cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಶಂಕರ ಮೊಕಾಶಿ ಪುಣೇಕರ
ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶೆ
‘ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಸಂಗೀತ ವಿಮರ್ಶೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ವರ್ಷ ಮಾಡಿದ ಪುಣೇಕರರು ಕೆಲವು ಹೊಸ ರಾಗಗಳನ್ನೂ ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಶೋಧನೆ
ಪುಣೇಕರ ಅವರು 1984ರಲ್ಲಿ ಯುಗೋಸ್ಲಾವಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶ್ವ ಕಾವ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾರತವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್, ಬಲ್ಗೇರಿಯಾ ಮತ್ತು ಹಂಗೇರಿ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪುಣೇಕರ ಅವರು ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿ, ಸಂಶೋಧನ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ಸಂಶೋಧನೆ ಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶ ಭಾರತದ ವೈದಿಕ ಮತ್ತು ಮಹಾಕಾವ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೂ, ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಿಗೂ ಇದ್ದ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹುಡುಕಿ ತೆಗೆಯುವುದು. ಪುಣೇಕರರು ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ, ರಾಜ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಪೀಠ ದ ಕನ್ನಡ ಸಲಹಾ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿಯೂ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕೃತಿ
"ಅವಧೇಶ್ವರಿ" (೧೯೮೭)
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೧, ೨೦೦೪ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು. ಈ ಮಹಾನ್ ವಿದ್ವಾಂಸರ ಚೇತನಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಅನಂತ ಪ್ರಣಾಮಗಳು.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕೇಂದ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ನೆನಪು
ನೆನಪಿನಶಕ್ತಿ ಎನ್ನುವುದು ಮೆದುಳಿನ ಬೋಧಕವರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಅದರ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗುವುದು, ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದಾಗ ಹಿಂಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಭವಿಷ್ಯದ ಕ್ರಿಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಹಿಂದಿನ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದಿದ್ದರೆ, ಭಾಷೆ, ಸಂಬಂಧಗಳು ಅಥವಾ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಗುರುತನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ನೆನಪಿನ ನಷ್ಟವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮರೆವು ಅಥವಾ ವಿಸ್ಮೃತಿ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನೆನಪಿನಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮಾಹಿತಿ ಸಂಸ್ಕರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಮತ್ತು ಸೂಚ್ಯವಾದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂವೇದಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್, ಅಲ್ಪಾವಧಿ (ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ) ಮೆಮೊರಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದು ನರಕೋಶಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರಬಹುದು. ಸಂವೇದನಾ ಸಂಸ್ಕಾರಕವು ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳ ಗಮನ ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮೆಮೊರಿ ಎನ್ಕೋಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮರುಪಡೆಯುವಿಕೆ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಮೆಮೊರಿ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟ ಅಥವಾ ಸೂಚ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ವರ್ಕಿಂಗ್ ಮೆಮೊರಿ ಕೂಡ ಈ ಹಿಂದೆ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿಂದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ ವಿವಿಧ ವರ್ಗೀಯ ಮಾದರಿಗಳು ಅಥವಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಡೇಟಾವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು.
ವಿವರಣಾತ್ಮಕ, ಅಥವಾ ಸ್ಪಷ್ಟ (Implicit), ಸ್ಮರಣೆಯು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ನೆನಪಿನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಾರ್ಥ ಮತ್ತು ಎಪಿಸೋಡಿಕ್ ಮೆಮೊರಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೆಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಮೆಮೊರಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅರ್ಥದೊಂದಿಗೆ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಮೆಮೊರಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಎಪಿಸೋಡಿಕ್ ಮೆಮೊರಿಯು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಮತಲದಲ್ಲಿ ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡಲಾದ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. [13] ಡಿಕ್ಲೇರೇಟಿವ್ ಮೆಮೊರಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೆಮೊರಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುವಾಗ ಯೋಚಿಸುವ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಅವಿವರಣಾತ್ಮಕ, ಅಥವಾ ಸೂಚ್ಯ (Explicit), ಸ್ಮರಣೆಯು ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಾಗಿದೆ. [14] ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕ ಕಲಿಕೆ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಸ್ಮರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವುದು, ಅಥವಾ ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಿದ್ಯಮಾನ. [14] [15] ಪ್ರೈಮಿಂಗ್ ಎನ್ನುವುದು ಮೆಮೊರಿಯಿಂದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಮೆಮೊರಿ ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯಗೊಂಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, [15] ಆದರೆ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಮೆಮೊರಿಯು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮತ್ತು ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ಕಲಿಕೆಯ ಕೌಶಲ್ಯವಿಲ್ಲದೆ ಕಲಿಯುವ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಕಲಿಕೆಯಾಗಿದೆ. [14]
ಮೆಮೊರಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಪ್ರೊಸೆಸರ್ ಅಲ್ಲ, ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗಿದೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಎನ್ಕೋಡ್ ಮಾಡುವ, ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಮತ್ತು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ವಿಧಾನಗಳು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಭ್ರಷ್ಟಗೊಳಿಸಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೋವು ನೆನಪಿನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸುವ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ ಮಾದರಿಗಳು ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. [16] [17] [18] [19] ಹೊಸ ಪ್ರಚೋದನೆಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಗಮನದ ಪ್ರಮಾಣವು ಶೇಖರಣೆಗಾಗಿ ಎನ್ಕೋಡ್ ಆಗುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹಿಪೊಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಂತಹ ಮೆಮೊರಿ ಸಂಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೆದುಳಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ದೈಹಿಕ ಹಾನಿಯಿಂದ ಶೇಖರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಭ್ರಷ್ಟವಾಗಬಹುದು. [20] [21] ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಮಾಹಿತಿಯ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಸ್ಮರಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಬಹುದು. ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೊಳೆಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮೆದುಳಿನ ಹಾನಿ ಎಲ್ಲವೂ ನೆನಪಿನ ನಿಖರತೆ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. [22] [23]
ನೆನಪಿನ ವಿಧಗಳು
right
ಮನಶ್ಯಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ನೆನಪನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂವೇದನಾ ನೆನೆಪು (Sensory Memory)
ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸೆಕೆಂಡಿಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಅವಧಿ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನಾವು ಒಂದು ಒಂದು ಪಕ್ಷಿಯನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ ಅದರ ವಿವರ ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಸಮಯ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅದರ ವಿವರ ಮಬ್ಬಾಗಿ ನಂತರ ಮರೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಅದನ್ನು ಅರೆಕಾಲಿಕ ನೆನಪಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅರೆಕಾಲಿಕ ನೆನೆಪು (Short term Memory)
ಇದು ನಾವು ವಸ್ತುವಿನ ಕುರಿತು ಯೋಚಿಸುವಷ್ಟು ಸಮಯ ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ವಿವರವಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ನಮ್ಮ ಮೆದುಳಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ೨೦ ಸೆಕೆಂಡಿನಷ್ಟು ಸಮಯವಿರುತ್ತದೆ.ಅನಂತರ ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೆನಪಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆಯಾಗಿ ಉಳಿದವು ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ವರಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ನೆನೆಪೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ನೆನೆಪು (Long term Memory)
ಇದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ವಿಷಯಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಇದರಲ್ಲಿರುವ ವಿಷಯಗಳು ಒಂದೋ ತೀವ್ರವಾದ ಭಾವೋತ್ಕರ್ಷದಿಂದ ಅಥವಾ ಪುನರುಕ್ತಿಯಿಂದ (repetition)ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ನೆನಪುಗಳು ಜೀವನ ಪೂರ್ತಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ನರವಿಜ್ಞಾನ
ಪಾದರಿ
ಪಾದರಿ ಮರವನ್ನು ಪಾಟಲ ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಪಾದರಿ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು.ಪೆಟ್ರೊಸ್‍ಪರ್‍ಮುಮ್ ಸುಬೆರಿಫೊಲಿಯಮ್.ಇದುಒಂದು ನಿತ್ಯಹರಿದ್ವರ್ಣ ಮಧ್ಯಮಗಾತ್ರದ ಮರವಾಗಿದೆ.ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಹಳದಿ ಹಾವಿನ ಮರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಒಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಇದು ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ.ಇದು ಅತೀ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದ ತೇವಾಂಶದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ 1200 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರವಾಗಿದೆ.ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಪಾದರಿ ಮರವು 10-20 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರವಿರುವ ವೆಲ್ವೆಟ್-ಕೂದಲುಳ್ಳ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಪತನಶೀಲ ಮರವಾಗಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸಂಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ, 1-2 ಅಡಿ ಉದ್ದ, 3-4 ಜೋಡಿ ಎಲೆಗಳ ಜೊತೆ. ಚಿಗುರೆಲೆಗಳು 7-15 ಸೆಂ.ಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಅಂಡಾಕಾರದ, ದೀರ್ಘ-ಬಿಂದು. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಉಬ್ಬಿರುತ್ತದೆ, ದುಂಡಾದ ಮತ್ತು ಅಸಮಾನವಾದ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ 6-8 ನರಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಕಿರುಕೊಂಬೆಗಳು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಹೂವುಗಳು ದೊಡ್ಡ ಮಂದವಾದ ಪ್ಯಾನಿಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿವೆ. ಅವು 10-20 ಸೆಂ.ಮೀ. ಉದ್ದ, ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೀಪಲ್ ಕಪ್ ಬೆಲ್ ಆಕಾರದ, 1 ಸೆಂ ಉದ್ದ, ಕೂದಲುಳ್ಳ, 3-5 ಹಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೇಸರಗಳು 4, ಹೂವಿನ-ಕೊಳವೆಯೊಳಗೆ ಉಳಿದಿವೆ. ಬೀಜ-ಪಾಡ್ 1-2 ಅಡಿ ಉದ್ದ, ಸಿಲಿಂಡ್ರರಿಕ್, ಅಡ್ಡಪಟ್ಟಿಯನ್ನು, ಒರಟಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಹೂವು
ಹೂವುಗಳು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಕೆನ್ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ
ಉಪಯೋಗ
ಮರವನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತುಇತರೆಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಮರವನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳು ಓಟಲ್ಜಿಯಾ, ಓಡಾಂಟಲ್ಜಿಯಾ, ರುಮಾಟಲ್ಜಿಯಾ,ಮಲೇರಿಯಾ ಜ್ವರ ಮತ್ತು ಗಾಯಗಳು. ಎಲೆಗಳ ಕಷಾಯ ಆಗಿದೆಆಂಟಿಪೈರೆಟಿಕ್ ಆಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಡಿಸ್ಪ್ಸೆಪ್ಸಿಯಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದಿಮೂಲವು ದಾಸಮುಲದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪದಾರ್ಥವಾಗಿದೆ ಆಯುರ್ವೇದ ಸೂತ್ರೀಕರಣ. ಬೇರುಗಳು ಕಹಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ,ಸಂಕೋಚಕ ಮತ್ತು ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಆಸ್ತಿ. ಬೇರುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ನೋವು, ಹಸಿವು, ಮಲಬದ್ಧತೆ, ಮೂತ್ರವರ್ಧಕ, ಲಿಥೊಟ್ರೊಪಿಕ್,ಶ್ವಾಸಕೋಶದ, ಕಾರ್ಡಿಯೋ ಟಾನಿಕ್, ಕಾಮೋತ್ತೇಜಕ, ವಿರೋಧಿ ಉರಿಯೂತ,ವಿರೋಧಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ಫೀಬಿಫ್ಯೂಜ್ ನಾದದ, ವಿರೋಧಿ ಎಮೆಟಿಕ್, ವಿರೋಧಿ ಪೈರೆಟಿಕ್.ಆಸ್ತಮಾದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲದ ಕಷಾಯವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೆಮ್ಮುವಿಗೂ ಔಷಧಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆಯುರ್ವೇದ ಔಷದಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲೆ ಮುರಿತಕ್ಕೆಔಷಧಿತಯಾರಿಸುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಪಾದರಿಒಂದು ಸುಂದರ ಮರವಾಗಿದ್ದುಇದುಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿತರಣೆ
ಪರಿಮಳಯುಕ್ತ ಪಾದರಿ ಮರವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇಂಡೋ-ಮಲೇಶಿಯಾದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಇದು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಹಿಮಾಲಯ, ಅಸ್ಸಾಂ, ಮೇಘಾಲಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಎಲೆಯುದುರುವ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಮರಗಳು
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಕಾಕ್
thumb|right|250px|ಸುರಭಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀ ಕಾಕ್ ಹಾಗೂ ರೇಣುಕಾ ಶಹಾಣೆ
ಪರಿಚಯ
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಕಾಕ್ ಭಾರತದ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಟೆಲೆವಿಶನ್ ಆಂಕರ್, ವೃತ್ತ-ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು. ನಮ್ಮ ದೇಶದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಜೀವನದ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಚಿಕ್ಕ ತೆರೆಯಮೇಲೆ, ಅತ್ಯಂತ ಮನೋಜ್ಞವಾಗಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಹಳ್ಳಿಯ ಅತಿ-ಅವಿದ್ಯಾವಂತ ಕುಟುಂಬಗಳಿಂದ, ಪಟ್ಟಣದ ಅತ್ಯಂತ ನವನಾಗರಿಕ ಪರಿವಾರದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕುಳಿತು, ವೀಕ್ಷಿಸಬಹುದಾದ ಜನಪ್ರಿಯ ಸುರಭಿ, ಧಾರಾವಾಹಿಯನ್ನು ತಂದವರಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿಗರು. ಅವರ ಯಶಸ್ಸಿನಗುಟ್ಟೆಂದರೆ, ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಬಿತ್ತರವಾದದ್ದು. ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮನೆಗಳ, ಮನಗಳಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೆಲವೇ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮರೆಯಲಾರದ ಆದರದ ಪಹುಣೆ ಯಾಗಿ, ಅತಿಥಿಯಾಗಿಬಿಟ್ಟರು. ಅವರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಜನರು ಕಾದು ಕುಳಿತುರುತ್ತಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಹೊಸ-ಹೊಸ, ತಿಂಡಿ-ತಿನಸುಗಳು, ಮತ್ತು ಆಯಾಯ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಜನಪ್ರಿಯ ಖಾದ್ಯವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ, ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಲಕ್ಷಣವಾಗಿ ಬಡಿಸುವ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳನ್ನು ಹೃದಯಂಗಮವಾಗಿ ಜನರಿಗೆ ಹೇಳುವ ವಿಧಾನ ಅನನ್ಯ. ಹೈದರಾಬಾದ್, ಲಖ್ಮೋವಿ, ಮೈಸೂರ್, ಉಡುಪಿ,ಖಾದ್ಯಗಳು, ಮತ್ತಿತರ ರಾಜ್ಯಗಳ ಉಡುಪು, ಬಟ್ಟೆ ಬರೆಗಳು, ಗಂಜಾಫ್ ಇಸ್ಪೀಟ್ ಎಲೆಗಳು, ತಾಳೆಗರಿಯ ಪುರಾತನ-ಗ್ರಂಥಗಳು, ಸಂಗೀತ, ಲಲಿತಕಲೆ, ಸಾಹಿತ್ಯ, ಸುಂದರ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು, ಹಾಗೂ ಪರಿಸರ, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳು, ಸ್ತ್ರೀಯರು, ವೃದ್ದರು, ಎಳೆಯರು, ವಯಸ್ಕರು, ಇತ್ಯಾದಿ. ಹಳೆಯ ವಾಡಿಗಳು, ಮೊಹಲ್ಲಾಗಳು, ವಠಾರಗಳು, ವೇಷ-ಭೂಷಣಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳೆಲ್ಲಾ ಸುರಭಿಯಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಾಣುವ ವಿಧಾನಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾದವುಗಳು.
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು
ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಜನ್ಮಿಸಿದ್ದು ಹೊಸ-ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ. ಅವರು ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ರೇಣುಕಾ ಶಹಾಣೆ,' ಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಸುರಭಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ, ಬಹುವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ನಡೆಯಿತು.
ಟ್ರಾವೆಲ್ ಶೋ, ಇಂಡಿಯ ಧನುಶ್
ಈಗ ಕಾಕ್, ಆಮಿ ತ್ರಿವೇದಿ ಯವರ ಜೊತೆಗೂಡಿ ( ಗುಜರಾತಿ, ಜನಪ್ರಿಯ ರಂಗಭೂಮಿ ಕಲಾವಿದರು), ಟ್ರಾವೆಲ್ ಶೋ -ಎಂಬ ಇಂಡಿಯ ಧನುಶ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವ, ಎನ್.ಡಿ.ಟಿ.ವಿ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಕಾಕ್ ರವರ ಪ್ರೀತಿಯ ಪತ್ನಿ, ಗೀತಾ ರವರು, ಬಾಲಿವುಡ್ ಹಿಂದಿ ಚಲನ-ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ ಚಿಕ್ಕ-ಪುಟ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹೊರವಲಯದ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು
ಗೂಳಿ ನೊಣ
ಗೂಳಿ ನೊಣಡಿಪ್ಟರ ಗಣದ ಈಸ್ಟ್ರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಕೀಟ (ಆಕ್ಸ್‌ಬಾಟ್ ಫ್ಲೈ). ಹೈಪೋಡರ್ಮ ಇದರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರು.
ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಗೂಳಿನೊಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾದವು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೋವಿಸ್ ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿನ ಲೈನಿಯೇಟಂ ಪ್ರಭೇದ. ಕೊನೆಯದು ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ
ಪ್ರೌಢ ನೊಣಗಳ ಚಟುವಟಿಕೆ ಮೇ-ಆಗಸ್ಟ್‌ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಹೆಣ್ಣುನೊಣ ದನಕರುಗಳ ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲಿರುವ ಮತ್ತು ಗೊರಸುಗಳ ಬಳಿಯಿರುವ ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೆ ಸಾಲುಸಾಲಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಒಂದೊಂದು ಕೂದಲಿನ ಮೇಲೂ 1-10 ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಇರುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಆಕಾರ ಚುಟ್ಟದಂತೆ. ಒಂದೊಂದೂ ತನ್ನ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ಉಪಾಂಗಗಳ ಸಹಾಯ ದಿಂದ ಕೂದಲಿಗೆ ಅಂಟಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲದಿನ ಗಳಾದ ಮೇಲೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರ ಬಂದ ಡಿಂಭಗಳು ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ಚರ್ಮ ವನ್ನು ಕೊರೆದು ದೇಹವನ್ನು ಹೊಕ್ಕು, ಹಲವು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ದೇಹದಾದ್ಯಂತ ಓಡಾಡಿ, ಕೊನೆಗೆ ಗಂಟಲಿನ ಒಳಗೋಡೆಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಚಳಿಗಾಲದವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದು ಅನಂತರ ಬೆನ್ನಿನ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಂದು ನೆಲೆಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿ ಸುತ್ತವೆ (ಇವುಗಳ ಕ್ರಿಯಾಚಟುವಟಿಕೆ ಗಳಿಂದಾಗಿ ಇವು ಇರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಊದಿಕೊಂಡಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ). ಪೋಷಕಜೀವಿಯ ಲಸಿಕೆ (ಸೀರಂ) ಮತ್ತು ಕೀವನ್ನು ಸೇವಿಸಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಮೇಲೆ ಉರುಳೆಯಾಕಾರ ವನ್ನು ತಳೆಯುವ ಇವು ಸು. 25ಮೀಮೀ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ. ಕೊನೆಗೆ ಪೋಷಕ ಜೀವಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಹೊರಬಂದು, ನೆಲಕ್ಕುದು ರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಗೆ ಬಿದ್ದ ಅನತಿಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೇರುತ್ತವೆ. ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯ ಅವಧಿ 5-6 ವಾರಗಳು ಮಾತ್ರ. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಂಡು ಎರಡು ರೆಕ್ಕೆಯುಳ್ಳ ಪ್ರೌಢ ನೊಣಗಳಾಗುತ್ತವೆ.
ಹಾವಳಿ
ಗೂಳಿ ನೊಣಗಳ ಡಿಂಭಗಳು ದನಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಕೊರೆಯುವುದರಿಂದ ರೋಗಪೀಡಿತ ದನಗಳ ಚರ್ಮ ಅಪ್ರಯೋಜಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ದನಗಳ ಮಾಂಸವೂ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಸುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಲಿನ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಗೂಳಿ ನೊಣಗಳು ದನಗಳ ಪಿಡುಗು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವನ್ನು ನಾಶ ಪಡಿಸಲು ಕೋಶಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವಾಗಲೀ ಇವುಗಳ ಡಿಂಭಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ಕೊಲ್ಲುವುದೊಂದೇ ಮಾರ್ಗ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಕೀಟಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ತಪಸಿ
ತಪಸಿ ಹೋಲೋಪ್ಟೆಲಿಯಾಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಸ್‍ ಆಫ್ರಿಕ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದಗಿಡ. ಔಷಧೀಯಗುಣಇರುವ ಈ ಸಸ್ಯಜೈವಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೊಲೊಪ್ಟೆಲಿಯಾ ಇಂಟೆಗ್ರಿಫಿಯಉಲ್ಮಸೇಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಭಾರತೀಯ ಎಲ್ಮ್ ಮತ್ತು ಉಲ್ಮಸ್‍ಇಂಟೆಗ್ರಿಫಿಯಾ, ತಾಪ್ಸಿಎಂದುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೋಲೋಪ್ಟಿಲಿಯಾಇಂಟಿಗ್ರಿಫಿಯವನ್ನುಚಿರಿವಿಲ್ವಾ, ಪುತಿಕಾರಂಜ, ಹಸ್ತಿವರುನಿ, ಎಂದುಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರಾರ್ಧ ಗೋಳದ ಉಷ್ಣ ವಲಯದ ಮತ್ತು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು
ಹೊಲೊಪ್ಟೆಲಿಯಾಇಂಟೆಗ್ರಿಪೋಲಿಯಾ
ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರದೇಶ
ಭಾರತ, ನೇಪಾಳ, ಶ್ರೀಲಂಕಾ, ಇಂಡೋಚೀನಾ, ಕಾಂಬೋಡಿಯಾ, ಲಾವೋಸ್, ಮ್ಯಾನ್ಮರ್, ವಿಯೆಟ್ನಾಂ, ಬರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಚೀನಾ.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಸುಮಾರು 18 ಮೀ ಎತ್ತರದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ದೊಡ್ಡ ಮರ.ಇದು ಬೂದು ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲೆಗಳು 3.2- 63 ಸೆಂ.ಮೀ ಅಗಲ, 8-13 ಸೆಂ.ಮೀ.ಉದ್ದ ಹಾಗೂ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿ ನಯವಾದ ಅಂಚುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಇದರ ಹೂಗಳು ಹಸಿರು, ಹಳದಿ, ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದಕೂಡಿದ್ದುಗಾತ್ರಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿ 2.5ಸೆಂ.ಮೀ ವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿಇರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಅಸಾಹಿ ಶಿಂಭೂನ್
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೆಎಫ್‌ಸಿ
ಕೆಎಫ್‌ಸಿ (ಕೆಂಟುಕಿ ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್) ಕೆಂಟುಕಿಯ ಲೂಯಿಸ್‌ವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಚೇರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಮೆರಿಕಾದ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸರಪಳಿ.ಅದು ಹುರಿದ ಕೋಳಿಮಾಂಸದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಪಡೆದಿದೆ.ಮೆಕ್ಡೊನಾಲ್ಡ್ಸ್ ನಂತರ ಇದು ವಿಶ್ವದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸರಪಳಿಯಾಗಿದೆ (ಡಿಸೆಂಬರ್ 2018 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ 136 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 22,621 ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸರಪಳಿಯು ಯಮ್‌ನ ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ! ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್, ಪಿಜ್ಜಾ ಹಟ್, ಟ್ಯಾಕೋ ಬೆಲ್ ಮತ್ತು ವಿಂಗ್‌ಸ್ಟ್ರೀಟ್ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಉಪಾಹಾರ ಗೃಹ ಕಂಪನಿ. ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಹಾಟ್ ವಿಂಗ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೈಸ್ ಕೆಎಫ್‌ಸಿಯನ್ನು ಕರ್ನಲ್ ಹಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಎಂಬ ಉದ್ಯಮಿಯು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು, ಅವರು ಕೆಂಟುಕಿಯ ಕಾರ್ಬಿನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ರಸ್ತೆಬದಿಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್ ಅನ್ನು ಮಹಾ ಆರ್ಥಿಕ ಕುಸಿತದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಹೋಟೆಲ್ ಒಪ್ಪಿತ ಹಕ್ಕು ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಮೊದಲ "ಕೆಂಟುಕಿ ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್" ಫ್ರ್ಯಾಂಚೈಸ್ ಉತಾಹ್‌ನಲ್ಲಿ 1952 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೋಳಿ ಆಹಾರವನ್ನು  ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿತು, ಹ್ಯಾಂಬರ್ಗರ್ನ ಸ್ಥಾಪಿತ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ವೈವಿಧ್ಯಗೊಳಿಸಿತು.ತನ್ನನ್ನು "ಕರ್ನಲ್ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್" ಎಂದು ಬ್ರಾಂಡ್ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ,ಹಾರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಅಮೇರಿಕನ್ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಅವರ ಚಿತ್ರಣವು ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಕಂಪನಿಯ ಕ್ಷಿಪ್ರ ವಿಸ್ತರಣೆಯು ವಯಸ್ಸಾದ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್‌ನನ್ನು ಮುಳುಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಅದನ್ನು 1964 ರಲ್ಲಿ ಜಾನ್ ವೈ. ಬ್ರೌನ್ ಜೂನಿಯರ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯಾಕ್ ಸಿ. ಮಾಸ್ಸಿ ನೇತೃತ್ವದ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಗುಂಪಿಗೆ ಮಾರಿದರು.ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ ಮೊದಲ ಅಮೆರಿಕನ್ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, 1960 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾ, ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್, ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ಮತ್ತು ಜಮೈಕಾದಲ್ಲಿ ಮಳಿಗೆಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.
1970 ಮತ್ತು 1980 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ, ಇದು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಮಿಶ್ರ ಅದೃಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿತು, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಸರಣಿಯನ್ನು ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಅಥವಾ ಅನುಭವವಿಲ್ಲದೆ ಅನುಭವಿಸಿತು.1970 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೆಎಫ್‌ಸಿಯನ್ನು ಸ್ಪಿರಿಟ್ಸ್ ವಿತರಕ ಹೆಬ್ಲಿನ್‌ಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಅದನ್ನು ಆರ್.ಜೆ.ರೆನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ತಂಬಾಕು ಸಂಘಟನೆ; ಆ ಕಂಪನಿಯು ಸರಪಳಿಯನ್ನು ಪೆಪ್ಸಿಕೋಗೆ ಮಾರಿತು.ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಸರಪಳಿ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು, ಮತ್ತು 1987 ರಲ್ಲಿ, ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಮೊದಲ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಸರಪಳಿಯಾಗಿದೆ.ಅಂದಿನಿಂದ ಇದು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಇದು ಈಗ ಕಂಪನಿಯ ಏಕೈಕ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಾಗಿದೆ. ಪೆಪ್ಸಿಕೋ ತನ್ನ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಟ್ರೈಕಾನ್ ಗ್ಲೋಬಲ್ ರೆಸ್ಟೋರೆಂಟ್ ಎಂದು ತಿರುಗಿಸಿತು, ಅದು ನಂತರ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಯಮ್! ಬ್ರಾಂಡ್ಸ್.ಕೆಎಫ್‌ಸಿಯ ಮೂಲ ಉತ್ಪನ್ನವೆಂದರೆ ಒತ್ತಡ-ಕರಿದ ಕೋಳಿ ತುಂಡುಗಳು, ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್‌ನ 11 ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳ ಪಾಕವಿಧಾನದೊಂದಿಗೆ ಮಸಾಲೆ ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪಾಕವಿಧಾನದ ಘಟಕಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ವ್ಯಾಪಾರ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಫ್ರೈಡ್ ಚಿಕನ್‌ನ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗಗಳನ್ನು ರಟ್ಟಿನ "ಬಕೆಟ್" ನಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು 1957 ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿ ಪೀಟ್ ಹರ್ಮನ್ ಅವರು ಮೊದಲು ಪರಿಚಯಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಸರಪಳಿಯ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ.1990 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಚಿಕನ್ ಫಿಲೆಟ್ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಚ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಹೊದಿಕೆಗಳಂತಹ ಇತರ ಕೋಳಿ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ತನ್ನ ಮೆನುವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ, ಜೊತೆಗೆ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಸ್ ಮತ್ತು ಕೋಲ್‌ಸ್ಲಾ, ಸಿಹಿತಿಂಡಿಗಳು ಮತ್ತು ತಂಪು ಪಾನೀಯಗಳಂತಹ ಸಲಾಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಎರಡನೆಯದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಪೆಪ್ಸಿಕೋ ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಕೆಎಫ್‌ಸಿ "ಇಟ್ಸ್ ಫಿಂಗರ್ ಲಿಕಿನ್ 'ಗುಡ್!", "ಕೆಎಫ್‌ಸಿಯಂತೆ ಯಾರೂ ಕೋಳಿ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ" ಮತ್ತು "ತುಂಬಾ ಒಳ್ಳೆಯದು" ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References/>
ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕಾದ ತ್ವರಿತ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿ ಹೋಟೆಲ್
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್
'''ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್''' (ಜುಲೈ ೫, ೧೯೩೨ - ಮೇ ೨, ೨೦೦೩) ಕಲಾವಿದರಾಗಿ, ಕಲಾಶಿಕ್ಷಕಾರಾಗಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಟ್ಟದ ಕಲಾಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕತ್ತಿದವರಾಗಿ ಈ ಕಲಾ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಬಲ್ಲವರಿಗೆಲ್ಲಾ ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾಯರ ಪರಿಚಯವೂ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದವರು.
ಜೀವನ
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್‌ ಅವರು ಮಧುಗಿರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸುದ್ದೇಗುಂಟೆಪಾಳ್ಯದಲ್ಲಿ ಜುಲೈ 5, 1932ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.. ತಂದೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದ ಎಂ.ಎಸ್‌. ದಾಸಪ್ಪನವರು. ತಾಯಿ ಗೌರಮ್ಮನವರು. ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ವೃತ್ತಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದ ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಎಸ್‌. ಎನ್‌. ಸ್ವಾಮಿ, ಎಂ. ವೀರಪ್ಪ, ವೈ. ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ರಾಜು ಮುಂತಾದ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಲಭಿಸಿತು.
ಚಿತ್ರಕಲೆ
ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಕಲಾ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದು ಮಹಾತ್ಮಗಾಂಧಿ, ವಲ್ಲಭಾಯ್‌ ಪಟೇಲ್‌ ಮುಂತಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಚಿತ್ರಗಳು, ತಲಕಾವೇರಿ, ಶೃಂಗೇರಿ, ನಂದಿಬೆಟ್ಟ ಮುಂತಾದ ನಿಸರ್ಗ ಚಿತ್ರಗಳು  ಪ್ರಖ್ಯಾತಿ ಪಡೆದಿವೆ. ಇವರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪುಕೋಟೆ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ, ಖಾದಿಮಂಡಲಿ, ವಿಧಾನಸೌಧ, ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟರಾಜ ಆರ್ಟ್‌ಗ್ಯಾಲರಿ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿತಗೊಂಡಿವೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತು
ಕರ್ನಾಟಕ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ಕಟ್ಟಿ ಬೆಳೆಸಿ ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ಪ್ರಾಚಾರ್ಯರಾಗಿ ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಸೇವೆ ಅಪಾರವಾದದ್ದು. ಇದಲ್ಲದೆ ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಸಂಸ್ಥೆ, ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡೆಮಿ,  ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರವೀಂದ್ರಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನಾ ಮಂಡಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದು ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವರೆನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು  ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಶೋಧನಾ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಗ್ರಂಥ ರಚನೆ
ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಕಲೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಲಲಿತಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿಗಾಗಿ ನಿಕೊಲಾಯ್‌ ರೋರಿಕ್‌, ಸ್ವೆತಾಸ್ಲಾಯ್‌ ರೋರಿಕ್‌ ಕುರಿತು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತೊಗಲು ಬೊಂಬೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಶೋಧನಾಗ್ರಂಥ ಮೂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಲವಾರು ಬಾರಿ ವಿದೇಶ ಪ್ರವಾಸ ಕೈಗೊಂಡ ಅವರು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌, ಜರ್ಮನಿ, ಮಾಸ್ಕೊ ಮುಂತಾದೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಜರುಗಿದ   ವಿಚಾರ ಸಂಕಿರಣಗಳಲ್ಲಿ  ಪ್ರಬಂಧ ಮಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಸನ್ಮಾನಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವರ ಕುರಿತು  ನಂಜುಂಡಸಿರಿ ಮತ್ತು  ಚಿತ್ರಕಲೆ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಅವರ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಹೊರತಂದಿದ್ದಾರೆ. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಲಲಿತ ಕಲಾ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಮಾಸ್ಕೋದ ರೋರಿಕ್‌ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.
ವಿದಾಯ
ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲದವರೆಗೆ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಲೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಲಾ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಏಳಿಗೆಗೆ ಸಮರ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಪ್ರೊ. ಎಂ. ಎಸ್. ನಂಜುಂಡರಾವ್ ಅವರು ಮೇ 2, 2003ರ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಮಾಹಿತಿ ಕೊಂಡಿಗಳು
ಕಣಜ ಹಿಂದೂ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಲೇಖನ ಅನನ್ಯ ಕಲಾಸಾರಥಿಯ ಅಕ್ಷರ ಚಿತ್ರ - ಕನ್ನಡಪ್ರಭ ಲೇಖನ
ವರ್ಗ: ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ: ಚಿತ್ರಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ: ಚಿತ್ರಕಲಾಪರಿಷತ್ತು
ಕವಾಟ
ಪ್ರವಾಹ (ಫ್ಲೋ) ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧನ (ವಾಲ್ವ್‌). ಯಾವುದೇ ನಾಳದ ಮುಖಾಂತರ ಹರಿಯುವ ದ್ರವವನ್ನು ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧನ. ತರಲಗಳು (ಫ್ಲೋಯಿಡ್ಸ್‌), ದ್ರವಗಳು, ಅನಿಲಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಪ್ರವಾಹಿಗಳೇ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕವಾಟಗಳು ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗಗಳು. ಬಾಗಿಲು ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನಾರ್ಥವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಿದೆ.
ನೀರಾವರಿ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಬಾಗಿಲುಗಳ ಉಪಯೋಗ ತೀರ ಅವಶ್ಯ. ಈ ಬಾಗಿಲುಗಳ ರಚನೆ, ವಿನ್ಯಾಸ ಮೊದಲಾದ ವಿವರಗಳು ಆಯಾ ಸಂದರ್ಭದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಇವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಟ್ಟೆಯ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ನೀರಿನ ಮೊತ್ತ ಸಾಕಷ್ಟು ಇರುವಾಗ ಅದರ ಒತ್ತಡ ಅಧಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸುಭದ್ರವಾಗಿರಬೇಕು; ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಸಲೀಸಾಗಿ ಆಗುವಂತಿರಬೇಕು. ಇಲ್ಲಿ ಲೋಹರಚಿತ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ; ಅವುಗಳ ಚಲನೆಯನ್ನು ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪೀಟರ್ ಸೀಮಾನ್
thumb|right|ಪೀಟರ್ ಸೀಮಾನ್ ಪೀಟರ್ ಸೀಮಾನ್ (೨೫ ಮೇ ೧೮೬೫ – ೯ ಒಕ್ಟೋಬರ್ ೧೯೪೩) ಹಾಲೆಂಡ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿ. ೧೯೦೨ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಎಚ್.ಎ.ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ಸೀಮಾನ್ ಎಫೆಕ್ಟ್ ಎಂಬ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಆವಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಪಡೆದರು.
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು
ಸರಳ
ಸರಳ ಇದರ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು ಪೈನಸ್‍ರಾಕ್ಸ್ .ಇದು ಪೈನ್‍ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಸಸ್ಯ. ಇದುಉತ್ತರ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಿಮಾಲಯದ ಸ್ಥಳೀಯ ಪೈನ್ ಆಗಿದೆ. ಪೈನಸ್ ರೋಕ್ಸ್ಬರ್ಘಿ ಸಾರ್ಗ್. (ಪಿನೇಸಿಯೇ) ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ, ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ್, ಸಿಕ್ಕಿಂ, ಅರುಣಾಚ ಮತ್ತುನೇಪಾಳ ಭೂತಾನ್, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೂಲಕ ಟಿಬೆಟ್ ಮತ್ತುಅಫಘಾನಿಸ್ತಾನದಿಂದ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ.ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಿಮಾಲಯದಇತರೆ ಪೈನ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಎತ್ತರದಲ್ಲಿಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸರಳ ಒಂದುದೊಡ್ಡ ಮರವಾಗಿದ್ದು, ಇದು 30-50ಮೀ (98-164ಅಡಿ) ಎತ್ತರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.ತೊಗಟೆ ಕೆಂಪು ಕಂದು ಬಣ್ಣದಿಂದಕೂಡುದ್ದು, ದಪ್ಪವಾದಕಾಂಡವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಎಲೆಗಳು ಸೂಜಿಯಂತೆಆಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಸರಳ ಮರವನ್ನುಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಪ್ಲೈವುಡ್‍ಗಾಗಿ ಈ ಮರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಇದರ ತೊಗಟೆಯಿಂದ ಕುಲುಮೆಗಳಿಗೆ ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಗಂಧ ದ್ರವ್ಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೆಂಕಿ ಮಾಡಲು ಇದು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮರವಾಗಿಯು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೋಟಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ಯಾನವನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಔಷಧ ಗುಣ
ಉರಿಯೂತದ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಗಳನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸಲು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯದ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ತೊಗಟೆಯ ಹೊರ ತೆಗೆಯುವ ನೋವುನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತದ ನಿವಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಪೈನಸ್ ರಾಕ್ಸ್ಬರ್ಘಿ ಸರ್ಗ್ನ ಒಣಗಿದ ಮತ್ತು ಪುಡಿಮಾಡಿದ ಎಲೆಗಳು. ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ ಈಥರ್ನಿಂದ ಡಿಪಾಟ್ ಮಾಡಿ ನಂತರ ಆಲ್ಕೋಹಾಲ್ನಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ತೂಕದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ಯುಕ್ತ ಸಾರವನ್ನು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪ್ರಾಣಿ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ನೋವು ನಿವಾರಕ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಗಣೇಶ್ (ನಟ)
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರು ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನೆಲಮಂಗಲದ ಅಡಕಮರನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ. ಇವರ ತಂದೆ ಕಿಶನ್, ತಾಯಿ ಸುಲೋಚನ ಮತ್ತು ಅಜ್ಜಿ ಸೀತಮ್ಮ. ಇವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಅಣ್ಣಂದಿರಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ತೃತೀಯ ಪುತ್ರ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ವಿಜಯನಗರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೊಮಾ ಪದವಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಕಿರುತೆರೆ ಅಭಿನಯ
ಗಣೇಶ್ ಅವರು ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಕ್ಯಾಮರಾವನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ್ದು ಗುಟ್ಟು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಿಂದ. ಇದರ ಪ್ರಸಾರಣೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಮಯಾವಧಿ ಸಿಗದಿದ್ದರಿಂದ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅದನ್ನು ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯು.ಎಸ್.ಎ ಯ ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿ ತುಂಬಾ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು. ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶಕರಿಂದಲೇ ಗಣೇಶ್ ಅವರಿಗೆ ಕಿರುತೆರೆಯ ಕೆಲವು ಧಾರಾವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆಯಿತು.
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
1 ಮುಂಗಾರು ಮಳೆ
2 ಚೆಲ್ಲಾಟ
3 ಗಾಳಿಪಟ
4 ಕೃಷ್ಣ
5 ಮದುವೆ ಮನೆ
6 ಹುಡುಗಾಟ
7 ಸಂಗಮ
8 ಬೊಂಬಾಟ್
9 ಚೆಲುವಿನ ಚಿತ್ತಾರ
10 ಉಲ್ಲಾಸ ಉತ್ಸಾಹ
12 ಆಟೋ ರಾಜ
13 ಕೂಲ್
14 ಮುಂಜಾನೆ
15 ಮುಗುಳುನಗೆ
16 ಸ್ಟೈಲ್ ಕಿಂಗ್
17 ಶೈಲೂ
18 ಜೂಮ್
19 ಪಟಾಕಿ
20 ಮಳೆಯಲಿ ಜೊತೆಯಲಿ
21 ಖುಷಿ ಖುಷಿಯಾಗಿ
22 ಏನೋ ಒಂಥರಾ
23 ಮಿಸ್ಟರ್ 420
24 ಚಮಕ್
25 ದಿಲ್ ರಂಗೀಲಾ
26 ಶ್ರಾವಣಿ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯ
27 ಆರೆಂಜ್
28 ಅರಮನೆ
29 ಸರ್ಕಸ್
30 ಬುಗುರಿ
31 ಸುಂದರಾಂಗ ಜಾಣ
32 ಸಕ್ಕರೆ
ಸಿಡಲಭಾವಿ
ಸಿಡಲಭಾವಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮುದ್ದೇಬಿಹಾಳ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ 16* 31' 10"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು 75* 31' 19" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಕಲೆ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ 70% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌
ಅಬ್ದುಲ್‌ ರಷೀದ್‌ ಸಲೀಮ್‌ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ (सलमान ख़ान,, ಎಂದು ಉಚ್ಚರಿಸಲಾಗುವ ಬಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರ ನಟನಜನ್ಮ ದಿನ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 27ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 27 1965.
ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ 'ಬಿವಿ ಹೊ ತೊ ಐಸಿ' (1988).ಖಾನ್‌ನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರ ಮೈನೆ ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಿಯಾ (1989) ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರೆಯಿತು. ಸಾಜನ್‌ (1991), ಹಮ್‌ ಅಪ್ಕೆ ಹೈ ಕೌನ್‌  (1994), ಬೀವಿ ನಂ.1  (1999) ಅಂತಹ ಕೆಲವು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಸಲ್ಮಾನ್‌ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಕುಚ್‌ ಕುಚ್‌ ಹೋತಾ ಹೈ ನಲ್ಲಿನ (1998) ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ 1999ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪೋಷಕ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪಡೆದ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಹಮ್‌ ದಿಲ್‌ ದೆ ಚುಕೆ ಸನಮ್‌  (1999), ತೆರೆ ನಾಮ್‌  (2003), ನೋ ಎಂಟ್ರಿ  (2005) ಮತ್ತು ಪಾರ್ಟ್ನರ್‌  (2007) ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ಖಾನ್‌ ಹಿಂದಿ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಪ್ರಮುಖ ನಟರಲ್ಲೊಬ್ಬ ಎಂದು ತಮ್ಮನ್ನ ತಾವು ಸಾಬೀತು ಪಡೆಸಿಕೊಂಡರು.
ಸಾಗಿ ಬಂದ ವೃತ್ತಿ ಮಾರ್ಗ
1988ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಬಿವಿ ಹೊ ತೊ ಐಸಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದನು. ಬಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನಟನಾಗಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದದ್ದು ಸೂರಜ್‌ R. ಬರ್ಜಾತ್ಯಅವರ ಪ್ರೇಮ ಕಥಾ ಹಂದರವುಳ್ಳ ಚಿತ್ರ ಮೈನೆ ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಿಯಾ (1989). ಬಾಆ ಚಿತ್ರವು ಭಾರತದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಚಿತ್ರವು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಮೊದಲ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು.
1990ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ನಟಿ ನಗ್ಮಾಜೊತೆ ಬಾಘಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಈ ಚಿತ್ರದ ನಂತರ ಇವರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಪತ್ಥರ್‌ ಕೆ ಫೂಲ್‌, ಸನಮ್‌ ಬೇವಫಾ ಮತ್ತು ಸಾಜನ್‌ ಎಂಬ ಮೂರು ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರಗಳು 1991ರಲ್ಲಿ ತೆರೆಕಂಡವು. ಈ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸಿದ್ದರೂ ಸಹ, 1992-1993ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡ ಅವರ ಚಿತ್ರಗಳೆಲ್ಲವೂ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಯಶ ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದವು.
1994ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿ ನಿರ್ದೇಶಕ ಸೂರಜ್‌ ಬಾರ್ಜಾತ್ಯನೊಂದಿಗೆ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಪ್ರೇಮಕಥೆಯಾದ ಹಮ್‌ ಅಪ್ಕೆ ಹೈ ಕೌನ್‌ ಯಲ್ಲಿ ನಟಿ ಮಾಧುರಿ ದೀಕ್ಷಿತ್‌ಳೊಂದಿಗೆ ನಟಿಸಿ, ಖಾನ್‌ ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಗೆಲುವಿನ ಹಾದಿಗೆ ಮರಳಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ವರ್ಷದ ಯಶಸ್ವಿ ಚಿತ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು ಮತ್ತು ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿಯೇ ನಾಲ್ಕನೆ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರವಾಗುವುದರ ಮೂಲಕ, ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆಯ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಯಶಸ್ವಿ ಗಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ಅಪಾರ ಹೊಗಳಿಕೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಖಾನ್‌ ತನ್ನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರಲ್ಲದೇ, ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಅವರ ಹೆಸರು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಖಾನ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಸಹ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಈ ಹಿಂದೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗಿನ ವಿಷಯದಿಂದಾಗಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ಆದರೂ ಸಹ ಅಂದಾಜ್‌ ಅಪ್ನಾ ಅಪ್ನಾ ದಲ್ಲಿ ಸಹನಟ ಅಮೀರ್‌ ಖಾನ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅವನು ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರರಾದರು. ಆ ಚಿತ್ರವು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಾಗಿನಂದ ಒಂದು ರೀತಿ ಆರಾಧನಾ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಗಿಟ್ಟಿಸಿತ್ತು. 1995ರಲ್ಲಿ ರಾಕೇಶ್‌ ರೋಶನ್‌ನ ಭರ್ಜರಿ ಯಶಸ್ವೀ ಚಿತ್ರ ಕರಣ್‌ ಅರ್ಜುನ್‌ ನಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಭದ್ರ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು. ಜನಾದರಣೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಚಿತ್ರವು ವರ್ಷದ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿನ ಕರಣ್‌ ಪಾತ್ರವು ಅವರಿಗೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತಾದರೂ ಕೊನೆಗೆ ಆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯು ಕರಣ್‌ ಅರ್ಜುನ್‌  ಚಿತ್ರದ ಸಹನಟ ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ ಪಾಲಾಯಿತು.
1996ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ನ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಜಯಭೇರಿ ಹೊಡೆದವು. ಸಂಜಯ್‌ ಲೀಲಾ ಭಂಸಾಲಿ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವು ಆ ವರ್ಷದ ಸಲ್ಮಾನ್‌ನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ ಖಾಮೋಶಿ: ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ ನಲ್ಲಿ ಇವರು ಮನಿಷಾ ಕೊಯಿರಾಲ, ನಾನಾ ಪಾಟೇಕರ್‌ ಮತ್ತು ಸೀಮಾ ಬಿಸ್ವಾಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದರೂ ಸಹ, ಚಿತ್ರವು ಮೆಚ್ಚಿಗೆಯ ವಿಮರ್ಶೆ ಪಡೆಯಿತು. ಖಾನ್‌ ನಂತರ ರಾಜ್‌ ಕನ್ವಾರ್‌ ಸಾಹಸ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರ ಜೀತ್‌ ನಲ್ಲಿ ಸನ್ನಿ ಡಿಯೋಲ್‌ ಮತ್ತು ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್‌ಜೊತೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು.
1997ರಲ್ಲಿ ತೆರೆ ಕಂಡದ್ದು ಜುಡ್ವಾ ಮತ್ತು ಔಜಾರ್‌ ಎಂಬ ಕೇವಲ  ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರ. ಡೇವಿಡ್‌ ಧವನ್‌ರವರ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ಜುಡ್ವಾ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕರಿಷ್ಮಾ ಕಪೂರ್‌ಜೊತೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಅವರದು ದ್ವಿಪಾತ್ರ.ಅವಳಿ ಜವಳಿ ಸೋದರರು ಹುಟ್ಟಿದಾಕ್ಷಣ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡದ್ದು ಇದರ ಕಥಾ ಹಂದರ. ಆ ಚಿತ್ರವು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು. ಶಿಲ್ಪಾ ಶೆಟ್ಟಿಜೊತೆಗಿನ ಔಜಾರ್ ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಯಶ ಸಾಧಿಲಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಅದರ ವೀಡಿಯೊ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಗುಂಗು ಹಿಡಿಸಿತು.
1998ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ಐದು ವಿವಿಧ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ತೆರೆಕಂಡ ಹಾಸ್ಯಚಿತ್ರ ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಿಯಾ ತೊ ಡರ್ನಾ ಕ್ಯಾ.{{1} ಆ ವರ್ಷದ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಗಳಿಕೆ ಕಂಡ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಜೋಲ್‌ ನಾಯಕಿ.ನಂತರದ ಖಾನ್‌ ಚಿತ್ರಜಬ್‌ ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಿಸೀಸೆ ಹೋತಾ ಹೈ ಜಬ್‌ ಪ್ಯಾರ್‌ ಕಿಸೀಸೆ ಹೋತಾ ಹೈ.ಇದರ ಯಶಸ್ಸು ಮಧ್ಯಮ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು. ಮಗವೊಂದನ್ನು ತನ್ನ ಮಗು ಎಂದು ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಜವಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಮಗುವನ್ನು ಬೆಳೆಸಬೇಕಾದ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ಖಾನ್‌ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಖಾನ್‌ರ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ವಿಮರ್ಶಿಕರಿಂದ ನೆಚ್ಚಿನ ಮಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಲಭಿಸಿತು, ಹಲವು ಧನಾತ್ಮಕ ಅವಕಾಶಗಳು ಇಣಕಿ ನೋಡಿದವು. ಅವರು ಕರಣ್‌ ಜೋಹರ್‌ನ ಪ್ರಥಮ ನಿರ್ದೇಶಿತ ಚಿತ್ರ ಕುಚ್‌ ಕುಚ್‌ ಹೋತಾ ಹೈ ನಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದು ಆ ವರ್ಷದ ಕಡೆಯ ಚಿತ್ರ. ಇದರಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಜೋಲ್‌ ಎದುರು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಅಮನ್‌ ಎಂಬ ಚಿಕ್ಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಮನಮುಟ್ಟುವಂಥ ಅಭಿನಯ ನೀಡಿದರು. ಈ ಮನೋಜ್ಞ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪೋಷಕ ನಟ ಎಂಬ ಎರಡನೆ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು.
ನಂತರ 2003ರಲ್ಲಿ ತೇರೆ ನಾಮ್‌ ಚಿತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಲಭಿಸುವವರೆಗೂ ಖಾನ್‌ರ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತವು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕೊಂಡಾಡಿದರು. ಹಾಗೇಯೇ ಚಲನಚಿತ್ರ ವಿಮರ್ಶಕ ತರಣ್‌ ಆದರ್ಶ್‌ರವರ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ "ವಹಿಸುವ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌ ಮುಳುಗಿಬಿಡುತ್ತಾನೆ,ಸುಲಭವಲ್ಲದ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳು ಎದುರಾದರೆ ಕೆಂಡ ಕಾರುತ್ತಾನೆ. ತೋರಿಕೆಗೆ ಬಾಹ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಠಿಣ್ಯ ಕಂಡರೂ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲೊಬ್ಬ ಮೃದು ಮಾನವ ಅಡಗಿ ಕೊಂಡಿರುವುದು ತೇರೆ ನಾಮ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ.  ಅದ್ಭುತವಾದ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಅಭಿನಯ ಆತನದು..." ಮುಜ್‌ಸೆ ಶಾದಿ ಕರೋಗಿ (2004) ಮತ್ತು ನೋ ಎಂಟ್ರಿ  ರೀತಿಯ(2005)  ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಸೂರುಹೊಡೆಯುತ್ತಾ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಮುನ್ನುಗ್ಗಿದವು. ಆದರೆ 2006ನೇ ವರ್ಷ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಕಹಿಯಾಯಿತು. ಜಾನ್‌-ಎ-ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಬಾಬುಲ್‌ ಎರಡು ಚಿತ್ರಗಳು ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿದು ನೆಲ ಕಚ್ಚಿದವು.
ಖಾನ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಸಲಾಮ್‌ ಎ ಇಷ್ಕ್ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇದೂ ಕೂಡಾ ಆ ಸಹ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾಯಿತು. ನಂತರದ ಅವರ ಚಿತ್ರ ಪಾರ್ಟ್ನರ್‌ ಗಲ್ಲಾ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ತುಂಬಿ ತುಳುಕುವಂತೆ ಭರ್ಜರಿ ಪ್ರದರ್ಶನ ಕಂಡಿತು. ನಂತರ ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾದ ನಟಿ ಅಲಿ ಲರ್ಟರ್‌ ಎದುರು ಮಾರಿಗೋಲ್ಡ್‌: ಆನ್‌ ಅಡ್ವೆಂಚರ್ ಇನ್‌ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂಬ ತಮ್ಮ  ಚೊಚ್ಚಲ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಭಾರತೀಯ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕೆಯ ಮಹಿಳೆಯ ನಡುವಿನ ಪ್ರೀತಿಯ ಕಥೆ ಕುರಿತ ಈ ಚಿತ್ರವು ಗಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಹಿನ್ನಡೆ ಅನುಭವಿಸಿತು.
2008ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ಅಭಿನಯಿಸಿದ ಮೂರು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸದಿದ್ದರೂ ಅವರ ಆ ವರ್ಷದ ಎರಡನೆಯ ಚಿತ್ರ ಹೀರೋಸ್‌  ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು.
ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಸಲೀಮ್‌ ಖಾನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಮೊದಲ ಪತ್ನಿ ಸಲ್ಮಾ ಖಾನ್‌ರ (ಮೊದಲ ಹೆಸರು ಸುಶೀಲಾ ಛರಕ್‌) ಪ್ರಥಮ ಪುತ್ರ ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಖಾನ್‌. ಹಿಂದೆ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಟಿಯಾದ, ಅವನ ಮಲತಾಯಿ ಹೆಲನ್‌ ಖಾಮೋಶಿ: ದಿ ಮ್ಯೂಸಿಕಲ್‌ (1996) ಮತ್ತು ಹಮ್‌ ದಿಲ್‌ ದೆ ಚುಕೆ ಸನಮ್‌  (1999) ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈತನೊಂದಿಗೆ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು. ಇವರಿಗೆ ಅರ್ಬಾಜ್‌ ಖಾನ್‌ ಮತ್ತು ಸೋಹಿಲ್‌ ಖಾನ್‌ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಅಲ್ವಿರಾ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಿತಾ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರೂ ಸಹೋದರಿಯರಿದ್ದಾರೆ. ನಟ/ನಿರ್ದೇಶಕ ಅತುಲ್‌ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಿಯನ್ನು ಸಹೋದರಿ ಅಲ್ವಿರಾ ಮದುವೆಯಾದರು.
ಖಾನ್‌ ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ದೇಹದಾಢ್ಯ ಪಟು. ದೇಹದಾಢ್ಯತೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ದಿನ ಸಾಧನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಮತ್ತು ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿಕೊಡುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಾಗಲಿ ಅಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ಬೀಸುವುದರಲ್ಲಿ ಈತನು ಜನಪ್ರಿಯ. U.Sನಪೀಪಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ  2004ರಲ್ಲಿ ಈತ ವಿಶ್ವದ ಸುಂದರ ಪುರಷರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 7ನೇ ಸ್ಥಾನ ಗಿಟ್ಟಿಸಿದರೆ ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಚೆಲುವ ಎಂದು ಆಯ್ಕೆಗೊಂಡರು. ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ಹಲವಾರು ಧಾನ ದತ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ, ಸೊಮ್ಯ್‌ ಅಲಿ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತಾ ಬಿಜಲಾನಿಮೊದಲಾದ ನಟಿಯರೊಂದುಗೆ ಖಾನ್‌ ಪ್ರಣಯ ಸಂಬಂಧದ ಕೊಕ್ಕೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದರಾದರೂ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಯೋಗ್ಯ ಅವಿವಾಹಿತ ಎಂದು ಭಾರತದ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಿಂಬಿತರಾದರು. ಅವರು 2003ರಿಂದಲೂ ನಟಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತಳಾದ ರೂಪದರ್ಶಿ ಕತ್ರಿನಾ ಕೈಫ್‌ ಜೊತೆ ಸಲ್ಲಾಪ ನಡೆಸಿದರು
ಆಕ್ಟೋಬರ್‌ 11, 2007ರಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ತಮ್ಮ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮೇಣದ ಮೂರ್ತಿಗಳ ಮಾಡಮ್ ಟುಸ್ಸಾಡ್ಸ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಆಮಂತ್ರಣ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರ ಆಳೆತ್ತರದ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿಯನ್ನು  ಜನವರಿ 15, 2008ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹೀಗೆ ಟುಸ್ಸಾಡ್ಸ್ ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾರತದ ನಾಲ್ಕನೇ ನಟ.
ಕಾನೂನು ಅಡೆತಡೆಗಳು
ವಾಹನವನ್ನು ಬೇಜವಬ್ದಾರಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಾತುರವಾಗಿ ಚಲಾಯಿಸಿದ ಕಾರಣದ ಮೇಲೆ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 28, 2002ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ನನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಅವರ ಕಾರು ಮುಂಬಯಿನಲ್ಲಿ ಬೇಕರಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಬಲವಾಗಿ ಡಿಕ್ಕಿಹೊಡೆದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಹೊರಗಡೆ ಮಲಗಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಸತ್ತು, ಇತರ ಮೂವರು ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಯಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಆಗ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ದಂಡನಾರ್ಹ ನರಹತ್ಯೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದೋಷಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗದೇ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಆರೊಪಗಳನ್ನು ಕೈ ಬಿಡಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಅವರು ಈಗಲೂ ಆ ಘಟನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಲ್ಪ ಮಟ್ಟದ ಕೆಲವು ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅವನತಿಯ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಚಿಂಕಾರವನ್ನು ಖಾನ್‌ ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಫೆಬ್ರುವರಿ 17, 2006ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಉನ್ನತ ನ್ಯಾಯಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸದ್ದರಿಂದಾಗಿ ತೀರ್ಪನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ಎಪ್ರಿಲ್‌ 10, 2006ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಮಾನ್‌ಗೆ ಅವನತಿಯ ದವಡೆಯಲ್ಲಿರುವ ಚಿಂಕಾರವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಐದು ವರ್ಷಗಳ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. ಜೋಧಪುರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಯಿತು‌. ಜಾಮೀನು ದೊರೆಯುವವರೆಗೂ ಅಂದರೆ ಏಪ್ರಿಲ್‌ 13ರವರೆಗೆ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಲ ನೂಕಿದರು. ಆಗಸ್ಟ್‌ 24, 2007ರಲ್ಲಿ ಜೋಧಪುರದ ಸೆಷನ್ಸ್‌ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು 2006ರ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಖಾನ್‌ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಈ ಮೂಲಕ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರವಾಗಿ ಚಿಂಕಾರವನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡಿದ ಖಾನ್‌ಗೆ ಮೊಕದ್ದಮೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ 5 ವರ್ಷದ ಜೈಲು ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯಿತು. ವಿಚಾರಣಾ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬೇರೆಡೆ ಚಿತ್ರೀಕರಣದಲ್ಲಿ ನಿರತನಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಅವರ ತಂಗಿ ವಿಚಾರಣೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡಿದ ತೀರ್ಪನ್ನು ರಾಜಸ್ಥಾನ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ನಂತರ ಜೋಧಪುರದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದರು. ಆರು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಖಾನ್‌ ಜೋಧಪುರ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನಂತರ ಜಾಮೀನಿನ ಮೂಲಕ ಆಗಸ್ಟ್‌ 31, 2007ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡರು.
ಬಿಗಡಾಯಿಸಿದ ಸಂಬಂಧ
ನಟಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈಜೊತೆಗಿನ ಗೊಂದಲದ ಅವರ ಸಂಬಂಧವು ಭಾರತೀಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಚಾರ ಗಿಟ್ಟಿಸಿತು. ಐಶ್ವರ್ಯ-ಸಲ್ಮಾನ್ ಸಂಬಂಧ ಗಾಸಿಪ್‌ ಕಾಲಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಈ ಸಂಬಂಧ ಮಾರ್ಚ್‌ 2002ರಲ್ಲಿ ಹಳಸಿತು. ನಂತರ, ಖಾನ್‌ನ ಮೇಲೆ ರೈ ಕಿರುಕುಳದ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದರು. ಪರಸ್ಪರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಇರಬೇಕು ಎಂಬ ಷರತ್ತಿಗೆ ಖಾನ್‌ ಬದ್ಧನಾಗಿರದೆ ತನ್ನನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ, ನನಗೆ ನೋವುಂಟು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಐಶ್ವರ್ಯ ದೂರಿದಳು.ಅವರ ಪೋಷಕರು ಈತನ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಮುಂಬಯಿ ಪೋಲಿಸರಿಂದ 2001ರಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿ ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಂಡರೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ದೂರವಾಣಿ ಕರೆಯು ಖೊಟ್ಟಿ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ನಕಲು ಎಂದು 2005ರಲ್ಲಿ ಸುದ್ಧಿ ಮಾದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. ಖಾನ್‌ನ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರೇಯಸಿ ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈಗೆ ಅವರು ಮುಂಬಯಿ ಅಪರಾಧೀ ವಲಯದ ರೂವಾರಿಯೊಬ್ಬನು ಆಯೋಜಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಬೇಕು ಎಂದು ಧಮಕಿ ಹಾಕುವಂತೆ  ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಆ ಕರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇಳಿಬರುತ್ತದೆ. ಈ ಕರೆಯು ಇತರ ನಟರ ವಿರುದ್ಧದಸಂಘಟಿತ ಅಪರಾಧ ಮತ್ತು ಮಾನ ಹಾನಿಯಾಗುವಂಥ ಟೀಕೆಗೆ ಸ್ಥಾನ ಕಲ್ಪಿಸಿರುವುದನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿತು. ಆರೋಪಿತ ಟೇಪ್‌ ಅನ್ನು ಚಂಡೀಗಢ್‌ದಲ್ಲಿರುವ ಸರಕಾರದವಿಧಿ ವಿಜ್ಞಾನ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅದು ನಕಲಿ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಿಸಲಾಯಿತು.
ಫತ್ವಾಗಳು
ಸಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 2007ರಲ್ಲಿ ಗಣೇಶ ಪೂಜೆಗೆ ಹಾಜರಾದ ಕಾರಣ ಖಾನ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಂಘಟನೆಯುಫತ್ವಾ ಹೊರಡಿಸಿತು. ಇಸ್ಲಾಂ ಮೂರ್ತಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನಿಷೇದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾರಣ ನೀಡಲಾಯಿತು.ಖಾನ್‌ ನಂಬಿಕೆಯ ಉದ್ಘೋಷಗಳಾದ ಕಲ್ಮಾಸ್‌ -  ಓದುವವರೆಗೆ,  ಈತನನ್ನು ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸಂಘಟನೆ ತಿಳಿಸಿತು. ಇದಕ್ಕೂ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಖಾನ್‌ ಬಂದ್ರಾದಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಗಣೇಶ ಮಹೋತ್ಸವವನ್ನು ಅಚರಿಸಿದರು. ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ಹೆಲನ್‌ಗೊಸ್ಕರ ಒಂದು ದಿನಕ್ಕಾಗಿ ಗಣೇಶ ವಿಗ್ರಹವನ್ನು ತಂದಿದ್ದರು. ಗಣೇಶ ವಿಸರ್ಜನಾ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಖಾನ್‌ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ಕುಣಿದಿದ್ದ. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಯಿಸಿದ ಅವರ ತಂದೆ, ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪನ್ನೂ ಎಸಗಿಲ್ಲ ಎಂದು  ಫತ್ವಾವನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದರು.
ಮುಫ್ತಿ ಸಲೀಮ್‌ ಅಹಮದ್‌ ಕ್ವಾಸಿಮ್‌ ಎಂಬ ಸಂಘಟನೆಯು ತನ್ನ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಕೃತಿ ರೂಪಿಸಲುಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಡಮ್ ಟುಸ್ಸಾಡ್ಸ್ಗೆ ಖಾನ್‌ ಅನುಮತಿಸಿದ್ದೇ ಇನ್ನೊಂದು ಫತ್ವಾ ಹೇರಲು ಇಂಬು ನೀಡಿತು. ಶರಿಯಾವು ಸಜೀವಿಗಳ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತುಎಂದು ಹೇಳಿದರು ಆ ಪ್ರತಿಮೆಯು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಾದ. ಇದೇ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಾರುಖ್‌ ಖಾನ್‌ ಮೇಣದ ಪ್ರತಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ಆತನ ಶಾರುಖ್ ಖಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಫತ್ವಾ ಹೇರಲಿಲ್ಲ. ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮಾದ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆಯ ಮಹಾಪೂರ ಹರಿದು ಬಂತು. "ಈ ಫತ್ವಾಗಳು ಹಾಸ್ಯಾಸ್ಪದವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿವೆ"ಎಂದು ಸಲ್ಮಾನ್‌ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು.
ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಸ್ಟಾರ್ ಸ್ಕ್ರೀನ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಝೀ ಸಿನಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಬಾಲಿವುಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ವಿಜೇತರು
ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿ
DABANG
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಕಿರುತೆರೆ ಪ್ರಸ್ತುತಿಕರ್ತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವರ್ಗ:ಇಂದೋರ್‌ನಿಂದ ಬಂದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:೧೯೬೫ ಜನನ ವರ್ಗ:ಜೀವಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನರು ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್
ಆಗಮ
ಆಗಮ ಎಂದರೆ ಪರಂಪರೆಯಿಂದ ಬಂದ ಶಾಸ್ತ್ರ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ವೇದ, ಉಪನಿಷತ್ತು ಮುಂತಾದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಧಾರ್ಮಿಕವಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನೆರವಾಗುವ ಶಾಸ್ತ್ರಗ್ರಂಥಗಳೇ ಆಗಮಗಳು.ಇವುಗಳು ಜನರ ಉಪಸನಾ ಸೌಕರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ದೇವರಿಗೆ ಗುಣಕಲ್ಪನೆ,ವಿವಿಧ ಸ್ವರೂಪಗಳ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪ, ದೇವತಾವಿಗ್ರಹಗಳ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ,ಅರ್ಚನೆ, ಉತ್ಸವ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನೀತಿನಿಯಮಗಳು ಎಂಬ ಅನೇಕ ವಿಧದ ಕರ್ಮಗಳು, ಆಚಾರ ವಿಚಾರಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ.
ಆಗಮಗ್ರಂಥಗಳು ಹಲವಿದ್ದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ ಮತ್ತು ಶಾಕ್ತ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಭಾಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಶಾಕ್ತ ಆಗಮಗಳು= ೬೭ (ಅಂದಾಜು)
ಶೈವಾಗಮ =೨೮
ವೈಷ್ಣವ ಆಗಮಗಳು = ೭೮
ಪಂಚಾರಾತ್ರ ಆಗಮಗಳು= ೧೦೮
ಅಲ್ಲದೆ ಸೌರ ಆಗಮ ಮತ್ತು ಗಾಣಪತ್ಯ ಆಗಮಗಳೂ ಇವೆ.
ಶೈವಾಗಮಗಳು ಶಿವನ ೫ನೆ (ಈಶಾನ) ಮುಖದಿಂದ ಉದ್ಭವವಾದವು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ. (ಉಳಿದ ೪ ಮುಖಗಳಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವೇದಗಳು). ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು
ಕ್ವೀನ್ ಎಲಿಜ಼ಬೆಥ್೧
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ರಾಣಿಯರು
ಫ್ರೈಡ್ ರೈಸ್
thumb ಫ್ರೈಡ್ ರೈಸ್ ಬಾಣಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಲಕುತ್ತಾ ಕರಿದ ಅನ್ನದ ಒಂದು ಖಾದ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಸಮುದ್ರಾಹಾರ, ಅಥವಾ ಮಾಂಸದಂತಹ ಇತರ ಘಟಕಾಂಶಗಳನ್ನು ಬೆರೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಲವುವೇಳೆ ಇದನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಮತ್ತೊಂದು ಖಾದ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಪಕ್ಕ ಖಾದ್ಯವಾಗಿ ತಿನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಫ಼್ರೈಡ್ ರೈಸ್ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾ, ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಘಟಕವಾಗಿದೆ. ಗೃಹ ತಯಾರಿಕೆಯ ಆಹಾರವಾಗಿ, ಫ಼್ರೈಡ್ ರೈಸ್‌ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇತರ ಖಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಉಳಿದುಕೊಂಡ ಘಟಕಾಂಶಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳಿವೆ. ಫ಼್ರೈಡ್ ರೈಸ್ ಮೊದಲು ಚೀನಾದಲ್ಲಿನ ಸೂಯಿ ರಾಜವಂಶದ ವೇಳೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಸ್ತುತಃ ಎಲ್ಲ ಫ಼್ರೈಡ್ ರೈಸ್ ಖಾದ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಚೈನೀಸ್ ಫ಼್ರೈಡ್ ರೈಸ್‍ನೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಬಲ್ಲವು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಖಾದ್ಯ, ತಿನಿಸು
ಬಸರಿ
ಬಸರಿಯು ಅಂಜೂರದ ಜಾತಿಗಳನ್ನುಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹೂಗೊಂಚಲು ಮತ್ತು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್ ಗಳಿಂದ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕ್ಕಾಗ ಅಗಾಯೋನಿಡೆ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಣಜ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಬಸರಿ ಮರವು ಅಂಜೂರದ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯ ಮತ್ತು ಮನೆ ಗಿಡವಾಗಿ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸಸ್ಯದ ಹಲವಾರು ವಿಧಗಳು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವ ಗಿಡಗಳಂತೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಫಿಕಸ್ ಬೆಂಜಮಿನಾ ಅಥವಾ ವೀಪಿಂಗ್ ಫಿಗ್, ಫಿಕಸ್ ಲಿರಾಟಾ ಅಥವಾ ಫಿಡೆಲ್ ಹೆಡ್ ಫಿಗ್, ಮತ್ತು ಫಿಕಸ್ ಎಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಡಕೋರಾ ಅಥವಾ ರಬ್ಬರ್ ಮರ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಬಸರಿ ಅನೇಕ ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಅದು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೂರ್ವ ಏಷ್ಯಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.ಅಷ್ಟೆಯಲ್ಲದೆ ಅವು ಪ್ರಪಂಚದ ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿಯೋ ಸಹ ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಎತ್ತರದ ಕಾಡು ಮರಗಳು ದೊಡ್ಡ ಹರಡುವಿಕೆಯ ಬೇರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತವೆ.ಜನರು ಇದನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಬುದ್ಧನು ಜ್ಞಾನೋದಯವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದ ಬೋಧಿ ವೃಕ್ಷವು ಎಂದು ಅನೇಕರ ನಂಬಿಕೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಒಳಾಂಗಣ ವೃಕ್ಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ ಬಸರಿ.
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ನೀರುಹಾಕುವುದು ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಮೇಲೆ, ಕಡಿಮೆ ಆರ್ದ್ರತೆ, ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಬೆಳಕು, ಸ್ಥಳಾಂತರ ಅಥವಾ ಮರುಹೂಡುವುದು, ಕರಡುಗಳು, ತಾಪಮಾನದಲ್ಲಿ ತಾಪಮಾನ (ತುಂಬಾ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ) ಅಥವಾ ಶೀತ). ನಿಮ್ಮ ಬಸರಿ ಅದರ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಸರಿಯಾದ ಬಸರಿ ಮರದ ಆರೈಕೆಯ ಪರಿಶೀಲನಾಪಟ್ಟಿ ಮೂಲಕ ಹೋಗಿ ಮತ್ತು ನೀವು ತಪ್ಪು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಯಾವುದನ್ನೂ ಸರಿಪಡಿಸಿ.
ಪಾಕಶಾಲೆಯ ಬಳಕೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಂಜೂರದ (ಫಿಕಸ್ ಕಾರ್ರಿಕಾ) ಅದರ ಪಿಯರ್-ಆಕಾರದ ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ಬೆಳೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಅವು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೂರಾರು ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಟೊಳ್ಳಾದ ತಿರುಳಿರುವ ರೆಸೆಪ್ಟಾಕಲ್ಸ್ (ಸಿಕೊನಿಯಾ).
ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉಪಯೋಗ
ಫಿಕಸ್ ಮರಗಳು ತಮ್ಮ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆಯೇ ಅವುಗಳ ಮರದಂತಹ ಆಕಾರವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು, ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೋನ್ಸಾಯಿಸ್ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಮನೆ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಸಸ್ಯವನ್ನು ಅಲಂಕಾರಿಕ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸಿಸುವ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಟೆರಾಕ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅದರ ಒಳಾಂಗಣವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಸರಳಾ ದೇವಿ ಚೌಧುರಾಣಿ
ಸರಳಾ ದೇವಿ ಚೌಧುರಾಣಿ ಅವರು ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೭೨ ರಂದು ಸರಳಾ ಘೋಸಲ್ ಎನ್ನುವಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರು ೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸ್ತ್ರೀ ಮಹಾಮಂಡಲವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮಹಿಳಾ ಸಂಘಟನೆಯಾಗಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗುರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಮಹಿಳೆಯರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಸಂಸ್ಥೆಯು ಲಾಹೋರ್ (ಆಗ ಅವಿಭಜಿತ ಭಾರತದ ಭಾಗ), ಅಲಹಾಬಾದ್, ದೆಹಲಿ, ಕರಾಚಿ, ಅಮೃತಸರ, ಹೈದರಾಬಾದ್, ಕಾನ್ಪುರ, ಬಂಕುರಾ, ಹಜಾರಿಬಾಗ್, ಮಿಡ್ನಾಪುರ ಮತ್ತು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ತೆರೆಯಿತು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಸರಳಾ ಅವರು ೯ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೮೭೨ ರಂದು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಜೋರಾಸಾಂಕೊದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬಂಗಾಳಿ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದರು. ಆಕೆಯ ತಂದೆ ಜಾನಕಿನಾಥ್ ಘೋಸಲ್ ಬಂಗಾಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಮೊದಲ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಸ್ವರ್ಣಕುಮಾರಿ ದೇವಿ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಲೇಖಕಿ, ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಬ್ರಹ್ಮ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಕವಿ ರವೀಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ತಂದೆ ದೇಬೇಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರ ಮಗಳು. ಆಕೆಯ ಅಕ್ಕ, ಹಿರೋನ್ಮೋಯಿ, ಲೇಖಕಿ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯರ ಮನೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಸರಳಾ ದೇವಿಯ ಕುಟುಂಬವು ರಾಮ್ ಮೋಹನ್ ರಾಯ್ ಅವರು ನೋಡಿಕೊಳುತಿದ್ದರು. ಮತ್ತು ಸರಳಾ ಅವರ ಅಜ್ಜ ದೇಬೇಂದ್ರನಾಥ ಟ್ಯಾಗೋರ್ ಅವರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬ್ರಹ್ಮವಾದದ ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿತ್ತು. link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/Sarala_and_Hironmoyee.jpg/180px-Sarala_and_Hironmoyee.jpg|left|thumb| ಸರಳಾ ಮತ್ತು ಆಕೆಯ ಸಹೋದರಿ ಹಿರೋನ್ಮೋಯಿ
೧೮೯೦ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬೆಥೂನ್ ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಗಳಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಿಎ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಉನ್ನತ ಮಹಿಳಾ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲೇಜಿನ ಮೊದಲ ಪದ್ಮಾವತಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕವನ್ನು ಪಡೆದ್ದಿದ್ದರು. ಭಾರತೀಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅವರು ಒಬ್ಬರು. ವಿಭಜನೆಯ ವಿರೋಧಿ ಆಂದೋಲನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಸುವಾರ್ತೆಯನ್ನು ಹರಡಿದರು ಮತ್ತು ರಹಸ್ಯ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
ವೃತ್ತಿ
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಸರಳಾ ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಮಹಾರಾಣಿ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ, ಅವರು ಮನೆಗೆ ವಾಪಸ್ಸು ಮರಳಿದರು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳಿ ಜರ್ನಲ್ ಭಾರತಿಗೆ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು, ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
೧೯೦೫ ರಲ್ಲಿ, ಸರಳಾ ದೇವಿಯು ಸ್ವಾಮಿ ದಯಾನಂದ ಸರಸ್ವತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಹಿಂದೂ ಸುಧಾರಣಾ ಚಳುವಳಿಯಾದ ಆರ್ಯ ಸಮಾಜದ ವಕೀಲ, ಪತ್ರಕರ್ತ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ರಾಮಭುಜ್ ದತ್ ಚೌಧರಿ (೧೮೬೬-೧೯೨೩) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ಮದುವೆಯ ನಂತರ, ಅವರು ಪಂಜಾಬ್‌ಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪತಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಉರ್ದು ಸಾಪ್ತಾಹಿಕ ಹಿಂದೂಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಅದನ್ನು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಯತಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಯಿತು. ಅಸಹಕಾರ ಚಳವಳಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯ ಪತಿಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿಯವರು ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಅತಿಥಿಯಾಗಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಹಾಗೂ ಗಾಂಧಿ ಅವಳಿಗೆ ಗೌರವಿಸಿದರು. ಗಾಂಧಿ-ಸರಲಾದೇಬಿ ಅವರ ನಿಕಟತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಲಾಹೋರ್‌ನಲ್ಲಿ ಟಾಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಟೌನ್ ಆದರು. ಗಾಂಧಿಯವರು ಆಕೆಯ ಕವನಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಭಾಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯಂಗ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಇತರ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದರು. ಅವರು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಪ್ರಯಾಣಿಸಿದಳು. ಬೇರೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರವೀಂದ್ರ ಭಾರತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಉಪಕುಲಪತಿ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಸಬ್ಯಸಾಚಿ ಬಸು ರೇ ಚೌಧರಿ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವು ನಿಕಟವಾಗಿದ್ದರೂ, ಪರಸ್ಪರ ಅಭಿಮಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚೇನೂ ಅಲ್ಲ. ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರ ದೀಪಕ್ ಗಾಂಧಿಯವರ ಮೊಮ್ಮಗಳು ರಾಧಾ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು.
ನಂತರದ ಜೀವನ
೧೯೨೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತಿಯ ಮರಣದ ನಂತರ, ಸರಳಾ ದೇವಿ ಅವರು ಕೋಲ್ಕತ್ತಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೨೪ ರಿಂದ ೧೯೨೬ರ ರವರೆಗೆ ಭಾರತಿಯ ಸಂಪಾದನೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೯೩೦ ರಲ್ಲಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾ ಸದನ್ ಎಂಬ ಬಾಲಕಿಯರ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ೧೯೩೫ ರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಜೀವನದಿಂದ ನಿವೃತ್ತರಾದರು ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡರು, ಗೌಡೀಯ ವೈಷ್ಣವರಾದ ಬಿಜೋಯ್ ಕೃಷ್ಣ ಗೋಸ್ವಾಮಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು.
ಆಕೆಯ ಆತ್ಮಚರಿತ್ರೆ ಜೀವನೆರ್ ಝರಾ ಪಟವನ್ನು ೧೯೪೨-೧೯೪೩ರಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಜೀವನದ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪತ್ರಿಕೆಯಾದ ದೇಶ್‌ ನಲ್ಲಿ ಧಾರಾವಾಹಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ನಂತರ ಸಿಕತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ದಿ ಸ್ಕ್ಯಾಟರ್ಡ್ ಲೀವ್ಸ್ ಆಫ್ ಮೈ ಲೈಫ್ (೨೦೧೧) ಎಂದು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದುವಿಕೆ
ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು
ಎಚ್.ಎ.ಲೊರೆಂಟ್ಸ್
thumb|portrait by [[Jan Veth]] ಎಚ್.ಎ.ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ (Hendrik Lorentz) (18 ಜುಲೈ 1853 – 4 ಫೆಬ್ರವರಿ 1928) ಹಾಲೆಂಡ್‌ನ ಒಬ್ಬ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿ. ೧೯೦೨ ರ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯ ಪೀಟರ್ ಸೀಮಾನ್ ರವರೊಂದಿಗೆ ಬೆಳಕಿನ ಮೇಲೆ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ 'ಸೀಮಾನ್ ಎಫೆಕ್ಟ್' ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಆವಿಷ್ಕರಣೆಗೆ ಪಡೆದರು. ಇವರು 'ರೂಪಾಂತರ ಸಮೀಕರಣ' (transformation equation)ವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಮುಂದೆ ಅಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‍ಸ್ಟೈನ್‌ರವರು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ದೇಶ (space) ಮತ್ತು ಕಾಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದರು.
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
ಗಣಿತೀಯ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಇಂದು ಈತನ ಹೆಸರಿಗಿರುವ ಮಹತ್ತರ ಪ್ರಸ್ತುತತೆಗೆ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ದೇಶ-ಕಾಲ (ಸ್ಪೇಸ್-ಟೈಮ್) ಕುರಿತಾಗಿ ಈತ ನಿರೂಪಿಸಿದ ಕೆಲವೊಂದು ಮೂಲಭೂತ ಪರಿವರ್ತನ ಸಮೀಕರಣಗಳೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವ ಈ ಸೂತ್ರಗಳು 1904ರ ವೇಳೆಗೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾದುವು. 1905ರಲ್ಲಿ ಆರ್ಲ್ಬಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೈನ್ (1879-1955) ಆವಿಷ್ಕರಿಸಿದ ವಿಶೇಷ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಸಹ ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಸುಭದ್ರ ಬುನಾದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಗ್ರಹಿಸಿದ್ದು ತನ್ನ ಗಣಿತಸೂತ್ರಗಳ ಮೇಲ್ನೋಟದ ಅರ್ಥ ಮಾತ್ರ. ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾದ ಅವುಗಳ ನಿಗೂಢ ಒಳಹೊಳಹುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅಂದಿನ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಶಕ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿದ್ದಾಗ್ಗೂ ಮೈಕೆಲ್‌ಸನ್-ಮಾರ್ಲೇ ಪ್ರಯೋಗದ (1887) ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಶೂನ್ಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ತನ್ನ ದೇಶ-ಕಾಲ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಸಾಪೇಕ್ಷತಾಪೂರ್ವ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳ ಕರಡು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲೇ ವಿವರಿಸುವಲ್ಲಿ ಈತ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಸಫಲನಾದ. ಯಾವುದೇ ಕಾಯದ ಉದ್ದ ಅದರ ಚಲನೆಯ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಸಂಕೋಚನಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಈ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶ. ಐರ್ಲೆಂಡಿನ ಜಾರ್ಜ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಫಿಟ್ಸ್‌ಗೆರಾಲ್ಡ್ (1851-1901) ಕೂಡ ಇದೇ ಅಭಿಮತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದುದರಿಂದ (1895) ಚರಕಾಯಗಳ ಉದ್ದಸಂಕೋಚನೆಯ ಕಲ್ಪಿತ ವಿದ್ಯಮಾನಕ್ಕೆ ಫಿಟ್ಸ್‌ಗೆರಾಲ್ಡ್-ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಸಂಕೋಚನೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿದೆ.
ಉದ್ದಸಂಕೋಚನೆಯ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸಹ ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಮಂಡಿಸಿದರು. ಇದರಂತೆ ಚರಕಾಯವೊಂದರ ಬೇರೆಬೇರೆ ನಿವೇಶನಗಳಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯವಾಗುವ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲಗಳು (ಲೋಕಲ್ ಟೈಮ್ಸ್) ಬೇರೆಬೇರೆ ಆಗಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲ ಶಿಷ್ಟ ಪರಾಮರ್ಶನ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲೂ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಸಮೀಕರಣಗಳು ಒಂದೇ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದರೆ ಇಂಥ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಾಲಗಳ ಕಲ್ಪನೆ ಅವಶ್ಯ.
ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣಗಳ ವಿಚಾರವಂತೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈತನ ಬದುಕಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮವೂ ಚಿರಪ್ರಧಾನವೂ ಆದ ಸಂಶೋಧನಾ ವಸ್ತು. ಈ ವಿಕಿರಣಗಳ ತರಂಗರೂಪಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು 1873ರ ವೇಳೆಗೆ ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡಿನ ಜೇಮ್ಸ್ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ (1831-1879) ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಟ್ಟು ಬೆಳಕು ಕೂಡ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ವಿಕಿರಣವೇ ಆಗಿರಬೇಕೆಂಬ ಆಲೋಚನೆಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದ. ಡಾಕ್ಟೊರೇಟ್ ಪದವಿಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ (1875) ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಪ್ರಬಂಧವಾದರೂ ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಿದ್ದುದು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗಗಳ ಪ್ರತಿಫಲನ ಹಾಗೂ ವಕ್ರೀಭವನ ವಿದ್ಯಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ನೀಡಿದ್ದ ವಿವರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಬಹುದಿದ್ದ ಕೆಲವೊಂದು ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಪ್ರಸ್ತಾವದಿಂದಲೇ. ಅಲ್ಲಿಂದ ವೃತ್ತಿಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆದ ಲೊರೆಂಟ್ಸ್ ಬೆಳಕಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಸ್ವರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಗಾಢ ಚಿಂತನೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿ ಆ ಮೂಲಕ ಭೌತವಿಜ್ಞಾನದ ಅಸಾಧಾರಣ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಕಾರಣೀಭೂತನಾದ. ಬೆಳಕು ನಿಜಕ್ಕೂ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ತರಂಗ ಎಂದಾದರೆ ಮ್ಯಾಕ್ಸ್‌ವೆಲ್ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಆ ತರಂಗ ಉದ್ಭವವಾಗಲು ಯಾವುದಾದರೂ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶ (ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಚಾರ್ಜ್) ಕಂಪಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆ ಕಂಪಿಸುವ ಆವೇಶ ಯಾವುದು ಮತ್ತು ಅದು ಎಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ? ಅಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮಾಣುಗಳ ರಚನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಏನೂ ತಿಳಿದೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಗೂ ಪರಮಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಯುಕ್ತ ಕಣಗಳು ಹುದುಗಿರಬೇಕೆಂದೂ (ಮುಂದೆ ಇವನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನುಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು) ಆ ಕಣಗಳ ಕಂಪನದಿಂದ ಬೆಳಕಿನ ತರಂಗಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರಬೇಕೆಂದೂ ಈತ ತರ್ಕಿಸಿದ. ಸದರಿ ತರ್ಕ ನಿಜವಾದರೆ ಬೆಳಕಿನ ಆಕರವನ್ನು ಒಂದು ಪ್ರಬಲ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿಟ್ಟಾಗ ಅದರಲ್ಲಿಯ ವಿದ್ಯುದಾವೇಶಯುಕ್ತ ಕಣಗಳ ಕಂಪನಶೈಲಿ ವ್ಯತ್ಯಸ್ತವಾಗಿ ತತ್ಫಲಿತ ಅಲೆಯುದ್ದಗಳ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ತುಸು ಭಿನ್ನತೆ ಕಂಡುಬರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಹ ಈತ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ. ತರುವಾಯ ಶಿಷ್ಯ ಝೀಮಾನ್ ಕೈಗೊಂಡ ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ (1896) ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಯ ಸತ್ಯತೆ ರುಜುವಾತುಪಟ್ಟು ಗುರು ಶಿಷ್ಯರಿಬ್ಬರೂ ಜಂಟಿಯಾಗಿ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಭಾಜನರಾದರು.
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಹೇರಳವಾದುದು. ಪುರಾತನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯ ದಂಡಕಾರಣ್ಯದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಮೃಗಗಳ ಬೇಟೆಯಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಿದ್ದ ಅಂದಿನ ಅರಸರಿಂದ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೋಷಿತವಾಗಿದ್ದಿತು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೆನಿಶಿಯನ್ ಪ್ರವಾಸಿ ಮಾರ್ಕೋಪೋಲೋ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯನಗರಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಅನೇಕ ವಿದೇಶೀ ಪ್ರವಾಸಿಗಳೂ ಇಲ್ಲಿನ ಕಾಡಿನ ದಟ್ಟತೆ ಮತ್ತು ಸಮೃದ್ಧತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯಗಳಿಗೆ ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಂದು ವಿಜಯನಗರವನ್ನು ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ ಅರೇಬಿಯದ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಅಬ್ದುಲ್ ರಜಾಕ್ ಎಂಬಾತ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಬಹುವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಇರುವವರೆಗೂ ದಕ್ಷರೀತಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅರಣ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತ ೧೫೬೫ರ ತಾಳೀಕೋಟೆಯ ಕದನದ ಅನಂತರ ಕುಸಿಯಿತು. ಸಾಗುವಳಿಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಜಮೀನಿಲ್ಲದೆ ಜನ ಅರಣ್ಯ ಒತ್ತುವರಿ ಮಾಡಿ ವ್ಯವಸಾಯ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ ಹೈದರ್ ಅಲಿ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪುಸುಲ್ತಾನರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರವನ್ನು ರಾಜವೃಕ್ಷ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಕಾರಿ ಸಾಗುವಾನಿ ತೇಗದ ಮರಕ್ಕೂ ಸರ್ಕಾರದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆಯಿತು.
ಎಚ್.ಎ.ಲೊರೆಂಟ್ಸ್
ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳು
1878ರಿಂದ 1912ರವರೆಗೆ ಲೈಡೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಈತ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿದ್ದ. ಬಳಿಕ ಅವರು ಹಾರ್ಲೆಮ್‌ನ ಟೇಲರ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನಾ ನಿರ್ದೇಶಕನಾಗಿಯೂ ಲೈಡೆನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ನೊಬೆಲ್ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಸಂಪತ್ತು
ಕಾಡುಗಳ ಆಡಳಿತ ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಡುಗಳ ವಿಂಗಡನೆ ಹಾಗೂ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವರೂ ಬ್ರಿಟಿಷರೇ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸ್ಥಿತಿಯೂ ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ೧೭೯೯ರ ಅನಂತರ ಬ್ರಿಟಿಷರ ಅಧೀನಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟ ಕರ್ನಾಟಕದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಶ್ರೀಗಂಧ ಹಾಗೂ ತೇಗದ ಮರಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಿತ್ತು. ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಡಾಲ್ ಹೌಸಿಯ ೧೮೫೦ರ ಆದೇಶ, ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ರಕ್ಷಣೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಮಾರ್ಪಾಡು ಎಲ್ಲವೂ ಕಾನೂನು ಕಟ್ಟಳೆಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದುಬರುವಂತೆ ಮಾಡಿತು. ಹಿಂದೆ ಅರಬ್ಬರು, ಆಫ್ರಿಕನ್ನರು ಅನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದ ಬ್ರಿಟಿಷರು ಹಡಗುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಾಗುವಾನಿ ಮತ್ತು ಸುರಹೊನ್ನೆ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಓಕ್ ಮರ ನಶಿಸುತ್ತ ಬಂದಂತೆಲ್ಲ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಾಗುವಾನಿ ಮರಗಳಿಗೆ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತ ಬಂದಿತು. ಎರಡನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಮರದ ದಿಮ್ಮಿ, ಕಂಬಗಳಿಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ನಾಶ ಮುಂದವರಿಯಿತು. ಜೊತೆ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಅರಣ್ಯದ ಮರಮುಟ್ಟುಗಳ ವಿಚಾರವಾಗಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ನೆಡುತೋಪುಗಳು, ಸಾಲುಮರಗಳು, ಗುಂಡು ತೋಪುಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದರು. ಆದರೂ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಹೆಚ್ಚಳದಿಂದಾಗಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳೆ ಬೆಳೆಯುವ ಆಂದೋಲನದಿಂದಾಗಿಯೂ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಡುಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತ ಬಂದವು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬೇಕಾದ ಮರಮುಟ್ಟು, ಸೌದೆ, ಇದ್ದಿಲುಗಳಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಸು. ೧ ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಅಂಕಿ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ತಿಳಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನೆಡುತೋಪುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ, ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟು ಅರಣ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅರಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಂದಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಅರಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರ ಗಣನೀಯವಾಗಿಯಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.