cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ವರಾಹ ಲಕ್ಷ್ಮಿ ನರಸಿಂಹ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಸಿಂಹಾಚಲಂ
ಸಣ್ಣ ಹಬ್ಬಗಳು
alt=A four armed man with weapons rushes to save an elephant from a crocodile as a man-bird watches.|left|thumb| ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ನಂತರದ ದಿನದಂದು ನಡೆಯುವ ಮಕರವೇಟ ಹಬ್ಬವು ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ (ಚಿತ್ರ). ಇದು ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಭಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ಆನೆಯನ್ನು ಮೊಸಳೆಯಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದ ದಂತಕಥೆ ಆಗಿದೆ. ದೇವಾಲಯದ ಸಣ್ಣ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ವಾರೋತ್ಸವಗಳು (ವಾರದ ಹಬ್ಬಗಳು), ಪಕ್ಷೋತ್ಸವಗಳು (ಪಾಕ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು), ಮಾಸೋತ್ಸವಗಳು (ಮಾಸಿಕ ಹಬ್ಬಗಳು) ಸೇರಿವೆ. ಈ ಉತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಹಂತಗಳಿವೆ: ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನು ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವ ತಿರುವೀಧಿ ಉತ್ಸವ ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತವಾದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುವುದು. ಈ ಹಬ್ಬಗಳಲ್ಲಿ ಗ್ರಹಣಕಾಲ (ಗ್ರಹಣಗಳು), ನಕ್ಷತ್ರೋತ್ಸವಗಳು (ನಕ್ಷತ್ರ ಹಬ್ಬಗಳು), ಸಂಕ್ರಾಂತಿ (ಸಂಕ್ರಾಂತಿಗಳು) ಮತ್ತು ವಿಷುವಸ್ (ವಿಷುವಾಸಗಳು) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲ್ಪಡುವವುಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಪಕ್ಷೋತ್ಸವಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಎರಡು ಪಕ್ಷಗಳ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕಾದಶಿಯ ದಿನದಂದು ದೇವಾಲಯಕ್ಕೆ ವಿವಿಧ ಜನರು ನೀಡಿದ ದೇಣಿಗೆಯನ್ನು ಅನೇಕ ಶಾಸನಗಳು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಪಕ್ಷೋತ್ಸವಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದದ್ದು ಜಲಶಯನ ಏಕಾದಶಿ. ವಿಷ್ಣುವು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಪ ಹಾಸಿಗೆಯ ಮೇಲೆ ಮಲಗಲು ಹೋಗುತ್ತಾನೆ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ, ಅಂದರೆ ಆ ದಿನದಿಂದ (ಆಷಾಢದ ಹಿಂದಿನ ಪಕ್ಷದ 11 ನೇ ದಿನ) ಆರಂಭವಾಗಿ ಉತ್ತಾನ ದ್ವಾದಶಿಯವರೆಗೆ (ಕಾರ್ತಿಕದ ಹಿಂದಿನ ಪಕ್ಷದ 12 ನೇ ದಿನ).
ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳು, ನಕ್ಷತ್ರೋತ್ಸವಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಕೆಲವು ಮಂಗಳಕರ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಾಗ ದೇವತೆಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಉತ್ಸವಗಳನ್ನು ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವೈಷ್ಣವರು 27 ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಪೈಕಿ ಮೃಗಶಿರ, ಪುನರ್ವಸು, ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಶ್ರವಣವನ್ನು ಅತ್ಯಂತ ಮಂಗಳಕರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಚಲನೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾದ ಸಂಕ್ರಮಣ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಪ್ರಮುಖವಾದವುಗಳು, ಇದರ ನಂತರ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾದ ವಿಷ್ಣು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಕೂಡ ಇದೆ. ಮಕರ ಸಂಕ್ರಾಂತಿಯ ಒಂದು ದಿನದ ನಂತರ ಮಕರವೇಟವನ್ನು (ಮೊಸಳೆ ಬೇಟೆ) ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ದೇವಸ್ಥಾನದ ಕಲ್ಯಾಣಿಯಲ್ಲಿ, ಉತ್ಸವ ಮೂರ್ತಿಯಿಂದ ಅಣಕು ಮೊಸಳೆ ಬೇಟೆಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆ ಗಜೇಂದ್ರ ಮೋಕ್ಷದ ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೆಪ್ಪೋತ್ಸವವನ್ನು ಪೌಷ ಮಾಸದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಂಹಾಚಲಂ ಎರಡು ವಾರ್ಷಿಕ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ: ಧನುರ್ಮಾಸೋತ್ಸವ ಮತ್ತು ಅಧ್ಯಯನೋತ್ಸವ. ಧನುರ್ಮಸೋತ್ಸವವು ವಿಷ್ಣುವಿನ ರೂಪವಾದ ರಂಗನಾಥನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಲು ಆಂಡಾಳ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಗವಂತನನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವಳು 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಆಚರಿಸಿದಳು. ಆ 30 ದಿನಗಳನ್ನು ಆಂಡಾಳ್ ದೇಗುಲದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಇಡೀ ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಯನೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ 20 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ದೇವತೆಯನ್ನು ಸಭಾಂಗಣಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಮಿಳು ಪಠ್ಯ ನಾಲಯಿರ ದಿವ್ಯ ಪ್ರಬಂಧಂ ನ 4000 ಶ್ಲೋಕಗಳು ಇತರ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳೊಂದಿಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಓದಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಹಬ್ಬಕ್ಕೆ ಅದರ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಬ್ಬವನ್ನು ಎರಡು ಹಂತಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮೊದಲ ಹಂತ ಪಕ್ಷದ ಮೊದಲ ಹತ್ತು ಬೆಳಗಿನವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ವೈಕುಂಠ ಏಕಾದಶಿಯಂದು ಎರಡನೇ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಿಲ್ಪಟ್ಟ ಮುಖಮಂಟಪದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿರುವ ದೇವರನ್ನು ಎರಡನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ರಾತ್ರಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅವತಾರಕ್ಕೂ ಸೂಕ್ತವಾದ ವಿಶೇಷ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ದೇವಾಲಯಗಳು
ಆರ್‌.ಡಿ.ಬರ್ಮನ್
ರಾಹುಲ್ ದೇವ್‌ ಬರ್ಮನ್‌ (রাহুল দেব বর্মন, राहुल देव बर्मन) (೨೭ ಜೂನ್‌ ೧೯೩೯ – ೪ ಜನವರಿ ೧೯೯೪), ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರ್‌.ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಪಂಚಮ್‌ ದಾ (पंचम दा) ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಪಂಚಮ್ ಎಂಬ ಅಡ್ಡ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಡುಗಾರ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕ ಸಚಿನ್ ದೇವ್ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಮೀರಾರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
೧೯೬೦ರ ದಶಕ
ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಮೊದಲು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಿನಿಮಾ ಮೆಹ್ಮೂದರ ಚೋಟೆ ನವಾಬ್ (1961). ಮೆಹ್ಮೂದ್‌ ಒಮ್ಮೆ ಬರ್ಮನ್‌ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆರಳಿನಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ತನ್ನ ಕಾರನ್ನು ಬಡಿಯುತ್ತಾ ನೆಗ್ಗಿಸಿದುದರಿಂದ ಸುಸ್ತಾಗಿ ಅವರಿಗೆ ಚಿತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹಾಡು ಎಸ್‌ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು 1957ರ ನಂತರ ಮುದ್ರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್‌‌ರನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ತಂದಿತು. ಬರ್ಮನ್‌ ಬಾಂದಿನಿ (1963), ತೀನ್ ದೇವಿಯಾನ್ (1965) ಮತ್ತು ಗೈಡ್ (1965)ಗಳಲ್ಲಿ ತಂದೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ಮೆಹ್ಮೂದ್‌ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಚಿತ್ರವಾದ 1965ರ - ಬೂತ್ ಬಂಗ್ಲಾ ದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡರು. ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ಹಾಡಿದ ಶಾಂತ ಧ್ವನಿಯ "ಜಾಗೊ ಸೊನೆವಾಲೊ" ಮತ್ತು ಚಬ್ಬಿ ಚೆಕರ್‌ರ "ಲೆಟ್ಸ್ ಟ್ವಿಸ್ಟ್"ನ ದೇಸೀ ಆವೃತ್ತಿಯಾದ ಮನ್ನಾ ಡೇ ಹಾಡಿದ ವಿರುದ್ಧವಾದ "ಆವೊ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಕರೋ" ಗೀತೆಗಳು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿವೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮೆಹ್ಮೂದ್‌ರೊಂದಿಗೆ ನಟನೆಯನ್ನೊ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. 1965ರ ತೀಸ್ರಾ ಕೌನ್ ರ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನೂ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಬರ್ಮನ್‌ನ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡ ಚಿತ್ರ ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್ (1966). ಬರ್ಮನ್‌ ಗೀತಕಾರ ಮಜ್ರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರಿಯವರಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ತಂದುಕೊಟ್ಟರು ಮತ್ತು ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್ ನ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಾರರಾದ ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌‌ರಿಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ‌ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌ರಿಗಿಂತ ಮೊದಲೇ ವಿಜಯ್ ಆನಂದ್‌ ಅವರಿಗಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಯನ್ನೇರ್ಪಡಿಸಿದುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು‌. ಅವರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ, ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌ ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್ ಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಮೊದಲು ಶಮ್ಮಿ ಕಪೂರ್‌ (ಚಿತ್ರದ ನಾಯಕ) ಬರ್ಮನ್‌ರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂತೋಷವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ‌. ಅವರ ಹೆಚಿನ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿವಹಿಸಿದ್ದ, ಮತ್ತು ಆಗಲೇ ನುರಿತಿದ್ದ ಶಂಕರ್-ಜೈಕಿಶನ್‌ರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ವಿರೋಧವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲಿಲ್ಲ. "ಓ ಹಸೀನಾ" ಮತ್ತು "ಆಜಾ ಆಜಾ"ಗಳ ಪ್ರಕಾರವು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತ ಪ್ರೇಮಿಗಳಿಗೆ ಹೊಸದಾಗಿತ್ತು. ಮಹಮದ್ ರಫಿ ಎಲ್ಲಾ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದರು, ನಾಲ್ಕು ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆಯವರೊಂದಿಗೆ ಹಾಡಿದ ಯುಗಳ ಗೀತೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌ರು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಗೀತಕಾರ ಮಜ್ರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರಿರವರೊಂದಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಕಾಲ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೆಗೆದ ಚಿತ್ರಗಳೆಂದರೆ ಬಹರಾನ್ ಕೆ ಸಪ್ನೆ (೧೯೬೭), ಪ್ಯಾರ್ ಕಾ ಮೌಸಮ್ (೧೯೬೯) ಮತ್ತು ಯಾದೋಂಕಿ ಬಾರಾತ್ (೧೯೭೩).
೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮನ್‌ ಚಿತ್ರಗಳಾದ ಚಂದನ್ ಕಿ ಪಲ್ನ ಮತ್ತು ಬಹರಾನ್ ಕೆ ಸಪ್ನೆ ಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಸಂಯೋಜನೆಯನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದರೂ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ಇದರ ಮಧ್ಯೆ ಅವರು ತನ್ನ ತಂದೆಯೊಡನೆ ಜ್ಯುವೆಲ್ ಥೀಫ್ (೧೯೬೭) ಮತ್ತು ತಲಾಶ್ (೧೯೬೯)ಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಾಯಕರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು. ೧೯೬೮ ರಲ್ಲಿ, ಬರ್ಮನ್ ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್‌ನ ನಂತರದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡ ಚಿತ್ರ ಪಡೋಸನ್‌. ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅವರ ಸಂಗೀತವು ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. 1969ರಲ್ಲಿ, ವಾರೀಸ್ ಮತ್ತು ಮ್ಯೂಜಿಕಲ್ ಹಿಟ್ ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌‌ರ ಪ್ಯಾರ್ ಕಾ ಮೌಸಮ್ (ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲೂ ಪಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು)ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಆರಾಧನಾ (೧೯೬೯)ರಲ್ಲಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಹಾಯಕ ಸಂಯೋಜಕರಾದರು. ಆರಾಧನಾ (೧೯೬೯)ದ ಸಂಗೀತ ಎಸ್‌ ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅನಾರೋಗ್ಯ ಪೀಡಿತರಾದುದರಿಂದ ಅವರ ಮಗ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
1970ರ ದಶಕ
1970ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಆರು ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಟಿ ಪತಂಗ್ (ರಾಜೇಶ್‌ ಖನ್ನಾ ನಟಿಸಿರುವ) ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಯಶಸ್ವಿಯಾಯಿತು, ಇದು ಶಕ್ತಿ ಸಮಾಂತ ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ 70ರ ದಶಕದ ಪ್ರಾರಂಭದ ಸಿನಿಮಾಗಳಾಗಿವೆ. ಕಟಿ ಪತಂಗ್ ಹಾಡುಗಳಾದ 'ಯೆಹ್ ಶ್ಯಾಮ್ ಮಸ್ತಾನಿ' ಮತ್ತು 'ಯೆಹ್ ಜೊ ಮೊಹಬತ್ ಹೈ' ಯಶಸ್ಸಿನ ಉತ್ತುಂಗಕ್ಕೇರಿದವು. ಅವರು ದ ಟ್ರೈನ್, ಎಹಸಾನ್ ಪುರಸ್ಕಾರ್, .ಕ್ಯೂಂಕಿ ಸಾಸ್ ಭಿ ಕಭೀ ಬಹೂ ಥಿ ಮತ್ತು ರತನ್ ಕಾ ರಾಜಾದಲ್ಲೂ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
1971ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನದಲ್ಲಿ ಹನ್ನೊಂದು ಸಿನಿಮಾಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್, ಬುಡ್ಡಾ ಮಿಲ್ ಗಯಾ, ಕರವಾನ್, ಮತ್ತು ಹರೆ ರಾಮ್ ಹರೆ ಕೃಷ್ಣ‌ ಗಳು ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಅಮರ್ ಪ್ರೇಮ್ ರೆಹನಾ ಬೀತ್ ಜಾಯೆ (ಲತಾ ಮಂಗೇಶ್ಕರ್ ಹಾಡಿದ‌)ಗಳಂತಹ ಜಟಿಲವಾದ ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನಾಧರಿಸಿದ್ದು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿನ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ ಹಾಡಿದ ಹಾಡಿಗಳು (ಚಿಂಗಾರಿ ಕೊಯಿ ಭಡ್ಕೆ, ಯೆಹ್ ಕ್ಯಾ ಹುವ ಮತ್ತು ಕುಚ್ ತೊ ಲೋಗ್ ಕಹೆಂಗೆ) ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾ ಆನಂದ್ ಭಕ್ಷಿಯನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೀತಕಾರರನ್ನಾಗಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅವರು ಬರ್ಮನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಿನಿಮಾಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೋದರು‌. ಬುಡ್ಡಾ ಮಿಲ್‌ ಗಯಾ ಸರಳವಾದ, ಉತ್ಸಾಹಿಯಾದ ರಾತ್ ಕಾಲಿ ಎಕ್ ಖ್ವಾಬ್ ಮೇ ಆಯಿ ಮತ್ತು ಭಲಿ ಭಲಿ ಸಿ ಏಕ್ ಸೂರತ್‌ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಇದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಆಯೋ ಕಹಾ ಸೆ ಘನಶ್ಯಾಮ್ ? ಹಾಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ. ಕರಾವನ್ ಬಾಲಿವುಡ್‌ನ ಉತ್ತಮ ಕ್ಯಾಬರೆಯಾದ -ಹೆಲೆನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಿದ ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರು ಹಾಡಿದ ಪಿಯಾ ತು ಅಬ್ ತೊ ಆಜಾ("ಮೊನಿಕ! ಓ ಮೈ ಡಾರ್ಲಿಂಗ್")ಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. "ಕಾರಾವಾನ್‌"ಗಾಗಿ ಅವರು ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ನ್ನು ಪಡೆದರು. ಹರೆ ಕೃಷ್ಣ ಹರೆ ರಾಮ ದ ಶೇರ್ಷಿಕೆಯ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದ ಆಶಾ ಯವಜನತೆಯ ಮನದಲ್ಲುಳಿದರು. Grand Theft Auto: Liberty City Stories soundtrack 2006ರಲ್ಲಿ ರೇಡಿಯೋ ಡೆಲ್ ಮುಂಡೊಗಾಗಿ ದಮ್ ಮಾರೊ ದಮ್‌ ಅನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಹಲವಾರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಈ ಹಾಡು ಜನಮನದಲ್ಲುಳಿಯಿತು. ಇತರ ಹಾಡುಗಳಾದ ಫೂಲೊಂಕಾ ತಾರೊಂಕಾ ಮತ್ತು ಕಾಂಚಿ ರೇ ಗಳೂ ಸಹ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವು. ಪರಾಯ್‌ ಧನ್‌ ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯವಾದ ಹಾಡುಗಳಾದ ’ತೆರಾ ಮೇರಾ ಜುದಾ ಹೋನಾ’ ಮತ್ತು ’ತೇರಾ ಮೇರಾ ದಿಲ್’ ಹಾಡುಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧಿಕಾರ್‌ನ 'ಕೋಯಿ ಮಾನೆ ಯಾ ನಾ ಮಾನೆ'ಯೂ ಸಹ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ.
1972ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಹತ್ತೊಂಭತ್ತು ಸಿನಿಮಾಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಸೀತಾ ಔರ್‌ ಗೀತಾ, ರಾಂಪುರ್‌ ಕಾ ಲಕ್ಷ್ಮಣ್‌ , ಮೇರೆ ಜೀವನ್‌ ಸಾಥಿ , ಬಾಂಬೆ ಟು ಗೋವಾ , ಅಪ್ನಾ ದೇಸ್‌ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯ್‌ ಮುಂತಾದ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಏರು ಸ್ವರದಲ್ಲಿರುವ ಆಶಾ-ಆರ್‌ಡಿ‌ ಬರ್ಮನ್‌ ಅಪ್ನಾ ದೇಶ್ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ದುನಿಯಾ ಮೈ ಲಗಾನ್ ಕೊ ಹಾಡು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಗೀತಕಾರ ಗುಲ್ಜಾರ್‌ನ ಬೀತಿ ನಾ ಬಿತಾಯಿ ರೈನಾ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯ್‌‌ ನ ಮುಸಾಫಿರ್ ಹೂ ಯಾರೊ ಗಳು ಎಂಭತ್ತರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಜನಜನಿತವಾಗಿತ್ತು. ರಾಜೇಶ್‌ ಖನ್ನಾರ ಮೇರೆ ಜೀವನ್ ಸಾಥಿ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌‌ರ ಒ ಮೇರೆ ದಿಲ್ ಕೆ ಚೈನ್ ಎಂದಿಗೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ಹಾಡಾಗಿದೆ. 1972ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಜವಾನಿ ದಿವಾನಿ ಯೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅಭಿ ನಹಿ, ಜಾನ್‌-ಎ-ಜಾನ್ ದೂದ್‌ತಾ ಫಿರ್ ರಹಾ ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಹಾಡುಗಳು ಆ ವರ್ಷದ ಹಿಟ್‌ ಆದ ಹಾಡುಗಳಾಗಿವೆ. ಹಾಸ್ಯ ಪ್ರಧಾನ ಚಿತ್ರವಾದ ಬಾಂಬೆ ಟು ಗೋವಾ,'ದೆಖಾ ನಾ ಹಾಯೆ ರೆ’ಯಂತಹ ಉಲ್ಲಾಸದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸೀತಾ ಔರ್‌ ಗೀತಾ ಬರ್ಮನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ರಮೇಶ್ ಸಿಪ್ಪಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮೊದಲ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದೆ‌. 80ರ ದಶಕದ ವರೆಗಿನ ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಸಿನಿಮಾಗಳಲ್ಲಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.
1973ಯಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌‍ಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌ರ ಯಾದೋಂ ಕಿ ಭಾರಾತ್, ಶರೀಫ್ ಬದ್ಮಾಶ್, ಹೀರಾ ಪನ್ನಾ/2} ಮತ್ತು ’ಬಾಹೂ ಮೆ ಚಲಿ ಆ’ ಮತ್ತು ಮೇರಿ ಭೀಗಿ ಭೀಗಿ’ಯಂತಹ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನಾಮಿಕ  ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಯಾದೋಂಕಿ ಭಾರಾತ್‌ 'ಚುರಾ ಲಿಯಾ ಹೈ', 'ಯಾದೋಂಕಿ ಭಾರಾತ್‌', 'ಲೇಕರ್ ಹಮ್ ದಿವಾನ ದಿಲ್', 'ಮೇರಿ ಸೋನಿ ತಮನ್ನಾ’ಗಳಂತಹ ಕೆಲವು ಹಾಡುಗಳು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
1974ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಗೀತದ ಹದಿನಾರು ಹಾಡುಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಆಪ್ ಕಿ ಕಸಮ್ ಮತ್ತು ಅಜನಬೀ ಗಳು ಸಂಗೀತದಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾದವುಗಳಾಗಿವೆ.
1975ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಒಂಭತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಶೋಲೆ, ದೀವಾರ್ ,ಆಂಧಿ , ಕುಶ್ಬೂ ಮತ್ತು ಧರಮ್ ಕರಮ್‌ ಸೂಪರ್‌ಹಿಟ್‌ ಆದವುಗಳಾಗಿವೆ. ಶೋಲೆ ಯಲ್ಲಿ, ಹೆಲೆನ್‌ ಮತ್ತು ಜಲಾಲ್ ಅಘಾ ನಟಿಸಿದ ಮೆಹಬೂಬಾ ಮೆಹಬೂಬಾ ಹಾಡನ್ನು ಅವರು ಹಾಡಿದರು, ಅದರ ಹಿನ್ನಲೆ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಸೋಲ್‌ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್‌ಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗೊಂಡರು. ಆಂಧಿ ಚಿತ್ರವು ಕಿಶೋರ್-ಲತಾ ಹಾಡಿದ ಇಸ್ ಮೂಡ್ ಸೆ ಜಾತೆ ಹೈ, ತುಮ್ ಆ ಗೆಯೆ ಹೊ , ತೇರೆ ಬಿನಾ ಜಿಂದಗಿ ಸೆ ಕೋಯಿ ಮತ್ತಿತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗುಲ್ಜಾರ್‌ರ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಕುಶ್ಬೂ ಓ ಮಾಜಿ ರೇ ಗಳಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಗುಲ್ಜಾರ್‌ರೊಂದಿಗಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದೆ.
1975ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಚಿಕ್ಕ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರವಾದ ಮಾ ಕಿ ಪುಕಾರ್‌ಗೆ ಹಾಡೊಂದನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಅವರ ತಂದೆ ಕೋಮಾದಲ್ಲಿದ್ದು ಸಾವಿಗೀಡಾದ ನಂತರ ತಂದೆಯ ಮಿಲಿ (1975) ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
1977ರಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ನಾಮ್ ಗಂ ಜಾಯೆಂಗಾ (ಕಿನಾರ, 1977) ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌-ಗುಲ್ಜಾರ್‌ರ ಇನ್ನೊಂದು ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇದು "ಕ್ಯಾ ಹುವಾ ತೇರಾ ವಾದ" (ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌‌ರ ಹಮ್ ಕಿಸಿ ಸೆ ಕಮ್ ನಹಿ, 1977) ಮೊಹಮದ್‌‌ ರಫಿಯವರೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅತ್ಯಾಕರ್ಷಕವಾದ ಸಿನಿಮಾವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಆ ಹಾಡು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಹಾಡಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಪ್ರಧಾನ ಪುರುಷ ಹಾಡುಗಾರರಾಗಿ ಮುಂದುವರೆದರು, "ಕ್ಯಾ ಹುವಾ ತೇರಾ ವಾದ"ವು ಬರ್ಮನ್‌‌ರು ಆಗಾಗ ರಫಿಯವರನ್ನು ತನ್ನ ಹಾಡಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
1978ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಶಾಲಿಮರ್‌ ಮತ್ತು ಕಸ್ಮೆ ವಾದೆ ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಒಂಭತ್ತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ‌ಶಾಲಿಮರ್ ಹಿಟ್‌ಗಳಾದ ಹಮ್ ಬೆಫಾ ಹರ್ಗಿಝ್ ನ ಥೆ (ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌) ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ(ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ)ಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಕಸ್ಮೆ ವಾದೆ ಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯಾದ ಮಿಲೆ ಜೊ ಕಡಿ ಕಡಿ ಮತ್ತು ಆತಿ ರಹೆಂಗಿ ಬೆಹರಿನ್‌ ಗಳು ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಧರ್ಮೇಂದ್ರ-ನಟನೆಯ ಆಜಾದ್‌‌ ರ ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆ ಮತ್ತು ರಾಜು ಚಲ್ ರಾಜು ಗಳು ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿನ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಘರ್ ಚಿತ್ರದ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್-ಗುಲ್ಜಾರ್ ಜೋಡಿಯ ತೇರೆ ಬಿನಾ ಜಿಯೆ ಜಾಯೆ ನಾ, ಆಜ್ ಕಲ್ ಪಾಂವ್ ಜಮೀನ್ ಪರ್ , ಫಿರ್ ವೊಹಿ ರಾತ್ ಹೈ ಗಳು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್‌ ಆದ ಹಾಡುಗಳಾಗಿವೆ.
1979 ವರ್ಷ ಪೂರ್ತಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರೂ ಹತ್ತು ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು. ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಹಿಟ್‌ ಆದ ಚಿತ್ರವೆಂದರೆ ಗೋಲ್‌ಮಾಲ್‌. ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ಆನೆವಾಲಾ ಪಲ್ (ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌) ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆ ಗೀತೆಯಾದ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹಾಯಕ ಸಪನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಡಿದ ಗೋಲ್‌ಮಾಲ್ ಹೈ ಭಾಯ್ ಗೋಲ್‌ಮಾಲ್ ಹೈ‌ ). 1979ರ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಇನ್ನಿತರ ‌ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳೆಂದರೆ ಜೀವನ್ ಕೆ ಹರ್ ಮೋಡ್ ಪೆ (ಜಟಾ ಕಹಿ ಕಾ ), ರಿಮ್ ಜಿಮ್ ಗಿರೆ ಸಾವನ್ (ಮಂಜಿಲ್ ), ಸಾವನ್ ಕೆ ಜೂಲೆ ಪಡೆ (ಜುರ್ಮನಾ ) ಮತ್ತು ದೊ ಲಫ್ಜೋಂಕಿ ಹೈ ದಿಲ್ ಕಿ ಕಹಾನಿ (ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ ಮತ್ತು ನಟ ಶರದ್ ಕುಮಾರ ಹಾಡಿದ,ದ ಗ್ರೇಟ್‌ ಗ್ಯಾಂಬ್ಲರ್ ).
1980ರ ದಶಕ
1981ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಹದಿನೈದು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಗೀತಕಾರ ಗುಲ್ಶನ್ ಬಾವ್ರಾ ಮತ್ತು ಯುನಿವರ್ಸಲ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇಂಡಿಯಾ (ನಂತರ ಇದನ್ನು ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಇಂಡಿಯಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು) ಜೊತೆ ಸೇರಿ ಎರಡು ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು - ಸತ್ತೆ ಪೆ ಸತ್ತಾ ಮತ್ತು ಯೆ ವಾದಾ ರಹಾ. ಅಮಿತಾಬ್ ಬಚ್ಚನ್ಅಮಿತಾಭ್ ಬಚ್ಚನ್-ನಟನೆಯ ಸತ್ತೆ ಪೆ ಸತ್ತಾ 7 ಜನ ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಅವರ 7 ವಧುಗಳ ಕುರಿತ ಕಥೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಏಳು ಜನ ಸಹೋದರರ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ ಹಾಡಿಗೆ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌, ಇವರ ಸಹಾಯಕ ಬಸು ಮತ್ತು ಸಪನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ, ಗೀತಕಾರ ಗುಲ್ಶನ್ ಬಾವ್ರಾ, ಭುಪೆಂದ್ರಾ, ಆನಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಸಿ, ಮತ್ತು ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಹಿಳೆಯರ ಹಾಡಿಗೆ ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ,ಅನ್ನೆಟ್ ಮತ್ತು ದಿಲ್ರಾಜ್ ಕೌರ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ದುಕ್ಕಿ ಪೆ ದುಕ್ಕಿ ಹೋ, ಪ್ಯಾರ್ ಹಮೆ ಕಿಸ್ ಮೋಡ್ ಪೆ , ದಿಲ್ಬರ್ ಮೇರೆ ಮತ್ತು ಜಿಂದಗಿ ಮಿಲ್ಕೆ ಬಿತಾಯೆಂಗೆ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. 1981ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ ಹಾಡು ಸನಮ್ ತೇರಿ ಕಸಮ್. ಈ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯು ಕಿತ್ನೆ ಭಿ ತು ಕರ್ ಲೆ ಸಿತಮ್, ಜಾನ್-ಎ ಜಾನ್ ಮತ್ತು ದೇಕ್ತಾ ಹೂ ಕೋಯಿ ಲಡ್ಕಿ ಹಸೀನ್ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. 12 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನಾಮಾಂಕಿತರಾಗಿ 1981ರಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಮೂದಲ ಬಾರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿನ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ರಾಕಿ (ಸಂಜಯ್ ದತ್‌ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ) ಮತ್ತು ಲವ್ ಸ್ಟೋರಿ (ಸಂಜಯ್ ದತ್‌ರ ಭಾವಮೈದುನ, ಕುಮಾರ್ ಗೌರವ್‌ರ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರ) ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
1982ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಹದಿನಾಲ್ಕು ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. 1982ರಲ್ಲಿ ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್‌, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಮಜ್ರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರಿಯವರ ಒಂದು ತಂಡದಲ್ಲಿ (ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್ (1966)ನಿಂದ ಶುರುವಾಗಿತ್ತು) ಜಮಾನೆ ಕೊ ದಿಖಾನಾ ಹೈ ಚಿತ್ರ ಮೂಡಿಬಂತು. ರಫಿ ಅವರು ನಾಸಿರ್ ಹುಸೇನ್-ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್-ಮಜ್ರೂಹ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಪುರಿ ಅವರ ಜೋಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಶೋಕ್ ಕುಮಾರ್‌ರ ಕೊನೆಯ ಹಾಡು (ಶೌಕೀನ್ 1982)ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಾಡಿದ ಚಲೋ ಹಸೀನ್ ಗೀತ್ ಇದನ್ನು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಅಂಗೂರ್ (1982)  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಸಪನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ಹಾಡಿದ ಪ್ರೀತಮ್ ಆನ್ ಮಿಲೊ ಓ.ಪಿ ನಯ್ಯರ್‌ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಡನ್ನು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಅನುಕರಿಸಿದರು. ಮಾಸೂಮ್ ಮತ್ತು ಅಗರ್ ತುಮ್ ನ ಹೋತೆ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ 1983ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ರ 15 ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. "ಮಾಸೂಮ್" ಚಿತ್ರದ ಉತ್ತಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು.
1984ರಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ 14 ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಇದೇ ವರ್ಷ ಗುಲ್ಶನ್ ಕುಮಾರ್‌ರ ಟೀ-ಸಿರೀಸ್ ಒರಿಜಿನಲ್ ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ರಂಗಕ್ಕ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು. ಕಂಪನಿಯು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಎರಡು ಭಾಷೆಗಳ ಜಾಗೀರ್(ಹಿಂದಿ)/ತೀನ್ ಮೂರ್ತಿ(ಬೆಂಗಾಲಿ) ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ಕುಮಾರ್ ಸಾನು ಕೂಡ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಯೆ ದೇಸ್ (1984) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಮಲ್ ಹಾಸನ್‌ಗೆ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯನ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮೊದಲ ಗೆಲವು ಪಡೆದರು. ಅಭಿಜಿತ್ ಕೂಡ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಆನಂದ್ ಔರ್ ಆನಂದ್ ಚಿತ್ರದ ಮೂಲಕ ಗೆಲುವು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು(1984). ಆದರೆ ಇವರು ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ ರಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶ ಪಡೆದಿದ್ದರು, ಹರಿಹರನ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಕವಿತಾ ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಜೊತೆಗೆ ಹೈ ಮುಬಾರಕ್ ಆಜ್ ಜಾ ದಿನ್ (ಬಾಕ್ಸರ್, 1984) ಯುಗಳಗೀತೆ ಹಾಡಿದರು, ಇದಕ್ಕೂ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು. ರಫಿಯನ್ನು ಅನುಕರಿಸಿ ಹಾಡುವ 1980ರ ದಶಕದ ಮಹಮ್ಮದ್ ಅಜೀಜ್ 1985ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಶಿವಾ ಕಾ ಇನ್‌ಸಾಫ್ (1985) ಮೂಲಕ ಪರಿಚಯವಾದರು. ಹುಸೇನ್ ಬರ್ಮನ್‌‌ರನ್ನು ಮಾದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು: "(ಜಮಾನೆ ಕೊ ದಿಖಾನಾ ಹೈ (1982) ಮತ್ತು ಮಂಜಿಲ್ ಮಂಜಿಲ್ (1984)) ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಸಂಗೀತ ನೀಡಲಿಲ್ಲ ಎಂಬುವುದನ್ನು ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಜಬರ್ದಸ್ತ್ ಚಿತ್ರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಕರ ದಿನಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು." ಹುಸೇನ್ ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ತಮ್ಮ ಮಗ ಮನ್ಸೂರ್ ಖಾನ್‌ಗೆ ವಹಿಸಿದರು,ಇವರು ಬೇರೆ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಹೇಳುವಾಗ ಹುಸೇನ್ ಸಕಾರಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ, " ನಾವು ಪಂಚಮ್‌ರನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿಲ್ಲ-ಮನ್ಸೂರ್ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಾದ ಶೈಲಿಯನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದ ಆದರೆ ಅದನ್ನು ಪಂಚಮ್ ಅಂಕಲ್‌ಗೆ ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಶೀಘ್ರವೆ ನಾನು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಲು ಯೋಜನೆ ತಯಾರಿಸಿದ್ದೇನೆ ಆಗ ಪಂಚಮ್ ಮತ್ತೆ ಬರುತ್ತಾರೆ." ತೀಸ್ರಿ ಮಂಜಿಲ್ (1966) ಮೂಲಕ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಹುಸೇನ್ ಬರ್ಮನ್‌ ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷ ನಡೆಯಿತು.
1986ರ ನಂತರ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. 1987ಲ್ಲಿ ಇಜಾಜತ್ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಕೇವಲ 5 ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು. ಇಜಾಜತ್ ಚೋಟಿ ಸಿ ಕಹಾನಿ ಸೆ, ಖಾಲಿ ಹಾತ್ ಶಾಮ್ ಆಯಿ ಹೆ , ಕತ್ರಾ ಕತ್ರಾ ಮತ್ತು ಮೇರಾ ಕುಚ್ ಸನಮ್ ನಂತಹ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತು (ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಗಾಯನಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡರು). ಗೀತಕಾರ ಗುಲ್ಜಾರ್, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆ,ಜೊತೆಯಾಗಿ ಸೇರಿ 1987ರಲ್ಲಿ ದಿಲ್ ಪಡೊಸಿ ಹೆ ಹೆಸರಿನ ಎರಡು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊರ ತಂದರು, ಇದು ಆಶಾ ಬೋಂಸ್ಲೆಯವರ ಜನ್ಮದಿನವಾದ 8 1987ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಂಬಾ ಮೇಲೆ ಒಂದು ಮತ್ತು ಬಾಯ್ ಜಾರ್ಜ್ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. 1987ರಲ್ಲಿ ಪಂತೇರಾ ಎಂಬ ಆಲ್ಬಮ್‌ಗೂ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದರು, ಪೀಟ್ ಗೋವಂಕರ್ ಇದನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಜೋಸ್ ಫ್ಲೋರ್ಸ್ ಇದಕ್ಕೆ ಗೀತ ರಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
1988ರಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಸೌಂಡ್‌ಟ್ರ್ಯಾಕ್ಸ್ ನೀಡಿದರು ಅದರಲ್ಲಿ ಲಿಬಾಸ್ ಕೂಡ ಒಂದು ಆದರೆ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌
1989ರಲ್ಲಿ ಪರಿಂದಾ ಮತ್ತು ಜೋಶೀಲೆ ಸೇರಿದಂತೆ 6 ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದರು.
1990ರ ದಶಕ
ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷ ಚೆನ್ನಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ ಸೋತವು. ಸುಭಾಷ್ ಘಾಯ್ ರಾಮ್ ಲಖನ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದರು ಆದರೆ ಲಕ್ಷ್ಮಿಕಾಂತ್-ಪ್ಯಾರೆಲಾಲ್‌‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ಇದು ಪಂಚಮ್‌ರ‍ನ್ನು ತುಂಬಾ ನಿರಾಶೆಗೊಳಿಸಿತು. 1988ರಲ್ಲಿ ಹೃದಯಾಘಾತಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಗೊಳಗಾದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ರಾಗಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅವು ಯಾವವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ 1990 (ಎರಡು), 1991 (ಮೂರು) ಮತ್ತು 1992 (ಆರು)ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ ಸಂಗೀತಗಳು. 1994ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ನಾಲ್ಕು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು, 1942: A Love Story (ಅವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ) ಇವುಗಳು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಸಂಗೀತವಾಗಿ ಉಳಿದವು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಅವರಿಗೆ ಮೂರನೇಯ ಮತ್ತು ಕೊನೆಯ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಜಾನಮ್ ಸೇ ಪೆಹಲೆ (1994) ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಕೂಡ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ, Ghatak: Lethal (1996) ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ಕೊನೆಯ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಿಯದರ್ಶನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ತೆನ್ಮವಿನ್ ಕೊಂಬಾತ್, ಎಂಬ ಮಲಯಾಳಂ ಚಿತ್ರ, ಆದರೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡುವುದಕ್ಕಿಂದ ಮೊದಲಿಗೆ ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಪರಂಪರೆ
ಇವರ ಸಾವಿನ ನಂತರ 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‌ ನೀಡಿದ ಹಿಟ್ ಗೀತೆಗಳೆ ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಆಗಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಆಳಿದವು. ಇಂದಿಗೂ ಕೂಡ ಇವರು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳು ರಿಮಿಕ್ಸ್ ಆಗುತ್ತಿವೆ. ಗ್ಯಾಂಗ್ (2000) ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸತ್ತ ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಸಾವಿನ ನಂತರವು ಕೆಲವು ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ ಕಿರ್ತಿ ಇವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾನ್ಸೂನ್ ವೆಡ್ಡಿಂಗ್ ಚುರಾ ಲಿಯಾ ಹೆ ಹಾಡಿಗೆ ಕೀರ್ತಿ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ) ಮತ್ತು ದಿಲ್ ವಿಲ್ ಪ್ಯಾರ ವ್ಯಾರ್ (2002), ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌ ಸಹಾಯಕರಾದ ಬಬ್ಲೂ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯಿಂದ ಪುನಃಸೃಷ್ಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಜನ್ಕಾರ್ ಬೀಟ್ಸ್ (2003ರ ಚಿತ್ರ) ಸಂಜಯ್ ಸೂರಿ, ರಾಹುಲ್ ಬೋಸ್, ಜೂಹಿ ಚಾವ್ಲಾ & ರಿಂಕಿ ಖನ್ನಾ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದರು, ಸೂರಿ ಮತ್ತು ಬೋಸ್ ಸಂಗೀತಗಾರರಾಗಿ ಅಭಿನಯ ಅವರು ಬರ್ಮನ್‌ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಿಂದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಈ ಮೂಲಕ ಬರ್ಮನ್‌‌ರಿಗೆ ಗೌರವ ಪ್ರಶಂಸೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ ಹಾಡಿದ "ಹಮೆ ತುಮ್ಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಕಿತನಾ" ರಿಮಿಕ್ಸ ಹಾಡು ಚಿತ್ರದ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ದಿಲ್ ವಿಲ್ ಪ್ಯಾರ ವ್ಯಾರ್ ಮತ್ತು ಜನ್ಕಾರ್ ಬೀಟ್ಸ್ ಚಿತ್ರಗಳು ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಗೌರವ ನೀಡಿದವು. "ಜನ್ಕಾರ್ ಬೀಟ್ಸ್"ನಲ್ಲಿ ಇವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕುದ್ರತ್ ಚಿತ್ರದ ರಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಗೌರವ ನೀಡಿದರು.
1995ರಲ್ಲಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್ ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾದ ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆಗಾಗಿ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಆರ್‌ಡಿ‌ ಬರ್ಮನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಹೆಸರಿನ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ರಚಿಸಿತು, ಹಿಂದಿ ಸಿನೆಮಾದ ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕ ಮತ್ತು ಹಾಡುಗಾರರಿಗೆ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲಿಗೆ ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿವಿಜನ್ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮ್ ಸುಪರ್ ಹಿಟ್ ಮುಕ್ಕಾಬುಲಾ‌ ಆರ್‌ಡಿ ಬರ್ಮನ್‌‍ಗಾಗಿ ಸುಮು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ನಿರ್ಮಾಪಕರ ಕೆಲವು ತೊಂದರೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡುವಿಕೆ ಮುಂದುವರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಹೊಸ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡುವ ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಆರ್‌ಡಿ‌ ಬರ್ಮನ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮುಂಬರುವ ಸಂಗೀತ ಪ್ರತಿಭೆಗಳಿಗಾಗಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಏಪ್ರಿಲ್ 26 2008ರಂದು ಲಾಸ್ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಐಫ್ಲಾ (ಆರ್ಕ್‌ಲೈಟ್ ಹಾಲಿವುಡ್)ನಲ್ಲಿ 'ಪಂಚಮ್ ಅನ್‌ಮಿಕ್ಸ್ಡ್ - ಮುಜೆ ಚಲ್ತೆ ಜಾನಾ ನಹಿ' ಹೆಸರಿನ 113 ನಿಮಿಷಗಳ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟರಿ ಚಿತ್ರ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಯಿತು. ಈ ಸಿನೆಮಾ ಪಂಚಮ್‌ನ ಪ್ರತಿಫಲನಾ ಕಲೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚು ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಆದರೆ ಏಕಾಂಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆತ್ಮಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರು, ಸಹೊದ್ಯೋಗಿಗಳು ತನ್ನನ್ನು ನಂಬಿಕೊಂಡವರನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಶ್ಲಾಘನೆ ಮತ್ತು ನೆನಪು ಇವತ್ತಿನವರೆಗೂ ಅವರ ಸಂಗೀತ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಕಾರ್ಯ.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
ಪಂಚಮ್ 1966ರಲ್ಲಿ ರೀಟಾ ಪಟೇಲ್‌ರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು, ಆದರೆ 1971ರಲ್ಲಿ ವಿಚ್ಛೇದನ ಕೊಂಡರು. ನಂತರ 1980ರಲ್ಲಿ ಆಶಾ ಬೋಸ್ಲೆಯವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದರು. ಇವರಿಬ್ಬರು ಜೊತೆಯಾಗಿ ಹಲವಾರು ಅವಿಸ್ಮರಣೀಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ನೇರ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. 1975ರಲ್ಲಿ ತಂದೆಯ ಸಾವಿನ ನಂತರ, ತಾಯಿಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಂಡರು. ಪಂಚಮ್ ಸತ್ತ ನಂತರ ಇವರ ತಾಯಿಯು ವೃದ್ಧಾಶೃಮ ಸೇರಿದರು ಆದರೆ ಅಲ್ಲಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 15 2007ರಂದು ಸಾಯುವವರೆಗೂ ಇವರ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಇದ್ದರು. ಬರ್ಮನ್‌ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ದುಸ್ಥಿತಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಸಂಗೀತದ ಯಶಸ್ಸು ಮತ್ತು ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ದುಸ್ಥಿತಿಯ ನಡುವಿನ ತಪ್ಪಿರುವ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಹಲವಾರು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದವು.
ಸಂಗೀತ ಶೈಲಿ
ಪಂಚಮ್‌ರಿಗೆ ಎಲ್ಲಾ ವಿಧವಾದ ಸಂಗೀತ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಹಿತಕರವಾಗಿದ್ದವು, ಬುಡ್ಡಾ ಮಿಲ್‌ಗಯಾ ಚಿತ್ರದ ರಾತ್ ಕಲಿ ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಡು, (1971),ಕರಾವನ್‌ (1971) ಚಿತ್ರದ ಪಿಯಾ ತು ಅಬ್ ತೊ ಆಜಾ ಕ್ಯಾಬರೆ ಹಾಡು, ಹರೇ ರಾಮ ಹರೇ ಕಷ್ಣ (1972) ಚಿತ್ರದ ದಮ್ ಮಾರೊ ದಮ್ ಹಿಪ್ಪಿ ಹರ್ಷಗೀತೆ, ರೆಹನಾ ಬೀತ್ ಜಾಯೆ ಯಂತಹ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಶೈಲಿಯ ಹಾಡುಗಳು. ಹರೇ ರಾಮ ಹರೇ ಕಷ್ಣ ದ ದಮ್ ಮಾರೊ ದಮ್ ಹಾಡನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಗಾಗಿಲ್ಲ, ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಿದ್ದರೆ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ದೇವ್‌ ಆನಂದ್‌ ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಆರ್‌ಡಿ ಹಾಡುಗಾರರಾಗಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು. ಶೋಲೆ ಚಿತ್ರದ ಮೆಹಬೂಬಾ ಹಾಡು ತುಂಬಾ ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಈ ಹಾಡು ಸಿಪ್ರಿಯಾಟ್‌ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡಾದ "ತಾ ರಿಯಾಲಿಯಾ"ದಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದೆ. ಪಂಚಮ್ ತುಂಬಾ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಯಾದೋಂಕಿ ಭಾರಾತ್‌ ಚಿತ್ರದ (ಚುರಾ ಲಿಯಾ ಹೈ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಗಾಜಿನ ಬಡಿತದ ಬದಲಾಗಿ ಚಮಚವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದಾರೆ"). ಪಂಚಮ್ ಬಾಂಗ್ಲಾ, ಓರಿಯಾ, ತಮಿಳ್, ತೆಲಗು ಮತ್ತು ಮರಾಠಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೂ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಗಾಯಕ್ ಎಂಬ (ಅಮಿತ್ ಕುಮಾರ್ ದೇಬಶ್ರೀ ರಾಯ್ ನಟಿಸಿದ)ಬೆಂಗಾಲಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲೂ ನಟಿಸಿದ್ದರು, ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಡಿ‌ ತಮ್ಮದೆ ಪಾತ್ರ ಮಾ್ಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿ ಅಮಿತ್ ಹಾಡುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಪಂಚಮ್‌ ಸಿನೆಮಾ ಹೊರತಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಆಲ್ಬಮ್‌ಗಳಿಗೂ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಂಥೆರಾ ಎಂಬ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಆಲ್ಬಮ್‌ ಕೂಡ, ಇದರ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸಂಯೋಜಕ ಜೋಸ್ ಫ್ಲೋರ್ಸ್ ಜೊತೆಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಹಮೆ ತುಮ್ಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಕಿತನಾ ಹಮೆ ತುಮ್ಸೆ ಪ್ಯಾರ್ ಕಿತನಾ ಹಾಡಿನ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಪರ್ವಿನ್ ಸುಲ್ತಾನಾ ಹಾಡಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸರಳ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದರು ಈ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದವರು ಇವರೊಬ್ಬರೆ. ಇವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ವಿಧವಾದ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಮುದ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹಾಡು ಮೇರೆ ನೆನಾ ಸಾವನ್ ಭಾಗೋ, ದುಃಖದ ಹಾಡು ಚಿಂಗಾರಿ ಕೋಯಿ ಬಡಕೆ ,ತತ್ವದ ಹಾಡು ಆನಾವಾಲಾ ಪಲ್ , ಪಿನೊ ಹಾಡು ಪ್ಯಾರ್ ದೀವಾನಾ ಹೋತಾ ಹೈ , ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ ಹಾಡು ಓ ಮೇರೆ ದಿಲ್ ಕಿ ಚೇನ್ , ಗುಂಯ್‌ಗುಡುವ ಹಾಡು ರಾತ್ ಕಲಿ ,ಅಗಲಿಕೆ ಹಾಡು ಜಿಂದಗಿ ಕಿ ಸಫರ್ ಮೇ , ಮಳೆಯ ಹಾಡು ರಿಮ ಜಿಮ ಗಿರೆ ಸಾವನ್. ತುಮ್ ಬಿನ್ ಜಾವು ಕಹಾ ಹಾಡನ್ನುಕಿಶೋರ್ ಕುಮಾರ್‌ ಮತ್ತು ಮೊಹಮ್ಮದ್. ರಫಿಯವರ ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆಯಾಗಿ ಮುದ್ರಿಸಲಾಯಿತು. ಬರ್ಮನ್‌‌ರ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಗೀತ ಸಹಾಯಕರು ಮನೋಹರಿ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಸಪನ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿ.
ಸ್ಫೂರ್ತಿಗಳು
ಇವರು ಹಲವಾರು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ತಮ್ಮದೆ ರಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಡೆಮಿಸ್ ರೌವ್ಸಸ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಹಾಡಿದ ಸೈಪ್ರಸ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹಾಡು "ಸೇ ಯು ಲವ್ ಮಿ"ಯಿಂದ ಮೆಹಬೂಬಾ ಮೆಹಬೂಬಾ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಹಾಡು ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದೆ. . ಇವರು ಕೂಡ ಎಬಿಬಿಎ ಎಂಬ ಸ್ವೀಡೀಶ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಬಾಲಿವುಡ್ ವರ್ಗ:ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:೧೯೩೯ ಜನನ
ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದ
border|thumb|351x351px|ಟಿವೊಲಿ ಅಡಿಹಾದಿ, ಲುಬ್ಲಾನ, ಸ್ಲೊವೆನಿಯದಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ, ೨೦೧೬ ಬೈಸಿಕಲ್ (ಸೈಕಲ್) ಬಹುಪಾಲು ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. 1890 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿಯನ್ ಸಮಾಜವನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಕ್ರೇಜ್‌ನ (ಸೈಕಲ್ ಹುಚ್ಚು) ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೈಸಿಕಲ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳಾ ಚಳವಳಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳ ಕೊಡುಗೆಯೆಂದರೆ, ಅದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಲನಶೀಲತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ತ್ರೀಸಮಾನತಾವಾದಿ ಅನ್ನಿ ಲಂಡನ್‌ಡೆರ್ರಿ ಮೊದಲ ಮಹಿಳೆಯಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದಳು. ಅಮೇರಿಕನ್ ಬೈಸಿಕಲ್ ಕಂಪನಿಗಳು ನೀಡುವ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪಾವತಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಂದಾಗಿ, ಬೈಸಿಕಲ್ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಕೈಗೆಟುಕುವಂತಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬೈಸಿಕಲ್ ಉನ್ನತ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ವರ್ಗದ ಶ್ವೇತವರ್ಣೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅವರ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ದೇಶೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ "ಆರೈಕೆದಾರರು, ಹೆಂಡತಿಯರು ಮತ್ತು ತಾಯಂದಿರಾಗಿ" ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು.
ಬೈಕ್ಸ್ ಇನ್ ಸ್ಪೇಸ್ ಬೈಸಿಕಲ್ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀವಾದದ ವಿಷಯದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪುಸ್ತಕಗಳ ಸರಣಿಯಾಗಿದೆ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಕ್ರೇಜ್‌ಗೂ ಮುಂಚೆ
1890 ರ ಮೊದಲು, ಸೈಕಲ್ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ವಾಹನವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅದು ಅಷ್ಟೊಂದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. 1860 ಮತ್ತು 1880 ರ ದಶಕಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಅಥವಾ ಹೈ ವೀಲರ್ (ಎತ್ತರದ ಚಕ್ರಗಳು) ಆಗಿದ್ದವು. ಅವುಗಳು ಕಲಿಯಲು ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಬಳಸಲು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದವು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಸೈಕಲ್‌ ಅನ್ನು ಪುರುಷರು ಮಾತ್ರ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಎರಡು ಆಸನಗಳ ಬೆರೆಯುವ, ಟಂಡೆಮ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೈಸಿಕಲ್ನಂತಹ (ಮೂರ್ಗಾಲಿ) ಸೈಕಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅವಕಾಶವಿತ್ತು. 1860 ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಜೋಡಿ ಸವಾರಿ ಮಹಿಳಾ-ಪುರುಷರಿಬ್ಬರಿಗೂ ನೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಯಿತು. ಈ ವಾಹನಗಳು ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಮಾನ-ಸಮಾಜಿಕೀಕರಣದ ಹೊಸ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟವು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1880 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದವರೆಗೆ, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯರು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪುರುಷರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಪುರುಷನ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯು, ಮಹಿಳೆಯನ್ನು ಬೈಕು ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಅಪಾಯಗಳಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಪುರುಷರು ಅಧಿಕಾರ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ನಡುವಿನ ಸಾಮಾಜಿಕತೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಸಹವರ್ತಿ ಸವಾರಿ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಕವಾಗಿದ್ದರೂ, ಆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಪುರುಷನಿಗೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ಮೇಲೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಈ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಪುರುಷರಿಗಿಂತ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಯೇ ಇರಿಸಿತು. thumb| ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ, 2014 |350x350px
ಉಡುಪು
1885 ಮತ್ತು 1895 ರ ನಡುವೆ, ಸಂಶೋಧಕರು ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರ್‌ಗಳು ಹಿಂದಿನ ತಲೆಮಾರಿನ ಸಾಮಾನ್ಯ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಬೈಸಿಕಲ್ ಆಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದರು. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಿಳೆಯರ ಬಟ್ಟೆಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಡ್ರಾಪ್ ಫ್ರೇಮ್‌‌ನೊಂದಿಗೆ(ಬಗ್ಗಿದ ಚೌಕಟ್ಟು) ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸುರಕ್ಷತಾ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ಕಾಲದ ಉದ್ದನೆಯ ಸ್ಕರ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಜೋಡಿಸಲಾದ ರವಿಕೆಗಳು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗೆ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಎರಡುಕಾಲಿನ ಲಂಗಗಳು, ಲಂಗಗಳನ್ನು ಮೊಣಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧನಗಳು ಮತ್ತು ಬಿಗಿಯಾದ ಒಳ ಉಡುಪಿನೊಂದಿಗೆ ಸಡಿಲಾದ-ಭದ್ರವಾದ ಹೊರ‌ಉಡುಪು, ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದವು.
ಎಲ್ಲಾ ಬೈಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳಲ್ಲಿ, ಬ್ಲೂಮರ್ ಈ ಕಾಲಗಟ್ಟದ ಸೂಚಿಯಾಗಿ ನಮೂದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಪಾದದ ಬಳಿ ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ ಪೂರ್ಣ ಪ್ಯಾಂಟ್, ತೊಡೆ-ಉದ್ದದ ಸ್ಕರ್ಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ಫ್ಯಾಶನ್ ಜಾಕೆಟ್ನೊಂದಿಗೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಇಂತಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ದೊರಕಿತ್ತು. ಎಲಿಝಬೆತ್ ಕ್ಯಾಡಿ ಸ್ಟಾಂಟನ್ ಮಹಿಳೆಯರ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಬಗ್ಗೆ,
ಅನುವಾದ: ಮಹಿಳೆಯರ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಟ್ಟಿಗೆ, ಅವರಿಚ್ಚೆಯ ಉಡುಗೆಯನ್ನೂ ಧರಿಸಲು ನಾವು ಬಿಡುವ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗಾಗಿಯೇ ಬರೆದ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಲೇಖಕರು ಬೈಸಿಕಲ್ ವೇಷಭೂಷಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ. ಎರಡೂ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಧರಿಸುವ ಬಟ್ಟೆಯ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಮಹಿಳೆಯ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಆಯ್ಕೆಯಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ಈ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ, ಮಹಿಳೆಯರು ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಸಮಕಾಲೀನ ಧಿರಿಸು ಧರಿಸುವುದರಿಂದ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಸವಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಇಂತಹ ಧಿರಿಸುಗಳನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಈ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವು ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನಿಕಟ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದೆ. thumb|ಮೇರಿ ಮತ್ತು ಅವಳ ಕುರಿಮರಿ, ಮೇರಿ ಬಾಸ್ಸೆಟ್ ರವರಿಂದ ಚಿತ್ರಿತ ಬಹುಪಾಲು, ಪುರುಷರು ಬೈಸಿಕಲ್ ಉಡುಪು ಧರಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಮುಖ್ಯ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಬ್ಲೂಮೆರ್‌ಗಳ ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಕಾಲದ ಬಹಳಷ್ಟು ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸ್ಟಾನಿಸ್ಲಾಸ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಜ್ ಬರೆದ 1895 ರಿಂದ “ಮೇರಿ ಹ್ಯಾಡ್ ಎ ಲಿಟಲ್ ಲ್ಯಾಂಬ್” ನ ಒಂದು ಚಿತ್ರಣವು ಒಂದು ಪದ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ:
ಅನುವಾದ:
left|thumb|400x400px|ಸಿಗಾರ್ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ಮೇಲಿನ ಮುಚ್ಚಳದ ಮೇಲೆ ಮುದ್ರಿಸಿದ ತೀವ್ರ ವಿಡಂಬನಾತ್ಮಕ, ಮಹಿಳೆಯರು ಬಹಳವೇ ಮುಂದುವರೆದು, ಪುರುಷರ ಸಮಾನವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುವ ಚಿತ್ರ, 1890 ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಬೈಸಿಕಲ್ ನ ಧಿರಿಸು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಧರಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಕಲ್ಪನೆಯು ಕೆಲವು ಪುರುಷರನ್ನು ತಳಮಳಗೊಳಿಸಿತು. ಅವರು ಈ ಧಿರಿಸುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬ್ಲೂಮೆರ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಳಕು ಅಥವಾ ನಾಚಿಕೆಗೇಡಿನಂತೆ ನೋಡಿದರು. ಈ ಬೈಸಿಕಲ್ ಧಿರಿಸುಗಳನ್ನು ದೈಹಿಕ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯದ ಮಹಿಳೆಯರಂತೆ ಪುರುಷರ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಕಬಳಿಸುವ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸ್ತ್ರೀತ್ವ ಮತ್ತು ಪುರುಷತ್ವದ ನಡುವಿನ ಗೆರೆಗಳನ್ನು ಮಸುಕಾಗಿಸುವ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಂತೆ ಕಂಡರು. ಸ್ತ್ರೀ-ಪುರುಷರರಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬದಲಾವಣೆ ಸೂಚನೆಗಳು ಇವರಲ್ಲಿ ಭಯ ಭಿತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಭಯವು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮಹಿಳೆಯರು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ
ವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಎಂದು ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
19ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವೈದ್ಯರು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಯಿತು. ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಅತಿಯಾದ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ನ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರು ಚಿಂತಿತರಾಗಿದ್ದರು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಇದು ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ. " ದಿ ಲಿಟರರಿ ಡೈಜೆಸ್ಟ್ " ನಲ್ಲಿನ 1895 ರ ಲೇಖನವು ಆ ಕಾಲದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ವಿಮರ್ಶಿಸಿತ್ತ, ಸೈಕಲ್ ಮುಖದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು "ದ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ಫೀಲ್ಡ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕನ್" ಪತ್ರಿಕೆಯು "ಮಹಿಳೆಯರು, ಹುಡುಗಿಯರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯವಯಸ್ಕ ಪುರುಷರ" ಅತಿಯಾದ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡಿತ್ತು ಎಂದು ಉಲ್ಲಖಿಸುತ್ತದೆ. ಸೈಕಲ್ ಮುಖವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಂಪೇರಿದ ಮುಖ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಸುಕಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಪ್ಪು ನೆರೆಗಳ ಪ್ರಾರಂಭ, ಮತ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ದಣಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದು ಸೈಕಲ್ ಮುಖದ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಲೇಖನಗಳು ವಿಪರೀತ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮೆಡ್ಡಗಣ್ಣಿನ ಗಂಟಲುವಾಳ, ಕರುಳುವಾಳ ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಉರಿಯೂತದಂತಹ ಅನೇಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದವು. ಅವರ ಲೇಖನವನ್ನು ತರುವಾಯ ದ ಅಡ್ವರ್‌ಟಿಸರ್ನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಯಿತು. ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ಈ ರೋಗನಿರ್ಣಯಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯರು ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ದೇಹವನ್ನು ಹೇಗೆ ದುರ್ಬಲವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯರ ಬಗ್ಗೆ ವೈದ್ಯರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾಳಜಿ ಎಂದರೆ, ಅವರ ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯ. ಬೈಸಿಕಲ್ ಸೀಟ್, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ಹಸ್ತಮೈಥುನವನ್ನು ಕಲಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವೈದ್ಯರು ನಂಬಿದ್ದರು. ಯಾವುದನ್ನಾದರೂ ಎರಡೂ ಕಡೆ ಕಾಲು ಹಾಕಿ ಮಾಡುವ ಸವಾರಿ ಯಾವುದೇ ಮಹಿಳೆಗೂ ಸಹ ತುಂಬಾ ಪುರುಷತ್ವದ ಸಂಕೇತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಹಸ್ತಮೈಥುನಕ್ಕೆ ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಬಹುದು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಈ ವೈದ್ಯರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: thumb| ಆಮ್ಸ್ಟರ್‌ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರಿ, 2009 |alt=|467x467px ಅನುವಾದ:
ಈ ವೈದ್ಯರು ಲೈಂಗಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕ ನೈತಿಕತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಯುವತಿಯರು ಮಾನಸಿಕ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶುದ್ಧರಾಗಿರಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿತ್ತು. ಅವರ ಲೈಂಗಿಕ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಬೈಸಿಕಲ್ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಲೈಂಗಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ಲೈಂಗಿಕ ಶುದ್ಧತೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಲೈಂಗಿಕ ನೈತಿಕತೆಯ ಲಿಂಗ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಗಳನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸುವ ಬೆದರಿಕೆಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ, ಬೈಸಿಕಲ್ ಅನ್ನು ಪುಲ್ಲಿಂಗ ಮತ್ತು ಸ್ತ್ರೀಲಿಂಗಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಮಸುಕುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. thumb| ಬೈಸಿಕಲ್ ಧಿರಿಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಮಹಿಳೆ ಮತ್ತು ಸ್ಕರ್ಟ್ ಮೇಲೆ ಬಟನ್ ಇದ್ದು ಅದನ್ನು ರೇನ್‌ಕೋಟ್‌ನಂತೆ ಬಳಸಬಹುದಾಗಿತ್ತು |alt=|464x464pxಪುರುಷ ವೈದ್ಯರು ಬೈಸಿಕಲ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅವರ ದೇಹದ ದೌರ್ಬಲ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ದೇಹವು ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿರುವದನ್ನು ನಿಯತಕಾಲಿಕೆ ಲೇಖನಗಳ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೇರಿ ಬಿಸ್ಲ್ಯಾಂಡ್, ಮೇರಿ ಸಾರ್ಜೆಂಟ್ ಹಾಪ್ಕಿನ್ಸ್, ಮತ್ತು ಎಮ್ಮಾ ಮೊಫೆಟ್ ಟಿಂಗ್ ಅವರಂತಹ ಮಹಿಳೆಯರು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದರು. ಈ ಮಹಿಳೆಯರು, ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ದೀರ್ಘ-ನಿಷ್ಕ್ರಿಯ ಸ್ನಾಯುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸವಾರರು ಭಾವನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದಿರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ದೈಹಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ತಾವೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲು, ಬೈಸಿಕಲ್‌ ಬಳಸಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲದೇ, ಮಹಿಳಾ ಸವಾರರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದರು. ಬೈಸಿಕಲ್ ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಷರಶಃ ಬಲಪಡಿಸುವುದಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ತಮ್ಮ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಕ್ಕನ್ನು ನೀಡುವುದಲ್ಲದೆ, ಅವರ ಹಿಂದಿನ ಮನೆಯೊಳಗಿನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಮಾನಸಿಕವಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಬೈಸಿಕಲ್ ಉತ್ಸಾಹಿಗಳು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವನ್ನು ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ, ಒಬ್ಬರ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಚೈತನ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ದೈಹಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ ಎಂದೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದರು.
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಮಹಿಳಾ ಸೈಕಲ್ ಸವಾರರು
ಏಕವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ತ್ರೀ ದೂರದ-ಸೈಕ್ಲಿಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಎತ್ತುತ್ತಾರೆ. ರಸ್ತೆ ಮತ್ತು ಗಮ್ಯಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವುದು, ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲ ವಾಹನ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೋಚರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಪಿಂಗ್, ಹಾಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಉಪಾಹಾರ ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಸ್ನಾನದಂತಹ ವಸತಿ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸುವಂತಹ ಉತ್ತೇಜಕ ಮಾತುಗಳು ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತ ಸಲಹೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಂತಹ ಮೂಲಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬರುತ್ತವೆ.
ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು
thumb|"ಅ ವ್ಹೀಲ್ ವಿಥಿನ್ ಅ ವ್ಹೀಲ್" ಪುಸ್ತಕದ ಒಂದು ಪುಟ 1890 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಪುರುಷರು ಬೈಸಿಕಲ್ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸ್ವ-ಸಹಾಯ ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ಈ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಬೈಸಿಕಲ್‌ನ ಪ್ರಭಾವದ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು. ವುಮನ್ಸ್ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ ಟೆಂಪರೆನ್ಸ್ ಯೂನಿಯನ್ (ಡಬ್ಲ್ಯುಸಿಟಿಯು) ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಎಲಿಜಬೆತ್ ವಿಲ್ಲರ್ಡ್ ಅವರು “ಎ ವೀಲ್ ವಿಥಿನ್ ಎ ವೀಲ್” ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಸವಾರಿ ಮಾಡಲು ಕಲಿಯುವುದರ ಮೂಲಕ ತಾವು ಪಡೆದ ಸಂತೋಷ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಾಗೇ, ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರು ಮದ್ಯಪಾನ ಕುಡಿಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಲವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿ ಸೈಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸಿದರು ಎಂದೂ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ಸಾಹಸದ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮಾರುಹೋದ ಬೀಟ್ರಿಸ್ ಗ್ರಿಮ್‌ಶಾ, ವಿಕ್ಟೋರಿಯನ್ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೀಗೆಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾಳೆ, "ದಂಗೆಕೋರ ಮಗಳು-ಆಗ ಅವರು ಅವರನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದದು. ನಾನು ಕಷ್ಟದಿಂದ ಬೈಸಿಕಲ್ ಖರೀದಿಸಿದೆ. ನಾನು ಅದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸದೆ, ಹಲವು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ಕುದುರೆಗಳಿಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾದಷ್ಟು ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡಿದೆ. ಜಗತ್ತು ನನ್ನ ಮುಂದೆ ತೆರೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮತ್ತು ನನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ಹುಟ್ಟುಹಬ್ಬದ ಉದಯವಾದ ತಕ್ಷಣ, ದಂಗೆ ಎದ್ದ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜಗತ್ತು ಏನು ಕೊಡಬಹುದೆಂದು ನೋಡಲು ನಾನು ಮನೆಯಿಂದ ದೂರ ಹೋದೆ. "
ಈ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಭವಗಳ ಒಳಗೆ, ಪ್ರಪಂಚವು ಅವರಿಗೆ ತೆರೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅನುಭವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಖಾಸಗಿ ವಲಯವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯಕ್ಕೆ ಬಿಡಬಹುದು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡುವಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಜೀವನ ಸವೆಸುವುದರಿಂದ ಪಾರಾಗಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ರೂಢಿಗಳು ಅವರನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿಯೇ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿರಿಸಿದ್ದವು. ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ಹೊಸ ಅವಕಾಶಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಮನಗೊಂಡರು. ಈ ವಾಚನಗೋಷ್ಠಿಗಳ ಮೂಲಕ ಮಹಿಳೆಯರು ಸಮಾಜದ ಸಕ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ನೋಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಸ್ತ್ರೀವಾದಿ ವರ್ಗ:ಸೈಕಲ್ ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ
ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ೧೮೪೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೫ ರಂದು ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಗ್ಗಡದೇವನಕೋಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಮಗ್ಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ.ಎಂ.ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಪತ್ರಿಕಾಪ್ರಪಂಚದ ಭಿಷ್ಮಾಚಾರ್ಯರು. ಮೈಸೂರು ತಾತಯ್ಯ ಎಂದೇ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಸಾಧ್ವಿ, ಸಂಪದಭ್ಯುದಯ, ವೃತ್ತಾಂತ ಚಿಂತಾಮಣಿ, ಹಿತಬೋಧಿನಿ, ಗ್ರಾಮಜೀವನ, ವಿದ್ಯಾದಾಯಿನಿ, ಪೌರ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪತ್ರಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನಲ್ಲದೆ, ನೇಚರ್ ಕ್ಯೂರ್, ಮೈಸೋರ್ ಪೇಟ್ರಿಯಾಟ್, ವೆಲ್ಥ ಆಫ್ ಮೈಸೋರ್ ಮುಂತಾದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಪತ್ರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ಸಹ ಹಲವು ವರ್ಷ ನಡೆಯಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳು
ಯುಗೊಸ್ಲಾವ್ ಯುದ್ಧಗಳು ಮಾಜಿ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದ್ದ ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯದಲ್ಲಿ ೧೯೯೧ರಿಂದ ೨೦೦೧ರವರೆಗೆ ನಡೆದ ಅನೇಕ ಕದನಗಳು. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಸೆರ್ಬ್ ಜನರು ಮಾತ್ರ ಉಳಿದು, ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸೆರ್ಬಿಯದೊಂದಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡಿಸಲು ಈ ಯುದ್ಧಗಳು ನಡೆದವು.
ವರ್ಗ:ಯುಗೊಸ್ಲಾವಿಯ ವರ್ಗ:ಯುರೋಪ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಯುದ್ಧ
ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದಲ್ಲಿ ಪಠ್ಯವಾಗಲೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ, ೨೦೦೦ ರೂಪಾಯಿಗಳ ದತ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ, ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ಬಹುಮಾನ ನೀಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿದರು.
ಇತರ
ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಯ ಆದಿಋಷಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರು ತಾತಯ್ಯ ಎಂದೇ ಹೆಸರಾದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಕೀಯವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದೆಂದು ಅವರು ಬಲವಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು. ಅದೇ ಕಾರಣದಿಂದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮಗಳೆರಡನ್ನೂ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ನಿಭಾಯಿಸಿದರು. ಇಂಗ್ಲಿಷಿನವರು ಮೈಸೂರು ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡು ಕಮೀಷನರ್ ಮೂಲಕ ದರ್ಬಾರು ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲವದು. ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಧಿಕಾರವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಕೊಡಬೇಕು ಎಂಬ ಆಂದೋಲನ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರ್ಕಾರ ಚಾಮರಾಜ ಒಡೆಯರ್ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯಾಡಳಿತವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿತು. ಆಗ ಮೊದಲ ದಿವಾನರಾಗಿ ನಿಯುಕ್ತಿಗೊಂಡವರು ಸಿ.ರಂಗಾಚಾರ್ಲು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ನಲ್ಲಿರುವಂಥ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವವನ್ನು ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತರಬೇಕೆನ್ನುವ ಸದುದ್ದೇಶದಿಂದ ರಂಗಾಚಾರ್ಲು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪಾದ್ರಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದಿವಾನರ ಬೆಂಬಲದಿಂದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಮರಿಮಲ್ಲಪ್ಪ ಶಾಲೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಹುದ್ದೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯ ಜತೆಗೆ ವೃತ್ತಾಂತ ಚಿಂತಾಮಣಿ ಎಂಬ ಕನ್ನಡ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯೂ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರದಾಯಿತು. ಜನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ನಿರ್ಭಯವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ವೃತ್ತಾಂತ ಪತ್ರಿಕೆ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯದಾಯಿತು. ರಂಗಾಚಾರ್ಲು ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೇ ದೈವಾಧೀನರಾದರು.
ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಜರು ಮದ್ರಾಸ್ನಿಂದ ಸರ್.ಕೆ.ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರನ್ನು ದಿವಾನ ಹುದ್ದೆಗೆ ಕರೆತಂದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಬಗ್ಗೆ ದೊಡ್ಡ ಕೋಲಾಹಲವೆದ್ದಿತು. ಮೈಸೂರು ರಾಜ್ಯದ ಆಡಳಿತ ಮೈಸೂರಿನವರಿಗೆ ಎಂಬ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅದರ ನೇತೃತ್ವ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರದಾಗಿತ್ತು. ಸಮರ್ಥ ಆಡಳಿತಗಾರರಾಗಿದ್ದ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಮಹಾರಾಜರಿಗೆ ಆಪ್ತರಾಗಿ, ಹದಿನೆಂಟು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದಿವಾನರ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಆ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಪತ್ರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಸಭೆಯ ಮೂಲಕ ಶೇಷಾದ್ರಿ ಅಯ್ಯರ್ ಅವರನ್ನು ಎದುರಿಸಿ ನಿಂತರು. ನಂತರ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಸರ್.ಪಿ.ಎನ್.ಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತಿ ಕನ್ನಡಿಗರು. ಹಾಗಿದ್ದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಪತ್ರಿಕೆ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಮೃದು ಧೋರಣೆಯನ್ನೇನೂ ತೋರಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ನಂತರ ವಿ.ಪಿ.ಮಾಧವರಾಯರು ದಿವಾನರಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಅವುಗಳ್ಯಾವೂ ವೃತ್ತಾಂತ ಚಿಂತಾಮಣಿಯಷ್ಟು ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಟೀಕಾಪ್ರಹಾರದಿಂದ ವಿಚಲಿತರಾದ ಮಾಧವರಾಯರು ಪ್ರೆಸ್ ಕಾನೂನು ಒಂದನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದರು. ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಹುಟ್ಟಡಗಿಸುವ ಅವರ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಅನೇಕ ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮುಚ್ಚಿಹೋದವು. ಆದರೆ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಪತ್ರಿಕೆ ಅಬಾಧಿತವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಯಿತು. ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಆನಂದರಾವ್ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಘರ್ಷಣೆಗಳಾಗಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಆಂದೋಲನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ನಡೆಯಲಿಲ್ಲ.
ಮುಂದಿನ ದಿವಾನರಾಗಿ ಸರ್.ಎಂ.ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯ ನೇಮಕಗೊಂಡ ನಂತರ ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು ದಿವಾನರ ನಡುವೆ ಅತ್ಯಂತ ಸೌಹಾರ್ದಯುತ ಸಂಬಂಧ ಏರ್ಪಟ್ಟಿತು. ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಪರಸ್ಪರ ಗೌರವ ನಡವಳಿಕೆ ಬೆರಗು ಹುಟ್ಟಿಸುವಂಥದಾಗಿತ್ತು. ಹಾಗೆಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ಆಡಳಿತದ ವಿರುದ್ಧ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಟೀಕೆಗಳಿರಲಿಲ್ಲವೆಂದಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಸಾಧ್ವಿ ಹಾಗೂ ಸಂಪದಭ್ಯುದಯ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಲೋಪದೋಷಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರೂ ವಿಶಾಲ ಹೃದಯದಿಂದ ಆ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಚುರುಕುಗೊಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ವಿಶ್ವೇಶ್ವರಯ್ಯನವರ ನಂತರ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸರ್.ಕಾಂತರಾಜೇ ಅರಸ್ರವರು ನಿರಂಕುಶ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯವರು. ದಿವಾನರ ಹಾಗೂ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ನಡುವೆ ಕಂದಕವೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡನೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಧೈರ್ಯವನ್ನು ಜನ ಮೆಚ್ಚಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮುಂದೆ ಸರ್.ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ಘರ್ಷಣೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಪ್ರಹಾರಕ್ಕೆ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿಯವರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಆನಂತರ ಸರ್.ಮಿರ್ಜಾ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರ ಬಂತು. ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಪ್ರತಿಭೆಯನ್ನು ಮನಗಂಡಿದ್ದ ಮಿರ್ಜಾ, ಅವರನ್ನು ತಮ್ಮ ವಿಶ್ವಾಸಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. `ಸಾಧ್ವಿ', `ಸಂಪದಭ್ಯುದಯ' ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನೇ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಲು ಮಿರ್ಜಾ ಅಲ್ಲಿಗೇ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂದಿಗೂ ಮೈಸೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಅನಾಥಾಲಯವನ್ನು ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಮಿರ್ಜಾ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ನೆರವು ನೀಡಿದ್ದರು.
ಚಕ್ರವರ್ತಿಗಳು, ವೈಸ್‌ರಾಯ್‌ಗಳು, ಮಹಾರಾಜರುಗಳಿಗಿಂತಲೂ ರಾಷ್ಟ್ರ ಮುಖಂಡರೇ ಶ್ರೇಷ್ಟರು ಎಂಬ ಭಾವನೆ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರದು. ಹೀಗಾಗಿ ಲೋಕಮಾನ್ಯ ಬಾಲಗಂಗಾಧರ ತಿಲಕ್, ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಗೋಖಲೆ, ಮಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧಿ ಮುಂತಾದವರ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಗೌರವ. ಗೋಖಲೆಯವರ ಪರಂಪರೆಗೆ ಸೇರಿದ ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಪತ್ರಿಕಾ ಧ್ಯೇಯ ಡಿ.ವಿ.ಗುಂಡಪ್ಪನವರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿತ್ತು. ಆಗ ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ಕರ್ನಾಟಕ ಎಂಬ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ತಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕಾ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಗೋಖಲೆಯವರ ಭಾವಚಿತ್ರವನ್ನು ಅನಾವರಣ ಮಾಡಿಸಲು ಗುಂಡಪ್ಪನವರು ೧೯೧೫ ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಕರೆಸಿದ್ದರು. ಈ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮೈಸೂರಿನಿಂದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಬಂದಿದ್ದರು. ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರೊಡನೆ ಮುಖತಃ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಿದ ಸಂತೃಪ್ತಿ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರದಾಗಿತ್ತು. ಮುಂದೆ ೧೯೨೭ ರಲ್ಲಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು ಮೈಸೂರಿಗೇ ಬಂದಿದ್ದರು. ಆಗ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಗಾಂಧೀಜಿಯವರನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಗಾಗಿ ಸಂದರ್ಶಿಸಿದ್ದರು. "ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಬಂದು ನೋಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲೇ ನಿಮ್ಮ ಕೀರ್ತಿ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು ಬಿಟ್ಟಿದೆ. ನಿಮ್ಮ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ನಾನು ಅರಿತಿದ್ದೇನೆ" ಎಂದುದ್ಗರಿಸಿ ಗಾಂಧೀಜಿ ಅಚ್ಚರಿ ಮೂಡಿಸಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಉಲ್ಲೇಖಾರ್ಹ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರೂ ಅವರ ಭೇಟಿ. ೧೯೨೬ ರಲ್ಲಿ ಮೈಸೂರಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟಿದ್ದ ನೆಹರೂ, ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರನ್ನು ನೋಡಲು ಇಷ್ಟ ಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಆರೋಗ್ಯ ಸರಿಯಿರದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರು ಆಸ್ಪತ್ರೆಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು. ನೆಹರೂ ಅಲ್ಲಿಗೇ ತೆರೆಳಿ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಚಾರಿಸಿದ್ದರು.
ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಶಿಷ್ಯಂದಿರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವರೆಂದರೆ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ, ಅಗರಂ ರಂಗಯ್ಯ ಹಾಗೂ ವೀರಕೇಸರಿ ಸೀತಾರಾಮಶಾಸ್ತ್ರಿ. ರಾಮಯ್ಯನವರು ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರೆ, ರಂಗಯ್ಯನವರು ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಸಾಧ್ವಿಯ ಸಾರಥ್ಯವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವೀರಕೇಸರಿ ಪತ್ರಿಕೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ತಮ್ಮ ಗುರುಗಳ ಕಾಲಾನಂತರ `ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯ ಮೆಮೋರಿಯಲ್ ಉಪನ್ಯಾಸ'ಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ರೈಟ್ ಆನರಬಲ್ ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯುವರೊಮ್ಮೆ ಈ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಸ್ಮರಣ ಸಮಿತಿಯವರು ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಭಾವಚಿತ್ರ ಅನಾವರಣಕ್ಕೆ ಮಾಜಿ ದಿವಾನ ವಿ.ಪಿ.ಮಾಧವರಾಯರನ್ನು ಕೇಳಿಕೊಂಡಾಗ ಅವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ದಿವಾನಗಿರಿಯ ಮೂರು ವರ್ಷ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಡಿದ್ದ ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಧವರಾಯರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ದ್ವೇಷವಿರಲಿಲ್ಲ. ಇದು ವೆಂಕಟಕೃಷ್ಣಯ್ಯನವರ ಸ್ಥಾರ್ಥರಹಿತ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂದ ಗೌರವವೆನ್ನಬಹುದು.
ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಮರಾಜ
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಸಿದ್ದಲಿಂಗಯ್ಯ ಅವರು ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಈ ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ಚಂದೂಲಾಲ್ ಜೈನ್.ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು ನಾಯಕನಾಗಿ ಲೋಕೇಶ್, ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ವಾಣಿ ಹಾಗು ಪೋಷಕ ನಟರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಂ.ಪಿ.ಶಂಕರ್, ಜೈಜಗದೀಶ್, ಬಾಲಕೃಷ್ಣ, ಲೋಕನಾಥ್  ಅವರು ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.ಈ ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಕರು ಸಿ.ಅಶ್ವಥ್. ಈ ಚಿತ್ರವು ೧೯೭೯ ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೭೯ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಗಾರ್ತಿ, ಅಲ್ಲದೆ ಇವರು ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯ ನಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಇವರಿಂದ ಅನೇಕ ಯುವ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜನನ
ಇವರು ಜನವರಿ ೧ ೧೯೩೪ ರಂದು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಸರ್ ಜಮ್ಸೆಟ್ಜಿ ಜೋಜೆಭಾಯ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ಼್ ಆರ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಮಕ್ಕಳು
ಗೌರಿ ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ಗೋಪಿಕಾ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಮ್ ಇಬ್ಬರು ಇವರ ಮಕ್ಕಳು.
ಹೆಸರುವಾಸಿ
ಇವರು ದೃಶ್ಯ ಕಲೆಗಳು, ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು,ಚಿತ್ರಕಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್ ಅವರು ಒಬ್ಬ ಕಲಾಗಾರ್ತಿ. ಇವರು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಜೆ.ಜೆ.ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ಼್ ಆರ್ಟ್ ಅಲ್ಲಿ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಪದವಿ ಪಡೆದರು. ಅವರು ಮುಂಬೈನ ಬುಲಭಾಯ್ ದೇಸಾಯಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟುಡಿಯೋವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ವಿ.ಎಸ್. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಂಡರು. ೧೯೫೬-೧೯೬೦ರವರೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಗತಿಪರ ಗುಂಪು ಅಥವಾ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ದೃಶ್ಯವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ ಲುಮೀನಿಯಸ್ನಿಂದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆ ತುಂಬಿತ್ತು. ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಲ್ಲಿ ಲಲಿತಕಲೆ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ಫ಼್ರಾನ್ಸ್ ಸರ್ಕಾರ ೧೯೬೧ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿವೇತನವನ್ನು ನೀಡಿತು.ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್ ಅವರು ಸಂಗೀತ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದರು. ದಿವಂಗತ ಶ್ರೀ ಆದಿತ್ಯ ಬಿರ್ಲಾ, ೩ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅದರ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತ ವೇದಿಕೆಯ ಸಮೀತಿಯ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಕಳೆದ ೪ ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ರಂಗಮಂದಿರದ ಟ್ರಸ್ಟೀ ಮಂಡಳಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಲಾವಿದರು ಕೆಲಸದ ಜೊತೆಗೆ,ಲೋನಾವುಲದಲ್ಲಿ ಬಾಲ್ ಆನಂದ್ ಗ್ರಾಮ್ ಎಂಬ ಅನಾಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ೩೦ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ಮುಖ್ಯ ಟ್ರಸ್ಟೀಯಾಗಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಕಾರ್ಯಗಳು
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್ ಅಮೂರ್ತ ಭೂದೃಶ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎದ್ದು ಕಾಣುವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಬಲ್ಯದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಮತ್ತು ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಯಿಂದ ಸ್ಥಳವು ಅಂತ್ಯವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ನಾಶವಾಗುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳನ್ನು "ಬಾಹ್ಯ ಸ್ಥಳ" ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಪ್ರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆ
ಪ್ರಫುಲ್ಲ ದಹನುಕರ್ ಭಾರತೀಯ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರರಾಗಿದ್ದರು, ಆಧುನಿಕ ಭಾರತೀಯ ಕಲೆಯ ನಾಯಕರಾದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಭಾರತದ ಅನೇಕ ಯುವ ಕಲಾವಿದರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದರು. ಪ್ರಫ಼ುಲ್ಲಾ ದಹನುಕರ್ ಆರ್ಟ್ ಫ಼ೌಂಡೇಶನ್ ಅನ್ನು ದಿಲಿಪ್ ದಹನುಕರ್ ಅವರು ಅವರ ಪತ್ನಿಯ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಿಡಿಎಫ಼್ ಎ ಒಂದು ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾ ಅಡಿಪಾಯವಾಗಿದ್ದು, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾವಿದರು ಪ್ರಫ಼ುಲ್ಲಾ ಅವರ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಣ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರಮಾಣದ ಹಣದಿಂದ ಈ ಲಾಭರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತದೆ, ಇದನ್ನು ಕಲಾವಿದರಿಗಾಗಿ ಕಲಾವಿದರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಿಡಿಎಫ಼್ ಎ ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕಲಾವಿದರಿಗಾಗಿ ಪೆಲೋಶಿಪ್ ನೀಡುವ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಫ಼ೌಂಡೇಶನ್ ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಕಲಾವಿದರ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದೆ ಇದರಿಂದಾಗಿ ಹೊಸ ಯುವ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಕಲೆಗೆ ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಕಲಾವಿದರು ತಮ್ಮ ಆರಂಭಿಕ ಅವಕಾಶ ನೀಡಬಹುದು.
ಮರಣ
ಇವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧ ೨೦೧೪ರಂದು ಮರಣ ಹೊಂದಿದರು.
ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್
ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ರವರು ಭಾರತೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ನೃತ್ಯಗಾರ್ತಿ ಮತ್ತು ಭರತನಾಟ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ
ಕಲಾನಿಧಿ ನಾರಾಯಣನ್ ರವರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು.ಅವರ ತಂದೆ ಎಸ್ ವಿ ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಸುಮಿತ್ರಾ. ತಾಯಿಗೆ ಕಲಾ ಪ್ರಕಾರದ ಮೇಲೆ ಇದ್ದ ಆಸಕ್ತಿಯೇ, ಮಗಳು ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು.ಇದಕ್ಕೆ ಅವರ ತಂದೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಂಬಲವಿತ್ತು.ಕಲಾನಿಧಿಯವರು ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಅನೇಕ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.ಕಾಮಾಕ್ಷಿ ಅಮ್ಮಲ್ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ಪದ ಹಾಗೂ ಜಾವಳಿಗಳ ಕುರಿತು, ಮನಕ್ಕಲ್ ಶಿವರಾಜನ್ ಗುರುಗಳ ಬಳಿ ಗಾಯನ ಪಾಠಗಳ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಚೀಪುರಂ ನ ಖ್ಯಾತ ಗುರುಗಳಾದಂತಹ ಕಣ್ಣಪ್ಪ ಪಿಲ್ಲೈ ಯವರು ಕಲಾನಿಧಿಯವರ ಮುಖ್ಯ ನೃತ್ಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದರು.ಚಿನ್ನಯ್ಯ ನಾಯ್ಡು ಹಾಗೂ ಮೈಲಾಪುರ್ ಗೌರಿ ಅಮ್ಮಲ್ ರವರು ಕಲಾನಿಧಿಯವರಿಗೆ 'ಅಭಿನಯ'ದ ಕುರಿತು ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಅವರೇ ಅಭಿನಯಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮವನ್ನು ನೀಡಿದರು.ಮದ್ರಾಸ್ ಮ್ಯೂಸಿಕ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಾಗಿ ಚೆನ್ನೈನ ಸೆನೇಟ್ ಹೌಸ್ ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹನ್ನೆರಡನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಕಲಾನಿಧಿಯವರು ರಂಗಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದರು.ಹದಿಹರೆಯದ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವಾಗ ಅವರು ಎರಡು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ.
ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
ಕಲಾನಿಧಿಯವರ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನದ ಹಾದಿ ಅಸಾಮಾನ್ಯವಾದುದು.ಅವರು ಏಳನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದ ಹದಿನಾರರ ವಯಸ್ಸಿನವರೆಗೆ ನೃತ್ಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು.ಆದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿವಾಹದ ಕಾರಣ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ತಾಯಿಯ ನಿಧನದಿಂದಾಗಿ, ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಭರತನಾಟ್ಯ ಪ್ರಪಂಚದಿಂದ ದೂರವಿದ್ದರು.೧೯೭೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತೆ ತಮ್ಮ ನೃತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಮರಳಿದರು. ಕಲಾನಿಧಿಯವರು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರಬೇಕಾದರೆ, ಅವರ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ಕಂಡಂತಹ ಹೆಸರಾಂತ ಕಲಾ-ಪೋಷಕ ವೈ.ಜಿ. ದೊರೈಸ್ವಾಮಿಯವರ ಪ್ರೇರೇಪಣೆಯೇ, ಅವರನ್ನು ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೃತ್ಯದ ಕಡೆಗೆ ಒಲವು ಮೂಡುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.ನಗರದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ನೃತ್ಯ ಪ್ರದರ್ಶನ, ಅರಂಗೇತ್ರಂ ಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಡಾ.ಪದ್ಮ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಂ ರವರ ಭರತನಾಟ್ಯ ನೃತ್ಯ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಕೋರ್ಸಿಗೂ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.ಬರು ಬರುತ್ತಾ ಕಲಾನಿಧಿಯವರು 'ಅಭಿನಯ'ದ ಬಹು ಬೇಡಿಕೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾದರು ಹಾಗೂ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಅವರ ಬಳಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಮಾಡಿದರು.ಅವರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಪ್ರೀತಿಪಾತ್ರರಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಅವರನ್ನು ಅವರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು 'ಮಾಮಿ' ಎಂದೇ ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭರತನಾಟ್ಯ ಕಲಾವಿದರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಲವ್ಸ್ ವಿಮೆನ್ ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಿಯಾ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಬರೆದ ಲೇಖನ
ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು
ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ( ಅಥವಾ ) ಇದು ಪಶ್ಚಿಮ ಕೆರೆಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕಡಲಾಚೆಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್, ಕೇಮನ್ ಬ್ರ್ಯಾಕ್, ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಇದು ಕ್ಯೂಬಾದ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಜಮೈಕಾದ ವಾಯುವ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕೆರೆಬಿಯನ್‌ನ ಕಡಲಕರೆಯಾಚೆಯ ಹಣಕಾಸು ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್ ಕೊಲಂಬಸ್‌ನ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಹಾಗೂ ಕೊನೆಯ ಹೊಸ ಪ್ರಪಂಚದ ಅನ್ವೇಷಣೆಯ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ 10 ಮೇ 1503ರಂದು ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಡಲಾಮೆಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಆತ ದ್ವೀಪಕ್ಕೆ ಲಾಸ್ ಟಾರ್ಟುಗಸ್ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ. ದಾಖಲಿಸಲಾದಂತೆ ಈ ದ್ವೀಪಗಳಿಗೆ ಮೊದಲು ಭೇಟಿ ಕೊಟ್ಟವನು ಸರ್ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್ ಡ್ರೇಕ್, ಅವನ್ನು 1586 ರಲ್ಲಿ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದನು ಹಾಗೂ ಕೇಮನ್ ನಂತರ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದ, ಇದು ಮೊಸಳೆಯ ನಿಯೊ-ಟೈನೊ ನೇಷನ್ಸ್‌ನ ಪದವಾಗಿದೆ.
thumb|left|ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಾಖಲಿಸಲಾದಂತೆ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೊದಲ ಶಾಶ್ವತ ನಿವಾಸಿ ಸುಮಾರು 1661ರಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಐಸಾಕ್ ಬೊಡ್ಡನ್. ಈತನು ಮೂಲ ವಸಾಹತುಗಾರ ಬೊಡ್ಡನ್‌ನ ಮೊಮ್ಮಗನಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಬಹುಶಃ ಆತ 1655ರಲ್ಲಿ ಜಮಾಯಿಕಾ ದ್ವೀಪವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಒಲಿವರ್ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್‌ನ ಸೈನಿಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾಗಿದ್ದ.
17ನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಜನರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಡಲ್ಗಳ್ಳರು, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಶ್ ಶೋಧನೆಯ ರೆಫ್ಯೂಜಿಗಳು, ಹಡಗುಗಳು ದ್ವಂಸಗೊಂಡ ನಾವಿಕರು, ಜಮಾಯಿಕಾದ ಆಲಿವರ್ ಕ್ರಾಮ್‌ವೆಲ್‌ನ ಸೈನ್ಯದ ಡೆಸರ್ಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಗುಲಾಮರನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಹಲವಾರು ಬಗೆಯ ಜನರು ಈ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಎಲ್ಲಾ ತರಹದ ಮಿಶ್ರ ಜನರ ಜೊತೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೇಮಾನಿಯನ್ನರು ಆಫ್ರಿಕನ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
1670ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಒಪ್ಪಂದದಡಿಯಲ್ಲಿ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ಜಮಾಯಿಕಾ ದೊಂದಿಗೆ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ಅಧಿಕೃತ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ಯಶಸ್ವಿಯಾಗದ ಹಲವಾರು ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಂತರೆ ದ್ವೀಪಗಳ ಶಾಶ್ವತವಾದ ಒಪ್ಪಂದವು 1970ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಸಮೀಪದ ಜಮಾಯಿಕಾ ದ್ವೀಪದೊಂದಿಗೆ, ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದಿಂದ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು, ನಂತರ ಟ್ರೀಟಿ ಆಫ್ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ಒಪ್ಪಂದದಂತೆ 1670ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಲಾಯಿತು. 1962ರವರೆಗೆ ಈ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ಜಾಮಾಯಿಕಾದೊಂದಿಗೆ ಒಂದೇ ವಸಾಹತುವಿನಂತೆ ಆಳ್ವಿಕೆ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ನಂತರ ಅವು ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಓವರ್ಸೀಸ್ ಟೆರಿಟರಿ ಎಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಂಡವು ಮತ್ತು ಜಮಾಯಿಕಾವು ಸ್ವತಂತ್ರ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಜ್ಯವಾಯಿತು.
ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪವು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ, 2004ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11 ಮತ್ತು 12ರಂದು ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಇವಾನ್‌ನಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳು ನಾಶವಾದವು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ 90% ನಷ್ಟು ನಾಶವಾದವು. ಬಿರುಗಾಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇವಾನ್ ಬಿರುಗಾಳಿಯು 86ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಅತಿ ಭಯಂಕರವಾಗಿದ್ದು, ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ತಿಂಗಳುಗಳವರೆಗೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ, ನೀರು ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಪುನರ್ನಿರ್ಮಾಣ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿತು, ಹುರಿಕೇನ್‌ಗಿಂತಲೂ ಮೊದಲಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಧಾರವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಪುನರ್ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಅವುಗಳ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಖಚಿತವಾಗಿ ಗೊತ್ತಿಲದಂತೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿದ ಬಿರುಗಾಳಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿವೆ. ದ್ವೀಪಗಳ ಸಾಮೀಪ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಬೇಸಿನ್‌ನ ಇತರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾದ ಬಿರುಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿವೆ, ಸರಾಸರಿ 2.23 ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ನೇರವಾಗಿ ಅಪ್ಪಳಿಸುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ತೆರಿಗೆ-ವಿನಾಯಿತಿಯ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಗನ್ ಕೊಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಜಮಾಯಿಕನ್ ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗು ಕನ್ವಾಯ್‌ ಅನ್ನು ಮತ್ತು ಅದರ ನಾವಿಕರನ್ನು 1788ರಲ್ಲಿ ಕೆಮೇನಿಯನ್ನರು ಕಾಪಾಡಿದ್ದು ದಂತಕಂಥೆಯಾಗಿದೆ, ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಿಂಗ್ ಜಾರ್ಜ್ IIIನು ಕೆಮೇನಿಯನ್ನರಿಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಬಹುಮಾನವಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣಮಾಡಿದನು.
ಭೂಗೋಳ
thumb|left|ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳ ಭೂಪಟ thumb|200px|right|ಜಾರ್ಜ್ ಟೌನ್ ವಾಟರ್‌ಫ್ರಂಟ್
ಕೆರೆಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಕೇಮನ್ ದ್ವೀಪಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರಿನಡಿಯ ಪರ್ವತ ಶ್ರೇಣಿಗಳ ತುದಿಗಳಾಗಿವೆ, ಕೇಮಾನ್ ಟ್ರೆಂಚ್ (ಅಥವಾ ಟ್ರಫ್) ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿವೆ, ಸಮುದ್ರದಡಿಯಿಂದ 8,000 ಅಡಿ (2,400 m) ಗಳ ಉದ್ದಕ್ಕೆ ನಿಂತಿರುವ ಈ ಪರ್ವತಗಳು ಮೇಲ್ಮೈಯನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ಕೆರೆಬಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ, ಕ್ಯೂಬಾದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಜಮಾಯಿಕಾದ ಪಶ್ಚಿಮಕ್ಕೆ ಇವೆ. ಮಿಯಾಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 400 ಮೈಲುಗಳ(650 km), ಕ್ಯೂಬಾದ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ 180 ಮೈಲುಗಳ (300 km), ಹಾಗೂ ಜಾಮಾಯಿಕಾದ ವಾಯುವ್ಯಕ್ಕೆ 195 ಮೈಲುಗಳ ದೂರದಲ್ಲಿ ಈ ದ್ವೀಪಗಳು ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. 76 ಚದುರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು (197 km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಎರಡು "ಸೋದರಿ ದ್ವೀಪಗಳಾ"ದ ಕೇಮನ್ ಬ್ರಕ್ ಮತ್ತು ಲಿಟಲ್ ಕೇಮನ್‌ಗಳು ಗ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಕೇಮನ್‌ನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ 80 ಮೈಲಿಗಳ (197 km²) ದೂರದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಯಾಗಿವೆ. ಹಾಗೂ ಇವು ಕ್ರಮವಾಗಿ 14 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳು (36 km²) ಮತ್ತು 10 ಚದರ ಮೈಲಿಗಳಷ್ಟು (25.9 km²) ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿವೆ.