cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪಡನೂರ
ಬೆಳೆ
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ಹಾಗೂ ಶಿವರಾತ್ರಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಗ್ರಾಮದ ರಾಜಕೀಯ ಧುರೀಣರಾದ ಯಶವಂತರಾಯಗೌಡ ಪಾಟೀಲರು ಇಂಡಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ದುರಾ ಭಾಷೆ
ದುರಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೇಪಾಳದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಟಿಬೆಟಿಯನ್ ಭಾಷೆಗಳ ಪಶ್ಚಿಮ ಬೋದಿಶ್ ಶಾಖೆಯಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಇತ್ತೀಚಿನ ಕೆಲಸವು ಸೈನೋ-ಟಿಬೆಟಿಯನ್‌ನ ಸ್ವತಂತ್ರ ಶಾಖೆಯಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ದುರಾ ಮಾತನಾಡುವವರು ನೇಪಾಳಿ ಮಾತನಾಡಲು ಬದಲಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ದುರಾ ಭಾಷೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಮಾತುಕತೆಗಾಗಿ ನೇಪಾಳಿಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಕೆಲವರು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಾಗಿ ದುರಾವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಹಿಮಾಲಯನ್ ಲ್ಯಾಂಗ್ವೇಜಸ್ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ದುರಾ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ದುರಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 1,500 ಪದಗಳು ಮತ್ತು 250 ವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. 82 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಸೋಮಾ ದೇವಿ ದುರಾ ಅವರು ಈ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯದಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:293) ಅವರು ಹೊಸದಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ ಗ್ರೇಟರ್ ಮ್ಯಾಗರಿಕ್ ಶಾಖೆಯ ಭಾಗವಾಗಿ ದುರಾವನ್ನು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿತರಣೆ
ದುರಾ ಗ್ರಾಮಗಳು ಸೇರಿವೆ: ದುರಾ ಪ್ರದೇಶದ ಇತರ ಜನಾಂಗೀಯ ಗುಂಪುಗಳೆಂದರೆ ಗುರುಂಗ್, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಚೆಟ್ರಿಗಳು, ಕಾಮಿ ಮತ್ತು ದಮಾಯಿ.
ಟ್ಯಾಂದ್ರೇಂಜ್
ತಂದ್ರೇಂಜ್ (ನೇಪಾಳಿ: Tāndrāṅe; IPA: tandraŋe) ಎಂಬ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಷಾ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಕೆಲವು ಗುರುಂಗ್ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ತಂದ್ರೇಂಜ್ ಅನ್ನು ತಂಡ್ರಾಂ ತಾಂದ್ರಾ, ಪೋಖರಿ ಥೋಕ್ ಪೋಖರಿ ಥೋಕ್ ಮತ್ತು ಜಿತಾ ಜೀತಾ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೂ ಟ್ಯಾಂದ್ರೇಂಜ್ ಮಾತನಾಡುವವರು ತಮ್ಮನ್ನು ಕಳಂಕಿತ ದುರಾ ಜನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಚಲವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:286-287) ಕೆಳಗಿನ ಪ್ರೊಟೊ-ಡುರಾ ಪದಗಳನ್ನು ಪುನರ್ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಶಬ್ದಕೋಶ
ಸ್ಕೋರರ್ (2016:126-127) ಕೆಳಗಿನ 125-ಪದಗಳ ಸ್ವದೇಶ್ ಡುರಾ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಖ್ಯೆಗಳು
ದುರಾ ಅಂಕಿಗಳೆಂದರೆ (ಸ್ಕೋರರ್ 2016:146-147):
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಐಟಿಐ ಲಿಮಿಟೆಡ್
ಇದು ತನ್ನ ಮಂಕಾಪುರ ಮತ್ತು ರಾಯ್ಬರೇಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್ಎಮ್ ಮೊಬೈಲ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಘಟಕವು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಿಸಿಬಿ, ಎಚ್‌ಡಿಪಿ‌ಇ ಪೈಪ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಎನರ್ಜಿ ಮೀಟರ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋ ಪಿಸಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಐಸಿಟಿ) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಿಲಿಟರಿಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂವಹನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೭ ರ ಗಣತಿಯಂತೆ ಇದು ೩೫೦೦ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಐಟಿಐ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಆರ್‌ಇಐಟಿ ಇಂಡಿಯಾ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರ್‌ಇಐಟಿ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆರ್‌ಇಐಟಿ ಇಂಡಿಯಾ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳೆಂದರೆ ಸಂವೃತ ಸಂಚಾರಮಾರ್ಗದ ದೂರದರ್ಶನ, ಜಿಪಿಎಸ್ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು ಐಒಐ ಸೇವೆಗಳು. ಜಮ್ಮುವಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ಐಟಿಐ ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮವಾದ ಜಮ್ಮು ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಆರ್‌ಇಐಟಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಎನ್‌ಪಿಆರ್ ದಾಖಲಾತಿ
ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ೫ ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೋಂದಣಿಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದಾಖಲಾತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ಐಟಿಐ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋವಾ, ಗುಜರಾತ್, ಮೇಘಾಲಯ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಕುರುಖ್ ಭಾಷೆ
ಕುರುಖ್ / / ˈkʊrʊ x / ; ದೇವನಾಗರಿ : कुंड़ुख़), ಕುರುಕ್ಸ್, ಓರಾನ್ ಅಥವಾ ಉರಾನ್ವ್, ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಕುರುಖ್ (ಒರಾನ್) ಮತ್ತು ಕಿಸಾನ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುವ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಾಗಿದೆ.  ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ತ್ರಿಪುರಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಮಿಲಿಯನ್ ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಉತ್ತರ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ 65,000, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಉರಾನ್ವ್ ಎಂಬ ಉಪಭಾಷೆಯ 28,600 ಮತ್ತು ಭೂತಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5,000 ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. . ಕೆಲವು ಕುರುಖ್ ಭಾಷಿಕರು ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮಾಲ್ತೊ ಭಾಷೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. ಯುನೆಸ್ಕೋದ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇದು "ದುರ್ಬಲ" ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ.  ಕಿಸಾನ್ ಉಪಭಾಷೆಯು 2011 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 206,100 ಮಾತನಾಡುವವರನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕುರುಖ್ ದ್ರಾವಿಡ ಕುಟುಂಬ ಭಾಷೆಗಳ ಉತ್ತರ ದ್ರಾವಿಡ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದೆ, ಮತ್ತು ಸೌರಿಯಾ, ಪಹಾರಿಯಾ ಮತ್ತು ಕುಮಾರ್‌ಭಾಗ್ ಪಹಾರಿಯಾಗೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಲ್ತೊ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. thumb| ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯ ಮರ
ಬರವಣಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು
thumb| ಕುರುಖ್ ಭಾಷೆಗಾಗಿ ಕುರುಖ್ ಬನ್ನಾ ಲಿಪಿ ಚಾರ್ಟ್ thumb| ದೇವನಾಗರಿ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಲಿಪಿಯ ನಂತರ, ಟೋಲಾಂಗ್ ಸಿಕಿ ಲಿಪಿ. (ದಪ್ಪ ಅಕ್ಷರಗಳು) ಕುರುಖ್ ಅನ್ನು ದೇವನಾಗರಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಇದನ್ನು ಸಂಸ್ಕೃತ, ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ, ನೇಪಾಳಿ ಮತ್ತು ಇತರ ಇಂಡೋ-ಆರ್ಯನ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
1991 ರಲ್ಲಿ, ಒಡಿಶಾದ ಬಸುದೇವ್ ರಾಮ್ ಖಲ್ಖೋ ಕುರುಖ್ ಬನ್ನಾ ಲಿಪಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು. ಒಡಿಶಾದ ಸುಂದರ್‌ಗಢ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕುರುಖ್ ಬನ್ನಾ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಕುರುಖ್ ಪರ್ಹಾ ಕಲಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜನರು ಅದನ್ನು ಪುಸ್ತಕಗಳು, ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲು ಫಾಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಬಂಗಾಳ, ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಓರಾನ್ ಜನರು ಸಹ ಈ ವರ್ಣಮಾಲೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ
ಕುರುಖ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಯ್‌ಗಢ್, ಸುರ್ಗುಜಾ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢದ ಜಶ್‌ಪುರ್, ಗುಮ್ಲಾ, ರಾಂಚಿ, ಲೋಹರ್ದಗಾ, ಲತೇಹರ್, ಜಾರ್ಖಂಡ್‌ನ ಸಿಮ್ಡೆಗಾ, ಝಾರ್ಸುಗುಡ, ಸುಂದರ್‌ಗಢ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಸಂಬಲ್‌ಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಾತನಾಡುವವರು
ಓರಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿಸಾನ್ ಬುಡಕಟ್ಟಿನ 2,053,000 ಜನರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ಕ್ರಮವಾಗಿ 1,834,000 ಮತ್ತು 219,000 ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಓರಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 23% ಮತ್ತು ಕಿಸಾನ್‌ನಲ್ಲಿ 17% ಆಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮಾತನಾಡುವವರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾಷೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಕುರುಖರ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿರುವ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಖ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿವೆ. ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಎರಡೂ ತಮ್ಮ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಕುರುಖ್ ಅನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದಲ್ಲಿ ಕುರುಖ್ ಮಾತನಾಡುವ ಕೆಲವು ಭಾಷಿಗರೂ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸ್ವರಗಳು
ಕುರುಖ್ ಐದು ಪ್ರಧಾನ ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸ್ವರವು ಉದ್ದವಾದ, ಚಿಕ್ಕದಾದ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘವಾದ ಅನುನಾಸಿಕ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ.
ವ್ಯಂಜನಗಳು
ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕವು ವ್ಯಂಜನಗಳ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಜಾರ್ಖಂಡ್, ಛತ್ತೀಸಗಢ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ, ಒಡಿಶಾ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಅಸ್ಸಾಂನ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಖ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಭಾಷೆಗಳು
ಕುರುಖ್‌ಗೆ ಉರಾನ್, ಕುರುಕ್ಸ್, ಕುನ್ರುಖ್, ಕುನ್ನಾ, ಉರಾಂಗ್, ಮೊರ್ವಾ ಮತ್ತು ಬಿರ್ಹೋರ್ ಮುಂತಾದ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಎರಡು ಉಪಭಾಷೆಗಳು, ಓರಾನ್ ಮತ್ತು ಕಿಸಾನ್, ಅವುಗಳ ನಡುವೆ 73% ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಒರಾನ್ ಆದರೆ ಕಿಸಾನ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಿಸಾನ್ ಪ್ರಸ್ತುತ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ, 1991 ರಿಂದ 2001 ರವರೆಗೆ 12.3% ನಷ್ಟು ಕುಸಿತಗೊಂಡಿದೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ
ಒರಿಸ್ಸಾ ಸಂಪುಟ, ನವದೆಹಲಿ: ಆಫೀಸ್ ಆಫ್ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್, ಪುಟಗಳು: 497-515. https://censusindia.gov.in/census.website/data/LSI
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ಕುಟುಂಬಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು
ಭಾರತೀಯ ದೂರವಾಣಿ ಉದ್ಯಮ ನಿಗಮ
ಐಟಿಐ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಮೊದಲು ಇಂಡಿಯನ್ ಟೆಲಿಫೋನ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಇದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಉಪಕರಣಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪರ್ಕ ಸಚಿವಾಲಯದ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಇಲಾಖೆಯ ಮಾಲೀಕತ್ವದಲ್ಲಿದೆ. ಇದನ್ನು 1948 ರಲ್ಲಿ ಇಲಾಖಾ ಕಾರ್ಖಾನೆಯಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು, 1950 ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂದು ಬೆಂಗಳೂರು, ನೈನಿ, ಮನಕಾಪುರ, ರಾಯ್ಬರೇಲಿ, ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೀನಗರದಲ್ಲಿ ಆರು ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಸ್ವಿಚಿಂಗ್, ಪ್ರಸರಣ, ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಚಂದಾದಾರರ ಆವರಣದ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಬಹು-ಸ್ಥಳೀಯ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಬೆಂಬಲ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಹಿಸುವಿಕೆಗಾಗಿ ಆಂತರಿಕ R&D, ಆಂತರಿಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಇದೆ.
ಇದು ತನ್ನ ಮಂಕಾಪುರ ಮತ್ತು ರಾಯ್ಬರೇಲಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ GSM ಮೊಬೈಲ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೇಶೀಯ ಹಾಗೂ ರಫ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಒಂಬತ್ತು ಮಿಲಿಯನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತವೆ. ಪಾಲಕ್ಕಾಡ್ ಘಟಕವು ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತೀಕರಣದೊಂದಿಗೆ ಡೇಟಾ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು PCB, HDPE ಪೈಪ್, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಎನರ್ಜಿ ಮೀಟರ್‌ಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಮಿಷನ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕ್ರೋ ಪಿಸಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೆ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ ನಿರ್ವಹಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಅಂತರ್ಜಾಲ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕಾಗಿ ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಶನ್ ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ICT) ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮಿಲಿಟರಿಗಾಗಿ ಸುರಕ್ಷಿತ ಸಂವಹನ ಜಾಲಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2017 ರ ಗಣತಿಯಂತೆ ಇದು 3500 ಉದ್ಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. thumb|ಮನಕ್ ಪುರದ ITI ITI ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ REIT ಇಂಡಿಯಾ ಬ್ರಾಂಡ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಕಣ್ಗಾವಲು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದೆ. ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, REIT ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಮೊದಲ ಬ್ರಾಂಡ್ ಆಗಿದ್ದು ಅದು ಭಾರತದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕರಿಗೂ ಡಿಜಿಟಲ್ ಭದ್ರತಾ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. REIT ಇಂಡಿಯಾ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಸೇವೆಗಳೆಂದರೆ CCTV ಕಣ್ಗಾವಲು, GPS ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್, ಕ್ಲೌಡ್ ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು, ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಂ ಮತ್ತು IOT ಸೇವೆಗಳು. ಜಮ್ಮುವಿನ ನಾಗರಿಕರಿಗಾಗಿ ಜಮ್ಮು ಮುನ್ಸಿಪಲ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಮತ್ತು ITI ಲಿಮಿಟೆಡ್‌ನ ಜಂಟಿ ಉಪಕ್ರಮವಾದ ಜಮ್ಮು ಸುರಕ್ಷಾ ಯೋಜನೆಗಾಗಿ REIT ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
NPR ದಾಖಲಾತಿ
ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಿಹಾರ, ಛತ್ತೀಸ್‌ಗಢ, ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 5 ವರ್ಷಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲು ಭಾರತೀಯ ರಿಜಿಸ್ಟ್ರಾರ್ ಜನರಲ್ ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ನೋಂದಣಿಯ ಯೋಜನೆಗೆ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ದಾಖಲಾತಿಯ ಕೆಲಸವನ್ನು ITI ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಗೋವಾ, ಗುಜರಾತ್, ಮೇಘಾಲಯ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಾಖಂಡ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಕೂಡಾ ಈ ನಿಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರ್ಥ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಪ್ರತಿಮಾ ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ
ಪ್ರತಿಮಾ ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ (೩ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೩೪ – ೨೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೦೨) ಪಶ್ಚಿಮ ಅಸ್ಸಾಂನ ಧುಬ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೌರಿಪುರದ ರಾಜಮನೆತನದ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ. ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು, ಹಾಗೂ ಗೋಲ್‌ಪರಿಯಾ (ಕೋಚ್ ರಾಜ್‌ಬೊಂಗ್‌ಶಿ / ಕಾಮತಪುರಿ/ ದೇಶಿ) ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಹಸ್ತಿರ್ ಕನ್ಯಾ ಮತ್ತು ಮುರ್ ಮಹುತ್ ಬಂಧುರೆ ಗೀತೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಪ್ರಕೃತಿಶ್ ಚಂದ್ರ ಬರುವಾ (ಲಾಲ್ಜಿ) ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಮತ್ತು ದೇವದಾಸ್ ಖ್ಯಾತಿಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಪ್ರಮಥೇಶ್ ಬರುವಾ ಅವರ ಸೊಸೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೩ ೧೯೩೪ ರಂದು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ನಗರದ ಗೋಖಲೆ ಸ್ಮಾರಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ ಅವರು ರಾಜಮನೆತನದ ಮನೆಯಾದ ಗೌರಿಪುರದ ಬಾಲಕಿಯರ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ತೆರಳಿದರು. ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ಕಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತವರೂರು ಗೌರಿಪುರದ "ಗದಾಧರ್" ನದಿಯ ಪರಿಸರದ ನಡುವೆ ಕಳೆದರು. ಅವರು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ರವೀಂದ್ರಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಅವಳು ತನ್ನ ತಂದೆ ಪ್ರಕೃತೇಶ್ ಚಂದ್ರ ಬರುವಾ (ಲಾಲ್ಜಿ) ಅವರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಯಾವುದೇ ಔಪಚಾರಿಕ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಭ್ಯಸಿಸಲು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಡಾ. ಭೂಪೇನ್ ಹಜಾರಿಕಾ ಅವರು ೧೯೫೫ ರಲ್ಲಿ ಗೌರಿಪುರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಯೋಜಿಸಲಾದ ಜಲ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದಾಗ ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆಯವರ ಜೀವನದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಘಟ್ಟ ಬಂದಿತು. ಯುವ ಪ್ರತಿಮಾ, ಭಯದಿಂದ ನಾಲಿಗೆ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಗೋಲ್‌ಪರಿಯಾದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಲೋಕಗೀತೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಿದರು. ಗೋಲ್‌ಪರಿಯ ಭಾಷೆಯ ಲೋಕಗೀತೆಗಳು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಾದ ಧೋಲ್, ಜುನುಕಾ, ದೋಟೋರಾ, ದರಿಂದಾ, ಧುಲುಕಿ ಮತ್ತು ಕೊಳಲು ತಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಲಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಡಾ. ಹಜಾರಿಕಾ ಅವರು ಪ್ರತಿಮಾ ಅವರ ಗೀತೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು ಮತ್ತು ಈ ಧ್ವನಿಯು ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಗೋಲ್‌ಪರಿಯ ಲೋಕಗೀತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭವಿಷ್ಯ ನುಡಿದರು. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಗೋಲ್ಪರಿಯಾ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಎರಾ ಬಟೋರ್ ಸುರ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದರು. ಮಾವುತ ಹಾಡುಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ಬರುವಾ ಪಾಂಡೆ ಅವರು ಸ್ಟೇಜ್ ಶೋಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿ ಆರ್ ಇನ್ ದ ಸೇಮ್ ಬೋಟ್, ಬ್ರದರ್ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಗೌರಿಪುರ ಪಿಬಿ ಕಾಲೇಜಿನ ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲರಾದ ಗಂಗಾ ಶಂಕರ್ ಪಾಂಡೆ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಆನೆಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯುವ ಹಳೆಯ ಕುಟುಂಬ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಂದ ಅವರು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದರು. ಆನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುವ ಮಾವುತರು ಹಾಡಿನ ರೂಪವನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅದು ಗೋಲ್ಪರಿಯ ಲೋಕಗೀತೆಯ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಅವರ "ಓ ಮೋರ್ ಮಹುತ್ ಬಂಧು ರೇ" ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:೨೦೦೨ ನಿಧನ ವರ್ಗ:೧೯೩೫ ಜನನ ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಏರೋಸ್ಪೇಸ್
ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎನ್ನುವುದು ವಿಜ್ಞಾನ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿನ ಭೂಮಿ ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಹಾರಲು ಮಾನವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ (ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್) ಮತ್ತು ಸುತ್ತಲಿನ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ (ಗಗನಯಾತ್ರಿಗಳು).ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಶೋಧನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ನಿರ್ವಹಣೆ ಅಥವಾ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು / ಅಥವಾ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಚಟುವಟಿಕೆಯು ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾಗಿದೆ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮತ್ತು ಮಿಲಿಟರಿ ಅನ್ವಯಿಕೆಗಳ ಬಹುಪಾಲು.
ಅವಲೋಕನ
ಈ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅಂತರಿಕ್ಷಹಡಗುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಗ್ರಹಗಳಂತಹವುಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಕೆಲವು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಂಪೆನಿಗಳಾದ ಬೋಯಿಂಗ್, ಏರ್ಬಸ್, ಸ್ಪೇಸ್ಎಕ್ಸ್, ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ಮ್ಯಾಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಡೆಟ್ವಿಲರ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಥ್ರಾಪ್ ಗ್ರುಮನ್ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕಂಪೆನಿಗಳು ವಿಮಾನದ ನಿರ್ಮಾಣದಂತಹ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನದ ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತೊಡಗಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಇತಿಹಾಸ
1799 ರಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್ ಜಾರ್ಜ್ ಕೇಯ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಆಧುನಿಕ ಏರ್ಪ್ಲೇನ್ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ "ಸ್ಥಿರ ರೆಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಸಮತಲ ಮತ್ತು ಲಂಬವಾದ ಬಾಲ" ಯೊಂದಿಗೆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಕೇಲೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.19 ನೇ ಶತಮಾನವು ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ (1866), ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಕೆಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಮತ್ತು ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಆಫ್ ಏರೋನಾಟಿಕಲ್ ಸೈನ್ಸಸ್ಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಭೀರವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದವು. ಒಟ್ಟೊ ಲಿಲಿಯೆಂಥಲ್ ನಂತಹ ಏರ್ಮೆನ್ಗಳು, 1891 ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಬರ್ಡ್ ಏರ್ಫಾಯಿಲ್ಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು,ವಾಯುಬಲವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಬಲಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲು ಗ್ಲೈಡರ್ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದದರು .ರೈಟ್ ಸಹೋದರರು ಲಿಲಿಯೆಂಥಲ್ ಅವರ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ಓದಿದರು. ಅವರು ಏರ್ ಮ್ಯಾನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಗ್ರಾಸ್ ಇನ್ ಫ್ಲೈಯಿಂಗ್ ಮೆಷೀನ್ಸ್ (1894) ಲೇಖಕರಾದ ಆಕ್ಟೇವ್ ಚಾನ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.ಕೇಯ್ಲೆ, ಲಿಲಿಯೆಂಥಲ್, ಚಾನ್ಯೂಟ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಆರಂಭಿಕ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಎಂಜಿನಿಯರ್ಗಳ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕೆಲಸವು ರೈಟ್ ಸಹೋದರರಿಂದ 1905 ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 17 ರಂದು ನಾರ್ತ್ ಕ್ಯಾರೋಲಿನ ಕಿಟ್ಟಿ ಹಾಕ್ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೇ ಚಾಲಿತ ಸುತ್ತುವರಿದ ವಿಮಾನ ಚಾಲನೆಗೆ ಬಂದಿತು .ಯುದ್ಧ ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಕಾನ್ಸ್ಟಾಂಟಿನ್ ಸಿಯೊಲ್ಕೊವ್ಸ್ಕಿ ಮತ್ತು ವೆರ್ನರ್ ವೊನ್ ಬ್ರೌನ್ ನಂತಹ ಮಹಾನ್ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಮೀರಿ ವಿಮಾನವನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿತು.1957 ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪುಟ್ನಿಕ್ 1 ರ ಉಡಾವಣೆ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಯುಗವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಜುಲೈ 20, 1969 ರಂದು ಅಪೊಲೊ 11 ಮೊದಲ ಮಾನವ ಚಂದ್ರನ ಲ್ಯಾಂಡಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಸಾಧಿಸಿತು. ಏಪ್ರಿಲ್ 1981 ರಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನೌಕೆಯು ಕೊಲಂಬಿಯಾವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು, ಕಕ್ಷೀಯ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ನಿಯಮಿತ ಮಾನವ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.ಕಕ್ಷೆಯ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾದ ಮಾನವ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು 1986 ರಲ್ಲಿ "ಮೀರ್" ನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು "ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ನಿಲ್ದಾಣ" ದಿಂದ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮವು ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸುತ್ತದೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಉತ್ಪಾದನೆಯು "ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ, ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿ ಕ್ಷಿಪಣಿಗಳು, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ವಾಹನಗಳು, ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್ಗಳು, ಪ್ರೊಪಲ್ಷನ್ ಘಟಕಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಭಾಗಗಳನ್ನು" ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಉದ್ಯಮವಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ಯಮವು ಸರ್ಕಾರಿ ಕೆಲಸದ ಕಡೆಗೆ ಸಜ್ಜಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಮೂಲ ಸಲಕರಣೆ ತಯಾರಕರಿಗೆ (OEM), ಯು.ಎಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಘಟಕವನ್ನು (CAGE) ಸಂಕೇತವನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದೆ.ಈ ಸಂಕೇತಗಳು ಪ್ರತಿ ತಯಾರಕ, ದುರಸ್ತಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಇತರ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನಂತರದ  ಮಾರಾಟಗಾರರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ನಲ್ಲಿ, ಡಿಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಆಫ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಅಂಡ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಅಡ್ಮಿನಿಸ್ಟ್ರೇಷನ್ (ನಾಸಾ) ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕರು. ಇತರರು ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಸೇರಿದ್ದಾರೆ. ಯು.ಎಸ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ತಯಾರಕರು ಬೋಯಿಂಗ್, ಯುನೈಟೆಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಸ್ಪೇಸ್ಎಕ್ಸ್, ನಾರ್ಥ್ರಾಪ್ ಗ್ರುಮನ್ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್.
ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ನಾಗರಿಕ ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ ರಾಜ್ಯ (ಬೋಯಿಂಗ್), ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ (ಬೋಯಿಂಗ್, ಲಾಕ್ಹೀಡ್ ಮಾರ್ಟಿನ್, ಇತ್ಯಾದಿ) ಸೇರಿವೆ; ಮಾಂಟ್ರಿಯಲ್, ಕ್ವಿಬೆಕ್, ಕೆನಡಾ (ಬೊಂಬಾರ್ಡಿಯರ್, ಪ್ರ್ಯಾಟ್ & ವಿಟ್ನಿ ಕೆನಡಾ); ಟೌಲೌಸ್, ಫ್ರಾನ್ಸ್ (ಏರ್ಬಸ್ / ಇಎಡಿಎಸ್); ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗ್, ಜರ್ಮನಿ (ಏರ್ಬಸ್ / ಇಎಡಿಎಸ್); (ಬೊಂಬಾರ್ಡಿಯರ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್, ಜನರಲ್ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಏವಿಯೇಷನ್) ಮತ್ತು ಮೆಕ್ಸಿಕೊದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋ (ಯುನೈಟೆಡ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್, ಗಲ್ಫ್ಸ್ಟ್ರೀಮ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್) ಮತ್ತು ಸಾವೊ ಜೋಸ್ ಡಾಸ್ ಕಾಂಪೊಸ್, ಬ್ರೆಜಿಲ್ (ಎಮ್ಬ್ರಾಯರ್), ಕ್ವೆರೆಟೊರೊ,
ಯುರೋಪಿಯನ್ ಒಕ್ಕೂಟದಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ವೈಮಾನಿಕ ಉದ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಪ್ರಯತ್ನದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪಾಲನ್ನು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ EADS, BAE ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್, ಥೇಲ್ಸ್, ಡಸ್ಸಾಲ್ಟ್, ಸಾಬ್ ಎಬಿ ಮತ್ತು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ ಎಸ್ಪಿಎ (ಹಿಂದೆ ಫಿನ್ಮೆಕ್ನಿಕ್) ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವೈಮಾನಿಕ ಉದ್ಯಮದ ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಏರೋನಾಟಿಕ್ಸ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ನ್ಯಾಶನಲ್ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಲ್ಯಾಬೋರೇಟರೀಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ (ಇಸ್ರೋ) ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2008 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಚಂದ್ರನ ಕಕ್ಷೆ ಚಂದ್ರಯಾನ -1 ಅನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸುರಕ್ಷತೆ
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಅಥವಾ ಉಪಕರಣಗಳ ತುಂಡುಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಥವಾ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಸರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಲ್ಲವು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯ, ಅಪಾಯ, ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಗಾಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ, ಇದು ಯಾವುದೇ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಅಥವಾ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುವುದಿಲ್ಲ.ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಯುರೋಪಿಯನ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಸೇಫ್ಟಿ ಏಜೆನ್ಸಿ (EASA) ನಂತಹ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತವೆ.ಇದು ಸಂಭವನೀಯ ಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ತಲುಪಲು ಮತ್ತು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಎಎಸ್ 9100, ಐರೋಪ್ಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್ಇ 9100 ಅಥವಾ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಜಿಐಎಸ್ಕ್ಯೂ 9100 ಯು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಮತ್ತು ವಾಯುಯಾನ ಉದ್ಯಮವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿವೆ.ಅಂತರಿಕ್ಷಯಾನ ವಾಹನಗಳ ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಮಾನದಂಡಗಳು ಇವು.ಆದ್ದರಿಂದ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಸೂಕ್ತವಾದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಿಸಲು ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ, ತಪಾಸಣೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ವಾಹನಗಳ ಮತ್ತು ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಏರೋಸ್ಪೇಸ್
ನಿವರಗಿ
ನಿವರಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಚಡಚಣ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ದೇವರ ನಿಂಬರಗಿ
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಚಿತ ಪ್ರಸಾದನಿಲಯ
ವಿಜಯಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಶಿರಶ್ಯಾಡ
ಶಿರಶ್ಯಾಡ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‍ಟಿ)
ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ(ಜಿಎಸ್ ಟಿ:GST) 2016:(Goods and Services Tax Bill or GST Bill 2016) ಭಾರತದ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ  ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮವಾಗಿರುವ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (ಜಿಎಸ್‌ಟಿ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ದಿ.1 ಜುಲೈ, 2017 ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿಯಿಂದಲೇ ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಸಂಸತ್ತಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್‌ ಹಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ 12 ಗಂಟೆಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಪ್ರಣವ್ ಮುಖರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ಗುಂಡಿ ಒತ್ತುವ ಮೂಲಕ ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಅಳವಡಿಕೆ
ದರಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ತೆರಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಲು ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಸಂಪರ್ಕ ಜಾಲ (ಜಿಎಸ್‌ಟಿಎನ್‌) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಹೊಸ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬೆನ್ನೆಲುಬು ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲಿದೆ. ಇದರ ನೆರವಿನಿಂದ ತೆರಿಗೆ ವಂಚನೆಯ ಜಾಡನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚಬಹುದು. ತೆರಿಗೆದಾರರ ನೋಂದಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಈಗಾಗಲೇ ಆರಂಭಗೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ, ದಕ್ಷಿಣದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಜುಲೈ 1ರ ಬದಲಿಗೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ ತಿಂಗಳಿಗೆ ಮುಂದೂಡಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಇದೆ.
ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ಇರುವ ಉತ್ಪನ್ನಗಳು
ಪೆಟ್ರೋಲ್‌, ಡೀಸೆಲ್‌, ನೈಸರ್ಗಿಕ ಅನಿಲ, ವಿಮಾನ ಇಂಧನ, ಮದ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್‌ –ಈ ಸರಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸದ್ಯ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ವ್ಯಾಟ್‌ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಅಬಕಾರಿ ಸುಂಕಗಳು ಮುಂದುವರೆಯಲಿವೆ.
ತುಟ್ಟಿಯಾಗುವ ಸರಕುಗಳು/ ಸೇವೆ
2017 ರ ಜುಲೈ 1 ರಿಂದ ಜಾರಿಯಅಗುವ ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾತೆರಿಗೆಗಳು:
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ
ಪಾರ್ವತಿ ಬಾವುಲ್
thumb|300x300px| ೨೦೧೧ರ ದೆಹಲಿಯ ಪುರಾಣ ಕಿಲಾದಲ್ಲಿ ರುಹಾನಿಯಾತ್ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಉತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಬೌಲ್ ಪ್ರದರ್ಶನದ ದೃಶ್ಯ ಪಾರ್ವತಿ ಬೌಲ್ (ಜನನ ೧೯೭೬) ಬಂಗಾಳದ ಬೌಲ್ ಜಾನಪದ ಗಾಯಕಿ, ಸಂಗೀತಗಾರ್ತಿ, ಕಥೆಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತಗಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು. ಬೌಲ್ ಗುರುಗಳಾದ, ಸನಾತನ ದಾಸ್ ಬೌಲ್, ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಶಶಾಂಕೋ ಗೋಶಾಯ್ ಬೌಲ್ ಅವರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಅವರು ೧೯೯೫ ರಿಂದ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪಾವ ಕಥಕ್ಕಳಿ ಕೈಗವಸು ಬೊಂಬೆ ಕಲಾವಿದ ರವಿ ಗೋಪಾಲನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೭ ರಿಂದ ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ "ಎಕ್ತಾರಾ ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತ ಕಳರಿ" ಎಂಬ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸಹ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆ
thumb|238x238px| ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ, ೨೦೧೫ ಪಾರ್ವತಿ ಬೌಲ್ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಂಗಾಳಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಮೌಸುಮಿ ಪ್ಯಾರಿಯಲ್ ಆಗಿ ಜನಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬವು ಮೂಲತಃ ಪೂರ್ವ ಬಂಗಾಳದಿಂದ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ವಿಭಜನೆಯ ನಂತರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಬಂದಿತು. ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಜಿನಿಯರ್ ಆಗಿರುವ ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಮಗಳನ್ನು ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ತಾಯಿ, ಗೃಹಿಣಿ, ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂತ ರಾಮಕೃಷ್ಣನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆಯು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟಿಂಗ್ ಮಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಅವರು ಅಸ್ಸಾಂ, ಕೂಚ್ ಬೆಹಾರ್ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವಳು ತರಬೆತಿದಾರ ಬೆಹಾರನ ಸುನೀತಿ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಹೈಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತೀರ್ಣಳಾದಳು.
ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ಶ್ರೀಲೇಖಾ ಮುಖರ್ಜಿಯವರಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯವಾದ ಕಥಕ್ ಅನ್ನು ಕಲಿತರು. ಶಾಂತಿನಿಕೇತನದ ವಿಶ್ವಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಾದ ಕಲಾ ಭವನದಲ್ಲಿ ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದೆಯಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದರು. ಆಕೆ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಸಂಗೀತ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದರೂ, ಶಾಂತಿನಿಕೇತನ ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ, ಬಂಗಾಳದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಸಂಗೀತಗಾರರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಕುರುಡು ಬೌಲ್ ಗಾಯಕನನ್ನು ಅವಳು ಮೊದಲು ಕೇಳಿದಳು. ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಿಳಾ ಬೌಲ್ ಗಾಯಕಿ ಫುಲ್ಮಲಾ ದಾಶಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ, ಅವರು ಫುಲ್ಮಲಾದಿಂದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಬೌಲ್ ಆಶ್ರಮಗಳಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು, ನಂತರ ಫುಲಮಾಲಾ ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಬಂಕುರಾದ ೮೦ ವರ್ಷದ ಬೌಲ್ ಗಾಯಕ ಸನಾತನ್ ದಾಸ್ ಬೌಲ್ ಅವರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವನಿಂದ ಕಲಿಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಅವಳು ಬಂಕುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸೋನಮುಖಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅವನ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಳು. ೧೫ ದಿನಗಳ ನಂತರ, ಅವಳು ಅವನಿಂದ ದೀಕ್ಷಾ ದೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನು ಅವಳ ಮೊದಲ ಗುರುವಾದನು. ಮುಂದಿನ ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದರು, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಯನ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನೀಡಿದರು, ಬೌಲ್ ಹಾಡುಗಳು, ಬೌಲ್ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಕಲಿಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸೊಂಟಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಲಾದ ಸಣ್ಣ ಕೆಟಲ್-ಡ್ರಮ್ ಅನ್ನು ಎಕ್ತಾರಾ ಮತ್ತು ಡಗ್ಗಿ ನುಡಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ಆಕೆಗೆ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಹಾಡಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅವಳನ್ನು ತನ್ನ ಮುಂದಿನ ಗುರು ಶಶಾಂಕೋ ಗೋಶಾಯ್ ಬೌಲ್‌ಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ೯೭ ವರ್ಷದವರಾಗಿದ್ದ ಗೋಶಾಯ್ ಅವರು ಬಂಕುರಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಖೋರ್ಬೋನಿ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸ್ತ್ರೀ ಶಿಷ್ಯರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿದರು, ಹೀಗಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ದಿನಗಳವರೆಗೆ ಅವರ ಸಮರ್ಪಣೆಯನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ಅವನ ಜೀವನದ ಉಳಿದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವನು ಅವಳಿಗೆ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಜಟಿಲತೆಗಳನ್ನು ಕಲಿಸಿದನು.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಅವರು ೧೯೯೫ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೂ, ೧೯೯೭ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸ್ಥಳೀಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೇರಳದ ತಿರುವನಂತಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದರು. ಇಲ್ಲಿ ಅವರು ರವಿ ಗೋಪಾಲನ್ ನಾಯರ್, ಆಂಡಿ ಪಂಡರಂ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು - ಕೇರಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೊಂಬೆಗಾರ, ಅವರು ಕೈಗವಸು ಬೊಂಬೆಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ಪಾವಾ ಕಥಕ್ಕಳಿಯನ್ನು ಸಹ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವಳು ಅವನಿಗಾಗಿ ರಂಗಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದ ಗ್ರೊಟೊವ್ಸ್ಕಿ ತಂತ್ರವನ್ನು ಕಲಿತಳು ಮತ್ತು ೨೦೦೦ ರಲ್ಲಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಯುಎಸ್‌ನ ವರ್ಮೊಂಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬ್ರೆಡ್ ಮತ್ತು ಪಪಿಟ್ ಥಿಯೇಟರ್‌ಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಳು, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ ಪೀಟರ್ ಶುಮನ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು, ನಾಟಕ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಗೊಂಬೆಯಾಟ, ಲೈವ್-ಆರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಳು. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಅವರು ಐದು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ನಾಟಕ ಕಂಪನಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೆವೆನ್ ಬೇಸಿಕ್ ನೀಡ್ಸ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯ ಹ್ಯಾನೋವರ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಕ್ಸ್‌ಪೋ ೨೦೦೦ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು, ತಿರುವನಂತಪುರದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಫಕೀರ್ ಕಲಂದರ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಸಲಾಂ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅವಳು ತನ್ನ ಸಂಗೀತದ ಕರೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಲಿಸಿದವರು. thumb| ಪಾರ್ವತಿ ಬೌಲ್ ಭಾರತ್ ಭವನ್ ಭೋಪಾಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ೨೦೧೭ ರಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ದೃಶ್ಯ left|thumb|240x240px| ಗೋಷ್ಠಿಯಲ್ಲಿ ಪಾರ್ವತಿ ಬೌಲ್ ಅದರ ನಂತರ, ೨೦೦೧ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಪೂರ್ಣ ಸಮಯವನ್ನು ವಿನಿಯೋಗಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಏಕತಾರಾ ಮತ್ತು ಡಗ್ಗಿ ಮತ್ತು ಟಿಂಕ್ಲಿಂಗ್ ಚಿಲಂಬು ನೂಪುರ್ ಲೋಹೀಯ ಆಂಕ್ಲೆಟ್ಗಳನ್ನು ನುಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಸಂಪ್ರದಾಯ ಬೌಲ್ ರೆಪರ್ಟರಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಸ್ವಂತ ದೋಹಾ ಜೋಡಿಗಳಿಂದ ಅತೀಂದ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಟಸ್ಟೋರಿಯಾದ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಭಾಷಣಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಪಟ್ಟಚಿತ್ರ, ಸ್ಕ್ರಾಲ್ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಕಥೆ-ಹೇಳುವವರಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದ ಅವರು, ಚಿತ್ರಿಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ದೃಶ್ಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆಕೆಯ ಕೆಲವು ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ, ಶುಮನ್ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಕೆಲಸದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಾಡುಗಳ ಥೀಮ್‌ಗಳನ್ನು ಲೈವ್ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾನ್ವಾಸ್‌ಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.
೧೯೯೦ ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕ ರವಿ ಗೋಪಾಲನ್ ನಾಯರ್ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು ಮತ್ತು ಕಳೆದ ೧೫ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತಿರುವನಂತಪುರಂನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ತಿರುವನಂತಪುರಂ ಬಳಿಯ ನೆಡುಮಂಗಡದಲ್ಲಿ "ಏಕ್ತಾರಾ ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತ ಕಲಾರಿ" ಎಂಬ ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತ ಗುರುಕುಲವನ್ನು (ಶಾಲೆ) ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೂ, ಬಂಗಾಳದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬೌಲ್ ಗಾಯಕರಂತೆ, ಅವರು ಕೇರಳದ ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಗ್ರಾಮಸ್ಥರು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸೋರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಸ್ಥಳೀಯ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನೇರ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದ್ದಾರೆ. ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ, ಅವರು ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಥಿಯೇಟರ್ ಆಂಥ್ರೋಪಾಲಜಿ (ISTA) ನಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕಲಿಸಲು ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಐಎಸ್‍ಟಿಎ(ISTA) ಮೂಲಕ ಅವರು ರಂಗಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಮಹಿಳೆಯರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜಾಲವಾದ ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕಕ್ಕೆ ಬಂದರು ಮತ್ತು ೨೦೧೨ ರಿಂದ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಂತಿಧಾತ್ರಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಗ್ಡಲೀನಾ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್‌ನ ಸಹಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಮಹಿಳಾ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲಾ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಂಡಿಚೇರಿ ಮತ್ತು ಆರೋವಿಲ್ಲೆ (೨೦೧೨), ಬೆಂಗಳೂರು (೨೦೧೬) ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ (೨೦೧೯) ದಲ್ಲಿ ತಂತಿಧಾತ್ರಿ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ.
೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಸಾಂಗ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಗ್ರೇಟ್ ಸೋಲ್ ಅನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು, ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅವರ ಪ್ರಯಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ, ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾವಂತ ಮಹಿಳೆಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಅಪರೂಪದ ಒಳನೋಟವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಪುರುಷ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದೆ. ಆಶ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಬೌಲ್‌ಗಳಿಗೆ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಸಹಚರರು, ಕೆಲವರು ಹಾಡುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಚಾರಿ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು.
ಫೆಬ್ರವರಿ ೨೦೧೯ ರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಚೀನ ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಈಗ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಾದ ಕಲಿಕಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ರುಹಾನಿಯಾತ್ - ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೂಫಿ ಮತ್ತು ಮಿಸ್ಟಿಕ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್ ಮತ್ತು ಒನ್ ಬಿಲಿಯನ್ ರೈಸಿಂಗ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮತ್ತು ಇತರ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ಗಾಯಕಿ
ಯಮನ್ (ರಾಗ)
ಯಮನ್ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ( ಕರ್ನಾಟಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣ್, ' ಕಲ್ಯಾಣಿ ' ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ನ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮಾತೃ ಸಂಗೀತ ಸ್ವರಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ರಾಗ. ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಯಂತ್ರಶಾಸ್ತ್ರ
ಯಮನ ಜಾತಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ (ಆದರ್ಶವಾಗಿ, ಯಮನ್ ರಚನೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಔಡವ್ ಸಂಪೂರ್ಣ ರಾಗವಾಗಿದೆ- N,RGmDNR'S' NDPmGRS) ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಶಾದವ್; ಆರೋಹದ ಆರೋಹ ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಅವರೋಹದ ಅವರೋಹಣ ಶೈಲಿಯು ಆಕ್ಟೇವ್‌ನಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಏಳು ಸ್ವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ (ಅದು ಔಡವ್ ಆಗಿರುವಾಗ, ಆರೋಹವು N,RGmDNS' ನಂತೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಐದನೇ ಟಿಪ್ಪಣಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲಾಗಿದೆ; Pa ಆದರೆ ಅವರೋಹವು ಅದೇ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಷ್ಟಕವಾಗಿದೆ). ರಾಗದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮಾಣದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ( ಸ್ವರಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತವೆ) ಶುದ್ಧ, ವಿನಾಯಿತಿ ತೀವ್ರ ಮಧ್ಯಮ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿ ಮಧ್ಯಮ (ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ನಾಲ್ಕನೇ). ರಾಗದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಲಿಡಿಯನ್ ಮೋಡ್‌ಗೆ ಸದೃಶವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಂಗೀತದ ಮೂರು ಮಹಾನ್ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ತೀವ್ರ ಮಾ ದ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ [ಪಠ್ಯ ಕಾಣೆಯಾಗಿದೆ]
ವಾದಿ ಮತ್ತು ಸಂವಾದಿ
ವಾದಿ : ಗ, ಸಂವಾದಿ: ನಿ.
ಪಕಡ್ ಅಥವಾ ಚಲನ್
ಕಲ್ಯಾಣ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳು ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳುವುದು ತಪ್ಪು, ಅನೇಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಸ ಮತ್ತು ಪವನ್ನು ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಯಮನ್ ನಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ಬಹಳ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ನಿ 0 ರಿಗ ಮ + ದ ನಿ ಸ' ಮತ್ತು ಅವರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಸ' ನಿ ದ ಮ + ಗ ರಿ ಸ ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ ).
ನಿ-ರಿ-ಗ-/ರಿ-ಗಾ/ನಿ-ರಿ-ಸಾ/ಪ-ಮ#-ಗಾ-ರಿ/ನಿ-ರಿ-ಸಾ' (ಮಾ ಎಂಬುದು ತೀವ್ರ).
ಸಂಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳು
ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ್ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಒಂದೇ ರಾಗದ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು ಅಥವಾ ಇವುಗಳು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ 2 ರಾಗಗಳು ಎಂದು ಕೆಲವು ಚರ್ಚೆಗಳಿವೆ. ಜೋಪ್ ಬೋರ್ "ಕಲ್ಯಾಣ್ (ಇಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಮನ್ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ)" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಕೌಫ್ಮನ್ ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕೇವಲ ವಿಭಿನ್ನ ಹೆಸರುಗಳು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಯಮನ್-ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಗವು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ ಏಕೆಂದರೆ ಮಾ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಎರಡು ಗ ಗಳ ನಡುವೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಗ ಮ ಗ ರಿ ಸಾ ನಂತೆ, ಇತರ ಎಲ್ಲಾ ನಿದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಾ (ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಮ + ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ). S. ಬಾಗ್ಚೀ ಕೌಫ್‌ಮನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪುತ್ತಾರೆ. ಬೋರ್, ಕೌಫ್‌ಮನ್ ಮತ್ತು ಬಾಗ್‌ಚೀ ಅವರು ವೃತ್ತಿನಿರತ ಮತ್ತು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರು ನೂರಾರು (+ಅಭ್ಯಾಸ) ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಅರ್ಹ ಸಂಗೀತಗಾರರಿಂದ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಗ್ ಯಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಕೆಲವು ಡಜನ್‌ಗಟ್ಟಲೆ ಬಂದಿಶ್‌ಗಳು/ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವಲೋಕನಗಳನ್ನು ಒಂದು ಚಿಟಿಕೆ ಉಪ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ರಾಗದ ದೊಡ್ಡ ದತ್ತಾಂಶಗಳ ಸಂವೇದನಾಶೀಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದ ಆತ್ಮಾವಲೋಕನವು ಯಾವುದೇ ವಿವೇಕಯುತ ಸಂಗೀತಗಾರರನ್ನು ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಯಮನ್ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ್ ರಾಗಗಳ ಹೆಸರು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ನಾದದ ಚಲನೆಯು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಇದು ಯಮನ್ ಅಲ್ಲದ ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯ ಪ್ರಭಾವ ಮತ್ತು ಪಂ. ಭಾತಖಂಡೆ ಹಾಗೂ ಗುರು (ಸಂಗೀತ ಶಿಕ್ಷಕರು) ಮೇಲಿನ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ನಂಬಿಕೆ ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಸ ಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಕೃತಿಕ ಮಾ ವನ್ನು ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿದರೆ, ರಾಗವನ್ನು ಯಮನ್-ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಜನರು ತಪ್ಪಾಗಿ ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ, ಯಮನ್ ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ಕಲ್ಯಾಣ ರಾಗಾಂಗಕ್ಕಿಂತ ತುಂಬಾ ಭಿನ್ನವಾದ ರಾಗಾಂಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಶುದ್ಧ ಮಾ ದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವಿವಾದಿ ಸ್ವರ (ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆ) ಅಥವಾ ಯಮನ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನುಗ್ರಹದ ಸ್ವರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಬೇಕು ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ಯಮನಿ, ಯಮಾನಿ ಬಿಲಾವಲ್, ಜೈಮಿನಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಆಗುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಕಲ್ಯಾಣ ಅಥವಾ ಯಮನ್ ಗೆ ಅದರ ಮುಖ್ಯ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಾ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಆದ್ದರಿಂದ ಶುದ್ಧ ಮಾ ಬಳಕೆಯು ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ರಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ತಾತ್ತ್ವಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಾ ದ ಕಾರಣದಿಂದ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ಯಾವುದೇ ರಾಗವಿಲ್ಲ, ಹೀಗಾಗಿ ರಾಗ ಯಮನ್ ನಾದದ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧ ಮಾದಿಂದಾಗಿ ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಒಂದು ತಪ್ಪು ಹೆಸರು ಅಥವಾ ಶುದ್ಧ ಸುಳ್ಳಾಗುತ್ತದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ್ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಿತವಾಗಿದೆ ಅದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಅಂಗ್ ಅಥವಾ ಯಮನ್ ಅಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ನಡವಳಿಕೆ
ಯಮನ್ ರಾಗವನ್ನು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು   ಭವ್ಯವಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತವಾದ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ  ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಲಿಸುವ ಮೊದಲ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ಆದರೆ ಇದು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಾಗ್ ವಿವರಣೆಯು ಮಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಸಪ್ತಕಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಹರಿಸಬಹುದು, ಹೀಗಾಗಿ ಯಮನ್ ಗಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ವರವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವರವಾಗಿರಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ರಸ
ಕಲ್ಯಾಣನನ್ನು ಮೇಶಕರ್ಣ (1570) "ಶ್ವೇತ ವಸ್ತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಮುತ್ತಿನ ಹಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭವ್ಯವಾದ ಸಿಂಹ-ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ, ರಾಜಮನೆತನದ ಛತ್ರಿಯ ಕೆಳಗೆ, ಬೀಸಣಿಗೆಯಿಂದ ಬೀಸುವ, ವೀಳ್ಯದೆಲೆಯನ್ನು ಅಗಿಯುವ ಅಧಿಪತಿ" ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ
ಈ ರಾಗವು ಶೃಂಗಾರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ಶೃಂಗಾರ ವನ್ನು ಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ, ನಾವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ರಾಗವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಅನೇಕ ಪ್ರಣಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು.
ಒಂದು ಹಾಡಿನ ಪಠ್ಯ ಹೀಗಿದೆ: Hey friend, without my lover I don't find peace At any moment of the day; Since my lover went away I spend my nights counting the stars
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮಾಹಿತಿ
ಯಮನ್ ಅಥವಾ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಎಂಬುದು ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತೀಯ (ಭಾರತೀಯ) ರಾಗ್ ಆಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೋ (1253-1325) ಅವರು ಕಲ್ಯಾಣ್‌ನಿಂದ ಯಮನ್ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು, ಯಮನ್ ರಾಗವು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಕಲ್ಯಾಣ್ ಥಾಟ್‌ನ ಆಶ್ರೇಯ ರಾಗವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಪರ್ಷಿಯಾದ ಹೆಸರಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದವು. ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಅಂಕಿಗಳನ್ನು ಅರೇಬಿಕ್ ಅಂಕಿಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಗಾಯಕ, ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧಕ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ ನಡ್ರಾಂಗ್ ಅವರು ಹೇಳುವಂತೆ, ರಾಗ್ ಯಮನ್ ಹೆಸರಿನಿಂದ, ಸಂಗೀತಗಾರರು ಅದರ ಮೂಲವು ಅರೇಬಿಯನ್ ಪರ್ಯಾಯ ದ್ವೀಪದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶವಾದ ಯೆಮೆನ್‌ನಿಂದ ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಭಾರತದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಯೆಮನ್‌ನ ಸ್ಥಳೀಯರು ಯಮನ್ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳು ಅಥವಾ ಇತಿಹಾಸವಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಯಮನ್ ರಾಗ ಕ್ಕೂ ಯೆಮೆನ್ ಗೂ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಂತಾಗಿದೆ. ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾನಾದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿರ್ಬಂಧಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತದ ಕೆಲವು ಹಳೆಯ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಂಗೀತದ ಗುರುಗಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಸಾಧಿಸಲು ಶಿಕ್ಷಕ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಗಳ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ (IMAAN) ತರಬೇಕು ಎಂದು ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವರು "ಇಮಾನ್ ಲಾವೋ (ಸಲ್ಲಿಸು) ಪೌರುಷಕ್ಕೆ)" ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕಡೆಯಿಂದ, ಹೀಗೆ ಸಂಗೀತ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಯಮನೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಯಮನ್ ಹೆಸರು ಇಮಾನ್ ಎಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿತ್ತು, ಅದು ಇಮಾನ್ ಪದಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ.
ರಾಮಕೃಷ್ಣ ದಾಸ್ ಅವರು ಮತ್ತೊಂದು ಊಹೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಯಮನ್ ಎಂಬ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಯವನ (ಮುಸ್ಲಿಂ) ಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಲ್ಯಾಣದಿಂದ ರಾಗ್ ಯಮನ್ ಅನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಿಂದೂ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಮಧುರವನ್ನು ಯಾವನೋನ್ ಕಾ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲು ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿದರು, ಅಂದರೆ ಯವನನ್ ಆಗಲು ಮೊಟಕುಗೊಂಡ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಲಾವಿದರ ಕಲ್ಯಾಣ. ಕಲ್ಯಾಣ> ಯಮನ್ ಕಲ್ಯಾಣ> ಯಮನ್. ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತವು ಯಮನ್ ನಂತಹ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಯಮುನಾ ಕಲ್ಯಾಣಿ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಪಲುಸ್ಕರ್ ಸಂಪ್ರದಾಯವು ರಾಗ ಜೈಮಿನಿ ಕಲ್ಯಾಣವನ್ನು ಬಹುಶಃ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೆಸರಿನೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ, ಇದು ಆಂತರಿಕ ಸ್ಕಿಪ್‌ಗಳು/ಸ್ವರಗಳ ಅಂತರಗಳೊಂದಿಗೆ ಕೆಳಮುಖವಾಗಿ ಜಟಿಲವಾದ ನಾದದ ಚಲನೆಯನ್ನು ಪ್ರಕ್ಷೇಪಿಸುವ ಅತಿಯಾದ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ ನಾದದ ಚಲನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣದ ಪವಿತ್ರತೆಯನ್ನು ವಿರೂಪಗೊಳಿಸಿದ ಯಮನ ಮಧುರಕ್ಕೆ ಅವಹೇಳನಕಾರಿ ಪದವಾಗಿದೆ; ಉದಾ ನಿರೇಸಾ, ಮರೇಗಾ, ಮಧಾಪ, ಗಪಮಾ, ರೇಮಗಾ, ನಿಸಾನಿ, ಗರೇನಿ, ನಿಧಾಮ, ಮಧನಿ, ನಿರೇಗಾ, ರೆಪಮಾ, ನಿಧಾ ಸಾನಿ ರೇಸಾ ಗರೇ ಮಗಾ ಪಮಾ, ಮಧನಿ ಮರೇನಿ ಮಧನಿರೇಸಾ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಯಮನ್ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಸಾ ಮತ್ತು ಪಗಳ ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿ, ಗ, ಮಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಕಲ್ಯಾಣವು ಮ ಮತ್ತು ನಿಗಳ ಅತ್ಯಂತ ಸೀಮಿತ ಬಳಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸ, ಪ, ರಿ, ಗಗಳನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಾಗ್ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಕೂಡ, ರಾಗ್ ಶುದ್ಧ ಕಲ್ಯಾಣದ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೆಳಮುಖ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಹಲವಾರು ಭಾರತೀಯ ಆಡಳಿತಗಾರರ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಕವಿ, ಗಾಯಕ ಮತ್ತು ಆಸ್ಥಾನಿಕ ಅಮೀರ್ ಖುಸ್ರೊ (1253-1325) ಅವರ ಆವಿಷ್ಕಾರ ಎಂದು ಯಮನನ್ನು ಕರೆಯುವ ಮತದಾರರು ಇದ್ದಾರೆ. ಬಿಮಲಕಾಂತ ರಾಯ್‌ಚೌಧರಿಯವರ ರಾಗ್ ವ್ಯಾಕರಣ್ (1975, ಪುಟ 468-470) ನಾಲ್ಕು ವಿಧದ ಯಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಅದರಲ್ಲಿ ಖುಸ್ರೋನ ಯಮನಿಗೆ ಮಾಗಮವನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಆರೋಹಣದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಿ, ತೀವ್ರ ಮಾ ಇಲ್ಲ. ಈ ಮಧುರವು ಪೆಂಟಾ-ಹೆಕ್ಸಾಟೋನಿಕ್ (SRGPDS'| S'DPGmGRS) ವಾದಿ ಗ-ಸಂವಾದಿ ಧಾ ಮತ್ತು ಪುಟ 469 ರಲ್ಲಿ ನಾದದ ಚಲನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ (, = ಎಂದರೆ ಕಡಿಮೆ ಅಷ್ಟಮ, 'ಅಂದರೆ ಮೇಲಿನ ಆಕ್ಟೇವ್) SRGRS D,S RG PGmG RGRS GRS PDS' G'R'S' DP GmGRG PGRS. ಪ್ರಸ್ತುತ ಜನಪ್ರಿಯ ಯಮನು 14 ನೇ ಶತಮಾನದ ಯಮನಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ತೀವ್ರ ಮಾಧ್ಯಮದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಬಳಕೆಯು ರಾಗ್ ಜಂಗ್ಲಾ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ, ಇದು ಬ್ರಜ್-ವೃಂದಾವನದ (mPGMPmP NDNS' DNP- nDP GMPmP) ರಾಸಿಯ ಗಾಯನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಲಿತವಾಗಿದೆ, ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ತೀವ್ರ ಮಾವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತವಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ಜಾನಪದ ಮಾಧುರ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಾಟ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ಬೃಹದ್ದೇಶಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1245) ನಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮಾ, ಕೋಮಲ್ ರೇ ಮತ್ತು ಕೋಮಲ್ ಧಾ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಮುಕಾಮ್ ಅಥವಾ ಪೂರ್ವ ಮೇಳಕರ್ತ ರಾಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಲ್ಯಾಣದಂತಹ ರಾಗ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಬಹುಶಃ, ಖುಸ್ರೋ ಅವರ ಅನುಯಾಯಿಗಳು, ಕವ್ವಾಲಿ ಗಾಯಕರು ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಗಾಯಕರು ತೀವ್ರ ಮಾದ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅನ್ವಯಗಳನ್ನು ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಂದರು, ಅದು ಚಲನೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೇ ಇರಿಸಿಕೊಂಡು ಯಮನಿಗೆ ಯಮನಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು; ಮತ್ತು ವೆಂಕಟಮಖಿ (~1630) ಎಂದು ದಕ್ಷಿಣ/ಉತ್ತರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೇಳಕರ್ತ ಪದ್ಧತಿಯ ಅಂಗೀಕಾರ ಮತ್ತು ಆಗಮನದ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಗ್ ಕಲ್ಯಾಣವು ಜಹಾಂಗೀರ್ (1605-1627) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮೇಳಕರ್ತದ ಪ್ರಚಾರಕ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿಯೂ ಇತ್ತು. ಬಹುಶಃ ಕಲ್ಯಾಣನ ಹೆಸರು ಸಂಜೆಯ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಲ್ಲಿ ಪಠಿಸುವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ರಾಗದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿದೆ.
ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ನಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಯಮನ್ ಅಥವಾ ಜನಪ್ರಿಯ ಪದ ಕಲ್ಯಾಣ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ವಿಶಾಲ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಬಳಸಬಹುದು, ಹೀಗಾಗಿ ಸಿತಾರ್ ಮಾಂತ್ರಿಕ ಅಬ್ದುಲ್ ಹಲೀಮ್ ಜಾಫರ್ ಖಾನ್ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು "ಯೇ ಮನ್ ಜೋ ಚಾಹೆ ವಹಿ ಯಮನ್ ಹೈ (ನಿಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಬಯಸುವ ಯಾವುದೇ ನಾದ ಸಂಯೋಜನೆಗಳು ಬನ್ನಿ ಯಮನ ವಿಶಾಲವಾದ ಛತ್ರಿ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ. )
ಹಿಂದಿ
ಯಮನ ಆಧಾರಿತ ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
. . . . . . . . ..
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:Pages with unreviewed translations ವರ್ಗ:ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ರಾಗಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಶಿವಪೂರ ಕೆ.ಡಿ.
ಶಿವಪೂರ ಕೆ.ಡಿ. ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ
thumb|ಸಂಗೀತ ರತ್ನಕರ ಸಂಸ್ಕೃತ ಹಸ್ತಪ್ರತಿ, ಪದ್ಯಗಳು 1.1.1-1.1.4. ಸಂಗೀತ-ರತ್ನಾಕರ, सङ्गीतरत्नाकर, ( IAST : Saīgīta ratnākara), ಅಕ್ಷರಶಃ "ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದ ಸಾಗರ", ಇದು ಭಾರತದ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಗೀತ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. 13 ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾರಂಗದೇವ (शार्ङ्गदेव) ರವರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ,ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಇದನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಪಠ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತವೆ. ಲೇಖಕ ಯಾದವ ರಾಜವಂಶದ ರಾಜ ಸಿಂಘನ II (1210–1247) ದ ಆಸ್ಥಾನದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರಮುಖನಾಗಿದ್ದು, ಇದರ ರಾಜಧಾನಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ದೇವಗಿರಿ.
ಈ ಗ್ರಂಥದ ಪಠ್ಯವನ್ನು ಏಳು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೊದಲ ಆರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು, ಸ್ವರಗತಾಧ್ಯಾಯ, ರಾಗವಿವೇಕಾಧ್ಯಾಯ, ಪ್ರಕೀರ್ಣಕಾಧ್ಯಾಯ, ಪ್ರಬಂಧಧ್ಯಾಯ,ತಾಳಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಾದ್ಯಾಧ್ಯಾಯ, ಕೊನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನರ್ತನಾಧ್ಯಾಯ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಸಂಗೀತ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ರಚನೆ, ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಯುಗದ ಪಠ್ಯವು ಅತ್ಯಂತ ಸಂಪೂರ್ಣ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಭಾರತೀಯ ಗ್ರಂಥವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದು ರಾಗಗಳು (ಅಧ್ಯಾಯ 2) ಮತ್ತು ತಾಳಗಳ (ಅಧ್ಯಾಯ 5) ಕುರಿತು ಸಮಗ್ರವಾದ ಪಠ್ಯವಾಗಿದೆ. .
ಈ ಪಠ್ಯವು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಸಂಗೀತ ಜ್ಞಾನದ ಸಮಗ್ರ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪಠ್ಯವನ್ನು ನಂತರದ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ-ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಠ್ಯದ ಮಹತ್ವದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹಭೂಪಾಲನ ಸಂಗಿತಾಸುಧಾಕರ ( c. 1330 ) ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿನಾಥನ ಕಲಾನಿಧಿ c. 1430 ).
ವಿಷಯ
ಈ ಪುಸ್ತಕದ ಪಠ್ಯ ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಲೆಗಳ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಒಂದು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೀಮಾಂಸೆ. ಸಂಗೀತ(ಸುಮಧುರ ರೂಪಗಳು, ಹಾಡು), ವಾದ್ಯ (ವಾದ್ಯ ಸಂಗೀತ) ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ (ನೃತ್ಯ, ಚಲನೆ) ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಂಯೋಜಿತ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆ ಎಂದು ಸಂಗಿತವನ್ನು ಕುರಿತು ಈ ಪಠ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
13 ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ ದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮಾರ್ಗ-ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ದೇಸಿ-ಸಂಗೀತ ಎಂದು ಎರಡು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ  ಮಾರ್ಗಾ ಎಂಬುದು ನಾಟ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಭರತರು ಕಲಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಸಿ ಸಂಗೀತ ಎಂಬುದು ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಠ್ಯವು ಏಳು ಅಧ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಎಂಟು ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಇದು ಹಿಂದೂ ದೇವರು ಶಿವನ ಕುರಿತು ಪೂಜ್ಯ ಶ್ಲೋಕಗಳೊಂದಿಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ವೇದಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಶಿವನು " ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವು ಹಾಡಿದ ದ್ವನಿಯ ಸಾಕಾರ" ಮತ್ತು ಸಂತೋಷಕರ. ಲೇಖಕನು ತನ್ನ ಪೂರ್ವಜರಿಗೆ, ನಂತರ ಪ್ರಾಚೀನ ವಿದ್ವಾಂಸರಾದ ಭರತ, ಮಾತಂಗ, ದತ್ತಿಲಾ ಮತ್ತು ನಾರದರಿಗೆ ಹಾಗೂ ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೊದಲ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಎರಡನೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸಂಗೀತ ಅಥವಾ ನೃತ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಸಾರಂಗದೇವ ತನ್ನ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಶಾರೀರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ, ಜೊತೆಗೆ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲವು ಸಾಮವೇದಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ ಮೂರನೆಯ ವಿಭಾಗದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಸಂಗೀತ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ಅವರು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ, ಶಿವ ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ದೇವತೆ ಸರಸ್ವತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾರಂಗದೇವ ಈ ಕೃತಿಯ ವಿಭಾಗ 1.1 ರ  27-30 ವಚನಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮಗುವಿನ ಕೂಗು, ಪ್ರಕೃತಿಯ ಬಡಿತಗಳಲ್ಲಿ, ಜೀವನದ ನಾಡಿಮಿಡಿತದಲ್ಲಿ, ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮಾನವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲೂ ಸಂಗೀತ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇದೆ. ಮೊದಲ ಅಧ್ಯಾಯದ 8 ನೆಯ ವಿಭಾಗಗಳು 3 ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ನಾದ (ಧ್ವನಿ), ಶೃತಿ ,ಮೂರ್ಚನಗಳು (ಉತ್ಪನ್ನ ಮಾಪಕಗಳು), ವರ್ಣ (ಬಣ್ಣ), ಜತಿ (ಮೋಡ್), ಅಲಂಕಾರ (ಅಲಂಕರಣ ), ಗೀತಿ (ಹಾಡುವ ಶೈಲಿಗಳು),  ಮತ್ತು ಇತರ ಮೂಲ ಸಂಗೀತ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳು.
ಶುದ್ಧ (ಮೂಲರೂಪ) ಸ್ವರಗಳುಸಾಮವೇದದಲ್ಲಿರುವವು ಎಂದು ಪಠ್ಯ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಬೃಹತ್ ಪಠ್ಯವು ಅಧ್ಯಾಯ 2, ರಲ್ಲಿ 253 ರಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 5 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯವು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ (ಮಾರ್ಗ) ಮತ್ತು 120 ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ತಾಳಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಾಯ 3 ವೈದಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಅಭ್ಯಾಸದ ಸಾರಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ, ನಂತರ ವೇದ-ನಂತರದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಭ್ಯಾಸದ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ರಂಗಭೂಮಿ ವಿನ್ಯಾಸ, ಕಲಾವಿದರ ಮೇಕಪ್ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರ, ವಾದ್ಯಸಂಗೀತಕಾರರು ಮತ್ತು ಗಾಯಕರ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ವಿಷಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.
6 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ಸಾರಂಗದೇವ ಅವರು ಭಾರತದ ಪ್ರಾಚೀನ ಮತ್ತು 13 ನೇ ಶತಮಾನದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ನಾಲ್ಕು ವರ್ಗದ ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯಗಳಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ:ತಂತಿವಾದ್ಯಗಳು, ಏರೋಫೋನ್ಗಳು, ಮೆಂಬ್ರಾನೊಫೋನ್ಗಳು ಮತ್ತು ಐಡಿಯೊಫೋನ್ಗಳು. ಅವರು ವಾದ್ಯಗಳ ಭೌತಿಕ ವಿವರಣೆಯನ್ನು, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನುಡಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಬೃಹತ್ ಪಠ್ಯದ 7 ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಕಥಕ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ಇದರ ನೃತ್ಯ ಅಧ್ಯಾಯವು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಶೀಲ ಶೈಲಿಗಳು, ಭಂಗಿ ಮತ್ತು ದೇಹ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಗಳ ಮೂಕ ಸಂವಹನದ ಒಂದು ರೂಪ, ಒಂಬತ್ತು ಭಾವನೆಗಳ ಮೂಲಕ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ರಾಸ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಮತ್ತು ನರ್ತಕಿಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಚಲನೆಗಳ ಕಲೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಪೀಟರ್ ಫ್ಲೆಚರ್ - ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ನಾಟಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಹೇಳುವಂತೆ ಸಂಗೀತ ರತ್ನಾಕರ  " ಪ್ರತಿ ಸಂಯೋಜಕನೂ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಪ್ರದರ್ಶಕನಾಗಿರಬೇಕು ಅಂತೆಯೇ ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಅವರ ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು, ಅವನ ಇಷ್ಟ ಮತ್ತು ಇಷ್ಟಪಡದಿರುವಿಕೆಗಿಂತ ಮೇಲಿಟ್ಟು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತರುವವನಾಗಿರಬೇಕೆಂದು" ಹೇಳುತ್ತದೆ  ಸಂಗೀತದ ಬಗ್ಗೆ ಸಾರಂಗದೇವ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು, ಫ್ಲೆಚರ್ ಹೇಳುವಂತೆ, ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ  ಹೇಳಲ್ಪಡುವ "ಕರ್ಮಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳದಿರುವ "ತತ್ವದ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.