cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಪ್ಲಾಟಿನಮ್
ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಚಿನ್ನ ಕ್ಕಿಂತಲೂ ಬೆಲೆಬಾಳುವ ಲೋಹ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಉಲ್ಲೇಖ ಇಟೆಲಿ ಯ ಜೂಲಿಯಸ್ ಸ್ಕಾಲಿಗರ್ ಎಂಬ ತತ್ವಜ್ಞನ ಲೇಖನಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಬೆಳ್ಳಿ ಯಂತೆ ಯಾವುದೇ ಆಕಾರಕ್ಕೆ ತರಲು ಸುಲಭವಾದ ಲೋಹ. ಅಂತೆಯೇ ಹೊಳಪುಳ್ಳದ್ದೂ ಅದುದರಿಂದ ಆಭರಣ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಒಂದು ಜಡ ಮೂಲವಸ್ತು. ಇದು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬೇರೆ ಧಾತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆರೆಯದಿರುವುದರಿಂದ ಹಲವಾರು ಉನ್ನತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ದ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಲೋಹ ಆವರ್ತಕ ಮೇಜಿನ ಗುಂಪು, ಪ್ಲಾಟಿನಂ ಅಂಶಗಳ ೧೦ನೇ ಗುಂಪಿನ ಒಂದು ಸದಸ್ಯ. ಇದು ಆರು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಮಸ್ಥಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಸುಮಾರು ೫ μಗ್ರಾಮ್ / ಕೆಜಿ ಸರಾಸರಿಯ ಸಮೃದ್ಧಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಹೊರಪದರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಅಪರೂಪದ ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಪಂಚದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ೮೦% ರಷ್ಟು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾದ ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಲಾಟಿನಮ್ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಜೊತೆಗೆ ಇದು ಕೆಲವು ನಿಕ್ಕೆಲ್ ಮತ್ತು ತಾಮ್ರದ ಅದಿರುನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಸಂಕ್ರಮಣ ಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ಲೋಹಗಳು
ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳರು
link=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/49/Karikala_Cholan.JPG/187px-Karikala_Cholan.JPG|thumb|250x250px| ಕರಿಕಾಲನ್ ಚೋಳ ಚೋಳರದ್ದು ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿಯ ಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ನಂತರದ ತಮಿಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವಾಗಿತ್ತು (೬೦೦ ಬಿಸಿ‍ಇ - ೩೦೦ ಬಿಸಿ‍ಇ). ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ರಾಜಧಾನಿಗಳು ಉರೈಯೂರ್ ಅಥವಾ ತಿರುಚಿರಾಪಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿಪಟ್ಟಿಣಂ. ಪಾಂಡ್ಯರು ಮತ್ತು ಚೇರರ ಜೊತೆಗೆ, ಚೋಳ ಇತಿಹಾಸವು ಲಿಖಿತ ದಾಖಲೆಗಳು ವಿರಳವಾಗಿದ್ದ ಅವಧಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ಪುರಾತನ ತಮಿಳುನಾಡು ಮೂರು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ವೆಂಧರ್ ಎಂಬ ರಾಜರಿಂದ ನೇತೃತ್ವವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಹಲವಾರು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಸಾಮಾನ್ಯ ಪಂಗಡದ ವೆಲ್ ಅಥವಾ ವೆಲಿರ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಸ್ಥಳೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಿಝರ್ ಅಥವಾ ಮನ್ನಾರ್ ಎಂಬ ಕುಲದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಇದ್ದರು. ತಮಿಳು ಪ್ರದೇಶವು ಈ ಉತ್ತರದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಹೊರಗೆ ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ತಮಿಳು ರಾಜರು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಯಾವಾಗಲೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಸ್ತಿಗಾಗಿ ಪರಸ್ಪರ ಘರ್ಷಣೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಾಜಮನೆತನದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಅಧಿಕಾರದ ವಿತರಣೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಭೆಯ ಸ್ಥಳಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಅವು ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ವಿತರಣೆಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಾಗಿದ್ದವು.
ಅಶೋಕನ ಸ್ತಂಭದ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೭೩-೨೩೨ ಕೆತ್ತಲಾಗಿದೆ) ಚೋಳರು,ಪಾಂಡ್ಯರು ಹಾಗೂ ಚೆರಾ ಎಂಬ ಮೂರು ರಾಜವಂಶಗಳ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಶೋಕನಿಗೆ ಒ ಳಪಟ್ಟಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಬಿಸಿ‍ಇ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಿದ ಕಳಿಂಗದ ರಾಜ ಖಾರವೇಲ, ೧೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ತಮಿಳು ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳ ಒಕ್ಕೂಟದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಥಿಗುಂಫಾ ಶಾಸನದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳರ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲವೆಂದರೆ ಸಂಗಮ್ ಅವಧಿಯ ಆರಂಭಿಕ ತಮಿಳು ಸಾಹಿತ್ಯ. ಕರಿಕಾಲ ಚೋಳ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳ. ತಮಿಳು ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕವಿತೆಗಳಲ್ಲಿ ಆತನನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ. ಚೋಳ ದೇಶ ಮತ್ತು ಅದರ ಪಟ್ಟಣಗಳು, ಬಂದರುಗಳು ಮತ್ತು ಎರಿತ್ರೇಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ( ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಮಾರಿಸ್ ಎರಿತ್ರೇಯ್ ) ಒದಗಿಸಿದ ವಾಣಿಜ್ಯದ ಕುರಿತು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಸೂಚನೆಗಳಿವೆ. ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ ಎಂಬುದು ಅನಾಮಧೇಯ ಅಲೆಕ್ಸಾಂಡ್ರಿಯನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿಯ ಕೃತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಡೊಮಿಷಿಯನ್ (೮೧-೯೬ ಸಿ‍ಇ) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಚೋಳ ದೇಶದ ಅಮೂಲ್ಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅರ್ಧ ಶತಮಾನದ ನಂತರ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಟಾಲೆಮಿ ಚೋಳ ದೇಶ, ಅದರ ಬಂದರು ಮತ್ತು ಅದರ ಒಳನಾಡಿನ ನಗರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಬೌದ್ಧ ಗ್ರಂಥವಾದ ಮಹಾವಂಶವು ಸಿಲೋನ್‌ನ ನಿವಾಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಚೋಳ ದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ತಮಿಳು ವಲಸಿಗರ ನಡುವಿನ ಹಲವಾರು ಸಂಘರ್ಷಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಯಾಲ್ಪನ ವೈಪವ ಮಲೈ ಮತ್ತು ಕೋನೇಸರ್ ಕಲ್ವೆಟ್ಟು ಮುಂತಾದ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳಂತಹ ಕ್ರಾನಿಕಲ್‌ಗಳು, ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳ ರಾಜ ಮತ್ತು ಮನುನೀಧಿ ಚೋಳನ ವಂಶಸ್ಥನಾದ ಕುಲಕ್ಕೊಟ್ಟನ್, ೪೩೮ ಸಿ‍ಇಯಲ್ಲಿ ವೆಂಸ್ತೇಶ್ವರಂ ದೇವಾಲಯದ ಟ್ರಿಂಕೋಮಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಳುಬಿದ್ದಿದ್ದ ಕೋನೇಶ್ವರಂ ದೇವಾಲಯ ಮತ್ತು ತೊಟ್ಟಿಯ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಕನಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳರು
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಚೋಳರ ಶಾಸನಗಳು ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳ ರಾಜರ ಬಗ್ಗೆ ಇತಿಹಾಸದಿಂದ ತುಂಬಿವೆ. ಚೋಳರನ್ನು ಸೂರ್ಯನಿಂದ ಬಂದವರಂತೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಋಷಿಯ ಸಮಕಾಲೀನನಾಗಿದ್ದ ಚೋಳ ರಾಜ ಕಾಂತಮನ್ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತವೆ, ಅವನ ಭಕ್ತಿಯು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯನ್ನು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ಕರುವನ್ನು ಕೊಂದ ಮಗನಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಿದ ಮನು ರಾಜನ ಕಥೆಯೂ ಇದೆ. ಮಹಾವಾಮಾಸವು ದತ್ತ ಗಾಮಿನಿಯಿಂದ (ಸುಮಾರು ೩ ನೇ ಶತಮಾನ ಬಿಸಿ‍ಇ) ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜ ಎಲ್ಲಾಳನನ್ನು ನ್ಯಾಯಯುತ ರಾಜನಂತೆ ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತದೆ, ಅವನು '..ತನ್ನ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗಂಟೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಹಗ್ಗವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು, ಅದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಹುಡುಕುವವರೆಲ್ಲರೂ ಅದನ್ನು ಬಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. .' ಹಸಿದ ಗಿಡುಗಕ್ಕೆ ತನ್ನದೇ ಮಾಂಸವನ್ನು ನೀಡಿ ಪಾರಿವಾಳವನ್ನು ಗಿಡುಗದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ರಾಜ ಸಿಬಿ ಕೂಡ ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳ ಇತಿಹಾಸದ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದನು.
ಈ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಘಟನೆಗಳು ನಂತರದ ಚೋಳರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ೧೦ ನೇ ಮತ್ತು ೧೧ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಾಮ್ರ ಫಲಕದ ಸನ್ನದುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದೀರ್ಘ ಪೌರಾಣಿಕ ವಂಶಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಗಾಧವಾದ ಒತ್ತು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟವು. ಇದರ ಆರಂಭಿಕ ಆವೃತ್ತಿಯು ಕರಿಕಾಲ, ಪೆರುನಾರ್ಕಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೋಸೆಂಗನ್ನನ್‌ನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿಜಯಾಲಯ ಚೋಳನ ಮೊದಲು ಹದಿನೈದು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಅನ್ಬಿಲ್ ಪ್ಲೇಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ತಿರುವಲಂಗಾಡು ಪ್ಲೇಟ್ ಈ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನಲವತ್ನಾಲ್ಕಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕನ್ಯಾಕುಮಾರಿ ಪ್ಲೇಟ್ ಐವತ್ತೆರಡು ವರೆಗೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳಿಂಗತುಪರಾಣಿಯಂತಹ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಇತರ ಪಟ್ಟಿಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಹೆಸರುಗಳು ಮತ್ತು ವಿವರಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿದ್ದರೂ ಈ ಎರಡು ಪಟ್ಟಿಗಳು ಒಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲ.
ಚೋಳ ರಾಜರಾದ ಧರ್ಮವರ್ಚೋಳನ್ ಮತ್ತು ಕಿಲ್ಲಿವಲವನ್ ಶ್ರೀರಂಗಂನ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಈಗ ನೋಡುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ದೇವಾಲಯವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಅವರು ಮೂಲ ಅಡಿಪಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಹಾಕಿದರು. ತಿರುಚ್ಚಿರಾಪಳ್ಳಿಯ ಶ್ರೀ ರಂಗನಾಥರ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಿಲ್ಲಿ, ತಿರು ಮಂಗೈ, ಕುಲಶೇಖರನ್, ರಾಜಮಹೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ತಿರು ವಿಕ್ರಮ ಅವರನ್ನು ಕಿಲ್ಲಿವಲ್ಲವನ ಪೂರ್ವಜರು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಧರ್ಮವರ್ಮ ಕಿಲ್ಲಿವಲ್ಲವನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಪೂರ್ವಜ, ಬಹುಶಃ ಅವನ ತಂದೆ. ಇದು ತಿರುಚ್ಚಿ ಪಟ್ಟಣದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿದೆ.
ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೋಳರು
೨೦೦ ಬಿಸಿ‍ಇ – ೩೦೦ ಸಿ‍ಇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾದ ಸಂಗಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳ ರಾಜರು ನಮಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಸಂಗಮ್ ಕೃತಿಗಳ ಆಂತರಿಕ ಕಾಲಗಣನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ನಾವು ಹಲವಾರು ಆಡಳಿತಗಾರರನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ಅವರ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮವಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಮೂವರು ರಾಜರುಗಳು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಆ ಪೌರಾಣಿಕ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಸೈನ್ಯಗಳಿಗೆ ಆಹಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನಾಲಂಕಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆಡುಂಕಿಲ್ಲಿ
ಕವಿ ಕೋವೂರ್ ಕಿಲಾರ್ ಇಬ್ಬರು ಚೋಳರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರಾದ ನಲಂಕಿಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನೆಡುಂಕಿಲ್ಲಿ ನಡುವಿನ ಸುದೀರ್ಘ ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ. ನೆಡುಂಕಿಲ್ಲಿಯು ನಲಂಕಿಲ್ಲಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ಮಾವಲತ್ತನ್‌ನಿಂದ ಮುತ್ತಿಗೆ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅವರೂರಿನ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಂಡನು. ನಗರದ ಜನತೆಗೆ ಹೇಳಲಾಗದಷ್ಟು ದುಃಖವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವ ಬದಲು ಮನುಷ್ಯನಂತೆ ಹೋರಡುವಂತೆ ಕವಿ ನೆಡುಂಕಿಲ್ಲಿಗೆ ಛೀಮಾರಿ ಹಾಕಿದರು.
ಕೋಸೆಂಗಣ್ಣನ್
ಪೊಯ್ಗಯಾರ್ ಅವರ ಕಲಾವಳಿ ಚೋಳ ರಾಜ ಕೋಸೆಂಗಣ್ಣನ್ ಮತ್ತು ಚೇರ ರಾಜ ಕನೈಕ್ಕಲ್ ಇರುಂಪೊರೈ ಜೊತೆಗಿನ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಚೇರನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಚೇರನ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದ ಪೊಯ್ಗಯಾರ್ ೪೦ ಚರಣಗಳಲ್ಲಿ ಚೋಳ ರಾಜ ಕೊಚ್ಚೆಂಗನನನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಪದ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಿದನು. ಕಾರ್ಯದಿಂದ ಸಂತಸಗೊಂಡ ಚೋಳ ರಾಜನು ಚೇರನನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದನು. ಕಲಾವಳಿಯು ಚೇರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಸಮೀಪವಿರುವ ಕಲುಮಲಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಯುದ್ಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೋಸೆಂಗಣ್ಣನವರು ೬೩ ನಾಯನಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು.
ಕೊಸೆಂಗಣ್ಣನ್ ನಂತರದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ನಿದರ್ಶನಗಳ ವಿಷಯವಾದನು ಮತ್ತು ಕಾವೇರಿ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಶಿವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಉತ್ತಮವಾದ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಶಿವಭಕ್ತನಾಗಿ ಆತನನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು
ಸಂಗಂ‍ಮ್ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಆರಂಭಿಕ ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಅಸಾಧಾರಣವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ದ್ರಾವಿಡ ಮತ್ತು ಆರ್ಯರ ಸಮ್ಮಿಲನ ಎಂದು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತ ಮತ್ತು ರಾಮಾಯಣದ ಕಥೆಗಳು ತಮಿಳು ಜನರಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದವು. ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಎದುರಾಳಿ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪೋಷಿಸಿದ ಕೆಲವು ರಾಜರ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪಾರಿವಾಳವನ್ನು ಉಳಿಸಲು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಾಂಸವನ್ನು ನೀಡಿದ ಸಿಬಿ ಚೋಳನಂತೆ ಉತ್ತರದ ದಂತಕಥೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ.
ಚೋಳರ ಭೂಮಿ ಫಲವತ್ತಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಹಾರವಿತ್ತು. ಕಾವೇರಿ ನದಿಯಿಂದ ನೀರುಣಿಸುವ ಚೋಳ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆನೆ ಮಲಗುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಏಳು ಜನರಿಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸಂಗಮ್ ಕಾವ್ಯಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಆನುವಂಶಿಕ ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವವು ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರದ ರೂಪವಾಗಿತ್ತು. ವಿವಾದಿತ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಯುದ್ಧವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಗೌರವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯಂತ ವಿಕೃತ ಸರ್ವಾಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಮಾಡಲಾರರು.
ಚೋಳ ದೊರೆಗಳು ಪ್ರಜೆಗಳಿಂದ ಸಮೀಪಿಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜನಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ನ್ಯಾಯವನ್ನು ಪೂರೈಸಲಾಯಿತು. ಇದು ನಂತರದ ಚೋಳರ ಭವ್ಯವಾದ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದನು. ರಾಜರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು ಮತ್ತು ರಾಜರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಗಾಯಗೊಂಡರೆ, ಅವನ ಸೈನ್ಯವು ತಕ್ಷಣವೇ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟು ಶರಣಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಚೋಳ ದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚೀನ ರೋಮನ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ನಡುವೆ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಎರಿಥ್ರಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಪೆರಿಪ್ಲಸ್ (ಸಿ. ೭೫ ಸಿ‍ಇ) ಮೂಲಕ ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾಗಿ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಗಂಧಕ
ಗಂಧಕ (Sulfur) ಒಂದು ಮೂಲವಸ್ತು. ಇದು ಭೂಮಿ ಯಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿಯೂ, ಕಬ್ಬಿಣ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಮಿಶ್ರಣವಾದ ಪೈರೇಟ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿಯೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಾಸನೆಯಾಗಲೀ, ರುಚಿಯಾಗಲೀ ಇಲ್ಲ. ಗಂಧಕದ ಪರಿಚಯ ಮಾನವನಿಗೆ ಪುರಾತನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಇದೆ. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕರಿಗೆ ಮತ್ತು ರೋಮನ್ರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದ್ದ ಇದು ಮಾರ್ಜಕವಾಗಿಯೂ, ಔಷಧಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಉಪಯೋಗವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಮದ್ದುಗುಂಡುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಧಾತುರೂಪದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ ನಿಸರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಅಂಶ (ಸ್ಥಳೀಯ ಗಂಧಕ) ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೇಟ್ ಖನಿಜಗಳಾಗಿ ಸಂಯೋಜಿತ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇರಳವಾಗಿ ಇದ್ದು ಈ ಗಂಧಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಭಾರತ, ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಸ್, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಉಪಯೋಗಗಳಾನ್ನು ನಮೂದಿಸಲಾಯಿತು. ಬೈಬಲ್‍ನಲ್ಲಿ, ಗಂಧಕವನ್ನು ಬ್ರಿಮ್‍ಸ್ಟೋನೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ.
2H2S  + SO2 → 2H2O + 3S ↓
ಈ ದೂಳು ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರವಾಗಿ ಗಂಧಕದ ನಿಕ್ಷೇಪ ಮೈದಳೆದಿರುವುದು ಸಂಭವನೀಯ. ಗಂಧಕನಿಕ್ಷೇಪಗಳಿರುವ ದೇಶಗಳೆಂದರೆ ಇಟಲಿ, ಸಿಸಿಲಿ, ಜಪಾನ್, ಗ್ರೀಸ್, ರಷ್ಯ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು. ಅಮೆರಿಕದ ಲೂಸಿಯಾನ ಮತ್ತು ಟೆಕ್ಸಾಸ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಚಿ ಹೋಗಿರುವ ಗಂಧಕದ ನಿಕ್ಷೇಪ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲೇ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದೆಂದು ಒಂದು ಅಂದಾಜು. ಗಂಧಕದ ಈ ಸ್ತರ ಭೂಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ಸುಮಾರು ೨೧೦-೨೭೫ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಕೆಳಗಿದೆ. ಸಂಯುಕ್ತಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಹದ ಸಲ್ಫೈಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಲ್ಫೇಟುಗಳಾಗಿ ನಮಗೆ ಪರಿಚಿತ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಲ್ಫೈಡುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವುಗಳೆಂದರೆ ಗೆಲಿನ (PbS), ಸತುವಿನ ಬ್ಲೆಂಡ್ (ZnS), ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಿರೈಟೀಸ್ (FeS2),  ತಾಮ್ರದ ಪಿರೈಟೀಸ್ (CuFeS2), ಸಿನಬಾರ್ (HgS) ಮತ್ತು ಸ್ಟಿಬ್ನೈಟ್ (Sb2S3). ಸಲ್ಫೇಟುಗಳ ಪೈಕಿ ಜಿಪ್ಸಂ (CaSO4.2H2O), ಗ್ಲಾಬರ್ ಲವಣ (Na2SO4.10H2O), ಎಪ್ಸಂ ಲವಣ (MgSO4.7H2O)  ಮತ್ತು ಬೆರೈಟಿಸುಗಳನ್ನು (BaSO4) ಹೆಸರಿಸಬಹುದು. ಗಂಧಕದ ಅಂಶವುಳ್ಳ ಕಾರ್ಬನಿಕ ವಸ್ತುಗಳೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆ, ನೀರುಳ್ಳಿ, ಸಾಸುವೆ, ಕೂದಲು, ಉಣ್ಣೆ, ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲಿಯಂ.
ಸಿಸಿಲಿಯನ್ ವಿಧಾನ
ಸಿಸಿಲಿಯ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿರುವುದು ಕೇವಲ ೨೪% ಗಂಧಕ. ಉಳಿದದ್ದು ಜೇಡಿಮಣ್ಣು, ಮತ್ತು ಜಿಪ್ಸಂ. ಕಚ್ಚಾ ಗಂಧಕವನ್ನು ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಕಶ್ಮಲಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು ಒಂದು ಗೂಡಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಲಾಗುವುದು. ಸಿಸಿಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿಗೆ ದುಬಾರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಂಧಕವನ್ನೇ ಉರಿಸಿ ಆಗ ಹುಟ್ಟುವ ಉಷ್ಣದಿಂದ ಉಳಿದ ಗಂಧಕವನ್ನು ಕರಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ದ್ರವ ಗಂಧಕವನ್ನು ತೇವವಾದ ಮರದ ಎರಕಗಳಿಗೆ ಹರಿಸಿ ತಣಿಯಲು ಬಿಡಲಾಗುವುದು. ಅದು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಲು ೩-೪ ದಿವಸಗಳು ಬೇಕು. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಂಧಕದಲ್ಲಿ ೫% ವರೆಗೆ ಕಶ್ಮಲಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕಾಗಿ ಅಶುದ್ಧ ಗಂಧಕವನ್ನು ಮಾರ್ಸೆಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಂಟ್‌ವರ್ಪ್ ನಗರಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡುವುದು ರೂಢಿ. ಅಗ್ಗದ ಉರುವಲಿನ ಅಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಗಂಧಕವನ್ನು ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಶುದ್ಧಿ ಮಾಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಶುದ್ಧೀಕರಣ ವಿಧಾನ ವಿರಳ. ಒಂದು ಕಬ್ಬಿಣದ ತೊಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಶುದ್ಧ ಗಂಧಕವನ್ನು ಕರಗಿಸಲಾಗುವುದು. ದ್ರವ ಗಂಧಕ ಒಂದು ರಿಟಾರ್ಟಿಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದೂ ಕಬ್ಬಿಣದ್ದೇ. ಅಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ ಕುದಿಯುವುದು. ಗಂಧಕ ಆವಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಒಂದು ಇಟ್ಟಿಗೆ ಗೂಡನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಆವಿ ಗೂಡಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ನುಣ್ಣನೆಯ ಪುಡಿಯಾಗಿ ಶೇಖರವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೆರೆದು ತೆಗೆಯಬಹುದು. ಇದೇ ಗಂಧಕದ ಅರಳು (ಫ್ಲವರ್ಸ್ ಆಫ್ ಸಲ್ಫರ್). ಕ್ರಮೇಣ ಗೂಡಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಬಿಸಿಯಾಗುವುದರಿಂದ ಗಂಧಕ ಕರಗಿ ಗೂಡಿನ ತಳ ಸೇರುವುದು. ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ಇದನ್ನು ನಿಯೋಜಿತ ದ್ವಾರದ ಮೂಲಕ ಒದ್ದೆಯಾದ ಮರದ ಎರಕಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಗೊಟ್ಟರೆ ತಣಿದ ಅನಂತರದ ಗಂಧಕದ ಕಡ್ಡಿಗಳಾಗುವುವು. ಇದೇ ಗಂಧಕ ಉರುಳೆ (ರೋಲ್ ಸಲ್ಫರ್).
ಲೂಸಿಯಾನ ಅಥವಾ ಫ್ರ್ಯಾಷ್ ವಿಧಾನ
ಅಮೆರಿಕದ ನಿಕ್ಷೇಪದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಧಕದ ಪ್ರಮಾಣ ೬೦%-೭೦%. ಈ ನಿಕ್ಷೇಪ ಭೂಮಟ್ಟಕ್ಕಿಂತ ೨೧೦-೨೭೫ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ಕೆಳಗಿರುವುದಷ್ಟೆ. ಇಷ್ಟು ಆಳದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಧಕದ ಸ್ತರದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ೧೫೦ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪ ಉಸುಬು ಮತ್ತು ಜೇಡಿಮಣ್ಣು ಮತ್ತು ೩೦ ಮೀಟರುಗಳಷ್ಟು ದಪ್ಪ ಸುಣ್ಣಕಲ್ಲಿನ ಪದರ. ಅಗಾಧ ಗಾತ್ರ ನೀರು, ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡುಗಳಂಥ ವಿಷವಾಯುಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವುವು. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕವನ್ನು ಮೇಲೆತ್ತುವುದು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದಾತ ಹೆರ್ಮಾನ್ ಫ್ರ್ಯಾಷ್ (೧೯೦೨). ಇದೊಂದು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಾಹಸ ಎನ್ನಬಹುದು. ಇದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ.
ಗಂಧಕದ ನಿಕ್ಷೇಪವಿರುವ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಯಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಗಂಧಕದ ಸ್ತರವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವಷ್ಟು ಆಳದ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಕೊರೆಯಲಾಗುವುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸವುಳ್ಳ ಒಂದು ಕೊಳವೆಯನ್ನು ನೆಡುತ್ತಾರೆ. ಇದು ರಕ್ಷಾ ಕವಚದಂತೆ. ಇದರೊಳಕ್ಕೆ ಫ್ರ್ಯಾಷ್ ಗಂಧಕದ ಪಂಪನ್ನು ಇಳಿಬಿಡುವರು. ಈ ಪಂಪಿನಲ್ಲಿ ಸಮಾನಾಕ್ಷವುಳ್ಳ ಕ್ರಮವಾಗಿ ೧೫,೭.೫ ಮತ್ತು ೨.೫ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ವ್ಯಾಸದ ಮೂರು ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಳವೆಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಚದರಂಗುಲಕ್ಕೆ ೧೪೦ ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ಒತ್ತಡದಲ್ಲಿ ೧೭೦೦ ಸೆಂ.ಗೆ ಕಾಯಿಸಿರುವ ನೀರನ್ನು ಹೊರ ಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಂಧಕದ ಸ್ತರವನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದ ತತ್‌ಕ್ಷಣ ಅದನ್ನು ಕರಗಿಸುವುದು. (ಗಂಧಕದ ದ್ರವನ ಬಿಂದು ೧೧೨.೮೦ ಸೆಂ.) ದ್ರವ ಗಂಧಕ ಭಾರವಾದದ್ದರಿಂದ ಪಂಪಿನ ಸುತ್ತ ಶೇಖರಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಒಳಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಹೊಕ್ಕ ಒತ್ತಡದ ಬಿಸಿಗಾಳಿ ದ್ರವ ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ನೊರೆಗೂಡಿಸುವುದು. ನೊರೆಗೂಡಿದ ಗಂಧಕ ಹಗುರ. ಆದ್ದರಿಂದ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡದಿಂದ ಅದು ಮಧ್ಯದ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಮರದ ತೊಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ತಣಿಯಲು ಬಿಡುವರು. ಆಗ ಗಂಧಕ ಮಾತ್ರ ಘನೀಭವಿಸುವುದು. ಆನಂತರ ತೊಟ್ಟಿಯನ್ನು ಒಡೆದು ಹಾಕಿದರೆ ಗಂಧಕದ ದೊಡ್ಡ ಹೆಪ್ಪೇ ಕಳಚಿ ಬೀಳುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಚೂರುಮಾಡಿ ಅಥವಾ ಪುಡಿ ಮಾಡಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ರವಾನಿಸುವುದು ವಾಡಿಕೆ. ಹೀಗೆ ತಯಾರಿಸಿದ ಗಂಧಕ ೯೯.೯೫% ಶುದ್ಧವಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ.
ಉಪೋತ್ಪನ್ನ ಗಂಧಕ
ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ್ಲನ್ನು ಶುಷ್ಕ ಆಸವನಕ್ಕೆ ಗುರಿಪಡಿಸಿದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿದ್ದ ಗಂಧಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊರಬೀಳುತ್ತವೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲ ಅನಿಲವನ್ನು ಜಲಯುಕ್ತ ಫೆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ಮೇಲೆ ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಅದು ಫೆರಿಕ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡಿನಂತೆ ವರ್ತಿಸಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡನ್ನು ಹೀರುವುದು, ಫೆರಿಕ್ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸೈಡ್ ಎಲ್ಲ ತೀರಿದ ಮೇಲೆ ಅದನ್ನು ತೇವವಾದ ಗಾಳಿಯ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಪುನಃ ಜಲಯುಕ್ತ ಫೆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡಾಗಿ ಗಂಧಕವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದು. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗಂಧಕವನ್ನು ಆಸವಿಸಿ ಅಥವಾ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಗೊಳಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ತೀರಿದ ಫೆರಿಕ್ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಹುರಿದು ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಸಲ್ಫೈಡ್ ಅದುರುಗಳಿಂದ ಲೋಹಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವಾಗ ಕುಲುಮೆಯಿಂದ ಹೊರಬೀಳುವ ಅನಿಲಗಳೊಡನೆ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೋಕಿನಿಂದ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಗಂಧಕವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬಹುದು.
SO2 + C → CO2 + S
ಈ ಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ನೆಡೆಯಲು ೧೧೦೦೦ ಸೆಂ. ಉಷ್ಣತೆ ಅಗತ್ಯ. ಇದು ಉಷ್ಣಜನಕ ಕ್ರಿಯೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ ಸಾಕು. ಅನಂತರ ತನ್ನ ಪಾಡಿಗೆ ತಾನೇ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ. ಉರುವಲಿಗಾಗಿ ಏನೂ ವೆಚ್ಚ ತಗಲದು. ಆದರೆ ಉಪೋತ್ಪನ್ನ ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಹೀಗೆ ಸದ್ವಿನಿಯೋಗ ಮಾಡದೆ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು ಮೊದಲಿನ ಪದ್ಧತಿಯಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದರಿಂದ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದರೂ ಅದರ ಸಾಗಣೆ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ದುಬಾರಿ. ಅದೇ ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡಿನಿಂದ ಗಂಧಕ ತಯಾರಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಈ ತೊಂದರೆಯಿಲ್ಲ. ಗಂಧಕವನ್ನು ಸಾಗಿಸುವುದು ಬಲು ಸುಲಭ. ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಬೇರೊಂದು ಸಮಸ್ಯೆ ಏಳುತ್ತದೆ. ಲೋಹೋತ್ಪಾದಕ ಕುಲುಮೆಗಳು ವಿಸರ್ಜಿಸುವ ಅನಿಲದಲ್ಲಿ ೫%ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊತ್ತದ ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಇರುವುದು ಅಪರೂಪ. ಇದನ್ನು ಸಾರೀಕರಿಸಿದ ಹೊರತು ಅದರಿಂದ ಗಂಧಕದ ತಯಾರಿಕೆ ವ್ಯವಹಾರಿಕವಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಅನಿಲ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲೀಯ ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್ ದ್ರಾವಣದ ಮೂಲಕ ಹಾಯಿಸುವರು. ಆಗ ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಹೀರುತ್ತದೆ. ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಗಂಧಕದ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವುದು. ಇದನ್ನು ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅಪಕರ್ಷಿಸಿ ಗಂಧಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಈ ವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.
ಭೌತ ಲಕ್ಷಣಗಳು
ಅಪರೂಪತೆಗೆ (ಅಲ್ಲಾಟ್ರೊಪಿ) ಹೆಸರಾದ ಧಾತು ಗಂಧಕ. ಅಷ್ಟಮುಖಿ ಗಂಧಕ, ಸೂಜಿ ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ಮೆದು ಗಂಧಕ ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಅಪರೂಪಗಳು. ಅವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವ ಬಗೆ ಈ ಮುಂದಿನಂತಿದೆ. ಅಷ್ಟಮುಖಿ ಗಂಧಕಕ್ಕೆ ರಾಂಬಿಕ್ ಇಲ್ಲವೇ ಆಲ್ಫ ಗಂಧಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಗಂಧಕದ ಅರಳನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನ ಮಾಡಿ ಆ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಒಣಗಿದ ಒಂದು ಸೋಸು ಕಾಗದದ ಮೂಲಕ ಸೋಸಿ ಬಂದ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಒಂದು ಗಾಜಿನ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಟ್ಟರೆ ಆಗ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆವಿಯಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಉಳಿಯುವುದೇ ಅಷ್ಟಮುಖಿ ಗಂಧಕದ ಹರಳುಗಳು.
ಸೂಜಿ ಗಂಧಕಕ್ಕೆ ಮಾನೊಕ್ಲಿನಿಕ್ ಇಲ್ಲವೆ ಪ್ರಿಸ್ಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಇಲ್ಲವೇ ಬೀಟ ಗಂಧಕ ಎಂಬ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಒಂದು ಪಿಂಗಾಣಿ ಮೂಸೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಅರಳನ್ನು ಕರಗುವಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಕಾಯಿಸಿ ತಣಿಯಲು ಬಿಟ್ಟಾಗ ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈ ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗಂಧಕ ಇನ್ನೂ ದ್ರವಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲೇ ಇರುವುದು. ಈ ಪದರವನ್ನು ಎರಡು ಕಡೆ ಗಾಜಿನ ಕಡ್ಡಿಯಿಂದ ತಿವಿದು ರಂಧ್ರಮಾಡಿ ಮೂಸೆಯನ್ನು ಬೋರಲಾಗಿ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರೆ ಒಂದು ಕಿಂಡಿಯ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿ ಒಳಹೊಕ್ಕು ಮತ್ತೊಂದರ ಮೂಲಕ ದ್ರವಗಂಧಕವನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಕೆರೆದು ಹಾಕಿದರೆ ಸೂಜಿಯಾಕಾರದ ಗಂಧಕದ ಹರುಳುಗಳು ಮೂಸೆಯ ಒಳಪಾರ್ಶ್ವಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಮೆದು ಗಂಧಕವನ್ನು ಗ್ಯಾಮ ಅಥವಾ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಗಂಧಕ ಎನ್ನುವುದುಂಟು. ಒಂದು ಪ್ರನಾಳದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಗಂಧಕವನ್ನು ಕುದಿಸಿ ಆ ದ್ರವವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಧಾರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಣ್ಣೀರಿಗೆ ಸುರಿದಾಗ ರಬ್ಬರಿನಂಥ ಘನ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಇದೇ ಮೆದು ಗಂಧಕ. ಇದು ಸಹ ಗಾಜಿನಂತೆ ತನ್ನ ಘನೀಭವನ ಬಿಂದುವನ್ನು ದಾಟಿರುವ ದ್ರವ.
ಒಂದೇ ಧಾತುವಿನ ಅಪರೂಪಗಳ ಭೌತ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬೇಕಷ್ಟೆ. ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ವೇದ್ಯ.
ಗಂಧಕದ ಇತರ ರೂಪಗಳೆಂದರೆ ಅಸ್ಫಟಿಕ ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ಕಲಿಲ ಗಂಧಕ. ಗಂಧಕದ ಅರಳನ್ನು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನಿಸಿದಾಗ ದ್ರಾವಣವಾಗದೆ ಉಳಿಯುವ ವಸ್ತುವೇ ಅಸ್ಫಟಿಕ ಗಂಧಕ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಂಧಕದ ಅರಳಿನ ೫%-೬% ಭಾಗವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಳಿಯ ಪುಡಿ. ಗಂಧಕದ ಅರಳು, ಅರಳಿದ ಸುಣ್ಣ ಮತ್ತು ನೀರುಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ೨,೧,೧೩ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೆರಸಿ ಕುದಿಸಿದರೆ ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಪೆಂಟಸಲ್ಫೈಡಿನ ದ್ರಾವಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ಹಾಲು ಬಿಳಪು ಒತ್ತರ ಬರುವುದು. ಇದೇ ಹಾಲು ಗಂಧಕ. ಇದು ಕೂಡ ಗಂಧಕದ ಅಸ್ಫಟಿಕ ರೂಪವೇ. ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾವ್ಯ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲೂ ಚರ್ಮ ರೋಗಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲೂ ಇದರ ಉಪಯೋಗ ಉಂಟು. ಸಾಪೇಕ್ಷ ಸಾಂದ್ರತೆ ೧.೮೨. ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಅಮೋನಿಯಂ ಪಾಲಿ ಸಲ್ಫೈಡು ಹೈಡ್ರೋಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದೊಡನೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗಲೂ ಇದು ಉಂಟಾಗುವುದು. ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟಿನ ದ್ರಾವಣಕ್ಕೆ ಸಾರರಿಕ್ತ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕಲಿಲ ಗಂಧಕವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದನ್ನು ಕೂಡಿಟ್ಟರೆ ಅಥವಾ ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗಂಧಕವಾಗಿ ಬಿಡುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಪಯೋಗವಿದೆ.
ಈ ಅಪರೂಪಗಳಲ್ಲಿರುವುದು ಗಂಧಕ ಮಾತ್ರ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಂದು ಸರಳ ಪ್ರಯೋಗದಿಂದ ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದು. ಸರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಪರೂಪದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ತೂಕವನ್ನು ಒಂದು ನಾಳದಲ್ಲಿಟ್ಟು ಪರಿಶುದ್ಧ ಆಕ್ಸಿಜನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಉರಿಸಬೇಕು. ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಮುಂಚೆಯೇ ತೂಗಿರುವ ಬಲ್ಬುಗಳಲ್ಲಿರುವ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ದ್ರಾವಣ ಹೀರುತ್ತದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಲ್ಬುಗಳ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಈ ತೂಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾದ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ತೂಕವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೂ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿನ ತೂಕ ನಿಯತವಾಗಿರುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಅಪರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ವಿನಾ ಮತ್ತೇನೂ ಇಲ್ಲ.
ಗಂಧಕವನ್ನು ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಸ್ವಾರಸ್ಯವಾದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಾಯಿಸುತ್ತ ಹೋದರೆ ೯೫.೬೦  ಸೆಂ. ಮೀರಿದ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಬೀಟ ಗಂಧಕವಾಗಿ ತಣಿಸಿದಾಗ ಮತ್ತೆ ಆಲ್ಫ ಗಂಧಕವಾಗುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಉಷ್ಣತೆಗೆ ಆಲ್ಫ ಬೀಟ ರೂಪಗಳ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಉಷ್ಣತೆ (ಟ್ರಾನ್ಸಿಷನ್ ಟೆಂಪರೇಚರ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಆದರೆ ಆಲ್ಫ ಗಂಧಕವನ್ನು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಸಿದರೆ ಬೀಟ ರೂಪ ತಳೆಯದೆ ೧೧೨.೮೦ ಸೆಂ.ನಲ್ಲಿ ಕರಗಿ ನಸು ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಪಾರದರ್ಶಕ ದ್ರವವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದರೆ ದ್ರವದ ಸ್ನಿಗ್ಧತೆ ಹೆಚ್ಚುವುದು. ಕಪ್ಪು ಛಾಯೆ ಮಾಡುವುದು. ೧೬೦೦ ಸೆಂ. ಸನಿಹದಲ್ಲಿ ದ್ರವ ಎಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿರುವುದೆಂದರೆ ಅದು ಇರುವ ಪ್ರನಾಳವನ್ನು ಬೋರಲು ಹಾಕಿದರೂ ದ್ರವ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ. ಉಷ್ಣತೆ ಏರಿದಂತೆ ೨೩೦೦ ಸೆಂ. ನಲ್ಲಿ ಅತಿ ಸ್ನಿಗ್ಧವಾದ ಕಪ್ಪುದ್ರವ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೪೪೪.೬೦ ಸೆಂ. ನಲ್ಲಿ ಕುದ್ದು ತಿಳಿಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಧೂಮವಾಗಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ನಡೆಯುವ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಗಂಧಕ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ತನ್ನ ಅಪರ ರೂಪಗಳಿಗೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವುದೇ ಕಾರಣವೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ:
95.60  ಸೆಂ. 120° ಸೆಂ. 160° ಸೆಂ.
a-S              ↔       β-S             ↔      λ-S     ↔   u-S   ↔  S
ಘನ             ಘನ                   ದ್ರವ           ದ್ರವ         ಆವಿ
ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಧಕವನ್ನು ತಣಿಸಿದಾಗ ಈ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಇದೇ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹಿಮ್ಮರಳುತ್ತವೆ. λ ಮತ್ತು μ ಗಂಧಕಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಅಲೆಕ್ಸ್ಯಾಂಡರ್ ಸ್ಮಿತ್‌ನ ಪ್ರಯೋಗಗಳು ಆಧಾರ.
ರಾಸಾಯನಿಕ ಗುಣಗಳು
ಅತ್ಯಂತ ಪಟುವಾದ ಧಾತುಗಳ ಪೈಕಿ ಗಂಧಕವೂ ಒಂದು. ಇದರ ಸರ್ವತೋಮುಖವಾದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲತೆಗೆ ಈ ಕೆಳಗಿನ ಸಂಧರ್ಭಗಳು ನಿದರ್ಶನ. ಸೂಕ್ಷ್ಮಕಣಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿರುವ ಗಂಧಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲೂ ತೇವವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿತವಾಗಬಲ್ಲದು. ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ಜ್ವಾಲೆಯಿಂದ ಉರಿದು ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡನ್ನು ಕೂಡುತ್ತದೆ. ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಧಕದೊಡನೆ ಹಬೆ ವರ್ತಿಸಿದಾಗ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡುಗಳು ಉತ್ಪನ್ನಗಳು. ಅಗ್ನಿ ಪರ್ವತಗಳು ಉಗುಳುವ ಧೂಮದಲ್ಲಿ ಈ ಅನಿಲಗಳು ಇರಲು ಇದೇ ಕ್ರಿಯೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಗುಣವಿರುವ ಸಾರಯುತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳೊಡನೆ ಮಾತ್ರ ವರ್ತಿಸುವುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಹೈಡ್ರೊಕ್ಲೋರಿಕ್ ಆಮ್ಲದಿಂದ ಇದು ಪ್ರಭಾವಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾರಯುತ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ದೊಡನೆ ಕುದಿಸಿದಾಗ ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡಿಗೆ ಉತ್ಕರ್ಷಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ಕರ್ಷಣ ಗುಣದಲ್ಲಿ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲಕ್ಕಿಂತ ನೈಟ್ರಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮೇಲು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದರೊಡನೆ ಕುದಿಸಿದಾಗ ಗಂಧಕ ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲವಾಗಿ ಉತ್ಕರ್ಷಿತವಾಗುವುದು ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವೇನಲ್ಲ. ಸಾರಯುತ ಕ್ಷಾರೀಯ ದ್ರಾವಣಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ ವಿಲೀನವಾಗಿ ಆಯಾ ಸಲ್ಫೈಡ್, ಸಲ್ಫೈಟ್ ಮತ್ತು ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟುಗಳ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಉನ್ನತ ಉಷ್ಣತೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿಸದಿರುವ ಲೋಹಗಳು ಅಪರೂಪ. ಆಗ ಉಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಹುಟ್ಟಿ ಆಯಾ ಲೋಹದ ಸಲ್ಫೈಡುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ತಾಮ್ರ ಮತ್ತು ಬೆಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ತಿಸಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಷ್ಣತೆಯೇ ಸಾಕು. ದ್ರವ ವಾಯುವಿನ ಶೈತ್ಯದಲ್ಲೂ ವರ್ತಿಸುವುದು ಪಾದರಸದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಗಂಧಕದೊಡನೆ ಕಾಯಿಸಿದಾಗ ಆರ್ಸೇನಿಕ್, ಆಂಟಿಮೊನಿ ಮೊದಲಾದ ಲೋಹಾಭಗಳು ಸಹ ಹೀಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸಲ್ಫೈಡುಗಳನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಕುದಿಯುತ್ತಿರುವ ಗಂಧಕಕ್ಕೆ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಅಥವಾ ಕ್ಲೋರಿನನ್ನು ಹಾಯಿಸಿದಾಗ ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಸಲ್ಫಡ್ ಮತ್ತು ಗಂಧಕ ಮಾನೊಕ್ಲೋರೈಡುಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಕೆಂಗಾವಿನಲ್ಲಿರುವ ಕಾರ್ಬನಿನ ಮೇಲೆ ಗಂಧಕದ ಆವಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ ಕಾರ್ಬನ್ ಡ್ಯೆ ಸಲ್ಫೈಡನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು. ಫ್ಲೊರೀನ್, ಬ್ರೋಮೀನ್, ರಂಜಕ, ಬೋರಾನ್ ಮತ್ತು ಸಿಲಿಕಾನುಗಳ ಕೂಡ ಗಂಧಕದೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತವೆ. ಅಯೊಡೀನು ಗಂಧಕದೊಡನೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವುದಾದರೂ ಗಂಧಕದ ಅಯೊಡೈಡುಗಳು ಅಸ್ಥಿರ ವಸ್ತುಗಳು. ಕರಗಿಸಿದ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಕಾರ್ಬೋನೇಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಧಕ ವಿಲೀನವಾದಾಗ ಉಂಟಾಗುವ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕೆ ಲಿವರ್ ಆಫ್ ಸಲ್ಫರ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡ್ ಮತ್ತು ಥಯೋಸಲ್ಫೇಟುಗಳ ಮಿಶ್ರಣ. ಗಂಧಕವನ್ನು ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ಕ್ಲೋರೇಟ್ ಅಥವಾ ಪೊಟ್ಯಾಸಿಯಂ ನೈಟ್ರೇಟುಗಳಂಥ ಉತ್ಕರ್ಷಣಕಾರಿಗಳೊಡನೆ ಬೆರೆಸಿ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಹೊತ್ತಿಸಿದರೆ ಅದು ಸಿಡಿಯುವುದು. ಈ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಇದ್ದಲು ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸಿದರೆ ತುಪಾಕಿ ಮದ್ದು ಆಗುತ್ತದೆ. ಗಂಧಕದ ಯಾವುದೇ ಅಪರೂಪವಾಗಲಿ ಪಿಪರಿಡಿನ್ನಿನಲ್ಲಿ ವಿಲೀನವಾದಾಗ ಕೆಂಪು ದ್ರಾವಣ ಉಂಟಾಗುವುದು. ಗಂಧಕವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಇದೊಂದು ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪ್ರಯೋಗ.
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಯುಕ್ತಗಳು ಉಪಯುಕ್ತ ವಸ್ತುಗಳು. ದ್ರಾಕ್ಷಿ ಬಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾದ ಬೂಷ್ಟು ಮತ್ತು ಅಣಬೆಗಳನ್ನು ಗಂಧಕ ನಾಶ ಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಗಂಧಕದ ಅರಳು ಕೀಟನಾಶಕ, ಗಂಧಕದ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್, ಸಲ್ಫ್ಯೂರಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಸಲ್ಫೈಡ್, ತುಪಾಕಿಮದ್ದು ಮತ್ತು ಬೆಂಕಿಕಡ್ಡಿಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಇದು ಬೇಕು. ರಬ್ಬರಿನ ಬಾಳಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಅದಕ್ಕೆ ಗಂಧಕದ ಮಾನೊಕ್ಲೋರೈಡನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಲಿಲ ಗಂಧಕ ಮತ್ತು ಹಾಲು ಗಂಧಕಗಳು ಉಪಯೋಗ ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಅಗ್ಗವಾದ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ವರ್ಣದ್ರವ್ಯಗಳ ಸಂಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಪಾತ್ರ ಉಂಟು. ಗಂಧಕ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಉಪಯೋಗ ವ್ಯಾಪಕ. ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೊಸಲ್ಫೇಟ್ ಇಲ್ಲದೆ ಫೋಟೊಗ್ರಫಿ ನಡಯದು. ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಕಾಗದಗಳನ್ನು ಚಲುವೆ ಮಾಡಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಬಹುದಾದ ಕ್ಲೋರಿನನ್ನು ತೊಡೆದು ಹಾಕದಿದ್ದರೆ ಅವು ಗಾಸಿಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸೋಡಿಯಂ ಥಯೋಸಲ್ಫೇಟನ್ನು ಕ್ಲೋರಿನ್‌ಹಾರಕವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಚರ್ಮ ಹದ ಮಾಡಲು ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಪಾಲಿಸಲ್ಫೈಡ್ ಉಪಯುಕ್ತ. ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ಅಮೋನಿಯಂ ಸಲ್ಫೇಟ್ ಗೊಬ್ಬರದ ಬಳಕೆ ವ್ಯಾಪಕ. ಗಂಧಕದ ಹೆಕ್ಲಫ್ಲೊರೈಡು (SF6)  ಉತ್ತಮ ವಿದ್ಯುನ್ನಿರೋಧಕ. ಸಲ್ಫಾಮಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಬಣ್ಣಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲೂ ಅದರ ಲವಣಗಳನ್ನು ಕಾಗದ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಅಗ್ನಿನಿರೋಧಕ ಗುಣ ನೀಡುವಲ್ಲೂ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಅನೇಕ ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮಾರ್ಜಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಸಲ್ಪಾನಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಅಗತ್ಯ. ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಥಯೋಯೂರಿಯ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಮಾನಗಳ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಟ್ಯಾಂಕುಗಳ ಒಳಹೊದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಬನಿಕ ಪಾಲಿಸಲ್ಫೈಡುಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಅನಿಲ ಉರುವಲನ್ನು ಬಳಸುವ ಯಂತ್ರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮರ್ ಕ್ಯಾಪ್ಟನ್ನುಗಳನ್ನು (ಗಂಧಕಯುಕ್ತ ಆಲ್ಕೋಹಾಲುಗಳು) ಬಳಸಿದರೆ ಅವು ಅಗ್ನಿ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತವೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಸಲ್ಫ ಮದ್ದುಗಳು ಮತ್ತು ಪೆನಿಸಿಲಿನ್ ಸಹ ಗಂಧಕಯುಕ್ತ ವಸ್ತಗಳೇ. ಮಾನವ ದೇಹಪೋಷಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಮಿಥಯೊನೈನ್, ಸಿಸ್ಟೈನ್ ಮುಂತಾದ ಅಮೈನೊ ಆಮ್ಲಗಳ ಕೂಡ ಗಂಧಕಾನ್ವಿತ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೇ ಎಂದಲ್ಲಿ ಗಂಧಕದ ಮಹತ್ತ್ವದ ಅರಿವಾದೀತು.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೂಲಧಾತುಗಳು ವರ್ಗ:ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದು
thumb
ಹಾಲು ಕರೆಯುವುದು ಎಂದರೆ ದನಗಳು, ಎಮ್ಮೆ, ಮೇಕೆಗಳು, ಕುರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಅಪರೂಪವಾಗಿ ಒಂಟೆಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಗಳ ಸ್ತನಗ್ರಂಥಿಗಳಿಂದ ಹಾಲು ತೆಗೆಯುವ ಕ್ರಿಯೆ. ಹಾಲನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ಅಥವಾ ಯಂತ್ರದಿಂದ ಕರೆಯಬಹುದು, ಮತ್ತು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಣಿಯು ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಗರ್ಭಧರಿಸಿರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಚ್ಚಲಿನ ಮೊಲೆತೊಟ್ಟುಗಳನ್ನು ತಿಕ್ಕಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೃದುವಾಗಿ ಕೆಳೆಗೆ ಎಳೆದು ಕೈಯಿಂದ ಹಾಲನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಬಕೆಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿಮ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡು ಮುಖ್ಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ: ಮೊದಲನೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ನಡುವೆ ಹಿಸುಕಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇದರಿಂದ ಹಾಲು ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಇದನ್ನು ಇತರ ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಹಿಂಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿನ ರಂಧ್ರದ ಮೂಲಕ ಹೊರಚಿಮ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಎರಡನೇ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಅಗ್ರಭಾಗವನ್ನು ಬೆರಳು ಮತ್ತು ಹೆಬ್ಬೆರಳ ನಡುವೆ ಹಿಸುಕಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ಮೊಲೆತೊಟ್ಟಿನ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಜಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹಾಲನ್ನು ಕೆಳಗಡೆಗೆ ತಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇಂದು ಹಸುವಿಗೆ ಯಾವಾಗ ಹಾಲು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ನೀಡುವ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಹಾಲು ಕರೆಯುವ ಯಂತ್ರಗಳು ಇವೆ. ಇದರಿಂದ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಾಲನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ಷೀರೋತ್ಪನ್ನಗಳು
ಹೂವರ್ ಆಣೆಕಟ್ಟು
ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ಬೌಲ್ಡರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು  ಆಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಧಾನದ ಅರಿಜೋನಾ ಮತ್ತು ನೆವಾಡ ರಾಜ್ಯಗಳ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ಕಪ್ಪು ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಮಾನಿನಾಕಾರದ ಗುರುತ್ವಾಕರ್ಷಕ ಅಣೆಕಟ್ಟು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಅದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ಮುಗಿದಾಗ ಅದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರ ಮತ್ತು ಅತಿದೊಡ್ಡ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್‌ ರಚನೆ ಅಥವಾ ಈ ಎರಡೂ ಎಂಬ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ದಾಖಲೆಯನ್ನು ಮುರಿದದ್ದು ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಕೌಲಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ಈಗ ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ೩೮ನೆಯ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನೇವಡಾದ ಲಾಸ್‌ವೆಗಾಸ್‌ನ ಅಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ, 30 miಮೊದಲಿಗೆ ಆಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಧಾನದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ನಂತರ ಅಧ್ಯಕ್ಷನಾಗಿದ್ದ ಹೆರ್ಬರ್ಟ್ ಹೂವರ್ ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದ; ಆತನ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ನಿಗಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಅವಧಿಗಿಂತ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ೧೯೩೬ರಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯವಾಯಿತು. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರವನ್ನ ಆಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಧಾನದ ಅಂತರಿಕ ಇಲಾಖೆಯ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ರಿಕ್ಲಮೇಷನ್ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೮೧ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸ್ಧಳಗಳ ದಾಖಲೆಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆ ಗೊಂಡ ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ೧೯೮೫ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸ್ಧಳವೆಂಬ ಸ್ಧಾನ ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ಲೇಕ್‌ಮೀಡ್ ಎಂಬ ಜಲಾಶಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣದ ಉಸ್ತುವಾರಿ ನಡೆಸಿದ ಎಲ್‌ವುಡ್‌ ಮೀಡ್‌ನ ಹೆಸರನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.
ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದಗಳು
thumb|left|ಲೇಕ್ ಮೀಡ್‌ನಿಂದ ಹೂವರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ದೃಶ್ಯ ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಜಲಾನಯನ ರಾಜ್ಯಗಳಿಂದ ತಲಾ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮತ್ತು ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಒಬ್ಬ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂದು ಆಯೋಗವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ವಾರನ್‌ಹಾರ್ಡಿಂಗ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಪಾರುಪತ್ಯದಡಿಯಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಹೆರ್ಬರ್ಟ್ ಹೂವರ್ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಯಾಗಿದ್ದ. ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಹೂವರ್, ಅರಿಜೋನಾ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ, ಕೊಲೊರೆಡೊ, ನೆವಾಡ, ನ್ಯೂಮೆಕ್ಸಿಕೊ,ಉತಾಹ ಮತ್ತು ಮ್ಯೋಮಿಂಗ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು ಸಭೆ ಕರೆದು ರಾಜ್ಯಗಳ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಸಮಪಾಲು ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಧೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದ. ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ ನೀರಿನ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಬಿತ್ತು, ನದಿಯ ಜಲಾಶಯನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಮೇಲು ಮತ್ತು ಕೆಳ ಹಂತವಾಗಿ ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಒಳಗೆ ವಿಭಜಿಸಿ ನೀರನ್ನು ಹೇಗೆ ಪಾಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು. ಹೂವರ್ ಸಂಧಾನ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದ ಬೌಲ್ಡರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಪ್ರವಾಹ ತಡೆಗಟ್ಟಿ, ಆ ನೀರನ್ನು ನೀರಾವರಿ ಹರಿವು ಮತ್ತು ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಗಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಯಿತು. thumb|left|upright|ಹರ್ಬರ್ಟ್ ಹೂವರ್ ಬೌಲ್ಡರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆದು ಕೊಳ್ಳಲು ೧೯೨೨ರಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆ ಮತ್ತು ಸೆನೇಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸಿನ ಸದಸ್ಯ ಫಿಲ್ ಡಿ. ಸ್ವಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸೆನೇಟರ್ ಹಿರಂ W. ಜಾನ್ಸನ್ ಮಂಡಿಸಿದ ಈ ಮಸೂದೆಗಳು ಸ್ವಿಂಗ್-ಜಾನ್ಸನ್ ಮಸೂದೆಗಳೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ. ಈ ಮಸೂದೆಗಳು ಮತದಾನದ ಹಂತಕ್ಕೆ ಬರಲು ವಿಫಲಗೊಂಡು ಅವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಲ ಮರು ಮಂಡನೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಸೆನೇಟ್‌ಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಈ ಮಸೂದೆಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿ ಕೊಂಡು ಅಧ್ಯಕ್ಷೀಯ ಒಪ್ಪಿಗೆಗಾಗಿ ಕಳುಹಿಸಿ ಕೊಟ್ಟವು. ೨೧ ಡಿಸೆಂಬರ್೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಬೌಲ್ಡರ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿದ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಕ್ಯಾಲ್ಪಿನ್‌ ಕೂಲಿಡ್ಜ್ ಮಸೂದೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ. ಬೌಲ್ಡರ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ. ೧೯೩೦ರಲ್ಲಿ ಅದರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಕಾಮಗಾರಿ ಶುರುವಾಗುವ ವೇಳೆಗೆ ಹೆರ್ಬರ್ಟ್ ಹೂವರ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪದವಿಗೇರಿದ್ದ. ಈ ಮೊದಲು ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಬೌಲ್ಡರ್ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟುವ ಯೋಜನೆ ಇತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಇದು ಬೌಲ್ಡರ್ ಕಣಿವೆ ಯೋಜನೆ ಎಂದು ಹೆಸರಾಯಿತು. ಮುಂದೆ ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಧಳವನ್ನು ಕೆಳ ಹರಿವಿನ ಕಪ್ಪು ಕಣಿವೆಗೆ ಎಂಟು ಮೈಲಿ (೧೩ಕಿ.ಮೀ) ಗಳಷ್ಟು ಮುಂದೂಡಲಾಯಿತು; ಆದರೆ ಯೋಜನೆಯ ಹೆಸರು ಹಾಗೇ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಕಪ್ಪು ಕಣಿವೆಗೆ ಸ್ಧಳಾಂತರ ಮಾಡಲು ಇದ್ದ ಪ್ರೇರಣೆ ಎಂದರೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಧಳದ ಕೆಳಗಿನ ಭೂಮಿ ನದಿಯ ಭೌತಿಕ ಹತೋಟಿಗೆ ಬೌಲ್ಡರ್ ಜಲಾನಯನ ಅಷ್ಟು ಸ್ಧಿರವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಪ್ಪು ಕಣಿವೆಗೆ ಅಷ್ಟು ದೂರದ ಕೆಳ ಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮವಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ನದಿ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಒದಗಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ನೆಲ ಕಾಮಗಾರಿ
right|thumb|ಹೂವರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್‌ಗಳು right|thumb|ಡ್ಯಾಮ್ ಮೆಕಾನಿಸಂ‌ಗಳ ನೋಟ thumb|right|ಆಪರೇಷನ್‌ ವಿಭಾಗಗಳ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಟ್ಟಡದ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು ಎರಡು ಕಾಫರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಲಾಯಿತು. ನದಿಯನ್ನು ಇನ್ನೂ ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸದಿದ್ದರೂ, ಮೇಲು ಹಂತದ ಕಾಫರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುನ್ನು ೧೯೩೨ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ನದಿಯ ನೆವಾಡ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದ ಕುದುರೆ ಲಾಳದ ಆಕಾರದ ತಡೆಗೋಡೆ ಕಾಫರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿತು. ಅರಿಜೋನಾದ ಸುರುಗಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣ ಗೊಳಿಸಿ, ನದಿಯನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದ ನಂತರ ಕಾಮಗಾರಿ ಶೀಘ್ರ ಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಕಾಫರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಿ, ಕಾಮಗಾರಿ ಸ್ಧಳದ ನೀರನ್ನು ತೆರವು ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ತಳಪಾಯಕ್ಕೆ ಅಗೆತ ಶುರುವಾಯಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಠಿಣ ಶಿಲೆಯ ಮೇಲೆ ಸ್ಧಿರವಾಗಿ ನಿಲ್ಲುವಂತೆ ಮಾಡಲು ಕಠಿಣ ಶಿಲೆ ಸಿಗುವ ತನಕ ನದಿಯ ಪಾತ್ರದ ಕೊಚ್ಚಣಿ ಮಣ್ಣು ಇತರೆ ಸಡಿಲ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕುವುದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿತ್ತು. ತಳಪಾಯದ ಅಗೆತದ ಕೆಲಸ ೧೯೩೩ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ತಳಪಾಯದ ಅಗೆತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜು 1500000 cuydರಷ್ಟು ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟು ಗುರುತ್ವ ಕಮಾನಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಕಣಿವೆಯ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಗಳು ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಾಳಿಕೊಳ್ಳುವಂತಿದ್ದವು. ಆದ್ದರಿಂದ ಶಿಥಿಲವಾಗಿರದ ಗಟ್ಟಿ ಕಲ್ಲಿನ ತಳ ಸಿಗುವ ತನಕ, ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳ ಜೌಗು, ಚಳಿಗಾಲದ ಘನೀಕೃತತೆಯಿಂದ ಉಂಟಾದ ಬಿರುಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನಾ-ನೆವಾಡ ಮರುಭೂಮಿಗಳ ಬಿಸಿಯಾಗುವ/ತಂಪಾಗುವ ವಾಯು ವರ್ತುಲಕ್ಕೆ ಸಿಗದಂತಹ ತಳ ಪದರ ಸಿಗುವ ತನಕ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನ ಅಗೆಯಲಾಯಿತು.
ನದಿ ತಿರುವು
ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ನದಿಯ ಹರಿವನ್ನು ಬೇರೆಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲು, ನೆವಾಡದ ಕಡೆ ಎರಡು ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನಾದ ಕಡೆಗೆ ಎರಡು, ಒಟ್ಟು ನಾಲ್ಕು ತಿರುವು ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಕಣಿವೆಯ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೊರೆಯಲಾಯಿತು. ಈ ಸುರಂಗಗಳು 56 ftವ್ಯಾಸದಲ್ಲಿದ್ದವು ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ಉದ್ದ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ 16000 ft ಅಥವಾ 3 mi ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು. ನೆವಾಡದ ಸುರಂಗ ಕೆಳ ಹಂತದಲ್ಲಿ ೧೯೩೧ರಲ್ಲಿ ಸುರಂಗ ಕೊರೆತ ಶುರುವಾಯಿತು. ಇದಾದ ಕೊಂಚ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರಿಜೋನಾ ಕಣಿವೆಯ ಗೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಎರಡು ಸುರಂಗಗಳ ಕೊರೆತ ಶುರುವಾಯಿತು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೩೨ರಲ್ಲಿ ಸುರಂಗಗಳ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಮರಳು ಗಾಜಿನ ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಮೊದಲಿಗೆ ತಳಪಾಯಕ್ಕೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯಲಾಯಿತು. ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯಲು ಪ್ರತಿ ಸುರಂಗದ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವ ಗ್ಯಾಂಟ್ರಿ ಕ್ರೇನುಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಪಕ್ಕದ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯಲಾಯಿತು. ಚಲಿಸುವಂತಹ ಸ್ಟೀಲ್ ಬಗೆಯ ವಿಭಾಗಳನ್ನು ಸೈಡ್‌ವಾಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನ್ಯೂಮ್ಯಾಟಿಕ್ ಗನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸುರಂಗದ ಚಾವಣಿಗಳಿಗೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಸುರಿಯಲಾಯಿತು. ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಮೇಲು ಹೊದಿಕೆ 3 ft ಮಂದವಾಗಿದ್ದು ಸುರಂಗದ ವ್ಯಾಸವನ್ನು 50 ft ನಷ್ಟು ತಗ್ಗಿಸಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಾಮಗಾರಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ನಂತರ ಎರಡು ಹೊರಮುಖ ಸುರಂಗಗಳ ಪ್ರವೇಶ ದ್ವಾರವನ್ನು ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಮತ್ತು ಸುರಂಗಗಳ ಅರ್ಥಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಕೊಂಡುಗಳನ್ನು ಜಡಿಯಲಾಯಿತು. ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಕೊಂಡುಗಳನ್ನು ಜಡಿದ ಕೆಳಹರಿವಿನ ಅರ್ಥ ಸುರಂಗಗಳು ಈಗ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೊಂಡಿಯಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಕಲ್ಲಿನ ತೆರವು
ಪ್ರತಿ ಕಮಾನು ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಎರಡು ಲಂಬಮುಖಿ ತಳಪಾಯಗಳನ್ನ ( ವಾಡದ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಅರಿಜೋನಾದ ಕಡೆಗೆ ) ಕಠಿಣ ಶಿಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸ್ಧಾಪಿಸಬೇಕಾಗಿತ್ತು; ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಬಿಸಿಲು ಚಳಿ,ಮಳೆಗೆ ತೆರೆದು ಕೊಂಡು ಶಿಥಿಲವಾಗಿದ್ದ ಕಣಿವೆಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲು ಮೈಯನ್ನು, ಅದರ ಬಿರುಕುಗಳನ್ನು ಕೆತ್ತ ಬೇಕಿತ್ತು. ಈ ಕಲ್ಲಿನ ಬಿರುಕು ಪದರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದವರನ್ನು ಹೈ-ಸ್ಕೇಲರ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಣಿವೆಯ ಮೇಲ್ತುದಿಯಿಂದ ಇಳಿ ಬಿಟ್ಟ ಹಗ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುತ್ತಾ ಈ ಹೈಸ್ಕೇಲರ್ಸ್ ಕಣೆವೆಯ ಗೋಡೆಗಳುದ್ದಕ್ಕೂ ಇಳಿಯುತ್ತಾ ಜಾಕ್ ಹ್ಯಾಮರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಡೈನಾಮೈಟುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಸಡಿಲ ಕಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದು ಹಾಕಿದರು.
ಕಾಮಗಾರಿ ಸಾವುಗಳು
ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ೧೧೨ ಜನರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುವಾಗ ಎಷ್ಟು ಜನ ಸತ್ತರು, ಸತ್ತವರ ಪೈಕಿ ಮೊದಲಿಗರಾರು ಮತ್ತು ಕೊನೆಯವರ್ಯಾರು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳಿವೆ. ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಕತೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಮೊದಲನೆಯ ಮನುಷ್ಯ, ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಜೆ.ಜಿ ಟೈಯೆರ್ನಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಹೋದ. ಕಾಕತಾಳೀಯವೆಂದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟು ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಸತ್ತ ಕೊನೆಯ ಮನುಷ್ಯ, ಅವನ ಮಗ ಪ್ಯಾಟ್ರಿಕ್ w ಟೈಯೆರ್ನಿ. ಸಾವುಗಳ ಪೈಕಿ ೯೬ ಸಾವುಗಳು ನಿವೇಶನದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಏನೇ ಆದರೂ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗಾಗಿ ಪ್ರಚ್ಛನ್ನ ನಿವೇಶನವನ್ನು ಯೋಚನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮೋಜಿಣಿದಾರ ಸತ್ತ; ಈ ಅಂಕಿ ಅಂಶಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಅವಧಿಯ ಇತರೆ ಆಕಸ್ಮಿಕ ಮತ್ತು ಕಾಕತಾಳೀಯ ( ಹೃದಯಾಘಾತ, ಹೃದಯ ಸ್ಧಬ್ಧ ಇತ್ಯಾದಿ) ಸಾವುಗಳನ್ನ ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಸಾಧನ ಸಲಕರಣೆಗಳು
ಆರು ಕಂಪನಿಗಳು ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಸ್ಧಿರವಾಗಲು, ರೈಲು ಹಳಿಗಳ ಮೇಲೆ ಚಲಿಸುವಂತ ವಿಶೇಷ ಸರಕು ಸಾಗಣೆ ವಾಹನಗಳನ್ನ ರಚಿಸಿ ಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದು ಸರಕುವಾಹನ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಪೊರ್ಟೊಲಾದ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲು ರೋಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ನಿಮಾರ್ಣ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ರೈಲ್ ರೋಡ್ ಇಂತಹ ಅನೇಕ ವಾಹನಗಳನ್ನ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು.
ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರ
thumb|ಆರಿಜೋನ ಬದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಇನ್‍ಟೇಕ್ ಟವರ್‌ಗಳು thumb|ಹೂವರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೈಡ್ರೋಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಜನರೇಟರ್‌ಗಳು ಲೇಕ್ ಮೀಡ್‌ನಿಂದ ಕ್ರಮೇಣ ಸಂಕುಚಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಹೋಗುವ ಪೆನ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರಕ್ಕೆ ಹರಿಯುವ ನೀರಿನ ವೇಗ ಟರ್ಬೈನ್ ತಲುಪುವ ವೇಳೆಗೆ 85 mphರಷ್ಟಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ನೀರಿನ ಪೂರ್ಣ ಹರಿವು ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ( ಅದು ಸ್ಧಾಪಿತವಾಗಿರುವ ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ, ಅಂಚುಗಳ ಅರೆ ರಂಧ್ರಮಯ ಜ್ವಾಲಾ ಮುಖಿ ಶಿಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಜಿನುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಹೊರತು ಪಡಿಸಿ) ಕೋಡಿಗಳ ಬಳಕೆ ಅಪರೂಪ ೧೯೮೬ ರಿಂದ ೧೯೯೩ರ ತನಕ ಯೋಜನೆಯ ಉತ್ಪಾದನ ಶೀಲತೆಯ ದರ ನಿಗದಿ ನಂತರ ಸ್ಧಾವರದ ಕೆಲಸ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಒದಗಿಸಲಾಗುವ ೨.೪ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೨೦೮೦ ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್‌ಗಳು. ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆದ ಅಗೆತ ಅಣೆಕಟ್ಟಿಗಾಗಿ ನಡೆದ ಅಗೆತದೊಂದಿಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನಡೆಯಿತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಹರಿವಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ U ಆಕಾರದ ಕಟ್ಟಡದ ತಳಪಾಯದ ಅಗೆತ ಕಾಮಗಾರಿ ೧೯೩೩ ರ ಕೊನೆ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮುಗಿದ ನವೆಂಬರ್ ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ರಚನೆಯನ್ನು ಸ್ಧಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಹೂವರ್ ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರದ ಜನರೇಟರ್‌ಗಲು ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯಿಂದ ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ಗೆ ೨೬೬ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು (೪೨೮ ಕಿ.ಮೀ) ದೂರದ ತನಕ ೨೬ ಅಕ್ಬೋಬರ್ ೧೯೩೬ರಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರಸರಣವನ್ನು ಶುರು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ೧೯೬೧ರ ತನಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು. ಮೂಲ ಯೋಜನೆ ನದಿಯ ಪ್ರತಿ ಅಂಚೆನಲ್ಲಿ ತಲಾ ೮ ರಂತೆ ಒಟ್ಟು ೧೬ ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವಂತೆ ರೂಪುಗೊಂಡಿತ್ತು, ಆದರೆ ಅಳವಡಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ೧೭ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕಗಳ ಪೈಕಿ ಅರಿಜೋನಾ ಕಡೆಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕದ ಬದಲು ಎರಡು ಕಿರಿಯ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕಗಳನ್ನ ಅಳವಡಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರತಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕದ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನ ಪುರಸಭೆಗಳಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿಕ್ಕ ವಿದ್ಯುತ್‌ಜನಕಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನ ಚಿಕ್ಕ ಪುರಸಭೆಗಳ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು; ಇದು ಆದದ್ದು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸುವ ಮೊದಲು. ಜಲವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಧಾವರಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ತಿನ ಬೇಡಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿವೆ. ಉಗಿ ಚಾಲಿತ ಟರ್ಬೈನಿನ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಸ್ಧಾವರಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಯಾಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ವ್ಯವಸ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿರುವ ಉಷ್ಣ ಚಲನ ಶೀಲತೆಯ ತಟಸ್ತತೆಯಿಂದ ನೀರಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಣೆಕಟ್ಟು. ನಿರ್ಮಾಣದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಾಳಜಿ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಸ್ವಯಂ ಸುಸ್ಧಿರವಾಗಿರಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೆರವಾಯಿತು. ಇದರಿಂದ ೫೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲದ ನಿರ್ಮಾಣ ಸಾಲವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ವಾರ್ಷಿಕ ನಿರ್ವಹಣಾ ಬಜೆಟ್ಟಿನ ಬಹು ಮಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌‍ಗಳನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಯಿತು. ಕೆಳ ಹರಿವಿನ ನೀರಿನ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವ ನೀರಿನಿಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.
ಕೋಡಿಗಳು
ಅಣೆಕಟ್ಟು ಕಂಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತುಂಬದಂತೆ ಎರಡು ಕೋಡಿದಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ ಅದನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೋಡಿಗಳ ಪ್ರದೇಶ ದ್ವಾರಗಳನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರತಿ ಅಂಬುಟ್‌ಮೆಟಿನ ಹಿಂದೆ ಇದ್ದು ಅವು ಕಣಿವೆಯ ಗೋಡೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನಾಂತರವಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಕೋಡಿಗಳ ಪ್ರದೇಶ ವ್ಯವಸ್ಧೆ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ಬದಿ ಹರಿವಿನ ಹೊರದಾರಿಯಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿ ಕೋಡಿಗೆ ನಾಲ್ಕು ಉದ್ದನೆಯ100 ft ಉತ್ತಮ ಉಕ್ಕಿನ ಕೊಂಡುಗಳನ್ನು16 ft ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಾಗಿಲು ಐದು ಮಿಲಿಯನ್ ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು ತೂಕವಿದ್ದು ಅವುಗಳನ್ನ ಮಾನವ ಚಾಲಿತ ಅಥವಾ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ಎರಡೂ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಜಲಾಶಯದ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಧಿತಿ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಕೋಡಿಯ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನ ಏರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೀರು ಕೋಡಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನ ಬಾಗಿಲುಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯಲಾರವು, ಆದರೆ ಜಲಾಶಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ ೧೬ ಅಡಿಗಳಷ್ಟು ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಕಾದು ಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುತ್ತವೆ. ಕೋಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹರಿಯಲು ನೀರು ನಿರ್ಮಾಣದ ತಿರುವು ಸುರಂಗಗಳಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಮೊದಲು600 ft ಉದ್ದನೆಯ ಮತ್ತು 50 ftವಿಶಾಲವಾದ ಕೋಡಿ ಸುರಂಗಗಳಿಗೆ ಧುಮ್ಮಿಕ್ಕುತ್ತದೆ ನಂತರ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ನದಿಯ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸೇರಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ. ಜಲಾಶಯದ ಮೇಲು ತುದಿಯಿಂದ ನದಿಯ ತಳಕ್ಕೆ ಇರುವ ಅಂದಾಜು ಇಳಿಜಾರಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೋಡಿಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣ700 ft ಪ್ರದೇಶ ವ್ಯವಸ್ಧೆ ಜಟಿಲ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಅನೇಕ ವಿನ್ಯಾಸ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡುತ್ತದೆ. T ಕೋಡಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಹರಿವಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ೧೯೪೧ರ ನಿರ್ಮಾಣೋತ್ತರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನುಭವ ಜನತೆಯ ಮೂಲಕ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಕೋಡಿ ಸುರಂಗಗಳು ಪೂರ್ಣಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವಾಗ ಕುಳಿಗಳು ಉಂಟಾಗಿ ಸುರಂಗಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಬಹುದೆಂದು ಕೂಡ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ೧೯೮೩ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಆರು ವಾರಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾನಿ ಉಂಟಾದ ನಂತರ ಸುರಂಗದ ಗೋಡೆಗಳನ್ನ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿ ಕುಳಿಯುಂಟಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳನ್ನ ತಗ್ಗಿಸಲು ಸುರಂಗ ವಿನ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಡು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೂ ಕೋಡಿಯ200000 ft3/s ಪ್ರತಿ ಸುರಂಗ ನಯಾಗಾರ ಜಲಪಾತದ ಹರಿವಿನಷ್ಟು ನೀರನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲುದು. ಕೋಡಿಯ ದೊಡ್ಡ ಸುರಂಗಗಳನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಚರಿತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಎರಡು ಸಲ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಜೊತೆಗೆ ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಧಿತಿ ತಲೆದೋರಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಡಿಗಳನ್ನ ಬಳಸಲಾಯಿತು. ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಲೇಕ್‌ಮೀಡ್ ಜಲಾನಯನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿಪರೀತ ಮಳೆಯಾಗಿ ನೀರಿನ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ನೀರು ಬದಲು ಕೋಡಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. 750px|Hoover Dam panoramic view from the Arizona side showing the penstock towers and the Nevada-side spillway entrance
ಪರಿಸರಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು
thumb|right|ಜುಲೈ 2009ರಲ್ಲಿ ಹೂವರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಿಂದ ಅಪ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್‌ನ ನೋಟ, ನೀರಿನ ಮಟ್ಟವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಅದರಿಂದ ಜಲ ಬಳಕೆಯ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಿನಾಶಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣವನ್ನ ಅಲ್ಲಿನ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದ ಕುಗ್ಗುವಿಕೆ ಕಾಲದ ಪ್ರಾರಂಭ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ೧೯೩೦ರ ಕೊನೆಯ ಆರು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ಅಣೆಕಟ್ಟೆ ನಿರ್ಮಾಣದ ನಂತರ ಲೇಕ್‌ಮೀಡ್ ಜಲಾಶಯ ಭರ್ತಿಯಾದರೂ ಯಾವುದೇ ನೀರು ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ನದಿಯ ಡೆಲ್ಟಾ ಪ್ರದೇಶದ ಅರಣ್ಯ 65 kmಧಾಮ ಒಂದು ಕಾಲಕ್ಕೆ ತಾಜಾ ನೀರು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪುನೀರು ಮಿಶ್ರವಾಗುವ ವಲಯವಾಗಿದ್ದು ಇದು ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ತನಕ ಚಾಚಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಈಗ ಇದು ತಗ್ಗು ಅರಣ್ಯ ಧಾಮವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಿ ನದಿಯ ಮುಖಜ ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಲಿಸದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡು ಬಂದಿದೆ. ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯಲ್ಲಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರವಾಹ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಣೆಕಟ್ಟಿನಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪ್ರವಾಹ ಕಣ್ಮರೆಯಾದ ದೆಸೆ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜೀವ ಪ್ರಭೇಧಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದ, ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಕೆಳಹರಿವಿನಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ಧಳೀಯ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಭೇಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡಿದಂತಾಯಿತು. ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿಯ ಸ್ಧಳೀಯ ಮೀನುಗಳಾದ ಬೋನಿಟೈಲ್ ಚಬ್, ಕೊಲೊರೆಡೊ ಪಿಕೆಮಿನೌ, ಹಂಪ್‌ಬ್ಯಾಕ್ ಚಬ್ ಮತ್ತು ರೋಜರ್ ಬ್ಯಾಕ್ ಸಕ್ಕರ್ ಪ್ರಭೇಧಗಳನ್ನು ಆಮೇರಿಕ ಫೆಡರಲ್ ಸರ್ಕಾರ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವ ಮತ್ಸ್ಯ ಪ್ರಭೇಧಗಳೆಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿದೆ.
ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ ಬಳಕೆ
thumb|right|ಹೂವರ್‌ಡ್ಯಾಮ್ ಮೇಲಿನ U.S. ಹೆದ್ದಾರಿ 93 thumb|right|ಬೈಪಾಸ್ ನಿರ್ಮಾಣ, ಡಿಸೆಂಬರ್ 2008 ಅಣೆಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಲೇನಿನ ದಾರಿಯಿದೆ. ಅದು ಅಮೇರಿಕದ ಮಾರ್ಗ 93ಗೆ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ ದಾಟಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟೆಗೆ ಹತ್ತಿರವಾಗುವ ರಸ್ತೆಯ ಎರಡು ಲೇನ್‌ಗಳ ವಿಭಾಗ ಕಿರಿದಾಗಿದ್ದು, ಅನೇಕ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಹೇರ್ ಪಿನ್ ತಿರುವುಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಇಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಉರುಳಿ ಬೀಳುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿರುವ ಹೂವರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ ೨೦೧೦ ರ ವೇಳೆಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು ಅದು ಆಮೇರಿಕದ ೯೩1500 ft ಸಂಚಾರವನ್ನು ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿದುತ್ತದೆ. ಈ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ ಉಕ್ಕು ಮತ್ತು ಕಾಂಕ್ರೀಟಿನ ಸಂಯುಕ್ತ ಕಮಾನು ಸೇತುವೆಯಾಗಿದ್ದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಅದಕ್ಕೆ ಮೈಕ್ ಓ ಕ್ಯಾಲಘಾನ್-ಪ್ಯಾಟ್ ಟಿಲ್‌‍ಮನ್ ಸ್ಮಾರಕ ಸೇತುವೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಕಟ್ಟಲಾಗಿದೆ. ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ ಕಾಮಗಾರಿ ಮುಗಿದ ನಂತರ ಹಾದು ಹೋಗುವ ವಾಹನಗಳನ್ನ ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟಿನ ಹತ್ತಿರ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ ೧1 ಸೆಪ್ಬೆಂಬರ್ 2001 ರ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಯ ನಂತರ ಗಣನೀಯ ಭದ್ರತಾ ಕಾಳಜಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ದಾಳಿಯ ಕಾರಣ ಹೂವರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಬೈಪಾಸ್ ರಸ್ತೆ ಯೋಜನೆಯನ್ನ ಚುರುಕುಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂವರ್ ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುವ ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನಿಯಮಿತ ಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಣೆಕಟ್ಟನ್ನು ದಾಟುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ಕೆಲವು ಬಗೆಯ ವಾಹನಗಳನ್ನ ತಪಾಸಣೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸೆಮಿ ಟ್ರೈಲರ್ ಟ್ರಕ್,40 ft ಸರಕು ಸಾಗಣಿ ಬಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಟ್ರಕ್ಕುಗಳ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಾಹನ ಸಂಚಾರವನ್ನು ನೆವಾಡದ ಲಾಫ್‌ಲಿನ್ ಹತ್ತಿರ ದಕ್ಷಿಣದ ಕೊಲೊರೆಡೊ ನದಿ ಸೇತುವೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು
thumb|upright|ನದಿ, ಪವರ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಲು ಮತ್ತು ಪವರ್ ಲೈನ್‌ಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಹೂವರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನ ಡೌನ್‌ಸ್ಟ್ರೀಮ್.
ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಹೂವರ್ ಡ್ಯಾಮ್ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದೆ, ಅವೆಂದರೆ ದಿ ಸಿಲ್ವರ್ ಸ್ಟ್ರೀಕ್, ಸ್ಯಾಬೊಟಿಯರ್ , ವೆಗಾಸ್ ವೆಕೇಷನ್ , ಚೆರ್ರಿ 2000 , ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫಾರ್ಮರ್ಸ್ , ವಿವಾ ಲಾಸ್ ವೆಗಾಸ್ , ಯೂನಿವರ್ಸಲ್ ಸೋಲ್ಜರ್ , ಸೂಪರ್ಮ್ಯಾನ್ , ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಹಲವಾರು. ಫೋಲ್ಸ್ ರಷ್ ಇನ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ, ಅರಿಜೋನಾ ಮತ್ತು ನೇವಡಾದ ಮಧ್ಯೆ ಬಾರ್ಡರ್‌ಗೆ ಬಣ್ಣಹಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಇತರೆಯವೆಂದರೆ ಬೀವಿಸ್ ಮತ್ತು ಬಟ್-ಹೆಡ್ ಡು ಅಮೇರಿಕಾ ಮತ್ತು ಒಂದು ಮುಂಬರುವ ವೀಡಿಯೋ ಗೇಮ್ Fallout: New Vegas. ಇದು ಅಮೆರಿಕನ್ ಬ್ಯಾಂಡ್ ಶುಗರ್‌ನ ಒಂದು ಹಾಡಿನ ಹೆಸರು, ಇದು ಅವರ ೧೯೯೨ ಆಲ್ಬಮ್ "ಕಾಪರ್ ಬ್ಲೂ"ನಲ್ಲಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಆರ್ಕಿಟೆಕ್ಚರ್ ವರ್ಗ:ಆರ್ಟ್ ಡೆಕೊ ವರ್ಗ:ನೇವಡಾ ಕ್ಲಾರ್ಕ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕೊಲೊರಾಡೊ ನದಿ ವರ್ಗ:ಅರಿಜೋನಾದಲ್ಲಿನ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ನೇವಡಾದಲ್ಲಿನ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳ ನ್ಯಾಷನಲ್ ರಿಜಿಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಆರ್ಚ್-ಗ್ರ್ಯಾವಿಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸಿವಿಲ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಆರಿಜೋನಾದಲ್ಲಿರುವ ಹೈಡ್ರೋಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ನೇವಡಾದಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರೋಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ಪವರ್ ಪ್ಲ್ಯಾಂಟ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಅರಿಜೋನಾ ಮೊಹೆವ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ರಚನೆಗಳು ವರ್ಗ:ಆರಿಜೋನಾದಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ನೇವಡಾದಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಲ್ಯಾಂಡ್‌ಮಾರ್ಕ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:1961 ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕನ್ ರಾಷ್ಟ್ರಾಧ್ಯಕ್ಷರ ಗೌರವಾರ್ಥ ಕಟ್ಟಡಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾರಕಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೇರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ ವರ್ಗ:ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ
ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್‍ಸನ್
ಹೆನ್ರಿ ಬರ್ಗ್‍ಸನ್ ಆ ಕಾಲದ ಚಿಂತಕರ ಮೇಲೆ ಅಪಾರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದವರು.ಸತ್ಯ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ತತ್‍ಕ್ಷಣದ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಆರ್ಷಜ್ಞಾನವು, ಅಮೂರ್ತ ವಿಚಾರವಾದ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
Works online
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತ್ಯದ ನೊಬೆಲ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ
ಐತರೇಯ ಅರಣ್ಯಕ
ಐತರೇಯ ಅರಣ್ಯಕವು ಋಗ್ವೇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯದ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಮಹೀದಾಸನು ಐತರೇಯ ಅರಣ್ಯಕದ ಋಷಿ. ಐತರೇಯ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ಐದು ಅರಣ್ಯಕಗಳಿವೆ.ಐದು ಅಧ್ಯಾಯಗಳೊನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೊದಲ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಗವಾಮಯನ ಸತ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಹಾವ್ರತವೆಂಬ ಕರ್ಮದ ವಿವರಣೆಯಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಏಳು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ,ಐದನೆಯ ಮತ್ತು ಆರನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯಗಳೇ ಐತರೇಯ ಉಪನಿಷತ್. ಏರಡು ಅಧ್ಯಾಯಗಳೊನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವ ಮೂರನೆಯ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಸಂಹಿತಾ ವಿಷಯಕವಾದ ಉಪಾಸನೆಯನ್ನು ಹೇಳಿದೆ. ಒಂದೇ ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಮಹಾನಾಮ್ನೀ ಮಂತ್ರಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಬರುತ್ತದೆ. ಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಿರುವ ಕೊನೆಯ ಅರಣ್ಯಕದಲ್ಲಿ ಪುನಃ ಮಹಾವ್ರತದ ವಿಚಾರವಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಅರಣ್ಯಕಗಳು
ಕೇಂದ್ರಾಭಿಮುಖ ಬಲ
ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ನ್ಯೂಟನ್ನನ ಚಲನೆಯ ಮೂರನೆಯ ನಿಯಮದನ್ವಯ ಕೇ೦ದ್ರಾಭಿಮುಖ ಬಲವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ ಮೂಲವು ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ.ಇದು ಕೇ೦ದ್ರಾಭಿಮುಖ ಬಲಕ್ಕೆ ಸಮ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ದವಾಗಿದ್ದು,ವೃತ್ತೀಯ ಪಥದ ಕೇ೦ದ್ರಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ದ ನೇರದಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ.ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎಂದು ಹೇಳುವ ಬದಲು ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಬಲ ಎಂದು ತಪ್ಪು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದ ದಾರಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟಿದ ಕಲ್ಲು ಸುತ್ತುವಾಗ ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೈಯ ಮೇಲೆ ಹೊರಮುಖ ಬಲ(ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಬಲ)ವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುತ್ತದೆ.ವಕ್ರಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಾಗ ರೈಲು ಗಾಡಿಯು ಹೊರಬ೦ದು ರೈಲು ಕ೦ಬಿಗಳ ಮೇಲೆ ಉ೦ಟು ಮಾಡುವ ಪಾರ್ಶ್ವ ತಳ್ಳುವಿಕೆಯೇ ಕೇ೦ದ್ರತ್ಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<references / ವರ್ಗ:ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಚಲನ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಕಶಾಪ್ರಹಾರ
ಚಾವಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ತನ್ನನ್ನೇ ತಾನು ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಈ ಹೆಸರಿದೆ. ಈ ಸಂಪ್ರದಾಯ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಮಾನವ ಗುಂಪುಗಳಲ್ಲೂ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದುದಾಗಿ ಗೊತ್ತಾಗಿದೆ. ಒಬ್ಬನನ್ನು ಅವನು ಮಾಡಿದ ಅಪರಾಧಕ್ಕಾಗಿ ಚಾವಟಿಯಿಂದ ಬಾರಿಸಿ ಶಿಕ್ಷಿಸುವುದು ಈಗಲೂ ಎಲ್ಲ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲೂ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಒಬ್ಬ ತನ್ನನ್ನು ತಾನೇ ಚಾವಟಿಯಿಂದ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ರೂಢಿ ಈಚೆಗೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಈ ಎರಡನೆಯ ಬಗೆಯ ಕಶಾಪ್ರಹಾರವನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿವೇಚಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನೆಗಳ ಮುಂದೆ ಮಾರಮ್ಮನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತು ತರುವ ಭಕ್ತರು ಚಾವಟಿಯಿಂದ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವೇ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಎಷ್ಟೆಷ್ಟು ಆವೇಶದಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಹೊಡೆದುಕೊಂಡರೆ ಅವರ ಭಕ್ತಿ ಅಷ್ಟಷ್ಟು ಮೇಲಾದದ್ದು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ಇವರಲ್ಲಿರುವಂತಿದೆ. ಕೆಲವರು ಮೈಯಿಂದ ರಕ್ತ ಚಿಮ್ಮುವಷ್ಟು ಬಲವಾಗಿ ಹೊಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಯುರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ಮತ್ತು ಹನ್ನೊಂದನೆಯ ಶತಮಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೇಹದಂಡನೆಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಪಾಪವಿಮೋಚನೆಗಾಗಿ ಕಶಾಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕ್ರೈಸ್ತರ ಒಂದು ಮಹಾವ್ರತವಾಯಿತು. ಈ ವ್ರತದ ಆಚರಣೆಗೆ ಡಾಮಿನಿಕಸ್ ಲೋರಿಕಾಟಸ್ (ಪ್ರ.ಶ. ೧೧೬೦) ಪೀಟರ್ ಡಾಮಿಯನ್ (ಪ್ರ. ಶ. ೧೦೭೨) ಎಂಬ ಸಂನ್ಯಾಸಿಗಳ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಂತ ಡಾಮಿನಿಕನ (ಪ್ರ.ಶ. ೧೧೭೦-೧೨೨೧) ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕಶಾಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಈ ಚಳವಳಿ ಕ್ರಾಂತಿರೂಪತಾಳಿತಲ್ಲದೆ ಹದಿನಾಲ್ಕನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇದು ಒಂದು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಜಾಡ್ಯದಂತೆ ಜರ್ಮನಿಯಿಂದ ಹಂಗರಿಗೆ ಬಂದು ಅಲ್ಲಿಂದ ಯುರೋಪಿನ ಆದ್ಯಂತ ಹಬ್ಬಿತು. ಮೂವತ್ತೊಂದೂವರೆ ದಿವಸಗಳ ಪರ್ಯಂತ ದಿವಸಕ್ಕೆ ಎರಡು ಸಾರಿ ಕಶಾಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡವ ಸಕಲಪಾಪ ವಿಮುಕ್ತನಾಗುವನೆಂದು ನಂಬಿ ಇದನ್ನೊಂದು ಮಹಾವ್ರತವಾಗಿ ಜನ ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ದುಷ್ಟಪದ್ಧತಿಯೆಂದು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿಯಲು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಹಿಡಿಯಲಿಲ್ಲ. ಪೋಪ್ ನಾಲ್ವಡಿ ಕ್ಲೆಮೆಂಟ್ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವರ್ತಿ ನಾಲ್ವಡಿ ಚಾರಲ್ಸ್‌ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಿದರು. ಹದಿನೈದನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಚಳವಳಿ ನಿಂತುಹೋಯಿತು. (ಜಿ.ಎಚ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಗೊಡೀಷಿಯ
ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು
ಗೊಡೀಷಿಯ ಸುಮಾರು 15 ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಎಲ್ಲವೂ ಅಮೆರಿಕದ ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಗಳು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು 3/4-1 ಮೀ ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ಪೊದೆಸಸ್ಯಗಳು, ಇನ್ನು ಕೆಲವು 1/4 ಮೀ ಎತ್ತರದ ಮೂಲಿಕೆಗಳು. ಪೊದೆ ಬಗೆಯವನ್ನು ಅಂಚು ಇಲ್ಲವೆ ಕಲ್ಲೇರಿ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಮೂಲಿಕೆ ಬಗೆಯವನ್ನು ಕುಂಡ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳು ಚೆಲುವಾದ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ, ಗುಲಾಬಿ, ಕಡುಗೆಂಪು, ಕೆನ್ನೀಲಿ ಮುಂತಾದ ವರ್ಣ ವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ತೋರುವ ಹೂಗಳನ್ನು ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವಲ್ಲಿ ದಳಗಳ ಮೇಲೆ ಬಣ್ಣಬಣ್ಣದ ಮಚ್ಚೆಗಳಿರುವುದುಂಟು. ಬಹು ಪಾಲು ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಗಳು ಒಂಟಿಸುತ್ತಿನ ದಳ ಉಳ್ಳವು. ಅಡ್ಡ ತಳಿಯೆಬ್ಬಿಕೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೂಲಕ ಹಲವಾರು ಸುತ್ತಿನ ದಳಗಳುಳ್ಳ ತಳಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ವೃದ್ಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹೂಗಳು ರೇಸೀಮ್ ಇಲ್ಲವೇ ಸ್ಪೈಕ್ ಮಾದರಿಯ ಗೊಂಚಲುಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಗೊಡೀಷಿಯದ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬೆಟ್ಟಸೀಮೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಶೀತ ಹವಾಗುಣ ಇವುಗಳ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಉತ್ತಮವಾದ್ದು. ಮೈದಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಇವನ್ನು ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ವೃದ್ಧಿಸಬಹುದು. ಉದ್ಯಾನಗಾರಿಕೆ ಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು-ಗೊ. ಅಮೀನ, ಗೊ. ಬಾಟೀ, ಗೊ. ಗ್ರ್ಯಾಂಡಿಫ್ಲೋರ ಪ್ರಭೇದಗಳು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು
ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳು
ಯಾವುದೇ ಬಗೆಯ ಹೈಡ್ರೊಕಾರ್ಬನ್ನಿನಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ಹ್ಯಾಲೊಜನ್ ಪರಮಾಣುವಿನಿಂದ ಆದೇಶಿಸಿದಾಗ ಹ್ಯಾಲೈಡ್ ದೊರೆಯುವುದು. ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹೈಡ್ರೊಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳನ್ನೂ ಆದೇಶಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಹೈಡ್ರೊಜನ್ನನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಆದೇಶಿಸಲು ಎಲ್ಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳಲ್ಲಿನ ಹೈಡ್ರಾಕ್ಸಿಲ್ ಪುಂಜದ ಆದೇಶದಿಂದ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳು ಪಟು ಸಂಯುಕ್ತಗಳಾದ್ದರಿಂದ ಆನೇಕ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸಂಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತವೆ. ಗ್ರೀನಾರ್ಡ್ ಸಂಯುಕ್ತಗಳೆಂಬ ಬಲುಮುಖ್ಯ ಆರ್ಗ್ಯನೋಲೋಹ ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಹ್ಯಾಲೈಡುಗಳೇ ಮೂಲವಸ್ತುಗಳು. ಅಪರ್ಯಾಪ್ತ ಆಲ್ಕೈಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡ್ ಆದ ವೀನೈಲ್ ಕ್ಲೋರೇಡನ್ನು ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ಕುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕ್ಲೋರೋಫಾರಂ ಮೀಥೇನಿನ ಟ್ರೈ ಹ್ಯಾಲೈಡ್. (ನೋಡಿ- ಆಲ್ಕೊಹಾಲುಗಳು)
ಉಪಯೋಗಗಳು
ಮೆಟಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡ್ಗಳು ಆಧುನಿಕ ಬೀದಿದೀಪಗಳಾದ ಮೆಟಲ್ ಹ್ಯಾಲೈಡ್ ದೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ
ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ಒಬ್ಬ ಹಿರಿಯ ರಾಜಕಾರಣಿ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಿವಮೊಗ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಾಗರ ತಾಲೂಕಿನ ಮೂಲದವರು. ಹಲವು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರಾಗಿ, ಸಚಿವರಾಗಿ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಸಭಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಲ್ಯ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಕಾಗೋಡು ಸಾಗರ ಪಟ್ಟಣದಿಂದ ೧೮ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರವಿರುವ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕ ಹಳ್ಳಿ. ೧೯೫೧ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೮ರಂದು ಭೂಮಾಲಿಕರ ವಿರುದ್ಧ ಕಾಗೋಡು ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಹೋರಾಟ ಮಾಡಿದ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಳ. ಈ ರೈತ ಹೋರಾಟದ ಭೂಮಿಯಾದ ಕಾಗೋಡಿನಲ್ಲಿ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನವರು  ಸವಾಜಿ ಬೀರಾನಾಯ್ಕ ಮತ್ತು ಬೈರಮ್ಮ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ೩ ನೇ ಮಗನಾಗಿ ೧೯೩೨ ಸೆಪ್ಟಂಬರ್ ೧೦ ರಂದು, (ದಿ.10-9-1932) ರಂದು ಜನಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲಾ ಶಿಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಿರೇನೆಲ್ಲೂರು ಮತ್ತು ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಗಿಸಿದರು. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಬಿ.ಕಾಂ. ಬಿ.ಎಲ್ ಪದವಿ ಮುಗಿಸಿ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಾಗಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಲೇ ಸಮಾಜವಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
೨೦೧೩ ವಿಧಾನಸಭಾ ಆದ್ಯಕ್ಷರು
thumb|right|ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ
ಸಂಪುಟದರ್ಜೆ ಸಚಿವ
೧೯-೬-೨೦೧೬ ಭಾನುವಾರ:ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿರುವ ನೂತನ ಸಚಿವರ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕಾರ ಸಮಾರಂಭ ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ 4 ಗಂಟೆಗೆ ರಾಜಭವನದ ಗಾಜಿನಮನೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದು. ಪ್ರಮೋದ್ ಮಧ್ವರಾಜ್, ರುದ್ರಪ್ಪ ಲಮಾಣಿ, ಪ್ರಿಯಾಂಕ್ ಖರ್ಗೆ, ಈಶ್ವರ ಖಂಡ್ರೆ ಅವರು ರಾಜ್ಯ ಖಾತೆ ಸಚಿವರುಗಳಾಗಿಯೂ, ಕಾಗೋಡು ತಿಮ್ಮಪ್ಪ, ರಮೇಶ್ ಕುಮಾರ್, ತನ್ವೀರ್ ಸೇಠ್, ಎಂ ಆರ್ ಸೀತಾರಾಂ, ಸಂತೋಷ್ ಲಾಡ್, ರಮೇಶ್ ಜಾರಕಿಹೊಳಿ, ಎಸ್ ಎಸ್ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ, ಬಸವರಾಜ ರಾಯರೆಡ್ಡಿ, ಹೆಚ್.ವೈ. ಮೇಟಿ ಅವರು ಸಂಪುಟ ಸಚಿವರಾಗಿಯೂ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರು. ಅವರಿಗೆ ಕಂದಾಯ ಇಲಾಖೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜ ಸೇವೆ ವರ್ಗ:ರಾಜಕೀಯ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಶಾಸಕರು ವರ್ಗ:ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅರಕೇರಿ
ಅರಕೇರಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮ ಹಾಗೂ ಪುಣ್ಯಕ್ಷೇತ್ರ.ಇದು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರ ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೧೦ ಕಿ. ಮಿ. ಇದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ(2011) ಸುಮಾರು 7059 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 3765 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 3294 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ಕಾಲುವೆ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಧ್ಯಮ ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಂಘಟನೆಗಳು
ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ ಯುವಕ ಮಂಡಳಿ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಿವಾಜಿ ಯುವಕ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಕನಕ ಸೇನೆ ಇದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಕೆರೆ
ಗ್ರಾಮದ ಹತ್ತಿರ ಕೆರೆಯಿದೆ.
ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ
ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ (ಜನನ ೨ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೯೩) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಸಂಯೋಜಕಿ, ಗಾಯಕಿ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಚೆರ್ತಾಲದ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ಮಾಪಕಿ.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ಕೇರಳದ ಅಲಪ್ಪುಳದ ಚೆರ್ತಲಾ ಎಂಬ ಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಬಂದವರು. ಅವರು ಸೇಂಟ್ ಮೇರಿ ಆಫ್ ಲ್ಯೂಕಾ ಸೀನಿಯರ್ ಸೆಕೆಂಡರಿ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತ್ರಿಪ್ಪುನಿತುರಾದ ಆರ್‌ಎಲ್‌ವಿ ಕಾಲೇಜ್ ಆಫ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಂಡ್ ಫೈನ್ ಆರ್ಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಎ ಸಂಗೀತ ಕೋರ್ಸ್ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ಕೇರಳ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಎಮ್‌ಎ ಯೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಂಡಿತ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ
ಗೌರಿ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ಅವರು ತನ್ನ ೧೩ ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಮಲಯಾಳಂ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕ್ಯಾಸನೋವ್ವಾ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವ ಮೂಲಕ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಹಾಡಿದ "ಸಖಿಯೇ" ಹಾಡನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟ ನಿರ್ದೇಶಕ ರೋಶನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂಸ್, ೨೦೧೨ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಅವರ ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್ -ನಟನೆಯ ಕ್ಯಾಸನೋವಾದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಬಳಸಿದರು. ಈ ಹಾಡನ್ನು ರಚಿಸಿದಾಗ ಗೌರಿ ಅವರಿಗೆ ಕೇವಲ ೧೩ ವರ್ಷ. ಅವರು ೧೫ ವರ್ಷದವರಿದ್ದಾಗ ಈ ಹಾಡನ್ನು ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿ, ಗೌರಿ ಅವರ ಕೆಲಸವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಶಂಸಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಆಗ ವ್ಯಾಪಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪ್ರಸಾರವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಗೌರಿ ಅವರು ಲಂಡನ್‌ನ ಟ್ರಿನಿಟಿ ಕಾಲೇಜ್‌ನಿಂದ ಪ್ರದರ್ಶಕರ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.