cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಉಂಗುರಮಾಪಕಗಳು
ಉಂಗುರಮಾಪಕಗಳು- ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ವ್ಯಾಸದ ಕಂಬ ಅಥವಾ ಉರುಳೆಯ ವ್ಯಾಸ ನಿಯಮಿತ ಮಿತಿಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆಯೇ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುವ ಹತ್ಯಾರುಗಳು (ರಿಂಗ್ ಗೇಜಸ್). ಒಂದು ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸ 1 ಸೆಂಮೀ ಇರಬೇಕಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸೋಣ. ಅದರ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ವ್ಯಾಸ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟವಾಗಿ ಅಷ್ಟೇ ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವೆನಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆವಶ್ಯಕವೂ ಇಲ್ಲ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವಿಚಲನೆ (ಡೀವಿಯೇಷನ್) ಎಂದು ಒಂದಿಷ್ಟು ರಿಯಾಯಿತಿ ನೀಡುವುದಿದೆ. ಎಂದರೆ, ಕಂಬದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಅಳತೆಮಾಡಿದಾಗ ಅದರ ವ್ಯಾಸ 1 ಸೆಂಮೀಗಿಂತ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚು ಇರಬಹುದು, ಕಡಿಮೆ ಇರಬಹುದು. ವಿಚಲನೆಯ ಮಿತಿಗಳು ಮೊದಲೇ ಗೊತ್ತುಮಾಡಿರುವ ಬೆಲೆಗಳ (ಇವು ಎರಡು-ಒಂದು ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ಮತ್ತೊಂದು ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿ) ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೆ ಇಂಥ ರಚನೆ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆನ್ನಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಂಬದ ನಿಷ್ಕೃಷ್ಟ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಳೆಯುವುದರ ಬದಲು ಎರಡು ಉಂಗುರಮಾಪಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಒಂದರ ವ್ಯಾಸ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ, ಇನ್ನೊಂದರ ವ್ಯಾಸ ಕನಿಷ್ಠಮಿತಿ. ಮೊದಲಿನದು ಇಡೀ ಕಂಬದ ಹೊರಗೆ ಸರಕ್ಕನೆ ಸರಿದರೆ ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸ ಈ ಮಿತಿಗಿಂತ ಎಲ್ಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಾಪಕದ ಹೆಸರು ಹೋಗು (ಗೋ) ಮಾಪಕ. ಎರಡನೆಯ ಕಂಬದ ಹೊರಗೆ ಸರಿಯದಿದ್ದರೆ ಕಂಬದ ವ್ಯಾಸ ಕನಿಷ್ಠ ಮಿತಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಈ ಮಾಪಕದ ಹೆಸರು ಹೋಗದಿರು (ನಾಟ್ ಗೋ) ಮಾಪಕ. ಆಯಾ ಮಾಪಕದ ಮೇಲೆ ಆಯಾ ಹೆಸರನ್ನು ಕೆತ್ತಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆರಿಸಿದ ಕಂಬ ಹೋಗುಮಾಪಕದ ಒಳಗೆ ಸರಿದು, ಹೋಗದಿರುಮಾಪಕದ ಒಳಗೆ ಸರಿಯದಿದ್ದಾಗ ಅದು ಸ್ವೀಕೃತವಾಗುವುದು; ಮಿಕ್ಕ ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲೂ ಅದು ತಿರಸ್ಕೃತವಾಗುವುದು. (ಎಂ.ಎನ್.ಸಿ.) ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉಂಡಿಗನಾಳು
ಉಂಡಿಗನಾಳು- ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆ ಅರಸೀಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕಸಬೆಯಿಂದ ಸು.19ಕಿಮೀ ನೈಋತ್ಯಕ್ಕಿರುವ ಗ್ರಾಮ. ಹೊಯ್ಸಳ ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಟ್ಟಿ ಕುಲದವರು ಗುಜರಾತಿನೆಡೆಯಿಂದ ಬಂದು ಮೊದಲು ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರೆಂದು ಕೆಲವು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಆಧಾರಗಳಿಂದ ಊಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜೆಟ್ಟಿ ಕುಲದವರು ಈ ಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಣ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಹೊಯ್ಸಳ ಸಾಮಂತರಾಗಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಶಾಸನಾಧಾರಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಕುಲದೇವರಾದ ನಿಂಬಜಾದೇವಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾಪ ಸಹ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿರುವ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಾಲಯ ಮೂಲತಃ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ್ದು. ಕ್ರಿ.ಶ. 1140ರ ರಚನೆ. ಆದರೆ ಈಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಅನಂತರಕಾಲದ ಸೇರ್ಪಡೆಗಳಿವೆ. ದೇವಾಲಯ ತ್ರಿಕೂಟಾಚಲ, ಮೂರು ಗರ್ಭಗುಡಿಗಳು, ಒಂದು ಸುಕನಾಸಿ, ಒಂದು ನವರಂಗ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮುಖ ಮಂಟಪ ಇವೆ. ಬಾಗಿಲಿನ ನೇರ ಎದುರಿನ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಂಗ, ಉತ್ತರದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಶವ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಿಷಾಸುರ ಮರ್ದಿನಿ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ನವರಂಗದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಬಗಳು ಹೊಯ್ಸಳ ರೀತಿಯವು. ಇತರ ಭಾಗಗಳು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಈಚಿನವು. ಒಂದು ಮದನಿಕೆ ವಿಗ್ರಹ ಮುಂತಾದ ಹೊಯ್ಸಳರ ಕಾಲದ ಬಿಡಿಶಿಲ್ಪಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ದೇವಾಲಯದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಉಯ್ಯಾಲೆ ಕಂಬವೂ ಅದರ ಎದುರು ಮೂರು ಅಂಕಣಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ಮಂಟಪವೂ ಇವೆ. ಮಂಟಪದಲ್ಲಿ ಹೊಯ್ಸಳ ಶೈಲಿಯ ಕಂಬಗಳಿವೆ. ಈ ಮಂಟಪದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಚಿಕ್ಕ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಕ್ಷಮಾಲೆ ತ್ರಿಶೂಲ ಚಕ್ರ ಶಂಖ ಡಮರು ಕುಂಭಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದ, ನವಿಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿರುವ ಜೆಟ್ಟಿಗಳ ಕುಲದೇವಿಯಾದ ಶ್ರೀ ನಿಂಬಜಾದೇವಿ ಶಿಲ್ಪವಿದೆ. ಈ ಗುಡಿಯ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಂಬಗಳ ಮೇಲೆ ಜಟ್ಟಿಗಳ ಶಿಲ್ಪಗಳಿವೆ. ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ನನ್ ಲೈಫ್ ಅಲ್ಲಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಸಿನಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಲಾಂಛನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ರಾಮ್ ದೀಪ್ ಸಾರಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿರುವ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಮೂಲತಹ ಕರ್ನಾಟಕದವರಾದ  ರಾಮ್ ದೀಪ್ ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ  ತಂತ್ರಾಂಶ(ಸಾಫ್ಟವೇರ್) ತಂತ್ರ ಜ್ಞಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಮೇಷ್ಟ್ರು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಮೂಲಕ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ಪ್ರಣಯ, ಅಮೃತಧಾರೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೇ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಉಡುಪಿ, ಮಂಗಳೂರು, ಹಾಸನ, ಸಕಲೇಶಪುರ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರುಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆದಿದ್ದು , ಯುವ ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿಗೆ ಪ್ರತೀ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಮನೋಹರ್ ಜೋಷಿಯವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಛಾಯಾಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅದರಲ್ಲೂ ಹಾಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಲವು ಜನರು ಕೈಗೂಡಿಸಿದ್ದು ಕನ್ನಡದ ಚಲನಚಿತ್ರ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಸ್ಯನಟ ಮಿತ್ರ, ದಿಲೀಪ್ ರಾಜ್, ನಾಗತಿಹಳ್ಳಿ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಡುಗಳು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮ
thumb|200px| ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮದ ಐರಾವತ ಬಸ್ಸು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವನ್ನು ೧೯೬೧ದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ೧೭೯೨ ಬಸ್ಸುಗಳಿದ್ದವು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಕೂಡ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲನೆ ಭಾರಿಗೆ ವೋಲ್ವೊ ಹವಾನಿಯಂತ್ರಿತ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನ ಪರಿಚಯಿಸಿದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ವಾಹನಗಳು
೧೯೯೭ರವರೆಗೆ ಕ ರಾ ರ ಸಾ ನಿವು ೧೦,೪೦೦ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ೯೫೦೦ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಮಹಾನಗರ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಕರಾರಸಾನಿಯ ಮೊದಲನೆ ವಿಭಾಗೀಕರಣ. ನವೆಂಬರ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ವಾಯುವ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವನ್ನು ವಾಯುವ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೇವೆಗೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಅದಾದ ನಂತರ ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ನಿಗಮವನ್ನು ಈಶಾನ್ಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೇವೆಗೆಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು.
ಸಂಸ್ಥೆಯು ಹಲಾವಾರು ರೀತಿಯ ಬಸ್ಸುಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯತೆ
system strategies. and digital technology to increase marketing impact. Materials Management (IIMM). system at Mysore.
ಹೊರಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು
ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು (ಜನನ ೨೦ ಜೂನ್ ೧೯೫೮) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕಾರಣಿ, ಇವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ (ಬಿಜೆಪಿ) ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸ್ಥಳೀಯ, ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ. ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಹುದ್ದೆ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಕೇವಲ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ. ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವರು ೨೦೧೫ ಮತ್ತು ೨೦೨೧ರ ನಡುವೆ ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಒಂಬತ್ತನೇ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು  ೨೦೦೦ ರಿಂದ ೨೦೦೪ ನಡುವೆ ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಮೊದಲು, ಅವರು ೧೯೭೯ ರಿಂದ ೧೯೮೩ರವರೆಗೆ ರಾಜ್ಯ ನೀರಾವರಿ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮತ್ತು ನಂತರ ರಾಯರಂಗಪುರದ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಸಮಗ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ೧೯೯೭ ರವರೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
ಜೂನ್ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿಯು ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ೨೦೨೨ ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟದ (NDA) ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ಜುಲೈ ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಜನಿಸಿದ ಮೊದಲ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ಜೂನ್ 20, 1958 ರಂದು ಒಡಿಶಾದ ರೈರಂಗಪುರದ ಬೈದಪೋಸಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂತಾಲಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜ ಗ್ರಾಮ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದರು. ಮುರ್ಮು ರಮಾದೇವಿ ಮಹಿಳಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಕಲಾ ಪದವಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
1979 ರಿಂದ 1983 ರವರೆಗೆ, ಮುರ್ಮು ಒಡಿಶಾ ಸರ್ಕಾರದ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಅರಬಿಂದೋ ಇಂಟೆಗ್ರಲ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಸೆಂಟರ್, ರೈರಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ, ಒಡಿಯಾ, ಗಣಿತ ಮತ್ತು ಭೂಗೋಳವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು.
ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಿಜೀವನ
ದ್ರೌಪದಿ ಮುರ್ಮು ರಾಯರಂಗಪುರದಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ (ಬಿಜೆಪಿ) ಸೇರಿದರು. 1997 ರಲ್ಲಿ ಅವರು ರಾಯರಂಗಪುರ ನಗರ ಪಂಚಾಯತ್ ಕೌನ್ಸಿಲರ್ ಆಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
2009 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಡಿ ಮತ್ತು ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಮಯೂರ್‌ಭಂಜ್ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಲೋಕಸಭೆ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು.
ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು
right|thumb|200x200px| 2015ರಲ್ಲಿ [[ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ|ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಮುರ್ಮು]] ಮುರ್ಮು ಅವರು ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ 18 ಮೇ 2015 ರಂದು ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು, ಈ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಬಿಜೆಪಿಯು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಜ್ಯಪಾಲರಾಗಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರದಲ್ಲಿತ್ತು.
ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಾಜಿ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ರತನ್ ಟಿರ್ಕಿ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾದ ಸ್ವ-ಆಡಳಿತದ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಮುರ್ಮು ಸಾಕಷ್ಟು ಕೆಲಸ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಐದನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಾಯತ್‌ಗಳ (ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆ) ಕಾಯಿದೆ, 1996 ಅಥವಾ PESA ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. "ಹಲವಾರು ವಿನಂತಿಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಆಗಿನ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಐದನೇ ಶೆಡ್ಯೂಲ್ ನಿಬಂಧನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಸಾವನ್ನು ಅಕ್ಷರ ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಚಲಾಯಿಸಲಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಟಿರ್ಕಿ ಹೇಳಿದರು.
ಅವರ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಗವರ್ನರ್ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯು ಮೇ 2015 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 2021 ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಭೂ ಕಾನೂನು ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪಥಲಗಡಿ ಚಳವಳಿ
2016–2017ರಲ್ಲಿ, ರಘುಬರ್ ದಾಸ್ ಸಚಿವಾಲಯವು ಛೋಟಾನಾಗ್‌ಪುರ ಟೆನೆನ್ಸಿ ಆಕ್ಟ್, 1908 ಮತ್ತು ಸಂತಾಲ್ ಪರಗಣ ಟೆನೆನ್ಸಿ ಆಕ್ಟ್, 1949 ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳನ್ನು ಕೋರಿತ್ತು. ಈ ಎರಡು ಮೂಲ ಕಾನೂನುಗಳು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಾಪಾಡಿವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾನೂನುಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಮಾತ್ರ ಭೂ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹೊಸ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಆದಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ನೀಡಿತು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಕಾನೂನನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ವಿಧಾನಸಭೆಯು ಅನುಮೋದಿಸಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದನೆಗಾಗಿ ಮುರ್ಮುಗೆ ಬಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ಕಾನೂನಿಗೆ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ತೀವ್ರ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು. ಪಾತಾಳಗಡಿ ಚಳವಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಲು ಕಾಯಿದೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದವು. ಒಂದು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು ಮತ್ತು ಆದಿವಾಸಿಗಳು ಬಿಜೆಪಿ ಸಂಸದ ಕರಿಯಾ ಮುಂಡಾ ಅವರ ಭದ್ರತಾ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದರು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ದಮನದೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು, ಇದು ಬುಡಕಟ್ಟು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಸ್ಟಾನ್ ಸ್ವಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಜನರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಂದೋಲನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಪೊಲೀಸ್ ಆಕ್ರಮಣದ ಬಗ್ಗೆ ಮೃದುವಾದ ನಿಲುವಿನಿಂದ ಮುರ್ಮು ಟೀಕಿಸಿದರು. ಮಹಿಳಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಅಲೋಕ ಕುಜೂರ್ ಪ್ರಕಾರ ಅವರು ಆದಿವಾಸಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ಅದು ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಬದಲಿಗೆ ಅವರು ಸಂವಿಧಾನದ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೆ ಇಡುವಂತೆ ಪಾತಲ್‌ಗರ್ಹಿ ಆಂದೋಲನದ ನಾಯಕರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು. right|thumb|200x200px| 2017 ರಲ್ಲಿ [[ನವ ದೆಹಲಿ|ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಎಂ. ವೆಂಕಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮುರ್ಮು]] ಮುರ್ಮು ಅವರು ಮಸೂದೆಯಲ್ಲಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಒಟ್ಟು 192 ಮೆಮೊರಾಂಡಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಹೇಮಂತ್ ಸೊರೆನ್ ಅವರು, ಬಿಜೆಪಿ ಸರ್ಕಾರವು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್‌ಗಳ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಎರಡು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಸೂದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬುಡಕಟ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರು. ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಾದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮುಕ್ತಿ ಮೋರ್ಚಾ, ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ವಿಕಾಸ್ ಮೋರ್ಚಾ ಮತ್ತು ಇತರರು ಮಸೂದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದ್ದರು. 24 ಮೇ 2017 ರಂದು, ಮುರ್ಮು ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಬಿಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಮೆಮೊರಾಂಡಮ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಬಿಲ್ ಅನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದರು. ಈ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ನಂತರ ಆಗಸ್ಟ್ 2017 ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಯಿತು.
ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಭೂಮಿ ಮಸೂದೆ
2017 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮಸೂದೆ, 2017 ಮತ್ತು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ 2013 ಕಾಯಿದೆಗೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡುವ ಮಸೂದೆಯನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿದರು.
ಧರ್ಮ ಮಸೂದೆಯು ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ ಅಥವಾ ಆಮಿಷದ ಮೂಲಕ ಧಾರ್ಮಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಯನ್ನು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧವಾಗಿದೆ. ಮತಾಂತರಗೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡದ ಸದಸ್ಯ, ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಅಥವಾ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ದಂಡದೊಂದಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಸೂದೆಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಇಚ್ಛೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಮತಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಇಚ್ಛಿಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ದಿನಾಂಕ, ಪರಿವರ್ತನೆಯ ಸ್ಥಳ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೇಲೆ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಮಾಡುವ ವಿವರಗಳೊಂದಿಗೆ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಕಮಿಷನರ್‌ಗೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿದೆ.
ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾಯಿದೆ, 2013 ರಲ್ಲಿನ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು, ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಲು ಆರು ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೀರು ಸರಬರಾಜು, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣ ಮಾರ್ಗಗಳು, ರಸ್ತೆಗಳು, ಶಾಲೆಗಳಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಹತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಣಾಮದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ (SIA) ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ.
೨೦೨೨ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪ್ರಚಾರ
ಜೂನ್ 2022 ರಲ್ಲಿ, ಬಿಜೆಪಿಯು ಮುರ್ಮು ಅವರನ್ನು ಮುಂದಿನ ತಿಂಗಳು 2022 ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಒಕ್ಕೂಟದ (NDA) ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿತು. ಯಶ್ವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನಾಗಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು. ತನ್ನ ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮುರ್ಮು ತನ್ನ ಉಮೇದುವಾರಿಕೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ಕೋರಿ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದಳು. ಬಿಜೆಡಿ, ಜೆಎಂಎಂ, ಬಿಎಸ್‌ಪಿ, ಎಸ್‌ಎಸ್‌ನಂತಹ ಹಲವು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಮತದಾನಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆಕೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿತನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿದ್ದವು. 21 ಜುಲೈ 2022 ರಂದು, ಮುರ್ಮು ಅವರು 2022 ರ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ 28 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ( ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಪುದುಚೇರಿ ಸೇರಿದಂತೆ) 21 ರಲ್ಲಿ 676,803 ಚುನಾವಣಾ ಮತಗಳೊಂದಿಗೆ (ಒಟ್ಟು 64.03%) ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಯಶವಂತ್ ಸಿನ್ಹಾ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತವನ್ನು ಪಡೆದು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದರು.
ಅವರು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು 25 ಜುಲೈ 2022 ರಂದು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಜೆಐ ಶ್ರೀ ಎನ್‌ವಿ ರಮಣ ಅವರಿಂದ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.
ಮುರ್ಮು ಒಡಿಶಾದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಾ ಪಾಟೀಲ್ ನಂತರ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯಾದ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳೆ. ಅವರು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಂದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಲಿದ್ದಾರೆ. 1947 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ.
ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯು 25 ಜುಲೈ 2022 ರಂದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="0">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೫೮ ಜನನ
ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆ
ಕೆಲವೇ ಕಾಲ ಬದುಕಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬರೆದ ಕನ್ನಡದ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಕವಿಗಳಲ್ಲಿ ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆ ಒಬ್ಬರು. ತೀವ್ರ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನಡುವೆಯೂ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಬರೆದ ರಮೇಶರ ಹೆಸರು ಚಿರಸ್ಮರಣೀಯ.
ಬಾಲ್ಯ
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೮೦ ನೇ ಇಸವಿಯ ರಾಮನವಮಿಯಂದು ಜನನ. ತಂದೆ ಗೋವಿಂದ ಹೆಗಡೆ ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತ ಗುಮಾಸ್ತರು, ತಾಯಿ ಶಕುಂತಲಾ ಹೆಗಡೆ, ಗೃಹಿಣಿ. ಓರ್ವ ಅಣ್ಣ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಕಂದಿರು. ಬಾಲ್ಯದ ಕೆಲಕಾಲದ ನಂತರ ರಮೇಶರನ್ನು ಅನಾರೋಗ್ಯ ಬಾಧಿಸತೊಡಗಿತು. ಸಹೋದರನ ದುಡಿಮೆಯೊಂದೇ ಕುಟುಂಬದ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು. ಶಿರಸಿಯಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಹಿತಿ,ಕವಿಗಳ ವಾತಾವರಣ ಆಗಾಗ ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆಯವರಿಗೆ ದೊರಕುತ್ತಿತ್ತು. ಒಸ್ಟಿಯೋ ಜಿನೆಸಿಸ್ ಇಂಪರ್ಫೆಕ್ಟಾ ಎಂಬುದೊಂದು ವಿರಳಾತೀತ ಖಾಯಿಲೆ ಹಸುಗೂಸು ರಮೇಶ್ ಹೆಗಡೆಯವರನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಅಸಮರ್ಪಕ ಮೂಳೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದ ಬಾಲ್ಯಕಾಲದಲ್ಲೇ ಮೂಳೆಗಳ ನಡುವೆ ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮೂಳೆಸವೆತ ಇದರ ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣ. ಬರುಬರುತ್ತ ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಇಬ್ಬರು ಅಕ್ಕಂದಿರ, ಅಣ್ಣ, ಅಪ್ಪ ಅಮ್ಮನ ಸಹಾಯದಿಂದ ಮನೆಯೊಳಗೆ ಓಡಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಕಾನೂನಿನ ತೊಡಕಿನಿಂದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಿಯೇ ಹೊರ ಜಗತ್ತು ಕಾಣಲು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ಗೆಳೆಯರು ಸಹಾಯಕವಾದವು. ಚುಟುಕು,ಕವಿತೆ,ಗಜಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ಒಂಭತ್ತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಮೇಶ್ ಹೆಗಡೆಯವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ನಿಧನ
೨೦೧೯ ರ ರಾಮನವಮಿಯಂದು ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆಯವರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಮಹಾಕಾವ್ಯ ರಚಿಸಬೇಕೆಂಬ ಅವರ ಆಸೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯಿತು. ತಮ್ಮ ಜೀವನ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದಲೇ ಸದಾಕಾಲ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಹಸಿರಾಗಿದ್ದಾರೆ. “ದೈಹಿಕ ಅಡೆತಡೆ ಸವಾಲು ಮೀರಿ ಅದ್ಭುತ ಸ್ಪಂದನಶೀಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಬಾಳಿದ ಅಪರೂಪದ ಮಾದರಿ ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆ. ಜಡದ ಮೇಲೆ ಚೇತನದ ಚೇತನದ ಗೆಲುವು ಅವನ ಪ್ರಖರ ಬಾಳು.ಕವಿತೆಗಳನ್ನೇ ಕಿಟಕಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಯಾವತ್ತೂ ಪಸಿಟಿವ್ ಆಗಿ ಉಳಿದ ರಮೇಶರನ್ನು ಮುಕ್ತಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೃತಜ್ಷತೆಯಿಂದ ಬೀಳ್ಕೊಡೋಣ.. ಎಲ್ಲಾ ಇದ್ದೂ ಗೋಳಾಡುವವರಿಗೆ, ಸಿನಿಕರಿಗೆ, ಸೋಮಾರಿಗಳಿಗೆ, ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬರಿ ಟೈಪಿಂಗ್ ಅಂದುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಆತ್ಮವ್ಯಾಮೋಹಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಉತ್ತರದಂತೆ ಬೆಳಗಿದ ಬಾಳ್ವೆ ಅವರದು” - ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿ ( ರಮೇಶ ಹೆಗಡೆಯವರು ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಗೆಳೆಯ ಜಯಂತ್ ಕಾಯ್ಕಿಣಿಯವರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
http://www.udayavani.com/suppliments/multifaceted/humanity-is-bigger-than-literature http://www.prajavani.net/stories/stateregion/poet-ramesh-hegde-no-more-628445.html
ತಾಯಿನಾಡು (ದಿನಪತ್ರಿಕೆ)
thumb|[[ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸಂಗ್ರಹ]] thumb|ಜಾಹೀರಾತಿಗಾಗಿ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲೇ ಕೋರಿಕೆ|[[ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಸಂಗ್ರಹದಿಂದ]]
ತಾಯಿನಾಡು
ಸ್ಥಾಪಕರು : ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ವರ್ಷ : ೧೯೨೭ 	"ಸುಖ ದುಃಖೇ ಸಮೇಕೃತ್ವಾ ಲಾಭಾಲಾಭೌ ಜಯಾಜಯೌ| ತತೋ ಯುದ್ಧಾಯ ಯುಜಸ್ವ ನೈವಮ್ ಪಪಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ||ಗೀತಾ||" - ಇದು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನಾಮ ಲಾಂಛನ ದಡಿ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ಲೋಕ ವಾಕ್ಯ; ಇದೇ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರನ್ನು ಎಂತಹ ಸತ್ವಪರೀಕ್ಷೆ-ಸಂಕಷ್ಟ-ಸವಾಲುಗಳ ಎದುರಿನಲ್ಲೂ ಧೃತಿಗೆಡದೆ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಸೂತ್ರ. ಜತೆಗೆ "ವಂದೇ ಮಾತರಮ್" ಎಂಬ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಘೋಷವೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಅಂಕಿತದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
`ತಾಯಿನಾಡು' ಸತ್ಸಂಪ್ರದಾಯ
"Dear Sir, Since it is the policy of our paper not to accept complimentary passes, we return herewith the pass so kindly sent. We readily appreciate your courtesy and gesture.  We will buy tickets and attend the performances as that would obviate many difficulties.
Thanking you, Yours faithfully, Editor ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಕರ ಕರಡು ಬರಹ ಮತ್ತು ಟೈಪ್ ಆದ ಪ್ರತಿಗಳೆರಡೂ ಇವೆ.
ತಾಯಿನಾಡು : ಸಂಪಾದಕೀಯ
(ಆ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ 'ತಾಯಿನಾಡು' ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಪುಟದ ಇನ್-ಚಾರ್ಜ್ ಹಾಗೂ ಸಂಪಾದಕೀಯಗಳ ಬರಹಗಾರರಾಗಿದ್ದರು)
ತಾಯಿನಾಡು : ಅಂಕಣ - ನಾರದ ಉವಾಚ
ನಾರದ ಉವಾಚ ಎಂಬ ನಿತ್ಯ ಟೀಕಾಂಕಣವನ್ನು ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಅಂಕಣದ ಆಯ್ದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. "ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸೂರು ಮದ್ರಾಸ್ ಪ್ರಾಂತದಲ್ಲೇ ಇರಲಿ" ಎಂದು ಗಡಿ ವಿವಾದದ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಹೆಚ್.ವಿ.ಪಾಟಸ್ಕರ್ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರಂತೆ. ''	- ಹೌದು, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅದು ಹಳೆಯದಾಗುವ ತನಕ! ...... ಆಮೇಲೆ ಹೊಸೂರು ಗೊತ್ತೇ ಇದೆಯಲ್ಲಾ "ಪುದೂರು", ಆಗುತ್ತದೆ!'' (೧-೯-೧೯೫೭) "ಹಾಸ್ಯ ನಟರಿಗೆ ೧೯೫೭ನೆಯ ವರ್ಷ ಯಾಕೋ ಶುಭದಾಯಕವಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಚಲಚ್ಚಿತ್ರ ಪ್ರಿಯರೊಬ್ಬರು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ, ದುಹ್ಖದಿಂದ. ''- ಅವರ ಕಳಕಳಿಯಲ್ಲಿ ನಾವೂ ಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಾ, ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಉಜ್ವಲ ಹಾಸ್ಯ ನಟ ದಿವಂಗತ ಎನ್.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್‍ರಿಗೆ ಶ್ರದ್ಧಾಂಜಲಿ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇವೆ!'' '''ಎನ್.ಎಸ್. ಕೃಷ್ಣನ್‍ರನ್ನು ಅಣಕಿಸಿ ಅನುಕರಿಸುವುದರಿಂದಲಾದರೂ ಹಾಸ್ಯ ನಟರು ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲೆಂದು ಹಾರೈಸುತ್ತೇವೆ!''' - ಕನ್ನಡದ ಜನ ಕೃಷ್ಣನ್‍ರ ತಮಿಳು ವಿನೋದ-ವಿಡಂಬನೆಗಳನ್ನು ಮೆಚ್ಚುವ ಭರದಲ್ಲಿ ತಾವೂ ತಮಿಳರಾಗದೆ, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ 'ಕೃಷ್ಣನ್ ಹಾಸ್ಯ' ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಾದರೆ, ಅವರ ಸ್ಮರಣೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ಸೂಚಿಸಿದಂತಾದೀತು! (೩-೯-೧೯೫೭) "ಕರ್ಣಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋದಯ ಸಮಾಜ ರಚನೆಯಾಗಲಿ" ಎಂದು ವಿನೋಬಾರು ಹಾರೈಸಿದ್ದಾರೆ. ''- ಸದ್ಯಕ್ಕೇನೋ, "ಸರ್ಪೋದಯ ಸಮಾಜ" ರಚನೆಯಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಹೆಸರಿಗಾಗಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಚ್ಚಾಟ ನೋಡಿದರೆ!'' (೫-೯-೧೯೫೭) '''	ಹಿಂದಿಯನ್ನು ಭಾರತದ ಸರ್ಕಾರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ೧೯೯೦ರವರೆಗೂ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹಾಕಬೇಕೆಂದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎಂ.ಪಿ. ಗಳು ಶ್ರೀ ನೆಹ್ರೂ ಅವರಿಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರಂತೆ.''' ''- ಅಷ್ಟು ಕಾದ ಮೇಲೆ ಇನ್ನು ಹತ್ತು ವರ್ಷದಲ್ಲೇನು ಅವಸರ? .... ಸರಿಯಾಗಿ ೨೦೦೧ನೇ ಇಸವಿಯ ಜನವರಿ ೧ನೇ ತಾರೀಖಿನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಬಹುದಲ್ಲಾ!'' ಹೀಗೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸುರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವೇನೆಂದರೆ, ಈಗಿನ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟೇರಿಯನ್ನರೆಲ್ಲಾ (ಶಾಸನ ಸಭಾ ಸದಸ್ಯರುಗಳೂ ಸೇರಿ!) ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಾಗಬೇಕಾದರೆ ಇನ್ನೂ ಕಾಲು ಶತಮಾನ ಬೇಕೆಂಬ ಭಾವನೆ ಇರಬಹುದು! - ಅಥವಾ ಇನ್ನೂ ೨೫ ವರ್ಷದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ತಾವು ಯಾರೂ ಪಾರ್ಲಿಮೆಂಟಿನಲ್ಲಾಗಲೀ, ಶಾಸನ ಸಭೆಗಳಲ್ಲಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಾಗಲೀ ಇರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ಮೊಂಡು ಧೈರ್‍ಯ ಇದ್ದರೂ ಇರಬಹುದು! '''	ಅಂತೂ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆ ನಾಡಿನ ಮಂದಿಯ 'ಮುಂದೀ' ಭಾಷೆ ಆಗದೆ, 'ಹಿಂದಿ' ಆಗಿಯೇ ಉಳಿಯಬೇಕೆನ್ನುವುದೇ ಈ ಮನವಿಯ ಅಂತರಾರ್ಥ! ಜೈ 'ಹಿಂದಿ'!''' (೬-೯-೧೯೫೭) ಸಣ್ಣ ಉಳಿತಾಯ ಯೋಜನೆ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಉತ್ತಮ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ಭಾವಗೀತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವವರಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ಕೊಡಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ. - "ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವಾಗ, ಆದಷ್ಟು ಪದ ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿರುವವರಿಗೇ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಕೊಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ" ಎಂಬುದಾಗಿ, ಮುಂದೆ ಈ ಗೀತೆಗಳ boreಗೆ ಒಳಪಡುವ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರ ಪರವಾಗಿ ಆಶಿಸಲಾಗಿದೆ! ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಈ ಯೋಜನೆಯೇನೋ ಆಃವಾನಕರವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹಾ 'ನವ್ಯ ಕವಿ'ಗಳು ಆಶಾಭರಿತರಾಗುವಂತಿಲ್ಲ! - ಏಕೆಂದರೆ, ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ಕೊಡುವುದೂ ಸಹಾ ನಗದಾಗಿಯಲ್ಲ-೧೨ ವರ್ಷಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನಾ ಸೇವಿಂಗ್ಸ್ ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್‍ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ! ಅಂತೂ, ಸರ್ಕಾರವೂ ಸಹಾ ಒಂದು ಬಗೆಯಲ್ಲಿ ಬಹುಮಾನದ ಹಣದ ಬಟವಾಡೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು! - "Cash Prize" ಕೊಡದೇ ಹೋದ ಮೇಲೆ ನಾವೂ ಸಹಾ ವೃಧಾ ಕವನ ಹೊಸೆಯಲು ತೊಡಗದೇ ನಮ್ಮ energyಯನ್ನು ಉಳಿತಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಕವಿ-ಸಿಂಹರೊಬ್ಬರು!
ರಂಗಮ್ಮನ ವಠಾರ
(ಕಾದಂಬರಿ. ಲೇಖಕರು: ಶ್ರೀ ‘ನಿರಂಜನ’, ಪ್ರಕಾಶಕರು: ವಾಹಿನಿ ಪ್ರಕಾಶನ, ಜಯಚಾಮರಾಜ ರಸ್ತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-2, ಬೆಲೆ: ಒಂದೂವರೆ ರೂಪಾಯಿ) ‘ಪುಸ್ತಕಪ್ರಿಯ’ ತಾಯಿನಾಡು, ‘ಪ್ರಕಟಣ ಪ್ರಪಂಚ’ ಅಂಕಣ; 25-9-1954
ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನೂ ನೋಡಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ದಿನಪತ್ರಿಕೆಗಳು
ಮಲ್ಲ ಯುದ್ಧ
ಮಲ್ಲ - ಯುದ್ಧಎಂಬುವು ಈಗ ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಏನು ದಾಖಲಿಸಿದವರು ಯುದ್ಧ ಕುಸ್ತಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಷ್ಯನ್ ದಕ್ಷಿಣ ರೂಪ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ. ಇಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ನಾಭಾನ್ ವಿವಿಧ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಕುಸ್ತಿ ಶೈಲಿಗಳು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ಪೂರ್ವಜ ಆಗಿದೆ ಮಲ್ಲ - ಯುದ್ಧಎಂಬುವು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಯುದ್ಧಎಂಬುವು ಎಂದು ನಿಜವಾದ ಪೂರ್ಣ ಸಂಪರ್ಕ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕ್ರೀಡೆಗೂ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಇದು ನಾಲ್ಕು ರೀತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು .ತೀವ್ರ ಹಿಂಸಾಚಾರಕ್ಕೆ, ಈ ಅಂತಿಮ ರೂಪ ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಆಗಿದೆ. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳ ನೆಲದಿಂದ ಪರಸ್ಪರ ಎತ್ತುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ರೂಪ, ಇನ್ನೂ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಮಲ್ಲ - ಯುದ್ಧಎಂಬುವು ನಾಲ್ಕು ಶೈಲಿಗಳ, ಹಿಂದೂ ದೇವರುಗಳ ಮತ್ತು ಪೌರಾಣಿಕ ಕಾದಾಳಿಗಳು ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಭೀಮಾ ಸೇನೆ ಮೇಲೆ ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ ಹನುಮಂತಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಜಾಬೂವಂತಿ ಬೀಗಗಳ ಬಳಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನೌಕೆಯು ಎದುರಾಳಿಯ ಒತ್ತಾಯಿಸಲು ಹೊಂದಿದೆ ಜಾರಾಸಂಧಿ ಕೈಕಾಲು ಮತ್ತು ಸಂದುಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರೇಕಿಂಗ್ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬಲವನ್ನು.
ತರಬೇತಿ
ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆಕಾರ ಹೋರಾಡಲು. ಪಂದ್ಯಗಳು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಅಥವಾ ಕೊಳಕು ಪಿಟ್ ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಮೂವತ್ತು ಅಡಿ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಚೌಕಾಕಾರದ ಅಥವಾ ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಎರಡೂ. ನೆಲದ ಮಣ್ಣಿನ ತುಪ್ಪ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು, ಬೆರೆಸಿ. ತರಬೇತಿ ಮೊದಲು, ನೆಲದ ಯಾವುದೇ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿ ಅಥವಾ ಕಲ್ಲುಗಳ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಇದೆ. ವಾಟರ್ ಸರಿಯಾದ ಸ್ಥಿರತೆ ನಲ್ಲಿ ಇದು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರತಿ ಮೂರು ದಿನಗಳ ಸುಮಾರು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ; ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳ ಚಳುವಳಿಗಳು ಅಡ್ಡಿಮಾಡುವ ಆದ್ದರಿಂದ ಮೃದು ಸಾಕಷ್ಟು ಗಾಯ ಆದರೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹಾರ್ಡ್ ತಪ್ಪಿಸಲು. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಮಣ್ಣಿನ, ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ತರಬೇತಿ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿ ಮತ್ತು ಮನೋನಿಗ್ರಹ ಒಂದು ವ್ಯಾಯಾಮ ಎರಡೂ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ ಇದು ಕಾಯ್ದೆಯ ದುರ್ಬಲಗೊಳ್ಳುವ ಪ್ರತಿ ಅಧಿವೇಶನ ಆರಂಭಿಸಲು. ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಶೀರ್ವಾದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕೊಳಕು ಕೆಲವು ಕೈತುಂಬುವಷ್ಟು ಚೆಲ್ಲಿದೆ. ಕಣದಲ್ಲಿ ರೂಪಿಸಿತು ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಜಿಮ್ ನ ಪೋಷಕ ದೈವವನ್ನು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹನುಮಾನ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿ ತರಬೇತಿ ಹಾಲ್ ಧೂಪದ್ರವ್ಯ ಲಿಟ್ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಹಳದಿ ಹೂವಿನ ಹಾರಗಳನ್ನು ದೇವರು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲಿ ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಬಲಿಪೀಠದ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ತನ್ನ ಅಡಿ ತಲೆ, ಹಿರಿಯರ ಗೌರವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಏಷ್ಯನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಸೈನ್ ತಡೆದು ಗುರು ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪಾವತಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ತಮ್ಮ ತರಬೇತಿ ಹಾಲ್ನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಆದರೆ ಈ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಮಂಕಿ ದೇವರ ವಿಸ್ತರಣೆಗಳನ್ನು ಎಂದು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಎಲ್ಲಾ ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಆದ್ದರಿಂದ ದೇಹದ ಶುದ್ಧ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ದೈಹಿಕವಾಗಿ , ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕವಾಗಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಉಳುಮೆ ಗಮನ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಲೈಂಗಿಕ , ಧೂಮಪಾನ ಮತ್ತು ಮದ್ಯಪಾನದ ದೂರವುಳಿಯುವುದು ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಶುದ್ಧತೆಯನ್ನು ಸಮರ ಮತ್ತು ಕ್ರೀಡಾ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಾಧಿಸಲು ಸಹಾಯ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಾತ್ರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಂಬಳಿ, ಒಂದು ಲುಂಗಿ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಅವು ಹಿಂದೂ ಬೌದ್ಧಧರ್ಮಕ್ಕೆ ಪವಿತ್ರ ಪುರುಷರು ಹೋಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಾಯ್ಸ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹನ್ನೆರಡು ಹತ್ತು ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದು. ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಲು, ಯುವ ತರಬೇತಿ ಮೊದಲ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಒಟ್ಟಾರೆ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕುಂಡಕವತನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಯಾಮ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುಸ್ತಿಪಟು ತಂದೆಯ ಆದ ದೇಹತೂಕದ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವ್ಯಾಯಾಮ ಹಠ ಯೋಗ ಕಂಡುಬರುವ ಸೂರ್ಯ ವಂದನೆ ( ಸೂರ್ಯ ನಮಸ್ಕಾರ ), ಶಿರಾಸಸಾನ , ಹಿಂದೂ ಠೊಣಪ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕಾ ಅಪ್ ( ದಂಡಗಳು ) , ಸೇರಿವೆ. ಅಗತ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ತ್ರಾಣ ಪಡೆದು ನಂತರ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮಲ್ಲಸ್ತಂಭ ಅಥವಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಪಿಲ್ಲರ್ ಬಳಸುವ ವ್ಯಾಯಾಮ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಸ್ತಂಭಸ್ರಮಾ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಹಾಕಿದ ಮುಕ್ತ ನಿಂತಿರುವ ನೇರವಾಗಿ ಧ್ರುವ, ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಎಂಟು ಹತ್ತು ಇಂಚು , ಆದರೂ ಕಂಬಗಳು ಅನೇಕ ಇವೆ. ಕುಸ್ತಿಪಟುಗಳು ಮೌಂಟ್ ಇಳಿಸು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಹಿಡಿತ, ತ್ರಾಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿವಿಧ ಸಂಕೀರ್ಣ ಕ್ಯಾಲಿಸ್ತೆನಿಸ್ಸ್ ಈ ಧ್ರುವ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ , ಮತ್ತು ತೋಳುಗಳು, ಕಾಲುಗಳು ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ದೇಹದ ಶಕ್ತಿ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ
ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೊ
ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೋ ದಕ್ಷಿಣ ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್‍‍ನಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ದ್ವೀಪಸಮೂಹ ರಾಷ್ಟ್ರ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಒಟ್ಟು ೫,೧೨೮ ಚ.ಕಿ.ಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿರುವ ಈ ದ್ವೀಪಸಮೂಹವು ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಹಾಗೂ ಟೊಬೆಗೋ ಎಂಬ ಎರಡು ಹಿರಿಯ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ೨೧ ಕಿರಿಯ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
೭೦೦೦ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಮೆರಿಂಡಿಯನ್ನರು ಇಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸತೊಡಗಿದರು. ನಂತರ ೧೪೯೮ರಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನವರು ಇಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಿದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರಕವಾನ್ ಮತ್ತು ಕರಿಬಾನ್ ಭಾಷಿಕರು ತಳವೂರಿದ್ದರು. ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಮತ್ತು ಜೀತವ್ಯವಸ್ಥೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದರಿಂದ ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಇಂದು ಮಿಶ್ರಜನಾಂಗೀಯ ನಾಡಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಯುರೋಪಿನವರು, ಆಫ್ರಿಕಾದವರು , ಚೀನೀಯರು ಹಾಗೂ ಭಾರತೀಯರು ಕಂಡುಬರುತ್ತಾರೆ. ಟ್ರಿನಿಡಾಡ್ ಮತ್ತು ಟೊಬೆಗೋ ೧೯೬೨ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‍ಡಮ್ನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆದು ಮುಂದೆ ೧೯೭೬ ರಲ್ಲಿ ಗಣರಾಜ್ಯವಾಯಿತು. ಎರಡು ಸದನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಈ ರಾಷ್ಟ್ರವು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ದೇಶದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರು ಹಾಗೂ ಪ್ರಧಾನಿಯು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿರುವರು.
ವರ್ಗ:ಕೆರಿಬ್ಬಿಯನ್ ವರ್ಗ:ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೇರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಸ್ಯಾಮ್ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ
ಭಾರತ ಸೇನೆಯ ಮಹಾನ್ ದಂಡನಾಯಕರಾಗಿ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ (ಎಪ್ರಿಲ್ ೩, ೧೯೪೮-ಜೂನ್ ೨೭,೨೦೦೮) ಅನುಪಮ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಗುಜರಾತಿನ ವೆಲ್ಸಾಡಿನಿಂದ ಪಂಜಾಬಿಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿದ್ದ ಪಾರ್ಸಿ ಕುಟುಂಬವೊಂದದಲ್ಲಿ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ, 1914ರ ಏಪ್ರಿಲ್ 3ರಂದು ಅಮೃತಸರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್
೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಉದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಭಾರತ – ಪಾಕ್ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ವಿಜಯದ ರೂವಾರಿಯಾದ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಸ್ಯಾಮ್ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ, ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿ ಶೌರ್ಯ ಪಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾಗಿದ್ದವರು. ಸ್ಯಾಮ್ ಬಹಾದೂರ್ ಎಂದೇ ಆದರಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕರೆಸಿಕೊಂಡ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ ವೇಳೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಬದುಕುಳಿದ ಅದೃಷ್ಟಶಾಲಿ. ಭಾರತ ಸೇನೆಯ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಗೌರವ ಪಡೆದ ಪ್ರಥಮರಿವರು
ಐದು ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡಿದ ಸೇನಾನಿ
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೀರೋ ಹಾಗೂ ದಂತಕತೆಯಾದ ಮೇರುಯೋಧ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾದ ಅವರ ಮಿಲಿಟರಿ ವೃತ್ತಿ ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಸಾಗಿದ್ದು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಟ್ಟು ೫ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಹೋರಾಡಿದ್ದರು. ಸುಂದರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ‘ಹ್ಯಾಂಡಲ್ ಬಾರ್’ ಮೀಸೆಯ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ ವಿನೋದಪೂರ್ಣ ಮಾತುಕತೆಗಳಿಗೆ ಕೂಡಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಚತುರ ಯುದ್ಧಕಲಾ ತಂತ್ರಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಅವರು 1971ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವ ಪಶ್ಚಿಮದ ಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯು ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದ ಮೇಲೆ ನಡೆಸಿದ ದಾಳಿಯನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಚಾಣಾಕ್ಷತನದಿಂದ ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
ಯಶೋಗಾಥೆ
ಭಾರತೀಯ ಜನಪ್ರಿಯ ಯೋಧ ಸ್ಯಾಮ್ ಕುರಿತು ಹೇರಳ ದಂತಕಥೆಗಳಿವೆ. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಸೇನಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿದ್ದ ಸ್ಯಾಮ್ ಮಾಣಿಕ್ ಶಾ ಬಾಂಗ್ಲಾ ದೇಶದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿಯವರನ್ನು ಎದುರು ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇಂತಹ ಒಂದು ಘಟನೆ. ೧೯೯೫ರ ಅಕ್ಟೋಬರಿನಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಕೆ. ಎಂ. ಕಾರಿಯಪ್ಪ ಸ್ಮಾರಕ ಉಪನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮ್ ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದು ಹೀಗೆ:
“ನಾನು ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಆದದ್ದಕ್ಕೂ, ಸೇವೆಯಿಂದ ವಜಾಗೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದಕ್ಕೂ ಇದ್ದ ಅಂತರ ಅತ್ಯಲ್ಪದ್ದು. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನವು ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ನುಗ್ಗಿಸಿದಾಗ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಿರಾಶ್ರಿತರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗತೊಡಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಧಾನಿ ತನ್ನ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಪುಟ ಸಭೆಯೊಂದನ್ನು ಕರೆದಿದ್ದರು. ಅದಕ್ಕೆ ನನ್ನನ್ನೂ ಕರೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕುದಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಕಠೋರ ಮುಖಭಾವದ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ ತಂತಿ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಓದಿ ಹೇಳಿದರು.
ಅಷ್ಟಾದ ನಂತರ ನನ್ನೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ ಅವರು “ಆ ಬಗ್ಗೆ ನೀವೇನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ನಾನು ತಣ್ಣಗಿನ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ, “ಏನೂ ಇಲ್ಲ. ಅದು ನನಗೆ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದ ವಿಷಯ. ಪೂರ್ವ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನಿಗಳು ದಂಗೆಯೇಳುವಂತೆ ಪ್ರಚೋದಿಸಲು ಬಿ.ಎಸ್.ಎಫ್ ಮತ್ತು  ಸಿ.ಆರ್. ಪಿ. ಎಫ್ ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಾಗ ನೀವು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ಈಗ ನೀವು ತೊಂದರೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದೀರಿ. ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ. ನನ್ನದು ಉದ್ದವಾದ ಮೂಗು, ಏನು ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನುವುದು ನನಗೆ ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ.
ಹೀಗೆ ನಾನು ಹೇಳಿದಾಗ, ಹಲ್ಲು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಾಠಿಣ್ಯ ತುಂಬಿಕೊಂದಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು, ಸಂಪುಟವು ಸಂಜೆ ನಾಲ್ಕು ಗಂಟೆಗೆ ಮತ್ತೆ ಸೇರುತ್ತದೆ ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿದರು. ಸಂಪುಟದ ಸದಸ್ಯರ ಹಿಂದೆ ನಾನು ಹೊರಬೀಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಚೀಫ್ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿಲ್ಲುತ್ತೀರಾ ಎಂದು ಇಂದಿರಾ ಹೇಳಿದರು. ಅವರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿದ ನಾನು “ಪ್ರಧಾನಿಗಳೇ ನೀವು ಬಾಯಿ ತೆರೆಯುವ ಮುನ್ನ ಒಂದು ಮಾತು. ಮಾನಸಿಕ ಅಥವಾ ದೈಹಿಕ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ರಾಜೀನಾಮೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
“ನೀವು ಹೇಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ನಿಜ” ಎಂದು ಇಂದಿರಾ ಹೇಳಿದಾಗ, “ನಿಮಗೆ ನಿಜ ಹೇಳುವುದು ನನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯ. ಹೋರಾಡುವುದು ನನ್ನ ಕೆಲಸ. ಗೆಲುವಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡುವುದು ನನ್ನ ಕೆಲಸ. ನಿಮಗೆ ನಿಜವನ್ನೇ ಹೇಳಬೇಕು” ಎಂದೆ. ನಸುನಕ್ಕ ಇಂದಿರಾ ಸರಿ. “ಸ್ಯಾಮ್. ನನಗೇನು ಬೇಕು ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತು ತಾನೇ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. “ಹೌದು ಅದು ನನಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ” ಎಂದಷ್ಟೇ ನಾನು ಉತ್ತರಿಸಿದೆ.
ಏಳು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಭಾರತ – ಪಾಕ್ ಯುದ್ಧ ನಡೆದಾಗ ಸ್ಯಾಮ್ ವಿಜಯಮಾಲೆ ಧರಿಸಿ ಬಂದಿದ್ದರು!
ಗೌರವಗಳು
೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ದೇಶದ ಭೂಪಡೆಯ 8ನೇ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದರು. ೧೯೭೩ರ ಜನವರಿ ಒಂದರಂದು ಅವರಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಯವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ ಗೌರವವನ್ನು ಪ್ರದಾನಿಸಿದರು. ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಮತ್ತು ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮವಿಭೂಷಣ ಗೌರವಗಳಿಗೂ ಅವರು ಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರು.
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನುಭಾವರು ಜೂನ್ 27, 2008ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ಈ ಮರೆಯಲಾಗದ ನಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಕಾಲದ ಈ ಮಹಾನ್ ನಾಯಕನಿಗೆ ನಮ್ಮ ಗೌರವಪೂರ್ವಕ ನಮನಗಳು.
ವರ್ಗ: ಭಾರತೀಯ ಭೂಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವರ್ಗ: ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರ್ಷಲ್ (ಭಾರತ) ವರ್ಗ: ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ವರ್ಗ:೧೯೪೮ ಜನನ ವರ್ಗ:೨೦೦೮ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಯೋಧರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಸೈನ್ಯ
ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ
ಹೆಸರಿನ ವಿಶೇಷ
"ಅಂಜಲೀ ಕಾರಿಕೆ" ಎಂದು ಕರೆಯುವುದು ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ ಅದು ಬೊಗಸೆಯನ್ನೇ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಕೈ ಮುಗಿಯುವ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಿಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಶಿಲ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಂಜಲಿಕಾರಿಕೆ ಎಂದೇ ಹೆಸರಿದೆ.
"ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ" ಗಿಡದ ಎಲೆಗಳ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದ್ದು, ಕಿಂಚಿತ್ ಒತ್ತಡ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾದರೂ ಮಡಚಿಕೊಂಡು ಬಿಡುತ್ತೆ. ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ಇದನ್ನು ರಕ್ಷಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂದೂ ಶಂಕಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹುಳು ಹುಪ್ಪಟೆಗಳಿಂದ, ಮೇಯಲು ಬಂದ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಡಚಿಕೊಂಡರೆ ತನ್ನಲ್ಲಿರುವ ಮುಳ್ಳು ಆ ಪ್ರಾಣಿಗೆ ಚುಚ್ಚಿ ಪಾರಾಗಬಹುದು. ಇದೊಂದು ಸಸ್ಯಲೋಕದ ವಿಸ್ಮಯ ಜೀವಿ.
ಸಸ್ಯ ವಿವರಣೆ
ಇದು 50-90 ಸೆಂಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕುಳ್ಳುಪೊದೆಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ದ್ವಿಪಿಚ್ಛಕ ಮಾದರಿಯವು: ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಎಲೆಯಲ್ಲಿ 2-4 ವರ್ಣಕಗಳೂ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 10-20 ಕಿರು ಎಲೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಮುದುಡುವುದಕ್ಕೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿವರಣೆ: ಎಲೆಗಳ ಬೆಳಕು, ಕಂಪನ ಹಾಗೂ ಸ್ಪರ್ಶ ಮುಂತಾದ ಚೋದಕಗಳಿಗೆ ಸಂವೇದನವನ್ನು (ರೆಸ್ಪಾನ್ಸ್) ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಚೋದಕಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿದಾಗ ಮೊದಲು ಕಿರುಎಲೆಗಳು ಮೇಲ್ಮುಖವಾಗಿ ಮುದುಡಿಕೊಂಡು ಒಂದನ್ನೊಂದು ಕೂಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅನಂತರ ಈ ಮುದುಡು ಚಲನೆ ಕೇಂದ್ರಾಭಿಗಾಮಿಯಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದು ಎಲೆಯ ತೊಟ್ಟು ಹಾಗೂ ಕೊಂಬೆಗಳಿಗೆ ತಲಪಿ ಅವು ಕೂಡ ಶೀಘ್ರಗತಿಯಲ್ಲೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಬಾಗುವಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಚಲನೆಯ ತೀವ್ರತೆ ಚೋದಕದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಶೀಘ್ರ ಇಲ್ಲವೆ ಮಂದಗತಿಯಾದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೆ ಎಲೆಗಳು ಮುಂಚಿನ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಕಾಲಾವಕಾಶ ಬೇಕು. ಈ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಪರ್ಶಾನುಕುಂಚನ ಅಥವಾ ಕಂಪಾನಾನುಕುಂಚನ ಎಂದು ಹೆಸರಿದ್ದು ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ಎಲೆಗಳ ತೊಟ್ಟಿನ ಉಬ್ಬಿದ ಬುಡದಲ್ಲಿ (ಪಲ್ವೈನಸ್) ಇರುವ ಕೋಶಗಳ ಆರ್ದ್ರತಾ ಸಂವೇದನಾಶೀಲತೆ.
ಇದರ ಮೈತುಂಬ ಮುಳ್ಳು, ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೊಡನೆ ಮುದುಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ರಹಸ್ಯವಾಗಿದ್ದು ಸಸ್ಯವು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ತಂತ್ರವಿದು. ಈ ಸಸ್ಯವು ಹಸಿರು ಹುಲ್ಲು ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಮುದುಡಿದಾಗ ಮೇಯುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಣಗಿದ ಸಸ್ಯಗಳಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಕಳೆ ಗಿಡವಾಗಿರುವ ಇದು ಬೇರುಗಳಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಕಳೆನಾಶಕಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೂ ಮೇಲಿನ ಭಾಗ ಒಣಗಿದಂತಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಹದ ಸಿಕ್ಕಿದ ಕೂಡಲೇ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಗಿಡದಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಲಕ್ಷ ಬೀಜ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಬೀಜವೇ ಇಲ್ಲದೆ ಭೂಮಿಯೊಳಗೆ ಬೇರುಗಳು ಹಬ್ಬಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಗಿಡವು ತಿಳಿ ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಆಕರ್ಷಕ ಹೂವು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಹೂವು ಗಿಡದ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹೂವಿನ ವ್ಯಾಸ ೧-೨ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟೆ. ಹೂಗಳು ಗುಂಡನೆಯ ಚಂಡಿನಂಥ ಮಂಜರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಕಗೊಂಡಿವೆ. ಕಾಯಿಗಳು ಚಪ್ಪಟೆಯಾದ ಪಾಡ್ ಮಾದರಿಯವು. ಇವುಗಳ ಮೇಲೆಲ್ಲ ಕಿರುಮುಳ್ಳುಗಳುಂಟು. ಬೀಜಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 3-5.
ಸಸ್ಯದ ವಿಧಗಳು
ಈ ಸಸ್ಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಧಗಳಿದ್ದು ಒಂದು ಹೊರ ಮುದುಡುವಿಕೆ - ಹೊರಮುಚಗ ಹಾಗೂ ಎರಡನೆಯದಾಗಿ ಒಳ ಮುದುಡುವಿಕೆ - ಒಳಮುಚುಗ ಎಂಬ ಭೇದಗಳಿವೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಈ ಗಿಡವನ್ನು (ಹೂ ರಹಿತ) ಜಜ್ಜಿ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿ ಗಂಜಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ ತಿಂದರೆ ಅಥವಾ ಕಷಾಯ ಮಾಡಿ ಕುಡಿದರೆ, ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮೂಲವ್ಯಾಧಿ (Piles) ಗುಣಮುಖವಾಗುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರ ಕೋಶದ ಕಲ್ಲು ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರ ಋತುಚಕ್ರ ಸರಾಗವಾಗಿ ಆಗುವಲ್ಲಿ, ಹಲ್ಲು ನೋವಿನ ನಿವಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಸ್ಯದ ಪಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಈ ಸಸ್ಯದ ಎಲೆ, ಹೂವು, ಕಾಂಡ ಹಾಗೂ ಬೇರು ಎಲ್ಲವೂ ಔಷಧೀಯ ಗುಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಸುರುಗೊಬ್ಬರವಾಗಿ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಟ್ಟಿದರೆ ಮುನಿ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಔಷಧಿಸಸ್ಯವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕಫ ಪಿತ್ತವಿಕಾರಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುವುದಲ್ಲದೆ ರಕ್ತಪಿತ್ತ, ಭೇದಿ, ಯೋನಿರೋಗಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೂತ್ರವಿಸರ್ಜನೆಯಾಗುವಾಗ ಉರಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರೆ, ರಕ್ತಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇದರ ಒಣಬೇರಿನ ಕಷಾಯ ಸೇವನೆ ಉಪಯುಕ್ತವೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಭಗಂದರ, ಅಂಡವಾಯು, ಬಿಳಿ ಹಾಗೂ ಕೆಂಪುಸೆರಗು ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಇದರ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರಿನ ಕಷಾಯ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಔಷಧ. ಗ್ರಂಥಿಗಳ ಊತ, ಮೂತ್ರಪಿಂಡಗಳ ಊತ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಬೇನೆಗಳಿಗೆ ಇದರ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಬೇರು ಕಷಾಯ ಒಳ್ಳೆಯ ಮದ್ದು ಎನಿಸಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಔಷಧೀಯ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಲೀಲಾ ರಾಯ್
ಲೀಲಾ ರಾಯ್ ನಾಗ್ (೨ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೦೦ - ೧೧ ಜೂನ್ ೧೯೭೦), ತೀವ್ರಗಾಮಿ ಎಡಪಂಥೀಯ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಕ, ಮತ್ತು ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ನಿಕಟ ಸಹವರ್ತಿ. ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂನ ಗೋಲ್ಪಾರಾದಲ್ಲಿ ಡೆಪ್ಯೂಟಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಆಗಿದ್ದ ಗಿರೀಶ್ ಚಂದ್ರ ನಾಗ್ ಅವರಿಗೆ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ತಾಯಿ ಕುಂಜಲತಾ ನಾಗ್. ಅವರು ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಮೊದಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ.
ಕುಟುಂಬ
ಅವರು ಬಂಗಾಳದ ಸಿಲ್ಹೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ (ಈಗ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿದೆ ) ಮೇಲುವರ್ಗದ  ಮಧ್ಯಮ ಕಾಯಸ್ಥ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕತ್ತಾದ ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಗಿರಿಶ್ಚಂದ್ರ ನಾಗ್. ಅವರು ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರ ಬೋಧಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಎಮ್ಎ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸಹ-ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಆಗಿನ ವೈಸ್ ಚಾನ್ಸೆಲರ್ ಫಿಲಿಪ್ ಹಾರ್ಟೋಗ್ ಅವರು ಅವಳ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿದರು.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸ
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c6/Leela_Roy_alone_with_other_founder_member_of_Samaj_Sebi_Sangha.jpg/220px-Leela_Roy_alone_with_other_founder_member_of_Samaj_Sebi_Sangha.jpg|thumb| ೧೯೪೬ ರ ಸಮಾಜ ಸೆಬಿ ಸಂಘದ ಇತರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಲೀಲಾ ರಾಯ್ ಮಾತ್ರ. ಅವರು ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅವರು ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿಪರ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮರ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಯುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದರು. ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಹಲವಾರು ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
೧೯೨೧ರ ಬಂಗಾಳದ ಪ್ರವಾಹದ ನಂತರ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನೇತಾಜಿ ಸುಭಾಷ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ನೇತೃತ್ವ ವಹಿಸಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು. ಆಗ ಢಾಕಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯಾಗಿದ್ದ ಲೀಲಾ ನಾಗ್ ಅವರು ಢಾಕಾ ಮಹಿಳಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ನೇತಾಜಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ದೇಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು.
೧೯೩೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಜಯಶ್ರೀಯನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಮೊದಲ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯು ಮಹಿಳಾ ಬರಹಗಾರರಿಂದ ಸಂಪಾದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಗಣ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಆಶೀರ್ವಾದವನ್ನು ಇದು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು.
ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆ
ಲೀಲಾ ನಾಗ್ ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ದೀಪಾಲಿ ಸಂಘ ( ದೀಪಾಲಿ ಸಂಘ ) ಎಂಬ ಬಂಡಾಯ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಪ್ರಿತಿಲತಾ ವಡ್ಡೇದಾರ್ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದಲೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಾಗರಿಕ ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲುವಾಸ ಅನುಭವಿಸಿದರು. ೧೯೦೩೮ ರಲ್ಲಿ, ಅವರನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಸುಭಾಸ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೩೯ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಅನಿಲ್ ಚಂದ್ರ ರಾಯ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಬೋಸ್ ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದ ನಂತರ, ದಂಪತಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ, ಢಾಕಾದಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಗಲಭೆಯ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಕೋಪ ಉಂಟಾದಾಗ, ಅವರು ಶರತ್ ಚಂದ್ರ ಬೋಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಏಕತಾ ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸೇವಾ ದಳವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ೧೯೪೨ ರಲ್ಲಿ, ಕ್ವಿಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಚಳುವಳಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತಿ ಇಬ್ಬರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೪೬ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಅವರು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ಸಭೆಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ವಿಭಜನೆಯ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ನೊಖಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಗಾಂಧಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪುವ ಮೊದಲೇ ಅವರು ಪರಿಹಾರ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ತೆರೆದರು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಆರು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೯೦ ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಕಾಲ್ನಡಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ೪೦೦ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರು. ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ, ಅವರು ನಿರ್ಗತಿಕ ಮತ್ತು ಪರಿತ್ಯಕ್ತ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ನರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿನ ನಿರಾಶ್ರಿತರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೧೯೪೬ ರಿಂದ ೧೯೪೭ ರವರೆಗೆ, ರಾಯ್ ಅವರು ನೊವಾಖಾಲಿಯಲ್ಲಿ ಹದಿನೇಳು ಪರಿಹಾರ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗಲಭೆಗಳ ನಂತರ - ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಸುಹಾಸಿನಿ ದಾಸ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು.
೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟಿ ಎಂಬ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳು
೧೯೬೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬ್ಲಾಕ್ (ಸುಭಾಸಿಸ್ಟ್) ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾ ಸೋಷಿಯಲಿಸ್ಟ್ ಪಾರ್ಟಿಯ ವಿಲೀನದೊಂದಿಗೆ ರಚಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದರು ಆದರೆ ಅದರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡರು. ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅವರು ಸಕ್ರಿಯ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು.
೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ ಫೈಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದ ಭಗವಾಂಜಿ ಎಂಬ ತಪಸ್ವಿಯ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಲೀಲಾ ರಾಯ್ ಅವರ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಲೀಲಾ ರಾಯ್ ಅವರು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ನೀಮ್ಸರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್‌ಜಿಯವರ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ಪತ್ರಗಳು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅವಳು ಸಾಯುವವರೆಗೂ(೧೯೭೦) ಅವನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಅವರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜೂನ್ ೧೯೭೦ ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಗೌರವ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಕೆ
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೨, ೨೦೦೮ ರಂದು, ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾದ ಶ್ರೀ. ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಲೀಲಾ ರಾಯ್ ಅವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆಯ ಸ್ಪೀಕರ್ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಹಮೀದ್ ಅನ್ಸಾರಿ, ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಶ್ರೀ ಸೋಮನಾಥ ಚಟರ್ಜಿ, ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಶ್ರೀ ಎಲ್.ಕೆ. ಅಡ್ವಾಣಿ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು.
ಡಿ - ಮಾರ್ಟ್
ಅವೆನ್ಯೂ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಅಥವಾ ಡಿ-ಮಾರ್ಟ್, ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಹೈಪರ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಭಾರತೀಯ ಚಿಲ್ಲರೆ ನಿಗಮವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ರಾಧಾಕಿಶನ್ ದಮಾನಿ ಅವರು ೨೦೦೩ ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದರ ಮೊದಲ ಶಾಖೆ ಪೊವೈಸ್ ಹಿರನಂದಾನಿ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿದೆ. ೩೧ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಇದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ, ತೆಲಂಗಾಣ, ಗುಜರಾತ್, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ರಾಜಸ್ಥಾನ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಾಜಧಾನಿ ಪ್ರದೇಶ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಕರ್ನಾಟಕ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ದಮನ್ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ೧೧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ೭೨ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ೧೯೬ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಅವೆನ್ಯೂ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಎ ಎಸ್ ಎಲ್)ನಿಂದ ಡಿ-ಮಾರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದೆ. ೩೧ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಡಿ-ಮಾರ್ಟ್ ಒಟ್ಟು ೭,೭೧೩ ಖಾಯಂ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಮತ್ತು ೩೩,೫೯೭ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಗುತ್ತಿಗೆ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಐಪಿಒ ಪಟ್ಟಿಯ ನಂತರ (ಅವೆನ್ಯೂ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಟ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್), ಇದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲೆಯ ಪ್ರಾರಂಭವನ್ನು ಮಾಡಿತು. ೨೦೧೭ ರ ಮಾರ್ಚ್ ೨೨ ರಂದು ಷೇರುಗಳ ಮುಕ್ತಾಯದ ನಂತರ, ಅದರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮೌಲ್ಯವು ₹ ೩೯,೯೮೮ ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿತು. ಇದು ಬ್ರಿಟಾನಿಯಾ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ಮಾರಿಕೊ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಬರೋಡಾದ ಮುಂದೆ ೬೫ ನೇ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ.
೨೧ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೯ರಲ್ಲಿ ಡಿ-ಮಾರ್ಟ್‌ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣವು ₹೧೧೪,೦೦೦ಕೋಟಿಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿದೆ, ಇದು ಬಾಂಬೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ೩೩ ನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ. ಅವೆನ್ಯೂ ಸೂಪರ್‌ಮಾರ್ಟ್ ತನ್ನ ಕ್ಯೂ೧ಎಫ಼್‍ವೈ೨೩ ನವೀಕರಣವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ ಮತ್ತು ಕಂಪನಿಯು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨x ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಕಂಡಿದೆ. ಆದಾಯವು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ರೂ ೯೮೦೬ ಕೋಟಿ ಮತ್ತು ರೂ ೫೦೩೧ ಕೋಟಿ ಇತ್ತು.
ಉಲ್ಲೆಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಂಪನಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಮಾರ್ಗರೆಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್
ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಘ್ರಾಂಥಮ್‌ನಲ್ಲಿ 1925ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಥ್ಯಾಚರ್ ಅವರ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್. ಕನ್ಸರ್ವೇಟಿವ್ ಪಕ್ಷದ ಥ್ಯಾಚರ್ ಅವರು 1979ರಿಂದ 1990ರವರೆಗೆ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. `ಉಕ್ಕಿನ ಮಹಿಳೆ' ಎಂದೇ ಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರಧಾನಿ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ (87)  ೮ನೇ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೩ರಂದು ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯುವಿನಿಂದಾಗಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಕುಟುಂಬ
20ನೇ ಶತಮಾನದ ಜಗತ್ತಿನ ಪ್ರಭಾವಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದ ಮಾರ್ಗರೇಟ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಅವರಿಗೆ ಪುತ್ರ ಮಾರ್ಕ್ ಹಾಗೂ ಪುತ್ರಿ ಕ್ಯಾರೋಲ್ ಥ್ಯಾಚರ್ ಇದ್ದಾರೆ.
ಉಂಡಿಗೆ
ಉಂಡಿಗೆ - ಹಿಂದೆ ಈ ಪದಕ್ಕೆ ರಾಜ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಮುದ್ರೆ, ಚಿಹ್ನೆ, ತೆರಪುಗೊಡುವ ಹಾಗೂ ಆಜ್ಞಾವಿದಿತ ಪತ್ರ ಎಂಬೀ ಅರ್ಥಗಳಿದ್ದವು. ಮನೆತನದ, ವಂಶಗಳ ಗೌರವಸೂಚಿಯಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇತ್ತು. ಸೋತ ರಾಜ್ಯ ಗೆದ್ದ ರಾಜ್ಯದ ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನೇ ಉಂಡಿಗೇರಿಸು (ಗುಬ್ಬಿಶಾಸನ ಪ್ರ.ಶ.1134) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಸೋತ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನ ಆಜ್ಞಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಅನಂತರ ಬೆಲೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಯುದ್ಧಮಾಡಿ ಜಯಿಸಿದ ಅನಂತರವೇ ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಒಂದು ಮಾರ್ಗ. ಕಲಹವಾಡದೆಯೇ ಕೇವಲ ಒಂದು ಓಲೆಗೆ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದ ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನೊತ್ತಿ ಪರರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದಾಗ, ಆ ಉಂಡಿಗೆಗೆ ಮಹತ್ತ್ವ ದೊರಕುವುದಾದರೆ ಉಂಡಿಗೆ ಬಂದ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಪರರಾಜ್ಯ ಅಧೀನವಾದಂತೆಯೇ. ತನ್ನೋಲೆ ತನ್ನುಂಡಿಗೆಯನೆ ವಿದಿತಾಜ್ಞಾನ್ವಿತಂ ಮಾಡಿದಂ-ಎಂಬಲ್ಲಿ ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನೇ ಆಜ್ಞೆಯಂತೆ ಬಳಸಿದೆ. ಈ ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಶಾಸನಾಧಾರವಿದೆ.
ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ
ಇನ್ನು ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಧೃತವಾಗಿರುವ ಒಂದೆರಡು ಪ್ರಸಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಉಂಡಿಗೆ ಪದಪ್ರಯೋಗ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪಂಪನ ವಿಕ್ರಮಾರ್ಜುನ ವಿಜಯ (ಪಂಪಭಾರತ) ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ‘ಅರಿಕೇಸರಿ ತೆಂಕನಾಡಂ ನಾಡಾಡಿಯಲ್ಲದೆ ಮೆಚ್ಚುತ್ತುಮಾನಾಡನೊಂದೆ ಬಿಲ್ಲೊಳುಂಡಿಗೆ ಸಾಧ್ಯಂಮಾಡಿ’ ಎಂದು ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ ಒಂದು ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಅರಿಕೇಸರಿ ತನ್ನ ಬಿಲ್ಬಲ್ಮೆಯಿಂದ ಅಧೀನತ್ವಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿಕೊಂಡನೆಂದು. ಆದರೆ ಇದೇ ಉಂಡಿಗೆ ಪದ ಬಸವಣ್ಣನವರ ವಚನಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಪ್ರಯೋಗವಾಗಿದೆ: `ನಿಮ್ಮ ಉಂಡಿಗೆಯ ಪಶುವ ಮಾಡಿದೆಯಾಗಿ’, ‘ಲಿಂಗದ ಉಂಡಿಗೆಯ ಪಶುವಾನಯ್ಯ’, ‘ಎನ್ನ ಉರದ ಉಂಡಿಗೆ’ ‘ಎನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಚರಣ ದುಂಡಿಗೆಯನೊತ್ತಯ್ಯ’. ಪಾದಮುದ್ರೆ, ಚಿಹ್ನೆ, ಲಿಂಗಮುದ್ರೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಡಿಗೆ ಪದವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಬಸವದೇವರಾಜ ರಗಳೆಯಲ್ಲೂ ಇಂಥ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿವೆ. ಶಿವ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಮುಂದೆ ಮುತ್ತು ನವರತ್ನಗಳ, ಚಿನ್ನ, ಬೆಳ್ಳಿ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮಳೆಗರೆದಂತೆ; ‌‌<poem ಮಾಣಿಕದ ಮಳೆ ಮುತ್ತಿನ ಮಳೆ ಮೊದಲಾದ ನವರತ್ನ ದೃಷ್ಟಿಯಂ (ಶಿವಂ) ಕಱೆದನೆಂಬಂತೆ, ರೋಹಣಾಚಲದ ಮಾಣಿಕಂಗಳು ತಾಮ್ರಪರ್ಣಿಯ ಮುತ್ತುಗಳುಂ ನಂದಿಯುಂಡಿಗೆಯ ಮಿಸುನಿಯ ಪೊಂಗಳುಂ’- ಎಂಬುದರ ಅರ್ಥ ನಂದಿಯ ಮುದ್ರೆಯುಳ್ಳಂಥ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳ ಮಳೆಗರೆದನೆಂದು. ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನದೆನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಒತ್ತುವುದರ ಪ್ರಸಂಗವೊಂದು ಬಸವಪುರಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಕಿನ್ನರಯ್ಯ ಪ್ರಾಣಿವಧೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದವ. ಸಾವಿನ ದವಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕುರಿಯನ್ನೂ ಒಂದೊಂದು ಸಾವಿರ ಹೊನ್ನನ್ನಿತ್ತು ಬಿಡಿಸಿ ತಂದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಲಿಂಗಮುದ್ರೆಯನ್ನು ಒತ್ತಿದ್ದ. ಲಿಂಗಮುದ್ರೆಯಿದ್ದ ಕುರಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಬಂಧಿಸಿದಾಗ ಕಿನ್ನರಯ್ಯ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ. <poem ‘ಅವಗೆ ಸಾವಿರ ಹೊಂಗಳಂ ಚೌಕವನೆಣಿಸಿ ಕೊಟ್ಟೆನ್ನಳುಪಿ ಬಂದ ವಗಡಿಸಿದೊಡೆ ಬಿಡೆನೆನುತ ನಾಂ ಹೇಳಿ ಈ ಕುಱಿಯ ಶಿವನ ಮುಂದುಂಡಿಗೆಯನೊತ್ತಿದೆ ಶಿವನ ಲಾಂಛನವಿದು’ ಎಂದೆನ್ನುತ್ತ ಲಿಂಗಮುದ್ರೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಉಂಡಿಗೆ ಪದದ ಅರ್ಥ ಬೇರೆ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಲಾರಂಭಿಸಿತು. ‘ಕಲಿದಲಿವಂ ಜವನಲ್ಲಿಯುಂಡಿಗೆದಂದನೋ’ ಯಮನಲ್ಲಿಯೇ ಸೆಣಸಿ ತೆರಪು ಪಡೆದನೇ? ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಶೂರನೇ ಹೌದು ಎಂದು ಶಬ್ದಮಣಿದರ್ಪಣದಲ್ಲಿ ಉದಾಹರಿಸಿದೆ. ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಹಾಕುವುದು ಒಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಾದರೆ ಉಂಡಿಗೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಇನ್ನೊಂದು ಕ್ರಿಯೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಅರ್ಥ ವ್ಯಾಪ್ತಿ
ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಉಂಡಿಗೆ ಪದದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿದಂತಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪದ ಈಗ ಇಡೀ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೇ ಅನ್ವಯಿಸುವಂತಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೂ ತನ್ನತನವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅಂಕಿತವೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಪರದೇಶ ಪ್ರವಾಸಹೋಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಗುರುತು ಚೀಟಿ (ಉಂಡಿಗೆ) ಬೇಕಷ್ಟೆ; ಅದನ್ನೇ ಈಗ ರಹದಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ವರ್ಗ: ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆ
Waddara Oni Talikoti
ಹುಟ್ಟು
ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಿರಸಿಯ ಕಳವೆಯವರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ, ಪ್ರೌಢ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮುಗಿಸಿ ವಾಣಿಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರಿಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ಹುಚ್ಚು ಹತ್ತಲಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಕುರಿತು ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರು ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಶಿಬಿರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾಕ್ಟಿಕಲ್ ಪಾಠ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ನೆಲ-ಜಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಜನಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳವೆಯವರದ್ದು ದೊಡ್ಡ ಹೆಸರು. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯ ಕಂಪನಿಯ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ೧೮೦೧ರಲ್ಲಿ ಡಾ. ಪ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಬುಕಾನನ್ ಎಂಬ ವಿದೇಶಿ ಅಧ್ಯಯನ ಪ್ರವಾಸಿ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ್ಯಂತ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿದ. ಅಲ್ಲಿಯ ಕೃಷಿ, ಪರಿಸರ, ಪರಿಸರ, ಜನಜೀವನಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ. ಇದರ ಮಹತ್ವ ಅರಿತ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರು ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಬುಕಾನನ್ ತಿರುಗಿದ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರವಾಸದ ಬರವಣಿಗೆ ‘ಕಾಡುನೆಲದ ಕಾಲಮಾನ’ ಕಾನ್ಮನೆ ಪರಿಸರ ಆಸಕ್ತರು, ಬರಹಗಾರರು ಒಮ್ಮೆಯಾದರೂ ಭೇಟಿಕೊಡಲೇಬೇಕಾದ ತಾಣ. ನಾಡಿನ ಉದ್ದಗಲ ಸಂಚರಿಸಿದ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರು ದೇಸೀ ಜ್ಞಾನದ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ನಾಡಿನ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲೂ ಅಂಕಣ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂಕಣಗಳು
ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರ ಕಾನ್ಮನೆ ಪತ್ರಕರ್ತರ, ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರಹಗಾರರ ಪಾಲಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಶಾಲೆಯೆಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ‘ಗೌರಿ ಜಿಂಕೆ’ಯ ಕಾನ್ಮನೆಗೆ ಬಂದು ಕಳವೆಯವರ ಗೆಳೆತನ ಮಾಡಿದ್ದು ಈಗ ಇತಿಹಾಸ. ಗೌರಿಯ ನೆನಪಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಗೌರಿ ಜಿಂಕೆಯ ಆತ್ಮಕಥೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಧನೆ
ಕಳವೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿಂಗಿಸುವ ಪ್ರಯೋಗಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನೀರಿಂಗಿಸುವ, ಕೆರೆ ಹೂಳು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಮುಂದಾದರು. ಚಿತ್ರನಟ ಯಶ್ ಅವರ ಯಶೋಮಾರ್ಗಕ್ಕೆ ನೀರಿಂಗಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಹೊತ್ತರು. ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರ ನೀರಿಂಗಿಸುವ ಸಾಹಸದಿಂದ ಇಂದು ಎಷ್ಟೋ ಜನರ ನೆಲ ಹಸಿರಾಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಪರಿಸರ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ. ಸುವರ್ಣ ಸುದ್ದಿವಾಹಿನಿಯ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಕನ್ನಡಿಗ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದೆ. ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಪರಿಸರ ಕಾಳಜಿಯ ಪಾಠ ಹೇಳುವ ಶಿವಾನಂದ ಕಳವೆಯವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಸಂಘಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಗೌರವಿಸಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
http://www.bookbrahma.com/author/shivananda-kalave
ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್
(೧೮೬೨-೧೯೪೯)
ಬೆಲ್ಜಿಯಂ ದೇಶದ ನಾಟಕಕಾರ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,  ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ 'ನೋಬೆಲ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ,' ರಾದರು. ಕವಿ, ' ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,'  ತಮ್ಮ ಮಾತೃಭಾಷೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ನಲ್ಲೇ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ' ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಕೊಡುಗೆ, 'ಸಂಕೇತವಾದಿ' [Symbolist] ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಂಥಕ್ಕೆ ಸಂದಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಮೊದಲು ’ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,’ ರವರು ತಮ್ಮ  ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು  'ಜೆಸ್ಸುಯಿಟರು' ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜ್ ಒಂದರಲ್ಲಿ  ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆ ಕಾಲೇಜ್ ನ  ಗ್ರಂಥಾಲಯದಲ್ಲಿ  ಕೇವಲ ಧಾರ್ಮಿಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟಿದ್ದರು. ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ನಿಷೇದಿಸಿ, ಬದಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದರು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಅವರಿಗೆ ಚರ್ಚ್ ಬಗ್ಗೆ ಪೂರ್ವಾಗ್ರವನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು. ಮುಂದೆ ' ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ' ರವರು 'ಘೆಂಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ,' ದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಶಿಕ್ಷಣದ ನಂತರ, 'ಕಾನೂನು ಪದವಿ'  ಪಡೆದರು. ಕೆಲವು ಸಮಯ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವ್ಯ ಹೂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಅಲ್ಲಿನ ’ಸಂಕೇತವಾದಿ ಲೇಖಕರ ಸಮಾಗಮ,’ ದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು. ಅದೇ ಮಾದರಿಯ ಕವಿತೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಕೃತಿ ರಚನೆಗಳು
ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರಚಿಸಿದ ನಾಟಕ 'ಪ್ರಿನ್ಸೆಸ್ ಮಲೀನ್,' ದಿಢೀರನೆ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗಳಿಸಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಯಿತು. [೧೮೯೦] ಅದೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 'ಇಂಟ್ರೂಡರ್' ಮತ್ತು ' ದ ಬ್ಲೈಂಡ್'  ನಾಟಕಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಪಡೆದವು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ 'ಜಾರ್ಜೆಟ್ ಲೆಬ್ಲಾಂಕ್,' ಎಂಬ ವಿವಾಹಿತ ನಟಿಯೊಡನೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ತಂದೆ, ತಾಯಿ, ಮತ್ತು ಚರ್ಚ್ ಬಹಳವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಈ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಬಹಳ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಆಕೆಯಜೊತೆ ವಾಸಿಸಿದರು, ಹಾಗೂ ಬೇರೆ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಹೋಗಿ ಆಕೆಯೊಡನೆ ಸಂಬಂಧ ವಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ ಒಬ್ಬ ಸಣ್ಣ ಪ್ರಾಯದ ನಟಿಯೊಡನೆಯೂ ಪ್ರೇಮ-ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ಕೊನೆಗೆ ೧೯೧೯ ನಲ್ಲಿ ಮದುವೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
'ಕೃತಿ ಚರ್ಯೆಯ ಅಪವಾದ' ಅವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು
ನೋಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆತನಂತರ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರಅವರು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದ ನಾಟಕಗಳು ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬರೆದ ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಉತ್ಸಾಹತೋರಿಸಿದ ಒಬ್ಬರು, ನಂತರ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಆ ಯೋಜನೆಯನ್ನೇ  ಕೈಬಿಟ್ಟರು. ಕೃತಿಚೌರ್ಯದ ಅಪಾದನೆಯೊಂದು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರವರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿತು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿ-ಕವಿ, ಯೂಜೀನ್ ಮರಾಯಿಸ್ ಬರೆದ ' ದ ಸೋಲ್ ಆಫ್ ದ ವೈಟ್ ಆಯಾಂಟ್, ' ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ' ದ ಲೈಫ್ ಆಫ್ ದ ಟರ್ಮೈಟ್' ಎಂಬ ಕೃತಿರಚನೆಮಾಡಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಇದು ಕೃತಿಚೌರ್ಯವೆಂದು ಕೆಲವರು ನಿಂದಿಸಿ, ತೀವ್ರ ನಿಂದೆ, ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಮತ್ತೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.
'ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್,' ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದರು
೧೯೩೨ ರಲ್ಲಿ, ಬೆಲ್ಜಿಯಮ್ ನ ದೊರೆ, ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್ ರವರಿಗೆ  'ಕೌಂಟ್ ಪದವಿ,'  ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಎರಡನೆಯ ವಿಶ್ವ ಮಹಾಯುದ್ಧದಸಮಯದಲ್ಲಿ ರವರು ಅಮೆರಿಕದ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ೧೯೪೭ ರಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಬಂದು ಫ್ರಾನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿಯೇ ತೀರಿಕೊಂಡರು. 'ಫ್ರೆಂಚ್ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕ್ಯಾಡಮಿ' ಯ ವತಿಯಿಂದ ಮೌರಿಸ್ ಮೇಟರ್ಲಿಂಕ್  ರಿಗೆ, ' ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷಾ ಪದಕಪ್ರಶಸ್ತಿ,' ಯನ್ನಿತ್ತು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿತ್ತು.
ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ
ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ: ಮಣ್ಣು ಸಸ್ಯಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಸ್ಯಗಳು ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಮಣ್ಣು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಸಹಸ್ರಾರು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮಾನವನ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ಮಣ್ಣು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಳಾಗಿ ಹೋಗಿದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆದು, ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೇ ಮಣ್ಣಿನ ಸಂರಕ್ಷಣೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು ಹೇಗೆ? ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯ ವಿವಿಧ (ಪ್ರಮುಕ) ಕಾರಣಗಳು ಇವು: ೧. ವೇಗವಾಗಿ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿ ೨. ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರು ೩. ಅರಣ್ಯನಾಶ ೪. ಮಿತಿವೀರಿದ ಮೇಯುವಿಕೆ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರೆ ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯು ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳು: ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಅನುಸರಿಸಬಹುದಾದ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳು ಹೀಗಿವೆ- ೧.ಅರಣ್ಯೀಕರಣ: ಗಿಡಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಅರಣ್ಣೀಕರಣ ಎನ್ನುವರು. ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಇದೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾದ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಮರಗಳ ಬೇರುಗಳು ಮಣ್ಣಿನ ಕಣಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಮಳೆಯಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯಾಗುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ. ೨.ತಡೆಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು: ವೇಗವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿಯ ಮೇಲ್ಪದರದ ಮಣ್ಣುನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಹೊಲದಲ್ಲಿಯ ಮಣ್ಣು ಸಮತಲವಾಗಿದ್ದರೆ, ಬಿರುಸಾದ ಮಳೆಯ ನಂತರ ಉಂಟಾಗುವ ನೀರಿನ ಹರಿವು ಅಷ್ಟೊಂದು ರಭಸವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ, ನೀರಿನ ಈ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆಯುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಹೊಲಗಳ ಸತ್ತಲು ಒಡ್ಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ನೀರಿನ ಹರಿವನ್ನು ತಡೆದು ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ೩.ಮರಗಳ ತಡೆಪಟ್ಟಿ: ಹೊಲಗಳ ದಂಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿದಾಗ, ಆ ಮರಗಳಿಂದ ಗಾಳಿಂದ ತಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು ಮಣ್ಣಿನ ಸವಕಳಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮರಗಳ ತಡೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿ ಗಾಳಿಯು ಮಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೀರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ೪.ಸಮಪಾತಳಿ ಬೇಸಾಯ: ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡವಾದ ಸಮಪಾತಳಿಯ ಹರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬದುಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂತಹ ಹರಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಳಿಜಾರಿಗೆ ಅಡ್ಡಲಾಗಿರುವ ಸಮಪಾತಳಿಯ ಹರಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಸಾಲು ಇಳಿಜಾರಿನ ಮೂಲಕ ನೀರು ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ. ಇದು ಸವಕಳಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ೫.ಯೋಜಿತ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ: ದನ-ಕರುಗಳು, ಕುರಿ-ಮೇಕೆಗಳಿಂದ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಯೋಜಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಯೋಜಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಹುಲ್ಲಿನ ಆವರಣವನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಮಣ್ನುನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ದೊರೆಯುವ ಹುಲ್ಲಿನ ಪ್ಪಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬೇಕು. ೬.ಸರದಿ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ: ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಒಂದು ಜವೀನಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಬೆಳೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಯುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಸ್ಯ ಪೋಷಕಗಳ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಒಂದು ವರ್ಷ ಬೆಳೆದ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಅದೇ ಜಮೀನೆನಲ್ಲಿ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ಬೆಳೆಯಬಾರದು, ಹೀಗೆ ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಸರದಿ ಪದ್ದತಿ ಎನ್ನುವರು. ಉದಾ: ರಾಗಿ ಮತ್ತು ನೆಲಗಡಲೆ ೭.ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ: ಒಂದೇ ಜಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅಥವಾ ಎರಡಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಗೆಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಬೆಳೆ ಪದ್ಧತಿ ಎನ್ನುವರು. ಇದು ಮಣ್ಣಿನ ಫಲವತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉದಾ: ಜೋಳ ಮತ್ತು ಅವರೆ
ವಿಷ್ಣು ಸಖಾರಾಮ್ ಖಾಂಡೇಕರ್
ಜೀವನ
ಇವರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಾಂಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಪಡೆದು ಪುಣೆಯ ಫಗ್ರ್ಯುಸನ್ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಸೇರಿದರಾದರೂ ಮನೆತನದಲ್ಲಿಯ ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೇ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿರಿಯ ನಾಟಕಕಾರ ಗಡಕರಿಯವರ ಪರಿಚಯ ಇವರಿಗೆ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಲಭ್ಯವಾಯಿತು. ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಗ್ರಾಮಸೇವೆಯ ಆದರ್ಶವನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಇವರು 1920ರ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಾವಂತವಾಡಿಯ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿನ ಶಿರೋಡೆ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷ ದುಡಿದರು. ಅನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಥೆ ಬರೆಯುವುದಕ್ಕೆಂದು ಕೊಲ್ಹಾಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದರು.
ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇವರು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕವಿತೆ, ವಿಮರ್ಶೆ, ಕಥೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾರಂಭಿಸಿದ ಖಾಂಡೇಕರರು ಮೊದಲ ಕಾದಂಬರಿ ಹೃದಯಾಚೀ ಹಾಕವನ್ನು 1930ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇಂದಿನವರೆಗೆ ಇವರು ಹದಿನೈದು ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಮೂವತ್ತು ಕಥಾಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಹನ್ನೊಂದು ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿಯ ಬೇರೆ ಬೇರೆವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಾಂಕೇತಿಕವಾಗಿ ದರ್ಶಿಸಿ ಅವನ್ನೇ ಪಾತ್ರಗಳಂತೆ ಬಳಸುವ ರೂಪಕಕಥೆಯನ್ನು ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ಇವರೇ ಮೊದಲು ಮಾಡಿದರು. ಮಾನವಜೀವನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆಳಕು ಬೀರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಇವರು ಬಳಸಿರುವ ಬಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದುದಾಗಿದೆ. ದೋನ ಧ್ರುವ, ಉಲ್ಕಾ, ಕ್ರೌಂಚವಧ, ಅಶ್ರೂ, ಯಯಾತಿ, ಅಮೃತ ವೇಲ ಎಂಬವು ಇವರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಇದಲ್ಲದೆ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರಾದ ಅಗರ್ ಕರ್, ಗಡಕರಿ, ಕೇಶವಸುತ ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ನಾಟಕಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋೀಧನಾತ್ಮಕ ಇತಿಹಾಸ ಗ್ರಂಥವಾದ ಮರಾಠೀಚಾ ನಾಟ್ಯಸಂಸಾರ ಎಂಬುದನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.