cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಭಾಷೆಗಳೊಳಗೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಭಾಷೆಗಳೊರಡಲೋ ಅಂದರೆ ಭಿನ್ನತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವತ್ಯಿಕತೆಗಳನ್ನು ಹುಡುಕುವುದರ ಮತ್ತು ವರ್ಣಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಭಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರು ಆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು "ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ". ಭಾಷಾ ಸಂಶೋಧನೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವೊಂದು ವಲಯಗಳಿಗೇ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ವಲಯಗಳೆಂದರೆ ಭಾಷೆಶಿಕ್ಷಣ, ನಿಘಂಟುರಚನೆ, ಅನುವಾದ, ಭಾಷಾಯೋಜನೆ, ಇತ್ಯಾದಿ. ಈ ವಲಯಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮಟ್ಟದ ನೀತಿ ಮತ್ತು ಸ್ಲಾಭಾವಿಕ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗಿದೆ. "ಅನ್ವಯಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ" ತಪ್ಪಾಗಿದ್ದೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂದು ವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೈಜ್ಯಜಗತ್ತಿನ ಭಾಷಾ ಸಮಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಸಿದಂತೆ ಮತ್ತು ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪರಿಹಾರೋಪಾಯವನ್ನು ಮಾಡುವಂತಹ ಜ್ಙಾನದ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಇಡುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಜ್ಙಾನವನ್ನು ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದಲ್ಲದೆ ಅವರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಹುಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆ ಬಹು ಮೂಲೆಗಳೆಂದರೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂಭಾಷಣೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ) ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ (ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಂತಹ ಅನ್ಲಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಸುತ್ತದೆ).
ಇಂದು, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗಳು ವ್ಯಾಪಾಕವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಅನೇಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವನಿ ಸಮನ್ವಯ(ಸ್ಪೀಚ್ ಸಿನ್ಥೀಸಿಸ್) ಮತ್ತು ದ್ವನಿ ಅಂಗಿಕಾರಕ(ಸ್ಪೀಚ್ ರೆಕಗ್ನಿಷನ್) ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಗಳಿಗೆ ದ್ವನಿ ಇಂಟರ್ ಫೇಸ್ಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಫೊನೆಟಿಕ್ ಮತ್ತು ಫೊನಿಮಿಕ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸ್ಸುತ್ತಾರೆ. ಯಂತ್ರಭಾಷಾಂತರ, ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನೆರವಿನಿಂದ ಅನುವಾದ, ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಭಾಷೆ ಸಂಸ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿನ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ಗಳು ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿವೆ. ಆ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್ ಆಫ್ ಕಂಪ್ಯೂಟೇಶನಲ್ಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ವಾಕ್ಯರಚನೆಯ ಮತ್ತು ಲಾಕ್ಷಣಿಕ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಮಾದರಿಯ ರಚನೆ, ವಾಕ್ಯರಚನೆ, ಮತ್ತು ಸೆಮ್ಯಾಂಟಿಕ್ಸ್ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ.
ಭಾಷಾಧ್ಯಯದ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಅನ್ವಯಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಒಂದು ಉಪ ಶಿಸ್ತುಆಗಿದೆ. ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಸಾಬೀತಾಪಡಿಸಲು ಅತ್ಯವಶ್ಯಕವಾದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದೆ ಇರುವವರು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಇರುವಂತಹ ಜನರ ರಾಷ್ಟೀಯತೆ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ಈವೊಂದು ಉಪಶಿಸ್ತಿನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಹಲವಾರು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಂದ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ವಲಯ ಇಲಾಖೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗಳಿಂದ ಇದು ಮುಖಾಮುಖಿ ಸಂದರ್ಶದ ರಚನೆಯನ್ನು ತಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಒಂದು ವಿವರಣೆಯ ಮೂಲಕ ಅಸಿಲಮ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ನ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ನಂತಹ ಅಂತಾರಾಷ್ರೀಯ ಸಂಪರ್ಕ ಮಾದ್ಯಮಗಳೆರಡರಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ.ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮಾಜಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಬಳಸುತ್ತದೆ, ಜರ್ಮನಿ ನಂತರದ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ನೆದರ್ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್ ಅವಲಂಭಿತ ವಿಧಾನ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭಾಷೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಭಾಷೆಗಳೆರಡನ್ನೂ ಸಹ ಬಳಸುತ್ತದೆ. ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಂದಲೂ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಇಲಾಖೆ(ವಿಭಾಗ) ಒಳಗೆ ಇಂದಿಲೂ ಮಾಡಲ್ಪಡುವಂತಹ ಭಾಷೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಸಂದರ್ಶನತ ಟೇಪ್ ದ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅಸಿಲಮ್ ಸ್ಪೀಕರ್ನ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಕರಿಂದ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವರದಿಪಡಿಸಿದಂತಹ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಅಸಿಲಮ್ ಸ್ಪೀಕರ್ ನಿರಾಶ್ರಿತರ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ನಿರ್ಣಯವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸುತ್ತವೆ.
ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿಭಾಗಗಳೊಳಗೆ, ವಿವಿಧ ಉದಯೋನ್ನುಖ ಉಪ-ನಿಯಮಗಳು ಹೆಚ್ಚು ವಿವರವಾದ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ಭಾಷೆಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ವಿವಿಧ ಉದಯೋನ್ಮಖ ಉಪನಿಯಮಗಳು ಶಾಲೆಯ ಚಿಂತನೆಯ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಥಾಂತಿಕ ವಿಧಾನ(ದೃಷ್ಟಿಕೋನ) ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಆಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಚಾರಗಳು ಪೂರ್ವ ಊಹಿಸುತ್ತವೆ, ಅಥವಾ, ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ.
ಸಂಜ್ಞಾಶಾಸ್ತ್ರ(ಸೆಮಿಯೊಟಿಕ್ಸ್ )
ಸೀಮಿಯೊಟಿಕ್ಸ್ ಸೈನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ, ಅಥವಾ, ಅಭಿಪ್ಯಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವಂತಹ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ, ಗುರುತುಗಳು, ಗುಂಪಾಗಿರುವ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಧೆ, ಮತ್ತು ವಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಇರುವ ಎರುಡು ವ್ಯವಸ್ಧೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಥ ಹೇಗೆ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಮತ್ತು ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂಬುದರ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮಾಡುವ ಅಧ್ಯಯನ ವಾಗಿದೆ. ಸೀಮಿಯೊಟಿಸಿಯನ್ಸ್ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವಾಗ ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸೈನ್ ನ ಅರ್ಥವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವುದನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ ಭಾಷೆಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಂವಹನ ಮಾಡಲು ಅವುಗಳ ಅಗ್ಗಾಗ್ಗೆ ನಿರ್ಬಂದ ವಿಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಾಗ್ಯೊ ಸೀಮಿಯೊಟಿಕ್ಸ್ ನೀತಿಶಿಕ್ಷಣವು ಬಹಳಹತ್ತಿರವಾಗಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂದಗೊಂಡಿದೆ. ಸಂಬಂದಿತ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳೆಂದರೆ, ಸಾಹಿತ್ಯಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು, ಪ್ರವಚನ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ಪಠ್ಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಭಾಷಾ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳಾಗಿವೆ. ಭಾಷಾ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾದರಿಯ ಒಳಗೆ, ಸೀಮಿಯೊಟಿಕ್ಸ್ ಭಾಷೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕ್ರತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಂಭಂದವನ್ನು ಮಾಡುವ ಅಧಯನವಾಗಿದೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡವು. ಆದರೆ, ನಂತರ, ಆಧುನಿಕ ನಂತರದ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆ, ಭಾಷಾತತ್ವಜ್ಙಾನಿಗಳು. ಜಾಕ್ವೆಸ್ ಡೆರ್ರಿಡಾ, ಮಿಖಾಯಿಲ್ ಭಕ್ತಿನ್ ಫೌಕಾಲ್ಟ್, ಹಾಗೂ ಇತರೆಯವರೂ ಸೇರಿದಂತೆ, ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೧ನೇ ಶತಮಾನತ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಿಸ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಗಣನೀಯವಾದ ಪ್ರಭಾವನ್ನುಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳು ಭಾಷಾ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಮತ್ತು ವಿಷಯದ ಬಳಕೆಯ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುತ್ತವೇ. ಈ ಸಿದ್ದಾಂತಗಳ ಬಾಹ್ಯ ಅಂಶಗಳು ಪರಸ್ವರ ವರ್ತಿಸುವ ಔಪಚಾರಿಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಅಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ಅಂಶಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವಗೊಂಡಿವೆ.
ಲಾಂಗ್ವೇಜ್ ಡಾಕ್ಯೋಮೆಂಟೆಷನ್
ಭಾಷಾ ಶಿಸ್ತು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಙರು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ವಿವರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ಕಾಳಜಿವಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ೧೯೦೦ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಫ್ರಾಂಜ್ ಬೋವಾಸ್ ರೊಂದಿಗೆ ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಲಾಂಗ್ವಿಜ್ ಡಾಕ್ಯೋಮೆಂಟೆಷನ್ ಔಪಚಾರಿಕ ರಚನಾತ್ಮಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಏರಿಕೆ (ಏಳಿಗೆ) ಆಗುವವರೆ ೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಮೇರಿಕನ್ ಲಿಂಗ್ವಿಸ್ಟಿಕ್ಸ್ ನ ಮುಖ್ಯ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಇದು ಡಾಕ್ಯೋಮೆಂಟೆಷನ್ನ ಮೇಲೆ ಗಮನ ಹರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಭಾಗಶಃ ಸ್ಥಳೀಯರ ತೀರ್ವ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲು ಒಂದು ಆಸಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರೇರಣೆಯಾಗಲ್ಟಟ್ಟತ್ತು. ಭಾಷೆಯ ವಿವರಣೆಗೆ(ನೀಡಲು), ಬೂಯಸಿಯನ್ ವಿಧಾನದ ಜನಾಂಗೀಯ ಅಯಾಮ ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಆಗುವುದರಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನುವಹಿಸಿತು. ಅಂತಹ ಶಿಸ್ತಿನ ನಿಯಮಗಳೆಂದರೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ಲಗಳು, ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರಗಳು, ಇವುಗಳು ಭಾಷಿ, ಸಂಸ್ಕ್ರತಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂದಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.ಭಾಷಾ ವಿವರಣೆ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಓತ್ತು ಸಹ ವೇಗವಾಗಿ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವಿಶ್ವ ವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಗಮನ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಯುವ ದಸ್ತಾವೇಜರ ಜೋತೆಗೆ ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕಾದ ಹೊರಗೆ ಪ್ಯಾಮುಖತೆಗಳಿಸಿದೆ. ಭಾಷಾವಿವರಣೆ ಸಾಕಷ್ಟು ನಿಖರವಾದ ಗ್ರಾಮರ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಭಾಷಾತಜ್ಙರನ್ನು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ತೀವ್ರವಾದ ಕಾರ್ಯದವಾದದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮರ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ಗಳನು ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ತೀವ್ರವಾದ ಕಾರ್ಯದವಾದದ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ಗ್ರಾಮರ್ ರೆಫರೆನ್ಸ್ಗಳನು ಬರೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸಲು ಆಸಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ವರ್ಷಗಳನ್ನು ತಗೆದುಕೊಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸುಲಭವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಳಸಬಹುದಾದ ದ್ವನಿ ಮತ್ತು ವಿಡಿಯೋ ಎರಡನ್ನೊ, ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರೆರ್ಕಾಂಡಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಗಣನೀಯ ಕಾರ್ಪಸ್ಸನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ದಾಖಲೆಯ ಕಾರ್ಯವನ್ನು(ದಿ ಟಾಸ್ಕ್ ಆಫ್ ಡಾಕ್ಯೊಮೆಂಟ್ಸ್ಗೆ) ಒಬ್ಬ ಭಾಷಾತಜ್ಜನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ಭಾಷಾಂತರ
ಭಾಷಾಂತರ ಉಪ ಕ್ಷೇತ್ರ ಡಿಜಿಟಲ್ನಿಂದ ಮಾತನಾಡುವ ಮತ್ತು ಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಬರೆದಿರುವಂತಹ ಮತ್ತು ಮಾತನಾಡಿದಂತಹ ಗ್ರಂಥಗಳ ಅನುವಾದವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಮತೋಂದು ಭಾಷೆಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮತ್ತು ಅಕ್ಷರಶಃ ಅರ್ಥವನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಲು ಈ ಭಾಷಾಂತರ(ಅನುವಾದವನ್ನು) ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಅನುವಾದಕರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಕೊಡಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅಂತಹ ಸಂಘಟಣೆಗಳೆಂದರೆ ಪ್ರಯಾಣ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೇಯೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಕಛೇರಿಗಳು. ಇಬ್ಪರು ಪರಸ್ವರ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯದೆ ಇರುವಂತಹ ಮಾತನಾಡುವವರು ಭಾಷೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಸಂವಹನವನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಈ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿಸುತ್ತವೆ.ಅನುವಾದಕರು ಎಣಿಕೆಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರದ ಸೆಟ್ಅಪ್ ನ ಒಳಗೆ ಅಂದರೆ ಗೂಗಲ್ ಅನುವಾದದ ಒಳಗೆ ಕೆಲಸ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕೂಡ ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಕೂಡುವಂತಹ ೨/೩ ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಷೆಗಳ ನಡುವೆ ಪದಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಅನುವಾದ ಮಾಡಲು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿಕ ಅಂದರೆ ಯಾವುದು ಪ್ರೊಗ್ರಾಮ್ ಫೆಸಲಿಟಿ ಎಂದರೆ ಯಾವುದು ಎಂದು ಕೆಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಭಾಷೆಯಿಂದ ಮತ್ತೋಂದು ಭಾಷೆ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಬರೆಯುವಂತಹ ಕೃತಿಗಳನು ಪರಿವರ್ತಿಸುವಂತಹ ಮನೆಗಳಿಂದ ಭಾಷಾಂತರ(ಅನುವಾದ) ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಕಾಡಮಿಕ್ ಅನುವಾದಕರು, ಪರಿಣಿತರು, ಅರೆ ಪರಿಣಿತರು, ಇತರೆ ಶಿಸ್ತಿನವಲಯಗಳ ಅಂದರೆ ತಂತ್ರಜ್ಜಾನ, ವಿಜ್ಜಾನ, ಕಾನೂನು, ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು.
ವಿಕಸನೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರ
ವಿಕಸನೀಯ ಭಾಷಾಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನವ ವಿಕಾಸದ ಮೂಲಕ ಭಾಷೆಯ ಬೋದನ ಅತ್ಯವಶ್ಯಕತೆಯ ಅಂತರಶಾಸ್ತ್ರಿಯ ಅಧ್ಯಯನವಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಸಾಂಸ್ಕ್ರತಿಕ ವಿಕಸನಕ್ಕೆ ವಿಕಸನದ ಸಿದ್ದಾಂತದ ಒಂದು ಅಪ್ಲಕೇಶನ್ ಸಹ ಆಗಿದೆ. ಇದೀ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಮುದಾಯಗಳ ಚಳುವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ಭಾಷೆಗಳ ಪ್ರಸರಣದ ಅಧ್ಯಯನ ಕೂಡ ಆಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಭಾಷಾ ವಿಜ್ಞಾನ
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ (ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು ಈಜುವುದು)
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್  (ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಉಚ್ಚರಣೆ: ಸ್ನಾರ್ಕೆಲಿಂಗ್ )ಎಂಬುದು ಜಲರಾಶಿಯ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಅದರ ಮೇಲೆ ,ನೇರವಾಗಿ ನೀರಿಗಿಳಿಯುವ ಡೈವಿಂಗ್ ಮುಖವಾಡ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಈಜುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ಡೈವಿಂಗ್ ಮುಖವಾಡವನ್ನು ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿರುವ ಉಸಿರುಕೊಳವೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈಜು ರೆಕ್ಕೆಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಣ್ಣೀರಿನಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ,ಒದ್ದೆಯಾಗದ ನೀರಿಳಿಯದ ಉಡುಪುನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು. ಈ ಸಾಧನದ ಬಳಕೆಯು, ಉಸಿರುಕೊಳವೆ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು ಈಜುವವನಿಗೆ  ನಿರಾಯಾಸವಾಗಿ  ನೀರೊಳಗಿನ ಆಕರ್ಷಣೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ವೀಕ್ಷಿಸುವ  ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಅನ್ನು ,ಸ್ಕೂಬ ಈಜುಗಾರರು ಮೇಲಿರುವಾಗ, ತಂಡಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸಲು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಜಲ ಆಧಾರಿಯ ಹುಡುಕಾಟದ ಭಾಗವೆಂಬಂತೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತಾಯ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಆಡುವ ಹಾಕಿ, ನೀರಿನೊಳಗೆ ಆಡುವ ಐಸ್ ಹಾಕಿ, ನೀರಿನೊಳಗಿನ ರಗ್ಬಿ ಹಾಗು ಮೀನುಭರ್ಜಿ.
ಉಸಿರುಕೊಳವೆ
ಈಜುಗಾರರ ಉಸಿರುಕೊಳವೆ ಕೊಳವೆಯಾಕಾರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 30 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಗಳಷ್ಟು ಉದ್ದವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಒಳಗೆ 1.5 ಮತ್ತು 2.5 ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ L- ಅಥವಾ J-ಆಕಾರದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಕೆಳಗಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಬಾಯಿಕೊಳವಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇದನ್ನು ರಬ್ಬರ್ ಅಥವಾ ಪ್ಲ್ಯಾಸ್ಟಿಕ್ ನಿಂದ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಉಸಿರುಕೊಳವೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡಿರುವವನ ಬಾಯಿ ಹಾಗು ಮೂಗು ಮುಳುಗಿದಾಗ, ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈನಿಂದ ಗಾಳಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಉಸಿರಾಡಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಸಿರುಕೊಳವೆ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ರಬ್ಬರಿನ ತುಂಡನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಈ ರಬ್ಬರು ಡೈವಿಂಗ್ ಮುಖವಾಡದ ಹೊರಗಿನ ಪಟ್ಟಿಯ ಮೂಲಕ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಹಳೆಯ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು, ಮುಖವಾಡಪಟ್ಟಿಯ  ಹಾಗು ತಲೆಯ ನಡುವೆ ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಮೊದಲ ಈ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖವಾಡದೊಳಗೆ ನೀರು ಒಳನುಗ್ಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಿತ್ತು.
ಸರಳವಾದ ಕೊಳವೆ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಧವಾಗಿದೆ. ಇದು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಇರುವಾಗ ನೀರು ಒಳಬರಲು ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಬಹುದು, ಇಲ್ಲವೇ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಬರುವಾಗ ಆಳವಾಗಿ ಉಸಿರು ಬಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ (ಬ್ಲಾಸ್ಟ್ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ) ಅಥವಾ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ತಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕವೂ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಬಹುದು,ಹಾಗು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರೆಗು ಹೊರಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಮೇಲ್ಮೈಅನ್ನು "ಒಡೆಯುವ ಮೂಲಕ" (ಡಿಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮೆಂಟ್ ಮೆಥೆಡ್  ) ಹಾಗು ಮುಂದಿನ ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಮತ್ತೆ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮುಖಮಾಡಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಬಹುದು. ಡಿಸ್ ಪ್ಲೇಸ್ ಮೆಂಟ್ ಮೆಥೆಡ್(ಸ್ಥಳಾಂತರ ವಿಧಾನ), ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಗಾಳಿಯ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುತ್ತದೆ; ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರೆದ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಆಧುನಿಕ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗಳು ಬಾಯಿಕೊಳವಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.ಈ ಗುಂಡಿಗಳು ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಉಸಿರಾಡುವಾಗ ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಉಳಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗಳು ಗುಂಡಿ ಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮಾರ್ಗದ ಕವಾಟವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಗುಂಡಿ ತುಂಬಿದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಈ ಕವಾಟಗಳು ಗುಂಡಿಯನ್ನು ಬರಿದುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗಳು ತೇಲುತ್ತ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕವಾಟಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ನೀರನ್ನು ಹೊರಗಿರಿಸಲು ಇವು ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲಿನ ತುದಿಯನ್ನು ಕೂಡಿಕೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.ಅಲ್ಲದೇ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚು ವಿನ್ಯಾಸಗಳು ಕೊಳವೆಯ ಮೇಲಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿ  ಹರಿಯುವಿಕೆಯ ವಿಚಲಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದು ತೆರೆದಿರುವ ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ  ಹರಿಯುವ  ನೀರನ್ನು  ಕೊಳವೆಯ ಹೊರಗೆ ಹರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಈಜುಗಾರನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೋಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗಳಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕ "ಪಿಂಗ್ ಪಾಂಗ್" ಬಾಲ್ಸ್ ಗಳನ್ನು ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಕೊಳವೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದಿಂದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ ನೀರು ಹೆಚ್ಚುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ಬಳಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಇವು ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದವರೆಗೆ ಬಳಕೆಗೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲದೇ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರಣದಿಂದ ಇವುಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ನೀಡಲಿಲ್ಲ. ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಡೈವಿಂಗ್ ಮುಖವಾಡಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ಮಾಡಲಾಗಿರುವ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಗಳು ಕೂಡ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗು ಅಪೂರ್ಣವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾದ ಹೊಸ ಅಳವಡಿಕೆಗಳು CO₂ ಧಾರಕದ ಶಕ್ತಿ ಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯಮಾಡಿವೆ. ಮಾರ್ಕ್ R. ಜಾನ್ ಸನ್ MD, ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದನು. ಅದರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು "ಕಡೆನ್ಸ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ"ವೆಂದು ಕರೆದನು. ಇದು ನೇರವಾಗಿ ಗಾಳಿಹರಿಯುವಿಕೆಗೆಂದು ಒಮ್ಮಾರ್ಗದ ಕವಾಟವನ್ನು ಬಳಸುವಂತಹ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ, ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹಾಗು ಉಸಿರನ್ನು ಹೊರಹಾಕುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಬೇರ್ಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರಹಾಕುವ ಕವಾಟದ ಸ್ಥಳ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯ ಹೊರಹಾಕುವ ದಾರಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿರೋಧಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸ್ವಲ್ಪ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಿರ ಉಸಿರಾಟ ಹಾಗು ಸಹಜ ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದಾಗ ಉಸಿರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ದಾರಿಯು ಮುಚ್ಚಿ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಶುದ್ಧಮಾಡದೇ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ನನ್ನು  ಮೇಲ್ಮೈಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಬಂದು ಉಸಿರಾಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ನ ಅಭ್ಯಾಸ
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಗೆ ವಿಶೇಷವಾದ ತರಬೇತಿ ಬೇಕಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ಈಜುವ ಹಾಗು ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯ ಮೂಲಕ ಉಸಿರಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿದ್ದರೆ ಸಾಕು. ಆದರೂ, ಸುರಕ್ಷತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅನುಭವಿ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ,ಪ್ರಯಾಣ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಡೈವ್ ಶಾಪ್ ಅಥವಾ ಸಲಕರಣೆಯನ್ನು ಬಾಡಿಗೆ ಕೊಡುವ ಮಳಿಗೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗು ಪರಿಚಯವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಸಾಧನದ ಬಳಕೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಏನನ್ನು ನೋಡಬೇಕು, ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೇಗೆ ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಹಾಗು ರಕ್ಷಣೆಗೆ (ದುರ್ಬಲ ಜೀವಿಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹವಳಗಳು, ಈಜುಗಾರರಿಂದ ಹಾಗು ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ಸ್ ನಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗಬಲ್ಲವು)ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸೂಚನೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಕೂಬ-ಡೈವಿಂಗ್ ನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಬ್ಬರೇ ಇರುವ ಬದಲು, "ಸ್ನೇಹಿತರೊಡನೆ", ಮಾರ್ಗದರ್ಶಕನೊಡನೆ ಅಥವಾ ಪ್ರಯಾಣ ತಂಡದೊಡನೆ ಇರುವುದು ಸೂಕ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಕೆಲವು ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ತಾಣಗಳು, ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ತೇಲುವ ಸಾಧನದ ರೀತಿಯಲಲ್ಲಿರುವ  ಗಾಳಿ ತುಂಬಬಹುದಾದ ಉಡುಗೆಯನ್ನು ಧರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಗಾಢವಾದ ಹಳದಿ ಅಥವಾ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಸಾಧನಗಳು ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ, ಸಾಧನಗಳಲ್ಲಿ ತೇಲಲು ಬೇಕಾವಷ್ಟು ಗಾಳಿಯನ್ನು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಆದರೂ ಈ ಸಾಧನಗಳು ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಆಳದವರೆಗೆ ಹೋಗದಂತೆ ಆತನನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಎಚ್ಚರಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತಣ್ಣನೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ,ದಪ್ಪವಿರುವ ಹಾಗು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ನೀರಿಳಿಯದ(ಸೋಕದ) ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಬಹುದು;ನೀರಿಳಿಯದ ಉಡುಪುಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುದಂತೆ ತೇಲಿಸುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಉಷ್ಣವಲಯದಲ್ಲಿ, ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬಿಳಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಚರ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು) ದೇಹದ ಬೆನ್ನಿನ ಹಾಗು ತೊಡೆಗಳ ಚರ್ಮವನ್ನು ಬಿಸಿಲು ಕಂದಿನಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲು,  ಯಾವಾಗಲೂ ರಾಷ್ ಗಾರ್ಡ್(ಚರ್ಮ ರಕ್ಷಕ) ಅಥವಾ ಶರ್ಟ್ ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಬೋರ್ಡ್ ಶಾರ್ಟ್ಸ್ ಗಳನ್ನು  ಧರಿಸಬೇಕು.
ಅನುಭವಿ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ಹವ್ಯಾಸಿ ಫ್ರೀ-ಡೈವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ಫ್ರೀ-ಡೈವಿಂಗ್ ಅನ್ನು ಈಜು ನಿರ್ದೇಶಕನಿಂದ ಅಥವಾ ಅನುಭವಿ (ಮುಕ್ತ) ಫ್ರೀ ಈಜುಗಾರನ ಮೂಲಕ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಮುಂಜಾಗ್ರತೆಗಳು
ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ಗಳಿಗೆ ಚಿಕ್ಕ ಕಡಲತೀರಗಳು ಹಾಗು ದೋಣಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ; ಜೆಟ್  ಸ್ಕಿಸ್, ಸ್ಪೀಡ್ ಬೋಟ್ಸ್  ಇತ್ಯಾದಿ. ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವಾಗ ಕೇವಲ ಕೊಳವೆ ಮಾತ್ರ ಮೇಲೆ ಕಾಣುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಈ ದೋಣಿಗಳು ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಹೋಗುವಂತಹ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದರಿಂದ, ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದು ಅಪಘಾತವಾಗುವ ಸಂಭವವಿರುತ್ತದೆ. ಹಾಯಿದೋಣಿಗಳು ಹಾಗು ಹಾಯಿಹಲಗೆಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅವುಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಕಾರಣ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ನೀರಿನೊಳಗೆ ಶಬ್ದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಾಲ್ಕು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಮೋಟಾರುಗಳಿಂದ ಚಲಿಸುವಂತಹ ದೋಣಿಗಳಂತೆ, ಅವುಗಳ ಇರುವಿಕೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ಅಂತಹ ದೋಣಿಗಳ ಕೆಳಗುಳಿಯಬಹುದು ಹಾಗು/ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸ್ಥಳಗಳು ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳಿಂದ ಚಿಕ್ಕ ದೋಣಿಗಳ ಎಲ್ಲೆಯನ್ನು ಗೊತ್ತು ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಕಾಯಂ ಆಗಿ ಬರುವಂತಹ ಈಜುಗಾರರು ತೇಲುಬುರುಡೆಯಿಂದ(ಅಪಾಯ ಸೂಚಿ) ಗುರುತಿಸಲಾಗಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ಗಾಢವಾದ ಅಥವಾ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತಹ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು /ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ/ಅಥವಾ ಸುಲಭವಾಗಿ  ನೌಕವಿಹಾರಿಗಳು ಹಾಗು ಇತರರು  ಗುರುತಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ  ಡೈವ್ ಫ್ಲಾಗ್ಸ್ ಗಳನ್ನು  ಬಳಸಬೇಕು.
ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನನ್ನು ಕೆಲವು ಸಮಯಗಳ ಕಾಲ ಸೂರ್ಯನ ಬಿಸಿಲಿಗೆ ಒಡ್ಡಲೇಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.ಅದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಚರ್ಮವನ್ನು ಕೆಟ್ಟದಾಗಿ ಸುಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ.(ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಮುಳುಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ). ಸರಿಯಾದಂತಹ ರಕ್ಷಣಾ ಕವಚವನ್ನು ತೊಡುವುದರಿಂದ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ; "ರಾಷ್ ಗಾರ್ಡ್" (ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿನಲ್ಲಿ), ಟಿ ಶರ್ಟ್,  ನೀರಿಳಿಯದ ಉಡುಪು ಹಾಗು/ಅಥವಾ ಬಿಸಿಲು ಮುಲಾಮು, ಬಿಸಿಲುಕಂದಿ(ಸನ್ ಬರ್ನ)ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ದೇಹದ ಜಲಾಂಶ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಕೂಡಾ ಮತ್ತೊಂದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಉಸಿರುಕೊಳವೆಯನ್ನು ಬಳಸಲು ಇಚ್ಚಿಸುವುದಾದರೆ, ಈಜಲು ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿದಿರಬೇಕು. ದೇಹಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾದ ನೀರಿನ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಸಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳ ಸೆಳೆತವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಬಲ್ಲದು.
ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಉಸಿರಾಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬಹುದು. ಇದರಿಂದ “ಪ್ರಜ್ಞೆತಪ್ಪಬಹುದು″;ಸಹಈಜುಗಾರರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವುದರಿಂದ(ಎಲ್ಲಾ ಸಮಯದಲ್ಲೂ ಸಹಈಜುಗಾರನ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ಮೂಲಕ) ಈ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.
ಹವಳದ ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರ ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ, ಚೂಪಾಗಿರುವ ಹವಳಗಳ ಬಳಿ ಹೋಗದಂತೆ ಕಾಳಜಿವಹಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲದೇ ಅವುಗಳಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ವಿಷಪೂರಿತ ಪರಿಸರವಿರುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಕ್ಷಕ ಕವಚ ಗ್ಲವ್ಸ್ ಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾಗು ವಾತಾವರಣದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದಿರುವ ಮೂಲಕ ಅಪಾಯವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು. ಚಪ್ಪಲಿಗಳು ಹಾಗು ಸರ್ಫ್ ಶೂಸ್ ಗಳು, ಕಡಿಮೆ ಉಬ್ಬರದಲ್ಲಿ ಅವರು ಬಂಡೆಗಳ ಮೇಲೆ , ತಗ್ಗಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗಿನ ಬಂಡೆಯ ಆಳವಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿವೆ.
ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳು
ಬಹುಪಾಲು ಯಾವುದೇ ತೆರನಾದ ಜಲರಾಶಿಯಲ್ಲಾದರೂ ಸ್ನಾರ್ಕ್ಲಿಂಗ್ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯ, ಆದರೆ ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ  ಸಣ್ಣ ಅಲೆಗಳಿರುವಂತಹ ,ಬೆಚ್ಚಗಿನ ನೀರಿರುವಂತಹ ಹಾಗು ಕೆಲವು ಸಮಯ ನೀರಿನ ಮೇಲ್ಮೈ ಗೆ ಹತ್ತಿರವಿರುವಂತಹ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ  ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಮುದ್ರಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 4 ಮೀಟರ್ ಗಳ ವರೆಗೆ ಹರಡಿರುವ ತಗ್ಗಿಲ್ಲದ ಬಂಡೆಗಳು(3 ರಿಂದ 12 ಫೀಟ್) ಸ್ನಾರ್ಕಲರ್ ಗಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಳವಾದ ಬಂಡೆಗಳು ಕೂಡ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಆಳಕ್ಕೆ ಧುಮುಕಬೇಕಾದರೆ  ಪದೇ ಪದೇ ಉಸಿರನ್ನು ಹಿಡಿಯುವುದರಿಂದ, ಇದು ಅಭ್ಯಾಸಿಗರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಡೈವಿಂಗ್‌ನ ಪರಿಕರಗಳು ವರ್ಗ:ನಿರೊಳಗಿನ ಡೈವಿಂಗ್ ವರ್ಗ:ಫ್ರೀ-ಡೈವಿಂಗ್ ವರ್ಗ:ಈಜುವಿಕೆ ವರ್ಗ:ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧನ
Шнорхел Snorkel Schnorcheln Snorkeling Spirtubo (naĝista) Esnórquel Snorkel Snorkkeli Plongée libre שנורקל Snorkeling Aeratore (subacquea) シュノーケル Snorkeling Snorkel Snorkeling Snorkeling Трубка (дайвинг) Snorkeling Snorkling 浮潜
ನಮೀಬಿಯ
ನಮೀಬಿಯ ಆಫ್ರಿಕಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿ ದ.ಅ. 17º-29º ನಡುವೆ ಇರುವ ಪ್ರದೇಶ. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಾಟ್ಸ್‍ವಾನ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯ, ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಂಗೋಲ ಮತ್ತು ಜಾಂಬಿಯ ಇವೆ. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ರಿವಿ ಎಂಬ ಕಿರಿದಾದ ನೆಲದ ಪಟ್ಟಿಯೊಂದು ಸುಮಾರು 480 ಕಿಮೀ. ದೂರ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ, ಆಂಗೋಲದಿಂದ ಮುಂದೆ ಜಾಂಬಿಯ ಗಡಿಯಲ್ಲೂ ಸ್ವಲ್ಪ ದೂರ, ಚಾಚಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಆಂಗೋಲದಿಂದ ಕೂನೇನೆ ಮತ್ತು ಓಕವಾಂಗೊ ನದಿಗಳೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ ಗಣರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆರೆಂಜ್ ನದಿಯೂ ಇದನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುತ್ತವೆ. ಇದರ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ 8,23,600 ಚ.ಮೀ.; ಜನಸಂಖ್ಯೆ 7,46,000 (1970). ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೧, ೧೯೯೦ ರಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯಿತು. ಖನಿಜಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಜ್ರ, ತಾಮ್ರ, ಯುರೇನಿಯಮ್, ಸತು ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ
ಇದು ಎರಡು ಮರುಭೂಮಿಗಳ ನಡುವಣ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿ ಪ್ರದೇಶ. ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮೂರು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಬಹುದು: 1. ನಮೀಬ್ ಕರಾವಳಿ ಪಟ್ಟೆ, 2. ಮಧ್ಯದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ಥ ಭೂಮಿ, 3. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಾಲಾಹಾರಿ ಮರುಭೂಮಿ. ನಮೀಬ್ ಪ್ರದೇಶ ಮರಳುಗಾಡು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ತೀರಕ್ಕೆ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಸಾವಿರ ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದ ವರೆಗೆ ಇದು ವ್ಯಾಪಿಸಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂದೆ ಭಾರಿ ಇಳುಕಲು ಭೂಮಿ. ನಮೀಬ್ ಮರಳುಗಾಡು, ಮರಳುಗುಡ್ಡಗಳಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನ ಕುಳಿಗಳಿಂದಲೂ ಕಲ್ಲು ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ಅದರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕೊನೇನೆ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಆರೆಂಜ್ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ. ಈ ಮರಳುಗಾಡು 160 ಕಿ.ಮೀ.ಗಳಿಗಿಂತ ಅಗಲವಾಗಿಲ್ಲ. ಉತ್ತರದ ಮೈದಾನ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ್ದು ಬ್ರಾಂಡ್‍ಬರ್ಗ್ (2,575 ಮೀಟರ್). ಇದು ನಮೀಬಿಯಾದ ಅತ್ಯಂತ ಎತ್ತರವಾದ ಬೆಟ್ಟ. ನಮೀಬಿಯಾದ ಶೇಕಡ 15ರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ನಮೀಬ್ ಮರುಭೂಮಿ ಆವರಿಸಿದೆ. ನಮೀಬಿಯಾ ಮರುಳುಗಾಡಿನ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯದ ಪರ್ವತ ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಗಡಿಯಿಂದ ಉತ್ತರ ಗಡಿಯವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿರುವ ಇದು ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟದಿಂದ 1,000- 2,000 ಮೀಟರ್ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾಡು, ಮರಳು ತುಂಬಿದ ಕಣಿವೆಗಳು, ಸಮತಲ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಒಂಟಿ ಬೆಟ್ಟಗಳು ಇವೆ. ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯ ಬೆಟ್ಟಸೀಮೆ ಇದರ ನಡುವೆ ಇದೆ. ಇದರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಡಾಮಾರಾ ಲ್ಯಾಂಡ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ನಾಮಾಲ್ಯಾಂಡ್ ಇವೆ. ಇದು ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಭೂಮಿ. ಖೋಮಾಸ್, ಔಸ್‍ಬರ್ಜ್, ಇರಾಸ್, ಒನ್ಯಾಟಿ ಇವು ಇಲ್ಲಿಯ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಬೆಟ್ಟಗಳು. ಔಸ್‍ಬರ್ಜ್‍ನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಲ್ಟ್‍ಕೆಬ್ಲಿಕ್ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಶಿಖರ. ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಇದು ನಮೀಬಿಯದಲ್ಲೇ ಎರಡನೆಯ ಶಿಖರ. ಇದು ನಮೀಬಿಯದ ಜಲವಿಭಾಗ ಪ್ರದೇಶವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿಂದ ನಾಲ್ಕೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ನದಿಗಳು ಹರಿಯುತ್ತವೆ.
ವಾಯುಗುಣ
ನಮೀಬಿಯದ ವಾಯುಗುಣ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶುಷ್ಕೋಷ್ಣವಾದ್ದು. ಇದು ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧಗೋಳದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಅಧಿಕ ಒತ್ತಡದ ಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ತೀರದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬೆಂಗ್ಯುಲ ಶೀತಲ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರವಾಹ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ವಾಯು ಒತ್ತಡದಿಂದಾಗಿ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿಯ ಉಷ್ಣತೆ ಒಳನಾಡಿನದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಅಲ್ಲಿಯ ಮಧ್ಯ ಉಷ್ಣತೆ 16 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್. ಮಧ್ಯದ ಪ್ರಸ್ಥಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ 16 ಡಿಗ್ರಿ-22 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್. ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ 38 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‍ವರೆಗೂ ನಮೀಬ್ ಮರಳುಗಾಡು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 49 ಡಿಗ್ರಿ ಸೆಂಟಿಗ್ರೇಡ್‍ವರೆಗೂ ಉಷ್ಣತೆ ಏರುತ್ತದೆ. ಜುಲೈ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಉಷ್ಣತೆಯ ತಿಂಗಳು. ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆ -7 ಡಿಗ್ರಿ ಫ್ಯಾರನ್‍ಹೀಟ್‍ಗಿಂತ ಕೆಳಕ್ಕೆ ಇಳಿಯಬಹುದು. ನಮೀಬಿಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಹೆಚ್ಚಿಲ್ಲ; ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ. ನಮೀಬ್ ಮರಳುಗಾಡು ಮತ್ತು ಆರೆಂಜ್ ನದಿ ಕಣಿವೆಯಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾಧ್ಯ ಮಳೆ 101.6 ಮಿಮೀ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ರಿವಿ ಬಳಿ 410 ಮಿಮೀ.-460 ಮಿಮೀ. ನಮೀಬಿಯದ ಮಾಧ್ಯವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆ 254 ಮಿಮೀ. ಈ ಮಳೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಭಾಗ ಬೀಳುವುದು ಬೇಸಗೆಯಲ್ಲಿ (ಡಿಸೆಂಬರ್-ಫೆಬ್ರವರಿ). ನೈಋತ್ಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ 12.7 ಮಿಮೀ. ಮಳೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾಮಾನ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಳೆಯಾಗಿ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಪ್ರವಾಹ ಬರುವುದುಂಟು. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಈಶಾನ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯಾಗುವ ಭರವಸೆಯುಂಟು. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಮಳೆ ಅನಿಶ್ಚಿತ.
ಸಸ್ಯಪ್ರಾಣಿವರ್ಗ
ನಮೀಬಿಯದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಬಗೆಯ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಮರುಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಅರೆಮರುಭೂಮಿ ಸಸ್ಯಗಳಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಮರಳುಗಾಡಿನ ಹುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಕುರುಚಲು ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹುಲ್ಲುಗಾಡು ಮತ್ತು ಪೊದೆಗಳಿವೆ. ನಮೀಬ್ ಮರುಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಕಡಿಮೆ; ಅಲ್ಲಿ ಕತ್ತಾಳೆ ಮಾದರಿಯ ದಪ್ಪ ಕಾಂಡದ ಗಿಡಗಳಿವೆ. ಒಳನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಗುಲ್ಲು ಮತ್ತು ಗಿಡಮರಗಳೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಹುಲ್ಲುಗಾಡು ಹಾಗೂ ಜಾಲಿ ಜಾತಿಯ ಮುಳ್ಳುಮರಗಳೂ ಇವೆ. ತೀರ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ದಟ್ಟವಾದ ಅರಣ್ಯಗಳಿವೆ. ಚೌಬೀನೆ ಮರಗಳುಂಟು. ನಮೀಬಿಯದ ಹಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಂಹ, ಆನೆ, ಖಡ್ಗಮೃಗ, ಜಿರಾಫೆ, ಚಿರತೆ, ಕಾಡುಕೋಣ, ಹೇಸರಗತ್ತೆ ಮೊದಲಾದ ಮೃಗಗಳಿವೆ. 38,860 ಚ.ಕಿಮೀ. ವಿಸ್ತೀರ್ಣದ ಎಟೋಷ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವನ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ್ದು. ಇದು ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಅಭಯಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
ಜನ
ನಮೀಬಿಯದ 7,46,000 ಜನರಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪಿಯನ್ನರು ಕೇವಲ 91,000 ಮಂದಿ. ಉಳಿದವರು ಕಪ್ಪು ಜನ ಮತ್ತು ವರ್ಣೀಯರು. ಪ್ರಮುಖ ಬಣಗಳು ಒವಾಂಬೋ, ದಮಾರ, ಕಾವಾಂಗೋ, ಹೆರೆರೊ, ನಾಮಾ, ಪೂರ್ವಕ್ಯಾಪ್ರಿವಿಯನ್ ಇತ್ಯಾದಿ. ಉತ್ತರದ ಒವಾಂಬೋ ಬಣದ ಜನರು ವೃತ್ತಿ ಬೇಸಾಯ ಹಾಗೂ ಕೂಲಿ ಕೆಲಸ. ಅನಾಗರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಆದಿವಾಸಿ ಜನರು ಈಗಲೂ ಹಳೆಯ ಕಾಲದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉಳಿದ ಬಣಗಳ ಜನರು ಪಟ್ಟಣಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣದ ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಖಾನೆ ಕೆಲಸ ಅವರ ಮುಖ್ಯ ವೃತ್ತಿಗಳು. ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್ (61,260) (ಆಡಳಿತ ಕೇಂದ್ರ), ಟ್ಯೂಮೆಬ್ (12,338), ಕೇಟ್ ಮಾನ್‍ಷೋಪ್ (10,297), ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ-ಇವು ಪ್ರಮುಖ ಪಟ್ಟಣಗಳು.
ಇತಿಹಾಸ
1486ರಲ್ಲಿ ಬಾರ್ತೊಲೊಮ್ಯು ಡೀಯಷ್ ಈಗ ಲೊಡೆರಿಟ್ಜ್ ರೇವುಪಟ್ಟಣ ಇರುವ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಲುಪಿದ. ಈಗಿನ ನಮೀಬಿಯ ಭೌಗೋಳಿಕ ಪ್ರದೇಶ ಒಂದು ರಾಜಕೀಯ ಘಟಕವಾಗಿ ರೂಪುತಳೆದದ್ದು 19ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯ ಪಾದದಲ್ಲಿ. ನೈಋತ್ಯ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ವಸಾಹತೊಂದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೆಂದು 1884ರಲ್ಲಿ ಜರ್ಮನಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ, ಬ್ರಿಟನ್ ಮತ್ತು ಪೋರ್ಚುಗಲ್‍ಗಳೊಡನೆ ಒಡಂಬಡಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಈಗಿನ ಎಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. ವಾಲೀಸ್ ಬೇ ರೇವುಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈಗಿನ ನಮೀಬಿಯದ ಉಳಿದ ಭಾಗ ಜರ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು. ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ ಪ್ರದೇಶ ಬ್ರಿಟನ್ನಿಗೆ ಸೇರಿತ್ತು (1878). ಇದು 1884ರಲ್ಲಿ ಕೇಪ್ ಕಾಲೊನಿಯ ಭಾಗವಾಯಿತು; 1910ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಒಕ್ಕೂಟವಾದಾಗ ಅದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿತು. ಒಂದನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಸೈನ್ಯ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿತು. 1921ರವರೆಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಸೈನಿಕ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಸಿ ದರ್ಜೆಯ ಪ್ರಾದೇಶಾಧೀನ ಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು (ಮ್ಯಾಂಡೇಟೆಡ್ ಟೆರಿಟೊರಿ) ಆಗಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೂಟ (ಲೀಗ್ ಆಫ್ ನೇಷನ್ಸ್) ಘೋಷಿಸಿ, ಇದರ ಆಡಳಿತವನ್ನು ಕೂಟದ ಪರವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ನಡೆಸತಕ್ಕದ್ದೆಂದು ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. 1946ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಕೂಟ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡಿತು; ಆದರೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನ್ಯಾಸಧಾರಣಕ್ಕೆ (ಟ್ರಸ್ಟೀಷಿಪ್) ಒಪ್ಪಿಸಲು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಇದರ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಒಡೆತನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದೆ; ಇದು ತನ್ನ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವೆಂದೇ ಭಾವಿಸಿ ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಯನ್ನು ಇಲ್ಲಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ರಕ್ಷಣೆಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ಪ್ರದೇಶ ತನಗೆ ಅಗತ್ಯವೆಂಬುದು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ವಾದ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೂ ನಡುವೆ ಉದ್ಭವಿಸಿದ ವ್ಯಾಜ್ಯ ಬಗೆಹರಿದಿಲ್ಲ. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಅದು ಉಲ್ಲಂಘಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆ. ವಿಶ್ವಾಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವರ್ತಿಸುತ್ತ ಬಂದಿದೆಯಲ್ಲದೆ ಮಾನವೀಯ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತುಚ್ಛೀಕರಿಸಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಜನಗಳ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಎಸಗುತ್ತಿದೆ.
1966ರಲ್ಲಿ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಸಭೆ ನಿರ್ಣಯವೊಂದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಪ್ರಾದೇಶಾಧಿಕಾರ ಕೊನೆಗೊಂಡಿದೆಯೆಂದೂ ಈ ಪ್ರದೇಶ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ಅದರ ಮೇಲಣ ಹೊಣೆ ತನ್ನದೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆಂದೂ ಹೇಳಿತು. ಈ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ಕೊಡಲು ಅದು 1967ರಲ್ಲಿ 11 ಮಂದಿಯ ಪರಿಷತ್ತನ್ನು ನೇಮಿಸಿತು. 1968ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ನಮೀಬಿಯ ಎಂಬುದಾಗಿ ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಇದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೆಲ್ಲ ಇದುವರೆಗೆ ವಿಫಲಗೊಂಡಿದೆ. 1964ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸಿದ ಆಯೋಗ ನಮೀಬಿಯದ ಬಣಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಇಲ್ಲಿ 10 ಬಣ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬಹುದೆಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತು. 1968ರಲ್ಲಿ ಒವಾಂಬೊ ಬಣರಾಜ್ಯಕ್ಕೂ ಆ ತರುವಾಯ ಇತರ ಬಣರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತುಗಳು ರಚಿತವಾದುವು. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಬಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಾಯಕನನ್ನು ಬಣಗಳೇ ನೇಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತಿದೆ. 1975ರ ಜನವರಿಯ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಣನಾಯಕ ಫಿಲೆಮಾನ್ ಎಲೆಫಾಸ್ ಎಂಬುವನು ಒವಾಂಬೊಲ್ಯಾಂಡ್‍ನ ಮುಖ್ಯನಾಗಿ ಚುನಾಯಿತನಾದ; ಆದರೆ ಆ ವರ್ಷದ ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅವನು ಕೊಲೆಯಾದ. ನಮೀಬಿಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಸಮಿತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಅದು ಈ ಬಗ್ಗೆ 1972ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ವ್ಯವಹರಿಸಿತು. ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಹಾಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಕುರ್ಟ್‍ವಾಲ್ಡ್‍ಹೈಮ್ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದರು. ಇದರಿಂದ ಯಾವ ಪ್ರಯೋಜನವೂ ಆಗಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದೊಡನೆ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿತು. ಹಾಗೂ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತಾ ಸಮಿತಿ ನೈಋತ್ಯ ಆಫ್ರಿಕದ ಪ್ರಜಾಪಕ್ಷ (ಸೌತ್‍ವೆಸ್ಟ್ ಆಫ್ರಿಕನ್ ಪೀಪಲ್ಸ್ ಆರ್ಗನೈಸೇಷನ್) ನಮೀಬಿಯದ ಜನರನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷವೆಂದು ಅಂಗೀಕರಿಸಿತು. ಆದರೆ ಆ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಬಂಧಿಸಿತು. ಪಕ್ಷ ತನ್ನ ಹೋರಾಟ ಮುಂದುವರಿಸಿದೆ. ಗೆರಿಲಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದೆ.
ಆಡಳಿತ
ಈ ಪ್ರದೇಶ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಮಾವೇಶಗೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇದು ಆ ಗಣರಾಜ್ಯದ ಐದನೆಯ ಪ್ರಾಂತ್ಯವೆಂಬಂತೆ ಅದರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದರ ಆಡಳಿತಾಧಿಕಾರಿಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ನೇಮಿಸುತ್ತದೆ. ಇವನ ನೆರವಿಗೆ ಬಿಳಿಯ ಸದಸ್ಯರಿಂದ ಕೂಡಿದ ವಿಧಾನಸಭೆ ಇರುತ್ತದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಈ ಸಭೆಗೆ ಅಧಿಕಾರವುಂಟು. ಬ್ಯಾಂಟೂ ಜನಗಳ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಮಂತ್ರಿ ಇರುತ್ತಾನೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಬಿಳಿಯರೂ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಮೀಬಿಯದ ರಕ್ಷಣೆಯ ಹೊಣೆ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ್ದೇ. ನ್ಯಾಯಾಡಳಿತ : ನಮೀಬಿಯವನ್ನು 21 ದಂಡಾಧಿಕಾರ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಒವಾಂಬೊಲ್ಯಾಂಡ್, ಓಕವಾಂಗೊ, ಕವೊಕೊಲ್ಯಾಂಡ್ ಇವು ಬುಡಕಟ್ಟು ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು. ದಂಡಾಧಿಕಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಮಾನಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನೈಋತ್ಯ ಆಫ್ರಿಕ ಭಾಗವಾದ ಉಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಅಪೀಲುಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಇಡೀ ನಮೀಬಿಯದ ಮೇಲೆ ಪೂರ್ಣ ನ್ಯಾಯಾಧಿಕಾರವಿದೆ. ಉಚ್ಚನ್ಯಾಯಾಲಯ ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್‍ನಲ್ಲಿದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
1921ರಿಂದ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಳಪಟ್ಟಿದೆ. 1953ರ ಬ್ಯಾಂಟೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಧಿನಿಯಮದ ಪ್ರಕಾರ 1964ರಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ವರ್ಣಭೇದ ನೀತಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿಯೇ ಇಲ್ಲಿಯ ಶಿಕ್ಷಣವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿದೆ. 1973ರ ಸರ್ವೇಕ್ಷಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಕರಿಯ ಜನರ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡ 69 ಮಂದಿ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಸೆಕಂಡರಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಉಚಿತ. ಬಿಳಿಯರಿಗೆ 67 ಸರ್ಕಾರಿ ಮತ್ತು 19 ಖಾಸಗಿ ಶಾಲೆಗಳೂ ಬ್ಯಾಂಟೂ ಮತ್ತು ಇತರ ಕರಿಯ ಜನರಿಗಾಗಿ 543 ಶಾಲೆಗಳೂ ಇವೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ನಮೀಬಿಯದಲ್ಲಿ ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಪ್ರಧಾನವೃತ್ತಿ. ಎರಡನೆಯದು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ. ಮೀನುಗಳನ್ನು ಡಬ್ಬೀಕರಿಸುವ ಕೈಗಾರಿಕೆಯಿದೆ. ಮಾಂಸ, ಹಾಲು, ಬೆಣ್ಣೆ ಇವನ್ನು ಸಹ ಡಬ್ಬಿಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಿ ಇತರ ಕಡೆಗಳಿಗೆ ರಫ್ತು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕುರಿ ಸಾಕುವುದೂ ಒಂದು ಉದ್ಯೋಗ.
ವಜ್ರ, ತಾಮ್ರ, ಸೀಸ ಹಾಗೂ ತವರ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಖನಿಜೋತ್ಪನ್ನಗಳು. ಪ್ರಪಂಚದ ವಜ್ರದ ಗಣಿಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ದೊಡ್ಡದು ಇಲ್ಲಿದೆ. ರೋಸಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ಯುರೇನಿಯಂ ಗಣಿಯಿದೆ. ನಮೀಬಿಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದ ಹಿಡಿತಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾರಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ
ನಮೀಬಿಯದ ರೈಲ್ವೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ರೈಲ್ವೆ ಕಂಪನಿಗೆ ಸೇರಿದವು. ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಿಂದ ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್‍ಗೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದ ಟ್ಯುಮೆಬ್‍ಗೆ ದಕ್ಷಿಣೋತ್ತರವಾಗಿ ಹರಿದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲುಮಾರ್ಗದಿಂದ ಪೂರ್ವ-ಪಶ್ಚಿಮವಾಗಿ ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ ಮತ್ತು ಲೂಡೆರಿಟ್ಜ್ ರೇವುಗಳಿಗೂ ಗೋಬಾಬಿಸ್‍ಗೂ ಕವಲುಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ. ನಮೀಬಿಯದಲ್ಲಿ 54,400 ಕಿಮೀ. ರಸ್ತೆಗಳಿವೆ. 33,600 ಕಿಮೀ. ರಸ್ತೆಗಳು ನಮೀಬಿಯದ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಉಳಿದ ರಸ್ತೆಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಗಣರಾಜ್ಯದ ನೇರ ಆಡಳಿತಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟಿವೆ. ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ ಮತ್ತು ಲೂಡೆರಿಟ್ಜ್ ಇವು ಮುಖ್ಯ ರೇವುಗಳು. ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ ಆಳ ಬಂದರು. ಅಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಹಡಗುಗಳು ನಿಲ್ಲಬಹುದು.
ಕೇಪ್‍ಟೌನ್, ವಾಲ್ವಿಸ್ ಬೇ, ಅಲೆಗ್ಜಾಂಡ್ರಾ ಬೇ, ಲೂಡೆರಿಟ್ಜ್ ಮತ್ತು ವಿಂಟ್‍ಹುಕ್ ಪಟ್ಟಣಗಳ ನಡುವೆ ವಿಮಾನ ಸಂಚಾರವುಂಟು. ಇಟೋ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಪಾರ್ಕ್ ಎಂಬುದು ಅರಣ್ಯ ಮೃಗಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿರುವ ಭಾರಿ ಅರಣ್ಯ. ಇಲ್ಲಿಗೆ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಹೋಗಿಬರಲು ವಿಮಾನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇದೆ. ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 2,50,000 ಮಂದಿ ಪ್ರವಾಸಿಗಳು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಭೇಟಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಆಫ್ರಿಕ ಖಂಡದ ದೇಶಗಳು
ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್‌
ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ (മോഹന്‍ലാല്‍) ಎಂಬ ಏಕ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ವಿಶ್ವನಾಥನ್ ನಾಯರ್ (೧೯೬೦ರ ಮೇ ೨೧ರಂದು ಜನಿಸಿದರು) ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮಲಯಾಳಂ ಸಿನಿಮಾ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ನಾಲ್ಕು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು - ಎರಡು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು, ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಜ್ಯೂರಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ (ನಿರ್ಮಾಪಕರಾಗಿ) ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಕೇರಳದ ಯಾವುದೇ ನಟರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಅಂದರೆ ಆರು ಬಾರಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ ತಮ್ಮದಾಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗಕ್ಕೆ ಅವರು ನೀಡಿದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕೊಡುಗೆಗಾಗಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಮೋಹನ್‌ಲಾಲ್‌ ಅವರಿಗೆ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ೨೦೦೯ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸೈನ್ಯ(ಟೆರಿಟೋರಿಯಲ್ ಆರ್ಮಿ)ದಿಂದ ಲೆಫ್ಟೆನಂಟ್ ಕರ್ನಲ್‌ ಎಂಬ ಗೌರವ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಿನಿಮಾ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ನಟನು ಗೌರವ ಸೈನ್ಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದರ ಮೊದಲ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿತ್ತು. ೨೦೧೦ ರಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಅವರಿಗೆ ಗೌರವ ಡಾಕ್ಟರೇಟ್ ಅನ್ನು ನೀಡಿ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿತು.
ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ
ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ರಾಯಭಾರಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ:
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೋಹನ್ ಲಾಲ್ ವರ್ಗ:೧೯೬೦ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಹಿಂದೂಗಳು ವರ್ಗ:ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯದ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವವರು ವರ್ಗ:ಮಲಯಾಳಿ ನಟರು ವರ್ಗ:ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ತಿರುವನಂತಪುರಮ್‌‌ನವರು ವರ್ಗ:ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತರು ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ನಟರು
ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ
right|thumb|300px|Aquaculture installations in southern Chile|alt=ಕಡಲತೀರದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿರುವ ಕಟ್ಟಡಗಳೊಂದಿಗಿನ ಕಡಲತೀರರೇಖೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ ಮತ್ತು ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಡುಬೆಳೆದ ಪರ್ವತಪಾರ್ಶ್ವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ಎಂಬುದು ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನು, ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು, ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳಂಥ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಹಾಗೂ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಜೀವಿಗಳು ಮತ್ತು ಜಲವಾಸಿ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಾಕುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಜಲದಲ್ಲಿನ ಕೃಷಿ ಎಂದೂ ಹೆಸರಾಗಿರುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ನಿಯಂತ್ರಿತ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಜಲವಾಸಿ ಜೀವಿಗಳ ಸಾಕುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ, ಮತ್ತು ಇದನ್ನು ಸಾಕಿರದ ಮೀನಿನ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಾದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಮಾನವರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳ ಪೈಕಿ ಒಂದರ್ಧವನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರ ಪರಿಸರಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಪಾಠಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಚಿ ಕೃಷಿ (ಕಡಲುಚೇಣಿ/ಕಡಲಕಳೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪಾಚಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆ), ಮೀನಿನ ಸಾಕಣೆ, ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆ, ಸಿಂಪಿ ಸಾಕುವಿಕೆ, ಕೃಷಿಮಾಡಿದ ಮುತ್ತುಗಳ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಮೀನುಗಳ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾರುವಿಕೆ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್‌ ಎಂಬುದೂ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ಮೀನಿನ ಸಾಕಣೆ ಹಾಗೂ ಸಸ್ಯ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb|left|Workers harvest catfish from the Delta Pride Catfish farms in Mississippi|alt=ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುವ, ಬಟ್ಟಲಿನಾಕಾರದ ಬಲೆಯ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ. ಸುಮಾರು [4]ನಷ್ಟು ವ್ಯಾಸವನ್ನು ಇದು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಸರಿಸಮಾನವಾಗಿ ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಮೀನನ್ನು ತುಂಬಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ರೇನಿನ ಕಂಬಗಳಿಂದ ತೂಗುಬಿಡಲಾಗಿದ್ದು, ನೀರಿನಲ್ಲಿರುವ ಬೃಹತ್ತಾದ ವರ್ತುಲದಾಕಾರದ ರಚನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸುತ್ತಲೂ 4 ಕೆಲಸಗಾರರಿದ್ದಾರೆ.
ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಿಕ ಗುಂಡಿತ್‌ಜ್ಮಾರಾ ಜನರು 6000 BCಯಷ್ಟು ಮುಂಚೆಯೇ ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ ಬೆಳೆಸಿರಬಹುದೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡಾಹ್‌ ಸರೋವರದ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿನ ಸುಮಾರು ...100 km2ರಷ್ಟು ಅಗ್ನಿಪರ್ವತದಿಂದ ಆದ ಪ್ರವಾಹದ ಬಯಲುಗಳನ್ನು ಕಾಲುವೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿ ಅವರು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಾವುಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಅವರು ಹೆಣೆದ ಬಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದರು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ, ಮತ್ತು ಹಾವುಮೀನುಗಳ ಆ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಹೊಗೆಹಿಡಿಸಿ ಅವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಅವರಿಗೆ ವರ್ಷಾದ್ಯಂತ ಆಧಾರವಾಗಿರುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬುದಕ್ಕೂ ಸಹ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಸುಮಾರು 2500 BCಯಷ್ಟು ಹಿಂದೆಯೇ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ನದಿಯ ಪ್ರವಾಹಗಳ ನಂತರ ಜಲಭಾಗವು ಇಳಿದುಹೋದಾಗ, ಕೆಲವೊಂದು ಮೀನುಗಳು, ಅದರಲ್ಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕಾರ್ಪ್‌ ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನುಗಳು ಸರೋವರಗಳಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು. ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾರರು ಚಿಕ್ಕ ಕೊಡತಿ ಹುಳುಗಳು ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆಹುಳು ಹಿಕ್ಕೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ತಮ್ಮ ಹಿಂಡನ್ನು ಪೋಷಿಸಿ, ನಂತರ ಅವನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತಿದ್ದರು. ಪುಣ್ಯವಶಾತ್ತಾಗಿ ಆದ ಕಾರ್ಪ್‌ ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನಿನ ಒಂದು ಜೀನ್‌‌‌‌ನ ಹಠಾತ್‌ ಬದಲಾವಣೆಯು (ನವವಿಕೃತಿಯು) ಟ್ಯಾಂಗ್‌ ರಾಜವಂಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹೊನ್ನಮೀನಿನ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬಿದಿರಿನ ಬೊಂಬುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಬೀಜಕಗಳಿಗಾಗಿ ಭದ್ರವಾದ ಹಿಡಿತದ ಮೇಲ್ಮೈಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಬಲೆಗಳು ಹಾಗೂ ಸಿಂಪಿ ಚಿಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜಪಾನ್‌‌ ದೇಶದ ಕೃಷಿಕರು ಕಡಲಕಳೆಯನ್ನು ಕೃಷಿಮಾಡಿದರು.
ರೋಮನ್ನರು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಕಿದರು.
ಮಧ್ಯ ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಬಹಳ ಹಿಂದಿನ ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್‌ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳ ನಿವಾಸಗಳು ರೋಮನ್‌ ಶೈಲಿಯ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಸಮುದ್ರತೀರಗಳು ಹಾಗೂ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳಿಂದ ದೂರವಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಮೀನುಗಳು ದುರ್ಲಭ/ದುಬಾರಿಯಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಯುಗಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಹರಡಿತು. 19ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರಿಂದಾಗಿ, ಒಳನಾಡಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಸಹ ಮೀನುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗತೊಡಗಿದವು. ಇದು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಿತು.
ಹವಾಯಿಯ ಜನರು ಸಾಗರದ ಸಮೀಪದ ಮೀನಿನ ಕೊಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು (ನೋಡಿ: ಹವಾಯಿಯ ಜನರ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ). ಅಲೆಕೊಕೊ ಎಂಬಲ್ಲಿರುವ ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ 1,000 ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಹಿಂದಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಒಂದು ಮೀನು ಕೊಳವು, ಒಂದು ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಐತಿಹ್ಯವು ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಪುರಾಣದ ಮೆನೆಹ್ಯೂನ್‌ ಕುಬ್ಜ ಜನರಿಂದ ಇದು ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
1859ರಲ್ಲಿ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ವೆಸ್ಟ್‌‌ ಬ್ಲೂಮ್‌ಫೀಲ್ಡ್‌‌‌ನ ಸ್ಟೀಫನ್‌ ಐನ್ಸ್‌ವರ್ತ್‌ ಎಂಬಾತ ತೊರೆಯ ಟ್ರೌಟ್‌ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಶುರುಮಾಡಿದ. 1864ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸೇಥ್‌ ಗ್ರೀನ್‌ ಎಂಬಾತ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌‌ನ ರೋಚೆಸ್ಟರ್‌‌‌‌ಗೆ ಸಮೀಪದ ಕ್ಯಾಲೆಡೋನಿಯಾ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ಸ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಮೀನು ಮರಿಮಾಡುವಿಕೆಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ. 1866ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಮ್ಯಾಸಚೂಸೆಟ್ಸ್‌‌ನ ಕಾನ್‌ಕಾರ್ಡ್‌‌‌ನ ಡಾ. W. W. ಫ್ಲೆಚರ್‌‌ ಎಂಬಾತನ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ, ಕೆನಡಾ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು ಈ ಎರಡೂ ಕಡೆಯಲ್ಲೂ ಕೃತಕ ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದ್ದವು. 1889ರಲ್ಲಿ ಕೆನಡಾದ ನ್ಯೂಫೌಂಡ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಡೋ ದ್ವೀಪದ ಮೀನಿನ ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರವು ಪ್ರಾರಂಭಗೊಂಡಾಗ, ಅದು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ಮುಂದುವರಿದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿತ್ತು.
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಜನರು ಕಾಡುಜಾತಿಯ ಕಡಲುಚೇಣಿಯನ್ನು ಸಾಕಿದರು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 1900ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು, ನಂತರ ಇದಕ್ಕೆ ಯುದ್ಧ ಸಮಯದ ಒಂದು ಸಂಪನ್ಮೂಲವೆಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿದರು.
thumb|Tilapia, a commonly farmed fish due to its adaptability|alt=ಒಂದು ಲಂಬವಾದ ದಾರ ಅಥವಾ ಕಡ್ಡಿಯ ಮೇಲೆ ತೂಗುಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಐದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ತೊಟ್ಟಿಕ್ಕುತ್ತಿರುವ ಮೀನಿನ ಛಾಯಾಚಿತ್ರ
21ನೇ ಶತಮಾನಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಿತಿ
2007ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದ್ದಂತೆ, ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 430ರಷ್ಟು (97%) ಜಾತಿಗಳನ್ನು 20ನೇ ಶತಮಾನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಇದರ ಪೈಕಿ ಸುಮಾರು 106 ಜಾತಿಗಳು 2007ರ ವರೆಗಿನ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಬಂದವು. ಕೃಷಿಯ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯ ಅರಿವಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಕುತೂಹಲಕರವಾಗಿರುವ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ತಿಳಿದಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.17%ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.13%ನಷ್ಟಿರುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಇಂದಿನವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ನೆಲದ ಸಸ್ಯ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಕೇವಲ 0.08%ನಷ್ಟು ಹಾಗೂ ತಿಳಿದಿರುವ ನೆಲದ ಪ್ರಾಣಿ ಜಾತಿಗಳ ಪೈಕಿ 0.0002%ನಷ್ಟು ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ, ಒಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಯು ಸುಮಾರು ಒಂದು ದಶಕದಷ್ಟು ಸುದೀರ್ಘವಾದ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಜಲವಾಸಿ ಜಾತಿಗಳ ಒಗ್ಗಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಇದು ಮಾನವರಿಗೆ ಅಲ್ಪಪ್ರಮಾಣದ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ನೆಲದ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗಿಸುವುದು ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮಾನವರ ಜೀವಕ್ಕೆ ಎರವಾಗಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು. ಸಿಡುಬು ಮತ್ತು ಗಂಟಲಮಾರಿಯಂಥ ಕಾಯಿಲೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾನವರ ಕಾಯಿಲೆಗಳು, ಬಹುಪಾಲು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಂತೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ ಮಾನವರಿಗೆ ಹಬ್ಬುತ್ತವೆ. ಹೋಲಿಸಬಹುದಾದ ವಿಷಮತೆಯೊಂದಿಗಿನ ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ರೋಗಕಾರಕಗಳು ಸಮುದ್ರ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಇನ್ನೂ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಲ್ಲ.
ಸಾಕಿರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯ ನಿಶ್ಚಲತೆ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಮುದ್ರ ಜಾತಿಗಳ ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆಯು ಉನ್ನತ ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರೋಟೀನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಇತರ ಸಮುದ್ರ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಪಳಗಿಸಿ ಒಗ್ಗಿಸುವಲ್ಲಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡಿವೆ.
ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪ್ರಮಾಣ
2004ರಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ...140500000 tರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದರ ಪೈಕಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಕೊಡುಗೆಯು ...45500000 tರಷ್ಟಿತ್ತು ಅಥವಾ ಸುಮಾರು 32%ನಷ್ಟಿತ್ತು. ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಪ್ರಮಾಣವು ನಿರಂತರವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಕಳೆದ ಮೂವತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸುಮಾರು 8 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಸರಾಸರಿಯನ್ನು ಅದು ತೋರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆಗೆ, ಸಾಕಿರದ ಮೀನುಗಳ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿದ್ದರ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಳೆದ ದಶಕಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಕುಸಿದಿದೆ.
thumb|right|ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಪ್‌ಗಳು ಪ್ರಬಲವಾದ ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ
ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಚೀನಾದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಚೈನೀಸ್‌ ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌ ಸಂಸ್ಥೆಯು ವರದಿ ಮಾಡಿರುವ ಪ್ರಕಾರ, 1980 ಮತ್ತು 1997ರ ನಡುವೆ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಹಿಡಿಯುವಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಗಳು 16.7 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ವಾರ್ಷಿಕ ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮೂಲಕ, ...1900000 tರಿಂದ ಸುಮಾರು ...23000000 tರವರೆಗೆ ನೆಗೆದವು. 2005ರಲ್ಲಿ, ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಪೈಕಿ ಚೀನಾದ ಕೊಡುಗೆಯು 70%ನಷ್ಟಿತ್ತು. ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ U.S.ನಲ್ಲಿನ ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆನಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
thumb|right|ಹಾಂಗ್‌ಕಾಂಗ್‌‌ನ ಹೈ ಐಲೆಂಡ್‌ ಆಚೆಗಿನ ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ
U.S.ನ ಎಲ್ಲಾ ಇಂಚಾಕ ಬಳಕೆಯ ಪೈಕಿ ಸರಿಸುಮಾರು 90%ನಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ಚಿಲಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚಿಲಿಯ ಅತಿವೇಗವಾಗಿ-ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ನಗರವಾದ ಪುಯೆರ್ಟೊ ಮಾಂಟ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ರಫ್ತು ವಿಷಯವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಮಿತಿಮೀರಿದ ವರದಿ ಮಾಡುವಿಕೆ
ವರದಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಚೀನಾ ದೇಶವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮೇಲುಗೈ ಹೊಂದಿದೆ. ಜಗತ್ತಿನ ಉಳಿದ ದೇಶಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಿದರೆ ಆಗುವ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ದುಪ್ಪಟ್ಟಿನಷ್ಟಿರುವ ಒಂದು ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಅದು ವರದಿಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳ ನಿಖರತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದಾಂಶಗಳೂ ಇವೆ.
2001ರಲ್ಲಿ, ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರೆಗ್‌ ವಾಟ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಡೇನಿಯೆಲ್‌ ಪಾಲಿ ಎಂಬ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ನೇಚರ್‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕಕ್ಕೆ ಬರೆದ ಪತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಾ, 1990ರ ದಶಕದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಕಿರದ ಮೀನುಗಳ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ಹಿಡಿದ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಚೀನಾ ದೇಶವು ಮಿತಿಮೀರಿ ವರದಿಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾ, 1988ರಿಂದೀಚೆಗೆ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟ ಮೀನುಗಳ ಪ್ರಮಾಣವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 300,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕಾಣಿಸುವಂತೆ ಚೀನಾ ದೇಶವು ವರದಿ ಮಾಡಿದ್ದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ 350,000 ಟನ್ನುಗಳಷ್ಟು ಕುಸಿಯುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ವಾಟ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಲಿ ಸೂಚಿಸಿದ ಅನುಸಾರ, ಇದು ಚೀನಾದ ಕಾರ್ಯನೀತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಯಶಃ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ದೇಶದ ಅಸ್ತಿತ್ವಗಳಿಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಕೆಲಸ ವಹಿಸಲಾಗಿರುವುದು ಅಲ್ಲಿನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತೀರಾ ಇತ್ತೀಚಿನವರೆಗೆ, ಚೀನಾದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಬಡತಿಯು ಅವರದೇ ಸ್ವಂತದ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹೆಚ್ಚಳಗಳ ಮೇಲೆ ಆಧರಿಸಿತ್ತು.
ಈ ವಾದವನ್ನು ಚೀನಾವು ಅಲ್ಲಗಳೆಯುತ್ತದೆ. ಕ್ಷಿನ್‌ಹುವಾ ನ್ಯೂಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿ ಎಂಬ ಅಧಿಕೃತ ಸಂಸ್ಥೆಯು, ಕೃಷಿ ಖಾತೆಯ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ವಿಭಾಗದ ಮಹಾ ನಿರ್ದೇಶಕನಾದ ಯಾಂಗ್‌ ಜಿಯಾನ್ ಎಂಬಾತ ನು ಚೀನಾದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳು "ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ಸರಿ"ಯಾಗಿದ್ದವು ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚೀನಾದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶದ ಹುಟ್ಟುವಳಿಗಳ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದಷ್ಟು ವಿವಾದಾಂಶಗಳಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ FAO ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ, ಹಾಗೂ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ದತ್ತಾಂಶವೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಚೀನಾದಿಂದ ಬಂದಿರುವ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಉಳಿದ ಭಾಗಗಳ ದತ್ತಾಂಶದಿಂದ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ
ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆ ಎಂಬುದು ಸಮುದ್ರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿನ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೀರಪ್ರದೇಶದ ರಕ್ಷಿತ ಜಲಭಾಗದಲ್ಲಿನ, ಸಮುದ್ರ ಜೀವಿಗಳ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪದವಾಗಿದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಸಮುದ್ರ ಮೀನಿನ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಸಮುದ್ರಜೀವಿ ಸಾಕಣೆಯ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು (ಇಂಚಾಕಗಳಂಥವು), ಮೃದ್ವಂಗಿಗಳು (ಸಿಂಪಿಗಳ ರೀತಿಯವು) ಹಾಗೂ ಕಡಲಕಳೆಯ ಸಾಕುವಿಕೆಗೂ ಇದು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನ
ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಮಲ್ಟಿ-ಟ್ರೋಫಿಕ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ (IMTA) ಎಂಬುದು ಒಂದು ಪರಿಪಾಠವಾಗಿದ್ದು, ಇದರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಉಪ-ಉತ್ಪನ್ನಗಳು (ತ್ಯಾಜ್ಯಗಳು) ಮತ್ತೊಂದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಳಸೇರಿಸಲ್ಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳಾಗುವಲ್ಲಿ (ರಸಗೊಬ್ಬರಗಳು, ಆಹಾರ) ಮರುಬಳಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಪರಿಸರೀಯ ಸಮರ್ಥನೀಯತೆ (ಜೈವಿಕ ಉಪಶಮನ), ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆ (ಉತ್ಪನ್ನ ವೈವಿಧ್ಯೀಕರಣ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯದ ತಗ್ಗಿಸುವಿಕೆ) ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹತೆಗೆ (ಉತ್ತಮವಾದ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪರಿಪಾಠಗಳು) ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಮತೋಲಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಉಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮೀನು, ಇಂಚಾಕ) ಅಜೈವಿಕ ಸಾರದಂಥ ವಸ್ತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕಡಲಕಳೆ) ಮತ್ತು ಜೈವಿಕ ಸಾರದಂಥ ವಸ್ತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಪ್ಪುಮೀನು) ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
"ಬಹು-ಪೌಷ್ಟಿಕ" ಎಂಬ ಪದವು ಅದೇ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಭಿನ್ನ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಥವಾ ಪೋಷಣೆಯ ಮಟ್ಟಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜಾತಿಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸುವಿಕೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇದು ತುಂಬಾ ಪ್ರಾಚೀನವಾಗಿರುವ ಜಲವಾಸಿ ಬಹುಕೃಷಿಯ ಪರಿಪಾಠದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ವೈಲಕ್ಷಣ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸರಳವಾಗಿ ಅದೇ ಪೌಷ್ಟಿಕ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ವಿಭಿನ್ನ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳ ಒಂದು ಸಹ-ಕೃಷಿಯಾಗಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆ. ಈ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಸಹಕ್ರಿಯೆಯ ಪ್ರಯೋಜನಗಳೊಂದಿಗಿನ ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಜೀವಿವಿಜ್ಞಾನದ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಈ ಜೀವಿಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಅದು ಸಂಭವನೀಯವಾಗಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಗಮನಾರ್ಹ ವರ್ಗಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, ಒಂದೇ ಕೊಳದಲ್ಲಿನ ವ್ಯಾಪಕ ಕೃಷಿಗಳಾಗಿ (ಕಡಿಮೆ ತೀವ್ರತೆ, ಕಡಿಮೆ ನಿರ್ವಹಣೆ) ಹಲವಾರು ನೆಲೆಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಜಾತಿಗಳ ಒಂದು ಮಹತ್ತರ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೆಲವೊಂದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಬಹುಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಸಂಯೋಜಿಸಬಹುದು. IMTAಯಲ್ಲಿ "ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ" ಎಂಬುದು, ನೀರಿನ ಮೂಲಕದ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯ ಹಾಗೂ ಶಕ್ತಿಯ ವರ್ಗಾವಣೆಯಿಂದ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಪರಸ್ಪರರ ಸಾಮೀಪ್ಯದಲ್ಲಿರುವ, ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾದ ಬೆಳೆಸುವಿಕೆಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಆದರ್ಶಪ್ರಾಯವಾಗಿ, IMTA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಂದರಲ್ಲಿನ ಜೀವಿವಿಜ್ಞಾನದ ಹಾಗೂ ರಾಸಾಯನಿಕ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿರುವುದು ಅಗತ್ಯ. ವಿಭಿನ್ನ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ವಿಭಿನ್ನ ಜಾತಿಗಳ ಸೂಕ್ತ ಆಯ್ಕೆ ಹಾಗೂ ಪ್ರಮಾಣಗಳ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಹ-ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ವಿಶಿಷ್ಟವೆನಿಸುವಂತೆ ಕೇವಲ ಜೈವಿಕ ಸೋಸುಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ; ಅವು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೊಯ್ಲುಮಾಡಬಹುದಾದ ಬೆಳೆಗಳಾಗಿವೆ. ಸಹ-ಸಂಗೋಪನ ಕೃಷಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಹಾಗೂ ಸುಧಾರಿತ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಇರುವ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಒಂದು ಕಾರ್ಯನಿರತ IMTA ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಮಹತ್ತರವಾದ ಒಟ್ಟು ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು; ಒಂದು ವೇಳೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ಒಂದು ಅಲ್ಪ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವಾಗಲೂ ಇದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
"ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ನೀರಿನ ವರ್ಗಾವಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಡೆಯುವ ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಗಳ ಸಂಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಎಲ್ಲಾ ಆಶಯಗಳು ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, "IMTA" ಹಾಗೂ "ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ" ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು ಕೇವಲ ತಮ್ಮ ವರ್ಣನಾತ್ಮಕತೆಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಯವಾಗುತ್ತವೆ. ಆಕ್ವಾಪೋನಿಕ್ಸ್‌, ಫ್ರಾಕ್ಷನೇಟೆಡ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌‌ (ವಿಭಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ), IAAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಅಗ್ರಿಕಲ್ಚರ್‌-ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೃಷಿ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು), IPUAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಪೆರಿ-ಅರ್ಬನ್‌ ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಗರವನ್ನಾವರಿಸಿದ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು), ಮತ್ತು IFAS-ಇಂಟಿಗ್ರೇಟೆಡ್‌ ಫಿಶರೀಸ್‌-ಆಕ್ವಾಕಲ್ಚರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ (ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ-ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು) ಇವೆಲ್ಲವೂ IMTA ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯ ಇತರ ರೂಪಾಂತರಗಳಾಗಿವೆ.
ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನು
ಈಜುರೆಕ್ಕೆ ಮೀನಿನ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಸ್ವರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೆರೆಗಳು, ಕೊಳಗಳು, ಅಥವಾ ಸಾಗರದ ಆವರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಳ್ಲುತ್ತದೆ. ವಿಹಾರದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಥವಾ ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಸಂಖ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗಿರಲು ಎಳೆಯ ಹರೆಯದ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಕಾಡುಮೇಡುಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುವ ಒಂದು ಸೌಲಭ್ಯವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಂದು ಮೀನು ಮೊಟ್ಟೆ ಮರಿಮಾಡುವ ಕೇಂದ್ರ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನು ಸಾಕಣೆ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಂದ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌, ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣಿನ ಟೂನಾ, ಕಾರ್ಪ್‌ ಸಿಹಿನೀರು ಮೀನು, ಟಿಲಾಪಿಯಾ, ಬೆಕ್ಕುಮೀನು ಹಾಗೂ ಕಾಡ್‌ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ.
ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್‌ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಕಿರಿಯ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಟೂನಾಗಳನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಲೆಯನ್ನುಪಯೋಗಿಸಿ ಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಕಡಲತೀರದೆಡೆಗೆ ನಿಧಾನವಾಗಿ ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವನ್ನು ಕಡಲತೀರದಾಚೆಯ ದೊಡ್ಡಿಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. 2009ರಲ್ಲಿ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧಕರು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ನೆಲಾವೃತ ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಟೂನಾಗಳನ್ನು (ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗದ ನೀಲಿ ಈಜುರೆಕ್ಕೆಯ ಮೀನು) ಬೆಳೆಯಿಸಲು ಪುಸಲಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.
ಚಿಪ್ಪುಮೀನು
thumb|right|ಕಡಲ್ಗಿವಿಯ ಸಾಕಣೆಕೇಂದ್ರ
ಕಡಲ್ಗಿವಿಯ ಸಾಕುವಿಕೆಯು ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಚೀನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 1950ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯ ಹಾಗೂ 1960ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶುರುವಾಯಿತು. 1990ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಿಂದೀಚೆಗೆ, ಈ ಉದ್ಯಮವು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ಅತಿಯಾದ-ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅತಿಕ್ರಮಿಸುವಿಕೆಗಳು ಸಾಕಿರದ ಮೀನುಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸಿವೆಯೆಂದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಕಡಲ್ಗಿವಿ ಮಾಂಸದ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಸಾಕಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಡಲ್ಗಿವಿಯು ಈಗ ಪೂರೈಸುತ್ತಿದೆ.
ಕಠಿಣಚರ್ಮಿಗಳು
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿನ ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯು 1970ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು, ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿಂದೀಚೆಗೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯಿತು. 2003ರಲ್ಲಿ ಜಾಗತಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು ...1600000 tಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದರ ಮೂಲಕ, ಸುಮಾರು 9,000 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು U.S. ಡಾಲರುಗಳ ಒಂದು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅದು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿತು. ಬೆಳೆಸಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಚಾಕದ ಪೈಕಿ 75%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಚೀನಾ ಹಾಗೂ ಥೈಲೆಂಡ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಇತರ 25%ನಷ್ಟು ಭಾಗವು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರೆಜಿಲ್‌ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕನಾಗಿದೆ. ಥೈಲೆಂಡ್‌ ಅತಿದೊಡ್ಡ ರಫ್ತುದಾರನಾಗಿದೆ.
ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ, ಸಣ್ಣ-ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವರೂಪದಿಂದ ಒಂದು ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮವಾಗಿ ಬದಲಾವಣೆಗೊಂಡಿದೆ.
ಪ್ರತಿ ಏಕಮಾನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಹಿಂದೆಂದೂ ಇಲ್ಲದ ಅತೀವ ದಟ್ಟಣೆಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಗಳು ಕಾರಣವಾಗಿವೆ, ಹಾಗೂ ಸಾಕಿದ ತಳಿಯು ವಿಶ್ವವ್ಯಾಪಿಯಾಗಿ ಸಾಗಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ವಸ್ತುತಃ ಎಲ್ಲಾ ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಇಂಚಾಕಗಳು ಪೆನೇಯೀಡ್‌‌‌‌‌‌ಗಳಾಗಿವೆ (ಅಂದರೆ, ಪೆನೇಯೀಡೇ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಇಂಚಾಕಗಳಾಗಿವೆ), ಮತ್ತು ಇಂಚಾಕದ ಕೇವಲ ಎರಡು ಜಾತಿಗಳು— ಅಂದರೆ ಪೆನೇಯಸ್‌ ವನ್ನಾಮೀ  (ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಬಿಳಿ ಇಂಚಾಕ) ಹಾಗೂ ಪೆನೇಯಸ್‌ ಮೊನೊಡಾನ್‌  (ದೈತ್ಯ ಹುಲಿ ಸೀಗಡಿ)- ಸಾಕಲ್ಪಟ್ಟ ಉಳಿದೆಲ್ಲಾ ಇಂಚಾಕಗಳ ಪೈಕಿ ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ 80%ನಷ್ಟು ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಈ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸ್ವರೂಪದ ಎಕಫಸಲಿನ ಕೃಷಿಗಳು ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಲಭವಾಗಿ ಈಡಾಗುತ್ತವೆ; ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸಮಗ್ರ ವಲಯಗಳಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಇಂಚಾಕಗಳ ಒಟ್ಟುಸಂಖ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತರಷ್ಟರ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಂಚಾಕಗಳು ಸಾಯುತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಇರುವ ಪರಿಸರ ವಿಜ್ಞಾನದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು, ಮರುಕಳಿಸಿದ ಕಾಯಿಲೆಯ ಏಕಾಏಕಿ ಆರಂಭಗಳು, ಮತ್ತು ಒತ್ತಡವಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೇ 0}NGOಗಳು ಮತ್ತು ಬಳಕೆದಾರ ದೇಶಗಳಿಂದ ಬರುವ ಟೀಕೆಯು 1990ರ ದಶಕದ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬಲವಾಗಿರುವ ಕಟ್ಟುಪಾಡುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದವು. 1999ರಲ್ಲಿ, ಹೆಚ್ಚು ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಸಾಕುವಿಕೆಯ ಪರಿಪಾಠಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವ ಹಾಗೂ ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಕಡೆಗೆ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೊಂದಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಉದ್ಯಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು, ಹಾಗೂ ಪರಿಸರೀಯ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದವು.
ಅನೇಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿ ಸಾಕಣೆಯು ಸಮುದ್ರದ ಇಂಚಾಕ ಸಾಕಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮುಖ್ಯ ಜಾತಿಗಳ (ದೈತ್ಯ ನದಿ ಸೀಗಡಿಯಾಗಿರುವ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಬ್ರಾಕಿಯಂ ರೋಸೆನ್‌ಬರ್ಗಿಲ್‌ ) ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಜೀವನಚಕ್ರದಿಂದ ಅನನ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಸಿಹಿನೀರಿನ ಸೀಗಡಿಗಳ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪಾದನೆಯು (ಏಡಿಮೀನು (ಮತ್ತು ಏಡಿಗಳನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ) 2003ರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ...280000 tನಷ್ಟಿತ್ತು; ಇದರ ಪೈಕಿ ಚೀನಾ ದೇಶವು ...180000 tನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದಿಸಿದರೆ, ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಥೈಲೆಂಡ್‌ ದೇಶಗಳು ತಲಾ ...35000 tನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಿದವು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಚೀನಾ ದೇಶವು ಸುಮಾರು ...370000 tನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಚೀನಾದ ನದಿ ಏಡಿಯನ್ನು (ಎರಿಯೋಚೆಯಿರ್‌‌ ಸಿನೆನ್ಸಿಸ್‌ ) ಉತ್ಪಾದಿಸಿತು.
ಕಂಟಕಚರ್ಮಿಗಳು
ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾದ ಕಂಟಕಚರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಡಲಚಿಳ್ಳೆಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಚೀನಾದಲ್ಲಿ, ಸಮುದ್ರ ಸೌತೆಗಳನ್ನು ಕೃತಕ ಕೊಳಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೊಳಗಳು ...1000 acreನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಿರುತ್ತವೆ.
ಪಾಚಿಗಳು
ತೇಲುಸಸ್ಯ, ಸೂಕ್ಷ್ಮಸಸ್ಯಗಳು, ಅಥವಾ ಪ್ಲವಕದ ಪಾಚಿಗಳು ಎಂದೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಪಾಚಿಗಳು ಕೃಷಿಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಪಾಚಿಗಳ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಕಡಲಕಳೆ ಎಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಚಿತವಾಗಿರುವ ಬೃಹತ್‌‌ಪಾಚಿಗಳು ಅನೇಕ ವಾಣಿಜ್ಯ ಹಾಗೂ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಉಪಯೋಗಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆಯಾದರೂ, ಅವುಗಳ ಗಾತ್ರ ಹಾಗೂ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಅವನ್ನು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕೃಷಿಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಬಹುತೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿರುವ ಕಾಡುಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿವಾದಾಂಶಗಳು
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಬಳಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ, ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಪರಿಸರೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಳವಳಗಳಲ್ಲಿ, ತ್ಯಾಜ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವ-ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಕೃಷಿಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ಸಾಕಿರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ನಡುವಿನ ಪೈಪೋಟಿ, ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮಾಡಬಹುದಾದ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸಲು ಇತರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಇವೇ ಮೊದಲಾದವು ಸೇರಿವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, 1990ರ ದಶಕ & 2000ರ ದಶಕದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಸಂಶೋಧನೆ ಹಾಗೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ವರೂಪದ ಪೋಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಸುಧಾರಣೆಗಳು ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಬಹಳಷ್ಟನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡಿವೆ.
ಮೀನು ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಸಾವಯವ ಸ್ವರೂಪದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಜಲವಾಸಿ ಆಹಾರ ಜಾಲಗಳ ಎಲ್ಲಾ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವಾಗಿರುವ ಪೌಷ್ಟಿಕ ದ್ರವ್ಯಗಳಿಂದ ಅದು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಮೀನಿನ ತ್ಯಾಜ್ಯ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿನ ಸಾಂದ್ರತೆಗಳನ್ನು ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆಯು ಅನೇಕವೇಳೆ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ಸಾಗರ ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಗೊಂಡು, ತಳಭಾಗದಲ್ಲಿ-ವಾಸಿಸುವ ಜೀವರಾಶಿಗೆ ಹಾನಿಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಇಲ್ಲವೇ ಅವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನೀರಿನ ಸ್ತಂಭದಲ್ಲಿನ ಕರಗಿದ-ಆಮ್ಲಜನಕ ಮಟ್ಟಗಳನ್ನೂ ಸಹ ತ್ಯಾಜ್ಯವು ತಗ್ಗಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಇದು ಸಾಕಿರದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಮೇಲೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರುತ್ತದೆ.
ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬೇಸಾಯಗಾರರು ಅನೇಕವೇಳೆ ತಮ್ಮ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಜೀವಕಗಳ ಪೂರೈಕೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾನುವಾರುಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಗುವಂತೆಯೇ ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾದ ನಿರೋಧಕತೆಯ ವಿಕಸನದ ವೇಗವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಲ್ಲದಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಮೀನಿನ ಎಣ್ಣೆಗಳು
ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಕಾಳಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಸಾಕಣೆ-ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಿದ ಟಿಲಾಪಿಯಾದ ಪೋಷಣೆಯ ಮೌಲ್ಯವು ರಾಜಿಗೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕಾಗಬಹುದು. ಸಣ್ಣ ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-6 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಕಾಳು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆಯಾದ್ದರಿಂದ, ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ದ್ರವ್ಯಗಳು ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲು ಈ ಆಮ್ಲಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. "ದೀರ್ಘ-ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-6ರಿಂದ ದೀರ್ಘ-ಸರಪಳಿಯ ಒಮೆಗಾ-3ವರೆಗಿನ, ಕ್ರಮವಾಗಿ AAಯಿಂದ EPAವರೆಗಿನ ಅನುಪಾತಗಳು ಟಿಲಾಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 11:1ರಷ್ಟು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿವೆ; ಇದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದಾಗ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಟ್ರೌಟ್‌ ಮೀನುಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ಕ್ರಮವಾಗಿ 1:1 ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ (AAಗಿಂತ EPA ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ) ಈ ಪ್ರಮಾಣವು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ." 2005ರಲ್ಲಿ ...1500000 tನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದ ಟಿಲಾಪಿಯಾವನ್ನು US ಉತ್ಪಾದಿಸಿದ್ದು, 2010ರ ವೇಳೆಗೆ ಇದು ...2500000 tನಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮುನ್ನಂದಾಜು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಮೀನುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ಪ್ರಚಾರವು, ಒಂದು ಸಮತೋಲಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ಸೇವಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಆದಾಯಗಳೊಂದಿಗಿನ ಜನರಿಂದ ಟಿಲಾಪಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಆಗಲು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಟಿಲಾಪಿಯಾದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಮೆಗಾ-3 ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಹಾಗೂ ಒಮೆಗಾ-6 ಸಂಯುಕ್ತಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅನುಪಾತಗಳು, ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಯೋಜನಗಳ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತವೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಹಾಗೂ ಇತರ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಮೀನುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುವ ಆಹಾರಗಳನ್ನು ಸೋಯಾದಂಥ ಪ್ರೋಟೀನು ಮೂಲಗಳಿಂದ ರೂಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿದೆಯಾದರೂ, ಸೋಯಾ-ಆಧರಿತ ಆಹಾರಕ್ರಮಗಳು ಒಮೆಗಾ-6 ಮತ್ತು ಒಮೆಗಾ-3 ಕೊಬ್ಬಿನ ಆಮ್ಲಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ.