cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವರ್ಷ ಅದಲ್ಜಾ
ಅವರು ೨೨ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮತ್ತು ೭ ಸಂಪುಟಗಳ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ೪೦ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ
ಶ್ರವನ್ ತಾರಾ ಸರವಾಡಾ (೧೯೬೮) ಮತ್ತು ಟಿಮಿರ್ನಾ ಪದ್ಚಾಯಾ (೧೯೬೯) ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು, ನಂತರ ಏಕ್ ಪಲ್ನಿ ಪರಾಖ್ (೧೯೬೯). ಪಂಚ್ ನೆ ಎಕ್ ಪಂಚ್ (೧೯೬೯), ಅವಜೋ ಅಕಾರ (೧೯೭೫), ಚೇವತ್ನು ಛೇವತ್ (೧೯೭೬), ಪಚಾ ಫರಾಟಾ (೧೯೯೧) ಮತ್ತು ಪಾಗಲಾ (೧೯೮೩) ಅವರ ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ನೀಲಿಮಾ ಮೃದುು ಪಾಮಿ ಚೆಹೆ (೧೯೭೭) ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಸ್ಪೆನ್ಸ್ ಕಾದಂಬರಿ. ಅಟಾಶ್ (೧೯೭೬) ವಿಯೆಟ್ನಾಂನಲ್ಲಿನ ಹಿಂಸೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದೆ. ಅವಳ ಬ್ಯಾಂಡಿವನ್ (೧೯೮೬) ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಬಗ್ಗೆ. ಅವರ ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಗಾಂತ್ ಚುತೌನಿ ವೇಲಾ (೧೯೮೦), ಮೃತ್ಯುಂದಂಡ್ (೧೯೯೬), ಮತಿನೂ ಘರ್ (೧೯೯೧), ಶಾಗ್ ರೆ ಶಕೋರು (೨೦೦೪), ಪರತಂ ಪಾಗಲು ಮಾಂಡಿಯು (೨೦೦೮) ಮತ್ತು ಪಾಗಲು ಮಾಂಡು ಹು ಅವಕಾಶ್ಮಾ (೨೦೦೫). ಅವರ ಇತರ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮಾರೆ ಪ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಘರ್ ಹೋಯ್ (೧೯೭೧), ರೆಟ್ಪ್ಯಾಂಕಿ (೧೯೭೪) ಮತ್ತು ಖರಿ ಪಾಡೆಲೋ ತಹಕೊ (೧೯೮೩). ಖಾರಿ ಪಾಡೆಲೋ ತಹಕ್ಕೊ ಅವರ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಏಕ್ ಕರಗಾರ್ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಕೂಡಾ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅನ್ಸರ್ (೧೯೯೨) ಕುಷ್ಠರೋಗಿಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಾದಂಬರಿ.
ಇವರು ಸಂಜನೆ ಉಂಬರೆ (೧೯೮೩), ಎಂಥಾನಿ (೧೯೮೯), ಬಿಲಿಪತರನ್ ಚೋತು ಪಾನ್ (೧೯೯೪), ಗಾಂಧೇ ಬಾಂಧೈ ಆಕಾಶ್ (೧೯೯೮), ಅನುರಾಧ (೨೦೦೩) ಮತ್ತು ಕೊಯಿ ವಾರ್ ಥೇ ಕೆ ... (೨೦೦೪). ಅವಳ ಆಯ್ದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಐಲಾ ಅರಬ್ ಮೆಹ್ತಾ ಅವರು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ವರ್ಶಾ ಅದಾಲ್ಜನಿ ಶ್ರೆಶ್ ವರ್ಟಾವೊ (೧೯೯೨) ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಂಡೋದಾರಿ (೧೯೯೮) ಏಕ-ನಾಟಕ ನಾಟಕಗಳ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿದೆ. ಆ ಚೇ ಕರಗಾರ್ (೧೯೮೬), ಟಿರಾದ್, ಶಹೀದ್ (೨೦೦೩), ವಸಂತ್ ಕೊಯಾಲ್ ೨೦೦೬) ಅವರ ನಾಟಕಗಳು. ಅವಳ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಮರ್ ಪ್ಯಾನ್ ಏಕ್ ಘರ್ ಹೋಯ್ ಮತ್ತು ರೆಟ್ಪ್ಯಾಂಕಿ ಯನ್ನು ಕಿರು ಟಿವಿ ಸರಣಿಗಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಟಿಮಿರ್ನಾ ಪದ್ಚಾಯವನ್ನು ಮೂರು-ಆಕ್ಟ್ ನಾಟಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ನೂರಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಕೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ದರಿದ್ರನಾರಾಯಣ್ ಎಂದು ಟಿವಿ ಸರಣಿಯಂತೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನಾಟಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಅವರು ಕುಷ್ಠರೋಗ, ಅನ್ಸರ್ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ದೂರದರ್ಶನ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರ ಪ್ರಬಂಧ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿ ತೀರ್ಥ (೧೯೯೪) ಮತ್ತು ಅಕು ಆಕಾಶ್ ಏಕ್ ಪಿಂಜರ್ಮಾ (೨೦೦೭) ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ನವ್ ಝುಕ್ಯು (೨೦೦೨), ಘುಘೇವ್ ಚೇ ಜಲ್ (೨೦೦೨), ಶಿವಹಾಮ್ (೨೦೦೬) ಮತ್ತು ಶರಣಗಟ್ (೨೦೦೭) ಅವರ ತಲಾಗ್ನತೆಗಳು. ಅವರು ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ಕಥಾವೊ (೨೦೦೦) ಅನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ಅನ್ಸರ್ ಅವರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು (೧೯೯೫) ಪಡೆದರು. ಅವರು ಸೋವಿಯೆತ್ ಲ್ಯಾಂಡ್ ನೆಹರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೬), ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೭, ೧೯೭೯, ೧೯೮೦), ಗುಜರಾತಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೨, ೧೯೭೫) ಮತ್ತು ಕೆ. ಎಮ್. ಮುನ್ಷಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (೧೯೭೭) ಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಅವರು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ರಂಜಿತ್ರಂ ಸುವರ್ಣ ಚಂದ್ರಕ್ ಅನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ನಂದಶಂಕರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಚಂದ್ರಕ್, ಸರೋಜ್ ಪಾಠಕ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಥೆ ಬರವಣಿಗೆಗೆ ರಾಮಯನ್ ಪಾಠಕ್ ಕಿರು ಕಥೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ
ಪಿ.ಬಿ.ದಾಸಾಯಿ
ಪುಸ್ತಕ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಳಚುರಿಗಳು,ಮಿಂಚಿದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಬ್ಬ ಹುಣ್ಣಿಮೆಗಳು, ಶಾಸನ ಪರಿಚಯ ಮೊದಲಾದ ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದರು, ಅಲ್ಲದೆ "ಶಿವಚರಿತ್ರ ವೃತ್ತಸಂಗ್ರಹ " ಎಂಬ ಮರಾಠಿ ಕೃತಿಯನ್ನೂ ರಚಿಸಿದರು ಅವರುಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಲೇಖನಗಳು ೧೦೫, ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ೨೩೦, ಮರಾಠಿಯಲ್ಲಿ ೪೦, ಲೇಖನಗಳಿವೆ. ಒಟ್ಟು ಸುಮಾರು ೪೦೦ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವರು.
ನಿವೃತ್ತಿ
ನಿವೃತ್ತರಾದ ಮೇಲೂ ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾಲಯ ಧನಸಹಾಯ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲಭಾರತ ಇತಿಹಾಸ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಶಾಸನ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.ಬಹುಭಾಷಾ ಶಾಸನ ತಜ್ಞರಾದ ಅವರು ೧೯೭೪ ಮಾರ್ಚ್ ೫ರಂದು ಕಾಲವಶರಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಚ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು
೧೮೯೪
೧೮೯೪ (MDCCCLXCIV) ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಪಂಚಾಂಗದ ಸೋಮವಾರ ಆರಂಭವಾದ ವರ್ಷವಾಗಿತ್ತು. ಈ ವರ್ಷದ 365 ದಿನಗಳ ಇತ್ತು.
ಫಳ್ನೀರ್
ಫಳ್ನೀರ್ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ.
ರಸ್ತೆಗಳು
ಫಳ್ನೀರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ರಸ್ತೆಗಳು
ಕಟ್ಟಡಗಳು
ಫಳ್ನೀರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಕೆಲವು ಕಟ್ಟಡಗಳು:
ನೋಯೆಲ್ ಮಥಿಯಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್
ನೋಯೆಲ್ ಮಥಿಯಾಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಫಲ್ನೀರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮನರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ವರ್ಗ:ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು
ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ
ಪ್ರಸ್ತಾವನೆ
"ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ" ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಅನನ್ಯ ಪಾತಿವ್ರತ ಗ್ರಂಥ, ಸಾಂಗತ್ಯ ಕೃತಿ. ಇದು ಬರೀ ಕಾವ್ಯವಲ್ಲ ಮಾನಿನಿಯ ಧರ್ಮಬೋದಿನಿ. ಇಲ್ಲಿ ಬರುವ ಹೆಣ್ಣು -ಯಜಮಾನಿಯಾಗಿ, ತಾಯಿಯಾಗಿ, ಗೃಹಿಣಿಯಾಗಿ, ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ, ಅಕ್ಕನಾಗಿ, ತಂಗಿಯಾಗಿ, ಅತ್ತೆಯಾಗಿ, ಅತ್ತಿಗೆಯಾಗಿ, ಓರೆಗಿತ್ತಿಯಾಗಿ, ನಾದಿನಿಯಾಗಿ ಹೀಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಹೇಗೆಲ್ಲ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. 'ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಇಹವು, ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದಲೇ ಪರವು' ಎಂಬ ಸರ್ವಜ್ಞನ ವಾಣಿಯಂತೆ, ಸಂಸಾರಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣಿನ ವಿವಿಧ ಮುಖಗಳ ಅನಾವರಣ, ಸುಖ ಸಂಸಾರವನ್ನು ಬಯಸುವ ಹೆಣ್ಣು-ಗಂಡುಗಳ ಮನ:ಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಒಂಭತ್ತು ಸಂಧಿಗಳಿವೆ. ಮೊದಲ ಸಂಧಿ- ಪೀಠಿಕಾಭಾಗ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಡೆಯರ ವಂಶಾವಳಿ, ಚಿಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಮತ್ತು  ಅವರ ಪಟ್ಟಮಹಿಷಿ ದೇವರಾಜಮ್ಮಣ್ಣಿ ಅವರ ಕೊಂಡಾಟವಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ತಾನು ಈ ಕೃತಿಗೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡ ವಸ್ತುವಿಷಯ ಮತ್ತು ಅದರ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಎರಡನೆ ಸಂಧಿ -'ಸತೀಧರ್ಮ' ಕುರಿತದ್ದು, ಮೂರನೆ ಸಂಧಿ -ಪತಿಸೇವೆ/ಶುಶ್ರೂಷೆ ವಿಧಾನವನ್ನೂ, ನಾಲ್ಕನೆ ಸಂಧಿ -ಅತ್ತೆ-ಮಾವರ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಗಂಡನ ಆಂತರ್ಯವನ್ನು ಅರಿತು ನಡೆವ ಕ್ರಮವನ್ನೂ, ಐದನೆ ಸಂಧಿ -ಬಂಧು ಬಾಂಧವರಿಂದ ನಲ್ವೆಂಡಿರಿಗೆ ಉಪಚಾರ, ಆರನೆ ಸಂಧಿ -ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ನಲ್ಲ-ನಲ್ಲೆಯರ ನಡವಳಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದು, ಏಳನೆ ಸಂಧಿ-ವಿರಹಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸಾತ್ವಿಕ ಮನ:ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನೂ, ಎಂಟನೆ ಸಂಧಿ-ಏಕಪತ್ನೀತ್ವದ ವಿಚಾರ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನೂ, ಒಂಭತ್ತನೆ ಸಂಧಿ-ಪತಿಯೇ ಪರದೈವ ಎಂಬ ಬಗೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ 'ಸನಾತನ ಪದ್ಧತಿ' ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಆಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣು ಗೃಹದೇವತೆ. ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಹೆಣ್ಣಿನ ಸ್ವಭಾವ ವೈಶಿಷ್ಟತೆಯೊಂದಿಗೆ ಅವಳ ಪ್ರತಿ ವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ಎಳೆ ಎಳೆಯಾಗಿ ಬಿಡಿಸಿಟ್ಟು, ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಮನೋಹರವಾಗಿ, ಗುಣಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾಳೆ.
ಕವಯತ್ರಿ ಪರಿಚಯ
ಸಂಚಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಸುಮಾರು ೩೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಅಂದರೆ ಪ್ರಾಯಶ: ೧೬ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇದ್ದವಳು. ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಈಕೆ ಕ್ರಿ.ಶ ೧೬೭೨ರಿಂದ ೧೭೦೪ರವರೆಗೆ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಚಿಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಕಾಲದವಳು. ಇವಳ ಹುಟ್ಟೂರು 'ಎಳಂದೂರು'. ಚಿಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಪಟ್ಟದರಸಿ ದೇವರಾಜಮ್ಮಣ್ಣೀಯ ಆತ್ಮಸಖಿ, ಜೊತೆಗೆ ಊಳಿಗದ ಆಳು, ಅರಸರ 'ಸಂಚಿ'ಯ ಸೇವಕಿ. 'ಸಂಚಿ' ಎಂದರೆ ನಿಘಂಟುವಿನಲ್ಲಿ ಎಲೆ-ಅಡಿಕೆ ರಸವನ್ನು ಉಗುಳುವ 'ಪೀಕುದಾನಿ' ಎಂದಿದೆ. ಹೊನ್ನಮ್ಮನ ವಿದ್ಯಾಗುರು ಉಭಯ ವೇದಾಂತಚಾರ್ಯ 'ಅಳಸಿಂಗರಾರ್ಯ'. ಅಳಸಿಂಗರಾರ್ಯ ಚಿಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಮಂತ್ರಿ, ತಿರುಮಲಾರ್ಯನ ತಮ್ಮ, ಕನ್ನಡದ ಮೊಟ್ಟ ಮೊದಲ ನಾಟಕವಾದ "ಮಿತ್ರಾವಿಂದ ಗೋವಿಂದದ ಕರ್ತೃ. ಇವರಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ಕನ್ನಡ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ, 'ಸರಸ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಅಧಿದೇವತೆ' ಎಂದು ತನ್ನ ಗುರುವಿನಿಂದಲೇ ಹೊಗಳಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ. ನಂತರ ಚಿಕದೇವರಾಜ ಒಡೆಯರ ಆಶಯದಂತೆ, ತನ್ನ ಒಡತಿಯ ಅಣತಿಗನುಸಾರವಾಗಿ ,ಗುರುವಿನ ಪ್ರೊತ್ಸಾಹದಿಂದ ಹೊನ್ನಮ್ಮ 'ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ'ವನ್ನು  ರಚಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಇದು ಅವಳ ಬೌದ್ದಿಕ ತಳಹದಿಗೆ ಹಿಡಿದ ಕೈಗನ್ನಡಿಯಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಂದಿನ ಸಮಾಜ ತಳೆದಿದ್ದ ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆ, ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು  ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿರುವಳು. ತನ್ನ ಕೃತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾಳೆ.
ಒಂದನೇ ಸಂಧಿ
ಪಾತಿವ್ರತ ಧರ್ಮ ಹದಿನೆಂಟು [ಬಣ್ಣನೆ]ಯೆಂದು ಬವಣೆಗೊಂಡು ಪದಗೆಟ್ಟು ಬಯಲ ಬಣ್ಣಿಸದೆ ಮುದದೊಡನಿಹಪರದೇಲ್ಗೆವಡೆಯೆ ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮವ ಬಣ್ಣಿಪೆನು ನಾನು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ೧೮ ಬಗೆಯ ವರ್ಣನೆಗಳು ಇರಬೇಕೆಂಬ ದಾಕ್ಷೀಣ್ಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿ, ಹಾದಿ ತಪ್ಪಿ ಕಂಗೆಟ್ಟ  ಮಗುವಿನಂತೆ ,ಬಯಲಿನ ಹಾಗೆ ಬರಡಾಗಿರುವ ನಿರರ್ಥಕ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು  ಬರೆಯಲಾರೆ. ಬದಲಿಗೆ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಸ್ವರ್ಗಲೋಕದಲ್ಲಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ದ್ಯೋತಕವಾಗಿರುವ, ಮುಕ್ತಿಯ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸುವಂತಹ ಪತಿವ್ರತಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವೆ. ಅರಸಿಯರನಿಬರುಮಾದರದಿಂದೆನ್ನ ಸರಸಕಾವ್ಯವ ಸವಿವಂತೆ ಪರಮ ಪತಿವ್ರತೆಯರ ನಡತೆಯನಿಲ್ಲಿ ಪುರುಳುಗೊಳಿಸಿ ಪೊಗಳುವೆನು ರಾಣಿಯರೆಲ್ಲಾ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರೆಲ್ಲಾ  ಮುದನೀಡುವ ನನ್ನ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಆತ್ಮೀಯವಾಗಿ ಆಸ್ವಾದಿಸುವಂತೆ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪತಿವ್ರತೆಯರಾದ ಮಾನಿನಿಯರ ಗುಣ-ಸ್ವಭಾವ, ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು  ಮನಮುಟ್ಟುವ ತೆರದಿ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳುವೆನು. ಪತಿಭಕ್ತಿಯೊಂದು ಶ್ರೀಪತಿಭಕ್ತಿಯೊಂದಿದ ರತಿಶಯಕೆಣೆಯಿಲ್ಲ ಮತ ಭೇದವುಂಟು ಮಾಧವಭಕ್ತಿಗಿದಕಾ ಮತಭೇಧವೂ ಮಗುಳಿ[ಮರುಳಿ]ಲ್ಲ ಪತಿಭಕ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಪತಿಭಕ್ತಿಗೆ ಸಮನಾದುದು, ಮಿಗಿಲಾದುದು ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ  ಬೇರ್ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ಲಕ್ಷ್ಮೀಪತಿ ಭಕ್ತಿಯ ಆಚರಣೆಯ ವಿಧಿ, ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮತ/ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇಧವಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಪತಿಭಕ್ತಿಯ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಭೇಧ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪತಿಯೇ ಪರದೈವ ಅನ್ನುವ ಭಕ್ತಿ ಅದ್ವೀತಿಯವಾದುದು.
ಮೂರನೇ ಸಂಧಿ
ಅತ್ತೆ-ಮಾವಂದಿರ ಸೇವೆ ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರೊಳಡಕಮೆನಿಸಿ ಪತಿಚಿತ್ತದಿರವ ಸೆರೆಗೊಂಡು ಪೆತ್ತ ತಾಯನು ಪೆಸರೆನಿಸುವುದಿಳೆಯೊಳ ಗುತ್ತಮನಾರಿಯರೊಲಿದು ಸೊಸೆಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಅತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರಿಗೆ ವಿಧೇಯಳಾಗಿ, ತಗ್ಗಿ-ಬಗ್ಗಿ ನಡೆದು ಒಳ್ಳೆಯವಳೆನಿಸಿ ಕೊಂಡು, ಜೊತೆಗೆ ಗಂಡನ ಪ್ರೀತ್ಯಾದಾರ ಗಳಿಸಿ, ಅವನ ಮನಸ್ಸಿಗನುಗುಣವಾಗಿ, ಆಪ್ತ ವಾಗಿ ಅವನನ್ನು  ಸೆರೆಹಿಡಿದು ಇಲ್ಲವೆ ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತೆ ಅನುರೂಪಳಾಗಿ ನಡೆದು ಕೊಂಡರೆ, ಹೆತ್ತತಾಯಿಗೆ ಸಂತೋಷ, ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದಂತಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ತಿತ್ತ ನೋಡದೆ ಅವಮತಿಯಾಗದೆ ಮತ್ತೆಯಾಗದೆ ಮರೆತಿರದೆ ಅತ್ತೆಮಾವಂದಿರಾಣತಿಯನಾಲಿಪುದೇಕ ಚಿತ್ತದೊಳೇಕಪತ್ನಿಯರು ಸದ್ಗುಹಿಣಿಯಾದ ಹೆಣ್ಣು ಅತ್ತಿತ್ತ ಗಮನ ಹರಿಸದೆ, ವಿಷಯಲಾಲಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗದೆ, ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳದೆ, ಸೊಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೈಮರೆಯದೆ, ಯಾವುದನ್ನು ಮನೆಯವರಿಂದ ಮುಚ್ಚಿಡದೆ, ಅತ್ತೆಮಾವಂದಿರ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು ಶಿರಸಾವಹಿಸಿ ಪಾಲಿಸ ಬೇಕು. ಹಿರಿಯರ ಮಾತನ್ನು ಸೊಸೆಯರು ಒಮ್ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳಬೇಕು. ಕುತ್ತವೆಣಿಸಿ ಕೋಪಗೊಳ್ಳದೆ ಕೂರ್ತಿವರೆಮ್ಮ ತೆತ್ತಿಗರೆಂದೆರ್ದೆಗೊಳಿಸಿ ಅತ್ತಿಗೆ ನಾದಿನಿಯರೊಳಂತರಂಗವ ಪತ್ತುಗೆಗೊಳಿಸಿ ಬಾಳುವುದು ಸಾಧ್ವಿ ಗೃಹಿಣಿಯರು ಸುಮ್ಮ ಸುಮ್ಮನೆ ರೋಗರುಜಿನಾದಿಗಳ ನೆಪಹೇಳಿ ಕರ್ತವ್ಯ ವಿಮುಖರಾಗದೆ, ಕುಟುಂಬದವರೊಡನೆ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಕೋಪಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಇಲ್ಲಿರುವವರೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಬಂಧು-ಬಾಂಧವರೆಂದು ವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅತ್ತೆ ನಾದಿನಿಯರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಬಾಳುವವಳು ಪತಿವ್ರತೆ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾಳೆ.
ನಾಲ್ಕನೇ ಸಂಧಿ
ಬಂಧುಗಳ ಅತಿಥಿ ಸತ್ಕಾರ ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳೊಡವುಟ್ಟಿದರತ್ತೆ ಮಾವಂದಿರು ಸಕಲ ಬಾಂಧವರು ಕುಂದದೆ ನಲ್ವೆಂಡಿರ ಕೂರ್ತುಪಚರಿ ಪಂದವನನುವದಿಸುವೆನು ತಂದೆ ತಾಯಿಗಳನ್ನೂ, ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನೂ, ಅತ್ತೆಮಾವಂದಿರನ್ನೂ ಸಕಲ ಬಂಧು ಬಳಗದವರನ್ನೂ ಉಪಚಾರದಲ್ಲಿ ಲೋಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಉಪಚರಿಸುವಂತಹ ಗೃಹಿಣಿಯರ ಕ್ರಮವಾದ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು  ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆ. ತನ್ನ ಮನೆಯೊಳುಂಡು ತವರುಮನೆಯ ಸಂಪನ್ನವೆಂಬ ಪೆಣ್ಗಳಿಗೆ ಪೊನ್ನ ತೊಡಿಗೆ ಪೊಸದುಗುಲಂಗಳನಿತ್ತು ಮನ್ನಿಸುವುದು ಮನವರಿತು ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿ,ತವರುಮನೆಯ ಸಂಪತ್ತು ಆಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಲಿ ಎಂದು ತೌರಿಗೆ ಶುಭ ಹಾರೈಸುವ ಸಾಧ್ವಿಯರಿಗೆ,ಚಿನ್ನದಂತಹ ಮಾತನಾಡಿದುದಕ್ಕೆ ಚಿನ್ನಾಭರಣಗಳನ್ನೂ, ಹೊಸಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟು ಪ್ರೀತ್ಯಾದಾರಗಳಿಂದ ಮನತುಂಬಿ ಹರಸಿ, ಗೌರವಿಸಬೇಕು. ಬಸಿರಿಯ ಬಾಣಂತಿಯ ಬೇನೆವಡೆದರೆ ಹಸುಮಕ್ಕಳ ಹಯನುಗಳು ಬಸವಳಿಸದೆ ಬಳಲಿಸದೆ ಬಯ್ಯದೆ ಬಗೆ ಯೊಸೆದುಚಿತದೊಳೋವುವುದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ಬಸುರಿ, ಬಾಣಂತಿ, ರೋಗಿ, ಎಳೆಯಮಕ್ಕಳು, ದನಕರುಗಳು ಮುಂತಾದವರನ್ನು ಯಾವ ಬಗೆಯಿಂದಲೂ ಶಕ್ತಿಗುಂದಿಸದೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸ ಕೊಟ್ಟು ಆಯಾಸ ಗೊಳಿಸದೆ, ಅವರನ್ನು ನೋವಾಗುವ ರೀತಿ ನಿಂದಿಸದೆ, ಅವರೆಲ್ಲರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಅರಿತು ಯೋಗ್ಯರೀತಿಯಿಂದ ಕಾಪಾಡಿದರೆ ಅದೂ ಕೂಡ ಗೃಹಿಣಿಯ ಪರಮ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಐದನೇ ಸಂಧಿ
ಹೆಣ್ಣಿನ ಹಿರಿಮೆ ಪೆಣ್ಣಿಂದ ಪೆರ್ಮೆಗೊಂಡನು ಹಿಮವಂತನು ಪೆಣ್ಣಿಂದ ಭೃಗು ಪೆರ್ಚಿದನು ಪೆಣ್ಣಿಂದ ಜನಕರಾಯನು ಜಸವಡೆದನು ಪೆಣ್ಣ ನಿಂದಿಸಲೇಕೆ ಪೆರರು ಹೆಣ್ಣಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಚಿಹೊನ್ನಮ್ಮನಿಗಿರುವ ಪ್ರೀತ್ಯಾದಾರ, ಆಪ್ತತೆ ಇಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಗೊಂಡಿದೆ. ಹಿಮವಂತ ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದ ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡೆದನು. ಹೆಣ್ಣಿನಿಂದ ಭೃಗುಮಹರ್ಷಿ ಕೀರ್ತಿ ಹೊಂದಿದನು. ಸೀತೆಯಿಂದ ಜನಕರಾಯ ಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ಬೇರೆಯವರು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ನಿಂದಿಸುವುದು ತರವಲ್ಲ. ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೆ ನಮ್ಮನೆಲ್ಲ ಪಡೆದ ತಾಯಿ ಪೆಣ್ಣಲ್ಲವೆ ನಮ್ಮನೆಲ್ಲ ಪೊರೆದವಳು ಪೆಣ್ಣು ಪೆಣ್ಣೇಂದು ಬೀಳುಗಳೆವರೇಕೆ ಕಣ್ಣು ಕಾಣದ ಗಾವಿಲರು ಹೆಣ್ಣಿನ ಅನಿವಾರ್ಯತೆ, ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಗ್ಗೆ ಹೊನ್ನಮ್ಮ ವಿಶದಪಡಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಹುಟ್ಟಿಗೆ, ಪೋಷಣೆಗೆ, ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತಳಾದವಳು ತಾಯಿಯಾದ ಒಂದು ಹೆಣ್ಣು. ಅವಳ ಹಡೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ನಾವೆಲ್ಲ ಜನಿಸಿದ್ದೇವೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವೂಂದಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸುಲಭವಾದುದಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳು ತನ್ನ ಜೀವವನ್ನೇ ಪಣವಾಗಿ ಇಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ದಡ್ಡರಾದವರು ಮಾತ್ರ ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಹೀಗಳೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ನೊಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾಳೆ. ಕುವರನಾದೊಡೆ ಬಂದ ಗುಣವೇನದರಿಂದ ಕುವರಿಯಾದೊಡೆ ಕುಂದೇನು ಇವರಿರ್ವರೊಳೇಳ್ಗೆವಡೆದವರಿಂದ ಸವನಿಪುದಿಹಪರಸೌಖ್ಯ ಹೆಣ್ಣಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಾಗುವುದು ಮುಖ್ಯವೇ ಹೊರತು ಅದು ಗಂಡು, ಇದು ಹೆಣ್ಣು ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಾರದು. ಕುವರನಾದರೆ ಹೆಚ್ಚುಗಾರಿಕೆಯೇನಿಲ್ಲ. ಕುವರಿಯಾದೊಡೆ ಆತಂಕ ಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಗಂಡನ್ನು ಮುಖ್ಯವೆಂದು ಹೆಣ್ಣನ್ನು ಅಮುಖ್ಯವೆಂದು ಪರಿಭಾವಿಸುವುದು ತರವಲ್ಲ. ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಯಾರಿಂದ ಕುಟುಂಬ, ಸಮಾಜ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಹೊಂದುತ್ತದೋ, ಅಂತಹವರಿಂದ ಇಹಪರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಖ ಲಭಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರನೇ ಸಂಧಿ
ಪ್ರಾಯದ ದಂಪತಿಗಳ ಮನಃಸ್ಥಿತಿ ಒಲುಮೆಯನೊಳಕೊಂಡು ನಾಣ್ಚಿಯೊಲಿದಂತೆ ಚಲಪೋರುವೆಳ ಜವ್ವನದ ಕುಲಸತಿಯೊಳು ಕೋಪಿಸದೆ ಕೋಟಲೆಗೊಳ ದಲಸದೆಯನುಸರಿಸುವುದು ಮನದ ತುಂಬ ಪ್ರೀತಿ ತುಂಬಿದ್ದರೂ, ನಾಚಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರೀತಿ ಇಲ್ಲದವಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುವ ,ಪ್ರೀತಿಯನ್ನೇ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ತಿಳಿಯದ ಪ್ರಾಯ ತುಂಬಿದ ಪತ್ನಿಯ ಮೇಲೆ ನಲ್ಲನಾದ ಗಂಡನು ಕೋಪಿಸಿ ಕೊಳ್ಳದೆ, ದಂಡಿಸದೆ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಅವಳನ್ನು ಹಿಂಸಿಸದೆ, ಅಲಕ್ಷ್ಯ ತೋರದೆ ನಲುಮೆಯಿಂದ ನಲ್ಲೆಯನ್ನು ಒಲಿಸಿಕೊಂಡು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ನಿಟ್ಟಿಸೆ ತಲೆವಾಗುವ ನೇಹದೊಳು ಮನಮುಟ್ಟಿ ಮರಳಿ ನಿಟ್ಟಿಸುವ ದಿಟ್ಟಿ ದಿಟ್ಟಿಗಳೊಡವೆರೆಯೆ ನಾಣ್ಚುವರೊಳ್ ಗುಟ್ಟರಿತುಪಚರಿಸುವುದು ಕಣ್ಣಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣಿಟ್ಟು ನೋಡಿದರೆ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸುವ, ತುಸು ದೂರ ಹೋದೊಡನೆ ಸ್ನೇಹ ತುಂಬಿದ ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಹಿಂತಿರುಗಿ ನೋಡುವ, ಎರಡು ದೃಷ್ಠಿಗಳೂ ಸೇರಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ನಾಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ನಡೆವ ಹೆಣ್ಣುಗಳ ಅಂತರಂಗವ ಅರಿತು ಅವಳನ್ನು ಉಪಚರಿಸಬೇಕು. ಕೊಂಕುಗಲಿವ ನೋಟ ಕುಣಿಯಲೆಳಸುವ ಪುರ್ಬಂಕೆಗೆ ನಿಲದಭಿಲಾಷೆ ಬಿಂಕವಡೆವ ನಡೆವೆತ್ತಳೆವೆಂಡಿರ ಸೋಂಕುವದವರೊಲವರಿತು ವಯ್ಯಾರದ/ಕೊಂಕಿನ ನೋಟ, ಮುದಗೊಂಡ ಮನದಿಂದ ಕುಣಿಯಲಾಷಿಸುವ ಹುಬ್ಬುಗಳು, ಹತೋಟಿಗೆ ಸಿಲುಕದ ಮನಸ್ಸಿನ ಭಾಷೆ, ಅಭಿಲಾಷೆ, ಬಿಂಕದ ನಡಿಗೆಯಿಂದ ಬೀಗುವ ಎಳೆಯ ಯೌವನದ ಹೆಂಡತಿಯರನ್ನು, ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಅರಿತು, ಅವರ ಪ್ರೇಮವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಆ ನಂತರ ಮುಟ್ಟ ಬೇಕು.
ಏಳನೇ ಸಂಧಿ
ವಿರಹಿಣಿಯರ ಗುಣ-ಸ್ವಭಾವ ದೇವರಿಲ್ಲದ ದೇಗುಲದ ಬಿತ್ತರದಂತೆ ಭೂವರನಿಲ್ಲದೂರಂತೆ ಜೀವೀ ತೇಶ್ವರನ ವಿರಹದೊಳು ಸೆಜ್ಜೆಯ ಭಾವಿಸಿ ಬಣ್ಣಗುಂದುವಳು ಪತಿಯಿಲ್ಲದ ವಿರಹ ಕಾಲದಲಿ, ಅವಳು ಮಲಗುವ ಶಯ್ಯೆ ದೇವರಿಲ್ಲದ ಗುಡಿಯಂತೆ ಭಾಸವಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜನಿಲ್ಲದ ಊರಿನಂತೆ ಮನೆಯಾಗಿದೆಯೆಂದು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕೊರಗುತ್ತ ಕಳೆಗುಂದುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡ ಸನಿಹ ಇಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಎಲ್ಲದರ ಮೇಲೂ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದು ಕೊಂಡಂತಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತಾಳೆ. ಒಲಿದ ನಲ್ಲನ ವಿರಹದೊಳೊರಲುವ ಕುಲ ಲಲನೆಯರ ವಿರಹವೇದನೆಗೆ ಪಲಬಗೆಯುಗ್ರತಪಂಗಳೀಡಲ್ಲೇಂ ದುಲಿವುವು ಮುನ್ನಿನೋದುಗಳು ಮನಸಾರೆ ಪ್ರೀತಿಸಿದ ಪ್ರಿಯನ ಅಗಲಿಕೆಯಿಂದ ಸಂಕಟ ಪಡುವ ಮಾನಿನಿಯರ ವಿರಹ ವೇದನೆ ಅಪಾರವಾದುದು. ಆ ವೇದನೆಗೆ ಹಲವು ವಿಧದ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸುಗಳು ಸಾಟಿಯಾಗಲಾರವು ಎಂದು ಪ್ರಾಚೀನ, ಆರ್ವಾಚೀನ ಶಾಸ್ತೃಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ಬೆಸಗೊಂಬಳಿನಿಯನಾವೆಡೆತೊಳಿರುವನಾ ದೆಸೆಯಿಂದ ಬಂದ ಬಂದವರ ಬೆಸಗೊಂಬಳು ಜೋಯಿಸರ ಜೋಗಿ ಪುರುಷರ ಬೆಸೆಗೊಂಬಳು ಬಿಜಗಜ್ವೆವಳರ ನಲ್ಲನಿರುವ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದ ಯಾರೇ ಬಂದರೂ ಅವಳು ಕಕ್ಕುಲತೆಯಿಂದ ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ಬಂದ ಬಂದವರನ್ನೇಲ್ಲ ಗಂಡನ ವಿಚಾರವನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ ಏನಾದರೂ ಕೇಳುವ ತುಡಿತ ಆಕೆಯದು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವಳು ಜೋಯಿಸರನ್ನು, ಯೋಗಿಪುರುಷರನ್ನು, ವಿದ್ಯಾವಂತರನ್ನು 'ನನ್ನ ಗಂಡ ಯಾವಾಗ ಬರುತ್ತಾನೆ. ಏನಾದರೂ ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಿರುವರಾ ?' ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾ ತನ್ನ ವಿರಹವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಎಂಟನೇ ಸಂಧಿ
ಭಕ್ತಿ ಕರ್ಮದ ಆಚರಣೆ ಇದನಾಚರಿಸುವುದಿದನುಳಿದಿರ್ಪುದೆಂ ಬುದನಾರೈದು ಶಾಸ್ತೃದೊಳು ಎದೆಗೊಳುವಂತೆ ಪೇಳುವ ಪಿರಿಯರ ದಿವ್ಯ ಪಾದಸೇವೆಗೈದು ಬಾಳುವುದು ಮನುಷ್ಯನ ಮನದ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಿಸಲು ನೀನು ಈ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಈ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಶಾಸ್ತೃ ಸಹಾಯದಿಂದ, ವಿವೇಕ, ವಿವೇಚನೆಯಿಂದ ಅರಿತು ಹೇಳುವ ಹಿರಿಯರ ಪೂಜ್ಯ ಪಾದಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾ ಜೀವಿಸಬೇಕು. ಶುಚಿಯಾಗಿರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸಲಹುವರು ಶುಚಿಯನು ಪಿತೃಗಳೋವುವರು ಶುಚಿಗಂಜುವುವು ಪ್ರೇತ ಭೂತಗಳದರಿಂದ ಶುಚಿಯಪ್ಪುದೆಲ್ಲ ವೇಳೆಯೊಳು ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಂಗ ಬಹಿರಂಗ ಯಾವಾಗಲೂ ಶುಚಿಯಾಗಿರಬೇಕು. ಶುದ್ಧ ನಡೆ-ನುಡಿ ಹೊಂದಿದವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮನುಷ್ಯನೊಳಗಿನ ಶುಚಿತ್ವವನ್ನು ಪಿತೃದೇವತೆಗಳು ಆದರಿಸಿ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಗೌರವಿಸುವರು. ನಿರ್ಮಲ ಮನಸ್ಸಿಗೆ, ಶುದ್ಧ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಭೂತ, ಪ್ರೇತಗಳು ಅಂಜುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಶುಚಿಯಾಗಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಪಂಚಸಂಸ್ಕಾರಗಳನು ಪಡೆದೊಡನರ್ಥ ಪಂಚಕತತ್ವವನರಿತು ಪಂಚಕಾಲೀಕ ಧರ್ಮವನ್ನೇಸಗುತ ನಿಶ್ವಂಚಲ ಚಿತ್ತದೊಳಿಹುದು ಮನುಷ್ಯ ಪಂಚಸಂಸ್ಕಾರಗಳಾದ-ತಪ, ಯಾಗ, ಮಂತ್ರ, ನಾಮ ಮತ್ತು ಪುಂಡ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅರ್ಥಪಂಚಕಗಳಾದ-ಸ್ವಸ್ವರೂಪ. ಪರಸ್ವರೂಪ, ಪುರುಷಾರ್ಥ ಸ್ವರೂಪ, ಉಪಾಯ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ವಿರೋಧಿ ಸ್ವರೂಪ ತತ್ವವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು, ಪಂಚಕಾಲೀಕ ಧರ್ಮಗಳಾದ- ಅಭಿಗಮನ, ಉಪಾದಾನ, ಇಜ್ಯಾ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾ ನಿಶ್ಚಲ, ಪ್ರಫುಲ್ಲ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿರಬೇಕು.
ಉಪಸಂಹಾರ
೧೬ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಚಿಹೊನ್ನಮ್ಮನ ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮವು ಬಹಳ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥವಾದರೂ, ಇಂದಿನ ವೈಚಾರಿಕ ನಾರಿಯರಿಗೆ ಅದು ಗೊಡ್ಡು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಭಾಸವಾಗಬಹುದು. ಅದರಲ್ಲೂ ಅತ್ತ-ಮಾವಂದಿರ ಸೇವೆ ಮಾಡುವ ಪ್ರಸಂಗ/ಅಧ್ಯಾಯ, ಗಂಡನ ಬಗ್ಗೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳ ಬೇಕಾದ ಆಪ್ತತೆ ಇಂದಿನ ಬಹುತೇಕ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಪಥ್ಯವಾಗಲಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಮನುಷ್ಯ ಇಂದು ಸ್ವಾರ್ಥಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೈಗೊಂಬೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಮೂಗಿನ ನೇರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ಬದುಕಲು ಇಷ್ಟಪಡುತ್ತಾನೆ. ತಾನು, ತನ್ನದು ಎಂಬ ಅತಿಯಾದ ವ್ಯಾಮೋಹಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗಿ ಬೇರೆಲ್ಲ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಟುವಾಸ್ತವ ಸತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಕಾಪ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಕಾಪ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನೆ
ಕಾಪ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಮಧ್ಯಸ್ಥವಾದ ಉದ್ದವಾಗಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಕಾರ್ಬನ್ ಸರಪಳಿಯಂತಹ, ೧೦ ಕಾರ್ಬನ್ ಗಳಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ. ಇದು ಒಂದು ಕಾರ್ಬೋಕ್ಸಿಲಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಲಿಫಾಟಿಕ್(Aliphatic)ಆಮ್ಲವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಸು (Cow) ಮತ್ತು ಮೇಕೆ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಈ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾಗಿ ಹೆಕ್ಸಾನೋಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ(hexanoic acid)ವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಮ್ಲಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ೧೦ ಕಾರ್ಬನ್, ೨೦ ಹೈಡ್ರೋಜನ್, ೨ ಆಕ್ಸಿಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಇದರ ಅಣು ಸಂಕೇತ ಸೂತ್ರ: C9H19COOH,ಮತ್ತೊಂದು ಅಣು ಫಾರ್ಮುಲ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ:C10H20O2.
ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ
ಉಲ್ಲೇಖ
<Reference /> http://veda-balasubrahmanya.blogspot.in/2011/10/blog-post.html http://vbnewsonline.com/Benguluru/77870/
ಕಾಪ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಉಲ್ಲೇಖನಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ವರ್ಗ:ಪರ್ಯಾಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಹದಿಬದೆಯ ಧರ್ಮ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಬೆಳಕೆರೆ
ಬೆಳಕೆರೆ,ತಾಲುಕು ಕೇಂದ್ರ ಚನ್ನಪಟ್ಣದಿಂದ ಸುಮಾರು ೯ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲಿ ಇದೆ.ಬೆಂಗಳೂರು- ಮೈಸೂರು ಹೆದ್ದಾರಿಯಿಂದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ೧ ಕೀ.ಮೀ.ದೂರದಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಂಚಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ಪುಣ್ಯ ದೇವಾಲಯವಿದೆ ಬಹಳ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಭಕ್ತರ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಕಾಲೇಜು ಸಹ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಶಿವಪುತ್ರ ಅಜಮನಿ
ಭಾರತದ ಮಾಜಿ ಉಪ ಪ್ರಧಾನಿ ಡಾ.ಬಾಬು ಜಗಜೀವನರಾಮ್ ಅವರಿಂದ ಸಂಸ್ಥಾ ಪಿತ ಭಾರತಿಯ ದಲಿತ ಅಕಾಡೆಮಿ ವತಿಯಿಂದ ಕೊಡುವ '''ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ ಡಾ. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಫೆಲೋಶಿಪ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ-2013ನ್ನು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು ದಲಿತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್‌ ಅಧ್ಯಕ್ಷ  ಶಿವಪುತ್ರ ಗು. ಅಜಮನಿ''' ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಜಮನಿ ಅವರಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಬುದ್ದಿಷ್ಟ ಸೊಸೈಟಿ ಕೊಡುವ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ರತ್ನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ. ಅಬುದಾಬಿ ಹಾಗೂ ಸಿಂಗಾಪುರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಕನ್ನಡ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಮ್ಮೇಳನ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಅಜಮನಿ ಅವರನ್ನು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಅಭಿನಂದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಜನ
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕೆಲವೇ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕೇರಳದ ಗಡಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಾದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಮಲಯಾಳಂ. ಇಲ್ಲಿ ತುಳು, ಬ್ಯಾರಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಕೂಡ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಲೆಯಾದ ಯಕ್ಷಗಾನವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಹಲವು ಮುಖಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ, ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಞಣ್ಣ ರೈ ಮುಂತಾದ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕವಿಗಳು ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಸೇರಿದವರು.
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ
ಬಹುಭಾಷಾ ಭೂಮಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಮಲಯಾಳ, ಕೊಂಕಣಿ, ಮರಾಠಿ, ಹವ್ಯಕ, ಕೋಟ, ಶಿವಳ್ಳಿ, ಬ್ಯಾರಿ– ಹೀಗೆ ಹಲವು ಭಾಷೆಗಳ ಸೊಗಡು, ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಂಪು ಹರಡಿದೆ. ನೀರ್ಚಾಲು ಮಹಾಜನ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ಯಾಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಂಜೇಶ್ವರ ಗೋವಿಂದ ಪೈಯವರ ‘ಗಿಳಿವಿಂಡು’ ಮತ್ತು ಡಾ. ಕಯ್ಯಾರ ಕಿಞ್ಜಣ್ಣ ರೈಗಳ ನಿವಾಸ ‘ಕವಿತಾ ಕುಟೀರ’ ಅಮೂಲ್ಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕಾಸರಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ಯಕ್ಷಗಾನ ‘ಬೊಂಬೆಯಾಟ’ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವೂ ಇದೆ.
ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಿಗೆ ಸದಾ ಮೈಯೊಡ್ಡುವ ಬೇಕಲಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಚ್, ಪಾರ್ಕ್, ಉತ್ಖನನದ ಮೂಲಕ ಕಂಡ ಗತವೈಭವದ ಅರಮನೆಯ ಅಡಿಪಾಯ, ಸುತ್ತಲಿನ ಉದ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೋಟೆಯ ಸೌಂದರ್ಯವನ್ನು ಜತೆಯಾಗಿ ಸವಿಯಬಹುದು. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆ, ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ, ಆರಿಕ್ಕಾಡಿ ಕೋಟೆಗಳಿಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಇದೆ.
ತೆಂಗು ಕೃಷಿ ಕುರಿತಾದ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾದ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಬೆಳೆಗಳ ಸಂಶೋಧನಾ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ತಳಿವೈವಿಧ್ಯ, ಒಳಸುರಿಗಳ ಬಗೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಲಿನ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾವುಂಗಾಲ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ‘ಮಿಲ್ಮಾ ಡೈರಿ’ಯಲ್ಲಿ ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದು. ಓಣಂ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಗುವ ಹೂವಿನ ರಂಗವಲ್ಲಿಗಳು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲಾಪ್ರಕಾರಗಳಾದ ಒಪ್ಪನ ಮತ್ತು ದಫ್‌ಮುಟ್ಟು ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಪಯಣದಲ್ಲಿರುವ ಜನರಿಗೆ ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಪ್ರಧಾನ ಆಹಾರ ಕುಚ್ಚಿಲಕ್ಕಿಯ ಅನ್ನ, ‘ಪರೋಟಾ’ ಮತ್ತು ‘ಪುಟ್ಟು’ ವಿಶೇಷ ತಿನಿಸುಗಳು. ಕಡಲಿನ ಸನಿಹದಲ್ಲೇ ಸಾಗುವ ‘ಡಬಲ್ ಲೈನ್’ ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಸಾಗುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಿರುವ ಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸುವ ಪ್ರವಾಸಿಗರಿಗೆ ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನೈಸರ್ಗಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮುಖಗಳು ಶಿಕ್ಷಣಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಮೂಡಿಸುತ್ತವೆ, ಮನರಂಜನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಅಡೂರು ಮಹಾಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಶಿಲಾಶಾಸನವೊಂದು ದೊರೆತಿದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ದೊರೆ ಎರಡನೆಯ ಕೀರ್ತಿವರ್ಮನ ಕಾಲದ್ದೆಂದು ಹೇಳಲು ಆಧಾರಗಳು ದೊರೆತಿವೆ.
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಇತಿಹಾಸದ ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಪ್ರವಾಸಿಗರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಿ.ಶ. 14ರ ಕಾಲಘಟದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಅರಬರು ಪ್ರವಾಸ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು ಚರಿತ್ರೆಯ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ಅರಬರು ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಧಾನ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಅವರು "ಹರ್ಕ್‌ವಿಲ್ಲಿಯಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್‌ ಪ್ರವಾಸಿಗರಾಗಿದ್ದ ಬಾಬೋìಸ್‌ ಎಂಬಾತನು 1514ರಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಕುಂಬಳೆಗೆ ಬಂದಿದ್ದನು. ಅವನು ಇಲ್ಲಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ರಫ್ತು ಮಾಡಿ ಹುರಿಹಗ್ಗವನ್ನು ಆಮದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಲಾರ್ಡ್‌ ವೆಲ್ಲೆಸ್ಲಿಯ ಕುಟುಂಬ ಡಾಕ್ಟರಾಗಿದ್ದ ಡಾ| ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್‌ ಬುಕಾನಿನ್‌ 1800ರಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದನು.
ಕಾಸರಗೋಡು ಕುಂಬಳೆ ರಾಜರ ಅಧೀನಕ್ಕೂ ಒಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಆಗ ಸುಮಾರು 64 ತುಳು ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳ ಗ್ರಾಮಗಳು ಈಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿತ್ತು. ಬಳಿಕ ಕಾಸರಗೋಡಿಗೆ ವಿಜಯನಗರ ರಾಜರು ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಆಗ ಕಾಸರಗೋಡು ನೀಲೇಶ್ವರ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೋಲತ್ತಿರಿ ರಾಜರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಕೋಲತ್ತಿರಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅಧಃಪತನಗೊಂಡು ಇಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕರು ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದರು. 16ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಅವನತಿ ಹೊಂದಿದ ಬಳಿಕ ಇಕ್ಕೇರಿ ನಾಯಕರು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪ್ರಬಲರಾದರು. 1645ರಲ್ಲಿ ಇಕ್ಕೇರಿಯ ವೆಂಕಪ್ಪ ನಾಯಕ ಬಿದನೂರನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು. ಕಾಸರಗೋಡಿನ ಚಂದ್ರಗಿರಿ ಕೋಟೆ ಮತ್ತು ಬೇಕಲ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಇವರೇ ನಿರ್ಮಿಸಿದರೆಂದು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಚರಿತ್ರೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ.
1763ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಹೈದರ್‌ ಆಲಿಯು ಕೇರಳವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಬಿದನೂರಿಗೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಕೇರಳವನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸುವ ತನ್ನ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಆತ ವಿಫಲನಾಗಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ, 1782ರಲ್ಲಿ ಗತಿಸಿದನು. ತಂದೆಯ ಕನಸನ್ನು ನನಸು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್‌ ಮಲಬಾರ್‌ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. 1792ರ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್‌ ತುಳುನಾಡು (ಕೆನರಾ) ಹೊರತುಪಡಿಸಿದ ಮಲಬಾರ್‌ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬ್ರಿಟಿಷರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.
ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬೋಂಬೆ ಪ್ರಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬೇಕಲ ತಾಲೂಕಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು ಕಾಸರಗೋಡು. 1882 ಎಪ್ರಿಲ್‌ 16ರಂದು ಬೇಕಲ ತಾಲೂಕು ಮದ್ರಾಸ್‌ ಪ್ರಸಿಡೆನ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನವಾದಾಗ ಕಾಸರಗೋಡು ತಾಲೂಕು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೂ 1913ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ ಗವರ್ನರ್‌ ಕೌನ್ಸಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಮಲಬಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಠರಾವು ಮಂಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು.ಕನ್ನಡ ಸದಸ್ಯರ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರಸ್ತಾವ ಬಿದ್ದು ಹೋಗಿತ್ತು.
ಬಳಿಕ 1927ರಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದಿದ್ದ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾವೇಶವೊಂದರಲ್ಲೂ ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಮಲಬಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವ ಬೇಡಿಕೆಯ ಠರಾವನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮಲಯಾಳಿ ಸೇವಾ ಸಂಘ ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಕಾಸರಗೋಡನ್ನು ಮಲಬಾರ್‌ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಇದೂ ಶ್ರಮಿಸಿತು. ಬಳಿಕ ಕೆ.ಪಿ. ಕೇಶವ ಮೆನನ್‌ ಎಂಬವರ ತೀವ್ರ ಶ್ರಮದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಸರಗೋಡು ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ಭೂಮಿಯನ್ನು 1956 ನವೆಂಬರ್‌ 1ರಂದು ಅನ್ಯಾಯವಾಗಿ ಕೇರಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲೂ ಕಾಸರಗೋಡಿನವರ ಪಾಲು ಮಹತ್ತರವಾದುದು. ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯೂ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಗಂಭೀರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉಷ್ಣತೆ ಮತ್ತು ಮಳೆಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ.
ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ
ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಮಲೆಯಾಳ ವಾಸ್ತುಶೈಲಿಗಳ ಸಂಗಮವೆಂದು ಶ್ರುತಪಟ್ಟಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಅಡೂರು, ಮಧೂರು ಮುಂತಾದ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳನ್ನೂ ಮಾಯಿಪ್ಪಾಡಿ ಅರಮನೆಯಂತಹ ಕಟ್ಟೋಣಗಳನ್ನೂ ಕಾಣಬಹುದು.
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕಾಸರಗೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು:-
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಪಟ್ಟಣಗಳು ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ವರ್ಗ:ಕೇರಳದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು
ಸಾತಪುರ
ಸಾತಪುರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸಾತಲಿಂಗೆಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಇದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಾರ್ವೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಕಷಿಂಗ್
ಹಾರ್ವೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಕಷಿಂಗ್ (ಎಪ್ರಿಲ್ 8, 1869 – ಒಕ್ಟೋಬರ್ 7, 1939) ಅಮೆರಿಕದ ನರರೋಗ ತಜ್ಞ.ಮಿದುಳು, ನರಗಳ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯವನ್ನು ಇಂದಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕೇರಿಸಿ ಹೆಸರಾದವ. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ (೧೮೯೧) ಮತ್ತು ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆ (೧೮೯೫) ಎರಡರಲ್ಲೂ ಪದವೀಧರನಾದ. ಜಾನ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳಿದ್ದ. ಜರ್ಮನಿಯ ಬರ್ನ್ನಲ್ಲಿ ಕಾಕರ್ನೊಡನೆಯೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಲಿವರ್ಪುಲಿನಲ್ಲಿ ಷೆರಿಂಗ್ಟನ್ನೊಡನೆಯೂ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ. ಬಾಲ್ಟಿಮೋರಿನ ಜಾನ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದ ಹಲವಾರು ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಿದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಲಸಮಾಡಿ ರೋಗಿಯ ಎಚ್ಚರ ತಪ್ಪಿಸದೆಯೇ ಕಪಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಅರಿವಳಿಕೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿ, ಮಿದುಳಿನ ಮೇಲೆ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮೊತ್ತಮೊದಲು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಿ ಹಲವು ಏಕವಿಷಯಕಪ್ರಬಂಧಗಳನ್ನು (ಮಾನೊಗ್ರಾಫ್ಸ್‌) ಬರೆದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ತಲೆಯೊಳಗಡೆ ಮಿದುಳಿನ ತಳದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ಯಾಸರನ ನರಗಂಟನ್ನು ಕೊಯ್ದು ತೆಗೆವ ಶಸ್ತ್ರಕ್ರಿಯೆ (೧೯೦೦) ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಹಿಡಿದ. ಹಸುಗೂಸಿನ ಕಪಾಲದೊಳಗೆ ರಕ್ತಸುರಿತವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವ ಉಪಾಯವನ್ನೂ ರೂಢಿಸಿದ (೧೯೦೫). ಲಕ್ವ ಹೊಡೆದ ಮೊಗವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ನರ ನಾಟಿ ಹಾಕುವುದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ. ತೆಮಡಿಕ (ಪಿಟ್ಯೂಟರಿ) ಗ್ರಂಥಿಯ ಮೇಲಿನ ತನ್ನ ಶೋಧನೆಯಿಂದ ಪ್ರಪಂಚಕ್ಕೇ ಹೆಸರಾದ (೧೯೧೨). ಈಗ ಎರಡು ಬಗೆಗಳ ಕಷಿಂಗ್ ರೋಗಗಳು ಹೆಸರಾಗಿವೆ: ತೆಮಡಿಕ ಗ್ರಂಥಿಯ ಗಂತಿಯದೊಂದು, ಅಡ್ರಿನಲ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ಚುರುಕಿನದೊಂದು. ಮಿದುಳಿನ ಗಂತಿಗಳ ವಿಂಗಡಣೆ, ಶಸ್ತ್ರವೈದ್ಯದಲ್ಲಿ ರಕ್ತ ಒತ್ತಡಗಳನ್ನು ಸಹ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ. ಕಪಾಲದೊಳಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಲಾದರೂ ಒತ್ತಡವೇರಿದರೆ, ಮಿದುಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ರಕ್ತ ಒಗಿಸಲು ಅದರೊಳಗಿನ ರಕ್ತ ಒತ್ತಡ ಇದಕ್ಕೂ ಮೀರಿ ಏರುವುದಕ್ಕೆ ಕಷಿಂಗನ ನಿಯಮವೆಂದು ಈಗಲೂ ಹೆಸರಾಗಿದೆ. ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವೈದ್ಯ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಷಿಂಗ್ ೨೦ ವರ್ಷ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ (೧೯೧೨-೧೯೩೨). ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದ ಸೇನೆಗೆ ಮಿದುಳಿನ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯ ಸಲಹೆಗಾರ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನು ಬರೆದ ಸರ್ ವಿಲಿಯಂ ಆಸ್ಲರನ ವಿವರವಾದ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಗೆ ಪುಲಿಟ್ಜರ್ ಬಹುಮಾನ ದೊರಕಿತು (೧೯೨೫). ಅವನು ಬರೆದ ವೈದ್ಯಚರಿತ್ರೆಯ ಬರೆಹಗಳಲ್ಲಿ ಆಂಡ್ರಿಯಾಸ್ ವೆಸೇಲಿಯಸ್ನ ಮೇಲೂ ಒಂದಿತ್ತು. ಮುಗಿಯದೆ ಹಾಗೆ ಉಳಿದಿದ್ದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಅವನ ನಿಕಟ ಗೆಳೆಯ ಪುಲ್ಟನ್ ಎಂಬಾತ ಕಷಿಂಗ್ ಸತ್ತಮೇಲೆ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ. ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ನ್ಯೂಹೇವನ್ನಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯತನಕ ನರಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಟರ್ಲಿಂಗ್ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾಗಿದ್ದ ಅವನ ಅನೇಕ ಬರೆಹಗಳು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿವೆ (೧೯೨೮). ಆತ ವೈದ್ಯದಲ್ಲಿನ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆಗಳ ತನ್ನ ಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಯೇಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ದಾನವಾಗಿತ್ತ.
ಸಾತಪುರ
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಹಾರ್ವೆ ವಿಲಿಯಮ್ಸ್ ಕಷಿಂಗ್
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ವೈದ್ಯಕೀಯ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಸಾತಪುರ
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯ
ಶ್ರೀ ಸಾತಲಿಂಗೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ತೋಟದ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ನಡೊರ ತಾಯಿ ದೇವಾಲಯ ಶ್ರೀ ಕಾಳಪ್ಪ ಮುತ್ಯ ದೇವರು
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ನಾ. ಸೋಮೇಶ್ವರ
thumb|right|250px| 'ಥಟ್ಟಂತ ಹೇಳಿ,' ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಒಂದು ನೋಟ' '''ಡಾ. ಸೋಮೇಶ್ವರ್''', ಚಂದನ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಎನ್ನುವ ಕನ್ನಡ ಕ್ವಿಜ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರೂವಾರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದವರು. ಫ್ರತಿದಿನ ತಪ್ಪದೆ 'ಉತ್ಸಾಹ ಹಾಗೂ ಕ್ರಮಬದ್ಧತೆ'ಯಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ೪,000  ಕಂತುಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಂದುವರೆದು ಭಾರತದ ಟೆಲಿವಿಷನ್ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಒಂದು ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಿಂದ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಲೇಖಕರಾಗಿ ಅನೇಕ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಥಟ್ ಅಂತ ಹೇಳಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ
೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಚಂದನದ ನಿರ್ದೇಶಕ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರಲುರವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಹಾಲಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮಹೇಶ್ ಜೋಶಿಯವರ ಸಹಕಾರದಿಂದ ಎಡೆತಡೆಯಿಲ್ಲದೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಉಷಾಕಿಣಿ ಮತ್ತು ಎಚ್.ಎನ್.ಆರತಿ, ಮತ್ತು ಹಾಲಿ ರಘು ಐಡಿ ಹಳ್ಳಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರರು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ವಾರದಲ್ಲಿ ಐದುದಿನಗಳ ಕಾಲ ದಿನಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು ೧೨ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲವನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಡುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು, ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ೩ ಗಂಟೆ ತಗಲುತ್ತದೆ. ಇದರ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ್ ರವರು, ತಮ್ಮ ಖಾಸಗಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಆದ್ಯತೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಿ ಮಾಡಿ ಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಜನ ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು ವರ್ಗ:ದೂರದರ್ಶನ
ಅಮೇರಿಕದ ಭೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು
ಅಮೇರಿಕದ ಭೋಗ್ಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಅಮೇರಿಕ ದೇಶದಲ್ಲಿ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತಿರುವ ಇನ್ನೂ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತಿರುವ ಒಂದು ಆರ್ಥಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು. ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಮನೆಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಸಾಲವನ್ನು ನೀಡಿದ ಪ್ರಭಾವವಾಗಿ, ಮನೆಗಳ ಬೆಲೆ ಕುಸಿದು ಜನರು ತಮ್ಮ ಭೋಗ್ಯವನ್ನು ತೀರಿಸಲಾಗದೆ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅನೇಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಈ ಸಾಲಗಳನ್ನು ಮರುಕಳಿಸಲಾಗದಿದ್ದರಿಂದ ದಿವಾಳಿತನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಈ ಭೋಗ್ಯದ ಸಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ದೇಶಗಳ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಣವನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಪ್ರಪಂಚಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ. ಭೋಗ್ಯ
ನೇಮಿಚಂದ್ರ (ಲೇಖಕಿ)
ನೇಮಿಚಂದ್ರ (ಜನನ:ಜುಲೈ ೧೬, ೧೯೫೯) ಕನ್ನಡದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಪೂರ್ಣ ಬರಹಗಾರ್ತಿ. ಸಣ್ಣಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ ಹಾಗೂ ವಿಚಾರಪೂರ್ಣ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನ
ಶ್ರೀಮತಿ ನೇಮಿಚಂದ್ರ ಅವರು ಚಿತ್ರದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೧೬, ೧೯೫೯ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ತಂದೆ ಪ್ರೊ. ಜಿ. ಗುಂಡಣ್ಣ, ತಾಯಿ ತಿಮ್ಮಕ್ಕ. ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ತುಮಕೂರು, ಮೈಸೂರು. ಮೈಸೂರಿನ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಎಂಜನಿಯರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ಬಿ.ಇ. ಪದವಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂಡಿಯನ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಸೈನ್ಸ್‌ನಿಂದ ಎಂ.ಎಸ್. ಪದವಿ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಎಚ್.ಎ.ಎಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಚಿಂತನಪೂರ್ಣ ಲೇಖನ, ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ನೇಮಿಚಂದ್ರ ನೇಮಿಚಂದ್ರ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಲೇಖಕಿಯರು
ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ
(ಜನನ: ೩೦ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮೯೦-ಮರಣ: ೧೬ ಫೆಬ್ರುವರಿ ೧೯೪೪)
ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ ಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ, 'ದುಂಡಿರಾಜ್ ಗೋವಿಂದ ಫಾಲ್ಕೆ'ಯವರು,  ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪಿತಾಮಹರೆಂದೇ ಹೆಸರಾದವರು. ಅವರು ಗತಿಸಿ ೧೨ ದಶಕಗಳಾದರೂ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಬೆಳ್ಳಿ-ತೆರೆಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ, ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲಾರದ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ, ವಿಜೃಂಭಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ ಹೆಸರು, 'ಧುಂಡಿರಾಜ್ ಗೋವಿಂದ ಫಾಲ್ಕೆ'ಯೆಂದು. ಧುಂಡಿರಾಜರು, ಬರೋಡದ, 'ಕಲಾಭವನ'ದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮುಗಿಸಿ, 'ಸರಕಾರಿ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಇಲಾಖೆ'ಯಲ್ಲಿ 'ಚಿತ್ರಕಾರ'ರಾಗಿ, 'ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಾರ'ರಾಗಿ  ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ  'ಖಾಯಂ ನೌಕರಿ'ಯಲ್ಲಿ ಭರ್ತಿಯಾದರು. ಧುಂಡಿರಾಜರು 'ಫೋಟೋ-ಕೆಮಿಕಲ್ ರಂಗ'ದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಮಾಯಾಲೋಕವನ್ನು ಈ 'ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಿತ್ರ'ದ ಮುಖಾಂತರ, ಭಾರತೀಯ ಜನತೆಗೆ ಇತ್ತವರು, 'ದಾದಾಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ'ಯವರು. ಚಲನಚಿತ್ರರಂಗದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನೇ ತೇಯ್ದ ಮಹಾತ್ಯಾಗಿ, 'ದಾದಾ ಸಾಹೇಬ್ ಫಾಲ್ಕೆ'.
ಜನನ ಹಾಗೂ ಬಾಲ್ಯ
'ಧುಂಡಿರಾಜ್', ಜನಿಸಿದ್ದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ 'ನಾಸಿಕ್' ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋದಾವರಿ ನದಿಯ ಉಗಮಸ್ಥಾನವಾದ 'ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ'ದ ವೈದಿಕ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ. ಜನನ ೧೮೭೦, ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦. ತಂದೆ '"ಜಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಫಾಲ್ಕೆ" ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು.ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೂ ಧುಂಡಿರಾಜ ತಂದೆಯವರು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯ, ಪುರಾಣ, ಕಥೆ, ಅತಿಮಾನುಷ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರುತ್ತಿದ್ದರು. ತ್ರ್ಯಂಬಕೇಶ್ವರ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ, ನಾಟಕಗಳು, ರಂಗಸಜ್ಜಿಕೆಗಳು, ವೇಷಭೂಷಣಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಬಾಲಕನಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿತ್ತು. ನಟನೆ, ಹಾವ-ಭಾವಗಳ ಕಂಡಾಗ ಅವರ ಮೈ ರೋಮಾಂಚನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿತ್ತು. ತಂದೆಯವರು ಹೇಳಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ ವೈದಿಕ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಾಠಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದ್ದರೂ ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯ, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಧುಂಡಿರಾಜನ ಆಸಕ್ತಿ ಗಮನಿಸಿದ ಅವರ ತಂದೆಯವರು ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿಂತಿತರಾದರು. ಲಲಿತ ಕಲೆಯ ಈ ಆಸಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬರಲು, ತ್ಯ್ರಂಬಕೇಶ್ವರದಂತಹ ಚಿಕ್ಕ ಜಾಗ ಉತ್ತಮವಾದದ್ದಲ್ಲವೆಂದು, ಅರಿತರೂ, ದೂರವೆನಿಸಿದ್ದ ಮುಂಬಯಿಗೆ ಒಬ್ಬನೇ ಮಗನನ್ನು ಕಳಿಸಲು ಅವರಿಗೆ ಮನಸ್ಸು ಬರಲಿಲ್ಲ.
ವಿವಾಹ
'ಸರಸ್ವತೀಬಾಯಿ' ಎಂಬ ಕನ್ಯೆಯೊಡನೆ ವಿವಾಹವಾಯಿತು. ಸರಸ್ವತಿಬಾಯಿಯವರು ಕೊಟ್ಟ ಸಹಕಾರ, ಮಾಡಿದ ತ್ಯಾಗ ಮೆಚ್ಚುವಂತಹದು. ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವೇ ಧುಂಡಿರಾಜರು ಮುಂದೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಪರಮೋದ್ದೇಶದ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು.
ಬೊಂಬಾಯಿನಗರಕ್ಕೆ
ಹದಿನೈದು ವರುಷಗಳ ನಂತರ, ೧೮೮೫ ರಲ್ಲಿ ದಾಜಿಶಾಸ್ತ್ರಿ ಅವರಿಗೆ, ಮುಂಬಯಿಯ ವಿಲ್ಸನ್ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ನೌಕರಿ ದೊರಕಿತು. ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಮುಂಬಯಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿತು. ಧುಂಡಿರಾಜ್ ರವರಿಗೆ ಮುಂಬಯಿಯನ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ 'ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲಾ ತರಗತಿ'ಗೆ ಪ್ರವೇಶ ದೊರಕಿತು. ಇದು ಅವರ ಚಿತ್ರಾಸಕ್ತಿಗೆ ಭದ್ರ ಬುನಾದಿ ಹಾಕಿತು. ಅಲ್ಲಿನ ಕಾಲಾವಧಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಕಲಿಕೆಗಾಗಿ 'ಬರೋಡದ ಕಲಾಭವನ' ಸೇರಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಧುಂಡಿರಾಜರ ಪ್ರಾವಿಣ್ಯ, ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ 'ಪ್ರೊ.ಗುಜ್ಜರ್' ಎಂಬುವರು ಈ ಯುವಕನ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಸಾಲದೆಂದು, ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ವಿಭಾಗದ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಸಹಕರಿಸಿದರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಗ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳವಳಿ ಭರದಿಂದ ಸಾಗಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರ ಆಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದ, ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಇಲಾಖೆಯ ವೃತ್ತಿಗೆ ರಾಜೀನಾಮೆ ಕೊಟ್ಟು, ಗೆಳೆಯರೊಡಗೂಡಿ ಕೆತ್ತನೆ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಣದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗಿನ ಬೊಂಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾರಂಗದ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅತಿ-ಮೇಧಾವಿಯೆಂದು ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದರು. ಸನ್, ೧೯೦೯ ರಲ್ಲಿ, ಹೊಸಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು ತರಲು, ಹೊಸ ಯಂತ್ರಗಳ ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆಯಲು, ಜರ್ಮನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಜೊತೆ ಆದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಗತಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮಡದಿ ಸರಸ್ವತೀಬಾಯಿಯವರು, ಪತಿಯ ಕಷ್ಟದದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಬೇಸರಪಡಿಸದೆ, ಸಹಕಾರನೀಡಿ ಇದ್ದ ಹಣದಲ್ಲೇ  ಮನೆಯ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಹೇಗೋ ನಿಭಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.
"ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್" ಯೆಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ, ಫಾಲ್ಕೆಯವರ ಕನಸನ್ನು ಸಾಕಾರಗೊಳಿಸಿತು
ಒಂದು ದಿನ ಬೇಸರ ಕಳೆಯಲೆಂದು "ಲೈಫ್ ಆಫ್ ಕ್ರೈಸ್ಟ್" ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಚಿತ್ರ ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಧುಂಡಿರಾಜ, ಚಿತ್ರಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಎಸೆದಿದ್ದ ರೀಲಿನ ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಅದನ್ನು ಮಸೂರದ ಸಹಾಯದಿಂದ ನೋಡಿದರು. ಕಂಪನಿಯೊಂದರಿಂದ ಆಟಿಕೆಯ ಸಿನಿಮಾ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಯಂತ್ರವೊಂದನ್ನು, ಸಣ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ರೀಲನ್ನು ತಂದು ಮನೆ ಗೋಡೆ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದರು. ಇದು ಅವರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಮೊದಲ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಧುಂಡಿರಾಜರಿಗೆ, ತಮ್ಮ ೪೦ ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ಕಣ್ಣಿನ ದೃಷ್ಟಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಕಣ್ಣು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾಣದಾಯಿತು. ಅವರ ಆಸೆಗಳು ನುಚ್ಚುನೂರಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚವೇ ತಲೆಕೆಳಗಾಗಿತ್ತು. ವೈದ್ಯ ಮಿತ್ರ ಡಾ.ಪ್ರಭಾಕರ್ ಅವರ ನಿರಂತರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಹಾಗೂ ಆರೈಕೆಯಿಂದ ಕಣ್ಣುಗಳು ಮತ್ತೆ ಕಾಣುವಂತಾಯಿತು. ಧುಂಡಿರಾಜರ ಆಸೆ ಮತ್ತೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿತು. ಧುಂಡಿರಾಜರ ಅಪ್ಪಟ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಹಂಬಲ ಅತಿಯಾಯ್ತು. ತಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದ ಸಮಸ್ತವನ್ನೂ ಅಡವಿಟ್ಟು, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಲಂಡನ್ನಿಗೆ ತೆರಳಿದರು. ೪೨ ವರುಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಧುಂಡೀರಾಜರಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರಿಂದಾಗಲೀ ನೆಂಟರಿಷ್ಟರಿಂದಲಾಗಲೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ನೆರವು ದೊರೆಯಲಿಲ್ಲ. . ಅಲ್ಲಿನ 'ಬಯಾಸ್ಕೋಪ್' ಎಂಬ 'ಚಲನಚಿತ್ರ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ'ರಾಗಿದ್ದ 'ಕಾರ್ಬೋನ್' ಮೊದಲು ಹಿಂಜರಿದರೂ, ಧುಂಡಿರಾಜರ ಅಚಲ ನಿರ್ಧಾರ ಕಂಡು ಮೆಚ್ಚಿ, 'ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಸಿಸಿಲ್ ' ರವರನ್ನು 'ಧುಂಡಿರಾಜ'ರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಇವರ ಗರಡಿಯಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಎಲ್ಲಾ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ, ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಅಚಲ ನಿರ್ಧಾರದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತವರಿಗೆ ಮರಳಿದರು 'ಫಾಲ್ಕೆ ಸಾಹೇಬರು'.
ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆ
ಫಾಲ್ಕೆಯವರ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತೆ ಹಣ ಸಾಲದಾಯಿತು. ಪತ್ನಿ ಸರಸ್ವತೀಬಾಯಿ, ತಮ್ಮ ಒಡವೆಗಳನ್ನು ಅಡವಿಟ್ಟರು. ರಾಮ, ಕೃಷ್ಣರ ಕಥೆ ಬೇಡವೆಂದು ಕಡೆಗೆ, 'ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರನ ಕಥೆ'ಯನ್ನು ಚಿತ್ರ ಮಾಡುವುದೆಂದು 'ದಾದಾ' ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರನಿರ್ಮಾಣದ ಕಲೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಜಾ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ ಚಿತ್ರದ ಲೇಖನ, ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ, ನಿರ್ದೇಶನ, ಹಾಗೂ ನಟನೆ ಮತ್ತು, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣವನ್ನೂ ಅತ್ಯಂತ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಶ್ರೇಯ, ಧುಂಡೀರಾಜರದು. ಅವರ ಮನೆಯೇ ಫಾಲ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್ ಸಂಸ್ಥೆ. ಇಡೀ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಊಟ, ಉಪಚಾರ ಸರಸ್ವತೀಬಾಯಿಯವರದ್ದು. ಕಾಳಗದ ದೃಶ್ಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದು ಸಹಾ, ಧುಂಡಿರಾಜರ ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ.
ಬೊಂಬಾಯಿನ ಒಲಂಪಿಯಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ
ಕಟ್ಟಕಡೆಗೆ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೧, ೧೯೧೩ ರಂದು ಮುಂಬಯಿಯ 'ಒಲಂಪಿಯಾ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ'ದಲ್ಲಿ ಮುಂಬಯಿಯ ಶ್ರಿಮಂತರು, ಪತ್ರಿಕಾ ರಂಗದವರು, ಹಲವು ಮಹನೀಯರ ಮುಂದೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದ ಆ ಗುಂಪು ದಂಗಾದರು. ಕಡೆಯೂ ತಮ್ಮ ಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಪ್ರತಿಫಲ, ಕನಸು ನನಸಾಯಿತೆಂದು ಧುಂಡಿರಾಜರು ಸಂತಸಪಟ್ಟರು. ಆದರೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮುಂದೆ, ಚಿತ್ರ ಗೆಲ್ಲಬೇಕಾಗಿತ್ತು.
ಕಾರೋನೇಷನ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ
೧೯೧೩, ೧೩ ಮೇ, ಭಾರತೀಯ ಚಲನ-ಚಿತ್ರರಂಗವನ್ನು ಸುವರ್ಣಾಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಡುವ ದಿನ. ಅಂದು ಮುಂಬೈನ ಜನಸಾಗರದ ದೃಷ್ಟಿಯೆಲ್ಲಾ ಒಂದೆಡೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಹಣವಿದ್ದವರು 'ಮುಂಬೈನ ಕಾರೋನೇಷನ್ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ' ದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಹಣವಿಲ್ಲದವರು ಥಿಯೇಟರ್ ಹೊರಗೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಜಮಾಯಿಸಿದ್ದರು. ಥಿಯೇಟರ್ ಒಳಗೆ ಕುಳಿತ ಜನರ ಕಣ್ಣುಗಳು ಚಿತ್ರರಂಗ ಪರದೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿತ್ತು. ಎಲ್ಲರ ಕಣ್ಣಿನಲ್ಲೂ ಅದೇನೋ ಕುತೂಹಲ, ತವಕ, ಹಾಗೂ ವಿಸ್ಮಯಲೋಕವೊಂದನ್ನು ತಮ್ಮ ಎರಡೂ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಆಸೆ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ತರುಣಿಯರಿಂದ ಚೆಂದದ ನೃತ್ಯ ಮುಗಿದಂತೆ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ, ಅವರು ಕಂಡಿದ್ದೇನು. ಭಾರತದ ನಾಯಕ, ನಾಯಕಿಯರನ್ನು. ಅವರೇ ಸಾಕ್ಷಾತ್ ಹರಿಶಂದ್ರ, ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮತಿಯರನ್ನು. ಥಿಯೇಟರ್ ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿಶ್ಯಬ್ಧ. ಮಾತಿಗೆ ಎಡೆಯಿರಲಿಲ್ಲ. ನಟನೆಯೇ ಮಾತಿನ ಜಾಗವನ್ನು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಬೆಳ್ಳಿಯ ತೆರೆಯ ಮೇಲೆ ಮಹಾರಾಜ ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ, ಹಾಗೂ ರಾಣೀ ಚಂದ್ರಮತಿಯರ 'ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಪರಿ'ಯನ್ನು  ಕಂಡು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕಣ್ಣೀರಿಟ್ಟರು. 'ರಾಜಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರ' ಮತ್ತು 'ವಶಿಷ್ಠ'ರ ನಡುವೆಯ ಆದ ವಾಗ್ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏನೂ ಪಾಪವರಿಯದ ರಾಜ ದಂಪತಿಗಳು ಪಡುತ್ತಿರುವ ಬವಣೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಚಿತ್ರರಸಿಕರು, ಹಲುಬಿದರು. ನಿಟ್ಟುಸಿರೆರೆದರು. ಕಾಲದ ಪರಿವೆಯನ್ನು ಮರೆತು ಹರಿಶ್ಚಂದ್ರ-ಚಂದ್ರಮತಿಯರ ಕಷ್ಟ-ಸುಖಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದರು. ಈ ಚಿತ್ರ ನಮ್ಮ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ, ನಾಂದಿಗೆ ದಾರಿಯಾಯಿತು. ನಂತರ, ಮರಾಠಿ, ತಮಿಳು, ಕನ್ನಡ, ಮುಂತಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಗೊಂಡು ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರರಂಗ
ಚಿಕ್ಕಜಾಜೂರು
ಚಿಕ್ಕಜಾಜೂರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೊಳಲ್ಕೆರೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ
ಶಾಟ
thumb|ಗಂಡಿನ [[ತುಣ್ಣಿಯ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಟ]] thumb|ಹೆಣ್ಣಿನ [[ತುಲ್ಲು|ತುಲ್ಲಿನ ಹತ್ತಿರದ ಶಾಟ]] ಮನುಷ್ಯನ ಜನನೇಂದ್ರಿಯದ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಕೂದಲನ್ನು ಶಾಟ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಹದಿಹರೆಯದ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಉದ್ದವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಭೋಗದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಕೊಡುತ್ತದೆಯಲ್ಲದೇ ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕಾರಿ. ಆದರೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಈ ಕೂದಲನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಹೆರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ಶರೀರ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ
ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನವು ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕನ (ಗಾಯಕಿಯ) ಗಾಯನವನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಲಿಡಲಾಗುವ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಗಳಿಗಾಗಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿಡಲಾದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರ ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಕ್ಯಾಮೆರಾದ ಎದುರು ಚಿತ್ರನಟರು ಅಥವಾ ಚಿತ್ರನಟಿಯರು ತಮ್ಮ ತುಟಿಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಈ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ವರ್ಗ:ಭಾರತ ಸಿನಿಮಾ ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕಿಯರು
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು (ಗಣ ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌, ವಂಶ ಸ್ಫೆನಿಸಿಡೇ ) ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜಲಜೀವಿ, ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಒಂದು ಗುಂಪಾಗಿದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು, ವಿರುದ್ಧಛಾಯೆಯ ಕಪ್ಪು ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಪುಕ್ಕಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಈಜುಗೈಗಳಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಬಹುಪಾಲು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಪುಟ್ಟ ಕಡಲಕಳೆ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳು, ಮೀನು, ಸ್ಕ್ವಿಡ್‌, ಮತ್ತು ನೀರೊಳಗೆ ಈಜುವಾಗ ಹಿಡಿದ ಕಡಲಜೀವದ ಇತರ ಸ್ವರೂಪಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಾವಧಿಯ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧಭಾಗವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕಳೆದರೆ, ಉಳಿದರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಮಹಾಸಾಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಎಲ್ಲಾ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳೂ ಸಹ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧ ಗೋಳದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದಂಥ ಕೇವಲ ತಂಪಾದ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಅವು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಹೇಳಬೇಕೆಂದರೆ, ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ ಜಾತಿಗಳು ತುಂಬಾ ದೂರದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹಲವಾರು ಜಾತಿಗಳು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಗ್ಯಾಲಪಗೋಸ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಜಾತಿಯು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ಸಮೀಪ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಮ್ರಾಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು (ಆಪ್ಟೆನೋಡೈಟ್ಸ್‌ ಫಾರ್ಸ್ಟೆರಿ ) ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಜೀವಂತ ಜಾತಿಗಳಾಗಿವೆ: ವಯಸ್ಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಸರಾಸರಿಯಾಗಿ ಸುಮಾರು 1.1 ಮೀ.ನಷ್ಟು (3 ಅಡಿ 7 ಇಂಚು) ಎತ್ತರವಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು 35 ಕೆ.ಜಿ. (75 ಪೌಂಡು) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿಗೆ ತೂಗುತ್ತವೆ. ಪುಟ್ಟ ನೀಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌‌ಗಳು (ಯೂಡಿಪ್ಟುಲಾ ಮೈನರ್‌ ) ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವು ಪುಟಾಣಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ ಎಂದೂ ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇವು ಸುಮಾರು 40 ಸೆಂ.ಮೀ.ಯಷ್ಟು ಎತ್ತರವಿದ್ದು (16 ಇಂಚು) 1 ಕೆ.ಜಿ.ಯಷ್ಟು (2.2 ಪೌಂಡು) ತೂಗುತ್ತವೆ. ಉಪಲಬ್ಧ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಪೈಕಿ, ದೊಡ್ಡದಾದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ತಂಪಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಿದರೆ, ಚಿಕ್ಕಗಾತ್ರದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮಶೀತೋಷ್ಣದ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹವಾಮಾನಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : ಬರ್ಗ್‌ಮನ್‌ನ ನಿಯಮ). ಕೆಲವೊಂದು ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವದ ಜಾತಿಗಳು ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರಗಳನ್ನು ತಳೆದು ಓರ್ವ ವಯಸ್ಕ ಮಾನವನಷ್ಟೇ ಎತ್ತರ ಅಥವಾ ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಕೆಳಗೆ ನೋಡಿ). ಇವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದವು, ಮತ್ತು ಸಮಭಾಜಕ ವೃತ್ತದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ 2,000 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಷ್ಟಿರದ, ಇಂದಿನ ಹವಾಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಖಚಿತವಾಗಿ ಬೆಚ್ಚಗಿರುವ ಹವಾಮಾನವೊಂದರಲ್ಲಿನ ಪ್ರದೇಶವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಒಂದು ದೈತ್ಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಕಂಡುಬಂತು.
ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
"ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌" ಎಂಬ ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಅತೀವವಾಗಿ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಪದವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಫ್ರೆಂಚ್‌‌‌‌ನದಾಗಲೀ, ಬ್ರೆಟನ್‌‌‌ನದಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್‌‌‌‌ನದಾಗಲೀ (ಎರಡೂ ಸಹ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪದವಾದ ಪಿಂಗೌಯಿನ್‌  "ಕಡಲಬಾತು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದೆನ್ನುತ್ತವೆ) ಮೂಲವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಅಥವಾ ಡಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ‌.
ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ನಿಘಂಟು, ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹೆರಿಟೇಜ್‌ ನಿಘಂಟು , ಸೆಂಚುರಿ ನಿಘಂಟು ಮತ್ತು ಮೆರ್ರಿಯಮ್‌-ವೆಬ್‌ಸ್ಟರ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ನಿಘಂಟುಗಳು ವೆಲ್ಷ್‌‌‌ ಭಾಷೆಯ ಪೆನ್‌ "ತಲೆ" ಹಾಗೂ ಗ್ವಿನ್‌  "ಬಿಳಿ" ಎಂಬುದರಿಂದ ಬಂದ ಒಂದು ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸದರಿ ಹೆಸರನ್ನು ಮೂಲತಃ ದೊಡ್ಡ ಕಡಲಬಾತಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇದು ತನ್ನ ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಿಳಿ ಚುಕ್ಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು (ಅದರ ತಲೆಯು ಕಪ್ಪಾಗಿತ್ತಾದರೂ) ಎಂಬುದರ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸದರಿ ನಿಘಂಟುಗಳು ಈ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿವೆ.
ಕೆಲವೊಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ನಿಘಂಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಪರ್ಯಾಯವಾದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಸದರಿ ಪದವನ್ನು ಅದರ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಚಹರೆಯಿಂದ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಭಾಷೆಯ ಪಿಂಗ್ವಿಸ್‌ "ಕೊಬ್ಬು" ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಗಳು ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ದೊಡ್ಡ ಕಡಲಬಾತಿಗೆ "ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌"ನ್ನೂ ಮೂಲತಃ ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೆ, ಈ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯು ಅಸಂಭವವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಮೂರನೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತವು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಸದರಿ ಪದವು ದೊಡ್ಡ ಕಡಲಬಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳೆರಡರ ಅಪೂರ್ಣಾವಸ್ಥೆಯ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ “ಪೆನ್‌-ವಿಂಗ್‌‌” ಎಂಬ ಪದದ ಒಂದು ಮಾರ್ಪಾಡಾಗಿದೆ. ಪದದ ಮಾರ್ಪಾಡಿನ ಕುರಿತಾಗಿ ವಿವರಣೆ ನೀಡದ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇದು ಟೀಕೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ.
ಜೀವಂತ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತ್ತೀಚಿನ ಅಳಿವುಗಳು
thumb|right|ಮರಿಗೆ ಆಹಾರ ಉಣಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಡೆಲೀ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ (ಪೈಗೋಸೆಲಿಸ್‌ ಅಡೇಲಿಯೇ). ತಮ್ಮ ಸಂಬಂಧಿಗಳಂತೆ, ತಲೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಗುರುತಿನೊಂದಿಗಿನ ಎರಡು-ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ಜಾತಿ. thumb|right|ನೆಲಗೂಡನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೆಜೆಲ್ಲಾನಿಕ್‌ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು (ಸ್ಫೀನಿಸ್ಕಸ್‌ ಮೆಜೆಲ್ಲಾನಿಕಸ್‌)ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕುತ್ತಿಗೆಯ ಕೊರಳುಪಟ್ಟಿಯು ಈ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. thumb|right|ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಬಂಡೆಕುಪ್ಪಳಿಗ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ (ಯೂಡೈಪ್ಟೆಸ್‌ ಕ್ರೈಸೋಕೋಮ್‌) ಸಮೀಪಚಿತ್ರ.
ಉಪಲಬ್ಧ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಚರ್ಚೆಗೊಳಗಾಗಿದೆ. ಯಾವ ರುಜುವಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯು 17 ಮತ್ತು 20 ಜೀವಂತ ಜಾತಿಗಳ ನಡುವಣ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಹಾಗೂ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸ್ಫೀನಿಸಿನೇ ಎಂಬ ಉಪಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಗಳು ಬಿಳಿ-ಈಜುಗೈ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌ನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಯೂಡಿಪ್ಟುಲಾ ಜಾತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಇತರ ಮೂಲಗಳು ಇದನ್ನು ಪುಟ್ಟ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌ನ ಒಂದು ಉಪಜಾತಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ;  ಹೀಗಾಗಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ಸನ್ನಿವೇಶವು ಹೆಚ್ಚು ಜಟಿಲಗೊಂಡಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜವೈಭವದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಯು ಠೀವಿಗಾರ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌‌ನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಬಣ್ಣದ ಭಿನ್ನರೂಪಿಮೆಯಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಬಂಡೆಕುಪ್ಪಳಿಗ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಸ್ಥಾನಮಾನವೂ ಸಹ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಕುಲಗಳು
ಗಣ ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌ thumb|right|ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವದ ಕಿರಿದಾದ-ಈಜುಗೈ ಹೊಂದಿರುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ನ (ಪೇಲಿಯೇಯೂಡೈಪ್ಟೆಸ್‌ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಸ್‌) ಒಂದು ಹಾನಿಗೊಳಗಾದ ಟಾರ್ಸೋಮೆಟಾಟಾರ್ಸಸ್‌ ಮೂಳೆ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಜ್ಞಾನ
ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಗಳು ಸ್ಫೀನಿಸಿನೇ ಎಂದು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಕ್ಕೆ ಜಾತಿ ವಿಕಸನೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರ್ಗವನ್ನು 🇦🇹 ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಜಾತಿವಿಕಸನೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರ್ಗವಾದ ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌‌‌‌ ನ್ನು ಹಾರಲಾರದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅವು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಜಾತಿವಿಕಸನೀಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರ್ಗವನ್ನು 🇦🇹 ಲಿನ್ನಿಯನ್‌ ವರ್ಗೀಕರಣ ವರ್ಗವಾದ ಸ್ಫೆನಿಸಿಫೋರ್ಮ್ಸ್‌‌ಗೆ‌ ಸಮಾನವಾಗಿರುವಂತೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪತ್ತೆಯಾಗಬಹುದಾದ ಆಧಾರಭೂತವಾದ ಯಾವುದೇ "ಮೂಲ-ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು" ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಉಪಕುಟುಂಬಗಳ ಪರಸ್ಪರರ ಜೊತೆಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕಿಯ ಜೀವಿವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಲೀ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಬಗೆಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಿರುವಾಗ, ಇದು ನಿಜವಾದುದಲ್ಲ ಎಂಬಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಲಿನ್ನಿಯನ್‌ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿಕಸನ
ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಇತಿಹಾಸವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ-ಸಂಶೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಜೈವಿಕ ಭೂಗೋಳದ ಒಂದು ಪ್ರದರ್ಶನ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ; ಆದರೂ, ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ ಮೂಳೆಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವದ ಅನೇಕ ನಮೂನೆಗಳ ಆಲ್ಫಾ ವರ್ಗೀಕರಣಶಾಸ್ತ್ರವು ಬಹಳ ಅತೃಪ್ತಿಕರವಾಗಿದೆ. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸದ ಕುರಿತಾದ ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಲೇಖನಗಳು 2005ರಿಂದಲೂ   ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದು, ಜೀವಂತ ಕುಲಗಳ ವಿಕಸನವು ಈ ವೇಳೆಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಾ ಅವಧಿಯ-ತೃತೀಯಕ ಅಳಿವಿನ ಘಟನೆಯ ಕಾಲದ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ) ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ ಮತ್ತು ಬೈರ್ಡ್‌ ಲ್ಯಾಂಡ್‌‌‌ನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಧಾರಭೂತವಾದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಜೀವಿಸಿದ್ದವು. ಫಲಕ ಸಂಚಲನದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಂದಿನದರ ...ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ...ನಷ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಹಜನ್ಯ ಏಕಮೂಲ ವರ್ಗವನ್ನು ಸುಮಾರು 70–68 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಸಹವರ್ತಿ–ಮ್ಯಾಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟಿಯನ್‌ ಎಲ್ಲೆರೇಖೆಗೆ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ಕಾಲನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾದ ಪುರಾವೆಯ (ಅಂದರೆ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ) ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಖಚಿತವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವೋ ಅಷ್ಟು ಏನನ್ನು ಹೇಳಬಹುದೆಂದರೆ, ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಾ ಅವಧಿಯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ವಂಶಾವಳಿಯು ಆಕೃತಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ವಿಕಸನೀಯವಾಗಿ ಚೆನ್ನಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದ್ದಿರಬೇಕು; ಸಾಧಾರಣ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ತಮ್ಮ ಪ್ರಸರಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿವುಗಳ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಜಾಲಗಳ ವಿಘಟನೆಗೆ ಹಾರಲಾರದ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಟ್ಟದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳಿನ್ನೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹಾರಲಾರದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯುಕ್ತವಾದ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ : ಹಾರಲಾರದ ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕ ಕಡಲಹಕ್ಕಿ).
ಆಧಾರಭೂತವಾದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು
ವೈಮಾನು ಮ್ಯಾನರಿಂಗಿ ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿರುವ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜಾತಿಯಾಗಿದ್ದು, ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‌ನ ಮುಂಚಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಈಯಸೀನ್‌ಕಾಲದ ವಿಶಿಷ್ಟಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 62 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಜೀವಿಸಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳಂತೆ ಜಲಜೀವಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ-ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರದಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ, ವೈಮಾನು ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೀರು ಮುಳುಕದ-ರೀತಿಯ ಪಕ್ಷಿಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಆಳವಾಗಿ ಜಿಗಿಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಗಿಡ್ಡ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವು ಆಗಲೇ ಹಾರಲಾರದ ಸ್ವಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾದಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವು ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಈಜುತ್ತಿದ್ದವಾದರೂ, ರೆಕ್ಕೆಗಳು ನೀರೊಳಗಿನ ಚಲಿಸುವಿಕೆಗೆ ಆಗಲೇ ಹೊಂದಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಇದು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ನಾಮವಾದ ಬಹುಪಾಲು ಇತರ ಧುಮುಕುವ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧಾತ್ಮಕವಾಗಿದ್ದಂತಿತ್ತು.
ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಪೆರುವಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪೆರುಡೈಪ್ಟೆಸ್‌ ಜಾತಿಯು 42 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕಾಲನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅರ್ಜೆಂಟೈನಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಹೆಸರಿಸದ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯು ಸಾಬೀತು ಮಾಡುವ ಪ್ರಕಾರ, ಬಾರ್ಟೋನಿಯಾ ಅವಧಿಯ (ಮಧ್ಯ ಈಯಸೀನ್‌ ಕಾಲದ) ವೇಳೆಗೆ, ಸುಮಾರು 39–38 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ , ಆದಿಮ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾಕ್ಕೆ ಹಬ್ಬಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರದೊಳಗೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯಾಗುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಪ್ಯಾಲೇಯುಡೈಪ್ಟೈನ್‌ಗಳು
ಈಯಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಲಿಗಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಆರಂಭದ (40–30 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಕೆಲವು ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು. ನಾರ್ಡೆನ್ಸ್ಕ್‌ಜೋಯೆಲ್ಡ್‌ನ ದೈತ್ಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸುಮಾರು 1.80 ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು (6 ಅಡಿ) ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನ ದೈತ್ಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಪ್ರಾಯಶಃ ಅತ್ಯಂತ ಭಾರದ್ದಾಗಿದ್ದು, 80 ಕೆ.ಜಿ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೂಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎರಡೂ ಬಗೆಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು ಹಾಗೂ ಮೊದಲನೆಯದು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ನ ಇನ್ನೂದೂರದ ಪೂರ್ವದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದವು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಪೈಕಿಯ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ನಾಮವಾದ ಜಾತಿಯು, ಅದು ದೈತ್ಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್ನೇ ಇರಲಿ ಅಥವಾ ಚಿಕ್ಕದೇ ಇರಲಿ, ಪ್ಯಾಲೀಯೂಡಿಪ್ಟಿನೇ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ದ್ವಿತೀಯಕ ಜೈವಿಕ ಕುಲದ ಉಪಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಹೊಸ ವರ್ಗವು ಪತ್ತೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಒಂದು ವೇಳೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಲ್ಲಿ ಜೀವಿವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ನಿರ್ನಾಮವಾದ ಜಾತಿಯ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ವಂಶಾವಳಿಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದು ಸಮ್ಮತಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಅತಿನಿಕಟವಾದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡು ನಿದರ್ಶನಗಳು ಪ್ಯಾಟಗೋನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದವು, ಮತ್ತು ಕಡೇಪಕ್ಷ ಮತ್ತೊಂದು ಬಹುಪಾಲು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಹಾಗೂ ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಕಡಲತೀರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂತು. ಇದು ಪ್ಯಾಲಿಯುಡೆಪ್ಟೈನ್‌ಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಇಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಅಥವಾ ಅದೇ ಆಗಿದೆ.
ಆದರೆ ಗಾತ್ರದ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲಿಕೆಯು ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಈ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ: ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಂಟಾರ್ಟಿಕಾದ ಸೆಮೌರ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಮ ಗಾತ್ರದಿಂದ ದೈತ್ಯ ಗಾತ್ರದವರೆಗಿನ ಶ್ರೇಣಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಸುಮಾರು 10 ಪರಿಚಿತ ಜಾತಿಗಳು ಪ್ರಯಾಬೋನಿಯಾ ಕಾಲದ (ಅಂತ್ಯ ಈಯಸೀನ್‌ ಕಾಲದ) ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 35 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಪ್ಯಾಲೇಯುಡೈಪ್ಟೈನ್‌ಗಳು ಒಂದು ಏಕ ಜೈವಿಕ ಕುಲದ ವಂಶಾವಳಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತವೆಯೇ, ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಬಂಧಕ್ಕೊಳಗಾಗಿದ್ದ ಪ್ಯಾಲೀಯೂಡಿಪ್ಟಿನೇ ಮತ್ತು ಆಂಥ್ರೋಪೋರ್ನಿಥಿನೇಯಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯತೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತೇ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಅವು ಕ್ರಮಬದ್ಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವೇ, ಅಥವಾ ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಡುವಂತೆ (ಅಂದರೆ, ಆಂಥ್ರೋಪೋರ್ನಿಸ್‌ ನಾರ್ಡೆನ್ಸ್ಕ್‌ಜೋಯೆಲ್ಡಿ ಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ) ಎಲ್ಲೆ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪ್ಯಾಲೀಯೂಡಿಪ್ಟಿನೇಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಗಾತ್ರದ ಶ್ರೇಣಿಯಿತ್ತೇ ಎಂಬುದೂ ಸಹ ಇನ್ನೂ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯದಾಗಿರುವ, ಚೆನ್ನಾಗಿ-ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ದೈತ್ಯ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಆದ, 5-ಅಡಿ-ಎತ್ತರದ ಇಕಾಡಿಪ್ಟೆಸ್‌ ಸಲಾಸಿ ಯು, ಸುಮಾರು 36 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪೆರುವಿನ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ದೂರದ ಉತ್ತರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂತು.
ಅದೇನೇ ಆಗಿರಲಿ, ಪ್ಯಾಲಿಯೋಜೀನ್‌ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ, ಸುಮಾರು 25 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದೈತ್ಯಾಕಾರದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿನ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುವಿಕೆಯು, ಸ್ಕ್ವಾಲೋಡಾಂಟಾಯ್ಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ಆದಿಮ, ಮೀನು-ತಿನ್ನುವ ಹಲ್ಲಿರುವ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳ ಹರಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನಿಸ್ಸಂಶಯವಾಗಿ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದವು, ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಯಶಸ್ವಿಯಾದವು. ಸಣ್ಣಗಾತ್ರದ ಆದರೆ ಖಚಿತವಾಗಿ ದಪ್ಪನಾದ-ಕಾಲುಗಳನ್ನುಳ್ಳ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಪ್ಯಾರಾಪ್ಟೆನೋಡೈಟ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಹೊಸ ವಂಶಾವಳಿಯು ಆದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕಾದ ಅತ್ಯಂತ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟುಹೊತ್ತಿಗಾಗಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಮುಂಚಿನ ನಿಯೋಜೀನ್‌ ಅವಧಿಯು ಅದೇ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಬದಲಾವಣೆಯ ಮಾದರಿಯ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಇದು ಅದೇ-ಗಾತ್ರದ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚು ತೆಳುವಾದ ಪ್ಯಾಲಿಯೋಸ್ಫೀನಿಸಿನೇ ಆಗಿತ್ತು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಮ್ಮ ಕಾಲದ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನೂ ಅದು ಕಂಡಿತು.
ಆಧುನಿಕ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಮೂಲ ಮತ್ತು ವರ್ಗೀಕರಣ ವಿಧಾನ
ಆಪ್ಟೆನೋಡೈಟ್ಸ್‌ ಕುಲವು ಜೀವಂತ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌‌ಗಳ ಪೈಕಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಆಧಾರಭೂತವಾದ ಚೆದುರಿಕೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ಪೆಂಗ್ವಿನ್‌ಗಳು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಹಳದಿ-ಕಿತ್ತಳೆ ಕುತ್ತಿಗೆ, ಎದೆ, ಮತ್ತು ಕೊಕ್ಕು ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು; ತಮ್ಮ ಪಾದಗಳ ಮೇಲೆ ತಮ್ಮ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾವುಕೊಡುತ್ತಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ಅವು ಮರಿಮಾಡಿದಾಗ ಮರಿಗಳು ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಬತ್ತಲೆಯಾಗಿರುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಕುಲವು ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಕಡಲತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇಂದಿನ ಕೆಲವೊಂದು ಉಪ-ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಅವು ಎಷ್ಟುಬೇಕೋ ಅಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿವೆ.
ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸರಳವಾಗಿರುವ ಕಪ್ಪು-ಮತ್ತು-ಬಿಳಿ ತಲೆಯ ಮಾದರಿಯೊಂದಿಗಿನ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪೈಗೋಸೆಲಿಸ್‌ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಅವುಗಳ ಹರಡಿಕೆಯು ಮಧ್ಯಸ್ಥ ದರ್ಜೆಯದಾಗಿದ್ದು, ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕ್‌ ಕಡಲತೀರಗಳ ಮೇಲೆ ಅದು ಕೇಂದ್ರೀಕೃತಗೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೊಂಚ ಉತ್ತರದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಅದು ವಿಸ್ತರಣೆಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಇವು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣುವಂತೆ ಸ್ಫೀನಿಸಿನೇಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪೂರ್ವಜನನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೋಲುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆಪ್ಟೆನೋಡೈಟ್ಸ್‌‌‌'ನ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣದ ಜನ್ಯ ಗುಂಪುಗಳು ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆ ಕುಲದ ಪರಮಾವಧಿಯ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಯುಕ್ತವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿವೆ. ಮುಂಚಿನ ಕುಲದಂತೆ,  ಪೈಗೋಸೆಲಿಸ್‌ ಬಾರ್ಟೋನಿಯಾ ಅವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಚೆದುರಿಹೋಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ,  ' 'ಆದರೆ ವರ್ತಮಾನ ಕಾಲದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಶ್ರೇಣಿಯ ವಿಸ್ತರಣೆ ಮತ್ತು ಹರಡುವಿಕೆಯು ಪ್ರಾಯಶಃ ಬಹಳ ನಂತರದವರೆಗೆ ಸಂಭವಿಸಲಿಲ್ಲ ಎನಿಸುತ್ತದೆ; ಮುಂಚಿನ ಮಯೋಸೀನ್‌ ಕಾಲದ ಸುಮಾರು ಬರ್ಡಿಗೇಲಿಯಾ ಅವಧಿಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 20–15 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು. '