cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಹಲಸಂಗಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಡಿಯಿಂದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ೨೦ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರವಿರುವ ಹಲಸಂಗಿಯನ್ನು ‘ಕನ್ನಡ ನುಡಿ’ ನವೋದಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ಕೆಲವೇ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ ೩೧-೦೭-೧೯೦೩ ರಂದು ತಂದೆ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಪ್ಪ, ತಾಯಿ ಅಂಬವ್ವನವರ ಉದರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಚನ್ನಮಲ್ಲಪ್ಪ ಸಿದ್ಧಲಿಂಗಪ್ಪ ಗಲಗಲಿಯವರು; ಗೆಳೆಯ ಮಾದಣ್ಣನ ಮಧುರತೆಯೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆತು ತಮ್ಮನ್ನು ಮಧುರಚೆನ್ನರೆಂದು ಕರೆದುಕೊಂಡರು.
೧೯೨೨ ರಲ್ಲಿಯೇ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪನ್ನು (ಪಿ. ದುಲಾಸಾಹೇಬ, ಕಾಪಸೆ ರೇವಪ್ಪ, ಸಿಂಪಿ ಲಿಂಗಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಓಲೆಕಾರ ಮಾದಣ್ಣ) ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಧಾರವಾಡದ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಪಡೆದು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅನನ್ಯವಾಗಿ ಬೆರೆತುಕೊಂಡರು. ಶಾರದಾ ವಾಚನಾಲಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ತಾವೂ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸುವುದಲದೇ ಗೆಳೆಯರನ್ನು ಬೆಳೆಯಿಸಿದರು. ‘ನನ್ನ ನಲ್ಲ’ದ ಮೂಲಕ ಅನುಭಾವ ಕವಿಯಾದ ಅವರು ‘ಪೂರ್ವರಂಗ’, ‘ಕಾಳರಾತ್ರಿ’, ‘ಬೆಳಗು’ ಎಂಬ ಗದ್ಯ ಕೃತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ಕಾಲಕ್ಕೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಮುಲ್ಕಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯವರೆಗೆ ಓದಿದ ಮಧುರ ಚೆನ್ನರು ಸುಮಾರು ೨೨ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಬಲ್ಲವರಾಗಿದ್ದರೆಂಬುದು ಸೋಜಿಗ. ಜಾನಪದ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಶಾಸನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಗೂ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಶ್ರೀಅರವಿಂದರ ಕಡೆಗೆ ವಾಲಿದ ಮಧುರ ಚೆನ್ನರ ಹಲಸಂಗಿ ಗೆಳೆಯರ ಗುಂಪು ೧೯೪೩ ರಲ್ಲಿ ಅರವಿಂದ ಮಂಡಲವಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಈ ಮೊದಲ ೧೫ ನೆಯ ಅಗಷ್ಟ ೧೯೩೮ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಅರವಿಂದರ ಪ್ರಥಮ ದರ್ಶನ ಪಡೆದ ಮಧುರ ಚೆನ್ನರು ೧೫ನೆಯ ಅಗಷ್ಟ ೧೯೫೩ ರಂದು ತಾವು ಹುಟ್ಟಿದ ಶ್ರಾವಣದ ಸಿರಿಯಾಳ ಷಷ್ಠಿಯ ದಿನದಂದೇ ಲಿಂಗೈಕ್ಯರಾದರು. ಮುಂದೆ ೧೫ ನೆಯ ಜುಲೈ ೧೯೭೨ ರಲ್ಲಿ ಹಲಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಅರವಿಂದರ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನದ ಸ್ಥಾಪನೆಯೂ ಆಗಿದೆ.
ಹಲಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ಇಂದು ಮಧುರಚೆನ್ನರ ಸ್ವಂತ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಮಾಧಿ ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿ ಶ್ರೀಅರವಿಂದರ ಸ್ಮಾರಕ ಭವನ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಸಾಹಿತ್ಯ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಹಾಗೂ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ತ್ರಿವೇಣಿ ಸಂಗಮವನ್ನಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಸೂಚನೆ : ಮಧುರ ಚೆನ್ನರ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಹಲಸಂಗಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿರುವ ಅವರ ಮಗನಾದ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಗಲಗಲಿಯವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಾದ ಮಾಡಬಹುದು.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಹಾಗೂ ಮರಾಠಿ  ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು  ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಮಾರ್ಗ
ವಿಜಯಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ದೇವಸ್ಥಾನ
ದೇವಸ್ಥಾನ ಅಥವಾ ದೇವಾಲಯ ಎಂದರೆ ಧಾರ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿರುವ ಸ್ಥಳ. ಅನೇಕ ಧರ್ಮಗಳ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ದೇವಸ್ಥಾನವು ದೇವರು ನೆಲೆಸಿರುವ ಸ್ಥಳ.ಗೋಪುರ, ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸ್ಮಾರಕ ರಚನೆಗಳು. ಮೂಲತಃ ಪ್ರತಿ ಹಿಂದೂ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳ ದೈವ ಸನ್ನಿಧಿಗೆ ಆಭರಣ ಭೂಷಣವಾಗಿ ಗೋಪುರಗಳು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಗೋಪುರಗಳಲ್ಲಿ ದೇವ ದೇವತೆಯರ, ಪುರಾಣ ಪ್ರಸಂಗಗಳ, ಗರುಡ, ರಥ, ಸೂರ್ಯ, ಆಕಳು ಹೀಗೆ ಪವಿತ್ರ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಕೆಲವು ಗೋಪುರಗಳ ಮೇಲೆ ಆಕರ್ಷಕ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು, ಯಕ್ಷ, ಗಂಧರ್ವ ಮುಂತಾದವರ ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನೂ ಸಹ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಗೋಪುರಗಳ ರಚನಾ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಸಹ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೇವಾಲಯಗಳ ಗೋಪುರಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿನ್ಯಾಸದಿಂದ ಕೂಡಿರುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.(ದೇವಸ್ಥಾನ ಎಂದರೆ ಸಾತ್ವಿಕ ಕಂಪನವಿರುವ ಸ್ಥಳ.ದೇವಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ.ಭಕ್ತನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿ ದೇವರು ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗುವುದು.ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ, ಭಕ್ತರ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಅಲ್ಲೇ ನೆಲೆ ನಿಂತು ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು.ಉದಾ:ಪಂಡರಾಪುರದ ವಿಠ್ಠಲ,ಉಜ್ಜಯನಿಯ‌ಮಹಾಕಾಲ.ತಿರುಮಲ ತಿರುಪತಿ.ತಿರುವಣ್ಣಾಮಲೆಯ ಅರುಣಾಚಲ. ಎರಡನಡಯದು,ಯುಗಪುರುಷರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವುದು.ಉದಾ:ಕೃಷ್ಣ,ರಾಮ. ಮೂರನೆಯದು,ದೇವತೆಗಳು,ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವುದು.ನಾರದರು.ಇಂದ್ರಾದಿ ದೇವತೆಗಳು.ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಮಾನವರು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಮಾಡುವುದು. ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷ,ಹಾಗು ಯುಗಪುರುಷರು,ದೇವತೆಗಳು,ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಾಡಿರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನರೀತಿಯ ಸಾತ್ವಿಕ ಕಂಪನಗಳು,ಹಾಗು ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯು ಬಹುಬೇಗ ಫಲಿಸುತ್ತವೆ.ಯಾವುದೇ ಒಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪನೆ ಆಗಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಾತ್ವಿಕ ಶಕ್ತಿಯ ವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಲೋಕೋದ್ಧಾರ ಯಾಗಗಳು ನಡೆದಿರಬೇಕು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
thumb|right|175px|ಹರಿಯುವ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುವ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ. ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕವು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಒಂದು ಯಂತ್ರ.
ಶಕ್ತಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ ಯಾವುದೇ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಕೇವಲ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಒಂದು ರೂಪದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ರೂಪಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
ಇದರ ಪ್ರಕಾರ ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕವು ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ವಾಹಕ ಸುರುಳಿಯೊಂದು ಕಾಂತ ಬಲರೇಖೆಗಳನ್ನು ಛೇದಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುಚ್ಚಾಲಕ ಬಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತತ್ತ್ವಾಧಾರಿತ ಸಾಧನ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ. ಯಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿಯು ನೀರಿನಿಂದ, ಗಾಳಿಯಿಂದ, ಆವಿಯಿಂದ, ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಅಥವಾ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಇರಬಹುದು.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇದರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಘಟಕಗಳಿರುತ್ತವೆ: ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾಂತ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತ ಮತ್ತು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಛೇದಿಸಲೋಸುಗ ಭ್ರಮಿಸಬಲ್ಲ ಆರ್ಮೆಚರ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ವಾಹಕತಂತಿ ಸುರುಳಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಆರ್ಮೆಚರ್ ಸ್ಥಿರವಾಗಿದ್ದು ಭ್ರಮಿಸುವ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾಂತವುಳ್ಳ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳೂ ಉಂಟು. ಇಂಥ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವುದು ಪರ್ಯಾಯಕ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹ. ಎಂದೇ, ಇವು ಪರ್ಯಾಯಕ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳು. ದಿಕ್ಪರಿವರ್ತಕ (ಕಾಮ್ಯುಟೇಟರ್) ಎಂಬ ಇಬ್ಭಾಗಿತ ರಿಂಗು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನೆರವಿನಿಂದ ಪರ್ಯಾಯಕ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನೇರ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನೇರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳಲ್ಲಿ ಇರುವುದು.
ತಯಾರಿಕೆ
ವಿದ್ಯುತ್ ತಯಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡುಹಿಡಿದಿದ್ದು 1791-1867 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನ ಮೈಕಲ್ ಫ್ಯಾರಡೆ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧಕ.
ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ
ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನೂ ಆವರ್ತನೆಯಿಂದ ಪೂರೈಸುವ ವಿದ್ಯುದ್ಯಂತ್ರ (ಡೈರೆಕ್ಟ್‌ ಕರೆಂಟ್ ಜನರೇಟರ್). ವಿದ್ಯುತ್ಕೋಶಗಳಿಂದ, ಉಷ್ಣಶಕ್ತಿಯಿಂದ, ಬೆಳಕಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಪರ್ಯಾಯ ವಿದ್ಯುತ್ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಏಕಮುಖಪ್ರವಾಹವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ವಿದ್ಯುದ್ಯಂತ್ರಗಳ ನೆರವಿನಿಂದಲೂ ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ತನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಕೊನೆಯದನ್ನುಳಿದು ಮಿಕ್ಕವು ಅಧಿಕ ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರವಾಹೋತ್ಪಾದನೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹಗಳಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ಯಂತ್ರ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಏಕಮುಖ ಪ್ರವಾಹೋತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಇದರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಆವರ್ತಕ ಎಂಬ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಗಗಳಿವೆ. ದಂಡದ ಮೇಲೆ ಕೂರಿಸಿರುವ ಆವರ್ತಕ ಸ್ಥಿರಭಾಗದ ಒಳಗಡೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಿರಭಾಗ ಚಲಿಸದ ಸ್ಥಾಯಿ ಅಂಗ. ಇದು ಉರುಳೆಯ ಆಕೃತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಎರಕದ ಕಬ್ಬಿಣ ಅಥವಾ ಎರಕದ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ಇದನ್ನು ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉರುಳೆಯ ಆಕೃತಿಯ ಈ ಚೌಕಟ್ಟಿಗೆ ನೊಗ (ಯೋಕ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕಾಂತ ಅಭಿವಾಹಕ್ಕೆ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಫ್ಲಕ್ಸ್‌) ವಾಹಕ, ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನೊಗವನ್ನು ಒಂದಾಗಿ ಎರಕ ಹೊಯ್ದು ಮಾಡಿದೆ ಅಥವಾ ಅಗುಳಿ ಮತ್ತು ಹಲ್ಲು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ಸೇರಿಸಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣವಾಗುವಂತೆ ಧ್ರುವಗಳ ಸುತ್ತಲೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಿದೆ.
ಆವರ್ತಕ
ಆವರ್ತಕದ ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ಅಂಗಗಳು ಮೆತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪರಿವರ್ತಕ (ಕಾಮ್ಯುಟೇಟರ್). ಉರುಳೆಯ ಆಕೃತಿಯ ಸ್ಥಿರಭಾಗದ ಒಳಗಡೆ ಈ ಪಟ್ಟಿಯ ನಡುವಿನ ಎಡೆ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ್ದು. ತನಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಕಾಂಡದೊಡನೆ ಪಟ್ಟಿ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಪಟ್ಟಿಯ ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ಉದ್ದುದ್ದಕ್ಕೂ ಆಯತಾಕಾರದ ಸೀಳು ಕಂಡಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದ್ವಾಹಕಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟಿದೆ. ಕಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದರಂತೆ ಎರಡು ಮೂರು ವಾಹಕಗಳೂ ಅವುಗಳ ಸುತ್ತ ವಿದ್ಯುನ್ನಿರೋಧಕಗಳೂ ಇವೆ. ಮೆತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿ ತೆಳ್ಳಗಿನ ತಗಡುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಸೇರಿಸಿ ಕೂಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತಗಡುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಕೆಲವು ಎಡೆಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುದ್ವಾರಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರವಹಿಸುವ ವಾಯು ವಾಹಕಗಳನ್ನು ತಣ್ಣಗಿಡಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವುದು.
ಪರಿವರ್ತಕ (ಕಾಮ್ಯುಟೇಟರ್): ಮೆತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ ಕಾಂಡದ ಮೇಲೆಯೇ ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಪರಿವರ್ತಕದ ವ್ಯಾಸ ಪಟ್ಟಿಯ ವ್ಯಾಸಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಉರುಳೆಯ ಆಕೃತಿಯ ಹೊರಮೈಯ ಮೇಲೆ ತಾಮ್ರದ ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ತಗಡುಗಳನ್ನು (ಸ್ಟ್ರಿಪ್ಸ್‌) ಹಾಸಿದೆ. ಇವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ವಿದ್ಯುನ್ನಿರೋಧಕವಿದೆ. ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳನ್ನು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯ ವಾಹಕಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುತ್ತಾರೆ. ಪರಿವರ್ತಕದ ತಾಮ್ರದ ತಗಡುಗಳಿಗೆ ತಾಕಿಕೊಂಡು ಹೊರಮೈಯಲ್ಲಿ ಇಂಗಾಲದ ವಿದ್ಯುತ್ಕೂರ್ಚಗಳಿವೆ (ಬ್ರಷಸ್). ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿದ್ಯುತ್ಕೂರ್ಚದ ಅಗಲ ಸು. 2-3 ಪಟ್ಟಿಗಳಷ್ಟು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಆ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಸಮ. ವಿದ್ಯುತ್ಕೂರ್ಚಗಳು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಶೇಖರಿಸುತ್ತವೆ. ಮೇಲಿರುವ ಎಗರು ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ವಿದ್ಯುತ್ಕೂರ್ಚ ಪರಿವರ್ತಕದ ಮೇಲೆ ಹೇರುವ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮಾಡಬಹುದು. ಸ್ಥಿರವಾದ ಭಾಗದ ವಿದ್ಯುತ್ ಧ್ರುವಗಳಿಗೆ ಸುತ್ತಿರುವ ಸುರುಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಏಕಮುಖ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಹರಿಸಿದಾಗ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಮೆತು ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಿ ತಿರುಗಿಸಿದಾಗ ವಾಹಕಗಳಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿ ಅದು ವಿದ್ಯುತ್ಕೂರ್ಚಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ಬಾಹ್ಯನಿರೋಧವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಸೂತ್ರ
ಒಂದು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾದ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಕೆಳಗಣ ಸೂತ್ರದಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ವೋಲ್ಟ್‌. ಇಲ್ಲಿ ಜಿ= ಅಭಿವಾಹ (ಫ್ಲಕ್ಸ್‌) ವೀಬರುಗಳಲ್ಲಿ. Z = ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ವಾಹಕಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ. ಓ = ತಿರುಗುವಿಕೆಯ ವೇಗ (ನಿಮಿಷಕ್ಕೆ ಸುತ್ತುಗಳು). P = ಧ್ರುವಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ. P’ = ಸಮಾನಾಂತರ ಪಥಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ; ಇದು ಸುರುಳಿಯ (ವೈಂಡಿಂಗ್) ರೀತಿಯನ್ನವಲಂಬಿಸಿದೆ. ವೇವ್ ವೈಂಡಿಂಗಿಗೆ P’ = 2, ಲೇಪ್ ವೈಂಡಿಗಿಗೆ P’ = P.
ಡಿಸಿ ಜನರೇಟರುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳು
ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಮೆಚರ್ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಡಿಸಿ ಜನರೇಟರುಗಳನ್ನು ಈ ವಿಧವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: 1 ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಚೋದಿತ (ಸೆಪರೇಟ್ಲಿ ಎಕ್ಸೆಟೆಡ್), 2 ಶ್ರೇಣಿ (ಸೀರೀಸ್), 3 ಶಂಟ್, 4 ಸಮ್ಮಿಶ್ರ (ಕಾಂಪೌಂಡ್). ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಚೋದಿತ ಡಿಸಿ ಜನರೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿ ಬೇರೆಯೇ ಆದ ಕ್ರಮ ಪ್ರವಾಹದ ಮೂಲದಿಂದ ಪ್ರಚೋದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಪ್ರಚೋದಿತ (ಸೆಲ್ಪ್‌ ಎಕ್ಸೈಟೆಡ್) ಡಿಸಿ ಜನರೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿ, ಶಂಟ್ ಮತ್ತು ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಎಂದು ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಆರ್ಮೆಚರ್ ಸುರುಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶ್ರೇಣಿ ಜನರೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಶಂಟ್ ಜನರೇಟರುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ಜನರೇಟರಿನ ಧ್ರುವಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ಎರಡು ಸುರುಳಿಗಳಿವೆ.
ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುರುಳಿ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲೂ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿಯೂ ಆರ್ಮೆಚರ್ ಸುರುಳಿಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಶಂಟ್ ಸುರುಳಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಣಿ ಸುರುಳಿಯ ಬಳಿಕ ಸೇರಿಸಿದ್ದರೆ ಅದನ್ನು ಲಾಂಗ್ ಶಂಟ್ ಎಂದೂ ಮೊದಲೇ ಸೇರಿಸಿದ್ದರೆ ಷಾರ್ಟ್ ಶಂಟ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಸೇರಿಸುವಿಕೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಡಿಸಿ ಜನರೇಟರಿನ ಯೋಗ್ಯತೆಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಕಾಂತಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ (ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಕ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟೆರಿಸ್ಟಿಕ್) ಅಥವಾ ಹೊರೆ ವಿರಹಿತ ಸಂತೃಪ್ತ ರೇಖೆ (ನೋ ಲೋಡ್ ಸ್ಯಾಚುರೇಶನ್ ಕರ್ವ್): 1 ಇದು ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿದ್ಯುತ್ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೇಖೆ.
2 ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ (ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ನಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟೆರಿಸ್ಟಿಕ್) ಅಥವಾ ಹೊರೆ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ (ಲೋಡ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟರಿಸ್ಟಿಕ್): ಒಂದು ಡಿಸಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಯಾವ ಉಪಕರಣಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವುದೋ ಅದನ್ನು ಹೊರೆ (ಲೋಡ್) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಹೊರೆಯಲ್ಲಿರುವ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ರೇಖೆಯೇ ಬಾಹ್ಯ ಸ್ವಭಾವರೇಖೆ.
3 ಆಂತರಿಕ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ (ಇಂಟರ್ನಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟೆರಿಸ್ಟಿಕ್) ಅಥವಾ ಸಂಪುರ್ಣ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ (ಟೋಟಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟೆರಿಸ್ಟಿಕ್): ಇದು ಹೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳ ನಡುವಣ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸುವ ರೇಖೆ.
ಕಾಂತಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ
ಇದನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಆರ್ಮೆಚರಿನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿರಬೇಕು. ಕ್ಷೇತ್ರ ಸುರುಳಿಯೊಡನೆ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರವಾಹಮಾಪಕ (ಆಮೀಟರ್) ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಬಲ ನಿಯಂತ್ರಕವನ್ನು (ರ್‍ಹಿಯೋಸ್ಟ್ಯಾಟ್) ಸೇರಿಸಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವಿದ್ಯುನ್ಮೂಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಬೇಕು. ರ್‍ಹಿಯೋಸ್ಟ್ಯಾಟನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಶೂನ್ಯ ದಿಂದ ಏರಿಸಬೇಕು. ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ವೋಲ್ಟ್‌ ಮಾಪಕದಿಂದ ಅಳೆಯ ಬಹುದು. ಪ್ರವಾಹಮಾಪಕ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟ್‌ ಮಾಪಕಗಳ ಓದಿಕೆಗಳನ್ನು (ರೀಡಿಂಗ್ಸ್‌) ಚೌಕುಳಿ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದಂತೆ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಶೂನ್ಯವಾಗಿರುವಾಗಲೂ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂತತ್ವದ ಉಳಿಕೆ (ರೆಸಿಡ್ಯುಯಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಸಂ) ಇರುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣ ದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವಾಹ ಅಧಿಕವಾದಂತೆ ಅಭಿವಾಹ (ಫಕ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಅದರೊಡನೆ ವೋಲ್ಟೇಜು ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತವೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಪ್ರವಾಹ ವನ್ನು ಅಧಿಕಗೊಳಿಸುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಅದರಂತೆಯೇ ಅಭಿವಾಹ ಕೂಡ ಅಧಿಕವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ಒಂದು ಮಿತಿಯ ಬಳಿಕ ಧ್ರುವಗಳು ಪುರ್ತಿ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾದ ಬಳಿಕ ಅಭಿವಾಹ ಮತ್ತು ವೋಲ್ಟೇಜು ಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬದಲಾವಣೆ ಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಹೊರೆ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆ
ಒಂದು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಲ್ಲಿ ನಿಶ್ಚಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಬಳಿಕ ಅದಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರಬಹುದು. ಹೊರೆಯನ್ನು ಅಧಿಕ ಗೊಳಿಸಿದಂತೆ ಹೊರೆ ಪ್ರವಾಹವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದರೊಡನೆ ವೋಲ್ಟೇಜು ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಹೊಂದುತ್ತದೆ. ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಹೊರೆ ಪ್ರವಾಹಗಳೊಳಗಣ ಸಂಬಂಧ ಹೊರೆ ಸ್ವಭಾವರೇಖೆಯೆನಿಸುವುದು. ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಚೋದಿತ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಸ್ವಭಾವ ರೇಖೆಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಿದೆ.
ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿರುವ ರ್‍ಹಿಯೋಸ್ಟ್ಯಾಟನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ನಿಯಂತ್ರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡಬೇಕು. ಬಳಿಕ ನಿಧಾನವಾಗಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ ಹೇರಿದಾಗ ಹೊರೆ ಪ್ರವಾಹ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಇಳಿಕೆ (ಡ್ರಾಪ್) ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಹೊರೆಯ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಕ್ರರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು. ಕಾರಣ ಕ್ಷೇತ್ರಪ್ರವಾಹ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಎನಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಹೇರಿದಂತೆ ಆರ್ಮೆಚರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ವಕ್ರ ರೇಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ. ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿನ (ಟರ್ಮಿನಲ್) ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸ್ಥಿರವಾಗ ಬೇಕೆಂದಿದ್ದಾಗಲೆಲ್ಲ ಬಾಹ್ಯ ಪ್ರಚೋದಿತ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕವನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಆರ್ಮೆಚರುಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ವಿಧಿಮಂಡಲಗಳಲ್ಲೂ (ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಂಟ್ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ
ಫೀಲ್ಡ್‌ ಮತ್ತು ಆರ್ಮೆಚರುಗಳನ್ನು ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗಿರುವ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ. ಇದರಲ್ಲಿ ಬಾಹ್ಯ ಚಾಲಕದ (ಎಕ್ಸ್ಟರ್ನಲ್ ಪ್ರೈಮ್ ಮೂವರ್) ಮೂಲಕ ಆರ್ಮೆಚರನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಪಪರಿಮಾಣದ ಕಾಂತತ್ವದ ಉಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ (ರೆಸಿಡ್ಯುಯಲ್ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟಿಸಂ) ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಆರ್ಮೆಚರ್ ಮಂಡಲ (ಆರ್ಮೆಚರ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್‌) ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಂಡಲಗಳು (ಫೀಲ್ಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್‌) ಸೇರಿ ಒಂದು ಸಂವೃತಮಂಡಲವನ್ನು (ಕ್ಲೋಸ್ಡ್‌ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್‌) ಉಂಟುಮಾಡುವುದರಿಂದ ಇದರಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುವುದು. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಈ ಪ್ರವಾಹ ಕಾಂತ ಶಕ್ತಿಯ ಉಳಿಕೆಯನ್ನು ಬಲಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಹೆಚ್ಚುವುದು; ಪ್ರವಾಹ ಅಧಿಕವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಅಭಿವಾಹ (ಫ್ಲಕ್ಸ್‌) ಅಧಿಕವಾಗುವುದು. ಮೇಲಿನ ಕ್ರಿಯೆಯ ಪುನರಾವೃತ್ತಿಯಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರಮಂಡಲ ಸಂತೃಪ್ತ (ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್) ಆಗುವವರೆಗೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಏರುತ್ತ ಹೋಗುವುದು.
ಬಾಹ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣರೇಖೆಗಳು (ಎಕ್ಸ್‌ಟರ್ನಲ್ ಕ್ಯಾರೆಕ್ಟೆರಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌):
ಈಗ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯನ್ನು (ಲೋಡ್) ಕೊಡಲಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಹೊರೆಯಿಂದಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಆರ್ಮೆಚರಿನ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಅಲ್ಲೇ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಇಳಿತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಹೊರೆ ಅಧಿಕವಾದಂತೆ ಆರ್ಮೆಚರಿನ ಅಂತಿಮ (ಟರ್ಮಿನಲ್) ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕೆಳಗಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆಯಾದ ಈ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜೂ ಆಗಿರುವುದ ರಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪ್ರವಾಹವೂ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗು ವುವು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತೂ ಕಡಿಮೆ ಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಚಿತ್ರ7ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿರುವಂತೆ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆಯಾ ಗುತ್ತದೆ (A), ಹೊರೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕಗೊಳಿಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಅಂತಿಮವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗಿ, ಅಭಿವಾಹದ ಇಳಿತದಿಂದಾಗಿ ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಇಳಿತ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸಹ ತಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. ಆಗ ಪ್ರವಾಹ ಒಮ್ಮಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ ಒಂದಿಷ್ಟು ಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ಹರಿಸದಮಟ್ಟಿಗೆ ಬರುವುದು. ಇದನ್ನು Aಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಮೆಚರಿನ ನಿರೋಧವನ್ನು (ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌) ಸೇರಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ ಅಂತರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣರೇಖೆಗಳು ಸಿಗುವುವು. ಶಂಟ್ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಕೆಲವು ಸೂತ್ರಗಳು ಈ ರೀತಿಯಾಗಿವೆ:
ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಸೀರಿಸ್ ಜನರೇಟರ್)
ಈ ವಿಧದ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಲ್ಲಿ ಆರ್ಮೆಚರ್ ಮತ್ತು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಬಾಹ್ಯ ಚಾಲಕವೊಂದರ ಮೂಲಕ ಆರ್ಮೆಚರನ್ನು ನಿಶ್ಚಿತ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸಿದಾಗ ಕಾಂತತ್ವದ ಉಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ, ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಆರ್ಮೆಚರಿನ ಅಂತಿಮದಲ್ಲಿ (ಟರ್ಮಿನಲ್) ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಈಗ ಆರ್ಮೆಚರಿನ ಅಂತಿಮಕ್ಕೆ ಹೊರೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಮೇಲೆ ಹೇಳಿದ ಅತ್ಯಲ್ಪ ಪರಿಮಾಣದ ವೋಲ್ಟೇಜಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುವುದು; ಈ ಪ್ರವಾಹ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವುದರಿಂದ ಅದು ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಬೆಳ್ಳೂರು ಮೈಲಾರಯ್ಯ ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ಅಥವಾ ಬಿ ಎಂ ಶ್ರೀ (ಜನವರಿ ೩, ೧೮೮೪ - ಜನವರಿ ೫, ೧೯೪೬) ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಆದಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರೂಪವನ್ನು ನೀಡಿದ ನವೋದಯದ ಪ್ರವರ್ತಕ ಮತ್ತು ಕವಿ ,ಸಾಹಿತಿ. ಸುಮಾರು ಎಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕನ್ನಡಿಗರು ಕನ್ನಡ ಮಾತನಾಡಲು ಸಂಕೋಚ ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲ. ಆಗ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯವೂ ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲೇ ನಡೆಯುತ್ತಿತ್ತು. ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನ-ಮಾನಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡವನ್ನು ಅದಕ್ಕಿರುವ ಒಂದು ನ್ಯಾಯವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ದೊರಕಿಸಿ ಕೊಡಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಆಶಿಸಿ, ತಮ್ಮ ಜೀವನವನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟವರು ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು. ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ೧೯೧೧ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಯವರು ಕನ್ನಡ ಮಾತು ತಲೆಯೆತ್ತುವ ಬಗ್ಗೆ ಎಂಬ ಯುಗ ಪ್ರವರ್ತಕ ಕನ್ನಡ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಜನವಾಣಿ ಬೇರು ಕವಿವಾಣಿ ಹೂವು ಎಂದು ಗರತಿಯ ಹಾಡುಗಳು ಕೃತಿಯ ಮುನ್ನುಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಹೇಳಿಕೆ ಇದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಸೀರಿಸ್ ಜನರೇಟರ್)
ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಹೊರಗೆ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಇವುಗಳೊಳಗೆ ಒಂದು ಸಮತೋಲನ ಬರುವವರೆಗೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಕಾಂತವಲಯ ಸಂತೃಪ್ತ ಆಗುವವರೆಗೆ ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಬಾಲ್ಯ ಜೀವನ
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರು ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ತುರುವೇಕೆರೆ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಸಂಪಿಗೆ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ೧೮೮೪ರ ಜನವರಿ ೩ ರಲ್ಲಿ  ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಮೈಲಾರಯ್ಯನವರು, ತಾಯಿ ಭಾಗೀರಥಮ್ಮ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಬೆಳ್ಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಕಲಿತರು. ೧೯೦೬ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎ ಪದವಿ, ೧೯೦೭ರಲ್ಲಿ ಮದರಾಸು ವಿವಿಯಲ್ಲಿ ಬಿ.ಎಲ್. ಪದವಿ, ೧೯೦೯ರಲ್ಲಿ ಎಂ.ಎ. ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಮೈಸೂರು ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ, ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ೧೯೨೬-೧೯೩೦ ರವರೆಗೆ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕುಲಸಚಿವರಾಗಿದ್ದರು. ೧೯೩೮-೧೯೪೨ ರವರೆಗೆ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ ನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿಯೂ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಸೀರಿಸ್ ಜನರೇಟರ್)
ಈ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರೆಪ್ರವಾಹದ (ಲೋಡ್ ಕರೆಂಟ್) ಹೆಚ್ಚಳ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾರದು. ಹೊರೆಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದಾಗ ಪ್ರೇರಿತ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು. ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಎಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದೆಂದರೆ ಈಗ ಹೊರೆಪ್ರವಾಹ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವಿಶಿಷ್ಟಗುಣರೇಖೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂಚಿತವಾಗಿದೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಆಗಲೇ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ೨೫ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿ ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಕಾಲೇಜ್ ಗೆ ವರ್ಗವಾದರು.ಅನಂತರ ಅವರು ೧೯೪೨ರ ವರೆಗೆ ಈ ಕಾಲೇಜಿನ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ದುಡಿದು ೧೯೪೪ರಲ್ಲಿ 'ಧಾರವಾಡದ ಕೆ.ಇ.ಬೋರ್ಡ್‌'ನ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡು ಅವರ 'ಆರ್ಟ್ಸ್ ಕಾಲೇಜ್' ಗೆ 'ಪ್ರಾಂಶುಪಾಲಕ'ರಾಗಿ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. 'ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯನವರು' ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಾಗಿ ಅವಿಶ್ರಾಂತವಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಹಾಗೂ ಅವರ ಪ್ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಾದ 'ಮಾಸ್ತಿ', 'ಕುವೆಂಪು', 'ಎಸ್.ವಿ.ರಂಗಣ್ಣ', 'ತೀ.ನಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ', 'ಜಿ.ಪಿ.ರಾಜರತ್ನಂ', 'ಡಿ.ಎಲ್. 'ನರಸಿಂಹಚಾರ್' ಮುಂತಾದವರಿಗೆ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿದರು. ಅವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಉತ್ತಮ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಸೀರಿಸ್ ಜನರೇಟರ್)
ಆರ್ಮೆಚರ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ ಉಂಟಾದ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಇಳಿತವನ್ನು ಬಾಹ್ಯ ರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ ಅಂತರ್ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣ ರೇಖೆಗಳು ಸಿಗುವುವು. ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿ ಕ್ಷೇತ್ರದ ನಿರೋಧತೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್ ನಾಟಕ
ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್:- ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ರುದ್ರ ನಾಟಕ. ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳ ಕಥೆ ಪುರಾಣ ಪುರುಷರನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು. ಅಂಥ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಏಜಾಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನಾಟಕ. ಆ ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆದವನು ಸಾಫೋಕ್ಲೀಸ್; ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದ ಮಹಾ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ. ಸುಮಾರು ೨,೪೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದ. ನಮ್ಮ ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳು, ಘಟನೆಗಳು ಆ ನಾಟಕದಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತವೆ. ಆ ನಾಟಕವನ್ನು ಓದಿ ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ’ಶ್ರೀ’ ಅವರು, ಅದನ್ನು ಆಧರಿಸಿಕೊಂಡು ’ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್’ ನಾಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಮಹಾಭಾರತದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಒಬ್ಬ. ಈತನನ್ನು ಕುರಿತದ್ದು ಈ ನಾಟಕದ ಕಥೆ. ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ. ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ನಾಯಕ ದುರ್ಯೋಧನನ ಮರಣದಿಂದ ಪಾಂಡವರ ಮೇಲೆ ಈತನಿಗೆ ಬಹಳ ಕೋಪವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆ ಕೋಪದಲ್ಲಿಯೇ ಅರ್ಧರಾತ್ರಿ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡವರ ಪಾಳಯಕ್ಕೆ ನುಗ್ಗಿ, ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಅನೇಕ ಪಶುಗಳು, ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಹೆಂಗಸರನ್ನೂ ಕೊಂದು, ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅನಂತರ ನಿದ್ರೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಮಕ್ಕಳನ್ನು, ಹೆಂಗಸರನ್ನು ತನ್ನಂಥ ವೀರ ಕೊಂದದ್ದು ಹೇಡಿತನ ಎನಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ಪಾಪದ ಕೆಲಸ ಎಂದೂ ತಿಳಿಯುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ಅಶ್ವತ್ಥಾಮ ಬಹಳ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಕೊನೆಗೆ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗಾಗಿ ’ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನ್’ ನಾಟಕವೂ ಒಂದು ರುದ್ರನಾಟಕವೇ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಜನರೇಟರ್)
ಇದರಲ್ಲಿ ಶಂಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ಎಂಬ ಎರಡು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಧ್ರುವದಲ್ಲೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾದ ಶ್ರೇಣಿ ಮತ್ತು ಶಂಟ್ ಸುರುಳಿಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಆರ್ಮೆಚರಿಗೆ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲೂ ಇನ್ನೊಂದು ಸಮಾಂತರವಾಗಿಯೂ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಇದರ ವಿಶಿಷ್ಟಗುಣಗಳು ಶಂಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ಜನರೇಟರಿನ ಗುಣಗಳೆರಡರ ನಡುವೆ ಇವೆ. ಶಂಟ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದಾಗಿ ಹೊರೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ನಿಶ್ಚಿತ ವೋಲ್ಟೇಜಿಗೆ (ರೇಟೆಡ್ ವೋಲ್ಟೇಜ್) ಸಮವಿರುತ್ತದೆ. ಹೊರೆಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದಾಗ ಶಂಟ್ ಸುರುಳಿಯಿಂದಾಗಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗಲು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿ ಸುರುಳಿಯಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಎಳಸುತ್ತದೆ. ಶ್ರೇಣಿ ಸುರುಳಿ, ಶಂಟ್ ಸುರುಳಿಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾಗಿದ್ದರೆ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು. ಶಂಟ್ ಮತ್ತು ಶ್ರೇಣಿಗಳೊಳಗೆ ಒಂದು ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದರೆ ಆಗ ಎಲ್ಲ ಹೊರೆಯಲ್ಲೂ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿರುವುದು. ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣರೇಖೆಗಳು ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿದಂತಿವೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಗೀತಗಳು
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ.ರವರು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಗೀತಗಳು ಎಂಬ ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಹಲವು ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಕವಿತೆಗಳ ಸೊಗಸಾದ ಕನ್ನಡ ಅನುವಾದ. ಸಂಗ್ರಹದ ೬೩ ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ೦೩ ಮಾತ್ರ ಶ್ರೀಯವರ ಸ್ವಂತಕವಿತೆಗಳು. ಕಾಣಿಕೆ ಸ್ವಂತ ಕವಿತೆ. ಅವರು ನ್ಯೂಮನ್ ಕವಿ ಬರೆದ 'Lead Kindly Light' ಎಂಬ ಕವಿತೆಯನ್ನು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಅನುವಾದ ಮಾಡಿದ `ಕರುಣಾಳು ಬಾ ಬೆಳಕೆ' ಎಂಬ ಕವನ ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಜನರೇಟರ್)
ಶಂಟ್ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ನಿಯಂತ್ರಣ (ವೋಲ್ಟೇಜ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಶನ್) ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಇದು ಪ್ರವಾಹ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ (ಪವರ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್‌) ಅನುಪಯುಕ್ತ. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವಿಧಿಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ (ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಸರ್ಕ್ಯುಟ್ಸ್‌) ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಶ್ರೇಣಿ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕವನ್ನು ವೋಲ್ಟೇಜ್ ನಿಯಂತ್ರಕ (ವೋಲ್ಟೇಜ್ ರೆಗ್ಯುಲೇಟರ್) ಅಥವಾ ವರ್ಧಕವಾಗಿ (ಬೂಸ್ಟರ್) ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಸ್ಥಿರ ಪ್ರವಾಹ (ಕಾನ್‍ಸ್ಟೆಂಟ್ ಕರೆಂಟ್) ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕವಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಬೇಕಾದಂತೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳನ್ನು ಪ್ರವಾಹ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಪ್ರವಾಹ ಮಂಡಲಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರಚೋದಿತ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಇವನ್ನು ಆಲ್ಟರ್ನೇಟರುಗಳ ಪ್ರಚೋದಕಗಳಾಗಿಯೂ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀಯವರಿಗೆ ೧೯೩೮ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಕೆಲಸಕ್ಕಾಗಿ ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರು `ರಾಜ ಸೇವಾಸಕ್ತ' ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ 'ಗುಲಬರ್ಗಾ'ದಲ್ಲಿ ನಡೆದ '೧೪ನೇ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮ್ಮೇಳನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ'ರಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗೂ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತಿನ ಉಪಾಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅದರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸಿದರು. ಹೀಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವಿತ ಕಾಲವನ್ನು ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀ ಅವರನ್ನು `ಕನ್ನಡದ ಕಣ್ವ' ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಸಮ್ಮಿಶ್ರ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕ (ಕಾಂಪೌಂಡ್ ಜನರೇಟರ್)
ಸಮಾಂತರ ಕ್ರಿಯೆ (ಪ್ಯಾರಲಲ್ ಆಪರೇಶನ್): ಎರಡು ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳನ್ನು ಸಮಾಂತರವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಬಹುದು. ಸಮಾಂತರ ಕ್ರಿಯೆಗೆ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಅವನ್ನು ಒಳಪಡಿಸಿದಾಗ ಅವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಹೊರೆಯ ಅಂಶಗಳು ಆಯಾ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕದ ಬಾಹ್ಯಗುಣರೇಖೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿವೆ. ಎರಡೂ ವಿದ್ಯುಜ್ಜನಕಗಳ ಅಂತಿಮ ವೋಲ್ಟೇಜುಗಳು ಸಮವಿರುವುದರಿಂದ ಅಧಿಕ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಆರ್ಮೆಚರಿನಿಂದ ಕಡಿಮೆ ವೋಲ್ಟೇಜಿನ ಆರ್ಮೆಚರಿಗೆ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ಸಮತೋಲನ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡೂ ಬಾಹ್ಯಗುಣರೇಖೆಗಳು ಒಂದೇ ತೆರನಾಗಿದ್ದರೆ ಆಗ ಸಮಾಂತರ ಕಾರ್ಯ ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗುವುದು ಮತ್ತು ಹೊರೆ ಸಮಸಮವಾಗಿ ಹಂಚಿಹೋಗುವುದು.
ಆರ್ಮೆಚರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಧ್ರುವಗಳ ಕಾಂತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಕಾಂತತ್ವ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಆರ್ಮೆಚರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಧ್ರುವಗಳ ಕಾಂತಶಕ್ತಿಯ ಕೆಲವಂಶ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಉಳಿದ ಅಂಶ ತನ್ನ ಮೂಲ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚದುರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ನಿಧನ
೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ 'ಪ್ರೊ.ಬಿ.ಎಂ.ಶ್ರೀ'ರವರು, 'ಧಾರವಾಡ'ದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೇ ನಿಧನರಾದರು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಆರ್ಮೆಚರ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ಪರಿವರ್ತನೆ (ಕಾಮ್ಯುಟೇಷನ್): ಆರ್ಮೆಚರಿನ ಯಾವೊಂದು ಸುರುಳಿ ಧನಧ್ರುವದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಒಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ ಋಣಧ್ರುವದ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇನ್ನೊಂದು ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲೂ, ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ದ್ವಿಮುಖ ಅಥವಾ ವ್ಯುತ್ಕ್ರಮ ಪ್ರವಾಹದ ವೋಲ್ಟೇಜ್. ಆದರೆ ಹೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುವ ಪ್ರವಾಹ ಏಕಮುಖವಾಗಿರುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಪರಿವರ್ತಕವನ್ನು (ಕಾಮ್ಯುಟೇಟರ್) ಆರ್ಮೆಚರಿಗೆ ಹೊಂದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹೀಗೆ ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ದ್ವಿಮುಖವಾಗಿ ಉಂಟಾದರೆ, ಪ್ರವಾಹ ಹೊರೆಯ ಮೂಲಕ ಏಕಮುಖವಾಗಿ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದರ ಹೆಸರು ಪರಿವರ್ತನೆ (ಕಾಮ್ಯುಟೇಷನ್).
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಡಿ ಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ನ ಚಿತ್ರ
ಪ್ರಾರಂಭಕ: ಜಡಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಏಕಮುಖ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಮೋಟಾರಿಗೆ (ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರ್) ಗಿ ವೋಲ್ಟ್‌ ವಿದ್ಯುತ್ ವೋಲ್ಟೇಜನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದರೆ ಅದರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ, ಮೋಟಾರ್ ಜಡಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅದರ ಇb, ವಿರೋಧಿ ವಿದ್ಯುತ್ ವಾಹಕ ಬಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಲಾರದು. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಮೋಟಾರಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಹರಿಯಬೇಕಾದ Iಜಿ ಚಿmಠಿs ಗಿಂತ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 50 ಅಶ್ವಸಾಮರ್ಥ್ಯ 220 ವೋಲ್ಟ್‌ ಡಿಸಿ ಮೋಟಾರಿಗೆ ಅಳವಡಿಸಬೇಕಾದ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಗಿ=220 ವೋಲ್ಟುಗಳು ಮೋಟಾರಿನ ನಿರೋಧ (ರೆಸಿಸ್ಟೆನ್ಸ್‌) ಡಿಚಿ = 0.2 ಓಮ್. ಆಗ ಮೋಟಾರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರವಾಹ ಆದ್ದರಿಂದ ನಾವು ಮೋಟಾರನ್ನು ಚಲನೆ ಮಾಡಬೇಕಾದಾಗ ಅದರ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವಂತೆ ತಕ್ಕ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಬೇಕು. ಇದರ ಹೆಸರು ಪ್ರಾರಂಭಕ (ಸ್ಟಾರ್ಟರ್). ಚಿತ್ರ12ರಲ್ಲಿ ಶಂಟ್ ಮೋಟಾರಿನ ಪ್ರಾರಂಭಕವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಡಿ1, ಡಿ2, ಡಿ3, ... ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಿರೋಧಕಗಳು. ಊ ಕೈಯ ಮೂಲಕ ಒಂದು ವಿದ್ಯುತ್ ತಂತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಇದು oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಮೋಟಾರು ಜಡಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೂ, oಟಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಪುರ್ಣ ಚಲನೆಯಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೋಟಾರನ್ನು ಚಲನೆಗೆ ತರಬೇಕಾದಲ್ಲಿ ಊ ಕೈಯನ್ನು ಮೊದಲು 1ನೆಯ ಗುಂಡಿಯ ಮೇಲೆ ತಳ್ಳಿ, ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲಾನಂತರ 2ನೆಯ ಗುಂಡಿಗೆ ತಳ್ಳಿ, ಕ್ರಮೇಣ oಟಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತರಬೇಕು. ಒಂದು ಮೃದುಕಬ್ಬಿಣದ ಚೂರು ಆಯನ್ನು ಊಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಊ ಕೈಗೆ S ಎಂಬ ಒಂದು ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ಜೋಡಣೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಊ ಕೈ oಟಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿರುವಾಗ ಈ ಸ್ಪ್ರಿಂಗು ಅದನ್ನು oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ತರಲು ಎಳೆಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಓಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಊಗೆ ಜೋಡಿಸಿರುವ ಆಯನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಹಿಡಿದು, ಊ ಕೈ oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ಮೋಟಾರಿನ ಅಯಸ್ಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ, ಓಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತದಲ್ಲಿಯೂ ಹರಿಯುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಟಾರಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಗಿ ತಪ್ಪಿದಲ್ಲಿ. ಓಗಿಯ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲ ಇಲ್ಲವಾಗಿ ಊ ಕೈ oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಧಾವಿಸದೆ ಊ ಕೈ oಟಿ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ನಿಂತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಪುನಃ ಗಿ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಬಂದಾಗ ಮೋಟಾರಿಗೆ ಅಪಾಯ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಮೋಟಾರಿನ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಮೋಟಾರಿನ ವೇಗ ಬಹಳ ಜಾಸ್ತಿಯಾದಾಗ್ಯೂ ಓಗಿಯ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಊ ಕೈ oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಧಾವಿಸಿ ಮೋಟಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ S ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್, ಆ ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಓಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಔಐ ಎಂಬ ಇನ್ನೊಂದು ಅಯಸ್ಕಾಂತವನ್ನೂ ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೋಟಾರಿನ ಆರ್ಮೆಚರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಲೀ ಮೋಟಾರಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ (ಅಂದರೆ Iಜಿ ಗಿಂತ) ಜಾಸ್ತಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹ ಹರಿಯಲು ತೊಡಗಿದರೆ, ಔಐ ಅಯಸ್ಕಾಂತದ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲ ಜಾಸ್ತಿಯಾಗಿ ಅದು ಖ ಮೃದು ಕಬ್ಬಿಣದ ತುಂಡನ್ನು ಎಳೆದು ಅ ಗುಂಡಿಗೆ ತಗಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿ ಆದಾಗ ಓಗಿಯಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಹು ಭಾಗ Pಕಿಅಃ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಓಗಿಯ ಆಕರ್ಷಣಬಲ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ, ಊ ಕೈ oಜಿಜಿ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ ಮೋಟಾರಿಗೆ ಅಧಿಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಒದಗಬಹುದಾದ ಆಪತ್ತನ್ನು ಔಐ ಅಯಸ್ಕಾಂತ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿರುವ ಉಪಕರಣಗಳ ಸಮೂಹದ ಹೆಸರು ಪ್ರಾರಂಭಕ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಣಿ ಮೋಟಾರಿನ ಪ್ರಾರಂಭಕದಲ್ಲಿ ಓಗಿ ಅಯಸ್ಕಾಂತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿದೆ. ಇದು ಶಂಟ್ ಮೋಟಾರಿನ ಪ್ರಾರಂಭಕದಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಕೆಲಸಮಾಡಿ, ವೋಲ್ಟೇಜ್ ಇಲ್ಲದಿರುವಾಗ ಮೋಟಾರನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಿ. ಎಂ. ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ಶ್ರೀಕಂಠಯ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳು ವರ್ಗ:೧೮೮೪ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೪೬ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಏಕೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ದುಡಿದ ಮಹನೀಯರು
ವಿದ್ಯುತ್ ಜನಕ
ಡಿ ಸಿ ಮೋಟಾರ್‌ನ ಚಿತ್ರ
ಚಿತ್ರ14ರಲ್ಲಿ ಇದೇ ಪ್ರಾರಂಭಕದಲ್ಲಿ ಔಐ ಅಯಸ್ಕಾಂತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವ ರೀತಿ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇದು ಶಂಟ್ ಮೋಟಾರಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಪ್ರಮಾಣ ಸಂಯೋಜಿತ ಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಧಿಕವಾದಾಗ ಮೋಟಾರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಯಂತ್ರಗಳು ಜನಕ
ಧೂಪ ಎಣ್ಣೆ
ಧೂಪ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಧೂಪ ಮರದ ಬೀಜದಿಂದ ತೆಗೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧೂಪ ಮರವನ್ನು ಇನ್ ಸಾಲ್ ಧೂಪ, (saldhupa), ದಾಮರ್ (Damar) ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಧೂಪಮರ ಡಿಪ್ಟೆರೊಕಾರ್ಪೆಸಿ (Diptero carpaceae) ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಮರ. ಇದರ ಸಸ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಹೆಸರು ವೆಟೆರಿಯ ಇಂಡಿಕ(veteria indica).
===ಭಾರತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಧೂಪ ಮರದ ಸಾಧಾರಣ ಹೆಸರು ===
ಭಾರತ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಪ್ರಾಂತಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ದಿಂದ ಕೇರಳ ದವರೆಗೆ ಇರುವ ಪಶ್ಚಿಮ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಣಿವೆ,  ಪರ್ವತಪಾದ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. . ಇನ್ನೂ ಪಶ್ಚಿಮ ತೀರ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಕುರುಂಬು (ಎತ್ತರದಲ್ಲಿನ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಪ್ಪಟೆ ಭೂಮಿ), ೬೦-೧೨೨೦ ಅಡಿ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿರುವ ಗುಟ್ಟೆ  ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೂ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಒಡಿಶಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವೆಸ್ಟ್ ವಿಂಡಿಸ್ ದ್ವೀಪ ಪ್ರಾಂತ್ಯ ದಲ್ಲಿಯು ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾಗಿರುವ ಅನುಕೂಲವಾದ ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆ ಗರಿಷ್ಠವಾಗಿ ೩೫-೩೮ ೦< /sup> C, ಕನಿಷ್ಠವಾಗಿ ೧೨.೨-೧೮ ೦C ಇರಬೇಕು. ಮಳೆ ೨೦೦ ಮಿ.ಮೀ.ರಿಂದ ೫೦೦ ಮಿ.ಮೀ.ಗಳು ಇರಬೇಕು.
ಮರ
ಧೂಪದ ಮರವನ್ನು ಇಂಡಿಯನ್ ಕೊಪಲ್ (indian copal) ಮರ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ದೊಡ್ಡ ಗಾತ್ರದ, ಸುಂದರವಾದ ನಿತ್ಯ ಹರಿದ್ವರ್ಣದ ಮರ. ೧೫ ಮೀಟರುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಮರಮುಟ್ಟನ್ನು ಬೆಂಕಿಪೆಟ್ಟಿಗೆ, ಪದರಹಲಿಗೆ(plywood) ತಯಾರು ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಎಲೆಗಳು ಔಷಧ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಮರದ ತೊಗಟೆಯನ್ನು ಗರ್(gur) ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮರದ ಅಂಟು/ರಾಳ(resin)ವನ್ನು ವಾರ್ನಿಷ್, ಮೇಣದ ಬತ್ತಿ, ಹಚ್ಚು ಮದ್ದು ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಹಣ್ಣು-ವಿತ್ತನ
ಹೂಗಳು ವಿಕಸಿಸುವ ಸಮಯ ಜನವರಿ-ಮಾರ್ಚಿ ತಿಂಗಳುಗಳು. ಪುಷ್ಪಗಳು ಬೆಳ್ಳಗೆ ಪರಿಮಳ ಭರಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ಮೇ-ಜುಲೈ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ವಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಹಣ್ಣು ದಪ್ಪಗಿದ್ದು, ನಿಡುನಾಲ್ಮೂಲೆ ಆಗಿ ಇಲ್ಲವೆ ಗೋಲಾಕಾರವಾಗಿ, ಭರಣಿ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಪೋಟ ಹಣ್ಣಿನ ತರಹ  ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಪರಿಮಾಣ 6X4 ಸೆಂ.ಮೀ. ಒಂದು ಮರದಿಂದ ೪೦೦-೫೦೦ಕಿಲೋಗಳ ಹಣ್ಣು ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೀಜಗಳು ೪೭% ಇರುತ್ತದೆ. ಹಣ್ಣು ಪಕ್ವವಾದಾಗ ಕಂದು ಬಣ್ಣ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ತೇವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶೇಕಡದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಬೀಜಗಳ ತೇವ ಪ್ರತಿಶತ ೫-೬ % ಬರೋವರೆಗೆ  ಚೆನ್ನಾಗಿ ಒಣಗಿಸಬೇಕು. ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿ ೧೯-೨೩%ವರಗೆ ಎಣ್ಣೆ /ಕೊಬ್ಬು ಇರುತ್ತದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ೫ ಸಾವಿರ, ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ೭ ಸಾವಿರ ಟನ್ನು ಬೀಜಗಳನ್ನು  ಶೇಖರಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ  ಅವಕಾಶವಿದೆ.
ಬೀಜಗಳ ಶೇಖರಣೆ/ಉತ್ಪಾದನೆ
ವೊದಲು ಶೇಖರಣೆ ಮಾಡಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಬಯಲು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಒಣಗಿಸಿ, ಬೀಜಗಳಲ್ಲಿರುವ  ತೇವ ೫-೬% ಬರುವ ತನಕ ಒಣಗಿಸಬೇಕು. ಒಣಗಿದ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಗಾಣ, ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನುಗ್ಗಿಸಿ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಾಣ,ರೋಟರಿ ಮತ್ತು ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರು ಯಂತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿ ಎಣ್ಣೆ ತೆಗೆದ ಮೇಲೆ ಬರುವ ಹಿಂಡಿ ಯಲ್ಲಿ ೬-೧೦% ವರೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಎಣ್ಣೆ ಉಳಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಸಾಲ್ವೆಂಟ್ ಪ್ಲಾಂಟಲ್ಲಿ ತೆಗೆಯುತ್ತಾರೆ. ಎಕ್ಸುಪೆಲ್ಲರುನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದಾಗ ಎಣ್ಣೆ ೭-೮% ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುತ್ತದೆ, ಉಳಿದಿದ್ದು ಹಿಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ.
ಎಣ್ಣೆ
ಧೂಪ ಎಣ್ಣೆ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಇದ್ದು ಅರಿಶಿನ ವರ್ಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಪರಿಮಳಯುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ೫೦-೫೫% ವರೆಗೆ ಸಂತೃಪ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಿಯರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ೩೮.೦-೪೫%, ಮತ್ತು  ಪಾಮಿಟಿಕ್ ಆಮ್ಲ ೧೦-೧೩% ತನಕ ಇರುತ್ತವೆ. ಸಂತೃಪ್ತ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳು ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಧೂಪದ ಎಣ್ಣೆ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣೋಗ್ರತೆಯಲ್ಲಿ ಘನರೂಪದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರಿಂದ ಧೂಪ, ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಧೂಪದ ಕೊಬ್ಬು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಧೂಪ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಏಕ ದ್ವಿಬಂಧವುಳ್ಳ ಒಲಿಕ್ ಆಮ್ಲ ೪೨.೦-೫೦.೦ ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ದ್ವಿಬಂಧಗಳಿರುವ ಲಿನೊಲೆನಿಕ್ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲ೦.೫% ವರೆಗೆ ಗೊಚರಿಸುತ್ತದೆ..
ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಎಣ್ಣೆ-ಭೌತಿಕ ಧರ್ಮಗಳು
ಸೋಸ್ಯೊ
ಸೋಸ್ಯೊ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದ ಸ್ವದೇಶಿ ಚಳುವಳಿಯ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ. ಮೋಹ್ಸೀನ್ ಹಜೂರಿ ಸೋಸ್ಯೊವನ್ನು ೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಯುಕೆಯ ಪಾನೀಯವಾದ ವಿಮ್ಟೊಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು.
ಸೋಸ್ಯೊ ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಮತ್ತು ಸೇಬಿನ ರಸ ಜೊತೆಗೆ ಜರ್ಮನಿ ಹಾಗೂ ಇಟಲಿಯಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕೆಲವು ಘಟಕಾಂಶಗಳಿರುವ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಪಾನೀಯಗಳು
ಘರಾಣೆ
ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ, ಘರಾಣೆ ಎಂದರೆ ಭಾರತೀಯ ಉಪಖಂಡದಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಘಟನೆಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ. ಇದು ಸಂಗೀತಗಾರರು ಅಥವಾ ನರ್ತಕರನ್ನು ವಂಶ ಅಥವಾ ಶಿಷ್ಯವೃತ್ತಿಯ ಮೂಲಕ, ಮತ್ತು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿಯ ಅನುಸರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧಿಸುತ್ತದೆ. ಘರಾಣೆಯು ಸಮಗ್ರ ಸಂಗೀತಶಾಸ್ತ್ರ ಸಂಬಂಧಿ ವಿಚಾರಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಚಾರಪರಂಪರೆಯು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಒಂದು ಘರಾಣೆಯಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಘರಾಣೆಗೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಘರಾಣೆಗಳು ಮೂರು ಬಗೆಯದ್ದಾಗಿವೆ: ಗಾಯನ ಘರಾಣೆಗಳು, ವಾದ್ಯ ಘರಾಣೆಗಳು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ ಘರಾಣೆಗಳು.
ಗಾಯನ ಘರಾಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಖ್ಯಾಲ್ ಘರಾಣೆಗಳು, ಧ್ರುಪದ್ ಘರಾಣೆಗಳು, ಮತ್ತು ಠುಮ್ರಿ ಘರಾಣೆಗಳು ಎಂದು ಮೂರು ವಿಭಾಗಗಳು. ಖ್ಯಾಲ್‍ನಲ್ಲಿನ ಘರಾಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಮೂಲಹೊಂದಿದೆ. ಮೊಘಲ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಕ್ರಮೇಣ ಪತನವಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಈ ಘರಾಣೆ ಪದ್ಧತಿ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಖ್ಯಾಲ್ ಘರಾಣೆಗಳೆಂದರೆ ಗ್ವಾಲಿಯರ್ ಘರಾಣೆ, ಆಗ್ರಾ ಘರಾಣೆ, ಕಿರಾನಾ ಘರಾಣೆ, ಪಟಿಯಾಲಾ ಘರಾಣೆ, ಇಂದೋರ್ ಘರಾಣೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತ
ಗಾಳಿಗೂಡೊಡೆದ ರೋಗ
ಗಾಳಿಗೂಡೊಡೆದ ರೋಗ
ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಕಾಣಬರುವ ಉಸಿರಾಟ ಸಂಬಂಧಿರೋಗ. ಕಟ್ಟುಸಿರು (ಹೀವ್ಸ), ಗಾಳಿಗೂಡಿನ ಬಿರಿತ (ಅಲ್ವಿಯೋಲಾರ್ ಎಂಫೈಸೀಮ) ಪರ್ಯಾಯನಾಮಗಳು. ಪುಪ್ಪಸದ ಗಾಳಿ ಗೂಡುಗಳ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆ, ಪುಪ್ಪಸಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪೊಳ್ಳುಗಳುಂಟಾಗುವುದು-ಇವು ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಪುಪ್ಪಸದ ಗಾತ್ರ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಟದಲ್ಲಿ ಅಸಮರ್ಪಕತೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ವಾಯುವಿನಿಮಯವೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಸಾಗದು. ರೋಗಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳು ಇನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗಿಲ್ಲ. ಪುಪ್ಪಸದ ಉರಿತ, ಕೂರಾದ ಪಂಗುಸಿರ್ನಾಳದ ಉರಿಯೂತ, ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಕೆಮ್ಮು, ಬೇರೂರಿದ ಪಂಗುಸಿರ್ನಾಳದ ಉರಿಯೂತ ಮುಂತಾದವೂ ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳು. ಸೇವನೆಯ ಏರುಪೇರುಗಳಿಂದಲೂ ಇದು ಬರಬಹುದು. ತೇವಪುರಿತ ವಾತಾವರಣ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸ, ಹೆಚ್ಚಾದ ಆಹಾರ, ಶೀತ ಹಾಗೂ ಬಿರುಗಾಳಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುದುರೆಗಳು ಈ ಬೇನೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ದೂಳಿನಿಂದ ಅವೃತವಾದ ಪರಿಸರದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬನಿ ಇರುವ ಹುಲ್ಲನ್ನು ಮೇಯುವುದರಿಂದಲೂ ಹಸಿಯಾದ ಹಾಗೂ ಬೂಷ್ಟು ಬೆಳೆದಿರುವ ಆಹಾರವನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ರೋಗ ಬರುತ್ತದೆ. ತಿಮೋಥಿ ಕೆಂಪು ಕ್ಲೋವರ್, ಕುದುರೆ ಮಸಾಲೆ ಸೊಪ್ಪು ಹಾಗೂ ಇತರ ಜಾತಿಯ ಬೆಳೆಸಿದ ಮೇವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದಲೂ ಈ ಬೇನೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಡಿಕ್ಟಿಯೊಕೆವೊಲಸ್ ಆರ್ನಫೆಲ್ಡಿ ಜಾತಿಯ ಹುಳುಗಳು ಪುಪ್ಪಸದಲ್ಲಿ ಇರುವುದರಿಂದಲೂ ಗಾಳಿಗೂಡೊಡೆದ ರೋಗ ಬರುವುದೆಂಬ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಟು. ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಲಾಯದಲ್ಲಿರುವ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ರೋಗ ಹೆಚ್ಚು. ಹುಲ್ಲುಗಾವಲಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಮೇಯುವ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣದು. ಒಣಹುಲ್ಲು ಹಾಗೂ ಬಾರ್ಲಿಯನ್ನು ಮೇಯುವ ಕುದುರೆಗಳಲ್ಲಂತೂ ಈ ಬೇನೆ ಬರುವುದೇ ಇಲ್ಲ. ಒಂದು ರೀತಿಯ ಆಸ್ತಮಾದಿಂದಲೂ ಈ ರೋಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಒಳ್ಳೆಯ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಷ್ಟಾಗಿ ಕಾಣಬರದು. ಆದರೆ ಸ್ಥೂಲಕಾಯದ, ಗಿಡ್ಡಕಾಲಿನ, ದೊಡ್ಡಹೊಟ್ಟೆಯ ಕುದುರೆಗಳು ಈ ರೋಗಕ್ಕೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ತುತ್ತಾಗುತ್ತವೆ. ವಿಪರೀತ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಯಾದ ಆಹಾರ ಸಿಗದೆ ಹೋದರೆ ಅವುಗಳ ಪುಪ್ಪಸ ತನ್ನ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ರೋಗಪೀಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ರೋಗನಿದಾನ
ರೋಗ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಲ್ಬಣಸಿದ ಮೇಲೆಯೆ ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪರಿಣಿತ ಪಶು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಪರೀಕ್ಷೆ ಮಾಡಿಸಿ ರೋಗ ಇದೆಯೊ ಇಲ್ಲವೊ ಎಂಬುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೆನ್ಬೇನ್, ದತ್ತೂರಿ, ಬೆಲಡೊನ ಬೀಜ ಮುಂತಾದ ಮತ್ತು ಬರಿಸುವ ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಗಾಳಿಗೂಡೊಡೆದ ರೋಗವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸಬೇಕು. ಗಾಳಿಗೂಡೊಡೆದ ರೋಗಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ಔಷಧಿಗಳಿಲ್ಲ. ಕುದುರೆಗಳು ಒಮ್ಮೆ ರೋಗಪೀಡಿತವಾದರೆ ಅವನ್ನು ಗುಣಪಡಿಸುವದು ಕಷ್ಟ. ಇದರಿಂದ ರೋಗಬಾರದಂತೆ ಮೊದಲೇ ಎಚ್ಚರ ವಹಿಸುವುದು ವಿಹಿತ. ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಹಗುರಾದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಕೊಡುವುದರಿಂದ, ಅವನ್ನು ಶೀತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸುವುದರಿಂದ, ಮಿತವಾದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಆಹಾರ ಕೊಡುವುದರಿಂದ, ಒಣಗಿದ ಮತ್ತು ಒಳ್ಳೆಯ ಹುಲ್ಲನ್ನು ತಿನ್ನಿಸುವುದರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಫೌಲರನ ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ದ್ರಾವಣ ಹಾಗೂ ಶಾಮಕ ಔಷಧಗಳ (ಸಡೇಟಿವ್್ಸ) ಬಳಕೆಯಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು.
ಗಾಳಿತುಂಬಿದೆದೆ
ಎದೆಗೂಡಿನ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲೂ ಇರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ (ಪ್ಲುರಲ್) ಪೊಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯೋ ಅನಿಲವೋ ತುಂಬಿರುವಿಕೆ (ನ್ಯೂಮೋತೋರಾಕ್್ಸ). ರೋಗದಿಂದ ಇಲ್ಲವೇ ಆಕಸ್ಮಿಕಗಳಿಂದಾದ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿ ಆದದ್ದೆಂದೂ ಫುಪ್ಪುಸಗಳ ರೋಗದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ವೈದ್ಯನೇ ಒಳಕ್ಕೆ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಚುಚ್ಚಿ ಹೊಗಿಸಿ ಆದುದನ್ನು ಕೃತಕವಾದದ್ದೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಹಜವಾಗಿ ಗಾಳಿತುಂಬಿದೆದೆ ಆದಾಗ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ ಪೊಳ್ಳಿನೊಳಕ್ಕೆ ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಫುಪ್ಪುಸದಿಂದ ವಾಯು ನುಗ್ಗುವುದು. ಫುಪ್ಪುಸದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಹತ್ತಿರ ಇರುವ ಕ್ಷಯದ ಗೂಡು ಒಡೆದುಕೊಂಡು ಉಸಿರ್ನಾಳದಲ್ಲಿರುವ ವಾಯು ಪೊಳ್ಳಿನೊಳಕ್ಕೆ ತೂರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಗೂರಲು ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಗಿರುವಂತೆ ಹಿರಿಹಿಗ್ಗಿದ ಗಾಳಿಯುಬ್ಬಟೆಯ (ಎಂಫಿಸೀಮ್ಯಾಟಸ್) ಕಿರುಕೋಶ ಒಡೆದುಕೊಂಡರೂ ಹೀಗಾಗಬಹುದು. ಇನ್ನುಳಿದವರಲ್ಲಿ ಗಾಳಿತುಂಬೆದೆದೆ ಆಗಲು ಎದೆಗೆ ಬಿದ್ದ ಪೆಟ್ಟು, ಇಲ್ಲವೆ ಮುರಿತ ಮುಂತಾದವು ಕಾರಣ. ಆದರೆ ಸಹಜವಾಗಿ ಆಗುವ ಈ ಕಾಯಿಲೆಗೆ 90% ಮಂದಿಯಲ್ಲಿ ಫುಪ್ಪುಸದ ಕ್ಷಯವೇ ಕಾರಣ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಗಾಳಿತುಂಬಿದೆದೆ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ತಲೆದೋರುತ್ತದೆ. ರೋಗಿ ವಿರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವಾಗ ಕೂಡ ಇದು ತಲೆದೋರಬಹುದು. ಆಗ ಎದೆಯ ಪಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದ ಹಾಗೆ ಇರಿವಂಥ ಚಳುಕು, ಉರಿಯಾಗಿ ಉಸಿರಾಡಲು ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಫುಪ್ಪುಸ ಒಡೆಬಿರಿದು ಅದರ ಹೊದಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆ ಹರಿದಿರುತ್ತದೆ. ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ ಪೊಳ್ಳಿನೊಳಕ್ಕೆ ಆಗ ಸಹಜವಾಗಿ ವಾಯು ನುಗ್ಗಿ ಅದೇ ಪಕ್ಕದ ಫುಪ್ಪುಸ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಮುದುರಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಎದೆಯ ನಡುವೆ ಇರುವ ಗುಂಡಿಗೆ ಆಗ ರೋಗವಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದಂತಾಗಿ ಸರಿಯುತ್ತದೆ. ರೋಗಿ ಹೆಜ್ಜೆಹಾಕಲಾರದೆ ಕುಸಿದುಬೀಳುತ್ತಾನೆ. ಹಾಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿಸಿದರೆ ರೋಗದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಮಾಲಿಕೊಂಡು ದಿಂಬಿಗೆ ಒರಗಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸಹಜವಾಗಿ ಆಗುವ ಗಾಳಿತುಂಬಿದೆದೆಯ ಕೆಲವು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಫುಪ್ಪುಸಕ್ಕೂ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಗೂ ನಡುವೆ ಇರುವ ಕಂಡಿ ತೆರೆದೇ ಇರುವುದರಿಂದ ರೋಗಿ ಉಸಿರಾಡಿದಂತೆಲ್ಲ ಸಿಳ್ಳೆಹಾಕುವ ಸದ್ದಾಗುವುದು. ಆಗ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ ಪೊಳ್ಳಿನಲ್ಲಿ ಒತ್ತಡ ಶೂನ್ಯವಾಗಿದ್ದುದು ವಾಯುವಿನ ಒತ್ತಡದ ಸಮಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರಲ್ಲಿ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ ಹರಿದ ಚೂರು ಕವಾಟದಂತಾಗಿ ಫುಪ್ಪುಸದಿಂದ ಅಳ್ಳೆಪೊರೆಯ ಪೊಳ್ಳಿನೊಳಕ್ಕೆ ವಾಯು ತೂರಲು ಬಿಟ್ಟು ವಾಯು ಹಿಂತಿರುಗಲು ಬಿಡದಂತಾಗುವುದು. ಆಗ ಪೊಳ್ಳಿನೊಳಗಿನ ಒತ್ತಡ ವಿಪರೀತ ಹೆಚ್ಚಿ ಉಸಿರಾಟಕ್ಕೆ ಬಲು ತೊಡಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೂಡಲೇ ಎದೆಗೆ ತೂತುಸೂಜಿ ಚುಚ್ಚಿ ವಾಯುವನ್ನು ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಶಮನವಾಗುವುದು.
ಫೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಫೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಡೇವಿಡ್ ಫ಼ಿಂಚರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ೧೯೯೯ರ ಒಂದು ಅಮೇರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬ್ರ್ಯಾಡ್‌ ಪಿಟ್‌, ಎಡ್ವರ್ಡ್ ನಾರ್ಟನ್ ಮತ್ತು ಹೆಲೆನಾ ಬಾನಮ್ ಕಾರ್ಟರ್ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಚಕ್ ಪೌಲಾನಿಕ್‍ರ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ೧೯೯೬ರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಮೇಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿದೆ. ನಾರ್ಟನ್ ತನ್ನ ದೈಹಿಕ ಶ್ರಮವಿಲ್ಲದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಅತೃಪ್ತನಾದ, ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವನು ಸಾಬೂನು ಮಾರಾಟಗಾರ ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನ ಜೊತೆ ಒಂದು ಕದನದ ಸಂಘವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವನೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಒಬ್ಬ ದಿಕ್ಕಿಲ್ಲದ ಮಹಿಳೆ ಮಾರ್ಲಾ ಸಿಂಗರ್‌ಳೊಂದಿಗೆ (ಬಾನಮ್ ಕಾರ್ಟರ್) ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಫ಼ಾಕ್ಸ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ ಲೌರಾ ಜ಼ಿಸ್ಕಿನ್ ಪೌಲಾನಿಕ್‍ರ ಕಾದಂಬರಿಗೆ ಕರಾರು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಜಿಮ್ ಅಲ್ಸ್‌ರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಿದರು. ಕಥೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಅವರ ಉತ್ಸಾಹದ ಕಾರಣದಿಂದ ಫ಼ಿಂಚರ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅವರು ಅಲ್ಸ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಕಥೆಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಪಾತ್ರವರ್ಗ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಇತರರಿಂದ ಚಿತ್ರಕಥಾ ಸಲಹೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ನಡುವಿನ ಸಂಘರ್ಷ ಈ ಚಿತ್ರದ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ಅಹಿತಕರಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗದಂತೆ ಮಾಡಲು, ಫ಼ಿಂಚರ್ ಪೌಲಾನಿಕ್‍ರ ಕಾದಂಬರಿಯ ಸಲಿಂಗಕಾಮಿ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕನು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಯಾದ ವಾಹನ ವಾಪಸಾತಿ ತಜ್ಞನ ಕೆಲಸ ಮತ್ತು ಸ್ವತ್ತುಗಳಿಂದ ಅತೃಪ್ತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲಿ ವೃಷಣದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ರೋಗಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿರುವವನಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ತನ್ನ ನಿದ್ರಾಹೀನತೆಯಿಂದ ಗುಣವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವನ ಆನಂದವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಸೋಗುಗಾರ್ತಿಯಾದ ಮಾರ್ಲಾ ಸಿಂಗರ್ ಕಲಕುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ತಾವು ಯಾವ ಗುಂಪುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ವಿಭಜಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ವ್ಯವಹಾರದ ಪ್ರವಾಸದಿಂದ ಮನೆಗೆ ವಾಪಸಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ, ನಿರೂಪಕನು ಸಾಬೂನು ಮಾರಾಟಗಾರನಾದ ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ. ನಿರೂಪಕನು ಮನೆಗೆ ವಾಪಸಾದಾಗ ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮಂಟ್ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ವಸ್ತುಗಳು ಒಂದು ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ ನಾಶವಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಪಂಚಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ನಷ್ಟದಿಂದ ನಿರಾಶನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಸಹಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಲಾಳನ್ನು ಕೇಳಬಾರದೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ಅವನು ಟೈಲರ್‌ಗೆ ಕರೆಮಾಡಿ ಅವರಿಬ್ಬರು ಒಂದು ಬಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ. ನಿರೂಪಕನು ಕೊಳ್ಳುಬಾಕತನಕ್ಕೆ ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಟೈಲರ್ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ವಾಹನ ನಿಲ್ದಾಣದಲ್ಲಿ ತನಗೆ ಹೊಡೆಯುವಂತೆ ಅವನು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವರಿಬ್ಬರು ಮುಷ್ಟಿ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನಿರೂಪಕನು ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ದೊಡ್ಡ, ಜೀರ್ಣವಾದ, ಟೈಲರ್‌ನ ಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುತ್ತಾನೆ. ಅವರು ಬಾರ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೊಡೆದಾಟಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಪುರುಷರ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಬಾರ್‌ನ ನೆಲಮನೆಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗಿ ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಕದನ ಸಂಘವನ್ನು ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸದಸ್ಯರು ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಹೊಡೆದಾಡಲು ಈ ಗುಂಪು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ.
ಬೇಗನೇ, ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಕದನ ಸಂಘಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳಲು ಶುರುವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಬೆಂಬಲ ಗುಂಪಿನಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕನು ಹಿಂದೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದ, ವೃಷಣದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಇರುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ ರಾಬರ್ಟ್ ಪಾಲ್ಸನ್ ಸೇರಿದಂತೆ, ಹೊಸ ಸದಸ್ಯರು ಸಾಮೂಹಿಕವಾಗಿ ಸೇರಲು ಶುರುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಟೈಲರ್ ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರನ್ನು ನಿರೂಪಕನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಇಲ್ಲದೆಯೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಭೌತಿಕತೆ ವಿರೋಧಿ ಹಾಗೂ ನಿಗಮ ವಿರೋಧಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಹೆಮ್‍ಗೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಆ ಗುಂಪು ವಿಧ್ವಂಸಕತೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕೃತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುತ್ತದೆ. ಇದು ನಿರೂಪಕನನ್ನು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಟೈಲರ್ ತನ್ನನ್ನು ಹೊರಗಿಟ್ಟಿದ್ದಾನೆಂದು ನಿರೂಪಕನು ದೂರಿದಾಗ, ಟೈಲರ್ ಮನೆ ಬಿಡುತ್ತಾನೆ. ತನ್ನ ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮಂಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್ ಸ್ಫೋಟ ಉಂಟುಮಾಡಿದನೆಂದು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ.
ಒಡ್ಡೊಡ್ಡಾದ ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕಾರ್ಯದ ವೇಳೆ ಪೋಲಿಸರು ಪಾಲ್ಸನ್‍ನನ್ನು ಸಾಯಿಸಿದಾಗ, ಯೋಜನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ನಿರೂಪಕನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಟೈಲರ್ ಭೇಟಿಕೊಟ್ಟ ನಗರಗಳನ್ನು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಒಂದು ನಗರದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಹೆಮ್‍ನ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯನು ನಿರೂಪಕನನ್ನು "ಮಿ. ಡರ್ಡನ್" ಎಂದು ಸಂಬೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ನಿರೂಪಕನು ಮಾರ್ಲಾಗೆ ಕರೆಮಾಡಿದಾಗ ಅವಳೂ ಅವನು ಟೈಲರ್ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದಾಳೆಂದು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಟೈಲರ್ ಅವನ ಹೋಟೆಲ್ ಕೋಣೆಯೊಳಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ತಾವು ಒಂದೇ ದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವಗಳೆಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ; ತಾನು ಮಲಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ತಾನು ನಂಬಿದ್ದಾಗ ನಿರೂಪಕನು ಟೈಲರ್‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತಳೆದಿರುತ್ತಾನೆ.
ನಿರೂಪಕನು ಮೂರ್ಛೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದಾಗ, ಅವನು ಋಣವನ್ನು ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಕ್ರೆಡಿಟ್ ಕಾರ್ಡ್ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಟೈಲರ್‌ನ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಮಾರ್ಲಾಳ ಕ್ಷಮೆಬೇಡಿ ಅವಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವಳು ಅವನ ವಿರೋಧಾತ್ಮಕ ವರ್ತನೆಯಿಂದ ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಂಡು ಕೇಳಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವನು ಪೋಲೀಸರನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆ ಯೋಜನೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅವನು ಒಂದು ಕಟ್ಟಡಲ್ಲಿನ ಸ್ಫೋಟಕಗಳನ್ನು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಟೈಲರ್ ಅದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮೇಲಿನ ಅಂತಸ್ತಿನಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್ ಅವನಿಗೆ ಬಂದೂಕು ತೋರಿಸಿ ಬೆದರಿಸಿದಾಗ, ತಾನು ಮತ್ತು ಟೈಲರ್ ಒಬ್ಬನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆಂದು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ಅರಿವಾಗಿ ತಾನೇ ಬಂದೂಕು ಹಿಡಿದಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಗೊತ್ತಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನು ತನ್ನದೇ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಗಲ್ಲದ ಮೂಲಕ ಗುಂಡು ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದ ತಾನು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆಂದು ಭಾವಿಸಿ ಟೈಲರ್ ಕೆಳಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ನಿರೂಪಕನು ಟೈಲರ್‌ನ ಮಾನಸಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಜೆಕ್ಟ್ ಮೇಹೆಮ್‌ನ ಸದಸ್ಯರು ಅಪಹರಿಸಿದ ಮಾರ್ಲಾಳನ್ನು ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಕರೆತರುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಫೋಟಕಗಳು ಸ್ಫೋಟಗೊಂಡು ತಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಉರುಳಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕೈಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡು ನಿರೂಪಕ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಲಾ ನೋಡುತ್ತಾರೆ.
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಝಳಕಿ, ಇಂಡಿ, ವಿಜಾಪುರ
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಝಳಕಿ ನಗರದಲ್ಲಿ ೨೦೧೦ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರದ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅಖಿಲ ಭಾರತ ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಮಂಡಳಿ (ನವದೆಹಲಿ)ಯಿಂದ ಮಾನ್ಯತೆ ಪಡೆದಿದೆ.
ಆವರಣ
ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯವು ೨೦ ಎಕರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಆವರಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಕೇಟ್, ಟೆನ್ನಿಸ್, ಕಾಲ್ಚಂಡು ಮೈದಾನ ಇದೆ.
ಫೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಿಷಯಗಳು
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಪ್ರೌಢತ್ವಕ್ಕೆ ಬರುವ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡೇವಿಡ್ ಫ಼ಿಂಚರ್ ಹೇಳಿದರು.
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಝಳಕಿ, ಇಂಡಿ, ವಿಜಾಪುರ
ಗ್ರಂಥಾಲಯ
ಗ್ರಂಥಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಸಾವಿರಾರು ಎಲ್ಲ  ವಿಭಾಗದ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು  ಹೊಂದಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೈನಿಕ, ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಉಂಟು. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಾಗೂ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ.
ಫೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಿಷಯಗಳು
ನಿರೂಪಕನು ಗೊಂದಲಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಕೋಪವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಅವನು ತನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ, ನೀಚ್‍ವಾದಿ ಏಬರ್‌ಮೆಂಚ್ ಆದ, ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಟೈಲರ್ ನಿರೂಪಕನು ಬಯಸಿದ ಎಲ್ಲವೂ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಅವನು ಅನುಭೂತಿಯುಳ್ಳವನಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ಅವನ ಜೀವನದಲ್ಲಿನ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ನೆರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಶುಭ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹಕರವಾಗಲಿದೆಯೆಂದು ಚಿಂತಿಸಿದರಾದರೂ, ಅಶುಭಕರ ಅಂಶವನ್ನು ಮೃದುಗೊಳಿಸಲು ಹಾಸ್ಯವನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಫ಼ಿಂಚರ್ ಅದನ್ನು ಹಾಸ್ಯಮಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರದ್ರೋಹಕರವಾಗಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ ಅಲ್ಸ್ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಣಯಪ್ರಧಾನ ಹಾಸ್ಯವೆಂದು ವರ್ಣಿಸಿದರು. ನಿರೂಪಕನು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಲಾ ಸಿಂಗರ್‌ಳೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವಳಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾನೆ. ಮಾರ್ಲಾ ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ವ್ಯಾಮೋಹಕ ಹಾಗೂ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾದಿ ಸಂಭವವಾಗಿರುತ್ತಾಳೆ, ಆದರೆ ನಿರೂಪಕನು ಟೈಲರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹಬೆಳೆಸಿದರೆ ಬರುವ ಹೊಸತನ ಮತ್ತು ಪ್ರಚೋದನವನ್ನು ಆಲಿಂಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ಸರಕಾರಿ ಪಾಲಿಟೆಕ್ನಿಕ್ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಝಳಕಿ, ಇಂಡಿ, ವಿಜಾಪುರ
ಪ್ರವೇಶ
ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು
ಫೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ವಿಷಯಗಳು
ತಾನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಟೈಲರ್‌ನನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇನೆಂದು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ತಕ್ಷಣ ಅರಿವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ತಾನು ಶಕ್ತಿಯುತವೆನಿಸಬೇಕೆಂಬ ದಾರಿಯಾಗಿ ಕದನ ಸಂಘಗಳನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪ್ರಚಾರಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ನಿರೂಪಕನ ದೈಹಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನ ರೂಪವು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಕನಂತೆ ಟೈಲರ್ ವಾಸ್ತವದ ಹೊಡೆದಾಟಗಳ ನೈಜ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾನಾದರೂ, ಅವನು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಮೌಲ್ಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ ನಾಶಮಾಡುವ ನಿರಾಕರಣವಾದಿ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರಾಕೃತ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುವ ಅವನ ಹಠಾತ್ ಸ್ವಭಾವವು ನಿರೂಪಕನಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೇಹೆಮ್ ಯೋಜನೆಯ ಸದಸ್ಯರಿಗೆ ವ್ಯಾಮೋಹಕ ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನಾತ್ಮಕವೆನಿಸುತ್ತವೆ. ಟೈಲರ್‌ನ ಉಪಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಧಾನಗಳು ಅಮಾನವೀಯವಾಗುತ್ತವೆ. ನಿರೂಪಕನು ಟೈಲರ್‌ನಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಸಂಘರ್ಷದ ತನ್ನತನಗಳ ನಡುವಿನ ರಾಜಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬರುತ್ತಾನೆ.
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ "ಇತಿಹಾಸದ ನಡುವಿನ ಮಕ್ಕಳಾಗಿ" ಹೊಸ ಪೀಳಿಗೆಯ ತಲ್ಲಣವನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾಹೀರಾತಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯು ಸಮಾಜದ "ಸಂತೋಷದ ಬಾಹ್ಯ ಸೂಚಕ"ಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಅನುಸರಣೆಯಾದ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಂತೋಷದ ಬದಲು ಭೌತಿಕ ಸರಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಅನಗತ್ಯ ಬೇಟೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರವು ಗೂಚಿ, ಕ್ಯಾಲ್ವಿನ್ ಕ್ಲೈನ್ ಮತ್ತು ವೋಕ್ಸ್‌ವಾಗನ್ ನ್ಯೂ ಬೀಟಲ್‍ನಂತಹ ಗ್ರಾಹಕ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ.
ಕದನ ಸಂಘಗಳ ಹಿಂಸಾಚಾರವು ಹೊಡೆದಾಟವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವೈಭವೀಕರಿಸುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ತಾವು ಬೇರೆ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಡವಾಗಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳು ಅನಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವ ಕಾರ್ಯಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಕೊಂಡಿರುವ ಪ್ರಚೋದನೆಗೆ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಹೊಡೆದಾಟಗಳು ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಹಿಂಸೆಯಾಗಿ ವಿಕಸನವಾದಾಗ, ಚಿತ್ರವು ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ತರ್ಕವನ್ನು ಬರಿ ಅರ್ಧ ಒಪ್ಪುತ್ತದೆ; ನಿರೂಪಕನು ದೂರ ಸರಿದು ಡರ್ಡನ್‍ನ ವಿಚಾರಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ರೂಪಿಸಿ ಅದರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಬಿಡುತ್ತದೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಚಕ್ ಪೌಲಾನಿಕ್‍ರ ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಕಾದಂಬರಿಯು ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶನವಾಯಿತು. ಪ್ರಕಾಶನದ ಮೊದಲು ಅದರ ಕರಡಚ್ಚು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯ ಓದುಗರು ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಆ ಕರಡಚ್ಚು ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಓದಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಇತರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಆಸಕ್ತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನಟರೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಳವಿಲ್ಲದ ತೆರೆ ಪಠನಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಅವಧಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಲು ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮೊಟಕಾದ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಫ಼ಾಕ್ಸ್ ೨೦೦೦ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಲಾರಾ ಜ಼ಿಸ್ಕಿನ್ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣವನ್ನು ಕೇಳಿ ಪೌಲಾನಿಕ್‍ರಿಂದ ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು $10,000ಗೆ ಖರೀದಿಸಿದರು.
ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಬರೆಯಲು ಜಿಮ್ ಅಲ್ಸ್ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದಾಗ, ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಅಲ್ಸ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿದರು. ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ನಾಲ್ಕು ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಡೇವಿಡ್ ಫ಼ಿಂಚರ್ ಜ಼ಿಸ್ಕಿನ್‍ರೊಂದಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದರು. ಈ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತಮಗಾದ ಅಹಿತಕರ ಅನುಭವದಿಂದಾಗಿ ಮೊದಲು ಕೆಲಸವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಿಂಜರಿದರು. ಆದರೆ ಮಾತುಕತೆಯಾದ ಮೇಲೆ, ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಫ಼ಿಂಚರ್ ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವರೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರಣ
ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಟೈಲರ್ ಡರ್ಡನ್‍ನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ರಸೆಲ್ ಕ್ರೋವ್ ಹಾಗೂ ಪಿಟ್‍ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯು ಪಿಟ್‍ರಿಗೆ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತು. ಪಿಟ್ ಅಮೇರಿಕನ್$17.5 ಮಿಲಿಯನ್ ಸಂಭಾವನೆಗೆ ನಟಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ಹೆಸರಿಲ್ಲದ ನಿರೂಪಕನ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯು ಅನೇಕ ನಟರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಫ಼ಿಂಚರ್ ನಾರ್ಟನ್‍ರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಅವರು ಬೇರೆ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿದ್ದರಿಂದ ತಕ್ಷಣ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲು ಆಗಲಿಲ್ಲ.
ಜನವರಿ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ, ಪಿಟ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಟನ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆಂದು ಟ್ವೆಂಟಿಯತ್ ಸೆಂಚುರಿ ಫ಼ಾಕ್ಸ್ ಘೋಷಿಸಿತು. ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್, ಟೇಕ್ವಾಂಡೋ, ಗ್ರ್ಯಾಪ್ಲಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಾಬೂನು ತಯಾರಿಕೆ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಠ ಕಲಿಯುವ ಮೂಲಕ ನಟರು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ತಯಾರಾದರು. ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರವು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಾರದೆಂದು ಮುಂದಿನ ಹಲ್ಲುಗಳ ಕೆಲ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ತೆಗಿಸಲು ಪಿಟ್ ದಂತವೈದ್ಯರ ಬಳಿ ಹೋದರು. ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಲಾ ಸಿಂಗರ್‌ಳ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಒಬ್ಬ ಬೇರೆ ನಟಿ ಫ಼ಿಂಚರ್‌ರ ಮೊದಲ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದರು. ಚಿತ್ರತಯಾರಕರು ಇತರ ನಟಿಯರನ್ನು ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಬಾನಮ್ ಕಾರ್ಟರ್‌ಗೆ ಪಾತ್ರ ನೀಡಲಾಯಿತು.
ಬರವಣಿಗೆ
ಅಲ್ಸ್ ರೂಪಾಂತರಿತ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಕರಡನ್ನು ಬರೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಫ಼ಿಂಚರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡಾಗ, ಚಿತ್ರದ ಹಾಸ್ಯವು ನಿರೂಪಕನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಂಬಿ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅಶರೀರವಾಣಿ ಇರಬೇಕೆಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಫ಼ಿಂಚರ್ ಕಥೆಯನ್ನು ಆರು ಏಳು ತಿಂಗಳವರೆಗೆ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ೧೯೯೭ರ ವೇಳೆಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಧಾನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮೂರನೇ ಕರಡು ಸಿದ್ಧವಾಗಿತ್ತು. ಪಿಟ್ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಾಗ, ಫ಼ಿಂಚರ್ ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯನ್ನು ನೀಡಲು ನಿರ್ದೇಶಕ ಕ್ರೋವ್ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರನ ನೆರವು ಪಡೆದರು. ಕಥೆಯನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ನೆರವಾಗಲು ಪಿಟ್ ಮತ್ತು ನಾರ್ಟನ್‍ರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಈ ಗುಂಪು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಐದು ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿತು.
ತಮ್ಮ ಕಾದಂಬರಿಯ ಯಥಾವತ್ತಾದ ಚಿತ್ರ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ಪೌಲಾನಿಕ್ ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ಹೊಡೆದಾಟದ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಯೋಜಿಸಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ನಟರಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವಂತೆ ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಮೇಕಪ್ ಕಲಾವಿದೆ ಪಿಯರ್ಸ್ ಹೊಡೆದಾಡುವವರನ್ನು ನಿಖರವಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಲು ಸಮರ ಕಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಾಕ್ಸಿಂಗ್‍ನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ೧೩೮ ದಿನಗಳು ನಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ಸ್ಥಳಗಳು ಲಾಸ ಏಂಜಲೀಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಇದ್ದವು. ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಟ್‍ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆ ನಿರ್ಮಾಣವು ೩೦೦ ದೃಶ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ೨೦೦ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆ
ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯಿತು. ಹಿರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಿಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಫ಼ಿಂಚರ್ ತೋರಿಸಿದಾಗ ಅವರು ಅದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಫ಼ಾಕ್ಸ್ ಸರ್ಚ್‌ಲೈಟ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ್ನು ಮಾರಾಟಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಒಂದು ಕಲಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಮಾರಾಟಮಾಡಲು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಅದರ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕಾರಣದಿಂದ ಚಿತ್ರವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುವಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರು. ಚಿತ್ರವು ಹದಿಹರೆಯದವರಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಯಿತೆಂದು ಸಂಶೋಧಾನ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ನಿರ್ಮಾಣಶಾಲೆಯು ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ್ನು ವರ್ಲ್ಡ್ ವ್ರೆಸ್ಲಿಂಗ್ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಪ್ರಸಾರಗಳ ವೇಳೆ ಕೇಬಲ್ ಟಿವಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಚಾರಮಾಡಿತು, ಆದರೆ ಫ಼ಿಂಚರ್ ಇದನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿಯ ಏಕ ಆಯಾಮದ ಮಾರಾಟಗಾರಿಕೆಯು ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಸಾಹವಿಲ್ಲದ ಪ್ರದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಬಹಳವಾಗಿ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿತು.
ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಪ್ರದರ್ಶನ ಅವಧಿ
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ವಿಶ್ವ ಪ್ರದರ್ಶನವು ೫೬ನೇ ವೆನಿಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೦, ೧೯೯೯ರಂದು ನಡೆಯಿತು. ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೫, ೧೯೯೯ರಂದು ತೆರೆಕಂಡಿತು. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಬಂಡವಾಳವು ಅಮೇರಿಕನ್ ೬೩ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಮೇರಿಕ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಿಂದ ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಮೇರಿಕನ್ ೩೭ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ನಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಅಮೇರಿಕನ್ ೧೦೦.೯ ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಗಳಿಸಿತು.
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಯುನೈಟಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‍ನಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೨, ೧೯೯೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
ಗೃಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ್ನು ಬ್ಲೂ-ರೇ ಮುದ್ರಿಕೆ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿದಲ್ಲಿ ನವೆಂಬರ್ ೧೭, ೨೦೦೯ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
೫೬ನೇ ವೆನಿಸ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವಾದಾಗ, ಆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಕರು ಉಗ್ರವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯ ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದು ಎಂದು ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಚಿತ್ರದ ತಯಾರಕರು ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್‍ನ್ನು ೧೯೯೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ಪುರುಷರ ನಿಖರವಾದ ಚಿತ್ರಣವೆಂದು ಕರೆದರಾದರೂ, ಕೆಲವು ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಭಯಪಡಿಸುವಂಥದ್ದು ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಫ಼ೈಟ್ ಕ್ಲಬ್ ಅಕ್ಯಾಡೆಮಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧ್ವನಿ ಸಂಕಲನ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡಿತ್ತು.