cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ
ಭೂಗೋಳದ ಮೂರರಲ್ಲೊಂದು ಪಾಲು ಭೂಭಾಗ, ಮಿಕ್ಕಪಾಲು ಜಲಭಾಗ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಭೂಭಾಗವೆಲ್ಲ ಮಣ್ಣು ಕಲ್ಲುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ಶಿಲಾಮಂಡಲವೆಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಇದರ ಮೇಲುಭಾಗದಿಂದ ತಳಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋದಂತೆಲ್ಲ ಉಷ್ಣಾಂಶ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ 32 ಅಡಿಗೆ 1º ಯಂತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಹೋಗಿ, ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾದ ಉಷ್ಣತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೆಚ್ಚುವ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಎರಡು ಕಾರಣಗಳುಂಟು. ಭೂಮಿ ಅನಿಲರೂಪದಿಂದ ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಕುಗ್ಗಿ, ಅನಂತರ ಘನೀಭೂತವಾಗಿ, ಗೋಲವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿಶೇಷವಾದ ಉಷ್ಣ ಅದರ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಅಡಗಿದೆ. ಇದೇ ಮೂಲೋಷ್ಣ. ಜೊತೆಗೆ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಸಮೂಹಗಳೊಡನೆ ಥೋರಿಯಂ, ಯುರೇನಿಯಂ, ಹೀಲಿಯಂ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಕಿರಣಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಖನಿಜಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಶಾಖ ಮೂಲೋಷ್ಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸೇರಿ, ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ವಿಶೇಷವಾದ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಘನೀಭೂತವಾದ ಶಿಲಾಸಮೂಹ, ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಉಷ್ಣತೆಯಿಂದ ದ್ರವರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ, ಒತ್ತಡದ ಅಧಿಕ್ಯ ಮಿತಿಮೀರಿದಾಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಭೇದಿಸಿಕೊಂಡು ಹೊರಗೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಶಿಲಾರಸ (ಲಾವಾ), ಜೊತೆಗೆ ಕಲ್ಲು, ಮಣ್ಣು, ಅನಿಲಗಳು ಸಹ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ಭೂಮಿಯ ತಳಭಾಗದಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಬಿರುಕುಗಳ ಮೂಲಕ, ಕಾದು ಕರಗಿರುವ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಉಗುಳುವ ಪರ್ವತಗಳೇ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು.
ರಮೇಶ ಸ. ಚಿ.
ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ
೨೪.೦೨.೧೯೬೧ರಂದು ಜನಿಸಿದ ಇವರು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕುರಿತಂತೆ ಡಿಪ್ಲೊಮ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಎಂ.ಫಿಲ್, ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಪಿಎಚ್.ಡಿ. ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಜಾಮಿಯ ಮಿಲಿಯ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಎಂ.ಡಿ.ಪಿ. ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ
ಪ್ಲೇಟ್ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾಟ್ ಸ್ಪಾಟ್ ಗಳು
thumb|360px|right|ಹವಾಯ್‌ನ ಬಿಗ್ ಐಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೭ರಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಸಿಡಿದಾಗ ಹರಿದ ಲಾವಾದ ನೋಟ
ರಮೇಶ ಸ. ಚಿ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ
ದೂರಸರಿವ ತಟ್ಟೆಗಳು
ಸಾಗರಮಧ್ಯ ರಿಡ್ಜ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಟ್ಟೆಗಳು ಪರಸ್ಪರರಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತವೆ. ಸಾಗರದಾಳದ ನೆಲದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಕುದಿಯುವ ಶಿಲೆಗಳು ಕ್ರಮೇಣ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಘನವಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಹೊಸದೊಂದು ಚಿಪ್ಪು ನಿರ್ಮಾಣಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇಂತಹ ಚಿಪ್ಪು ಬಲು ತೆಳುವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಭೂಗರ್ಭದ ಒತ್ತಡವು ಅತಿಯಾದಾಗ ಇಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಬಿರುಕು ಕಾಣಿಸಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಆರಂಭವಾಗುವುದು. ಇಲ್ಲಿ ಭೂಗರ್ಭದಿಂದ ಚಿಮ್ಮಿದ ಶಿಲಾರಸವು ನೀರಿನೊಳಗೆಯೆ ಹೆಚ್ಚಿನಂಶ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಹೊಸದೊಂದು ಚಿಪ್ಪಿನ ರಚನೆಯಾಗುವುದು. ಬಹಳಷ್ಟು ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಗಳ ಅಂಚುಗಳು ಸಾಗರದಾಳದಲ್ಲಿಯೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಬಹುತೇಕ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಹ ನೀರಿನಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಯಾವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಿಡ್ಜ್ ಗಳು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಇರುವವೋ ಅಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಬಳಿಸಾರುವ ತಟ್ಟೆಗಳು
ಎರಡು ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಗಳು ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ ಸಬ್ಡಕ್ಷನ್ ವಲಯವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಗರದಾಳದ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಯು ಭೂಖಂಡದ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಗೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ ಸಾಗರದ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಯು ಭೂಖಂಡದ ಟೆಕ್ಟಾನಿಕ್ ತಟ್ಟೆಯ ಅಡಿಗೆ ಸರಿಯುವುದು. ಹೀಗಾದಾಗ ಸಾಗರತೀರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಳವಾದ ಕಂದಕವೊಂದು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೇಲ್ಪರೆಯು ಭೂಗರ್ಭದ ತೀವ್ರ ತಾಪಮಾನದಿಂದಾಗಿ ಕರಗಿ ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ ರೂಪ ತಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ ಅತಿ ಮಂದ ದ್ರವವಾಗಿದ್ದು ಸಾಗರದಾಳದಿಂದ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಬರದೆ ನೀರಿನೊಳಗೆ ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಗೂಡುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಿ ಈ ಮಾಗ್ಮಾ ನೀರಿನಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಶಕ್ತವಾಗುವುದೋ ಅಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಮೌಂಟ್ ಎಟ್ನಾ ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಅಗ್ನಿ ವಲಯದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು
thumb|right|೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ [[ಇಂಡೋನೇಷ್ಯಾದ ರಿಂಜಾನಿ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಸ್ಫೋಟಿಸಿದಾಗಿನ ನೋಟ]]
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೆಂದರೆ ಬೆಂಕಿ, ಲಾವಾ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯುಗುಳುವ ಶಂಕುವಿನಾಕಾರದ ಪರ್ವತ. ಆದರೆ ಇದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಒಂದು ಬಗೆ ಮಾತ್ರ. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ರೂಪುರೇಷೆಗಳು ಹಲವು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಒರಟಾದ ಶಿಖರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಬಾಯಿಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಲಾವಾದ ಗುಮ್ಮಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಪೀಠಭೂಮಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಂಕಿ, ಲಾವಾ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಯುಗುಳುವ ಬಾಯಿಯು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಶಿಖರದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಬೇಕೆಂದೇನೂ ಇಲ್ಲ. ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಮೈಯ ಯಾವುದೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಹ ಇದು ಇರಬಹುದಾಗಿದೆ. ಹವಾಯ್ ದ್ವೀಪದ ಹಲವು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರಚನೆ ಕಾಣಬಹುದು.
ಇತರ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ವಿಧಗಳೆಂದರೆ ಕ್ರಯೊಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಸರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು. ಕ್ರಯೊಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು (ಅಥವಾ ಹಿಮಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು) ಗುರು, ಶನಿ ಮತ್ತು ನೆಪ್ಚೂನ್ ಗ್ರಹಗಳ ಚಂದ್ರರಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ. ಕೆಸರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಕೆಸರು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ ಅಗ್ನಿಮುಖಗಳಲ್ಲಿಯದಕ್ಕಿಂತ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಿರುವುದು.
ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಅಡಿಗಳ ಅಡ್ಡಳತೆಯುಳ್ಳ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ದಿಬ್ಬವಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟಕ್ಕೆ 20,000` ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತವಾಗಿರಬಹುದು (ಆಫ್ರಿಕದ ಕಿಲಿಮಂಜಾರೊ). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದು ಬುಗುರಿಯಾಕೃತಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಹಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶವೇ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದ ಬಾಯಿ ಅಥವಾ ಕುಂಡ (ಕ್ರೇಟರ್). ಭೂಗರ್ಭದಿಂದ ಪದಾರ್ಥಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೊರಬರುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕುಂಡದ ಮೂಲಕವೇ. ಒತ್ತಡ ಬಲು ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ, ದ್ರವಪದಾರ್ಥಗಳು ಪ್ರಧಾನದ್ವಾರದಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಶಿಲಾರಸ ಅಂತಸ್ಸರಣವಾಗಿ ನೇರವಾಗಿಯೋ (ಡೈಕ್) ಸಮತಲವಾಗಿಯೋ (ಸಿಲ್) ಮರದ ಕೊಂಬೆಗಳೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬೀಳುಬಿರುಕುಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.ಚಟುವಟಿಕೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಶಿಲಾರಸಾದಿಗಳನ್ನು ಉಗುಳಿ, ಹಾವಳಿ ಮಾಡುತ್ತ ಸದಾ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಿರುವುವು ಜಾಗೃತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು (ಆ್ಯಕ್ಟಿವ್). ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿರುವುವು ಸುಪ್ತಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು (ಡೋರ್ಮೆಂಟ್). ಚಟುವಟಿಕೆಗಳೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮುಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಶ್ಯಬ್ಧವಾಗಿರುವುವು ಲುಪ್ತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು (ಎಕ್ಸ್ಟಿಂಗ್ಟ್). ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು ಕೇವಲ ಶಿಲಾರಸಾದಿಗಳನ್ನೇ ಹೊರಸೂಸದೆ, ಬಿಸಿನೀರನ್ನೋ ಅಥವಾ ಕಾದ ನುಣುಪಾದ ಬರಿಯ ಮಣ್ಣನ್ನೋ ಹೊರ ಚಿಮ್ಮಬಹುದು. ಅಂಥವನ್ನು ಬಿಸಿನೀರಿನ ಊಟೆ (ಗೈಸóರ್) ಗಳೆಂದೂ ಮೃತ್ತಿಕಾಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳೆಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಪರ್ವತಗಳು ಆವಿ, ಇಂಗಾಲಾಮ್ಲ, ಜಲಜನಕ ಮುಂತಾದ ಬರಿಯ ಅನಿಲಗಳನ್ನು ಹೊರಸೂಸುವುದುಂಟು. ಅಂಥವು ಅನಿಲರೂಪದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು. ಬಿಸಿನೀರಿನ ಊಟೆಗಳಿಗೂ ಅನಿಲರೂಪದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಿಗೂ ನಿಕಟವೂ ಸಹಜವೂ ಆದ ಸಂಬಂಧವಿರುತ್ತದೆ. ಬೇಸಗೆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಲಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದರಿಂದ, ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಊಟೆಗಳು ಅನಿಲರೂಪದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಾಗಿಯೂ ಚಳಿಗಾಲ ಅಥವಾ ಮಳೆಗಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಜಲಾಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದರಿಂದ ಅನಿಲರೂಪದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು ಬಿಸಿ ನೀರಿನ ಊಟೆಗಳಾಗಿಯೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಊಟೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಅಂತರಾಳದ ವಿಶೇಷವಾದ ಒತ್ತಡದಿಂದ ನೀರನ್ನು ನೂರಾರು ಅಡಿಗಳ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಅಮೆರಿಕದ ಎಲ್ಲೊ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ನಲ್ಲಿಯೂ ಐಎಸ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಣಬಹುದು. ನೀರನ್ನು ಚಿಮ್ಮುವ ಕಾಲ ಎಡೆಬಿಡದೆ ಐದು ಮಿನಿಟ್ಗಳಾದರೂ ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಐದು ವರ್ಷಗಳೇ ಆಗಬಹುದು. ಎಲ್ಲೋ ಸ್ಟೋನ್ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಓಲ್ಡ್ ಫೇತ್ ಎಂಬುದು 66 ಮಿನಿಟ್ಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೀರನ್ನು 110`-160` ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಹೊರಚಿಮ್ಮುತ್ತದೆ.ಮೃತ್ತಿಕಾಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳು ಭೂಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೆಸರು ಮಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಎರಚುತ್ತವೆ. ಈ ಕೆಸರುಮಣ್ಣು ಒಂದೇ ಕಡೆ ರಾಶಿಯಾಗಿ ಸಣ್ಣಗುಡ್ಡಗಳಾಗಿಯೋ ಬೆಟ್ಟಗಳಾಗಿಯೋ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಗಾಳಿಯ ಹೊಡೆತ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿದ್ದಲ್ಲಿ ಧೂಳು ಬಹು ದೂರಕ್ಕೆ ಒಯ್ಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. 79ರಲ್ಲಿ ವಸೂವಿಯಸ್ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಧೂಳು ಪಾಂಪೆ ನಗರದಲ್ಲಿ 20`-25` ಎತ್ತರದಷ್ಟು ಭರ್ತಿಯಾಗಿ, ಪೂರ್ತಿ ನಗರವೇ ಮುಚ್ಚಿಹೋಯಿತು. ಹೀಗೆ ಹೊರಬೀಳುವ ಧೂಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಲವಣಗಳೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ವಿವಿಧಬಣ್ಣಗಳ ಮಣ್ಣಾಗಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಲೇ ಅಂಥ ಕಡೆ ಮೃತ್ತಿಕಾಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳನ್ನು ಭೂತದ ಬಣ್ಣದ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯುವ ವಾಡಿಕೆಯಿದೆ. ಬರ್ಮ, ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.ಅಗ್ನಿಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಅನಿಲಾಂಶ, ಜಲಾಂಶ, ಘನಾಂಶಗಳೆಂದು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬಹುದು. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದಾದ ಮೇಲೊಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೊರ ಹೊಮ್ಮುತ್ತವೆ. ಅನಿಲಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಆವಿಯೇ ಹೆಚ್ಚು. ಈ ಆವಿ ಕೆಲವು ಕಡೆ ಮಳೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಅನಿಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್, ಕ್ಲೋರಿನ್, ಸಾರಜನಕ, ಅಮೋನಿಯ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ವಿವಿಧ ಸಂಯುಕ್ತ ಅನಿಲಗಳು ಇರುತ್ತವೆ.
ಷೀಲ್ಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
left|thumbnail|ಷೀಲ್ಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಚಿತ್ರ
ಹವಾಯ್ ಮತ್ತು ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಕಲ್ಲಿನಂಶ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಲಾವಾವನ್ನು ಉಗುಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಲ್ಲುಮಣ್ಣಿನಂಶ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುತ್ತ ಪರ್ವತದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳುತ್ತದೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಲಾವಾ ಅತಿ ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದು ದ್ರವದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಅಲ್ಲದೆ ಈ ಲಾವಾದ ಹರಿವು ಕೂಡ ದೀರ್ಘವಾಗಿರುವುದು. ಇಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಷೀಲ್ಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸೌರಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಕುಜಗ್ರಹದ ಮೇಲಿರುವ ಒಲಿಂಪಸ್ ಮಾನ್ಸ್ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಷೀಲ್ಡ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಹವಾಯ್ ದ್ವೀಪದ ಮೌನಾ ಲೋವಾ ಅತಿ ಎತ್ತರವುಳ್ಳದ್ದಾಗಿದೆ.
ಸಿಂಡರ್ ಕೋನ್ಸ್
ಕೆಲವು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮಂದ ದ್ರವದ ರೂಪದ ಮ್ಯಾಗ್ಮಾ ಮತ್ತು ಲಾವಾಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಕಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣಸಣ್ಣ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಸೆಯುತ್ತವೆ. ಈ ತುಣುಕುಗಳು ಕೆಂಡದಂತಿರುವುದರಿಂದ ಇಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಗೆ ಸಿಂಡರ್ ಕೋನ್ಸ್ ಅಥವಾ ಕೆಂಡದ ಶಂಕುಗಳೆನ್ನುವರು. ಈ ತುಣುಕುಗಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಬಾಯಿಯ ಸುತ್ತ ಸಂಗ್ರಹವಾಗತೊಡಗಿ ೩೦ ರಿಂದ ೪೦೦ ಮೀಟರ್‍ಗಳಷ್ಟು ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ಗುಡ್ಡಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಿಂಡರ್ ಕೋನ್ ಗಳು ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಸಿಡಿಯುತ್ತವೆ. ಇವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಪಾರ್ಶ್ವದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಯಿಯಂತೆ ಸಹ ಇರುವುದಿದೆ. ಮೆಕ್ಸಿಕೋದ ಪರಿಕ್ಯುಟಿನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನಾದ ಸನ್‍ಸೆಟ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಇಂತಹ ಸಿಂಡರ್ ಕೋನ್ ಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಸ್ಟ್ರಾಟೋ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
thumb|left|ಮೇಯನ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಒಂದು ಸ್ಟ್ರಾಟೋ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ
ಇವಕ್ಕೆ ಕಾಂಪೊಸಿಟ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಲಾವಾ, ಕೆಂಡ ಮತ್ತು ಬೂದಿಗಳು ಬೇರೆಬೇರೆ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುವುವು. ಮೊದಲು ಬೂದಿ ಮತ್ತು ಕೆಂಡಗಳು ಉಗಿಯಲ್ಪಟ್ಟು ಒಂದು ಪದರವನ್ನು ರಚಿಸುವುವು. ಈ ಪದರದ ಮೇಲೆ ಲಾವಾ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಲಾವಾ ಒಣಗಿ ಮತ್ತು ತಣ್ಣಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪದರ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು. ಈ ಚಕ್ರ ಮತ್ತೆಮತ್ತೆ ಪುನರಾವರ್ತಿಯಾಗುವುದು. ಜಪಾನ್ ದೇಶದ ಫ್ಯೂಜಿ ಪರ್ವತ, ಫಿಲಿಪ್ಪೀನ್ಸ್ ನ ಮೇಯನ್ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಇಟಲಿಯ ವೆಸೂವಿಯಸ್ ಪರ್ವತಗಳು ಇಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಗೆ ಉದಾಹರಣೆಗಳು.
ಸೂಪರ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
thumb|right|[[ಲೇಕ್ ಟೋಬಾ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ೧೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಳತೆಯ ಕ್ಯಾಲ್ಡೆರಾ]]
ಹಿಮನದಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
thumb|[[ಐಸ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಹೆರೋಬ್ರಿಯೋ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ]]
ಇವು ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಹಿಮದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟ ಸಂಭವಿಸಿ ಮಟ್ಟಸವಾದ ಲಾವಾದ ಹರಿವಿನಿಂದಾಗಿ ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ರಚನೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಹಿಮದ ಹೊದಿಕೆ ಕರಗಿದಾಗ ಲಾವಾ ಸಹ ಕುಸಿದು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಶಿಖರವುಳ್ಳ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಐಸ್‍ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಕಾಣಬರುತ್ತವೆ.
ಲಾವಾದ ಸಂಯೋಜನೆ
200px|thumb|ಹವಾಯ್ ದ್ವೀಪದ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೊಂದರಿಂದ ಪಾಹೋಹೋ ಲಾವಾದ ಹರಿವಿನ ನೋಟ
ಲಾವಾದ ಹೊರರೂಪ
ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಕಾಣಬರುವ ರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಲಾವಾವನ್ನು ಎರಡು ಬಗೆಯವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. "ಆ‌ಆ" ಮತ್ತು "ಪಾಹೋಹೋ". ಈ ಎರಡೂ ಪದಗಳು ಹವಾಯ್ ಭಾಷೆಯವು. "ಆ‌ಆ" ಲಾವಾದ ಹೊರ ಮೇಲ್ಮೈ ಒರಟಾಗಿದ್ದು ಲಾವಾ ಅತಿ ಮಂದದ್ರವವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪಾಹೋಹೋ ಲಾವಾ ನುಣುಪಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಮತ್ತು ಬಹಳಬಾರಿ ಮಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಯಾ ಹಗ್ಗದ ರಚನೆಯನ್ನು ತೋರುತ್ತವೆ. ಈ ಬಗೆಯ ಲಾವಾ ಕೊಂಚ ತೆಳುವಾಗಿದ್ದು ಸರಾಗವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ
thumb|left|ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಬಿರುಕು ಬಾಯಿಯಿಂದ ಲಾವಾದ ಚಿಮ್ಮುವಿಕೆಯ ಅದ್ಭುತ ದೃಶ್ಯ thumb|right|ಮೇ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಸೈಂಟ್ ಹೆಲೆನ್ಸ್ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತ ಸಿಡಿದಾಗಿನ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಆವರ್ತನದ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುವುದು. ಪದೇಪದೇ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ಸಕ್ರಿಯ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು, ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಿಂದೀಚೆಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸದೆ ಇರುವುವನ್ನು "ತಠಸ್ಥ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಹ ಸ್ಫೋಟಿಸದೆ ಇದ್ದುವನ್ನು "ಮೃತ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಈ ಬಗೆಯ ವರ್ಗೀಕರಣ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಂದ ಸಹಮತ ಪಡೆದಿಲ್ಲ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಈ ವಿವರಗಳನ್ನು ಮೇಲ್ಕಾಣಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಸಕ್ರಿಯ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ನಿಖರವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣ ಸಹಮತವಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿಯು ಹಲವು ತಿಂಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದು ಮಿಲಿಯಾಂತರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು. ಇಂತಹ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಆ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು "ಸಕ್ರಿಯ"ವೋ ಅಥವಾ "ತಠಸ್ಥ"ವೋ ಎಂದು ಗುರುತಿಸುವುದು ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅಸಾಧ್ಯ.
ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಸ್ಫೋಟಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಆಂತರಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು "ಸಕ್ರಿಯ"ವೆಂದು ಗುರುತಿಸುವರು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಮುಂದೊಂದು ದಿನ ಸ್ಫೋಟಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ತಠಸ್ಥ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು. ಮುಂದೆಂದಿಗೂ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು "ಮೃತ" ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದು.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಪರಿಣಾಮ
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಲವು ಬಗೆಯವು. ತನ್ನ ಗುಣಕ್ಕನುಸಾರವಾಗಿ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯು ಹಬೆಯ ರಾಶಿ, ಸಿಲಿಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಲಾವಾ, ಸಿಲಿಕ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದು ಕಲ್ಲು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಲಾವಾ, ಪೈರೋಕ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಲಾವಾ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೊರಗೆ ಎಸೆಯುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲವೂ ಮಾನವ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂಕಂಪ, ಬಿಸಿನೀರಿನ ಬುಗ್ಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೃಹತ್ ಕೆಸರುಗುಂಡಿಗಳು ಸಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವುದಿದೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ಅನಿಲಗಳ ಬಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣ ಒಂದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಿಂದ ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ನೀರಾವಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಅಂಗಾರಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫರ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಸಹ ಗಣನೀಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಲೂರೈಡ್ ಗಳು ಸಹ ಇರುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಅನಿಲಗಳು ಜೀವಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮಾಡುವಂತಹವಾಗಿವೆ.
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಫೋಟದಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ಅನಿಲಗಳು ಆಮ್ಲಮಳೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ೧೪೫ ರಿಂದ ೨೫೫ ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವುದೆಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನವು ಕೊಂಚಮಟ್ಟಿಗೆ ಇದರಿಂದ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ಆಸುಪಾಸಿನ ನೆಲವನ್ನು ಫಲವತ್ತಾಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಸಹ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸ್ಫೋಟ ನೆರವಾಗುವುದಿದೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೊಸ ದ್ವೀಪಗಳ ರಚನೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಸೌರಮಂಡಲದ ಇತರ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳು
thumb|ಸೌರಮಂಡಲದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಪರ್ವತ - [[ಮಂಗಳಗ್ರಹದ ಒಲಿಂಪಸ್ ಮೊನ್ಸ್]]
ಚಂದ್ರನ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ದೊಡ್ಡ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಚಟುವಟಿಕೆ ಕಾಣಬರುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಮೇಲ್ಮೈ ೯೦% ರಷ್ಟು ಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಇದು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಇರುವಿಕೆಗೆ ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಶುಕ್ರಗ್ರಹದ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಅಗ್ನಿಪರ್ವತವೆಂದು ಮಾಟ್ ಮೊನ್ಸ್ ಅನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯಲ್ಲಿ ಈಚೆಗೆ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿತ್ತೆಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಮಂಗಳಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಗಾತ್ರದ ಹಲವು ಮೃತ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ಈಚಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳಿಂದ ಈ ಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ನಿಕಟಪೂರ್ವಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಇತ್ತೆಂಬುದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗಿದೆ.
ಇವಲ್ಲದೆ ಹೊರಗಿನ ಗ್ರಹಗಳ ಹಲವು ಉಪಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೂಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆ
ಚಿಕಿತ್ಸೆ
ಚಿಕಿತ್ಸೆಯು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತರುವ ಪರಾವಲಂಬಿ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹುಳಗಳ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ಸಾಮೂಹಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತರುವ ಹುಳು ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ವಾಸಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದರೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಗುಣಮುಖರಾದರೆ ಹುಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಭೂಮಿಯಿಂದ ಇಂತಹ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಜಾಗತಿಕ ನಿರ್ಮೂಲನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವು ಈ ಅಭಿಯಾನದ ಒಂದು ಅವಶ್ಯಕ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಪೀಡಿತ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿನ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಸೂಕ್ತ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಬಿಸಿದ ಆನೆಕಾಲು ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಎಂಬ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ದಪ್ಪ ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಔಷಧಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಅದನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಜನರಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿವಿಧ ವರದಿಗಳು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಗಂಭೀರ ಅಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಯಾವುದೇ ಅಡ್ಡಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದರೆ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಭಯ. ಇದರಿಮದಾಗಿ ಅವರು ಔಷಧಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಜನರು ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಏಕೆ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವಿಧ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿವೆ.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಶಾಸ್ತ್ರ
೨೦೦೬ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೨ ಕೋಟಿ ಜನರು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೋಂಕಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು, ೩ ಕೋಟಿ ಜನರು ಸೋಂಕಿತರಾಗಿದ್ದರೂ ಲಕ್ಷಣರಹಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ೪೭ ಕೋಟಿ ಜನರು ಸಂಭಾವ್ಯ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದರು. ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾದ ಶೇಕಡ ೯೫ ರಷ್ಟು ಪ್ರಕರಣಗಳು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಬಿಹಾರ, ಗುಜರಾತ್, ಕೇರಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒರಿಸ್ಸಾ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿದ್ದವು. ವಿಶ್ವದ ದುಗ್ಧರಸ ಆನೆಕಾಲು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡ ೪೦ ರಷ್ಟು ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ. ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪ್ರಮುಖ ವೆಚ್ಚವೆಂದರೆ ರೋಗಿಯು ಕೆಲಸದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ೨೦೦೦ನೆಯ ವರ್ಷದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಜನರು ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ. ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಈ ರೋಗವನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಡೆತಡೆಗಳು ಇದ್ದವು. ೨೦೦೦ನೆಯ ಇಸವಿಯ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಅಂದಾಜು ೫೦೦೦ ಕೋಟಿ ರೂ. ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಆಗಿದೆ.
ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಆಯುರ್ವೇದ ಗ್ರಂಥವಾದ ಸುಶ್ರುತ ಸಂಹಿತಾದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿ.ಪೂ ೬ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಾಯಿಲೆಯು ಭಾರತದ ಇತಿಹಾಸದುದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.೫ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಲ್ಲೇ ಭಾರತದ ವೈದ್ಯರು ಈ ಕಾಯಿಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. ೧೫ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ ಪರಿಶೋಧಕ ಜಾನ್ ಹುಯಿಘೆನ್ ವ್ಯಾನ್ ಲಿನ್ಸ್‌ಚೊಟೆನ್ ಗೋವಾಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಅಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳಿರುವ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯ ಹರಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆನೆಕಾಲು ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ೧೯೫೯ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಅಥವಾ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡಲು ವಿವಿಧ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿತು. ಸೋಂಕುಗಳು ೧೯೫೫ ರಿಂದ ೧೯೯೫ ರವರೆಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ತಪ್ಪಿ ಹರಡಿತು ಹಾಗೂ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಲವಾರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ದೇಶದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸೊಳ್ಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಜನರ ಸಂಪರ್ಕವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಯಿಲೆಯು ಪ್ರಸರಣ ಆಗಲು ಕಾರಣೀಭೂತವಾಯಿತು. right|thumb| ದೆಹಲಿಯ ಜನರು [[ಜಗತ್ ಪ್ರಕಾಶ್ ನಡ್ಡಾ|ಜೆಪಿ ನಡ್ಡಾ ಅವರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ೨೦೧೮ ರ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ]]
೨೦೨೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಅಸೆಂಬ್ಲಿಯ ೧೯೯೭ ರ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಭಾರತವೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ಲಭ್ಯವಿರಬೇಕು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಮೂಲತಃ ೨೦೧೫ ರ ವೇಳೆಗೆ ರೋಗವನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕಲು ಯೋಜಿಸಿತ್ತು, ನಂತರವಾಯಿದೆಯನ್ನು ೨೦೧೭ ಕ್ಕೆ, ನಂತರ ೨೦೨೦ ಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಭಾರತವು ಗುರಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಾಧಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯ ಬೇಕಾದರೆ ಅದು ಮುಂದೆ ಏನಾಗಬಹುದು ಎಂದು ವಿವಿಧ ಮಾಧ್ಯಮ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಚರ್ಚಿಸಿವೆ.
ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಮುಕ್ತ ಭಾರತ ಎಂಬ ಆರೋಗ್ಯ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಮ್ಮೆಯಂತೆ ಐದು ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಈ ಔಷಧವು ಡೈಥೈಲ್‌ಕಾರ್ಬಮಾಜಿನ್ ಸಿಟ್ರೇಟ್ ಮತ್ತು ಅಲ್ಬೆಂಡಜೋಲ್ ಆಗಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ಮಾತ್ರೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಜನರು ಒಂದೇ ಬಾರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಯಂತ್ರ ಕಲಿಕೆ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೯ ರ ಒಂದು ವರದಿಯು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತರಬಹುದಾದ ಬ್ರೂಜಿಯಾ ಮಲಯಿ ಎಂಬ ಹುಳವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ. ಈ ಹುಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನರಿಗೆ ಆನೆಕಾಲು ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು ಬಂದಿಲ್ಲ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ರೋಗವನ್ನು ಹೊದಿದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್
ಅವರ ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತ ಸಮೀಕರಣ : E = m c^2
೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತ (ಜನರಲ್ ರಿಲೇಟಿವಿಟಿ ಥಿಯರಿ) ಬಿತ್ತರಿಸಿದ ನಂತರ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ವಿಜ್ಞಾನಿಯೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ವರ್ಷಗಳು ಕಳೆದಂತೆ ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಜಗತ್ತಿನ ಯಾವುದೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮೇಧಾವಿಯಾಗಿ ಚಿರಪರಿಚಿತರಾದರು. ಇಂದಿಗೂ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ಅವರು ಮಾಡಿರುವ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಅವರನ್ನು "ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಜನಕ" ಎಂದೇ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಮೂಲ ವಸ್ತುವೊಂದಕ್ಕೆ 'ಐನ್‍ಸ್ಟೈನಿಯಮ್' ಎಂದು ಹೆಸರಿಡಲಾಗಿದೆ.
೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವ್ಯಕ್ತಿ, ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್,' :
ಇಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್ ನ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿ, ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಮೈಲುಗಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಕಡೆ ಅವರ ಒಲವು, ಅಪಾರ ಬುದ್ಧಿಮತ್ತೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆ ಒಂದು ಹೊಸಲೋಕವನ್ನೇ ಅವರ ಮುಂದೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟಿತು. ತೊದಲು ನುಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಬಾಲಕ, ಸಂಶೋಧನಶೀಲತೆಯಂತಹ ಅದ್ವಿತೀಯ ಗುಣಗಳಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದದ್ದು, ಅಪೂರ್ವ ಸಂಶೋಧಕನಾದದ್ದೂ, ಚಾರಿತ್ರ್ಯಕ ಸತ್ಯ.
ಡಾ. ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್, ರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನ :
'ಮಿಲೆವಾ ಮ್ಯಾರಿಕ್' ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ಹುಡುಗಿಯ ಜೊತೆ ೧೯೦೩ ರಲ್ಲಿ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಹಾನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಎಂಬ ಎರಡುಮಕ್ಕಳು ಜನಿಸಿದರು. ವಿವಾಹದ ಮೊದಲೆ ಒಬ್ಬ ಮಗಳು ಜನಿಸಿದ್ದಳು. ಆ ಮದುವೆ ವಿವಾಹ ವಿಚ್ಛೇದನೆಯಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು. ೧೯೧೯ ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಯಾ ಲೊವೆಂಥಾಲ್ ಎಂಬ ಮಹಿಳೆಯ ಜೊತೆ ಮರುಮದುವೆಯಾದರು. ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರ ನೆರಳಿನಂತೆ ಅವರ ಬಾಳಿನಲ್ಲಿ ಸಮರಸ ಹೊಂದಿಸಿದ ಎಲ್ಯಾ, ಖಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲಿ, ೧೯೩೬ ರಲ್ಲಿ ಅಸುನೀಗಿದರು.
ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರ ಜೀವನದ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಘಟನೆ, ೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ :
೪೨ ವರ್ಷವಯಸ್ಸಿನ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರವರಿಗೆ ಫೊಟೊ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್(ದ್ಯುತಿವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿಣಾಮ) ಎಂಬ ಮಹಾಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಬಹುಪಾಲು ನಗದುಹಣವೆಲ್ಲಾ ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನದ ಪರಿಹಾರಧನ ಕೊಡುವುದರಲ್ಲೇ ವ್ಯಯವಾಯಿತು. ಆಗ ಜರ್ಮನಿಯ ಯಹೂದ್ಯರಿಗೆ ಹಿಟ್ಲರ್ ನ ಕಿರುಕುಳ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು. ೧೯೨೧ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಗೆ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟರು. ಮನೆ ಖರೀದಿಸಿದರು. ೧೯೪೦ ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪೌರತ್ವ ಪಡೆದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಶೇಷಭಾಗವನ್ನು ಅಲ್ಲೇ ಕಳೆದರು. ೨ನೇ ವಿಶ್ವ ಸಮರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಣುಬಾಂಬ್, ನ ಹಾನಿಕರ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆಲ್ಲಾ ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಾಗಲೇ ಹಿಟ್ಲರ್ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿದ್ದ ಜರ್ಮನಿಯು ಅಣ್ವಸ್ತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪೈಪೋಟಿ ನೆಡೆಸುತಿತ್ತು. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಲಿಯೋ ಸಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಹಂಗೇರಿಯ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಗುಂಪೊಂದು ನಾಜಿಗಳ ಈ ಕೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಮೆರಿಕವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಪರಮಾಣು ವಿದಳನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಹಿಂದಿದ್ದ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಲಿಯೋ ಸಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಹಾಗೂ ಯೂಜಿನ್ ವಿಜಿನರ್ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರನ್ನು ಜುಲೈ ೯, ೧೯೩೯ರಂದು ಭೇಟಿಮಾಡಿದರು. ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರವರು ಸಿಲ್ಲಾರ್ಡ್ ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಅಣ್ವಸ್ತ್ರದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿ ಆಗಿನ ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದ ರೂಸ್ವೆಲ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದರು. ಅಮೆರಿಕದ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಅಣುಬಾಂಬನ್ನು ತಯಾರಿಸಿ ಜಪಾನ್ ನ ನಾಗಸಾಕಿ ಮತ್ತು ಹಿರೋಷಿಮಾ ನಗರಗಳ ಮೇಲೆ ಎಸೆದದ್ದರಿಂದ ಸಹಸ್ರಾರು ಜನರ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಆಹುತಿಯನ್ನಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಘಟನೆಯಿಂದ ಘಾಸಿಗೊಂಡಿದ್ದ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರು ಎಲ್ಲಾ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೂ ಕರೆಕೊಟ್ಟು ಅಣುವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಶಾಂತಿ ಹಾಗೂ ಮಾವವನ ಒಳಿತಿಗಾಗಿಯೇ ಉಪಯೋಗಿಸಲು ಭಿನ್ನವಿಸಿಕೊಂಡರು.
' ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ', ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ, ಶತಮಾನದಮಹಾವಿಜ್ಞಾನಿಯ,ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತದಗೌರವ :
ಸನ್. ೨೦೦೦ ದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ "ಟೈಮ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆ"ಯ ೨೦ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ 'ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ' ರೇ ಪ್ರಚಂಡ ಬಹುಮತದಿಂದ ಚುನಾಯಿತರಾದರು. ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್, ತಮ್ಮ ನಾಲ್ಕೂವರೆ ದಶಕಗಳ ಸೇವೆ, ವೃತ್ತಿಗೌರವಗಳಿಂದ ಮನುಕುಲದ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಮಾಡಿದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜನಸ್ತೋಮ ಸ್ಮರಿಸಿತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ! ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್ ರವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಗೌರವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಅಸಂಖ್ಯ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೮೭೯ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೫೫ ನಿಧನ
ನೇಪಾಳ
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿ.ಪೂ.೬ ಮತ್ತು ೫ನಯೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಶಾಕ್ಯ ಅರಸುವಂಶದ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಶಾಕ್ಯ ರಾಜಕುಮಾರರಲ್ಲೊಬ್ಬನಾದ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ ಐಹಿಕ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವ್ಯಾಮೋಹಗಳನ್ನು ತೊರೆದು ದಿವ್ಯ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿ ಮುಂದೆ ಗೌತಮ ಬುದ್ಧನೆನಿಸಿಕೊಂಡನು. ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೫೦ರ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಉತ್ತರಭಾರತದ ಮೌರ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು. ತರುವಾಯ ಗುಪ್ತರು, ಲಿಚ್ಛವಿ ಸಾಮ್ರಾಟರು ಹಾಗೂ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಸಾಧಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಹಲವು ಸಣ್ಣ ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಗಳಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಯಿತು. ೧೭೬೫ರಲ್ಲಿ ಪೃಥ್ವಿನಾರಾಯಣ ಶಹ ಎಂಬ ಗೂರ್ಖಾ ಅರಸನು ನೇಪಾಳವನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದನು. ಭಾರತವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದಾಗ ನೇಪಾಳವು ತನ್ನ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಆಂಗ್ಲರೊಡನೆ ನಡೆದ ಒಂದು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳವು ಸೋಲನುಭವಿಸಿತಾದರೂ, ತನ್ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬ್ರಿಟಿಷರೊಂದಿಗೆ ಸಂಧಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ನೇಪಾಳವು ಅಂದು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದ ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಆಂಗ್ಲರಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆವಿಗೂ ನೇಪಾಳವು ಅರಸೊತ್ತಿಗೆಯಾಗಿಯೇ ಉಳಿದಿತ್ತು. ಈಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಟವು ತೀವ್ರಗೊಂಡು ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಸಾಂಸದೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅರಸರ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಮೊಟಕುಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ಹಾಗೂ ಮುಕ್ತ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದವು.
ಭೌಗೋಳಿಕ ಲಕ್ಷಣ
ನೇಪಾಳವು ಸುಮಾರು ೮೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ೨೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಅಗಲದ ಪಟ್ಟಿಯಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ದೇಶವನ್ನು ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ, ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರದೇಶ ಹಾಗೂ ತರಾಯ್ ಪ್ರದೇಶಗಳೆಂದು ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು. ಭಾರತದ ಗಡಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರದೇಶವು ಗಂಗಾ ಬಯಲಿನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಕೋಸಿ, ನಾರಾಯಣಿ (ಗಂಡಕಿ) ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಲಿ ನದಿಗಳು ನೀರುಣಿಸುತ್ತವೆ. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಪ್ರದೇಶವು ಕಾಠ್ಮಂಡು ಕಣಿವೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನವಸತಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಕಂಡುಬರುವುದು. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮಹಾಭಾರತ ಲೇಖ್ ಮತ್ತು ಶಿವಾಲಿಕ ಪರ್ವತಶ್ರೇಣಿಗಳು ಇವೆ. ಈ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮಧ್ಯಮ ಮಟ್ಟದವಾಗಿದ್ದು ಸರಾಸರಿ ೧೦೦೦ದಿಂದ ೪೦೦೦ ಮೀ. ವರೆಗೆ ಎತ್ತರವುಳ್ಳವಾಗಿವೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಉನ್ನತ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಎವರೆಸ್ಟ್, ಕಾಂಚನ್ ಜುಂಗಾ, ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ , ಮಕಾಲು , ಧವಳಗಿರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿಶ್ವದ ಹಲವು ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರಗಳು ಈ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇವೆ. ಅರಣ್ಯನಾಶ ದೇಶದ ಎಲ್ಲಕಡೆ ಅವಿರತವಾಗಿ ಸಾಗಿದ್ದು ಇದು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರುತ್ತಿದೆ.
ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ
ನೇಪಾಳವು ಕೃಷಿಪ್ರಧಾನ ದೇಶ. ದೇಶದ ೭೬% ಜನರು ಜೀವನಕ್ಕಾಗಿ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬತ್ತ, ಗೋಧಿ, ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಸೆಣಬು ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕೃಷಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಸಂಸ್ಕರಿಸುವುದಕ್ಕೇ ಸೀಮಿತ. ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ. ನೇಪಾಳದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಪರ್ವತಪ್ರಾಂತ್ಯವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ರೈಲುಮಾರ್ಗಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಠಿಣ ಮತ್ತು ಅತಿ ವೆಚ್ಚವುಂಟುಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ೨೦೦೩ರಂತೆ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮೫೦೦ ಕಿ.ಮೀ. ಉತ್ತಮ ರಸ್ತೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇವಲ ೫೯ ಕಿ.ಮೀ. ರೈಲುಮಾರ್ಗವಿದ್ದಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಗಿಲ್ಲ. ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಬಹಳ ಕೆಳಸ್ತರದ್ದಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ದೇಶದ ಜನತೆಯನ್ನು ತಲುಪಿಲ್ಲ. ನೇಪಾಳವು ಹೊರರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸಹಾಯಧನವನ್ನು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಭಾರತ, ಅಮೆರಿಕಾ, ಜಪಾನ್, ಇಂಗ್ಲಂಡ್, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಪ್ರಮುಖ ದಾನಿಗಳು.
ಇತರ ವಿಷಯಗಳು
ನೇಪಾಳವು ವಿಶ್ವದ ಏಕೈಕ ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ. ದೇಶದ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆ ನೇಪಾಲಿ. ಉಳಿದಂತೆ ಮೈಥಿಲಿ, ಭೋಜಪುರಿ ಮತ್ತು ಅವಧಿ ಭಾಷೆಗಳು ನುಡಿಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಪುರುಷರ ಸರಾಸರಿ ಆಯುರ್ಮಾನ ಮಹಿಳೆಯರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿದ್ಯಮಾನ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳವು ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಟಿಬೆಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಛಾಪು ಕಂಡುಬರುವುದು. ಉಳಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಗಾಢ ಛಾಯೆ ಇದೆ. ನೇಪಾಳವು ಭಾರತವನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಸಹಾಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ರಕ್ಷಣೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಿಂದಲೇ ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಒದಗಿದೆ.
ಸರ್ಕಾರ
ಮಾವೋವಾದಿ ನಾಯಕ ಪ್ರಚಂಡ ಅವರು ಎರಡನೇ ಬಾರಿಗೆ ನೇಪಾಳದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಬುಧವಾರ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. 595 ಸದಸ್ಯ ಬಲದ ನೇಪಾಳ ಸಂಸತ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಂಡ ಅವರ ಪರ 363 ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ 210 ಸದಸ್ಯರು ಮತ ಚಲಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 22 ಸದಸ್ಯರು ಮತದಾನದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದಿದ್ದಾರೆ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು * ವರ್ಗ:ಏಷ್ಯಾ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾ
ಬೆಂಗಳೂರು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಸ್ವಾಭಿಮಾನ
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ತೇಗುವಿಕೆ
ತೇಗುವಿಕೆ ಎಂದರೆ ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ ಜಠರಗರುಳು ವ್ಯೂಹದ (ಅನ್ನನಾಳ ಹಾಗೂ ಜಠರ) ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಲ್ಲ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಚೆನ್ನಿಮಲೈ
>
ಚೆನ್ನಿಮಲೈ ತಮಿಳುನಾಡು ರಾಜ್ಯದ ಈರೋಡು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರಧಾನ ದೇವರು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಸ್ವಾಮಿ(ಮುರುಗ).
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್
right|thumb|350px|[[ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್‍ನ ವಿಂಗಡನೆ : {{legend|#4080FF|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#00FFFF|ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#FF8080|ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್}} {{legend|#00FF00|ದಕ್ಷಿಣ ಯುರೋಪ್}}]] ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪೂರ್ವ ಭಾಗದ ೧೦ ದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿನ ದೇಶಗಳು. ಇದು ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಭಾಗಶಃ ಏಕೆಂದರೆ ರಾಜಕೀಯ ಭೌಗೋಳಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ, ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಒಂದು ಪದದಲ್ಲಿ ಹೇಳಾಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಒಂದು ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. "ಪೂರ್ವ ಯುರೋಪ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳ ಪ್ರತಿಭಾವಂತರು ಎಂದು" ಇವೆ.
*
ಹೊಗೆ ಮಂಜು
"ಹೊಗೆ ಮಂಜು " ಎಂಬುದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗಿದೆ; "ಹೊಗೆ ಮಂಜು" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಮಂಜು ಎಂಬ ಪದಗಳ ಮಿಶ್ರಪದವಾಗಿದೆ. ಆಧುನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಎಂಬುದು ಒಂದು ವಿಧದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಆಂತರಿಕ ದಹನಕ್ರಿಯೆಯ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ವಾಹನಗಳ ಉತ್ಸರ್ಜನದಿಂದಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಹೊರಹಾಕುವ  ಹೊಗೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಗೆಗಳು ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನೊಂದಿಗೆ ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ದ್ವಿತೀಯ ಮಲಿನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇವು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉತ್ಸರ್ಜನಗಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಗೆ ಮಂಜು, ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲನ್ನು  ಸುಡುವುದರಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ನ ಮಿಶ್ರಣದಿಂದಲೂ ಕೂಡ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿ
"ಸ್ಮಾಗ್" (ಹೊಗೆ ಮಂಜು)ಪದದ ನಿಷ್ಪತ್ತಿಗೆ, Dr. ಹೆನ್ರಿ ಆಂಟೈನ್ ಡೇಸ್ ವೊಎಕ್ಸ್ ರವರು ಕಾರಣರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರು 1905 ರಲ್ಲಿ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಹೆಲ್ತ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ "ಸ್ಮಾಗ್ ಎಂಡ್ ಸ್ಮೋಕ್" ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು. ಡ್ಯೇಲಿ ಗ್ರಾಫಿಕ್ ಎಂಬ ಲಂಡನ್ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ   1905 ರ ಜುಲೈ 26 ರ ಆವೃತ್ತಿ,  ಡೆಸ್ ವೊಎಕ್ಸ್ ನ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಈ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ಅವರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರದೇ ಕೇವಲ ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಲು ಯಾವ ವಿಜ್ಞಾನವು ಬೇಕಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೊಗೆ ಮಂಜಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ 'ಸ್ಮಾಗ್' ಎಂದು ಪರಿಚಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ" ಅದರ ಮಾರನೆಯ ದಿನವೇ ವೃತ್ತ ಪತ್ರಿಕೆ  "Dr. ಡೇಸ್ ವೊಎಕ್ಸ್ ಲಂಡನ್ ದಟ್ಟ ಮಂಜನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಹೊಸ ಪದವನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವೆಗೈದಿದ್ದಾರೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. "ಹೊಗೆ ಮಂಜು" ಶಬ್ದ, 1893 ರ ಜನವರಿ 19 ರ ಲಾಸ್ ಏಜಂಲೀಸ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆ ಮೂಲಕ ಅದಕ್ಕೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದ "ಬುದ್ಧಿವಂತ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಬರಹಗಾರ"ನಿಗೆ ಅಕ್ಷರನಮನ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.
ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜು
1950 ರಲ್ಲಿ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಹೊಗೆ ಮಂಜನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಯಿತು. ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮಲಿನಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿದ್ದಾಗ ಇದು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಬಹುದಾದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ರಾಸಾಯನಿಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಎಂಬುದು ವಾಯುಮಂಡಲದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸೂರ್ಯನ ಬೆಳಕಿನ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ (NOx) ನ  ಮತ್ತು ಆವಿಯಾಗುವ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ (VOCs)  ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಹರಡುವ ಕಣಗಳನ್ನು ( ಪೃಥಕಣಗಳ ವಸ್ತುವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಸಾರಜನಕ ಮತ್ತು ಆಮ್ಲಜನಕ ಅಧಿಕ ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವಾಗ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಆಕ್ಸೈಡ್ಸ್ ಅನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕಾರುಗಳಲ್ಲಿ, ಲಾರಿಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಇಂಧನವನ್ನು ಉರಿಸುವ ಇಂಜಿನ್ ಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವ ನಿಷ್ಕಾಸ. VOCs, ಗ್ಯಾಸೊಲೀನ್ (ಪೆಟ್ರೋಲ್), ಬಣ್ಣಗಳು, ದ್ರಾವಕಗಳು, ಕೀಟನಾಶಕಗಳಂತಹ ಮಾನವ ನಿರ್ಮಿತ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಹಾಗು ಪೈನ್ ಮರ ಮತ್ತು ನಿಂಬೆ ಗಿಡದ ಉತ್ಸರ್ಜನದಂತಹ ಜೀವಿಜನ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುತ್ತದೆ.
ವಾಯು ಮಲಿನಕಾರಿಗಳ ಈ ಹಾನಿಕರ ಮಿಶ್ರಣವು ಕೆಳಕಂಡವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ:
ಈ ಎಲ್ಲಾ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಸಿಡೀಕರಿಸಬಲ್ಲವು. ಆದ್ದರಿಂದ ದ್ಯುತಿರಾಸಾಯನಿಕ ಹೊಗೆ ಮಂಜನ್ನು, ಆಧುನಿಕ ಕೈಗಾರೀಕರಣದ ಸಮಸ್ಯೆಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲಿರುವ, ಬೆಚ್ಚನೆಯ, ಒಣ ಹವಾಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಹಾಗು ಅಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೋಟಾರು ವಾಹನಗಳಿರುವ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದು ಗಾಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಾಗುವುದರಿಂದ, ವಿರಳವಾದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ
ಹೊಗೆ ಮಂಜು, ಅನೇಕ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮಾನವರ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದೆ. ನೆಲಮಟ್ಟದ ಓಝೋನ್, ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್, ಸಾರಜನಕ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್  ಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ, ಹಾಗು ವಾತಶೋಥ (ಶ್ವಾಸಕೋಶದಲ್ಲಿನ ವಾಯುಕೋಶಗಳು ಉಬ್ಬಿರುವುದು), ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್, ಮತ್ತು ಉಬ್ಬಸ ದಂತಹ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಮತ್ತು ಹೃದಯದ ಸಮಸ್ಯೆ ಇರುವವರಿಗೆ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಿವೆ. ಇದು ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ ಊಸಿರಾಟದ ನಾಳಗಳ ಉರಿಯೂತ ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಸರಿಯಾಗಿ ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗದಂತೆ, ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಆಳವಾಗಿ ಎಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ನೋವಾಗುವಂತೆ, ಉಬ್ಬಸಪಡುವಂತೆ, ಕೆಮ್ಮುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಕಣ್ಣಿನ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನ ಉಪದ್ರವಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು ಹಾಗು ಮೂಗಿನ ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಒಳಪೊರೆಯನ್ನು ಒಣಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸೋಂಕಿನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡುವ ದೇಹದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಿ ರೋಗಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಓಝೋನ್ ನ ಮಟ್ಟವು ಹೆಚ್ಚಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಯಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಸಾವಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
U.S. EPA, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಏರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇನ್ ಡೆಕ್ಸ್(ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚಿ) ಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಿತು. 85 ರಿಂದ 104 ppbv ವರೆಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು 8 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲದ ಓಝೋನ್ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣವನ್ನು "ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂವೇದನೆಯ ಜನರ ಗುಂಪಿಗೆ ಆರೋಗ್ಯಕರವಲ್ಲ", 105 ppbv ರಿಂದ 124 ppbv ವರೆಗೆ "ಆರೋಗ್ಯಕರವಲ್ಲ" ಮತ್ತು 125 ppb ರಿಂದ 404 ppb ವರೆಗೆ "ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕರ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಿತು. ಇತರ ಮಲಿನಕಾರಿಗಳಿಗು ಕೂಡ "ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರ" ಮಟ್ಟವೆಂದರೆ ಹೀಗಿದೆ: PM10 ಗೆ 355 μg m−3 - 424 μg m−3 ; CO ಗೆ 15.5 ppm - 30.4ppm ಮತ್ತು   NO2 ಗೆ 0.65 ppm - 1.24 ppm.
ಆನ್ಟರಿಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜುಮಾಡಲಾದ ಪ್ರತಿವರ್ಷದ  9,500 ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣಕ್ಕೆ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಿತು.
ಅಮೇರಿಕನ್ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಸೊಸೈಟಿ ಯ  20-ವರ್ಷಗಳ ಅಧ್ಯಯನ, ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನ ಒಡ್ಡುವಿಕೆಯಿಂದ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಅಕಾಲಿಕ ಮರಣದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು 8 ಗಂಟೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣಕ ಬಹುಶಃ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು.
ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳು
ಹೊಗೆ ಮಂಜು, ಬಹುಪಾಲು ಯಾವುದೇ ಹವಾಮಾನದಲ್ಲಾದರೂ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಗೆ ಅಥವಾ ಅನಿಲಗಳಂತಹ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಇರುವಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೂ, ಇದು ಉಷ್ಣ, ಬಿಸಿಲು ಹವಾಮಾನದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಕೆಟ್ಟದ್ದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಶೃಂಗೀಯ ಪರಿಭ್ರಮಣೆಯನ್ನು ತಡೆಯುವಷ್ಟು ಮೇಲ್ಮೈ ಗಾಳಿಯು ಬಿಸಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಇದು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಲಂಡನ್, ಅಟ್ಲಾಂಟ, ಹೌಸ್ ಟನ್, ಫೊನಿಕ್ಸ್, ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್, ನವ ದೆಹಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್, ಕೈರೋ, ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್, ಸ್ಕಾರ್ಮೆಂಟೊ, ಸಾವೋ ಪಾಲೊ, ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ, ಚಿಲಿಯ ಸ್ಯಾನ್ಟಿಗೊ, ಟೊರಾಂಟೊ, ಅಥೆನ್ಸ್, ಬೀಜಿಂಗ್, ಶಾಂಘೈ, ಮ್ಯಾನಿಲಾ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್, ಸೌಲ್‌‌, ರಾಂಡ್ ಸ್ಟ್ಯಾಡ್ ಅಥವಾ ರುಹ್ರು ಪ್ರದೇಶ ದಂತಹ ದಟ್ಟಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿವಿಸ್ತರಿತ ಕಾಲಾವಧಿವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅಪಾಯಕರ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಬಹುದು.
ಲಂಡನ್
1306 ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ನಲ್ಲಿ, ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಕುರಿತ ಕಳವಳದಿಂದಾಗಿ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಉರಿಸುವುದನ್ನು ಎಡ್ವರ್ಡ್ I (ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ)  ನಿಷೇಧಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. 1661 ರಲ್ಲಿ, ಜಾನ್ ಎವ್ಲಿನ್ ನ ಫುಮಿಫುಜಿಯಮ್ , ಖನಿಜಯುಕ್ತ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ಬದಲಿಗೆ ಪರಿಮಳವುಳ್ಳ ಮರವನ್ನು ಸುಡಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿತು. ಆತ ಇದರಿಂದ ಕೆಮ್ಮುಂಟಾಗುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ. ಅದೇ ವರ್ಷ ಗ್ರೆಶಮ್‌‌ ಕಾಲೇಜಿನ ಲಾವಣಿ ಯು ಹೇಗೆ ಹೊಗೆ "ನಮ್ಮ ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳು ಮತ್ತು ಉಸಿರನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕಬ್ಬಿಣವನ್ನು ತುಕ್ಕುಹಿಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದನ್ನು ವಿವರಿಸಿತು.
19ನೇ ಮತ್ತು 20 ನೇ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನ ಭಾರಿ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳು ಮುಂದುವರೆದವು. ಅಲ್ಲದೇ ಇವುಗಳಿಗೆ "ಪಿ-ಸೋಪರ್ಸ್" ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು. 1952 ರಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ಮಹಾ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಲಂಡನ್‌ ನ ಬೀದಿಗಳನ್ನು ಕಪ್ಪಾಗಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ 4 ದಿನಗಳ ಅಲ್ಪಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು 4,000 ದಷ್ಟು ಜನರನ್ನು ಬಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು (ಮುಂದೆ ನಂತರದ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ 8,000 ದಷ್ಟು ಜನರು ಮೃತಪಟ್ಟರು). ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಾವಿಗೆ ಫ್ಲೂ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. 1956 ರಲ್ಲಿ, ಹೊರಬಂದ ಕ್ಲೀನ್ ಏರ್ ಆಕ್ಟ್, ರಾಜಧಾನಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಗೆರಹಿತ ವಲಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ತೀವ್ರ ಮತ್ತು ಸತತ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಲಂಡನ್ ನ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಕಳೆದುಹೋದ ಹಿಂದಿನ ವಿದ್ಯಮಾನವಾಯಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ ಲಂಡನ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಚ್ಚಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಟ್ಟಡಗಳು ಹಿಂದೆಯಿದ್ದ ಕಲ್ಲಿನ ಹೊರನೋಟಕ್ಕೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇವು ಎರಡು ಶತಮಾನಗಳ ವರೆಗೆ ಕ್ರಮೇಣ ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದ್ದವು. ಸಂಚಾರ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಹೊಗೆಮಂಜು ಈಗಲೂ ಆಧುನಿಕ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಮೆಕ್ಸಿಕೋ ನಗರ
ಎತ್ತರದ ನಾಡಿನ ಬೋಗುಣಿಪ್ರದೇಶದಿಂದಾಗಿ ತಣ್ಣನೆಯ ಗಾಳಿ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ನಗರದ ಪಟ್ಟಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಾಹನ ದಿಂದಾಗುವ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಡೆದು, ಅದನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಪೀಡಿತ ನಗರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಗರವೆಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಈ ನಗರ ಕೇವಲ ಒಂದು ಯುಗದೊಳಗೆ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಅಥವಾ ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಸಾರಜನಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ನಂತಹ ಮಲಿನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವುದರೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಲಿನಗೊಂಡಿರುವ ನಗರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿತು.
ತೆಹ್ರಾನ್
ತೆಹ್ರಾನ್ ಮತ್ತು ಇರಾನ್ ನಲ್ಲಿ 2005ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಬೇಕಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೇ 1600 ಜನರನ್ನು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಕಾರಿನಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಶೋಧಿಸದ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ, ಸುಮಾರು 300 U.S. ಕೌಂಟಿಗಳು, ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಂಬಿಯಂಟ್ ಏರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ  ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಪ್ರಕಾರ  ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಲಿನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿದ್ದು, ವಾಯುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಿದೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿತು. ದೊಡ್ಡದಾದ, ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ವಾಯುವಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಿರುವ ವಲಯಗಳಾದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮತ್ತು ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜತೆ ಈ ಪ್ರದೇಶಗಳು ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ಮಹಾನಗರಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರೆದಿದೆ. ಅನೇಕ U.S. ಮತ್ತು ಕೆನಡಾ ಸರ್ಕಾರದ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು, ನೈಜಕಾಲದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟದ ನಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಮುನ್ಸೂಚನೆಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಸಹಯೋಗ ಹೊಂದಿವೆ.
ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾನ್ ಜಾಕ್ವೀನ್ ವ್ಯಾಲಿ
ಇವು ತಗ್ಗು ಜಲಾಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದರೊಂದಿಗೆ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿರುವುದಿಂದ ಇವುಗಳ ಕಣಿವೆಗಳು ಅವುಗಳ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿಗಾಗಿ ಕುಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಈ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮಿಲಿಯನ್ ಗಟ್ಟಲೆ ವಾಹನಗಳು, ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೊ ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲಿಸ್/ಲಾಂಗ್ ಬೀಚ್ ನ ಬಂದರು ಸಂಕೀರ್ಣಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಇನ್ನಷ್ಟು ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿವೆ. ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ವಹಿಸಿದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಸರ್ಕಾರದ ಬಹು ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ವಿಧಿಸಿದಂತಹ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳ ಹಂತ 1ನ್ನು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಅನೇಕ ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಿಂದ ಕೇವಲ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಇಳಿಯುವಂತೆ  ಕಡಿಮೆಮಾಡಿತು. ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಕೊಂಡ ಈ ವಲಯಗಳು, ಕಾರುಗಳಿಂದ, ಲಾರಿಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೂಲಗಳಿಂದ ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇದು ಈಗಲು ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಮಾಣಕವನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ 25 ದಶಲಕ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನರಿಗೆ ಜ್ವಲಂತ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ.
ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ
ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೌತ್ ಈಸ್ಟ್ ಏಷ್ಯನ್ ನೇಷನ್ಸ್ (ASEAN) ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿತು ಮತ್ತು  ಅಂತರಗಡಿ  ಹೊಗೆ ಮುಸುಕು ಮಾಲಿನ್ಯದ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿಹಾಕಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ರೀಜನಲ್ ಹೇಸ್ ಆಕ್ಷನ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ (RHAP) ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿತು ಹಾಗೂ ಕೊ- ಆರ್ಡಿನೇಷನ್ ಅಂಡ್ ಸಪೋರ್ಟ್ ಯುನಿಟ್ (CSU) ಅನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಕೆನಡಾದ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ RHAP,  ಕಾಡು/ಸಸ್ಯವರ್ಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ಬಗ್ಗೆ, ನಿಗಾವಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. ಅಲ್ಲದೇ ಫೈರ್ ಡೇಂಜರ್ ರೇಟಿಂಗ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ (FDRS) ಅನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಮಲೇಶಿಯ ಮೆಟಿಯೊರಾ ಲಾಜಿಕಲ್ ಸರ್ವೀಸ್ (MMS), 2003 ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನ ರೇಟಿಂಗ್(ಬೆಲೆಕಟ್ಟಲು) ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇಂಡೋನೇಶಿಯನ್ನರು ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದ ರೈತರ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕಾನೂನು ನೀತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಮಾಡಲು ವಿಫಲರಾದರು.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಣಗಳು
ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಉಗುಳುವಾಗ ಬೃಹತ್ ಮಟ್ಟದ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಅನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಹೊಗೆ ಮಂಜನ್ನು ಅಥವಾ ವೊಗ್ಅನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬಲ್ಲದು.
ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸೂಚಿ
ಹೊಗೆ ಮಂಜಿನ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಭ್ರಮಾಪಕಗಳಂತಹ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ದೃಷ್ಟಿ ಉಪಕರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಅಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಸುಕು ದೃಗ್ಗೋಚರತ್ವ  ಮತ್ತು ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಚಾರ ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಆದರೂ ಮುಸುಕು, ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಗಾಳಿಯ ಸೂಚಕವು ಆಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಅಮೇರಿಕಾದ ಏರ್ ಕ್ವಾಲಿಟಿ ಇನ್ ಡೆಕ್ಸ್, ಮಲೇಶಿಯಾದ API(ಏರ್ ಪೊಲ್ಯುಷನ್ ಇನ್ ಡೆಕ್ಸ್) (ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯ ಸೂಚಿ) ಮತ್ತು ಸಿಂಗಾಪುರ್‌ನ  ಪೊಲ್ಯುಟೆಂಟ್ ಸ್ಟಾಂಡರ್ಡ್ ಇನ್ ಡೆಕ್ಸ್ ನಂತಹ ಖಚಿತವಾದ ಮತ್ತು  ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ವಾಯು ಸೂಚಿಯಿಂದ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತೇಲುತ್ತಿರುವ ಪೃಥಕ್ಕಣ ವಸ್ತುಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಕೆಲವು ಅಧಿಕಾರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರಣವಾಗುವ ಕೆಲವು ಮಲಿನಕಾರಿಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗ ಮಾಡುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ಅಮೇರಿಕನ್ AQI ಅನ್ನು ಆರು ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ ವರ್ಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ AQI ಕೇವಲ 0 ಯಿಂದ 500 ವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಓಡುತ್ತದೆ. 301 ರಿಂದ 500 ರವರೆಗಿನ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಅಪಾಯಕರ ವೆಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಹಾಗೂ ಇದನ್ನು ಸೂಚಿಸಲು ಕಡುಗೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಮಲೇಶಿಯಾದ API ಸೀಮಿತ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ; ಇದರ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕರ ರೀಡಿಂಗ್ 500 ಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲೆ ಹೋಗಬಹುದು. 500ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ, ಹೊಗೆ ಮಂಜು ಬಂದ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅಗತ್ಯವಲ್ಲದ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಬಂದರುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ತುರ್ತುಸ್ಥಿತಿ ಘೋಷಿಸುವುದರ ಅರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ ಪೀಡಿತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಖಾಸಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧಗಳನ್ನು ಹೇರಲಾಗುತ್ತದೆ. 2005 ರ ಮಲೇಶಿಯನ್ ಮುಸುಕು(ಹೇಜ್) ಮತ್ತು 1997 ರ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯನ್ ಮುಸುಕು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ, ಕ್ಲಾಂಗ್, ಕುಲಾ, ಸೆಲನ್ಗಾರ್ ಬಂದರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಮಲೇಶಿಯಾದ ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರಾವಾಕ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಕರ API ಮಟ್ಟಗಳಿಂದಾಗಿ  ತುರ್ತು ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಲಾಗಿತ್ತು.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
"[A]s he handed me into a fly after superintending the removal of my boxes, I asked him whether there was a great fire anywhere? For the streets were so full of dense brown smoke that scarcely anything was to be seen. "Oh, dear no, miss," he said. "This is a London particular." I had never heard of such a thing. "A fog, miss," said the young gentleman."
- Charles Dickens
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೊಗೆ ಮಂಜು
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಸಂಸ್ಥೆ
thumb|180px|[[ನೆಲ್ಸನ್ ಮಂಡೇಲಾ ಚ್ಯಾಟಮ್ ಸದನದ 'ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ: ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ' ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ೧೦ ಜುಲೈ ೧೯೯೬.]]
ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಸಂಸ್ಥೆಪ್ಯಾರಿಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ 1919ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಶಾಂತಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ನೆರೆದಿದ್ದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚಕ್ರಾಧಿಪತ್ಯದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆದು ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 20 ಜುಲೈ 1920ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಲಂಡನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಉದಯಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೆ 16 ಜುಲೈ 1926ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ರಾಜರ ಮನ್ನಣೆ ದೊರೆತು ಅವರು ಅನುಗ್ರಹಿಸಿದ ಸನ್ನದಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳು ಆರಂಭವಾದುವು. ಅಂದಿನಿಂದ ಇದರ ಹೆಸರು ರಾಯಲ್ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರಸಂಸ್ಥೆ (ರಾಯಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್) ಎಂದಾಯಿತು. ಈಗ ಇದು ಛಾಥಮ್ ಸದನ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಧ್ಯೇಯೋದ್ಧೇಶಗಳು
ಇದರ ಧ್ಯೇಯ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ರಾಜಕೀಯ, ಆರ್ಥಿಕ, ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮೊದಲಾದ ದೃಷ್ಟಿಗಳಿಂದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತವಾಗಿ ಸಮದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಅಥವಾ ಯಾವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷದ ಸೋಂಕೂ ಇಲ್ಲ. ಸನ್ನದಿನ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಾವ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಚಾರದಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಕೊಡಬಾರದು; ಇದರ ಚರ್ಚಾಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲೂ ಪ್ರಕಾಶನಗಳಲ್ಲೂ ವ್ಯಕ್ತವಾದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಸದಸ್ಯರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞರಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದವರೇ ಇದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರು-ವೈಕೌಂಟ್ ಸೆಸಿಲ್, ವಿನ್‌ಸ್ಟನ್‌ ಚರ್ಚಿಲ್‌, ಮೇಜರ್ ಅಟ್ಲೀ ಮೊದಲಾದವರು. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷ. ಇದರ ಆಶ್ರಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಕೆನಡ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯತ್ವ ಕೇವಲ ಆಮಂತ್ರಣಗಳ ಮೂಲಕ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ ವಿದ್ವಾಂಸರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಮನ್ನಣೆ, ಪುರಸ್ಕಾರ. ಸದಸ್ಯರ ಸಂಖ್ಯೆ ಸು. 3,000. ಪುಸ್ತಕಾಲಯದಲ್ಲಿ 10 ಲಕ್ಷಕ್ಕೆ ಮೀರಿ ಗ್ರಂಥಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕ ಪ್ರಕಾಶನಗಳು-ಸರ್ವೆ ಆಫ್ ಇಂಟನಾರ್್ಯಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (ವಾರ್ಷಿಕ); ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಬುಕ್ ಆಫ್ ಇಂಟನಾರ್್ಯಷನಲ್ ಲಾ (ವಾರ್ಷಿಕ); ಇಂಟನ್ಯಾಷನಲ್ ಅಫೇರ್ಸ್ (ತ್ರೈಮಾಸಿಕ); ದಿ ವಲ್ರ್್ಟ ಟುಡೇ (ಮಾಸಿಕ). ಇವಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ಇತರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಕಾಶನಗಳೂ ಉಂಟು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಅನುರಾಗ ಸ್ವರದಲ್ಲಿ ಅಪಸ್ವರ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೫ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮಹಲಿಂಗರಂಗ
ಮಹಲಿಂಗರಂಗ : - ಕ್ರಿ.ಶ.೧೬೭೫ ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಅಚ್ಚ ಕನ್ನಡ ಕವಿ. ಕನ್ನಡದ ಕೆಚ್ಚೆದೆಯಿಂದ ಕನ್ನಡದ ಭಾಷೆಯ ಅಭಿಮಾನವನ್ನು ಸಾರಿ ಹೇಳಿದ ಕವಿಗಳ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ (ರಂಗನಾಥ) ಮಹಾಲಿಂಗರಂಗ ಒಂದು ಗಣ್ಯವಾದ ಪಡೆದಿದ್ದಾನೆ. ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವ ಅವನ ಅನುಭವಾಮೃತ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿದೆ.
ಜನನ
ಸ್ಥಳ :- ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇರಿದ ಉಚ್ಚಿಂಗಿ ದುರ್ಗದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.ಗುರು ಸಹಜಾನಂದ. ದಾವಣಗೆರೆ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಜಗಳೂರು ತಾಲೂಕಿನ ಕೊಣಚಗಲ್ ಬಳಿಯ ರಂಗನಾಥಸ್ವಾಮಿ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಾಣ ಹೊಂದಿದರು. .
ಅನುಭವಾಮೃತ
ಅನುಭಾವಮೃತ ಕೃತಿಯನ್ನು ಭಾಮಿನಿ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದನು.ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೮೦೪ ಪಂದ್ಯಗಳು ೧೧ ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಕನ್ನಡ ನುಡಿಯ ಹಿರಿಮೆಯನ್ನು 17ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲೇ ಸಾರಿದ ಮಹಾನ್ ಕವಿ ಮಹಲಿಂಗರಂಗ.
ಮಣ್ಣ ಬೆನಕಗೆ ಮಜ್ಜನದೊಳೇ ತನ್ನ ಮರಣವದೆಂಬ ಗಾದೆಯಲಿನ್ನು ಮಾಯೆಗೆ ತನ್ನ ಮೂಲವನರಿಯೆ ಲಯವಹುದು ಈ ಬಗೆಯ‌ ಹೇರಳವಾದ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಗಹನವಾದ ಪ್ರಮೇಯವನ್ನು ತಿಳಿ ಹೇಳುವುದರಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಕವಿ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಜಿಜ್ಞಾಸೆ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ದ ಮುಖ್ಯಸ್ರೋತವಾಗಿತ್ತು. ಪರಮಾರ್ಥಸಾಧನೆಯ ಮಾರ್ಗದ ಶೋಧವೇ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. 'ಭಕ್ತಿಮಾರ್ಗ'ಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ 'ಜ್ಞಾನಮಾರ್ಗ'ಕ್ಕೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಈ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'.
ವೀರಶೈವ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅದ್ವೈತ ಸಿದ್ಧಾಂತದೊಡನೆ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಿ ಅರ್ಥೈಸಲೆತ್ನಿಸಿದ ನಿಜಗುಣ ಶಿವಯೋಗಿಗಳು 15ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ 'ಕೈವಲ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ'ಕ್ಕೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೊಡುಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿ ಅನಂತರದ ಮಹತ್ತರ ಕೊಡುಗೆ 17ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕವಿ ಮಹಲಿಂಗರಂಗನದು. ನಿಜಜೀವನದ ಅನುಪಮ ಉಪಮೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಷಟ್ಪದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಲಿಂಗರಂಗ ಕವಿಯು ತನ್ನ 'ಅನುಭವಾಮೃತ' ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಆದಿಶಂಕರರ ಅದ್ವೈತ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿರುವ ಬಗೆ ಅನನ್ಯವಾದುದಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಕನ್ನಡದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲೊಂದೆಂದು ಹೇಳ ಬಹುದಾಗಿದೆ ಮರ್ಕಟಕೇಕೆ ಮಾಣಿಕ್ಯ?, ನಾಯಿಗೇತಕೆ ನವರಸಸಾನ್ನ?, ರಾಣಿಯೇಕೆ ನಂಪುಂಸಕಗೆ?,ನರಿಗೇಕೆ ಸುದ್ದಿಲೋಕ? - ಇಂತಹ ದೃಷ್ಟಾಂತ, ಉಪಮಾ,ರೂಪಕದ ಮಾತುಗಳು ಇವನ ಶೈಲಿ ಎಷ್ಟು ಹೃದ್ಯ ವಾದಿಸಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.ಈ ಕನ್ನಡ ಗ್ರಂಥ ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗೆ ಹಿಂದೆಯೇ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು
ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್
thumb|right|280px|ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್ ಉತ್ತರ ಯುರೋಪ್ ಸಂಯುಕ್ತ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಭೂವಿಂಗಡನೆ ಪ್ರಕಾರ ಯುರೋಪ್ ಖಂಡದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
*
ಮಾಯಮ್ಮನ ಕುಣಿತ
ಪರಿಚಯ
ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರಕಾರವಾಗಿರುವ ಮಾಯಮ್ಮನ ಕುಣಿತವು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಧ್ದರಾಮೇಶ್ವರ ಜಾತ್ರೆಯ ಸಂಧರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಡ್ದಾಯವೆಂಬಂತೆ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ವೀರಶೈವರ ಹೊರತಾಗಿ ಬೇರೆ ಯಾರೂ ಮಾಯಮ್ಮನ ಕುಣಿತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಕುಣಿಯುವುದು ಒಬ್ಬರೆ. ಅವರಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ಎರದು ನಗಾರಿ, ಎರಡು ಕರಡೆ, ಒಂದು ದಿಮ್ಮು, ಎರಡು ಮೌರಿ, ಎರಡು ಕಹಳೆ ಮತ್ತು ಶ್ರುತಿ, ಇವಿಷ್ಟು ವಾದ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ.
ಮಾಯಮ್ಮ
ಆರು ಅಡಿ ಉದ್ದದ ಮರದ ಕೊಂತ ಅಥವಾ ಮರದ ತುಂಡಿಗೆ ಸೀರೆ ಉಡಿಸಿ ಡಾಬು ತೊಡಿಸುವರು. ತಲೆ ಮಾತ್ರ ಬೆಳ್ಳಿಯದ್ದಗಿದ್ದು ತಲೆ ಕೂದಲಿಗೆ ಟೋಪನ್ ರೀತಿಯ ಜಡೆ ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೆಗಲಿಗೆ ನೇತು ಹಾಕಿರುವ 'ನವಾರ'ದಲ್ಲಿ (ಪಟ್ನ) ಕೊಂತವನ್ನು ಸಿಕ್ಕಿಸಿಕೊಂದಡು ಮಾಯಮ್ಮನ ಈ ಕಡ್ಡಿ ಗೊಂಬೆಯ ತಲೆಯನ್ನು ಎಡ-ಬಲಕ್ಕೆ ಬೀಸುತ್ತಾ ಕುಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕುಣಿತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೇ ಇರಬೇಕೆಂಬ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ. ಕುಣಿತ ಗೊತ್ತಿರುವ ಯಾರು ಬೇಕಾದರೂ ಕುಣಿಸಬಹುದು.
ಮುಕ್ತಾಯ
ಈ ಕುಣಿತವು ಸಿಧ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ ಉತ್ಸವ ಹಾಗೂ ಜಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಜನರು ಈ ನೃತ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಸಿಧ್ಧರಾಮೇಶ್ವರ ಉತ್ಸವವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಯುವಕರು ಮಾಯಮ್ಮನ ಉತ್ಸವದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಿಯಮ್ಮನ ಕೊಂತ ಉತ್ಸವಕ್ಕಾಗಿ ಬಹಳ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಗೊಂದಲ
ಈ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ಜನರು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ದೆಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ಆ ಕುಣಿತವು ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದುಇದಕ್ಕೂ ಅದಕ್ಕೂ ಯಾವುದೇ ಸಾಮ್ಯತೆಗಳು ಇಲ್ಲ.ಇದು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವಿಶೇಷ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ. ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕುಣಿತಗಳು ವರ್ಗ:ಜನಪದ ಕಲೆಗಳು
ನೆಹರು ಮೈದಾನ, ಮಂಗಳೂರು
ನೆಹರು ಮೈದಾನ ಅಥವಾ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಮೈದಾನವು ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕದ ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಹು ಉದ್ದೇಶಿತ ಮೈದಾನವಾಗಿದೆ. ಈ ಮೈದಾನವು ನಗರದ ಹಂಪನಕಟ್ಟೆಯ ಹೃದಯಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. ಮೈದಾನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಫುಟ್ಬಾಲ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ರಾಜಕೀಯ ರ್ಯಾಲಿಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಉತ್ಸವಗಳು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಂತಹ ಅನೇಕ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ನೆಹರು ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪ್ರಧಾನಿ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಯಿತು.
ನೆಹರು ಮೈದಾನವು ದೇಶೀಯ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂತರ-ಶಾಲಾ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜು ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಸ್ಪೋರ್ಟ್ಸ್ ಕ್ಲಬ್ (MSC) ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದ್ದು, ನೆಹರೂ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ (KSCA) ಮಂಗಳೂರು ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಫುಟ್ಬಾಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ (DKDFA), ನೆಹರು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ "ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದ ಕಪ್" ಅನ್ನು ಆಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ವಿವಿಧ ಶಾಲಾ-ಕಾಲೇಜುಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಲಿದ್ದು, ಏಳು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳು ನಡೆಯಲಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆಗಳು
ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ
ಶಿಕ್ಷಣದ ಅರ್ಥ: thumbnail|right|ಪ್ರಗತಿ ಶೀಲ ಶಿಕ್ಷಣ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ಪದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವದ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಆ ಅರ್ಥವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವ ಒಂದು ಸಮರ್ಥ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ್ಟವಾಗಿ ಇದೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಎಂಬ ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟ್ಟ .ತತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರು ,ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು ಮತ್ತು  ಸಾಧುಸಂತರು ಇನ್ನು ಮುಂತಾದವರೆಲ್ಲರೂ ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ  ದೃಷ್ಟಿ  ಕೋನಗಳಿಗನುಗುಣವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಪೂರ್ಣವಲ್ಲದಿದ್ದರು ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾದ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದಂಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಿಡಿಯುವದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಯಾವುದೇ  ವ್ಯಾಖ್ಯೆಯನ್ನು  ತಳ್ಳಿಹಾಕುವಂತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಸಂಕೀರ್ಣವಾದುದು ಹಾಗೂ ಸಕ್ರಿಯವಾದುದು ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಾನವನಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣವು ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಣದ ಬಗೆಗೆ ಅಂತಿಮ ಹೇಳಿಕೆ ಸಾಧ್ಯವೆ ಇಲ್ಲ ವೆನ್ನಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಭಾರತ:
ಆದಿ ಮಾನವ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಂಚಾರಿ ಜೀವನವನ್ನವಲಂಬಿಸಿ ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಡುಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಾ ಅಲೆಮಾರಿ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜೋತು ಬಿದ್ದು ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ನದಿ ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿ ಸ್ಥಾಯಿಯಗಿ ಒಂದುಕಡೆ ನೆಲೆಯಾಗಿ ನಿಂತು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಜೀವನಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡಿದ. ಅಂದಿನಿಂದ ಮಾನವ ಗುಂಪಾಗಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲಾರಂಭಿಸಿ ವ್ಯವಸಾಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಉಪಕಸುಬುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಜೀವನ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಾನವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ವರ್ಗ ಪದ್ದತಿಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಮೂಡಲರಂಭಿಸಿದರು. ಇದರ ಪರಿಣಮವಾಗಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳು ಸಮಾಜದ ಕಾರ್ಯಕಲಾಪಗಳನ್ನು ನೇರವೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ವರ್ಗ ಪಾಠ ಪ್ರವಚನ ಭೋದಿಸುವ ಕಾರ್ಯ,ಕ್ಷತ್ರಿಯ ವರ್ಗ ರಾಜ್ಯ ಪಾಲನೆ ವೈಶ್ಯ ವರ್ಗ ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯವಹಾರ, ಶೂದ್ರ ವರ್ಗ ಸಮಾಜದ ಶುಚಿತ್ವಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳ ಚಾಕರಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದಿತ್ತು. ಹೀಗೆ ಇವು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯ ನೇರವೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದವು. thumbnail|right|ಗುರುಕುಲ ಪದ್ಧತಿ ಅಂದು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅಷ್ಟು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸ್ತ್ರೀಯಂತು ಅಕ್ಷ್ರರಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದೆ ಅಪರಾದವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯಾಸಂಗ ವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾವಂತರ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಹಳ ಕಡಿಮೆ ಇತ್ತು. ಕಾರಣ ವ್ಯವಸಾಯವೇ ಪ್ರಧಾನವಾದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವವಿರಲಿಲ್ಲ .ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಕಾರಣ ಗಣಿತ, ವೇದ, ಆಲಂಕಾರ, ಉಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಷಯ ಭೋಧನೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮರೆಯಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಬದಲಿಗೆ ಕೂಲಿ ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರಸಾರ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ನಂತರ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಹಸ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಂದ, ಜನ ಸಂಖ್ಯೆ ಏರಿಕೆಯಿಂಲು ನಾನಾ ಅವಿಷ್ಕಾರಗಳು,ಹೊಸ ಹೊಸ ಬೇಡಿಕೆಗಳು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕಂಡು ಬಂದುದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ  ಕೂಲಿ ಮಠದ ಶಿಕ್ಷಣವು ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು. ಕಾಲಾನಂತರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಕ ಶಿಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಈಗ ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿರುವ ಶಿಕ್ಷಣ.ಅಂದರೆ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವೆ ಶಿಕ್ಷಕ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳೊಡಗೂಡಿ ನಡೆಯುವ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಈ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತವಾದ, ಉತ್ತಮವಾದ ಗಾಳಿ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಪ್ರಶಾಂತವಾತವರಣದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕಟ್ಟಡವಿರಬೇಕು, ಆ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು,ವಿಷಯ ಬೋಧಿಸುವ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಬೋದಕ ವೃಂದ, ಹಾಗೂ ಪಾಠಪೀಠೋಪಕರಣಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿರಬೇಕು. ಈ ಎಲ್ಲದರ ಔಪಚಾರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಆಡಳಿತ ವರ್ಗಬೇಕು.
ಹೀಗೆ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ, ಮಸೀದಿ, ಮಠಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿಕಾಸ ಹೊಂದುತ್ತಾ ಇಂದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ವರಿಗು ಲಭ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಳುವ ಮತ್ತು ಪಡೆಯುವ ಹಕ್ಕು ಇಂದಿನ ಪ್ರಗತಿಶೀಲ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಚರಿತ್ರೆಯ ಪೂರ್ವದಿನಗಳಿಂದ ಆಧುನಿಕ ಕಾಲಾವಧಿಯವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಕಲೆಗಳು ಬೆಳೆದುಬಂದಿವೆ. ಕಲೆಗಳು ಬದುಕಿನ ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತಿವೆ. ನರ್ತನ ಗಾಯನ, ಚಿತ್ರಣ ಎಲ್ಲರಿಗು ಇಷ್ಟ, ಹಾಗೆಯೇ ಕಲೆಯೂ ಅಷ್ಟೇ, ಕಲೆಗಳಿಲ್ಲದ ದೇಶವಿಲ್ಲ, ಸಾಹಿತ್ಯವಿಲ್ಲದ, ಭಾಷೆಯಿಲ್ಲ. ನರ್ತನ ಸಂಗೀತ ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮುಂತಾದ ಸಂಗೀತಸಾಹಿತ್ಯಕಲೆಗೆ ಜಾನಪದವೇ ಮೂಲ. ಭಾರತೀಯ ಜನಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಒಂದಂಗವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡವು.ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಬೆಂಕಿ, ಮಳೆ ಇದನನ್ನು ಕಂಡು ಕಣಿದುಕುಪ್ಪಳಿಸಿದ. ತನ್ನ ದುಡಿಮೆಯ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಹಾಡಿಕುಣಿದು ಕುಪ್ಪಳಿಸಿ ಈ ಎಲ್ಲದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಜನಸಮುದಾಯದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಹಾಗೆ ಪೀಳಿಗೆಯಿಂದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಬಳುವಳಿಯಾಗಿ ಬಂದಿತು. ಜಾನಪದರು ಆಯಾಸದರಿವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಕಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೀಸುವಾಗ. ಕಟ್ಟುವಾಗ, ಮದುವೆಯಾಗುವಾಗ ಕಳೇಕೀಳುವಾಗ, ನಾಟಿ ಹಾಕುವಾಗ ಸುಗ್ಗಿಮಾಡುವಾಗ ಹೀಗೆ ಹಲವು ಸಂದಾರ್ಭದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದರ ಭಾವನೆಯು ತ್ರಿಪದಿಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣ ಈ ಕಲೆ ಆಧುನೀಕರಣಗೊಂಡಂತಹ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾ ಬಂದಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಹೊಸ ಹೊಸ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು ಬಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಳಾದ ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕುಚುಪುಡಿ, ಒಡಿಸ್ಸೆ, ಮಣಿಪುರಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತವೂ ಕೂಡ ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. ಈ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಕಲೆಗೆ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಆದರೆ ಆದಿಮಾನವನ ಮತ್ತು ಜಾನಪದಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣದ ಅಗತ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹರಿದುಬಂದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವರ್ಗದ ಕಲೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಕಲೆಗಳು ಮೌಖಿಕತೆಗಿಂತ ಲಿಖಿತ ರೂಪಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಫ್ರಮುಖ್ಯತೆ ಇತ್ತಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಶಿಕ್ಷಣದ ಮಹತ್ವವು ಆಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಗತಿಶೀಲವಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾರತದ ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಭಾರತಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪದವಿಗಳು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಾಸಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.