ಷಷ್ಠಿ_(ದೇವತೆ)
ದಂತಕಥೆಗಳು
ಬ್ರಹ್ಮ ವೈವರ್ತ ಪುರಾಣ ಮತ್ತು ದೇವಿ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣ ಗ್ರಂಥಗಳಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲಾದ ಷಷ್ಠಿದೇವ್ಯುಪಾಖ್ಯಾನಂ ಎಂಬ ಅಧ್ಯಾಯವು ಷಷ್ಠಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಮಗನಾದ ರಾಜ ಪ್ರಿಯವ್ರತ  (ಮನುಕುಲದ ಮೂಲಪುರುಷ)  ಮತ್ತು ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಮಾಲಿನಿಯು ಗರ್ಭಧರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಪುತ್ರಕಾಮೇಷ್ಟಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು (ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅಗ್ನಿ ಯಜ್ಞ) ಮಾಡಿದರು. ಆದರೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಗರ್ಭಧಾರಣೆಯ ನಂತರ, ಸತ್ತ ಮಗನನ್ನು ಮಾಲಿನಿಗೆ ತಲುಪಿಸಲಾಯಿತು. ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ತನ್ನ ಮಗನ ಶವದೊಂದಿಗೆ ಸ್ಮಶಾನದ ಮೈದಾನಕ್ಕೆ ಹೊರಟನು. ದಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಬಿಳಿ ರೇಷ್ಮೆ ಮತ್ತು ಆಭರಣಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಮಹಿಳೆ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ರಥದಲ್ಲಿ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಂಡರು. ಅವಳು ಬ್ರಹ್ಮನ ಮಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಕಂದನ ಹೆಂಡತಿ ದೇವಸೇನಾ ಎಂದು ಪ್ರಿಯವ್ರತನಿಗೆ ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳು ಷಷ್ಠಿ, ಸ್ಕಂದದ ಮಾತೃಕೆಗಳಲ್ಲಿ ("ತಾಯಂದಿರು") ಅಗ್ರಗಣ್ಯಳು ಮತ್ತು ಭಕ್ತರಿಗೆ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೀಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿದಳು. ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದು ಮಗುವನ್ನು ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳಿಸಿದಳು. ನಂತರ ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ತನ್ನ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಳು. ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ದೇವಿಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದನು. ಅವಳನ್ನು ಹೊಗಳಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮಗನನ್ನು ತನಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವಂತೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದನು. ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಾದ ಸ್ವರ್ಗ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಭೂಗತ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಎಂಬ ದೇವಿಯ ಷರತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡನು. ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ರಾಜನಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದಳು. ಅವನಿಗೆ ಸುವ್ರತ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಿದಳು ಮತ್ತು ಅವನು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಸದ್ಗುಣ ಮತ್ತು ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಡಳಿತಗಾರನಾಗಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಬೇಕೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದಳು. ಪ್ರಿಯವ್ರತನು ಪ್ರತಿ ತಿಂಗಳ ಆರನೇ ದಿನದಂದು ಷಷ್ಠಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ಹಾಗೆಯೇ ಹೆರಿಗೆಯ ನಂತರದ ಆರು ಮತ್ತು ಇಪ್ಪತ್ತೊಂದನೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮಗುವಿನ ಜೀವನದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಮುಖ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದನು. ಆಕೆಯನ್ನು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಕಲ್ಲು, ಆಲದ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಪೂರ್ಣ ಘಟ ಅಥವಾ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿರುವ ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಮೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. thumb| ಜಮೈ-ಷಷ್ಠಿ ವ್ರತದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ, ಕಪ್ಪು ಬೆಕ್ಕು - ಷಷ್ಠಿಯ ವಾಹನ - ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬಳು ತನ್ನ ವಿರುದ್ಧ ಮಾಡಿದ ಅನ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತೀಕಾರವಾಗಿ ಅವಳ ಶಿಶುವನ್ನು ಕದ್ದಿದೆ. ಷಷ್ಠಿಯ ಕುರಿತಾದ ಬಂಗಾಳಿ ಜಾನಪದ ಕಥೆಯು ಶ್ರೀಮಂತ ಮನೆಯ ಏಳು ಸೊಸೆಯರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಅವಳು ಹೊಟ್ಟೆಬಾಕಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಿದ್ದಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಬೆಕ್ಕನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು, ಅವಳು ಅದಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟು ಥಳಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು. ಕಪ್ಪು ಬೆಕ್ಕು ಷಷ್ಠಿಯ ವಾಹನ (ಆರೋಹಣ) ಆಗಿದ್ದು, ದೇವಿಗೆ ಅವಳ ದುರ್ವರ್ತನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ದೂರು ನೀಡಿತು. ದೇವಿ ಸೇಡು ತೀರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದಳು. ಕಿರಿಯ ಸೊಸೆಯು ಮಗನಿಗೆ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದಾಗ, ಬೆಕ್ಕು ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಮಗುವನ್ನು ಕದ್ದು ದೇವಿಗೆ ಕೊಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು ಅವಳ ಮುಂದಿನ ಆರು ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಅದೇ ರೀತಿ ಮಾಡಿತು. ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಯುವ ತಾಯಿಯ ಅಜಾಗರೂಕತೆಯನ್ನು ದೂರಿದರು ಮತ್ತು ಅವಳು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮಾಟಗಾತಿ ಎಂದು ನಂಬಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಮಗಳು ಜನಿಸಿದಾಗ, ಯುವ ತಾಯಿ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಇಡೀ ರಾತ್ರಿ ಎಚ್ಚರವಾಗಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದಳು. ಅವಳು ದರೋಡೆಯ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ಬೆಕ್ಕನ್ನು ಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕಂಕಣದಿಂದ ಅದನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿದಳು, ಆದರೆ ಬೆಕ್ಕು ರಕ್ತದ ಜಾಡು ಬಿಟ್ಟು ಮಗುವಿನೊಂದಿಗೆ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಾಯಿಯು ಷಷ್ಠಿಯ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಈ ಜಾಡನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದಳು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವಿಯು ತಾಯಿಯ ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನ ತೋಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಂತೆ ತನ್ನ ಪುತ್ರರು ಷಷ್ಠಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಆಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಅವಳು ನೋಡಿದಳು. ಷಷ್ಠಿಯು ತಾಯಿಯ ಸಂಕಟದ ಕಾರಣವನ್ನು ಕೇಳಿದರು ಮತ್ತು ಬೆಕ್ಕಿನ ಕ್ಷಮೆ ಕೇಳಲು ಹೇಳಿದರು. ತಾಯಿಯು ಬೆಕ್ಕಿನ ಕ್ಷಮೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಳು. ತಾಯಿಗೆ ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು, ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವಳು ತನಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ದೇವಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದಳು. ಅದು ಜಮೈ-ಷಷ್ಠಿ ವ್ರತ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಕ್ಕಳು, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡಿದ  ದೇವಿಯ ಆರಾಧನೆಯನ್ನು ಹರಡಿದಳು.