cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ
ಸಾಧನೆ
ಸಂಗಮೇಶರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾದರೂ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಹಿತ್ಯಾಸಕ್ತರು. ಕವಿತೆ, ಅನುವಾದ, ಪ್ರೌಢಸಾಹಿತ್ಯ, ಸಂಪಾದನೆ, ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೀಗೆ ಹಲವಾರು ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮಂತೆಯೇ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಲು ಅವರು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ‘ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನ’ ಎಂಬ  ಸಂಸ್ಥೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ೧೯೬೪ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದು ಶಕ್ತಿ ಮುದ್ರಣಾಲಯ. ತಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಭಾರತೀಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಭಂಡಾರ ಪ್ರಕಾಶನದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕೃತಿಗಳನ್ನು  ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಸಾಹಿತಿಗಳಿಗೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚಿಸಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಅಗಾಧ ನೆರವನ್ನು ಕೂಡಾ ನೀಡಿದರು. ಬಾಲಭಾರತಿ ಪ್ರಕಾಶನದಡಿ ಸುಮಾರು ೮೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೃತಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಸಂಗಮೇಶರದು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹನ್ನೆರಡು ಕೃತಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಹದಿನಾರು ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿವೆ. ೧೯೭೮ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯು ಮಕ್ಕಳ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳ ಮಾಸಪತ್ರಿಕೆ ‘ಬಾಲಭಾರತಿ’ ಆರಂಭಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ನಡೆಸಿದರು. ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಲು ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿಯನ್ನು ೧೯೮೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆ
ಸಂಗಮೇಶರ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ರಚಿಸಿದ ಕೃತಿಗಳು-ನಾಯಿ ಫಜೀತಿ, ಯಾರು ಜಾಣರು? ಮಂಕು ಮರಿ, ಆಶೆಬುರುಕಿ ಆಶಾ, ಹೇಗಿದ್ದರು ಹೇಗಾದರು, ದಾರಿಯ ಬುತ್ತಿ ಮುಂತಾದುವು. ಕವಿತಾ ಸಂಕಲನಗಳು-ಸವಿ ಸಾಹಿತ್ಯ, ಕಾಡಿನ ಕಲಿಗಳು, ಶಾಲೆಗಿಂತ ಚೀಲಭಾರ, ಚುಟುಕು-ಗುಟುಕು, ಸೂರ್ಯು ಚಂದ್ರರ ನಡುವೆ ಮೊದಲಾದುವು. ಅನುವಾದಿತ-ಗೋಮುಖಯಾತ್ರೆ, ಕನಸಿನ ಲೋಕ, ಚತುರ ಚಾಣಾಕ್ಷ. ಸಂಪಾದಿತ-ಪುಟಿಚೆಂಡು, ಆಣೆಕಲ್ಲು, ನಾವು ನಮ್ಮವರು ಮೊದಲಾದುವು. ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದಲ್ಲಲ್ಲದೆ ದೇಶದ ವಿವಿಧೆಡೆ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಮ್ಮೇಳನ, ಕಮ್ಮಟ, ವಿಚಾರ ಗೋಷ್ಠಿಗಳಲ್ಲಿ  ಭಾಗಿಯಾದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೌರವಗಳು
ಸಂಗಮೇಶರಿಗೆ ಹಲವಾರು ಗೌರವ ಪುರಸ್ಕಾರಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವೆಂದರೆ ಆದರ್ಶ ಶಿಕ್ಷಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ‘ನನ್ನ ಮನೆ’ ಮತ್ತು ‘ನನ್ನ ಗೆಳೆಯ ಜಪಾನದ ಟಾರೊ’ ಕೃತಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ, ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ, ಚನ್ನಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪರಿಷತ್ತು ಸಂಘಟಿಸಿದ್ದ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಮಾವೇಶದ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷತೆ. ಭೂಪಾಲದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಭಾಷಾ ಸಮ್ಮೇಳನದ ‘ಭಾರತ ಭಾಷಾ ಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ’ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮುಂತಾದುವು. ಅವರಿಗೆ ಸಂದ ಕೆಲವೊಂದು ಪುರಸ್ಕಾರ ವಿವರಗಳು ಇಂತಿವೆ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಇವರ ಕೆಲವೊಂದು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ವಿದಾಯ
ಈ ಮಹಾನ್ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲರು ಮೇ ೨೯, ೨೦೦೧ರಂದು ಈ ಲೋಕವನ್ನಗಲಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಿಸು ಸಂಗಮೇಶ ವರ್ಗ: ಶಿಶು ಸಾಹಿತ್ಯ ಮಕ್ಕಳ ಸಾಹಿತ್ಯ
ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್
alt=ಕೊಡವ ಚಿಹ್ನೆ|thumb|ಕೊಡವ ಚಿಹ್ನೆ
ಭಾಷಾ ಸ್ವರೂಪ
ಇದರ ಸ್ವರೂಪ ಇತರ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಯಂತಿದೆ. ತನ್ನದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಪದಗಳ ಜತೆ ಕನ್ನಡ, ತಮಿಳು, ಮಲೆಯಾಳಮ್ ಅಲ್ಲದೆ ಸಂಸ್ಕೃತವೂ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಕೊಡವ ಭಾಷೆಯನ್ನು ತಿರಿಕೆ ಲಿಪಿ, ಜೋಡ್ ಲಿಪಿ ಮತ್ತು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ತೀರಿಕೆ ಲಿಪಿಗೆ ಸುಮಾರು 1370AD ಯಿಂದ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಕೆಲವು ಉಚ್ಚಾರಣೆಗಳು ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್‌ಗೇ ವಿಶೇಷವಾಗಿದ್ದು ಅವನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಕನ್ನಡದ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗದು. ಜತೆಗೆ ಬಹುತೇಕ ಪದಗಳು ಅರ್ಧಾಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಬರೆದಂತೆ ಓದುವದು ಸಮಂಜಸವಾಗಿರುವದಿಲ್ಲ. [[ಚಿತ್ರ:ಅಪ್ಪನೆರವ೦ಡ ಕಿರಣ್ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ.jpg|thumb|ಅಪ್ಪನೆರವ೦ಡ ಕಿರಣ್ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ]] ಕೊಡವತಕ್ಕ್‌ಗೆ ಲಿಪಿಯೊಂದು ಬೇಕೆಂದು ೧೯೦೨ರಲ್ಲೇ ಡಾ ಕೊರವಂಡ ಅಪ್ಪಯ್ಯನವರು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿ ಅದು ಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಲ್ಲ. ನಂತರ ಕಿರಣ್ ಸುಬ್ಬಯ್ಯ ಅವರು ೧೯೮೦ ರಲ್ಲಿ ಜೋಡ್ ಲಿಪಿಯನ್ನು  ತಯಾರಿಸಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿ
ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದದ್ದು ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ. ಕಾವೇರಿ, ಇಗ್ಗುತಪ್ಪ, ಮೊದಲಾದ ದೇವಿ-ದೇವತೆಯರನ್ನು ಸ್ತುತಿಸುವ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲದೆ, ಕೊಡಗಿನ ಭೂಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವ ‘ದೇಶಕಟ್ಟ್ ಪಾಟ್ಟ್’ಗಳಿವೆ. ಕೊಡವ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಎಲ್ಲಾ ಆಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ. ಇವು ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಪುತ್ತರಿ ಪಾಟ್ಟ್, ಮಂಗಲ ಪಾಟ್ಟ್ (ಮದುವೆ ಹಾಡು), ಚಾವು ಪಾಟ್ಟ್ (ಮರಣದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿನ ಹಾಡು), ಇತ್ಯಾದಿ. ಕೋಲಾಟದ ಹಾಡುಗಳೂ, ನಾಡೆ ಕರೆಯುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಇವಲ್ಲದೆ ಜಾಣ್ನುಡಿಗಳು, ನಾಣ್ನುಡಿಗಳು, ಒಗಟುಗಳು, ಮುಂತಾದವು ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿವೆ. ಹಲವಾರು ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಗ್ರಂಥಗಳು ರಚನೆಗೊಂಡಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖವಾದವು alt=ಕ್ರಿ.ಶ 1830 ಕೊಡವ ತಿರಿಕೆ ಲಿಪಿ|thumb|ಕ್ರಿ.ಶ 1830 ಕೊಡವ ತಿರಿಕೆ ಲಿಪಿ ೧. ಹರದಾಸ ಅಪ್ಪನೆರವಂಡ ಅಪ್ಪಚ್ಚ ಕವಿಗಳು ೧೯೦೪-೭ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ನಾಲ್ಕು ನಾಟಕಗಳು: ‘ಯಯಾತಿ ರಾಜಂಡ ನಾಟಕ’, ‘ಶ್ರೀ ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯ ಮಹಾತ್ಮೆ’ ‘ಸತೀ ಸಾವಿತ್ರಿ’ ಮತ್ತು ‘ಶ್ರೀ ಕಾವೇರೀ ಮಹಾತ್ಮೆ’;
೨. ನಡಿಕೇರಿಯಂಡ ಚಿಣ್ಣಪ್ಪನವರು ಬರೆದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ರೂಪಾಂತರ, ‘ಭಗವಂತಂಡ ಪಾಟ್ಟ್’ ಮತ್ತು ಅವರೇ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಕೊಡವ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ‘ಪಟ್ಟೋಲೆ ಪಳಮೆ’;
೩. ಶ್ರೀ ಬಾ ದೇ ಗಣಪತಿಯವರು ಬರೆದ ‘ನಂಗ ಕೊಡವ’ (ನಾವು ಕೊಡವರು) ಮತ್ತು ‘ಕುತ್ತುಂಬೊಳಿಚ’.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವೂ ಗಣನೀಯವಾಗಿದೆ. ಕೊಡವ ತಕ್ಕಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ’ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಇಂದೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಜನ ಮೆಚ್ಚಿದ ವಾರ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಪೂಮಾಲೆ’. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಪ್ರಕಟಗೊಂಡರೂ ಬೇಗನೇ ನಿಂತುಹೋದವು.
ಚಲನಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಟಿ ವಿ ಧಾರಾವಾಹಿಗಳು
ಕೊಡವ ತಕ್ಕಿನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ‘ನಾಡ ಮಣ್ಣೇ ನಾಡ ಕೂಳ್’ ಕಳೆದ ಎಪ್ಪತ್ತರ ದಶಕದ ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. ಕೃತಕ ಬೆಳಕಿನ ಸಹಾಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಚಿತ್ರವಿದು. ತದನಂತರ ಕೆಲವಾರು ಚಿತ್ರಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಯಾದವು.
ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದ ಎ ಟಿ ರಘು (ಇವರು ಕೊಡವರಾಗಿದ್ದು, ಆಪಾಡಂಡ ಮನೆತನಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವರು)ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ ‘ಐನ್ ಮನೆ’ ಟಿ ವಿ ಧಾರವಾಹಿಯು ಜನಮನ್ನಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. alt=ಕೊಡವ ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ವಾರದ ದಿನಗಳು|thumb|ಕೊಡವ ತಿಂಗಳುಗಳು ಮತ್ತು ವಾರದ ದಿನಗಳು thumb|"ಕೊಡವ" ಪದವನ್ನು ತಿರಿಕೆ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷೆ ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಭಾಷೆಗಳು
ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌
ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ (25 ಡಿಸೆಂಬರ್‌ 1936 – 25 ಮೇ 2005) ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಓರ್ವ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌‌ ಜೊತೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಭರ್ಜರಿಯಾದ ಸುದೀರ್ಘ ಸಹಯೋಗದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರು ಸುಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಸಂಸ್ಥೆಯು ನಿರ್ದೇಶಕ (ಮತ್ತು ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವೃತ್ತಿಪರ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪಾಲುದಾರ) ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಐವರಿಯನ್ನಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ, ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ್ತಿ ರುಥ್‌‌ ಪ್ರಾವರ್‌ ಝಾಬ್‌ವಾಲಾಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು ಎಂಬುದು ಗಮನಾರ್ಹ ಅಂಶ. ಅವರ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಆರು ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದವು. ಹಾಲಿವುಡ್‌ನಲ್ಲಿ 40 ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ ಓರ್ವ ಸ್ವತಂತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಯಶಸ್ಸು ಕಂಡರು. ತಮ್ಮ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹಣವಿನಿಯೋಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ, ಅವರ ಸಮಕಾಲೀನರು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಖರ್ಚುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹಲವಾರು ದಶಲಕ್ಷ ಡಾಲರುಗಳಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮೊತ್ತದಲ್ಲಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಅವರ ಶಕ್ತಿ ಅಡಗಿತ್ತು.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ನೂರ್‌ಮೊಹಮದ್‌ ಅಬ್ದುಲ್‌ ರೆಹ್‌ಮಾನ್‌ ಎಂಬ ಜನ್ಮನಾಮದೊಂದಿಗೆ ಮುಂಬಯಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಅವರು ಹಾಜ್ರಾ (ಕನ್ಯಾನಾಮ ಮೆಮನ್‌) ಮತ್ತು ನೂರ್‌ಮೊಹಮದ್‌ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್‌ ರೆಹ್‌ಮಾನ್ ದಂಪತಿಗಳ ಮಗನಾಗಿದ್ದರು. ತಂದೆ ನೂರ್‌ಮೊಹಮದ್‌ ಹಾಜಿ ಅಬ್ದುಲ್‌ ರೆಹ್‌ಮಾನ್ ಮುಂಬಯಿಯ ಓರ್ವ ಮೆಮನ್‌ ಜವಳಿ ವ್ಯಾಪಾರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಗುಜರಾತಿ ಮತ್ತು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಾತಾಡಬಲ್ಲ ದುಭಾಷಿಯಾಗಿ ಅವರು ಬೆಳೆದರು, ಮತ್ತು ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅರೇಬಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ಕಲಿತರು. ಅವರಿಗೆ 11 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ, 1947ರ ಭಾರತ ವಿಭಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರು ಸಿಕ್ಕಿಹಾಕಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ತಂದೆಯು ಮುಸ್ಲಿಂ ಲೀಗ್‌ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು, ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನಕ್ಕೆ ತೆರಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ತಾವು ಪ್ರೌಢವಯಸ್ಸಿಗೆ ಅಡಿಯಿಟ್ಟಾಗ "ಕಗ್ಗೊಲೆ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರಗಳ" ನೆನಪುಗಳನ್ನು ತಾವು ಒಯ್ದುದಾಗಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂಬಯಿಯ ಸೇಂಟ್‌ ಕ್ಸೇವಿಯರ್‌‌'ಸ್‌ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರದೆಡೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯನ್ನು ಅವರು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಅವರಿಗೆ 22 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಾಗಿದ್ದಾಗ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲೆಂದು ಅವರು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣ ಬೆಳೆಸಿದರು ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ MBA ಪದವಿಯೊಂದನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗಾಗಿ ಓರ್ವ ಹರಿಕಾರನಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವರು ಸ್ವಂತ ಕಾಲಿನ ಮೇಲೆ ನಿಂತರು ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಧನಸಹಾಯ ಮಾಡುವಂತೆ ಭಾರತೀಯ ನಿಯೋಗಿಗಳ ಮನವೊಲಿಸಲು ಈ ಸದವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಅನುಭವದ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, "ನನಗೆ ಯಾರಿಂದಲೂ, ಯಾವುದರಿಂದಲೂ ಭಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ" ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 1961ರಲ್ಲಿ, ದಿ ಕ್ರಿಯೇಷನ್‌ ಆಫ್‌ ವುಮನ್‌ ಎಂಬ ಕಿರುಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಇದು ಕ್ಯಾನೆಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಹಾಗೂ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವೊಂದನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಿತು.
ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌‌
1961ರಲ್ಲಿ, ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಮತ್ತು ನಿರ್ದೇಶಕ ಜೇಮ್ಸ್‌‌ ಐವರಿ ಸೇರಿಕೊಂಡು ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್‌‌ ಎಂಬ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಕಂಪನಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದರು. ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ರವರು ಐವರಿಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಜೀವನ ಸಂಗಾತಿಯೂ ಆಗಿದ್ದರು. 1960ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾದ ಅವರ ವೃತ್ತಿಪರವಾದ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯದ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು 2005ರಲ್ಲಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ರವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಸ್ವತಂತ್ರ ಚಲನಚಿತ್ರ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿನ ಸುದೀರ್ಘವಾದ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವರ ಸಹಭಾಗಿತ್ವವು ಗಿನ್ನೆಸ್‌ ವಿಶ್ವ ದಾಖಲೆಗಳ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾನವೊಂದನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. 2005ರಲ್ಲಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ರವರ ಸಾವು ಸಂಭವಿಸುವವರೆಗೂ, ಹಲವಾರು ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಚಿತ್ರಗಳೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಸರಿಸುಮಾರು 40 ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಅವರು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಅವರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಬಹುತೇಕ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಕಾದಂಬರಿಗಾರ್ತಿ ರುಥ್‌‌ ಪ್ರಾವರ್‌ ಝಾಬ್‌ವಾಲಾ ಚಿತ್ರಕಥೆಗಾರ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. 1963ರಲ್ಲಿ, MIPಯು ತನ್ನ ಮೊದಲ ನಿರ್ಮಾಣವಾದ ದಿ ಹೌಸ್‌ಹೋಲ್ಡರ್‌ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ನೀಡಿತು; ಈ ಚಿತ್ರವು ಝಾಬ್‌ವಾಲಾರಿಂದ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿತ್ತು (ಆಕೆ ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರಕಥೆಯನ್ನೂ ಬರೆದರು). ಈ ದೀರ್ಘಚಿತ್ರವು ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಟುಡಿಯೋ ಆಗಿರುವ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ ವತಿಯಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ-ನಿರ್ಮಿತ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1970ರ ದಶಕವು ಬರುವವರೆಗೂ ಸದರಿ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಯಶೋಗಾಥೆಗೆ ಹುರುಪು ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ; ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ "ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ, ನಿಧಾನವಾಗಿ-ಸಾಗುವ ಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಒಂದು ಯಶಸ್ವೀ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಈ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯು ದಕ್ಕಿಸಿಕೊಂಡಿತು... ಚಿತ್ರಗಳ ಕಾಲಾವಧಿಯ ವಿವರ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಜ್ಜಿಕೆಗಳ ವೈಭವದೆಡೆಗೆ ನೀಡಿದ ಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದರು". ಹೆನ್ರಿ ಜೇಮ್ಸ್‌‌‌‌ನ ದಿ ಯುರೋಪಿಯನ್ಸ್‌ ಕೃತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಝಾಬ್‌ವಾಲಾ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಚಿತ್ರದ ರೂಪಾಂತರವು ಈ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿನ ಅವರ ಮೊದಲ ಯಶಸ್ಸು ಎನಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಣದ ಜೊತೆಗೆ ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನದ ಎರಡು ದೀರ್ಘಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. ದೂರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಮಹಾತ್ಮ ಅಂಡ್‌ ದಿ ಮ್ಯಾಡ್‌ ಬಾಯ್‌ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಕಿರುಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಚಾನೆಲ್‌ ಫೋರ್‌‌‌‌‌ಗಾಗಿ ದಿ ಕೋರ್ಟಿಸಾನ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಮುಂಬಯಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ದೂರದರ್ಶನದ ಒಂದು ಸುದೀರ್ಘಚಿತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದರು. 1993ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಇನ್‌ ಕಸ್ಟಡಿ ಎಂಬ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಪ್ರಥಮ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಕೈಗೊಂಡರು; ಅನಿತಾ ದೇಸಾಯಿಯವರ ಕಾದಂಬರಿಯೊಂದನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ್ದ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಾಲಿವುಡ್‌ ನಟ ಶಶಿ ಕಪೂರ್‌‌ ಮುಖ್ಯಪಾತ್ರದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಭಾರತದ ಭೋಪಾಲ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಿರ್ಮಾಣ ವಿನ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ವತಿಯಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ನಟ ಶಶಿ ಕಪೂರ್‌‌ಗೆ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯೊಂದು ದಕ್ಕಿತು. ಅವರ ನಿರ್ದೇಶನದ ಎರಡನೇ ದೀರ್ಘಚಿತ್ರವಾದ "ದಿ ಪ್ರೊಪ್ರೈಟರ್‌"ನಲ್ಲಿ ಜಿಯಾನ್ನೆ ಮೊರಿಯು, ಸೀನ್‌ ಯಂಗ್‌, ಜೀನ್‌-ಪಿಯರೆ ಔಮಂಟ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಸ್ಟೋಫರ್‌ ಕೆಜೆನೊವ್‌ ಮೊದಲಾದವರ ತಾರಾಗಣವಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌‌ನಲ್ಲಿನ ಹೊರಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಐವರಿ ಮತ್ತು ಝಾಬ್‌ವಾಲಾ ಜೊತೆಗಿನ ತಮ್ಮ ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಒಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು: "ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಐವರಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಮಗೆ ಇದೊಂದು ವಿಚಿತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗಿದೆ... ನಾನೊಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಂ ಆಗಿರುವೆ, ರುಥ್‌‌ ಓರ್ವ ಜರ್ಮನ್‌ ಯೆಹೂದಿಯಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಮತ್ತು ಜಿಮ್‌ ಓರ್ವ ಪ್ರಾಟೆಸ್ಟೆಂಟ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಆಗಿದ್ದಾನೆ. ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರನ್ನು ನಮ್ಮನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಮೂರು-ತಲೆಗಳ ಒಂದು ದೇವರು ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದರು. ಪ್ರಾಯಶಃ ಅವರು ನಮ್ಮನ್ನು ಮೂರು-ತಲೆಗಳ ಒಂದು ಪೆಡಂಭೂತ! ಎಂದು ಕರೆಯಬೇಕಿತ್ತು ಎನಿಸುತ್ತದೆ"
ಅಡುಗೆ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರಿಕೆ
ತಮ್ಮ "ಅದ್ದೂರಿಯಾದ ಖಾಸಗಿ ಸಂತೋಷಕೂಟಗಳಿಗಾಗಿಯೂ" ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಸುಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಡುಗೆ ಮಾಡುವುದು ಅವರ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಲೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಅವರು ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌'ಸ್ ಇಂಡಿಯನ್‌ ಕ್ವಿಸಿನ್‌ ; ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌'ಸ್ ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ; ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌'ಸ್ ಪ್ಯಾಷನೇಟ್‌ ಮೀಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್‌ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌'ಸ್ ಪ್ಯಾರಿಸ್‌: ಫಿಲ್ಮಿಂಗ್‌ ಅಂಡ್ ಫೀಸ್ಟಿಂಗ್ ಇನ್‌ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು-ನಿರ್ಮಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಅವರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದರು. ದಿ ಡಿಸೀವರ್ಸ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕುರಿತಾಗಿ 1988ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹಲ್ಲಾಬಲೂ ಇನ್‌ ಓಲ್ಡ್‌ ಜೆಯ್‌ಪುರ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಪುಸ್ತಕ ಮತ್ತು ದಿ ಪ್ರೊಪ್ರೈಟರ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣದ ಕುರಿತಾಗಿ ಬಂದ ಒನ್ಸ್‌ ಅಪಾನ್‌ ಎ ಟೈಮ್‌... ದಿ ಪ್ರೊಪ್ರೈಟರ್‌ ಎಂಬ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಸದರಿ ಪುಸ್ತಕಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಮೈ ಪ್ಯಾಸೇಜ್‌ ಫ್ರಂ ಇಂಡಿಯಾ: ಎ ಫಿಲ್ಮ್‌ಮೇಕರ್‌'ಸ್‌ ಜರ್ನಿ ಫ್ರಂ ಮುಂಬಯಿ ಟು ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಅಂಡ್ ಬಿಯಾಂಡ್‌ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕವು ಅವರ ಕೊನೆಯ ಪುಸ್ತಕವಾಯಿತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
2002ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ದಿ ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಇನ್‌ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌'ಸ್‌ ಅವಾರ್ಡ್‌ ಆಫ್‌ ಎಕ್ಸಲೆನ್ಸ್‌ ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಿಂದಲೂ ಅವರು ಪುರಸ್ಕೃತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಮರಣ
ಕಿಬ್ಬೊಟ್ಟೆಯ ಹುಣ್ಣುಗಳಿಗಾಗಿ ನಡೆಸಲಾದ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ನಂತರ, ತಮ್ಮ 68ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌‌ನ ವೆಸ್ಟ್‌ಮಿನಿಸ್ಟರ್‌‌‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಮರ್ಚೆಂಟ್‌ ಮರಣಿಸಿದರು. ತಾವು ಚಿರನಿದ್ರೆಗೆ ಜಾರಿದಾಗ ತಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರೊಂದಿಗೇ ತಮ್ಮನ್ನು ಇರಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವರ ಬಯಕೆಯ ಅನುಸಾರ, ಮುಂಬಯಿಯ ಮೆರೀನ್‌ ಲೈನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಬಡಾ ಕಬ್ರೆಸ್ತಾನ್‌‌ನಲ್ಲಿ 2005ರ ಮೇ ತಿಂಗಳ 28ರಂದು ಅವರನ್ನು ದಫನು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1936ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:2005ರಲ್ಲಿ ಮರಣಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವರ್ಗ:ಮುಂಬೈನ ಸೆಂಟ್ ಕ್ಸೇವಿಯರ್‌‌'ಸ್ ಕಾಲೇಜಿನ ಹಳೆಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹುಣ್ಣುಗಳಿಂದ ಸಂಭವಿಸಿದ ಸಾವುಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರದ ಬರಹಗಾರರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮುಸ್ಲಿಮರು ವರ್ಗ:LGBT ಮುಸ್ಲಿಮರು ವರ್ಗ:ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ LGBT ಜನರು ವರ್ಗ:LGBT ನಿರ್ದೇಶಕರು ವರ್ಗ:ಮೆಮನ್‌ ಜನರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಭೂಷಣ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಮೂಲದ ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ಜನರು ವರ್ಗ:BAFTA ವಿಜೇತರು (ಜನರು) ವರ್ಗ:ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಮ್‌ಗೆ ಹೋದ ಭಾರತದ ವಲಸೆಗಾರರು
ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ
ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತತೆ (Electromagnetism) ಎಂದರೆ ವಿದ್ಯುಚ್ಛಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಅಯಸ್ಕಾಂತಕ್ಕೆ ಇರುವ ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರದ ವಿಭಾಗ. ಇದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್‌ ಪ್ರವಾಹವು ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬದಲಾಗುವ ಕಾಂತಕ್ಷೇತ್ರವು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ವಿಚಾರದ ಮೇಲೆ ಬೆಳೆದು ಬಂದಿದೆ.
ಕೂಲಂಬ್‍ನ ನಿಯಮ
center|thumb ಕೂಲಂಬ್‍ನ ನಿಯಮ ತಿಳಿಸುವುದೇನೆಂದರೆ, ಕಣಗಳ ನಡವಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಬಲವು (force)
F α [(Q1*Q2)/R2]       R = Distance/ದೂರ K = Constant of Proportionality F = K[(Q1*Q2)/R2)]     k = (1/4πε)                       ε = εο*εr
ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತೀವ್ರತೆ (Electric field intensity)
center|thumb|ಒಂದು ಧನಾತ್ಮಕ (ಕೆಂಪು) ಮತ್ತು ಒಂದು ಋಣಾತ್ಮಕ (ನೀಲಿ) ಆವೇಶವನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದಿರುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಚಿತ್ರ ವಿವರಣೆ ಎರಡು ಬಿಂದು ಆವೇಶಗಳನ್ನು (point charge) ಪರಿಗಣಿಸಿ (Q1, Q2 ಆಗಿರಲಿ). ಈ ಎರಡು ಕಣಗಳ ನಡುವೆ ಅಂತರವಿರಲಿ. Q1 ಹತ್ತಿರ Q2 ಆವೇಶವನ್ನು ತಂದಾಗ, ಅದು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಬಲಕ್ಕೆ (force) ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ Q2 ಈ ರೀತಿಯ ಬಲಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗುತ್ತದೊ ಆ ಪ್ರದೇಶ Q1 ಆವೇಶಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಆವೇಶ ಕಣದ (Q1) ಸುತ್ತಲೂ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು "ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರ" (Electric field) ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿರುವ ಆಕರ್ಷಣ ಬಲವನ್ನು "ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತೀವ್ರತೆ" (Electric field intensity) ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. F = [(Q1*Q2)/(4πεο*R2)]à  à = vector direction E = [Q1/(4πεο*R2)]à ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ತೀವ್ರತೆ (E) = (Force/unit charge) ಅಥವಾ (ಬಲ / ಇಂತಿಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಆವೇಶ) ಬಲವನ್ನು 'ನ್ಯೂಟನ್' ಎಂಬ ಏಕಮಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ನ್ಯೂಟನ್/ಕೂಲಂಬ್ ಅಥವಾ ವೋಲ್ಟ್/ಮೀಟರ್ ಇಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಂದ್ರತೆ (Electric flux density)
ಈ ರೀತಿ ಚಲಿಸುವ ಕಣಗಳನ್ನು ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶದ (surface area) ಮೇಲೆ ಹರಿಸಬೇಕು. ಈ ಮೇಲ್ಮೈ ಹರಿದು ಬಂದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಣಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಇದನ್ನು 'D' ಎಂಬ ಅಕ್ಷರ ಬಳಸಿ ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
D = Ψ/S  ;      Ψ = ಕಣಗಳ ಹರಿವಿನ ಮೊತ್ತ; S =  ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶದ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ
ಇದನ್ನು coulomb/sq.m (C/m2) ಎಂಬ ಏಕಮಾನದ ಸಹಾಯದಿಂದ ಅಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಹರಿವಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ಸದಿಶ ರೂಪ (Vector form of Electric flux density)
ಕೆಲವು ಆವೇಶಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತ ಜಾಗದಲ್ಲಿ (Free space) ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ. ವಿಭಿನ್ನ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಬಿಂದು 'P' ಆಗಿರಲಿ. ಈ ವಿಭಿನ್ನ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶ (Differential surface area) ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿ (dΨ). ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಹಿಸುವಿಕೆಯ ಸಾಂದ್ರತೆಯ (D) ದಿಕ್ಕು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಹರಿಯುತ್ತಿರುವ ಸಾಲು (Flux Lines) 'P' ಬಿಂದುವಿನಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದ ಸಾಂದ್ರತೆಯ ದಿಕ್ಕು (D) ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶದಕ್ಕೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ (Normal).
ಗಾಸ್‍ನ ನಿಯಮ (Gauss's law)
ಒಂದು ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಒಟ್ಟು ಆವೇಶದ ಮೊತ್ತ (Total charge) 'Q' ಕೂಲಂಬ್ಸ್ ಆಗಿರಲಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಮೇಲ್ಮೈ ಮೇಲೆ ಪ್ರವಹಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ 'Q' (Total flux) ಆಗಿರುತ್ತದೆ.
ಒಂದು ಗೋಳಾಕಾರದ ವಸ್ತುವನ್ನು (sphere) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಿ, ಅದರ ತ್ರಿಜ್ಯ (radius) 'r' ಆಗಿರಲಿ. ಆವೇಶ ಕಣ (+Q) ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಗೋಳದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿದೆ. +Q ಬಿಂದುವಿಗೆ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವೂ, +Q ನಿಂದ ಹೊರಹೋದ ಒಟ್ಟು ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹಕ್ಕೆ ಸಮನಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮುಚ್ಚಿದ ಮೇಲ್ಮೈ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ
Ψ = ʃ D.dS = Q
ರೇಖಾ ಆವೇಶಗಳಿಗೆ
Ψ = ʃ ᑭl.dL = Q
ಮೇಲ್ಮೈ ಆವೇಶಗಳಿಗೆ
Ψ = ʃ ᑭs.dS = Q
ಘನಗಾತ್ರ ಆವೇಶಗಳಿಗೆ
Ψ = ʃ ᑭv.dV = Q
ಅಪಸರಣ ಪ್ರಮೇಯ (Divergence Theorem)
ಗಾಸ್‍ನ ನಿಯಮದ ಅನುಸಾರ
Q = ʃ D.dS
ಒಂದು ಮೇಲ್ಮೈ ಮೂಲಕ ಹರಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವೂ, ಚದುರಿ (ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಂಡು), ಆ ಮೇಲ್ಮೈನ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆ ಹೊರಬಂದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹವೂ, ಮೊದಲು ಪ್ರವಹಿಸಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ಪ್ರವಾಹದಷ್ಟೇ ಇರುತ್ತದೆ.
ಗಾತ್ರ ಅನುಕಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾದ ಮೇಲ್ಮೈ ಅನುಕಲ
ʃ D.dS = ʃ( ᐁ.D) dV
ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸದ ಪರಿಮಾಣ (Work done)
ಒಂದು ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶವನ್ನು (positive charges) ಪರಿಗಣಿಸಿ (+Q). ಅದರ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವೂ E ಆಗಿರಲಿ. ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಒಳಗೆ ಇಟ್ಟಾಗ, ಅದು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಿಂದ ಚಲಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ ವಿಕರ್ಷಣ ಬಲ (Force of Repulsion)
ಕೂಲಂಬ್‍ನ ನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ
F=Qt.E ನ್ಯೂಟನ್
ಹಾಗಾಗಿ, ಧನಾತ್ಮಕ ಆವೇಶ Qt ಇಂದ ಈಗಿನ Qt ವರೆಗೆ ಕ್ರಮಿಸಿದ ದೂರ, ಇವೆರಡನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ ಒಟ್ಟು ಕೆಲಸದ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ತಿಳಿಯಬಹುದು.
ಸ್ಥಾಯೀ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಯ ಸಾಂದ್ರತೆ (Energy density in Electrostatic field)
ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರವಿಲ್ಲದಂತಹ ಒಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, Q1 ಎಂಬ ಆವೇಶವನ್ನು, ಅನಂತ ದೂರದಿಂದ (Infinite distance) ತಂದು ಖಾಲಿ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಹಾಕಿರಿ (Empty space). ಈಗ ಆ ಆವೇಶ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಆ ಖಾಲಿ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬೇರಾವುದೇ ಆವೇಶಗಳು ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ.
potential (ವಿಭವ)= ಆದ ಕೆಲಸ / ವಿಸ್ತೀರ್ಣ work done per unit area (W/Q)
ಬಿ ಡಿ ಗಣಪತಿ
ಜನನ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಗಣಪತಿಯವರು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊಡಗಿನ ಪೊನ್ನಂಪೇಟೆಯ ಸಮೀಪದ ಬೆಸಗೂರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ೧೬ನೇ ಜೂನ್ ೧೯೨೦ರಂದು ಬಾಚಮಾಡ ಮನೆತನದಲ್ಲಿಜನಿಸಿದ ಕೊಡವರು. ಇವರ ತಂದೆ ದೇವಯ್ಯನವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿ ಮಾಚವ್ವನವರು.
ಬೆಸಗೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿಆರಂಭಿಸಿ, ಪೊನ್ನಂಪೇಟೆಯ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ವೀರಾಜಪೇಟೆಯ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಇದಿಷ್ಟು ತಂದೆಯವರ ಮಿತ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಗೋಡೆಗಳ ನಡುವಿನ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾದಿಸಿದ ವಿದ್ಯೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಹೊರ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಆರ್ಜಿಸಿದ ವಿದ್ಯೆ ಅಮೋಘ.
ದೈವ ಭಕ್ತರೂ ಧರ್ಮಭೀರುಗಳೂ ಆಗಿದ್ದ ತಂದೆಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಆದರ್ಶಮಯ ಹಾಗೂ ಸಮಾಜಸೇವಾ ಮನೋಭಾವದ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂದು ಕಲಿತರು. ಪೊನ್ನಂಪೇಟೆಯ ಶಾರದಾ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿದ್ದ ಪುಸ್ತಕ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ದೊರೆತ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಅವರ ಜೀವನಾದರ್ಶಕ್ಕೆ ದಾರಿದೀಪವನ್ನು ತೋರಿದವಲ್ಲದೆ, ಆಶ್ರಮವನ್ನು ಸೇರಿ ಸಮಾಜ ಸೇವೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಅವರಲ್ಲಿ ಬಿತ್ತಿದವು.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗಣಪತಿಯವರು ಸಾಹಿತಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ಕನಸು ಕಾಣಲಾರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಇವರ ಸಹಾಯವು ಅಗತ್ಯವಾದ ಕಾರಣ ನೌಕರಿಯನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೇ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಸಹಕಾರೀ ಸಂಘವೊಂದರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕನ ಹುದ್ದೆ ದೊರೆಯಿತು. ತಿಂಗಳಿಗೆ ಐವತ್ತು ರೂಪಾಯಿಯ ಸಂಬಳ; ಆದರೆ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಅದರ ಹತ್ತು ಪಟ್ಟು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮವು ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ‘ಕೊಡಗು’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯು ಕೊಡಗಿನಲ್ಲಿ ಬಹು ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿತ್ತು. ಅದರ ಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪಂದ್ಯಂಡ ಬೆಳ್ಯಪ್ಪನವರ ಪಾತ್ರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಯೋಗ್ಯ ಸಹಾಯಕರೊಬ್ಬರ ಅವಶ್ಯವಿತ್ತು. ಸಾಹಿತ್ಯೋಪಾಸನೆಯ ಆರಂಭಿಕ ದಿನಗಳಲ್ಲಿದ್ದ ಗಣಪತಿಯವರಿಗೆ ಇದು ಸದವಕಾಶವಾಗಿ ಕಂಡಿತು. ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದೆಂದು ಆಶಿಸಿ, ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಒಳತೋಟಿಯಾಗಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಚಿಲುಮೆ, ಪುಟಿಯುತ್ತಿರುವ ದೇಶಪ್ರೇಮ, ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದ ಆದರ್ಶಗಳಿಗೆ ಮೂರ್ತರೂಪವನ್ನೀಯಲು, ಪತ್ರಿಕಾರಂಗವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ಇಲ್ಲಿ ಸಂಬಳ ಇಪ್ಪತ್ತೈದೇ ರೂಪಾಯಿಗಳಾದರೂ ಮನಸ್ಸಂತೃಪ್ತಿಯಿತ್ತು. ಮೊದಲಿದ್ದ ಸಹಕಾರೀ ಸಂಘದಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿದ್ದವರು ಉನ್ನತೋನ್ನತ ಪದವಿಗೇರಿದರು. ಗಣಪತಿಯವರ ಸಂಬಳ ನೂರು ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೇರಲು ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳೇ ಬೇಕಾದವು. ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರು ಎಂದೂ ಕಿಂಚಿತ್ತೂ ಪರಿತಪಿಸಲಿಲ್ಲ.
೧೯೪೧ರಲ್ಲಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮ ತೀವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ‘ಕೊಡಗು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಬೆಳ್ಯಪ್ಪನವರು ಸೆರೆಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಇವರು ಸಂಪಾದಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಒಂದೇ ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಆಂಗ್ಲ ಸರಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ ಬರೆದ ಸಂಪಾದಕೀಯ ಅವರಿಗೆ ಆರು ತಿಂಗಳ ಸೆರೆವಾಸವನ್ನು ತಂದು ಕೊಟ್ಟಿತು. ಪತ್ರಿಕೆಯ ಪ್ರಕಟಣೆಯೂ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತವಾಯಿತು. ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮೇಲೆ ‘ಕೊಡಗು ಕಂಪೆನಿ’ಯಲ್ಲಿ ಬಂಡವಾಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಗಣಪತಿಯವರು ಕೊಡಗಿನ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸಂಚರಿಸಿ ಅತ್ಯಧಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡಗು’ ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ಚಂದಾದಾರರನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅವರು ‘ಕೊಡಗು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಆತ್ಮಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದುಕೊಂಡು ಅದನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡು ನಡೆಸಿದರು.
ಮೂವತ್ತೈದು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಣಪತಿಯವರು ಆಂಗ್ಲ ಪತ್ರಿಕೆಗಳಾದ ‘ದ ಹಿಂದು’, ‘ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್’ ಮತ್ತು ಮಲಯಾಳಮ್ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಮಾತೃಭೂಮಿ’ಯ ಬಾತ್ಮಿದಾರರೂ ಆಗಿದ್ದರು.
ನಿರಪೇಕ್ಷ ಸೇವೆ
ಗಣಪತಿಯವರ ಆದರ್ಶ, ಶ್ರದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದ ಇತರ ಪತ್ರಿಕೆಯವರು ಅವರನ್ನು ಸಂಪಾದಕರ ಹುದ್ದೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಬಳಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೊದಿಂದಲೂ ಕರೆಬಂದಿತ್ತು. ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿನಯಪೂರ್ವಕವಾಗೇ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದೊರೆತ ಬಳಿಕ ಸರಕಾರವು ಪತ್ರಿಕಾರಂಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲೂ ಗಣಪತಿಯವರ ತ್ಯಾಗಮಯ ದುಡಿಮೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವರಿಗೆ ಹತ್ತು ಎಕ್ರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದಾಗಲೂ ಅದನ್ನೂ ಬೇಡವೆಂದರು.
ತಮ್ಮ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಆದರ್ಶಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ತಾವು ಸರಿಕಂಡದ್ದನ್ನು ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರಿದರು. ಇನ್ನೊಬ್ಬರ ಬಲವಂತ-ಬೆದರಿಕೆ, ಆಸೆ-ಆಮಿಷಗಳಿಗೆ ಅವರೆಂದೂ ತಲೆಬಾಗಲಿಲ್ಲ. ‘ಕೊಡಗು’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ಕೊಡಗಿನ ದಾರಿದೀಪವಾಗಿ ೮೦ರ ದಶಕದವರೆಗೂ ಬಾಳಿತು. ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡಗು ದೈನಿಕ’ವೂ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಕೊಡವ ತಕ್ಕ್ ನ ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಪತ್ರಿಕೆ ‘ಬ್ರಹ್ಮಗಿರಿ’ಯ ಜನ್ಮಕ್ಕೂ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅತ್ಯಪೂರ್ವ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ‘ಕೊಡವರು, ಅವರ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಾನವ’ ಎಂಬ ಎರಡು ಪುಸ್ತಕಗಳಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾದೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ದೊರಕಿತು. ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅನುಪಮ ಸೇವೆಗೆ ಪತ್ರಿಕಾ ಅಕಾದೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನಿತ್ತರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
‘ಕೊಡಗಿನ ಗಾಂಧಿ’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದ್ದು, ‘ಕೊಡಗು’ ವಾರಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀ ಪಂದ್ಯಂಡ ಬೆಳ್ಯಪ್ಪನವರ ಪುತ್ರಿ ಶ್ರೀಮತಿ ಲೀಲ ಅವರನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಗಣಪತಿವರಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳು: ಮಗಳು ಗಂಗಮ್ಮ (ಲಾಜವಂತಿ)ಮತ್ತು ಮಗ ದೇವಯ್ಯ(ಲಹರ್).
ನಿಧನ
ಅಧಿಕಾರ, ಪದವಿ, ಐಶ್ವರ್ಯಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಆದರ್ಶ, ತತ್ತ್ವಗಳೇ ಮನುಷ್ಯನ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಗಣಪತಿಯವರು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
http://en.wikipedia.org/wiki/B_D_Ganapathy
ವರ್ಗ:ಸಾಹಿತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕೊಡಗು ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕೊಡವರು ವರ್ಗ:ಪತ್ರಕರ್ತರು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು] ವರ್ಗ:೧೯೨೦ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೯೮ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦
ಡಿಸೆಂಬರ್ ೩೦ - ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳಿನ ಮೂವತ್ತನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೩೬೪ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೩೬೫ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೨ ೨
ಪಾಕ
ಪಾಕ ಶಬ್ದವು ಬೇಯಿಸು, ಹಣ್ಣಾಗು ಮೊದಲಾದ ಉಷ್ಣ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದಾಗುವ ಪರಿಣಾಮವೆಂಬ ಮುಖ್ಯಾರ್ಥವನ್ನುಳ್ಳ ಪಚ್ ಧಾತುವಿನಿಂದ ನಿಷ್ಪನ್ನವಾದ ಶಬ್ದ. ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಯಲ್ಲಿ ಶಬ್ದ ಮತ್ತು ಅರ್ಥಗಳ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಹದವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾವ್ಯ ಸೌಂದರ್ಯಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ಇದೂ ಒಂದೆಂದು ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅಲಂಕಾರಿಕರಿಂದ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದ್ದರೂ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪರಿಷ್ಕರಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣರಾದ ಮಮ್ಮಟ, ರುಯ್ಯಕ, ವಿಶ್ವನಾಥ, ಜಗನ್ನಾಥ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಆಲಂಕಾರಿಕರಿಂದ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಇದರ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವೇಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟಿರುವ ಕೆಲವರಲ್ಲೂ ಲಕ್ಷಣೋದಾಹರಣೆಗಳ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಮತಭೇದ, ಸಂದಿಗ್ಧತೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಪಾಕದ ಭಾವನೆ ಪ್ರಾಯಃ, ಭರತ, ಭಾಮಹ, ದಂಡಿ, ರುದ್ರಟ-ಇವರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ವಾಮನನ ಕಾವ್ಯಾಲಂಕಾರ ಸೂತ್ರವೃತ್ತಿಯ ಒಂದನೆಯ ಅಧಿಕಾರಣದ ಎರಡನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯದ ಹದಿನೈದನೆಯ ಸೂತ್ರದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ - ಯತ್ಪದಾನಿ ತ್ಯಜಂತ್ಯೇವ ಪರಿವೃತ್ತಿಸಹಿಷ್ಣುತಾಂ ತಂ ಶಬ್ದನ್ಯಾಸ ನಿಷ್ಣಾತಾಃ ಶಬ್ದಪಾಕಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಾಗಿ ಶಬ್ದಪಾಕವೆಂಬ ಮಾತು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಅನಂತರ ಅದೇ ಗ್ರಂಥದ ಮೂರನೆಯ ಗುಣವಿವೇಚನಾಧಿಕರಣದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ
ಗುಣಸ್ಫುಟಿತಸಾಕಲ್ಯಂ ಕಾವ್ಯಪಾಕಂ ಪ್ರಚಕ್ಷತೇ ಚೂತಸ್ಯಪರಿಣಾಮೇನ ಸಚಾಯಮುಪಮೀಯತೇ ಸುಪ್ತಿಙï ಸಂಸ್ಕಾರ ಮಾತ್ರಂ ಯತ್ಕ್ಲಿಷ್ಟ ವಸ್ತುಗುಣಂ ಭವೇತ್ ಕಾವ್ಯಂವೃಂತಾಕ ಪಾಕಂ ತಜ್ಯಗುಪ್ಯಂತೇ ಜನಾಸ್ತತಃ
ಎಂಬಲ್ಲಿ ಕಾವ್ಯಪಾಕಂ ಮತ್ತು ವೃತಾಕಪಾಕ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಶಬ್ದಪಾಕವೆಂಬುದು ಪದಗಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಸಹಿಸದ ವಿನ್ಯಾಸ ವಿಶೇಷವೆಂದೂ ಕಾವ್ಯಪಾಕವೆಂಬುದು ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳೆಲ್ಲ ಸ್ಫುಟವಾಗಿ ಕಾಣುವಂತಿದ್ದು ಮಾವಿನಕಾಯಿ ಪಕ್ವವಾಗುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದ ಒಂದು ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದೂ ವಾಮನನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ರಾಜಶೇಖರನ (880-920) ಕಾವ್ಯಮೀಮಾಂಸೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಕದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಸಮೀಕ್ಷೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಸಂತತವಾದ ಕಾವ್ಯಾಭ್ಯಾಸದ ಮೂಲಕ ಕವಿಯ ಮಾತು ಪಾಕಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೆಂದು ಹೇಳಿ ಪಾಕವೆಂಬುದು ಪರಿಣಾಮ ಅಥವಾ ಸಾಶಬ್ದ್ಯವೆಂಬ ಮಂಗಲನ ಮತವನ್ನೂ ಅದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮೇಲ್ಕಂಡ ವಾಮನೀಯರ ಮತವನ್ನೂ ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಯಮ ಶಕ್ತಿರ್ನಪುನಃ ಪಾಕಃ, ಯದೇಕಸ್ಮಿನ್ವಸ್ತುನಿಮಹಾಕವೀನಾಮನೇ ಕೋಪಿಪಾಠಃ ಪರಿಪಾಕವಾನ್ ಭವತಿ, ತಸ್ಮಾದ್ರಸೋಚಿತ ಶಬ್ದಾರ್ಥಸೂಕ್ತಿನಿಬಂಧನಃ ಪಾಕಃ (ಎಂದರೆ ಇದು ಪಾಕವಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಅಶಕ್ತಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಒಂದೇ ವಸ್ತುವನ್ನು ಕುರಿತ ಮಹಾಕವಿಗಳ ಅನೇಕ ವಿಧವಾದ ಶಬ್ದವಿನ್ಯಾಸಗಳೂ ಪರಿಪಾಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಆದಕಾರಣ ರಸಾನುಗುಣವಾದ ಶಬ್ದಾರ್ಥವಿನ್ಯಾಸವೇ ಪಾಕ) ಎಂಬ (ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ) ಅವಂತಿಸುಂದರಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಅನುಮೋದಿಸಿ ಕೊನೆಗೆ ಇದು ಕಾರ್ಯಾನುಮೇಯ ಮತ್ತು ಸಹೃದಯಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಸಿದ್ಧವೆಂಬ ಅಂಶಗಳನ್ನು ರಾಜಶೇಖರ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಮತಾನುಸಾರ ಪಾಕದಲ್ಲಿ 1 ಪಿಚುಮಂದಪಾಕ (ಬೇವು), 2 ಬದರ (ಬೋರೆಹಣ್ಣು) ಪಾಕ, 3 ಮೃದ್ವೀಕಾ (ದ್ರಾಕ್ಷಿ) ಪಾಕ, 4 ವಾರ್ತಾಂಕ (ಬದನೆಕಾಯಿ) ಪಾಕ, 5 ತಿಂತಿಡೀ(ಣೀ)ಕ (ಹುಣಿಸೆಹಣ್ಣು) ಪಾಕ, 6 ಸಹಕಾರ (ಮಾವಿನಹಣ್ಣು) ಪಾಕ, 7 ಕ್ರಮುಕ (ಅಡಿಕೆ) ಪಾಕ, ತ್ರಪುಸ (ಸೌತೇಕಾಯಿ) ಪಾಕ ಮತ್ತು 9 ನಾರಿಕೇಲ (ತೆಂಗಿನಕಾಯಿ) ಪಾಕ ಎಂಬ ಒಂಬತ್ತು ಭೇದಗಳು ಆದಿ, ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಅಂತ್ಯದ ರುಚಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಗುರ್ತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಕೆಲವರು ಅವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ಪಾಕವನ್ನು ಕಪಿತ್ಥ (ಬೇಲದಕಾಯಿ) ಪಾಕವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ಹೇಳಿ ತಾನು ಹೇಳಿರುವ ಒಂಬತ್ತು ಪಾಕಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದ್ವೀಕಾ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ನಾರಿಕೇಲ ಪಾಕಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದೂ ಮಧ್ಯಮವಾದ ಬದರ, ತಿಂತಿಡೀಕ ಮತ್ತು ತ್ರಪುಸ ಪಾಕಗಳು ಸಂಸ್ಕಾರವನ್ನಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆಂದೂ ಕುಕವಿತ್ವ ಚಿಹ್ನೆಗಳಾದ ಉಳಿದ ಮೂರು ಪಾಕಗಳು ಸರ್ವಥಾ ತ್ಯಾಜ್ಯವೆಂದೂ ರಾಜಶೇಖರನ ಅಭಿಪ್ರಾಯ.
ಭವಭೂತಿಯ ಯತ್ಪ್ರೌಢಿತ್ವಮುದಾರಕಾ ಎಂಬಲ್ಲಿಯ ಪ್ರೌಢಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಕಾರ ಪೂರ್ಣಸರಸ್ವತಿ ಪಾಕವೆಂದು ಅರ್ಥ ಹೇಳಿ ಭೋಜನ ಸರಸ್ವತೀಕಂಠಾಭರಣದಲ್ಲಿಯ ಉಕ್ತೇಃ ಪ್ರೌಢಿಃ ಪರೀಪಾಕಃ ಪ್ರೋಚ್ಯತೆ ಪ್ರೌಢಿಸಂಜ್ಞಯಾ ಎಂಬ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಪಾಕವೆಂಬುದನ್ನು ಭೋಜ ಪ್ರೌಢಿಯೆಂಬ ಶಬ್ದಗುಣವನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ವಾಮನ ಹೇಳಿರುವ ಶಬ್ದಗಳ ಪರಿವೃತ್ತಿವೈಮುಖ್ಯಭೋಜನ ಮತಾನುಸಾರ ಶಯ್ಯಾ ಎಂಬ ಶಬ್ದಾಲಂಕಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪಾಕ ಅಥವಾ ಪ್ರೌಢಿ ಶಬ್ದಗುಣ ವಾಮನನ ಮತಾನುಸಾರವೂ ಶಬ್ದಪಾಕ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯಪಾಕ ಇವು ಬೇರೆ ಬೇರೆಯೆಂಬುದನ್ನು ಮೇಲೆ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆಗ್ನಿಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಿಯೆಂಬುದು ಆರು ವಿಧವಾದ ಅರ್ಥಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಪಾಕವೆಂಬುದು ಆರು ಉಭಯಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದೂ ಅಂಗೀಕೃತವಾಗಿದೆ. ಉಕ್ತೇಃ ಪರಿಣತಿಃ ಕಾಪಿ ಪಕ ಇತ್ಯಭೀಧಿಯತೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪಾಕದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿ ಅದು ನಾಲ್ಕು ವಿಧವೆಂದೂ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೃದ್ವೀಕಾಪಾಕ ಆದ್ಯಂತಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಸುರಸವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಚಮತ್ಕಾರ ಚಂದ್ರಿಕಾದ ಕರ್ತೃ ವಿಶ್ವೇಶ್ವರನಾದರೋ ಭೋಜ ಹೇಳಿರುವ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೌಢಿಯೊಂದನ್ನು ಮಾತ್ರ ತೆಗೆದು ಹಾಕಿ ಉಳಿದ ಇಪ್ಪತ್ತಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಾವ್ಯಗುಣಗಳನ್ನಾಗಿ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಪ್ರೌಢಿಯನ್ನು ರೀತಿ, ವೃತ್ತಿ, ಶಯ್ಯಾ ಇವುಗಳೊಡನೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಭೋಜನ ಸರಸ್ವತೀಕಂಠಾಭರಣಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ರಚಿಸಿರುವ ರತ್ನೇಶ್ವರ ಶಬ್ದಪಾಕದಂತೆ ಅರ್ಥಪಾಕಗಳನ್ನೂ ಅಂಗೀಕರಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ ನಾರಿಕೇಲ ಪಾಕ ಮೃದ್ವೀಕಾ ಪಾಕ ಮತ್ತು ಸಹಕಾರ ಪಾಕಗಳ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿಶದವಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಕೆಲವರಿಂದ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ವಾರ್ತಾಕ ಪಾಕವೆಂಬುದು ಕೇವಲ ಸುಶಬ್ದತಾಗುಣವೆಂದೂ ಇನ್ನು ಕೆಲವರಿಂದ ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ನೀಲಕಪಿತ್ಥ ಪಾಕಾದಿಗಳು ಇಲ್ಲವೇ ಇಲ್ಲವೆಂದೂ ಹೇಳಿರುತ್ತಾನೆ. ಇವನ ಮತಾನುಸಾರ ಪಾಕವೆಂಬುದು-
ಪಾಕಃ ಇತ್ಯಾದಿ ವಾಕ್ಯಪರಿಪಾಕಃ ಸಾಪ್ರೌಢಿರಿತ್ಯುಚ್ಯತೆ.
ಪ್ರತಾಪರುದ್ರೀಯಕಾರನಾದ ವಿದ್ಯಾನಾಥ ಮತ್ತು ಏಕಾವಲೀಕಾರನಾದ ವಿದ್ಯಾಧರ ಇವರು ಈ ಗೊಂದಲವನ್ನೆಲ್ಲ ಪರಿಹರಿಸಿ ಪಾಕವನ್ನು ಅರ್ಥಗಂಭೀರಿಮಾ ಎಂದು ಲಕ್ಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿದ್ಯಾನಾಥ ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಾಕ, ನಾಲಿಕೇರ ಪಾಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಭೇದಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರ್ತಿಸಿ ಉದಾಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಾಕ ಬಹಿರಂತಃ ಸ್ಫುರದ್ರಸಃ ಎಂದರೆ ಕಾವ್ಯದ ಹೊರಗೂ ಒಳಗೂ ಸ್ಫುರಿಸುವ ರಸವುಳ್ಳದ್ದು. ಆದರೆ ನಾಲಿಕೇರ ಪಾಕ ಅಂತರ್ಗೂಡ ರಸೋದಯಃ ಎಂದರೆ ಗೂಢವಾಗಿ ಒಳಗೆ ಅಡಗಿರುವ ರಸವನ್ನುಳ್ಳದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ದ್ರಾಕ್ಷಾಪಾಕವೆಂಬುದು ಕಾಲಿದಾಸಾದಿಗಳ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಅಲ್ಪಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ರಸಾಸ್ವಾದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವಂಥಹುದೆಂದೂ ನಾಲಿಕೇರ ಪಾಕವೆಂಬುದು ಭಾರವಿ, ಮಾಘ ಮೊದಲಾದವರ ಕಾವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಕಠಿನ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಶಬ್ದಾರ್ಥಗಳ ಜುಂಗು, ಕರಟಗಳನ್ನು ಭೇದಿಸಿದ. ಅನಂತರವೇ ಸಿಕ್ಕಬಹುದಾದ ತಿರುಳನ್ನುಳ್ಳದ್ದು ಎಂದೂ ಎರಡೇ ವಿಧವಾದ ಪಾಕಗಳು ವ್ಯವಹಾರದಲ್ಲಿ ನಿಂತಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಕಾವ್ಯ ಮೀಮಾಂಸೆ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಎಂಬ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಪರಿಭಾಷೆಯು ಯಾವುದೇ ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವಂಥದ್ದಾಗಿದ್ದು, "ಅದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಡೆ ಬರುವಂಥದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ" ಅಥವಾ "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂಥದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ." ಇದು ಅನೇಕವೇಳೆ ಕುರುಹು ಆಧರಿತ ಔಷಧಕ್ಕೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾದುದಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂದು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಆಧಾರಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಅಥವಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಆಧಾರದೊಂದಿಗಿನ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇಂಥ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಮೋಸಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂದೇಹವಾದಿಗಳಿಂದ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯು ಟೀಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ರಿಚರ್ಡ್ ಡಾಕಿನ್ಸ್‌‌ ಎಂಬಾತ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, "ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಎಂಬುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ರೋಗಶಮನಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರುವ ಔಷಧ ಮಾತ್ರವೇ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಇತರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳ ಒಂದು ಶ್ರೇಣಿಯ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ, ಅಮೆರಿಕಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ (NCCAM) ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಬೆನ್ನೆಲುಬು ನೀವಿಕೆಯ ಔಷಧ, ಮೂಲಿಕಾ ತತ್ತ್ವ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚೀನಿಯರ ಔಷಧ, ಆಯುರ್ವೇದ, ಧ್ಯಾನ, ಯೋಗ, ಜೈವಿಕ ಪ್ರತ್ಯಾಧಾನ, ಸಂಮೋಹನ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ, ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕತೆಯ-ಆಧರಿತ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು.
ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೌಶಲಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ಬಳಸಿದಾಗ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯ ಅದೇ ವಸ್ತುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಪೂರಕ ಔಷಧ  ಅಥವಾ ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಔಷಧ ದೊಂದಿಗೆ ಇದು ಆಗಿಂದಾಗ್ಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ, ಅಥವಾ CAM  ಎಂಬ ಆಶ್ರಯದಾತ ಪರಿಭಾಷೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ವಲಯದ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ವಿಧಾನದ ಭಿನ್ನತೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತುನೀಡುವುದರೆಡೆಗೆ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡುವ ಈ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾರೆ; ಆದರೆ ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿರುವ CAM ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. "ಪ್ರಮುಖ CAM ಪದ್ಧತಿಗಳು ವೈವಿಧ್ಯತೆಯುಳ್ಳವುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಅನೇಕ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನೂ ಅವು ಹೊಂದಿವೆ; ವ್ಯಕ್ತೀಕರಿಸುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಗಮನ, ಇಡೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಉಪಚರಿಸುವುದು, ಸ್ವಯಂ-ಕಾಳಜಿ ಮತ್ತು ಸ್ವಯಂ-ಉಪಶಮನವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಹಾಗೂ ಪ್ರತೀ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು ಇವೆಲ್ಲವೂ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಆರೋಗ್ಯಪಾಲನಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಳ್ಳೆಯ ಪೋಷಣೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಗಮನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಧಿ ನಿರೋಧಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳಂಥ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅನೇಕ CAM ಪದ್ಧತಿಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಔಷಧಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುವ CAMನಲ್ಲಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಒಂದಷ್ಟು ಕೊರತೆಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಕೇವಲ ಸೀಮಿತವಾದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ; ಆದಾಗ್ಯೂ, ಜ್ಞಾನದ ಈ ಅಂತರದೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ CAMನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಆರಂಭಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, CAM ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಔಷಧದ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಗಳು, ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ ವಿಭಿನ್ನ CAM ಪದ್ಧತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಎಲ್ಲೆಗೆರೆಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಮಸುಕಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಹಾಗೂ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ."
ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ತಮ್ಮ ವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿಯೇ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ತಳಹದಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ, ಜಾನಪದ ಜ್ಞಾನ, ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳು, ಅಥವಾ ವಾಸಿಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹೊಸದಾಗಿ ಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ತಮ್ಮನ್ನು ಸಂಘಟಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಅವನ್ನು ಆಧರಿಸಿರಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹಬ್ಬಿದ ಕಾರ್ಯವ್ಯಾಪ್ತಿಗಳು ಅವಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡಬಹುದು ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು. ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ವೃತ್ತಿಗಾರರಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ; ಏಕೆಂದರೆ, ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಕುರುಹು-ಆಧರಿತ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದೋ ಲಭ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠವೊಂದರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾದ ಕ್ರಮಬದ್ಧ ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಸಮರ್ಥಿಸಿದ್ದೇ ಆದಲ್ಲಿ, ಆಗ ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಔಷಧ ಎನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇನ್ನೆಂದೂ "ಪರ್ಯಾಯ" ಔಷಧ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಇದು ಲಾಭದಾಯಕವೆಂದು ಸಾಬೀತು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೃತ್ತಿಗಾರರಿಂದ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಪರ್ಯಾಯ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಹಿನ ಕೊರತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವು ಪದೇಪದೇ ವಿಫಲಗೊಂಡಿರಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಕೆಲವೊಬ್ಬರು ಇದನ್ನು ಕುರುಹು ಇರದಿರುವಿಕೆಯನ್ನು-ಆಧರಿಸಿದ ಔಷಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಅಥವಾ ಇದನ್ನು ಔಷಧವೇ ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಶದೀಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವೊಂದು CAM ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರಿಂದ CAMನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದಕ್ಕಿರುವ ಕುರುಹು-ಆಧರಿತ ವಿಧಾನವು ಸಮಸ್ಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಅನೇಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಕುರುಹಿನ ಕೊರತೆಯು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಸಂಶೋಧಕರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಾರೆ.
13 ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಇದರ ಹರಡಿಕೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವ, 1998ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ಒಂದು ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಅವಲೋಕನವು ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದ ಪ್ರಕಾರ, ಸುಮಾರು 31%ನಷ್ಟು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ರೋಗಿಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಸ್ವರೂಪದ ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವು ದೇಶದಿಂದ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಎಡ್‌ಜರ್ಡ್ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್‌ ಎಂಬಾತ ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಆಸ್ಟ್ರಿಯಾ ಮತ್ತು ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ CAM ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವೈದ್ಯರ ಕೈಗಳಲ್ಲಿದೆ; ಕೆಲವೊಂದು ಅಂದಾಜುಗಳು ಸೂಚಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕಾದ ಪರ್ಯಾಯ ವೃತ್ತಿಗಾರರ ಪೈಕಿ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮಂದಿ ವೈದ್ಯರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವುಗಳ ಪೈಕಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗವು ವೈದ್ಯರಿಂದ ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಅವರ E ಆಯೋಗ ಶಾಸನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಆರೋಗ್ಯ ವಿಮೆಯಿಂದ ಅವಕ್ಕೆ ರಕ್ಷಣೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪರಿಭಾಷೆಗಳು
ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಅಥವಾ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು 'ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ' ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಅಥವಾ ಅವಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತೆ ಬಳಸಲಾಗುವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲು 'ಪೂರಕ ಔಷಧ' ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪೂರಕ ಔಷಧದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ NCCAM ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, "ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಯೋಗಕ್ಷೇಮವನ್ನು ಪ್ರವರ್ತಿಸುವಲ್ಲಿನ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರುವ ರೋಗಿಯ ಅಸ್ವಸ್ಥತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ನೆರವಾಗುವಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನವಾದ ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಮರಗಳಿಂದ ಪಡೆಯಲಾದ ಸಾರತೈಲಗಳ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಒಳಗೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ." ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಒಂದಷ್ಟು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕುರುಹನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಸಂಯೋಜನೆಗಳನ್ನು 'ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ' ಅಥವಾ 'ಸಂಯೋಜಿತ ಔಷಧ' ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ; ಇಂಥ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಸಮರ್ಥಕರು ಪೂರಕ ಔಷಧದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ವಭಾವ ನಿರೂಪಣೆ
ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಕ್ಕಾಗಲೀ ಅಥವಾ ಪೂರಕ ಔಷಧಕ್ಕಾಗಲೀ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ಸುಸಂಗತ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಯಾವುದೇ ಶಮನಕಾರಿ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠ ಎಂಬುದಾಗಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, "ಅದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಡೆ ಬರುವಂಥದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ" ಅಥವಾ "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಸುಸಂಗತವಾಗಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವಂಥದ್ದಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ."
ಸ್ವಯಂ ಸ್ವಭಾವ ನಿರೂಪಣೆ
ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ (NCCAM) CAMನ್ನು ಹೀಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ: "CAM ಎಂಬುದು, ಪ್ರಸಕ್ತವಾಗಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿರದ ವೈವಿಧ್ಯಮಯವಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ರಕ್ಷಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಪರಿಪಾಠಗಳು, ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಒಂದು ಸಮೂಹವಾಗಿದೆ."
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ನಾಲೆಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೆಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ (ಡ್ಯಾನಿಷ್‌ ಭಾಷೆಯ ಹ್ರಸ್ವರೂಪ: ViFAB; ViFAB ಎಂಬುದು ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಒಳಾಡಳಿತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಖಾತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಒಂದು ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಸ್ಥೆ. www.vifab.dk/uk ಎಂಬುದು ViFABನ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌) ಎಂಬ ಸಂಸ್ಥೆಯು "ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ" ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಯನ್ನು ಈ ಕೆಳಕಂಡವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಬಳಸುತ್ತದೆ: - ಅಧಿಕೃತ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ವೃತ್ತಿಗಾರರಲ್ಲದ ಚಿಕಿತ್ಸಕರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು. - ಅಧಿಕೃತ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ವೃತ್ತಿಗಾರರಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುವ, ಆದರೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಯ ಹೊರಗಡೆ ಅನ್ಯಥಾ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು. ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಜನರು ಈ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸಮರ್ಥರಾಗಿರಬೇಕು.
ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಜೈವಿಕ ಪ್ರತ್ಯಾಧಾನವನ್ನು ಶಾರೀರಿಕ ಔಷಧ ಹಾಗೂ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನಾ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಅದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಮುದಾಯದೊಳಗೆ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಂದು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಔಷಧಗಳಾಗಿದ್ದರೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧಗಳಾಗಿವೆ. ಡೇವಿಡ್‌ M. ಐಸೆನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಎಂಬ ಓರ್ವ ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಔಷಧ ಸಂಶೋಧಕನು ಇವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, "ಇವು US ವೈದ್ಯಕೀಯ ಶಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಲಿಸಲ್ಪಡದ ಅಥವಾ US ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿರದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳಾಗಿವೆ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಈ ಕುರಿತು NCCAM ವಿವರಿಸುತ್ತಾ, ಹಿಂದೆ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸದ ಪರಿಹಾರಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದೊಳಗೆ ಸಂಘಟಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಓರ್ವ ಸಂಶೋಧಕನಾದ ಬ್ಯಾರೀ R. ಕ್ಯಾಸಿಲೆತ್‌ ಎಂಬಾತ ಸದರಿ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಸಾರಸಂಗ್ರಹವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾ, "ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಔಷಧದೊಳಗೆ CAMನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸದ್ಯದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ, ಅಥವಾ "ಪರ್ಯಾಯ" ಔಷಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ NIH ಸಂಶೋಧನಾ ಘಟಕವನ್ನು ಹೊಂದುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ವೈದ್ಯರು CAMನಿಂದ ಸಂತುಷ್ಟರಾಗಿಲ್ಲ" ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾನೆ.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಮುದಾಯ
ಪೂರಕ ಔಷಧ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ ಎಡ್‌ಜರ್ಡ್‌ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್‌ ಎಂಬಾತ ಅನೇಕ ಪರ್ಯಾಯ ಕೌಶಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಕುರುಹನ್ನು ದುರ್ಬಲ, ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿಲ್ಲದ, ಅಥವಾ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸುತ್ತಾನಾದರೂ, ಇತರವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕುರುಹಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ರಿಚರ್ಡ್‌ ಡಾಕಿನ್ಸ್‌‌ ಎಂಬ ಓರ್ವ ವಿಕಾಸಾತ್ಮಕ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞನು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ, "ಇದು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗದ, ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲು ನಿರಾಕರಿಸುವ, ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಕಪ್ರಕಾರವಾಗಿ ವಿಫಲಗೊಳ್ಳುವ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠಗಳ ಒಂದು ವರ್ಗ" ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆತ ತನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, "ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಎಂಬುದು ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ. ರೋಗಶಮನಕಾರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿರುವುದು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಔಷಧ ಮತ್ತು ಕೆಲಸ ಮಾಡದಿರುವ ಔಷಧ ಮಾತ್ರವೇ" ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪರೀಕ್ಷಾ-ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ವೇಳೆ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕೌಶಲವೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯಹಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಸರಳವಾಗಿ ಔಷಧವೆನಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಸುಮಾರು 2.5 ಶತಕೋಟಿ $ನಷ್ಟು ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯವರೆಗೆ NCCAM ವತಿಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಎಲ್ಲಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಈ ಕಳವಳ ಅಥವಾ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿವೆ. ಸಂಶೋಧನಾ ವಿಧಾನಗಳ ಓರ್ವ ಪರಿಣತ ಮತ್ತು "ಸ್ನೇಕ್‌ ಆಯಿಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌‌" ಕೃತಿಯ ಲೇಖಕನಾದ R. ಬಾರ್ಕರ್‌‌ ಬೌಸೆಲ್ ಎಂಬಾತ, "ಅಸಂಬದ್ಧವಾದುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸರಿಯಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. NIH ಬೆಂಬಲವನ್ನಷ್ಟೇ ಹೊಂದಿರುವುದು "ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾಗಿಲ್ಲದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಿಗೆ ನಿರಾಧಾರವಾದ ತರ್ಕಸಮ್ಮತಿಯನ್ನು" ನೀಡಲು ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಕುರಿತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕಳವಳಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
ಸೈಂಟಿಫಿಕ್‌ ರಿವ್ಯೂ ಆಫ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೆಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಓರ್ವ ಸಂಪಾದಕ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಓರ್ವ ಔಷಧ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾಗಿರುವ ವ್ಯಾಲೇಸ್‌ ಸ್ಯಾಂಪ್ಸನ್‌ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, CAM ಎಂಬುದು "ಅಸಂಬದ್ಧವಾದುದರ ಹಬ್ಬಿಸುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು ಕಪಟ ವೈದ್ಯ, ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಹಾಗೂ ಅಸಂಭಾವ್ಯ  ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಯಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ  ಮತ್ತು ಪೂರಕ  ಎಂಬ ಪರಿಭಾಷೆಗಳು ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಎಂಬ ಉದಾಹರಣೆಯನ್ನು ಇದು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ ಹಾಗೂ ಆಧ್ಯಂತವಾಗಿರುವ ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರದ ಅಸಮಂಜಸತೆಯನ್ನು CAM ಸಹಿಸುವುದರ ಕುರಿತಾಗಿ ತನ್ನ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಜನಪ್ರಿಯ ಪತ್ರಿಕಾರಂಗ
ದಿ ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್‌ ಪೋಸ್ಟ್‌ ಈ ಕುರಿತಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ವೈದ್ಯರು ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಔಷಧದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, "ಈ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಪಾಲನೆಯು ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ, ರೇಕಿ ಮತ್ತು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಪರಿಹಾರಗಳಂಥ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟಿಮ್‌ ಮಿನ್‌ಚಿನ್‌ ಎಂಬ ಹಾಸ್ಯ ಕಲಾವಿದ "ಸ್ಟಾರ್ಮ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಒಂಬತ್ತು ನಿಮಿಷ ಅವಧಿಯ ತನ್ನ ಬೀಟ್‌ ಕವಿತೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾ, "ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಎಂಬುದು ಒಂದೋ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿರದ, ಅಥವಾ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ಸಾಬೀತಾಗಿರುವ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ನಂತರದಲ್ಲಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡುತ್ತಾ, "ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 'ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ'ವನ್ನು ಅವರು ಏನೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆಂದು ನಿಮಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಔಷಧ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ" ಎಂದು ನುಡಿಯುತ್ತಾನೆ.
ವರ್ಗೀಕರಣಗಳು
ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಶಾಖೆಗಳಿಗಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ವರ್ಗೀಕರಣ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದನ್ನು NCCAM ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. ಒಂದಷ್ಟು ಅತಿಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಇದು ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ.
ಬಳಕೆ
thumb|ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಿದ ವಯೋಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿದ ವಯಸ್ಕರ ಶೇಕಡಾವಾರು ಪ್ರಮಾಣ: ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು, 2002
ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ-ವರ್ಧಿಸುವ ಕ್ರಮಗಳಿಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನಗಳೆಡೆಗೆ ತಿರುಗುವ ಸಂದರ್ಭ ಬಂದಾಗ, ರೋಗನಿರ್ಣಯ ಮತ್ತು ಮೂಲಭೂತ ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಜನರು ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪರ್ಯಾಯ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ಜೊತೆಗೂಡಿಸಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. NCCAM ಇದನ್ನು ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ (ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜಿತ) ಔಷಧ ಎಂಬುದಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ; ಏಕೆಂದರೆ, ಇದು "ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ಮತ್ತು CAMಗೆ ಸೇರಿದ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಈ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ ಒಂದಷ್ಟು ಉನ್ನತ-ಗುಣಮಟ್ಟದ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವದ ಕುರುಹು ಅಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ." ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಔಷಧದ ಓರ್ವ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಪ್ರತಿಪಾದಕನಾದ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ T. ವೇಲ್‌ M.D.ಯ ಅನುಸಾರ ಸುಸಂಯೋಜನಾತ್ಮಕ ಔಷಧದ ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಸೇರಿವೆ: ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಮತ್ತು CAM ವಿಧಾನಗಳ ಯಥೋಚಿತ ಬಳಕೆ; ರೋಗಿಯ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವಿಕೆ; ಆರೋಗ್ಯದ ವರ್ಧನೆ ಮತ್ತು ಕಾಯಿಲೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಮುಂದುವರಿಕೆ; ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾದ, ಕನಿಷ್ಟವಾಗಿ-ಆಕ್ರಮಣಶೀಲವಾದ ವಿಧಾನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇರುವ ಒಂದು ಆದ್ಯತೆ.
1997ರ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಪ್ರಕಾರ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದವರ ಪೈಕಿ 13.7%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯ ಹಾಗೂ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯ ಈ ಇಬ್ಬರಿಂದಲೂ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇದೇ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತೆ, ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಪದ್ಧತಿಯ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯನಿಂದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಬಯಸಿದ್ದ 96%ನಷ್ಟು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾಶೀಲರು, ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ಓರ್ವ ವೈದ್ಯನ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಬಯಸಿದ್ದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿಯ ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ಕೇವಲ 38.5%ನಷ್ಟು ರೋಗಿಗಳು ತಾವು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ, ತಮ್ಮ ರೋಗಿಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರುವುದು ಸದರಿ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಅನೇಕವೇಳೆ ಅರಿವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಎಕ್ಸೆಟರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಔಷಧದ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕನಾದ ಎಡ್‌ಜರ್ಡ್‌ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್‌ ಎಂಬಾತ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, "ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಭಾಗದ ಜನರು ಪೂರಕ ಮತ್ತು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು (CAM) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ " ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ಸ್‌ ಆಫ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌‌ನ ಭಾಗವಾದ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ವತಿಯಿಂದ 2004ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಸಮೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪ್ರಕಾರ, 2002ರಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿನ ವಯಸ್ಕರ ಪೈಕಿ 62.1%ನಷ್ಟು ಜನರು ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ CAMನ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು ಮತ್ತು 75%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಜೀವಿತಾವಧಿಯಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಿದ್ದರು (ಆದರೂ, ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಆರೋಗ್ಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿರುವ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಯನ್ನು ಇದರಿಂದ ಹೊರತುಪಡಿಸಿದರೆ ಈ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ 36.0% ಮತ್ತು 50%ಗೆ ಕುಸಿಯುತ್ತವೆ); ಈ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಯೋಗ, ಧ್ಯಾನ, ಗಿಡಮೂಲಿಕೆಗಳ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ಮತ್ತು CAM ಆಗಿ ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಪಥ್ಯಾಹಾರಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. 40%ನಷ್ಟಿರುವ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶವೊಂದನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಅಧ್ಯಯನವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
1998ರಲ್ಲಿ BBC ನಡೆಸಿದ 1209 ವಯಸ್ಕರ ಒಂದು ಬ್ರಿಟಿಷ್‌ ದೂರವಾಣಿ ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ತೋರಿಸುವ ಪ್ರಕಾರ, ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿನ ವಯಸ್ಕರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 20%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಕಳೆದ 12 ತಿಂಗಳುಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಕುರಿತಾಗಿ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಫಾರ್‌ ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌‌ ವತಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಎರಡು ಕೈಪಿಡಿಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌‌ನನ್ನು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಈ ವಿಷಯದ ಕುರಿತಾಗಿಯೂ ಅರ್ನ್‌ಸ್ಟ್‌ ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯನಾಗಿದ್ದಾನೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಅವನು ನೀಡಿರುವ ಆಧಾರಗಳು ಹೀಗಿವೆ: "ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಭಾವಿಸಲಾದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ, ಹಾದಿತಪ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾಗಿಲ್ಲದ ಹಲವಾರು ಸಮರ್ಥನೆಗಳನ್ನು ಆ ಎರಡೂ ಕೈಪಿಡಿಗಳು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ" ಮತ್ತು "ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿರುವ ಪರ್ಯಾಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಸೇವೆ ಸಂದಂತೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ." ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, CAMನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಒಳಪಡಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತು ಒಳಪಡಿಸಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ನಂಬುತ್ತಾನೆ. ಅ
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. 1990ರಲ್ಲಿ 33.8%ನಷ್ಟಿದ್ದ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಬಳಕೆಯು 1997ರ ವೇಳೆಗೆ 42.1%ನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ 1998ರ ಅಧ್ಯಯನವೊಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿ, ಶ್ರೀಮಂತ ಶಾಸನಸಭೆಯಿಂದ (ಮೇಲ್ಮನೆಯಿಂದ) ಆದೇಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ 2000ರ ವರದಿಯೊಂದು ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸಿತು: "...ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಕಿಂಗ್‌ಡಂನಲ್ಲಿನ CAM ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚಿನದ್ದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಿರುವ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಮಾಣವು ಸೀಮಿತವಾಗಿರುವಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ." ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಬಡತನದಿಂದಾಗಿ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಔಷಧಗಳೆಡೆಗಿನ ಸಂಪರ್ಕವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಹೋಲುವ ಅಥವಾ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆಧಾರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳು, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ಪದ್ಧತಿಯೊಳಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಪಾಲನಾ ವಲಯದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧದ ಪಾಲು 80%ನಷ್ಟಿದ್ದರೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ ಔಷಧಗಳೆಡಗಿನ ಸಂಪರ್ಕದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಉಪಶಾಮಕ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ರೋಗಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ನೋವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನ ಪಡುತ್ತಿರುವ ವೃತ್ತಿಗಾರರಿಂದ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು ಅನೇಕವೇಳೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಔಷಧ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಉಪಶಾಮಕ ಆರೈಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಅಂತರ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಪೂರಕ ಔಷಧವು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. "ಮರಣಕಾಲೀನರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಉಪಶಾಮಕ ಆರೈಕೆಯು ಪಾಲನೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಾನು ಪಡೆದ ಆರಂಭಿಕ ಅನುಭವಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜೀವನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಆರೈಕೆಯ ಯಾವುದೇ ವಿನ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ವಿತರಣೆಯ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ರೋಗಿಯ ಮೌಲ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಅಭ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಇರಿಸುವುದರ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ರೋಗಿಯು ಬಯಸಿದರೆ, ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಇಂಥ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳು ರೋಗಿಗೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡದೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವೋ, ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು." "ನೋವಿನ ಮತ್ತು ಅದರ ಜೊತೆಗಿರುವ ಚಿತ್ತಸ್ಥಿತಿಯ ಶಾಂತಿಭಂಗವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲೆಂದು ಹಾಗೂ ಜೀವನದ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲೆಂದು" ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಮನಸ್ಸು-ದೇಹದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳನ್ನು ಪೂರಕ ಔಷಧದ ಔಷಧ-ವಿಜ್ಞಾನದ್ದಲ್ಲದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಗಳು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು.
ಪೂರಕ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪರಿಪಾಠವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯರು, ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಮೊರೆಹೋಗುವುದರ ಕುರಿತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚರ್ಚಿಸುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಮನಸ್ಸು-ದೇಹದ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು ಕೆಲವೊಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಉಪಚರಿಸುವಲ್ಲಿ ಔಷಧಿ-ರಹಿತ ವಿಧಾನವೊಂದನ್ನು ಮುಂದುಮಾಡುವುದರಿಂದ, ರೋಗಿಗಳು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕವೇಳೆ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅರಿವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ-ವರ್ತನೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂಥ ಕೆಲವೊಂದು ಮನಸ್ಸು-ದೇಹದ ಕೌಶಲಗಳು ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಪೂರಕ ಔಷಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವಾದರೂ, ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಈಗ ಅವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಔಷಧ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿವೆ. "ನೋವಿಗಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಪೂರಕ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಕಡಿಮೆ-ಮಟ್ಟದ ಲೇಸರ್‌‌ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಧ್ಯಾನ, ಸುಗಂಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಚೀನಿಯರ ಔಷಧ, ನೃತ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಸಂಗೀತ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಅಂಗಮರ್ದನ, ಮೂಲಿಕಾ ತತ್ತ್ವ, ಚಿಕಿತ್ಸಾ ತಂತ್ರದ ಸ್ಪರ್ಶ, ಯೋಗ, ಮೂಳೆ ವೈದ್ಯಪದ್ಧತಿ, ಬೆನ್ನೆಲುಬು ನೀವಿಕೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಪ್ರಕೃತಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ."
ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನ
thumb|ಇದರ ಥರದ ಒಂದು ಸಸ್ಯೋದ್ಯಾನವು ಲ್ಯಾಟಿನೋ ಸಮುದಾಯದ ಅಗತ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಸಂತರ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು, ಪ್ರಾರ್ಥನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೋಂಬತ್ತಿಗಳು, ಮತ್ತು ಇತರ ವಸ್ತುಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಔಷಧವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
18 ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದ US ವಯಸ್ಕರ ಕುರಿತಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಹೆಲ್ತ್‌ ಸ್ಟಾಟಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್‌ (CDC) ಮತ್ತು ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಕಾಂಪ್ಲಿಮೆಂಟರಿ ಅಂಡ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೇಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್‌ ವತಿಯಿಂದ 2002ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಮೀಕ್ಷೆಯೊಂದು ಈ ಮುಂದಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡವಿತು:
2004ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಸರಿಸುಮಾರು 1,400 U.S. ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ, ನಾಲ್ಕರಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ, ಹೋಮಿಯೋಪತಿ, ಮತ್ತು ಅಂಗಮರ್ದನ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯಂಥ ಪರ್ಯಾಯ ಹಾಗೂ ಪೂರಕ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ್ದವು.
ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಹಾಸ್ಪಿಟಲ್‌ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌‌ನ ಒಂದು ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿರುವ ಹೆಲ್ತ್‌ ಫೋರಂ 2008ರಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ US ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಒಂದು ಸಮೀಕ್ಷೆಯು ಕಂಡುಕೊಂಡಂತೆ, ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪೈಕಿ 37 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ತಾವು ಒಂದು ಅಥವಾ ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಸೂಚಿಸಿದ್ದವು; 2005ರಲ್ಲಿ ಈ ಬಗೆಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 26.5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿತ್ತು. ಮೇಲಾಗಿ, ದಕ್ಷಿಣದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು CAMನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದರ ಸಂಭಾವ್ಯತೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು; ಇದರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಪೂರ್ವ, ಉತ್ತರ, ಕೇಂದ್ರಭಾಗದ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಹಾಗೂ ಮಧ್ಯ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. CAMನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳ ಪೈಕಿ 70%ಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿದ್ದವು.
ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ಕೂಡಾ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವರ್ತನೆಗಳು ಮತ್ತು ಹುಸಿವಿಜ್ಞಾನದ ಗ್ರಹಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾದಂಬರಿಗಳು ಬೀರುವ ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ನಂತರ, ಮತ್ತು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಿಸಲ್ಪಡದ ಎಲ್ಲಾ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳಂತೆಯೇ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವೂ ಸಹ ಎಂಬುದನ್ನು ವಿಶದೀಕರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅಷ್ಟೇ ಏಕೆ, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು, ಸಂಘಟನೆಗಳು, ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನದ ಕಾರ್ಯನೀತಿ ರೂಪಿಸುವ ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಳವಳ-ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ನಂತರ, "ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂಬುದಾಗಿ ಅದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿತು.
ಟೆಕ್ಸಾಸ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ, ವೃತ್ತಿಮರ್ಯಾದೆಗೆ ಉಚಿತವಲ್ಲದ ನಡತೆಯ ಅಥವಾ ಒಂದು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರಿಪಾಲಿಸುವಲ್ಲಿನ ವೈಫಲ್ಯತೆಯ ಆರೋಪಗಳಿಂದ ವೈದ್ಯರು ಭಾಗಶಃವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು; ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಒಂದು ವೇಳೆ ಮಂಡಲಿಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಪರಿಪಾಠದ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಈಡೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು ಔಷಧ ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ರೋಗಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ರೋಗಿಗೆ ಒದಗಿದ ಒಂದು ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಅಪಾಯವು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಲ್ಲದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪೂರಕ ವಿಧಾನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದಾಗ ಜರುಗಿಸಬಹುದಾದ ಶಿಸ್ತುಕ್ರಮದಿಂದಲೂ ವೈದ್ಯರು ಭಾಗಶಃವಾಗಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು.
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌
16 ವರ್ಷ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯೋಮಾನದ ಡೆನ್ಮಾರ್ಕಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಪೈಕಿ 45.2%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ 2005ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಬದುಕಿನ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು. 22.5%ನಷ್ಟು ಮಂದಿ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದೊಳಗಾಗಿ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರು.
ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷದ (2005) ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗಿನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ:
- ಅನುವರ್ತನ ಸ್ಥಾನಮರ್ದನ (6.1 ಪ್ರತಿಶತ)
- ಸೂಜಿಚಿಕಿತ್ಸೆ (5.4 ಪ್ರತಿಶತ)
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪರ್ಯಾಯ ಔಷಧದ ಕುರಿತಾದ ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರೀಯವಾದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ViFABನ (ನಾಲೆಜ್‌ ಅಂಡ್‌ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ ಫಾರ್‌ ಆಲ್ಟರ್‌ನೆಟಿವ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್ಸ್‌‌) ಸ್ಥಳೀಯ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ; ಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಕುರಿತಾದ ಪುಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿ: http://www.vifab.dk/uk/alternative+medicine/statistics