cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ದಲ್ಲಾಳಿ
ದಲ್ಲಾಳಿ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಆತನಿಗೆ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಯಾಗಲಿ ಸೂಚ್ಯವಾಗಲಿ ದತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆತ ತನ್ನ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಮೀರಿ ನಡೆಯದಿರುವವರೆಗೂ ಅವನ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯ ಬದ್ಧನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಮುಖ್ಯನಾದವನು ತನ್ನ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ನೀಡಿರಬಹುದಾದ ಸೂಚನೆಗಳು ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾರವು. ಆದರೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಎಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಹೊಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸರಕನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿ ನೀಡಲು ಸೂಚ್ಯ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೇನೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವ್ಯಾಪಾರಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ರೂಢಿಗತವಾಗಿ ಬಂದಿರಬಹುದು. ಆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇಲ್ಲದಲ್ಲಿ ಆಧಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾದರೆ ಅದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಅವಶ್ಯ. ಸರಕಿನ ಸಾಲದ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲೂ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಖ್ಯ ಅಂಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಮುಖ್ಯನ ಹೆಸರನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸದಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭ ವಿನಾ ಉಳಿದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಸರಕಿನ ಹಕ್ಕು ವರ್ಗಾಹಿಸಲು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಸರಕಿನ ಹಣದ ಪಾವತಿ ಪಡೆಯಲೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವನಿಗೆ ಸೂಚ್ಯಾಧಿಕಾರವೇನೂ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ದಲ್ಲಾಳಿ ತನ್ನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲೇ ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನೂ ಪಡೆದಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕರ್ಷಿಸಲು ಅಥವಾ ಒಪ್ಪಲು ಹಾಗೂ ಆ ಬೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಳ್ಳು ಅಥವಾ ವಿಕ್ರಯಿಸಲು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯರನ್ನು ಬದ್ಧಗೊಳಿಸಲು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರಲು ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳಲು ಇತರರಿಂದ ಬಂದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು (ಬಿಡ್) ಅಥವಾ ನೀಡಿಕೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯರಿಗೆ ಅವರು ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಗಿರುವುದುಂಟು. ಮುಖ್ಯನಾದಾತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿದ್ದ ವಿನಾ ದಲ್ಲಾಳಿ ಅವನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಕೊಳ್ಳಲಾಗಲಿ ವಿಕ್ರಯಿಸಲಾಗಲಿ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತನ್ನ ಮುಖ್ಯನ ಹಿತಕ್ಕೆ ಬಾಧಕವಾಗುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆತ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಹಿತ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅವನು ತನ್ನ ಮುಖ್ಯನಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿಲ್ಲ. ಆತ ಪರಸ್ಪರ ವಿರುದ್ಧ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವಂತಿಲ್ಲ.
ಮುಖ್ಯನಿಗೂ ದಲ್ಲಾಳಿಗೂ ನಡುವಣ ಕರಾರು ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಅವಧಿಗೆ ಆಗಿರಬಹುದು. ಹಾಗಿಲ್ಲದೆ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾಲದ ವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿಯುವುದಾಗಿದ್ದು, ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವೊಂದು ಪಕ್ಷವಾದರೂ ಐಚ್ಛಿಕವಾಗಿ ಅದನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬಹುದು. ದಲ್ಲಾಳಿ-ಮುಖ್ಯರ ಸಂಬಂಧ ಒಂದೊಂದೇ ವಹಿವಾಟಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ವಹಿವಾಟಿಗೂ ಅವರು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಒಂದು ಗೊತ್ತಾದ ಅವಧಿಗೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಆ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುವ ಮುನ್ನ ವಿನಾಕಾರಣವಾಗಿ ಯಜಮಾನ ಕರಾರನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಆತ ದಲ್ಲಾಳಿಗೆ ನಷ್ಟ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಲು ಬಾಧ್ಯನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಸರಕು ಕೊಳ್ಳಿಕೆ ದಲ್ಲಾಳಿ
ಸರಕು ಕೊಳ್ಳಿಕೆ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮುಖ್ಯರಿಗಾಗಿ ಸರಕು ಕೊಳ್ಳುವವರು. ಇವರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯರ ಪರವಾಗಿ, ಸರಕು ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಿ ಕೊಳ್ಳಿಕೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಂಧಾನ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಯಸುವ ಹಲವರ ಪರವಾಗಿಯೂ ಸಂಧಾನ ನಡೆಸಬಹುದು. ಕರಾರುಗಳನ್ನು ಮುಗಿಸಿ, ಬೆಲೆಯ ವಿಚಾರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯರಿಗೆ ಸಮಾಚಾರ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಕೊಳ್ಳಿಕೆದಾರರ ಅಭಿಕರ್ತರಾಗಿದ್ದೂ ಬಿಕರಿದಾರರಿಂದ ತಮ್ಮ ಕಮೀಷನ್ ಪಡೆಯುವ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಇರುವುದುಂಟು.
ಸ್ವತ್ತಿನ ದಲ್ಲಾಳಿ
ಸ್ವತ್ತಿನ ವಿಕ್ರಯಕ್ಕಾಗಿ, ಕೊಳ್ಳುವವರನ್ನೂ ಮಾರುವವರನ್ನೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದು ನೆರವು ನೀಡುವವರು ಸ್ವತ್ತಿನ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅವರು ಒಂದು ನಿಗದಿಯಾದ ಕಮೀಷನ್ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ದತ್ತವಾಗುವ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೀಮಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಅವರು ಮೀರಿದರೆ ಮುಖ್ಯರು ಕರಾರನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದಲ್ಲದೆ ದಲ್ಲಾಳಿಯನ್ನು ಕೊಡದಿರಬಹುದು.
ವಿಮಾ ದಲ್ಲಾಳಿ
ವಿಮಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲೂ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವರು ವಿಮೆ ಇಳಿಸುವವರ ಅಭಿಕರ್ತರದು. ವಿಮಾ ಕಂಪನಿಯಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವರು ಕಮೀಷನ್ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಮೀಷನ್ನಿನಿಂದ ತುಂಬಲಾಗದ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಾಗಿ ವಿಮಾದಾರರಿಂದಲೂ ಶುಲ್ಕವಸೂಲು ಮಾಡಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ ಪಾವತಿಯಾಗುವ ಕಮೀಷನ್ನು ಪಾವತಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರೀಮೀಯಮ್‍ಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದಲ್ಲಾಳಿ ಯಾವುದೇ ಕಂಪನಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಬಹುದು. ಅಗ್ನಿ, ಸಮುದ್ರ ಮತ್ತು ಅಪಘಾತ ವಿಮೆಯಲ್ಲಿ ದಲ್ಲಾಳಿಯ ಪಾತ್ರ ಬಲು ದೊಡ್ಡದು. ದೊಡ್ಡ ದೊಡ್ಡ ವ್ಯವಹಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಾವು ಇಳಿಸಬೇಕಾದ ನಾನಾ ಬಗೆಯ ವಿಮೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ದಲ್ಲಾಳಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅವನು ಅಂತರಿಕ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಮಾಯೋಗ್ಯ ನಷ್ಟ ಸಂಬಂಧಗಳೇ ಮುಂತಾದವುಗಳ ವಿಮೆಯನ್ನು ಕುರಿತ ನಾನಾ ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಯಥೋಚಿತ ಸಲಹೆ ನೀಡಬಲ್ಲ ತಜ್ಞನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಬ್ರಿಟನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವಿಮಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮೂರು. ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸಮಿತಿ ಒಂದು. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುವವರು ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಿಮಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಇನ್ನೊಂದು. ತನ್ನ ಸದಸ್ಯರ ವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇದೂ ನಾನಾ ಸೂತ್ರಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದರ ಸದಸ್ಯರೂ ಆಗಿಲ್ಲದವರಿಗಾಗಿ ವಿಮಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಸಂಘ ಎಂಬ ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯಿದೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಪ್ರಮುಖ ವಿಮಾ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಲಾಯ್ಡ್ಸ್ ಇಲ್ಲವೇ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ನಿನ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಹಡಗು ದಲ್ಲಾಳಿ
ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಬಾಡಿಗೆಗೆ ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಮಾರುವುದು, ಕೊಳ್ಳುವುದು, ರಫ್ತಿಗಾಗಿ ಸರಕು ಆಹ್ವಾನಿಸುವುದು, ಸರಕನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕಳೆದುಹೋದ ಸರಕಿನ ನಷ್ಟಪೂರಣ-ಮುಂತಾದ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುವುದು ಹಡಗು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಕಾರ್ಯಭಾರ. ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಬಂದರುಗಳಲ್ಲಿ ಇವರು ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಮಾನ ಸಾರಿಗೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲೂ ಇಂಥ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳಿರುವುದುಂಟು.
ವಾಯಿದಾ ದಲ್ಲಾಳಿ
ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸರಕು ಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಮಾರುವ-ವಾಯಿದಾ ವ್ಯವಹಾರ-ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವವರು ವಾಯಿದಾ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು. ಲಿವರ್‍ಪೂಲ್ ಧಾನ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರ ಸಂಘ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಅರಳೆಪೇಟೆ ಮುಂತಾದವು ಇಂಥ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯ ಅಭಿವಕರ್ತರಾದರೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತಾವೇ ಮುಖ್ಯರೆನಿಸಿ, ಕರಾರಿನ ಪೂರೈಕೆಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಬಾಧ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅವರು ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಷೇರು ದಲ್ಲಾಳಿ
ದ್ವಿತೀಯಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಷೇರುಗಳು ಒಬ್ಬರಿಂದ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ವಿಕ್ರಯವಾಗುವಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಮುಖ್ಯರಿಗಾಗಿ, ಅವರ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ವಿಕ್ರಯಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಥವಾ ಷೇರು ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ (ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‍ಚೇಂಜ್) ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯ ಮಾಡಬಹುದು. ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಷೇರು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳ ಅಧಿಕಾರ ಸಾಮಾನ್ಯ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಪ್ರತಿಭೂತಿಗಳ ಸ್ವಾಧೀನ ಹೊಂದಿದ್ದು, ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲೇ ವ್ಯವಹಾರ ನಡೆಸಬಹುದು. ಈ ವ್ಯವಹಾರದ ರೀತಿನೀತಿಗಳು ಭಿನ್ನಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಷೇರು ಬಜಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಲ್ಲಾಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಾಬರುಗಳು ಎಂಬ ಎರಡು ಬಗೆಗಳುಂಟು. ಜಾಬರುಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭೂತಿಗಳಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವವರು. ಆದರೆ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ವಿನಿಯೋಜನದಾರರೊಂದಿಗೆ (ಇನ್ವೆಸ್ಟರ್ಸ್) ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಸಂಪರ್ಕ ಇರುವುದು ದಲ್ಲಾಳಿಗಳೊಂದಿಗೆ. ಜಾಬರುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನ ಪ್ರತಿಭೂತಿಗಳ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಸಂಪಾದಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. (ಉದಾ. ಸರ್ಕಾರಿ ಪತ್ರಗಳು, ಗಣಿ ಷೇರುಗಳು, ತೈಲ ಕಂಪನಿ ಷೇರುಗಳು ಇತ್ಯಾದಿ) ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕಂಪನಿಯ ಷೇರಿನ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕೆಂದು ಜಾಬರನನ್ನು ದಲ್ಲಾಳಿ ಕೇಳಿದಾಗ, ಆ ದಲ್ಲಾಳಿ ಆ ಷೇರನ್ನು ಕೊಳ್ಳಬಯಸುವನೇ, ಇಲ್ಲವೇ ಮಾರುವನೇ ಎನ್ನುವುದು ಜಾಬರನಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನು ಎರಡು ಬೆಲೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಲೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಮಾರುವ ಬೆಲೆ. ಕೊಳ್ಳುವ ಬೆಲೆಗಿಂತ ಮಾರುವ ಬೆಲೆ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ದಲ್ಲಾಳಿ ತಾನು ಷೇರನ್ನು ಮಾರಬಯಸುವನೇ ಇಲ್ಲವೇ ಕೊಳ್ಳಬಯಸುವನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವ್ಯಾಪಾರ ಕುದುರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವೃತ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಒಂದು ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನೃತ್ಯವು ರಾಜಸ್ಠಾನದ ಪಂಗಡದೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಪಂಗಡದವರು ಅಲೆಮಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟಿನವರಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಂಚಿನ ಗುಂಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆಚರಣೆಯಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾದ ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನೃತ್ಯವು ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಅವರ ನೃತ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಳು ಹೆಮ್ಮೆಯ ವಿಷಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾಗಳಿಗೆ ಗುರುತಿನ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಅವು ಹಾವಿನ ಮೋಡಿ ಮಾಡುವವರ ಸಮುದಾಯದ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ರಾಜಸ್ಥಾನಿ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನ
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನೃತ್ಯದ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಪುರುಷರು ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುವಾಗ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ನುಡಿಸುವಾಗ ಮಹಿಳೆಯರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಇದನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಹ್ವಾಜ, ಧೋಲಕ್, ಝಾಂಝರ್, ಸಾರಂಗಿ ಹಾಗೆಯೇ ಹಾರ್ಮೋನಿಯಂ ನುಡಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಭಾರತೀಯ ವಾದ್ಯಗಳು ಬಳಕೆಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾದ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಾದ್ಯವೆಂದರೆ ಅದು ಪುಂಗಿ. ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತಾರೆ, ಸುತ್ತುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಚಮತ್ಕಾರಿಕ ನೃತ್ಯ ಹಂತಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ನರ್ತಕಿಯರ ನಮ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಮೃದುತ್ವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ.
ನೃತ್ಯವಸ್ತ್ರ ವಿನ್ಯಾಸ
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನರ್ತಕಿಯರು ಪ್ರದರ್ಶನ ಮಾಡುವಾಗ ತಮ್ಮ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರದರ್ಶಕರು ತಮ್ಮ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಅಂಗರಾಖಿಯನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ತೋಳುಗಳು ಅರ್ಧ ಉದ್ದ ಅಥವಾ ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದವಾಗಿರಬಹುದು. ನರ್ತಕರ ತಲೆಯನ್ನು ಓಧಾನಿ ಅಥವಾ ದುಪಟ್ಟಾ ಆವರಿಸಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ ತಮ್ಮ ಕೆಳದೇಹದ ಮೇಲೆ ಉದ್ದನೆಯ ಲಂಗ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದನ್ನು ಲೆಹೆಂಗಾ ಅಥವಾ ಘಾಗ್ರಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶಾಲ ಸುತ್ತಳತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇಡೀ ಉಡುಪು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು ಕೆಂಪು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಲಾಪಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ಕಪ್ಪು ಉಡುಪಿನ ಮೇಲೆ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬೆಳ್ಳಿಯ ದಾರವನ್ನು ಸಹ ಹೊಂದಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಉಡುಪುವು ಬಿಳಿ ಮಚ್ಚೆಗಳು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೊಂದಿರುವ ಕಪ್ಪು ಹಾವನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಇದು ಸಾಕಷ್ಟು ವರ್ಣರಂಜಿತ ಪಟ್ಟುಗಳು ಮತ್ತು ವಿನ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ನರ್ತಕಿಯು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನರ್ತಕಿಯರು ತಮ್ಮ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಕುತ್ತಿಗೆಗೆ ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರ ತಲೆಯನ್ನು ವಿಸ್ತಾರವಾದ ನೆಕ್ಲೇಸ್ ಮತ್ತು ಮಾಂಗ್-ಟಿಕ್ಕಾ(ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಮದುವೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರು ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸುವ ಸಿಂಧೂರ)ರೂಪದಲ್ಲಿ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಬಳೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮೊಣಕೈ ತನಕ ಅಥವಾ ತೋಳಿನ ಮೇಲಿನವರೆಗೂ ಇವುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು. ಅಂಗರಾಖಿಯ ತೋಳು ಪೂರ್ಣ ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದರೆ ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಪ್ರದರ್ಶಕರು ಬಳೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ವೀಕ್ಷಕರನ್ನು ಮಂತ್ರಮುಗ್ಧಗೊಳಿಸುವ ಅಂಶಗಳು
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕಾಮಪ್ರಚೋದಕವಾಗಿಸಲು ಸಂಗೀತ, ಉಡುಪು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಚಲನೆಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪುರುಷರು ಖಂಜರಿ ಮತ್ತು ಪುಂಗಿ ನುಡಿಸುವಾಗ ಮಹಿಳೆಯರು ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಂಗೀತವು ಸಾಕಷ್ಟು ಸೊಗಸಾದ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿದೆ. ಇತರ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಮೊದಲೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿಲ್ಲ.
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ
ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಹಾಡುಗಳು ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳಿಂದ ತೆಗೆದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿವೆ ಮತ್ತು ಹೋಳಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಸಹಜವಾಗಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ರಚನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಖ್ಯಾತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳು ಮೌಖಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು ಅದನ್ನು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಪಠ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ತರಬೇತಿ ಕೈಪಿಡಿಗಳಿಲ್ಲ. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಯುನೆಸ್ಕೋ ತನ್ನ ಅಸ್ಪ‍‍ಷ್ಟ ಪರಂಪರೆಯ ಪಟ್ಟಿಯ ಒಂದು ಭಾಗವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು.
ಗುಲಾಬೊ ಸಪೆರಾ
ಗುಲಾಬೊ ಸಪೆರಾ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕವಾಗಿ ಶ್ರೀಮಂತವಾದ ರಾಜ್ಯವಾದ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಜನಪ್ರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ. ಸಪೆರಾ ನೃತ್ಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿಧ್ಧ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯ ಶೈಲಿಗಳಲ್ಲೊಂದನ್ನು ರಚಿಸುವ ಕೀರ್ತಿ ಅವಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ.ಈಕೆ ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯದ ಕಲೆಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಗೌರವವಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ತಿರುಮಲಾಂಬ
ತಿರುಮಲಾಂಬ (ಮಾರ್ಚ್ ೨೫, ೧೮೮೭ - ಆಗಸ್ಟ್ ೩೧ ೧೯೮೨) ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಲೇಖಕಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕಿ, ಪ್ರಕಾಶಕಿ ಹಾಗೂ ಮುದ್ರಕಿ.
ಜೀವನ
ಹೊಸಗನ್ನಡದ ಮೊದಲ ಲೇಖಕಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕಿ, ಪ್ರಕಾಶಕಿ, ಮುದ್ರಕಿ  ಎಂದು ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀ ಕುಲದ ಏಳಿಗೆಗೆ ಹಗಲಿರುಳೂ ಶ್ರಮಿಸಿದವರು  ತಿರುಮಲಾಂಬ. ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ 25, 1887ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಂಜನಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ ವಕೀಲರಾಗಿದ್ದರು. ತಾಯಿ ಅಲಮೇಲಮ್ಮನವರು. ಶ್ರೀವೈಷ್ಣವ ಪದ್ಧತಿಯ ಮನೆಗಳ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ಇವರ ಮನೆಯ ಭಾಷೆ ತಮಿಳು. ಊರಭಾಷೆಯಾದ ಕನ್ನಡದ ಬಗ್ಗೆ ಇವರಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೀತಿ. ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳಿನ ಜೊತೆಗೆ ತೆಲುಗು ಭಾಷೆಯೂ ಇವರಿಗೆ ಪರಿಚಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಬಾಲ್ಯವಿವಾಹವೆಂಬುದು ಸಹಜವಾಗಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರಿಗೂ ಹತ್ತನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಮದುವೆಯಾಯಿತು. ಆದರೆ  ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಅವರಿಗೆ ಪತಿವಿಯೋಗ ಉಂಟಾಯಿತು. ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ತಂದೆ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣ ಅಯ್ಯಂಗಾರ್ಯರು ವಿಶಾಲ ಮನೋಭಾವದವರಾಗಿದ್ದು,  ತಾವು ಓದಿದ್ದ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ  ಮಗಳಿಗೂ ದೊರಕುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಪುಸ್ತಕಗಳೇ ಅವರ ಸಂಗಾತಿಗಳಾದವು. ರಾಮಾಯಣ, ಮಹಾಭಾರತ, ಭಾಗವತಗಳ ವಾಚನವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ನಂಜನಗೂಡು ಶ್ರೀಕಂಠಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಬೆಳ್ಳಾವೆ ಸೋಮನಾಥಯ್ಯ, ಎಂ. ವೆಂಕಟಾದ್ರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮುಂತಾದ ಕಥೆ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಓದತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಓದುಗಳಿಂದ ಆಂತರ್ಯವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಾ ಮುನ್ನಡೆದ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು ತಮ್ಮ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಕಂಬನಿ ಮಿಡಿಯದೆ, ಲೋಕದ ಜನರ ಕಷ್ಟಕಾರ್ಪಣ್ಯಗಳ ಕಡೆಗೆ ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಓಗೊಡಿಸುವುದರತ್ತ ಮನಮಾಡಿ ನಿಂತರು.
ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ
ತಮ್ಮ ಬಿಡುವಿನ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಚೀಚಿನ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಪಾಠ ಹೇಳಿಕೊಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಮನೆ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಒಂದು ಪಾಠಶಾಲೆಯಾಗಿಯೇ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಮಕ್ಕಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ನೆರೆಹೊರೆಯ ಮಹಿಳೆಯರೂ ತಮ್ಮ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಬೇಗ ಮುಗಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ತಾವೂ ಕಲಿಯತೊಡಗಿದರು. ಹೀಗೆ ಕ್ರಮೇಣದಲ್ಲಿ ಇದು "ಮಾತೃಮಂದಿರ" ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಡೆಯಿತು. ಈ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗಾಗಿ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು "ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿನಿ" ಎಂಬ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಬರಹಗಾರ್ತಿಯಾಗಿ
ಒಮ್ಮೆ "ಮಧುರವಾಣಿ" ಎಂಬ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಮಾಸ ಪತ್ರಿಕೆ ಒಂದು ಕಥಾಸ್ಪರ್ಧೆಯನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರೂ ತಮ್ಮ ಕತೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿಕೊಟ್ಟರು. ಇಷ್ಟು ಸುಂದರವಾದ ಕಥೆ ಬರೆದ ಲೇಖಕಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಸ್ವಯಂ "ಮಧುರವಾಣಿ"ಯ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಶ್ರೀ ಕೆ. ಹನುಮಾನ್ ಅವರೇ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಬಂದರಂತೆ. ಆಗ ಅಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕಂಡದ್ದು ಹಲವಾರು ಬರಹಗಳ ಕಣಜ. ಹಲವು ಕತೆಗಳು, ಕಾದಂಬರಿ, ನಾಟಕ, ಪ್ರಬಂಧಗಳು ಹೀಗೆ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಬರಹಗಳು ಆ ಕಣಜದಲ್ಲಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ "ವಿಧವಾ ಕರ್ತವ್ಯ" ಎಂಬ ಬರಹದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದ ಹನುಮಾನರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ "ಮಧುರವಾಣಿ" ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಅಂದಿನ ಮಡಿವಂತಿಕೆಯ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅದರ ಕುರಿತು ಹಲವಾರು ಟೀಕೆಗಳು ಬಂದುವಾದರೂ ಅವಕ್ಕೆಲ್ಲ ದೃತಿಗೆಡದ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು, ತಮಗೆ ಸರಿ ಎನಿಸುವುದನ್ನು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ವಾತ್ಸಲ್ಯಮಯಿ ತಂದೆಯ ಬೆಂಬಲ ಆಶೀರ್ವಾದಗಳೂ ಜೊತೆಗಿದ್ದವು. ಮುಂದೆ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು "ಸತೀ ಹಿತೈಷಿಣಿ" ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಪ್ರಕಾಶಕಿಯಾಗಿ
"ಸತೀಹಿತೈಷಿಣಿ"ಯ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರಕಟಣೆಯಾಗಿ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ "ಸುಶೀಲೆ" ಕಾದಂಬರಿ 1913ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿತು. ಆ ಕಾದಂಬರಿ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡ ಕ್ಷಿಪ್ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲೇ ನಾಲ್ಕು ಆವೃತ್ತಿಗಳನ್ನು ಕಂಡು 7000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಗಳ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಕಂಡಿತು.
"ಸತೀಹಿತೈಷಿಣಿ" ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಕೇವಲ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ "ಸನ್ಮಾನ ಗ್ರಂಥಾವಳೀ", "ಸನ್ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಗ್ರಂಥ ಮಾಲಿಕಾ", "ನಂದಿನಿ ಗ್ರಂಥಮಾಲಾ" (ಪಾನ್ಯಂ ಸುಂದರಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಸರಗೂರ ವೆಂಕಟ ವರದಾಚಾರ್ಯ), ಲಕ್ಷ್ಯಲಕ್ಷಣಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುವ "ಅಲಂಕಾರ ಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥ" (ಡಾ. ಎಸ್ .ಎನ್. ನರಸಿಂಹಯ್ಯ), "ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಯುರ್ವೇದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪ್ರಯೋಗ", "ಸರಳ ಯೂನಿಪ್ಯಾಥಿ ಚಿಕಿತ್ಸಕ" ಎಂಬ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಗ್ರಂಥ (ಡಾ. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿ) ಅಂತಹ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುಸ್ತಕಗಳೂ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಅಷ್ಟೊಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮನೋಭಾವನೆ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರಲ್ಲಿತ್ತು. 1913-16ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ "ನಭಾ", "ವಿದ್ಯುಲ್ಲತಾ", "ಹರಿಣ" ಮುಂತಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಹನ್ನೊಂದು ಪುಸ್ತಕಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡವು. ಕತೆ, ಕಾದಂಬರಿ, ಕಿರುಕಾದಂಬರಿ, ಪತ್ತೇದಾರಿ ಕಾದಂಬರಿ, ಪ್ರಬಂಧ, ಪದ್ಯ, ನಾಟಕ ಅಂತ ಅವರು ಬರೆದ ಒಟ್ಟು ಕೃತಿಗಳು ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೆಂಟು. ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು 1939ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ "ಮಣಿಮಾಲ" ಅವರ ಕೊನೆಯ ಕಾದಂಬರಿ.
ಇವರ ಪೂರ್ಣಕಲಾಗ್ರಂಥ, ದಕ್ಷಕನ್ಯಾ, ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಲ್ಲತಾ ಕೃತಿಗಳು ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಇಂಟರಮೀಡಿಯೆಟ್ ಹಾಗು ಬಿ.ಎಸ್.ಸಿ. ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಪಠ್ಯಪುಸ್ತಕಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಪತ್ರಿಕಾ ಸಂಪಾದಕಿಯಾಗಿ
ಮುಂದೆ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು "ಕರ್ನಾಟಕ ನಂದಿನಿ" ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. "ನಾನು ವಿದ್ಯಾಗಂಧವನ್ನೇ ತಿಳಿಯದ ಅಲ್ಪಮತಿಯಾದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ತ್ರೀ. ನವ ನಾಗರಿಕತೆಯ ಸುಳಿವಾಗಲೀ, ತಿಳಿವಳಿಕೆ ತಿರುಳಾಗಲೀ ತಿಳಿಯದ ಬಾಲಿಕೆ. ಆದರೂ ನಮ್ಮ ಸೋದರೀ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ನನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಾಗುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಅತ್ಯುತ್ಕಟೇಚ್ಛೆಯು ನನ್ನನ್ನು ಬಿಡಲೊಲ್ಲದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಈ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ಸ್ತ್ರೀ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಕೊಟ್ಟ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿತ್ತು. "ನಂದಿನಿ"ಗೆ ಕವಿತೆ ಕಳಿಸಿದವರಲ್ಲಿ ಎಳವೆಯಲ್ಲೇ ತೀರಿಕೊಂಡ ಉಡುಪಿಯ ತುಳಸೀಬಾಯಿ ಎಂಬ ಲೇಖಕಿಯೂ ಒಬ್ಬರು. ಕಡೆಂಗೋಡ್ಲು ಶಂಕರಭಟ್ಟರು ತಮ್ಮ ಕೆಲ ಬರಹಗಳನ್ನು ನಂದಿನಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ "ಕನ್ನಡ ರನ್ನಗನ್ನಡಿ" ಎಂಬೊಂದು ಪುಟ ಕನ್ನಡದ ಕೈಂಕರ್ಯ ನಡೆಸಿದವರಿಗಾಗಿಯೇ ಮೀಸಲಾಗಿತ್ತು. ಶಿಕ್ಷಿತ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು "ನಂದಿನಿ"ಗೆ ಬರೆಯಲು ಅವರು ಕೋರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಬರೆದವರು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯಷ್ಟು ಮಾತ್ರವೇ ಇದ್ದಿದ್ದರಿಂದ ಪುಟ ತುಂಬಿಸಲು ಸ್ವಯಂ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರೇ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಹೆಸರುಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬರೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬಹುಕಾಲ ನಡೆಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂತು.
ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳು
ಈ ಮಧ್ಯೆ ತಮ್ಮ ತಂದೆಯವರ ಮರಣ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರಿಗೆ ಆಘಾತವನ್ನು ತಂದಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಅಂತರ್ಮುಖಿಗಳಾದ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರು ತಮ್ಮ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು  ಅಧ್ಯಾತ್ಮದೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಬರವಣಿಗೆಯೂ ಬೇಡವೆಂದೆನಿಸಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಮೌನಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕಾರ ಗೌರವಗಳು
"ಸತೀ ಹಿತೈಷಿಣಿ" ಗ್ರಂಥಮಾಲೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ "ಮಾತೃನಂದಿನಿ", "ಚಂದ್ರವದನಾ", "ರಮಾನಂದ" ಮುಂತಾದ ಕೃತಿಗಳು ಮದ್ರಾಸ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಬುಕ್ ಏಂಡ್ ಲಿಟರೇಚರ್ ಸೊಸೈಟಿಯ ಬಹುಮಾನ ಪಡೆದವು. ಕರ್ನಾಟಕ ವಿದ್ಯಾವರ್ಧಕ ಸಂಘ "ರಮಾನಂದ" ಮತ್ತು "ಪೂರ್ಣಕಲಾ" ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಪುರಸ್ಕಾರ ನೀಡಿತು. ಮೈಸೂರು, ಮದರಾಸು, ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರಗಳು ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು. ೧೯೮೦ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯು ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರನ್ನು ಗೌರವಿಸಿತು.
1917ರಿಂದ ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರತೀವರ್ಷ ಅವರ ಕೃತಿಗಳು ಮದ್ರಾಸು, ಮೈಸೂರು, ಮುಂಬಯಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಲಾಕಾಲೇಜುಗಳಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಿದ್ದವು.
ಮಾಹಿತಿ ಕೃಪೆ
ವೈದೇಹಿ ಅವರ ತಿರುಮಲಾಂಬ ಅವರ ಕುರಿತ ಬರಹ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಲೇಖಕಿಯರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರಿನ ಬರಹಗಾರರು
ಇಯಾನ್ ಬೆಲ್
ಇಯಾನ್ ರೊನಾಲ್ಡ್ ಬೆಲ್ MBE (ಜನನ ೧೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೯೮೨) ಒಬ್ಬ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಟೆಸ್ಟ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅವರು ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಪರವಾಗಿ ಕೌಂಟಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಸಹ ಆಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಉತ್ತಮ/ಮಧ್ಯಮ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಬಲಗೈ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಆಗಿದ್ದು, ದ ಟೈಮ್ಸ್ ಅವರನ್ನು "ಶ್ರೇಷ್ಠ ಅಸ್ತ್ರ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದೆ; ಬೆಲ್ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮಧ್ಯಮವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೋಲ್ ಮಾಡುವಂತಹ ಬಲಗೈ ಬೋಲರ್ ಸಹ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಚುರುಕಾದ ಚಲನವಲನಗಳಿಗೂ ಹೆಸರಾದ ಇವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಕೆಟ್ ನ ಹತ್ತಿರದ ಕ್ಯಾಚ್ ಹಿಡಿಯುವ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಫೀಲ್ಡ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಬೆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಪರವಾಗಿ ಟೆಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಏಕದಿನ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಆಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಶತಕಗಳನ್ನು ಬಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೦೬ ರ ನೂತನ ವರ್ಷದ ಗೌರವಾನ್ವಿತರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಇಯಾನ್ ಬೆಲ್ ರಿಗೆ ೨೦೦೫ರ ಯಶಸ್ವಿ ಆಶಸ್ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿ, ಅವರಿಗೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ MBE ಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು ಹಾಗೂ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಕೌನ್ಸಿಲ್ ನೀಡುವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಎಮರ್ಜಿಂಗ್ ಪ್ಲೇಯರ್ ಆಫ್ ದ ಇಯರ್ (ವರ್ಷದ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಆಟಗಾರ) ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೨೦೦೮ ಮತ್ತು ೨೦೦೯,ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತಂಡದ ಖಾಯಂ ಸದಸ್ಯರಾಗದೆ, ಕೆಲವು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಆಡಿದ್ದರು, ಆದರೆ ೨೦೦೯ ಆಶಸ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಟೆಸ್ಟ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದರು; ಈ ಸರಣಿಯನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆದ್ದಿತು. ಮರುವರ್ಷ ಅವರು ಹಲವಾರು ಓಡಿಐಗಳಲ್ಲಿ ತಂಡದ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ CB೪೦ ಅಂತಿಮ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದಿತು; ನಂತರ ಬೆಲ್ ಮುಂದಿನ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಶಸ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಆಶಸ್ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಆಶಸ್ ಮೇಲಿನ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯಕವಾದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಯುವಕ ಬೆಲ್ ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಥಾರ್ಪ್ ಕಾಲೇಜ್ ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಾ ಮೊದಲನೆಯ XI ನಲ್ಲಿ ಏಳನೆಯ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು. ಬೆಲ್ ಕೇವಲ ಸಮರ್ಥ ಯುವ ಕ್ರಿಕೆಟಟಿಗರಲ್ಲದೆ, ಆಸ್ಟನ್ ವಿಲ್ಲಾದ ಬೆಂಬಲಿಗರಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಕೋವೆಂಟ್ರಿ ಸಿಟಿಯ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್ ಗೂ ಹಾಜರಾದರು. ಅವರಿಗಿಂತಲೂ ಎರಡು ವರ್ಷ ಕಿರಿಯವರಾದ ತಮ್ಮ ಕೀತ್ ಸ್ಟಾಫರ್ಡ್ ಷೈರ್ ನ ಹವ್ಯಾಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರಾಗಿದ್ದಾರೆ; ಅವರು ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ ನ ಎರಡನೆಯ XI ಪರವಾಗಿಯೂ ಏಳು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ್ದಾರೆ.
೨೦೦೪ - ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್
ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯವನ್ನುಓವಲ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಣಿಯ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು. ಮೊದಲ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಐದನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಆಡಿದ ಬೆಲ್ ೭೦ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು; ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಅನ್ನು ಫಾಲೋ ಆನ್ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿ, ಹತ್ತು ವಿಕೆಟ್ ಗಳ ಅಂತರದಿಂದ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಗೆದ್ದುದರಿಂದ ಬೆಲ್ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುವ ಅಗತ್ಯ ಬೀಳಲಿಲ್ಲ.
೨೦೦೪/೫ - ಝಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ
ಝಿಂಬಾಬ್ವೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನಾಡುವ ತಂಡಕ್ಕೆ ಬೆಲ್ ರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಬೆಲ್ ಕೆವಿನ್ ಪೀಟರ್ಸನ್ ರೊಡನೆ ಝಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ಹರಾರೆಯಲ್ಲಿ ಝಿಂಬಾಬ್ವೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಏಕದಿವಸೀಯ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಬೆಲ್ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಆರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೭೫ ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಓಡಿಐ ಪಂದ್ಯ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಆ ಸರಣಿಯ ನಾಲ್ಕೂ ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಆಡಿದ ಅವರ ಆ ಸರಣಿಯ ಸರಾಸರಿ ೪೦.೭೫. ಬೆಲ್ ರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ವಿರುದ್ಧದ ಯಾವುದೇ ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡದಿದ್ದರೂ, ಆಡಿದ ಏಳು ಓಡಿಐಗಳ ಪೈಕಿ ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಆಡಿದರು, ಆದರೆ ತಿಣುಕಾಡಿ, ಮೂರು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೨೬ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು.
೨೦೦೫/೬ - ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಭಾರತ
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿರುದ್ಧ ವಿಫಲರಾಗಿದ್ದರೂ, ಅವರನ್ನು ಶಿಶಿರದ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರವಾಸಕ್ಕೆಂದು ಆಯ್ದ ೧೭ ಪಟುಗಳ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಅವರನ್ನು ಟೆಸ್ಟ್ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾರರು ಎಂದು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಮೈಕಲ್ ವಾನ್ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ಗೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಗಾಯಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಬೆಲ್ ಗೆ ಆಡುವ ಅವಕಾಶ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂದ ಬೆಲ್ ಒಂದು ಶತಕ ಮತ್ತು ಎರಡು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಆ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬಾರಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ೫೨.೧೬ ರ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ೩೧೩ ರನ್ ಗಳಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಸರಣಿಯ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ರನ್ ಹೊಡೆದ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಆದರು. ತಮ್ಮ ಅರೆ-ಕಾಲಿಕ ಬೋಲಿಂಗ್ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ವಿಕೆಟ್ ಅನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಪರ್ಯಾಯದ್ವೀಪದಲ್ಲಿನ ಈ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನವು ಮುಂದುವರಿದು ೧೮ ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೦೬ ರಂದು, ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿ ಆರಂಭವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಮುಂಬೈನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಮೊದಲ 'ಚಳಿ-ಬಿಡಿಸುವ' ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೭೮ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಈ ಉತ್ತಮತೆಯನ್ನು ಬೆಲ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ; ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳ ಆರು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ೨೨ ಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೧೩೧ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
೨೦೦೬ -ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ
ಭಾರತದಿಂದ ಮರಳಿದ ಬೆಲ್ ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ ಪರ ಆಡಿದ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಯಶ ಗಳಿಸಿದರು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿರುದ್ಧ ತಾಯ್ನಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಸರಣಿಗೆ ಆಯ್ದ ೧೩ ಜನರ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಹೆಸರೂ ಸೇರಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮಾರ್ಕಸ್ ಟ್ರೆಸ್ಕಾತಿಕ್ ರ ಮರಳುವಿಕೆ, ಪಾಲ್ ಕಾಲಿಂಜ್ ವುಡ್ ರ ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಅಲಿಸ್ಟೇರ್ ಕುಕ್ ರ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಗಳಿಂದ ಬೆಲ್ ಗೆ ಅಂತಿಮ ೧೧ ರಿಂದ ಕೊಕ್ ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ವಿರುದ್ಧದ ಐದು ಓಡಿಐ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆಗೆ ಬೆಲ್ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು ಮತ್ತು ಆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಆಡಿದ ಕೆಲವೇ ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿ ಇವರೂ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ತತ್ಕಾರಣವಾಗಿ, ಹಾಗೂ ಆಂಡ್ರೂ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್ ಗೆ ಪೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದುದರಿಂದ, ಬೆಲ್ ರನ್ನು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಆಡಲು ಮತ್ತೆ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಕ್ರಮಾಂಕಗಳಲ್ಲೇ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತದ ಬಹುವಂಶ ಆಡಿದ ಬೆಲ್ ರನ್ನು ಆರನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಆಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂರು ಸತತ ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶತಕಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದ ಗ್ರಹಾಂ ಗೂಚ್ ರ ನಂತರಬೆಲ್ ಮೊದಲ ಮೂರೂ ಟೆಸ್ಟ್ ಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದೊಂದು ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದರು, ಆದರೆ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಒಂಬತ್ತು ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಔಟ್ ಆಗಿ, ಎರಡನೆಯ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ರನ್ ಹೊಡೆದು ಆಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ಚೆಂಡು ಕೆಡಿಸುವ ಹಗರಣದ ಕಾರಣದಿಂದ ಟೆಸ್ಟ್ ನಾಲ್ಕನೆಯ ದಿನವೇ ಕೊನೆಗೊಂಡುದರಿಂದ ಸತತ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಕ ಹೊಡೆಯುವ ಅವಕಾಶದಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು. ಅವರು ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದ ಸರಾಸರಿ ೯೩.೭೫, ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ ಇವರಿಗೆ ಸರಣಿ-ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡದೆ ಸರಾಸರಿ ೬೩.೪೨ ಹೊಂದಿದ್ದ ಆಂಡ್ರೂ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ರನ್ನು ಸರಣಿ ಶ್ರೇಷ್ಠರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪ್ರದರ್ಶನ (೧೦೦*, ೨೮, ೧೦೬*, ೧೧೯, ೪, ೯, ೯*) ವು ಬೆಲ್ ರ ಒಟ್ಟಾರೆ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಸುಮಾರು ೪೮ ಕ್ಕೆ ಏರಿಸಿತು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ವಿರುದ್ಧದ ಅವರ ಸರಾಸರಿ ಕೇವಲ ೧೭ ಇದ್ದು, ಬೇರೆಲ್ಲಾ ತಂಡಗಳ ವಿರುದ್ಧದ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು ೬೮ ಆಗಿದ್ದಿತು. ಅವರು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ಓಡಿಐಗಳಲ್ಲೂ ಆಡಿ, ಆಗಿನ ಅವರ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಕೋರ್ ಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರು: ೮೮ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಸೋಫಿಯಾ ಗಾರ್ಡನ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೮೬* ಟ್ರೆಂಟ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದರು; ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆದ್ದ ಟ್ರೆಂಟ್ ಬ್ರಿಡ್ಜ್ ನ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಪಂದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.
೨೦೦೬ - ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿ
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೦೬ ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಐಸಿಸಿ ಚಾಂಪಿಯನ್ಸ್ ಟ್ರೋಫಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಶಸ್ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮಾರ್ಕಸ್ ಟ್ರೆಸ್ಕಾತಿಕ್ ರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ರನ್ನು ಏಕದಿವಸೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಆರಂಭಿಸಲು ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಬಡ್ತಿ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಮೂರು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೩೨.೩೩ ರ ಸರಾಸರಿಯಲ್ಲಿ ೯೭ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ತನ್ನ ಮೊದಲ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು (ಭಾರತ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಗಳ ವಿರುದ್ಧ) ಸೋತು ಟೂರ್ನಮೆಂಟ್ ನಿಂದ ಹೊರನಡೆಯಿತು; ಕಡೆಯ ಗುಂಪು-ಮಟ್ಟದ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ರನ್ನರ್ಸ್ ಅಪ್ ಆದ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಗಳಿಸಿದರೂ ಟೂರ್ನಮೆಂಟಿಗೆ ಅದು ಯಾವ ವಿಧದಲ್ಲೂ ಸಹಾಯಕವಾಗಲಿಲ್ಲ.
೨೦೦೬/೭ ಆಶಸ್ ಸರಣಿ
ಆಂಡ್ರೂ ಫ್ಲಿಂಟಾಫ್ ರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಆಶಸ್ ಸರಣಿ ಆಡಲು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಂದ ಬೆಲ್ ಆಡುವ ಹನ್ನೊಂದು ಆಟಗಾರರ ಪೈಕಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಲಿಸ್ಟೇರ್ ಕುಕ್ ಮತ್ತು ಪಾಲ್ ಕಾಲಿಂಜ್ ವುಡ್ ರೊಡನೆ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಕಾಣಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಕಸ್ ಟ್ರೆಸ್ಕಾತಿಕ್ ಮೊದಲನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ಮುಂಚೆಯೇ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಗೆ ಮರಳಿದುದರಿಂದ ಬೆಲ್, ಕುಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಲಿಂಜ್ ವುಡ್ ಮೂವರೂ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ತಂಡದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿ ಆಡಿದರು. ನಾಲ್ಕು ಅರ್ಧಶತಕಗಳಿದ್ದ ೩೩೧ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಬೆಲ್ ರ ಆ ಸರಣಿಯ ಸರಾಸರಿ ೩೩.೧೦ ಆಗಿದ್ದಿತು. ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿಯೇ ಆರಂಭಿಸಿದರೂ, ಬೃಹತ್ ಸ್ಕೋರುಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ೫ -೦ ಅಂತರದಿಂದ ಸೋತಿತು. ಇದೇ ವಿಫಲತೆಯು ಏಕದಿವಸೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯ ಮತ್ತು ಮೊದಲನೆಯ ಓಡಿಐಗಳನ್ನು ಸೋತಿತು. ಆದರೆ, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಕಾಮನ್ ವೆಲ್ತ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸರಣಿಯ ಫೈನಲ್ ಗೆ ನುಸುಳಿ ಸೇರಿತು ಮತ್ತು ಸತತವಾಗಿ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವುದರ ಮೂಲಕ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಸರಣಿ ಗೆದ್ದಿತು; ಆ ಸತತ ಪಂದ್ಯಗಳ ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೬೫ ರನ್ ಹೊಡೆದರು.
೨೦೦೭ - ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತ
ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಮೊದಲ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಕವನ್ನು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಬಾರಿಸಿದರು; ಆ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನ ಇತರ ಶತಕವೀರರೆಂದರೆ ಅಲಿಸ್ಟೇರ್ ಕುಕ್, ಪಾಲ್ ಕಾಲಿಂಜ್ ವುಡ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಟ್ ಪ್ರಿಯರ್; ಈ ನಾಲ್ವರು ೧೯೩೮ರ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪರವಾಗಿ ಒಂದೇ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚತುರ್ಥರು ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಬೆಲ್ ರ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಆರನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಆಡಿದುದಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಡಿಕ್ಲೇರ್ ಮಾಡಿದಾಗ ಆರನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ೪೮೪ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದ ಬೆಲ್ ರ ಸರಾಸರಿ ಅಮೋಘ ಎನಿಸುವ೧೨೧.೦೦. ೨೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೦೭ ರಂದು ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಚೊಚ್ಚಲ ಓಡಿಐ ಶತಕವನ್ನು ಭಾರತದ ವಿರುದ್ಧದ ಏಳು ಏಕದಿವಸೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಮೊದಲನೆಯದರಲ್ಲಿ ಬಾರಿಸಿದರು; ಬೆಲ್ ೧೧೮ ಚೆಂಡುಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿ ೧೨೬ ರನ್ ಹೊಡೆದರು (ಸ್ಟ್ರೈಕ್ ರೇಟ್ ೧೦೬.೮). ಮುಂದಿನ ಎರಡು ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಮತ್ತೆರಡು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು; ಅವರು ಎಡ್ಗ್ ಬಾಸ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ೭೯ ರನ್ ಗಳಿಗೆ ಪಂದ್ಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದರು, ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ೨-೧ ರ ಮುನ್ನಡೆ ಪಡೆಯಿತು. ಕ್ರಮೇಣ ಬೆಲ್ ಏಳು ಪಂದ್ಯಗಳಿಂದ ೭೦.೩೩ ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆ ಏಳು ಪಂದ್ಯಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ೪-೩ ರಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು; ಲಾರ್ಡ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೭ ವಿಕೆಟ್ ಗಳ ಭರ್ಜರಿ ಜಯ ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ ಸರಣಿಯ ಪುರುಷೋತ್ತಮರೆಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
೨೦೦೭/೮ - ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್
ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ವಿರುದ್ಧದ ಐದು ಪಂದ್ಯಗಳ ಓಡಿಐ ಸರಣಿಯನ್ನು ಎರಡು ಸೋಲುಗಳಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿತು; ಈ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಟ ಆಡಲಾಗದೆ ಕೇವಲ ೫ ಮತ್ತು ೦ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ತಂಡದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನ ಅಭದ್ರವಾದಾಗ, ಬೆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಆಕ್ ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಸರಣಿಯ ಮೂರನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ಕೋರ್ ಆದ ೭೩ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು ಹಾಗೂ ನಾಪಿಯರ್ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೪೧ ಎಸೆತಗಳಲ್ಲಿ ೪೩ ರನ್ ಗಳಿಸಿ ಪಂದ್ಯ ಟೈ ಆಗಲು ಸಹಾಯಕರಾದರು. ಕೊನೆಯ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೨೪ ರನ್ ಹೊಡೆದರು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಸರಣಿಯನ್ನು ೩-೧ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆದ್ದಿತು. ಹ್ಯಾಮಿಲ್ಟನ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಷಾರ್ಟ್ ಲೆಗ್ ನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದ ಬೆಲ್ ರ ಮಣಿಕಟ್ಟಿಗೆ ಚೆಂಡು ಬಿರುಸಾಗಿ ಬಡಿಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ಅವರು ಮಣಿಕಟ್ಟು ಮುರಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಭಾಗವಹಿಸಲಾರರೆಂಬ ಶಂಕೆ ಮೂಡಿದರೂ, ಆ ಪೆಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೇವಲ ಗಾಯ ಮತ್ತು ಊತ ಉಂಟಾಗಿದೆಯೆಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿತು. ಬೆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಮೊದಲ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೨೫ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು ಮತ್ತು ಎರಡನೆಯ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೧೧೦ ರನ್ ಗಳಿಗೆ ಕುಸಿದು ಆಲ್ ಔಟ್ ಆದಾಗ ಆಜೇಯ ೫೪ ರನ್ ಗಳಿಸಿದರು; ಈ ಪಂದ್ಯದ ಮೊದಲ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಇವರ ನಂತರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಕೋರ್ ಅಲಿಸ್ಟೇರ್ ಕುಕ್ ಹೊಡೆದ ೧೩ ರನ್ ಗಳು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಈ ಪಂದ್ಯವನ್ನು ೧೮೯ ರನ್ ಗಳಿಂದ ಸೋತಿತು. ಎರಡನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ೧೧ ಮತ್ತು ೪೧ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಪಂದ್ಯ ಗೆದ್ದು ಸರಣಿಯನ್ನು ಸಮವಾಗಿಸಿತು. ಈ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಡಿದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಟ ಕಡೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿನದ್ದಾಗಿತ್ತು. ಮೊದಲನೆಯ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ೯ ರನ್ ಗಳಿಸಿದ ಬೆಲ್ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರು ಆಂಡ್ರೂ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ರನ್ನು ಕ್ರೀಸ್ ನಲ್ಲಿ ಜೊತೆಗೂಡಿದಾಗ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಮೊತ್ತ ೧೪೦/೩; ಈ ಜೋಡಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ವಿಕೆಟ್ ಗೆ ೧೮೭ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ನಿಃಸಂದೇಹವಾಗಿ ನ್ಯೂಝಿಲೆಂಡ್ ನ ಬಂಧದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದರು. ಈ ಇನಿಂಗ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ೭ ನೆಯ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು; ಇದು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಹೊಡೆದ ಮೊದಲ ಶತಕವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ರ ಸರಾಸರಿ ೫೦.೦೦; ಬೆಲ್ ೨,೫೦೦ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಅತಿ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಆಟಗಾರರಾದರು. ಆದರೆ ಬೆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಟೆಸ್ಟ್ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಆಡಲು ತಿಣುಕಿದರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಇನಿಂಗ್ಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠ ೨೧*ಅನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡು ಕೇವಲ ೪೫ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಿದರು. ನಂತರ ನಡೆದ ಟ್ವೆಂಟಿ೨೦ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಕೊಂಚ ಉತ್ತಮ ಆಟ ಆಡಿದರು ಮತ್ತು ಆ ವಿನ್ಯಾಸದ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಕೋರ್ ಆದ ೬೦* ಗಳಿಸಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೯ ವಿಕೆಟ್ ಗಳಿಂದ ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲಲು ನೆರವಾದರು. ತರುವಾಯ ನಡೆದ ಓಡಿಐ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರಂಭಿಕ ಆಟಗಾರರಾಗಿ ಬ್ಯಾಟ್ ಮಾಡಿದರು, ಆದರೆ ಅವರ ಆಟದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಏರುಪೇರುಗಳು ಕಂಡುಬಂದು ಈ ಮುಂದೆ ಸೂಚಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು: ೪೬, ೦, ೨೦, ಮತ್ತು ೪೬.
೨೦೦೮ - ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್
ಬೆಲ್ ಈ ಸರಣಿಯ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲೇ ೧೯೯ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಗಳಿಸಿ ಪಾಲ್ ಹ್ಯಾರಿಸ್ ರ ಬೋಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ದ್ವಿಶತಕ್ಕೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ರನ್ ಅಂತರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ತಮ್ಮ ವಿಕೆಟ್ ಒಪ್ಪಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ೧೯೯ ಕ್ಕೆ ಔಟಾದ ಮೊದಲ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಆಟಗಾರರಾದರು.. ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಶುಭಾರಂಭ ಹೊಂದಿದ ಬೆಲ್ ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಫಾರ್ಮ್ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ಮೂರನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಹೊಡೆದ ೫೦ ರನ್ ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ. ಇಪ್ಪತ್ತು, ಮೂವತ್ತು ರನ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಕೋರ್ ಮಾಡಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಭಾರತ ಮತ್ತು ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ನಲ್ಲೂ ಹೀಗೆಯೇ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಹಾಗೂ ಮೊದಲನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ೫೧ ಕ್ಕೆ ಆಲ್ ಔಟ್ ಆದ ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಇವರ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಒವೈಸ್ ಷಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿತು.
೨೦೧೦ - ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಗಾಯಗೊಂಡದ್ದರಿಂದ ಗೈರುಹಾಜರಿ
ಋತುವಿನ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ವಿರುದ್ಧ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ, ಎರಡನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ನಲ್ಲಿ ಶತಕ ಬಾರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಜರುಗಿದ ಏಕದಿವಸೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಆಡುವಾಗ ಸೊಂಟದ ಬಳಿಯ ಸ್ನಾಯುವೊಂದು ಜಖಂ ಆದುದರಿಂದ ಬೆಲ್ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರಮುಖ ಸರಣಿಯನ್ನು ಆ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆಡುವುದರಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು. ಋತುವಿನ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೌಂಟಿಯಾದ ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ ತಂಡಕ್ಕೆ ಮರಳಿ, ಸಾಮರ್ಸೆಟ್ ವಿರುದ್ಧ ಹಂಗಾಮಿ ನಾಯಕರಾಗಿ ಆಡುತ್ತಾ CB೪೦ ಫೈನಲ್ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ಪಂದ್ಯ ಗೆಲ್ಲುವಂತಹ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಿದರು.
೨೦೧೦/೧೧ - ಆಸ್ಟ್ರೇಲಯಾದಲ್ಲಿ ಆಶಸ್
ಮತ್ತೆ ಆಶಸ್ ಸರಣಿ ಆರಂಭವಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಬೆಲ್ ತಂಡದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರನೆಯ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ, ಸರಿಯಾಗಿ ಆಡದಿದ್ದ ಪಾಲ್ ಕಾಲಿಂಜ್ ವುಡ್ ರನ್ನು ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಕೆಳಗಿಳಿಸಿ ಬೆಲ್ ರನ್ನು ಕ್ರಮಾಂಕದಲ್ಲಿ ಮೇಲೆ ಕಳುಹಿಸುವ ಮಾತುಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿದ್ದವು. ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಆರಂಭ ಹೊಂದಿದ ಬೆಲ್ ಸರಣಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ರಮಣೀಯವಾದ ಡ್ರೈವ್ ಗಳು, ಕಟ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಪುಲ್ ಗಳಿಂದ ರಂಜನೀಯವಾದ ಆಟ ಆಡಿದರು. ಆದರೆ, ಹನ್ನೊಂದು ಅರ್ಧಶತಕಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದಿದ್ದರೂ, ಬೆಲ್ ತಮ್ಮ ಮೊದಲನೆಯ ಆಶಸ್ ಶತಕವನ್ನು ಬಾರಿಸಲು ಸಿಡ್ನಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ೫ ನೆಯ ಟೆಸ್ಟ್ ವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾಯಿತು. ಬೆಲ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಆಟ ಮೆರೆದವರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರಣಿಯನ್ನು ೩-೧ ಅಂತರದಿಂದ ಗೆಲ್ಲವುದರಲ್ಲಿ ಇವರ ಕೊಡುಗೆ ಹಿರಿದಾದುದಾಗಿತ್ತು; ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಈ ಅಂತರದಿಂದ ಕೇವಲ ಗ್ಯಾಟಿಂಗ್ ರ ತಂಡ ಮಾತ್ರ ೧೯೮೬/೮೭ ರಲ್ಲಿ ಆಶಸ್ ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿತ್ತು.
೨೦೧೧ - ಐಸಿಸಿ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ವಿಶ್ವ ಕಪ್
ಫೆಬ್ರವರಿ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಚ್ ನಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಶ್ರೀಲಂಕಾ ಸೇರಿ ೨೦೧೧ ವಿಶ್ವ ಕಪ್ ಗೆ ಅತಿಥೇಯವಾದವು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಮೊದಲ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಪೇರಿಸಿದ ುತ್ತಮ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ದಾಟಿದರು; ಬೆಲ್ ಈ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ೩೩ ರನ್ ಹೊಡೆದರು. ನಂತರ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕವಾದ ೩೩೮ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಕಲೆಹಾಕಿತು. ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ತಂಡದ ನಾಯಕ ಸ್ಟ್ರಾಸ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಎಡಗೈ ಸ್ಪಿನ್ನರ್ ಯುವರಾಜ್ ಸಿಂಗ್ ರ ಬೋಲಿಂಗ್ ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ ಒಂದು ಎಲ್ ಬಿ ಡಬ್ಲ್ಯೂ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಿತು ಹಾಗೂ ಅಂಪೈರ್ ನಾಟೌಟ್ ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯ ಇತ್ತರು. ಎದುರಾಳಿ ತಂಡದ ನಾಯಕ ಮಹೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಧೋನಿ ಮರುವೀಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಟಿವಿ ರೀಪ್ಲೇಗಳು ಮತ್ತು ಹದ್ದಿನ-ಕಣ್ಣು ಬೆಲ್ ವಿಕೆಟ್ ಮುಂದೆ ಇದ್ದದ್ದನ್ನು ಹಾಗೂ ತನ್ಮೂಲಕ ಔಟ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಧೃಡಪಡಿಸಿದವು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಟ್ಸ್ ಮನ್ ವಿಕೆಟ್ ನಿಂದ ೨.೫ಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಮುಂದಿದ್ದರೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಮೈದಾನದಲ್ಲಿರುವ ಅಂಪೈರ್(ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಲ್ಲಿ ಬೌಡೆನ್) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದೆಂಬ ನಿಯಮವಿರುವುದರಿಂದ, ಬೌಡೆನ್ ತಮ್ಮ 'ನಾಟೌಟ್' ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೇ ಜೋತುಬಿದ್ದರು. ಬೆಲ್ ಮುಂದುವರಿದು ೬೯ ರನ್ ಗಳನ್ನು ಪೇರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸುಲಭವಾಗಿ ಗೆಲ್ಲುವತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿದ್ದರು. ಕಡೆಗೆ ಪಂದ್ಯವು ಟೈ ಆಗಿ ಕೊನೆಗೊಂಡಿತು.
ಟೆಸ್ಟ್ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
ಟೆಸ್ಟ್ ಶತಕಗಳು ವೃತ್ತಿಬದುಕಿನ ಸಾಧನೆಗಳು
ಏಕದಿನದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು
ಶತಕಗಳು ವೃತ್ತಿಜೀವನದ ಸಾಧನೆಗಳು
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌
ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಟೆಸ್ಟ್‌‌ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಏಕದಿನದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ನ ಟ್ವೆಂಟಿ20 ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಂದ್ಯದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:21ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರು ವರ್ಗ:ವಾರ್ವಿಕ್‌ಷೈರ್‌‌ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ವರ್ಷದ ವಿಸ್ಡನ್ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು‌ ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಶ್ರೇಣಿಯ ಸದಸ್ಯರು ವರ್ಗ:1982 ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಪ್ರಿನ್ಸ್ ಥಾರ್ಪ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕೋವೆಂಟ್ರಿಯ ಜನ ವರ್ಗ:MCC ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ವಾರ್ವಿಕ್ ಷೈರ್ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಮಂಡಳಿಯ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಎನ್ ಬಿಸಿ ಡೆನಿಸ್ ಕಾಂಪ್ಟನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:2007ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:2011ರ ಕ್ರಿಕೆಟ್‌ ವಿಶ್ವ ಕಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕ್ರಿಕೆಟಿಗರು ವರ್ಗ:ಕ್ರಿಕೆಟ್
ನೆಕ್ ಚಂದ್
ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಸೈನಿ (नेक चंद सैनी; ೧೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೪ - ೧೨ ಜೂನ್ ೨೦೧೫) ಒಬ್ಬ ಶಿಲ್ಪಿ. ಅವರು ಸ್ವಂತ ಪರಿಶ್ರಮದಿಂದ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತು ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಈ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸುಮಾರು ೧೮ ಎಲ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿದೆ.
ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಅವರು ಮೂಲತಃ ಈಗ ಪಾಕಿಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಗುರುದಾಸಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಶಂಕರಗಢದವರು. ೧೯೪೭ರ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಭಾರತಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂತು. ಆಗಷ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಭಾರತದ ಪ್ರಥಮ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯೋಜನಾಬದ್ಧ ನಗರ ಚಂಡೀಗಢದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲಸ ದೊರೆಯಿತು. ಅವರು ಅಲ್ಲಿ ರಸ್ತೆಗಳ ಉಸ್ತುವಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಭಾರತ ಸರಕಾರವು ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಅವರು ಜೂನ್ ೧೨, ೨೦೧೫ರಂದು ನಿಧನರಾದರು,.
ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್
ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗವಾದ ರಸ್ತೆ ಕೆಲಸದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಾಕಷ್ಟು ಕಸ, ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವನ್ನೆಲ್ಲ ಪಕ್ಕದ ಸರಕಾರಿ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸುರಿಯುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಕೆಲಸದ ಅವಧಿ ಮುಗಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಕಾಡಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ಅದ್ಭುತ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಸುಮಾರು ೧೮ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತಮ್ಮ ಕಾಯಕ ಮುಂದುವರಿಸಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಶಿಲ್ಪೋದ್ಯಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದೆಲ್ಲ ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸರಕಾರವು ಅದನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಮುಂದಾದಾಗ ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಅವರು ಜನರ ಸಹಾಯ ಪಡೆದರು. ಅದನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕದಂತೆ ಜನರು ಸರಕಾಕ್ಕೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ಜನರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಸರಕಾರ ಆ ಉದ್ಯಾನವನವನ್ನೇ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಡಿ, ಅದಕ್ಕೆ ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಅವರನ್ನೇ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿ ಅವರ ಕೈಕೆಳಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ೫೦ ಜನರ ತಂಡವನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿತು. ಹೀಗೆ ಹೊಸ ಉತ್ಸಾಹದಿಂದ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ನೆಕ್ ಚಂದ್ ಸುಂದರ ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಈಗ ಅದನ್ನು ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಸೊಸೈಟಿ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ರಾಕ್ ಗಾರ್ಡನ್ ಅನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು ೫೦೦೦ ಜನ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಕಲಾವಿದರು
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ
thumb ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಿಂದೂ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುವ ಒಂದು ವೈದಿಕ ಯಜ್ಞ. ಇದನ್ನು ಅಥರ್ವವೇದದಲ್ಲಿ (೧೧:೭:೯) ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತ ಮತ್ತು ಶತಪಥ ಬ್ರಾಹ್ಮಣದಲ್ಲಿ (೧೨:೪:೧) ವಿವರವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆಚರಣೆಯ ವೈದಿಕ ರೂಪವನ್ನು ಈಗಲೂ ಕೇರಳದ ನಂಬೂದಿರಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಗ:ಯಜ್ಞ
ಅಗ್ನಿಚಯನ
thumb ಅತಿರಾತ್ರ ಅಗ್ನಿಚಯನ "ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾದ ಅಗ್ಗಿಷ್ಟಿಕೆಯ ನಿರ್ಮಾಣ") (ಅಗ್ನಿಯ ಯಜ್ಞವೇದಿಯ ಪೇರಿಸುವಿಕೆ) ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪೂರ್ವವರ್ತಿಯಾದ ವೈದಿಕ ಧರ್ಮದ ಒಂದು ಶ್ರೌತ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ ಆಚರಣಾ ಶ್ರೇಣಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಇದನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಆಚರಣೆ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ. ಇದರ ಮಂತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿನ ದೇವತಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರಣೆಗಳು ಯಜುರ್ವೇದ ಸಂಹಿತಗಳಲ್ಲಿ (ತೈತ್ತಿರೀಯ, ಕಠ, ವಾಜಸನೇಯಿ) ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರ ಕಾಣಿಕೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪಾಕ್ಷಿಕ ದಾರಾ-ಪೂರ್ಣಾ-ಮಾಸಾ ಅರ್ಪಣೆಗಳನ್ನು ದಿನಚರಿಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಾರಿ ಅರ್ಪಣೆಗಳ ವಾಡಿಕೆಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಅಗ್ನಿಸ್ತೋಮ, ಸರಳ ಸೋಮ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒರ್ವನು ಅರ್ಹನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅಗ್ನಿಸ್ತೋಮದ ನಂತರ, ಅವನು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಾಪಕ ಸೋಮ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಗ್ನಿಚಯನ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಪಣೆ ಮಾಡಲು ಅರ್ಹನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಅಗ್ನಿಚಯನ ಕ್ರಿಯೆಗಳ್ಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ.
ಅಗ್ನಿಚಯನವು ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಮುಂದುವರೆಸಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಕ್ರಿಯಾವಿಧಿಗಳು
ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ
ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಕೊಡಗು, ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಮಲೆಯನ್, ಕುಡಿಯನ್, ಈಡಿಗ, ಮಲೆಕುಡಿಯ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಜನಾಂಗದವರು ಮಾಡುವ ಕುಣಿತವನ್ನು ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ ಎಂದು ಗುರಿತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುಣಿತವನ್ನು ಮಾಡುವ ಜನಾಂಗದವರು ಕರ್ಣಾಟಕದ ಆಗುಂಬೆಯಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿಯವರೆಗಿರುವ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತರೆ ಹಾಗು ಅವರು ಆಯಾಯ ಪ್ರದೇಶದ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ವಿಧಗಳು
ಕುಡಿಯರನ್ನು ನಾಲ್ಮ‌ಲೆ ಕುಡಿಯರು ಹಾಗೂ ಮೂರುಮಲೆ ಕುಡಿಯರೆಂದು ಗುರಿತಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡದ ಕುಡಿಯರು ನಾಲ್ಕು ಮಲೆಯವರಾದರೆ, ಕೊಡಗಿನವರು ಮೂರುಮಲೆಯವರು. ಘಟ್ಟದ ಮೇಲಿನವರನ್ನು ಕುಡಿಯರೆಂದೂ ಹಾಗೂ ಕೆಳಗಿನವರನ್ನು ಮಲೆಕುಡಿಯರೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
೧.ದಸರಾ ಮೆರವನಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯರ ಕುಣಿತ ಪ್ರದರ್ಶನ[https://www.deccanherald.com/state/srirangapatna-dasara-throwback-698368.html
ಹನೂರು
ಇದು ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಮಹದೇಶ್ವರಬೆಟ್ಟವಿರುವ ತಾಲೂಕು, ಕರ್ನಾಟಕದಿಂದ ತಮಿಳುನಾಡನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುವ,ಕೊಯಮತ್ತೂರು ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಈ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ಹಾದು ಹೋಗಬಹುದು. ಮಲೈ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹೊಗೆಯನಕಲ್ಲು ಜಲಪಾತವಿದೆ. ಇದು ತಮಿಳುನಾಡಿಗೂ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ವಿವಾದವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳ. ಹನೂರಿನ 'ಕ್ರಿಸ್ತರಾಜ ಶಾಲೆ'ತನ್ನ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶದಿಂದ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲೇ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಶಾಲೆ ಕಲಿಕೆಯ ಜೊತೆ ಆಟ, ಓಟದಲ್ಲೂ ಒಳ್ಳೆಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವೀರಪ್ಪನ್ ನಿಂದ ಹತ್ಯಗೀಡಾದ ನಾಗಪ್ಪನವರು ಹನೂರಿನ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿ ಬಂದವರು. ಹನೂರು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಊರುಗಳಾದ ಬಂಡಳ್ಳಿ, ಲೊಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ, ಅಜ್ಜೀಪುರ,ರಾಮಾಪುರ,ಗೋಪಿಶೆಟ್ಟಿಯೂರು,ಕೌದಳ್ಳಿ, ಕುರಟ್ಟಿ ಹೊಸೂರು ಗ್ರಾಮಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಹನೂರನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ 30-11-2017 ರ ಗೆಝೆಟ್‌ ನೋಟಿಫಿಕೇಸನ್‌ ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತ್ಯೇಕ ತಾಲೂಕಾಗಿ ಸನ್ಮಾನ್ಯ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ಧರಾಮಯ್ಯನವರು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಘೋಷಣೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಈ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲ ತಾಲೂಕಿನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟು ಹನೂರು, ರಾಮಪುರ ಮತ್ತು ಲೊಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ ಹೋಬಳಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ 50 ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೊಸ ತಾಲೂಕಾಗಿದೆ.
ಹನೂರಿನ ಶ್ರೀ ಬೆಟ್ಟಳ್ಳಿ ಮಾರಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಆಂಜನೇಯ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಕನ್ಯಾಕಪರಮೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಚೆಲುವ ನಾರಾಯಣ ಸ್ವಾಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಿದ್ದಪ್ಪಾಜಿ, ದೊಡ್ಡಮ್ಮತಾಯಿ, ಶನೈಶ್ಚರ ದೇವಸ್ಥಾನ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆಗಿದೆ.ಮಾರಮ್ಮನ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಲ್ಲಿ ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ನೆಡೆಯುವ ಜಾತ್ರೆ ಬಹಳ ಹೆಸರುವಾಸಿ ಆಗಿದೆ ಈ ಜಾತ್ರೆ 5 ದಿನ ನೆಡೆಯಲ್ಲಿದ್ದು ಬಾಯಿಬೀಗ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆ ಆಗಿದೆ ಸುಮಾರು 2000 ಸಣ್ಣ ಬಾಯಿಬೀಗ ಹಾಗೂ 15 ರಿಂದ 20 ಅಡಿ ಬಾಯಿಬೀಗ ಹಾಕಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಇಲ್ಲಿನ ಭಕ್ತಾದಿಗಳು.
ಇಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆ ಕನಕಪುರ ಬಳಿ ಕಾವೇರಿ ನದಿಗೆ  ಮೆಕೆದಾಟು ಸೇತುವೆ  ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದು.
ಸಾಧ್ಯವಾದರೆ ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂದ ಹನೂರು ಈಗಿರುವ ಮಾರ್ಗದ ರಸ್ತೆ ಸಂಚಾರ ಕಡಿತ ವಾಗುತ್ತದೆ ಸುಮಾರು 2.5 ಗಂಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ತಲುಪಬಹುದು ರಾಮನಗರ, ಬೆಂಗಳೂರು ಗ್ರಾಮಾಂತರ. ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಎಷ್ಟು ಜನರ ಮನೆ ದೇವರು ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಸಂಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟು ಜನರಿಗೆ ಸೇತುವೆ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ (ರಾಮನಗರ-ಕನಕಪುರ-ಮೇಕೆದಾಟು-ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ) ಮಾರ್ಗ ನಿರ್ಮಾಣ.
ಮತ್ತೊಂದು ಬೇಡಿಕೆಯಿವರು ಮಾರ್ಗ ಕ್ಷೇತ್ರ ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು ಸಿದ್ದಪ್ಪಾಜಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ ಮಾರ್ಗ (ರಾಮನಗರ-ಅಕ್ಕೂರು-ಹಲಗೂರು-ಮತ್ತತ್ತಿ-ಚಿಕ್ಕಲ್ಲೂರು-ಹನೂರು)
ಶ್ರೀ ಮಲೆ ಮಹದೇಶ್ವರ ಬೆಟ್ಟ
ಇದು ಪುಣ್ಯಕೇತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿ ಸಾಲೂರು ಮಠವು ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದುವರೆದು ನಾಗಮಲೈ ದೇವಾಲವು ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿದ್ದು, ನಾಗರ ಹೆಡೆಯಂತೆ ಬಂಡೆಗಳಿರುವ ಕಾರಣ ಇದನ್ನು ನಾಗಮಲೈ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಮಹದೇಶ್ವರನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿರುವುದಾಗಿ ನಂಬಿಕೆಯಿದೆ. ಈ ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ಎಲ್ಲೇಮಾಳ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಮತ್ತು ರಾಮಾಪುರ ಮಾರ್ಗವಾಗಿಯೂ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಮಿಣ್ಯ ಗುರುಸಿದ್ಧ ಕವಿಯು ಶ್ರೀ ಮಲೈಮಹದೇಶ್ವರ ಕುರಿತು ಮಹದೇಶ್ವರ ವಿಳಾಸ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು ಇದು ಮಹದೇಶ್ವರರ ಪವಾಡವನ್ನು ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಕೃತಿಯು ಮಹದೇಶ್ವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿದ್ದಾಗಿದೆ. ಜಾನಪದ ಮಹಾಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಕತ್ತಲೆಯ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಬರ್ಣಿಸಿದ್ದು, ಮಹದೇಶ್ವರರ ಆಗಮನದಿಂದಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಯಕನ ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಭೂಮಿಯು ಕೆಲವು ಮೊದಲೇ ಜಾಗೃತ ಭೂಮಿಯಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಮಾಂತ್ರಿಕರಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟು ಕಲ್ತ್ಲೆ ರಾಜ್ಯವಾಗಿರಲು ಬಹುದು ನಂತರ ಮಹದೇಶ್ವರ ಆಗಮನದಿಂದ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ಪೊರೆಯಿಳಿಸಿ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ನಾಡಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಹದೇಶ್ವರನ ಪವಾಡದ ಲೀಲೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದು ಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾವು ಅರಯಲೇ ಬೇಕಾಗಿದೆ. Category : ಚಾಮರಾಜನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಒಂದು ನಗರ ಹಾಗೂ ತಾಲ್ಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ .ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪಟ್ಟಣವು ವಿಜಯಪುರ - ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ - 41 ರಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೮೦ ಕಿ.ಮಿ. ದೂರ ಇದೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರ, ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರ, ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರ, ಸಾರಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ, ನೆಮ್ಮದಿ ಕೇಂದ್ರ, ಉಪ ತಹಶಿಲ್ದಾರರ ಕಚೇರಿ, ಬಿ.ಎಸ್.ಎನ್.ಎಲ್ ಕಚೇರಿ, ರೈತ ಸಂಪರ್ಕ ಕೇಂದ್ರ, ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣ, ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿ, ಬ್ಯಾಂಕಗಳು ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಕಚೇರಿಗಳಿವೆ.
ಚರಿತ್ರೆ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ನಗರವು ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪಡುಮೂಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು. ಹೀಗೆ ಪಡುಮೂಲೆಯ ತಾಲೂಕೆಂದು ಹೆಸರು ಬರಲು ತಾಲೂಕಿನ ತಾಳಿಕೋಟಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಾಪಾರ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿರುವುದೇ ಕಾರಣ. ತಾಳಿಕೋಟಿಯು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳಕ್ಕಿಂತ ವ್ಯಾಪಾರ ಮುಂತಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕ ಗಾತ್ರದ ತಾಲೂಕು. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ೧೫೬೫ರ ತಾಳಿಕೋಟಿ(ರಕ್ಕಸ ತಂಗಡಗಿ) ಯುದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ.
ಈ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ೩೧ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು ಹಾಗೂ ೪ ಹೋಬಳಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ೪ ಹೋಬಳಿಗಳೆಂದರೆ,
ಇಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಈಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರಸಿದ್ದ. ಬಸರಕೋಡ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜಕಣಾಚಾರ್ಯರಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ ಒಂದು ಜೈನ ದೇವಾಲಯವು,೧೭೫೦ ರಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ,೧೮೦೫ ರಲ್ಲಿ ೩ ಲಿಂಗ ಗುಡಿ. ೨ ಮಸೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಚ್ ಪೀರ್ ಮಸೀದಿ-ಪಂಚ ಪಾಂಡವ ದೇವಾಸ್ಥಾನವೆಂದು ಹಿಂದುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದವಾಗಿದೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪುರಸಭೆ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರದ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕವು ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಸಿಂದಗಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಮತ್ತು ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕು, ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ರಾಯಚೂರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ  ಗುಲ್ಬರ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಇದೆ. ಈ ತಾಲ್ಲೂಕದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ೨೨೨೫ ಚ.ಕಿಮೀ ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ ೫೯.೫ ಸೆ.ಮೀ. ಇದೆ. ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕವು ೧೪೩ ಹಳ್ಳಿಗಳು, ೩೨ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಗಳು, ೪ ಹೊಬಳಿಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಆಹಾರ (ಖಾದ್ಯ)
ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ, ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ವಿಜಯಪುರ ದ ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣೆ ಬದನೆಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರುಗಳು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕ್ಷರತೆಯು 2011 ವರ್ಷದ ಪ್ರಕಾರ 67%. ಅದರಲ್ಲಿ 77% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ 56% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪುರುಷರು 2.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ಪುರುಷರು  ಮತ್ತು 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚು  ಮಹಿಳೆಯರು ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ 4 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಕ್ಷರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 2011ನೇ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಸುಮಾರು 4.5 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇದೆ. 3 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 2 ಲಕ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು  ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಂತೆ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ನಗರದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು 50 ಸಾವಿರಕ್ಕೂ ಅಧಿಕವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಶತ 70%ಗಿಂತಲು ಹೆಚ್ಚು  ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಲಿಂಗಾನುಪಾತ ಪ್ರತಿ 1000 ಪುರುಷರಿಗೆ 940 ಜನ ಮಹಿಳೆಯರಿದ್ದಾರೆ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 3.56% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ಉರ್ದು ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅದರಂತೆ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಂಗದವರು ಲಂಬಾಣಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಶಿವಶರಣ ವೀರೇಶ್ವರರ ಮಠ ನಾಲತವಾಡ, ಅಯ್ಯನಗುಡಿ ಗಂಗಾಧರೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ ನಾಲತವಾಡ, ಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಪಾಂಡುರಂಗ - ವಿಠ್ಠಲ ದೇವಸ್ಥಾನ  ಹಾಗೂ   ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯ  ನಾಗಲಿಂಗೇಶ್ವರ ,ಪವಾಡ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಕೃಷಿ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಮುಖ್ಯ ವೃತ್ತಿ. ಕೃಷಿಗೆ ನೀರಿನ ಸರಬರಾಜು ಆಲಮಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕೃಷ್ಣಾ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಆಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು ಜೋಳ, ನೆಲಗಡಲೆ (ಶೆಂಗಾ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಬ್ಬು ಇತ್ಯಾದಿ.
ನೀರಾವರಿ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರತಿಶತ ೩೦ ಭಾಗ ಭೂಮಿ  ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು, ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
thumb|ಕೃಷ್ಣ ಗೋಪಾಲ ಜೋಶಿ ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.ಪುರುಷರು  ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಂಬಾಣಿ ಜನಾಂಗವು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ.
ಕಲೆ
ಲಾವಣಿ ಪದಗಳು, ಡೊಳ್ಳು ಕುಣಿತ, ಗೀಗೀ ಪದಗಳು, ಹಂತಿ ಪದಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಹರಮ್ ಹೆಜ್ಜೆ ಕುಣಿತ ಮುಂತಾದವುಗಳು ಈ ನಾಡಿನ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದುಳಿದಿದೆ.
ವ್ಯಾಪಾರ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ, ನಾಲತವಾಡ ಮತ್ತು ತಾಳಿಕೋಟಿ ನಗರವು ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ಸುಮಾರು 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ರೇಷ್ಮೆ ತಯಾರಿಕೆ, ಕುರಿ ಮತ್ತು ಆಡು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಪ್ರಮುಖ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ರಾಜಕೀಯ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪುರಸಭೆಯು 1973ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾಯಿತು. ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಪುರಸಭೆ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ 23 ವಾರ್ಡಗಳಿದ್ದು 23 ಚುನಾಯಿತ ಸದಸ್ಯರು ಹಾಗೂ 5 ನಾಮನಿರ್ದೇಶಿತ ಸದಸ್ಯರಿರುತ್ತಾರೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ 8 ವಿಧಾನ ಸಭಾ ಕ್ಷೆತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಮತಕ್ಷೇತ್ರ(2018)ದಲ್ಲಿ 1,03,038 ಪುರುಷರು, 97,844 ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿ ಒಟ್ಟು 2,00,882 ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ
ಹನ್ನೆರಡನೇ ಶತಮಾನದ ಶರಣ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬಸವಣ್ಣನವರ ಧರ್ಮ ಪತ್ನಿ ನೀಲಾಂಬಿಕೆ ಐಕ್ಯರಾದ ಸ್ಥಳ ತಂಗಡಗಿ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಪತನಕ್ಕೆ ಕಾರಣೀಭೂತವಾದ ಯುದ್ಧ ನಡೆದಿದ್ದು ರಕ್ಕಸ-ತಂಗಡಗಿಯಲ್ಲೇ. ಇಲ್ಲಿನ ಮಿಣಜಗಿಯ ಪರ್ಸಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ. ಮಹಿಳಾ ರಾಜಕಾರಣಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿದ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಏಕೈಕ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ. ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ಎರಡು ಮನೆತನಕ್ಕಷ್ಟೇ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡಿರುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ.
ಆಂಗ್ಲರ ಅಧಿಪತ್ಯ ಅಳಿದು 70 ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತದಾರ ಪ್ರಭು ಇನ್ನೂ ದೇಸಗತಿ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಮಣೆ ಹಾಕುತ್ತಿರುವುದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷ. ಊಳುವವನೇ ಒಡೆಯ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ವಯ ನೂರಾರು ಎಕರೆ ಜಮೀನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟ ಶಾಸಕ ಸಿ.ಎಸ್. ನಾಡಗೌಡ ಹಾಗೂ ಜಗದೇವರಾವ ದೇಶಮುಖ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಇಲ್ಲಿನ ಮತದಾರರು ಅಧಿಕಾರದ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದಾರೆ. 1978 ರಿಂದ 2018ರವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಚುನಾವಣೆವರೆಗಿನ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಇತಿಹಾಸ ಗಮನಿಸಿದಾಗ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧಿಕಾರ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದು ಇದೇ ಎರಡು ಮನೆತಗಳು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
1994ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಸಿ.ಎಸ್‌.ನಾಡಗೌಡರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದ ವಿಮಲಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಎರಡನೇ ಮಹಿಳಾ ಶಾಸಕಿ. ಜನತಾದಳ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ದೇಶಮುಖ ಮನೆತನದ ನಾಯಕ ಜಗದೇವರಾವ ಸಂಗನಬಸಪ್ಪ ದೇಶಮುಖರು ಸತತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಜಯ ಪತಾಕೆ ಹಾರಿಸಿದ್ದರು. ಅವರ ಅಕಾಲಿಕ ನಿಧನ ಬಳಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೈ ತಪ್ಪಿತು. ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ಕಸಿದುಕೊಂಡಿದ್ದ ಸಿ.ಎಸ್. ನಾಡಗೌಡರಿಂದ ಮತ್ತೆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಜಗದೇವರಾವ ಅವರ ಪತ್ನಿ ವಿಮಲಾಬಾಯಿ ಸಫಲರಾದರು. 1994ರಲ್ಲಿ ಅನುಕಂಪದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಿಮಲಾದೇವಿ ಭರ್ಜರಿ ಜಯಸಾಧಿಸಿದರು.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಕೇತ್ರದಿಂದ 5 ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಸಿ.ಎಸ್‌.ನಾಡಗೌಡರು ಪಂಚಾಯಿತಿಯಿಂದ ಈ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬೆಳೆದವರು. 1986ರಲ್ಲಿ ನಾಲತವಾಡ ಜಿಪಂ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ನಾಡಗೌಡರಿಗೆ 1989ರ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಅದೃಷ್ಟ ಒಲಿಯಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ 5 ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ, ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ, ಮುಖ್ಯ ಸಚೇತಕ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಸರಕಾರದಲ್ಲಿ ದಿಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಸತತ ಮೂರು ಬಾರಿ ಜೆ.ಎಸ್‌.ದೇಶಮುಖ (ಪಂಚಮಸಾಲಿ), 1994ರಲ್ಲಿ ವಿಮಲಾಬಾಯಿ ದೇಶಮುಖ ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ, ಉಳಿದ 25 ವರ್ಷದ ಅವಧಿ ಸಿ.ಎಸ್‌.ನಾಡಗೌಡ (ರಡ್ಡಿ) ಶಾಸಕರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಈ ಎರಡೂ ಮನೆತನಗಳ ನಡುವೆಯೇ. ಒಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ಬಿಜೆಪಿಯ ಮಂಗಳಾದೇವಿ ಬಿರಾದಾರ ಪ್ರಬಲ ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪಕ್ಷವಾರು ಸಾಧನೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ಸದರಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದಿದೆ. 1957ರ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಚುನಾವಣೆ ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾದರೆ ಅಂದಿನ ಭಾರತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಸಿದ್ಧಾಂತಿ ಪ್ರಾಣೇಶ ಗುರುಭಟ್ಟರು, ಆ ಬಳಿಕ ಶಿವಶಂಕರಪ್ಪ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಗುರಡ್ಡಿ, ಹಾಗೂ ಮಲ್ಲಪ್ಪ ಮುರಗೆಪ್ಪ ಸಜ್ಜನ ಸಾಲಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಾಧನೆ. ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಜಗದೇವರಾವ ಅವರು ಅಧಿಕಾರ ಕಸಿದುಕೊಂಡು ಹ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ ಸಾಧನೆ ಮೆರೆದರು.
1966ರಲ್ಲಿ ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯಾದ ಬಳಿಕ ತಾಳಿಕೋಟೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾಯಿತು. ಮೊದಲೆರಡು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಧಾನಸಭೆ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದ್ದ ತಾಳಿಕೋಟೆಯಿಂದ 1957ರಲ್ಲಿ ಕುಮಾರಗೌಡ ಅಡಿವೆಪ್ಪಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ(15,200) ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದರು. ಇವರ ವಿರುದ್ಧ ಭಾರತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಶರಣಯ್ಯ ಬಸಲಿಂಗಯ್ಯ ವಸ್ತ್ರದ (12,804) ಪರಾಜಯಗೊಂಡರು. ಆ ಬಳಿಕ 1962ರಲ್ಲಿ ಗದಿಗೆಪ್ಪಗೌಡ ನಿಂಗನಗೌಡ ಪಾಟೀಲ ಭಾರತೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್​ನಿಂದ ಅವಿರೋಧ ಆಯ್ಕೆಯಾದರು.
ಕ್ಷೇತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆ
ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಿವರ
ಆರೋಗ್ಯ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಯಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪರಿವರ್ತನಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿಗಳು
ಅಡವಿ ಸೋಮನಾಳ, ಆಲೂರ, ಬಿ.ಸಾಲವಾಡಗಿ, ಬಂಟನೂರ, ಬಸರಕೋಡ, ಬಾವೂರ, ಬಿದರಕುಂದಿ, ಬಿಜ್ಜೂರ, ಢವಳಗಿ, ಹಡಲಗೇರಿ, ಹಿರೇಮುರಾಳ, ಹಿರೂರ, ಹುಲ್ಲೂರ, ಇಂಗಳಗೇರಿ, ಕಾಳಗಿ, ಕವಡಿಮಟ್ಟಿ, ಕೊಡಗಾನೂರ, ಕೋಳೂರ, ಕೊಣ್ಣೂರ, ಕುಂಟೋಜಿ, ಮಡಿಕೇಶ್ವರ, ಮಿಣಜಗಿ, ಮೊಕಿಹಾಳ, ನಾಗಬೇನಾಳ, ನಾಲತವಾಡ, ರಕ್ಕಸಗಿ, ರೂಡಗಿ, ತಂಗಡಗಿ, ತುಂಬಗಿ, ಯರಝರಿ, ಯಲಗೂರ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪಿನಕೋಡ್ ಸಂಕೇತಗಳು
ಢವಳಗಿ - ೫೮೬೧೧೬, ನಾಲತವಾಡ - ೫೮೬೧೨೪, ತಂಗಡಗಿ - ೫೮೬೧೨೯,ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ - ೫೮೬೨೧೨, ತಾಳಿಕೋಟಿ - ೫೮೬೨೧೪,
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ನೆಮ್ಮದಿ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಢವಳಗಿ,  ತಾಳಿಕೋಟಿ,    ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ,   ನಾಲತವಾಡ.
ಆರಕ್ಷಕ (ಪೋಲಿಸ್) ಠಾಣೆ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ನಗರದ ಪೋಲಿಸ್ ಠಾಣೆಯು ಸುತ್ತಲಿನ ಸುಮಾರು ೫೦ಕ್ಕೂ  ಹೆಚ್ಚು  ಹಳ್ಳಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಹೊಂದಿದೆ.
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ನಾಲತವಾಡ, ಕಾಳಗಿ, ಕೊಣ್ಣೂರ, ಮಡಿಕೇಶ್ವರ, ಕಾರಗನೂರ, ತಮದಡ್ಡಿ, ತಂಗಡಗಿ, ಢವಳಗಿ, ಅಡವಿ ಸೋಮನಾಳ, ಬಂಟನೂರ
ಪಶು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು
ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಗಳು
ಬಸರಕೋಡ, ಅಡವಿ ಸೋಮನಾಳ, ಇಂಗಳಗೇರಿ,  ಹಿರೇಮುರಾಳ,  ಬಿ.ಸಾಲವಾಡಗಿ,  ಕೊಣ್ಣೂರ,  ದೇವರ ಹುಲಗಬಾಳ,  ತಮದಡ್ಡಿ.
ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಈ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಥಳಗಳೂ ಇವೆ.
ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತಿಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 20 ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು ಪಂಚಾಯತ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಿಲ್ಲಾ ಪಂಚಾಯತ ಚುನಾವಣಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ದೂರವಾಣಿ ಸಂಕೇತಗಳು ಹಾಗೂ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿರುವ ಬಿ.ಎಸ್.ಎನ್.ಎಲ್ ದೂರವಾಣಿ ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳು
ಬಿ.ಸಾಲವಾಡಗಿ, ಬಸರಕೋಡ, ಢವಳಗಿ, ಹಿರೇಮುರಾಳ, ಹಿರೂರ, ಹುಲ್ಲೂರ, ಗುಂಡಕನಾಳ, ಇಂಗಳಗೇರಿ, ಕೊಣ್ಣೂರ, ಮಡಿಕೇಶ್ವರ, ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ, ನಾಲತವಾಡ, ತಂಗಡಗಿ, ತಾಳಿಕೋಟಿ.
ದೂರವಾಣಿ ಕೈಪಿಡಿ
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಾರ್ಯಾಲಯಗಳು
ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು(ಬ್ಯಾಂಕಗಳು)
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೃಷಿ ಪತ್ತಿನ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು(ಬ್ಯಾಂಕಗಳು)
ಬಳಬಟ್ಟಿ, ಬಳಗಾನೂರ, ಬಸರಕೋಡ, ಬಂಟನೂರ, ಬಿದರಕುಂದಿ, ಬೊಮ್ಮನಹಳ್ಳಿ, ಢವಳಗಿ, ಗಾಳಿಪೂಜಿ, ಗರಸಂಗಿ, ಗುಂಡಕನಾಳ, ಹಗರಗೊಂಡ, ಹಿರೂರ, ಹಿರೇಮುರಾಳ, ಹುಲ್ಲೂರ, ಜಂಬಲದಿನ್ನಿ, ಕಂದಗನೂರ, ಕವಡಿಮಟ್ಟಿ, ಕೇಸಾಪುರ, ಕೊಡಗಾನೂರ, ಕೋಳೂರ, ಕೊಣ್ಣೂರ, ಕುಚಬಾಳ, ಲಿಂಗದಳ್ಳಿ, ಮಡಿಕೇಶ್ವರ, ಮಲಗಲದಿನ್ನಿ, ಮಿಣಜಗಿ, ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ, ಮುಕಿಹಾಳ, ನಾಗಬೇನಾಳ, ನಾಲತವಾಡ, ನಾವದಗಿ, ರಕ್ಕಸಗಿ, ಸರೂರ, ಟಕ್ಕಲಕಿ, ತಮದಡ್ಡಿ, ತಂಗಡಗಿ, ತಾರನಾಳ, ತುಂಬಗಿ, ಯಲಗೂರ, ಯರಝರಿ.
ಕೆರೆಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೆರೆಗಳು
ಹೊಕ್ರಾಣಿ, ಮುದ್ನಾಳ,  ಗೆದ್ದಲಮರಿ, ಬಸರಕೋಡ, ತಾರನಾಳ, ತಮದಡ್ಡಿ, ಗುಂಡಕರಜಗಿ-ರೂಡಗಿ, ಹಗರಗೊಂಡ,  ಅರಸನಾಳ, ಮದಿನಾಳ, ಆಲಕೊಪ್ಪರ, ಅಗಸಬಾಳ, ಇಂಗಳಗೇರಿ-ಗುಡ್ನಾಳ, ಮಡಿಕೆ ಶಿರೂರ, ಅಡವಿ ಹುಲಗಬಾಳ, ಮಲಕಾಪುರ, ತಾರನಾಳ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಜಿನುಗು ಕೆರೆಗಳು
ಜಲಪುರ, ವನಹಳ್ಳಿ, ಬಳಗಾನೂರ, ಕೋಳೂರ, ಮಲಗಾಲದಿನ್ನಿ.
ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಕೃಷಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳು
ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಘಟಕಗಳು
ಕೆ.ಎಮ್.ಎಫ್.(ಕರ್ನಾಟಕ ಸಹಕಾರಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಒಕ್ಕೂಟ)ನ ಸಹಾಯದೊಂದಿಗೆ ವಿಜಯಪುರ ನಗರದ ಹೊರವಲಯದ ಭೂತನಾಳ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಜಯಪುರ ಮತ್ತು ಬಾಗಲಕೋಟ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಹಕಾರಿ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕರ ಸಂಘಗಳ ಒಕ್ಕೂಟ, ಭೂತನಾಳ, ವಿಜಯಪುರ. ಇದನ್ನು ವಿಜಯಪುರ ಡೈರಿಯಂತಲು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಡೈರಿಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 100ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಡೈರಿ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಾಲು ಉತ್ಪಾದಕ ಸಹಕಾರಿ ಸಂಘಗಳು
ಹಂಡರಗಲ್ಲ, ಹುಲ್ಲೂರ, ಕಂದಗನೂರ, ನಾಗರಾಳ, ರೊಡಗಿ, ಯರಝರಿ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಅಕ್ಕಿ , ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ದಾಳಿಂಬೆ, ಚಿಕ್ಕು, ನಿಂಬೆ,ಮಾವು, ಬಾಳೆ,ಬಾರಿಹಣ್ಣು , ಕಬ್ಬು , ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯಗಳು
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ತೋಳ, ನರಿ, ಕತ್ತೆಕಿರುಬ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ಮೊಸಳೆ, ಮೊಲ, ಕಾಡುಬೆಕ್ಕು, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ರಾಜ್ಯ   ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು
ರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿಗಳು
ರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ  - 41 => ಶಿರಾಡೋಣ - ಚಡಚಣ - ಝಳಕಿ - ಇಂಡಿ - ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ - ಹೂವಿನ ಹಿಪ್ಪರಗಿ - ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ - ನಾಲತವಾಡ - ನಾರಾಯಣಪುರ - ಲಿಂಗಸಗೂರ.
ರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ  - 60 => ಸುರಪುರ - ಕೆಂಭಾವಿ - ತಾಳಿಕೋಟ - ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ - ತಂಗಡಗಿ - ಹುನಗುಂದ.
ರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ  - 61 => ಮನಗೊಳಿ - ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ - ತಾಳಿಕೋಟೆ - ಹುಣಸಗಿ - ದೇವಾಪುರ - ದೇವದುರ್ಗ - ಶಿರವಾರ.
ರಾಜ್ಯ  ಹೆದ್ದಾರಿ  - 124 => ಅಫಜಲಪುರ - ಆಲಮೇಲ - ಸಿಂದಗಿ - ತಾಳಿಕೋಟ - ಮಿಣಜಗಿ - ಢವಳಗಿ - ರೂಡಗಿ - ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ - ಕೊಲ್ಹಾರ - ಬೀಳಗಿ.
ಚಿತ್ರ ಮಂದಿರಗಳು
ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ