರೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಳವಳಗೊಂಡಳು.
ಆಗ ಎರಡು ನಾಯಿಗಳು ಬಂದು ಆಕೆಯ ಸೀರೆಯ ಸೆರಗನ್ನು ಹಿಡಿದು ಗಂಡನ ಬಳಿ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋದವು. ಅಷ್ಟೊತ್ತಿಗೆ ಆತನ ಪ್ರಾಣಪಕ್ಷಿ ಹಾರಿಹೋಗಿತ್ತು. ಪತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಜಾತಿಯವರನ್ನು ಮನೆಯ ಮುಂದೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀರು ನೀಡುವುದಾಗಲಿ ಬೇಡ ಎಂದು ತನ್ನ ಕುಲದವರಾದ ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ ಭಾಷೆ ಮಾಡಿಸಿಕೊಂಡಳು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಹೀಗಲೂ ಸಹ ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಪತಿಯನ್ನು ಅಗಲಿ ಇರಲಾರೆನೆಂದು ಎಲ್ಲಾ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದವರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ” ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶ “ಮಾಡಿದರು.ಎಲ್ಲರು ಮುಂದೆ ನಮ್ಮಗತಿಯೇನು ಎಂದು ಪ್ರಾಥಿಸಿದಾಗ ಅಗ್ನಿಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಲ ಕೈ ಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ನಾನು ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದು ಕಾಪಾಡುತ್ತೆನೆ ಎಂದಾಗ ಕೈ ಗುರುತನ್ನೇ ದೇವರನ್ನಾಗಿ ಪೂಜಿಸುತಿದ್ದೇವೆ, ಕೆಳಗಿನ ಫೋಟೋದಲ್ಲಿ ನೀವು ನೋಡಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಅಟ್ಟೆನೋರಲ್ಲಿ “ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸವರು” ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಅಂದರೆ ಒಂದೇ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯೆ ದೇವರು ಯಾವುದೇ ಬೇಧವಿಲ್ಲ.
ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಥೆಯಿದೆ ಅಟ್ಟೆನೋರು ಕುಲದ ಒಂದೇ ತಾಯಿಯ ಮಕ್ಕಳ ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮ ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಆಟಆಡುವಾಗ ಮಳೆಬಂದು ಹಳ್ಳ ಹರಿಯುತ್ತಿರ ಬೇಕಾದರೆ ಹಳ್ಳ ನೋಡಲು ಹೋದಾಗ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಕೊಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ತೆಗೆದು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವರ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಇರುತ್ತವೆ, ಆಗ ಸೋದರರು ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನ ಆಟ ಆಡಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹುಡುಗಾಟದಂತೆ ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿದರು, ಅಣ್ಣ ಅಡ್ಡವಾಗಿ, ತಮ್ಮ ಗೋಪುರದಂತೆ ಕಟ್ಟಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಣ್ಣನ ಸಂತತಿ ಅಡ್ಡಮನೆಯವರು, ತಮ್ಮನ ಸತತಿ ಗುಬ್ಬು ಗುಡಿಸಿಲಿನವರಾದರು.
ಅಟ್ಟೆನೋರ ಗೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಏಳುಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಮನೆಗಳು, ಏಳುಬಂಡಿಗಳಿವೆ. 1.ಕೊರಟಗೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹೊಳವನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 2.ಮಡಕಸಿರಾ ಹತ್ತಿರದ ರಾಡಲಪಲ್ಲಿ ಈರಪ್ಪಸ್ವಾಮಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 3. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಬುರುಗುಬೆಟ್ಟ ಹತ್ತಿರ ಹೊಸಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 4. ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ನೇರಲೆಕೆರೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 5.ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮರಿತಿಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 6.ಹಿರಿಯೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು ಕುಂದಲಗೂರ ಹಟ್ಟಿಲಕ್ಕಮ್ಮ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ. 7 ಮಡಕಸಿರಾ ತಾಲ್ಲೂಕು ಹಿರೆತೀರುಪೆ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆ ಬಂಡಿ.
ಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿಯು ಉರಲ್ಲಿ ಇರದೆ ನಿರ್ಜನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಂತಿದ್ದಾಳೆ.ಈ ತಾಯಿ ಶಾಂತಿ ಸ್ವರೂಪಳು. ಆಡಂಬರ, ಉತ್ಸವ ಬೇಕಿಲ್ಲ ಭಕ್ತಿಯೊಂದಿದ್ದರೆ ಸಾಕು ಸಕಲ ಇಷ್ಟಾರ್ಥಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸುವ ಮಹಾ ತಾಯಿ.
ಜಾತ್ರೆ ಜಾತ್ರೆಯು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಕಟ್ಟು ಪಾಡುಗಳಿವೆ. ದೇವಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಉಪವಾಸವಿದ್ದು ಭದ್ರಾವತಿಗೆ ಹೋಗಿ ಬಿದಿರ ಅಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಬಿದಿರಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಬುಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಂದು ಆ ಬುಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಿದಿರಕ್ಕಿಯ ತಂಬಿಟ್ಟನ್ನು ದೇವಿಗೆ ನೈವೇದ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ತವರುಮನೆಯಾದ ಹೊಸಕೆರೆ ನಾಗಮ್ಮ ದೇವಿಯ ಪೂಜಾರರ ಮನೆಯಿಂದ ಮಡಿಲಕ್ಕಿ,ಸೀರೆ ಬಂದರೆ ಮಾತ್ರ ಜಾತ್ರೆ ನಡೆಯುವುದು.
ರಾತ್ರಿಯಿಡಿ ದೇವಿಗೆ 24 ಅರೆ ಮತ್ತು ಘಂಟಘೋಶದಿಂದ ನಿಲ್ಲಿಸದೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದೇವಿಯ ಹಿರಿಯ ಅರ್ಚಕರು ಮೊಳಕಾಲೂರಿ ಕೈ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತುಕೊOಡಿರುತ್ತಾರೆ ಬೆಳಗಿನ ಜಾವ ಸುಮಾರಿಗೆ ಕರಗ ತಾನಾಗಿಯೇ ಬOದು ಪೂಜಾರಿಯ ಕೈ ಮೇಲೆ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಅರ್ಚಕರು, ಗುಡಿಗೌಡರು, ಯಜಮಾನರು, ಅಣ್ಣ ತಮ್ಮಂದಿರು ಹಾಗೂ ನೆಂಟರು ಸಮೇತ ಕರಗದೊಂದಿಗೆ ಸಾಗಿ ಜಲಧಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಜಾತ್ರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯೆಂದರೆ ಏಳು ಊರಿನಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಬಂಡಿಗಳನ್ನು ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು, ನಮ್ಮ ಬಂಡಿ ಮೊದಲು ಎಂದು ಸದ್ದು ಗದ್ದಲಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲರು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ ಮೊದಲು ಹೆಣ್ಣುಮಗಳು ಓಡಿಸುಂತೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಿಂದಿನ ಬಾರಿ ಮೈಸೂರ್ ಮಾಳಕ್ಕ ಬಂಡಿ ಓಡಿಸಿದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಮುಡಿತೆಗಿವುದು, ಅನ್ನಸಂತರ್ಪಣೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ.
2)ಶ್ರೀ ಈರಮಾಳಮ್ಮ ದೇವಿ ಈಚಲಡಿ ಮಡಕಶಿರಾ ತಾ. ಅನಂತಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ, AP 3)ಶ್ರೀ ಜಲದಿಬೊಪ್ಪರಾಯ ಸ್ವಾಮಿ ನಾರಾಯಣಪುರ ಚಳ್ಳಕೆರೆ ತಾ. ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಲ್ಪೇನವರು
=ಜಾನಕಲ್ಲೋರು= =ಜೀರಿಗೆನವರು= =ದಮಗತ್ತಿಯವರು= =ದಸಲೇನವರು= =ಧಾನ್ಯದವರು= =ಬಡವನವರು= =ಬಸಲೇನವರು= =ಬೆಳ್ಳೆನವರು= =ಮಾಣಸೇನವರು= =ಮಾಯಿನವರು= =ಮೀಸ್ಲೇನವರು= =ಯರ್ರೇನವರು= =ಯಲೆಯವರು= =ರಾಗೇನವರು= =ರಾವುತದವರು= =ವನಮನವರು= =ವುಳ್ಳೇನವರು= =ಶೆಟ್ಟೇನವರು= =ಸಹಸ್ರದವರು= =ಸಾರಂಗದವರು= =ಸೂರೇನವರು= =ಹಾಲೇನವರು= =ಹುತ್ತದವರು= =ಹುಳಿಯಾರರು=
ವಸಂತಕುಮಾರ ಪೆರ್ಲ
ಸಂಪಾದನೆ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ತುಳು ಲೇಖಕರು
ಶಾಸನಗಳ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವಂತಹ ತಾಳೇಗರಿ, ಭೂರ್ಜಪತ್ರ, ಕಾಗದ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬಹುಕಾಲ ಉಳಿಯುವಂತಹ ಶಿಲೆ, ಲೋಹಗಳು ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಮೇಲಿನ ಬರಹಗಳನ್ನು ಶಾಸನಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.ಶಾಸನವು ಸಂಸ್ಕೃತದ 'ಶಾಸ್' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿದೆ. ಅಂದರೆ 'ಆಜ್ಙೆ' ಎಂದರ್ಥ.
ಶಾಸನಗಳ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ಮಾಧ್ಯಮವಾಗಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಮರದ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿರುವ ಶಾಸನ ಚೈ‍ನಾದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ.ನಾಣ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣಿನ ಪಾತ್ರೆಗಳ ಮೇಲೆಬರೆದಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚಿನವಾದ ನಾಗರಿಕತೆ ಹರಪ್ಪ ಮತ್ತು ಮೆಹೆಂಜೊದಾರೊ. ಆದರೆ ಅವುಗಳ ಕಾಲ ಎನ್ನೂ ಖಚಿತವಾಗದ್ದರಿಂದ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಾಚೀನ ಶಾಸನವೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಅಶೋಕನ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಭಾಷೆಯ ಶಾಸನಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಉತ್ತರ ಭಾರತಕ್ಕಿಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಾಸನಗಳು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರೆತಿವೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಭಾಷೆಯೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯೂ ಎರಡನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಮಟ್ಟಿಗೆ ೨೦.೦೦೦ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲತ: ಶಾಸನ ಎಂದರೆ ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದ "ಆಜ್ಞೆ" ಎಂದರ್ಥ. ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ರಾಜನ ಸ್ವಂತ ರುಜು ಇರಬೆಕು. ಆಜ್ಞೆ ಹೊರಡಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ ಇರಬೇಕು.ಅದು ಹೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗುವದು ನೀವೆಲ್ಲ ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಈ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಇತ್ಯಾದಿಗಳು. ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹೆಗೆ ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಸುವ ಕೆಲವು ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಬಾರತದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಕ್ಷೇಮೇಂದ್ರ ವ್ಯಾಸದಾಸನ 'ಲೋಕಪ್ರಕಾಶ' ಲೇಖಪಂಚಾಶಿಕ' 'ಲೇಖಪದ್ದತಿ' ಗ್ರಂಥಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ. ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಸಿದ್ದಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಾನಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೂವರು ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೃತಿಕಾರ, ಲಿಪಿಕಾರ ಹಾಗು ಶಿಲ್ಪಿ. ಕೃತಿಕಾರ ಶಾಸಮದ ಕರಡನ್ನು ತಾಳೆಪತ್ರ ಅಥವಾ ಭೂರ್ಜ ಪತ್ರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ದಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದನ್ನು ಲಿಪಿಕಾರ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರ ಪಟದ ಮೇಲೆ ಬಳಪದಿಂದಲೋ, ಮಸಿಯಿಂದಲೋ, ಬಣ್ಣದಿಂದಲೋ ಬರೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ.ಶಿಲ್ಪಿ ಅದನ್ನು ಕೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದ. ಕೊರೆಯುವದು ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ 'ಉತ್ಕೀರ್ಣ' ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯುಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಂತೂ ಶಾಸನ ವಿಷಯವನ್ನೂ ರಚಿಸುವ ಮತ್ತು ಕೊರೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೆರೆ. ಅವರಿಲ್ಲದೇ ಶಾಸನವೇ ಆಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಲಿಪಿಕಾರ್ ಎನ್ನುವಂತದ್ದು ಒಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಲಿಪಿಕಾರ ಎಂಬ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ;ಲೇಖಕ' ಎಂಬ ಶಬ್ದ ಮೊದಲು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿತ್ತೆಂದೂ, 'ಲಿಪಿಕಾರ' ಎಂಬುದು ಈಚೆಗೆ ಬಂದುದೆಂದೂ ಹೆಳುತ್ತಾರೆ. 'ಲಿಪಿ' ಎಂಬುದು 'ದಿಪಿ' ಎಂಬ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಶಬ್ದದಿಂದ ಬಂದಿದೆಯೆಂದೂ ;ಲೇಖಕ' ಎಂಬರ್ಥದ 'ದಬೀರ' ಎಂಬ ಪರ್ಶಿಯನ್ ಶಬ್ದ ಕೂಡಾ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ 'ದಿಬಿರ' ಎಂಬ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಇತಿಹಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಾನ ಪಡೆದವನ ಮತ್ತು ಅವನ ವಂಶಜರ ಪಾಲಿಗೆ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳು ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಕಳೆದು ಹೋದರೆ ಅಥವಾ ನಾಶಗೊಂಡರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದುದರಿಂದಲೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಸಂರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು ತಮಗೆ ಬಂದ ದಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ತಾಮ್ರ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಗುಹಾಭಿತ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆತ್ತಿ ನಕಲು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಚೀನ ವಲಭಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರಿ ತಾಮ್ರ ಪಟಗಳು ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಅನೇಕ ಕಡೆ ಇಂತಹ ತಾಮ್ರ ಪಟಗಳನ್ನು ದಾನಕೊಟ್ಟ ಭೂಮಿಯಿಂದ ಅಗೆದು ತೆಗೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ದಾನ ಪಡೆದವರು ತಾಮ್ರಪಟಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ರಕ್ಷಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಲವಾರು ಶಾಸನಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡಾ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದವು. ಉದಾ: ಆಂಧ್ರದ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಂಧಾವರಂ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ತಾಮ್ರದ ಶಾಸನಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಎದ್ದ ಮಡಕೆಯೊಂದು ದೊರೆಯಿತು. ಅವುಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೊರೆಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಗೆ ಕೊಟ್ಟ ದಾಖಲೆಗಳು. ಮಡಕೆಗೆ ಮುಚ್ಚಳವಿದ್ದುದರಿಂದ ಪಟಗಳನ್ನು ಭತ್ತದ ಹೊಟ್ಟಿನೊಳಗೆ ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದಲೂ ಅವು ಸುರಕ್ಷಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಕೇಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಾಮ್ತಪಟಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಶಿಲಾಕರಂಡಕದೊಳಗೆ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.ನಿದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಯಾದವ ಮಹಾದೇವನ ಕಲೆಗಾನ ತಾಮ್ರ ಪಟಗಳು, ಅವುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಸುಭಧ್ರ ಶಾಸನಗಳು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊರಡಿಸಿದ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಬಹುದೂರದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿವೆ. ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣಿನ ಒಳಗೆ ಬಚ್ಚಿಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಇಂದು ನಾವು ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಸಿಲು, ಮಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಕೇಲವರಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಮೂಡಬಹುದು ಇದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಏನು? ಎಂದು. ಶಾಸನಗಳು ಸಾಹಿತ್ಯಾಂಶಗಳಿಂದ ಅವು ಕೊಡುವ ರಾಜಕಿಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವರಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದವು. ವಿದೇಶಿ ಪ್ರವಾಸಿ ಬರಹಗಳನ್ನೂ, ಶಾಸನಗಳೊಡನೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಅವು ತೀರಾ ಪ್ರಮುಖವಲ್ಲವೆಂದೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅವು ಶಾಸನಗಳು ಕೊಡುವಷ್ಟು ಖಚಿತವಾದ ಆ ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ, ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ವಿವರಗಳು ತಿಳಿಯಬೇಕೆನ್ನುವವನಿಗೆ ಶಾಸನಗಳು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕ.
ಹಸ್ತ ಪ್ರತಿಗಳು
ಕೈಯಿಂದ ಬರೆದ ಕೃತಿಗೆ ಮತ್ತು ಕೃತಿಯ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಎನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೆ ಚೂಪಾದ ತುದಿಯ ಮೂಲಕ ದ್ರವ್ಯವೊಂದರಿಂದ ಲೇಪಿಸುವದನ್ನೇ ಲಿಪಿ ಎನ್ನುತಾರೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯನ್ನು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.ಆದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಪಿ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಿಂದ ನಮಗೆ ಶಾಸನದಂತೆ ಅನೇಕ ವಿಷಯಗಳು ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಮೊದಲೇ ಹೇಳಿದಂತೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು, ಅದರಲ್ಲೂ ಅತ್ಯಂತ ಅಚ್ಚರಿಯೆಂದರೆ ಸ್ಪಟಿಕದ ಹಾಗೇ ಬರೆದಿರುವ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ದೊರಕಿರುವದು. ಇಂದೇ ಇಂದು ಗಸ್ತಪ್ರತಿ ಅದು ಆಂಧ್ರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಟ್ಟ ಫೋಟ್ ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧ ಅಂಗುಲ ಅಗಲವಿರುವ ಆರು ಮುಖಗಳನ್ನು ಈ ಸ್ಪಟಿಕ ಮೇಲೆ ಲಿಪಿ ಕೊರೆಯಲಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಇಂದು ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ವಿಚಾರ ಹೊಂದಿದಂತಹ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ನಾಶವಾಗಿವೆ.ಇದಕ್ಕೆ ಇಂದಲ್ಲ ಅನೇಕ ಕಾರಣಗಳೂ ಇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿರುವ ಉಷ್ಣತೆ. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು ನೇರವಾಗಿ ಬಿದ್ದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಅಲ್ಟ್ರಾವೈಲೆಟ್ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲತೆ, ಬಣ್ಣ ಬದಲಾವಣೆ, ಬಿದುರತೆ ಮಾಡಿ ಹಾಳಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳ ಅಂದ ತೇವಾಂಶದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಣ್ಭಗೆಡುತ್ತದೆ. ಸುರುಳಖಿಯಾಗಿ ಸುಕ್ಕು ಕಟ್ಟುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದಾಗಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾರ್ಬನ್ ಸಲ್ಫರ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದ ವಸ್ತ ಸೊಕಿದಾದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಹಾಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಹೀಗೆ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗ್ರಂಥಾಲಯದವರು ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಮೇಲೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವರ್ಗಿಕರಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಇರಿಸಬೇಕೆಂದು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರುವದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನವಾದರೂ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜಾಗ್ರತೆ ವಹಿಸುವದು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ಓಲೆಗ್ರಂಥಗಳ ಕಟ್ಟುಗಳಗೆ ಎರಡು ಕಡೆಯೂ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಎಲ್ಲಾ ಪತ್ರಗಳಿಗೂ ಪತ್ರಗಳ ರಂಧ್ರದಿಂದ ದಾರದಿಂದ ಪೋಣಿಸಿ ಕಟ್ಟಿಡುವದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇವುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವಾಗ ಹಲಗೆಯ ಒಂದು ಕಡೆಯ ಪಟ್ಟಿಯು ಕೆಳಗಣ ಹಲಗೆಯ ಮೇಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೇಲ್ಭಾಗಕ್ಕೂ ಬರುವಂತೆ ಜೋಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡರ ನಡುವೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಜಾಗ ಬೀಡಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಗಳ ಅಂಚು ಮುರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಕಾಗದದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಿ ಟಿಶ್ಯೂ ಕಾಗದಗಳಿಂದ ಬಲಪಡಿಸಿ ರಟ್ಟು ಕಟ್ಟಿ ಕಾಪಾಡುವದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ರಟ್ಟುಕಟ್ಟಿನ ಕಾಗದದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮುಂಬಾಗದ ಕೆಳಗೆ ಬರುವಂತೆ ಕಪಾಟಿನಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರೆ ಅದರಿಂದ ಗ್ರಂಥದ ಹೊರೆಯು ಹೊರ ಹೊದಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದು ಹಿಂಬಾಗದ ಬೆನ್ನು ಕಿತ್ತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಒಂದೇರೆಡು ಸಾರಿಗೆ ಕೀಳದಿದ್ದರೂ, ಕೀಳುವದಂತೂ ನಿಶ್ಚಯ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮುಂಭಾಗ, ಹಿಂದೆ ಹೋಗಿ ಅವುಗಳ ಎದುರಾಳಿ ಬರುವಂತೆ ಉಳಿದ ಎರಡು ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಳಗೆ ಬರುವಂತೆ ಒಂದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಜೋಡಿಸುವಂತಹದು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಂಥಗಳು ದೊಡ್ಡವಾಹಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕವಾಗಿದ್ದರೆ ಅಂತವುಗಳನ್ನು ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯ ಕಪಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಂಡತೆಯೇ ಇಡುವದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಾಲೋಡೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದದ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಸಂರಕ್ಷೀಸಬೇಕಾದ್ದು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು, ತಂತ್ರ, ಮಂತ್ರ, ಆಗಮ, ಜ್ಯೋತಿಷ್ಯ, ವೈದ್ಯ, ಇತಿಹಾಸ,ಕಾವ್ಯ, ನಾಟಕ ಈ ಮೊದಲಾದವಕ್ಕೆ ಸಂಭಂಧಿಸಿದ ಅನೇಲ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ತಾಡೋಲೆ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳು ೧. ತಾಳೆ ೨. ಶೀತಾಳೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶೀತಾಳೆ ಹೆಚ್ಚು ಉಪಯುಕ್ತ ಹಾಗೂ ಬಾಳಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುಮಾರು ೧,೦೦೦ ತಾಡೋಲೆ ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಂದು ಲಿಪಿಕಾರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಣಗಿಸಿ ಅದನ್ನು ಬೆಣಚು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಹದ ಮಾಡಿ ಬೇಕಾದ ಅಳತೆಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿ ಎರಡು ಮಗ್ಗಲುಗಳಗೆ ಮರದ ಪಟ್ಟಿಕೆ ಜೋಡಿಸಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಖಂಡದಿಂದ ಬರೆಯುದದಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇಂತಹ ಹಸ್ತಪ್ರತಿಗಳು, ಶಾಸನಗಳು ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರವಿದ್ದು, ನಮ್ಮ ಅಜ್ಞಾನದ ಕಾರಣ ನಾಶದ ಅಂಚಿಗೆ ತಲುಪಿವೆ. ಅವೆಷ್ಟೋ, ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿ ಕಾರಣದಿಂದ ನಶಿಸಿ ಹೋಗಿವೆ. ಕೆಲವೊದು ನಮ್ಮ ಅಲಕ್ಷದಿಂದಾಗಿ ಜಿರಲೆ, ಗೆದ್ದಲು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಇವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಅದು ನಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಗ್ರಂಥದ ಕುರಿತು ಜ್ಞಾನ ಹೊಂದುವದು ನಿಜವಾಗಲೂ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಅದು ಕೂಡಾ ನಮ್ಮ ಭವ್ಯ ಭಾರತದ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.ಇದನ್ನು ಸಂರಕ್ಷೀಸುವ ತುಡಿತ ನಮ್ಮ ನಮ್ಮಲ್ಲಿಯೇ ಬರಬೇಕು. ಆಗ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದ ಇತಿಹಾಸ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವದರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಪಾತ್ರವು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ
ಬಾಳಾಸಾಹೇಬ ಲೋಕಾಪುರ ಇವರು ನವ್ಯೋತ್ತರ ಸಾಹಿತಿಗಳು. ಬಾಗಲಕೋಟದ ಸಕ್ರಿ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ನೀಲಗಂಗಾ ಕಾದಂಬರಿಯ ತುಣುಕುಗಳು
ತುತ್ತು ಕೂಳಿಗೂ ಗತಿಯಿಲ್ಲದ ಬಡ ಹುಡುಗ ಪಂಚಯ್ಯ. ಮನೆಯವರ ಅನಾಧಾರದಲ್ಲಿ ಅನಾಥನಾಗಿ ಆಶ್ರಮ ಸೇರಬೇಕಾಗುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗುತ್ತದೆ. ಕವಿ ಹೃದಯದ ಆತ ಪ್ರಬುದ್ದನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕದ ‘ಮೃತ್ಯುಂಜಯ’ ಆಗಿ ಕಾಲೇಜ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರೊಫೆಸರೂ ಆಗುತ್ತಾನೆ.
ನೀಲಗಂಗಾ, ವೇದಮೂರ್ತಿ ‘ಮಲ್ಲಯ್ಯ’ನವರ ಮಗಳು. ಹೆಡೆದವ್ವನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ವಂಚಿತಳಾದ ಅವಳಿಗೆ ಹೆತ್ತಬ್ಬೆಯ ಪ್ರೀತಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ತಂದೆಯಾಗಿ ಅವೆರಡು ತಾವೇ ಆಗಿ ಅವಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ ಮಲ್ಲಯ್ಯ. ಕೊರ್ಯಾಣ ಹಿಡಿದು ಬದುಕುವ ಅವರ ಮನೆ ಬಡತನದ, ಬಟ್ಟಾ ಬಯಲಿನಂತೆ ಬಾಗಿಲುಗಳಿಲ್ಲದ ತೆರೆದ ಜಾಗ. ಹೀಗೆ ಬಡತನದಲ್ಲಿಯೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಕೃಷ್ಣೆಯಷ್ಟೆ ಮುಗ್ಧಳಾಗಿರುವ ನೀಲಗಂಗಾಳಿಗೆ ಓದಿ, ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಆಗಿರುವ ಪಂಚಯ್ಯನ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲಾರದಷ್ಟು ಪ್ರೀತಿ. ಅವನು ಮಾತನಾಡದಿದ್ದರೆ ಏನೋ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ತಳಮಳ. ಅಂತೊಂದು ಕಾತುರದ ದಿನ ಕೃಷ್ಣೆಯ ಬಳಿ ಅವನ ಭೇಟಿಯಾದಾಗ ಮಾತನಾಡಿದರೂ, ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತನಂತೆ ಮೌನೊದೊಳಗೆ ನುಸುಳಿ ಹೋದ ಪಂಚಯ್ಯ ಮಲ್ಲಯ್ಯನವರು ಇಲ್ಲದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನೀಲಗಂಗಾಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಾನೆ. ಹದಿಹರೆಯದ ಕನಸುಗಳ ಬೆಚ್ಚನೆಯ ಮುಸುಕೊಳಗೆ ಅರಿಯದೆ ನೀಲಗಂಗಾಳ ಕತ್ತಲ ಬದುಕಿಗೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಮುಂದೆ ಗಂಡು ಕೂಸಿಗೆ ಜನ್ಮವಿತ್ತ ನೀಲಗಂಗಾ ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿಯೂ ನಿರಾಸಕ್ತಳಾಗಿ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣನಾದೆನಲ್ಲಾವೆನ್ನುವ ದು:ಖ ಅವಳನ್ನು ಅಂತರ್ಮುಖಿಯನ್ನಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಸತ್ವವನ್ನೇ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಅವಳು ಅನ್ನಕ್ಕೂ ತಾತ್ವರ ಪಡುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಗೆ ತನ್ನ ಮೇಲೆ ಅನುಕಂಪ ತೋರಿದ ನಾಗವ್ವನೇ ಅವಳನ್ನು ನಿಂದಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಆದರೆ ಹಸಿದ ಒಡಲಿನ ಜೊತೆಗೆ ಎಳೆ ಕೂಸಿನ ಮಮತೆ ಅವರ ಮುಂದೆ ಕೈಯೊಡ್ಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾಗವ್ವನಿಂದ ಅವಮಾನಿತಳಾದ ಅವಳು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಕೊರ್ಯಣದ ಹಕ್ಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ತನ್ನ ಗಂಡುಮಗುವಿಗೆ ಆ ಹಕ್ಕಿದೆಯೆಂದು ಹೊರಟಾಗ ನಾಗಮ್ಮ, ‘... ಈ ಜೋಳಿಗೆ ಐತಲ್ಲಾ ಅದು ಭಿಕ್ಷಾ ಬೇಡು ವಸ್ತು ಅಲ್ಲ. ಅದು ಶಿವನ ಸಂಕೇತ... ನಿನಗಾ ಧರ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಕಲಿಸಿಕೊಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ’ ಅನ್ನುವಾಗ ಸತ್ಯದ ಅರಿವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾಳೆ ನೀಲಗಂಗಾ.
ಕವಿ ಹೃದಯದ ಪಂಚಯ್ಯನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಮಾತನ್ನೂ ಮೀರಿ ಮದುವೆಯಾದ ಸ್ವರೂಪರಾಣಿ, ಓದುಗರನ್ನು ಭ್ರಾಮಾಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯುವ ಕವಿ, ವಾಸ್ತವದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಮತ್ತು ನಿಷ್ಟುರವಾಗಿ ತನ್ನ ಮಡದಿಗೆ ಹೇಳುವಾಗ ತಾನು ಭಾವಿಸಿದೆಲ್ಲಾ ಸುಳ್ಳೇ ಅನಿಸುತ್ತದೆ ಅವಳಿಗೆ. ಅವಳನ್ನು ನಿರಾಶೆ ಆವರಿಸಿ, ಅವನ ಮೇಲೆ ಬೇಸರ ಮೂಡಿದರೂ, ಅದು ಪ್ರೀತಿಯ ಉನ್ಮಿಲಿತವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯತಿರೀಕ್ತವಾದ ಭಾವನೆಯೊಂದು ಉದಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅವಳ ಪ್ರೀತಿಯೇನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.