cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚಿರಂಜೀವಿ (ನಟ)
ಚಿರಂಜೀವಿ - ತೆಲುಗು ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹೆಸರಾಂತ ನಾಯಕನಟ. ಇವರು ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ, ರವಿಚಂದ್ರನ್ ನಿರ್ದೇಶನದ ಸಿಪಾಯಿ ಮತ್ತು ಜಿ.ಕೆ. ಭಾರವಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ಶ್ರೀ ಮಂಜುನಾಥ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚಿರಂಜೀವಿಯವರು ನಟಿಸಿರುವ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
{| class="wikitable" ! ವರ್ಷ !! ಹೆಸರು !! ಪಾತ್ರ !! ವಿಶೇಷಗಳು vgurjfuyjj
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ತೆಲುಗು ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಎಂಬುದು ಸಾಲ್ಮನಿಡೆ ವರ್ಗದ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳ ಮೀನುಗಳಿಗಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರು. ಈ ವರ್ಗದ ಇತರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಟ್ರೌಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇವುಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವೆಂದರೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಟ್ರೌಟ್‌ ವಲಸೆ ಹೋಗದೆ ಇದ್ದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ಇದೇ ಸಾಲ್ಮೊ ಕುಲದ ವಿಶಿಷ್ಟತೆಯಾಗಿದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ (ಒಂದು ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜಾತಿ ಸಾಲ್ಮೊ ಸಲಾರ್ ) ಮತ್ತು ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಎರಡರಲ್ಲೂ ಜೀವಿಸುತ್ತದೆ. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಇದು ಗ್ರೇಟ್ ಲೇಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲೂ (ಓಂಕೊರಿಂಕಸ್‌ ಕುಲದ ಸುಮಾರು ಒಂದು ಡಜನ್ ಜಾತಿಗಳು) ಇರುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಂದು ತಾಲೂಕು ಕೇಂದ್ರ. ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಮಹಾರಾಷ್ಷ್ರ ಗಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸುಂದರ ನಗರ. ಸುತ್ತಲು ಬೆಟ್ಟ ಗುಡ್ಡಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾದ ಸೃಷ್ಟಿ ಸೊಬಗನು ಚೆಲುವಿನ ಚಿತ್ತಾರದಂತೆ ಮೈನರಳಿಸಿಕೊಂಡು ಮಲಗಿರುವ ನಿಸಗ೯ದ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಿರಿ ನೋಡುವುದೆ ಒಂದು ಭಾಗ್ಯ.ಇನ್ನು ಹೊಲ ಗದ್ದೆಗಳತ್ತ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸಿದರೆ ಸಾಕು ಹಚ್ಚು ಹಸಿರಾಗಿ ಕಾಣುವ ಕಬ್ಬಿನ ಗದ್ದೆಗಳು ಅಲ್ಲೊಂದು ಇಲ್ಲೊಂದು ಕಾಣುವ ವೀಳ್ಯದೆಲೆ ತೋಟಗಳನ್ನು ನೋಡಿ ಮನ ತನಿಸದೆ ಇರಲಾರದು. ಇನ್ನು ನಗರ ವೈಭವ ನಗರದ ಆಗ್ನೇಯ ದಿಕ್ಕನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವ ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಭವ್ಯವಾದ ಮಿನಿ ವಿಧಾನ ಸೌಧವಿದೆ. ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ನಗರ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರದ ಎಲ್ಲ ಅರ್ಹತೆ ಸ್ಠಾನಮಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದರೂ ಕೂಡಾ ಇನ್ನುವರಿಗೂ ರಾಜ್ಯ ಸರಕಾರ ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದು ಒಂದು ವಿಪರ್ಯಾಸವೇ ಸರಿ. ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯನ್ನು ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕು ಅನ್ನುವುದು ಇಲ್ಲಿನ ಜನರ ಬಹುದಿನದ ಬೇಡಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸಕ್ಕರೆ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳಿವೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಕಡಲಿನಿಂದ ನದಿಗೆ ಬರುವವು: ಅವು ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಸಾಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಿ ನಂತರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ಮತ್ತೆ ಸಿಹಿ ನೀರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವ ಕೆಲವು ಜಾತಿಗಳೂ ಇವೆ. ಈ ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ ಎಂಬ ಜನಪದ ನಂಬಿಕೆ ಇದೆ; ಸಂಶೋಧನಾ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಇದು ನಿಜವೆಂದು ತೋರಿಸಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ನೆನೆಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ರಿಯೆಯು ಹೇಗೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಇನ್ನೂ ವಿವಾದಲ್ಲಿದೆ.
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಹಳ್ಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯೊಡೆದುಕೊಂಡು ಅಲೆವಿನ್‌ ಅಥವಾ ಸ್ಯಾಕ್ ಮರಿ ಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ. ಈ ಮರಿಗಳು ಮರೆಮಾಡುವ ಲಂಬವಾಗಿರುವ ಪಟ್ಟೆಯೊಂದಿಗೆ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಪಾರ್ ಆಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ. ಪಾರ್‌ ಸ್ಮೋಲ್ಟ್‌ ‌ಗಳಾಗುವ ಮೊದಲು ಅವು ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳದಲ್ಲೇ 6 ತಿಂಗಳಿಂದ ಮ‌ೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಇರುತ್ತವೆ. ಈ ಸ್ಮೋಲ್ಟ್‌ಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಉಜ್ಜಿ ತೆಗೆಯಬಹುದಾದ ಪೊರೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಾಢ ಬೆಳ್ಳಿಯ ಬಣ್ಣದಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎಲ್ಲಾ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 10% ಮಾತ್ರ ಈ ಹಂತದವರೆಗೆ ಬದುಕುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಮೋಲ್ಟ್‌ಗಳ ದೇಹ ರಚನೆಯು ಬದಲಾಗಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಉಪ್ಪು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಸ್ಮೋಲ್ಟ್‌ಗಳು ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಉಪ್ಪಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ದೇಹ ರಚನೆಯು ಸಾಗರದ ಆಸ್ಮೊ-ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
ಭೂಗೋಳ
೨೦೦೧ ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಚಿಕ್ಕೋಡಿಯು ೫೧% ಪುರುಷರು ಮತ್ತು ೪೯% ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ೩೨,೮೨೦ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇಲ್ಲಿ ಜೈನ ಸಮುದಾಯ, ಮರಾಠಾ, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಹಾಗು ಇತರ ಸಮುದಾಯಗಳು ಇವೆ. ಈ ತಾಲುಕಿನ ಬಹಳಷ್ಟು ಜನರು ಕೃಷಿ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕಬ್ಬು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ. ವೇದಗಂಗಾ, ದೂಧಗಂಗಾ, ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಗಳು ತಾಲುಕಿನ ಪ್ರಮುಖ ನದಿಗಳು. ಒಕ್ಕಲುತನ ಇಲ್ಲಿಯ ಮುಖ್ಯ ಕಸಬು; ಕಬ್ಬು, ತಂಬಾಕು, ಸೋಯಾಬಿನ್, ಜೋಳ, ಕಡಲೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ವಾನಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಒಂದರಿಂದ ಐದು ವರ್ಷಗಳ (ಜಾತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ) ಕಾಲ ತೆರೆದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಲೈಂಗಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಬುದ್ಧವಾಗುತ್ತವೆ. ವಯಸ್ಕ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳು ಹುಟ್ಟಿದ ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಅಲಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತೊಂದು ಹಳ್ಳಕ್ಕೆ ಸಾಗುವಾಗ ಹೊಸ ಹಳ್ಳಗಳಿಗೆ ಹೋಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ ಹಿಮನದಿಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಳಸುವ ನಿಖರವಾದ ವಿಧಾನವು ದೃಢಪಟ್ಟಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅವು ವಾಸನೆ ಗ್ರಹಿಸುವ ಚುರುಕಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಒಂದರಿಂದ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. (ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷವನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಕಳೆದು ಹಿಂದಿರುಗುವ ಮೀನನ್ನು UK ಮತ್ತು ಐರ್ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಗ್ರಿಲ್ಸ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.) ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಆರಂಭಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಜಾತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಬದಲಾವಣೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಡುಬ್ಬದಂತಹ ರಚನೆಯಾಗಬಹುದು, ಕೋರೆ ಹಲ್ಲು ಬೆಳೆಯಬಹುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೈಪ್‌ (ಗಂಡು ಸಾಲ್ಮನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ದವಡೆಯ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಒಂದು ಬಾಗು‌) ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಹೊಸದಾಗಿ ಹಳ್ಳದೆಡೆಗೆ ಹೋಗುವ ಎಲ್ಲಾ ಮೀನುಗಳ ಬೆಳ್ಳಿಯಂಥ ನೀಲಿ ಬಣ್ಣವು ಗಾಢ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ವಿಸ್ಮಯಕರ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಅವು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ವೇಗಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಾಗಿ ನೂರಾರು ಮೈಲುಗಳಷ್ಟು ದೂರ ಸಾಗುತ್ತವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಇದಾಹೊದ ಚಿನುಕ್ ಮತ್ತು ಸಾಕ್‌ಯೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸುಮಾರು 900 mi ದೂರಕ್ಕೆ ಸಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರದಿಂದ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ 7000 ft ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಏರುತ್ತವೆ. ಮೀನು ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಇದ್ದಷ್ಟು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ಅವು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟ ನಂತರ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕೆಡುತ್ತವೆ, ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಕೆಲ್ಟ್‌ ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ, ಬೆಳೆದ ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಸೆಮೆಲ್‌ಪ್ಯಾರಿಟಿ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. 2%ರಿಂದ 4%ನಷ್ಟು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೆಲ್ಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಬದುಕುಳಿಯುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಹೆಣ್ಣು ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ, ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬಾರಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಬದುಕುಳಿಯುವ (ಇಟೆರೊಪ್ಯಾರಿಟಿ) ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ನ ಈ ಜಾತಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟ ನಂತರದ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತದೆ (ಬಹುಶಃ 40ರಿಂದ 50%ನಷ್ಟು).
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
ಇತಿಹಾಸ
ಸುಮಾರು ೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಚಿಕ್ಕ-ಕೋಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು ಹಾಗು ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹೀರೆ-ಕೋಡಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು.
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಮೀನಾಂಡಗಳನ್ನು ಇಡಲು ಹೆಣ್ಣು ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಅದರ ಬಾಲವನ್ನು (ಕಾಡಲ್ ಫಿನ್) ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಕಡಿಮೆ-ಒತ್ತಡದ ಜಾಗವನ್ನು ರಚಿಸಲು ಗ್ರ್ಯಾವಲ್ಅನ್ನು ಪ್ರವಾಹದ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಳ್ಳಿ ರೆಡ್ಡ್ ಎನ್ನುವ ಅಷ್ಟೊಂದು ಆಳವಿಲ್ಲದ ಗುಂಡಿಯನ್ನು ತೋಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ 30 sqft ಆಳದ ರೆಡ್ಡ್ ಸುಮಾರು 5,000 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣ ಅಥವಾ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಗಂಡು ಮೀನುಗಳು ಮೀನಾಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ವೀರ್ಯ ಅಥವಾ ಶುಕ್ಲವನ್ನು ಹಾಕುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೆಣ್ಣು ಮೀನಿನ ರೆಡ್ಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಸಂಧಿಸುತ್ತವೆ. ನಂತರ ಹೆಣ್ಣು ಮೀನು ಮತ್ತೊಂದು ರೆಡ್ಡ್ಅನ್ನು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹೋಗುವ ಮೊದಲು ಆ ಗುಂಡಿಯ ಪ್ರವಾಹದ ವಿರುದ್ಧ ದಿಕ್ಕಿನ ತುದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರ್ಯಾವಲ್ಅನ್ನು ಕದಡಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಹೆಣ್ಣು ಮೀನು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವುದನ್ನು ಮುಗಿಸುವ ಮೊದಲು ಸುಮಾರು 7 ರೆಡ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ವೈವಿಧ್ಯತೆಯಲ್ಲಿ ಏಕತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದಂತೆ ಚಿಕ್ಕೋಡಿ ಕೂಡ ಹಲವು ಭಾಷಿಕರ ಹಾಗು ಹಲವು ಧರ್ಮೀಯರ ನೆಲೆಬೀಡು. ಕನ್ನಡ (ಆಡಳಿತ ಭಾಷೆ), ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಇಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆಗಳು. ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೊಗಡು ಇಲ್ಲಿಯ ಜೀವನ ಶೈಲಿಯ ವಿಶೇಷತೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಈ ಮೀನುಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ವೇಗದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಮರದ ಕಾಂಡದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ-ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೋಲುವ ವರ್ತುಲಗಲ (ಆನ್ಯುಲಿ) ರಚನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಒತ್ತಾಗಿರುವ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ತೋರಿಸಿದರೆ, ಸಮುದ್ರ ನೀರಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೀನುಗಳು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿಕೊಂಡಿರುವ ಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೀನಿನ ದೇಹದ ದ್ರವ್ಯರಾಶಿಯು ಮೊಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಶುಕ್ಲವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗುವುದರಿಂದ, ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವುದನ್ನು ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆ ಎಂದು ಹೇಳಬಹುದು.
ಚಿಕ್ಕೋಡಿ
ರಸ್ತೆ ಹಾಗೂ ಸಾರಿಗೆ
ರಾಜ್ಯ ಹೆದ್ದಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೨ ಮತ್ತು ೧೮ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತವೆ. ವಾಯುವ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಂಸ್ಠೆ ಬಸ್ಸುಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಮೂಲ ರಸ್ತೆ ಸಾರಿಗೆ. ನಿಪ್ಪಾಣಿಯಿಂದ ೨೪ ಕಿಮಿ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ (ರಾಷ್ಟ್ರಿಯ ಹೆದ್ದಾರಿ - ೪).
ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಜೀವನ ಚಕ್ರ
ಸಿಹಿ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹ ಮತ್ತು ಅಳಿವೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಜಾತಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಆವಾಸವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಣ್ಣದಿರುವಾಗ ನೆಲದ ಮೇಲಿರುವ ಮತ್ತು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಕೀಟಗಳು, ಆಂಫಿಪಾಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಠಿಣಚರ್ಮಿ(ಕ್ರಸ್ಟೇಷನ್)‌ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ದೊಡ್ಡದಾದ ನಂತರ ಇತರ ಮೀನುಗಳನ್ನೂ ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಅವು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ದೊಡ್ಡ ಗ್ರ್ಯಾವಲ್‌ನೊಂದಿಗೆ ನೀರಿನ ಹೆಚ್ಚು ಆಳದಲ್ಲಿ ಇಡುತ್ತವೆ. ಆ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಳಗಿನ ಭ್ರೂಣಗಳು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಲು ತಣ್ಣಗಿನ ಮತ್ತು ಉತ್ತಮ ನೀರಿನ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಭಕ್ಷಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಾಗೂ ಹೂಳು ತುಂಬುವಿಕೆ, ನೀರಿನ ತಾಪಮಾನ ಹೆಚ್ಚಾಗುವುದು, ಆಮ್ಲಜನಕದ ಸಾಂದ್ರೀಕರಣ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು, ಹಳ್ಳಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಪ್ರವಾಹದ ಇಳಿಕೆ ಮೊದಲಾದ ಆವಾಸಗಳಲ್ಲಿ ಮಾನವ-ಮಾಡಿದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ ಅದರ ಜೀವಿತಾವಧಿಗಿಂತ ಅತಿ ಶೀಘ್ರದಲ್ಲಿ ಸಾಯುವ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಅಳಿವೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಜತೆಯ ಜೌಗು ಭೂಮಿಯು ಸಾಲ್ಮನ್‌ ತೆರೆದ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಅವುಗಳಿಗೆ ಜೀವಧಾರಕ ಪೋಷಣ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜೌಗು ಭೂಮಿಯು ಹೂಳು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಅಳಿವೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಬಚ್ಚಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ ಜಾತಿ
ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರ ಜಾತಿಯು ಸಾಲ್ಮೊ ಎಂಬ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಅವು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ -
ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರ ಜಾತಿ
ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಜಾತಿಯು ಓಂಕೊರಿಂಕಸ್‌ ಕುಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ;
ನಿಜವಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಸ್ಟೀಲ್‌ಹೆಡ್‌ ನಿಜವಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಜೀವಿ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಸಾಲ್ಮನಿಡೆ ವಂಶಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ; ಎಲ್ಲಾ ಆಧುನಿಕ ಮ‌ೂಲಗಳ ಪಟ್ಟಿಯು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಗೊಂದಲವಿದೆ ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪುಸ್ತಕಗಳು ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಲೂ ಕರಾವಳಿ ನಿವಾಸಿಗರ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ತೀರದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜನರು ಈ ಮೀನಿನಿಂದ ಬರುವ ವರ್ಷದ ಮೊದಲ ಆದಾಯದ ಗೌರವಸೂಚಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಶತಮಾನಗಳಿಂದಲೂ ಜನರು ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಅವು ಮೊಟ್ಟಯಿಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಈಜಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಾಗ ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸೆಲಿಲೊ ಫಾಲ್ಸ್‌‌ನ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ನದಿಯ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ಪಾರ್‌ಫಿಶಿಂಗ್ ತಾಣವು ಆ ನದಿಗೆ ಭಾರಿ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟಿದ ನಂತರ ಮುಳುಗಿಹೋಯಿತು. ಉತ್ತರ ಜಪಾನಿನ ಐನು, ನಾಯಿಗಳನ್ನು ತರಬೇತಿ ಮೈದಾನ ಎನ್ ಮ್ಯಾಸ್ಸೆ ಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಬರುವಾಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಹಿಡಿಯುವು ಹೇಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಿಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಈಗ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ತೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯುತ್ತಾರೆ.
ಜಲಚರ ಸಾಕಣೆ
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆಯು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು U$1 ಶತಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಲಾಭದೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಪಂಚದ ಮೀನುಗಾರಿಕಾ ಉತ್ಪನಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಕೊಡುಗೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುವ ಇತರ ಮೀನು ಜಾತಿಗಳೆಂದರೆ: ಟಿಲಪಿಯಾ, ಕ್ಯಾಟ್‌ಫಿಶ್, ಸೀ ಬ್ಯಾಸ್, ಕಾರ್ಪ್, ಬ್ರೀಮ್ ಮತ್ತು ಟ್ರೌಟ್‌. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಚಿಲಿ, ನಾರ್ವೆ, ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್, ಕೆನಡಾ ಮತ್ತು ಫೇರೊ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಇವು ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಮ‌ೂಲವಾಗಿವೆ. ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳನ್ನು ರಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಟ್ಯಾಸ್ಮೇನಿಯಾ ದ್ವೀಪದಲ್ಲೂ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಮಾಂಸಾಹಾರಿಗಳು. ಇವು ಇತರ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿನ ಇತರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿಯು ನಿಸರ್ಗ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೇವಿನ ಮೀನುಗಳ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ ಆಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದುದರಿಂದ ಸಾಕುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಅಂತಿಮ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ಕೊಡುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೀನುಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಪೌಂಡ್ ಸಾಕಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಉತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಲು, ಅವುಗಳಿಗೆ ಅನೇಕ ಪೌಂಡ್ ಕೃಷಿ ಮಾಡದ ಮೀನುಗಳ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ನೀಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿ ಉದ್ಯಮವು ವಿಸ್ತರಿಸಿದಂತೆ, ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೇವು ಮೀನುಗಳ ಅಗತ್ಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಬಾರಿ ಎಪ್ಪತ್ತೈದು ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರಮುಖ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಸಮರ್ಥನೀಯ ಉತ್ಪನ್ನವನ್ನು ತಲುಪಿವೆ ಅಥವಾ ಮೀರಿವೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿಗಾಗಿ ಮೇವು ಮೀನುಗಳ ಪಡೆಯುವಿಕೆಯು ನಂತರ ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವ ಪರಭಕ್ಷಕ ಮೀನುಗಳ ಉಳಿವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಯ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಸ್ಯದ ಪ್ರೋಟೀನ್‌‌‌ಗಳನ್ನು ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ಇವುಗಳ ಸಾಕಣೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಈ ಪರ್ಯಾಯ ಬಳಕೆಯು ಸಾಕಿಬೆಳೆಸಿದ ಉತ್ಪನ್ನದಲ್ಲಿ ಒಮೇಗ-3 ಅಂಶವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ತೀವ್ರವಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿಯು ಈಗ ತೆರೆದ-ಬಲೆಯ ಗೂಡುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಕಡಿಮೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ಖರ್ಚನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಶೇಖರಣೆಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಹರಡಬಹುದಾದ ಸಂಭವಿರುತ್ತದೆ.
ಸುರಕ್ಷಿತ ಆದರೆ ಕಡಿಮೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ವಿಧಾನವೆಂದರೆ ಮೊಟ್ಟೆಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಅವು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗುವಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗುವವರೆಗೆ ಬೆಳೆಸುವುದು. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ನದಿಗಳಿಗೆ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವುದು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರ‌್ಯಾಂಚಿಂಗ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ನಾರ್ವೆಯವರು ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಇದು ಸ್ವೀಡನ್‌‌ನಂತಹ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ರೂಢಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪೆನಿಗಳು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಹಿಂದಿರುವಾಗ ಯಾರೂ ಸಹ ಅವನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದಾದ್ದರಿಂದ, ಇದು ಕಂಪೆನಿಗಳು ಅವುಗಳ ಹೂಡಿಕೆಯಿಂದ ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಲಾಭಗಳಿಸುವ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವಿವಿಧ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಕುಕ್ ಇನ್ಲೆಟ್ ಅಕ್ವಕಲ್ಚರ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌‌ನಂತಹ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಗುಂಪುಗಳು, ಮಿತಿಮೀರಿದ ಬಳಕೆ, ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಆವಾಸಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಛಿದ್ರೀಕರಣದಿಂದಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಬಳಸಿದವು. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ ಈ ರೀತಿಯ ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡುವ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ, ಶೇಖರಿಸಿಟ್ಟವುಗಳ ಆನುವಂಶಿಕ "ಸಾರಗುಂದುವಿಕೆ"ಯನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇವೆ. ಮೀನು ಹಿಡಿಯುವುದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಹಾಗೂ ಆವಾಸಗಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈಗ ಅಧಿಕವಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಅನೇಕ ಕಾನೂನುಗಳು ಬಳಕೆಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಸಾಗರ ರ‌್ಯಾಂಚಿಂಗ್ ಎನ್ನುವ ಮೀನು ಸಂಗ್ರಹದ ಭಿನ್ನ ವಿಧಾನವೊಂದು ಅಲಸ್ಕಾದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಎಳೆಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳಿರುವ ಹೊಳೆಗಳಿಗಿಂತ ದೂರದಲ್ಲಿ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಅವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಸ್ಥಳಕ್ಕೇ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ. ಆಗ ಮೀನುಗಾರರು ಅವುಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಬಹುದು.
ಸಾಕಿಬೆಳೆಸುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಹಾರವಾಗಿ ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌, ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌‌ಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಮೈಯ ಬಣ್ಣ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೋಲುತ್ತದೆ.
ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು
ಕೆನಡಾದ ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞ ಡೊರೋತಿ ಕೈಸರ್ನ ಪ್ರಕಾರ,  ಮಿಕ್ಸೊಜೋವ ಪರೋಪಜೀವಿ ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಸಾಲ್ಮಿನಿಕೋಲ ವು ಸಾಲ್ಮನಿಡ್‌ಗಳ ಶರೀರದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕ್ವೀನ್ ಕಾರ್ಲೊಟ್ಟೆ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಈ ಮೀನು ಪರೋಪಜೀವಿಗಳ ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಪೊರೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಮೃದುವಾದ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅನೇಕ ಚೀಲದಂಥ ರಚನೆಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ದ್ರವ ಪದಾರ್ಥವು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳ ಒಟ್ಟುಗೂಡುವಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಮಿಕ್ಸೋಸ್ಪೊರಿಯನ್ ಗುಂಪಿನ ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಮತ್ತು ಇತರ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಸಂಕೀರ್ಣ ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಆ ಎರಡು ಪರಪೋಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಮೀನುಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಯಿಟ್ಟ ನಂತರ ಬೀಜಕಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಉದಾಹರಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬೀಜಕಗಳು ಅಕಶೇರುಕಗಳಂತೆ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಹೊಳೆಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೆ ಪರಪೋಷಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಗರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವಾಗ, ಎರಡನೇ ಪರಪೋಷಿಯು ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗೆ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಈ ಪರೋಪಜೀವಿಯು ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ಮುಂದಿನ ಬಾರಿಯ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಹಂತದವರೆಗೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಟ್ರೌಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವೈರ್ಲಿಂಗ್ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನು ತರುವ ಮಿಕ್ಸೋಸ್ಪೊರಿಯನ್ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಜೀವನಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವೈರ್ಲಿಂಗ್ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಗಳ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯು ಪರಪೋಷಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಇವುಗಳಿಂದ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಮೀನುಗಳು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡಲು ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತವೆ.
ಡಾ. ಕೀಸರ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ನನೈಮೊದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು 1980ರ ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಸಾಲ್ಮಿನಿಕೋಲ ದ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಡಿದ ಅನೇಕ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದು ಸ್ಥೂಲ ಸಮೀಕ್ಷೆ ವರದಿಯು ಹೀಗೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ - "ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ಗಳಂತೆ ಸಿಹಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ವಾಸಿಸುವ ಮೀನುಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಕಾಯಿಲೆ ಹರಡಿಕೆಯ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೋಹೊಗಳು ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ, ನಂತರ ಸಾಕೆಯ್‌, ಚಿನುಕ್‌, ಚುಮ್‌ ಮತ್ತು ಪಿಂಕ್." ಅಲ್ಲದೆ ಈ ವರದಿಯು ಹೀಗೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತದೆ - ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಕೊಲಂಬಿಯಾದಲ್ಲಿರುವ ಫ್ರೇಸರ್, ಸ್ಕೀನಾ, ನ್ಯಾಸ್‌ನಂತಹ ದೊಡ್ಡ ನದಿಗಳ ಮಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಹರವಿನ ಮತ್ತು B.C.ಯ ದಕ್ಷಿಣಾರ್ಧದ ಪ್ರಧಾನ ಭೂಭಾಗದ ಕರಾವಳಿ ಹೊಳೆಗಳ ಶೇಖರಣೆಗಳು "ಕಡಿಮೆ ಸೋಂಕಿನ ವ್ಯಾಪನೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು". ಈ ವರದಿಯು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ - "ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯಾದರೂ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಹಾನಿಕರವಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸಬೇಕು. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮೀನು ಪರೋಪಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮಾನವನನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಬಿಸಿ ರಕ್ತ ಪ್ರಾಣಿಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವುದಿಲ್ಲ".
ಕೆನಡಿಯನ್ ಫುಡ್ ಇನ್ಸ್‌ಪೆಕ್ಷನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಯೊಂದಿಗಿನ ಮೊಲ್ಲುಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಶೆಲ್‌ಫಿಶ್ ಪ್ರೊಗ್ರ್ಯಾಂ ತಜ್ಞ ಕ್ಲಾಸ್ ಸ್ಕ್ಯಾಲಿಯ ಪ್ರಕಾರ, "ಹೆನ್ನೆಗ್ಯುಯ ಸಾಲ್ಮಿನಿಕೋಲ ವು ದಕ್ಷಿಣ B.C.ಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜಾತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳಲ್ಲೂ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಸಣ್ಣ ಚೀಲದಂಥ ರಚನೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗೊಳಗಾದ ಚುಮ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬಾರ್ಕ್ಲೆ ಸೌಂಡ್‌ನಲ್ಲಿರುವ (ದಕ್ಷಿಣ B.C.ಯ ವ್ಯಾಂಕವರ್ ದ್ವೀಪದ ಪಶ್ಚಿಮ ಕರಾವಳಿ) ಕೆಲವು ಸಾಕೆಯ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಾನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದೇನೆ."
ಸಮುದ್ರ ಪರೋಪಜೀವಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಲೆಪಿಯೋಫ್ಥೈರಸ್ ಸಾಲ್ಮೋನಿಸ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಲಿಗಸ್‌ ಕ್ಲೆಮೆನ್ಸಿ  ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಲಿಗಸ್‌ ರಾಗರ್‌ಕ್ರೆಸ್ಸೆಯಿ ಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ವಿವಿಧ ಕ್ಯಾಲಿಗಸ್‌  ಜಾತಿಗಳು, ಸಾಕಿಬೆಳೆಸುವ ಮತ್ತು ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳೆರಡರಲ್ಲೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಮುತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ‌. ಸಮುದ್ರ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳು ಬಾಹ್ಯಪರೋಪಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಇವು ಲೋಳೆಯ ಪದಾರ್ಥ, ರಕ್ತ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಸ್ನಾಯು ಅಂಗಾಂಶಗಳನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತೆರೆದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳ ಮೈಯ ಮೇಲೆ ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಈಜಾಡುವ ಪ್ಲ್ಯಾಂಕ್ಟೋನಿಕ್ ನಾಪ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕೊಪೆಪಾಡಿಡ್  ಲಾರ್ವಾದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ತೆರೆದ-ಬಲೆಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆ-ಕೇಂದ್ರಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಅಧಿಕ ಪ್ರಮಾಣದ ಸಮುದ್ರ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತವೆ; ತೆರೆದ-ಬಲೆಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸಾಕಣೆ-ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ನದಿ ಅಳಿವೆಗಳಲ್ಲಿ, ನಿಸರ್ಗ-ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಳೆಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾಗಿ ಸಾಯುತ್ತವೆ. ಎಳೆಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿರುವ ಕಡಿಮೆ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಮುದ್ರ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಿದ್ದರೂ ಬೆಳೆದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಬದುಕಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಣ್ಣ, ತೆಳ್ಳಗಿನ-ಪೊರೆಯ ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಕೆನಡಾದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ, ಪರೋಪಜೀವಿಯ ಸೋಂಕಿಗೊಳಗಾದ ಪಿಂಕ್ ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ಸಾವಿನ ಪ್ರಮಾಣವು ಅಂತಹ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 80%ನಷ್ಟಿದೆ.
ನೈಸರ್ಗಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು
ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕ್ಷೀಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಕೆನಡಾದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಉತ್ತರ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌‌ನ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಹಾಗೂ ವಾಯುವ್ಯ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸ್ನೇಕ್ ಮತ್ತು ಕೊಲಂಬಿಯಾ ನದಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು. ಈ ಕ್ಷೀಣಿಸುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಂಶಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ:
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ವಿಶೇಷ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿವೆ. ಅನೇಕ ಸರಕಾರಗಳು ಮತ್ತು NGOಗಳು ಆವಾಸ ಪುನಃಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿವೆ.
ಅಳಿವೆ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೆಲವು ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಆದರೆ ಸಮುದ್ರದ ಆಹಾರ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ತೊಂದರೆಗಳು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒಟ್ಟು ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಡುತ್ತವೆ. 2008ರಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ನಿಂದ ಪಡೆದ ಲಾಭವು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಆದರೆ ಇದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸುಧಾರಣೆಯೇ ಅಥವಾ ಆ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ತಿರುಗಿದುದರ ಚಿಹ್ನೆಯೇ ಎಂಬುದು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಬೀವರ್‌ಗಳು
‌ಬೀವರ್ಗಳು ಮ‌ೂಲಮಾದರಿಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕಗಳಾಗಿವೆ; ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವ ಮತ್ತು ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳಲ್ಲಿ, ಬೀವರ್‌ಗಳು ಅವುಗಳ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಬೀವರ್‌ ಕೊಳಗಳು ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆವಾಸವನ್ನು ನೀಡಬಹುದು. ಇದರ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯು 1818ರ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ   ಕೊಲಂಬಿಯಾ ನದಿ ಬೇಸಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ‌. 1818ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸರಕಾರವು U.S. ಸರಕಾರದೊಂದಿಗೆ, U.S. ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಕೊಲಂಬಿಯಾ ಜಲಾಶಯಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೊಡುವ ಒಪ್ಪಂದವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು (1818ರ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ). ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಡ್ಸನ್ಸ್ ಬೇ ಕಂಪೆನಿಯು, U.S.ನ ತುಪ್ಪುಳ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳಿಗೆ ಕಡಿಮೆ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಸ್ಥಳವಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕೆಂಬ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಎಲ್ಲಾ ತುಪ್ಪುಳ-ನೀಡುವವುಗಳನ್ನು ನಾಶಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು-ಹಿಡಿಯುವವರಿಗೆ ಆದೇಶ ನೀಡಿತು. ನದಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗದಿಂದ ಬೀವರ್‌ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಚಲನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಅನೇಕ ಅಂಶಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳ ಚಲನೆಯು ಏಕಾಏಕಿ ಕುಸಿಯುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳ ಬಲಪಡಿಸುವಿಕೆಯು ಬೀವರ್‌ಗಳ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ ಏಕೆಂದರೆ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು:
ಬೀವರ್‌ನ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಲವಣತ್ವವು 10ppmಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ಅಳಿವೆಯ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದ ಜವುಗುಭೂಮಿಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತವೆ. ಬೀವರ್‌ಗಳು ಮರ್ಟಲ್ ವಲಯದ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 2 ftಗಿಂತಲೂ ಕಡಿಮೆ ಎತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಣೆಕಟ್ಟುಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಉಬ್ಬವಿಳಿತದಲ್ಲಿ ಮೇಲಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಉಬ್ಬರವಿಳಿತದ ನೀರನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇದು ಜ್ಯುವೆನಿಲ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವು ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಬಹುದಾದ ಸಂಭವಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಾಲುವೆಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಹಾರವಾಗಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಒಂದು ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರ. "ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತ ಮೀನು" ಎಂದು ವಿಂಗಡಿಸಲಾದ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಅನ್ನು ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಆಹಾರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಈ ಮೀನು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರೋಟೀನ್‌, ಹೆಚ್ಚು ಒಮೆಗ-3 ಕೊಬ್ಬಿನಾಮ್ಲ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು D ಜೀವಸತ್ವ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌‌ನ ಮ‌ೂಲವೂ ಆಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಜಾತಿಗಳ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ 23–214 ಮಿಗ್ರಾಂ/100ಗ್ರಾಂನಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್‌ ಇರುತ್ತದೆ. ಸೈನ್ಸ್ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಡೈಯಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. PCB (ಪಾಲಿಕ್ಲೋರಿನೇಟೆಡ್ ಬೈಫೀನೈಲ್) ಮಟ್ಟವು ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಸಾಕಿಬೆಳೆಸುವ ‌ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿರುತ್ತದೆ. ಒಮೆಗ-3 ಅಂಶವೂ ಸಹ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೀನುಗಳಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಪ್ರಮಾಣಗಳಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ಒಮೆಗ-3ರಲ್ಲಿ ಮ‌ೂರು ಪ್ರಕಾರಗಳಿವೆ - ALA, DHA ಮತ್ತು EPA; ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಮಿದುಳಿನ ಕಾರ್ಯ ಮತ್ತು ರಚನೆಗೆ ಇತರ ಅಂಶಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮುಖವಾದ DHA ಮತ್ತು EPAಯ ಮುಖ್ಯ ಮ‌ೂಲಗಳಾಗಿವೆ. ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅದು ಹೊಂದಿರುವ ಒಮೆಗ-3 ಪ್ರಮಾಣವು ALA (ಆಲ್ಫಾ-ಲಿನೋಲೆನಿಕ್ ಆಸಿಡ್) ರೂಪದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ. ದೇಹವು ALA ಒಮೆಗ-3ಅನ್ನು DHA ಮತ್ತು EPA ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೊಂದು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಲ್ಲದ ದರದಲ್ಲಿ (2–15%) ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಜರ್ನಲ್ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕನ್ ಮೆಡಿಕಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್‌ನಲ್ಲಿ 2006ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದಾಗುವ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು ಸೋಂಕುಕಾರಕಗಳಿಂದ ಆಗುವ ಯಾವುದೇ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿಸುತ್ತವೆ. ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಒಮೆಗ-3 ಪ್ರಕಾರವು ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಆರೋಗ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಅಂಶವಾಗಿರಲಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಸರಳ ಸ್ಥೂಲ ವ್ಯವಹಾರಿಕ ಸೂತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಪಂಚ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಸಾಕಿಬೆಳೆಸಿದವುಗಳು (99%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು) ಹಾಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಯಿರುವ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವು (80%ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು). ಬೆಳೆಸಿದ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು 85-ರಿಂದ-1ನಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮೀರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮಾಂಸವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಿತ್ತಳೆ ಮತ್ತು ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಬಿಳಿ ಮಾಂಸದ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬಣ್ಣವು ಮಾಂಸದಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌ ಬಣ್ಣಗಳಿಂದ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌‌ನಿಂದ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌‌ನಿಂದ ಬರುತ್ತದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಈ ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಕ್ರಿಲ್(ಪುಟ್ಟ ಕಡಲಕಳೆ ಚಿಪ್ಪುಜೀವಿಗಳು) ಮತ್ತು ಇತರ ಸಣ್ಣ ಚಿಪ್ಪುಮೀನುಗಳನ್ನು ತಿನ್ನುವುದರಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಬಿಳಿ-ಮಾಂಸದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಇಷ್ಟಪಡದಿರುವುದು ಏಕೆಂದರೆ ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ (E161j) ಮತ್ತು ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ (E161g)ಅನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ-ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆಹಾರಕ್ಕೆ, ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವು ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಈ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರದೆ ಇರುವುದರಿಂದ, ಕೃತಕ ಬಣ್ಣಗಳಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ಅನ್ನು ರಾಸಾಯನಿಕವಾಗಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಪರ್ಯಾಯವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಸಿಗಡಿ ಪುಡಿಯಿಂದ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಸಾಧ್ಯತೆಯೆಂದರೆ ಒಣಗಿಸಿದ ಕೆಂಪು ಯೀಸ್ಟ್‌ನ ಬಳಕೆ. ಇದೂ ಸಹ ಅದೇ ಬಣ್ಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಂಶ್ಲೇಷಿತ ಮಿಶ್ರಣಗಳನ್ನಾದರೆ ಕನಿಷ್ಠ ಖರ್ಚಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು. ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಒಂದು ಪ್ರಬಲವಾದ ಆಕ್ಸಿಡೀಕಾರಕ-ವಿರೋಧಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಮೀನಿನ ಆರೋಗ್ಯಪೂರ್ಣ ಮರ ಮಂಡಲದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಉದ್ದೀಪನಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೀನಿನ ಫಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಳಕೆಯಿಂದ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಅಕ್ಷಿಪಟದ ಮೇಲೆ ಸಂಗ್ರಹವಾಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ಮಾನವನ ಕಣ್ಣಿನ ಮೇಲೆ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತೋರಿಸಿಕೊಟ್ಟಿವೆ. ಇಂದು ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌ಗಳ (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌) ಪ್ರಮಾಣವು ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಮಾಂಸದಲ್ಲಿ 8 ಮಿಗ್ರಾಂನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಮೀನು ಉತ್ಪಾದಕರು "ರೋಚ್ ಕಲರ್ ಕಾರ್ಡ್"‌ನಲ್ಲಿ 16 ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಮೀನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪಿಂಕ್ ಆಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ, ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು ಬಳಸುವ ಒಂದು ಬಣ್ಣದ ಕಾರ್ಡ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಅಳತೆ ಮಾಪನವು ಆಸ್ತಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌‌ನಿಂದಾಗುವ ಪಿಂಕ್ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ನಿಗದಿತವಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ನಿಂದ ಪಡೆಯುವ ಕಿತ್ತಳೆ ಬಣ್ಣವನ್ನಲ್ಲ‌. ಮಾಂಸದಲ್ಲಿನ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹಾನಿಕರವಾಗಿರುವ ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಕಾರ್ಯಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಸಂಸ್ಕರಣ ಕ್ರಿಯೆಯ ಕೆಳಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತರುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಸರಿದೂಗಿಸಲು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಬಳಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೀನಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾರೊಟಿನಾಯ್ಡ್‌ ಮಟ್ಟವು 25 ಮಿಗ್ರಾಂನಷ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಕ್ಯಾಂಥಕ್ಸ್ಯಾಂಥಿನ್‌ ಮಟ್ಟವು ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ.
U.S.ನಲ್ಲಿನ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಟ್ಟ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಸರ್ಗ ಸಹಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಮೀನುಗಳಾಗಿವೆ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ಬೆಳೆಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳೂ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಟ್ಟ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯಯಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯ ಜನಪ್ರಿಯ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ, ಇದು ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ತಣ್ಣಗಿನ ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದವುಗಳಾಗಿ ಲಭ್ಯ ಇರುತ್ತವೆ. ಲಾಕ್ಸ್ ಎಂಬುದು ತಣ್ಣಗಿನ ಹೊಗೆಯಾಡಿಸಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಅಥವಾ ಉಪ್ಪುನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ (ಗ್ರೇವ್‌ಲ್ಯಾಕ್ಸ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ)ಅನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಡಬ್ಬಿಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಟ್ಟ ಸಾಲ್ಮನ್‌‌ಗಳು ಕೆಲವು ಚರ್ಮ (ಹಾನಿಕಾರಕವಲ್ಲ) ಮತ್ತು ಮ‌ೂಳೆಗಳನ್ನು (ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ. ಚರ್ಮವಿಲ್ಲದ ಮತ್ತು ಮ‌ೂಳೆಗಳಿಲ್ಲದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಲಭ್ಯಯಿರುತ್ತವೆ.
ಹಸಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮಾಂಸವು ಆನಿಸ್ಯಾಕಿಸ್ ನೆಮಟೋಡ್‌ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವು ಆನಿಸ್ಯಾಕಿಯಾಸಿಸ್ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಮುದ್ರದ ಪರೋಪಜೀವಿಗಳಾಗಿವೆ. ಶೈತ್ಯೀಕರಣವು ಲಭ್ಯವಾಗುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಜಪಾನಿನವರು ಹಸಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಮೀನಾಂಡಗಳನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿಗಷ್ಟೇ ಸ್ಯಾಶಿಮಿ (ಹಸಿ ಮೀನು) ಮತ್ತು ಶುಶಿ(ಚಿತ್ರಾನ್ನದ ಮಾದರಿ)ಯನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಸೆಲ್ಟಿಕ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯದ ಅನೇಕ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಜೀವಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳು ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಪೂಜ್ಯತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸಿವೆ. ಐರಿಷ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಫ್ ವಿಸಿಡಮ್ (ಅಥವಾ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಫ್ ನಾಲೆಡ್ಜ್) ಎಂಬ ಒಂದು ಜೀವಿಯು ದ ಬಾಯ್‌ಹುಡ್ ಡೀಡ್ಸ್ ಆಫ್ ಫಿಯಾನ್ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವವರಿಗೆ ಜ್ಞಾನದ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಫಿನ್ ಏಸಸ್ ಎಂಬ ಕವಿಯು ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದನು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಫಿನ್ ಏಸಸ್ ಆ ಮೀನನ್ನು ಹಿಡಿದು, ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯ ಫಿಯಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕಮ್‌ಹೈಲ್‌ಗೆ ತನಗಾಗಿ ತಯಾರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಫಿಯಾನ್‌ನ ಹೆಬ್ಬೆರಳು ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ರಸದಲ್ಲಿ ಸುಟ್ಟಾಗ, ತನ್ನ ಹುಟ್ಟು ಗುಣ ಅಭ್ಯಾಸದಿಂದ ಬೆರಳನ್ನು ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವನು ತಿಳಿಯದೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಐರಿಷ್ ಪುರಾಣ ಕಥೆಯ ಬೇರೊಂದು ಕಡೆ ಸಾಲ್ಮನ್‌ಅನ್ನು, ತ್ವಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಕೈರಿಲ್ ಮತ್ತು ಫಿಂಟಾನ್ ಮ್ಯಾಕ್ ಬೊಚ್ರ ಇವರಿಬ್ಬರಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅವತಾರವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ ವೆಲ್ಶ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲೂ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಗದ್ಯ ಕಥೆ ಕುಲ್ವಿಚ್ ಆಂಡ್ ಓಲ್ವೆನ್ ‌ನಲ್ಲಿ, ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಫ್ ಲಿನ್ ಲಿವ್‌ ಎಂಬುದು ಬ್ರಿಟನ್‌ನ ಅತ್ಯಂತ ಪುರಾತನ ಪ್ರಾಣಿ ಮತ್ತು ಮ್ಯಾಬನ್ ಏಪ್ ಮಾಡ್ರನ್ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ತಿಳಿದಿರುವ ಏಕೈಕ ಪ್ರಾಣಿಯಾಗಿದೆ. ಅವನ ಸ್ಥಾನ, ಸ್ಥಳದ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದಿರದ ಇತರ ಪುರಾತನ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದ ನಂತರ, ರಾಜ ಆರ್ಥುರ್‌ನ ಆಳುಗಳು ಕೈ ಮತ್ತು ಬೆಡ್ವಿರ್ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಫ್ ಲಿನ್ ಲಿವ್‌‌ನಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಅವರಿಗೆ ಗ್ಲೌಸೆಸ್ಟರ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮ್ಯಾಬನ್‌ನ ಸೆರೆಮನೆಯ ಗೋಡೆಯವರೆಗೆ ಅದರ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಹೋಗಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ನಾರ್ಸ್ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಲೋಕಿಯು ಮೋಸ ಮಾಡಿ ಅಂಧ ದೇವರು ಹೂರ್ ತನ್ನ ಸಹೋದರ ಬಾಲ್ಡರ್‌ನನ್ನು ಸಾಯಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಲೋಕಿ ನದಿಗೆ ಹಾರಿ ಇತರ ದೇವರುಗಳಿಂದ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸಾಲ್ಮನ್‌ ಆಗಿ ರೂಪಾಂತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಅವನನ್ನು ಸೆರೆಹಿಡಿಯಲು ಬಲೆಯನ್ನು ಬೀಸಿದಾಗ ಆತ ಅದರಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜಿಗಿಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಥಾರ್ ಆತನ ಬಾಲದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಬಂಧಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಸಾಲ್ಮನ್‌ನ ಬಾಲದ ತುದಿಯು ದಪ್ಪ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸಾಲ್ಮನ್‌ಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕಾದ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಹೈದಾದಿಂದ ನೂಟ್ಕಾದವರೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಭಾಗಗಳಾಗಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಾಲ್ಮನ್‌ ವರ್ಗ:ಸಾಲ್ಮನಿಡೆ ವರ್ಗ:ಅಲಸ್ಕಾದ ಅಡುಗೆಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ವಾಣಿಜ್ಯ ಮೀನು ವರ್ಗ:ಎಣ್ಣೆಯುಕ್ತ ಮೀನು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
サケ類 रावस Лосось
ಮೇ ೨೦೧೫ ನೇಪಾಳ ಭೂಕಂಪ
೧೨ಮೇ ೨೦೧೫ ಸುಮಾರು ೧೨ː೩೫ಕ್ಕೆ ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ 7.4ರಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆಯ ಭೂಕಂಪ ನೇಪಾಳದ ಕೊಡರಿಯಿಂದ ೧೮ಕಿ.ಮೀ ಆಗ್ನೇಯ ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನೆಡೆದ ಭೂಕಂಪದ ಉತ್ತರಾಘಾತವೆಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಬಿಹಾರ, ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಪನ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಕೆಲ ನಿಮಿಷಗಳ ನಂತರ, ರಿಕ್ಟರ್ ಮಾಪಕದಲ್ಲಿ ೬.೩ರಷ್ಟು ತೀವ್ರತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಭೂಕಂಪವು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಿಂದ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿರುವ ರಾಮೆಚ್ಚಪ್ ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿತು. ಇದರ ಕಂಪನವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಜಧಾನಿ ದೆಹಲಿಯೂ ಸೇರಿದಂತೆ ಉತ್ತರ ಭಾಗದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಭವವಾಯಿತು.
ಸಾವುನೋವು
ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ೫೦ ಮಂದಿಯಾದರೂ ಮೃತಪಟ್ಟರೆ, ಸುಮಾರೂ ೧,೨೫೦ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮಂದಿ ಗಾಯಾಳುಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನೇಪಾಳದ ೭೫ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ೩೨ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಪೀಡಿತವಾಗಿವೆ. ಎವರೆಷ್ಟ್ ಪರ್ವತದ ಸುತ್ತಮುತ್ತದ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ಹಾನಿಯಾಗಿವೆ.
ಭಾರದಲ್ಲಿಯೂ ಸುಮಾರು ೧೭ಜನ ಭೂಕಂಪದಿಂದ ಸಾವಿಗೀಡಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ೧೬ಜನ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯಾದರೆ, ಒಬ್ಬರು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಾಂತದ ಚೀನದಲ್ಲಿಯೂ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ ಮೃತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ
ನೇಪಾಳ ಸೇನೆ ತನ್ನ ಆಪರೇಶನ್ ಸಂಕಟ ಮೊಚನವನ್ನು ಭಾರತ ಸೈನ್ಯದ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಮುಂದುವರೆಸಿ ಸುಮಾರು ಟನ್ ಗಟ್ಟಳೆ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು : ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ನಾಟಕ, ನೃತ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ರಂಗಮಂದಿರ ಮತ್ತು ಸಭಾಂಗಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮಂದಿರಗಳಿಗೆ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳೆನ್ನುವರು. ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ, ದಂತ, ಕಂಚು ಮೊದಲಾದವುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಕುಶಲಕಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳೇ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಲಾಮಂದಿರವೆಂದರೆ ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವ ಸ್ಥಳವೆಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾರಗಳ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಬಂದಿದೆ. ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವಯುಗದ ಜನ ಸಹ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ಮನೋರಂಜನೆ ಪಡೆಯುತ್ತಿದ್ದರಂಬುದು ಸ್ಪೇನ್ ದೇಶದ ಆಲ್ಟಮೀರ, ಫ್ರಾನ್ಸಿನ ಲೆ ಐಜೀಸ್, ಡಾರ್ಡಾನ್ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಇತಿಹಾಸಪೂರ್ವ ಶಿಲಾಚಿತ್ರಣಗಳಿಂದ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ. ಮನುಷ್ಯ ನಾಗರಿಕನಾಗುತ್ತ ಬಂದಮೇಲೆ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಂದ ರಾರಾಜಿಸುವ ಅರಮನೆಗಳನ್ನೂ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೂ ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಅವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಂತೆಯೇ ಕಲೋಪಾಸಕರಿಗೆ ಆನಂದವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿದುವು. ಪಶ್ಚಿಮ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಮೊಹೆಂಜೋದಾರೊ ಮತ್ತು ಹರಪ್ಪ; ಭಾರತದ ಅಜಂತ, ಎಲ್ಲೋರ, ಸಿತ್ತನ್ನವಾಸಲ್ ಮತ್ತು ಲೇಪಾಕ್ಷಿ; ಚೀನದ ತುನ್-ಹುಅನ್ ಗವಿಗಳು; ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಾರ್ನಾಕ್ ದೇವಾಲಯ, ರೋಂ ನಗರದ ಅಗ್ರಿಪನ ಪ್ಯಾಂಥಿಯಾನ್ ದೇಗುಲ, ಇರಾನಿನ ಪರ್ಸೆಪೊಲಿಸ್ ಅರಮನೆಗಳು; ಅಥೆನ್ಸ್‌ ನಗರದ ಪಾರ್ಥೆನಾನ್ ದೇವಾಲಯ, ಜಪಾನಿನ ಹೊರ್ಯೂಜಿ ಗುಡಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳ ಕಲಾವೈಭವ ಪ್ರಾಚೀನಕಾಲದ ಜನ ಹೇಗೆ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಸತತ ಆಸಕ್ತಿ ವಹಿಸಿ ಜನರ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ದೇವಾಲಯಗಳಂಥ ಪ್ರಮುಖ ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ದೃಗ್ಗೋಚರವಾದ ಈ ಕಲೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೋ ಹಾಗೆ ಶ್ರವಣಗೋಚರವಾದ ಸಂಗೀತವೇ ಮೊದಲಾದ ಕಲೆಗಳನ್ನೂ ಈ ದೇವಾಲಯಗಳು ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿಲ್ಲ.
ಈ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ವಾಸ್ತವಿಕ ಮಾದರಿಗಳಲ್ಲದೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಹಾಗೂ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ. ಬಾಣಕವಿಯ ಕಾದಂಬರಿಯಲ್ಲಿ ವಿದಿಶಾ ನಗರವನ್ನು ವರ್ಣಿಸುವಾಗ ಸುರಾಸುರಸಿದ್ಧಗಂಧರ್ವವಿದ್ಯಾಧರೋರಗಾಧ್ಯಾ ಸಿತಾಭಿಃ ಚಿತ್ರಶಾಲಾಭಿರಲಂಕೃತಾ_ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಆ ನಗರದಲ್ಲಿ ದೇವಗಂಧರ್ವರೇ ಮೊದಲಾದವರ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನೂ ಹಾಗೂ ವಿಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಹೊಂದಿದ ಅನೇಕ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳಿದ್ದುವೆಂದು ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ವಿಷ್ಣುಧರ್ಮೋತ್ತರ, ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ, ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪರತ್ನ ಮೊದಲಾದ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ನರರಿಗೂ ನರಪಾಲಕರಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನುಂಟುಮಾಡಲು ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸೃಜಿಸುವ ವಿಧಾನವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕಾಂತರಾಲಕ್ ( ಥಾಯ್,ಉಚ್ಚರಿಸುವುದು [kān.tʰā.rā.lák] ) ಈಶಾನ್ಯ ಥೈಲ್ಯಾಂಡ್‌ನ ಸಿಸಾಕೆಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಗಳಿದ್ದುವೆಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿದ್ದರೂ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ನಾನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕ್ರಾಂತಿಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ರೂಢಿಗೆ ಬಂದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಂಥಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡುದರಿಂದಲೂ ಈ ಪಂಥಗಳು ಸೃಜಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಶೈಲಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಬೇಕಾದ ಅನಿವಾರ್ಯತೆಯುಂಟಾದುದರಿಂದಲೂ ಈ ಕಲಾಪಂಥಗಳ ಆದರ್ಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೂ ಇಂಥ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದವು. ಈ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ಕಲಾಸಂಘಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟು, ಅವು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದುವು. ಹೀಗೆ ಯುರೋಪಿನ ಅನೇಕ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕಲಾವಸ್ತುಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದುವು. ಪ್ರಾರಂಭದ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಆಯಾ ದೇಶದ ಅರಸುಮನೆತನಗಳೇ ಪೋಷಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದುವು. ಅರಮನೆಗಳು ಸಹ ಅಮೋಘ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಭಂಡಾರಗಳಾದುವು. ತರುವಾಯದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಗಳು, ನಗರಸಭೆಗಳು, ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹಾಗೂ ಶ್ರೀಮಂತರು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಂತೂ ಖಾಸಗಿ ದಾನಶೀಲರ ನೆರವಿನಿಂದ ಹಲವಾರು ಘನವಾದ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ವಿಶ್ವದ ನಾನಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸರ್ಕಾರಗಳು ತಮ್ಮ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಸೌಕರ್ಯಗಳ ಅಂಗವಾಗಿ, ಇಂಥ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಾವಿಭಾಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವನ್ನೂ ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾಮಂದಿರವನ್ನೂ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಇತಿಹಾಸ
ಕಾಂತರಾಲಕ್‌ನ ಹಳೆಯ ಹೆಸರು ಮುಯಾಂಗ್ ಉತುಂಫೊನ್ ಫಿಸೈ, ಇದನ್ನು ಮುವಾಂಗ್ ಖುಖಾನ್ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯು ಬಾನ್ ಕಾನ್ ಟುವಾಟ್, ಟಾಂಬೊನ್ ಉಥುಂಫೊನ್ ಫಿಸೈನಲ್ಲಿತ್ತು. (ನಂತರದ ದಿನದ ಉಥುಂಫೊನ್ ಫಿಸೈ ಜಿಲ್ಲೆಯೊಂದಿಗೆ ಗೊಂದಲಕ್ಕೀಡಾಗಬಾರದು. ) ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಿಲ್ಲಾ ಕಚೇರಿಯು ಟಂಬೋನ್ ನಾಮ್ ಓಂನಲ್ಲಿದೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಲಂಡನ್ ನಗರದ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಲಾವಿಭಾಗಗಳ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶವಿತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು, ಪ್ರಾಚೀನ ನಾಗರಿಕತೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಲೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮೀಸಲಾಗಿವೆ. ಅಂಥ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಶಿಕಾಗೊ ನಗರದ ಓರಿಯಂಟಲ್ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟಿನಲ್ಲಿ ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯ ಮತ್ತು ಈಜಿಪ್ಟ್‌ಗಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಒಂದೇ ದೇಶದ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಾರೆ. ಚೆನ್ನೈ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾಮಂದಿರ ಈ ಮಾದರಿಯದು. ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೇ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಈ ತೆರನಾದ ಚಿತ್ರಶಾಲೆಯ ಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದವು ಅಮ್ಸ್ಟರ್ ಡ್ಯಾಂ ನಗರದ ರಿಜಕ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಭವನ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಗರದ ಕಲಾಮಂದಿರ. ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಶಿಲೆ ಅಥವಾ ಲೋಹಶಿಲ್ಪದ ಮಾದರಿಗಳನ್ನೇ ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ತಂಜಾವೂರಿನ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಚೋಳರ ಕಾಲದ ಕಂಚಿನ ಮೂರ್ತಿ ಶಿಲ್ಪದ ಅದ್ಭುತ ಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಹಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಆಧುನಿಕ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿವೆ. ಹೀಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ವರ್ಗೀಕೃತವಾಗಿವೆ. ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಕೆಲವನ್ನು ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಇತಿಹಾಸ
1939 ರಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹೆಸರನ್ನು ನಾಮ್ ಓಂ ನಿಂದ ಕಾಂತರಾಲಕ್ ಎಂದು ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಭಾರತ
ಮುಂಬಯಿ, ಕೋಲ್ಕತ, ಚೆನ್ನೈ, ನವದೆಹಲಿ, ಅಲಹಾಬಾದ್, ಗ್ವಾಲಿಯರ್, ಜಯಪುರ, ಹೈದರಾಬಾದು, ಮೈಸೂರು, ತಿರುವನಂತಪುರ, ಲಕ್ನೊ, ವಾರಾಣಸಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿರುವ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಹಾಗೂ ಕಲಾವಿಭಾಗಗಳಿವೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಕಾಂತರಾಲಕ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪಾಲಿ ಕಂದರ ('ಕಂದರ') ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತದ ಲಕ್ಷ (ಲಕ್ಷ), 'ನೂರು ಸಾವಿರ' ದಿಂದ 'ಅಗಣಿತ ಕಂದರಗಳು' ಎಂದರ್ಥ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಭಾರತ
ಕೋಲ್ಕತ ನಗರದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಲಾವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಹುತ್ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಶುಂಗ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಗಾಂಧಾರ ಶಿಲ್ಪಗಳೂ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿವೆ. ಈ ನಗರದ ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮೆಮೊರಿಯಲ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳೂ ೧೯ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಯುರೋಪಿನ ಚಿತ್ರಕಾರರ ತೈಲಚಿತ್ರಗಳೂ ಇವೆ. ಮುಂಬಯಿ ನಗರದ ಪ್ರಿನ್ಸ್‌ ಆಫ್ ವೇಲ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನ ಕಲಾವಿಭಾಗ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ರಾಜಸ್ತಾನದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ವರ್ಣಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಬಾದಾಮಿ ಚಳುಕ್ಯರ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಹಾಗೂ ಇನ್ನಿತರ ರಾಜವಂಶಗಳ ಕಾಲದ ಶಿಲ್ಪಗಳ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಡ್ಯಾಂಗ್ರೆಕ್ ಶ್ರೇಣಿಯಿಂದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಲಾಗಿದೆ. ನೆರೆಯ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು (ಪಶ್ಚಿಮದಿಂದ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣಾಕಾರವಾಗಿ): ಖುನ್ ಹಾನ್, ಸಿ ರತ್ತನಾ, ಮತ್ತು ಸಿಸಾಕೆಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಬೆಂಚಲಾಕ್; ಥಂಗ್ ಸಿ ಉಡೊಮ್ ಮತ್ತು ಉಬೊನ್ ರಾಟ್ಚಥನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ನಾಮ್ ಖುನ್ ; ಪ್ರೀಹ್ ವಿಹೀರ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಒಡ್ಡರ್ ಮೀಂಚೇ.
ಖಾವೊ ಫ್ರಾ ವಿಹಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಉದ್ಯಾನವನದ ಕಛೇರಿಯು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿದೆ, ಆದರೆ ಉದ್ಯಾನದ ಪ್ರಮುಖ ಆಕರ್ಷಣೆಯಾದ ಪ್ರಸಾತ್ ಪ್ರೇಹ್ ವಿಹೀರ್‌ನ ಖಮೇರ್ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಾಂಬೋಡಿಯಾದ ಗಡಿಯುದ್ದಕ್ಕೂ ಇದೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಭಾರತ
ಹೈದರಾಬಾದಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿರುವ ಸಾಲಾರ್ಜಂಗ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಸಾಲಾರ್ಜಂಗ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳ ಸಂಗ್ರಹಗಳೇ ಮೂಲಾಧಾರ. ಅದರಲ್ಲಿ ಜೇಡುಶಿಲೆಯಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಮಾದರಿಗಳೂ ದಖನಿ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಚಿತ್ರಸಮೂಹಗಳೂ ಇವೆ. ತಿರುವನಂತಪುರದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಶಿಲ್ಪ ಮತ್ತು ಮರದ ಕೆತ್ತನೆ ವಸ್ತುಗಳ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲದೆ ಕೇರಳದ ದಾರುಶಿಲ್ಪದ ಕೆಲವು ಆಯ್ದ ಮಾದರಿಗಳ ಒಂದು ವಿಭಾಗವೂ ಇದೆ. ಇದೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಚಿತ್ರಾಲಯ ಸಹ ಇದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಕೇಂದ್ರ ಆಡಳಿತ
ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು 20 ಉಪಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ( ಟಾಂಬನ್‌ಗಳು ) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇವುಗಳನ್ನು 279 ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ( ಮುಬನ್‌ಗಳು ) ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾಣೆಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಈಗ ಬೆಂಚಲಾಕ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಟಾಂಬನ್‌ಗೆ ಸೇರಿವೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಭಾರತ
ಸುಂದರ ಮೈಸೂರು ನಗರದಲ್ಲಿ ಕಿರಿದಾದರೂ ಚಿತ್ತಾಕರ್ಷಕವಾದ ಜಗನ್ಮೋಹನ ಅರಮನೆಯ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಸೊಗಸಾದ ದಂತದ ಕೆಲಸದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಗಳೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಕೊರೆದ ಗಂಧದ ಕೆತ್ತನೆಯ ಸಂಪುಟಗಳೂ ತಿರುವಾಂಕೂರು ರಾಜಮನೆತನದ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾವಿದ ರಾಜಾರವಿವರ್ಮನ ಕೆಲವು ಮೂಲ ತೈಲಚಿತ್ರಗಳೂ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಶ್ರೀಲಂಕ : ಶ್ರೀಲಂಕ, ಮಯನ್ಮಾರ್, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯ, ಮಲೇಷ್ಯ, ಥೈಲೆಂಡ್ ಮೊದಲಾದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಂತೀಯ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಶ್ರೀಲಂಕಾದ ಕೊಲೊಂಬೊ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿರುವ ಕೊಲೊಂಬೊ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದ ಕಲಾವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕೆಯ ಪ್ರಾರಂಭದ ಶತಮಾನಗಳ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹಗಳು, ಚೋಳರ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಶೈಲಿಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಂಚಿನ ವಿಗ್ರಹಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪಟ್ಟಣವಿದೆ ( ಥೆಸಾಬನ್ ಮುವಾಂಗ್ ):
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್
ಬ್ರಿಟನ್ ಭಾರತದಂಥ ಪ್ರಾಚೀನ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭುತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವುಗಳ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಹೀಗೆ ಸಂಗ್ರಹವಾದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳು ಈ ದೇಶದ ವಿವಿಧ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇವೆ. ಲಂಡನ್ ನಗರದ ಬ್ರಿಟಷ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಲಾವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚೀನೀ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಉತ್ತಮ ಮಾದರಿಗಳೂ ಅರ್ಲ್ ಆಫ್ ಎಲ್ಗಿನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಅಥೆನ್ಸ್‌ ನಗರದ ಪಾರ್ಥೆನಾನ್ ದೇವಾಲಯದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ ಶಿಲಾವಿಗ್ರಹಗಳೂ ಈಜಿಪ್ಟ್‌ ಮತ್ತು ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯ ದೇಶಗಳ ಕಲೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾದರಿಗಳೂ ಇವೆ. ವಿಕ್ಟೋರಿಯ ಮತ್ತು ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಭವನ ಸಹ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡು ಉಪ-ಜಿಲ್ಲಾ ಪುರಸಭೆಗಳಿವೆ ( ಥೆಸಬನ್ ಟಾಂಬನ್ ):
ಬುಗುರಿ
ಬುಗುರಿ ಎಂಬುದು ಒಂದು ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಗುಂಡನೆಯ ಮರದ ಆಟಿಕೆ. ಬುಗರಿ, ಬಗರಿ ಎಂದೂ ಇದನ್ನು ಕರೆಯುವುದುಂಟು. ಈ ಆಟಿಕೆಗೆ ದಾರವನ್ನು ಸುತ್ತಿ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಅದು ತಿರುಗುವ ಹಾಗೆ ಬಿಡುವ ಆಟಕ್ಕೆ ಬುಗುರಿಯಾಟ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಹೀಗೆ ಸುತ್ತುವ ದಾರಕ್ಕೆ ಚಾಟಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸುತ್ತಿದ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆಲೇ ಜೋರಾಗಿ ಬಿಚ್ಚುವುದರಿಂದಾಗಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಪ್ರಚ್ಚನ್ನ ಶಕ್ತಿಯು ಬುಗುರಿಯು ತಿರುಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟವನ್ನು ಒಂದು ಜಾನಪದ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದು.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್
ಇಲ್ಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಕಲಾಮಂದಿರವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿರುವ ಯುರೋಪಿನ ತೈಲಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಗ್ರಹ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಡಚ್, ಇಟಾಲಿಯನ್, ಫ್ಲೆಮಿಷ್ (ಬೆಲ್ಜಿಯಂ) ಮತ್ತು ಇತರ ಚಿತ್ರಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಲಿಯೊನಾರ್ಡೊ-ಡ-ವಿಂಚಿ, ಮೈಕಲೇಂಜಲೋ, ರ್ಯಾಫೆಲ್, ರೆಂಬ್ರ್ಯಾಂಟ್, ರೇನಾಲ್ಡ್ಸ್ ಮತ್ತು ಟರ್ನರ್ ಮೊದಲಾದ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರ ತೈಲಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.
ಕಾಂತರಲಕ್ ಜಿಲ್ಲೆ
ಸ್ಥಳೀಯ ಆಡಳಿತ
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕ
ಬುಗುರಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಮರದ ತುಂಡಿನಿಂದ ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಬುಗುರಿಗಳೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ಬಣ್ಣದ ಬಣ್ಣದ ಬುಗುರಿಗಳು ತಿರುಗುವಾಗ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಬುಗುರಿಯಾಟವು ಅನಾದಿ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೌರವರು-ಪಾಂಡವರು ಬುಗುರಿಯಾಟವಾಡಿದ್ದರ ಬಗ್ಗೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಆಶಾಢ ಮಾಸ ಬಂದಾಗ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಬುಗುರಿಯಾಡುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಬ್ರಿಟನ್
ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಅಷ್ಮೋಲಿಯಂ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಜ್ಜಿನ ಫಿಟ್ಜ್‌ ವಿಲಿಯಂ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ. ಕಿರಿಯ ಪ್ರಮಾಣದ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಸ್ಕಾಟ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಇವೆ.
ಬುಗುರಿ
ಆಡುವ ರೀತಿ:
ಬುಗುರಿಯಾಟವನ್ನು ಬೇರೆಬೇರೆ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡುತ್ತಾರಾದರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿ ಹೀಗಿದೆ: ಮೊದಲಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಆಟಗಾರರು ಬುಗುರಿಗೆ ಚಾಟಿಯನ್ನು ಸುತ್ತಬೇಕು. ಎಲ್ಲರೂ ಒಟ್ಟಿಗೇ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಬೀಸಿ ತಿರುಗಿಸಬೇಕು. ನಂತರ ಎಲ್ಲರೂ ತಿರುಗುತ್ತಿರುವ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ದಾರದ ಸಹಾಯದಿಂದಲೇ ಎತ್ತಿ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಕೈಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಯಾರ ಬುಗುರಿ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೋ ಆ ಆಟಗಾರ ತನ್ನ ಬುಗುರಿಯನ್ನು ಗುರುತು ಮಾಡಿದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು. ಆತನ ಬುಗುರಿಗೆ ಉಳಿದ ಆಟಗಾರರು ತಮ್ಮ ಬುಗುರಿಯ ಸಹಾಯದಿಂದ ಹೊಡೆಯಬೇಕು. ಹೀಗೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಹೊಡೆಸಿಕೊಂಡ ಬುಗುರಿಗೆ ಆಗುವ ಗುರುತಿಗೆ ಗುನ್ನ ಅಥವಾ ಗಿಚ್ಚಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೀಗೆ ಹೊಡೆಯುವಾಗ ಬುಗುರಿ ಹೋಳಾಗುವ ಸಂಭವವೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಹೀಗೆಯೇ ಆಟ ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತದೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು
ಫ್ರಾನ್ಸ್‌
ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರ ಇಡೀ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಅನೇಕ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವಿಶ್ವವಿಖ್ಯಾತವಾಗಿವೆ. ಲೂವರ್ ಕಲಾಮಂದಿರ ಪ್ರಪಂಚದ ಅಮೂಲ್ಯ ಕಲಾಭಂಡಾರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ೧ ನೆಯ ಫ್ರಾನ್ಸಿಸ್, ೧೪ನೆಯ ಲೂಯಿ ಮತ್ತು ನೆಪೋಲಿಯನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಕ್ಲೂನಿ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಲೂವರ್ ಕಲಾಮಂದಿರದ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಪುರವಣಿಯಾಗಿ ಚಿತ್ರಗಳು ಶೇಖರಣೆಯಾಗಿವೆ.
ಇಟಲಿ
ಇಟಲಿಯ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳಲ್ಲೂ ಒಂದೆರೆಡು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಉತ್ತಮ ಪ್ರದರ್ಶನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅವುಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಇಟಲಿಯ ಎಲ್ಲ ನಗರಗಳಿಗಿಂತಲೂ ನೇಪಲ್ಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ರೋಮನ್ ಕಲಾಪರಂಪರೆಯ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ (ಮ್ಯುಸಿಯೊ ನ್ಯಾಷನಲ್) ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಫ್ಲಾರೆನ್ಸ್‌ ನಗರ ಇಟಲಿಯ ಕಲಾರಾಜಧಾನಿ. ಇಲ್ಲಿಯ ಉಫಿಟ್ಜಿ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ೧೪ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಹಿಡಿದು ೧೬ನೆಯ ಶತಮಾನದ ವರೆಗಿನ ಇಟಲಿಯ ವಿವಿಧ ಕಲಾ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳ ಚಿತ್ರಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಮಾಣದ, ಜಾಗರೂಕವಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ನಗರದಲ್ಲಿ ಲೋಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಬರ್ಗಿಲ್ಲೊ ಎಂಬ ಶಿಲ್ಪ ಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಇಟಲಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ರೋಂ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವು ಪೋಪ್ ಧರ್ಮ ಗುರುವಿನ ವ್ಯಾಟಿಕನ್ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ಜರ್ಮನಿ
ಜರ್ಮನಿಯ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳ ಪೈಕಿ ಮ್ಯುನಿಚ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಬವೇರಿಯನ್ ಸ್ಟೇಟ್ ಆರ್ಟ್‌ ಗ್ಯಾಲರಿ ಮತ್ತು ಕೊಲೋನ್, ಡಸ್ಸೆಲ್ ಡ್ರಾರ್ಫ್ ಮತ್ತು ಬಾನ್ ನಗರಗಳ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದವು.
ಸ್ಪೇನ್
ಈ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಲೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಪ್ರಮುಖ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಥೆ ಮ್ಯಾಡ್ರಿಡ್ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮ್ಯೂಸಿಯೊ ಡೆಲ್ ಪ್ರಾಡೊ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ. ಅಲ್ಲಿ ಯುರೋಪಿನ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಕಲೆಗಾರರ ಅಮೂಲ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ.
ಗ್ರೀಸ್
ಗ್ರೀಸ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕವಾಗಿಯೆ ಅಥೆನ್ಸ್‌ ಪಟ್ಟಣ ಎಲ್ಲ ಕಲೆಗಳ ಬೀಡಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ಕಲೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ.
ಹಾಲೆಂಡ್
ಆಮ್ಸ್ಟರ್ಡ್ಯಾಮ್ ನಗರದ ರೈಕ್ಸ್‌ ಮ್ಯೂಸಿಯಮಿನಲ್ಲಿ ಡಚ್ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದ ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತ ಕಲೆಗಾರರ ಮನೋಹರವಾದ ಮೂಲಚಿತ್ರಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗಿ ಡಚ್ ಕಲೆಯ ಪೂರ್ಣ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿವೆ.
ಡೆನ್ಮಾರ್ಕ್
ಕೋಪನ್ ಹೇಗನ್ ನಗರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಅಲ್ಲಿಯ ಚಿತ್ರಸಂಗ್ರಹ ೧೮ನೆಯ ಶತಮಾನದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಂತೆ ಡೇನಿಷ್ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದ ಪೂರ್ಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಯುರೋಪಿನ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ
ನಾರ್ವೆ, ಸ್ವೀಡನ್, ಆಸ್ಟ್ರಿಯ, ಹಂಗರಿ, ಯೂಗೊಸ್ಲಾವಿಯ, ಪೋಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ಚೆಕೊಸ್ಲೊವಾಕಿಯ ರಾಜ್ಯಗಳಂಥ ಯುರೋಪಿನ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಅವುಗಳದೇ ಆದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ.
ರಷ್ಯ
ಲೆನಿನ್ ಗ್ರಾಡ್ ನಗರದ ಹರ್ಮಿಟೇಜ್ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಚೀನ ಚಿತ್ರಕಲೆಯ ಅದ್ಭುತ ಸಂಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಮಾಸ್ಕೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಟ್ ಟ್ರೆಟ್ಯಾಕೋವಾ ಕಲಾಮಂದಿರವಿದೆ. ರಷ್ಯ ದೇಶದ ಕಲೆಯ ವಿವಿಧ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ಸ್ಟೇಟ್ ಪುಷ್ಕಿನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ಸ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ವಾನ್ ಗೋ, ಜ್ಜೆನ್ನೆ, ಮ್ಯಾಟೀಸ್ ಮೊದಲಾದ ಖ್ಯಾತ ಕಲಾವಿದರ ಅಮೂಲ್ಯ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ.
ಈಜಿಪ್ಟ್‌
ಈಜಿಪ್ಟಿನ ರಾಜಧಾನಿ ಕೈರೊ ನಗರದ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ತುರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಕಾಪ್ಟಿಕ್ ಶ್ರೀಮಂತರ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ.
ಇರಾನ್, ಇರಾಕ್, ತುರ್ಕಿ ಮೊದಲಾದ ಮಧ್ಯಪ್ರಾಚ್ಯದ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ
ಸಹ ಅವುಗಳ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಏರ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಅಮೆರಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳು
ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅಮೋಘವಾದ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳೂ ಕಲಾವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮೆಟ್ರೊಪೋಲಿಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್, ಗ್ರೀಕ್, ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಅಭಿಜಾತ ಶೈಲಿಯ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲಾವಶೇಷಗಳು, ಚಿತ್ರಕಲೆ ಮತ್ತು ಶಿಲ್ಪವಸ್ತುಗಳೂ ಸೇರಿದ ಹಾಗೆ ಅಪಾರ ವಸ್ತುಗಳು ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿವೆ. ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಮಾಡರ್ನ್ ಆರ್ಟ್‌ ಎಂಬ ಮತ್ತೊಂದು ಸುಂದರವಾದ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಪಿಕಾಸೊ, ವಾನ್ ಗೋ ಮತ್ತು ಇತರ ಶೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ. ರೋಡಿನ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಫೆಂಚ್ ಶಿಲ್ಪ ಅಗಸ್ಟ ರೋಡಿನ್ ಎಂಬಾತನ ಶಿಲ್ಪಕಲೆಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿದೆ.
ಖಾಸಗಿ ಕೊಡುಗೆಯಿಂದಲೇ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿ ಖಾಸಗಿ ದತ್ತಿಗಳಿಂದಲೇ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿರುವುದು ಬಾಸ್ಟನ್ ನಗರದ ಲಲಿತಕಲಾ ಮಂದಿರದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ. ಅದರ ಕೃತಿಶೇಖರಣೆಯಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟ್‌, ಗ್ರೀಸ್, ರೋಂ, ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳು, ಆಧುನಿಕ ಯುರೋಪ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ಕಲಾಮಾದರಿಗಳಿವೆ. ಚೀನಿ, ಜಪಾನಿ, ಈಸ್ಟ್‌ ಇಂಡಿಯನ್, ಈಜಿಪ್ಷಿಯನ್ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಶೇಖರಣೆಯೆನಿಸಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಅಚ್ಚುಕಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳು ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಥಮ ಸ್ಥಾನಗಳಿಸಿವೆ.
ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಫಾಗ್ ಆರ್ಟ್ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಅಚ್ಚು ಕಲೆಗಾರಿಕೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಹೆಸರಾಂತ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಚಿತ್ರಗಳು, ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇಟಲಿ ಕಲಾಸಂಪ್ರದಾಯದ ಚಿತ್ರಗಳು ಇವೆ.
ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ (ಡಿ.ಸಿ.) ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಮುಖ್ಯ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್ ಕಲಾಮಂದಿರವೂ ಒಂದು. ಈ ಕಲಾ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾಲಿಕನೂ ಪ್ರಜಾಹಿತೈಷಿಯೂ ಆದ ಮೆಲನ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ್ದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಈ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪ್ಲೆಮಿಷ್, ಡಚ್, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕನ್ ಕಲಾಶೈಲಿಯ ಚಿತ್ರಗಳೇ ಹೆಚ್ಚು. ವಾಷಿಂಗ್ಟನ್ನಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾಮಂದಿರ ಫ್ರೀರ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್. ಇದು ಸ್ಮಿತ್ ಸನ್ ಎಂಬ ಆಂಗ್ಲನ ಅಂತಿಮ ಇಷ್ಟಪತ್ರದಂತೆ ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಸ್ಮಿತ್ ಸೋನಿಯನ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಏಷ್ಯಖಂಡದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಪಾರಸಿ, ಮಹಮದೀಯ ಮತ್ತು ಬಿeóÁಂಟಿನ್ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಕೃತಿಗಳೇ ಅಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು. ಫಿಲಡೆಲ್ಫಿಯ ನಗರದ ಪೆನ್ಸಿಲ್ವೇನಿಯ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಕಲಾಭವನದಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಯುರೋಪ್, ಅಮೆರಿಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಚ್ಯ ದೇಶಗಳ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿವೆ.
ಕ್ಲೀವ್ಲೆಂಡ್ ನಗರದ ಕ್ಲೀವ್ಲೆಂಡ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ ಕಲಾಮಂದಿರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ಕಲಾವಸ್ತು ಸಂಗ್ರಹ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿದೆ. ಅದರ ಸ್ಥಿರ ಸಂಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಕಲೆಗೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ, ಮಧ್ಯಯುಗದ ಶೈಲಿ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಗೂ ಸಂಬಂಧ ಪಟ್ಟ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿವೆ.
ಶಿಕಾಗೊ ನಗರದ ಆರ್ಟ್‌ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಕಲಾಮಂದಿರ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದುದು. ಅದರಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿ ಅಚ್ಚುಕಲೆಯ ವಸ್ತುಗಳು, ಪ್ರಾಚ್ಯ, ಗ್ರೀಕ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳು ಸೇರಿವೆ.
ಕೆನಡ
ಒಟ್ಟಾವ ನಗರದ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಆಫ್ ಆರ್ಟ್‌ ಕಲಾಮಂದಿರ ಅಲ್ಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯದಲ್ಲಿ ಸೇರಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಿರುವ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಐರೋಪ್ಯ ಕಲೆಯ ಎಲ್ಲ ಕಾಲಗಳಿಗೂ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಶಿಲ್ಪರಚನೆಗಳೂ, ಚಿತ್ರಗಳು ಹಾಗೂ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳಿರುವುವಲ್ಲದೆ ಕೆನಡ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಮಕಾಲೀನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕಲೆಗಾರರ ಕಲಾಕೃತಿಗಳ ಮಾದರಿಗಳೂ ಇವೆ.
ಜಪಾನ್
ಟೋಕಿಯೊ ನಗರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಭೌಮರ ಅರಮನೆಗೆ ಸೇರಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಈಗ ಟೋಕಿಯೊ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯವಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಕಲೆ, ಶಿಲ್ಪ, ಅರಗಿನ ಮೆರುಗು ಕೆಲಸ ಮೊದಲಾದ ಕಲೆಗಳೂ ಸೇರಿದ ಹಾಗೆ ಜಪಾನಿನ ಕಲೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ.
ಕ್ಸೋಟೊ ನಗರಾಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ.
ನಾರಾ ನಗರದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅತ್ಯಮೂಲ್ಯ ವಸ್ತುಗಳಿವೆ. ಈ ನಗರದ ಹೊರ್ಯೂಜಿ ದೇವಾಲಯ ಅದರ ಮನೋಹರವಾದ ಕಲಾಕೃತಿಗಳಿಗೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ಚಿತ್ರಕಲೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಷೋಸೋಇನ್ ಐಶ್ವರ್ಯದ ಗಣಿ ಎಂಬ ಕಲಾಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಜಪಾನಿನ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳಿವೆ.
ಮೇಲ್ಕಂಡ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲದೆ ಚೀನ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ನ್ಯೂಜಿûಲೆಂಡ್, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕದ ಬ್ರೆಜಿûಲ್ ಮತ್ತು ಅರ್ಜೆಂಟೈನ ರಾಜ್ಯಗಳು ಸಹ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳ ಆಡಳಿತ
ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆತ ಕಲಾಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಜ್ಞನಾಗಿರುತ್ತಾನೆ. ಅವನಿಗೆ ನೆರವಾಗಿ ಆವಶ್ಯಕವಾದಷ್ಟು ಮಂದಿ ತಂತ್ರಜ್ಞರು ಹಾಗೂ ಕಾರಕೂನರು ಇರುತ್ತಾರೆ. ವಿಶ್ವದ ಅನೇಕ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳನ್ನು ಆಯಾ ದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಗಳೇ ನಡೆಸಿಕೊಂಡು ಬರುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ ಇಲ್ಲವೆ ನ್ಯಾಸಮಂಡಲಿಗಳ ಆಡಳಿತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಉದಾ: ಕೋಲ್ಕತದ ಇಂಡಿಯನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ, ಹಾಗೂ ಬಾಸ್ಟನ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂ ಆಫ್ ಫೈನ್ ಆಟ್ರ್ಸ್‌. ದೊರಕುವ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಶೇಖರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಚಟುವಟಿಕೆ. ಕೆಲವು ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ಜನರ ಕೊಡುಗೆ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೊಳಪಟ್ಟು ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಧನಸಹಾಯ ಪಡೆವ ಕಲಾಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ, ಕಲಾತ್ಮಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನಿಯತ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಜಾಹೀರಾತಿನ ಮೂಲಕ ಇಲ್ಲವೆ ಕಲಾಸಂಘಗಳ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ, ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಅರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಿತಿಗಳು ನೇಮಕವಾಗಿವೆ. ನವದೆಹಲಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯಕ್ಕೆ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಕಲಾವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಕೊಳ್ಳುವ ರಾಷ್ಟೀಯ ಸಮಿತಿಯೊಂದು ಏರ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿರುವ ನ್ಯಾಷನಲ್ ಆರ್ಟ್ ಗ್ಯಾಲರಿ ಕಲಾಮಂದಿರಕ್ಕೆ ಕಲಾಕೃತಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಕಲಾಮಂದಿರದ ಸಮಿತಿಯೊಂದಿದೆ. ಕಲಾಮಂದಿರಗಳ ನಿಧಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ವೀಕ್ಷಕರ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಕ್ರಮಗೊಳಿಸಲು ಅನೇಕ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ಪ್ರವೇಶಧನವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. (ಪಿ.ಆರ್.ಎಸ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕಲಾವಸ್ತು ವಿರಚನೆ
ಕಲಾವಸ್ತು ವಿರಚನೆ:ಚಿತ್ರ, ವಿಗ್ರಹ, ದೇವಾಲಯ, ಸಂಗೀತಕೃತಿ ಅಥವಾ ಪದ್ಯಕಾವ್ಯ ಮೊದಲಾದವನ್ನು ಕಲಾವಸ್ತುಗಳೆನ್ನುತ್ತೇವೆ. ಇಂಥ ಕಲಾವಸ್ತುವಿನ ರಚನೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವನ್ನೂ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತು ಇತರ ಬಗೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ರಚನೆಯಿಂದ ಬೇರೆಯಾಗಿದೆ. ಮೇಜು, ಪಾತ್ರೆ, ಉಡುಪು, ಒಡವೆ ಮುಂತಾದ ಉಪಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸಿಕೊಡುವ ಕೆಲಸಗಾರರ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಕಲೆಗಾರರ ಕೃಷಿ ವಿಭಿನ್ನ. ಅದು ತಯಾರಿಕೆ, ಇದು ನಿರ್ಮಾಣ. ಎರಡೂ ನಾಗರಿಕ ಮನುಷ್ಯನಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾದವು. ಆದರೆ ಒಂದು ನೆಮ್ಮದಿಯಾದ ಬಾಳಿಗೆ ಸಲ್ಲುವ ಸೌಕರ್ಯವಾದರೆ ಇನ್ನೊಂದು ಹೃದಯ ಮನಸ್ಸುಗಳನ್ನು ತಣಿಸುವ ಸಾಧನ. ಅದು ಹೆಚ್ಚೋ ಇದು ಹೆಚ್ಚೋ ಎಂಬ ಚರ್ಚೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಗೆ ಎಡೆಗೊಡುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ತರ್ಕಸಮ್ಮತವಲ್ಲ. ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದೆಯೆಂಬ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥ ಯಥಾರ್ಥ ಸಂಗತಿಯೆಂದಷ್ಟೆ. ಕಲಾವಸ್ತುವಿನ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಲವು ಅಂಶಗಳುಳ್ಳ ಸಂಕೀರ್ಣ ವ್ಯವಸಾಯ. ಉಪಯುಕ್ತ ಪದಾರ್ಥದ ತಯಾರಿಕೆ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ನೆರವಾದ ಕಾರ್ಯ.
ಕಲಾವಸ್ತುವನ್ನು ಕಲೆಗಾರ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾನೆ ಅಥವಾ ರಚಿಸುತ್ತಾನೆ_ಎಂದು ನುಡಿಯುವುದೇ ವಾಡಿಕೆ. ಅದು ಸರಿಯಾದ ಮಾತು. ಏತಕ್ಕೆಂದರೆ ಆ ಉದ್ಯಮ ಹಲವು ಮುಖಗಳಿಂದ ಕೂಡಿ ದೊಡ್ಡ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಎನ್ನಿಸುವ ಜಟಿಲೋದ್ಯಮ. ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೀ ಸಾಮಗ್ರಿ, ಉಪಕರಣ, ಕೆಲಸಗಳನ್ನೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಲೆಗಾರ, ಅವನ ಉದ್ದೇಶ, ಶಕ್ತಿ, ಸಾಮಥರ್ಯ್‌, ಜ್ಞಾನ, ಅನುಭವ, ಭಾವನೆ, ಸ್ಫೂರ್ತಿ_ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಚಾರಗಳನ್ನೂ ಪರಿಗಣಿಸಲೇಬೇಕು. ಬಡಗಿಯೊಬ್ಬ ಮಾಡಿದ ಸುಖಾಸನಕ್ಕೆ ಜೋಡಿಯಾದದ್ದನ್ನು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಬಡಗಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಎರಡರಿಂದಲೂ ಉಂಟಾಗುವ ಸೌಖ್ಯ ಒಂದೇ ತರಹ. ಒಬ್ಬ ಗಾಯಕ ಹಾಡಿದಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಹಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ. ಒಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರನ ಸೂರ್ಯೋದಯ ವರ್ಣನೆಯಂತೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಚಿತ್ರಕಾರ ವರ್ಣಿಸಲಾರ. ಒಬ್ಬೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭಾವಜೀವಿ ಮತ್ತು ದಾರ್ಶನಿಕ. ಹೀಗಾಗಿ ಶಿಲ್ಪಿಯ ಕಟ್ಟಡವೇ ಆಗಲಿ, ಕವಿಯ ರೂಪಕವೇ ಆಗಲಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾನೇ ಅಸದೃಶವಾದದ್ದು. ಅದರ ಪ್ರತಿಯನ್ನು ಯಾರಾದರೂ ಮಾಡಿಕೊಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಅದು ಜೀವವಿಲ್ಲದ ನಕಲು. ಕಲೆಗಾರ ತನ್ನನ್ನೇ ಪುರ್ತಿಯಾಗಿ ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟು ವಿಶೇಷ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಒಂದು ಕಲಾಕೃತಿಯನ್ನು ಹೊರತರುತ್ತಾನೆ.
ಕಲೆಗಾರನನ್ನು ಕುರಿತು ಮೊದಲಲ್ಲೂ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೂ ಕೊನೆಯಲ್ಲೂ ಆಲೋಚಿಸತಕ್ಕದ್ದು. ಕಲೆಗಾರನಂತೆ ಕಲಾವಸ್ತು, ಕಲೆಗಾರನೇ ಕಲಾವಸ್ತು. ಸುಮ್ಮನೆ ಆಸೆಪಟ್ಟು ಆರಾಮವಾಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡರೆ ಲಲಿತಕಲೆ, ಕೈಗೆ ಎಟುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಕಲೆಗಾರನಾಗಲು ಕಷ್ಟಪಡಬೇಕು. ನಿದ್ರೆ, ಆಹಾರ ವಿನೋದ, ವಿಹಾರ ಮುಂತಾದವಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನಕೊಡಬಾರದು. ನಾನಾ ವಿಧದ ಸಿದ್ಧತೆಯನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಲೋಕಾನುಭವ, ಮನುಷ್ಯರ ಸ್ವಭಾವ ವರ್ತನೆಗಳ ಪರಿಚಯ, ಗ್ರಂಥಾವಲೋಕನ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಶಾಲಗೊಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರಬೇಕು. ಸಾಹಿತಿಯಾದರೆ ಹಿಂದಿನವರ ಮತ್ತು ಇಂದಿನವರ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಪಠಿಸಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದದ್ದನ್ನು ಸುಂದರವಾದದ್ದನ್ನು ನೆನಪಿನಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಚಿತ್ರಕಾರನಾದರೆ ಅದೇ ರೀತಿ ನಾನಾ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ನೆಟ್ಟ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೋಡಿ ಕಲಾಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಯಾವೊಬ್ಬ ಕಲೆಗಾರನೂ ಇತರರನ್ನು ದಾಸನಂತೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸಬೇಕಾದ್ದಿಲ್ಲ. ಅವರ ಬಗೆಬಗೆಯ ಕಲಾಕೌಶಲವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿ ಉತ್ತೇಜನ ಪಡೆದು. ತನ್ನಲ್ಲೇ ಹೊಮ್ಮಿದ ಸ್ವಂತಿಕೆಯನ್ನು ರೂಢಿಸಿಕೊಂಡು ತನ್ನದೇ ಆದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಬೇಕು. ವ್ಯಕ್ತಿತೇಜಸ್ಸು, ಸ್ವಂತಿಕೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಇದೇ ತಾತ್ಪರ್ಯ.
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲಲಿತಕಲೆಗೂ ಅದರವೇ ಆದ ಸಾಮಾನು ಸಲಕರಣೆ ಸಾಧನಗಳು ಗೊತ್ತಾಗಿವೆ. ಸಂಗೀತಗಾರನಿಗೆ ಸ್ವರ ಅಥವಾ ವಾದ್ಯದ ಮೂಲಕವೂ ಶಿಲ್ಪಿಗೆ ಶಿಲೆ, ಮರ, ಚಾಣ, ಕೊಡತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಮೂಲಕವೂ ಕವಿಗೆ ಭಾವ, ಭಾವನೆ, ಪದಜಾಲಗಳ ಮೂಲಕವೂ, ವ್ಯವಹಾರ. ಅವೇ ಕಲೆಗಾರನ ಒಳಗಿರುವುದನ್ನು ಹೊರತಂದು ರಸಿಕರಿಗೆ ರಸದೌತಣವೀಯುವ ವಾಹಕ ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮ. ಅವನ್ನು ಯುಕ್ತರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದಕ್ಕೆ ಕಲೆಗಾರನಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಣವೂ ಸಂತತ ಅಭ್ಯಾಸವೂ ಅತ್ಯಾವಶ್ಯಕ. ಯಾವ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಎಂಥ ಕುಂಚದಿಂದ ಹೇಗೆ ಬಳಿಯಬೇಕು, ನೆರಳು-ಬೆಳಕನ್ನು ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಬೇಕು_ಮುಂತಾದ ವಿವೇಚನೆ ಚಿತ್ರಗಾರನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿತಲ್ಲದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಅಂಕಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ವಿಷಯ ಬರಬೇಕು, ಯಾವ ಪಾತ್ರ ಯಾವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡಬೇಕು, ಏನು ಮಾತು ಆಡಬೇಕು ಮುಂತಾದ ವಿವೇಚನೆ ನಾಟಕಕಾರನಿಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲಿತಲ್ಲದೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಅಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಉಪಯೋಗಿಸಿದರೆ ಅಂಥ ಕವಿಯಿಂದ ಆಗುವುದು ಬರೀ ವ್ಯಾಕರಣದ ತಪ್ಪಲ್ಲ, ಕಲಾಧರ್ಮದ ಭಂಗ ಎಂದು ಪ್ಲೇಟೋ ಬಲು ಹಿಂದೆಯೇ ಸಾರಿದ. ಮೊದಮೊದಲು ಕಲೆಗಾರ ಸಹಿಸಬೇಕಾದ ಶ್ರಮ ಅಷ್ಟಿಷ್ಟಲ್ಲ. ಬರಬರುತ್ತ ಅವನ ಕೈ ಪಳಗಿ ಕೌಶಲ ಹೆಚ್ಚಿ ಆ ಕಷ್ಟ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಸರಾಂತ ಕಲೆಗಾರರು ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಒಮ್ಮತದಿಂದ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿರುವಂತೆ ಕಲಾಕೃತಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಕೆಲಸದಿಂದ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ಶ್ರಮ ದುಃಖ ಕಾರಕವಲ್ಲ, ಸುಖಕಾರಕ. ಅದು ನಲಿವು ಕೊಡುವ ನೋವು_ಎಂಬ ಹೇಳಿಕೆ ಅಂಗೀಕೃತ ತಥ್ಯವಾಗಿದೆ. ಉದಾತ್ತ ಸಂಕಲ್ಪದ ಸಾಧನೆ ಆನಂದಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗ.
ಕಲಾವಸ್ತುವಿನ ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಜನರಿಗೆ ಏನು ಉಪಕಾರ? ಜನರನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯರು, ರಸಿಕರು, ವಿಮರ್ಶಕರು ಎಂದು ಮೂರು ಗುಂಪಾಗಿ ವಿಭಾಗಿಸಬಹುದು. ಉತ್ತಮ ಕಲಾವಸ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಚಿತ್ತಾಹ್ಲಾದ, ಮನೋವೈಶಾಲ್ಯ, ಆತ್ಮಸಂಸ್ಕಾರ_ಈ ಮೂರನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬಲ್ಲದು. ಎಂದರೆ ಅವುಗಳ ಪರಿಮಾಣ ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ ಒಂದೇ ಆದರೂ ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಕಲಾನುಭವವನ್ನು ಅರಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯರಿಗಿಂತ ರಸಿಕರು ಹೆಚ್ಚು ನಿಪುಣರು, ರಸಿಕರಿಗಿಂತ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೆಚ್ಚು ನಿಪುಣರು. ಕಲೆಯ ಸ್ವಾರಸ್ಯವನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಭಿರುಚಿಯೊಂದೇ ಸಾಲದು. ಆ ಕಲೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಲವು ಮಟ್ಟದ ಪರಿಜ್ಞಾನವೂ ಬೇಕೇಬೇಕು. ಅದೂ ಅಲ್ಲದೆ ಒಂದು ವಿಗ್ರಹವನ್ನೊ ಚಿತ್ರವನ್ನೊ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ವೀಕ್ಷಿಸಿದರೆ ಅದರ ಅಂದದ ಸ್ವರೂಪ ಹೆಚ್ಚುಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರನ ನಾಟಕವನ್ನು ನಲವತ್ತರ ಮೊದಲು ಓದಿದರೆ ಪ್ರಯೋಜನ ಕಡಿಮೆ ಎಂಬ ನುಡಿಯಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಕಲಾವಸ್ತು ಯಾವಾಗಲೂ ಆಮುಷ್ಮಿಕ ಫಲವನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಕಲ್ಪತರು. (ಎಸ್.ವಿ.ಆರ್.) ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ