cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಬ್ರಷ್ ರಹಿತ ಡಿಸಿ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೋಟಾರ್
ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೋಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ನ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ-ತೂಕದ ಅನುಪಾತ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗ, ವೇಗ (rpm) ಮತ್ತು ಟಾರ್ಕ್‌ನ ಬಹುತೇಕ ತತ್‌ಕ್ಷಣದ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣೆ. ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪೆರಿಫೆರಲ್ಸ್ (ಡಿಸ್ಕ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು, ಪ್ರಿಂಟರ್‌ಗಳು), ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳು ಮತ್ತು ಮಾದರಿ ವಿಮಾನದಿಂದ ಆಟೋಮೊಬೈಲ್‌ಗಳವರೆಗಿನ ವಾಹನಗಳಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಆಧುನಿಕ ವಾಷಿಂಗ್ ಮೆಷಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ರಬ್ಬರ್ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗೇರ್‌ಬಾಕ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಡ್ರೈವ್ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿವೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬ್ರಷ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ೧೯ ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಈಗಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದೆ. ೧೯೬೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಘನ ಸ್ಥಿತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ರೋಟರ್ (ಯಂತ್ರದ ತಿರುಗುವ ಭಾಗ) ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಟರ್ (ಯಂತ್ರದ ಸ್ಥಿರ ಭಾಗ) ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಮೋಟರ್ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಎರಡೂ ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಗಳಾಗಿವೆ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೋರ್ ಸುತ್ತಲೂ ತಂತಿಯ ಸುರುಳಿಯಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವೈರ್ ವಿಂಡಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿರುವ ಡಿಸಿ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೋಟರ್ ಅನ್ನು ಚಲಾಯಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಮರುಹೊಂದಿಸಲು ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರೋಟರ್ ಚಲಿಸುವಾಗ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಜೋಡಣೆಗೆ ಬಂದಂತೆ, ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಟಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ಚಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ರೋಟರ್ ಅಥವಾ ಸ್ಟೇಟರ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಅವಶ್ಯಕ. ರೋಟರ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಸಾಧನವನ್ನು ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಷ್ ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್
ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಮೋಟರ್‌ನ ಶಾಫ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ರೋಟರಿ ಸ್ವಿಚ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ತಿರುಗುವ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಅಥವಾ ಡಿಸ್ಕ್ ಅನ್ನು ರೋಟರ್ನಲ್ಲಿ ಬಹು ಲೋಹದ ಸಂಪರ್ಕ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ರೋಟರ್ನಲ್ಲಿ ಕಂಡಕ್ಟರ್ ವಿಂಡ್ಗಳಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗ್ರ್ಯಾಫೈಟ್‌ನಂತಹ ಮೃದುವಾದ ವಾಹಕದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಬ್ರಷ್‌ಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಾಯಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳು, ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್‌ನ ವಿರುದ್ಧ ಒತ್ತಿರಿ, ರೋಟರ್ ತಿರುಗಿದಂತೆ ಸತತ ಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಮಾಡಿ. ಕುಂಚಗಳು ಆಯ್ದವಾಗಿ ವಿಂಡ್ಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ರೋಟರ್ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವಾಗ, ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ವಿಭಿನ್ನ ವಿಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ದಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ ರೋಟರ್‌ನ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸ್ಟೇಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಅನಾನುಕೂಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಬ್ರಷ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಅನಾನುಕೂಲಗಳು:
ಕಳೆದ ನೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಮದ ಮುಖ್ಯ ಆಧಾರವಾಗಿದ್ದ ಉನ್ನತ-ಶಕ್ತಿ ಡಿಸಿ ಬ್ರಷ್ ಮೋಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ (AC) ಸಿಂಕ್ರೊನಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂದು, ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ DC ಮಾತ್ರ ಲಭ್ಯವಿರುವಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮೇಲಿನ ನ್ಯೂನತೆಗಳು ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಷ್ ರಹಿತ ಪರಿಹಾರ
ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸರ್ವೋ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್ ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಸಂವೇದಕವು ರೋಟರ್‌ನ ಕೋನವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಟರ್‌ಗಳಂತಹ ಸೆಮಿಕಂಡಕ್ಟರ್ ಸ್ವಿಚ್‌ಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವಿಂಡ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಅದು ಪ್ರವಾಹದ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವು ಮೋಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಕೋನದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಆಫ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತಗಳು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತವೆ. ಸ್ಲೈಡಿಂಗ್ ಸಂಪರ್ಕದ ನಿರ್ಮೂಲನೆಯು ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಕಡಿಮೆ ಘರ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೀವನವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ; ಅವರ ಕೆಲಸದ ಜೀವನವು ಅವರ ಬೇರಿಂಗ್‌ಗಳ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಿಂದ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಷ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿರುವಾಗ ಗರಿಷ್ಠ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ, ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ರೇಖೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಜಯಿಸಬಹುದು; ಅವು ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉಡುಗೆಗೆ ಕಡಿಮೆ ಒಳಗಾಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಕಡಿಮೆ ಒರಟಾದ, ಹೆಚ್ಚು ಸಂಕೀರ್ಣ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರು ಶಾಶ್ವತ ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆರ್ಮೇಚರ್ ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗುತ್ತದೆ, ಚಲಿಸುವ ಆರ್ಮೇಚರ್‌ಗೆ ಕರೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಿದ ಡಿಸಿ ಮೋಟರ್‌ನ ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೋಟಾರ್ ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಹಂತವನ್ನು ವಿಂಡ್‌ಗಳಿಗೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕವು ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಿಂತ ಘನ-ಸ್ಥಿತಿಯ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಸಮಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ಗಳು ಬ್ರಷ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಾರ್ಕ್ ಮತ್ತು ತೂಕದ ಅನುಪಾತ, ಹೆಚ್ಚಿದ ದಕ್ಷತೆ ಪ್ರತಿ ವ್ಯಾಟ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಟಾರ್ಕ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ, ಬ್ರಷ್ ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್ ಸವೆತವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೀವಿತಾವಧಿ, ಕಮ್ಯುಟೇಟರ್‌ನಿಂದ ಅಯಾನೀಕರಿಸುವ ಸ್ಪಾರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಕಡಿತ (EMI). ರೋಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಿಂಡ್‌ಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಅವು ಕೇಂದ್ರಾಪಗಾಮಿ ಬಲಗಳಿಗೆ ಒಳಪಡುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ವಿಂಡ್‌ಗಳು ವಸತಿಯಿಂದ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ವಾಹನದಿಂದ ತಂಪಾಗಿಸಬಹುದು, ತಂಪಾಗಿಸಲು ಮೋಟರ್‌ನೊಳಗೆ ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿನ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ ಮೋಟರ್‌ನ ಒಳಭಾಗವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸುತ್ತುವರಿಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಕೊಳಕು ಅಥವಾ ಇತರ ವಿದೇಶಿ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು.
ಮೈಕ್ರೋಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಕಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಅನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಅನಲಾಗ್ ಅಥವಾ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಬ್ರಷ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಕಮ್ಯುಟೇಶನ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಷ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ, ವೇಗ ಮಿತಿಗೊಳಿಸುವಿಕೆ, ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ಚಲನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಕ್ರೊಸ್ಟೆಪ್ಪಿಂಗ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದಾಗ ಟಾರ್ಕ್ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅನ್ನು ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೋಟರ್‌ಗೆ ಕಸ್ಟಮೈಸ್ ಮಾಡಬಹುದು, ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿವರ್ತನಾ ದಕ್ಷತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಬಹುದಾದ ಗರಿಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಯು ಬಹುತೇಕ ಶಾಖದಿಂದ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಾಖವು ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಂಡ್‌ಗಳ ನಿರೋಧನವನ್ನು ಹಾನಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವಾಗ, ಬ್ರಷ್‌ರಹಿತ ಮೋಟರ್‌ಗಳು ಬ್ರಷ್‌ಗಳ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಷ್ಡ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಘರ್ಷಣೆಯಿಂದ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮೋಟಾರಿನ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಕರ್ವ್‌ನ ನೋ-ಲೋಡ್ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ-ಲೋಡ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಧಿತ ದಕ್ಷತೆಯು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ.
ತಯಾರಕರು ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್-ಮಾದರಿಯ DC ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪರಿಸರಗಳು ಮತ್ತು ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ನಿರ್ವಹಣೆ-ಮುಕ್ತ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಸ್ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಅಪಾಯಕಾರಿ (ಅಂದರೆ ಸ್ಫೋಟಕ ಪರಿಸರಗಳು) ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಾಧನಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಣವು ಸ್ಟೆಪ್ಪರ್ ಮೋಟರ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಂದಾಗಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸ್ಟೆಪ್ಪರ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ರೋಟರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ಕೋನೀಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿರಂತರ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆಂತರಿಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಮೋಟಾರ್ ಪ್ರಕಾರಗಳು ರೋಟರ್ ಸ್ಥಾನ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಸ್ಟೆಪ್ಪರ್ ಮೋಟಾರ್ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್ ಎರಡೂ ಶೂನ್ಯ RPM ನಲ್ಲಿ ಸೀಮಿತ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ನಿಯಂತ್ರಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗಳು
ನಿಯಂತ್ರಕವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬ್ರಷ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವುದರಿಂದ ಅದು ಸ್ಟೇಟರ್ ಸುರುಳಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ರೋಟರ್‌ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರೋಟರ್ ಶಾಫ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಷ್‌ಗಳ ಸ್ಥಿರ ರೇಖಾಗಣಿತದಿಂದಾಗಿ ಇದು ಬ್ರಷ್ಡ್ ಮೋಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ರೋಟರ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಅಳೆಯಲು ಕೆಲವು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಹಾಲ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ರೋಟರಿ ಎನ್‌ಕೋಡರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಇತರರು ರೋಟರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಊಹಿಸಲು ಅನ್ಡ್ರೈವ್ ಸುರುಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್-ಇಎಮ್ಎಫ್ ಅನ್ನು ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹಾಲ್ ಪರಿಣಾಮ ಸಂವೇದಕಗಳ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಇವುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂವೇದಕರಹಿತ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬ್ಯಾಕ್-ಇಎಮ್‌ಎಫ್ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ರೋಟರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಏಕೆಂದರೆ ರೋಟರ್ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಬ್ಯಾಕ್-ಇಎಮ್‌ಎಫ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಹಂತದಿಂದ ತಿರುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಅದು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕಂಡುಬಂದರೆ ಸರಿಯಾದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಟಾರ್ ಅನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಓಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು, ಇದು ಆರಂಭಿಕ ಅನುಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಂವೇದಕರಹಿತ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ರೋಟರ್ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಶುದ್ಧತ್ವವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿವೆ.
ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ನಿಯಂತ್ರಕವು ಲಾಜಿಕ್ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂರು ಧ್ರುವೀಯತೆ-ರಿವರ್ಸಿಬಲ್ ಔಟ್‌ಪುಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸರಳ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ಔಟ್‌ಪುಟ್ ಹಂತವು ಯಾವಾಗ ಮುಂದುವರಿಯಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಓರಿಯಂಟೇಶನ್ ಸೆನ್ಸರ್‌ಗಳಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಹೋಲಿಕೆದಾರರನ್ನು ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಸುಧಾರಿತ ನಿಯಂತ್ರಕಗಳು ವೇಗೋತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಮೋಟಾರ್ ವೇಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ-ಟ್ಯೂನ್ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮೈಕ್ರೊಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಿಯತಾಂಕಗಳು ಮೋಟಾರ್ ಸ್ಥಿರಾಂಕಗಳಾಗಿವೆ K_T (ಟಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಿರ) ಮತ್ತು K_e ( ಬ್ಯಾಕ್-ಇಎಮ್ಎಫ್ ಸ್ಥಿರ, ಇದನ್ನು ವೇಗದ ಸ್ಥಿರ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ )
ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು
ಎರಡು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸಂರಚನೆಗಳಿವೆ; ಡೆಲ್ಟಾ ಸಂರಚನೆಯು ತ್ರಿಕೋನದಂತಹ ಸರ್ಕ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂರು ವಿಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂಪರ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈ ( Y- ಆಕಾರದ) ಸಂರಚನೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಸ್ಟಾರ್ ವಿಂಡಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಎಲ್ಲಾ ವಿಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ವಿಂಡ್‌ನ ಉಳಿದ ತುದಿಗೆ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ಟಾ ಸಂರಚನೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಡ್ ಮಾಡುವ ಮೋಟಾರ್ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಟಾರ್ಕ್ ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ವೈ ಕಾನ್ಫಿಗರೇಶನ್ ಕಡಿಮೆ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಾರ್ಕ್ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ವೈ ವಿಂಡಿಂಗ್ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಡೆಲ್ಟಾ-ಸಂಪರ್ಕಿತ ವಿಂಡ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಆವರ್ತನದ ಪರಾವಲಂಬಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಗಳನ್ನು ಮೋಟಾರಿನೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಚಲನೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ವೈ-ಸಂಪರ್ಕಿತ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಮುಚ್ಚಿದ ಲೂಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರಲ್ಲಿ ಪರಾವಲಂಬಿ ಪ್ರವಾಹಗಳು ಹರಿಯಬಹುದು, ಅಂತಹ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ವೈ ಸಂರಚನೆಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಹೊರತಾಗಿ, ನಿಯಂತ್ರಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಎರಡು ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಸಂರಚನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು.
ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್
right|thumb| ಎರಡು-ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ಏಕ-ಹಂತದ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ನ ಸ್ಟೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಧ್ರುವಗಳು. ಇದು ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಕೂಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್‌ನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ರೋಟರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಮೂಲತಃ ಬ್ರಷ್ಡ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಂಕೀರ್ಣತೆಯು ಬ್ರಷ್‌ರಹಿತ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ-ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಿದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಅನೇಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಸಾಧಿಸಿವೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಹಾರ್ಡ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು ಮತ್ತು CD/DVD ಪ್ಲೇಯರ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾಧನಗಳು. ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣ ಕೂಲಿಂಗ್ ಫ್ಯಾನ್‌ಗಳು ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಚಾಲಿತವಾಗಿವೆ. ಬ್ಯಾಟರಿಯನ್ನು ಚಾರ್ಜ್ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಮೋಟಾರಿನ ಹೆಚ್ಚಿದ ದಕ್ಷತೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ತಂತಿರಹಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಗ್ರಾಮಫೋನ್ ದಾಖಲೆಗಳಿಗಾಗಿ ಡೈರೆಕ್ಟ್-ಡ್ರೈವ್ ಟರ್ನ್‌ಟೇಬಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ವೇಗ, ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾರಿಗೆ
ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನಗಳು, ಹೈಬ್ರಿಡ್ ವಾಹನಗಳು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಾಗಣೆದಾರರು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳು ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಚಕ್ರದ ಹಬ್‌ನಲ್ಲಿಯೇ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ, ಸ್ಟೇಟರ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ಸಲ್‌ಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂ ಸಮತೋಲನ ಸ್ಕೂಟರ್ ಚಕ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅದೇ ತತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ರೇಡಿಯೊ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮಾದರಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ತಂತಿರಹಿತ ಉಪಕರಣಗಳು
ಕೆಲವು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಟ್ರಿಮ್ಮರ್‌ಗಳು, ಲೀಫ್ ಬ್ಲೋವರ್‌ಗಳು, ಗರಗಸಗಳು ( ವೃತ್ತಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ), ಮತ್ತು ಡ್ರಿಲ್‌ಗಳು / ಡ್ರೈವರ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಕಾರ್ಡ್‌ಲೆಸ್ ಉಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಬ್ರಷ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಬ್ರಷ್‌ರಹಿತ ತೂಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷತೆಯ ಅನುಕೂಲಗಳು ಎಸಿ ಔಟ್‌ಲೆಟ್‌ಗೆ ಪ್ಲಗ್ ಮಾಡಲಾದ ದೊಡ್ಡ, ಸ್ಥಾಯಿ ಉಪಕರಣಗಳಿಗಿಂತ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್, ಬ್ಯಾಟರಿ ಚಾಲಿತ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತಾಪನ ಮತ್ತು ವಾತಾಯನ
ತಾಪನ, ವಾತಾಯನ ಮತ್ತು ಹವಾನಿಯಂತ್ರಣ (HVAC) ಮತ್ತು ಶೈತ್ಯೀಕರಣದ ಉದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಎಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಇದೆ. ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಕಾರಣವೆಂದರೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಎಸಿ ಮೋಟರ್‌ಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಯ ಕಡಿತ. ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟರ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆಯ ಜೊತೆಗೆ, HVAC ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ವೇರಿಯಬಲ್-ಸ್ಪೀಡ್ ಅಥವಾ ಲೋಡ್ ಮಾಡ್ಯುಲೇಶನ್ ಅನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅಂತರ್ನಿರ್ಮಿತ ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್‌ಗೆ ತಂಪಾಗಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್
ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌ರಹಿತ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಅನ್ವಯವು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಯಾಂತ್ರೀಕೃತಗೊಂಡ ವಿನ್ಯಾಸದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ, ಉತ್ತಮ ವೇಗ-ಟಾರ್ಕ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು, ಹೆಚ್ಚಿನ ದಕ್ಷತೆ, ವ್ಯಾಪಕ ವೇಗದ ಶ್ರೇಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಉತ್ಪಾದನಾ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿವೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಳಕೆಗಳೆಂದರೆ ಮೋಷನ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್, ಲೀನಿಯರ್ ಆಕ್ಚುಯೇಟರ್‌ಗಳು, ಸರ್ವೋಮೋಟರ್‌ಗಳು, ಇಂಡಸ್ಟ್ರಿಯಲ್ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಕ್ಯೂವೇಟರ್‌ಗಳು, ಎಕ್ಸ್‌ಟ್ರೂಡರ್ ಡ್ರೈವ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಿಎನ್‌ಸಿ ಮೆಷಿನ್ ಟೂಲ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ಫೀಡ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳು.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಂಪ್, ಫ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಸ್ಪಿಂಡಲ್ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಾಗಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಥವಾ ವೇರಿಯಬಲ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳು ಉತ್ತಮ ವೇಗದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಟಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಜೊತೆಗೆ, ರಿಮೋಟ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ಗಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಅವುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗಿ, ಅವು ಉತ್ತಮ ಉಷ್ಣ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿಯ ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವೇರಿಯಬಲ್ ಸ್ಪೀಡ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಮೋಟಾರ್ ನಿಯಂತ್ರಕ ಮತ್ತು ರೋಟರ್ ಸ್ಥಾನದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಂವೇದಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಎಲೆಕ್ಟ್ರೋಮೆಕಾನಿಕಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಸರ್ವೋಮೋಟರ್‌ಗಳಾಗಿ ಮಷಿನ್ ಟೂಲ್ ಸರ್ವೋ ಡ್ರೈವ್‌ಗಳಿಗಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸರ್ವೋಮೋಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ಅಥವಾ ನಿಖರವಾದ ಚಲನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಡಿಸಿ ಸ್ಟೆಪ್ಪರ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಸರ್ವೋಮೋಟರ್‌ಗಳಾಗಿಯೂ ಬಳಸಬಹುದು; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವುಗಳು ತೆರೆದ ಲೂಪ್ ನಿಯಂತ್ರಣದೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ, ಅವು ವಿಶಿಷ್ಟವಾಗಿ ಟಾರ್ಕ್ ಪಲ್ಸೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ.
ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ಥಾನೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಯಾಶೀಲ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ರೋಬೋಟ್‌ಗಳಿಗೆ, ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ರೇಖೀಯ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ರೇಖೀಯ ಮೋಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಯೋಜನವೆಂದರೆ ಅವು ಬಾಲ್‌ಸ್ಕ್ರೂಗಳು, ಲೀಡ್‌ಸ್ಕ್ರೂ, ರಾಕ್-ಅಂಡ್-ಪಿನಿಯನ್, ಕ್ಯಾಮ್, ಗೇರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಲ್ಟ್‌ಗಳಂತಹ ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲದೇ ರೇಖೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು, ಅದು ರೋಟರಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಡಿಮೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನಿಖರತೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಡೈರೆಕ್ಟ್ ಡ್ರೈವ್, ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಡಿಸಿ ಲೀನಿಯರ್ ಮೋಟರ್‌ಗಳು ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸ್ಲಾಟ್ ಸ್ಟೇಟರ್ ಮತ್ತು ಚಲಿಸುವ ಪ್ರಚೋದಕವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ, ಇದು ಶಾಶ್ವತ ಆಯಸ್ಕಾಂತಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲ್ ವಿಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ರೇಖೀಯ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲು, ಮೋಟಾರು ನಿಯಂತ್ರಕವು ಆಕ್ಟಿವೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸುರುಳಿ ವಿಂಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರೇಖೀಯ ಚಲನೆಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪರಸ್ಪರ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದ ಲೀನಿಯರ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ರೇಖೀಯ ಮೋಟಾರು ವಿನ್ಯಾಸದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪವಾಗಿದೆ.
ಏರೋಮಾಡೆಲಿಂಗ್
thumb| ಮೈಕ್ರೊಪ್ರೊಸೆಸರ್-ನಿಯಂತ್ರಿತ BLDC ಮೋಟಾರ್ ಮೈಕ್ರೋ ರೇಡಿಯೋ-ನಿಯಂತ್ರಿತ ವಿಮಾನವನ್ನು ಶಕ್ತಿಯುತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಬಾಹ್ಯ ರೋಟರ್ ಮೋಟಾರ್ ೫ ಗ್ರಾಂ ತೂಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸುಮಾರು ೧೧ ವ್ಯಾಟ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಹೆಲಿಕಾಪ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡ್ರೋನ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಮಾದರಿ ವಿಮಾನಗಳಿಗೆ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಮೋಟಾರು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿವೆ. ಅವುಗಳ ಅನುಕೂಲಕರವಾದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ತೂಕದ ಅನುಪಾತಗಳು ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಿರುವ ಗಾತ್ರಗಳ ವ್ಯಾಪಕ ಶ್ರೇಣಿಯು ವಿದ್ಯುತ್ ಚಾಲಿತ ಮಾದರಿಯ ಹಾರಾಟದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ, ಕಡಿಮೆ ಚಾಲಿತ ಅಗ್ಗದ ಆಟಿಕೆ ದರ್ಜೆಯ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಬ್ರಷ್ಡ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರು ಹಿಂದಿನ ಆಂತರಿಕ ದಹನಕಾರಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಭಾರವಾದ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಸರಳವಾದ, ಹಗುರವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾದರಿಯ ವಿಮಾನಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಧುನಿಕ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳ ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿದ್ಯುತ್-ತೂಕದ ಅನುಪಾತವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಏರುವ ಬದಲು ಲಂಬವಾಗಿ ಏರಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಸಣ್ಣ ಗ್ಲೋ ಇಂಧನ ಆಂತರಿಕ ದಹನಕಾರಿ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಡಿಮೆ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯ ಕೊರತೆಯು ಅವರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಕೆಲವು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದಹನಕಾರಿ ಎಂಜಿನ್ ಚಾಲಿತ ಮಾದರಿ ವಿಮಾನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕಾನೂನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳು,  ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಶಬ್ದ ಮಾಲಿನ್ಯದ ಸಂಭಾವ್ಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ - ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಮಾದರಿಯ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಉದ್ದೇಶಿತ-ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದ ಮಫ್ಲರ್‌ಗಳು ಸಹ-ಹೆಚ್ಚಿನ-ಶಕ್ತಿಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳಿಗೆ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಹ ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ.
ರೇಡಿಯೋ ನಿಯಂತ್ರಿತ ಕಾರುಗಳು
ರೇಡಿಯೋ ನಿಯಂತ್ರಿತ (ಆರ್‌ಸಿ) ಕಾರ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇದರ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯೂ ಹೆಚ್ಚಿದೆ.೨೦೦೬ ರಿಂದ ರೇಡಿಯೊ ಆಪರೇಟೆಡ್ ಆಟೋ ರೇಸಿಂಗ್ (ROAR) ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ RC ಕಾರ್ ರೇಸಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿವೆ. ಈ ಮೋಟಾರುಗಳು RC ರೇಸರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ತವಾದ ಗೇರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ-ಡಿಸ್ಚಾರ್ಜ್ ಲಿಥಿಯಂ ಪಾಲಿಮರ್ (Li-Po) ಅಥವಾ ಲಿಥಿಯಂ ಐರನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (LiFePO4) ಬ್ಯಾಟರಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿದರೆ, ಈ ಕಾರುಗಳು ಗಂಟೆಗೆ ೧೬೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೯೯ mph).
ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಟಾರ್ಕ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರೋ ಅಥವಾ ಗ್ಯಾಸೋಲಿನ್-ಚಾಲಿತ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ವೇಗವಾದ ಗರಿಷ್ಠ ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ನೈಟ್ರೋ ಇಂಜಿನ್‌ಗಳು ಸುಮಾರು ೪೬,೮೦೦ ಆರ್/ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ತಲುಪುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ೨.೨ ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು (೩.೦ hp), ಚಿಕ್ಕ ಬ್ರಷ್‌ಲೆಸ್ ಮೋಟಾರ್ ೫೦,೦೦೦ ಆರ್/ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ತಲುಪಬಹುದು ಮತ್ತು ೩.೭ ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು (೫.೦ hp) ದೊಡ್ಡ ಬ್ರಶ್‌ಲೆಸ್ ಆರ್‌ಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ಗಳು ೧೦ ಕಿಲೋವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು (೧೩hp) ಮತ್ತು ೨೮,೦೦೦ ಆರ್/ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಐದನೇ-ಪ್ರಮಾಣದ ಮಾದರಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1">
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಉಪಕರಣಗಳು ವರ್ಗ:ದಿನ ನಿತ್ಯ ಬಳಸುವ ಗ್ಯಾಜೆಟ್ ಗಳು ವರ್ಗ:ದಿನಬಳಿಕೆ ಉಪಕರಣಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಆರ್ಟಿಚೋಕ್
ಖಾದ್ಯಯೋಗ್ಯ ಗಡ್ಡೆಗಳಿರುವ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ವಿಧದ ಮೂರು ತರಕಾರಿಗಿಡಗಳ ಹೆಸರು. ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಬೆಳೆಸಬಹುದು. ಆಸ್ಟರೇಸೀ (ಕಂಪಾಸಿಟೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸೈನಾರ ಸ್ಕಾಲಿಮಸ್ ಎಂಬುದು. ಇದರ ಮೂಲಸ್ಥಳ ಏಷ್ಯಖಂಡ. ಕಾಲ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹರಡಿದೆ. ಇಟಲಿ, ಫ್ರಾನ್ಸ್, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಇದನ್ನು ಸಾಗುವಳಿ ಮಾಡುವರು. ಇದರ ಗೋಳಾಕಾರದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಳಸಾದ ಹೂಗೊಂಚಲನ್ನು ಹಸಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ, ಇಲ್ಲವೆ ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಕರಿದು ಆಹಾರವಾಗಿ ಬಳಸುವರು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣ, ಅಯೋಡೀನ್, ಮತ್ತಿತರ ಖನಿಜ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ. ಇದರಂ ತೆಯೇ3 ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು. ಕಾರಡೂನ್ಂ ಎಂಬುದು. ಇದು ಗುಂಡು ಆರ್ಟಿಚೋಕ್ ಗಿಡದ ಸಮೀಪ ಬಂಧು. ಆದರೆ ಇದರ ಬುಡ ಮತ್ತು ಎಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತರಕಾರಿಯಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸು ತ್ತಾರೆ. ಇದು ಕೂಡ ಆಸ್ಟರೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಗಿಡದ ಹತ್ತಿರ ಸಂಬಂಧಿ. ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಹೀಲಿಯಾಂತಸ್ ಟ್ಯೂಬ ರೋಸಸ್. ಜೆರೂಸಲಂ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೂ ಇದರ ಹೆಸರಿಗೂ ಯಾವ ಸಂಬಂ ಧವೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಾಯಶಃ ಇಟ್ಯಾಲಿ ಯನ್ ಗೀರಾಸೋಲ್ (ಸೂರ್ಯ ಕಾಂತಿ ಹೂ) ಅಪಭ್ರಂಶವಾಗಿ ಈ ಹೆಸರು ಬಂದಿರಬಹುದು. ಇದರ ಗಡ್ಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ಯೂಲಿನ್ ಎಂಬ ಪಿಷ್ಟಪದಾರ್ಥ ಇದೆ. ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿ ತಿನ್ನುವುದುಂಟು. ಇದು ದನಕರುಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಮೇವು. ಇದು ಲೇಬಿಯೇಟೀ (ಲ್ಯಾಮಿಯೇಸೀ) ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಸ್ಟ್ಯಾಕಿಸ್ ಅಫಿನಿಸ್ ಎಂಬುದು. ಇದರ ತವರು ದೂರ ಪೂರ್ವ ಪ್ರದೇಶ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರು. ಇದರ ಗಡ್ಡೆಗಳು ಮೂಲಂಗಿಯನ್ನು ಹೋಲುವುವು. ಈ ಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಹಸಿ ತರಕಾರಿಯಾಗಿಯೂ ಬೇಯಿಸಿ ಅಥವಾ ಖಾದ್ಯ ತಯಾರಿಸಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ತರಕಾರಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ವಿಜಾಪೂರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಬರಗೂರು (ಗೋವಿನ ತಳಿ)
ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ತಳಿಗಳಂತೆ ಬರ್ಗೂರ್ ಅಥವಾ ಬರಗೂರು ತಳಿ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ತನ್ನ ತವರಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆದಿದೆ. ಬರಗೂರು ತಳಿಯ ತವರು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಈರೋಡ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭವಾನಿ ತಾಲೂಕಿನ ಬರಗೂರು ಬೆಟ್ಟಪ್ರದೇಶ. ಇಲ್ಲಿನ ಲಿಂಗಾಯ್ ಮತ್ತು ಲಾಂಬಾಡಿ ಜನಾಂಗದವರು ಇದನ್ನು ಬಹುಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದವರು. ಶುಧ್ಧ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ ಬರಗೂರು. ಬರಗೂರು ತಳಿಯ ಹೋರಿಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚೆ ರೌದ್ರಸ್ವಭಾವದವು. ಇವುಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿವುದಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ತಾಳ್ಮೆ ಬೇಕು. ಒಮ್ಮೆ ಪಳಗಿದರೆ ಇವುಗಳ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಅಪೂರ್ವ ಎಂದು ಸಾಕಣೆದಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬೆಟ್ಟಗುಡ್ಡಗಳ ಏರು ಇಳಕಲಿನ ಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಟನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಭಾರ ಎಳೆಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಇವುಗಳ ವಿಶೇಷ. ವೇಗ ಮತ್ತು ಹೊರ ಹೊರಲು ಅತ್ಯತ್ತಮ ಹೋರಿಗಳಿವು.
ಬರಗೂರು ತಳಿಗಳು ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಇತರ ತಳಿಗಳಂತೆಯೆ ಆದರೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಕುಳ್ಳ ಅಷ್ಟೆ. ಬರಗೂರು ತಳಿಯನ್ನು ಬರಗೂರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುವ ಕ್ರಮವೇ ವಿಶೇಷವಾದದ್ದು. ಇವುಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಪಾಟ್ಟೀಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮಂದೆಗಳಲ್ಲಿ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಂದೆಯ ಪಾಲಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಿಂಗಾಯ್ ಜನಾಂಗದವರು. ಪ್ರತೀ ಪಾಟ್ಟೀಗಳು ಐವತ್ತಿರಿಂದ ಇನ್ನೂರರವೆರೆಗೂ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲ ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಹಾಕುವ ಈ ಮಂದೆಗಳನ್ನು ಗೋಪಾಲಕರು ಸುಗ್ಗಿ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹಳ್ಳಿಗೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ. ಸುಗ್ಗಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳದ್ದು ಹೆಚ್ಚಿನ ದುಡಿತ.. ಸುಗ್ಗಿಯಾದ ನಂತರ ಜನವರಿಯವರೆಗೂ ಬರಗೂರು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ೪೦ ಕಿಮಿ ದೂರವಿರುವ ಉಪ್ಪಿನಗಣಿಯಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ವಾಸ. ಅದಾದ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ದಟ್ಟ ಅರಣ್ಯದೊಳಗಡೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮ ದಶಕಗಳಿಂದ ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ನಡೆದುಬಂದಿದೆ. ಬರಗೂರು ತಳಿಯ ಹಸು ಹೋರಿಗಳ ಬಣ್ಣ ಬೂದು ಬಣ್ಣ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಸೋಕಿದಂತೆ ಬಿಳಿಯ ಪಟ್ಟೆಗಳು. ಕೆಲವು ಬಿಳಿ, ಕಪ್ಪು ದನಗಳೂ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿದೆ. ಅಂಬ್ಲಾಚೆರಿಯಂತೆ, ಕಂಗಾಯಂನಂತೆ ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಾದಂತೆ ಬದಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಧೃಡಶರೀರಿಗಳಾದ ಬರಗೂರು ಹೋರಿಗಳು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡದಂತೆಯೆ ಕಂಡರೂ ಬರಗೂರು ಹಸುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಜಾತಿಯ ಹಸು ನಿಮರಿ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಸುಗಳು ೧೦೦ರಿಂದ ೧೫೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಬೆಳದರೆ ೧೭೦ರಿಂದ ೨೦೦ರರವರೆಗೂ ಹೋರಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಉದ್ದನೆಯ ಕೊಂಬು (ಅಜಮಾಸು ೩೦ ಸೆ.ಮಿ), ಸಣ್ಣ ಡುಬ್ಬ, ಮುಂಚಾಚಿಕೊಂಡ ಹಣೆ, ೨೯೫ ಕೇಜಿಯಿಂದ ೩೪೦ಕೇಜಿಯವರೆಗೆ ತೂಕ ಇವುಗಳು ಇತರ ಮಾಹಿತಿಗಳು.
ಆಧಾರ/ಆಕರ
'ಗೋವಿಶ್ವಲೋಕ' ಜಾಲತಾಣದ 'ಗೋವಿಶ್ವ' ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗೋತಳಿಗಳು
ದೇವ್ ಜೋಶಿ
ದೇವ್ ಜೋಶಿ (ಜನನ 28 ನವೆಂಬರ್ 2000) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ದೂರದರ್ಶನ ನಟ, ಸೋನಿ ಸಬ್‌ನ ಬಾಲ್ ವೀರ್ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ವೀರ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಲ್ವೀರ್ 3 ನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ ವೀರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 20 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಗುಜರಾತಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ದೇವ್ ಜೋಶಿಯವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆತ್ತವರಾದ ದುಶ್ಯಂತ್ ಜೋಶಿ ಮತ್ತು ದೇವಾಂಗನಾ ಜೋಶಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ರಾಜ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ನ ಎಲ್‌ಡಿ ಕಲಾ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ
ಜೋಶಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಾಲ್ ವೀರ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ವೇದಿಕೆಯ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ರಂಗಭೂಮಿ, ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಗುಜರಾತಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು 2009-10 ರಲ್ಲಿ NDTV ಇಮ್ಯಾಜಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಂಗ್ ಶುಕ್ರ ಆಗಿ ಹಿಂದಿ ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು 2010 ರಲ್ಲಿ ಕಾಶಿ - ಅಬ್ ನಾ ರಹೇ ತೇರಾ ಕಾಗಜ್ ಕೋರಾದಲ್ಲಿ ಯುವ ಶೌರ್ಯನ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2012 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೋನಿ ಎಸ್‌ಎಬಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಬಾಲ್ ವೀರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ ವೀರ್‌ಗಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. 2016 ರವರೆಗೆ ಈ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವರು ಸ್ಟಾರ್ ಭಾರತ್‌ನ ಶೋ ಚಂದ್ರಶೇಖರ್‌ನಲ್ಲಿ ಹದಿಹರೆಯದ ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಆಜಾದ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ತೆರಳಿದರು. 2019 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸೋನಿ ಎಸ್‌ಎಬಿಗೆ ಮರಳಿದರು, ಅದರ ಮುಂದುವರಿದ ಭಾಗವಾದ ಬಾಲ್‌ವೀರ್ ರಿಟರ್ನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ ವೀರ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯಾನ
ಜೋಶಿಯವರು ಡಿಯರ್‌ಮೂನ್ ಯೋಜನೆಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಭಾಗವಾಗಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ಇದು ಮೊದಲ ನಾಗರಿಕ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ. 2022 ರಲ್ಲಿ, SpaceX ಚಂದ್ರನ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನಿಗೆ ಹಾರುವ ಏಳು ಇತರರೊಂದಿಗೆ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.ಅವರು ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರನ ಸುತ್ತಲಿನ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರಾಗಲಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 2023 ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ ಸ್ಟಾರ್‌ಶಿಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯಲಿದೆ.
ಭಾರತ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಇತಿಹಾಸ - ಭಾಗ ೨
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (ಆರ್‌ಸಿಇಪಿ) ಒಪ್ಪಂದ
2012ರಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರವಿದ್ದಾಗ ಈ ಏಷ್ಯಾದ 16 ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಮುಕ್ತ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದದ ಮಾತುಕತೆ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವು ಸರಕುಗಳನ್ನು ಸುಂಕರಹಿತ ವ್ಯಾಪಾರದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇಡಬೇಕು ಎಂದು ಅಂದಿನ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿತ್ತು. ನಂತರದ ಸರ್ಕಾರಗಳೂ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದವು. ಭಾರತದ ತಯಾರಿಕಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಹೈನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರಲಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ಮನಮೋಹನಸಿಂಗ್ ಆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದರು. 2019ರ ನವೆಂಬರಿನಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜೊತೆ ಆರ.ಸಿ.ಇ.ಪಿ. ಪಪ್ಪಂದವಾಗಿ ಭಾರತ ಸೇರಿದರೆ ವಿದೇಶ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೊರತೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚುವ ಸಂಭವ ಇತ್ತು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ 3 ನೇ ಆರ್‌ಸಿಇಪಿ ಶೃಂಗಸಭೆಯನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 31 ರಿಂದ 2019 ರ ನವೆಂಬರ್ 3 ರವರೆಗೆ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ 35 ನೇ ಆಸಿಯಾನ್ ಶೃಂಗಸಭೆಯೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು. ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರಹಸ್ಯವಾಗಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಮಗ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ (ಆರ್‌ಸಿಇಪಿ) ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು 2019 ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನವೆಂಬರ್‍ನಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಸಭೆಯ ನಂತರ, ಭಾರತ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು.
ಅಯೋಧ್ಯೆಯ ರಾಮಮಂದಿರದ ವಿವಾದದ ತೀರ್ಪು
134 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಹಂತದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಳ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ-ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿ ಭೂವಿವಾದದ ಕುರಿತು ದಿ. 9, ನವೆಂಬರ್ 2019 ರಂದು ರಾಮಜನ್ಮಭೂಮಿ, ಬಾಬ್ರಿ ಮಸೀದಿ ಭೂ ವಿವಾದದ ಕುರಿತಂತೆ ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಮ್ ಕೋರ್ಟಿನ ಸಿಜೆಐ ರಂಜನ್ ಗೋಗೊಯಿ ನೇತೃತ್ವದ ಐವರು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠ ತೀರ್ಪಿನ್ನು ನೀಡಿತು. ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಟ್ರಸ್ಟ್‌ ರಚಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಾದಿತ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಮತ್ತು ಮಸೀದಿಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಭೂಮಿ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 3–4 ತಿಂಗಳ ಗಡುವನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ ವಿಧಿಸಿದೆ. ರಾಮಮಂದಿರ ನಿರ್ಮಾಣ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೂ, ಅದರ ನಿರ್ವಹಣೆ ಹೊಣೆಯನ್ನು ಟ್ರಸ್ಟ್‌ಗೂ ನೀಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿದೆ.
ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ
ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತ ಯಲ್ಲಾಪುರದಿಂದ ನೈಋತ್ಯದಲ್ಲಿ ೨೦ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬೇಡ್ತಿ ನದಿ (ಗಂಗಾವಳಿ) ಯು ಸುಮಾರು ೨೦೦ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಿಂದ ಎರಡು ಘಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ ಧುಮುಕುತ್ತದೆ.
ಕಾರವಾರ-ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಯಲ್ಲಾಪುರಕ್ಕೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಕವಲೊಡೆಯುವುದು. ಈ ಕವಲಿನ ಎಡಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 13ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿ ಮಾಗೋಡು ಗ್ರಾಮವಿದೆ. ಇದರ ಬಳಿಯೇ ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಹಚ್ಚ ಹಸುರಿನ ಕಾಡಿನ ಮಧ್ಯೆ ಸುಮಾರು ಒಂದೂವರೆ ಕಿ.ಮೀ. ನಡೆದು ದಟ್ಟವಾಗಿ ಬೊಂಬುಗಳು ಬೆಳೆದಿರುವ ಬೆಟ್ಟವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ನಿಂತರೆ ಬೇಡ್ತಿ ನದಿಯ ಮೇಲಿನ ಕಣಿವೆಯ ದೃಶ್ಯ ಕಾಣಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿಂದ ನದಿ ಬೆಟ್ಟದ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು ಸುಮಾರು 60 ಮೀ. ಕೆಳಕ್ಕೆ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ದುಮುಕಿ ಕೊಳದಂತೆ ಸೇರಿ ಮತ್ತೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ 184 ಮೀ. ದುಮುಕುವುದು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಜಲಪಾತದ ವೀಕ್ಷಣೆಗೆ ಅನುಕೂಲಿಸಲು ದುರ್ಗಮದಾರಿ ಸರಿಪಡಿಸಿ, ಪ್ರವಾಸಿಮಂದಿರ ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಲಿನ ನೊರೆಯಂತೆ ನಯವಾಗಿ ಹರಿದಿಳಿವ ಈ ಜಲಪಾತದ ಸೌಂದರ್ಯ ಬೆರಗುಗೊಳಿಸುವಂಥದು.
ಸಿರ್ಸಿ-ಯಲ್ಲಾಪುರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ಮಂಚಿಕೇರಿ ಗ್ರಾಮದಿಂದ 8 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಕಾಲುನಡಿಗೆಯಿಂದ ಸಾಗಿ ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತದೆ ತಳಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಈ ಜಲಪಾತದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿರುವ ಗುಡ್ಡದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವ್ಯೂಹಾಕಾರದ ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕೋಟೆ ಇದೆ. ಸ್ವಾದಿ ಅರಸ ತನ್ನ ಪ್ರೇಯಸಿಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದ್ಧನೆನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಹೊಲತಿ ಕೋಟೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಈಗಲೂ ಇದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಮಾಗೋಡು ಜಲಪಾತಕ್ಕೆ ಹೊಲತಿ ಜೋಗ ಎಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಕೋಟೆಗೆ ಒಂದೇ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರವಿದ್ದು ಬೇಡ್ತಿ ಮತ್ತು ಶಾಲ್ಮಲಾ ಹೊಳೆಗಳು ಈ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಮೂರು ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ: ಯಲ್ಲಾಪುರ ತಾಲೂಕಿನ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳು
ಫೋನ್ ಪೇ
ಪೀಠಿಕೆ
ಫೋನ್ ಪೇ ಭಾರತದ ಡಿಜಿಟಲ್ ವಾಲೆಟ್ ಮತ್ತು ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಸಮೀರ್ ನಿಜಾಮ್ ಮತ್ತು ರಾಹುಲ್ ಚರಿ. ಎಂವವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ ರಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನನ್ನು ಅನ್ವೇಷಣೆಗೊಳಿಸಿದರು, ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಯುಪಿಐ ಪೇಮೆಂಟ್ಸ್ ಆಧಾರಿತ ಮೊದಲ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಫೋನ್ ಪೇ ಎಂಬುದು ಇದರ ವಿಶೆಷ. ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೂಲಕ ಡಿಟಿಎಚ್ ರಿಚಾರ್ಜ್, ಮೊಬೈಲ್ ರೀಚಾರ್ಜ್, ಡೇಟಾ ಕಾರ್ಡ್ ರಿಚಾರ್ಜ್, ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸುವ ಅಥವಾ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಲ್ಲಿ ಓಲಾ, ರೆಡ್ ಬಸ್ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು, ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು, ಗೊಯಿಐಬೋ ವಿಮಾನ ಟಿಕೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ರೂಂಗಳನ್ನು ಮೊಬ್ಯೆಲ್ ಮೂಲಕವೇ ಬುಕ್ ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ೧೧ ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಐವತ್ತು ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆನ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ಲೈನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನಿನ ಬಳಕೆದಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜೂನ್ ೨೦೧೮ ರ ಪ್ರಕಾರ ಒಂದು ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ನನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ ಹಾಗೂ ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್‌ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಹಣದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆದಿರುವುದು ಇದರ ಸಾಧನೆ. ‘ಇನ್ಸೂರೆನ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಆಪರೇಷನ್ ಆಫ್ ಸೇಮಿ ಕ್ಲೋಸ್ ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್’ ಅನ್ನು ಬಳಸಲು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಸಹಾ ನೀಡಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲು ಎಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಮಾರ್ಟ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡು, ನಂತರ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅದಾದ ಒಂದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಕಂಪನಿಯ ಜೊತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಎಫ್ ಎಕ್ಸ್ ಮಾರ್ಟ್ ಪರವಾನಗಿ ಫೋನ್ ಪೇ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ಕೂಡ ಮರುನಾಮಕರಣಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡು 'ಫೋನ್ ಪೇ ವಾಲೆಟ್’ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾಪಕರಾದಂತಹ ಸಮೀರ್ ನಿಜಾಂರವರನ್ನೇ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೬ ರಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಎಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಯು.ಪಿ.ಐ ಆಧಾರಿತ ಮೊಬೈಲ್ ಪೇಮೆಂಟ್ ಆಪ್‌ನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೂರೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಒಂದು ಕೋಟಿ ಬಳಕೆದಾರರು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ಸಾಧನೆ ಬರೆಯಿತು. ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಬೀಮ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿ, ೫ ಕೋಟಿ ಬಳಕೆದಾರನು ಹೊಂದುವ ಮೂಲಕ ಯು.ಪಿ.ಐ ತಂತ್ರಜ್ಙಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಮೂಡಿಸಿತು.
ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳು
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಪೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯು.ಪಿ.ಐ ತಂತ್ರಜ್ಙಾನಾಧಾರಿತ ಬ್ಲೂಟೂತ್ ಸಾಧನವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಣ್ಣ ಕ್ಯಾಲುಕುಲೇಟರ್ ತರಹವೇ ಕಾಣುವ ಈ ಸಾಧನವು ‘ಎ ಎ’ ಬ್ಯಾಟರಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಬ್ಲೂಟೂತ್‌ನ ಮೂಲಕ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಣದ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಜನವರಿ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಫೋನ್ ಪೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಫ್ರೀ ಚಾರ್ಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಜೊತೆಗೂಡಿ ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಫ್ರೀ ಚಾರ್ಜ್ ಖಾತೆಯೊಂದಿಗೆ ಫೋನ್ ಪೇ ಕತೆಯನ್ನು ಜೋಡಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಾದ ಜಿಯೋ ಮನಿ ಮತ್ತು ಏರ್ಟೆಲ್‌ಮನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ್ದವು. ಫೋನ್ ಪೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಓಲಾ, ರೆಡ್ ಬಸ್, ಗೊಐಬಿಬೋ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಜೋಡಣೆಗೊಂಡು ತನ್ನ ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಉಪಯೋಗವಾಗುವಂತೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಸವಾಲುಗಳು
ಜನವರಿ ೧೪ ೨೦೧೭ ರಂದು ಐಸಿಐಸಿಐ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಎನ್.ಸಿ.ಪಿ.ಐ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಅದರ ವ್ಯವಹಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಭಂದಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ೨೦ ಜನವರಿ ೨೦೧೭ ರಂದು ಏರ್ಟೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆ ಕೂಡ ಅದೇ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧನೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ನಂತರ ಎನ್.ಸಿ.ಪಿ.ಐ ಐಸಿಐಸಿಐ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಫೋನ್ ಪೇ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧನೆಯನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತು. ಎನ್.ಸಿ.ಪಿ.ಐ ಸಂಸ್ಥೆ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ನವೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರ ಫಲವಾಗಿ ಪೋನ್ ಪೇ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಫ್ಲಿಪ್ಕಾರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಡನೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಎಲ್ಲಾ ಇ-ಕಾಮರ್ಸ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾದ ಸಮಸ್ಯೆ ಎದುರಾಯಿತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಬಿಜಾಪೂರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಅಂಬ್ಲಾಚೆರಿ (ಗೋವಿನ ತಳಿ)
ಅಂಬ್ಲಾಚೆರಿ ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡು ಪ್ರದೇಶ ಮೂಲದ ಒಂದು ಗೋತಳಿ. ಇದು ಉತ್ತಮ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿ. ಇವು ಸುಮಾರು ಎರಡೂವರೆ ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಭಾರ ಎಳೆಯಬಲ್ಲವು. ಬಿರುಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲೂ ಸತತ ೭ ಗಂಟೆ ಬಿಡುವಿಲ್ಲದೆ ದುಡಿಯುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತಮ ದೈಹಿಕಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣಾ ವೆಚ್ಚವಿರುವ ಬಹಳ ರೈತೋಪಯೋಗಿ ತಳಿ ಇದು. ಕೃಷಿ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಂಜಾವೂರು ಪಕ್ಕದ ಅಂಬ್ಲಚೆರಿ ಗ್ರಾಮ ಇದರ ತವರೂರು. ಮೊಟ್ಟೈ ಮಡು, ಮೊಲೈ ಮಡು ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳೂ ಇವೆ. ಬಣ್ಣ ಕೆಂಪು ಅಥವಾ ಕಂದು. ಹುಟ್ಟುವಾಗ ಕೆಂಪಾಗಿದ್ದ ಕರು ಮೂರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬೂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುವುದೂ ಇದೆ. ಮೈ ತುಂಬ ಹರಡಿರುವ ಬಿಳಿಗುರುತುಗಳು ಅಂಬ್ಲಾಚೆರಿಯ ಲಕ್ಷಣ ಎನ್ನಬಹುದು. ಕಂಗಾಯಂ ತಳಿಯಿಂದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ತಳಿ ಇದು. ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಈ ಗೋವುಗಳ ಕಿವಿಯನ್ನು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಣೆಯ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಟ್ಟು ನಾಮದಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇತರೆ ಭಾರತೀಯ ತಳಿಗಳಂತೆ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೂಡ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೨.೮೩ ಲಕ್ಷಗಳಷ್ಟಿತ್ತು. ಇವುಗಳ ಸಂತತಿ ನಾಶವಾಗಬಾರದೆಂದು ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾವಿನ ಕಿರಣ
thumb| HG ವೆಲ್ಸ್‌ನ ದಿ ವಾರ್ ಆಫ್ ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್ಸ್‌ನಿಂದ ಮಂಗಳದ ಟ್ರೈಪಾಡ್ ತನ್ನ ಮಾರಕ ಶಾಖ ಕಿರಣವನ್ನು ಹಾರಿಸುತ್ತಿದೆ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಕಣದ ಕಿರಣ ಅಥವಾ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಆಯುಧವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ೧೯೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಗುಗ್ಲಿಯೆಲ್ಮೊ ಮಾರ್ಕೋನಿ, ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ, ಹ್ಯಾರಿ ಗ್ರಿಂಡೆಲ್ ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್, ಎಡ್ವಿನ್ ಆರ್. ಸ್ಕಾಟ್, ಎರಿಚ್ ಗ್ರೇಚೆನ್ ಮತ್ತು ಇತರರು ಇದನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ೧೯೫೭ ರಲ್ಲಿ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇನ್ವೆಂಟರ್ಸ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಇನ್ನೂ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಮಿಲಿಟರಿ ಆವಿಷ್ಕಾರಗಳ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ, ಅದು ಸಾವಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದಾಗ, ಹಿಂದಿನ ಊಹಾಪೋಹಗಳಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಶಕ್ತಿ-ಆಧಾರಿತ ಆಯುಧಗಳ ಸಂಶೋಧನೆಯು, ಆಧುನಿಕ ಮಿಲಿಟರಿಗಳು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ "ಡೆತ್ ರೇ" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನೈಜ-ಜೀವನದ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನೇವಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಲೇಸರ್ ವೆಪನ್ ಸಿಸ್ಟಮ್ ೨೦೧೪ ರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂತಹ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ-ಶಕ್ತಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಯಾನ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ಕೋದ ಆವಿಷ್ಕಾರಕ ಎಡ್ವಿನ್ ಆರ್. ಸ್ಕಾಟ್ ಅವರು ಮಾನವ ಜೀವನವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಮಾನಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುವ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು. ಅವರು ಡೆಟ್ರಾಯಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಪಿ. ಸ್ಟೈನ್‌ಮೆಟ್ಜ್ ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಆಶ್ರಿತರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಹ್ಯಾರಿ ಗ್ರಿಂಡೆಲ್-ಮ್ಯಾಥ್ಯೂಸ್ ಅವರು ೧೯೨೪ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಾಯು ಸಚಿವಾಲಯಕ್ಕೆ ಸಾವಿನ ಕಿರಣ ಎಂದು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವುದನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅವರು ಎಂದಿಗೂ ಅದರ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅದನ್ನು ಮಿಲಿಟರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ನಿಕೋಲಾ ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಟೆಲಿಫೋರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆದ "ಡೆತ್ ಬೀಮ್" ಅನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸಾವಿನವರೆಗೂ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಟೆಸ್ಲಾ ಅವರು"ನನ್ನ ಈ ಆವಿಷ್ಕಾರವು 'ಸಾವಿನ ಕಿರಣಗಳು' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಯಾವುದೇ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಆಲೋಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಕಿರಣಗಳು ಅನ್ವಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೂರದೊಂದಿಗೆ ತೀವ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ನಗರದ ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಯು (ಅಂದಾಜು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ) ಕಿರಣಗಳಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿತವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಅದು ನಿಷ್ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗುವಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ನನ್ನ ಉಪಕರಣವು ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ದೊಡ್ಡದಾದ ಅಥವಾ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಟ್ರಿಲಿಯನ್ಗಟ್ಟಲೆ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ದೊಡ್ಡ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಸಣ್ಣ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ರವಾನಿಸಲು ನಮಗೆ ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಅಶ್ವಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ಕೂದಲಿಗಿಂತಲೂ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸಬಹುದು, ಇದರಿಂದ ಏನನ್ನೂ ವಿರೋಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ" ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಸುಮಾರು ೧೯೦೦ ರಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಇದು ಅಯಾನುಗೋಳದಿಂದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು "ಭೂಮಿಯ ಸುತ್ತಲಿನ ಶಕ್ತಿಯ ಅದೃಶ್ಯ ಚೆಂಡು" ಎಂದು ಕರೆದರು. ೫೦ ಅಡಿಯ ಟೆಸ್ಲಾ ಕಾಯಿಲ್ ಸಹಾಯದಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
೧೯೩೪ ರಲ್ಲಿ ಆಂಟೋನಿಯೊ ಲಾಂಗೋರಿಯಾ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದು ನಾಲ್ಕು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಪಾರಿವಾಳಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಮತ್ತು "ದಪ್ಪ ಗೋಡೆಯ ಲೋಹದ ಕೋಣೆ" ಯಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದ ಇಲಿಯನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು.
ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿನ ಕಿರಣಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಜರ್ಮನ್ನರು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು  ಮತ್ತು ಜಪಾನಿಯರು ಒಂದು,ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅರ್ನ್ಸ್ಟ್ ಸ್ಕಿಬೋಲ್ಡ್ ನೇತೃತ್ವದ ಒಂದು ಜರ್ಮನ್ ಯೋಜನೆಯು ಲಂಬ ಅಕ್ಷದ ಮೂಲಕ ಚಲಿಸುವ ಬೆರಿಲಿಯಮ್ ರಾಡ್‌ಗಳ ಕಂತೆಯೊಂದಿಗೆ ಕಣ ವೇಗವರ್ಧಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದನ್ನು ಡಾ. ರೋಲ್ಫ್ ವೈಡೆರೋ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ ಅದನ್ನು ಅವರ ಜೀವನಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ವೈಡೆರೋ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಯಂತ್ರವು ಫೆಬ್ರವರಿ ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ನಗರದ ಮೇಲೆ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದಾಗ ಡ್ರೆಸ್ಡೆನ್ ಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೪೫ ರಲ್ಲಿ ವೈಡೆರೋ ಅವರು ಸಾಧನವನ್ನು ಪಾಳುಬಿದ್ದ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಮತ್ತು ಬರ್ಗ್‌ರಬ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಜನರಲ್ ಪ್ಯಾಟನ್‌ನ ೩ ನೇ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸಲು ತಂಡವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ೧೪ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೪೫ ರಂದು ಯುಎಸ್ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಜಪಾನಿನ ಆಯುಧವನ್ನು ಡೆತ್ ರೇ "ಕು-ಗೋ" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟ್ರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾದ ಮೈಕ್ರೋವೇವ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ
ಸಾವಿನ ಕಿರಣದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ಕನಿಷ್ಠ ೧೯೨೭ ರ ಅಲೆಕ್ಸಿ ನಿಕೊಲಾಯೆವಿಚ್ ಟಾಲ್‌ಸ್ಟಾಯ್ ಅವರ ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಗ್ಯಾರಿನ್ ಡೆತ್ ರೇಗಿಂತ ಮುಂಚೆಯೇ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿದೆ. ನಂತರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಯು ಫ್ಲ್ಯಾಶ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನಂತಹ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಬಳಸುವ ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಹೆಲ್ಡ್ ರೇಗನ್ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿತು. ಆಲ್ಫ್ರೆಡ್ ನೋಯೆಸ್ ಅವರ ೧೯೪೦ ರ ಕಾದಂಬರಿ ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಮ್ಯಾನ್ (ಯುಎಸ್ ಶೀರ್ಷಿಕೆ: ನೋ ಅದರ್ ಮ್ಯಾನ್ ) ನಲ್ಲಿ, ಮಾರ್ಡೋಕ್ ಎಂಬ ಜರ್ಮನ್ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಸಾವಿನ ಕಿರಣವನ್ನು ಜಾಗತಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜನಾಂಗವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ನಾಶಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಆಯುಧಗಳು ಮರ್ಡರರ್ಸ್ ರೋ ಮತ್ತು ಜಾರ್ಜ್ ಲ್ಯೂಕಾಸ್ ಅವರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಾಹಸಗಾಥೆ ಸ್ಟಾರ್ ವಾರ್ಸ್‌ನಂತಹ ಸ್ಪೈ-ಫೈ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗೋಷ್ಠಿಗಾನ
ಗೋಷ್ಠಿಗಾನ ಹಲವರು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿ ಒಮ್ಮೆಗೇ ಹಾಡಿ ನುಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಇಂಥ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಪೂರ್ವ ನಿಶ್ಚಿತ ಧಾತು (ಗೇಯಾಂಶ) ಮತ್ತು ಮಾತುಗಳು ತಿಳಿದಿದ್ದು ಅವನ್ನು ನಿಯತಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಹಾಡಿ ನುಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯರ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಮಾತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇಂದು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಕರ್ಣಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಗಳಲ್ಲಿನ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಗೋಷ್ಠಿಗಾಯನವೆನ್ನಲಾಗದು. ಏಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಧಾನ ಗಾಯಕ ಅಥವಾ ವಾದಕ ಹಾಡಿ ನುಡಿಸುವುದನ್ನೇ ಪಕ್ಕವಾದ್ಯಗಳವರು ಅನುಸರಿಸಿ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಂಗೀತದ ಧಾತುವಾದರೂ ಇಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವನಿಶ್ಚಿತವಲ್ಲ. ಗಾಯಕ ವಾದಕರುಗಳ ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಲ್ಪನಾಶಕ್ತಿಯೇ ಇದರ ಜೀವನಾಡಿ. ಅಲ್ಲದೆ ಗೋಷ್ಠಿಗಾನದ ಮೂಲತತ್ತ್ವವಾದ ಸಹಕಾಲಿಕ ಸ್ವತಂತ್ರ ಗಾನವಾದನಗಳು ಇಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಇತಿಹಾಸ
ಗೋಷ್ಠಿಗಾನ ಎಂಬುದು ಆಧುನಿಕ ಪ್ರಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ ಅಶುದ್ಧವೇ ಎನ್ನಬೇಕು. ಗೋಷ್ಠಿ ಮತ್ತು ಗಾನ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ಆದ ಶಬ್ದವಿದು. ಇವೆರಡು ಮಾತುಗಳಿಗೂ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವೂ ಸ್ವತಂತ್ರವೂ ಆದ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅರ್ಥಗಳೇ ಇವೆ. ಗೋಷ್ಠಿ ಎಂಬುದು ಗಾಯನವಿಲ್ಲದೆ ವಾದ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಸೇರಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಮಾಡಿದ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಶಾಸ್ತ್ರವಿಟ್ಟ ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಸಂಜ್ಞೆ. ಇದನ್ನೇ ಪಂಪಾದಿ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಗೊಟ್ಟಿ ಎಂಬ ತದ್ಭವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳುತ್ತ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಶುಷ್ಕವೆಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಗಾನವೆಂದರೆ ಹಾಡುವುದು ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಹಾಡು ಬಾಜನೆಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿದ ಕೂಟವನ್ನು ಬೃಂದವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಬ್ಬರೇ ಹಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಏಕಲವೆಂದೂ ಇಬ್ಬರು ಕೂಡಿ ಹಾಡುವ ದ್ವಂದ್ವಗಾಯನಕ್ಕೆ ಯಮಳವೆಂದೂ ಮೂವರು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಕೂಡಿ ಹಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಬೃಂದವೆಂದೂ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪರಿಭಾಷೆ. ಬೃಂದವನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ, ಮಧ್ಯಮ, ಉತ್ತಮ ಮತ್ತು ಕೋಲಾಹಲವೆಂದು ನಾಲ್ಕು ಬಗೆಯಾಗಿ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರದಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಗಾಯಕ ವೃಂದದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ವರು ಗಾಯನರೂ ಎಂಟು ಅನುಗಾಯನರೂ (ಇವರಿಗೆ ಸಮಗಾಯನರೆಂದು ಹೆಸರು: ಗಾಯನ=ಹಾಡುಗಾರ ಎಂದು ಶಾಸ್ತ್ರಾರ್ಥ) ನಾಲ್ವರು ಕೊಳಲು ನುಡಿಸುವವರೂ ನಾಲ್ವರು ಮಾರ್ದಂಗಿಕರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಮ ಗಾಯನ ಬೃಂದದಲ್ಲಿ ಇದರ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಗಾಯನ, ಸಮಗಾಯನ ಮುಂತಾದವರೂ ಕನಿಷ್ಠ ಗಾಯನ ಬೃಂದದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಗಾಯನನೂ ಮೂವರು ಗಾಯನಿಯರೂ (ಹಾಡುಗಾರ್ತಿ) ಇಬ್ಬರು ವಾಂಶಿಕರೂ (ಕೊಳಲುಗಾರ) ಇಬ್ಬರು ಮಾರ್ದಂಗಿಕರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತಮ ಗಾಯನೀ ಬೃಂದದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಮುಖ್ಯ ಗಾಯನಿಯರೂ ಹತ್ತು ಸಮಗಾಯನಿಯರೂ ಇಬ್ಬರು ವಾಂಶಿಕರೂ ಇಬ್ಬರು ಮದ್ದಳೆಗಾರರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಮಧ್ಯಮ ಗಾಯನೀ ಬೃಂದದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಗಾಯನಿಯೂ ನಾಲ್ವರು ಸಮಗಾಯನಿಯರೂ ನಾಲ್ವರು ವಾಂಶಿಕರೂ ಒಬ್ಬ ಮಾರ್ದಲಿಕನೂ ಕನಿಷ್ಠ ಗಾಯನೀ ಬೃಂದದಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯವರೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದರು. ಉತ್ತಮ ಬೃಂದದಲ್ಲಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಹಾಡುವವರು ನುಡಿಸುವವರು ಭಾಗವಹಿಸಿದರೆ ಅದನ್ನು ಕೋಲಾಹಲವೆಂದು ಕರೆಯುವರು. ಇದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ರನ್ನ, ಅಭಿನವಪಂಪ, ಅಗ್ಗಳ, ಕಮಲಭವ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ಹತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹೇಳುತ್ತ ಬಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಕನ್ನಡನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೃಂದ ಸಂಗೀತ ಈ ವೇಳೆಗಾಗಲೇ ಪ್ರೌಢಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಕರ್ಷವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತೆಂದು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ
ವಾದ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರವಿರುವ ಬೃಂದವಿಶೇಷಕ್ಕೆ ಕುತಪವೆಂದು ಸಂಜ್ಞೆ. ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ ಸಂಗೀತರತ್ನಾಕರದ ಪ್ರಕೀರ್ಣಕಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕುತಪವನ್ನು ತತ, ಅವನದ್ಧ ಮತ್ತು ನಾಟ್ಯವೆಂದು ಮೂರು ಬಗೆಯಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ತತಕುತಪದಲ್ಲಿ ಘೋಷವತೀ, ಚಿತ್ರಾ, ವಿಪಂಚೀ, ಪರಿವಾದಿನೀ, ವಲ್ಲಕೀ, ಕುಬ್ಜಿಕಾ, ಜ್ಯೇಷ್ಠಾ, ನಕುಲೋಷ್ಠೀ, ಕಿನ್ನರೀ, ಜಯಾ, ಕೂರ್ಮಿಕಾ, ಪಿನಾಕೀ, ಹಸ್ತಿಕಾ, ಶತತಂತ್ರೀ, ಔದುಂಬರೀ, ಷಟ್ಕರ್ಣ, ಪೌಣ, ರಾವಣಹಸ್ತಾ, ಸಾರಂಗೀ, ಆಲಾಪಿನೀ ಮೊದಲಾದ ತಂತೀವಾದ್ಯಗಳು ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವನ್ನು ಉಗುರಿನಿಂದ ಮಿಡಿದು ಅಥವಾ ಕಮಾನಿನಿಂದ ಎಳೆದು ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವಕ್ಕೆ ಮೆಟ್ಟುಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇವೇ ಅಲ್ಲದೆ ತತಕುತಪದಲ್ಲಿ ವಾಂಶಿಕಾ, ಪಾವಿಕಾ, ಪಾವಕಾ, ಕಹಳೆ, ಶಂಖ, ಮಾರಿ, ಕೊಂಬು ಮೊದಲಾದ ಸುಷಿರ (ಗಾಳಿ) ವಾದ್ಯಗಳೂ ಕಂಚಿನ ತಾಳದಂಥ ಗಟ್ಟಿ (ಘನ) ವಾದ್ಯಗಳೂ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಅವನದ್ಧ ಕುತಪದಲ್ಲಿ ಮೃದಂಗ, ಪಣವ, ದರ್ದುರ, ಢಕ್ಕಾ, ಮಂಡಿಢಕ್ಕಾ, ಕಕ್ಕುಲಿ, ಪಟಹ, ಕರಟ, ಢವಸ, ಘಡಸ, ಹುಡುಕ್ಕಾ, ಡಮರು, ರುಂಜಾ, ಕುಡುಕ್ಕಾ, ಕುಡುವಾ, ನಿಃಸಾಣ, ತ್ರಿವಲೀ, ಭೇರೀ, ತುಂಬಕೀ, ಬೊಂಬಡೀ ಮೊದಲಾದ ಚರ್ಮವಾದ್ಯಗಳೂ ಪಿಟ್ಟ, ಪವೆ, ಕಮ್ರಾ, ಝಲ್ಲರೀ, ಬಾಣ, ಸೆಲ್ಲುಕಾ, ಜಾಗಟೆ, ಕಂಚಿನತಾಲ, ಘಂಟೆ, ಕಿರಿಕಿಟ್ಟ ಮೊದಲಾದ ಘನವಾದ್ಯಗಳೂ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದುವು.
ಕುತಪಗಳು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಯೋಗತಂತ್ರವನ್ನು ಭರತಮುನಿ ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಪುರ್ವರಂಗ ವಿಧಿವರ್ಣನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೊಡುತ್ತಾನೆ. ನಾಟ್ಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕರಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವಾಗ, ನೃತ್ಯ, ಹಸ್ತಾಭಿನಯ ಮತ್ತು ಗೀತಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವಾಗ ವಿಲಂಬ ಲಯದಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವ ಎಂಬ ತಂತ್ರವನ್ನೂ ಮಧ್ಯಲಯದಲ್ಲಿ ಅನುಗತವನ್ನೂ ದ್ರುತಲಯದಲ್ಲಿ ಓಫೆವನ್ನೂ ಪ್ರಯೋಗಿಸಬೇಕು. ಬೃಂದಗಳಿಗೂ ಕುತಪಗಳಿಗೂ ಶಾರ್ಙ್ಗದೇವ ಹೇಳಿರುವ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕಾನ್ವಯವನ್ನೂ ಸಮಗ್ರಸಮೀಚೀನ ಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶನವನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಇಂದಿನ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳೂ ಬೃಂದಗಳೂ ಅನುಸಂಧಾನಮಾಡಿ ಅನುಷ್ಠಾನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಬಹುಯೋಗ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಾನುವೃತ್ತಿಯೆಂದರೆ ನಾಯಕನಾದ ಗಾಯನ ಅಥವಾ ವಾದಕನನ್ನು ನೆರಳಿನಂತೆ ಅನುಸರಿಸುವುದು; ಮುಖ್ಯರಸದ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ಥಕತೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲೆಳಸುವುದು. ಮಿಲನವೆಂದರೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೂಡಿ ಹಾಡಿ ನುಡಿಸುವಾಗ ಭಿನ್ನತೆಯೇ ಗೋಚರಿಸದಂತೆ ಒಂದರಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಸೇರಿಬಿಡುವುದು. ಕಾಲಲೀನಾನುವರ್ತನವೆಂದರೆ ತಾಳದ ಆವರ್ತ, ಪಾದಭಾಗ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಕರಗಿಹೋದಂತೆ ಒಂದಾಗುವುದು. ಮಿಥಸ್ತ್ರುಟಿತ ನಿರ್ವಾಹವೆಂದರೆ ಜೋಡಣೆಯಲ್ಲೂ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲೂ ಎಡೆಬಿಡದಂತೆ ಅಖಂಡ ವಾಗಿರುವುದು.
ತ್ರಿಸ್ಥಾನವ್ಯಾಪ್ತಿಶಕ್ತಿಯೆಂದರೆ ಮಂದ್ರ ಮಧ್ಯತಾರಗಳೆಂಬ ಮೂರು ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಘನತೆ, ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ, ಸಾಂದ್ರತೆ, ಪ್ರಸನ್ನತೆ ಮೊದಲಾದ ಸ್ವರಗುಣಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿರುವುದು. ಶಬ್ದಸಾದೃಶ್ಯವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ವಾದ್ಯಗಳೂ ಕಂಠಗಳೂ ಗೀತದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವಾಗ, ಒಂದೇ ಬಗೆಯ ಶಬ್ದಗಳು ಒಂದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬರುವಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸುವುದು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಶಬ್ದಗಳು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ರಂಜನಾಸ್ವದಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಬೇರೆ ವಾದ್ಯಗಳ ಶಬ್ದಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆತಾಗ ವಿರುದ್ಧ ಧರ್ಮದಿಂದ ಮುಖ್ಯರಸಾನುಭೂತಿಗಳು ಶ್ರವಣ ಲಾಲಿತ್ಯಕ್ಕೂ ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟುಮಾಡುವುವು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳು
ಹೀಗೆ ಗಾನಗೋಷ್ಠಿಗಳೂ ವಾದ್ಯಗೋಷ್ಠಿಗಳೂ ಬಹು ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದ್ದೇ ಇವೆ. ಸಾಮಗಾನದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಗ್ರಾಮೇಗೇಯಗಾನಗಳೂ ಉತ್ಸವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಭಜನಪದ್ಧತಿಯೂ ಜನಪದ ಗಾನನೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಳೂ ಚಿರಪರಿಚಿತವೇ ಆಗಿವೆ. ಆದರೆ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿರುವ ವಾದ್ಯಮೇಳಗಳನ್ನು ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ ಎಂಬ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಾದ್ಯಮೇಳದೊಡನೆ ಸಮೀಕರಿಸಲಾಗದು. ಏಕೆಂದರೆ ಉದ್ದೇಶ, ವ್ಯಾಪ್ತಿ, ತಂತ್ರ, ಸಾಧನೆ-ಇವುಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಈ ಎರಡರಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೈದೃಶ್ಯವೇ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಸಹಕಾಲಿಕ ಅನೇಕ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿ ಅದರ ಮೂಲ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದಾಗ, ಅದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸ್ವರಸ್ಥಾನಗಳು ಸಮ ದೂರದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಪಲ್ಲಟಿತವಾದಾಗ, ಏಕಾಧಾರ ಸ್ವರಪದ್ಧತಿ ಗೌಣವಾದಾಗ ಅದರ ಸ್ವರೂಪವೇ ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಸುಮಾರು ಹದಿನಾರು ಹದಿನೇಳನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಹರಡಿ ನಿಂತ ಆಪೆರ ಎಂಬ ಗೀತನಾಟಕ ಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಹದಿನೆಂಟು ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನ್ ವಾಗ್ಗೇಯಕಾರರಿಂದ ಬಲಿತು ಬೆಳೆದ ಸಿಂಫೊನಿ ಎಂಬ ಗೇಯಪ್ರಕಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ ರೂಪುಗೊಂಡು ಬಲಿಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಾದ್ಯಕ್ಕೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರ್ಯವುಂಟು. ಅದಿಲ್ಲದೆ ಕೃತಿ ಪೂರ್ಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾರೊಬ್ಬರಿಗೂ ಸ್ವಂತಕಲ್ಪನೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಎಳ್ಳಷ್ಟೂ ಇಲ್ಲ. ಸ್ವರಗುಣ ವೈವಿಧ್ಯ, ಅನೇಕ ಸ್ವರಗಳು ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಂವೇದನೆ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯಾನುಭೂತಿ, ನಾದಲಯಗಳ ಏಕಕಾಲಿಕ ತಿರ್ಯಗ್ಗಮನ ಹಾಗೂ ಊದಾರ್ವ್‌ಧೋಗಮನ, ಸೌಕರ್ಯಾನುಸಾರವಾಗಿ ಆಧಾರಸ್ವರದ ರೂಪಾಂತರ ಹಾಗೂ ತತ್ಫಲವಾದ ಮೂರ್ಛನಾಂತರ- ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಹಲವು ಅಂಶಗಳು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಅದರ ಸ್ವರೂಪಹಾನಿಯೇ ಆಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಹಾಗಲ್ಲ.
ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಗಳು
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಂಗೀತದ ಪುನರುಜ್ಜೀವನ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಷ್ಠಿಗಾನವೂ ಒಂದು. ಅಧಿಕೃತ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಆಕಾಶವಾಣಿ ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತ್ವದ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕಲ್ಪನೆ, ತಂತ್ರ, ಉಪಕರಣ, ದೃಷ್ಟಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸತನ್ನು ಈ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮೂಡಿಸ ಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದನ್ನು ಹಲವು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿ ಪಂಡಿತ ಪಾಮರರಿಬ್ಬರನ್ನೂ ರಂಜಿಸಬಲ್ಲ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲವಕಾಶವಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ತ್ರಿಸ್ಥಾಯಿ ಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ವರ ಸ್ಥಾನ ಪಲ್ಲಟವಿಲ್ಲದೆಯೇ ಬಹುಸ್ವರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಧಾತುವು ಗೀತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಮುನ್ನಡೆಯಬಹುದು; ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡಿ ಗೀತದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತಾಳಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಡಬಹುದು. ಇಂಥ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗಮಕ ಪ್ರಯುಕ್ತಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರುವುದರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ರಾಗಭಾವಗಳ ಗಾಂಭೀರ್ಯ, ಆಳಗಳನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು; ವಾದ್ಯಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ, ವೈವಿಧ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ಸ್ವರಗುಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ವಿಸ್ತಾರವನ್ನೇ ಪಡೆಯಬಹುದು. ಶ್ರುತಿಭೇದ, ನಡೆ, ಲಯ, ಇವುಗಳ ಪ್ರತಿಭಾಯುಕ್ತ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಹೊಸ ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನೇ ಮಾಡಬಹುದು; ಸ್ವರಸಾಂದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯ (ಟೆಕ್ಸ್‌ಚರ್), ಸ್ವರಗತಿ (ಡೈನ್ಯಮಿಕ್ಸ್‌) ಮೊದಲಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.
ಅಂತೆಯೇ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶಾಲಾ ಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಂಗೀತ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಗ್ಲೀಕ್ ಲಬ್ಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಏರ್ಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸುವುದು ತುಂಬಾ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಹೀಗೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಪುರ್ವನಿಯೋಜಿತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿ ಅದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಜ್ಞೆಯ ಪ್ರಮುಖಾಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿಯೂ ಭಾವೈಕ್ಯ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿಯೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಪ್ರಸಾರ ಸಾಧನವನ್ನಾಗಿಯೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಕೇವಲ ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯಿಂದ ವಿವಿಧ ಅಹಿತಶಬ್ದಗಳ ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಸಂಯೋಜನೆಯಿಂದ ಗದ್ದಲವನ್ನೇ ಪರಿಣಾಮವೆಂದು ಭ್ರಮಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ, ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಚಿರಂತನ ಮೌಲ್ಯಗಳಿಗೆ ಕುಠಾರಪ್ರಾಯವಾಗಿರುವ ಆಧುನಿಕ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರ ಪಾರ್ಟಿಗಳ ಹಾವಳಿಯನ್ನಡಗಿಸಲು ಇದರಿಂದ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತದ ಕನಸನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕಂಡು ಅದಕ್ಕೊಂದು ಸುವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿ ಮೈಸೂರಿನ ವರಲಕ್ಷ್ಮೀ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆ 1956ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಂಗೀತ ವಿಚಾರಗೋಷ್ಠಿ ಮೌಲಿಕವಾದ ಸಂಶೋಧನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಮತಿಘಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ
ಮತಿಘಟ್ಟ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ - ಹಿರಿಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರು. ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವರು. ಇವರು ಹಾಸನ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮತಿಘಟ್ಟ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ ಜುಲೈ ೧೨,೧೯೧೨ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ೫೦ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕ ಜಾನಪದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಕತೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದರು. ಭಾಷಾಲೋಕ ಖ್ಯಾತಿಯ ಪ್ರಕೃತಿ ಬನವಾಸಿ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಅವರ ಮೊಮ್ಮಗ.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
೧೯೪೦ರಲ್ಲಿ ಮಯೂರ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ೧೦ ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿದರು.ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಕೆಲಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದರು.೧೯೪೧ರ ನಂತರ ತಾಯಿನಾಡು,ಕೈಲಾಸ,ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಮೊದಲಾದ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿ,೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.
ನಿಧನ
ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿಯವರು ಜುಲೈ ೨೭,೨೦೦೬ರ ಗುರುವಾರದಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ೯೪ರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ನಿಧನರಾದರು.
ವರ್ಗ:ಸಂಸ್ಕೃತಿ ವರ್ಗ:ಜಾನಪದ ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:೨೦೦೬ ನಿಧನ
ನಿರ್ಧಾರ ವಿಮರ್ಶೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (ಕ್ರಿಕೆಟ್)
ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಪಂದ್ಯದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಂಡವು ಪ್ರತಿ ಇನ್ನಿಂಗ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ವಿನಂತಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾಡುವ ತಂಡವು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು "ನಾಟ್ ಔಟ್" ಅನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುವ ತಂಡವು "ಔಟ್" ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೈಗಳಿಂದ "ಟಿ" ಸಂಕೇತವನ್ನು ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾಡುವ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಅಥವಾ ಔಟ್ ಆದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಬಹುದು. ಒಮ್ಮೆ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ನಂತರ, ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ತೀರ್ಪನ್ನು ಮೂರನೇ ಅಂಪೈರ್ ಮರು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಂಪೈರ್‌ಗಳು ಕೆಲವು ಅತೀ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು (ರನ್ ಔಟ್ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಂಪಿಂಗ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು) ಮತ್ತು ಬೌಂಡರಿಯ ಕುರಿತಾದ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮೂರನೇ ಅಂಪೈರ್‌ನ ನೆರವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದಾದರೆ, ಔಟ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಇದನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು: ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಚೆಂಡು ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿ ಕ್ಯಾಚ್ (ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ನ ಬ್ಯಾಟು ಅಥವಾ ಗ್ಲೋವ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕವಾಗುವುದು ಅಥವಾ ಕ್ಷೇತ್ರರಕ್ಷಕನು ಚೆಂಡನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮೊದಲು ಅದು ಭೂಮಿಗೆ ತಾಗದೇ ಇರುವುದು) ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಎಸೆದ ಚೆಂಡು ಲೆಗ್ ಬಿಫೋರ್ ವಿಕೆಟ್ ಆಗಿ ಔಟಾಗುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೇ (ಚೆಂಡು ವಿಕೆಟ್‌ಗೆ ತಾಗುವ ನೇರ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಗೆ ಅಥವಾ ಆಫ್ ಸೈಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್‌ಗೆ ತಾಗುವುದು) ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಆಗ ತನ್ನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಮೂಲ ತೀರ್ಪನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆಯೇ, ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಅದು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಮೂರನೇ ಅಂಪೈರ್ ತನ್ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ತದನಂತರ ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ: ಒಂದೋ ಈಗಾಗಲೇ ತಿಳಿಸಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ಮತ್ತೆ ತಿಳಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಈಗಾಗಲೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿರುವುದರ ಪರಿಷ್ಕೃತ ತೀರ್ಪು ನೀಡುವುದು. ಪ್ರತಿ ತಂಡವು ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ತನಕ ಮರು ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಡಿಆರ್ಎಸ್ ನಿಯಮದಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ತಪ್ಪಾದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವುದು, ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿರ್ಣಯವು ಯಾವ ಪ್ರಕಾರವಾಗಿಯೂ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗದ ಮಧ್ಯಮ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೆ (ಮೈದಾನದ ಅಂಪೈರ್‌ ನಿರ್ಧಾರ) ಮೂಲ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ನಾಟ್-ಔಟ್ ಎಲ್‌ಬಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವಾಗ, ಮತ್ತು ವಿಕೆಟ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ೨.೫ ಮೀಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿ ಚೆಂಡು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದೆಯೆಂದು ಟಿವಿ ಮರುಪ್ರಸಾರವು ಖಚಿತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅಂಪೈರ್‌ಗಳು ಇನ್ನೊಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಚೆಂಡು ನೆಲಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಮತ್ತು ಪ್ಯಾಡ್‌ಗೆ ತಗುಲಿದ ಅಂತರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಅಂತರವು ೪೦ ಸೆಂಮೀಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಸ್ಟಂಪ್‌ಗಳನ್ನು ತಲುಪಲು ಚೆಂಡೂ ಇನ್ನೂ ೨.೫ ಮೀಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ದೂರ ಚಲಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗ, ಅದು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್ ನೀಡುವ ಯಾವುದೇ ನಾಟ್-ಔಟ್ ತೀರ್ಮಾನವು ನಾಟ್-ಔಟ್ ಆಗಿಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ವಿಕೆಟ್‌‌ನಿಂದ ೩.೫ ಮೀ ಗೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ನಾಟ್-ಔಟ್ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಸಹ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್‌ಮನ್ ವಿಕೆಟ್‌ನಿಂದ ೨.೫ ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದರೆ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಅಂತರವು ೩.೫ ಮೀ ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಚೆಂಡು ಬಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಸ್ಥಳವು ೪೦ ಸೆಂಮೀಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಬೌಲರ್ ಪರವಾಗಿ ಎಲ್‌ಬಿಡಬ್ಲ್ಯೂ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಚೆಂಡಿನ ಕೆಲವು ಭಾಗವು ಸ್ಟಂಪ್‌ನ ಮಧ್ಯಭಾಗಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಮತ್ತು ಪೂರ್ಣ ಚೆಂಡಿನ ಭಾಗವು ಬೇಲ್ಸ್ ಕೆಳಗಡೆ ಸ್ಟಂಪ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು. ಮೂಲ ನಿರ್ಧಾರವು ಔಟ್ ಎಂಬ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ೨.೫ಮೀ ಅಥವಾ ೪೦ ಸೆಂಮೀ ಅಂತರಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಅಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಂಪೈರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಾಗುವಂತೆ ಚೆಂಡು ಸ್ಟಂಪ್‌ಗಳಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಗಿದೆ ಎಂದು ಹಾಕ್ ಐ ತೋರಿಸಬೇಕು.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಆಟಗಾರರು ಮತ್ತು ತರಬೇತುದಾರರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಧನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ, ಆದರೆ ಈ ಕುರಿತು ಟೀಕೆಗಳೂ ಸಹ ಕಂಡುಬಂದಿವೆ . ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್‌ನ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ದಂತಕಥೆಯಾದ ಜೋಯ್ ಗಾರ್ನರ್ ಅವರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು 'ಗಿಮಿಕ್' ಎಂದು ಕರೆದರು. ತಾನು ಈ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆಂಬಲಿಗನಲ್ಲ ಎಂದು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಆಟಗಾರ ರಾಮನರೇಶ್ ಸರವಣ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಮಾಜಿ ಅಂಪೈರ್ ಆದ ಡಿಕಿ ಬರ್ಡ್ ಅವರೂ ಸಹ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುತ್ತಾ, ಇದು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್‌ಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೊಟಕುಗಳಿಸುತ್ತದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಬೋರ್ಡ್ (ಬಿಸಿಸಿಐ) ಸಹ ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ಪರವಾಗಿಲ್ಲ.