cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಚಾರ್ಲ್ಸ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌‌
ನೋಟದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವುದು
1975ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 5ರಂದು, U.S. ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಜೆರಾಲ್ಡ್‌ ಫೋರ್ಡ್‌ ಕೊಲೆಗೆ ಸ್ಕ್ವೀಕಿ ಫ್ರೋಮ್‌‌ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದಾಗ, ಸಮುದಾಯವು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯಿತು. ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೊದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ನಡೆಯಿತು; ಫಾಲ್ಸಾಮ್‌‌ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ್ನು ಸೆರೆಯಲ್ಲಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸಲು ಸ್ಯಾಕ್ರಮೆಂಟೊಗೆ ಸ್ಕ್ವೀಕಿ ಫ್ರೋಮ್ ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಗುಡ್‌ ತೆರಳಿದಾಗ ಈ ಪ್ರಯತ್ನವು ನಡೆಯಿತು. ಫ್ರೋಮ್‌‌, ಗುಡ್‌, ಮತ್ತು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸದಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಒಬ್ಬಳು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ವಾಸದ ಮಹಡಿಯ ಶೋಧವೊಂದನ್ನು ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡಾಗ, ಪುರಾವೆಯೊಂದು ಹೊರಬಿದ್ದಿತು; ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಗುಡ್‌ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಪತ್ರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೂಲಕ ಬೆದರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ಕಳಿಸಲು ಸಂಚುಹೂಡಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಅಂತರ-ಸಂಸ್ಥಾನ‌ದ ವ್ಯವಹಾರದ ಮೂಲಕ ಕೊಲೆಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ರವಾನಿಸಿದ್ದರ ಪುರಾವೆಯು ಲಭ್ಯವಾಗಿ, ಅವಳನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯೆಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. (ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕರು ಹಾಗೂ US ಸರ್ಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು ಮತ್ತು ಹಾಗೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಅವರ ಪರಿಸರೀಯ ಕರ್ತವ್ಯಲೋಪಕ್ಕೆ ಅವು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದವು.) ಫ್ರೋಮ್‌‌ಗೆ 15 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು; ತನ್ಮೂಲಕ ಅವಳು ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆ 18, ಅಧ್ಯಾಯ 84 (1965) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಮೊದಲ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎನಿಸಿಕೊಂಡಳು; ಅಮೆರಿಕಾ ಸಂಯುಕ್ತ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಯತ್ನವು, ಇದರ ಅನುಸಾರ ಒಕ್ಕೂಟ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಅಪರಾಧವಾಗಿತ್ತು.
1977ರಲ್ಲಿ, ಷಾರ್ಟಿ ಷಿಯಾನ ಅವಶೇಷಗಳ ಕರಾರುವಾಕ್ಕಾದ ತಾಣವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿ ವರ್ಗದವರು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕ ಸುಳುಹುಗಳು ಸಮುದಾಯದವರ ಸಮರ್ಥನೆಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದ್ದವು; ಷಿಯಾನ ದೇಹದ ಅಂಗಚ್ಛೇದನವನ್ನು ಮಾಡಿರಲಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಹೂತಿಡಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಅವನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅಭಿಯೋಜಕನನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಸ್ಟೀವ್‌‌ ಗ್ರೋಗನ್‌‌, ಷಿಯಾನ ಕಳೇಬರವನ್ನು ಇಡಿಯಾಗಿ ಸಮಾಧಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ; ಶರೀರವನ್ನು ದಫನುಮಾಡಲಾಗಿದ್ದ ತಾಣವನ್ನು ಖಚಿತವಾಗಿ ತೋರಿಸುವ ಒಂದು ನಕಾಶೆಯನ್ನು ಅವನು ಬರೆದ. ಈ ನಕಾಶೆಯನ್ನು ಅವನಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌-ಆದೇಶಿಸಿದ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದವರೆಂದು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟವರ ಪೈಕಿ, 1985ರಲ್ಲಿ ಗ್ರೋಗನ್‌‌ ಮೊದಲನೆಯವ ಎನಿಸಿಕೊಂಡ- ಮತ್ತು,, ಪೆರೋಲು ಪಡೆದವರಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೆನಿಸಿಕೊಂಡ.
1980ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಮೂರು ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದ. ಮೊದಲ ಸಂದರ್ಶನವು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1981ರ ಜೂನ್‌‌ 13ರಂದು ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿತು; NBC ವಾಹಿನಿಯ ದಿ ಟುಮಾರೊ ಷೋ ಎಂಬ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಟಾಮ್‌ ಸ್ನೈಡರ್‌‌ ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದ. ಎರಡನೇ ಸಂದರ್ಶನವು ಸ್ಯಾನ್‌ ಕ್ವೆಂಟಿನ್‌ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು ಮತ್ತು 1986ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 7ರಂದು ಬಿತ್ತರಗೊಂಡಿತು; CBS ನ್ಯೂಸ್‌ ನೈಟ್‌ವಾಚ್‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಚಾರ್ಲೀ ರೋಸ್‌ ಎಂಬಾತ ಈ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದ. "ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಂದರ್ಶನ"ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸುದ್ದಿಯ ಎಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಇದು 1987ರಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು. ಕೊನೆಯ ಸಂದರ್ಶನವು, 1988ರಲ್ಲಿ ಜೆರಾಲ್ಡೊ ರಿವೆರಾ ಜೊತೆಗೆ ನಡೆಯಿತು; ಸೈತಾನಾರಾಧನೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಆ ಪತ್ರಕರ್ತನು ನಡೆಸಿಕೊಟ್ಟ, ಪರಮಾವಧಿ-ಕಾಲದ ವಿಶೇಷ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಭಾಗ ಇದಾಗಿತ್ತು. ಕನಿಷ್ಟಪಕ್ಷ ಸ್ನೈಡರ್‌‌ ಸಂದರ್ಶನದವರೆಗೆ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ವಸ್ತಿಕವಿರುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನ ವಿಚಾರಣೆಯು ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಈ ಜಾಗದಲ್ಲಿ X ಎಂಬ ಗುರುತನ್ನು ಅವನು ಕೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದ.
ವ್ಯಾಕವಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮೆಡಿಕಲ್‌‌ ಫೆಸಿಲಿಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, 1984ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 25ರಂದು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳಾದವು; ಓರ್ವ ಸಹವರ್ತಿ ನಿವಾಸಿಯು ಅವನ ಮೇಲೆ ಪೈಂಟ್‌ ತೆಳುಕಾರಕವನ್ನು ಸುರಿದು ಅವನಿಗೆ ಬೆಂಕಿಹಚ್ಚಿದಾಗ ಇದು ಸಂಭವಿಸಿತು. ಜಾನ್‌ ಹೋಲ್ಮ್‌ಸ್ಟ್ರೋಮ್ ಎಂಬ ಮತ್ತೋರ್ವ ಸೆರೆಯಾಳು ವಿವರಿಸಿದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವನ ಹರೇ ಕೃಷ್ಣ ಮಂತ್ರಗಳ ಕುರಿತು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅವನಿಗೆ ಮಾತಿನ ಮೂಲಕ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡಿದ್ದ. ತನ್ನ ಶರೀರದ 20 ಪ್ರತಿಶತಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವು ಎರಡನೇ- ಮತ್ತು ಮೂರನೇ- ಹಂತದ ಸುಟ್ಟಗಾಯಗಳಿಗೆ ಈಡಾದರೂ ಸಹ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ತನ್ನ ಗಾಯಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ.
ಹತ್ಯಾ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಒಂದು ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಫ್ರೋಮ್‌,‌ 1987ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ವರ್ಜೀನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಆಲ್ಡರ್‌ಸನ್‌‌ ಒಕ್ಕೂಟ ಸೆರೆಮನೆ ಶಿಬಿರದಿಂದ ಸಂಕ್ಷೇಪವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಳು. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ವೃಷಣದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ ಕಾಯಿಲೆಗೆ ಈಡಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಕೇಳ್ಪಟ್ಟಿದ್ದ ಅವಳು, ಅವನನ್ನು ತಲುಪಲೆಂದು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು; ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ದಸ್ತಗಿರಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 14ರಂದು ಕಾರ್ಸ್‌ವೆಲ್‌‌ನ ಫೆಡರಲ್‌ ಮೆಡಿಕಲ್‌ ಸೆಂಟರ್‌‌ನಿಂದ ಅವಳು ಪೆರೋಲಿನ ಮೇಲೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದಳು.
ನಂತರದ ಘಟನೆಗಳು
ಒಂದು-ಕಾಲಕ್ಕೆ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌-ಅನುಯಾಯಿಯಾಗಿದ್ದ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಶೇರ್‌‌ ಎಂಬಾಕೆಯು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌ನ ಅಭಿಯೋಜಕನಾದ ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಬುಗ್ಲಿಯೊಸಿ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ 1994ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ ಅನುಸಾರ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಂಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವಳು ನೀಡಿದ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಒಂದು ಕಟ್ಟುಕಥೆಯಾಗಿತ್ತು; ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಅನಿಲ ಕೋಣೆಯಿಂದ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಹೆಣೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಸುಸ್ಪಷ್ಟ ನಿರ್ದೇಶನದ ಅನುಸಾರ ಅದನ್ನು ನುಡಿಯಲಾಯಿತು. ಅಂಧಾನುಕರಣೆಯ-ಪ್ರೇರಕಶಕ್ತಿಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಶೇರ್‌‌ಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಪರಿಚಯಿಸಿತ್ತು. ಇದರ ಅನ್ವಯ ಮೂರು ಸ್ತ್ರೀ ಪ್ರತಿವಾದಿಗಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸಿತು ಮತ್ತು ಟೇಟ್‌-ಲೇಬಿಯಾಂಕಾ ಕೊಲೆಗಳ ಹಿಂದೆ ಲಿಂಡಾ ಕಸಾಬಿಯನ್‌‌ಳ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಅದು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿತು. ಹಾರ್ಡ್‌ ಕಾಪಿ ಎಂಬ ಟ್ಯಾಬ್ಲಾಯ್ಡ್‌‌ ದೂರದರ್ಶನ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ 1997ರ ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಶಾರೀರಿಕ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಕುರಿತು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌ ಒಡ್ಡಿದ್ದ ಒಂದು ಬೆದರಿಕೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ ತಾನು ಸಾಕ್ಷ್ಯನುಡಿಯಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಶೇರ್‌‌ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದಳು. 1971ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ದಂಡನೆ ವಿಧಿಸುವಿಕೆಯ ನಡಾವಳಿಗಳ ನಂತರ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಸ್ವರೂಪದ ಚಿಲ್ಲರೆ-ಅಂಗಡಿ ದರೋಡೆಯಲ್ಲಿ ಶೇರ್‌‌ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು; ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿಸಲೆಂದು ನೆರವು ನೀಡಲು ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುವುದು ಈ ದರೋಡೆಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು‌‌.
1996ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಇತ್ತೀಚಿನ-ದಿನದ ಅನುಯಾಯಿಯಾದ ಜಾರ್ಜ್‌ ಸ್ಟಿಮ್ಸನ್‌‌ ಎಂಬಾತ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೆ, ಅವನಿಗೆ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಗುಡ್‌ ನೆರವು ನೀಡಿದಳು. ಕೊಲೆಯ ಬೆದರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಡ್ಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವಳಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗಿದ್ದ 15-ವರ್ಷಗಳ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಯ ಪೈಕಿ 10 ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯನ್ನು ಸೆರೆವಾಸದಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ನಂತರ, 1985ರಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಗುಡ್‌ ಸೆರೆಮನೆಯಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದಳು. ATWA.com ಎಂದೇ ಪರಿಚಿತವಾಗಿದ್ದ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ 2001ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿತು.
1999ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ E! ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಸಿಯೆಲೊ ಡ್ರೈವ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಹಿಂದೊಮ್ಮೆ ಕಿರಿಯ ಗೃಹಪಾಲಕನಾಗಿದ್ದ ವಿಲಿಯಂ ಗ್ಯಾರೆಸ್ಟನ್ ಎಂಬಾತ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಸದರಿ ಸ್ವತ್ತಿನ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಅತಿಥಿಗೃಹದಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ತಾಣದಿಂದ ಟೇಟ್‌ ಕೊಲೆಗಳ ಒಂದು ಭಾಗವನ್ನು ತಾನು ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದಾಗಿ ಮತ್ತು ಕೇಳಿದ್ದಾಗಿ ಸೂಚ್ಯವಾಗಿ ಹೇಳಿದ. 1969ರ ಆಗಸ್ಟ್‌‌ 10ರಂದು ಗ್ಯಾರೆಸ್ಟನ್‌ಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದ ಸುಳ್ಳು ಪತ್ತೆಕಾರಕ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಅನಧಿಕೃತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದು ಹೊಂದುವಂತಿತ್ತು ಮತ್ತು ಓರ್ವ ಶಂಕಿತ ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಅದು ಅವನಿಂದ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತೆಗೆದುಹಾಕಿತ್ತು. ಸದರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಂಡ LAPD ಅಧಿಕಾರಿಯು, ಅಪರಾಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಗ್ಯಾರೆಸ್ಟನ್‌‌ "ನಿಷ್ಕಳಂಕನಾಗಿದ್ದಾನೆ" ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದನಾದರೂ, ಏನನ್ನಾದರೂ ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅವನು "ಗೊಂದಲಗೊಂಡಿದ್ದಾನೆ" ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ. ಸದರಿ ಘಟನೆಗಳ ಕುರಿತಾಗಿ ತಾನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಾನೇಕೆ ತಡೆಹಿಡಿದಿದ್ದ ಎಂಬುದನ್ನು ಗ್ಯಾರೆಸ್ಟನ್‌‌ ವಿವರಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಸುಸಾನ್‌ ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಮಿದುಳು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌‌ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ನರಳುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ ಎಂಬುದಾಗಿ 2008ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಅವಳ ಆರೋಗ್ಯದ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಸಹಾನುಭೂತಿಯುಳ್ಳ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯೊಂದನ್ನು 2008ರ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 2ರಂದು ಅವಳಿಗೆ ಪೆರೋಲನ್ನು 18ನೇ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಬಾರಿಗೆ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಯಿತು. 22 ದಿನಗಳ ನಂತರ 2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 24ರಂದು, ಚೌಚಿಲ್ಲಾದಲ್ಲಿನ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ಮಹಿಳೆಯರ ಕೇಂದ್ರದಲ್ಲಿ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಮರಣ ಹೊಂದಿದಳು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು
2007ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌‌ 5ರಂದು, ದಿ ಮೈಂಡ್‌ ಆಫ್‌ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಎಂಬ ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು MSNBC ವಾಹಿನಿಯು ಬಿತ್ತರಿಸಿತು; ಇದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಸ್ಯಾನ್‌ ಕ್ವೆಂಟಿನ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನ‌ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ 1987ರಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಆವೃತ್ತಿಯಾಗಿತ್ತು. "ವಿಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದ, ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳದ, ಮತ್ತು ಶಿಸ್ತಿಗೆ ಬಗ್ಗದ" ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಈ ತುಣುಕು "ತೀರಾ ನಂಬಲಾಗದ" ಸ್ವರೂಪದ್ದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು; ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಯಾವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಅದನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲಾಗಿತ್ತೋ ದಿ ಟುಡೆ ಷೋ ಎಂಬ ಆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಏಳು ನಿಮಿಷಗಳವರೆಗೆ ಮಾತ್ರವೇ ಮೂಲತಃ ಅದನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು.
ಡಿಸ್ಕವರಿ ವಾಹಿನಿ‌‌ಯ ಮೋಸ್ಟ್‌ ಇವಿಲ್‌‌ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ 2008ರ ಜನವರಿಯ ಒಂದು ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಬರಾ ಹಾಯ್ಟ್‌‌ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಸಾಕ್ಷಿ ಒದಗಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿಯೇ ತಾನು ರುಥ್‌‌ ಆನ್‌‌ ಮೂರ್‌ಹೌಸ್‌‌ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಹವಾಯಿಗೆ ತೆರಳಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವು ದೋಷಯುತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದಳು. ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಕೊಲ್ಲದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ತಾನು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿಯೇ, ತಾನು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಸಹಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದುದಾಗಿ ಹಾಯ್ಟ್‌ ತಿಳಿಸಿದಳು. ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ತಾನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆದರಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ಅವಳು, 'ನಿನ್ನ ಕುಟುಂಬದ ಜನರೆಲ್ಲ ಸಾಯಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಲೆಗಳು ನಿನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲೂ ಪುನರಾವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳಬಹುದು' ಎಂಬಂಥ ಬೆದರಿಕೆಯ ಕರೆಗಳು ತನಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ನುಡಿದಳು.
2008ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 15ರಂದು ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್‌ ಪ್ರೆಸ್‌‌ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ವಿಧಿವಿಜ್ಞಾನದ ತನಿಖೆಗಾರರು ಹಿಂದಿನ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಬಾರ್ಕರ್‌‌‌ ಜಾನುವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳಿಗಾಗಿ ಒಂದು ಶೋಧವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತು. ಸಮುದಾಯವು ಬಾರ್ಕರ್ ಜಾನುವಾರು ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ತಮ್ಮ ಕಕ್ಷೆಯೊಳಗೆ ಬಂದ ಬಿಟ್ಟಿಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವವರು ಮತ್ತು ಪಲಾಯನ ಮಾಡುವವರನ್ನು ಸಮುದಾಯದ ಸದಸ್ಯರು ಕೊಂದಿದ್ದರು ಎಂಬಂಥ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಗಾಳಿಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಹೋದ ತನಿಖೆಗಾರರು, "ರಹಸ್ಯವಾದ ಸಮಾಧಿಯಂತೆ ಕಾಣುವ ಎರಡು ತಾಣಗಳು... ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆಗೆ ನೆರವಾಗಬಲ್ಲ ಒಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತಾಣವನ್ನು" ಗುರುತಿಸಿದ್ದರು. ಅಗೆಯುವಿಕೆಗಾಗಿ ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರಾದರೂ, ಶೋಧದ ನಾಯಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಅವರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ ಇನ್ಯೋ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶಾಂತಿಪಾಲನಾಧಿಕಾರಿಯು, ಯಾವುದೇ ಉತ್ಖನನಕ್ಕೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಯಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಿದ್ದ ಎಂದು ಮಾರ್ಚ್‌ 28ರಂದು CNN ವರದಿಮಾಡಿತು. ಮೇ ತಿಂಗಳ 9ರಂದು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಸಾಧನಕ್ಕೆ ಅದ ಹಾನಿಯ ಕಾರಣದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಒಂದು ವಿಳಂಬದ ನಂತರ, ಸದರಿ ಪರೀಕ್ಷಾ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಅನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಮೇ ತಿಂಗಳ 20ರಂದು "ಪರಿಶೋಧನಾತ್ಮಕ ಉತ್ಖನನ"ವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಲಿದೆ ಎಂದು ಶಾಂತಿಪಾಲನಾಧಿಕಾರಿಯು ಘೋಷಿಸಿದ. ಈ ಮಧ್ಯೆ, ಟೆಕ್ಸ್‌‌ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್‌‌ ಒಂದು ಬಹಿರಂಗ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ನೀಡಿ, ಟೇಟ್‌-ಲೇಬಿಯಾಂಕಾ ಕೊಲೆಗಳು ನಡೆದ ನಂತರ ತಾನಿದ್ದ ಒಂದೂವರೆ ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರುಭೂಮಿ ಶಿಬಿರದಲ್ಲಿ "ಯಾರೊಬ್ಬರೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ. ಮೇ ತಿಂಗಳ 21ರಂದು, ಎರಡು ದಿನಗಳ ಕೆಲಸದ ನಂತರ, ಶಾಂತಿಪಾಲನಾಧಿಕಾರಿಯು ಶೋಧಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಹಾಡಿದ; ನಾಲ್ಕು ಸಂಭಾವ್ಯ ಸಮಾಧಿತಾಣಗಳನ್ನು ಅಗೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಮಾನವ ಅವಶೇಷಗಳು ಇದ್ದುದು ಕಂಡುಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಒಂದು ತಗ್ಗುತ್ತಿರುವ ಕೇಶರೇಖೆ, ನರೆಗೂದಲಿನ ಕಂದು ಗಡ್ಡ ಮತ್ತು ಕೂದಲು ಹಾಗೂ ಅವನ ಹಣೆಯ ಮೇಲೆ ಈಗಲೂ ಎದ್ದುಕಾಣುವ ಸ್ವಸ್ತಿಕದ ಹಚ್ಚೆ ಇವುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ, 74-ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಒಂದು ಛಾಯಾಚಿತ್ರವನ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ದಂಡನಾಧಿಕಾರಿಗಳು 2009ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದರು.
2009ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ದಿ ಹಿಸ್ಟರಿ ವಾಹಿನಿಯು, ಸಮುದಾಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕೊಲೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರರೂಪಕವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡಿತು; ಹತ್ಯೆಗಳ 40ನೇ ವಾರ್ಷಿಕಾಚರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅದು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಸಾರದ ಭಾಗವಾಗಿ ಇದು ಬಿತ್ತರವಾಯಿತು. ಲಿಂಡಾ ಕಸಾಬಿಯನ್‌‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಒಂದು ಸವಿವರವಾದ ಸಂದರ್ಶನವನ್ನು ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಎ ಕನ್‌ಕರೆಂಟ್‌ ಅಫೇರ್‌‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅಮೆರಿಕಾದ ಒಂದು ದೂರದರ್ಶನ ಸುದ್ದಿ ನಿಯತಕಾಲಿಕದಲ್ಲಿ 1989ರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದನ್ನು ಬಿಟ್ಟರೆ, ಲಿಂಡಾ ಕಸಾಬಿಯನ್ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು. ಹಿಸ್ಟರಿ ವಾಹಿನಿಯ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು, ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಬುಗ್ಲಿಯೊಸಿ, ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಶೇರ್‌‌, ಮತ್ತು ಶರೋನ್‌‌ಳ ಸೋದರಿಯಾದ ಡೆಬ್ರಾ ಟೇಟ್‌ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ ಸಂದರ್ಶನಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು.
2009ರ ನವೆಂಬರ್‌‌ನಲ್ಲಿ, ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಓರ್ವ DJ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರನು, ಪತ್ರ ವ್ಯವಹಾರದ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆಮಾಡಿ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ತನ್ನ ಜೈವಿಕ ತಂದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದ. ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌‌ನ ಜೈವಿಕ ತಾಯಿಯು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಸಮುದಾಯದ ಓರ್ವ ಸದಸ್ಯೆ ಎಂಬ ಸಮರ್ಥನೆಯು ಇಲ್ಲಿ ದೊರಕಿದ್ದು, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನಿಂದ ಅತ್ಯಾಚಾರಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ನಂತರ 1967ರ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳು ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಂದಿದ್ದಳು; ತನ್ನ ಗರ್ಭಾವಸ್ಥೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌‌‌ನ ತಾಯಿಯು ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದಳು; 1968ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 22ರಂದು ಮಗುವಿಗೆ ಜನ್ಮನೀಡಿದ ಅವಳು, ದತ್ತುಸ್ವೀಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟಳು. ಈ ಕುರಿತು ಸ್ವತಃ ವಿವರಿಸಿದ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌, ತಾನು ಅವನ ತಂದೆ "ಆಗಿರಬಹುದಾದ" ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿ, ಆ ಜೈವಿಕ ತಾಯಿ ಹಾಗೂ 1967ರ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಒಂದು ಲೈಂಗಿಕ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ; ಇದು, ಸಮುದಾಯವು ತನ್ನ ಕೊಲೆಪಾತಕ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಸರಿಸುಮಾರು ಎರಡು ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಮುಂಚಿನ ಘಟನೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಪೆರೋಲು ವಿಚಾರಣೆಗಳು
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಅಂದಿನ ಪ್ರಸಕ್ತ ಮರಣ ದಂಡನೆಗಳನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿದ 1972ರ ತೀರ್ಮಾನವಾದ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ v. ಆಂಡರ್‌ಸನ್‌‌ ಪ್ರಕರಣದ ತೀರ್ಮಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಂದು ಅಡಿಟಿಪ್ಪಣಿಯು ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಏಳು ವರ್ಷಗಳ ಅವಧಿಯ ಕಾರಾಗೃಹವಾಸದ ನಂತರ ಪೆರೋಲಿಗಾಗಿ ಅರ್ಜಿಸಲ್ಲಿಸಲು ಇದು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ಗೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ಅವನ ಮೊದಲ ಪೆರೋಲು ವಿಚಾರಣೆಯು 1978ರಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು. 2007ರ ಮೇ 23ರಂದು, ಹನ್ನೊಂದನೇ ಬಾರಿಗೆ ಅವನಿಗೆ ಪೆರೋಲು ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಪೆರೋಲಿಗಾಗಿ ಮರು-ಅರ್ಜಿಸಲ್ಲಿಸಲು 2012ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಲಿದ್ದಾನೆ. B33920 ಎಂಬುದು ಕೊರ್ಕೊರಾನ್‌ ಸಂಸ್ಥಾನದ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿನ ಅವನ ನಿವಾಸಿ ಸಂಖ್ಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು
ತನ್ನ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸ್ವತಃ ತಾನೇ ನ್ಯಾಯವಾದಿಯಾಗಿ ವಾದಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ದಿನವಾದ 1970ರ ಮಾರ್ಚ್‌ 6ರಂದು, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ LIE  ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಒಂದು ಗೀತಸಂಪುಟವು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು. "ಸೀಸ್‌ ಟು ಎಕ್ಸಿಸ್ಟ್‌" ಎಂಬ ಗೀತೆಯನ್ನು ಇದು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೊಂದು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಸಂಯೋಜನೆಯಾಗಿದ್ದು, ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ಸಾಹಿತ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು "ನೆವರ್‌ ಲರ್ನ್‌ ನಾಟ್‌ ಟು ಲವ್‌" ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಇದನ್ನು ದಿ ಬೀಚ್‌ ಬಾಯ್ಸ್‌ ತಂಡವು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿತ್ತು. ಮುಂದಿನ ಒಂದೆರಡು ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ, ಗೀತಸಂಪುಟದ ಎರಡು ಸಾವಿರ ಪ್ರತಿಗಳ ಪೈಕಿ, ಕೇವಲ 300ರಷ್ಟು ಪ್ರತಿಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಮಾರಾಟಗೊಂಡವು.
ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಮೊದಲ್ಗೊಂಡು, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಹಲವಾರು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತದ ಮತ್ತು ಮಾತಿನ ಸ್ವರೂಪದ ಆವೃತ್ತಿಗಳೆರಡೂ ಸೇರಿವೆ. ದಿ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಜ್ಯಾಮ್ಸ್ ಗೀತಸಂಪುಟವು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ ಹಾಡುಗಳ ಎರಡು ಅಡಕ ಮುದ್ರಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ; ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಮತ್ತು ಇತರರು ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಂತರ 1970ರಲ್ಲಿ ಸಮುದಾಯದ ವತಿಯಿಂದ ಇವು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವು. ಗಿಟಾರ್‌‌ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಗಾಯನಭಾಗಗಳನ್ನು ಸ್ಟೀವ್‌‌ ಗ್ರೋಗನ್‌‌ ಒದಗಿಸಿದ್ದರೆ, ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಗಾಯನಭಾಗಗಳನ್ನು ಲಿನೆಟ್‌ ಫ್ರೋಮ್‌‌, ಸ್ಯಾಂಡ್ರಾ ಗುಡ್‌, ಕ್ಯಾಥರೀನ್‌‌ ಶೇರ್‌‌, ಮತ್ತು ಇತರರು ಒದಗಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಂಗೀತ, ಕವಿತೆ, ಮತ್ತು ಆಡುಮಾತುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದ ಒನ್‌ ಮೈಂಡ್ ಎಂಬ ಒಂದು ಗೀತಸಂಪುಟವು, 2005ರ ಏಪ್ರಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಹೊಸ ಕೃತಿ ಎನಿಸಿತ್ತು; ಇದನ್ನು ಕ್ರಿಯೆಟಿವ್‌ ಕಾಮನ್ಸ್‌‌ ಪರವಾನಗಿಯೊಂದರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಅಮೆರಿಕಾದ ಗನ್ಸ್‌ N’ ರೋಸಸ್‌ ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದವು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ "ಲುಕ್‌ ಅಟ್‌ ಯುವರ್‌ ಗೇಮ್‌, ಗರ್ಲ್‌‌"ನ್ನು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಸಿ, 1993ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ "ದಿ ಸ್ಪಾಘೆಟಿ ಇನ್ಸಿಡೆಂಟ್‌?"  ಎಂಬ ತನ್ನ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ, ಪಟ್ಟಿಮಾಡಲ್ಪಡದ ಒಂದು ಹದಿಮೂರನೇ ಧ್ವನಿಪಥವಾಗಿ ಸೇರಿಸಿತು. ಮೆರಿಲಿನ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನಿಂದ (ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಂತೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧಿಯಲ್ಲ) ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪೋರ್ಟ್ರೇಟ್‌ ಆಫ್‌ ಆನ್‌ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ "ಮೈ ಮಂಕಿ"ಯು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಾಹಿತ್ಯವು ಹೀಗಿದೆ: "ಐ ಹ್ಯಾಡ್‌ ಎ ಲಿಟ್ಲ್‌ ಮಂಕಿ/ಐ ಸೆಂಟ್‌ ಹಿಮ್‌ ಟು ದಿ ಕಂಟ್ರಿ ಅಂಡ್‌ ಐ ಫೆಡ್‌ ಹಿಮ್‌ ಆನ್‌ ಜಿಂಜರ್‌ಬ್ರೆಡ್‌/ಅಲಾಂಗ್‌ ಕೇಮ್‌ ಎ ಚೂ-ಚೂ/ನಾಕ್‌ಡ್‌ ಮೈ ಮಂಕಿ ಕುಕೂ/ಅಂಡ್ ನೌ ಮೈ ಮಂಕಿ'ಸ್‌ ಡೆಡ್‌." ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ "ಮೆಕ್ಯಾನಿಕಲ್‌ ಮ್ಯಾನ್‌"ನಿಂದ ಈ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗಿದ್ದು, LIE ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವನ್ನು ಕೇಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಮೆರಿಲಿನ್‌‌ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಕೂಡಾ ಹೋಲಿ ವುಡ್‌ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್‌ ಸಿಟಿ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ನೆವರ್‌ ಸೇ 'ನೆವರ್‌' ಟು ಆಲ್ವೇಸ್‌ ಎಂಬ ಹಾಡನ್ನು ಕ್ರಿಸ್ಪಿನ್‌ ಗ್ಲೋವರ್ ತನ್ನ ದಿ ಬಿಗ್‌ ಪ್ರಾಬ್ಲಂ ≠ ದಿ ಸಲ್ಯೂಷನ್‌ ಎಂಬ ಗೀತಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದ.ದಿ ಸಲ್ಯೂಷನ್‌ = ಲೆಟ್‌ ಇಟ್‌ ಬಿ ಗೀತಸಂಪುಟವು 1989ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಯಿತು.
"ಐಯಾಮ್‌ ಸ್ಕ್ರಾಚಿಂಗ್‌ ಪೀಸ್‌ ಸಿಂಬಲ್ಸ್‌ ಆನ್‌ ಯುವರ್‌ ಟೂಂಬ್‌ಸ್ಟೋನ್‌‌‌" (ಈ ಹಾಡು "ಫಸ್ಟ್‌ ದೆ ಮೇಡ್‌ ಮಿ ಸ್ಲೀಪ್‌ ಇನ್‌ ದಿ ಕ್ಲೋಸೆಟ್" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದಲೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ), "ಗಾರ್ಬೇಜ್‌ ಡಂಪ್‌", ಮತ್ತು "ಐ ಕೆನಾಟ್‌ ರಿಮೆಂಬರ್‌ ವೆನ್‌‌" ಎಂಬ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌ನ ಹಲವಾರು ಹಾಡುಗಳು, 1976 ರಲ್ಲಿ ಬಂದ ಹೆಲ್ಟರ್‌ ಸ್ಕೆಲ್ಟರ್‌‌ ಎಂಬ TV-ಚಲನಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥದಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸಿರುವ ಸ್ಟೀವ್‌‌ ರೈಲ್ಸ್‌ಬ್ಯಾಕ್‌‌ನಿಂದ ಅವು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿರುವ ನಗರ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಐತಿಹ್ಯದ ಅನುಸಾರ, ಮಂಕೀಸ್‌ ಕೃತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ 1965ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಪರೀಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಅದರಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ಸು ಗಳಿಸಲಿಲ್ಲ; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ನೀಲ್‌ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಇನ್ನೂ ಸೆರೆವಾಸವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಎಂಬ ವಾಸ್ತವಾಂಶದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ದಂತಕಥೆಯು ಅಲ್ಲಗಳೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಪರಿಣಾಮ
ಟೇಟ್‌-ಲೇಬಿಯಾಂಕಾ ಕೊಲೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಬಂಧನಗಳು ನಡೆದ ತಿಂಗಳುಗಳೊಳಗಾಗಿ, 1960ರ ದಶಕದ ಪ್ರತಿಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆಗಳು ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ್ನು ತಮ್ಮ ತೆಕ್ಕೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡವು; ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿಯೇ ಸಮುದಾಯವು ಹೊರಹೊಮ್ಮಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎನ್ನಬಹುದು.
ರೋಲಿಂಗ್‌ ಸ್ಟೋನ್‌‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕದ ಬರಹಗಾರನೊಬ್ಬ 1970ರ ಒಂದು ಮುಖಪುಟ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳ ಕಚೇರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಿತ್ತಾಗ, ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಲಗತ್ತಿಸಲು ಕಾರಣವಾದ ರಕ್ತಸಿಕ್ತವಾದ "ಹೀಲ್ಟರ್‌‌ [ಈ ರೀತಿ ] ಸ್ಕೆಲ್ಟರ್‌‌" ಛಾಯಾಚಿತ್ರವೊಂದನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ನೋಡಿ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಗಾದ.
ಫ್ಯಾಷನ್‌, ಗ್ರಾಫಿಕ್‌ ಕಲೆ,  ಸಂಗೀತ, ಮತ್ತು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ಮಾತ್ರವೇ ಅಲ್ಲದೇ, ದೂರದರ್ಶನ ಮತ್ತು ರಂಗಭೂಮಿ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಒಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ. ಹೆಲ್ಟರ್‌ ಸ್ಕೆಲ್ಟರ್‌‌ ಅಕಲ್ಪಿತ-ಕೃತಿಯ 1994ರ ಆವೃತ್ತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ನಂತರದಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಅಭಿಯೋಜಕ ವಿನ್ಸೆಂಟ್‌ ಬುಗ್ಲಿಯೊಸಿ BBC ನೌಕರನ ಒಂದು ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ; ಯುರೋಪ್‌‌ನಲ್ಲಿ ಅಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಒಂದು "ನವ-ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಪಂಥ"ವು, ಇತರ ವಿಷಯಗಳ ಪೈಕಿ, ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ 70 ರಾಕ್‌ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿತ್ತು. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ನಿಂದ ಬರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು "ಅವನ ಬೆಂಬಲಕ್ಕಾಗಿ ಇರುವ ಹಾಡುಗಳನ್ನು" ಈ ವಾದ್ಯವೃಂದಗಳು ನುಡಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬುದೇ ಆ ಸಮರ್ಥನೆಯಗಿತ್ತು.
ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಉಲ್ಲೇಖಗಳೊಂದಿಗಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದ ಕೇವಲ ಒಂದು ಮಾದರಿಯೆಂದರೆ, ಅದು ಆಲ್ಕಲೈನ್‌ ಟ್ರಯೋನ "ಸ್ಯಾಡೀ" ಆಗಿದೆ; ಇದರ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ "ಸ್ಯಾಡೀ G", "ಮಿಸ್‌. ಸುಸಾನ್‌ A", ಮತ್ತು "ಚಾರ್ಲೀ’ಸ್‌ ಬ್ರೋಕನ್‌‌ .22"ನಂಥ ಪದಗುಚ್ಛಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ. "ಸ್ಯಾಡೀ ಮೇ ಗ್ಲುಟ್ಜ್‌" ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಸುಸಾನ್‌ ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್‌ ಸಮುದಾಯದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯೊಳಗೆ ಚಿರಪರಿಚಿತಳಾಗಿದ್ದಳು; ಮತ್ತು ಈ ಹಿಂದೆಯೇ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದಂತೆ, ವೋಜ್‌ಸೀಕ್‌ ಫ್ರೈಕೊವ್ಸ್‌ಕಿಯನ್ನು ಸದೆಬಡಿಯಲು ಟೆಕ್ಸ್‌‌ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್‌ ರಿವಾಲ್ವರ್‌ನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ ಚೂರುಚೂರಾಗಿ ಒಡೆದ ಅದರ ಹಿಡಿತವು, ಇಪ್ಪತ್ತೆರಡರಷ್ಟು ಒಳವ್ಯಾಸದ ಒಂದು ಮಾದರಿಯಾಗಿತ್ತು. ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಂಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿನ ಅಟ್ಕಿನ್ಸ್‌ಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಜನ್ಯವಾದ ಒಂದು ಆಡುಮಾತಿನ ಉದ್ಧೃತಭಾಗವು "ಸ್ಯಾಡೀಯ‌" ಸಾಹಿತ್ಯಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದಾಯದ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ಕಥೆಯು ಜಾನ್‌‌ ಮೊರಾನ್‌‌‌‌‌ನ ಗೀತನಾಟಕವಾದ ದಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಫ್ಯಾಮಿಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೀಫನ್‌‌ ಸೋಂಧೀಮ್‌‌‌‌ನ ಸಂಗೀತಮಯ ಕೃತಿಯಾದ ಅಸಾಸಿನ್ಸ್‌‌  ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿದೆ; ಅಸಾಸಿನ್ಸ್ ಕೃತಿಯು ಲಿನೆಟ್‌ ಫ್ರೋಮ್‌ ಎಂಬ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಹೆಲ್ಟರ್‌ ಸ್ಕೆಲ್ಟರ್‌‌ ನ ಎರಡು ದೂರದರ್ಶನ ನಾಟಕೀಕರಣಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಈ ಕಥೆಯು ಹಲವಾರು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ವಿಷಯ-ವಷ್ತುವಾಗಿದೆ. ಸೌತ್‌ ಪಾರ್ಕ್‌‌ನ ಮೆರ್ರಿ ಕ್ರಿಸ್‌ಮಸ್‌ ಚಾರ್ಲೀ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಒಂದು ಹಾಸ್ಯ ಪಾತ್ರವಾಗಿದ್ದು, 06660 ಎಂಬ ಒಂದು ನಿವಾಸಿ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ; ಇದು ಬೈಬಲಿನಲ್ಲಿರುವ "ಮೃಗದ ಸಂಖ್ಯೆ"ಯಾದ 666ಕ್ಕೆ ನೀಡಲಾದ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಅಪರಾಧಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮರಣದಂಡನೆಗೆ ಈಡಾದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೆರೆಯಾಳುಗಳು ವರ್ಗ:ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಈಡಾದ ಅಮೆರಿಕಾದ ಸೆರೆವಾಸಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲೀಸ್‌ನ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನ್ಸನ್‌‌ ಕುಟುಂಬ ವರ್ಗ:ಹೊರಗಿನವರ ಸಂಗೀತ ವರ್ಗ:ಓಹಿಯೋದ ಸಿನ್‌‌ಸಿನಾಟಿಗೆ ಸೇರಿದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಿಂದ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸೆರೆವಾಸಿಗಳು ವರ್ಗ:ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಿಂದ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆಗೆ ಈಡಾದ ಸೆರೆವಾಸಿಗಳು ವರ್ಗ:ಸ್ವಘೋಷಿತ ಉದ್ಧಾರಕರು ವರ್ಗ:ಕೊಲೆಯ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಿಂದ ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜನರು ವರ್ಗ:1934ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ಸಮಕಾಲೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಧರ್ಮದ ಪ್ರವರ್ತಕರು ವರ್ಗ:ಕೊಲೆಯ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರೆಂದು ರುಜುವಾತು ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಮೆರಿಕಾದ ಜನರು ವರ್ಗ:ಅಪರಾಧಿಗಳು
ಸತ್ಪ್ರೇಮ್
ಸತ್ಪ್ರೇಮ್ ಹೆಸರಾಂತ ಆಧ್ಯಾತ್ಮ ಗುರುಗಳಾದ ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದಾಶ್ರಮದ ಶ್ರೀ ಮಾತೆ ಯವರ ಪ್ರಮುಖ ಶಿಷ್ಯರುಗಳಲ್ಲೊಬ್ಬರು ಇವರು ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ 'ಮದರ್ಸ್ ಅಜೆಂಡಾ' ದ ಸಂಕಲಕಾರರು ಮತ್ತು ಸಂಪಾದಕರು
ಜೀವನ
ಸತ್ಪ್ರೇಮ್ ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಪ್ಯಾರಿಸ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಪ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಸಮುದ್ರ ತೀರದಲ್ಲಿದ್ದ ಬ್ರಿಟನಿ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಳೆದರು. ಎರಡನೆ ಮಹಾಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್ ಪ್ರತಿರೋಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದು, ಈ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಜರ್ಮನ್ ನಾಟ್ಸಿಗಳ ಗುಪ್ತಚಾರಿ ದಳವಾದ ಗೆಸ್ತಾಪೋದಿಂದ ಬಂಧಿತರಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಕೈದಿಯಾಗಿ ಪಾಶವೀಯತೆಗೆ ಕುಖ್ಯಾತವಾಗಿದ್ದ 'ಕೇಂದ್ರೀಕರಣ ಶಿಬಿರ'ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೂವರೆ ವರ್ಷ ಕೋಟಳೆಗಳನ್ನೆದುರಿಸಿದರು. ಈ ಅನುಭವಗಳಿಂದ ವಿಚ್ಛಿನ್ನರಾದ ಅವರು ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆ ಹೊಂದಿದಾಗ ಉತ್ತರ ಈಜಿಪ್ಟ್ ಗೆ ಪ್ರವಾಸ ಹೋದರು ಮತ್ತು ನಂತರ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದು ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಸರಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲಸಮಾಡತೊಡಗಿದರು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ವಾಙ್ಮಯದ ಪರಿಚಯ ಪಡೆದುಕೊಂಡು ಪ್ರಭಾವಿತರಾದರು (ಅವರನ್ನೊಮ್ಮೆ, ಆಶ್ರಮದ 'ದರ್ಶನ' ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಂಡಿದ್ದರು ಕೂಡ). ಇದಾದ ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದ ನಂತರ ಅವರು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಪ್ರಪಂಚ ಪ್ರವಾಸವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಬ್ರಜಿಲ್, ಆಫ್ರಿಕ, ಮತ್ತು ಅಮೆಜಾನ್ ನ ಗೊಂಡಾರಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಡೆಸಿದರು. ೧೯೫೩ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಪುದುಚೇರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿ ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧನೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರೇ ಇವರಿಗೆ ಸತ್ಪ್ರೇಮ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಕೊಟ್ಟದ್ದು. ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ದೇಹಾಂತದ ನಂತರ ಅವರು ನಂದಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕಡೆಯವರೆಗೂ ನೆಲೆಸಿದರು.
ವಾಙ್ಮಯ
ಸತ್ಪ್ರೇಮ್ ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಮತ್ತು ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ವಿಷಯಕ ಅನೇಕ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಯೋಗದ ವಿಷಯದ ಪುಸ್ತಕವಾದ 'ಶ್ರೀ ಅರವಿಂದರು ಅಥವಾ ಪ್ರಜ್ಙೆಯ ಸಾಹಸ' ವನ್ನು ಮತ್ತು 'ಅತೀತ ಮಾನುಷತೆಯೆಡೆಗೆ' ಎಂಬ ಪ್ರಬಂಧವನ್ನು ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನದಡಿ ಬರೆದರು. ಅದಲ್ಲದೆ, ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರೊಡನೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳ ಧ್ವನಿಸುರುಳಿಗಳನ್ನು ಸಂಕಲಿಸಿ ಸಂಪಾದಿಸಿ 'ಮದರ್ಸ್ ಅಜೆಂಡಾ' ಎಂಬ ೧೩ ಸಂಪುಟ ಶ್ರೇಣಿಯಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿದರು. ಮತ್ತು ಅವರು ಶ್ರೀ ಮಾತೆಯವರ ಜೀವನ ಮತ್ತು ಸಾಧನೆಗಳ ಕಥೆಯನ್ನು ಮೂರು ಸಂಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದರು. ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯ ವಿಷಯವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಬರೆದಿರುವರು: 'ಪೃಥ್ವಿಯ ಬಂಡಾಯ', ವಿಕಸನ -೨, ಮಣಿಯದವನೊಬ್ಬನ ಪತ್ರಗಳು (ಆತ್ಮಕಥನಾತ್ಮಕ ಪ್ರತ್ರಗಳ ಸಂಕಲನ), ಭವಿಷ್ಯದ್ದರ್ಶನದ ಕಥೆಗಳು (ಯೋಗ ಸಾಧನೆಯ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು).
ಅವರು ಕೆಲವು ಕಥೆ-ಕಾದಂಬರಿಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ರಚಿಸಿರುವರು: 'ಪೃಥ್ವಿಶರೀರೋದ್ಭೂತ ಅಥವಾ ಸಂನ್ಯಾಸಿ', 'ವಲಸಿಗ' (ಗ್ರಿಂಗೋ), ಕೀಲಿ ಕಥೆಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿ.
ವರ್ಗ:ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಸಂತರು
ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್
(೧೫,ಮೇ,೧೭೫೬-೧೧-ಆಗಸ್ಟ್, ೧೮೧೧)
'ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್', ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸನ್, ೧೭೭೨ ರಲ್ಲಿ ಪಾದಾರ್ಪಣೆಮಾಡಿದರು. ೨೭ ರ, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೭೮೮ ರಲ್ಲಿ 'ಸೂಪರ್ ಇನ್ ಟೆಂಡೆಂಟ್ ಆಫ್ ಬೆನಾರೆಸ್', ಹಾಗೂ 'ರೆಸಿಡೆಂಟ್' ಆಗಿ ನಿವೃತ್ತಿಗೊಂಡರು. ಭಾರತದ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್, ಲಾರ್ಡ್ ಕಾರನ್ ವಾಲಿಸ್ ೧೭೯೫ ರಲ್ಲಿ 'ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್',ರವರನ್ನು ಮುಂಬಯಿನಗರದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. 'ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್' ತಮ್ಮ ಮರಣದ ವರೆಗೂ ೨೭ ರ, ಡಿಸೆಂಬರ್, ೧೭೯೫ ರ ವರೆಗೆ, ಸುಮಾರು  ೧೬ ವರ್ಷ ಅವರು ಅದೇ ಹುದ್ದೆಯಲ್ಲಿದ್ದರು. ಇವರ ಮತ್ತೊಂದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ ಕಾರ್ಯವೆಂದರೆ,ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಪದ್ಧತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದರು. ಅವರ ಮಗನ ಹೆಸರೂ 'ಜೊನಾಥನ್ ಡಂಕನ್.' 'ಜೊನಾಥನ್','ಅಡ್ವೊಕೇಟ್' ಆಗಿ ನಿಯುಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು. ಮುಂಬಯಿ ಸರಕಾರದ ಹಣಕಾಸಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೧೭೯೧ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಕಾಲೇಜನ್ನು ಬೆನಾರಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<References />
ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಸೇವಕರು
ಬಾಲಾಜಿ ಬಾಜಿ ರಾವ್
ಬಾಲಾಜಿರಾವ್ ಭಟ್ (೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೨೦ - ೨೩ ಜೂನ್ ೧೭೬೧), ನಾನಾ ಸಾಹೇಬ್ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇವರು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ೮ ನೇ ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿದ್ದರು. ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ತಂದೆ, ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಜಿರಾವ್ ೧ ರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರನ್ನು ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಛತ್ರಪತಿ (ಮರಾಠ ಚಕ್ರವರ್ತಿ) ಕೇವಲ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವು ಒಕ್ಕೂಟವಾಗಿ ರೂಪಾಂತರಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು-ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಹೋಲ್ಕರ್‌ಗಳು, ಸಿಂಧ್ಯಾಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗ್ಪುರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭೋಂಸ್ಲೆಸ್ -ಹೆಚ್ಚು ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯಾದರು. ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಾ ಸೀಮೆ ಉಚ್ಛ್ರಾಯ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಲುಪಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಬಹುಪಾಲು ಭಾಗವನ್ನು ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು.
ಬಾಲಾಜಿ ಬಾಜಿರಾವ್ ಒಬ್ಬ ಚಾಣಾಕ್ಷ ತಂತ್ರಜ್ಞ, ಚಾಣಾಕ್ಷ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ನಿಪುಣ ರಾಜನೀತಿಜ್ಞ. ಅವರು ತಮ್ಮ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಭಾವು ಅವರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಶಾಸಕಾಂಗ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಅವರ ನಾಯಕತ್ವದಲ್ಲಿ, ಮರಾಠ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳು ಇಂದಿನ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪೇಶಾವರ, ದಕ್ಷಿಣದ ಶ್ರೀರಂಗಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ಇಂದಿನ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೇದಿನಿಪುರಕ್ಕೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ನಾನಾಸಾಹೇಬರು ರಾಜಧಾನಿ ಪುಣೆ ಮತ್ತು ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಇತರ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗಾಗಿ ಕಾಲುವೆಗಳು, ಸೇತುವೆಗಳು, ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿಗೃಹಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು. ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ತನ್ನ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ನಾನಾಸಾಹೇಬನು ತನ್ನ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಅಧಿಕಾರಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮೊಘಲರು, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮರು ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳ ಸುಲ್ತಾನರು. ಅದರೊಂದಿಗೆ ಪಂಜಾಬ್ ಮೇಲಿನ ಅಫ್ಘಾನ್ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದರು. ದೆಹಲಿಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ರಾಜಧಾನಿಯ ಮೇಲೆ ಅವರ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ರಜಪೂತರು, ರೋಹಿಲ್ಲಾಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಔದ್ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ತಟಸ್ಥಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರು ರೈತರ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಸುಧಾರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಕೃಷಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ತಂದರು. ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಯಶಸ್ವಿ ಆರ್ಥಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದವು. ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಭಾವು, ಅವರ ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಮರಾಠಾ ಸೈನ್ಯದ ಆಧುನೀಕರಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ
ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಭಟ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ೮ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೭೨೦ ರಂದು ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಜಿ ರಾವ್ ೧ ಗೆ ಜನಿಸಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಬಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ೧೯ ವರ್ಷದ ಬಾಲಾಜಿಯನ್ನು ಆಗಸ್ಟ್ ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ನೇಮಿಸಿದರು. ರಘೋಜಿ ೧ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಅವರಂತಹ ಇತರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರ ವಿರೋಧದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ. ಅವರು ಗೋಪಿಕಾಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ದಂಪತಿಗೆ ಮೂವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ೧೭೬೧ ರಲ್ಲಿ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮಡಿದ ವಿಶ್ವರಾವ್, ನಾನಾಸಾಹೇಬನ ನಂತರ ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ಬಂದ ಮಾಧವರಾವ್ ಮತ್ತು ಹದಿಹರೆಯದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಧವರಾವ್ ನಂತರ ನಾರಾಯಣರಾವ್ ಬಂದರು. ನಾನಾಸಾಹೇಬನಿಗೆ ರಘುನಾಥರಾವ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಸಮರ್ಥ ಸಹೋದರನಿದ್ದನು. ಅವನ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆಯು ಪೇಶ್ವೆಯಾಗುವುದು ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ವಿನಾಶಕಾರಿಯಾಯಿತು.
ರಾಘೋಜಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಜೊತೆ ಪೈಪೋಟಿ
ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯ ಆರಂಭಿಕ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ರಾಘೋಜಿ ೧ ಭೋಂಸ್ಲೆ ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮರಾಠ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಪೇಶ್ವೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಾಲಾಜಿ ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ರಘೋಜಿ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಾಠಾ ಪಡೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದ್ದರು. ದೋಸ್ತ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ವಿರುದ್ಧ ಭೋಂಸ್ಲೆ ವಂಶದ ರಾಜಮನೆತನದ ತಂಜಾವೂರಿನ ಪ್ರತಾಪ್ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಅವನ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿತ್ತು. ರಘೋಜಿ ದೋಸ್ತ್ ಅಲಿಯನ್ನು ಮೇ ೧೭೪೦ ರಲ್ಲಿ ಕೊಂದರು ಮತ್ತು ದೋಸ್ತ್ ಅಲಿ ಅವರ ಮಗ ಸಫ್ದರ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ಆರ್ಕಾಟ್ ನವಾಬನ್ ಆಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವರು ಸತಾರಾಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಪೇಶ್ವೆಯಾಗಿ ನೇಮಕ ಮಾಡುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ವಿಫಲವಾದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೪೧ ರಲ್ಲಿ ಚಂದಾ ಸಾಹಿಬ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು. ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯಿಂದ ಚಂದಾ ಸಾಹಿಬ್ ಅವರ ಫ್ರೆಂಚ್ ಮಿತ್ರರಿಂದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಸತಾರಾಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ, ರಘೋಜಿ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್‌ರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು.
೧೭೪೩ ರಲ್ಲಿ, ರಾಘೋಜಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಒರಿಸ್ಸಾದಲ್ಲಿ ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಪಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ೧೭೪೪ ರಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸಾದಿಂದ ರಾಘೋಜಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ಖಾನ್ ೨,೦೦೦,೦೦೦ ಪಾವತಿಸಿದರು. ರಾಘೋಜಿ ನಂತರ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹುಗೆ ದೂರು ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಃ ಒರಿಸ್ಸಾ, ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೭೫೨ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ರಘೋಜಿ ಒರಿಸ್ಸಾದ ಆಡಳಿತವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಚೌತ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ತಂದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ನಂತರ ಅಲ್ಲಿ ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯ ಉದಯಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು.
ತಾರಾಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಉಮಾಬಾಯಿ ಅವರಿಂದ ಬಂಡಾಯ
thumb|193x193px| ಕಲಾವಿದ ಬಾಬುರಾವ್ ಪೇಂಟರ್ ಅವರ ೨೦ ನೇ ಶತಮಾನದ ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಚಿತ್ರಣ. ಅವಳು ೧೭೫೧ ರಲ್ಲಿ ಪೇಶ್ವೆಯ ವಿರುದ್ಧ ವಿಫಲವಾದಳು. ತಾರಾಬಾಯಿ, ರಾಜಾರಾಮ್ ಛತ್ರಪತಿಯ ಹಿರಿಯ ವಿಧವೆ ಕೊಲ್ಹಾಪುರದ ತನ್ನ ಮಲಮಗ ಸಂಭಾಜಿ ೨ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ ನಂತರ ಅವಳ ಸೋದರಳಿಯ ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ಆಶ್ರಯ ನೀಡಿದರು. ೧೭೪೦ ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಶಾಹು ಅವರ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ಅವರಿಗೆ ಮಗುವನ್ನು ತಂದರು. ರಾಜಾರಾಮ್ ೨. ಅವಳು ಮಗುವನ್ನು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಂತೆ ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸಿದಳು. ಹೀಗಾಗಿ, ಶಿವಾಜಿಯ ನೇರ ವಂಶಸ್ಥಳು. ಶಾಹು ಮಗುವನ್ನು ದತ್ತು ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ೧೭೪೯ ರಲ್ಲಿ ಅವನ ಮರಣದ ನಂತರ, ರಾಜಾರಾಮ್ ೨ ಅವನ ನಂತರ ಛತ್ರಪತಿಯಾದನು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ, ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮನ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಡಲು ಹೊರಟರು. ಅವರ ಅನುಪಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ರಾಜಾರಾಮ್ ೨ ಅವರನ್ನು ಪೇಶ್ವೆ ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ರಾಜಾರಾಮ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದಾಗ, ಅವಳು ಅವನನ್ನು ೨೪ ನವೆಂಬರ್ ೧೭೫೦ ರಂದು ಸತಾರಾದಲ್ಲಿನ ಕತ್ತಲಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿದಳು. ಅವನು ಮೋಸಗಾರನೆಂದು ಅವಳು ಹೇಳಿಕೊಂಡಳು ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗ ಎಂದು ತಪ್ಪಾಗಿ ತೋರಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ತಾರಾಬಾಯಿ ಇತರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಮತ್ತು ನಿಜಾಮ ಸಲಾಬತ್ ಜಂಗ್ ಅವರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲರಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವಳು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಗಣ್ಯ ಮಹಿಳೆ ಉಮಾಬಾಯಿ ದಭಾಡೆ ಅವರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದಳು.
ಉಮಾಬಾಯಿ ದಭಾಡೆ ಅವರು ದಭಾಡೆ ಕುಟುಂಬದ ಮಾತೃಪ್ರಧಾನರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಸದಸ್ಯರು ಸೇನಾಪತಿ (ಕಮಾಂಡರ್-ಇನ್-ಚೀಫ್) ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದರು. ಆಕೆಯ ಪತಿ ಮೊಘಲರಿಂದ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಛತ್ರಪತಿ ಶಾಹು ವಿರುದ್ಧದ ದಂಗೆಗಾಗಿ ಆಕೆಯ ಹಿರಿಯ ಮಗನನ್ನು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ತಂದೆ ಕೊಂದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಹು ಅವರು ದಭಾಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ತಮ್ಮ ಖಜಾನೆಗೆ ಪಾವತಿಸುವ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ಅವರ ಜಾಗೀರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಶೀರ್ಷಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟರು. ಉಮಾಬಾಯಿಯವರ ಅಪ್ರಾಪ್ತ ಪುತ್ರ ಯಶವಂತ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಸೇನಾಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅವರು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮರಾಠಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ದಭಾಡೆಗಳು ಎಂದಿಗೂ ಯಾವುದೇ ಆದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ದುಃಖಿತ ತಾಯಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಶಾಹು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಶಾಹುವಿನ ಮರಣದ ನಂತರ ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಖಾಲಿ ಖಜಾನೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಒಪ್ಪಂದದ ಪ್ರಕಾರ ಗುಜರಾತ್ ಆದಾಯವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ದಭಾಡೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ೧೭೫೦ ರಲ್ಲಿ ಉಮಾಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ದಭಾಡೆಗಳು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಒಪ್ಪಂದವು ಅನೂರ್ಜಿತವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ವಾದವನ್ನು ಮನರಂಜಿಸಲು ಪೇಶ್ವೆ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಬಂಡಾಯವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಉಮಾಬಾಯಿ ತನ್ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ದಾಮಾಜಿ ರಾವ್ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ೧೫,೦೦೦ ಸೈನಿಕರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದಳು. ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪುಣೆಯತ್ತ ಸಾಗಿದರು, ಪೇಶ್ವೆಯ ತಾಯಿ ಕಾಶಿಬಾಯಿ ಮತ್ತು ಅವನ ಅಜ್ಜಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ ಪುಣೆಯಿಂದ ಸಿಂಹಗಡಕ್ಕೆ ಪಲಾಯನ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದರು. ಪುಣೆಯ ಬಳಿಯ ಪರ್ಗಾಂವ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದಾಗ, ಪೇಶ್ವೆಯ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಮಹದ್ಜಿ ಪುರಂದರೆಯಿಂದ ಒಂದು ಪತ್ರವನ್ನು ಪಡೆದರು. ಅವರು ಅವರನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹಿ ಎಂದು ಖಂಡಿಸಿದರು. ತರುವಾಯ, ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸತಾರಾ ಕಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮಹಾದ್ಜಿಯವರ ಸಹೋದರ ತ್ರಯಂಬಕರಾವ್ ಪುರಂದರೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ೨೦,೦೦೦-ಬಲವಾದ ಪಡೆಯನ್ನು ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಅವರನ್ನು ಸತಾರಾದ ಉತ್ತರದ ಸಣ್ಣ ಪಟ್ಟಣವಾದ ನಿಂಬ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಸತಾರಾಗೆ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ತಾರಾಬಾಯಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತ್ರಯಂಬಕ್ರರಾವ್ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಪುನಃ ರಚಿಸಿದನು ಮತ್ತು ೧೫ ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೫೧ ರಂದು ವೆನ್ನಾ ನದಿಯ ದಡದಲ್ಲಿ ಬೀಡುಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ನ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿದನು. ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಈ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಲ್ಪಟ್ಟರು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ನಷ್ಟಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ತ್ರಯಂಬಕ್ರರಾವ್ ಅವನನ್ನು ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದನು ಮತ್ತು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿ ಕಣಿವೆಯ ಒಂದು ಕಮರಿ ಬಳಿ ತನ್ನ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಮೂಲೆಗುಂಪು ಮಾಡಿದನು.
ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ದಂಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಮೊಘಲ್ ಗಡಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು ಮತ್ತು ೧೩ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ೪೦೦ ಮೈಲುಗಳನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸತಾರಾ ಕಡೆಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆದರು. ಅವರು ಏಪ್ರಿಲ್ ೨೪ ರಂದು ಸತಾರಾವನ್ನು ತಲುಪಿದರು ಮತ್ತು ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದ ಯವತೇಶ್ವರ್ ಗ್ಯಾರಿಸನ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ಗಾಯಕ್ವಾಡನ ಸೈನ್ಯದ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇರಿಸಿದ್ದ ತ್ರಯಂಬಕ್ರರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿದರು. ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಕದನ ವಿರಾಮವನ್ನು ಘೋಷಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಚರ್ಚಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಂದ ೨,೫೦೦,೦೦೦ ಯುದ್ಧ ಪರಿಹಾರದ ಜೊತೆಗೆ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅರ್ಧದಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ದಾಮಾಜಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಅವರು ಕೇವಲ ಅಧೀನ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಉಮಾಬಾಯಿ ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ಏಪ್ರಿಲ್ ೩೦ ರಂದು, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಸಂಜೆ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ದಾಮಾಜಿಯ ಶಿಬಿರವು ಪ್ರತಿರೋಧವಿಲ್ಲದೆ ಶರಣಾಯಿತು. ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ನಂತರ ಸತಾರಾ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದರು ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹದಗೆಟ್ಟಿದ್ದ ಛತ್ರಪತಿ ರಾಜಾರಾಮ್ ೨ ಅವರನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ತಾರಾಬಾಯಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು. ತಾರಾಬಾಯಿ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು, ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಪುಣೆಗೆ ತೆರಳಿದರು, ಏಕೆಂದರೆ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಮತ್ತು ಬಲವಾದ ಸತಾರಾ ಕೋಟೆಯ ಮುತ್ತಿಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ನಂತರ, ಸತಾರಾ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಾರಾಬಾಯಿಯ ಪಡೆಗಳ ಒಂದು ವಿಭಾಗವು ಅವಳ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದಿತು. ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಿದರೂ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ ಎಂದು ಅರಿವಾಯಿತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವಳು ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ಅವರು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವೆಯ ಕಚೇರಿಯ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಪೇಶ್ವೆಗಳು ಇಷ್ಟಪಡದಿದ್ದ ತನ್ನ ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಬಾಬುರಾವ್ ಜಾಧವ್ ಅವರನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಲು ಅವಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಪೇಶ್ವೆ ಅವಳನ್ನು ಕ್ಷಮಿಸಿದನು. ೧೪ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೧೭೫೨ ರಂದು, ಇಬ್ಬರೂ ಜೆಜೂರಿನಲ್ಲಿರುವ ಖಂಡೋಬಾ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಶಾಂತಿಯ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಈ ಪ್ರಮಾಣ ವಚನ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ತಾರಾಬಾಯಿ ರಾಜಾರಾಂ ೨ ತನ್ನ ಮೊಮ್ಮಗನಲ್ಲ, ಆದರೆ ಗೋಂಧಳಿ ಜಾತಿಯ ವೇಷಧಾರಿ ಎಂದು ಪ್ರಮಾಣ ಮಾಡಿದರು. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಪೇಶ್ವೆ ರಾಜಾರಾಮ್ ೨ ರನ್ನು ಛತ್ರಪತಿ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಹೀನ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು.
ಮೇ ೧೭೫೧ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ದಾಮಾಜಿ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಂಬಂಧಿಕರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಪುಣೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ದಭಾಡೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಅವರ ಜಾಗೀರ್ ಮತ್ತು ಬಿರುದುಗಳಿಂದ ವಂಚಿತರಾದರು. ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಯಶವಂತ ರಾವ್ ದಾಭಾಡೆ ಪರವಾಗಿ ಗುಜರಾತ್‌ನ ಅರ್ಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವಂತೆ ದಾಮಾಜಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಒತ್ತಡ ಹೇರಿದರು. ದಾಮಾಜಿ ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು ಮತ್ತು ೧೯ ಜುಲೈ ೧೭೫೧ ರಂದು, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತು ಅವರ ದಿವಾನ್ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬಸವಂತ್ ಅವರನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದರು. ನವೆಂಬರ್ ೧೪ ರಂದು, ಅವರು ಅವರನ್ನು ಲೋಹಗಡದಲ್ಲಿ ಸೆರೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ನಂತರ ರಾಮಚಂದ್ರ ಬಸವಂತ್ ಗುಜರಾತಿಗೆ ಪರಾರಿಯಾದ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ದಾಮಾಜಿಯನ್ನು ಲೋಹಗಡದಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬಿಣದ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಕಲು ಆದೇಶಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಗುಜರಾತ್ಗೆ ಮಿಲಿಟರಿ ದಂಡಯಾತ್ರೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ಅವರು ಸೂರತ್‌ನಿಂದ ಆದಾಯವನ್ನು ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ಆದರೆ ತಪತಿ ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಮುನ್ನಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಪರ್ನರ್ ಮುತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಸೇನಾಪತಿ ಶಂಕರಜಿ ಕೇಶವ್ ಫಡ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದಾಗ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಪಡೆದರು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವರು ಗಾಯಕ್ವಾಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ರಾಜಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದರು. ಮಾರ್ಚ್ ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ, ದಾಮಾಜಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ದಭಾಡೆಸ್ ಅನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅವರನ್ನು ಗುಜರಾತ್‌ನ ಮರಾಠಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಗುಜರಾತ್‌ನಿಂದ ಮೊಘಲರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿದರು. ಒಂದು ಬಾರಿ ೧,೫೦೦,೦೦೦ ಪಾವತಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಪೇಶ್ವೆಗೆ ವಾರ್ಷಿಕ  ೫೨೫,೦೦೦ ಗೌರವವನ್ನು ನೀಡುವುದಾಗಿ ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಪೇಶ್ವೆಯ ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ೨೦,೦೦೦ ಕುದುರೆಗಳ ಅಶ್ವಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅವರನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು.
ನಿಜಾಮರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಚಾರ
೧೭೫೧ ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಹೈದರಾಬಾದ್ ನಿಜಾಮ್ ಸಲಾಬತ್ ಜಂಗ್ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು, ಅವರನ್ನು ಪಾಂಡಿಚೇರಿಯ ಫ್ರೆಂಚ್ ಗವರ್ನರ್ ಜನರಲ್ ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಡಿ ಬುಸ್ಸಿ-ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ನೌ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ತಾರಾಬಾಯಿಯ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್-ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಶತ್ರು ಪಡೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ, ಮರಾಠರು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಬೇಕಾಯಿತು. ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ನಿಜಾಮರ ವಿರುದ್ಧ ಹೊಸ ದಾಳಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಫ್ರೆಂಚರನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇಂಗ್ಲಿಷರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಆದರೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಸಂಘರ್ಷದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮರಾಠರು ಸಲಾಬತ್ ಜಂಗ್ ಅವರ ಸಹೋದರ ಗಾಜಿ ಉದ್-ದಿನ್ ಖಾನ್ ಅವರನ್ನು ನಿಜಾಮ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಬೇಕೆಂದು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಇತರ ಅನುಕೂಲಗಳ ಜೊತೆಗೆ ೬,೦೦೦,೦೦೦ ಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಅವರು ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದರಂತೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಖಾನ್ ಅವರ ಮಲತಾಯಿ ವಿಷ ಸೇವಿಸಿ ಸಾಯಿಸಿದರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಮತ್ತು ಮಾರ್ಕ್ವಿಸ್ ಡಿ ಬುಸ್ಸಿ-ಕ್ಯಾಸ್ಟೆಲ್ನೌ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು. ನಿಜಾಮನು ಬೇರಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಜಾಗೀರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಷರತ್ತಿನ ಮೇಲೆ ರಾಘೋಜಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ ಸಹ ಶಾಂತಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ರಜಪೂತರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು
thumb|[[ಚಿತ್ರ:Flag_of_the_Maratha_Empire.svg|24x24px ಮರಾಠ ಒಕ್ಕೂಟವು ೧೭೬೦ ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತುಂಗದಲ್ಲಿತ್ತು (ಹಳದಿ ಪ್ರದೇಶಗಳು).]] ಬಾಲಾಜಿಯ ತಂದೆ ಬಾಜಿ ರಾವ್ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಪಾದ್ಶಾಹಿ (ಹಿಂದೂ ರಾಜತ್ವ) ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಹಿಂದೂ ರಜಪೂತರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮರಾಠರು ರಜಪೂತ ದೊರೆಗಳನ್ನು ದೂರವಿಟ್ಟರು.
೧೭೪೩ ರಲ್ಲಿ ಜೈಪುರದ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ೨ ಮರಣಹೊಂದಿದಾಗ, ಅವನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್ ನಡುವೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರದ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮಾಧೋ ಅವರನ್ನು ಮೇವಾರ್‌ನ ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ೨ ಮತ್ತು ಬುಂಡಿಯ ಉಮ್ಮದ್ ಸಿಂಗ್ ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮರಾಠರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈಶ್ವರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದರು. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಅವರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ನೀಡಿದರು. ನಂತರ, ಜಗತ್ ಸಿಂಗ್ ಮಾಧೋ ಅವರ ಪರವಾಗಿ ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಲ್ಕರ್ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು, ಆದರೆ ಜಯಪ್ಪ ರಾವ್ ಸಿಂಧಿಯಾ ಈಶ್ವರಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಸಂಗವು ರಜಪೂತರೊಂದಿಗೆ ಮರಾಠರ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿತು. ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಮರಾಠರ ನಡುವಿನ ಆಂತರಿಕ ಕಲಹಕ್ಕೂ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್ ನಂತರ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರಿಂದ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಕೆಯನ್ನು ಕೋರಿದರು, ಅವರು ಖುದ್ದಾಗಿ ಜೈಪುರಕ್ಕೆ ಬಂದು ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ೪ ಮಹಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿದರು. ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಬಾಲಾಜಿ ಪುಣೆಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿದ ನಂತರ ಅವರ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು. ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರು ಮಾಧೋಗಾಗಿ ಮಹಲ್ ಗಳನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು, ಆದರೆ ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮೇಲೆ ಗೌರವವನ್ನು ಸಹ ವಿಧಿಸಿದರು. ೧೭೫೦ ರಲ್ಲಿ, ಮರಾಠರು ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸದ ಕಾರಣ ಅವರ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರು ಮರಾಠರನ್ನು ತೀರಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಹಣವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಹತಾಶರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕರ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ತೆರಿಗೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ ಮನನೊಂದು ವಿಷ ಸೇವಿಸಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈಶಾವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್ ಜೈಪುರದ ಆಡಳಿತಗಾರರಾದರು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಮರಾಠರನ್ನು ನಂಬಲಿಲ್ಲ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಣ್ಣನನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಮರಾಠರನ್ನು ಕ್ಷಮೆಯಾಚನೆ ಮತ್ತು ಸ್ವಲ್ಪ ಪರಿಹಾರದೊಂದಿಗೆ ತೊರೆಯುವಂತೆ ಮನವೊಲಿಸುವವರೆಗೂ ಅವರು ಮರಾಠರ ವಿರುದ್ಧದ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದರು. ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್‌ನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಮರಾಠರು ಮತ್ತೆ ರಜಪೂತ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ಇದು ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್‌ನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿ ಶುಜಾ-ಉದ್-ದೌಲಾ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನ್ ರಾಜ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ದುರಾನಿ (ಅಬ್ದಾಲಿ) ಅವರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು ಮಾಧೋ ಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿತು.
ಜಾಟ್‌ಗಳೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು
ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು- ಜಾಟ್ ಸಂಬಂಧಗಳು ಹದಗೆಟ್ಟವು. ಬಾಲಾಜಿಯ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರ ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ಅವರು ಸಮೃದ್ಧ ಭರತ್‌ಪುರ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಆದಾಯದ ಪಾಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಈ ರಾಜ್ಯದ ದೊರೆ ಸೂರಜ್ ಮಾಲ್, ಈಶ್ವರಿ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಜೈಪುರ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದರು. ಇದು ಮಾಧೋವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಿದ ಮಲ್ಹಾರ್ ರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ಅವರಂತಹ ಮರಾಠಾ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿತು. ೧೭೫೪ ರಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ವಜೀರ್ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಸೂರಜ್ ಮಾಲ್ ಅವರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಅವನನ್ನು ಎದುರಿಸಲು, ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯಶಾಹಿ ನಿಷ್ಠ ಇಮಾದ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್, ಮರಾಠರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದನು. ರಘುನಾಥ ರಾವ್ ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಮಲ್ಹರ್ ರಾವ್ ಹೋಳ್ಕರ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪಡೆಯನ್ನು ಭರತ್ಪುರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಸೂರಜ್ ಮಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ೪,೦೦೦,೦೦೦ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ಅವರು ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪದಿಂದ ತೃಪ್ತರಾಗಲಿಲ್ಲ. ಮರಾಠರು ೧೭೫೪ ರ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಭರತ್‌ಪುರದ ಕುಮ್ಹೇರ್ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಸುಮಾರು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಮೂರು ವಾರ್ಷಿಕ ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ೩,೦೦೦,೦೦೦ ಪಾವತಿಸಲು ಸೂರಜ್ ಮಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಮರಾಠರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
ಮೊಘಲರೊಂದಿಗಿನ ಸಂಬಂಧಗಳು
ಬಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲರು ಮಾಲ್ವಾವನ್ನು ನಾಮಮಾತ್ರವಾಗಿ ಮರಾಠರಿಗೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಮರಾಠರಿಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪೇಶ್ವೆಯಾದ ನಂತರ, ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಜೈ ಸಿಂಗ್ ೨ ರ ಮೂಲಕ ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಾಲ್ವಾದ ಉಪ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಳ್ಳಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು ( ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ನಾಮಸೂಚಕ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ). ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಗೆ ನಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಜ್ಞೆ ಮಾಡಿದರು. ಅಗತ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ೪,೦೦೦ ಸೈನಿಕರ ಪಡೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ೫೦೦ ಸೈನಿಕರ ಪಡೆಯನ್ನು ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.
೧೭೪೮ ರಲ್ಲಿ, ಮೊಘಲ್ ವಜೀರ್ ಸಫ್ದರ್‌ಜಂಗ್‌ನ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಜಾವೇದ್ ಖಾನ್ ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ಹೊಸ ನಿಜಾಮ್ ನಾಸಿರ್ ಜಂಗ್ ಅವರನ್ನು ವಜೀರ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೈತ್ರಿಗೆ ಸೇರಲು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ನಾಸಿರ್ ಜಂಗ್ ವಿರುದ್ಧ ಮರಾಠರ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ನಾಸಿರ್ ಜಂಗ್ ದೆಹಲಿಯನ್ನು ತಲುಪದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರು ಸಿಂಧಿಯಾ ಮತ್ತು ಹೋಲ್ಕರ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೀಗಾಗಿ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ಅನ್ನು ಉಳಿಸಿದರು.
೧೭೪೮ ರಿಂದ, ಆಫ್ಘನ್ ರಾಜ ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ದುರಾನಿ (ಅಬ್ದಾಲಿ) ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹಲವಾರು ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಮೊಘಲರು ಮರಾಠರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು. ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ, ದೋಬ್ ಪ್ರದೇಶದ ರೋಹಿಲ್ಲಾಗಳು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದರು. ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ಅನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಭಾರತವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ದುರಾನಿಯನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಸಫ್ದರ್ಜಂಗ್ ಮರಾಠರ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಅವರು ದಂಗೆಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. ಮರಾಠರು ಮತ್ತು ಮೊಘಲರು ೧೭೫೨ ರಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಬಾಹ್ಯ ಆಕ್ರಮಣಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸಲು ಮೊಘಲರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಮರಾಠರು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಮೊಘಲರು ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಅಜ್ಮೀರ್ ಮತ್ತು ಆಗ್ರಾದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಲಾಹೋರ್, ಮುಲ್ತಾನ್, ಸಿಂಧ್ ಮತ್ತು ಹಿಸ್ಸಾರ್ ಮತ್ತು ಮೊರಾದಾಬಾದ್‌ನ ಕೆಲವು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಚೌತ್ ಸಂಗ್ರಹಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಮರಾಠರಿಗೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯು ಲಾಹೋರ್ ಮತ್ತು ಮುಲ್ತಾನ್ ಅನ್ನು ಅಹ್ಮದ್ ಷಾ ದುರಾನಿಗೆ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಟ್ಟನು. ಜೊತೆಗೆ, ಅಜ್ಮೀರ್‌ನಂತಹ ರಜಪೂತ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಮರಾಠರಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವುದನ್ನು ಅವರು ಅಂಗೀಕರಿಸಲಿಲ್ಲ. ಇದು ಮರಾಠರನ್ನು ದುರಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಜಪೂತರೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ತಂದಿತು. thumb|300x300px| ಎ c. 1770 ಮೂರನೇ ಪಾಣಿಪತ್ ಯುದ್ಧದ ರೇಖಾಚಿತ್ರ.
ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ಮರಾಠಾ ವಿಸ್ತರಣೆ
೧೭೪೧ ರಿಂದ ೧೭೫೧ ರವರೆಗೆ, ರಘುಜಿ ಭೋಂಸ್ಲೆ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಮರಾಠರು ಆರು ಬಾರಿ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿದರು. ೧೭೪೧ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು, ೧೭೪೨ ರಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು, ಹಾಗೆಯೇ ೧೭೪೪ ರಲ್ಲಿ ಮೂರನೆಯದು ಮತ್ತು ೧೭೪೫ ರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯದು ರಘುಜಿ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿತ್ತು. ೧೭೪೭ ರಲ್ಲಿ ಐದನೆಯದು ಮತ್ತು ೧೭೪೮ ರಲ್ಲಿ ಆರನೆಯದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಜಾನೋಜಿ ಮತ್ತು ಸಬಾಜಿಯವರು ಕೈಗೊಂಡರು. ಈ ಆಕ್ರಮಣಗಳು ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನ ಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ನಾಶವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ನವಾಬ್ ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್ ೧೭೪೧ ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು. ೧೭೪೩ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಮರಾಠಾ ಸೈನ್ಯಗಳು ಆಕ್ರಮಣ ಮಾಡಿದವು - ಒಂದು ರಘುಜಿ ಭೋಸ್ಲಾಗೆ ಸೇರಿದ್ದು, ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್. ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್ ಅವರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಅವರಿಗೆ ಚೌತ್ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ನಿರಂತರ ಘರ್ಷಣೆಯು ಬಂಗಾಳದ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿತು. ಹಿಂದೂ ಮರಾಠಾ ಯೋಧರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಹೂಗ್ಲಿ ನದಿಯವರೆಗೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು.
೧೭೫೧ ರಲ್ಲಿ, ಮರಾಠರು ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನೊಂದಿಗೆ ಶಾಂತಿ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ಅದರ ಪ್ರಕಾರ ಮೀರ್ ಹಬೀಬ್ (ಮರಾಠರಿಗೆ ಪಕ್ಷಾಂತರಗೊಂಡ ಅಲಿವರ್ದಿ ಖಾನ್ ಅವರ ಮಾಜಿ ಆಸ್ಥಾನ) ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನ ನಾಮಮಾತ್ರದ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಒರಿಸ್ಸಾದ ಪ್ರಾಂತೀಯ ಗವರ್ನರ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದು ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನನ್ನು ಮರಾಠರಿಗೆ ಉಪನದಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿತು. ಅವರು ರೂ. ೧.೨ ಬಂಗಾಳ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಚೌತ್ ಎಂದು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಮಿಲಿಯನ್, ಮತ್ತು ಮರಾಠರು ಮತ್ತೆ ಬಂಗಾಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸದಿರಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬನೂ ರೂ. ೩.೨ ಮರಾಠರಿಗೆ ಮಿಲಿಯನ್, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳ ಚೌತ್‌ನ ಬಾಕಿಗಳ ಕಡೆಗೆ. ಈಸ್ಟ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಂಪನಿಯು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವರೆಗೂ ಚೌತ್ ಅನ್ನು ೧೭೫೮ ರವರೆಗೆ ಬಂಗಾಳದ ನವಾಬ್ ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ದುರಾನಿ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಘರ್ಷ
ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಆರಂಭಿಕ ಆಕ್ರಮಣಗಳ ನಂತರ, ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ದುರಾನಿ ತನ್ನ ಮಗ ತೈಮೂರ್ ಶಾ ದುರಾನಿಯನ್ನು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ನೇಮಿಸಿದನು. ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ನಂತರ ದುರಾನಿಗಳ ಮುಂಗಡವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದರು. ೧೭೫೮ ರಲ್ಲಿ, ರಘುನಾಥ್ ರಾವ್ ಲಾಹೋರ್ ಮತ್ತು ಪೇಶಾವರವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ತೈಮೂರ್ ಶಾ ದುರಾನಿಯನ್ನು ಓಡಿಸಿದರು. ಇದು ಮರಾಠಾ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ಉನ್ನತ-ನೀರಿನ ಗುರುತು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಗಡಿಗಳು ಸಿಂಧು ನದಿಯ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಕೇರಳದವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದವು. ಹೀಗೆ ಮರಾಠರು ಉಪಖಂಡದ ವಾಯುವ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದುರಾನಿಯ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಾದರು. ಏತನ್ಮಧ್ಯೆ, ಮರಾಠರು ಮೊಘಲ್ ಚಕ್ರವರ್ತಿಯನ್ನು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ತಗ್ಗಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರ ಮಗ ವಿಶ್ವರಾವ್ ಅವರನ್ನು ಮೊಘಲ್ ಸಿಂಹಾಸನದ ಮೇಲೆ ಇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ದೆಹಲಿಯ ಮೊಘಲ್ ನಿಷ್ಠ ಮುಸ್ಲಿಂ ಬುದ್ಧಿಜೀವಿಗಳು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಮರಾಠಾ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ದುರಾನಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದರು.
ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಹ್ಮದ್ ಶಾ ದುರಾನಿ ಭಾರತದ ಮೇಲೆ ಹೊಸ ಆಕ್ರಮಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ೧೭೫೯ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಲಾಹೋರ್ ತಲುಪಿದರು. ಅವರು ರೋಹಿಲ್ಲಾ ಕುಲೀನ ನಜೀಬ್-ಉದ್-ದೌಲಾ ಮತ್ತು ಔದ್ ನವಾಬ್ ಶುಜಾ-ಉದ್-ದೌಲಾದಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರರನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್ ಅವರು ಸದಾಶಿವ ರಾವ್ ಭೌ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪಡೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ದುರಾನಿ ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಈ ಬಲವು ಹೋಳ್ಕರ್, ಸಿಂಧಿಯಾ, ಗಾಯಕ್ವಾಡ್ ಮತ್ತು ಗೋವಿಂದ್ ಪಂತ್ ಬುಂದೇಲೆ ಅವರ ತುಕಡಿಗಳಿಂದ ಪೂರಕವಾಗಿತ್ತು. ಭರತ್‌ಪುರದ ಜಾಟ್ ದೊರೆ ಸೂರಜ್ ಮಾಲ್ ಕೂಡ ಮರಾಠರನ್ನು ಸೇರಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ನಂತರ ಭೌ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ತಪ್ಪು ತಿಳುವಳಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಮೈತ್ರಿಯನ್ನು ತೊರೆದರು.
೧೭೫೯ ಮತ್ತು ೧೭೬೧ ರ ನಡುವೆ, ದುರಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ಮರಾಠರು ಹಲವಾರು ಚಕಮಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಪರಸ್ಪರ ಹೋರಾಡಿದರು. ವಿಭಿನ್ನ ಫಲಿತಾಂಶಗಳೊಂದಿಗೆ. ಪಾಣಿಪತ್‌ನಲ್ಲಿನ ಮರಾಠಾ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‌ನ ಮುತ್ತಿಗೆಯ ವಿಸ್ತೃತ ಅವಧಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಬಾಲಾಜಿಯ ಬಲವರ್ಧನೆಗಳು ಮುರಿಯಬೇಕಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ನರ್ಮದೆಯ ಆಚೆಗೆ ಎಂದಿಗೂ ತಲುಪಲಿಲ್ಲ. ದುರಾನಿಗಳು ೧೭೬೧ ಜನವರಿ ೧೭೧೪ ರಂದು ಮೂರನೇ ಪಾಣಿಪತ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ಮರಾಠ ಸೈನ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಸೋಲಿಸಿದರು. ಸುರೇಶ್ ಶರ್ಮಾ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, "ಪಾಣಿಪತ್‌ಗೆ ಕಾರಣವಾದದ್ದು ಬಾಲಾಜಿ ಬಾಜಿರಾವ್ ಅವರ ಆನಂದದ ಪ್ರೀತಿ. ಅವರು ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೭ ರವರೆಗೆ ತನ್ನ ಎರಡನೇ ಮದುವೆಯನ್ನು ಆಚರಿಸಲು ಪೈಥಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿದರು, ಅದು ತುಂಬಾ ತಡವಾಗಿತ್ತು".
ಸಾವು
ಪಾಣಿಪತ್‌ನಲ್ಲಿನ ಸೋಲು ಮರಾಠರಿಗೆ ಭಾರೀ ನಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಪೇಶ್ವೆ ಬಾಲಾಜಿ ರಾವ್‌ಗೆ ಭಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆಯಾಯಿತು. ಭಿಲ್ಸಾದಲ್ಲಿ ೨೪ ಜನವರಿ ೧೭೬೧ ರಂದು ಪಾಣಿಪತ್ ಸೋಲಿನ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಅವರು ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಪಡೆಗೆ ಮುನ್ನಡೆಸಿದರು. ಹಲವಾರು ಪ್ರಮುಖ ಸೇನಾಪತಿಗಳಲ್ಲದೆ, ಪಾಣಿಪತ್ ಕದನದಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಮಗ ವಿಶ್ವಸ್ರಾವ್ ಮತ್ತು ಸೋದರಸಂಬಂಧಿ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಭಾವು ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರು ಖಿನ್ನತೆಗೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು ೨೩ ಜೂನ್ ೧೭೬೧ ರಂದು ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಿರಿಯ ಮಗ ಮಾಧವ್ ರಾವ್ ೧ ಅವರು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯಾದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಕಮ್ಮರಡಿ
ಕಮ್ಮರಡಿ ಎಂಬ ಊರು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಊರು ಅರ್ಧ ಕೊಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಇನ್ನರ್ಧ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.
ಕಮ್ಮರಡಿಯು ಕೊಪ್ಪ ತಾಲೂಕಿನ ಚಾವಲ್ಮನೆ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ಹಾಗು ಭಾಗಶಃ ಅರೇಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯ್ತಿ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಸೇರುತ್ತದೆ. ಕಮ್ಮರಡಿಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹತ್ತಾರು ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ಹಳ್ಳಿಗಳಿವೆ.ಇಲ್ಲಿಯ ಜನರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ಯೋಗ ಕೃಷಿ ಹಾಗೂ ವ್ಯಾಪಾರ. ಕಮ್ಮರಡಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ಪತ್ರೆ ಇದೆ. ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅನುದಾನಿತ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ, ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಹಾಗೂ ಒಂದು ಅನುದಾನಿತ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಸರ್ಕಾರಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜು ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು ಗಣಪತಿ, ಅಂತರಘಟ್ಟಮ್ಮ ಮತ್ತು ರಾಘವೇಂದ್ರಸ್ವಾಮೀ ದೇವಾಲಯಗಳು.
ಸಂಪರ್ಕ
ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿಯಿಂದ ಶೃಂಗೇರಿಗೆ ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಸಾಗಿದರೆ ಕಮ್ಮರಡಿ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕೊಪ್ಪಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ರಸ್ತೆ ಇದೆ. ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಕಮ್ಮರಡಿಗೆ ತಲುಪಲು ಎರಡು ಸರ್ಕಾರಿ ಬಸ್‌‌ಗಳಿವೆ. ಉಳಿದಂತೆ ಶಿವಮೊಗ್ಗ, ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಕಮ್ಮರಡಿ ತಲುಪಬಹುದು. ಕೊಪ್ಪ ಹಾಗೂ ಶೃಂಗೇರಿಗಳಿಂದಲೂ ನೇರ ಬಸ್ ಸೌಲಭ್ಯವಿದೆ. ವರ್ಗ:ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕು ವರ್ಗ:ಚಿಕ್ಕಮಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಕೊಪ್ಪ ತಾಲ್ಲೂಕು
ವೆಸ್ಟನ್ ಎ ಪ್ರೈಸ್
ವೆಸ್ಟನ್ ಆಂಡ್ರ್ಯೂ ವಾಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರೈಸ್ (ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6, 1870 – ಜನವರಿ 23, 1948) ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪೋಷಣೆ, ದಂತದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಬಗ್ಗೆ  ಸಂಬಂಧ ಕಲ್ಪಿಸುವ  ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದ  ಒಬ್ಬ ದಂತ ವೈದ್ಯ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಆತನು 'ನ್ಯಾಶನಲ್ ಡೆಂಟಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್' ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು. ಅದು ನಂತರ 'ಅಮೇರಿಕನ್ ಡೆಂಟಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಶನ್' ನ ಒಂದು ಭಾಗವಾಯಿತು. ಆತನು 1914 ರಿಂದ 1928 ವರೆಗೆ ಅದರ ಚೇರ್ಮನ್ ಆಗಿದ್ದನು.
ಪ್ರೈಸ್ ನು ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ದಂತದ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು 'ಎಂಡೋಡೋಂಟಿಕ್ ಥೆರಪಿ' ಮತ್ತು 'ಪಲ್ಪ ಲೆಸ್ ಟೀತ್ ' ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ರೋಗವಾದ, ಬಹಳಷ್ಟು ಹಲ್ಲುಗಳ ಮತ್ತು ಟಾನ್ಸಿಲ್ ಗಳ ತೆಗೆಯುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾದ ' ಫೋಕಲ್ ಇನ್ ಪೆಕ್ಷನ್ ಥಿಯರಿ'ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಮಾಡಿದನು.
1930ರಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಸ್ ನು ತನ್ನ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೋಷಣೆಯ ಕಡೆಗೆ ತಿರುಗಿಸಿದನು. 1939ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಜಾಗತಿಕ ತಿರುಗಾಟದಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಿದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆಯನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ 'ನ್ಯುಟ್ರಿಶನ್ ಆಂಡ್ ಫಿಸಿಕಲ್ ಡಿಜೆನರೇಶನ್' ಎಂಬ ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
ಈ ಪುಸ್ತಕವು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಆಧುನಿಕ ಆಹಾರ ಪದ್ದತಿಯು(ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಹಿಟ್ಟು, ಸಕ್ಕರೆ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರಗಳು) ಪೋಷಣೆಯ ಕೊರತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದಲ್ಲದೆ, ಬಹಳ ದಂತ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಎಂದು ನಿಶ್ಚಯಿಸುತ್ತದೆ. ಆತನು ಗಮನಿಸಿದ ದಂತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖದ ಸರಿಯಾದ ರಚನೆಯ(ಹಲ್ಲುಗಳ ಒಂದೇಕಡೆ ಸೇರುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು) ಜತೆಗೆ ದಂತ ಕುಳಿಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಈ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಮಿಶ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂದರೂ, 'ಕಾಂಟ್ರವರ್ಶಿಯಲ್ ಡೆಂಟಿಸ್ಟ್ರಿ' ಮತ್ತು 'ನ್ಯೂಟ್ರಿಶನಲ್ ಥಿಯರಿ' ಸೇರಿದಂತೆ ಈಗ ಬಹಳ ವಿವಿಧ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಲು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುವುದು ಮುಂದುವರೆದಿದೆ.
ಪೂರ್ವ ಜೀವನ
ಪ್ರೈಸ್ ನು ಕೆನಡ ದೇಶದ ಒಂಟಾರಿಯೊದ ನ್ಯೂಬರ್ಗ ನಲ್ಲಿ ದಿನಾಂಕ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 6 ರಂದು 1870 ರಂದು ಜನಿಸಿದನು. ಪ್ರೈಸ್ನು ಮಿಚಿಗನ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ದಂತವೈದ್ಯ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 1893ನೇ ಇಸವಿಯಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪಡೆದನು. ತನ್ನ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನವನ್ನು ನಾರ್ಥ ಡಕೋಟದ ಗ್ರಾಂಡ್ ಪೋರ್ಕ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು. ಅದೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಒಹಿಯೊದ ಕ್ಲೀವ್ಲ್ಯಾಂಡ್ ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡನು.
ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಪ್ರಗತಿ
ಪ್ರೈಸ್ನು ದಂತ ರೋಗಗಳಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸುವತ್ತ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಆತನು ಲೋಹ ಮತ್ತು ಪಿಂಗಾಣಿಯನ್ನು ಒಂದುಗೂಡಿಸಿದ ಪಿಂಗಾಣಿಯ ಕೆತ್ತನೆಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು 'ಪೈರೋಮೀಟರ್ ಡೆಂಟಲ್ ಪರ್ನಾಸ್' ಎಂಬ ಉಪಕರಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದನು. ಆತನು 1900ರ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ದಂತ 'ಸ್ಕಿಯಾಗ್ರಾಪ್' ತಯಾರಿಸುವ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮೇಲೆ ಎಕ್ಸ್ ರೇ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಲು ವಿಶೇಷ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದನು. ಆತನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕೆಲಸಗಳು ಆತನು ಸದಸ್ಯನಾದ ವಿವಿಧ ವೃತ್ತಿಪರ ಸೊಸೈಟಿಗಳಲ್ಲಿ ತೋರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಆತನ ರೇಡಿಯೊಗ್ರಾಪ್ಗಳ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ದಂತ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಅಗ್ರಗಾಮಿಯಾದ ಹೊಸ ರೇಡಿಯಾಲಜಿಯ ತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಎಂಡೋಡೋಂಟಿಕ್ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಡೆದ ಹಲ್ಲುಗಳ ವಿಚ್ಛೇದಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಆತನ 1904ರ ಸಮನಾಂತರ ಮತ್ತು ಕೋನ ದ್ವಿಭಾಗಿಸುವ ತಂತ್ರ ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಡಾ. ಗೊರ್ಡನ್ ಪಿಟ್ಜಗೆರಾಲ್ಡ್ನ ಕೆಲಸವಾಗುವರೆಗೆ 1940ರ ಕೊನೆಯ ಭಾಗದವರೆಗೆ ಜನಪ್ರಿಯ ವಾಗಲಿಲ್ಲ. ದಂತವೈದ್ಯರು ಹಿಂದಿನ ದಂತ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಲು ಸಾದ್ಯವಾಗುವುದರಿಂದ ರೇಡಿಯೊಗ್ರಾಪ್ಗಳ ಉಪಯೋಗದ ರೂಢಿಯು ದಂತವೈದ್ಯ(ಡೆಂಟಿಸ್ಟ್ರಿ)ದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹೊಸ ಶಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು.
ಎಂಡೋಡೋಂಟಿಕ್ಸ್ ಮತ್ತು ಸೋಂಕು ಕೇಂದ್ರಿತ
ಪ್ರೈಸ್ನು ಕ್ಯಾಲಿಪೋರ್ನಿಯಾದ ಸಂಟಾ ಮೋನಿಕಾದಲ್ಲಿ ತೀರಿಹೋದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, 'ಜರ್ನಲ್ ಆಪ್ ದಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡೆಂಟಲ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷಿನ್'ನ ಒಂದು ವಿಶೇಷ ಪುನಾವಲೋಕನಾ ಬಿಡುಗಡೆಯಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು 'ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆ'ಯಿಂದ 'ಎಂಡೋ ಡೆಂಟಲ್ ಡೆಂಟಿಸಿ'್ಟ್ರಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಿರುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಆಧುನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, ಪ್ರೈಸ್ನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಗಳಿಲ್ಲದೆ ಸೊರಗುವುದಲ್ಲದೆ, ಅತಿಹೆಚ್ಚಿನ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾದ ಬಳಕೆಯು 'ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ' ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಕ್ಟಿರಿಯಾದಿಂದ ಮಲಿನಗೊಂಡಿರುವುದು ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪಕ್ಷಪಾತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ: ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ: ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ವಿಜ್ಞಾನಗಳು ವರ್ಗ: ಆರೋಗ್ಯ ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ: ದಂತವೈದ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ: ವ್ಯಕ್ತಿ
ಅಮೃತ ಘಳಿಗೆ
ಅಮೃತ ಘಳಿಗೆ (ಕನ್ನಡ ಕಲರ್ ಚಲನಚಿತ್ರ - ೧೯೮೪) ದೊಡ್ಡೇರಿ ವೆಂಕಟಗಿರಿ ರಾವ್ ಅವರ 'ಅವಧಾನ' ಎಂಬ ಕಾದಂಬರಿಯೇ ಪುಟ್ಟಣ್ಣ ಕಣಗಾಲ್ ಅವರ ಸೃಜನಶೀಲತೆಯಲ್ಲಿ ಜಯಬೇರಿ ಫಿಲಂಸ್ ಅವರ 'ಅಮೃತ ಘಳಿಗೆ'ಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರದುರ್ಗದ ಬಿ.ಎಲ್. ವೇಣುರವರ ಸಂಭಾಷಣೆ, ವಿಜಯ ಭಾಸ್ಕರರ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವಿಜಯ ನಾರಸಿಂಹರ ಚಿತ್ರ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲಾವಿದರಾಗಿ - ಶ್ರೀಧರ್ ಮತ್ತು ಜ್ಯೋತಿ, ಬಿ.ಕೆ. ಶಂಕರ್, ಪದ್ಮಾ ವಾಸಂತಿ, ಉಮಾಶ್ರೀ, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರರು ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೮೪ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕಾದಂಬರಿ ಆಧಾರಿತ ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರಗಳು
ಈಕ್ಷಣ
ಈಕ್ಷಣ ಶಬ್ದ ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬಹುದು:
ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್
ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್ ಒಬ್ಬ ಭಾರತೀಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕ, ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಮತ್ತು ದೂರದರ್ಶನ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಅವರು ಬಾಲಿವುಡ್ ಗಾಯಕರಾದ ನೇಹಾ ಕಕ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಟೋನಿ ಕಕ್ಕರ್ ಅವರ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದರಿ. ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್ ಅವರು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦, ೧೯೭೯ ರಂದು ಉತ್ತರಾಖಂಡದ ಋಷಿಕೇಶದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ವಿಶಾಲ್ ದದ್ಲಾನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೋಕ್ ಸ್ಟುಡಿಯೋದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದ ಮದರಿ ಅವರ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಸೆರೆಜೊ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರ ವರ್ಮಾ, ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್ ಹಾಡಿರುವ 'ಸನ್ ಬಲಿಯೇ' ಸೇರಿದೆ. ಸಂಗೀತ ವೀಡಿಯೊದಲ್ಲಿ ಗಜೇಂದ್ರ ವರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಅಪೂರ್ವ ಅರೋರಾ ಇದ್ದಾರೆ. right|thumb| ಚಾಂದ್ ಕೆ ಪಾರೆ ಆಡಿಯೋ ಬಿಡುಗಡೆ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋನು ಕಕ್ಕರ್
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಿತ್ರರಂಗದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ಹಿನ್ನೆಲೆ ಗಾಯಕರು ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ
ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಐಎನ್‌ಎಸ್ ಕಲ್ವರಿ
ಉನ್ನತ ವರ್ಗದ ಅಟ್ಯಾಕ್ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಐಎನ್ಎಸ್ ಕಲ್ವರಿ
ಕಲ್ವರಿ ವರ್ಗ ಭಾರತೀಯ ನೌಕಾಪಡೆಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಸ್ಕಾರ್ಪೇನ್-ವರ್ಗದ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಆಧಾರಿತ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ವರ್ಗವಾಗಿದೆ. ಇದು ಡೀಸೆಲ್-ವಿದ್ಯುತ್ ದಾಳಿಯ ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಯ ಒಂದು ವರ್ಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ನೌಕಾ ರಕ್ಷಣಾ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಕಂಪನಿ ಡಿಸಿಎನ್ಎಸ್ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಮಳಗಾವ್ ಡಾಕ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್‍ನಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.