cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯ ಉಪ್ಪೇರಿ
ಚಿಪ್ಸ್
ಬ್ರಿಟನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುರಿದ ಪ್ರಥಮ ಚಿಪ್ಸ್ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಓಲ್ಡ್‌ಹಾಮ್ ಟಾಮಿಫೀಲ್ಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಸ್ಥಳವೆಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಸ್ಕಾಟ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಚಿಪ್ಸ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಡಂಡೀಯಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾಯಿತು, "...೧೮೭೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಭೋಜನಕಲೆಯ ವೈಭವವಾದ ಚಿಪ್- ನಗರದ ಗ್ರೀನ್‌ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ವಲಸೆಗಾರ ಎಡ್ವರ್ಡ್ ಡಿ ಗರ್ನಿಯರ್ ಮೊದಲಿಗೆ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ ಮತ್ತು ಐರ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದಪ್ಪನಾಗಿ ೯.೫-೧೩ಮಿಮೀ ನಡುವೆ (⅜ - ½ ಇಂಚುಗಳು)ಚೌಕದಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಛೇದ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡು ಬಾರಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಆದರೂ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುರಿಯವುದು ಇಂದು ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿದೆ). ಇದರಿಂದ ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವ ಮತ್ತು ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ನಯವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ. ಮೇಲ್ಮೈಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದ ನಡುವೆ ಅನುಪಾತವು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಡಿಮೆ ಕೊಬ್ಬಿನ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ದಪ್ಪವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಚಿಪ್ಸ್ ‌ಗಳನ್ನು ಸಂದರ್ಭಾನುಸಾರ ಅದರ ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ಪೌಷ್ಟಿಕ ಅಂಶವನ್ನು ವೃದ್ಧಿಸಲು ಸಿಪ್ಪೆಸುಲಿಯದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅತ್ಯಂತ ನೀರಿನ ಅಂಶದಿಂದಾಗಿ ಯುರೋಪಿನ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಗರಿ ಗರಿ ಉಪ್ಪೇರಿ ತರಹ ಬಡಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಚಿಪ್ಸ್ ಜನಪ್ರಿಯ ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ಸ್‌ನ ಹೊರಗೆ ಒಯ್ಯುವ ತಿನಿಸಿನ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಐರ್ಲೆಂಡ್ ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜಿಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೀನು ಮತ್ತು ಚಿಪ್ ಅಂಗಡಿ ಇಲ್ಲದಿರುವ ಕೆಲವೇ ಪಟ್ಟಣಗಳಿವೆ. ಈ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ "ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿ" ಪದವು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ(ಶೂಸ್ಟ್ರಿಂಗ್)ಉಪ್ಪೇರಿ‌ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕ ಮೂಲದ ದಿಢೀರ್ ಆಹಾರದ ಫ್ರಾಂಚೈಸಿಗಳು ಪೂರೈಸುತ್ತಾರೆ.
ಸ್ಪೇನ್
ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಹುರಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು "ಪಟಾಟಾಸ್ ಫ್ರೈಟಾಸ್"  ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಲ್ಲದ ಆಕಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕತ್ತರಿಸಿ, ಮಸಾಲೆಯ ಟೊಮೇಟೊ ಸಾಸ್ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದನ್ನು "ಪಟಾಟಾಸ್ ಬ್ರಾವಾಸ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ತಿನಿಸನ್ನು ಸ್ಪೇನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆವಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯು ನವ ವಿಶ್ವದ ವಸಾಹತುಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಪ್ರಥಮ ಐರೋಪ್ಯ ರಾಷ್ಟ್ರವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗೆಲಿಸಿಯದ ಮೀನಿನ ತಿನಿಸುಗಳಿಗೆ ಜತೆಯಾಗಿ ಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅದು ದೇಶದ ಉಳಿದ ಕಡೆ ಹರಡಿತು. ಒಂದು ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ನಂತರ ಬೆಲ್ಜಿಯಂಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾದ ಸ್ಪಾನಿಷ್ ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ಗೆ ಕೂಡ ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಅವಿಲಾದ ಸೇಂಟ್ ತೆರೇಸಾ ಪ್ರಥಮ ಚಿಪ್ಸ್ ಹುರಿದಿದ್ದಾರೆಂದು ಬೆಲ್ಜಿಯಂನ ಆಂಟ್‌ವರ್ಪ್‌ನ ಫ್ರೈಟ್ ಮ್ಯೂಸಿಯಂನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಪಾಲ್ ಇಲ್ಲೆಜಮ್ಸ್ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಹುರಿಯುವ ಸಂಪ್ರದಾಯವನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿ
J. R. ಸಿಂಪಲ್‌ಟನ್ ಕಂಪೆನಿ ೧೯೪೦ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಯನ್ನು ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ವಾಣಿಜ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಹಿರಿಮೆ ಗಳಿಸಿದೆ. ತರುವಾಯ, ೧೯೬೭ರಲ್ಲಿ ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ನ ರೇ ಕ್ರೊಕ್ ಸಿಂಪಲ್‌ಟನ್ ಕಂಪೆನಿಗೆ ತಾಜಾ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವಂತೆ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೀಡಿದರು. ೨೦೦೪ರಲ್ಲಿ, ಅಮೆರಿಕದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ೨೯%ರಷ್ಟನ್ನು ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸಲಾಯಿತು- ೯೦%ನ್ನು ಆಹಾರ ಸೇವೆಗಳ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮತ್ತು ಚಿಲ್ಲರೆ ಕ್ಷೇತ್ರವು ೧೦%ಸೇವಿಸುತ್ತದೆ. UK ಯ ಮನೆಗಳ ಪೈಕಿ ೮೦% ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿ‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಕೆನಡಾದ ಮೆಕೇನ್ ಫುಡ್ಸ್ ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿ‌ಯ ವಿಶ್ವದ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗಿದೆ. ಗೃಹಬಳಕೆಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಜತೆಯಲ್ಲಿ, ಅವು ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೆಎಫ್‌ಸಿ ಮುಂತಾದ ದಿಢೀರ್ ಆಹಾರ ತಯಾರಿಕೆಯ ಕಂಪೆನಿಗಳಿಗೆ ಅವು ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿ ಪೂರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಅಮೆರಿಕದ ಪ್ರಭಾವ
ಚಿಪ್ಸ್ ಬಹುತೇಕ ಕಾಮನ್‌ವೆಲ್ತ್ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಾಗಲೇ ಜನಪ್ರಿಯ ಆಹಾರವಾಗಿದ್ದರೂ, ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಪ್ಪೇರಿ‌ಯ ತೆಳು ಶೈಲಿಯನ್ನು U.S.ಆಧಾರದ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಸರಪಣಿಗಳಾದ ಮೆಕಡೊನಾಲ್ಡ್`ಸ್ ಮುಂತಾದವು ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದವು. ೧೯೬೦ರ ದಶಕದಿಂದ ಮನೆಯ ಅಡುಗೆಗೆ ಪೂರ್ವ ನಿರ್ಮಿತ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿ ಲಭ್ಯವಿವೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಹುರಿದು(ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಬೇಯಿಸಿದ), ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿ, ಮೊಹರು ಮಾಡಿದ ಪ್ಲಾಸ್ಟಿಕ್ ಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳ ನಂತರ ವೈವಿಧ್ಯಗಳು ಜಜ್ಜಿದ ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್ಡಿನ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿರುವುದು ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ಅಮೆರಿಕ ದಿಢೀರ್ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ ಸರಪಣಿಗಳು ಕಾಶಿ, ಡೆಕ್ಸ್‌ಟ್ರಿನ್ ಪುಡಿ ಉದುರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿತವಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರುಚಿಗಳ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳಿಗೆ ಸುವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜಜ್ಜುವಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೆಡ್ ಚೂರುಗಳಿಂದ ಮುಚ್ಚಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಮೈಕ್ರೋವೇವಿಂಗ್ ವ್ಯಾಪಕ ಅಂಗೀಕಾರವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಲ್ಲ. ಒಲೆಯಿಂದ ಹುರಿಯುವುದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಹುರಿದ ತಿನಿಸಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ತಿನಿಸನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಳು
"ಥಿಕ್ ಕಟ್ ಫ್ರೈಸ್", "ಸ್ಟೀಕ್ ಫ್ರೈಸ್", "ಶೂಸ್ಟ್ರಿಂಗ್ ಫ್ರೈಸ್", "ಜೊಜೊ ಫ್ರೈಸ್", "ಕ್ರಿಂಕಲ್ ಫ್ರೈಸ್", "ಕರ್ಲಿ ಫ್ರೈಸ್", "ಹ್ಯಾಂಡ್‌ಕಟ್ ಫ್ರೈಸ್" ಮತ್ತು "ಟೊರ್ನೆಡೊ ಫ್ರೈಸ್" ಮುಂತಾದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ಹೊಂದಿವೆ. ಸಿಪ್ಪೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು ದಪ್ಪನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿಯನ್ನು ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ವೆಜಸ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯ ಸಿಪ್ಪೆಯಿಲ್ಲದ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಸ್ಟೀಕ್ ಫ್ರೈಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ "ಚಿಪ್‌"ನ ಅಮೆರಿಕಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಪದವಾಗಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರೆಡಿಂಗ್‌ನಿಂದ, ಸಂಬಾರದ್ರವ್ಯದಿಂದ ಅಥವಾ ಇತರೆ ಘಟಕಾಂಶದಿಂದ ಲೇಪಿಸಬಹುದು. ಸುವಾಸನೆಭರಿತ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಪುಡಿ, ಈರುಳ್ಳಿ ಪುಡಿ, ಕರಿ ಮೆಣಸು, ಕೆಂಪು ಮೆಣಸು ಮತ್ತು ಉಪ್ಪು ಕೂಡ ಸೇರಿರುತ್ತದೆ. ಗಿಣ್ಣಿನ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಗಿಣ್ಣು ಮತ್ತು ಒಣಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಲು ಒಣಮೆಣಸಿನ ಕಾಯಿ ಕೂಡ ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಬಾರಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವಾಗ ಒಲೆಯಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಹಂತವಾಗಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ(ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಲೇಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ): ಇವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೈತ್ಯೀಕರಣದಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವನ್ನು ಓವನ್ ಉಪ್ಪೇರಿ ಅಥವಾ ಓವನ್ ಚಿಪ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೋಟೆಲುಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಿಗೆ ಬದಲಾಗಿ ಸಿಹಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತವೆ. ಸುಕ್ಕಾದ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ಅವುಗಳ ಆಕಾರದಿಂದ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವು ಸಣ್ಣ ಗಾಳಿ ಪೊಟ್ಟಣಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ದಪ್ಪನಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಪಾಮ್ಮೇಸ್ ಪಾಂಟ್ ನ್ಯೂಫ್ ಅಥವಾ ಸರಳವಾಗಿ ಪಾಮ್ಮೇಸ್ ಫ್ರೈಟ್ಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದ್ದು, ೧೦ ಮಿಮೀ ದಪ್ಪಗಿರುತ್ತದೆ. ತೆಳು ಭಿನ್ನತೆಗಳು ಪಾಮ್ಮೆಸ್ ಅಲ್ಯುಮೆಟ್ಟೆಸ್ (ಮ್ಯಾಚ್‌ಸ್ಟಿಕ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳು) ±೭ ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಪಾಮ್ಮೆಸ್ ಪೈಲೆಸ್ (ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಸ್ಟ್ರಾಗಳು),೩-೪ಮಿಮೀ(ಸರಿಸುಮಾರು ಕ್ರಮವಾಗಿ ⅜, ¼ and ⅛ ಇಂಚುಗಳು). ಎರಡು ಬಾರಿ ನೆನೆಯಿಸುವ ತಂತ್ರವು ಪ್ರಮಾಣಕವಾಗಿದೆ(ಬೊಕ್ಯೂಸ್). "ಪಾಮ್ಮೆಸ್ ಗಾಫ್ರೆಟ್ಟೆಸ್" ಅಥವಾ "ವ್ಯಾಫಲ್ ಉಪ್ಪೇರಿ" ಒಂದು ಮಾದರಿಯ ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳಲ್ಲ. ಆದರೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಗರಿಮುರಿಗಳಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರೇಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತೀ ಮುಂದಿನ ಸರಿಸುವಿಕೆಗೆ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕಾಲು ಭಾಗ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬಾರಿ ಆಳವಾಗಿ ಹುರಿಯುವ ಮೂಲಕ ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಜೀನ್ ಸೆಸ್ಟರ್‌ಮನ್ಸ್, ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಮುಖ್ಯ ಬಾಣಸಿಗನಾಗಿದ್ದು, ಸ್ಟೆಪರ್‌ಗ್ರಾಸ್ ‌ಗೆ(ಪ್ರೈಯರಿ ಗ್ರಾಸ್)ಗೆ ಪೇಟೆಂಟ್ ಪಡೆದನು. ಅದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ತೆಳುವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಫ್ರೈಡ್ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಜರ್ಮನಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಾಗ ೧೯೬೮ರಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದನು. ಈ ಹೆಸರು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಾಸ್ ಒಳಗೊಂಡ ತಿನಿಸನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಹೊಟೆಲ್‌ನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ. ಅವರ ಸರಪಣಿಯ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳಿಗೆ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಿ ಅಂಗಡಿಗಳಿಗೆ ಕಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮುಂಚೆ ಸಕ್ಕರೆ ದ್ರಾವಣದಿಂದ ಅದ್ದಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ ಬರ್ಗರ್ ಕಿಂಗ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಸ್ಮಿತ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಕ್ಕರೆಯು ಅಡುಗೆ ಕೊಬ್ಬಿನಲ್ಲಿ ತಿಳಿಕಂದು ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ, ಗ್ರಾಹಕರು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುವ ಚಿನ್ನದ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಅದರ ಹೊರತು ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ಹೊರಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ಒಂದೇ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ: ಹೂರಣದ ಹಳದಿ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಕೂಡ ಅದರ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಕವಚಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆಂದು ಸ್ಮಿತ್ ನಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಮೆಕ್‌ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ೧೫ರಿಂದ ೨೦ ನಿಮಿಷಗಳ ಒಟ್ಟು ಕಾಲ ಹುರಿಯುತ್ತದೆಂದೂ ಮತ್ತು ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಕನಿಷ್ಠ ಎರಡು ಬಾರಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆಂದೂ ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ. ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ದನದ ಗಟ್ಟಿಚರಬಿ ಅಥವಾ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆಂದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
ಸುರುಳಿ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು
ಸುರುಳಿ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಪ್ಪೇರಿಯ ರೀತಿಯಾಗಿದ್ದು, ಅವುಗಳ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್ ರೀತಿಯ ಆಕಾರದ ವಿಶಿಷ್ಠ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಡೀ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಗಳಿಂದ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ವಿಶೇಷ ಸುರುಳಿ ಈಳಿಗೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸುವಾಸನೆಯ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ(ಇವು ಪ್ರಮಾಣಕ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ನೋಟಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಿತ್ತಲೆ ಬಣ್ಣದ ನೋಟವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ), ಆದರೂ ಇದು ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಕೆಲವುಬಾರಿ ಅವುಗಳನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿದ ಪ್ಯಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೊಟೆಲುಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ದಿಢೀರ್ ಆಹಾರದ ಅಂಗಡಿಗಳಾದ ಆರ್ಬಿ'ಸ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡೀ`ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಚಪ್, ಗಿಣ್ಣು, ಹುರಿದ ಸಾಸ್ ಅಥವಾ ಸಿಹಿ ಮೆಣಸಿನ ಸಾಸ್ ಮತ್ತು ಹುಳಿ ಕೆನೆ ಮುಂತಾದ ಆರೋಚಕದೊಂದಿಗೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಟೊರ್ನಾಡೊ ಉಪ್ಪೇರಿ
ಟೊರ್ನಾಡೊ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಹಸಿಯಾದ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಕಂಬಿಯಿಂದ ರಂಧ್ರ ಕೊರೆದು ಸಿಕ್ಕಿಸಿ, ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಸುರುಳಿಯಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಬ್ಲೇಡ್‌ನಲ್ಲಿ ತಿರುಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಲೋಹದ ಕಂಬಿಯನ್ನಲ್ಲ. ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಕಂಬಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಸರಿಸಮನಾಗಿ ಹರಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆಳವಾಗಿ ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಬೇಯಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಲೋಹದ ಕಂಬಿಗೆ ಅಂಟುವಂತೆ ಮಾಡಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುತ್ತದೆ. ಒಣ ಸುವಾಸನೆಗಳನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಸಾಸ್‌‍ನೊಂದಿಗೆ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟೊರ್ನಾಡೊ ಫ್ರೈ ಲೋಹದ ಕಂಬಿಯ ಮೇಲೆ ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯು ವಿಶಿಷ್ಟ ಬಿರುಗಾಳಿಯ ಆಕಾರ ಹೊಂದುವುದರಿಂದ ಆ ಹೆಸರು ಪಡೆದಿದೆ. ಟೊರ್ನಾಡೊ ಉಪ್ಪೇರಿ‌ಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯದಲ್ಲಿ ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ರಲ್ಲಿ ಉತ್ತರಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಜತೆ ಆರೋಚಕಗಳು
ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲೇ ಉಪ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸವರಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಆರೋಚಕಗಳಿಂದ ಬಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉಪ್ಪು, ವಿನೇಗರ್ (ಮಾಲ್ಟ್ ವಿನೇಗರ್ ಅಥವಾ, ಕೆನಡಾದಲ್ಲಿ, ಬಿಳಿಯ ವಿನೇಗರ್), ಕೆಚಪ್, ಕರಿ, ಕರಿ ಕೆಚಪ್ (ಮುಂಚಿನ ಆರೋಚಕದ ಸ್ವಲ್ಪ ಬಿಸಿಯಾದ ಮಿಶ್ರಣ), ಬಿಸಿ ಅಥವಾ ಮೆಣಸಿನ ಸಾಸ್, ಸಾಸಿವೆ, ಮಯೋನೈಸ್, ಬೇರ್‌ನೇಸ್ ಸಾಸ್, ಟಾರ್ಟಾರ್ ಸಾಸ್, ಜಾಟ್‌ಜಿಕಿ, ಫೆಟಾ ಗಿಣ್ಣು, ಬೆಳ್ಳುಳ್ಳಿ ಸಾಸ್, ಫ್ರೈ ಸಾಸ್, ರಾಂಚ್ ಡ್ರೆಸಿಂಗ್, ಬಾರ್ಬೆಕ್ ಸಾಸ್, ಗ್ರೇವಿ, ಐಯೋಲಿ, ಕಂದು ಸಾಸ್, ನಿಂಬೆ, ಪಿಕ್ಕಾಲಿಲ್ಲಿ, ಪಿಕಲ್ಡ್ ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಘೇರ್‌ಕಿನ್ಸ್, ಅತೀ ಸಣ್ಣ ಉಪ್ಪುನೀರಿನ ಈರುಳ್ಳಿಗಳು, ಜೇನುತುಪ್ಪ ಅಥವಾ ಬಿಸಿ ಸಾಸ್ನೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರೋಗ್ಯದ ಅಂಶಗಳು
ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳನ್ನು ಹುರಿಯುವುದರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಕೊಬ್ಬು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ನೆದರ್‌ಲ್ಯಾಂಡ್ಸ್‌ನ ಮಾಸ್ಟ್ರಿಚ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ೫೫ರಿಂದ ೭೦ರ ವಯೋಮಾನದ ೧೨೦೦೦೦ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ೧೩ ವರ್ಷಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಅವಲೋಕನದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಿಲಾಮೈಡ್‌ನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸೇವನೆಯಿಂದ (ಆಲೂಗಡ್ಡೆಯನ್ನು ಬೇಯಿಸಿದಾಗ ಅಥವಾ ಹುರಿದಾಗ) ಶೇಕಡ ೬೦ರಷ್ಟು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಂದು ತೋರಿಸಿದೆ. (ನೋಡಿ ಆಕ್ರಿಲಾಮೈಡ್ಸ್s). ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸ್ವೀಡನ್‌ನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಹೋಮ್‌ನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕಾರೊಲಿನ್ಸ್‌ಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಹಾರ್ವರ್ಡ್ ಶಾಲೆಯ ಸಂಶೋಧಕರು ಆಕ್ರಿಲಾಮೈಡ್ ಅಂಶ ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಆಹಾರ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ಮೂರು ರೂಪಗಳಾದ, ಕೋಶ, ದೊಡ್ಡ ಕರುಳು ಮತ್ತು ಮೂತ್ರಪಿಂಡದ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಅಪಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲದಿರುವುದನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ದನದ ಚರ್ಬಿ, ಹಂದಿ ಕೊಬ್ಬು ಅಥವಾ ಇತರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬುಗಳು ಆಹಾರಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಧಿಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಪಾಮ್ ಎಣ್ಣೆ ಮುಂತಾದ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಎಣ್ಣೆಗಳಿಂದ ಬದಲಿಸುವುದರಿಂದ, ಅತ್ಯಧಿಕ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಕೊಬ್ಬನ್ನು ಇನ್ನೊಂದಕ್ಕೆ ಬದಲಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಕೊಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಜಲಜನಕೀಕರಿಸಿದ ಎಣ್ಣೆಯಿಂದ ಬದಲಿಸುವುದರಿಂದ ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಟ್ರಾನ್ಸ್ ಫ್ಯಾಟ್ ಸೇರಿಸುತ್ತದೆ.ಇದು LDL ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು HDL ಕೊಲೆಸ್ಟರಾಲ್ ತಗ್ಗಿಸುತ್ತದೆ. ಕೆನೋಲಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಕೂಡ ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ದನದ ಕೊಬ್ಬು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮತೀಯ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವ ದಿಢೀರ್ ಆಹಾರದ ಅಂಗಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಹೊಟೆಲ್‌ಗಳು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಪರಮಾಣು ರಹಿತ ಎಣ್ಣೆಗಳ ಬಳಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಫೈವ್ ಗೈಯ್ಸ್, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅವುಗಳ ಉಪ್ಪೇರಿಗಳು ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆಂದು ಜಾಹೀರಾತು ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಚಿಕ್-ಫಿಲ್-A ಅವು ಕ್ಯಾನೊಲಾ ಎಣ್ಣೆಯನ್ನು ಬಳಸುವುದಾಗಿ ಜಾಹೀರಾತು ನೀಡುತ್ತವೆ.
ಕಾನೂನು ವಿಷಯಗಳು
೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಫೆಲೋಸ್ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್ ಮಾಲೀಕ ಪೀಟರ್ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಫೆಲೊ ಮೆಕೇನ್ ಫುಡ್ಸ್ ತನ್ನ ಉದ್ದದ ತೆಳು ಚಿಪ್ಸ್‌ಗಳ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಗೆ ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಫೆಲೋಸ್ ಹೆಸನ್ನು ಬಳಸುವುದರ ವಿರುದ್ಧ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ದಾವೆ ಹೂಡಿದರು. ಅವರು ಸ್ಟ್ರಿಂಗ್‌ಫೆಲೋಸ್ ವಿರುದ್ಧ ಮೆಕೇನ್ ಫುಡ್ (GB)ಲಿಮಿಟೆಡ್ (೧೯೯೪) ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ಎರಡು ಹೆಸರುಗಳ ಬಳಕೆಯ ನಡುವೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೆಕೇನ್‌ರ ಉತ್ಪನ್ನದಿಂದ ರಾತ್ರಿಕ್ಲಬ್‌ಗೆ ಯಾವುದೇ ವ್ಯಾಪಾರ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರು ದಾವೆಯಲ್ಲಿ ಸೋತರು. ೨೦೦೪ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆಯು ಜಿಲ್ಲಾ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಟೆಕ್ಸಾಸ್, ಬ್ಯೂಮಾಂಟ್ ಸಲಹೆ ಮೇಲೆ ತೆಳು ಹಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಲೇಪಿತವಾದ ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಪ್ಪೇರಿ‌ನ್ನು ಕೊಳೆಯಬಹುದಾದ ಕೃಷಿ ವಸ್ತುಗಳ ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯ ತರಕಾರಿ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿತು.ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರದ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು- ಫ್ರೆಂಚ್ ಉಪ್ಪೇರಿ ಸಂಸ್ಕರಿತ ಆಹಾರ ಎಂದು ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ-ಇದು ಸೂಪರ್ ಸೈಜ್ ಮಿ ಸಾಕ್ಷ್ಯಚಿತ್ರದಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾಧ್ಯಮದ ಗಮನವನ್ನು ಆಂಶಿಕವಾಗಿ ಸೆಳೆಯಿತು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು‌‌
ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕದ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಬೆಲ್ಜಿಯನ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಸ್ಪಾನಿಷ್ ಪಾಕಪದ್ಥತಿ ವರ್ಗ:ಸಿದ್ಧ ಆಹಾರ (ತ್ವರಿತ ಖಾದ್ಯ) ವರ್ಗ:ಬೀದಿ ಆಹಾರ ವರ್ಗ:ಆಲೂಗಡ್ಡೆ ತಿನಿಸುಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಶ್ವ ಪಾಕಪದ್ಧತಿ ವರ್ಗ:ಆಳವಾಗಿ ಹುರಿದ ಆಹಾರಗಳು
ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ
ಆಣ್ವಿಕ ಜೀವವಿಜ್ಞಾನ
ಇದು ಮೂಲತಃ ಕೆಲೀಸಿವೈರಡಿ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಈ ವೈರಸ್ ಅದರ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಹೆಪವೈರಸ್ ಜಾತಿಗೆ ವಿಂಗಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಆದರೆ ಒಂದು ವೈರಲ್ ಜಾತಿಗೆ ಸೇರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವೈರಸ್ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರದ ಕಣವಾಗಿದೆ.
ಜಿನೋಮ್ ಉದ್ದದಲ್ಲಿ ಸರಿಸುಮಾರು ೭೨೦೦ ಇರುತ್ತದೆ, ಇದು ಎಚ್‌ಇವಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಕಲು ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ೫' ಮತ್ತು ೩' ಸಿಸ್-ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ಘಟಕಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮೂರು ವಿಚ್ಛಿನ್ನವಾಗಿರುವ ಮತ್ತು ಭಾಗಶಃ ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಓಪನ್ ರೀಡಿಂಗ್ ಫ್ರೇಮ್‌ಗಳನ್ನು (ಒಆರ್‌ಎಫ್ ಗಳು) ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ಪಾಲಿಅಡೆನೈಲೇಟೆಡ್ ಏಕೈಕ-ತಂತುವಿನ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎ ಕಣಗಳಾಗಿವೆ. ಒಆರ್‌ಎಫ್೧ ಇದು ಒಂದು ಮೀಥೈಲ್‌ಟ್ರಾನ್ಸ್‍ಫರೇಸ್, ಪ್ರೊಟೀಸ್, ಹೆಲಿಕೇಸ್ ಮತ್ತು ರೆಪ್ಲಿಕೇಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ; ಒಆರ್‌ಎಫ್೨ ಇದು ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಮತ್ತು ಒಆರ್‌ಎಫ್೩ ಇದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಡದ ಕಾರ್ಯದ ಒಂದು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಅನ್ನು ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೈರಸ್-ತರಹದ ಅಣುವಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಪ್ಸಿಡ್ ಪ್ರೋಟೀನ್‌ನ ಒಂದು ಮೂರು-ಆಯಾಮದ, ಆಟೋಮಿಕ್-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ವಿನ್ಯಾಸವು ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಒಂದು ಇನ್ ವಿಟ್ರೋ ಸಂಸ್ಕಾರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ದೊರಕುವುದಿಲ್ಲ.
೨೦೦೯ ರವರೆಗೆ ಅಲ್ಲಿ ಓಪನ್-ಆಕ್ಸೆಸ್ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸ್ ಡಾಟಾಬೇಸ್‌ನಲ್ಲಿನ ಎಚ್‌ಇವಿ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಈ ಎರಡರ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿತಗಳ ಸರಿಸುಮಾರು ೧,೬೦೦ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ಇವೆ.
ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಶಾಸ್ತ್ರ
ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ಯ ಪ್ರಭಾವದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯು ೧೫ ಮತ್ತು ೪೦ ರ ನಡುವಣ ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿದೆ. ಮಕ್ಕಳು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಈ ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾದರೂ ಕೂಡ, ಅವರು ಕಡಿಮೆ ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಮರಣ ದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿವೆ. ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ಒಂದು "ಸ್ವಯಂ-ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗುವ" ರೋಗವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಅದರಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತನ್ನಷ್ಟಕ್ಕೇ ತಾನೇ ಹೊರಹೋಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರೋಗಿಯು ಗುಣಮುಖನಾಗುತ್ತಾನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಸೋಂಕಿನ ಅವಧಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ವಾರಗಳು), ರೋಗವು ಒಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ, ಕುಟುಂಬದ ಸದಸ್ಯರೆಡೆಗೆ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ಸಾಂದರ್ಭಿಕವಾಗಿ ಒಂದು ತೀಕ್ಷ್ಣ ತೀವ್ರವಾದ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗದ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨% ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರಣಾಂತಿಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ವೈದ್ಯಕೀಯವಾಗಿ ಇದು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಎ ಗೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀಯರಲ್ಲಿ ರೋಗವು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಹೆಚ್ಚು ತೀವ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಫುಲ್ಮಿನಂಟ್ ಹೆಪಟಿಕ್ ಫೇಲ್ಯುರ್ (ಸ್ಪೋಟವಾಗುವ ಹೆಪಟಿಕ್ ವೈಫಲ್ಯ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಗರ್ಭಿಣಿ ಸ್ತ್ರೀ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಮೂರನೆಯ ತ್ರೈಮಾಸಿಕದಲ್ಲಿರುವ ಸುಮಾರು ೨೦% ಸ್ತ್ರೀಯರು ಈ ರೋಗದಿಂದ ಒಂದು ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಮರಣದ ಪ್ರಮಾಣದಿಂದ ತೊಂದರೆಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ವೈರಸ್‌ನ ಒಂದು ಏಕ ಪ್ರಕಾರತೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ನಾಲ್ಕು ವಿಭಿನ್ನ ಜೀನ್ ನಮೂನೆಗಳು ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜೀನ್ ನಮೂನೆ ೧ ಮತ್ತು ೨ ಇವುಗಳು ಮಾನವರಿಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ವೇಳೆ ವಿರಳ ನೈರ್ಮಲೀಕರಣ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ದ ಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಜೀನ್ ನಮೂನೆ ೩ ಮತ್ತು ೪ ಇವುಗಳು ಮಾನವರನ್ನು, ಹಂದಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಜಾತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸೋಂಕು ತಗಲುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದುತ್ತಿರುವ ಮತ್ತು ಕೈಗಾರೀಕರಣಗೊಂಡ ದೇಶ ಇವೆರಡರಲ್ಲೂ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ಯ ವಿರಳ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಒಂದು ಸಂಗ್ರಾಹಕವಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ವೈರಸ್‌ನ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ, ಕೆಲವು ಅವಲೋಕನಗಳು ಸಾಕಿದ ಹಂದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಿನ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ೯೫% ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿವೆ. ಬೀಜದ ಹಂದಿಯ ಕಚ್ಚಾ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಬೇಯಿಸಲ್ಪಡದ ಜಿಂಕೆಯ ಮಾಂಸದ ಸೇವಿಸುವಿಕೆಯ ನಂತರ ಸೋಂಕಿನ ಸಂವಹನದ ಪ್ರಮಾಣಗಳು ಕೂಡ ವರದಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಈ ಮಾರ್ಗದ ಮೂಲಕ ಮಾನವರಿಗೆ ಸಂವನವಾಗುವ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಇದರ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮಹತ್ವಗಳು ಈಗಲೂ ಕೂಡ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ತಿಳಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿಲ್ಲ.
ಇತರ ಸಣ್ಣ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಕೆಲವು ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಕೂಡ ಸಂಭವನೀಯ ಸಂಗ್ರಾಹಕಗಳಾಗಿವೆ ಎಂಬ ಅಂಶವೂ ತಿಳಿದು ಬಂದಿದೆ: ಕಡಿಮೆ ಹಂದಿ, ಇಲಿ (ಬ್ಯಾಂಡಿಕೋಟಾ ಬೆಂಗಾಲೆನ್ಸಿಸ್ ), ಕಪ್ಪು ಇಲಿ (ರಾಟಸ್ ರಾಟಸ್ ಬ್ರುನ್ನೌಸ್ಕುಲಸ್ ) ಮತ್ತು ಏಷಿಯಾದ ಮನೆ ಶ್ರೂ (ಸನ್ಕಸ್ ಮುರಿನಸ್ ) ಇತ್ಯಾದಿ. ಇಲಿ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ವೈರಸ್ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಹೊಸ ವೈರಸ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಒಂದು ಹಕ್ಕಿಯ ವೈರಸ್ ಇದು ಕೋಳಿಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್-ಪ್ಲೀಹ ದೈತ್ಯತೆ ರೊಗಲಕ್ಷಣದ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವೈರಸ್ ಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಆನುವಂಶಿಕವಾಗಿ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಎಚ್‌ಇವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಆ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಹೊಸ ತಳಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗುವ ವೈರಸ್ ಇದು ಸಣ್ಣ ಕರುಳು, ದುಗ್ಧರಸ ಗಂಟುಗಳು, ಕೊಲೊನ್ ಹಾಗೆಯೇ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕವಾಗಿ ಸೋಂಕು ತಗುಲಿರುವ ಹಂದಿಗಳ ಪಿತ್ತಜನಕಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬರುತ್ತದೆ.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕತೆಗಳು
೨೦೦೪ ರಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕತೆಗಳಿದ್ದವು. ಅವೆರಡೂ ಕೂಡ ಉಪ-ಸಹಾರನ್ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ಚಾದ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕತೆಯ ಏಕಾಏಕಿ ಆರಂಭವಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೭ ರವರೆಗೆ ೧,೪೪೨ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೋಂಕಿನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತು ೪೬ ಮರಣಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿದರು. ಎರಡನೆಯದು ಸೂಡಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು, ಅಲ್ಲಿ ಸಪ್ಟೆಂಬರ್ ೨೮ ವರೆಗೆ ೬,೮೬೧ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಿದ್ದವು ಮತ್ತು ೮೭ ಮರಣಗಳು ಸಂಭವಿಸಿದ್ದವು. ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ಇ ಇದು ಯುಕೆ, ಯುಎಸ್ ಮತ್ತು ಜಪಾನ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳ ವರದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲ್ಪಟ್ಟ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕೂಡ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡು ಬಂದಿತು. ಈ ರೋಗವು ಒಂದು ಜೂನೋಸಿಸ್ ಎಂಬುದಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸಲ್ಪಟಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮೂಲಗಳು ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಜಿಂಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಂದಿಗಳು ಇವೆರಡೂ ಕೂಡ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ ವರ್ಗ:ವೈರಸ್‌‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಇಲಿ-ಸಂಗ್ರಾಹಕ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳು ವರ್ಗ:ರೋಗಗಳು
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ (ಡಿಸ್‌ಕ್ಲೈಮರ್)
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಭಾದ್ಯತೆಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸುವ ಅಥವಾ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಉದ್ದೇಶಿತವಾದ ಯಾವುದೇ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ಅದು ಒಂದು ಕಾನೂನು ಸಮ್ಮತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆಚರಣೆಗೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಕ್ರಿಯಶೀಲವಾದ ಭಾಷೆಗಳ ಇತರ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೆಲವು ಹಂತಗಳ ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆ, ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆ, ಅಥವಾ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣಾ ದಾಖಲೆಯು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ಭಾಗವಾಗಿ ಪರಸ್ಪರವಾಗಿ-ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ-ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿಸಬಹುದು; ಅಥವಾ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಒಂದು ಕರ್ತವ್ಯಕ್ಕೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಅಸಂಗತವಾದ ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಕೇಡಿನ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರಿಗೆ (ಅಥವಾ ಇತರ ವರ್ಗದ ಜನರಿಗೆ) ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ನಿರೀಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ಒಂದು ಹಾನಿ ಅಥವಾ ಕೇಡಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಈ ಮುಂಚೆಯೇ ಅನುಭವಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹಾನಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕೆಲವು ವಿಧದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣಾ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣಾದಾರನಿಗೆ ನೀಡಬೇಕಾದ ಒಂದು ಹಕ್ಕಿನ ಅಥವಾ ಭಾದ್ಯತೆಯ ಐಚ್ಛಿಕ ತ್ಯಜಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ.
ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ತಮ್ಮ ಏಕಪ್ರಕಾರತೆಯಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸಂಗತಿ ಮತ್ತು ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಇತರ ವಿಧದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು ಕಚೇರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಅನುಮತಿಯ ಹೊರತಾಗಿ, ವಿರಳವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಡುವ ಅಥವಾ ಯಾವತ್ತಿಗೂ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಗದ ಒಂದು ಏಕಪ್ರಕಾರದ ಮತ್ತು ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧ್ಯುಕ್ತವಾದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣ ಹೇಳಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಉದ್ದಿಮೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಒಂದು ಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ಹಾರ್ಬರ್‌ನ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಪರಿಮಿತಿಗೆ, ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ವಿವಾದದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಕಾರಾತ್ಮಕವಾದ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಷರತ್ತು ಅಥವಾ ದಾಖಲೆಯ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಶಬ್ದಗಳ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿರುತ್ತವೆ. (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನೋಡಿ, ಉತ್ಪನ್ನದ ಭಾದ್ಯತೆ, ವಿಷತ್ವದ ಷರತ್ತು, ನಿರಂತತೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ತತ್ವ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯ ಸಿಗಾರೆಟ್ ಸೇದುವಿಕೆಯ ಶಾಸನ (ಕಾಯಿದೆ)).
ಒಂದು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯು, ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಷರತ್ತುಗಳು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕಾನೂನಿನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ಚಾಲನೆಗೆ ತರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಖಾತರಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಅನೂರ್ಜಿತ ಎಂಬುದಾಗಿ ಭಾವಿಸುವ ಹಲವಾರು ಇತರ ಪರಿಗಣನೆಗಳಿವೆ.
ಟಾರ್ಟ್ ಕಾಯಿದೆ
ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಅಥವಾ ಲೋಪಗಳಿಗೆ ಉಂಟಾಗುವ ಸಿವಿಲ್ ಭಾದ್ಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಇರುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯತನದ ವೈಯುಕ್ತಿತ ಅಪರಾಧಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಶಕರ ಕಡೆಗೆ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವರ ಭಾದ್ಯತೆಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಪುನರಾವರ್ತಿತವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಸನ್ನಿವೇಶದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಭಾದ್ಯತೆಯ ಬಹಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಮತ್ತು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯ ಹೇಳಿಕೆಯೊಳಗಿನ ಶಬ್ದಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಕಾರ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಲೋಪಗಳ ಬಹಿಷ್ಕರಣವನ್ನು ಅನುಮತಿಸುತ್ತವೆಯೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣ ಹೇಳಿಕೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೊಡದೇ ಇರಬಹುದು. ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಆ ಮೂಲಕ ದಾವೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಣ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಂದು ಶಬ್ದವಾಗಿ ತನ್ನ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಜರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆ. ಇಂತಹ ವಿಧದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಬ್ಬ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಬಳಕೆದಾರನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್‌ಗಳನ್ನು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಲ್ ಮಾಡುವಾಗ ಕಂಡುಬರುವ ’ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಷರತ್ತುಗಳು" ಇದರಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗುವಂತೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಇತರ ಬಳಕೆದಾರರ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಮತ್ತು ಹಾರ್ಡ್‌ವೇರ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಯಾವುದೇ ಹಾನಿಯ ಭಾದ್ಯತೆಯನ್ನು ವಿನಾಯಿತಿ ಮಾಡುವ ಶಬ್ದದ ಬಳಕೆಯು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದೆ.   ಡೈಲಾಗ್ ಬಾಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ "ಐ ಅಗ್ರಿ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವನ್ನು ಕ್ಲಿಕ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಬಳಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಮತ್ತು ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ನಡುವಣ ಒಪ್ಪಂದದ ಒಂದು ವಿಷಯವಾಗಿ ಈ ಡಿಸ್ಕ್ಲೇಮರ್ ಅನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣ ಹೇಳಿಕೆಗಳೂ ಕೂಡ ಒಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಪರವಾನಗಿ (ಅಂದರೆ ಅನುಮತಿ)ಯ ನಿಬಂಧನೆಗಳಂತೆ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಕಟ್ಟಡದೊಳಗೆ ಬರುವ ಜನರ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಸುರಕ್ಷೆಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. "ಸಂದರ್ಶಕರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಹೊಣೆಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಬೇಕು" ಎಂಬ ಒಂದು ಸಂಕೇತವನ್ನು ಕಟ್ಟಡದ ಹೊರಗೆ ತೂಗುಹಾಕುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಟ್ಟಡದ ಮಾಲಿಕನು ಕಟ್ಟಡದ ಅಸುರಕ್ಷಿತವಾದ ವಿನ್ಯಾಸದ ಕಾರಣದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಕರು ಹಾನಿಗಾಗಿ ಅವನ ಮೇಲೆ ದಾವಾ ಹಾಕುವುದರಿಂದ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ತಡೆಗಟ್ಟಬಹುದು. ಸಂಕೇತದಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳು ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳು, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಾತ್ರ ವಿಭಿನ್ನವಾದ ಕಾನೂನು ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳ ಮೂಲಕ, ಅನುಮೋದನೆಯ ಸುರಕ್ಷೆಯ ಮೇಲೆ ನಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೊಣೆಗಾರನಾಗುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಯುಕೆ ಕಾನೂನಿನಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳ ಊರ್ಜಿತತ್ವವು ಅನ್‌ಫೇರ್ ಕಾಂಟ್ರಾಕ್ಟ್ ಟರ್ಮ್ಸ್ ಆಕ್ಟ್ (ಅನ್ಯಾಯವಾದ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ನಿಯಮಗಳ ಶಾಸನ) 1977 ದ ಮೂಲಕ ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಬಂಧಿತವಾಗಿದೆ. ಶಾಸನದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಮೂಲಕ, ಒಂದು ವ್ಯವಹಾರವು ಒಂದು ಒಪ್ಪಂದದ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಅಥವಾ ವಿನಾಯಿತಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ನೋಟೀಸ್ ಅಥವಾ ಮರಣವನ್ನುಂಟುಮಾಡುವ ಅಥವಾ ವೈಯುಕ್ತಿತ ಹಾನಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ನಿರ್ಲಕ್ಷತೆಯ ಭಾದ್ಯತೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ. ಇತರ ನಷ್ಟ ಅಥವಾ ಹಾನಿಯ ದೃಷ್ಟಾಂತಗಳಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಎಲ್ಲ ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತವಾಗಿರುವ ದೀರ್ಘ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಾನೂನುಗಳೂ ಕೂಡ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಊರ್ಜಿತತ್ವದ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನು ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ; ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕತೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ಮಂಡಳಿಯು ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಜಾಹೀರಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಅಪ್ರವೇಶ್ಯವಾದ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಬಳಕೆಗಾಗಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ಟಾರ್ಗೆಟ್ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಪಾರ್ಟಿ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ಮೇಲೆ ದಾವೆ ಹಾಕಿತು (ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲಿನ ದೂರದರ್ಶನದಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾಹೀರಾತುಗಳು ಟಿವಿ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 1.5 ಸೆಕೆಂಡ್‌ಗಳ ಕಾಲ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು).
ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಾನೂನು
ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಒಂದು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಗುಣವನ್ನು ಆಚರಣೆಗೆ ತರುವುದರ ಮೂಲಕ ಒಂದು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ವಾಮ್ಯ ಅಥವಾ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ಒಂದು ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಒಂದು ತಿದ್ದುಪಡಿಯಾಗಿದೆ. ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಅನುಮೋದನೆಯು ಒಂದು ದೇಶದಿಂದ ಇನ್ನೊಂದು ದೇಶಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಕಾನೂನು
ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿ ಅಥವಾ ಆನುವಂಶಿಕ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಹಕ್ಕುನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆ ಯು (ಆಸಕ್ತಿಯ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆ ಎಂದೂ ಕೂಡ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಒಂದು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವೈಚ್ಚೇಯಿಂದ ಸಹಿ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಧಿಕೃತ ದಾಖಲೆಯಾಗಿದೆ, ಅದು ಮೇಲೆ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯು ತಾನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಒಬ್ಬ ಮರಣ ಹೊಂದಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ (ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾನೆ ). ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಭಾಗವು ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯ ಆಯ್ಕೆಯ ಮೂಲಕ ಪಾರಂಪರಿಕವಾಗಿ ಸಾಗಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯು ಕೂಡ ಮೃತನಾಗಲ್ಪಟ್ಟರೆ ವಿಲ್‌ನ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವವನ ಹುದ್ದೆ, ಅಥವಾ ಉಯಿಲು ರಹಿತ ಮರಣದ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಿರಾಕರಣೆ ಮಾಡಿದವನ ನಂತರದ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಯು ಸ್ಥಿರಾಸ್ತಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಸರ್ಕಾರದ ತೆರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಅಂತಹ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಅಂತಹ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳು ಮರಣಕ್ಕೆ ಸಮೀಪನಾಗಿರುವ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆದಾರನನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕಣೆ ಹೇಳಿಕೆದಾರನು ಈ ಮುಂಚೆಯೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ತಿ ಲೇಖನಕ್ಕಾಗಿ, ಆಸಕ್ತಿಗಳ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿ.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಎಲ್ಲಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೃತಕ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯು ಮಾನನಷ್ಟದ ಹೇಳಿಕೆಯ ಭಾದ್ಯತೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿನ ಕಲ್ಪನೆಯ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಮಾನದಂಡಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕು ನಿರಾಕರಣೆ ಹೇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಟಾರ್ಟ್ ಕಾನೂನು ವರ್ಗ:ಕಾನೂನು
ವೇಚೂರು (ಗೋವಿನ ತಳಿ)
ವೇಚೂರು ಎಂಬುದು ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಗಿಡ್ದ ಹಸುತಳಿ. ವೇಚೂರ್‌ನ ತವರುಮನೆ ಕೇರಳದ ಕೊಟ್ಟಾಯಮ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವೈಕಂ ಎಂಬ ಪುಟ್ಟಹಳ್ಳಿ. ಭಾರತ ಉಪಖಂಡದ ಈ ಕೊನೆಯ ಊರು ಅತಿಯಾದ ಮಳೆಗೆ, ಅಷ್ಟೇ ಸೆಖೆಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ದೋಣಿ. ಮೇಯಲು ದನಗಳು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಹೊಗಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ! ಹೀಗಾಗಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ತಳಿಯ ಅನ್ವೇಷಣೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದು ವೇಚೂರ್. ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ವೆಚೂರ್ ಚಿಕ್ಕದಾದರೂ ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಇದು ಇನ್ನಾವುದೇ ಕೆಲಸಗಾರ ತಳಿಯೊಂದಿಗೂ ಸಮಗೌರವ ಪಡೆಯಬಲ್ಲಂತಹದ್ದು. ಅತ್ಯಂತ ಪುಟ್ಟ ತಳಿ, ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರದ ಅವಶ್ಯಕತೆ, ಯಾವುದೇ ಹವಾಗುಣಕ್ಕೊ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಅಪರೂಪದ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ, ಚರ್ಮದಲ್ಲಿನ ಕೀಟನಿರೋಧಕತೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ವೇಚೂರು ತಳಿಯ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಲ್ಲದ ಗುಣಾವಳಿಗಳು.
ಉದ್ದ ಬಾಲ, ನಮ್ಮ ಮಲೆನಾಡು ಗಿಡ್ಡ ತಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾದ ಬಲಿಷ್ಟ ಕೋಡು, ಕೆಂಬಣ್ಣ, ೮೦ರಿಂದ ನೂರು ಅಂಗುಲದಷ್ಟುಎತ್ತರ ಇತ್ಯಾದಿ ಇತ್ಯಾದಿ ವೇಚೂರಿನ ದೈಹಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ವೇಚೂರ್ ತಳಿಯ ಹಾಲಿನಲ್ಲಿರುವ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಖಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ವೇಚೂರಿನ ಹಾಲನ್ನು ಕೇರಳದ ಪರಂಪರಾನುಗತ ಆಯುರ್ವೇದ ವೈದ್ಯರು ಸಲಹೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಎಷ್ಟೆಂದರೆ, ತಿರುವಾಂಕೂರಿನ ಶ್ರೀಮನ್ಮಾಹಾರಾಜ ಬಲರಾಮ ವರ್ಮನಿಗೆ ಆಸ್ಥಾನವೈದ್ಯರು ಕಪ್ಪು ವೇಚೂರಿನ ಹಾಲು ಕುಡಿಯಲು ಸೂಚಿಸಿದರೆಂದೂ, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಭಟರು ವೇಚೂರ್ ತಳಿಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ತಿರುವಾಂಕೂರಿನಿಂದ ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಬಂದರೆಂದು The state Manual of Travancoreನಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲಾಗಿದೆ..
ಅಪರೂಪದ ಔಷಧೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ ವೇಚೂರ್, ಇಂದು ತನ್ನ ವಿನಾಶಗೀತೆಯ ಕೊನೆಯ ಚರಣಗಳನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಿದೆ. ಸಹಸ್ರ ಸಹಸ್ರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ವೇಚೂರ್ ತಳಿಗಳ ಇಂದಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೇವಲ ೯೦-೧೦೦ ಅಷ್ಟೆ! ಇದರೊಂದಿಗೆ ವೇಚೂರ್ ತಳಿಗಳ ಹಾಲಿನ ಅಪೂರ್ವವಾದ ಔಶಧೀಯ ಗುಣಗಳು ಹಾಗು ಅವುಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತಾದ ಮಾಹಿತಿಗಳೂ ಸಹ ಮರೆವಿನ ಪರದೆಯ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿವೆ.
ಆಧಾರ/ಆಕರ
'ಗೋವಿಶ್ವಲೋಕ' ಜಾಲತಾಣದ 'ಗೋವಿಶ್ವ' ಇ-ಪತ್ರಿಕೆ
ಹೊರಕೊಂಡಿಗಳು
WORLD’S SMALLEST COW RESCUED FROM EXTINCTION ವೇಚೂರ್ ಹಸು- ಕೇರಳ ಟೂರಿಸಂ ಜಾಲತಾಣ
ವರ್ಗ:ಭಾರತದ ಗೋತಳಿಗಳು
ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ
ಬ್ಯಾಂಕ್
ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದರೇನು?
ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ರಚನಾಕ್ರಮ
ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿಯೂ ಆ ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಈ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಸರಕಾರವು ತಾನೆ ರಚಿಸಿದ ಶಾಸನದ ಮೂಲಕ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರೂ, ಸರಕಾರವು ಈ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸ್ವತಂತ್ರವಾದಿ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿರುತ್ತಾರೆ. ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಅಲ್ಲಿ 'ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್' ಇರುವಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಅನ್ನುವ ಒಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದೆ. ೧೯೩೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟೀಷರಿರುವಾಗಲೇ ಶಾಸನವನ್ನು ರಚಿಸಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು. ಮೊದಲು ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕಿನಂತೆ ಶೇರುದಾರರ ಬ್ಯಾಂಕೇ ಆಗಿತ್ತು. ದೇಶಕ್ಕೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಬಂದ ಮೇಲೆ ೧೯೪೯ರಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾನೂನನ್ನು ರಚಿಸಿ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ಸರಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಇದು ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ರಾಷ್ಟ್ರಿಕರಣ ಎಂದೂ ಕರೆಯಬಹುದು. ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಳ್ಳುವ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಸರಕಾರವೆ ಈ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಹತೋಟಿ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅಣಬೆಗಳಂತೆ ಹುಟ್ಟಿ ಸಾಹಯತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೯೨ ಮತ್ತು ೧೯೩೬ರ ಮಧ್ಯೆ ೩೭೩ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕಂಪನಿಗಳು ದಿವಾಳಿ ತೆಗೆದವು. ೧೯೪೫ರಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಹಲವಾರು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಮ್ಮ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದವು. ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ವಿಫಲವಾಗಿದ್ದರಿಂದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಉಳಿತಾಯದ ಹಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಭಾರತ ಸರಕಾರವು 'ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ನಿಯಂತ್ರಣ ಅಧಿನಿಯಮ ೧೯೪೯ನ್ನು, ಜಾರಿಯಲ್ಲಿ ತಂದು, ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ದೇಶದ ಸಮಗ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕೆಂದೇ ಕರೆಯಬಹುದಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಆಗ ಖಾಸಗಿ ವಲಯದಲ್ಲಿ 'ದಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯ' ಅನ್ನುವ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇದ್ದುದರಿಂದ ಈ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್. ಇದನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ೧೯೩೫ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ರಿಸರ್ವ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಕೇಂದ್ರ ಕಛೇರಿಯನ್ನು ಮೊದಲಿಗೆ ಕೊಲ್ಕತ್ತದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರಾದರೂ ನಂತರ ೧೯೩೭ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈಗೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೪೯ರಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಇದರ ಒಡೆತನವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಘುರಾಮ್ ರಾಜನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ನ ಹಾಲಿ ಗವರ್ನರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದಾರೆ. ಇದು ೨೨ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕು ದೇಶದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ೧೯೩೪ರ ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಕಾಯ್ದೆ ಯನ್ವಯ ಒಂದು ಖಾಸಗಿ ಷೇರುದಾರರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿ ೧೯೩೫ ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ೧ ರಂದು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಸ್ವಾತಂತ್ಯ ನಂತರ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಒಂದರ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಿತ್ತಾದ್ದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ರಿಜರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನು ೧೯೪೭ ರ ಜನವರಿ ೧ ರಂದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕರಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿತು. ಈ ಬ್ಯಾಂಕು ದೇಶದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿದ್ದು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ನೇರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ.
ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ
ಭಾರತೀಯ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳ ಪೈಕಿ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿದೆ. ೧೮೦೬ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತಗೊಂಡ ಈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನ್ನು 'ಇಂಪೀರಿಯಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.ಮುಂದೆ ೧೯೫೫ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಕೃತ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ 'ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ'ದ ಆಧೀನಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸಿತು.ಭಾರತದ ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ತನ್ನ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತೆರೆದಿರುವ ಸ್ಟೇಟ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ತನ್ನ ವಿಶ್ವಾಸದ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನ ೩೨ ವಿವಿಧ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೯೨ ಶಾಖೆಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ತೆರೆದಿದೆ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಇನ್ನಿತರ ಉದ್ಧೇಶಕ್ಕೈ ಸಾಲ ಕೊಡುವ ಮತ್ತು ಠೇವುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಹುಟ್ಟು ಬೆಳಣೆಗೆಗೆ ಸುಮಾರು ಮೂರು ನೂರು ವರ್ಷಗಳ ಇತಿಹಾಸವಿದೆ. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಎಂಬ ಪದವು ಇಟಾಲಿಯನ್ ಪದ `ಬ್ಯಾಂಕೋ' ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಬಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬ್ಯಾಂಕೋ ಎಂದರೆ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಾಹುಕಾರರ ಉಪಯೋಗಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬೆಂಚು ಅಥವಾ ಬಾಕು ಎಂದಾರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಂಚು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅದರ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಸಾಹುಕಾರರು ಹಣದ ಲೇವಾ ದೇವಿ ವ್ಯವಹಾರವನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಗ್ಲೆಂಡಿನಲ್ಲಿ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು ಕೈಗೊಂಡ ಹಣದ ಲೇವಾದೇವಿ ವ್ಯಾವಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂದಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ವ್ಯವಹಾರ ಪದ್ಧತಿಯ ಉಗಮವನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ವ್ಯಾಪಾರಸ್ಥರು ತಮ್ಮಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಇದ್ದ ಹಣವನ್ನು ಸುರಕ್ಶತೆಗಾಗಿ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರು ಠೇವಣಿ ಇಟ್ಟ ವ್ಯಾಪಾರಸ್ತರಿಗೆ ಅವರಿಟ್ಟ ಠೇವಣಿಯ ಮೌಲ್ಯದಷ್ತು ರಾಶಿದಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದರು. ರಶೀದಿಗಳಿಗೆ ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರ ಪಾವತಿ ಚೀಟಿ'ಗಳೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಪಾವತಿ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದವರಿಗ ಠೇವಣಿಯ ಹಣ ವಾಪಾಸ ಪಡೆಯಲು ಹಕ್ಕು ಇರುತಿತ್ತು. ಬೇಡಿದಾಗ ಹಣವನ್ನು ಹಿಂದಿರುಗಿಸುವ ಹೊಣೆ ಅಕಸಾಲಿಗದಾಗಿತ್ತು. ಅಕ್ಕಸಾಲಿಗರ ಪಾವತಿ ಚೀಟಿಗಳು ಈ ಭರವಸೆಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರಕಾರ ಹಣದ ಲೇವಾದೇವಿ ವ್ಯವಹಾರ ಮಾಡುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ ಅನುಭವದ ಅರಿವಾಯಿತು. ಎಲ್ಲಾ ಠೇವಣಿದಾರರು ಒಂದೇ ವೇಳೆಗೆ ತಾವಿಟ್ಟ ಠೇವಣಿಯ ಹಣವನ್ನು ವಾಪಾಸಕೇಳಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲವೆಂಬ ವಿಶ್ವಾಸ ಅವರಗಾಯಿತು. ಅದರಿಂದಅವರ ಠೇವಣಿಯ ಹಣವನ್ನು ತಮ ಬಳಿ ಸೋಮಾರಿಯಾಗಿಡುವುದಕ್ಕೆ ಬದಲು ಅಗತ್ಯವಿದ್ದವರಿಗೆ ಸಾಲ ಕೊಟ್ಟು ಬಡ್ಡಿಯನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಈ ರೀತಿ ಕೇವಲ ಭದ್ರತೆಗಾಗಿ ಇಟ್ಟ ಠೇವಣಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿನ ಹಣವು ಸಾಲ ಕೊಡುವ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧನವಾಯಿತು.ಕ್ರಮೇಣ ಸ್ವತಂತ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿ ಸಾಲ ನೀಡಲು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂದವು.
ಸಹಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕ್
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲಿನ ಸಾಲವಿತರಣ (ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್) ಸಹಕಾರ ಸಂಘವು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ದಿ. ೨೫-೩-೧೯೦೪ / 25-3-1904ರಂದು/ರಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳ ಸರ್ಕಾರದ ಬೆಂಬಲ ಮತ್ತು ಸಹಾಯದಿಂದ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಸ್ನೇಹಿತರ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಕಾನೂನು/ನಿಯಮಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅದು ನೊಂದಾವಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸಹಕಾರ ಸಂಘದ ನಿಯಮಗಳು ೧೯೧೯/1919 ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯಗಳ ಆಡಳಿತ ವಿಷಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯೊಳಗೆ ಸೇರಿತು. ೧೯೫೧ /1951 ರಲ್ಲಿ ೫೦೧/501 ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಯೂನಿಯನ್ ಗಳು, ಕೇಂದ್ರ ಸಹಕಾರ ಬ್ಯಾಕುಗಳೆಂದು ಪುನರ್ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತಾಲೂಕಿಗೆ ಒಂದು ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳ ಉದ್ದೇಶ ರೈತರ ಭೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ, ಜಮೀನು ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ, ಜಮೀನು ಖರೀದಿಗಾಗಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಸಹಕಾರೇತರ ಬ್ಯಾಂಕ್ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಸಾಲ ತೀರಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ತೋಟಗಾರಿಕೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಪಶುಸಂಗೋಪನಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ, ಬಾವಿಗಳನ್ನು ತೋಡಿ ನೀರನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಿಕ್ಕಾಗಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿ ತೋಡಲಿಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ರಾಕ್ಟರ್ ಖರೀದಿಗಾಗಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ವಿವಿಧ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ಸಾಲ ರೈತರಿಗೆ ನೀಡುವುದೇ ಆಗಿದೆ
ವರ್ಗ:ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್
ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
thumbnail
ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಪಿ.ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರ ೭ನೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರ. ಇದಕ್ಕೆ ೨೦೧೨ನೆಯ ಇಸವಿಯ ಉತ್ತಮ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಚಲನಚಿತ್ರ-ಕನ್ನಡ ಎಂಬ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುರಸ್ಕಾರ ಸಂದಿದೆ. ಶೇಷಾದ್ರಿಯವರಿಗೆ ಇದು ಸತತ ಏಳನೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪ್ರಶಸ್ತಿ.
ಸಾರಾಂಶ
ಜಾಗತೀಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಸ್ವರೂಪ ಉದಾರೀಕರಣದ ಕೊಡುಗೆ. ಕಣ್ಣು ಕೋರೈಸುವಂತೆ ತಲೆ ಎತ್ತಿರುವ ಮಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್‌ಗಳು ಈ ಆಧುನಿಕತೆಯ ಒಂದು ಪ್ರತೀಕ. ಸಣ್ಣ ಸಣ್ಣ ಕಿರಾಣ ಅಂಗಡಿಗಳನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಗರವಾಸಿಗಳು ಮಾಲ್-ಮಾರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದಾಗ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ತಲ್ಲಣಗಳು ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್’ ಚಲನಚಿತ್ರದ ತಿರುಳು.
ಚಿತ್ರದ ಕಥೆ
ಆಕೆ ಭಾರತಿ. ಸುಮಾರು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕಾದಿಂದ ಗಂಡ ಶರತ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದಾಳೆ. ಆಕೆಯ ಉದ್ದೇಶ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಸ್ನೇಹಿತ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ ಋಣ ಸಂದಾಯ ಮಾಡುವುದು.
‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್’ ಎಂಬುದು ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅದರ ಖ್ಯಾತಿಯಿಂದಾಗಿಯೇ ಆ ಬಸ್‌ನಿಲ್ದಾಣಕ್ಕೆ ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಸ್ಟಾಪ್’ ಎಂದು ಹೆಸರು ಬಂದಿತ್ತು! ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಂಡು ಬಂದ ಭಾರತಿಗೆ ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್ ಹೆಸರಿನ ನಿಲ್ದಾಣ ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಅಂಗಡಿಯಾಗಲಿ, ಶೆಟ್ಟಿಯಾಗಲಿ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ!
ಶೆಟ್ಟಿಯ ಪತ್ತೆಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಾ ಹೋದವಳಿಗೆ ಆತನ ಅಂಗಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಮಂಜುನಾಥ ಸಿಗುತ್ತಾರೆ. ಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ತೀರ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ಕಂಡ ಅವರಿಬ್ಬರು ಶೆಟ್ಟಿಯ ಒಂದೊಂದು ಹಂತದ ಕತೆಯನ್ನು ಹೇಳತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಅದರ ಮೂಲಕ ಶೆಟ್ಟಿಯ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಯ ವ್ಯಾಪಾರ, ಆತ ಮತ್ತು ಗಿರಾಕಿಗಳ ಸಂಬಂಧ, ಆತನ ಕುಟುಂಬ, ಅಲ್ಲಿನ ಆಗು-ಹೋಗುಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಪರಿಚಯವಾಗುತ್ತವೆ...
ಕೊನೆಗೆ ಭಾರತಿ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿಯನ್ನು ವೃದ್ಧಾಶ್ರಮವೊಂದರಲ್ಲಿ ಜೀವಚ್ಛವದಂತೆ ಮುದುಡಿಹೋಗಿದ್ದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಭೇಟಿಯಾಗುತ್ತಾಳೆ!
ಜಾಗತೀಕರಣ, ಉದಾರೀಕರಣ, ಔದ್ಯೋಗೀಕರಣಗಳ ದೆಸೆಯಿಂದ ಪ್ರಪಂಚ ಚಿಕ್ಕದಾಗುತ್ತಾ ಬಂತು. ಭಾರತ ದೇಶ ಕೂಡ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತು. ಹಾಗಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಯ ಬದುಕು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಬದಲಾಗತೊಡಗಿತು. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾಲ್‌ಗಳು ಮಾರ್ಟ್‌ಗಳು ತಲೆಯೆತ್ತತೊಡಗಿದವು. ವ್ಯಾಪಾರದ ವೈಖರಿ ಹೊಸ ರೂಪ ಪಡೆಯಿತು. ಗ್ರಾಹಕರು ಮಾಲ್ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯತ್ತ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗತೊಡಗಿದರು. ನಿಧಾನವಾಗಿ ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್’ ನಂತಹ ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳ ವ್ಯಾಪಾರ ಕುಸಿಯತೊಡಗಿತು. ಈ ಬದಲಾವಣೆಯ ಬಿರುಗಾಳಿಗೆ ಸಿಕ್ಕವರಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿಯೂ ಒಬ್ಬ. ಇದು ಒಬ್ಬ ಗೋವಿಂದಶೆಟ್ಟಿಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲ, ಇವನಂತಹ ಹಲವರ ಕಥೆ.
ನಿರ್ದೇಶಕರ ನುಡಿ
ಆಗ ಹುಟ್ಟಿದ್ದೇ ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್’ನ ಕಥೆ!
ಇದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ, ಜುಲೈ 24, 1991
ಅಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ಉದಾರನೀತಿಗೆ ಹೊಸ ಭಾಷ್ಯ ಬರೆಯಿತು. ಇಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿಯವರು ಅಂದಿನ ಅರ್ಥಸಚಿವರಾಗಿದ್ದವರು! ಈ ಕಳೆದ ಇಪ್ಪತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಅರ್ಥವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಲವಾರು ಸ್ಥಿತ್ಯಂತರಗಳಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಿರಾಣಿ ಅಂಗಡಿಗಳ ಮಾಲೀಕರನ್ನು, ಬೀದಿ ಬದಿಯ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳನ್ನು, ಗ್ರಾಹಕರನ್ನು ಮಾತನಾಡಿಸುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ ಹತ್ತು ಹಲವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲರ ಮಾತಲ್ಲೂ ಕೇಳಿಬಂದ ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಚಾರವೆಂದರೆ, ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಪೈಪೋಟಿ ಎದುರಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ. ತಲೆ ತಲಾಂತರದಿಂದ ಬಂದ ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ವಹಿವಾಟು ನಮ್ಮ ತಲೆಗೇ ಕೊನೆ, ಇಷ್ಟು ದಿನ ಮಾಲೀಕರಾದ ನಾವು ಇನ್ನು ನೌಕರರಾಗಿ ಬದುಕಬೇಕಷ್ಟೇ...
ಈ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ತಲ್ಲಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದ ಚಿತ್ರವೇ ‘ಭಾರತ್ ಸ್ಟೋರ್ಸ್’
ನಾವಿಂದು ಅನೇಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಸವಳಿದಿದ್ದೇವೆ. ನಮ್ಮ ರೈತರು ಆತಂಕದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಬಸವಳಿದಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಮವರ್ಗದವರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮುಂದೆ ಆಯ್ಕೆಯ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಹಿನ್ನೆಲೆಗೆ ಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವ ದೈಹಿಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ನಿರಾಸೆಗೊಂಡು ಸೊರಗಿವೆ. ಅಭಿವೃದ್ದಿಯ ಕಾನೂನಗಳಿಗೆ ಕಾರುಣ್ಯವಿಲ್ಲ. ಭೂಮಿ ಜೊತೆಯ ಸಂಬಂಧ ವಾಣಿಜ್ಯಗೊಂಡಿದೆ. ಗ್ರಾಮಗಳು ಬರಿದಾಗುತ್ತಿವೆ. ಗ್ರಾಮ ವ್ಯಾಜ್ಯಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ. ಗ್ರಾಮ ಸಮಾಜ ಗುಳೇಹೊರಟಿದೆ. ಬೀದಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು, ಹೋರಾಟಗಳು ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟಿವೆ... ಮುಂದೇನು?
ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೩ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ' - ಇವರು ಪತ್ರಿಕಾವ್ಯವಸಾಯನಿರತರು ಮತ್ತು  ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತಿಗಳು.
ಬದುಕು
೧೯೧೬ರಲ್ಲಿ ಧಾರವಾಡದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಾಯಿ ರಾಧಾಬಾಯಿ ; ತಂದೆ ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣಾಚಾರ್ಯ. ಕೆಲಕಾಲ ಎಚ್.ಎ.ಎಲ್.ದಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕೈಕೊಂಡ ವೆಂಕಟೇಶರವರು, ಆ ಬಳಿಕ ಸಿದ್ಧವ್ವನಹಳ್ಳಿ ಕೃಷ್ಣಶರ್ಮರ ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕ ಮಂಡಲಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿದರು. ಕೊನೆಯ ಎರಡು ವರ್ಷ ಆ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ‘ವಿಶ್ವ ಕರ್ನಾಟಕ’ ಮುಚ್ಚಿದ ಬಳಿಕ ಸಂಯುಕ್ತ ಕರ್ನಾಟಕ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಬೆಂಗಳೂರು ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆಗೈದು ನಿವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿದರು.
ಸಾಹಿತ್ಯ
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶ ಇವರು ಬಹುಮುಖ ಪ್ರತಿಭೆಯ ಸಾಹಿತಿಗಳೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಇವರ ಕೆಲವು ಕೃತಿಗಳು ಇಂತಿವೆ:
ಆಂಗ್ಲ ಕೃತಿಗಳು
ಅರ್ಚಕ ವೆಂಕಟೇಶರವರು ೧೯೭೭ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಶರ ಷಟ್ಪದಿ
ಶರ ಷಟ್ಪದಿಯು ಷಟ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಶರವೇ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಚಿಕ್ಕದು. ನಾಗವರ್ಮ ಹೇಳಿರುವ ಇದರ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಶರ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾದಗಳಿರುತ್ತವೆ. 1,೨,೪,೫ನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ೪ ಮಾತ್ರೆಯ ಎರಡು ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೩ ಮತ್ತು ೬ನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ೪ ಮಾತ್ರೆಯ ೩ ಗಣಗಳಿದ್ದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರು ಬರುತ್ತದೆ(ಲಘು ಬಂದರೂ ಗುರು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು). ಇದರಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯೆ ಗುರುವಿನ ಅಂದರೆ (U - U)ಜಗಣ, ಶರ ಷಟ್ಪದಿಯ ಯಾವ ಗಣದಲ್ಲಿಯೂ ಬರಕೂಡದು.
ಉದಾಹರಣೆ: ಈಶನ ಕರುಣೆಯ ನಾಶಿಸು ವಿನಯದಿ ದಾಸನ ಹಾಗೆಯೆ ನೀ ಮನವೇ ಕ್ಲೇಶದ ವಿಧ ವಿಧ ಪಾಶದ ಹರಿದು ವಿ ಲಾಸದಿ ಸತ್ಯವ ತಿಳಿ ಮನವೇ
ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಈಶನ |ಕರುಣೆಯ ನಾಶಿಸು | ವಿನಯದಿ ದಾಸನ | ಹಾಗೆಯೆ | ನೀ ಮನ | ವೇ ಕ್ಲೇಶದ | ವಿಧ ವಿಧ ಪಾಶದ | ಹರಿದು ವಿ ಲಾಸದಿ | ಸತ್ಯವ | ತಿಳಿ ಮನ | ವೇ ಸಂಜ್ಞೆಯು ಗಣವಿಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯವು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಗಣವಿಂಗಡನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ: ೪|೪ ೪|೪ ೪|೪|೪| ೪|೪ ೪|೪ ೪|೪|೪|
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ವ್ಯಾಕರಣ
ಕುಸುಮ ಷಟ್ಪದಿ
ಕುಸುಮ ಷಟ್ಪದಿಯು ಷಟ್ಪದಿಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಕಾರಗಳಲ್ಲೊಂದು. ಕುಸುಮ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿ ಆರು ಪಾದಗಳಿರುತ್ತವೆ. 1,೨,೪,೫ನೆಯ ಸಾಲುಗಳು ಸಮನಾಗಿದ್ದು, ೫ ಮಾತ್ರೆಯ ಎರಡು ಗಣಗಳಿರುತ್ತವೆ. ೩ ಮತ್ತು ೬ನೆಯ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ೫ ಮಾತ್ರೆಯ ೩ ಗಣಗಳಿದ್ದು, ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಗುರು ಬರುತ್ತದೆ(ಲಘು ಬಂದರೂ ಗುರು ಎಂದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು). ಗುರುಬಸವನ(೧೪೩೦)'ಮನೋವಿಜಯ'ಕಾವ್ಯಕುಸುಮ ಷಟ್ಪದಿಯಲ್ಲಿದೆ ಉದಾಹರಣೆ: ನಾಡುಮನಸಿಜನೊಲವಿ ನಾಡುವೆಡೆ ಸಂತತಂ ಬೀಡು ರತಿಪತಿಗೆ ಸತತ ನಿಧಾನವು ನೋಡಿದನಿಮಿಷಪತಿಗೆ ಮಾಡುವುದು ವಿನಯವನು ನಾಡಾಡಿಯವರ್ಗೆ ಬಣ್ಣಿಸಲುಮೊಗ್ಗೇ ಇದರ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಪ್ರಸ್ತಾರ: ನಾಡುಮನ |ಸಿಜನೊಲವಿ| ನಾಡು ವೆಡೆ |ಸಂತತಂ | ಬೀಡು ರತಿ |ಪತಿಗೆ ಸತ|ತ ನಿಧಾನ|ವು| ನೋಡಿದ ನಿ|ಮಿಷ ಪತಿಗೆ| ಮಾಡುವುದು |ವಿನಯವನು| ನಾಡಾದಿ|ಯವರ್ಗೆ ಬ|ಣ್ಣಿಸಲು ಮೊ|ಗ್ಗೇ '|' ಸಂಜ್ಞೆಯು ಗಣವಿಭಾಗವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಪದ್ಯವು ಕೆಳಗಿನಂತೆ ಗಣವಿಂಗಡನೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ:
೫|೫ ೫|೫ ೫|೫|೫|- ೫|೫ ೫|೫ ೫|೫|೫|-
ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌
ಅಲಿಸನ್‌ ಎಲಿಝಬೆತ್‌ "ಅಲಿ" ಲಾರ್ಟರ್‌ (1976ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 28ರಂದು ಜನನ) ಒಬ್ಬ ಅಮೆರಿಕನ್‌ ನಟಿ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಫ್ಯಾಷನ್ ರೂಪದರ್ಶಿ. 1990ರ ದಶಕದ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಿರುತೆರೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಅತಿಥಿನಟಿಯಾದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆ ನಟನಾವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. 2006ರಿಂದ, ಎನ್‌ಬಿಸಿ ವಾಹಿನಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಾರಗೊಂಡ ವಿಜ್ಞಾನ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಥೆ ಹೀರೋಸ್‌ ನಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ನಿಕಿ ಸ್ಯಾಂಡರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ದೀರ್ಘಕಾಲದಿಂದ ಅಗಲಿದ ಆಕೆಯ ಅವಳಿ ಸಹೋದರಿ ಟ್ರೇಸಿ ಸ್ಟ್ರಾಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಒಬ್ಬ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆದರೆ, ನಂತರ ಅವರು ನಟಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡರು. 1999ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ವಾರ್ಸಿಟಿ ಬ್ಲೂಸ್ ‌ನಲ್ಲಿನ ಅವರು ನಿಭಾಯಿಸಿದ ಪಾತ್ರವು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ಗೆ ಮಹತ್ವದ ತಿರುವು ನೀಡಿತು. ಇದಾದ ನಂತರ, ಹಾರರ್(ಭಯಹುಟ್ಟಿಸುವ) ಚಲನಚಿತ್ರ ಹೌಸ್‌ ಆನ್‌ ಹಾಂಟೆಡ್‌ ಹಿಲ್ ‌' (1999), ಫೈನಲ್‌ ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್ '‌ (2000) ಹಾಗೂ 'ಲೀಗಲ್ಲಿ ಬ್ಲೋಂಡ್ ‌' (2001)ಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ನಟಿಸಿದರು. ಅಂದಿನಿಂದಲೂ, ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಹಲವು ಚಲನಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಫೈನಲ್ ಡೆಸ್ಟಿನೇಷನ್‌ 2 (2003) ತನ್ನ ಮುಂಚಿನ ಪಾತ್ರದ ಪುನರ್ನಿರ್ವಹಣೆ, ಹಿಂದಿ (ಬಾಲಿವುಡ್‌) ಚಲನಚಿತ್ರ ಮ್ಯಾರಿಗೋಲ್ಡ್‌ (2007) ನಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಹೆಸರಿನ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತು ರೆಸಿಡೆಂಟ್ ಇವಿಲ್‌ ಫ್ರಾಂಚೈಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೇರ್‌ ರೆಡ್ಫೀಲ್ಡ್‌ ಎಂಬ ವೀಡಿಯೊ ಆಟದ ಪಾತ್ರವೊಂದನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. ಇನ್ನೂ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, 2009ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಆಬ್ಸೆಸ್ಡ್ ‌ ಎಂಬ ರೋಮಾಂಚನಕಾರಿ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ಲಾರ್ಟರ್ ಅವರನ್ನು "ಅತೀ ಲೈಂಗಿಕ ಆಕರ್ಷಣೆಯ ಜೀವಂತ ಮಹಿಳೆಯರ" ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೂರು ವರ್ಷದ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ತಮ್ಮ ಪ್ರಿಯಕರರಾಗಿದ್ದ ಹೇಯ್ಸ್‌ ಮೆಕಾರ್ಥರ್‌ರನ್ನು 2009ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ 1ರಂದು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಮೇಯ್ನ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸರಳ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಾದರು.
ಆರಂಭಿಕ ಜೀವನ ಮತ್ತು ರೂಪದರ್ಶಿ ವೃತ್ತಿ
ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಚೆರಿ ಹಿಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಕರ್ಸ್ಟೆನ್ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಅವರ ಅಕ್ಕ ಅಧ್ಯಾಪಕಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಲಾರಿ ಚಾಲಕ ಡ್ಯಾನ್ಫರ್ತ್‌ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಹಾಗೂ ಗೃಹಿಣಿ ಮಾರ್ಗರೆಟ್‌ ದಂಪತಿಯ ಎರಡನೆಯ ಪುತ್ರಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌. ಕ್ಯಾರುಸಿ ಮಾಧ್ಯಮಿಕ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಚರಿ ಹಿಲ್‌ ವೆಸ್ಟ್‌ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಾ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದರು. ತಮ್ಮ 14ನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳ ಅನ್ವೇಷಕನೊಬ್ಬ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ನ್ನು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಲಾರ್ಟರ್ ರೂಪದರ್ಶಿ ವೃತ್ತಿಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಫಿಲ್ಲೀಸ್‌ ಜಾಹೀರಾತಿನಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ, ನ್ಯೂಯಾರ್ಕ್‌ನ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಫೋರ್ಡ್‌ ಮಾಡೆಲಿಂಗ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯೊಂದಿಗೆ ರೂಪದರ್ಶಿ ವೃತ್ತಿಯ ಕರಾರಿಗೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು. ನಂತರ, ಜಪಾನ್‌ ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರೂಪದರ್ಶಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಮ್ಮ ಉನ್ನತ ವ್ಯಾಸಂಗವನ್ನು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ತಮ್ಮ ಹದಿನೇಳನೆಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದರು. ಆನಂತರ, 1995ರಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಲಿಫೊರ್ನಿಯಾದ ಲಾಸ್‌ ಏಂಜಲಿಸ್‌ಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾದ ತಮ್ಮ ಗೆಳೆಯನೊಂದಿಗೆ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಜೊತೆಗೂಡಿದರು.
ಇತ್ತೀಚಿನ ಹಾಗೂ ಮುಂಬರುವ ಪಾತ್ರಗಳು, 2009-ಇಂದಿನವರೆಗೆ
2009ರ ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಬೆಯೊನ್ಸ್‌ ನೋಲ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಇದ್ರಿಸ್‌ ಎಲ್ಬಾ ಎದುರು, ಸ್ಕ್ರೀನ್‌ ಜೆಮ್ಸ್‌-ನಿರ್ಮಾಣದ ಆಬ್ಸೆಸ್ಡ್ ‌ ಎಂಬ ರೋಮಾಂಚಕ ಕಥೆಯ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಾಹಕ ( ಎಲ್ಬಾ) ಹಾಗೂ ನೋಲ್ಸ್‌ ಪಾತ್ರಗಳ ನಡುವಿನ ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಯ (ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಪಾತ್ರ)ಆಕ್ರಮಣಶೀಲ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಂದ ಬೆದರಿಕೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಗ್ಲ್ಯಾಮ್‌ನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಈ ರೀತಿಯ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪ್ರಲೋಭನಕಾರಿಣಿಯ(ಮೋಹಿನಿ) ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಲು ತಮಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿಯಿತ್ತು ಎಂದು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಿಳಿಸಿದರು. ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟದ ಹುಚ್ಚುತನದ ಭಾವನೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಕರಾಳ ಮತ್ತು ಭೇದ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ತಾವು ಇಷ್ಟಪಡುವುದಾಗಿ' ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರದ ಕಥೆಯು ಫೇಟಲ್‌ ಅಟ್ರ್ಯಾಕ್ಷನ್‌ ಮತ್ತು ಹ್ಯಾಂಡ್‌ ದಟ್‌ ರಾಕ್ಸ್ ದಿ ಕ್ರೇಡ್ಲ್ ‌ನಂತೆ ಕಥಾಹಂದರ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅಷ್ಟೇನೂ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಲಿಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಆಬ್ಸೆಸ್ಡ್‌ ಚಲನಚಿತ್ರವು ಮೊದಲ ವಾರ ಬಾಕ್ಸ್‌ಆಫೀಸಿನಲ್ಲಿ 28,612,730 ಡಾಲರ್‌ ಸಂಪಾದಿಸಿ ಅಗ್ರಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿತು ; ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಮ್ಮ ಮೂರನೆಯ ಟೀನ್‌ ಚಾಯ್ಸ್‌ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಾಗಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಹಾಗೂ ಬೆಯೊನ್ಸ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೋರಾಟದ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಎಂಟಿವಿ ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಗೆದ್ದರು. 3ಡಿ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾದ Resident Evil: Afterlife ರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಕ್ಲೇರ್‌ ರೆಡ್ಫೀಲ್ಡ್‌ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಪುನಃ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವು 2010ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ 10ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಲಿದೆ. ಇದರ ನಿರ್ದೇಶಕರು ಪಾಲ್ W.S. ಅಂಡರ್ಸನ್‌. ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಅವರು ವಂಡರ್‌ಕಾನ್‌ ಮತ್ತು ಕಾಮಿಕ್‌ ಕಾನ್ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾದರು. ‌ JoBlo.comನೊಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಚಲನಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ಪಾತ್ರ ಕುರಿತು ವಿವರಿಸಿದರು: 'ಜನರು ಅವಳ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನನ್ನನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟಿರಬಹುದು.ನನ್ನನ್ನು ವಾಪಸ್‌ ಕರೆತಂದಿರುವುದು ನನಗೆ ಬಹಳ ಖುಷಿ ತಂದಿದೆ. ಮಿಲ್ಲಾ‌ ಜೊತೆ ನಟಿಸಲು ನಾನು ಇಷ್ಟಪಡುವೆ. ಅಲ್ಲದೇ ಈ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ದೇಶನಕ್ಕೆ ಪಾಲ್ ಮರಳಿರುವುರಿಂದ ಅತೀವ ಉತ್ಸುಕನಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಈ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿ ಮಾಡಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜತೆ ಕೆಲಸಮಾಡುವುದು ಹಾಗೂ ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಮುಂದಿನ ಕಂತಿನಲ್ಲಿ ಸೇರುವ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ಉತ್ಸುಕನಾಗಿರಲು ಕಾರಣ' ] UFO ಕಥಾವಸ್ತುವನ್ನು ಬೆಳ್ಳಿತೆರೆಗೆ ಹೊಂದಿಸಿದ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಅವರು ಕರ್ನಲ್‌ ವಿರ್ಜಿನಿಯಾ ಲೇಕ್‌ ಪಾತ್ರಧಾರಿಯಾಗಿ ಜೊಷುವಾ ಜ್ಯಾಕ್ಸನ್‌ ಜೊತೆ ನಟಿಸಲಿದ್ದಾರೆ. ವಂಡರ್ಕಾನ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಹೀರೋಸ್‌'ನ ಐದನೆಯ ಋತುವಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. 'ನಾವು ಪುನಃ ವಾಪಸಾಗುತ್ತೇವೆ ಅನಿಸುತ್ತೆ... ಹೇಳಬೇಕಾದ ಕಥೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಇವೆಯೆಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸುತ್ತೇನೆ.' 2010ರ ಮೇ 14ರಂದು ಎನ್‌ಬಿಸಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ರದ್ಧತಿಯನ್ನು ಘೋಷಿಸಿತು. ಆದರೂ ಇದರ ಕಥಾವಸ್ತುವಿನಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಿನವಾಗಿರಲು ಒಂದು ಕಿರುಸರಣಿ ಅಥವಾ ಚಲನಚಿತ್ರದ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಲಿದೆ. '
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಪನೆ
2002ರಲ್ಲಿ, ಸ್ಟಫ್‌ ನಿಯತಕಾಲಿಕೆಯ ವಿಶ್ವದ 102 ಅತಿ ಲೈಂಗಿಕಾರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ 40ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ, FHM' ‌ ' ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಶ್ವದ 100 ಅತೀ ಲೈಂಗಿಕಾಕಾರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ 49ನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2007ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌' ಪತ್ರಿಕೆಯ 100 (ಹಾಟ್)ಮಾದಕ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಆರನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2008ರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಮೂರು ಪಟ್ಟಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದರು. AskMen.com ಅಂತರಜಾಲತಾಣದ ವಿಶ್ವದ 100 ಅತಿ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ 92ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. 2008ರಲ್ಲಿ FHM ನಿಯತಕಾಲಿಕವು 2008ರ 100 ಅತೀ ಲೈಂಗಿಕಾಕಾರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಪೂರಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌‌ಗೆ 19ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಿತು. ಮ್ಯಾಕ್ಸಿಮ್‌ 'ಭಯಾನಕ ಕಥೆ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳ ಅತಿಮಾದಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದರು. 2009ರಲ್ಲಿ, FHM ' ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವಿಶ್ವದ ಅತಿ ಲೈಂಗಿಕಾಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ 91ನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಗಳಿಸಿದರು. ಪೀಪಲ್‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ "ಟೆನ್ ಬೆಸ್ಟ್ ಡ್ರೆಸ್ಸಡ್ ಲಿಸ್ಟ್‌" ನಲ್ಲಿ "ದಿ ನ್ಯೂಕಮರ್‌"ಆಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು ಹಾಗೂ ವಿಕ್ಟೊರಿಯಾಸ್‌ ಸಿಕ್ರೆಟ್‌ನ‌2008ರ ಅತೀ ಲೈಂಗಿಕಾಕರ್ಷಕ ಕಾಲುಗಳು ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. '  2007ರಲ್ಲಿ ಗ್ಲ್ಯಾಮರ್ ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ರಕ್ಷಾಪುಟದಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಸಹ ನಟಿಯರಾದ ರಾಚೆಲ್‌ ಬಿಲ್ಸನ್‌ ಮತ್ತು ಡಯೇನ್‌ ಲೇನ್‌ರೊಂದಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡರು. ತಾವು 20ನೆಯ ಹರೆಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಇದ್ದ ಆಕರ್ಷಕ ಮೈಕಟ್ಟು ಇಂದಿಗೂ ಇರಲೆಂದು ಬಯಸುವಿರಾ ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, 'ಹಾಗೇನಿಲ್ಲ, ನಾನು ಇಂದು ಇನ್ನೂ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವೆ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಉತ್ತಮ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಾವಿಸಿರುವೆ. ಸ್ವಾರಸ್ಯವಿರುವುದು ಇಲ್ಲೇ. ನಿಮಗೆ ವಯಸ್ಸು ಹೆಚ್ಚಾದಷ್ಟು ನೀವು ಉತ್ತಮರಾಗುವಿರಿ... ವ್ಯಾನೆಸಾ ರೆಡ್‌ಗ್ರೇವ್‌ರಂತಹ ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರು ಇನ್ನೂ ಸುಂದರವಾಗಿಯೇ ಇದ್ದಾರೆ. ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೇಗೇ ಇರಲಿ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಅಲ್ಯೂರ್‌ ಒಂದಿಗಿನ ಸಂದರ್ಶನವೊಂದರಲ್ಲಿ, ಲಾರ್ಟರ್ ತಮ್ಮ ದೇಹ ತೂಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೆಲವು ನಿರ್ಮಾಪಕರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿನಿಧಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗಳಿಗೆ ಫ್ಯಾಕ್ಸ್‌ ಸಂದೇಶ ಕಳಿಸಿದ್ದನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದರು. 'ನಾನು ನನ್ನ ಟ್ರೇಲರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ನನ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಶರೀರದ ಬಗ್ಗೆ ಹಾಗೂ ಯಾರೂ ನೇರವಾಗಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾತನಾಡದ ಬಗ್ಗೆ ಉಂಟಾದ ಮುಜುಗರದಿಂದ ಭಾವೋದ್ರೇಕದಿಂದ ಅಳುತ್ತಿರುವುದು ಕೇವಲ ನೆನಪಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ..' ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹಾಲಿವುಡ್‌ ಶರೀರದ ಕಲ್ಪನೆಗೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲು ತಾನು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. 2009ರಲ್ಲಿ ಬೆವರಲಿ ಹಿಲ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಸಮಾರಂಭವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ಗೆ ಕಾಸ್ಮೊಪೊಲಿಟನ್ ‌ ಪತ್ರಿಕೆಯ ವರ್ಷದ 'ಫನ್‌ ಫಿಯರ್ಲೆಸ್‌ ಫಿಮೇಲ್‌' ಎಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಯಿತು. ಕೇಶವಿನ್ಯಾಸಕ ತಂಡವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪದ್ಧತಿಗೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, 2007 ಎಮ್ಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಸಮಾರಂಭಕ್ಕಾಗಿ ಅಲಿ ಲಾರ್ಟರ್‌ ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಕೇಶ ವಿನ್ಯಾಸ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು. ಇದು ಡವ್‌ ಹೇರ್ಸ್‌ 'ರಿಯಲ್ ಬ್ಯೂಟಿ' ಸ್ಪರ್ಧೆಯ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು. ಡವ್‌‌ನ ಹೊಸ ಆರ್ಧ್ರಕ ಶ್ಯಾಂಪೂಗಳು, ಕಂಡೀಷನರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. ಇವರು ಷೇಪ್‌, ಕಾಸ್ಮೊಪೊಲಿಟನ್‌ , ಅಲ್ಯೂರ್‌ , ಗ್ಲ್ಯಾಮರ್‌ , ಲಕಿ ಹಾಗೂ ಎಂಟರ್ಟೇನ್ಮೆಂಟ್‌ ವೀಕ್ಲಿ ಪತ್ರಿಕೆಗಳ ರಕ್ಷಾಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:1976ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದವರು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜರ್ಸಿ ಮೂಲದ ನಟರು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಕ್ಯಾಮ್ಡೆನ್‌ ಕೌಂಟಿಯ ಜನರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕನ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ನಟರು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಮಹಿಳಾ ರೂಪದರ್ಶಿಗಳು ವರ್ಗ:ಅಮೆರಿಕಾದ ಕಿರುತೆರೆ ನಟರು ವರ್ಗ:ಬದುಕಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:ಎಂಟಿವಿ ಮೂವೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತರು ವರ್ಗ:ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯ ಚರಿ ಹಿಲ್‌ನ ಜನರು ವರ್ಗ:ಹಾಲಿವುಡ್ ಚಲನಚಿತ್ರ ಕಲಾವಿದರು
ರಮಾಕಾಂತ್ ಶುಕ್ಲಾ
ರಾಮಕಾಂತ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಭಾಷೆಗಳ ಭಾರತೀಯ ವಿದ್ವಾಂಸರಾಗಿದ್ದರು. ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಿಗೆ ನೀಡಿದ ಕೊಡುಗೆಗಳಿಗಾಗಿ ನಾಲ್ಕನೇ ಅತ್ಯುನ್ನತ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಾದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು. ಅವರು ೧೧ ನೇ ಮೇ ೨೦೨೨ ರಂದು ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಜಾರ್ಖಂಡ್ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ರೈಲಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಹರಿ ನಗರ (ಅಲಿಗಢ) ಬಳಿ ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ಇಹಲೋಕ ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
ಜೀವನಚರಿತ್ರೆ
ರಾಮಕಾಂತ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ೨೫ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೧೯೪೦ ರಂದು ಭಾರತದ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಖುರ್ಜಾ ನಗರದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರ ಆರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪೋಷಕರಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತವನ್ನು ಕಲಿತರು - ಸಾಹಿತ್ಯಾಚಾರ್ಯ ಪಂಡಿತ್ ಬ್ರಹ್ಮಾನಂದ ಶುಕ್ಲಾ ಮತ್ತು ಪ್ರಿಯಂವದಾ ಶುಕ್ಲಾ, ಮತ್ತು ಸಾಹಿತ್ಯ ಆಚಾರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಖ್ಯ ಯೋಗ ಆಚಾರ್ಯ ಪದವಿಗಳನ್ನು ಪಡೆದರು. ನಂತರ, ಅವರು ಆಗ್ರಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಚಿನ್ನದ ಪದಕದೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಮಾಡಿದರು. ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣಾನಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತದಲ್ಲಿ ಎಂಎ ಮಾಡಿದರು. ೧೯೬೭ ರಲ್ಲಿ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪದವಿಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಅವರ ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ವಿಷಯವೆಂದರೆ 'ಜೈನಾಚಾರ್ಯ ರವಿಷೇಣ- ಕೃತ ಪದ್ಮಪುರಾಣ (ಸಂಸ್ಕೃತ) ಏವಂ ತುಳಸಿದಾಸ ಕೃತ ರಾಮಚರಿತಮಾನಸ್ ಕಾ ತುಳನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಾಯಯನ್.
ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ೧೯೬೨ ರಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ನಗರದಲ್ಲಿರುವ ಮುಲ್ತಾನಿಮಲ್ ಮೋದಿ ಪಿಜಿ ಕಾಲೇಜಿಗೆ ಹಿಂದಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಾಗಿ ಸೇರುವ ಮೂಲಕ ತಮ್ಮ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಪಿಎಚ್‌ಡಿ ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವರು ೧ ಆಗಸ್ಟ್ ೧೯೬೭ ರಂದು ದೆಹಲಿಯ ರಾಜಧಾನಿ ಕಾಲೇಜ್ ದೆಹಲಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಕ್ಕೆ ಹಿಂದಿ ಅಧ್ಯಾಪಕ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಸೇರಿದರು. ೧೯೮೬ ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹಿಂದಿ ವಿಭಾಗದ ರೀಡರ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡರು ಮತ್ತು ೨೦೦೫ ರಲ್ಲಿ ನಿವೃತ್ತರಾಗುವವರೆಗೂ ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಅವರು ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಮ್ಮೇಳನ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಸೆಮಿನಾರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತೀಯ ಸೌಂದರ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಕಾವ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮೇಲಿನ ಅಖಿಲ ಭಾರತ ಪ್ರಾಚ್ಯವಸ್ತು ಸಮ್ಮೇಳನಗಳ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾದ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಜರ್ನಲ್ ಅರ್ವಾಚೀನ-ಸಂಸ್ಕೃತಂನ ಸಂಸ್ಥಾಪಕ ಮುಖ್ಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುವ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ರೇಡಿಯೋ ಸರ್ವಭಾಷಾ ಕವಿ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಪುಸ್ತಕಗಳು
ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪುಸ್ತಕಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ,      ಅವರು ದೂರದರ್ಶನದಿಂದ ಪ್ರಸಾರವಾದ ಭಾತಿ ಮೇ ಭಾರತಂ ಎಂಬ ಸಂಸ್ಕೃತ ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಯನ್ನು ಬರೆದು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಂಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಸ್ತ್ರ ಚೂಡಾಮಣಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಆಗಿ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ನವದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಮನ್ನಣೆಗಳು
ರಮಾ ಕಾಂತ್ ಶುಕ್ಲಾ ಅವರು ವಿವಿಧ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ, ಕವಿರತ್ನ, ಕವಿ ಸಿರೋಮಣಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಸೇತು ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಕಾಳಿದಾಸ್ ಸಮ್ಮಾನ್, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸೇವಾ ಸಮ್ಮಾನ್ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಮುಂತಾದ ಬಿರುದುಗಳನ್ನು ಸಹ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರವು ಡಾ. ಶುಕ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದೆ, ಅವರು ದೆಹಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ಅಕಾಡೆಮಿಯಿಂದ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಮೌಲಿಕ ಸಂಸ್ಕೃತ ರಚನಾ ಪುರಸ್ಕಾರವನ್ನು ಸಹ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳು ಅವರಿಗೆ ೨೦೦೯ ರಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕೃತ ವಿದ್ವಾಂಸ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದರು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ೨೦೧೩ ರಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ನಾಗರಿಕ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿದರು. ಇವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪ್ರಾಕಾರ ಸಂಘದ ಸ್ಥಾಪಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿದ್ದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವಂತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಗ:೧೯೪೦ ಜನನ ವರ್ಗ:ಲೇಖಕರು
ವೈರಾಣು
thumb|200px|[[ರೋಟ ವೈರಸ್|ರೋಟವೈರಸ್]] ವೈರಾಣುವು (ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಎಂದರೆ ಟಾಕ್ಸಿನ್ - ಜೀವಾಣುವಿನಲ್ಲಿ ಉತ್ಪನ್ನವಾಗುವ ವಿಷ ಅಥವಾ ವಿಷ) ಬೇರೆಯೊಂದು ಜೀವಿಯ ಜೀವಕೋಶಗಳೊಳಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಬಲ್ಲ ಒಂದು ಚಿಕ್ಕದಾದ ಸೋಂಕುಂಟುಮಾಡುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮಜೀವಿ. ವೈರಾಣುಗಳು ದ್ಯುತಿಸೂಕ್ಷ್ಮದರ್ಶಕದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷವಾಗಿ ಕಾಣದಷ್ಟು ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ. ವೈರಾಣುಗಳು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಮತ್ತು ಆರ್ಕೀಯಾದ ವರೆಗಿನ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಯ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕು ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು ಡಿ.ಎನ್.ಎ ಅಥವಾ ಆರ್.ಎನ್.ಎ ಎಳೆಗಳನ್ನು ಪ್ರೂಟೀನುಗಳು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳು ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ರುಡಾಲ್ಫ್ ವರ್ಛೊ ಅವರು ಹೊರಡಿಸಿದ ಕೋಶ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಆದರು ಇವುಗಳು ಜೀವಿಗಳ ಒಳಗಡೆ ಇದ್ದಾಗ ಜೀವ ತುಂಬಿದಂತೆ ಕಾಣುವುದು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ವೈರಾಣುಗಳು ಜೀವಿಗಳ ಹಾಗು ನಿರ್ಜೀವ ಲೋಕದ ಮಧ್ಯೆ ಇರುವ ಒಂದು ಸೇತುವೆ ಆಗಿದೆ. ಇವುಗಳು ಹಲವಾರು ರೋಗಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ನಮ್ಮ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇವುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದು, ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ರೀತಿಯನ್ನು ಕುರಿತು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವರು. ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳನ್ನು ಮಾನವನ ಹಾಗು ಪರಿಸರದ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿಯೂ ಇಂದು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ವೈರಾಣುಗಳು ಆಕ್ರುತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿಯೂ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ತೋರಿಸುವುದು. ಇವುಗಳ ವ್ಯಾಸ ೧೭ ರಿಂದ ೧೦೦೦ ನಾನೋಮೀಟರುಗಳಾಗಿವೆ.