cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ದಂಗಲ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಕಥಾವಸ್ತು
ಶಕ್ತಿಹ್ರಾಸಕ ಮುಂಜಾನೆಯ ತಾಲೀಮುಗಳು ಹಾಗೂ ಸಣ್ಣದಾದ ಕೇಶಕೃಂತನ ಸೇರಿದಂತೆ, ಅವನ ವಿಧಾನಗಳು ಕಠೋರವೆಂದು ತೋರುತ್ತವೆ. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಿಂದ ಹಿಂದೇಟನ್ನು ಎದುರಿಸಿಯೂ ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿ ಅವರಿಗೆ ತನ್ನ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಮಣ್ಣಿನ ಹಳ್ಳದಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಹುಡುಗಿಯರು ಅವರ ತಂದೆಯ ಮೇಲೆ ಅವನ ನಡವಳಿಕೆಗಾಗಿ ಸಿಟ್ಟಾಗುತ್ತಾರೆ ಆದರೆ ಅವನು ಅವರ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಳಜಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಬೇಗನೇ ಅವರಿಗೆ ಅರಿವಾಗುತ್ತದೆ. ಪ್ರೇರಿತರಾಗಿ, ಅವರು ಸ್ವಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಕುಸ್ತಿ ಪಂದ್ಯಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ ಹುಡುಗರನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕುಸ್ತಿ ಚಾಪೆಗಳನ್ನು ಕೊಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ, ಅವನು ಗಾದಿಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಪಂದ್ಯಗಳಿಗೆ ತಯಾರು ಮಾಡಲು ಅವರಿಗೆ ಫ಼್ರೀಸ್ಟೈಲ್ ಕುಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಗೀತಾ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರ ಮಟ್ಟದ ಕಿರಿಯ ಮತ್ತು ಹಿರಿಯ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಶಿಪ್‍ಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ನಂತರ ಮುಂಬರುವ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ಪಡೆಯಲು ಪಟಿಯಾಲದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡಾ ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತಾಳೆ.
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ಗೀತಾ ಸ್ನೇಹಿತರನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಅವಳಿಗೆ ಮಹಾವೀರ್ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಶಿಸ್ತನ್ನು ಉಪೇಕ್ಷಿಸಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳ ತರಬೇತುದಾರ ಪ್ರಮೋದ್ ಕದಮ್‍ನ (ಗಿರೀಶ್ ಕುಲ್ಕರ್ಣಿ) ತರಬೇತಿಯ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕುಸ್ತಿ ತಂತ್ರಗಳು ಅವಳ ಅಪ್ಪನದಕ್ಕಿಂತ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅವಳು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು ಸೋಲುತ್ತಾಳೆ. ಒಮ್ಮೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿನೀಡಿದ ವೇಳೆ, ಅವಳು ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಅಣಕಿಸಿ ಒಂದು ಭೀಕರ ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ ದಣಿದಂತೆ ಕಂಡ ಅವನನ್ನು ಸೋಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಅವಳು ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಅವಳ ತಪ್ಪನ್ನು ಬಬೀತಾ ಗೀತಾಗೆ ನೆನಪಿಸಿಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಬಬೀತಾ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಷಿಪ್‍ನ್ನು ಗೆದ್ದು ಗೀತಾಳನ್ನು ಅಕಾಡೆಮಿಗೆ ಹಿಂಬಾಲಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಸೋದರಿಯರು ಒಂದು ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿ ಬಬೀತಾ ಅವಳಿಗೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ನೀಡಿದ ಮೇಲೆ, ಗೀತಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತ ಮಹಾವೀರ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಜಗಳವನ್ನು ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡೆಗೆ ಮುನ್ನ, ಗೀತಾ ತನ್ನ ಮಾಮೂಲಾದ ೫೫ ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದ ಬದಲು ೫೧ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕದ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವಂತೆ ಪ್ರಮೋದ್ ಒತ್ತಾಯಪಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಕಿರಿಕಿರಿಗೊಂಡು, ಮಹಾವೀರ್ ತನ್ನ ಸೋದರಳಿಯ ಓಂಕಾರ್‌ನೊಂದಿಗೆ (ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾ) ಪಟಿಯಾಲಾಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಹುಡುಗಿಯರಿಗೆ ರಹಸ್ಯವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಗೊತ್ತಾಗಿ, ಮತ್ತು ಮಹಾವೀರ್‌ನ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದ ಆಕ್ರೋಶಗೊಂಡು, ಪ್ರಮೋದ್ ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಬೇಕೆಂದು ಬಯಸುತ್ತಾನೆ; ಕ್ರೀಡಾ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಅವರು ಮುಂದುವರಿಯಲು ಬಿಡುತ್ತದೆ. ಮಹಾವೀರ್‌ಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸದಂತೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಹುಡುಗಿಯರು ಹೊರಹೋಗದಂತೆ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ನೆರವಾಗುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಮಾಡಿ, ಮಹಾವೀರ್ ಗೀತಾಳ ಹಿಂದಿನ ಯಶಸ್ವಿಯಲ್ಲದ ಪಂದ್ಯಗಳ ಟೇಪ್‍ಗಳನ್ನು ಪಡೆದು ಫೋನ್‍ನಲ್ಲಿ ಅವಳ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅವಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಾನೆ.
ಕ್ರೀಡಾಕೀಟದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ೫೫ ಕೆ.ಜಿ. ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಫೈನಲ್‍ಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಂಡೇ ಮಹಾವೀರ್ ಸತತವಾಗಿ ಪ್ರಮೋದ್‍ನ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅವಳು ಅವನ ಬದಲು ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಚಿನ್ನದ ಪದಕದ ಪಂದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು, ಅಸೂಯೆಗೊಂಡ ಪ್ರಮೋದ್ ಪಿತೂರಿ ಮಾಡಿ ಮಹಾವೀರ್‌ನನ್ನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ ಹಾಕಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪಂದ್ಯದಲ್ಲಿ, ಗೀತಾ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಎರಡನೆಯದರಲ್ಲಿ ಸೋಲುತ್ತಾಳೆ. ಕೊನೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ 1–5 ರಿಂದ ಹಿಂದುಳಿದು ಮತ್ತು ಕೇವಲ ಒಂಭತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ಉಳಿದಿರುವಾಗ, ಅವಳು ತನ್ನ ತಂದೆ ಕಲಿಸಿಕೊಟ್ಟ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡು, ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಸೆಕೆಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಅಂಕದ ಪಟ್ಟನ್ನು ತನ್ನ ಎದುರಾಳಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿ, ಅಂಕವನ್ನು ತನ್ನ ಪರವಾಗಿ 6–5 ಕ್ಕೆ ಒಯ್ದು ಆ ಅವಧಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದು ಪಂದ್ಯವನ್ನು 2–1 ರಿಂದ ಗೆಲ್ಲುತ್ತಾಳೆ. ಈ ಮೂಲಕ, ಅವಳು ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳಾ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಆಗುತ್ತಾಳೆ. ಮಹಾವೀರ್ ಸರಿಯಾದ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಆಲಂಗಿಸುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಸುದ್ದಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಎದುರು ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಮೋದ್‍ನ ನಿರೀಕ್ಷೆಯನ್ನು ನಿರಾಶಗೊಳಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಬೆಳವಣಿಗೆ
೨೦೧೨ರಲ್ಲಿ, ಡಿಸ್ನಿಯ ಸೃಜನಾತ್ಮಕ ತಂಡದ ಒಬ್ಬ ಸದಸ್ಯೆಯಾದ ದಿವ್ಯಾ ರಾವ್ ವಿಶ್ವ ಚ್ಯಾಂಪಿಯನ್‍ಗಳಾಗಲು ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಸುದ್ದಿಪತ್ರಿಕೆ ಲೇಖನವನ್ನು ಓದಿದರು. ಇದು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ರಾಯ್ ಕಪೂರ್ ಮತ್ತು ಇತರ ಡಿಸ್ನಿ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಲು ಡಿಸ್ನಿ ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು. ತಿವಾರಿ ಫೋಗಾಟ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪುತ್ರಿಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾದರು, ಅವರು ತತ್‍ಕ್ಷಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ತಿವಾರಿ ಚಿತ್ರಕಥೆಯ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು ಒಂದು ವರ್ಷ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಯುಟಿವಿ ಮೋಷನ್ ಪಿಕ್ಚರ್ಸ್‌ನ ಸಿಇಒ ರಾನಿ ಸ್ಕ್ರ್ಯೂವಾಲಾ ಮತ್ತು ಕಪೂರ್ ಬಳಿ ಅಂತಿಮ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೋದರು. ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಫೋಗಾಟ್‍ನ ಪಾತ್ರವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದರು.
ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಕಥೆ ಬರುವ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ಮುಂಚೆ, ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಫೋಗಾಟ್ ಸೋದರಿಯರನ್ನು ತಮ್ಮ ದೂರದರ್ಶನ ಟಾಕ್ ಶೋ ಸತ್ಯಮೇವ ಜಯತೆಯಲ್ಲಿ ಆಹ್ವಾನಿಸಿ ಅವರ ಸಂದರ್ಶನ ನಡೆಸಿದ್ದರು. ಆಮೇಲೆ ಖಾನ್ ಬಳಿ ತಿವಾರಿ ಮತ್ತು ಕಪೂರ್ ಹೋದರು. ಖಾನ್ ಅದರ ಮೊದಲ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು. ಖಾನ್ ಆಗ ಇನ್ನೊಂದು ಚಿತ್ರದ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಆ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ೫೫ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ನಟ ಬೇಕಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಮತ್ತು ಅವರು ಆಗಲೂ ಯುವ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು 5–10 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಕೆಲವು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಆಮಿರ್ ತಿವಾರಿಯವರಿಗೆ ಕರೆ ಮಾಡಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನಿರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ಕೇಳಿಕೊಂಡರು.
2014ರಲ್ಲಿ, ತಾವು ನಿತೇಶ್ ತಿವಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನದ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರ ದಂಗಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕುಸ್ತಿಪಟುವಿನ ಪಾತ್ರವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದಾಗಿ ಆಮಿರ್ ಘೋಷಿಸಿದರು. ಇದು ಮಾಜಿ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್‍ರ ಸಿನಿಮಾತ್ಮಕ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯಾಗಿತ್ತು.
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್ ಮತ್ತು ದಂಗಲ್‍ನ ಇಡೀ ತಂಡಕ್ಕೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಕೇಳಲು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಪ್ರೊಡಕ್ಷನ್ಸ್ ಕಿರಿಯ ಭಾರತೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಕುಸ್ತಿ ತಂಡದ ತರಬೇತುದಾರರಾದ ಕ್ರಿಪಾ ಶಂಕರ್ ಪಟೇಲ್ ಬಿಷ್ಣೋಯಿ ಬಳಿ ಹೋಯಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಖಾನ್ ಸ್ವಲ್ಪ ತೂಕ ಇಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣವಿ ಪಾಠಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಪ್ರಾಂತ ಭಾಷೆಯ ತರಬೇತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು. ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ವಹಿಸಿದರು: ೬೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಕುಸ್ತಿಪಟು ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್, ಮತ್ತು ಫೋಗಾಟ್‍ರ ೨೦ ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಪಾತ್ರ. ಹಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನ ಫೋಗಾಟ್ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಖಾನ್ ೩೦ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಿಸಿ ೯೮ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕ ತಲುಪಿದ್ದರು ಎಂದು ವರದಿಯಾಯಿತು. ನಂತರ ದಂಗಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ಆ ತೂಕವನ್ನು ಇಳಿಸಿಕೊಂಡರು. ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ರೂ. ೭೦ ಕೋಟಿ ಬಂಡವಾಳದಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಯಿತು.
ಪಾತ್ರ ಹಂಚಿಕೆ
ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಖಾನ್‍ರ ಪರದೆ ಮೇಲಿನ ಪುತ್ರಿಯರ ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ಅನೇಕ ನಟಿಯರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಎಪ್ರಿಲ್‍ನಲ್ಲಿ, ಫ಼ಾತಿಮಾ ಸನಾ ಶೇಖ್ ಮತ್ತು ಸಾನ್ಯಾ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾರಿಗೆ ಹರಿಯಾಣದ ಭಿವಾನಿಯ ಬಲಾಲಿ ಗ್ರಾಮದ ಜಾಟ್ ಸಮುದಾಯದವರಾದ ಪುತ್ರಿಯರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು. ಗೀತಾ ಫೋಗಾಟ್ ೨೦೧೨ ರ ಲಂಡನ್ ಒಲಿಂಪಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಬಬೀತಾ ಗ್ಲ್ಯಾಸ್ಗೊದಲ್ಲಿನ ೨೦೧೪ರ ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟದಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನ ಗೆದ್ದರು. ಜೂನ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಬಾಲನಟಿಯರಾದ (ಕಾಶ್ಮೀರದ) ಜ಼ಾಯರಾ ವಸೀಮ್ ಮತ್ತು (ದೆಹಲಿಯ) ಸುಹಾನಿ ಭಟ್ನಾಗರ್‌ರನ್ನು ದಂಗಲ್‍ನಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಯುಷ್ಮಾನ್ ಖುರಾನಾರ ಸೋದರ ಅಪಾರ್‌ಶಕ್ತಿ ಖುರಾನಾರಿಗೂ ಒಂದು ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹಂಚಲಾಯಿತು. ಮುಕೇಶ್ ಛಾಬ್ರಾ ದಂಗಲ್‍ನ ಪಾತ್ರಹಂಚಿಕಾ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಖಳನಾಯಕನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ವಿಕ್ರಮ್ ಸಿಂಗ್‍ರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು. ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ಸೋದರಳಿಯ ಪಾಬ್ಲೊ ಚಿತ್ರದ ಸಹಾಯಕ ನಿರ್ದೇಶಕರಾಗಿದ್ದರು. ಪಾತ್ರಕ್ಕಾಗಿ ೭೦ ನಟಿಯರ ಅಭಿನಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲೆ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮಹಾವೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಫೋಗಾಟ್‍ರ ಹೆಂಡತಿ ದಯಾ ಕೌರ್‌ರಾಗಿ ಸಾಕ್ಷಿ ತನ್ವರ್‌ರನ್ನು ತರಲಾಯಿತು. ಮಹಾವೀರ್ ಫೋಗಾಟ್‍ನ ಅತ್ಯಂತ ಕಿರಿಯ ಮಗಳು ಸಂಗೀತಾ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ಅನನ್ಯಾಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಲು ವಿವೇಕ್ ಭಟೇನಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣ
ದಂಗಲ್‍ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ೧ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಂದು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಲುಧಿಯಾನದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹರಿಯಾಣವಿ ರೂಪಾಂತರವನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು. ಚಿತ್ರೀಕರಣವು ಪಂಜಾಬ್ ಮತ್ತು ಹರಿಯಾಣಾದ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ ವರೆಗೆ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ೯% ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿಕೊಂಡು ದಂಗಲ್ಗಾಗಿ ಸುಮಾರು ೯೮ ಕೆ.ಜಿ. ತೂಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು. ಜನೆವರಿ ೨೦೧೬ರಿಂದ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೬ರ ವರೆಗೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಂದಿನ ಆಕಾರವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆದರು ಮತ್ತು ದಂಗಲ್‍ನ ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರು.
ಚಿತ್ರೀಕರಣದ ವೇಳೆ ಆಮಿರ್ ಎರಡು ಬಾರಿ ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಒಮ್ಮೆ ಖಾನ್‍ಗೆ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಗಾಯಗಳಾಗಿ ಅವರ ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ಸ್ನಾಯು ಸೆಳೆತಗಳಾದವು. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ರಂಗಸಜ್ಜಿನಲ್ಲಿ ಭುಜದ ಗಾಯಕ್ಕೀಡಾಗಿ ಖಾನ್ ಕುಸಿದು ಬಿದ್ದರು. ಗಾಯದಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡು ಚಿತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರತಂಡವು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀ ಶಿವ್ ಛತ್ರಪತಿ ಕ್ರೀಡಾ ಸಂಕೀರ್ಣದಲ್ಲಿನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸುತ್ತಲಿನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ನಡೆಸಿತು. ಆ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವಿದೇಶಿ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳನ್ನು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಕ್ರೀಡಾಪಟುಗಳ ಪಾತ್ರವಹಿಸಲು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ಕುಸ್ತಿ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ತಾಲ್‍ಕಟೋರಾ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. ಕಾಮನ್‍ವೆಲ್ತ್ ಕ್ರೀಡಾಕೂಟ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳ ದೃಶ್ಯಾವಳಿಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿಯ ಬೇರೊಂದು ಕ್ರೀಡಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರೀಕರಿಸಲಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರವು ಅನೇಕ ದಶಕಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಛಾಯಾಗ್ರಾಹಕ ಸತ್ಯಜೀತ್ ಪಾಂಡೆ ಮತ್ತು ಬಣ್ಣಗಾರ ಆಶೀರ್ವಾದ್ ಹಾಡ್ಕರ್ ತಯಾರಿಕಾಪೂರ್ವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ವಸ್ತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗ ಮಾಡಿದರು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಬೆಳಕನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು.
ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ
ಚಿತ್ರದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರೀತಮ್ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಡುಗಳಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಅಮಿತಾಭ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ, ತಮಿಳಿನಲ್ಲಿ ರಾಜೇಶ್ ಮಲಾರ್‌ವಣ್ಣನ್ ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ವನಮಾಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ದಲೇರ್ ಮೆಹಂದಿ ಈ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡಿದರು. "ಧಾಕಡ್" ಹಾಡನ್ನು ರ್‍ಯಾಪರ್ ಆದ ರಫ಼್ತಾರ್ ಹಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಇದು ಜನಪ್ರಿಯವಾಯಿತು. ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ಈ ಹಾಡಿನ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಆವೃತ್ತಿಯನ್ನು ರ್‍ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಿದರು. ಧ್ವನಿವಾಹಿನಿ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ೨೩ ನವಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ೨೬ ನವಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಬಿಡುಗಡೆ
ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ೨೩ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಡಬ್ ಮಾಡಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ಮತ್ತು ತೆಲುಗಿನಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧಮ್ ಎಂದೂ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದಂಗಲ್ ಅನ್ನು ಹೆಣ್ಣು ಮಕ್ಕಳ ಆಯ್ದ ಗರ್ಭಪಾತವನ್ನು ಕಡಿಮೆಮಾಡುವ, ಹುಡುಗಿಯರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ, ಮತ್ತು ಅವರಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಗುರಿ ಹೊಂದಿದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಬೇಟಿ ಬಚಾವೊ ಬೇಟಿ ಪಢಾವೊ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿಯಾನವನ್ನು ಪ್ರಚಾರಮಾಡಲು ಆರು ಭಾರತೀಯ ರಾಜ್ಯಗಳು - ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ, ಉತ್ತರಾಖಂಡ, ಹರ್ಯಾಣಾ, ಛತ್ತೀಸ್‍ಗಢ್, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವೆಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ಜನಪ್ರಿಯ ಪ್ರಸಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಾದ ನೆಟ್‍ಫ್ಲಿಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೇಡಿಕೆ ಮೇರೆಗೆ ವೀಡಿಯೊ ಸೇವೆಯಾಗಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ತೈವಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೪ ಮಾರ್ಚ್ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ೭ನೇ ಬೀಜಿಂಗ್ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಆ ಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಜಯಘೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಪ್ರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಚೈನಾದ ಅನೇಕ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು. ಇದು ಚೈನಾದ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಮೇ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು, ಮತ್ತು ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಾಗೂ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಂದ ಸಮಾನವಾಗಿ ಅಗಾಧ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಪಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರವು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ೨೪ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.
ದಂಗಲ್ ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ೬ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು. ダンガル きっと、つよくなる (ಡಂಗಾರು ಕಿಟ್ಟೊ, ಟ್ಸುಯೊಕು ನಾರು) ಎಂಬುದು ಈ ಚಿತ್ರದ ಜಪಾನಿ ಭಾಷೆಯ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು.
ದಂಗಲ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ೨೫ ಎಪ್ರಿಲ್ ೨೦೧೮ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಂಡಿತು.
ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ
ವಿಮರ್ಶಕರು ಹಲವುವೇಳೆ ದಂಗಲ್ನಲ್ಲಿನ ವಿಷಯವಸ್ತುವಿನ ಚಿತ್ರಣವನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರು.
ಎಲ್ಲ ಮುಖ್ಯ ನಟರ ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾ ಬಹುತೇಕ ವಿಮರ್ಶಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಖಾನ್‍ರ ಅಭಿನಯದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.
ಚಿತ್ರವು ಲಾಘವಕಾರಿಗಳ ತನ್ನ ಪಾಲನ್ನೂ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅವರು ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಅಭಿನಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿಸಿದರಾದರೂ, ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿತವಾದ ಸ್ತ್ರೀ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವಾದದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ದೋಷಪೂರಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಅನಿಸಿಕೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಕುಸ್ತಿಪಟು ತಂದೆಯು ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಪದಕ ಗೆಲ್ಲುವ ತನ್ನ ಗುರಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪುತ್ರಿಯರಿಗೆ ಅವರ ಇಚ್ಛೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ತರಬೇತಿ ನೀಡಿದನು ಎಂದು ಅವರು ಸೂಚಿಸಿದರು.
ಟೀಕೆಯು ಚಿತ್ರದ ಇತರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳತ್ತ ಕೂಡ ನಿರ್ದೇಶಿತವಾಗಿತ್ತು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಕಾಡೆಮಿಯಲ್ಲಿನ ತರಬೇತುದಾರನ ಚಿತ್ರಣ.
ಭಾರತ
ದಂಗಲ್ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳಿಂದ ಒಟ್ಟು ₹538.03 crore ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿತು. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾರತೀಯ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಒಟ್ಟು ಜನಪ್ರವೇಶದ ಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು ೩೭ ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿತ್ತು.
ವಿದೇಶ
ಉತ್ತರ ಅಮೇರಿಕದಲ್ಲಿ ದಂಗಲ್ US$12.4 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ದಂಗಲ್ ಕೊಲ್ಲಿ ದೇಶಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಂದ ₹59.04 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದಲ್ಲಿ ₹12.65 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ನ್ಯೂ ಜ಼ೀಲಂಡ್‍ನಲ್ಲಿ ₹2.98 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಯುಕೆಯಲ್ಲಿ ₹25.78 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.
ತೈವಾನ್
ತೈವಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ₹೪೧ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಈ ಚಿತ್ರವು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಾಲ ಓಡಿತು.
ಚೈನಾ
ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಇದು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಣಗಳಿಸಿದ ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರವೆನಿಸಿಕೊಂಡಿತು.
ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಓಟ ಅಂತ್ಯಗೊಂಡ ವೇಳೆಗೆ, ಇದರ ಅಂತಿಮ ಹಣಗಳಿಕೆ ¥1,299.12 ದಶಲಕ್ಷದಷ್ಟಿತ್ತು.
ಟರ್ಕಿ ಮತ್ತು ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್
ಟರ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ದಂಗಲ್ $428,201 ನಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.
ದಂಗಲ್ ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ HK$27,139,998 ನಷ್ಟು ಹಣಗಳಿಸಿತು.
ಜಪಾನ್ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ
ಜಪಾನ್‍ನಲ್ಲಿ ದಂಗಲ್ ೩ ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಗಳಿಸಿತು.
ಭಾರತ
ಈ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು ಈ ಚಿತ್ರದಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ಪ್ರಚಾರದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಇದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಓಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಚರ್ಚೆಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೫ರ ಹೇಳಿಕೆಯು ಕೆಲವು ವರ್ಗಗಳ ಜನರ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿತ್ತು. ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣದ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಟೀಕೆಯು ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಮೊದಲು ಚಿತ್ರದ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ವಿನಂತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಚಾರಗಳು ಆರಂಭವಾದವು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೬ರಲ್ಲಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ವ್ಯವಹಾರವು ಕುಸಿಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಟಿಕೇಟುಗಳಿಗೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಗದಿನ ಸಂದಾಯವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಚಿತ್ರಗಳ ಸಂಪಾದನೆ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತವಾದವು.
ಆದರೆ ಇವ್ಯಾವುದೂ ದಂಗಲ್ನ ಪ್ರದರ್ಶನ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿಲ್ಲ.
ಚೈನಾ
ಚೈನಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ದಂಗಲ್‍ನ ಆಧಾರವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಬಲ್ಲರಾಗಿದ್ದರು ಎಂದೂ ವರದಿಯಾಯಿತು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಚೈನಾದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಂತೆ, ಪಿತೃಪ್ರಧಾನ ಮತ್ತು ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನ ಸಮಾಜದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಹೋದರಿಯರ ಯಶಸ್ಸಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಚಿತ್ರವು ದೇಶೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಕಾರಣ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಆಸಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಸೃಷ್ಟಿಯಾದ ನಿರ್ವಾತವನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ್ದು ಮತ್ತೊಂದು ಅಂಶವಾಗಿತ್ತು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು
ಫಿಲ್ಮ್‌ಫೇರ್ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು
ಗೃಹ ಮಾಧ್ಯಮ
ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ₹110 crore ಕೋಟಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ದಂಗಲ್ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಜ಼ೀ ಟಿವಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು. ಇದನ್ನು ೧೬.೨೬೩ ದಶಲಕ್ಷ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ವೀಕ್ಷಿಸಿದರು. ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವು ಜ಼ೀ ತಮಿಳ್ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಆಗಸ್ಟ್ ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿ ಪ್ರದರ್ಶನಗೊಂಡಿತು.
ಈ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಹಲವಾರು ಚೈನೀಸ್ ಆನ್‍ಲೈನ್ ಪ್ರಸಾರ ಪ್ಲ್ಯಾಟ್‌ಫ಼ಾರ್ಮ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಭಾವ
ಮತ್ತೊಂದು ಜಪಾನಿ ಚಿತ್ರದೊಂದಿಗೆ ದಂಗಲ್ ಚೈನಾದ ಬಾಕ್ಸ್ ಆಫ಼ಿ‍ಸ್‍ನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿತು. ಚೈನಾದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹಾಲಿವುಡ್ ಬ್ಲಾಕ್‍ಬಸ್ಟರ್‌ಗಳಿಂದ ದೂರ ಚಲಿಸಿ ಇತರ ದೇಶಗಳ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದರು.
ಈ ಚಿತ್ರವು ಚೈನಾದ ಸಿನಿಮಾಗಳ ಮೇಲೆ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿತು. ಈ ಚಿತ್ರದ ಯಶಸ್ಸಿನಿಂದ ಚೈನಾದ ಚಲನಚಿತ್ರೋದ್ಯಮಿಗಳು ಚೈನಾದ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಾಸ್ತವವಾದಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವು ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಮಹಿಳಾ ಸಬಲೀಕರಣದ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಸಾರಮಾಡುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಭಾರತದ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತ ಚೀನಾ ಸಂಬಂಧಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದಗಳು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರದ ಬಿಡುಗಡೆಯ ನಂತರ ರಾಜಕೀಯ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ, ತಮಗೆ ಹಾಗೂ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಅಸಹಿಷ್ಣುತೆ ಬಗ್ಗೆ ಇರುವ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಅವರು ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರ ಭಾಗವಾಗಿ ಅವರ ಚಿತ್ರ ದಂಗಲ್‍ನ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹಿಷ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕರೆನೀಡಲಾಯಿತು.
ಇದರ ಬಿಡುಗಡೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲೂ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನಿ ಚಿತ್ರಮಂದಿರಗಳ ಮಾಲೀಕರು ಮತ್ತು ವಿತರಕರು ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಡೆ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆದರೆ ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಲಾಯಿತು. ಕೆಲವು ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆಯಬೇಕೆಂದು ಅಲ್ಲಿಯ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿ ಹೇಳಿತು. ಖಾನ್ ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಚಿತ್ರವು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ವಿವಾದಗಳು
೬೪ನೇ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ ಬಗ್ಗೆ ವಿವಾದವಾಯಿತು. ಸಮಿತಿಯು ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಆಮಿರ್ ಖಾನ್‍ರ ಬದಲು ಅಕ್ಷಯ್ ಕುಮಾರ್‌ಗೆ ನೀಡಿತು.
ಅದೇ ರೀತಿ ಐಫ಼ಾ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲೂ ದಂಗಲ್ ಚಿತ್ರ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ, ಕುಮಾರ್ ಕೂಡ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆಲ್ಲಲಿಲ್ಲ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಂದಿ-ಭಾಷೆಯ ಚಿತ್ರಗಳು
ಕರಾವಳಿ ಚರಿತ್ರೆ
ಕರಾವಳಿ ತೀರ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ. ಇದು ಭಾರ‌ತ‌ ದೇಶ‌ದ‌‌ ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ, ಉಡುಪಿ, ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಈ ತೀರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಪ್ರಮುಖ ನಗರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ತೆಂಗಿನ ಮರದ ಸಾಲುಗಳು ಮನಕ್ಕೆ ಮುದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಹಸಿರು ಹೊದ್ದ ಪಶ್ಚಿಮ‌ ಘಟ್ಟದ ಕೆಳಗಿರುವ ನಗರ ಮಂಗಳೂರು ಆಗಿದ್ದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮೈಸೂರುನಿಂದ‌ ಬರುವ ಜನರನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಇರುವುದು ೧೨೯೧೭ ಡಿಗ್ರಿ-೫೨ ಉತ್ತ‌ರ ಅಕ್ಷಾಂಶ, ಹಾಗೂ ೭೪೮೫೬ ಡಿಗ್ರಿ-೪೯ ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶ‌. ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಜಲ‌ಕ್ರೀಡೆ ಆಡುವವರಿಗೆ ಸಸಿಹಿತ್ಲು, ಮುಳಿ ಹಿತ್ಲು "ಮುಲ್ಕಿ ಒಳ್ಳೆಯ‌ ತಾಣ‌ವೆ ಆಗಿದೆ. ಕರ್ನಾಟಕ‌ದ‌ಲ್ಲೆ ದೊಡ್ದ‌ದಾದ ನವ ಮಂಗಳುರು ಬಂದರು ಇಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಐದು ಹೆಸರಾಂತ‌ ಬೀಚ್ಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳೆಂದರೆ: ಸೋಮೆಶ್ವರ, ತಣ್ಣೀರ್ ಬಾವಿ, ಮುಕ್ಕ, ಪಣಂಬೂರು ಹಾಗು ಸುರತ್ಕ‌ಲ್. ಈ ನಗರವು ಇಂದು ಆರ್ಥಿಕವಗಿ,ಶೈಕ್ಷಣಿಕವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ, ಕೈಗಾರೀಕರಣ ಹಾಗು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದೆ. ನಮ್ಮ ಈ ಊರನ್ನು ತುಳುವಿನಲ್ಲಿ ಕುಡ್ಲ,ಕೊoಕ‌ಣಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡೈಲ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ನಲ್ಲಿ ಮೆನ್ಗಲೋರ್, ಕನ್ನಡಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು, ಬ್ಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ಮೈಕಲ, ಮಳಯಾಳಮ್ನಲ್ಲಿ ಮಂಗಲ್ಳವರಮ್ ಅಥವ ಮಂಗಳಪುರಮ್, ಸಂಸ್ಕ್ರ‌ತ‌ದಲ್ಲಿ ಮಂಜುರಲ್, ಊರ್ದುವಿನಲ್ಲಿ ಕೋಡಲ್, ಅರೆಬಿಕ್ನಲ್ಲಿ ಮಂಜಿಯೋರೆ. ಹೀಗೆ ಒಂಬತ್ತು ಹೆಸ‌ರ‌ನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ವಿಶ್ವ‌ದ‌ ಏಕೈಕ ನಗರ ಮಂಗಳೂರು.
ಮಂಗಳೂರಿನ ಸಮೂದ್ರ ತೀರ‌ದ, ನದಿ ತೀರ‌ದ‌ ದೃಶ್ಯಗಳು ಅದ್ಬುತ‌ವಾಗಿದೆ. ಗುಡ್ಡದ‌ ಕ‌ಲ್ಲು, ಘಟ್ಟಗಲು ಇದರ ಅಂದವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೪.೩ಲಕ್ಷ. ಇಲ್ಲಿನ ಭಾಷೆ ತುಳು. ಆದರೆ ಕನ್ನಡ, ಕೊಂಕ‌ಣಿ, ಬ್ಯಾರಿ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಮಾತನಾಡುವವರು ಇದ್ದಾರೆ. ಮಂಗಳೂರಿನ ಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಕೇರಳ ರಾಜ್ಯ ಇರುವುದರಿಂದ ವಾಣಿಜ್ಯ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ‌ಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತುoಬಾ ಜನ ಬರುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕ‌ನ್ನ‌ಡ‌, ಉಡುಪಿ ಜಿಲ್ಲೆಗ‌ಳು ಸೇರಿ ತುಳು ನಾಡು ಆಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರ ಭಾಷೆ ತುಳು. ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಕಾರ ಇದು ಹಡಗು ನಿರ್ಮಾಣ‌ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಂಗಳೂರು ಹಂಚಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ದ. ಹಳೆಯ ಹಡಗು ತಾಣ‌ ಬಂದರು ಹೊಸ ನವ ಮಂಗಳೂರು ಬಂದರಿಗೆ ವರ್ಗಾವಣೆ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಮಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಹತ್ತು ಕಿಲೋಮಿಟ‌ರ್ ದೂರದ ಪಣಂಬೂರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಕಾಫಿ, ಗೇರುಬೀಜಗಳು ರಫ್ತಾಗುತ್ತ‌ದೆ.
ದಕ್ಶಿಣ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಬೆಳೆ ಭ‌ತ್ತ‌. ಇಲ್ಲಿ ಭ‌ತ್ತ‌ವನ್ನು ಐವತ್ತು ಟ‌ನ್ನ‌ಶ್ಟೂ ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.೯೫೦ ಟ‌ನ್ನ‌ಶ್ಟೂ ದ್ವಿದಳ ಧಾನ್ಯ, ೭೦೦ ಟನ್ ಕಬ್ಬು ಪ್ರತಿವ‌ರ್ಷ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲಸಿನ ಹಣ್ಣು, ಮಾವು, ಅನನಾಸು, ಬಾಳೆಹ‌ಣ್ಣು ಇಳುವರಿ ೪೦ ಸಾವಿರ ಟನ್ ಅಶ್ಟು ಇದೆ. ಹಸಿರು ಮೆಣಸು, ಬೆಂಡೆಕಾಯಿ, ತೊಂಡೆಕಾಯಿ, ಸಿಹಿ ಗೆಣಸು, ಹಿರೇಕಾಯಿ ಈ ಮೊದಲಾದ ತರಕಾರಿಗ‌ಳ‌ನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ‌ ಬೆಳೆಗ‌ಳಾದ‌ ತೆಂಗಿನ ಕಾಯಿ ೩೬೦ ಲಕ್ಷ ಟ‌ನ್,ಅಡಿಕೆ ೨೩೦೦ ಟ‌ನ್, ಗೇರುಬೀಜ ೩೦೦೦ ದಶ್ಟು ಇಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವಸಾಹತುಶಾಹಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕು ಮೊದ‌ಲೆ ಕ‌ರಾವ‌ಳಿ ನಗರ ಮಂಗಳೂರು, ಬಂದರು ನಗರವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರ‌ದಲ್ಲಿ,ತೊಡ‌ಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಇತಿಹಾಸ ಇದೆ. ಮಂಗಳೂರು ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮಂಗಳಾದೇವಿ ಎಂಬ ದೇವಿಯ ಹೆಸ‌ರಿನಿಂದ‌ ಬಂದಿತೆಂಬ‌ ಪ್ರತೀತಿಯು ಇದೆ. ಈ ದೇವಸ್ಥಾನ ಬೋಲಾರದಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಗ್ರೀಕ್ ರೋಮಾನ್ ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರಾದ್ ಪ್ಲಿನಿ, ಟೊಲೊನಿಯ‌ವ‌ರು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ ೧ನೇ ಶತ‌ಮಾನ‌ದ‌ಲ್ಲೆ ಮಂಗಳೂರು ನಗರ ಇತ್ತೆಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಂದೆ ಕ್ರಿಸ್ತ‌ಶಕ ೧ರಲ್ಲಿ ಆಳುಪರು ಮಂಗಳೂರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇವರು ೭ನೆ ಶತ‌ಮಾನ‌ದ‌ಲ್ಲಿ ಬಾದಾಮಿ ಚಾಳುಕ್ಯ‌ರ‌ ಸಮಂತ ರಾಜರಗಿದ್ದರು. ಅವರು ತ‌ಮ್ಮ ಸಂಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತುಳು ನಾಡು ಎಂದು ಕರೆದರು. ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗಮ ಸಾಹಿತ್ಯ‌, ತುಳು ವಿ‍‍‍‍‍‍‍‍ಷಯವಾಗ‌ಲು ಪ್ರಾಚೀನ‌ ಶಾಸ‌ನ‌ಗ‌ಳು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸ‌ಲಾಗಿದೆ‌. ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೧೬೦-೧೨೨೦ ಕುಲಶೇಕರನೆಂಬ ಆಳುಪರ ರಾಜ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿಸಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮಾಡಿದ. ಕರ್ನಾಟ‌ಕ‌ವನ್ನು ಆಳಿದ ಹೊಯ್ಸ‌ಳ ಅರಸ ಮೂರನೆ ಬಳ್ಳಾಲ "ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೨೯೦-೧೩೪೨" ೧೩೩೩ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ವಶ ಪಡಿಸಿಕೊಂಡ. ಅದು ಮುಂದೆ ಕ್ರಿಸ್ಥ ಶಕ ೧೩೪೫ರಲ್ಲಿ ವಿಜಯನಗರದ ಅರಸರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಓಳಪಟ್ಟಿತ್ತು. ಅವರು ಸಾಕ‌ಷ್ಟು ವರ್ಷದ‌ವ‌ರೆಗೂ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು.
ಈ ಮಣ್ಣಿನ ದಿಟ್ಟ ಮಹಿಳೆ ಎಂದು ಕರೆಸಿ ಕೊಂಡವಳು ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ. ಪೋರ್ಚುಗಿಸ‌ರ‌ ವಿರುದ್ಧರ ಹೋರಡಿದರು. ಅವಳು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೫೩೦ರಿಂದ 3೦ ವರ್ಷ ಉಳ್ಳಾಲವನ್ನು ಆಳಿದಳು. ಪೋರ್ಚುಗಿಸರನ್ನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಾರಿ ಸೋಲಿಸಿದಳು. ಆಕೆಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಥ‌ಳಿಯ‌ ಮೊಗವೀರ ಮುಸಲ್ಮಾನರು ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರು. ಕೊನೆಗೂ ಪೋರ್ಚುಗಿಸರು ಆಕೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ, ಬಂಧಿಸಿ ಸೆರೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟ‌ರು. ಈ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಗಂಡನೆ ಪೋರ್ಚುಗಿಸರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ. ಕೊನೆಗೆ ಆಕೆ ಶತ್ರುಗಳ‌ ವಿರುದ್ದ ಹೋರಾಡುತ್ತ‌ಲೆ ಮಡಿದಳು .ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೫೨೬ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಪೋಚುಗಿಸರ ವಶವಾಯಿತು. ಕ್ರಿಸ್ತ‌ಶಕ ಸುಮಾರು ೧೬೭೦ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಚುಗಿಸರು ಕೆಲವು ಒಪ್ಪಂದ‌ಗ‌ಳ‌ ಮೂಲಕ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ‌ನ್ನು ತ‌ರಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ೧೮ನೆ ಶತಮಾನ‌ದ‌ಲ್ಲಿ ಬಿದನೂರಿನ ನಾಯಕ ಮಂಗಳೂರನ್ನು ಪೋಚುಗಿಸರಿಂದ ಕೈವಶ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಮೈಸೂರಿನ ಹುಲಿ ಎಂದೆ ಪ್ರಸಿದ್ದನಾದ ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನಿನ‌ ತಂದೆ ಹೈದರಾಲಿ ಕ್ರಿಸ್ತಶಕ ೧೭೬೩ರಲ್ಲಿ ಹಡಗು ನಿಲ್ದಾಣವನ್ನು ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಅವನು ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೭೬೮ರವರೆಗೆ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದ ಮೇಲೆ ಅದು ಬ್ರಿಟಿಷರ‌ ವಶವಯಿತು. ಪುನಃ ಕ್ರಿಸ್ತ ಶಕ ೧೭೮೪ರಲ್ಲಿ ಟಿಪ್ಪುವಿನ ಕೈವಶವಾಯಿತು. ಟಿಪ್ಪು ಸುಲ್ತಾನ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಬತ್ತೆರಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಟೆ ಕಟ್ಟಿದರು. ಈ ಮೂಲಕ ಶತ್ರು ಸೇನೆಯ ಹಡಗು ಗುರುಪುರ ನದಿಯ‌ನ್ನು ಪ್ರವೀಶಿಸದಂತೆ ತ‌ಡೆದರು. ಗುರುಪುರ ನದಿಯು ಅರಬಿ ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವ ಸ್ಥಳ‌ವಾದ‌ವು. ಈಗ‌ವೂ ಆ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ಮಾಸ್ಕೆತ್ ಹೋಲ್,ಫಿರಾಂಗಿಗಲು ಇದೆ. ಟಿಪ್ಪು ಬ್ರಿಟಿಷರೊಡನೆ ೧೭೯೯ರಲ್ಲಿ ಶ್ರಿರಂಗಪಟ್ಟ‌ಣ‌ದಲ್ಲಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ವೀರ ಮ‌ರ‌ಣ‌ ಹೊಂದುತ್ತಾನೆ. ನoತ‌ರ‌ ಪುನಃ ಮಂಗಳೂರು ಬ್ರಿಟಿಶಷರ ವಶಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತ‌ದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕ್ರೈಸ್ತ ಮಿಶನರಿಗಳು ಮಂಗಳೂರಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಆನೇಕ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಪಾಶ್ಚತ್ಯ‌ ಶಿಅನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅವರ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಬಸಲ್ ಮಿಶನ್ನರಿಯ ಹರ್ಮನ್ ಮೋಗ್ಲಿಂಗ್ ಅವರು ಪ್ರಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ೧೮೪೨ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ಸಮಾಚರ ಕನ್ನಡ ಪತ್ರಿಕೆ ಹೊರತಂದರು. ಇಂದು ಅಬ್ಬಕ ಉತ್ಸ‌ವವನ್ನು ಪ್ರತಿವ‌ರ್ಷವು ವಿಜ್ಣೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ಥದೆ. ಈ ಉತ್ಸ‌ವಕ್ಕೆ ಸರ‌ಕಾರ‌ ಧನ ಸಹಾಯ ನೀಡುತ್ತ‌ದೆ. ಮೊದಲು ಮದರಾಸು ಅದಿಪಥ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ್ದ ತುಳು ಜಿಲ್ಲೆಯು ಅಂಗ್ಕರ ಆಲ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಆರಂದ್ಬದಲ್ಲಿ, ಶಿಕ್ಕ್ಶಶನ, ಕೈಗರಿಕೆ, ವ್ಯಾಪಾರ, ಕಲೆ, ವ್ಯವಸಾಯ ಮೊದಲಾದ ಕ್ಶೇತ್ರ‌ದಲ್ಲಿ ಮುನ್ನಡೆ ಸಾಧಿಸಿದ್ದ‌ರು. ಸ್ವಿಜರ್ಲ್ಲೆಂಡ್ನ ಬಾಸೆಲ್ನಿಂದ ಬಂದ  ಮಿಶನ್ನರಿಗಲು ಇಲ್ಲಿ ಕೈಗರಿಕೆ, ವಿದ್ಯುಥ್ ಸಂಸ್ಥೆ, ಮುದ್ರನಾಲಯಗಲನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿ ಹಲವರು ಸಾಹ‌ಸ‌ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ
ವರ್ಗ:ಕರಾವಳಿಯ ಆಹಾರಗಳು ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮುದ್ರತೀರಗಳು
ಬೆಯಾರ್ಡ್ ಟೇಲರ್
thumb ಬೆಯಾರ್ಡ್ ಟೇಲರ್ (೧೮೨೫-೧೮೭೮). ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಒಬ್ಬ ಲೇಖಕ; ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಗಯಟೆಯ ಫೌಸ್ಟ್ ನಾಟಕದ ಅನುವಾದದಿಂದ ಖ್ಯಾತನಾದವ.
ಬದುಕು ಮತ್ತು ಬರಹ
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಚೆಸ್ಟರ್ ಕೌಂಟಿಯಲ್ಲಿ. ಪಶ್ಚಿಮ ಚೆಸ್ಟರ್‍ನ ಬೊಲ್‍ಮರ್ ಮತ್ತು ಯೂನಿಯನ್‍ವಿಲ್ ಅಕಾಡೆಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಓದಿದ. ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮುದ್ರಣಾಲಯವೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ.
೧೮೪೪ ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲ ಪುಸ್ತಕ, ಒಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನ, ಕ್ಸೈಮೆನ ಪ್ರಕಾಶಗೊಂಡಿತು. ಸಾಟರ್‍ಡೆ ಈವಿನಿಂಗ್ ಪೋಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಗಜೆಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ತನ್ನ ಪ್ರವಾಸ ಕಥನದ ಪ್ರಕಟಣೆಯ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡುವುದಾಗಿ ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ವಿದೇಶ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೋಸ್ಕರ ಹಣ ಒದಗಿಸಿಕೊಂಡ. ವ್ಯೂಸ್ ಅಫುಟ್ (೧೮೪೬) ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಈತನ ಯೂರೋಪು ಪ್ರವಾಸದ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ೧೮೪೭ ರಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ನೆಲಸಿ ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ. ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯದಲ್ಲಿ ಅಂದಿಗೆ ಬಂಗಾರಕ್ಕಾಗಿ ಜನ ನಡೆಸಿದ ಮೇಲಾಟದ ವರ್ಣನೆ ಎಲ್‍ಡೂರ್ಯಾಡೊ (೧೮೫೦) ಎಂಬ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿದೆ. ಅನಂತರ ಅತಿ ದೂರದ ದೇಶಗಳಿಗೆ-ಪೂರ್ವದೇಶಗಳು, ಆಫ್ರಿಕ, ರಷ್ಯ ಮತ್ತಿತರ ದೇಶಗಳಿಗೆ-ಪ್ರವಾಸ ಹೋಗಿ ಬಂದು ಆಧುನಿಕ ಮಾರ್ಕೊಪೋಲೋ ಎಂದು ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾದ. 1862 ರಲ್ಲಿ ಸೇಂಟ್ ಪೀಟರ್ಸ್ ಬರ್ಗ್‍ಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಮಂಡಲಿಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾದ. ೧೮೭೮ ರಲ್ಲಿ, ಮರಣ ಹೊಂದುವ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಮೊದಲು. ಜರ್ಮನಿಗೆ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನದ ರಾಯಾಭಾರಿಯಾಗಿ ಹೋದ. ತನ್ನ ಜೀವಮಾನದ ಕೊನೆಯ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಈತ ಬರೆದ ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಿವು : ದಿ ಪೊಯೆಟ್ಸ್ ಜರ್ನಲ್ (೧೮೬೨), ಹನ್ನಾ ತರ್ಸ್‍ಟನ್ (೧೮೬೩), ಜಾನ್ ಗಾಡ್ ಫ್ರೇಸ್ ಫಾರ್ಚೂನ್ಸ್ (೧೮೬೪), ದಿ ಸ್ಟೋರಿ ಆಫ್ ಕೆನೆಟ್. ಇವು ಮೂರೂ ಕಾದಂಬರಿಗಳು. ಇವನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕೃತಿಯಾದ ಫೌಸ್ಟ್ ನಾಟಕದ ಅನುವಾದ ೧೮೭೦-೭೧ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು. ಈತ ಕೆಲವು ನಾಟಕಗಳನ್ನೂ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ.
ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕುಫ್ರಿ
ಕುಫ್ರಿ ಭಾರತದ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯದ ಶಿಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಗಿರಿಧಾಮವಾಗಿದೆ. thumb|278x278px| ಶಿಮ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕುಫ್ರಿ, ರಾ.ಹೆ. -22 ರೊಂದಿಗೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ "ಸರೋವರ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವಿರುವ ಕುಫ್ರ್ ಪದದಿಂದ ಕುಫ್ರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. thumb|150x150px| ಕುಫ್ರಿ ಮೃಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕರಡಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬಿಂದುವಾದ ಕುಫ್ರಿ ಹಿಮಾಲಯನ್ ವನ್ಯಜೀವಿ ಮೃಗಾಲಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಹುಲ್ಲೆಗಳು, ಬೆಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಮೋನಲ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಪಕ್ಷಿಗಳಿವೆ. ಮೋನಲ್ 2007 ರವರೆಗೆ ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದ ರಾಜ್ಯ ಪಕ್ಷಿಯಾಗಿತ್ತು. ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗೆಡ್ಡೆ ತೋಟಗಳ ಮೂಲಕ ಹಾದುಹೋಗುವ ವಿಹರಿಸುವ ಮಾರ್ಗವು ಜನಪ್ರಿಯ ಸ್ಕೀ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುತ್ತದೆ. thumb|150x150px| ಕುಫ್ರಿಯಿಂದ ಹಿಮಾಲಯ. thumb|174x174px| ಗಂಡು ಮೊನಾಲ್
ಆಸಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಳಗಳು
ಕುಫ್ರಿ ಮೋಜು ಕ್ಯಾಂಪಸ್: ಇದು ಒಂದು ಮನೋರಂಜನಾ ಉದ್ಯಾನವನವಾಗಿದೆ. thumb| ಕುಫ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಚಮರೀಮೃಗ
ಇಂದಿರಾ ಪ್ರವಾಸಿ ಉದ್ಯಾನ
ಇದು ಹಿಮಾಲಯನ್ ಪ್ರಕೃತಿ ಉದ್ಯಾನವನದ ಬಳಿ ಇದೆ ಮತ್ತು ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಸ್ಥಳಗಳ ವಿಸ್ತೃತ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಚೀನಿ ಬಂಗಲೆ
ಕುಫ್ರಿ ಬಂಗಲೆಯು ತನ್ನ ಪ್ರತಿಮೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಕಲೆಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಿಮಾಚಲ ಪ್ರದೇಶ ವರ್ಗ:ಗಿರಿಧಾಮಗಳು
ಮೊರಟಗಿ
ಮೊರಟಗಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸಿಂದಗಿ  ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 7000 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 3600 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 3400 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆಗಳು
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ದೇವಾಲಯಗಳು
ಶ್ರೀ ಮಹಾಲಕ್ಷ್ಮಿ ದೇವಸ್ಥಾನ,  ಶ್ರೀ ದುರ್ಗಾದೇವಿ ದೇವಲಯ,  ಶ್ರೀ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ,  ಶ್ರೀ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ವೆಂಕಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ, ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ದೇವಾಲಯ ಹಾಗೂ  ಶ್ರೀ ಹಣಮಂತ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು  ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  ೯೦  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರಿಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ  ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಪಶು ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯ
ವರ್ಗ:ಸಿಂದಗಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಜೆರಿಮಿ ಟೇಲರ್
thumb ಜೆರಿಮಿ ಟೇಲರ್ ( 1613-1667). ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಉಪದೇಶಕ ಮತ್ತು ಬರಹಗಾರ.
ಬದುಕು
ಆಕ್ಸ್‍ಫರ್ಡಿನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಚರ್ಚ್‍ನಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮಾಡಿದ. ಸ್ವಲ್ಪ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೇ ಮನ್ನಣೆ ಪಡೆದು ಅರಸನ ಪುರೋಹಿತ (ಚ್ಯಾಪ್ಲೆನ್) ಆದ. ಯಾದವೀಕಲಹದಲ್ಲಿ ಅರಸನ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಸೇರಿ ಸೆರೆಮನೆಯನ್ನು ಕಂಡ. ಕೆಲವು ಕಾಲ ವೇಲ್ಸ್‍ನಲ್ಲಿದ್ದು ರಾಜಪ್ರಭುತ್ವದ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಅನಂತರ ಮತ್ತೆ ಉನ್ನತ ಪದವಿಗೇರಿದ. ಟೇಲರ್‍ನದು ಆಕರ್ಷಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಶುದ್ಧಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಶುಭ್ರಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದ ಈತನ ಔದಾರ್ಯ, ಸ್ನೇಹಪರತೆ ಮತ್ತು ಸೌಜನ್ಯ ಎಲ್ಲರ ಮೆಚ್ಚಿಕೆಯನ್ನು ಗಳಿಸಿದ್ದವು. ಟೇಲರ್‍ನ ವಾಗ್ಮಿತೆ ಅವನ ಮತದೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ಒಪ್ಪದಿದ್ದವರವನ್ನೂ ಒಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಬರಹ
ಈತ ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬರೆದ. ಇವನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಓದುಗರನ್ನು ಸೆಳೆಯಬಲ್ಲವು ಇವು : ಎ ಡಿಸ್‍ಕೋರ್ಸ್ ಆಫ್ ದಿ ಲಿಬರ್ಟಿ ಆಫ್ ಪ್ರಾಫಿಸೀಯಿಂಗ್ (1647), ದಿ ಗೋಲ್ಡನ್ ಗ್ರೋವ್ (1655), ದಿ ರೂಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎಕ್ಸರ್ ಸೈಸಸ್ ಆಫ್ ಹೋಲಿ ಲಿವಿಂಗ್ (1650), ದಿ ರೂಲ್ ಆ್ಯಂಡ್ ಎಕ್ಸರ್‍ಸೈಸಸ್ ಆಫ್ ಹೋಲಿ ಡೈಯಿಂಗ್ (1651) ವಿದ್ವಾಂಸನಾದರೂ ಟೇಲರ್ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವ ಆಕರ್ಷಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದ. ಈತನ ಉದಾರವಾದ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತ ಚೇತನ ಈತನ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ. ಇವನ ಉಪದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಬರಹಗಳು ನಿದರ್ಶನಗಳ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಮೆಗಳ ವೈಪುಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಸರಳವೂ ಆದ ಶೈಲಿಗಳಿಂದ ವಿಶಾಲವಾದ ವಾಚಕವರ್ಗವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದವು. ಮಿಲ್ಟನನ ಸಮಕಾಲೀನನಾದ ಈತನ ಗದ್ಯಶೈಲಿಯ ಸರಳತೆ ವಿಸ್ಮಯಕರವಾದುದು.
ವರ್ಗ:ಬರಹಗಾರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ
ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ ಕೈ ಮತ್ತು ಕಾಲುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಯುದ್ಧದ ಕಲೆಯಾಗಿದೆ, ಸಿಲಂಬಮ್ಗಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳಂತೆ. ಈ ತರಬೇತಿಯಿಂದ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ದೈಹಿಕ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು.
ಇತಿಹಾಸ
ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಪುರಾತನ ಋಷಿಯಾದ ಅಗಸ್ತ್ಯ, ಸಿಲಂಬಮ್ ಮತ್ತು ಕುಟ್ಟು ವರಿಸೈ ಜತೆ ಜಾನಪದ ಕಥೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ತಮಿಳುನಾಡಿನ ವೆಲ್ಲಿಮಲೈಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧದ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಗಸ್ತ್ಯ ಚರ್ಚಿಸಿದರು, ದೇವರು ಮುರುಗನ್ ಎಂದು ನಂಬಿದ್ದರು. ಹಳೆಯ ಮನುಷ್ಯ ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ಕುಂಡಲಿನಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಯೋಗವನ್ನು ಕಲಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಚಾನಲ್ ಮೂಲಕ ದೇಹದ ಜೀವನದ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಕದನ-ಕಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ತಮಿಳು ಕದನ-ಕಲೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕೋಲಿನ ಕದನ ವರ್ಗ:ಕಾದಾಟ ಕ್ರೀಡೆಗಳು ವರ್ಗ:ಕಲೆ
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಶಿಕ್ಷಣ
ಭಾರತವು ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನಿಯರ್‍ಗಳ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡ ಉತ್ಪಾದಕ ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಎಂಜಿನಿಯರ್‍ಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟ ವಿಶ್ವ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಳಪೆಯಾಗಿದ್ದು, ಸಾಕಷ್ಟು ಉತ್ತಮಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ಕೆಲವು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವೀಧರರು 7-8% ಮಾತ್ರ ಉತ್ತಮ ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕುದಾದ ಅರ್ಹತೆ ಉಳ್ಳವರೆಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಪದವಿಪೂರ್ವ ಮತ್ತು ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ, ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೊಡುವ ಹಲವಾರು ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಇವೆ.
ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕ
ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕ : ಮದುವೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಕಡೆಯವರಿಗೆ ತೆರುವ ಶುಲ್ಕ.
ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಕಾರನಾದ ಮನು ಸಮಾಜಸಮ್ಮತವಾದ ನಾಲ್ಕು ವಿವಾಹಪದ್ದತಿಗಳನ್ನು; ನಿರೂಪಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಅವು ಪ್ರಾಜಾಪತ್ಯ. ಆರ್ಪ, ದೈವ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮ ವಿವಾಹಗಳು. ಆರ್ಪವಿವಾಹದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಪಿತೃ ವರನ ಕಡೆಯಿಂದ ಒಂದು ಜೊತೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಅವಳನ್ನು ಅವನಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಕ್ರಯಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಗೋವುಗಳನ್ನು ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತೇ ಹೊರತು ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಅದು ಕನ್ಯೆಯ ಬೆಲೆಯೂ ಅಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಪುನಃ ಕನ್ಯೆಯೊಂದಿಗೆ ದಾನಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆಶ್ವಲಾಯನ, ಬೌಧಾಯನ ಮತ್ತು ಆಪಸ್ತಂಬ ಸ್ಮೃತಿಗಳೂ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿವೆ.
ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ದತಿ ಯಜ್ಞಯಾಗಾದಿಗಳ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಕಡಿಮೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಕ್ರಮೇಣ ನಿಂತುಹೋದಂತೆ ತೋರುತ್ತದೆ. ದಾನವನ್ನು ಕೊಡುವಾಗ ಯಾವ ನಿಬಂಧನೆಯೂ ಇರಕೂಡದೆಂಬ ಭಾವನೆ ಬಂದದೂ ಇದು ನಿಂತುಹೋಗುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೆನ್ನಬಹುದು. ತ್ರಿವರ್ಣಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರದಿದ್ದರೂ ಶೂದ್ರವರ್ಣದಲ್ಲಿ ಇದು ಈಗ ವಾಡಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ ಎನ್ನಬಹುದು.
ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಅನೇಕ ಪ್ರಾಚೀನ ಜನರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹದ ಎರಡು ಕುಲಗಳೂ ಸಮಾನಬೆಲೆಯುಳ್ಳ ವಸ್ತ್ರಾಭರಣಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನೂ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯನ್ನೂ ಸರಿಹೊಂದಿಸುವ ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರಯವೆನ್ನಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕಕ್ಕೆ ಬದಲಾಗಿ ಏನನ್ನೂ ಪಡೆಯದಿದ್ದಲ್ಲಿ, ಪತಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಹಕ್ಕುಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂ ಗಿನಿಯಲ್ಲಿ, ಪತ್ನಿ ದ್ರೋಹ ಮಾಡಿದರೆ ಪತಿ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಆದರೆ ಅವಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಮೇಲೆ ಅವನಿಗೆ ಯಾವ ಅಧಿಕಾರವೂ ಇಲ್ಲ.
ಉತ್ತರ ನೈಲ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆಯುವವರೆಗೂ ವಧುವನ್ನು ಪತ್ನಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅನಂತರ ಅವಳಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಅವಳ ತಾಯಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಅವಳ ಸಹೋದರ ಕ್ರಮವಾಗಿ ತನ್ನ ವಧುವಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ತ್ರೀ ಪತಿವಂಚಕಳಾದರೆ ಅವಳ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಅವಳ ಸಹೋದರನ ಮಕ್ಕಳನ್ನೋ ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ಅವನ ಪತ್ನಿಯನ್ನೋ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ಯಾವಿಕ್ರಯ ಸ್ತ್ರೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನಗಳಿಗೆ ಅವಹೇಳನ ಮಾಡಿದಂತಾಗಿರದೆ ಒಂದು ವಿಧದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾರ್ಹವೆಂದೆಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮಂಟಾನ ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ನೀಡುವುದು ಅವಳ ಸೌಶೀಲ್ಯಕ್ಕೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿಪತ್ರದಂತೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕೊಡುವಷ್ಟು ಹಣವಂತರಾದವರು ಮಾತ್ರ ಅನೇಕ ಪತ್ನಿಯರನ್ನು ಪಡೆಯುವರು.
ಇಸ್ಲಾಂಧರ್ಮದಂತೆ ಸೈಬೀರಿಯದ ತುರ್ಕಿಯವ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಇಚ್ಚೆ ಬಂದಾಗ ವಿಚ್ಚೇದ ಮಾಡಬಲ್ಲನಾದರೂ ತನ್ನಿಂದ ಅವಳ ಕಡೆಯವರು ಪಡೆದ ಅನೇಕ ಪಶುಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗಾಗಿ ಹೀಗೆ ಮಾಡಲು ಆತ ಹಿಂತೆಗೆಯುತ್ತಾನೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಪಂಗಡದಲ್ಲಿ ಕನ್ಯೆಗಾಗಿ ಅನೇಕ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಪದ್ದತಿಯೂ ಇದೆ.
ಅಚರಣೆಯಲ್ಲಿ
ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಅಡ್ಡಬರುವಷ್ಟು ಅಧಿಕವಾಗಿರಬಹುದು. ಅದನ್ನು ಕೊಡುವುದು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುವಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾಗುವವರ ವಯಸ್ಸು ಮೀರಬಹುದು. ಕೆಲವು ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯಂತೆಯೇ ಇದೂ ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಅವಿವಾಹಿತ ರಾಗಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು. ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡಲು ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕೆಲವು ಪಂಗಡಗಳಲ್ಲಿ ಅದನ್ನು ವಿಭಾಗಿಸಿ, ವಿವಾಹಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಸಂತಾನ ಪಡೆದಾಗ ಕೊಟ್ಟು ತೀರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕೊಡಲಾಗದಿದ್ದವರು ಸಮೀಪಬಂಧುಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವಿವಾಹವಾಗುವುದೂ ಉಂಟು.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಯುರೋಪಿನಲ್ಲಿ ಕನ್ಯಾಶುಲ್ಕಕ್ಕಿಂತಲೂ ವರದಕ್ಷಿಣೆಯೇ ಹೆಚ್ಚು ರೂಢಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪೂರಣಚಂದ ಜೋಶಿ
ಪೂರಣಚಂದ ಜೋಶಿ(1907-1980)-	ಭಾರತದ ಕಮ್ಯೂನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ. thumb|೧೯೩೭ರ ಚಿತ್ರ
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಆಲ್ಮೋರಾದಲ್ಲಿ 1907ರಲ್ಲಿ ಜನನ. ಪೂಣ್ ಹೆಸರು ಪೂರಣ ಚಂದರ ಜೋಶಿ. ಇವರ ತಂದೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯಾಧ್ಯಾಪಕರಗಿದ್ದರು. ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಎಂ. ಎ. ಮುಗಿಸಿದ ತರುವಾಯ ಪದವಿ ಪಡೆದರು (1929). 1928-29ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಹಾಬಾದ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಚರಿತ್ರೆಯ ಅಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಯುವಕಸಂಘದ ಮುಖಂಡರಾಗಿದ್ದರು.
ವೈಯಕ್ತಿಕ ಜೀವನ
1943 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ಕ್ರಾಂತಿಕಾರಿ ಕಲ್ಪನಾ ದತ್ತ (1913-1995) ಅವರನ್ನು ವಿವಾಹವಾದರು. ಅವರಿಗೆ ಚಂದ್ ಮತ್ತು ಸೂರಜ್ ಎಂಬ ಇಬ್ಬರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳಿದ್ದರು. ಚಾಂದ್ ಜೋಶಿ (1946-2000) ಒಬ್ಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಕರ್ತ, ಅವರು ಹಿಂದುಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ತಮ್ಮ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು, ಭಿಂದ್ರನ್ ವಾಲೆ: ಮಿಥ್ ಅಂಡ್ ರಿಯಾಲಿಟಿ (1985). ಚಾಂದ್ ಅವರ ಎರಡನೇ ಪತ್ನಿ ಮಾನಿನಿ (ನೀ ಚಟರ್ಜಿ, ಬಿ 1961) ಕೂಡ ಪತ್ರಕರ್ತೆ, ಅವರು ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾನಿನಿ ಚಟರ್ಜಿ ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ದಾಳಿಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, ಶೀರ್ಷಿಕೆ, ಡು ಅಂಡ್ ಡೈ: ದಿ ಚಿತ್ತಗಾಂಗ್ ದಂಗೆ 1930-34 (1999).
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳು
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ(Annamallenahalli), ಇದು ತುಮಕೂರುಜಿಲ್ಲೆಯತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗ್ರಾಮವಾಗಿದೆ.
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ (೬೧೨೦೨೦)
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದ ೨೦೧೧ ಜನಗಣತಿ ಕೋಡ್ ಸಂಖ್ಯೆ:೬೧೨೦೨೦ ಆಗಿದೆ
ಹತ್ತಿರದ ಗ್ರಾಮಗಳು
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮಗಳ ವಿವರಗಳು
ಕುಡಿಯುವ ನೀರು
ಕೈ ಪಂಪುಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಗಳಿಂದ / ಬೋರ್ ಬಾವಿಗಳಿಂದ ನೀರು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಸಹಾಯ ಗುಂಪು ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಪೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನೆ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ವಿಧಾನಸಭೆ ಮತದಾನ ಕೇಂದ್ರ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ. ಜನನ, ಮರಣ, ವಿವಾಹ ನೋಂದಣಿ ಕಾಯಿದೆ. ಜನನ ಮತ್ತು ಮರಣ ನೋಂದಣಿ ಕಚೇರಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ.
ವಿದ್ಯುತ್
೬ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಬೇಸಿಗೆಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಎಪ್ರಿಲ್-ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ ೮ ತಾಸುಗಳ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ (ಅಕ್ಟೋಬರ-ಮಾರ್ಚ) ಪ್ರತಿದಿನ ಎಲ್ಲ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಿದೆ
ಭೂ ಬಳಕೆ
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮವು ಕೆಳಗಿನ ಭೂಬಳಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
ನೀರಾವರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು
ನೀರಾವರಿ ಮೂಲಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ (ಕ್ಷೇತ್ರ ಹೆಕ್ಟೇರಗಳಲ್ಲಿ)
ಉತ್ಪಾದನೆ
ಅನ್ನಮಲ್ಲೇನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಸ್ತುಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯಾಗುತ್ತದೆ (ಮಹತ್ವಗನುಗುಣವಾಗಿ ಇಳಿಕೆ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ):ರಾಗಿ,ಭತ್ತೆ,ಕೊಬ್ಬರಿ
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ವರ್ಗ:ತಿಪಟೂರು ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ತುಮಕೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ಪೊನ್ನೇರಿ
ಪೊನ್ನೇರಿ ಎಂಬುದು ಭಾರತದ ತಮಿಳುನಾಡಿನ ತಿರುವಲ್ಲೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಉತ್ತರ ಚೆನ್ನೈನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಪೊನ್ನೇರಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ. ನೆರೆಹೊರೆಯು ಚೆನ್ನೈ ಸಬರ್ಬನ್ ರೈಲ್ವೇ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ನ ಪೊನ್ನೇರಿ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣದಿಂದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಸಿಟಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ೧೦೦ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಪೊನ್ನೇರಿಯನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಚೆನ್ನೈ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಸಿಟಿ ನ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಉಪನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ ನಗರವು ನಾಲ್ಕು ಸಾವಿರ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಮಾಸ್ಟರ್ ಪ್ಲ್ಯಾನ್ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ೨೦೨೫ ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೧ ಲಕ್ಷ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದನ್ನು ಮೂರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗುವುದು. ಮೊದಲ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ೪,೪೪೮ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದ್ದು, ಎರಡನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ೨,೭೧೮ ಎಕರೆಗಳಷ್ಟು ಬಂದರು ಪ್ರದೇಶವಿದೆ. ಮೂರನೇ ಹಂತದಲ್ಲಿ ೫,೬೬೭ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕರಾವಳಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಯೋಜಿತ ಪ್ರದೇಶದ ೯,೧೩೩ ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ಇನ್ನೂ ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಂಡಿಲ್ಲ. ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಜನರಿಗೆ ಸರಕುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪೊನ್ನೇರಿ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ.
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮತ್ತು ಎಟಿಎಮ್
ಪೊನ್ನೇರಿಗೆ ಕೆಳಗಿನ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಮತ್ತು ಎಟಿಎಂಗಳಿವೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಪೊನ್ನೇರಿ ೧೩.೩೨ ° ಎನ್ ೮೦.೨ ° ಇ ನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇದು ಸರಾಸರಿ ೧೬ ಮೀಟರ್ (೫೨ ಅಡಿ) ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.
ಎಲೆಕ್ಷನ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಎಲೆಕ್ಷನ್ 2013 ರ ಕನ್ನಡ ಆಕ್ಷನ್ ಡ್ರಾಮಾ ಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು ಓಂ ಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ರಾಮು ಎಂಟರ್‌ಪ್ರೈಸಸ್ ಬ್ಯಾನರ್ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಾಮು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಲಾಶ್ರೀ ಮುಖ್ಯ ಭೂಮಿಕೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರದೀಪ್ ರಾವತ್, ದೇವ್ ಗಿಲ್, ಶರತ್ ಲೋಹಿತಾಶ್ವ, ಹನುಮಂತೇಗೌಡ ಮತ್ತು ಸುಚೇಂದ್ರ ಪ್ರಸಾದ್ ಇದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ನಂತರ 2018 ರಲ್ಲಿ ಶೇರ್ ಇ ಜಿಗರ್ ಎಂದು ಹಿಂದಿಗೆ ಡಬ್ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ನಿರ್ಮಾಣ
ಚುನಾವಣೆಯ ಚಿತ್ರೀಕರಣವು 8 ಡಿಸೆಂಬರ್ 2012 ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಚಿತ್ರದ ಉಪಗ್ರಹ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ₹ 2.5 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು
ಥಿಯೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಋಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗೆ ಚುನಾವಣೆ ಮಿಶ್ರಿತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಜಿಎಸ್ ಕುಮಾರ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದಕ್ಕೆ ಮೂರು ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಜೀವನಶೈಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಕಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಕ ಎನ್ ಓಂಪ್ರಕಾಶ್ ರಾವ್ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಗೂಂಡಾವಾದ, ಲೈಂಗಿಕತೆ ಮತ್ತು ಮತದಾರರಿಗೆ ಹಣ ಸೇರಿದಂತೆ ಉಡುಗೊರೆ ನೀಡಿ ಆಮಿಷ ಒಡ್ಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿಮಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ". ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮಾಟೋಗ್ರಫಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು.
ರಾಬರ್ಟ್ ಟೇಲರ್
thumb ರಾಬರ್ಟ್ ಟೇಲರ್ (೧೯೧೧-೧೯೬೯). ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರ ನಟ. ಸ್ಪ್ಯಾಂಗ್ಲರ್ ಎರ್ಲಿಂಗ್ಟನ್ ಬ್ರೋ ಎಂಬುದು ಇವನ ನಿಜವಾದ ಹೆಸರು.
ಚಿತ್ರರಂಗದಲ್ಲಿ
ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಜಗತ್ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ಇವನನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದವರು ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಕಲಾಕುಶಲಿಗಳ ಪತ್ತೆ ವಿಭಾಗದವರು. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಸೇರಿದ. ೧೯೩೯ರಲ್ಲಿ ಈತನ ಮೊದಲ ಚಿತ್ತ ಹ್ಯಾಂಡಿ ಆ್ಯಂಡಿ ತೆರೆಗೆ ಬಂತು. ಅದೇ ವರ್ಷ ಬಾರ್‍ಬರ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‍ವಿಕ್‍ಳೊಂದಿಗೆ ಮದುವೆ ಆಯಿತು. ಕಡ್ಡಾಯ ಸೈನಿಕ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕಾಗಿ ವಾಯುಪಡೆಗೆ ಸೇರಿ, ವಿಮಾನ ಚಾಲಕ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಕನಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದ. ಅಲ್ಲಿರುವಾಗಲೇ ಹಲವು ತರಬೇತಿ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ. ೧೯೫೨ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಟಿ ಅರ್‍ಸುಲ ತಿಯೆಸ್‍ಳನ್ನು ವಿವಾಹವಾದ. ೧೯೫೫ರ ವರೆಗೆ ಎಂಜಿಎಂ ಸಂಸ್ಥೆಯವರ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲೂ 1959-1961ರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಟಿ.ವಿ. ಚಿತ್ರಮಾಲೆ ದಿ ಡಿಟಿಕ್ಟಿವ್ಸ್ ನಲ್ಲೂ ಈತ ನಟಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಈತ ನಟಿಸಿರುವ ಸುಮಾರು ೬೩ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿತ್ರಗಳು ಇವು: ಮ್ಯಾಗ್ನಿಫಿಸಿಂಟ್ ಅಬ್‍ಸೆಷನ್ (೧೯೩೫), ಬ್ರಾಡ್ವೆ ಮೆಲೊಡಿ ಆಫ್ ೧೯೩೬ (೧೯೩೬), ಸ್ಪ್ಯಾಂಡ್ ಅಪ್ ಅಂಡ್ ಫೈಟ್ (೧೯೩೮), ವಾಟರ್ಲೂ ಬ್ರಿಜ್ (೧೯೪೦) ಫ್ಲೈಟ್ ಕಮಾಂಡ್ (೧೯೪೦), ಸಾಂಗ್ ಆಫ್ ರಷ್ಯ (೧೯೪೪), ಆಂಬುಷ್ (೧೯೫೦), ಕೋವಾಡಿಸ್ (೧೯೫೧), ಐವಾನ್ ಹೊ (೧೯೫೨), ಆಲ್ ದಿ ಬ್ರದರ್ಸ್ ವರ್ ವ್ಯಾಲಿಯೆಂಟ್ (೧೯೫೩), ಕ್ವಿನ್‍ಟಿನ್ ಡರ್‍ವರ್ಡ್ (೧೯೫೫), ದಿ ಲಾಸ್ಟ್ ಹಂಟ್ ; ಡಿ ಡೇ (೧೯೫೬), ಕಿಲ್ಲರ್ಸ್ ಆಫ್ ಕಿಲಿಮಂಜಾರೊ (೧೯೬೦), ದಿ ನೈಟ್ ವಾಕರ್ (೧೯೬೪), ಮತ್ತು ವೇರ್ ಏಂಜಲ್ಸ್ ಗೋ (೧೯೬೮).
ವರ್ಗ:ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಭಾರತದ ಗೋವಾ ರಾಜ್ಯದ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಈ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧,೭೩೬ ಚ.ಕಿ.ಮಿ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಹೊಂದಿದೆ. ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಿಂಧೂದುರ್ಗ ಜಿಲ್ಲೆ, ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆ, ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಹಾಗೂ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಅರಬ್ಬಿ ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಆವೃತ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈಗಿನ ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಪರ್ಣೆಂ, ಬಿಚೋಲಿಂ ಮತ್ತು ಸತಾರಿ ಭಾಗವು ಸಾವಂತವಾಡಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಧಿಪತ್ಯದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪೋಂಡವು ಸೋಂದ, ಮರಾಠಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾವಂತವಾಡಿಯ ನಡುವೆ ಹಂಚಿಹೋಗಿತ್ತು. ಆದ್ದರಿಂದ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಿರುಕುಳದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಇವು ಹಿಂದೂಗಳಿಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಾಗಿತ್ತು. ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ೧೮ನೇ ಶತಮಾನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೬೧ರಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಗೋವಾ ವಿಮೋಚಿಸುವ ತನಕ ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಕೈಯಲ್ಲೇ ಉಳಿಯಿತು.
೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಹಾಗೂ ದಮನ್ ಮತ್ತು ದಿಯುವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸಿ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ೩೦ ಮೇ ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾಗೆ ರಾಜ್ಯಪಟ್ಟ ದೊರೆತು, ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಗೋವಾ ಎಂಬ ಎರಡು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ಆಗಮನ (೧೪೯೮)
ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಏಷಿಯಾದೊಂದಿಗೆ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ನಡೆಸಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರು ಸಮುದ್ರ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ವಾಸ್ಕೋ ಡ ಗಾಮ ಆಫ್ರಿಕಾದ ದಕ್ಷಿಣ ತುದಿಯಾದ ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್ ಸುತ್ತುವರೆದು, ಕೇರಳದ ಕಲ್ಲಿಕೋಟೆಗೆ ಬಂದಿಳಿದನು. ಇದರ ಮೂಲಕ ಮಸಾಲೆ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ಅರಬ್ಬರು ಹೊಂದಿದ್ದ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯವು ಮುರಿದುಬಿದ್ದಿತು.
ಎಸ್ಟಾಡೊ ಡ ಇಂಡಿಯ (೧೫೧೦)
ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ಗೋವಾದ ಗವರ್ನರ್-ಜನರಲ್ ಆಗಿದ್ದ ಆಲ್ಫನ್ಸೊ ಡಿ ಅಲ್ಬುಕರ್ಕಿಯು ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಲು ಹೊರಟನು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ತಿಮ್ಮಪ್ಪನ ಆಹ್ವಾನದ ಮೆರೆಗೆ ಆದಿಲ್ ಶಾಹಿಯರ ಕೈಯಿಂದ ಗೋವಾ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸೋತು ನಿರ್ಗಮಿಸಿದರೂ, ೨೫ ನವೆಂಬರ್ ೧೫೧೦ರಲ್ಲಿ ಪುನಃ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ಗೆದ್ದನು. ಇದು ಸಂತ್ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‍ ದಿನದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾರಣ, ಗೆಲುವನ್ನು ಸಂತ್ ಕ್ಯಾಥರೀನ್‍ಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಔತಣಕೂಟವನ್ನು ನಡೆಸಲಾಯಿತು.
೧೫೩೦ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾವು ಕೇಪ್ ಆಫ್ ಗುಡ್ ಹೋಪ್‍ನಿಂದ ಚೀನಾ ಸಮುದ್ರದ ವರೆಗಿನ ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಪೂರ್ವಭಾಗದ ರಾಜಧಾನಿಯಾಯಿತು.
ಜೈ ಹಿಂದ್ ಚಳುವಳಿ (೧೯೪೬)
ಬ್ರಿಟೀಷ್ ಭಾರತದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಿಳುವಳಿಯ ಕಿಚ್ಚು ಗೋವಾಗೂ ಹಬ್ಬಿತು. ೧೮ ಜೂನ್ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ನಿಶೇದಾಜ್ಞೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ದೊಡ್ಡ ಜನಸಮೂಹದೆದುರು ಮಾತನಾಡಿದ ಕಾರಣ, ಸಮಾಜವಾದಿ ಹೋರಾಟಗಾರ ಡಾ. ರಾಮ್ ಮನೋಹರ್ ಲೋಹಿಯ ಅವರನ್ನು ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೪೬ರಲ್ಲಿ ಗೋವಾ ಗಡಿಭಾಗದ ಲೋಂಡಾದಲ್ಲಿ, ಗೋವಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತಾವಾದಿ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸಾಮೂಹಿಕ ಸಭೆಯು ಶಾಂತಿಯುತ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿತು. ಜನರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಂಬಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರ ವಸಾಹತುಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಷಾಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ೧,೫೦೦ ಜನರಿಗೆ ಜೈಲುಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿ, ನಾಯಕರನ್ನು ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಗೋವಾ ಕಾರ್ಯ ಸಮಿತಿ (೧೯೫೩)
ಫ್ರೆಂಚರು ಭಾರತವನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ, ಗೋವಾವನ್ನು ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಒಕ್ಕೂಟಕ್ಕೆ ವರ್ಗಾಯಿಸುವು ಕುರಿತು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಪೋರ್ಚುಗೀಸರೊಂದಿಗೆ ಮತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿತು. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ದೇಶ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸಲು ಗೋವಾ ಕ್ರಿಯಾ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ಬಾಂಬೆಯಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಆಪರೇಶನ್ ವಿಯಜ್ (೧೯೬೧)
೧೯೫೮ರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪ್ರೊ. ಅಲೋಶಿಯಸ್ ಸೋರೆಸ್ ಅವರ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗೋವಾ ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡವು.
ಭೌಗೋಳಿಕತೆ
ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು 15o 48’ 00" N ಇಂದ 14o 53’ 54" N ಅಕ್ಷಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು 73o E ಇಂದ 75o E ರೇಖಾಂಶಗಳ ನಡುವೆ ಇದೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
{{Infobox Indian Jurisdiction population_total=| population_density=
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಆಡಳಿತ
ಗೋವಾದ ರಾಜಧಾನಿ ಆಗಿಯುವ ಪಣಜಿಯು ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯು ಕೊಂಕಣ ಪ್ರದೇಶದ ಒಂದು ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಗಳೇಶ್ವರವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೪೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಬಸವಣ್ಣನವರ ತಾಯಿ ಮಾದಲಾಂಬಿಕೆಯ ತವರು ಮನೆಯಾಗಿದೆ. ಇಂಗಳೇಶ್ವರವು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಊರಿನ ಹೊರ ವಲಯದಲ್ಲಿರುವ “ಗುಡ್ಡದ ರೇವಣಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ”ವು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ದೇವಾಲಯವಾಗಿದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಮೇಶ್ವರ, ಸೋಮೇಶ್ವರ, ನಾರಾಯಣ, ಸಂಗಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯಗಳಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಪೈಕಿ ಶೋಬನದೇವರ ಗುಡಿಯನ್ನು ಕ್ರಿ.ಶ.೧೧೨೮ರಲ್ಲಿ ನೀಲಕಂಠನಾಯಕನೆಂಬ ಅಧಿಕಾರಿಯು ನಿರ್ಮಿಸಿದನೆಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಅದೇ ರೀತಿಯಾಗಿ ಊರಿನಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ “ವಚನ ಶಿಲಾ ಮಂಟಪ”ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ಸುಮಾರು ೪೩,೦೦೦ ವಚನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಚನಗಳ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ. ಆಲಮಟ್ಟಿಯು “ಕರ್ನಾಟಕದ ಗಾಂಧೀ” ಎಂದು ಚಿರಪರಿಚಿತರಾಗಿದ್ದ ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪನವರ ತಪೋಭೂಮಿಯಾಗಿರುವುದು ವಿಶೇಷವಾಗಿದೆ. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿ, ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿ, ಕನ್ನಡ ಸಾರಸ್ವತ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಒದಗಿಸಿದ ಕೀರ್ತಿಯು ಹರ್ಡೇಕರ ಮಂಜಪ್ಪನವರಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಇವರ ಸಮಾಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಡ್ಯಾಮಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಎಂ.ಎಚ್.ಎಮ್. ಪ. ಪೂ. ಕಾಲೇಜಿನ ಆವರಣದಲ್ಲಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಆಡಳಿತ
ಪೋಂಡ ತಾಲ್ಲೂಕನ್ನು ಜನವರಿ ೨೦೧೫ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಗೋವಾದಿಂದ ದಕ್ಷಿಣ ಗೋವಾಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಾಗೆವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಬಾಗೆವಾಡಿಗೆ 10 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಉಪರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿತ್ತು. ಕಳಚೂರ್ಯ ಬಿಜ್ಜಳನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದು ಚರಿತ್ರೆಕಾರರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಶೈವ, ವೈಷ್ಣವ, ವೀರಶೈವ ಮತಸ್ಥರ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. 11ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಕನ್ನಡ ಕವಿ ಅಗ್ಗಳನ ಜನ್ಮಸ್ಥಳವೆಂದೂ ತನ್ನ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಪುರಾಣವನ್ನು ಆತ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಬರೆದನೆಂದೂ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರಪ್ರಭ ಬಸದಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಗಿತ್ತು; ಈಗ ಅದರ ಕುರುಹಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿಯ ವಿಗ್ರಹ ರೇವಣಸಿದ್ಧೇಶ್ವರ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ವೀರಶೈವ ಆಚಾರ್ಯಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ರೇವಣಸಿದ್ಧನೆಂದು ಹೇಳಲಾದ ಈ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚನ್ನಬಸವಣ್ಣನ ತಾಯಿ ಎನ್ನಲಾದ ಅಕ್ಕನಾಗಮ್ಮನ ಗವಿಯಿದೆ. ಹಿಂದೆ ಇಂಗಳೇಶ್ವರ ದೊಡ್ಡ ನಗರವಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಶಾಖಾನಗರವೇ ಬಾಗೆವಾಡಿ. ಸಂಸ್ಕೃತ ಬಸವಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಗಳೇಶ್ವರ ಬಾಗೆವಾಡಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಶಿಲಾಶಾಸನಗಳು, ನಿಸದಿಕಲ್ಲುಗಳು, ಮಹಾಶಾಸನಗಳು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಇವೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಗವಿ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಂತೆ ಎಂಟು ಪುರಾತನ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರನ್ನು 1128ರಲ್ಲಿ ನೀಲಕಂಠನಾಯಕ ಕಟ್ಟಿಸಿದನೆಂದು ಶಾಸನಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಸೋಮೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ 38 ದುಂಡುಗಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ದೊಡ್ಡ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಮುಖಮಂಟಪದ ಮೇಲ್ಛಾವಣಿಗೆ ಹೊದ್ದಿಸಿರುವ ಅಷ್ಟಕೋಣಾಕೃತಿಯ ಶಿಲೆ ನವಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಗರ್ಭಗೃಹದ ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ತ್ರೀವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಅದರ ಎರಡು ಪಕ್ಕಗಳಲ್ಲಿ ಗರ್ಭಗುಡಿಯಿದ್ದು ಗಣಪತಿ ಮತ್ತು ಈಶ್ವರ ವಿಗ್ರಹಗಳಿವೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವೈಷ್ಣವ ದೇವಾಲಯ. 24 ದುಂಡುಗಂಬಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆ ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಅಡಿ ಎತ್ತರದ ಮುದ್ದಾದ ನಾರಾಯಣ ವಿಗ್ರಹವಿದೆ. ಇದು ಪೇಶ್ವೆಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿತವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಭಾಷೆ
ಕೊಂಕಣಿ ಭಾಷೆಯು ಉತ್ತರ ಗೋವಾದ ಬಹುತೇಕರ ತಾಯಿನುಡಿಯು ಆಗಿದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮರಾಠಿ ಭಾಷಿಕರೂ ಇದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳು ಬಹುತೇಕರಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್ ಭಾಷಿಕರೂ ಕೂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ನಾರಾಯಣ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಶಾಸನಗಳೂ ಮತ್ತು ಸೋಮೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಶಾಸನವೂ ಇವೆ. ಹಳಗನ್ನಡದಲ್ಲಿರುವ ಆ ಶಾಸನಗಳಲ್ಲಿ ದೇವಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿದವರ ಮತ್ತು ದತ್ತಿಯ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಭಾಷೆ
ಭಾರತದ ೨೦೧೧ರ ಜನಗಣತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ೬೫.೮೬% ಜನರು ಕೊಂಕಣಿ, ೧೪.೩೬% ಮರಾಠಿ, ೮.೬೫% ಹಿಂದಿ, ೩.೬೨% ಕನ್ನಡ, ೨.೩೯% ಉರ್ದೂ ಹಾಗೂ ಉಳಿದ ೫.೧೨% ಜನರು ಬೇರೆ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು ತಾಯಿನುಡಿಯಾಗಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ಶ್ರೀ ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರ ತಾಯಿಯ ತವರೂರು ಇಂಗಳೇಶ್ವರವಾಗಿದ್ದು, ಬಸವಣ್ಣನವರ ಜನನವು ಇದೇ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆಗಿತ್ತು. ಬಸವಣ್ಣನವರ ಪೂರ್ವಜರು ಈಗಲೂ ಇಂಗಳೇಶ್ವರದಲ್ಲೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಕುಗ್ರಾಮವಾಗಿ ಉಳಿದು ಕೊಂಡಿದ್ದು ಅಭಿವೃದ್ದಿಯಲ್ಲಿ ತೀರಾಹಿಂದುಳಿದಿದೆ. ಈ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇಂಗಳೇಶ್ವರವು ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾದ ಅಗ್ರಹಾರವಾಗಿತ್ತು. ಅದು ಹಲವಾರು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಐತಿಹ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇಂಗಳೇಶ್ವರವು ಅಕ್ಕನಾಗಮ್ಮ, ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣ, ಬಲದೇವ ಮೊದಲಾದ ಶರಣರ ಜನಿಸಿದ ನಾಡು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಇಂಗಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ಕೂಡಲಸಂಗಮ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ ಬಸವೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ, ಮಾದಲಾಂಬಿಕೆ ಭವನ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಕಾಮಗಾರಿಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಧರ್ಮ
ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮವು (೭೬%) ಉತ್ತರ ಗೋವಾದಲ್ಲಿ ಅತಿಹೆಚ್ಚು ಜನರು ಅನುಸರಿಸುವ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ. ಕ್ರೈಸ್ತರು (೧೬%) ಕೂಡ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ಅದಲ್ಲದೆ ಬಸವಣ್ಣವರು ಹುಟ್ಟಿದ ಮನೆಯು ಸ್ಮಾರಕವಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇಂಗಳೇಶ್ವರದಲ್ಲಿ ನೂತನವಾಗಿ “'ವಚನ ಶಿಲಾ ಮಂಟಪ'”ವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಬಸವಾದಿ ಶರಣರ ಸುಮಾರು ೪೩,೦೦೦ ವಚನಗಳನ್ನು ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವಚನಗಳ ಪರಂಪರೆ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಹರಿದು ಬರಲು ಸಹಾಯಕವಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಕಡಲತೀರಗಳಿಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ಕಡಲತೀರಗಳೆಂದರೆ ಅಂಜುನ ಬೀಚ್, ಕಾಂಡೊಲಿಂ ಬೀಚ್, ಮಾಂದ್ರೆ ಬೀಚ್, ಕಲಂಗುಟ್ ಬೀಚ್, ಮೋರ್ಜಿಂ ಬೀಚ್ ಮತ್ತು ಅರಂಬೋಲ್ ಬೀಚ್. ಇತರ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳೆಂದರೆ ಅಗ್ವಾಡ ಕೋಟೆ, ಮೇ ಡೆ ಡ್ಯೂಸ್ ಚರ್ಚ್ ಮತ್ತು ಬೋದ್ಗೇಶ್ವರ ದೇವಸ್ಥಾನ. ಚೋರಾವ್ ಮತ್ತು ದಿವಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳನ್ನು ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ತಲುಪಬಹುದು ಇದೆ.
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ಪ್ರೇಕ್ಷಣೀಯ ಸ್ಥಳ
ಉತ್ತರ ಗೋವಾ ಜಿಲ್ಲೆ
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಗೋವ
ಇಂಗಳೇಶ್ವರ
ಇತಿಹಾಸ
ಅಕ್ಕನಾಗಮ್ಮನವರ ಗವಿಯು ಇಂಗಳೇಶ್ವರದಿಂದ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಚಂದ್ರಪ್ರಭಾ ಅರಸರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡ ೫-೬ ದೇವಾಲಯಗಳಿವೆ. ಇಂಗಳೇಶ್ವರವು ವಿಜಯಪುರದಿಂದ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ೪೫ ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿಯಿಂದ ೧೧ ಕಿ. ಮೀ ದೂರವಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 8365 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 4278 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 4087 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮಗಳು
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿಗಳು
ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ 2೦ ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಹಬ್ಬಗಳು
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಶ್ರೀ ಹನುಮಾನ ಉತ್ಸವ (ಓಕಳಿ), ಶ್ರೀ ಪಾಂಡುರಂಗ ಸಪ್ತಾಹ(ದಿಂಡಿ), ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ ಮೊಹರಮ್ ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು
ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು - ಸಮುದ್ರದೊಳಗೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಿದ ಸಿಡಿಮದ್ದು (ಮೈನ್). ನೌಕಾಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಇದೊಂದು ಪ್ರಚಂಡ ಆಯುಧ. ಶತ್ರುಗಳ ಹಡಗುಗಳನ್ನು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳನ್ನೂ ನಾಶಮಾಡಲು ಇದರ ಬಳಕೆ ಉಂಟು.
ಸಿಡಿಮದ್ದು ಎಂಬುದು ಟಿ ಎನ್ ಟಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಫೋಟಕ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ತುಂಬಿರುವ ಕೊಳಗದ ಆಕಾರದ ಅಥವಾ ಗೋಳಾಕಾರದ ಉಕ್ಕಿನ ಪೆಟ್ಟಿಗೆ ಇಲ್ಲವೆ ಪಾತ್ರೆ. ಗಾತ್ರ ದೊಡ್ಡದು. ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯ ತೂಕ 500-1,850 ಪೌಂಡುಗಳು. ಸಿಡಿಮದ್ದಿನ ತೂಕ 200-1,030 ಪೌಂಡುಗಳಷ್ಟು. ಅದಕ್ಕೆ ಬೆಂಕಿಹೊತ್ತಿಸಲು ವಿದ್ಯುತ್ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕ ಸಲಕರಣೆಗಳು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯೊಳಗೇ ಅಳವಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಶತ್ರು ನೌಕೆ ಅದಕ್ಕೆ ತಗಲಿದಾಗ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಗಟ್ಟಿ ಶಬ್ದದೊಡನೆ ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಆ ಹಡಗನ್ನು ಮುಳುಗಿಸುತ್ತದೆ. ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹಡಗಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಅದರ ತಳ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲಸ್ಥಾನ. ಟಾರ್ಪೆಡೋ ಅಥವಾ ಷೆಲ್ ಗುಂಡುಗಳು ಹಡಗಿನ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಹೊಡೆದಾಗ ಅದಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾದರೂ ಅದು ಉಳಿಯಬಹುದು. ಆದರೆ ಹಡಗಿನ ತಳಕ್ಕೆ ಹೊಡೆಯುವ ಸಿಡಿಮದ್ದು ಸ್ಫೋಟದ ಆಘಾತ ಅದನ್ನು ಕೂಡಲೇ ಮುಳುಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಶ್ರದ್ಧಾ ಕಪೂರ್
ಶ್ರದ್ದಾ ಕಪೂರ್ (ಜನನ ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೭) ಹಿಂದಿ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ಭಾರತೀಯ ನಟಿ ಮತ್ತು ಗಾಯಕಿ. ಇವರು ನಟ ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್ ರವರ ಪುತ್ರಿ. ೨೦೧೦ ರ ತೀನ್ ಪತ್ತಿ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಿಂದ ಇವರು ತನ್ನ ವೃತ್ತಿಜೀವನಕ್ಕೆ ಪಾದಾರ್ಪಣೆ ಮಾಡಿದರು. ಹಾಗೂ ೨೦೧೧ ರ ಲವ್ ಕಾ ದಿ ಎಂಡ್ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ೨೦೧೩ ರ ಆಶಿಕಿ ೨ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಅವರ ಯಶಸ್ಸನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಫಿಲ್ಮಫೇರ್ ಅವಾರ್ಡ್ - ಅತ್ಯುತ್ತಮ ನಟಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನವನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರದ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ವಿಲಿಯಂ ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್ನ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್ ನಾಟಕವನ್ನು ರೂಪಾಂತರಿಸಿದ ವಿಶಾಲ್ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ರವರ ಹೈದರ್ ಎಂಬ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಒಫೇಲಿಯಾ ವನ್ನು ಆಧಾರಿಸಿ ಅಭಿನಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೂ ೨೦೧೪ ರ ಏಕ್ ವಿಲನ್ ಸಿನಿಮಾ, ೨೦೧೫ ರ ಎಬಿಸಿಡಿ ೨ ಸಿನಿಮಾ, ೨೦೧೬ ರ ಬಾಘಿ ಸಿನಿಮಾ, ೨೦೧೮ ರ (ಕಾಮಿಡಿ-ಹಾರರ್) ಸ್ತ್ರೀ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ನಟಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿನಯಿಸುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಇವರು ಹಲವಾರು ಚಿತ್ರಗೀತೆಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು
ಶತ್ರುಗಳ ದ್ವೀಪಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿರುವ ಇಕ್ಕಟ್ಟಾದ ಜಲಮಾರ್ಗಗಳು, ಬಂದರಿನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳು, ಶತ್ರುಪಡೆಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೋಗುವ ನೌಕಾಪಥಗಳು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರೇವು, ಕರಾವಳಿ, ವ್ಯಾಪಾರಿ ಹಡಗುಗಳ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ದಾಳಿಮಾಡಲು ಶತ್ರುಹಡಗುಗಳು ಹೋಗದಂತೆ ಅಲ್ಲಿ ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳನ್ನು ನೆಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ್ನು ನೆಡುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿಶೇಷ ಬಗೆಯ ಹಡಗು, ವಿಮಾನಗಳಿವೆ.
ಶ್ರದ್ಧಾ ಕಪೂರ್
ಜನನ
ಶ್ರದ್ದಾ ಕಪೂರ್ ರವರು ೩ ಮಾರ್ಚ್ ೧೯೮೭ ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೋಬೈ ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ತಂದೆ ಶಕ್ತಿ ಕಪೂರ್ ರವರೊಬ್ಬ ಬಾಲಿವುಡ್ ನಟ.
ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿ ಸಿಡಿಮದ್ದು
ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ಬಗೆಗಳು
ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಬಗೆಗಳುಂಟು; ಸಮುದ್ರ ತಳದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಡುವಂಥವು. ಹೊರಜಿಗಳಿಂದ ಸಮುದ್ರತಳದ ಲಂಗರಿಗೆ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟು ಸಮುದ್ರದ ಮೇಲ್ಮೈಯ ಕೆಳಗೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣಿಸದಂತೆ ನಿಂತಿರುವಂಥವು. ಲೋಹದ ಬುರುಡೆಗೆ ಆಂಟೆನಾ ಎಂಬ ತಾಮ್ರದ ಉದ್ದ ತಂತಿಗಳಿಂದ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟೂ ನೀರಿನೊಳಗೆ ತೇಲುವಂಥವು. ಇತ್ಯಾದಿ ಹಗುರವಾದ ಸಿಡಿಗುಂಡುಗಳು ಶತ್ರು ಹಡಗುಗಳು ಹೋಗುವ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ತೂರಿಕೊಂಡು ಹೋಗುವಂತೆ ಏರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಜೋಡಿ ಸಿಡಿಗುಂಡುಗಳು 100 ಉದ್ದದ ತಂತಿಯಿಂದ ಸಂಯೋಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟೂ ಪ್ರವಾಹದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿ ತೇಲುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅವು ಕೆಲವು ಗಂಟೆಗಳ ಬಳಿಕ ಅಪಾಯರಹಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಇಂಥವು ಬಹು ದೂರ ಹೋದಾಗ ಮಿತ್ರರಾಷ್ಟ್ರಗಳಿಗೆ ಕೆಡುಕು ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಸಿಡಿಮದ್ದುಗಳು ಜಲಾಂತರ್ಗಾಮಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಶ್ಚಿತ ಆಳಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಫೋಟಿಸುತ್ತವೆ.
ಶ್ರದ್ಧಾ ಕಪೂರ್
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ, ಶಿಕ್ಷಣ
ಇವರ ತಂದೆಯ ಕಡೆಯಿಂದ, ಶ್ರದ್ದಾ ಪಂಜಾಬಿ ಮೂಲದವರು ಮತ್ತು ತಾಯಿಯ ಕಡೆಯಿಂದ,ಇವರು ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಕೊಂಕಣಿ ಸಂತತಿಯವರು. ದಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನ್ ಟೈಮ್ಸ್ ಗೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಶ್ರದ್ದಾ ತನ್ನ ತಾಯಿಯ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಮರಾಠಿ ಮೂಲದವರಾಗಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು.