ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ
ರಂಗಭೂಮಿ
1944ರಲ್ಲಿ ಜೀನ್‌-ಪಾಲ್‌ ಸಾರ್ತ್ರೆಯು ನೋ ಎಗ್ಸಿಟ್‌ ಎಂಬ ನಾಟಕವನ್ನು ಬರೆದ; ಇದೊಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಹ್ಯೂಸ್‌ ಕ್ಲಾಸ್‌ (ಇದರರ್ಥ: ಇನ್‌ ಕ್ಯಾಮೆರಾ ಅಥವಾ "ಮುಚ್ಚಿದ ಬಾಗಿಲುಗಳ ಹಿಂದೆ" ಎಂದಾಗುತ್ತದೆ) ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಫ್ರೆಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೂಲತಃ ಪ್ರಕಟಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು ಮತ್ತು ಇದು "ಹೆಲ್‌ ಈಸ್‌ ಅದರ್‌ ಪೀಪಲ್‌" ಎಂಬ ಜನಪ್ರಿಯ ಉಕ್ತಿಯ ಮೂಲವಾಗಿದೆ. (ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ‌, "ಎಲ್‌'ಎನ್‌ಫರ್‌, ಸಿ'ಎಸ್ಟ್‌ ಲೆಸ್‌ ಆಟ್ರೆಸ್‌"). ಕೋಣೆಯೊಂದರೊಳಗೆ ಅಂಗಸೇವಕನೊಬ್ಬ ಓರ್ವ ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗುವುದರೊಂದಿಗೆ ನಾಟಕವು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಆ ಕೋಣೆಯು ನರಕದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಓದುಗರು/ಪ್ರೇಕ್ಷಕರು ಕೆಲವೇ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಮನಗಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನೊಂದಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಿಳೆಯರು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರವೇಶವಾದ ನಂತರ, ಅಂಗಸೇವಕನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಡುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲನ್ನು ಮುಚ್ಚಿ ಬೀಗಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಾವು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಒಳಗಾಗಲಿದ್ದೇವೆ ಎಂದು ಆ ಮೂವರೂ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಚಿತ್ರಹಿಂಸಕನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದರ ಬದಲಿಗೆ, ತಾವು ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯನ್ನು ನೀಡಿಕೊಳ್ಳಲೆಂದು ತಮ್ಮನ್ನು ಇಲ್ಲಿಟ್ಟಿರುವುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಮನಗಾಣುತ್ತಾರೆ; ಇತರರ ಪಾಪಗಳು, ಬಯಕೆಗಳು, ಹಾಗೂ ಅಹಿತಕರ ನೆನಪುಗಳನ್ನು ಒಳಹೊಕ್ಕು ನೋಡುವ ಮೂಲಕ ಈ ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಅವರು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ‌ಅಸಂಗತ ನಾಟಕಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ, ಅದರಲ್ಲೂ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ ಬೆಕೆಟ್‌‌‌ನ ವೆಯ್ಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಗೊಡಾಟ್‌ ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ವಿಷಯಗಳು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಎಂದಿಗೂ ಆಗಮನಿಸದ ಗೊಡಾಟ್‌ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನಿಗಾಗಿ (ಅಥವಾ ಯಾವುದೋ ಒಂದಕ್ಕಾಗಿ) ಇಬ್ಬರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಾ ಕಾಯುತ್ತಿರುವಾಗಲೇ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಗಮನ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಾರೆ. ಗೊಡಾಟ್‌ ತಮಗೆ ಓರ್ವ ಪರಿಚಯಸ್ಥನಾಗಿರುವವನಂತೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಾರಾದರೂ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಅವನ ಬಗ್ಗೆ ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವುದಿಲ್ಲ; ಒಂದು ವೇಳೆ ಅವನನ್ನು ಕಂಡರೂ ಸಹ, ಅವನನ್ನು ತಾವು ಗುರುತಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಗೊಡಾಟ್‌ ಎಂದರೆ ಯಾರು ಅಥವಾ ಹಾಗೆಂದರೆ ಏನು ಎಂದು ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ ಬೆಕೆಟ್‌ನನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಕೇಳಿದಾಗ, "ಒಂದು ವೇಳೆ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿದ್ದಿದ್ದರೆ, ಹಾಗೆಂದು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುತ್ತಿದ್ದೆ" ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದ. ತಮ್ಮನ್ನು ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವರು ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಮಲಗುತ್ತಾರೆ, ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ, ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಡುಹೇಳುತ್ತಾರೆ, ಆಟಗಳನ್ನಾಡುತ್ತಾರೆ, ವ್ಯಾಯಾಮ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಟೋಪಿಗಳನ್ನು ಅದಲು-ಬದಲು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಯ ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತಾರೆ- ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ದಿಕ್ಕೆಟ್ಟ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಭಯಾನಕ ಮೌನವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಏನೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಬಹುದೋ ಅವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ". ನಾಟಕವು "ಮೂಲಮಾದರಿಯ ಹಲವಾರು ಸ್ವರೂಪಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅವೆಲ್ಲವೂ ಹಾಸ್ಯ ಮತ್ತು ಕರುಣರಸಕ್ಕೆ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಕಾಣಿಕೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ" ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಮನುಷ್ಯನ ಅನುಭವದೆಡೆಗಿನ ಒಂದು ವರ್ತನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ನಾಟಕವು ಸಚಿತ್ರವಾಗಿ ವಿಶದೀಕರಿಸುತ್ತದೆ: ಅಸಂಗತವಾದಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸಲ್ಪಡಬಲ್ಲ ಮಾನವ ಅನುಭವದ ತೀಕ್ಷ್ಣತೆ, ದಬ್ಬಾಳಿಕೆ, ನಿಕಟಸ್ನೇಹ, ಭರವಸೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಹಾಗೂ ಅಸಂಗತವಾದಿಯ ಮನಸ್ಸು ಹಾಗೂ ದಿಗ್ಭ್ರಾಂತಿ ಮೊದಲಾದವುಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅನಾವರಣಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಸಾವು, ಮಾನವ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಸ್ಥಾನದಂಥ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಈ ನಾಟಕವು ಅವಲೋಕಿಸುತ್ತದೆ. ಟಾಮ್‌ ಸ್ಟಾಪ್ಪರ್ಡ್ ಬರೆದ ರೋಸೆನ್‌ಕ್ರಾಂಟ್ಜ್‌ & ಗಿಲ್ಡೆನ್‌ಸ್ಟರ್ನ್‌ ಆರ್‌ ಡೆಡ್‌ ಎಂಬುದು ಒಂದು ಅಸಂಗತವಾದಿ ದುರಂತಹರ್ಷನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು, 1966ರಲ್ಲಿ ಎಡಿನ್‌ಬರ್ಗ್‌ ಫೆಸ್ಟಿವಲ್‌ ಫ್ರಿಂಜ್‌‌‌ನಲ್ಲಿ ಅದು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಷೇಕ್ಸ್‌ಪಿಯರ್‌ನ ಹ್ಯಾಮ್ಲೆಟ್‌‌ ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿರುವ ಎರಡು ಕಿರು ಪಾತ್ರಗಳ ಸಾಹಸಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಸದರಿ ನಾಟಕವು ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಏಕಪಾತ್ರದ ಎರಡು ಅರ್ಧಭಾಗಗಳಾಗಿರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚೂಕಮ್ಮಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಎರಡು ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರಗಳ ಹಾಜರಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ ಬೆಕೆಟ್‌‌‌‌ನ ವೆಯ್ಟಿಂಗ್‌ ಫಾರ್‌ ಗೊಡಾಟ್‌ ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಈ ನಾಟಕಕ್ಕೂ ಹೋಲಿಕೆಗಳು ಇರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಕಥಾವಸ್ತುವಿನ ಅನೇಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕೂಡಾ ಇದೇ ಹೋಲಿಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ: ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸುವ, ಇತರ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಹಾಗೂ ಪರಸ್ಪರರಿಗೆ ಅಡ್ಡಿಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಅಥವಾ ಬಹಳ ಕಾಲದವರೆಗೆ ಮೌನವಾಗಿ ಉಳಿದುಬಿಡುವ ಮೂಲಕ ಪಾತ್ರಗಳು ಸಮಯವನ್ನು ಕಳೆಯುತ್ತವೆ. ಎರಡು ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು, ಅವುಗಳ ಅರ್ಥೈಸುವಿಕೆಯಿಂದ ಆಚೆಗಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿನ ಇಬ್ಬರು ವಿದೂಷಕರು ಅಥವಾ ಮೂರ್ಖರು ಎಂಬಂತೆ ನಿರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸೂಚ್ಯಾರ್ಥಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ಆಗದಿದ್ದಾಗ ಅವು ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ ವಾದಗಳ ಮೂಲಕ ಅವು ಮುಗ್ಗರಿಸುತ್ತಾ ಸಾಗುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದ ವಿವೇಚನಾರಹಿತತೆ ಹಾಗೂ ಗೊತ್ತುಗುರಿಯಿಲ್ಲದ ಅವ್ಯವಸ್ಥತೆಯ ಕುರಿತಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸತೊಡಗುತ್ತವೆ. ಜೀನ್‌ ಅನೌವಿಲ್ಹ್ ಬರೆದ ಆಂಟಿಗಾನ್‌ ನಾಟಕವೂ ಸಹ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಿ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ವಾದಗಳನ್ನು ಸಾದರಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದೊಂದು ದುರಂತ ನಾಟಕವಾಗಿದ್ದು, ಗ್ರೀಕ್‌ ಪುರಾಣಕಥೆ ಹಾಗೂ 5ನೇ ಶತಮಾನದ B.Cಯಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದ ಇದೇ ಹೆಸರಿನ ನಾಟಕದಿಂದ (ಸೊಫೊಕ್ಲಿಸ್‌ ಬರೆದ ಆಂಟಿಗಾನ್ ಎಂಬ ನಾಟಕ) ಪ್ರೇರಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ. ಸರಿಸುಮಾರಾಗಿ "Ante-GŌN" ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಇದರ ಮೂಲ ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಉಚ್ಚರಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗುವ ಮೂಲಕ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕವು ಅನೇಕವೇಳೆ ತನ್ನ ಪೂರ್ವಗಾಮಿಯಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ನಾಜಿ ಸ್ವಾಧೀನದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, 1944ರ ಫೆಬ್ರುವರಿ 6ರಂದು ಪ್ಯಾರಿಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ನಾಟಕವು ಮೊದಲಬಾರಿಗೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ನಾಜಿ ಕತ್ತರಿ ಪ್ರಯೋಗದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಈ ನಾಟಕವು, ಅಧಿಕಾರದ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವಿಕೆ (ಆಂಟಿಗಾನ್‌ಳಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ‌) ಹಾಗೂ ಅದರ ಅಂಗೀಕರಿಸುವಿಕೆಗೆ (ಕ್ರಿಯಾನ್‌ನಿಂದ ನಿರೂಪಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ದ್ವಂದ್ವಾರ್ಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಫ್ರೆಂಚ್‌ ಪ್ರತಿರೋಧ ಚಳವಳಿ ಹಾಗೂ ನಾಜಿ ಸ್ವಾಧೀನದ ಸಾದೃಶ್ಯ ವಸ್ತು-ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಎಳೆತರಲಾಗಿದೆ. ನಿರಾಶೆಯಾಗುವಷ್ಟು ಅರ್ಥರಹಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವನವನ್ನು ಆಂಟಿಗಾನ್‌ ತಿರಸ್ಕರಿಸುತ್ತಾಳಾದರೂ, ಸಮರ್ಥಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಉದಾತ್ತವಾದ ಸಾವನ್ನು ಆರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಧಿಕಾರ, ವಿಧಿ, ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಯ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತಿರುವ ಉದ್ದುದ್ದದ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ನಾಟಕದ ತಿರುಳಾಗಿದ್ದು, ಇಂಥ ಒಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಆಂಟಿಗಾನ್‌ ತನ್ನ ಕುರಿತು "....ಒಂದು ಏಕರೀತಿಯ ಸಂತೋಷದ ಭರವಸೆಯೊಂದಿಗೆ ತಾನು ಅಸಹ್ಯಪಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವುದಾಗಿ" ತಿಳಿಸಿ, ಒಂದು ಸುಮಾರಾದ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಾನು ಸಾಯಲು ಬಯಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾಳೆ. ಮಾರ್ಟಿನ್‌‌ ಎಸ್ಲಿನ್‌ ಎಂಬ ವಿಮರ್ಶಕನು ಥಿಯೇಟರ್‌ ಆಫ್‌ ಅಬ್ಸರ್ಡ್‌‌ ಎಂಬ ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಸ್ಯಾಮುಯೆಲ್‌ ಬೆಕೆಟ್‌, ಯೀಜೀನ್‌ ಲೊನೆಸ್ಕೊ, ಜೀನ್‌ ಜೆನೆಟ್‌, ಹಾಗೂ ಅರ್ಥರ್‌ ಅಡಮೊವ್‌‌‌‌ರಂಥ ಅನೇಕ ಸಮಕಾಲೀನ ನಾಟಕಕಾರರು ತಮ್ಮ ನಾಟಕಗಳಲ್ಲಿ, ವಾಸ್ತವಿಕ ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಖಾಲಿಯಾಗಿರುವ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡವೊಂದರಲ್ಲಿ ನಾವೆಲ್ಲಾ ವಿರಳವಾಗಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿರುವ ಅಸಂಗತ ಜೀವಿಗಳಾಗಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೆಣೆದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಸಾರ್ತ್ರೆ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಮಸ್‌ ಬರೆದಿರುವ ನಾಟಕಗಳು ಮಾಡಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಇವರ ಪೈಕಿಯ ಅನೇಕ ನಾಟಕಕಾರರು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಿದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಸ್ಲಿನ್‌ ಎಲ್ಲರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದ್ದಾನೆ. ತರುವಾಯದಲ್ಲಿ "ಅಸಂಗತವಾದಿ" ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗೆ (ಎಸ್ಲಿನ್‌ನ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ) ಒಳಗಾದ ಇಂಥ ಬಹುಪಾಲು ನಾಟಕಕಾರರು, ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಅನೇಕವೇಳೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ತತ್ತ್ವಚಿಂತನೆಯ-ವಿರೋಧಿಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಸಹ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ 'ಮಿಥ್ಯಾ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಅಥವಾ ಅತಿ ವಾಸ್ತವಿಕತಾ ವಾದದೊಂದಿಗೆ ತನ್ನನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಯೊನೆಸ್ಕೊ ಅನೇಕವೇಳೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾನೆ), ಎಸ್ಲಿನ್‌ನ ಅವಲೋಕನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ನಾಟಕಕಾರರನ್ನು ಅನೇಕವೇಳೆ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.