cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಧಣಿ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಧಣಿ, ಬಾಲಾಜಿ ಸಿಂಗ್ ಬಾಬು ನಿರ್ದೇಶನ ಮತ್ತು ಜೆ ಜೆ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷನಲ್ ನಿರ್ಮಾಪಣ ಮಾಡಿರುವ ೧೯೯೬ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚ್ರಿತ್ರ. ಈ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಸಂಗೀತ ನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ''ಡಾ. ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನ್, ಉಮಾಶ್ರೀ ಮತ್ತು ರಾಮಕೃಷ್ಣ'' ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಹಾಡಗಳು
{| class="wikitable" ! ಕ್ರಮ ಸಂಖ್ಯೆ ! ಹಾಡು ! ಗಾಯಕರು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೧೯೯೬ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಮಂಗಳ
ಮಂಗಳ ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಕೆಳಕಂಡ ಲೇಖನಗಳು ಕನ್ನಡ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ.ದಲ್ಲಿವೆ.
ಆನೆ (ಚದುರಂಗ)
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗ ವರ್ಗ:ಕ್ರೀಡೆ ವರ್ಗ:ಚದುರಂಗದ ಕಾಯಿ
ರಂಭೆ (ಅಪ್ಸರೆ)
ರಂಭೆ, ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ, ಸ್ವರ್ಗದ ಸ್ವರ್ಗೀಯ ಅಪ್ಸರೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು. ನೃತ್ಯ, ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯದ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ತನ್ನ ಸಾಧನೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವಳು ಅಪ್ರತಿಮಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅವಳು ಸಮುದ್ರ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದಳು.
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನಿಂದ ಶಾಪ
ಹಿಂದೂ ದಂತಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಋಷಿಗಳ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮುರಿಯಲು ದೇವತೆಗಳ ರಾಜ ಇಂದ್ರನು ರಂಭಾವನ್ನು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕೇಳುತ್ತಾನೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರ ತಪಸ್ಸಿನ ತೀವ್ರತೆಯು ಪ್ರಲೋಭನೆಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಪರೀಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಅತೀಂದ್ರಿಯದಿಂದ ತೊಂದರೆಗೊಳಗಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಮ್ಮೆ, ಬ್ರಹ್ಮಋಷಿಯಾಗಲು ಬಯಸಿದ ಋಷಿ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗಗೊಳಿಸಲು ರಂಭೆಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಬಹಳ ಹಿಂದೆಯೇ, ಮೇನಕಾ ಎಂಬ ಅಪ್ಸರೆಯಿಂದ ಅವರ ತಪಸ್ಸನ್ನು ಭಂಗ ಪಡಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇಂದ್ರನು ತನ್ನನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಅಪ್ಸರೆಯನ್ನು ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾನೆಂದು ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ಅರಿತುಕೊಂಡಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಅವಳನ್ನು ಶಾಪದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸುವವರೆಗೆ ೧೦,೦೦೦ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ರಂಭೆಯು ಬಂಡೆಯಾಗುವಂತೆ ಶಾಪ ನೀಡಿದನು. ಇಂದ್ರನ ನಿದರ್ಶನದಲ್ಲಿ, ಮೋಡಿಮಾಡುವ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಆ ಸುಂದರ ಅಪ್ಸರೆ, ಮಂದವಾಗಿ ನಗುತ್ತಾ, ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಹೃದಯವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಹೊರಟಳು. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಕೋಗಿಲೆಯ ದ್ರವರೂಪದ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು ಋಷಿಯನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು ಮತ್ತು ನಂತರ ಅವನು ಅಪ್ಸರೆ ರಂಭಾವನ್ನು ನೋಡಿದನು. ಕೋಗಿಲೆಯ ಧ್ವನಿ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ರಂಭೆಯ ಹಾಡಿನ ಮೋಹಕವಾದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಕಲಕಿದ ಶ್ರೀ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನು ತನ್ನ ಹಿಂದಿನ ಪತನವನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ, ಇಂದ್ರ ದೇವರ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿದು, ರಂಭಾವನ್ನು ಶಪಿಸಿದನು:- “ಓ ರಂಭಾ, ಓ ಒಬ್ಬ ದುರಾದೃಷ್ಟವಂತಳೇ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ನನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ಸೆಳೆಯಲು ನೀನು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿರುವೆ. ನೀನು ಶಿಲಾಗ್ರಸ್ತಳಾಗುತ್ತೀಯ ಮತ್ತು ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳವರೆಗೆ ಬಂಡೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೀಯ. ಯೋಗದ ಬಲದಲ್ಲಿ ಪರಿಪೂರ್ಣನಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಒಂದು ದಿನ ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಶಾಪದಿಂದ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ. — ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ರಾಮಾಯಣ, ಅಧ್ಯಾಯ ೬೪
ರಾವಣನ ಮೋಹ
ಕೋಪಗೊಂಡ ವೈಶ್ರವಣನ ಮಗನಾದ ನಲಕುವರನು ಕೋಪದಿಂದ ಉರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳು, ತಕ್ಷಣವೇ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ತನ್ನ ಇಡೀ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಚಿಮುಕಿಸಿದನು ಮತ್ತು ತನ್ನ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನಾದ ರಾವಣನು ಇನ್ನು ಮೇಲೆ ಕಾಮದಿಂದ ಮಹಿಳೆಯ ಮೇಲೆ ದೌರ್ಜನ್ಯ ಮಾಡಿದರೆ ಅವನ ತಲೆ ಏಳು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ಒಡೆಯುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದನು. ಇತರ ಆವೃತ್ತಿಗಳು ರಂಭಾ ಸ್ವತಃ ರಾವಣನನ್ನು ಶಪಿಸುತ್ತಾಳೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ರಾವಣನು ನಂತರ ಸೀತೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಪಹರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ರಾಮನ ಹೆಂಡತಿಯು ರಾವಣನಿಗಿದ್ದ ಶಾಪದಿಂದ ರಾವಣನ ಕಾಮದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಅವನ ಸೀತೆಯ ಅಪಹರಣವು ನಂತರ ರಾಮನ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಅವನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂಲಗಳು
ವರ್ಗ:ವಿಕಿ ಇ-ಲರ್ನಿಂಗ್‍ನಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಲೇಖನ ವರ್ಗ:ಅಪ್ಸರೆಯರು
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾವ
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾವ್ ಇವರು ೧೮೮೯ರಲ್ಲಿ ಶಿವಮೊಗ್ಗಾ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹುರಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಇವರು ೩೫ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಕಂಠೀರವ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.
ನಾಟಕ
ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ವರ್ಗ:ಚುಟುಕು ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು ಹುರಳಿ ಭೀಮರಾಯರು
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ, ಅದರ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ "ಯಾವುದನ್ನು ನಂಬಬೇಕು ಅಥವಾ ಯಾವುದನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ನಿರ್ಣಾಯಕ ನಿರ್ಧಾರ" ಎಂಬುದಾಗಿ ವರ್ಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಅರ್ಥ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಉದ್ದೇಶಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಿಸುತ್ತದೆ, ಊಹೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆಂತರಿಕ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ, ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುತ್ತದೆ.
"ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ" ಎಂಬ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ "ನಿರ್ಣಾಯಕ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ, ಅಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಅಥವಾ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಮಹತ್ವ ಅಥವಾ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ "ನಿರ್ಣಾಯಕ" ಎಂಬ ಶಬ್ದವು "ಅಸಮ್ಮತಿ" ಅಥವಾ "ನಕಾರಾತ್ಮಕತೆ" ಎಂಬ ಅರ್ಥವನ್ನು ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಉಪಯೋಗಕರ ಬಳಕೆಗಳಿವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಕ್ಲಿಷ್ಟವಾದ ಒಂದು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರ್ಯಸಾಧ್ಯವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು, ಯಾವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬುದರ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದು ಗುಂಪಿನ ಜನರಿಗೆ ವಿವರಿಸುವುದು, ಅಥವ ಊಹೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಒಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಊಹೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದ ಒಂದು ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಧಾನಗಳ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿ. ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಾವು ಒಂದು ವಾದವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಅದನ್ನು ಆಯ್ಕೆಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕೂಡ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಸಿಂಧುವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಿಜವಾದ ಆಧಾರವಾಕ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿಫಲನದ ಮೆಲೆ ಆಧಾರಿತವಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಮಾತುಗಾರನು ಒಂದು ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ವಿಷಯದ ಮೇಲೆ ಜ್ಞಾನದ ವಿಶ್ವಾಸಯೋಗ್ಯ ಮೂಲಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶಿಲಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಕೌಶಲ್ಯಗಳು
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ಯಾದಿಯು ಪರಿಶೀಲನೆ, ಅರ್ಥವಿವರಣೆ, ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ, ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆ, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಮೆಟಾ-ಗ್ರಹಣ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಮಸ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಆ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಣಯಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬೇಕು. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಕೇವಲ ತರ್ಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಸ್ಪುಟತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ನಿಖರತೆ, ಅತಿನಿಷ್ಠತೆ, ಸಂಬಂಧತೆ, ಗಹನತೆ, ಹರವು, ಪ್ರಾಧಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುಕ್ತತೆಗಳಂತಹ ವಿಶಾಲವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಕಾರ್ಯವಿಧಾನ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ:
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ:
"ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ನಂಬಿಕೆ ಅಥವಾ ಜ್ಞಾನದ ಉದ್ದೇಶಿತ ವಿಧವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಒಂದು ನಿರಂತರ ಪ್ರಯತ್ನವು ಅದನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಇಚ್ಛಿಸುವ ಮುಂದಿನ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ."
ಉದಾಹರಿಸಬಹುದಾದ ಚಿಂತಕನ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ
ಚಿಂತನೆಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಗಣನೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳದೆಯೇ, "ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಸುಸಂಕೃತ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತಕ":
ಆಲೋಚನಾಪರ (ಚಿಂತನಶೀಲ) ಚಿಂತನೆ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಮಾಡುವಲ್ಲಿಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಸಾಕ್ಷ್ಯ (ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸುವ ತರಹ), ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭ, ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತ ಮಾನದಂಡ, ತೀಮಾನವನ್ನು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವುದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡಬೇಕಾದ ವಿಧಾನಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಗಳು, ಮತ್ತು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಾದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಮಾನವ ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಧಾನದ ಚಿಂತನಾಶೀಲ ಸಂಗತಿಯ ಜೊತೆಗಿನ ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ವಿವೇಚನೆಯು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುತ್ತದೆ. ಬಲವಾದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಘಟಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬಯಸುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ಆದ್ದರಿಂದ, ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆಗೆ ನಾವುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದ ಚಿಂತನಶೀಲತೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ತರುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.
ಸಮರ್ಥತೆ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಕೇವಲ ತಾರ್ಕಿಕ (ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾದ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾದ) ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಬೌದ್ಧಿಕ ಮಾನದಂಡಗಳಾದ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ, ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ, ನಿಖರತೆ, ನಿಕೃಷ್ಟತೆ, ಸಂಬಂಧತೆ, ಗಹನತೆ, ವಿಸ್ತಾರ, ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಯುಕ್ತತೆ ಇವುಗಳನ್ನೂ ಕೂಡ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಮನಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಸ್ವಭಾವಗಳು
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಕಡೆಗೆ ಅಣಿಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸುವ ಮನಸ್ಸಿನ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವಭಾವಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಯಾವ ಕಡೆಗಾದರೂ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಒಂದು ಕಾರಣ ಮತ್ತು ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ ಅಭಿಲಾಷೆ, ತೆರೆದ-ಮನಸ್ಸು, ಆಯ್ಕೆಗಳ ಸಂಭವನೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳ ಕಡೆಗೆ ಮುಂದಾಲೋಚಿತ ಗಮನ, ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾದ ವಿಧಾನ, ಅನ್ವೇಷಣಾ ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ನ್ಯಾಯಯುತ-ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ತೀರ್ಮಾನ ಮಾಡುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಬುದ್ಧತೆ, ಮತ್ತು ಕೇಳುವಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ಅತ್ಮವಿಶ್ವಾಸ.
ಮಹತ್ವ
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಎಲ್ಲಾ ವೃತ್ತಿನಿರತ ವಿಭಾಗಗಳ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬೋಧನಶಾಖೆಯ (ಅವರ ಅನುಮತಿ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸೆಟ್, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳ ಮೂಲಗಳು, ಮಾನದಂಡ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಪರಾಮರ್ಶಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ) ಒಂದು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸ್ಕೆಪ್ಟಿಸಿಸಮ್ (ಒಂದು ವಸ್ತುವಿನ ಸತ್ಯತೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆ)ನ ಪರಿಧಿಯೊಳಕ್ಕೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಮಾಹಿತಿಗಳನ್ನು ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವರಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ-ನ್ಯಾಯಯುತವಾಗಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಒಂದು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಹೊರತರುವುದಕ್ಕೆ ಅದರ ಬಳಕೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ವಿಷಯಗಳು ಮತ್ತು ತತ್ವಗಳು ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ಅಥವ ದೃಷ್ಟಾಂತಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು, ಅದರೆ ಆ ಅನ್ವಯಿಕೆಯನ್ನು ಅದರ ಸ್ವಭಾವದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಫಲಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಮೂಲಕ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು, ಸಂಬಂಧಿತ, ಮತ್ತು ಒಂದರ ಮೇಲೆ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಿಸುವ ಒಂದು ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಚಿಂತನೆಗಳ ವಿಧಾನಗಳು ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಆಲೋಚನೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಐತಿಹಾಸಿಕ ಚಿಂತನೆ, ರಾಜಕೀಯ ಚಿಂತನೆ, ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆ, ಗಣಿತಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಚಿಂತನೆ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಪರಿಸರವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಚಿಂತನೆ, ನ್ಯಾಯಿಕ ಚಿಂತನೆ, ನೈತಿಕ ಚಿಂತನೆ, ಸಂಗೀತ ಚಿಂತನೆ, ಒಬ್ಬ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಾರ, ಶಿಲ್ಪಿ, ಎಂಜಿನಿಯರ್, ವ್ಯಾಪಾರ ಉದ್ಯಮಿ ಮುಂತಾದವರ ರಿತಿಯಲ್ಲಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದು ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಂದು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ತತ್ವಗಳು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ಬೋಧನಶಾಖೆಗಳಿಗೆ ಅವುಗಳ ಅನ್ವಯಿಕೆಯು ಚಿಂತನಶೀಲ ಸಂದರ್ಭೀಕರಣದ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗನಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಅವರ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತದೆ, ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ, ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆ ಮೂಲಕ ಒಂದು ತಪ್ಪು ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವ, ಅಥವಾ ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ನಡೆಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ತಾರ್ಕಿಕ ವಿಚಾರಣೆ ಮತ್ತು ಕೇಳುವಿಕೆಯ ವಿಧಾನಗಳ ಮಾಹಿತಿಯಿದ್ದರೂ ಕೂಡ, ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವಲ್ಲಿನ ಒಬ್ಬ ಚಿಂತಕನ ಅಸಮರ್ಥತೆ ಅಥವಾ ನಡುವಳಿಕೆಗಳ ಸ್ವಭಾವಗಳಿಂದಾಗಿ ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಹಂಕೇಂದ್ರೀಯತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತವೆ. ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹ, ಪಕ್ಷಪಾತ, ಪ್ರಚಾರ, ಸ್ವಯಂ-ವಂಚನೆ, ವಿರೂಪಣೆ, ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಟ್ಟ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಶಿಕ್ಷಕರು (ಬೋಧಕರು) ಸ್ಕೂಲ್‌ಗಳು (ಶಾಲೆಗಳು) ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಕೌಶಲಗಳನ್ನು ಕಲಿಸುವುದರ ಕಡೆಗೆ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಕಲಿಸುವಿಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂಬುದಾಗಿ ನಂಬಿದ್ದರು.
ಸಂಶೋಧನೆ
೧೯೪೧ ರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಮೇಲಿನ ಒಂದು ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಅಧ್ಯಯನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ, ಎಡ್‌ವರ್ಡ್ ಗ್ಲೇಸರ್‌ನು ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವು ಮೂರು ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾನೆ:
ವೈಯುಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅಥವಾ ಗುಂಪು ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮಕ್ಕಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಬುದ್ಧ ಕಲಿಕಾಗಾರರಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಯೋಜನೆಗಳು ಈ ಮೇಲಿನ ಮೂರು ಅಂಶಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಸಮಕಾಲೀನ ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣದ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರವು ಮಾನವ ಕೇಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಾಶಿಲ ಎರಡೂ ಆಗಿರುವ ಒಂದು ಕ್ಲಿಷ್ಟಕರವಾದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತದೆ.
ಕಲಿಕಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ
ಜಾನ್ ಡೇವೆ ಇವರು ಚಿಂತನೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿರುವ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಪಠ್ಯಗಳು ಕೇವಲ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಕಲಿಕಾಗಾರನಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಅದರೆ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಪೂರ್ತಿ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವಕ್ಕೆ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ಹಲವಾರು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮುಖಂಡರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೋಡುವುದಕ್ಕೆ ಮೂಲ ಯಾವುದೆಂದರೆ ಕಲಿಯುವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿದೆ. ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಕಲಿಯುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅರ್ಥಗಳಿವೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಕಲಿಕಾಗಾರರು (ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ) ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಂತರ್ಗತವಾಗಿರುವ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳು, ತತ್ವಗಳು, ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಂತರ್ಗತೀಕರಣ (ಸಂಯೋಜೀಕರಣ)ದ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಕಲಿಕಾಗಾರರು ಆ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು, ತತ್ವಗಳನ್ನು, ಮತ್ತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅವುಗಳು ಸಂಬಂಧಿತವಾಗಿ ಬದಲಾದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಎರಡನೆಯದು ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅನ್ವಯಿಕೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಒಳ್ಳೆಯ ಶಿಕ್ಷಕರು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಂತೆ, ಕಲಿಕೆಯ ಪ್ರತಿ ಹಂತದಲ್ಲಿಯೂ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು (ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರವಾದ ಚಿಂತನೆ) ಬಿತ್ತುತ್ತಾರೆ (ಬೆಳೆಸುವಲ್ಲಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಾರೆ). ಬೌದ್ಧಿಕ ಕಾರ್ಯತತ್ಪರತೆಯ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್, ಡುರ್ಹಾಮ್, ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್ ಆಫ್ ಇಕಾನಾಮಿಕ್ಸ್ (ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರದ ಲಂಡನ್ ಸ್ಕೂಲ್) ಟ್ಯುಟೋರಿಯಲ್‌ಗಳ ಕೇಂದ್ರ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಉಪಾಧ್ಯಾಯನು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ, ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಒಂದು ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌ನ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಾನೆ (ಸಾಕ್ರಟಿಕ್ ಕ್ವೆಶ್ಚನಿಂಗ್ (ಸಾಕ್ರಟೀಸ್‌ನ ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳುವಿಕೆ) ಅನ್ನು ನೋಡಿ). ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ಶಿಕ್ಷಕನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದರ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಿಂತನಶೀಲತೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಜ್ಞಾನದ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸುತ್ತದೆ.
ಯುಕೆ ಯ ಸ್ಕೂಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ ಯು ಒಂದು ಕಲಿಕಾ ವಿಷಯವಾಗಿ ನೀಡಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಅದನ್ನು ೧೬ ರಿಂದ ೧೮-ವರ್ಷ-ವಯಸ್ಸಿನ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎ-ಹಂತದ ವಿಷಯವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ. ಒಸಿಆರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎ‌ಎಸ್ ಗೆ ಎರಡು ಪರೀಕ್ಷಾ ಪೇಪರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳಬಹುದಾಗಿದೆ: "ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ" ಮತ್ತು ವಾದಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಳೆಸುವುದು". ಪೂರ್ತಿ ಸುಧಾರಿತ ಜಿಸಿಇ ಈಗ ದೊರಕುತ್ತಿದೆ: ಎರಡು ಎ‌ಎಸ್ ಘಟಕಗಳ ಸಂಯೋಜನದಲ್ಲಿ, ಅಬ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಎರದು ಪೇಪರ್‌ಗಳಿಗೆ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ "ದ್ವಂದ್ವಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣ" ಮತ್ತು "ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಕೇಳುವಿಕೆ". ಎ-ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಅಬ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಆಲೋಚಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆಯೋ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ತೆಗೆಯುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಂಯೋಜಿಸುವಿಕೆಯ ಊರ್ಜಿತತ್ವಗಳ ಮೇಲೆ ವಾದಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದು, ಹಾಗೆಯೇ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತದ ವಾದವಿವಾದಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಕೆಲವು ಸಂಬಂಧಿತ ವಿಷಯಗಳಾದ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆ ಮತ್ತು ನೈತಿಕ ನಿರ್ಣಯ-ಮಾಡುವಿಕೆಯಂತಹ ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಅವರ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೂ ಕೂಡ ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ವಿಷಯದ ಅಂತಃಸತ್ವದ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಕೊರತೆಯ ಕಾರಣದಿಂದ, ಹಲವಾರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ಇದನ್ನು ಪ್ರವೇಶಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಎ-ಹಂತವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದೇನೇ ಇದ್ದರೂ, ಎ‌ಎಸ್ ಅನೆಕ ವೇಳೆ ಕೇಳುವಿಕೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿದೆ, ಮತು ಪೂರ್ತಿ ಸುಧಾರಿತ ಜಿಸಿಇ ಇದು ರಾಜಕೀಯ ಶಾಸ್ತ್ರ, ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ, ಇತಿಹಾಸ ಅಥವಾ ಮತಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿನ ಡಿಗ್ರೀ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿದೆ, ಇದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಗೆ ಉಪಯೋಗಕರವಾಗಿರುವ ಅವಶ್ಯಕವಾದ ಕೌಶಲ್ಯಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಬೈಬಲ್‌ನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ.
ಯುಕೆ ಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯಲ್ಲಿ ನೀಡಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ಅಡ್ವಾನ್ಸಡ್ ಎಕ್ಸ್ಟೆನ್ಷನ್ ಅವಾರ್ಡ್ (ಸುಧಾರಿತ ವಿಸ್ತರಿತ ಅವಾರ್ಡ್) ಕೂಡ ಇದೆ, ಇದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಎ-ಹಂತದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎಂಬುದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಎ-ಹಂತದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗೆ ತೆರೆಯಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಕ್ಯಾಂಬ್ರಿಜ್ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಚಿಂತನ ಕೌಶಲಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎ-ಹಂತವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
೨೦೦೮ ರಿಂದ, ಅಸೆಸ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಂಡ್ ಕ್ವಾಲಿಫಿಕೇಷನ್ಸ್ ಅಲಿಯಾನ್ಸ್ ಕೂಡ ಒಂದು ಎ-ಹಂತದ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ;
ಒಸಿಆರ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಮಂಡಳಿಗಳೂ ಕೂಡ ಅವುಗಳ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ೨೦೦೮ ಕ್ಕಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿವೆ. ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳ ಮೂಲಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಹಲವಾರು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಎ-ಹಂತದ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೇಲೆ, ಕೂಡ ಒಂದು ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಎಲ್‌ಎನ್‌ಎಟಿ, ಯುಕೆಸಿಎಟಿ, ಜೀವವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಪ್ರವೇಶ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಯ ಕೌಶಲ್ಯಗಳ ನಿರ್ಧರಿಸುವಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ ಸೂಚನೆಯ ಕಾರ್ಯಪಟುತ್ವದ ಸಂಶೋಧನೆ
ಈ ಅಧ್ಯಯನವು ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿತ್ವವನ್ನು ಕಲಿಸುವ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಒಂದು ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗೆ ಕನ್ನಡಿಯನ್ನು ಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ.
ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಧ್ಯಯನದ ಮೆಲಿನ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ರಾಜಕೀಯ ಮುಖಂಡರುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಿಕ್ಷಣವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದಕ್ಕೆ ವಿಫಲವಾಗಿದೆ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಹಲವಾರು ಪದವೀಧರರ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕೌಶಲಗಳು ಒಳ್ಳೆಯ-ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಮಾಜದ ಅವಶ್ಯಕೆತೆಗಳ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಮುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಮೆಟಾ-ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾಗಿದೆ: ಈ ಪ್ರತಿಪಾದನೆಗಳು ಎಷ್ಟು ಸಿಂಧುವಾಗಿವೆ? ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆಂದರೆ:
ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಚಿಂತನೆ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ, ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಇದು ಎಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆಯೋ ಅಂತಹ ಪದವೀಧರ ಮಟ್ಟ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಹೇಗೆ ಉತ್ತರವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಲ್ಪಡಬಾರದು, ಆದರೆ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಶ್ವಾರ್ಟ್ಜ್‌ನು "ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಂಶೋಧನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂರ್ಖತನದ ಮಹತ್ವ"ದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುವಂತೆ ಸಂಶೋಧಕರು ತಾವು ಏನನ್ನು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವೋ ಅದನ್ನು ಆದರದಿಂದ ಸ್ವಾಗತಿಸಬೇಕು. ಇದನ್ನು ಸಾಧಿಸುವಲ್ಲಿ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯು ಒಂದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತಕರ ಬೆಳವಣಿಗೆ
ಒಬ್ಬ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತಕನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ ಅಲ್ಲಿ ಯಾವಿದೇ ರೀತಿಯ ಸರಳ ವಿಧಾನಗಳಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಪ್ರಮುಖವಾದ ಮಾರ್ಗವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಬೌದ್ಧಿಕ ತಾದಾತ್ಮ್ಯಾನುಭೂತಿ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ನಮ್ರತೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಹೊಂದಿರುವ ನಕರಾತ್ಮಕ ಭಾವನೆಗಳ ಒಳಗೆ ಪ್ರವೆಶಿಸುವುದರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಕಡೆಗೆ ಅವಲೋಕನಗಳ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ತೀವ್ರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತದೆ. ಎರಡನೆಯದು ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ (ಅಜ್ಞಾನವು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಂದ ಈ ರಿತಿಯಾಗಿ ಹೇಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ, "ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ನಾನು ಆಲೋಚಿಸಿದ್ದೆ, ಆದರೆ ನಾನು ಕೇವಲ ಆ ರೀತಿ ನಂಬಿದ್ದೆ ) ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ವಂತ ಅಜ್ಞಾನದ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದರಲ್ಲಿನ ತೀವ್ರವಾದ ಅನುಭವವನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ತಾದಾತ್ಮ್ಯಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆಯೋ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕವಾಗಿ ವಿನೀತನಾಗಿರುತ್ತಾನೋ ಆಗ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಕಡಿಮೆ ಪಕ್ಷಪಾತಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ವಿಶಾಲ-ಮನಸ್ಸಿನವನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಮತ್ತು ಅದು ಸಮಯವನ್ನು, ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಅಭ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಗಣನೀಯ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಯುಕ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸ್ವಭಾವಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಕ್ಕೆ, ಅವನು ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಿಕೆಯನ್ನು ಅಮಾನತ್ತಿನಲ್ಲಿಡುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಲಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಓದುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸಿನೆಮಾವನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿರುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಡೈಲಾಗ್‌ಗಳ ಅಥವಾ ತಾರ್ಕಿಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕೇಳುವಿಕೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ). ಇದನ್ನು ಮಾಡುವ ಮಾರ್ಗಗಳು ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿರುವುದಕ್ಕಿಂತ ಒಂದು ಗ್ರಹಣ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಒಳಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ; ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಒಂದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ನಿರ್ಣಯಾತ್ಮಕ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆ ಗ್ರಹಿಕೆಯಿಂದ ನಿರ್ಣಯದೆಡೆಗೆ ಬದಲಾಗುವುದು.
ಒಬ್ಬನು ಈ ಕೆಳಗೆ ನಮೂದಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ತಪ್ಪು ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಸಂಭವನೀಯತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವನ್ನು ಹೊಂದಿದವನಾಗುತ್ತಾನೆ:
ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸಾಹಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನಗ್ರಹಣ ಮನಶಾಸ್ತ್ರ ಸಾಹಿತ್ಯಗಳಿಂದ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಒಳದೃಷ್ಟಿಗಳ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆಯು "ವಾದದ ಮತ್ತು ಶೋಧನಾನುಕೂಲ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಒಂದು ವಿಧಾನವಾಗಿದೆ." ಈ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆಯು ಕಾರಣಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಕೇಳಿಕೆಗಳ ಬಗೆಗಿನ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಚಿಂತಿಸುವ ಪ್ರಭಾವಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಮನುಷ್ಯನ ನಿರ್ಣಯ ಮಾಡುವಿಕೆಯ ಮೇಲೆ ಶೋಧನಾನುಕೂಲಗಳ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಪಾತಗಳ ಪ್ರಭಾವಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಓದಿಗಾಗಿ
(೧೯೯೭) ಕ್ರಿಟಿಕಲ್ ಥಿಂಕಿಂಗ್: ಇಟ್ಸ್ ಡೆಫಿನಿಶನ್ ಅಂಡ್ ಅಸೆಸ್ಮೆಂಟ್, ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಯ ಕೇಂದ್ರ (ಯುಕೆ)/ಎಜ್‌ಪ್ರೆಸ್ (ಯುಎಸ್). ಐಎಸ್‌ಬಿಎನ್ ೦-೫೯೫-೨೦೨೮೪-೫.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ನಿರ್ಣಾಯಕ ಚಿಂತನೆ ವರ್ಗ:ಶಿಕ್ಷಣದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮನಃಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಜ್ಞಾನಮೀಮಾಂಸೆ ವರ್ಗ:ಕಲಿಕೆ ವರ್ಗ:ಸಮಸ್ಯೆ ಪರಿಹಾರ ವರ್ಗ:ಸ್ಕೂಲ್ ಕ್ವಾಲಿಫಿಕೇಷನ್‌ಗಳು ವರ್ಗ:ಆಲೋಚನೆ ವರ್ಗ:ತರ್ಕ ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೧೪
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ೬ - ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳ ಹದಿನಾಲ್ಕನೇ ದಿನ. ಗ್ರೆಗೋರಿಯನ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ವರ್ಷದಲ್ಲಿನ ೨೮೭ನೇ (ಅಧಿಕ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ೨೮೮ನೇ) ದಿನ.
ಹೊರಗಿನ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
೧ ೧
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಕರ್ನಾಟಕದ ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯ ಹಕ್ಕಿಗಳು
ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯಲ್ಲಷ್ಟೇ (Endemic) ಬದುಕಿರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೆಲವು, ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಹೊರತು ಇವುಗಳು ಭೂಮಿಯ ಬೇರೆಡೆ ಕಾಣಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ವಾತಾವರಣ ಇಲ್ಲವೇ ಭೂಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲವೇ ಬೇರೆಡೆ ವಲಸೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದಂತಹ ದುರ್ಗಮ ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿರುವ ಜೀವಿಯೊಂದು ಆ ಆವಾಸವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆಡೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಸೀಮಿತ ನೆಲೆಯನ್ನೇ ನಂಬಿರುವ ಈ ಜೀವಿಗಳು ಬದಲಾಗುವ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದಿಸದೆ ನಿರ್ಗಮಿಸುತ್ತವೆ. ಇಂತಹವು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷಿಯದಲ್ಲಿ 190 ಇವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತದ 78 ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಭಾರತದ 78 ಎಂಡೆಮಿಕ್‌ ಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ 37 ಹಕ್ಕಿಗಳೂ ಸೇರಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 16 ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಶ್ಚಿಮಘಟ್ಟ ವಾಸಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ (ಕೆಲವೇ ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ) ಬದುಕುಳಿದಿವೆ.
ವರ್ಗ:ಕರ್ನಾಟಕದ ಪಕ್ಷಿಧಾಮಗಳು ವರ್ಗ:ಪಕ್ಷಿಗಳು
ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್
ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ (೧೯೦೫-೧೯೬೬) ಅವರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಏಷ್ಯಾದ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚದುರ೦ಗ ಆಟಗಾರರು. ಈಗಿನ ಲೆಕ್ಕದ೦ತೆ ಅ೦ತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಆಡಿದೆ ಮೊದಲ ಭಾರತೀಯರೂ ಹೌದು (ಇವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಗ್ರ್ಯಾ೦ಡ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಎ೦ಬ ಪದವಿ ಕೊಡುವ ಅಭ್ಯಾಸ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರ೦ಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ).
೧೯೦೫ರಲ್ಲಿ ಪಂಜಾಬ್ ನ ಮಿತ್ಥಾ ದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರು. ಸರ್ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನ್ ಎ೦ಬ ನವಾಬರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸದಲ್ಲಿದ್ದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನರ ಚೆಸ್ ಪ್ರತಿಭೆ ಗಮನಕ್ಕೆ ಬ೦ದ ಮೇಲೆ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನ್ ಇವರಿಗೆ ಆಧುನಿಕ ಚೆಸ್ ಅನ್ನು ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟರು. ೧೯೨೮ರಲ್ಲಿ ಅಖಿಲ ಭಾರತೀಯ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ಆದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ೧೯೨೯ರಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನರೊ೦ದಿಗೆ ಇ೦ಗ್ಲೆ೦ಡಿಗೆ ಹೋದರು. ಅಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚೆಸ್ ಆಟಗಾರರಾದ ವಿಲಿಯಮ್ ವಿ೦ಟರ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಡೆರಿಕ್ ಯೇಟ್ಸ್ ಅವರಿ೦ದ ಇನ್ನಷ್ಟು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ೧೯೩೦, ೩೧, ೩೩ ರ ಚೆಸ್ ಒಲಿ೦ಪಿಯಾಡ್ ನಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸಿದರು. ೧೯೨೯, ೩೨ ಮತ್ತು ೩೩ ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಚೆಸ್ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ಸಹ ಆದರು.
ಅನಕ್ಷರಸ್ಥರಾಗಿ ಚೆಸ್ ನ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸದೆ ಇದ್ದರೂ ಅವರು ಆಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿ೦ದ ಅ೦ದಿನ ಚೆಸ್ ಪ್ರಪ೦ಚದಲ್ಲಿ ಬಹಳಷ್ಟು ಪ್ರಸಿದ್ದಿ ಪಡೆದರು. ಮೂರು ಜನ ವಿಶ್ವ ಚಾ೦ಪಿಯನ್ ರನ್ನು ಪ೦ದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಲಿಸಿದ ಯಶಸ್ಸನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ೧೯೩೩ರಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಹಯಾತ್ ಖಾನರೊ೦ದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಿ೦ದಿರುಗಿದ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತೆ೦ದೂ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಚೆಸ್ ಆಡಲಿಲ್ಲ. ೧೯೬೬ರಲ್ಲಿ ಸರ್ಗೋಧಾ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ನಿಧನ ಹೊ೦ದಿದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸ೦ಪರ್ಕಗಳು
ಮೀರ್ ಸುಲ್ತಾನ್ ಖಾನರ ಅತಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ೦ದ್ಯ
ಕರೆನಿ ರಾಜ್ಯ
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ವರ್ಗ:ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್
ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ
ಜನನ, ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಇವರು ೧೮೯೪ರಲ್ಲಿ ಪಾಲಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ಶಿಕ್ಷಣ ಮೈಸೂರು ಹಾಗು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಿತು.
ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮ
೧೯೨೭ರಲ್ಲಿ ಇವರು ತಾಯಿನಾಡು ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಅದರ ಸಂಪಾದಕರಾಗಿದ್ದರು.
ಸಮದರ್ಶಿ, ಪತ್ರಿಕಾ ಭೀಷ್ಮ
ಸಮದರ್ಶಿ ಪತ್ರಿಕಾ ಭೀಷ್ಮ - ಹೆಚ್.ಆರ್.ನಾಗೇಶರಾವ್ ''[ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಜನ್ಮ ಶತಾಬ್ದಿ ಸ್ಮರಣ ಸಂಚಿಕೆಗೆಂದು ನಾಗೇಶರಾವ್ ಅವರು ಬರೆದ ಲೇಖನವಿದು. ಅಂದಿನ ತಾಯಿನಾಡು ದಿನಗಳನ್ನು ಈ ಲೇಖನ ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ] ''
‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನಾಮ ಲಾಂಛನ
"ಸುಖ ದುಃಖೇ ಸಮೇಕೃತ್ವಾ ಲಾಭಾಲಾಭೌ ಜಯಾಜಯೌ| ತತೋ ಯುದ್ಧಾಯ ಯುಜಸ್ವ ನೈವಮ್ ಪಪಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ ||ಗೀತಾ||" - ಇದು ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ನಾಮ ಲಾಂಛನದಡಿ ಮುಖಪುಟದಲ್ಲಿ ಮುದ್ರಿತವಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶ್ಲೋಕ ವಾಕ್ಯ; ಇದೇ ಕೀರ್ತಿಶೇಷ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ನವರನ್ನು ಎಂತಹ ಸತ್ವಪರೀಕ್ಷೆ-ಸಂಕಷ್ಟ-ಸವಾಲುಗಳ ಎದುರಿನಲ್ಲೂ ಧೃತಿಗೆಡದೆ ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದ ನಿಷ್ಕಾಮ ಕರ್ಮಸೂತ್ರ. ಜತೆಗೆ "ವಂದೇ ಮಾತರಮ್" ಎಂಬ ದೇಶಭಕ್ತಿ ಘೋಷವೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಅಂಕಿತದ ಮೇಲೆ ಅನ್ವರ್ಥವಾಗಿ ರಾರಾಜಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ಆರಂಭಿಕ ವೃತ್ತಿ ಜೀವನ
*ತುಮಕೂರು ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೆಟ್ ಕಾಲೇಜ್ ಇಂದ ತೇರ್ಗಡೆಯಾಗಿ ಪದವಿ ತರಗತಿಗೆ ಸೇರಲು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಡಚಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬರುವುದು ವಿಳಂಬವಾಗಿ ಆ ವರ್ಷದ ಪ್ರವೇಶಾವಕಾಶ ತಪ್ಪಿತು. ಮುಂದಿನ ವರ್ಷದ ವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಕಾಲ ದೂಡಲು ಇಲ್ಲಿಯೇ ಖಾಸಗಿ ಕೆಲಸ ಹಿಡಿದೆ. ಕೆಲ ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಾಗ ತುಮಕೂರಿನ ಪ್ರೌಢಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮೀಯ ಶಿಕ್ಷಕರಾಗಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಾಗ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ನನ್ನ ಹಿತೈಷಿ ಗುರುಗಳು ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕು ನನ್ನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಅರಿತರು;
ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗ
*ಶ್ರೀ ರಾಮಯ್ಯನವರು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲಾಗಲೀ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲಾಗಲೀ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಹೆಸರು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಸ್ವಕೀಯ ಲಾಭ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಂದೂ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಲಿಲ್ಲವೆಂಬುದು ಜನಜನಿತ ಸತ್ಯ. ಅವರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟದ ದಿನಗಳಲ್ಲೂ ಸರ್ಕಾರಿ ಕೃಪಾಶಯಕ್ಕೆ ಕೈ ಒಡ್ಡಿದವರಲ್ಲ. ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರುವ ಹೊಸಬರಿಗೆ ಅವರು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು: "ನೀವು ಯಾವ ಕಚೇರಿಗೆ ಹೋದರೂ ‘ತಾಯಿನಾಡು’ ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಯಾವುದೇ ಅಹವಾಲು-ಬೇಡಿಕೆ-ಒತ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಕೂಡದು.
ರಾಜಕೀಯ
ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರು ೧೯೫೨ರಿಂದ ೧೯೫೭ರವರೆಗೆ ವಿಧಾನಸಭೆಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದರು. ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರು ೧೯೭೦ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು.
ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿ
ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯನವರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಾರ್ಯನಿರತ ಪತ್ರಕರ್ತರ ಸಂಘವು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಪುರಸ್ಕಾರ
ಕರ್ನಾಟಕ ಸರಕಾರವು ೧೯೬೯ರಲ್ಲಿ ಇವರಿಗೆ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿತು.
ಇವುಗಳನ್ನೂ ಓದಿ
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ ಪಿ.ಆರ್.ರಾಮಯ್ಯ
ಅರ್ಜುನ
thumb|ಪಾಂಚಾಲದ ರಾಣಿ, [[ದ್ರೌಪದಿಯ ಸ್ವಯಂವರ]] thumb|ಧರ್ಮನ ಶಯನಾಗಾರದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಆಗಮನ left|thumb|ಉಳುಪಿ-ಅರ್ಜುನರ ಭೇಟಿ left|thumb|ಕಿರಾತಾರ್ಜುನಿಯ thumb|ಉರ್ವಶಿಯ ಶಾಪ left|thumb|ಬೃಹನ್ನಳ - ನಪುಂಸಕನಾಗಿ ವಿರಾಟ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಹಿಂದು ಪುರಾಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಮಹಾಭಾರತದ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಸಾರಥಿಯೂ, ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನೂ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನು ಮನವೂಲಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳು, ಧೈರ್ಯ, ಯೋಧನೋರ್ವನ ಕರ್ತವ್ಯ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮದ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ದೇವರುಗಳ ಪಾತ್ರ ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಇವರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಮಹಾಭಾರತದ ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಪರಮ ಪ್ರತಿಸ್ಫರ್ಧಿಯಾದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದನು.
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಆರ್ಶ್, ದಿ ಆರ್ಚರ್" ದಂತಕಥೆಯು ಅರ್ಜುನನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಸಮಾನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದುದರ ನೆನವರಿಕೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿವೃತ್ತ
ಅರ್ಜುನನು ಓರ್ವ ನುರಿತ ಬಿಲ್ಲುಗಾರನಾಗಿದ್ದನು ಹಾಗೂ ಈತನು ಪಾಂಡವರು ಹಾಗೂ ಅವರ ವಿರೋಧಿಗಳಾದ ದೃತರಾಷ್ಟ್ರನ ಮಕ್ಕಳಾದ ಕೌರವರ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶತ್ರು ಪಾಳಯದಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಸಂಬಂಧಿಗಳ ಕೊಲೆಯನ್ನು ತನ್ನ ಕೈಯ್ಯಾರೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅರ್ಜುನನು ಮೊದಲಿಗೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ನಿರಾಸಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಅರ್ಜುನನ ಈ ನಿಲುವನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವಂತೆ ಆತನ ಸಾರಥಿಯೂ, ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನೂ ಆಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಪರಮಾತ್ಮನು ಮನವೂಲಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವ ವಿಷಯಗಳು, ಧೈರ್ಯ, ಯೋಧನೋರ್ವನ ಕರ್ತವ್ಯ, ಮಾನವ ಜೀವನದ ಹಾಗೂ ಆತ್ಮದ ಸ್ವಭಾವ ಹಾಗೂ ದೇವರುಗಳ ಪಾತ್ರ ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ಇವರ ನಡುವಿನ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ಮಹಾಭಾರತದ ಅತೀ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಸಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ಕಡೆಯಲ್ಲಿ ಈತನ ಪರಮ ಪ್ರತಿಸ್ಫರ್ಧಿಯಾದ ಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವುದರಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವನ್ನು ವಹಿಸಿದ್ದನು.
ಪರ್ಷಿಯಾದ ಪುರಾಣ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವ "ಆರ್ಶ್, ದಿ ಆರ್ಚರ್" ದಂತಕಥೆಯು ಅರ್ಜುನನ ಕಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಗಮನ ಸೆಳೆಯುವ ಸಾದೃಶ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆಯೆಂದು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭಾರತ ಹಾಗೂ ಪರ್ಷಿಯಾ ದೇಶಗಳು ಸಮಾನ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದುದರ ನೆನವರಿಕೆಯೆಂದು ಕೆಲವರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಜನನ
ರತಿಯಲ್ಲಿ ಎಂದಾದರೂ ತೃಪ್ತಿ ಪಡೆದರೆ ಸಾವು ಬರುವುದೆಂಬ ಶಾಪಕ್ಕೆ ಪಾಂಡು ರಾಜನು ಗುರಿಯಾಗಿದ್ದನು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆತನಿಗೆ ಮಗುವಿನ ತಂದೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಈತನ ಮೊದಲ ಹೆಂಡತಿಯಾದ ಕುಂತಿಯು ಅವಿವಾಹಿತೆಯಾಗಿದ್ದಾಗ, ದೂರ್ವಾಸ ಮುನಿಗಳು ಅವಳಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದರೆ, ಆ ದೇವತೆಯಿಂದ ಮಗುವು ಪ್ರಾಪ್ತಿಯಾಗುವಂತೆ ವರ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪಾಂಡು ಹಾಗೂ ಕುಂತಿ ಈ ವರದ ಸದುಪಯೋಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ನಿಶ್ಚಯಿಸಿದರು. ಕುಂತಿ ಯಮ ಧರ್ಮರಾಯ, ವಾಯು, ಇಂದ್ರ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಿದಳು ಹಾಗೂ ನಾಲ್ಕು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಪಡೆದಳು. ಇವರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕನೆಯ ಮಗನು ಇಂದ್ರನ ವರಪ್ರಸಾದವಾಗಿ ಅರ್ಜುನನು ಜನಿಸಿದನು. thumb|ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಸುಭದ್ರ.[[ರಾಜಾ ರವಿವರ್ಮನ ವರ್ಣಚಿತ್ರ.]]
ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ
ಹಿತಕರವಾದ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಲ್ಲೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವುಳ್ಳ, ಅರೋಗ್ಯಕರ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಸ್ವಾಸ್ಥ್ಯವುಳ್ಳ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಹೊಂದಿದ, ಯಾವುದೇ ತಾಯಿ, ಮಡದಿ, ಸ್ನೇಹಿತನು ತನ್ನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇಂಥಾ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಲು ಹೆಮ್ಮೆ ಪಡುತ್ತಾರೋ ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅರ್ಜುನನದ್ದು ಎಂದು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಲಶಾಲಿಯಾದ, ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರನಾದ; ಹೆಂಗಳೆಯರ ಮನಸೂರೆ ಮಾಡುವಂತಹ ಇಂದ್ರ ಪುತ್ರ ಅರ್ಜುನನು ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜುನನು ಓರ್ವ ಸತ್ಯಸಂಧ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಸ್ನೇಹಿತನಾಗಿದ್ದನು (ಧೀರ ಯೋಧ ಸಾತ್ಯಕಿ ಈತನ ಆಪ್ತ ಮಿತ್ರನಾಗಿದ್ದನು). ಈತನ ಭಾವನಾಗಿದ್ದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಜೊತೆ ಆ ಜೀವನ ಪರ್ಯಂತ ಸಹೃದಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧದ ಬಗ್ಗೆ ಈತನಿಗಿದ್ದ ಸಂದೇಹದಿಂದ ಈತನು ಸೂಕ್ಷ್ಮನೂ ಹಾಗೂ ಪರಹಿತ ಚಿಂತನೆಯುಳ್ಳವನೂ ಎಂದು ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಈತನಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಭೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದನು. ಅತೀ ಕಾರ್ಯನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು ಒಮ್ಮೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೋರ್ವನಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡದೇ ಇರುವುದರ ಬದಲಾಗಿ ವನವಾಸ ಹೋಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದನು.
ಶ್ರಮಶೀಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ
ಅರ್ಜುನನು ಓರ್ವ ಮಹಾಯೋಧನೆಂದೇ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಯೋಧನ ಜೀವನದ ಬುನಾದಿ ಬಹಳ ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಹಾಕಲಾಯಿತು. ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹಾಗೂ ಶ್ರದ್ಧಾಶೀಲ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯಾಗಿದ್ದ ಅರ್ಜುನನು, ಗುರುಗಳಾದ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ಕಲಿಸಿ ಕೊಟ್ಟ ಸಕಲ ವಿದ್ಯೆಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣತಿ ಹೊಂದಿ, ಅತಿ ಬೇಗನೇ "ಅತಿರಥ" (ಅತ್ಯುನ್ನತ ಯೋಧ)ಎಂಬ ಬಿರುದನ್ನು ಗಳಿಸಿದನು. ಈತನ ವಿದ್ಯಾರ್ಜನೆಯಲ್ಲಿನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯು ಪ್ರತಿಯೋರ್ವ ಶಾಲಾ ಬಾಲಕನಿಗೂ ತಿಳಿದಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ದ್ರೋಣಾಚಾರ್ಯರು ತಮ್ಮ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಪರೀಕ್ಷೆಯೊಂದನ್ನು ಒಡ್ಡಿದರು. ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮರದ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ಇಳಿಯ ಬಿಟ್ಟು, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕರೆದರು. ಮರದ ಹಕ್ಕಿಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಗುರಿ ಹೂಡಿದ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರಾಗಿ, ನಿನಗೆ ಏನೇನು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಕೇಳಿದರು. ಆಗ ಒಬ್ಬೊಬ್ಬರು ತನಗೆ ಉದ್ಯಾನವನ, ಹೂವುಗಳು, ಮರದ ಕೊಂಬೆ ಹಾಗೂ ಇಳಿಯ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಮರದ ಹಕ್ಕಿಯು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದರು. ಆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದಾಗ ಆತನು ನನಗೆ ಹಕ್ಕಿಯ ಕಣ್ಣು ಮಾತ್ರ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದನು. ಈ ಘಟನೆಯು ಅರ್ಜುನನ ಏಕಾಗ್ರತೆಯ ಒಂದು ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
ಗಾಂಡೀವ
ಒಂದು ದಿವ್ಯ ಧನುಸ್ಸು. ಈ ಧನುಸ್ಸು ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಇಂದ್ರನಿಗೂ,ಇಂದ್ರನಿಂದ ವರುಣನಿಗೂ, ವರುಣನಿಂದ ಅಗ್ನಿಗೂ ಬಂತು. ಖಾಂಡವದಹನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಗ್ನಿ ಅರ್ಜುನ ಮಾಡಿದ ಉಪಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಆತನಿಗಿದನ್ನು ಕೊಟ್ಟ. ಈ ಧನಸ್ಸು ಎರಡು ಅಕ್ಷಯ ಬತ್ತಳಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಪ್ರಾಪ್ತವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಅವನು 'ಗಾಂಡೀವಿ' ಎನಿಸಿದ. ಇದರ ಮಹಿಮೆಯಿಂದ ಅರ್ಜುನ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಗೆದ್ದು, ಇಂದ್ರನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿದುದಲ್ಲದೆ ಇದರ ತುದಿಯಿಂದ ಶಿವನ ನೆತ್ತಿ ಮೇಲೆ ಹೊಡೆದು ಗಾಯ ಮಾಡಿದ. ಮಹಾಪ್ರಸ್ಥಾನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ ಇದನ್ನು ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಸಾಡಿದನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಶಿವಾರ್ಜುನರ ಯುದ್ಧ
ಅರ್ಜುನನು ತನ್ನ ಅಣ್ಣನ ಆಜ್ಞಾ ಪರಿಪಾಲಕನು. ವನವಾಸದ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಅರ್ಜುನನ್ನು ಮುಂದಿನ ಯುದ್ಧದ ಸಿದ್ಧತೆಗಾಗಿ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸಲು ಇಂದ್ರನ ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನು ಮಾಡಲು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದನು. ಅದರಂತೆ ಅತ್ಯಂತ ಪರಾಕ್ರಮಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನು ಉತ್ತರ ದಿಕ್ಕಿನ ಕಡೆಗೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಅನೇಕ ಪರ್ವತ, ನದಿ, ಕಾನನಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ಹಗಲು ರಾತ್ರಿಗಳ ವಿವೇಚನೆ ಇಲ್ಲದೆ ಆಯಾಸದ ಪರಿವೆ ಇಲ್ಲದೆ ನಡೆದು ಇಂದ್ರಕೀಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಆ ಪ್ರದೇಶವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾನವನಿಗೆ ತಲುಪಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅದು ಮಹಾತಪಸ್ವಿಗಳ ಸ್ಥಾನವಾಗಿದ್ದಿತು. ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಇಂದ್ರನ ದರ್ಶನ ಪಡೆದು ಅವನ ಆದೇಶದಂತೆ ಶಿವನನ್ನು ಕುರಿತು ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಲುಪಕ್ರಮಿಸಿದನು. ಅವನು ಹಿಮವತ್ಪರ್ವತದ ತಪ್ಪಲಿಗೆ ಬಂದು ಘೋರ ತಪಸ್ಸನ್ನಾಚರಿಸಿದನು. ಅವನ ತಪಸ್ಸಿಗೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವನು ಬೇಡನ/ಕಿರಾತನ ವೇಷದಲ್ಲಿ ಬಂದು ಅರ್ಜುನನೊಡನೆ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಂತನು. ಇವರೀರ್ವರ ನಡುವಿನ ಯುದ್ಧವು ಕೀರಾತಾರ್ಜುನರ ಯುದ್ದವೆಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಘೋರವಾಗಿದ್ದಿತೆಂದು ಪುರಾಣಕಥೆಗಳಿಂದ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ಯುದ್ಧವು ಕಿರಾತಾರ್ಜನೇಯ ಯುದ್ಧವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಶಿವನೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಅವನೊಡನೆ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಿ ಸೋತ ಅರ್ಜುನನ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಮೆಚ್ಚಿದ ಶಿವನು ಅವನಿಗೊಲಿದು ಅವನು ಬೇಡಿದ ಪಾಶುಪತಾಸ್ತ್ರ ವರವನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದನು. ಇದಾದ ನಂತರ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಅಷ್ಟದಿಕ್ಪಾಲಕರು ತಾವೇ ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಅನೇಕ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕರುಣಿಸಿದರು. ಸ್ವರ್ಗ ದ ಅಧಿಪತಿಯಾದ ಇಂದ್ರನು ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಕ್ಕೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಿ ಅನೇಕ ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು(ಯುದ್ಧದ ಹಾಗೂ ಸಂಗೀತನಾಟ್ಯಗಳ) ತಿಳಿಸಿ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ದಿವ್ಯಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು. ಅಪ್ಸರೆಯರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳಾದ ಊರ್ವಶಿಯು ತನ್ನ ಕಾಮೇಚ್ಚೆಯನ್ನು ಅರ್ಜುನ ನೊಂದಿಗೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದಳು. ಇಂದ್ರಿಯಜಿತನಾದ ಅರ್ಜುನನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಪಗೊಂಡು ಅರ್ಜುನನನ್ನು ನಪುಂಸಕನೆಂದು ಖ್ಯಾತಿಹೊಂದುವಂತೆ ಶಪಿಸಿದಳು. ಆದರೆ ಮುಂದೆ ಇದರಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಉಪಕಾರವೇ ಆಯಿತು. ಹೀಗೆ ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನು ಮುಂಬರುವ ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸಕಲ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ರಗಳ ಸಿದ್ಧತೆ ಹೊಂದಿ ಭೂಲೋಕಕ್ಕೆ ಬಂದು ತನ್ನ ಸೋದರರನ್ನು ಸೇರಿದನು. ಇಲ್ಲಿ ಅವನ ಅನೇಕ ಗುಣಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅಂಥ ಕಠಿಣ ವನವಾಸ ಕಾಲದಲ್ಲೂ ಸಂಯಮ, ಗುರು ಹಿರಿಯರ ಆಜ್ಞಾ ಪರಿಪಾಲನೆ, ಗುರಿ ಸಾಧಿಸುವ ಛಲ, ಕಷ್ಟ ಸಹಿಷ್ಣುತೆ, ಪರಾಕ್ರಮ, ಭಕ್ತಿ, ನಮ್ರತೆ, ಜಿತೇಂದ್ರಿಯತ್ವ ಹೀಗೆ ಅರ್ಜುನನು ಸದ್ಗುಣ ಹಾಗೂ ಸದಾಚಾರದ ಮೂರ್ತಿಯೇ ಆಗಿದ್ದನೆಂದು ಇದರಿಂದ ತಿಳಿಯ ಬಹುದಾಗಿದೆ.
ಅರ್ಜುನನ ಇತರ ನಾಮಗಳು
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹತ್ತು ಹೆಸರುಗಳಿವೆಯೆಂದು ಹೇಳಿದೆ:
ದ್ರೌಪದಿ
ಅರ್ಜುನನ ಧರ್ಮಪತ್ನೀ. ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜನ ಮಗಳು. ಪಾಂಚಾಲ ರಾಜ ಮಗಳಿಗೆ ಸ್ವಯಂವರವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಿದಾಗ, ಅರ್ಜುನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣವೇಷದಲ್ಲಿದ್ದು ಮತ್ಸ್ಯಯಂತ್ರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ದ್ರೌಪದಿಯನ್ನು ವರಿಸಿದ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುಧ್ಧ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನಿಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ ಉಪದೇಶ. ಹಿಂದೂಗಳ ಪವಿತ್ರ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದುದು. ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದ ಭೀಷ್ಮಪರ್ವದ ೨೩ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ೪೦ ನೇ ಅಧ್ಯಾಯದ ನಡುವೆ ಬರುವ ಭಾಗ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಮುಖ್ಯ ಪಠ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಸುಮಾರು ೭೦೦ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಹಿಂದೂ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ವೈದಿಕ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ, ಯೋಗಿಕ ಹಾಗೂ ತಾಂತ್ರಿಕ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಒಟ್ಟು ಸಮಾಗಮವೆನ್ನಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯೋಗೋಪನಿಷತ್, ಅಥವಾ ಗೀತೋಪನಿಷತ್, ಪಂಚಮವೇದವೆಂದೂ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯನ್ನು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. 'ಭಗವದ್ಗೀತೆ' ಆರಂಭವಾಗುವುದು ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮೊದಲು. ತಮ್ಮ ಸೈನ್ಯಕ್ಕೆ ರಣಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇದಿರಾದ ಕೌರವರ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಬಹಳಷ್ಟು ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕಂಡು ಅರ್ಜುನ ಉತ್ಸಾಹ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಕ್ಕಾಗಿ ಕೃಷ್ಣನತ್ತ ತಿರುಗಿದಾಗ. ಆತ್ಮದ ಅಮರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸುತ್ತ ಕೃಷ್ಣ 'ಗೀತೋಪದೇಶ'ವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇದರ ನಂತರ ನಾಲ್ಕು ಯೋಗಮಾರ್ಗಗಳಾದ ಭಕ್ತಿ, ಕರ್ಮ, ಧ್ಯಾನ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧ
ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ, ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೌರವರಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಯುದ್ಧ ನಡೆದ ಸ್ಥಳ. ಮಹಾಭಾರತದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಅತಿ ಮುಖ್ಯವಾದ ಘಟನೆ ಗೀತೋಪದೇಶ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಊರ ಹೊರಗೆ ಹೊರಟರೆ ನಾಲ್ಕು ಕಿಲೋಮೀಟರು ದೂರದಲ್ಲಿ ಜೋತಿಸರ ಎಂಬಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಈ ಗೀತೋಪದೇಶದ ತಾಣವೆಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರಥವನ್ನೂ ಅದರ ಚಾಲಕಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ, ಅರ್ಜುನನ ಮೂರ್ತಿಯನ್ನೂ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇವೇ ಪುರಾಣ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೋಡಲೆಂದೇ ಇರುವ ಪ್ಯಾನೋರಮಾ ಮತ್ತು ವಿಜ್ಞಾನಕೇಂದ್ರವು ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧವರ್ಣನೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ವಿನೂತನ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸ್ಥಿರಚಿತ್ರಶಾಲೆ. ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ನೆಲದಲ್ಲಿ ಕಾಲೂರಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಜಾರುತ್ತಾ ಅಂದಿನ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ಕಾಣುವ ಅವಕಾಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಈ ಕಲಾಕೇಂದ್ರ. 'ಕೃಷ್ಣವಸ್ತುಸಂಗ್ರಹಾಲಯ'ವೂ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಟ್ಟುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಜಯದ್ರಥನ ಸಂಹಾರ
ಮಹಾಭಾರತ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ, ಜಯದ್ರಥನು ಸಿಂಧೂ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜನಾಗಿದ್ದನು (ಹಾಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಸೈಂಧವನೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ). ಅವನು ೧೦೦ ಕೌರವ ಸಹೋದರರ ಏಕೈಕ ಸಹೋದರಿಯಾದ ದುಶ್ಯಲೆಯನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಿದ್ದನು. ಅವನು ರಾಜ ವೃಧಕ್ಷತ್ರನ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೌರವರಿಗೂ ಪಾಂಡವರಿಗೂ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನನ ಮಗ ಅಭಿಮನ್ಯುವನ್ನು ಕೊಂದು, ನಂತರ ಅರ್ಜುನನಿಂದ ಹತನಾಗುವನು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತ ವರ್ಗ:ಮಹಾಭಾರತದ ಪಾತ್ರಗಳು
ಹೂವು
right|250px|thumb|ಹನ್ನೆರಡು ಜಾತಿಯ ಹೂವುಗಳು ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ವಂಶಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಹೂವುಗಳ ಗೊಂಚಲುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಭಿತ್ತಿಚಿತ್ರ ಪುಷ್ಪ ಅಥವಾ ಕುಸುಮ ಎಂದೂ ಸಹ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಹೂವು, ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಅಂಗವಾಗಿದೆ. ಮ್ಯಾಗ್ನೋಲಿಯೋಫೈಟ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಈ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಏಂಜಿಯೋಸ್ಪರ್ಮ್‌ಗಳೆಂದೂ ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ).
ಹೂವುಗಳ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು ಹಾಗೂ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ
thumb|right|250px|ಕಲೀಸ್ಟೆಮನ್‌ ಸಿಟ್ರಿನಸ್ ಹೂವುಗಳು. ಮತ್ತಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿಗಳು: ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ರೋಗಲಕ್ಷಣ
ಸ್ವರೂಪ
thumb|400px|right|ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬೆಳೆದ ಹೂವಿನ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಿರುವ ಚಿತ್ರ thumb|"ಪರಿಪೂರ್ಣ ಹೂವಿಗೆ" ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ. ಈ ಕಾರ್ಟಿವ ರಿಲಿಜಿಯೋಸ ಹೂವು, ಕೇಸರಗಳು (ಹೊರ ಸುತ್ತು) ಹಾಗೂ ಶಲಾಕೆ (ಮಧ್ಯಭಾಗ) ಈ ಎರಡನ್ನೂ ಹೊಂದಿದೆ.
250px|thumb|right|ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್‌ ಲಿಲಿಯಮ್ (ಲಿಲಿಯಮ್ ಲಾಂಗಿಫ್ಲೋರಮ್).1.ಶಲಾಕಾಗ್ರ, 2. ಶಲಾಕಾನಳಿಕೆ, 3. ಕೇಸರಗಳು, 4. ತಂತು, 5. ಪುಷ್ಪದಳ
ಹೂವಿನ ಸೂತ್ರ
ಹೂವಿನ ರಚನಾಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಕ್ಷರಗಳು, ಸಂಖ್ಯೆಗಳು, ಮತ್ತು ಸಂಕೇತಗಳ ಮೂಲಕ ತಿಳಿಯಪಡಿಸುವುದನ್ನು ಹೂವಿನ ಸೂತ್ರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾತಿನಿಧಿಕವಾಗಿ, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಸಸ್ಯ ಕುಟುಂಬವೊಂದರ ಹೂವಿನ ರಚನೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಸೂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೆಳಗಿನ ನಿರೂಪಣೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ:
Ca = ಪುಷ್ಪಪಾತ್ರೆ (ಪತ್ರದಳ ಸುರುಳಿ; ಉದಾ. Ca5 = 5 ಪತ್ರದಳಗಳು)
Co = ಮುಕುಟದಳ (ಪುಷ್ಪದಳ ಸುರುಳಿ; ಉದಾ., Co3(x) = ಮೂರರ ಅಪವರ್ತ್ಯಗಳ ಪುಷ್ಪದಳಗಳು)
Z = ಯುಗ್ಮರೂಪಿ  ಆಗಿದ್ದರೆ ಸೇರಿಸಿ (ಉದಾ., CoZ6 = 6 ಪುಷ್ಪದಳಗಳಿರುವ ಯುಗ್ಮರೂಪಿ)
A = ಕೇಸರಗುಚ್ಛ  (ಕೇಸರಗಳ ಸುರುಳಿ; ಉದಾ., A∞ = ಅನೇಕ ಕೇಸರಗಳು)
G = ಅಂಡಾಶಯ  (ಶಲಾಕ ಅಥವಾ ಶಲಾಕಗಳು; ಉದಾ., G1 = ಏಕ ಅಂಡಾಶಯ) x : "ಅಸ್ಥಿರ ಸಂಖ್ಯೆ"ಯೊಂದನ್ನು ನಿರೂಪಿಸಲು
∞: "ಅನೇಕ" ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸಲು
ಹೂವೊಂದರ ಸೂತ್ರವು ಹೆಚ್ಚೂ ಕಮ್ಮಿ ಹೀಗಿರುತ್ತದೆ:
ಅನೇಕ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಹೂವಿನ ಸೂತ್ರದ ಕೈಪಿಡಿ ಯನ್ನು ನೋಡಿ).
ಅಂಗಾಂಗಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ
thumb|120px|ಹೂವಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ABC ಮಾದರಿ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರೀಕೃತವಾದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಜೀನ್‌ಗಳು MADS-ಬಾಕ್ಸ್ ಜೀನ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದವಾಗಿದ್ದು, ಅವು ಹೂವಿನ ಪ್ರತೀ ಅಂಗಾಂಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಜೀನ್‌ಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ನಕಲು ಅಂಶಗಳಾಗಿವೆ.
ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ
right|thumb|ಜೇನ್ನೊಣಕ್ಕೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡ ಈ ಪರಾಗ ರೇಣುಗಳು, ಅವುಗಳು ಮತ್ತೊಂದು ಹೂವಿಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವರ್ಗಾವಣೆಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. right|thumb|ಟುಲಿಪ್ ಕೇಸರದ ತುದಿ. ಪರಾಗ ರೇಣುಗಳ ಪಟ್ಟಿಮಾಡುವುದು
ಆಕರ್ಷಣಾ ವಿಧಾನಗಳು
thumb|left|ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶಕಗಳಾದ ಗಂಡು ದುಂಬಿಗಳನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬೀ ಆರ್ಕಿಡ್‌ ಅನೇಕ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಹೆಣ್ಣು ದುಂಬಿಯಂತೆ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಅನುಕರಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಫಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ಪ್ರಸರಣ
ಕೇಸರಗಳು ಮತ್ತು ಒಂದು ಶಲಾಕೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಕೆಲವು ಹೂವುಗಳು ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣಕ್ಕೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಬೀಜ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ತಳಿವೈವಿಧ್ಯತೆಯು ಸೀಮಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವಂತವಾಗಿ ಫಲೀಕರಣ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ದಾಂಡೇಲಿಯನ್‌ ‌ಹೂವುಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ನಿಡಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ, ಸಸ್ಯಗಳ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಸ್ವ-ಫಲೀಕರಣವನ್ನು ತಡೆಯುವ ಅನೇಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಏಕಲಿಂಗಿ ಗಂಡು ಮತ್ತು ಹೆಣ್ಣು ಹೂವುಗಳು ಒಂದೇ ಗಿಡದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಅವು ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬಲಿಯುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಒಂದೇ ಸಸ್ಯದ ಪರಾಗಗಳು ಅದರ ಅಂಡಾಣುಗಳನ್ನು ಫಲೀಕರಣ ಮಾಡಲು ಅಸಮರ್ಥವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ಹೂವಿನ ಪ್ರಕಾರಗಳು ಅವುಗಳ ಸ್ವಂತ ಪರಾಗಗಳಿಗೆ ರಾಸಾಯನಿಕ ತಡೆಗೋಡೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಸ್ವ-ಬಂಜೆತನ ಅಥವಾ ಸ್ವ-ಅನನುರೂಪ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ (ಇದನ್ನೂ ನೋಡಿ: ಸಸ್ಯದ ಲೈಂಗಿಕತೆ).
ವಿಕಾಸ
thumb|ಮುಂಚಿನಿಂದಲೂ ತಿಳಿದಂತೆ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ ಆರ್ಕಿಫ್ರುಕ್ಟಸ್ ಲಿಯನಿನ್ಜೆನ್ಸಿಸ್‌ ಕೂಡ ಒಂದು ಭೂ ಸಸ್ಯಗಳು ಸುಮಾರು 425 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಿಂದಲೂ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ. ಮೊದಲ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಲಜೀವಿ ಪ್ರತಿರೂಪಗಳಾದ ಬೀಜಕಗಳ ಸರಳ ಮಾರ್ಪಾಡಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವು. ಸಮುದ್ರದದಲ್ಲಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೆಲವು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ತಳೀಯ ಅಬೀಜಗಳನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹರಿಯಬಿಟ್ಟು, ಅವು ಎಲ್ಲಿಯಾದರೂ ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ಪಸರಿಸಿ ಬಿಡುತ್ತವೆ. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಹಿಂದಿನ ಕಾಲದ ಸಸ್ಯಗಳು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿದವು. ಆದರೆ ಸಸ್ಯಗಳು, ಒಣಗಿ ಹೋಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸಮುದ್ರಕ್ಕಿಂತ ನೆಲದ ಮೇಲೆಯೇ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿರಬಹುದಾದ ಇತರ ದುರುಪಯೋಗದಿಂದ ಈ ನಕಲುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡವು. ಈ ರೀತಿಯ ರಕ್ಷಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಹೂವುಗಳಾಗದಿದ್ದರೂ ಬೀಜಗಳು ಉಂಟಾದವು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿದ್ದ, ಬೀಜ-ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಸ್ಯಗಳೆಂದರೆ ಜಿಂಕೊ (ಬೀಸಣಿಗೆಯಾಕಾರದ ಎಲೆಯ ಮರಗಳು) ಮತ್ತು ಕೊನಿಫರ್‌‌ (ಶಂಕುಮರ)ಗಳು. ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಮೊದಲ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯಾದ ಆರ್ಕಿಫ್ರುಕ್ಟಸ್ ಲಿಯನಿನ್ಜೆನ್ಸಿಸ್‌ ಸುಮಾರು 125 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷ ಹಿಂದಿನದು. ನಿರ್ನಾಮವಾಗಿರುವ ಅನಾವೃತ ಬೀಜಗಳ ಕೆಲವು ಗುಂಪುಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಬೀಜದ ಜರೀಗಿಡ‌ಗಳು, ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪೂರ್ವಿಕ ಸಸ್ಯಗಳು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಹೂವುಗಳ ವಿಕಸನ ಹೇಗಾಯಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನಿರಂತರ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಹೆಚ್ಚುಕಡಿಮೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ ಆಧುನಿಕ ಹೂವುಗಳ ಗೋಚರಿಸುವಿಕೆಯು, ವಿಕಾಸವಾದಕ್ಕೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ತಂದೊಡ್ಡಿತು. ಇದನ್ನು ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಡಾರ್ವಿನ್‌ನು "ಅಸಹನೀಯ ರಹಸ್ಯ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಕಂಡುಹಿಡಿದ ಆರ್ಕಿಫ್ರಕ್ಟಸ್‌ ನಂತಹ ಆವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಅಥವಾ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಅನಾವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಯ ಬಗೆಗಿನ ಮುಂದುವರಿದ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಆವೃತ ಬೀಜ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹಂತಹಂತವಾಗಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ DNA ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯು (ಆಣ್ವಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ ಶಾಸ್ತ್ರ) ನ್ಯೂ ಕಲೆಡೋನಿಯದ ಪೆಸಿಫಿಕ್ ದ್ವೀಪದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಆಂಬೊರೆಲ್ಲ ಟ್ರೈಕೊಪೊಡವು ಉಳಿದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಸಜಾತೀಯ ಗುಂಪು ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಕೃತಿ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಧ್ಯಯನವು ಹಿಂದಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳಂತಿರುವ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳನ್ನು ಅದು ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. thumb|left|ಆಂಬೊರೆಲ್ಲ ಜೀವಾಂಕುರಗಳು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುವುದೇ ಹೂವುಗಳ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಬಂದಿರುವ ಒಂದು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿದೆ. ಪರಾಗವು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಗಾಢ ಬಣ್ಣಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಆಕಾರಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಸಹ ಪಸರಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಅವು ಇನ್ನಾವುದೇ ಪ್ರಯೋಜನಗಳನ್ನು ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಈ ಅಂಶವೇ ಸಸ್ಯದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಒಂದು ಬಾಧ್ಯತೆಯಾಗುಳಿಯಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾದ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಂದಿದ ಹೂವುಗಳು ಗೋಚರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವುಗಳು ದ್ವೀಪ ಅಥವಾ ದ್ವೀಪಗಳ ಸಮೂಹದಂತಹ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಅಥವಾ ಏಕಾಂತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿದ್ದೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ. ಅಂತಹ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ವಾಸ್ಪ್) ವಿಶೇಷ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಆ ದ್ವೀಪದ ಪರಿಸರವು ಸಹಾಯಕವಾಗಿತ್ತು. ಇಂದು ಅನೇಕ ದ್ವೀಪ ಜೀವಿಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದುವ ರೀತಿಯೂ ಇದೇ ಆಗಿದೆ.ಒಂದು ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಡುಜೀರಿಗೆ ಹುಳದೊಂದಿಗಿನ ಈ ಸಹಜೀವನದ ಸಂಬಂಧವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಸಂಗಾತಿಗಳೆರಡನ್ನೂ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ಈ ಕಡುಜೀರಿಗೆ ಹುಳಗಳು ಈಗಿನ ಅಂಜೂರದ ಕಡುಜೀರಿಗೆ ಹುಳಗಳ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಗಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಸ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಸಸ್ಯಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ದ್ವೀಪ ತಳಿಗಳು‌ ಜಾತಿಸೃಷ್ಟಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲ ಎಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮೂಲದ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ ಕೆಳದರ್ಜೆಯ ರೂಪಾಂತರದ ನಮೂನೆಗಳ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇತ್ತು ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಕಡುಜೀರಿಗೆ ಹುಳದ ಉದಾಹರಣೆಯು ಪ್ರಾಸಂಗಿಕವಲ್ಲ; ಕಡುಜೀರಿಗೆ ಹುಳಗಳಿಂದ ಜನ್ಮತಾಳಿದ ಜೇನ್ನೊಣಗಳು ಸಹಜೀವನದ ಸಸ್ಯ ಸಂಬಂಧದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿವೆ.
ಇದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಸ್ಯ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಉಪಯೋಗಿಸಲ್ಪಡುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ್ಣುಗಳು ಹೂವಿನ ಭಾಗಗಳ ಬೆಳೆಯುವಿಕೆಯಿಂದ ಅಥವಾ ಹಿಗ್ಗುವಿಕೆಯಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸುವ ಈ ಹಣ್ಣುಗಳು ಒಂದು ರೀತಿಯ ಸಾಧನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಇಷ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದರ ಮೂಲಕ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ.
thumb|ಲೋಮ್ಯಾಂಷಿಯಂ ಪರಿಯ್‌, ಅಂದಿನ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಮೆರಿಕನ್ನರಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಗಿಡವಾಗಿದೆ ಸುಮಾರು 130 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಹೂವುಗಳಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ದೃಢವಾದ ಪುರಾವೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ಅವು 250 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿದ್ದವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಸಾಂದರ್ಭಿಕ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಿವೆ ಅಷ್ಟೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂರಕ್ಷಿಸಲು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದ ಓಲಿಯಾನೇನ್‌ ಎಂಬ ರಾಸಾಯನಿಕವು ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿಕಾಸವಾಗಿದ್ದ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ ಕುರುಹುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯವಾದ ಜೈಗ್ಯಾಂಟೊಪ್ಟೆರೈಡ್‌ ನಂತಹ ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಸಸ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇವು ನಿಜವಾಗಿ ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವುಗಳ ಕಾಂಡ ಮತ್ತು ಮುಳ್ಳುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಇದು ಕಲ್ಲಾಗುವಿಕೆಗೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ.
ಹೂವಿನ ವಿಕಾಸವು ಇಂದಿನವರೆಗೂ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶವಾಗದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂವುಗಳು ಮಾನವನ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿವೆ. ಅನೇಕ ಆಧುನಿಕ, ಗೃಹಾಸಕ್ತಿಯ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಕಳೆಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವು ನೆಲ ಕದಡಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕೆಲವೊಂದು ಮನುಷ್ಯನ ಬೆಳೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚೆಂದವಾಗಿರುವ ಹೂವುಗಳು ಅವುಗಳ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಕೀಳುವಿಕೆಗೆ ಒಳಗಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಅವು ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ ವಿಶೇಷ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ.
ಸಂಕೇತಗಳು
ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೂವುಗಳು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅರ್ಥಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹೂವುಗಳಿಗೆ ಅರ್ಥ ನೀಡುವ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ಫ್ಲೋರಿಯೊಗ್ರಫಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ಅತಿ ಸಾಮಾನ್ಯ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ:
ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಹೂವುಗಳೂ ಹೆಣ್ಣು ಜನನಾಂಗಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇದು ಜಾರ್ಜಿಯ ಒ'ಕೆಫೆ, ಇಮೋಗೆನ್ ಕನ್ನಿಂಗ್‌ಹ್ಯಾಮ್‌, ವೆರೋನಿಕ ರುಯೆಜ್‌ ಡಿ ವೆಲಾಸ್ಕೊ, ಮತ್ತು ಜೂಡಿ ಚಿಕಾಗೊ ಮೊದಲಾದ ಕಲಾವಿದರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಏಷಿಯಾದ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸ್ತ್ರೀತ್ವಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ಹೊಂದಿವೆ.
ಕೋಮಲ ಮತ್ತು ಸುಂದರ ಹೂವುಗಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಭೇಧಗಳು ವಿಶೇಷವಾಗಿ 18ನೇ-19ನೇ ಶತಮಾನದ ರಮ್ಯ ಕಾಲದ ಅಸಂಖ್ಯಾತ ಕವಿಗಳ ಬರಹಗಳಿಗೆ ಸ್ಫೂರ್ತಿಯಾಗಿವೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ - ವಿಲಿಯಮ್ ವರ್ಡ್ಸ್‌ವರ್ಥ್‌ನ ಐ ವಾಂಡರ್ಡ್ ಲೋನ್ಲಿ ಆಸ್ ಎ ಕ್ಲೌಡ್ ಮತ್ತು ವಿಲಿಯಮ್ ಬ್ಲೇಕ್‌ನ ಆಹ್! ಸನ್-ಫ್ಲವರ್.
ವಿವಿಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವರ್ಣಮಯವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಹೂವುಗಳು ದೃಶ್ಯ ಕಲಾವಿದರಿಗೂ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚಿನ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಚಿತ್ರಕಾರರ ಕೆಲವು ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ವರ್ಣಚಿತ್ರಕಲೆಗಳು ಹೂವುಗಳದ್ದೇ ಆಗಿದೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು - ವ್ಯಾನ್ ಗೋಘ್‌ನ ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿಗಳ ಸರಣಿ ಅಥವಾ ಮೋನೆಟ್‌ನ ನೀರು ನೈದಿಲೆಗಳು. ಹೂವುಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸಿ, ಶೈತ್ಯೀಕರಿಸಿ ಮತ್ತು ಒತ್ತಿಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಹೂವಿನ ಕಲೆಯ ಶಾಶ್ವತವಾದ, ಮೂರು ಆಯಾಮದ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೂವುಗಳು, ಉದ್ಯಾನಗಳು ಮತ್ತು ವಸಂತಕಾಲದ ರೋಮನ್ ದೇವತೆಯು ಸಸ್ಯ ಸಂಪತ್ತು ಆಗಿದೆ. ವಸಂತಕಾಲ, ಹೂವು ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಗ್ರೀಕ್ ದೇವತೆಯು ಕ್ಲೋರಿಸ್‌ ಆಗಿದೆ. ಹಿಂದೂ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಹೂವುಗಳು ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮದ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ದೇವರುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ತಾವರೆ ಹೂವಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತುಕೊಂಡಿರುವ ಹಾಗೆ ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿರುವುದರ ಜೊತೆಗೆ, ತಾವರೆಗೆ ಹಿಂದೂ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ದೈವಿಕ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸೃಷ್ಟಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಹಿಂದೂ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಉಪಯೋಗ
thumb|180px|ವಾರಣಾಸಿಯ ಲಿಂಗದ ದೇವಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯ ಕೈಗಳು ಹೂವನ್ನು ಹರಡುತ್ತಿರುವುದು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಜನರು, ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ಹೂಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸಲು, ಕೊಂಡುಕೊಳ್ಳಲು, ಧರಿಸಲು ಅಥವಾ ಅವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಇರುವ ದಾರಿಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆಲ್ಲ ಕಾರಣ ಅವುಗಳ ಆಹ್ಲಾದಕರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಪರಿಮಳ. ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತದ ಜನರು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಅದು ಒಬ್ಬರ ಜೀವನಕಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ: ಆದ್ದರಿಂದ ಜನರು ಮನೆಯ ಸುತ್ತಮುತ್ತ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಇರುವ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಗವನ್ನು ಹೂವು ಉದ್ಯಾನಗಳಿಗೆ, ಕಾಡುಹೂವುಗಳನ್ನು ಆರಿಸುವುದಕ್ಕೆ, ಅಥವಾ ಹೂ ಬೆಳೆಗಾರರಿಂದ ಹೂಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಮೀಸಲಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಹೂ ಬೆಳೆಗಾರರು ತಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ಸಹಾಯವಾಗಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಾರರ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಾಲವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತಾರೆ.
ಬೀಜಗಳು, ಹಣ್ಣುಗಳು, ಬೇರುಗಳು, ಕಾಂಡಗಳು ಮತ್ತು ಎಲೆಗಳು ಇವೇ ಮೊದಲಾದ ಸಸ್ಯಗಳ ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳಿಗಿಂತ ಹೂವುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಆಹಾರ ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಅವು ಅನೇಕ ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಮಸಾಲೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ. ಹೂವು ತರಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಳಿ ಸಹಿಷ್ಣು ಹೂಕೋಸು, ಹೂಕೋಸು ಮತ್ತು ಪಲ್ಲೆಹೂವು ಸೇರಿವೆ. ಹೆಚ್ಚು ದುಬಾರಿಯ ಮಸಾಲೆಯಾದ ಕೇಸರಿಯು ಕ್ರೋಕಸ್‌ನ ಒಣಗಿದ ಶಲಾಕಾಗ್ರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಇತರ ಹೂವು ಮಸಾಲೆಗಳೆಂದರೆ ಲವಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಪರ್‌ಗಳೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಒಣಗಿದ ಮೊಗ್ಗುಗಳು. ಹಾಪ್‌ ಬಳ್ಳಿಗಳ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬಿಯರ್ನ ಪರಿಮಳಕ್ಕೆ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಹಕರು ಹೆಚ್ಚು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವ ಬಂಗಾರದಂತಹ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದ ಲೋಳೆಯ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ಚೆಂಡು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ದಾಂಡೇಲಿಯನ್‌ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮದ್ಯವನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜೇನು ಪರಾಗವನ್ನು ಕೆಲವರು ಉತ್ತಮ ಆಹಾರ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಜೇನುತುಪ್ಪವು ಜೇನುನೊಣಗಳಿಂದ ಸಂಸ್ಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಹೂವಿನ ಮಕರಂದ. ಅದನ್ನು ಹೂವಿನ ಪ್ರಕಾರದಿಂದ ಹೆಸರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಉದಾ. ಕಿತ್ತಳೆ ಹೂವು ಜೇನುತುಪ್ಪ, ಮೂರೆಲೆ ಗಿಡದ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಮತ್ತು ಟ್ಯೂಪಿಲೋ ಜೇನುತುಪ್ಪ. ನೂರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಗಳ ತಾಜಾ ಹೂವುಗಳು ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಾದವುಗಳಾದರೂ ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ಆಹಾರವಾಗಿ ವಿಸ್ತೃತವಾಗಿ ಮಾರಲ್ಪಡುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಲಾಡ್‌ಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಕ್ವಾಶ್‌ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಬ್ರೆಡ್ ತುಂಡುಗಳ ನಡುವೆ ಇಟ್ಟು ಹುರಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹೂವುಗಳಲ್ಲಿ ಇವು ಸೇರಿವೆ: ನಸ್ಟರ್ಷಿಯಮ್‌, ಸೇವಂತಿಗೆ ಜಾತಿಯ ಸಸ್ಯ, ಕಾರ್ನೇಷನ್, ಕಟ್ಟೈಲ್, ಹನಿಸಕಲ್, ಚಿಕೋರಿ, ಕಾರ್ನ್‌ಫ್ಲವರ್‌ಗಳುಕನ್ನ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ. ಡೈಸಿ ಮತ್ತು ಗುಲಾಬಿಯಂತಹ ಕೆಲವು ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಕ್ಕರೆ ಪಾಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. (ಸಿಹಿ ಪ್ಯಾನ್ಸಿಯ ಬಗ್ಗೆ ನಿಮಗೆ ತಿಳಿದಿರಬಹುದು). ಹೂವುಗಳಿಂದ ಮೂಲಿಕಾ ಚಹವನ್ನೂ ಮಾಡಬಹುದು. ಸೇವಂತಿಕೆ, ಗುಲಾಬಿ, ಮಲ್ಲಿಗೆ, ಕ್ಯಾಮಮೈಲು ಮೊದಲಾದ ಒಣಗಿದ ಹೂವುಗಳು ಸುವಾಸನೆ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಚಹಾದಲ್ಲಿ ಅದ್ದಿಡುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುವಾಸನೆಗಾಗಿ ಚಹಾ ಎಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಿಶ್ರಮಾಡುತ್ತಾರೆ.
thumb|ಕ್ರೋಕಸ್ ಆಂಗಸ್ಟಿಫೋಲಿಯಸ್
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
mwl:ಫ್ರಾಲ್ mhr:Пеледыш (кушкыл) pnb:پھل
ವರ್ಗ:ಹೂವುಗಳು ವರ್ಗ:ಉದ್ಯಾನ ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯ ರಚನೆ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯದ ಲೈಂಗಿಕತೆ ವರ್ಗ:ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ವರ್ಗ:ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರ
ಹುಅಂಗ್ ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಭಾನ್
ಹುಅಂಗ್ ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಭಾನ್(ಜನನ: ಫುಸುಯಿ, ಚೀನಾ, ನವೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೮೯೯ – ನಿಧನ: ಗುಯಿಲಿನ್, ಚೀನಾ, ಜನವರಿ ೧೮, ೧೯೮೨ )೨೦ನೇ ಶತಮಾನದ ಚೀನಾದ ಇತಿಹಾಸಕಾರ, ಜನಪದ ವ್ಯಾಸಂಗಿ, ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರೂ  ಮತ್ತು ಸರ್ವಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ.ಝುಆಂಗ್ದ ಹಿರಿಯ ಶಿಕ್ಷಣತಜ್ಞರೂ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರ ತಜ್ಞ. ಅವನನ್ನು ಚೀನಾದ ವು-ನ್ಕು(Wu-Nu) ಶಾಲೆಗಳುದ ನಾಯಕ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಜೀವನ
ಹುಅಂಗ್ ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಭಾನ್  ಅವರು ನವೆಂಬರ್ ೧೩, ೧೮೯೯ರಂದು ಅಂದಿನ ಗುಯಾಂಗ್ಸಿ ಪ್ರಾವಿನ್ಸ್(Guangxi)ಫುಸುಯಿ ಕಾಂಟಿ(Fusui)  ಝುಆಂಗ್ ಮನೆತನದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ರೈತ.
೧೯೪೩-೧೯೫೧ರಲ್ಲಿ ಗುಯಂಗ್ಕಸಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಗುಯಂಗ್ಕಸಿ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ಕಾಲೇಜ್(ಇದು ಈಗ ಗುಯಂಗ್ಕಸಿದ ಶಿಕ್ಷಕರ ತರಬೇತಿ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ)ದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೩೦ ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.
೧೯೮೨ ರ ಜನವರಿ ೧೮ ರಂದು ಹುಅಂಗ್ ಕ್ಸಿಯಾನ್ ಭಾನ್ ನಿಧನರಾದರು.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕ
ವರ್ಗ:೧೮೯೯ ಜನನ ವರ್ಗ:೧೯೮೨ ನಿಧನ ವರ್ಗ:ಚೀನಾ
ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿ
"ಮೈಸೂರಿನ ಮಹಾರಾಜರಾದ ಹತ್ತನೆ ಶ್ರೀ ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಒಡೆಯರ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಜಿ.ಸಿ.ಎಸ್.ಐ ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಪ್ರಥಮವಾಗಿ ಈ ರಾಜ್ಯ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೈಸೂರು ಅರಸರ ಕುಲದೇವತೆಯಾದ ಶ್ರೀ ಚಾಮುಂಡೇಶ್ವರಿ ಅಥವಾ ಗೌರಿಯನ್ನು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುವ ಈ ರಾಜ್ಯಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಆಸ್ಥಾನ ಸಾಹಿತಿ ವಿದ್ವಾನ್ ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿ. ಕನ್ನಡ-ಸಂಸ್ಕೃತ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಭುತ್ವ ಪಡೆದ ಪ್ರಕಾಂಡ ಪಂಡಿತರು. ಪ್ರತಿಭಾಸಂಪನ್ನರು. "ಅಭಿನವಕಾಳಿದಾಸ "ಎಂಬ ಬಿರುದು ಧರಿಸಿ ಖ್ಯಾತರಾದವರು. ಕನ್ನಡದ ಉಡುಗೆ ತೊಟ್ಟ ಸಂಸ್ಕೃತದ ಈ ಗೀತೆ ಮೈಸೂರಿನ ಪ್ರಜಾಕೋಟಿಯ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿತ್ತು."
ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ರಚಿಸಿದ ರಾಜ್ಯ ಗೀತೆ:-
"ಕಾಯೌ ಶೀಗೌರಿ ಕರುಣಾಲಹರೀ
ತೋಯಜಾಕ್ಷಿ ಶಂಕರೀಶ್ವರೀ ||ಪ||
ವೈಮಾನಿಕ ಭಾಮಾರ್ಚಿತ ಕೋಮಲತರ ಪಾದೇ
ಜಂಭಾಹಿತ ಸಂಭಾವಿತೆ ಶಾಂಭವಿ ಶುಭವೀ ||೨||
ಶ್ಯಾಮಾಲಿಕೆ ಚಾಮುಂಡಿಕೆ ಸೋಮಕುಲಜ ಚಾಮ
ನಾಮಾಂಕಿತ ಭೂಮೀಂದ್ರ ಲಾಮನ ಮುದದೇ ||೩||"
ಜನನ
ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರು ೨ನೇ ಮೇ ೧೮೪೩ರಲ್ಲಿ ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆ ಮಾಗಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು 'ನಾರಸಂದ್ರ' ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಇವರು ನಾರಸಂದ್ರದ ರುದ್ರಾಕ್ಷಿಮಠದ ಮುರುಡು ಬಸವಸ್ವಾಮಿಗಳ ಮೊಮ್ಮಕ್ಕಳು, ಮುಮ್ಮಡಿ ಕೃಷ್ಣರಾಜ ಒಡೆಯರ ಸಮ್ಮುಖ ಪುರೋಹಿತರಾದ ಮಹಾದೇವಶಾಸ್ತ್ರಿ ಮತ್ತು ಬಸವಮ್ಮನವರ ಏಕಮಾತ್ರ ಪುತ್ರರು. ಜಗದ್ಗುರು ರೇಣುಕಾಚಾರ್ಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವೀರಮಾಹೇಶ್ವರ ವಂಶಸ್ಥರು. ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಶುಭಕೃತುನಾಮ ಸಂವತ್ಸರದ ವೈಶಾಖ ಶುದ್ಧ ಬಿದಿಗೆಯಂದು (ಕ್ರಿ.ಶ. 1843). ಚಿಕ್ಕಂದಿನಲ್ಲಿಯೆ ತಂದೆತಾಯಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಇವರ ಮೇಲೆ ಅರಮನೆಯ ರಾಜಕವಿಗಳಾದ ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜರ ಕೃಪಾದೃಷ್ಟಿ ಬಿತ್ತು. ಅನಂತರ ಅರಮನೆಯ ಉದಾರಾಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ವಿದ್ಯಾವಂತರಾದರು. ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಯವರ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಮಹಾದೇವಶಾಸ್ತ್ರಿ, ಇವರು ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಇವರ ತಾಯಿಯವರ ಹೆಸರು ಬಸವಾಂಬಿಕೆ.
ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ
ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳು ಆಸ್ಥಾನ ಪಂಡಿತರಾಗಿದ್ದ ಗರಳಪುರಿ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಬಳಿ ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ ಹಳೆಗನ್ನಡದಲ್ಲೂ, ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲೂ , ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ವೇದಾಂತ ದರ್ಶನದಲ್ಲೂ ಅಪಾರ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಪಡೆದರು.
ವೃತ್ತಿ ಮತ್ತು ಚಟುವಟಿಕೆ
ಇವರು ೧೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ' ಕೃಷ್ಣರಾಜಾಭ್ಯುದಯ' ಎಂಬ ಕಾವ್ಯವನ್ನು ರಚಿಸಿ ಪ್ರಖ್ಯಾತರಾದರು. ಸಂಗೀತದಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಗಳಿಸಿಕೊಂಡ ಇವರು ಕಾಳಿದಾಸನ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಕುಂದಿಲ್ಲದಂತೆ ಸಂಸ್ಕೃತ ಮೂಲದ ಕಾಳಿದಾಸನ ನಾಟಕ 'ಶಾಕುಂತಲ'ವನ್ನು ೧೮೮೩ರಲ್ಲಿ ಮೂಲದ ಸೌಂದರ್ಯ, ಲಾಲಿತ್ಯ , ಓಜಸ್ಸುಗಳಿಗೆ ಚ್ಯುತಿ ಬಾರದಂತೆ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿದರು. 'ಚಾಮರಾಜೇಂದ್ರ ಕರ್ನಾಟಕ ನಾಟಕ ಸಭಾ' ಇವರ ಅನೇಕ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ರಂಗಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿತು. ಈ ಕೃತಿ ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಚಿರಸ್ಥಾಯಿಯಾಗಿಸಿತು. ಇವರ ವಿದ್ವತ್ ಪ್ರತಿಭೆಗೆ ಅಳಿಯ ಲಿಂಗರಾಜು ಅರಸರ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಅಪಾರವಾಗಿತ್ತು.
ಕೃತಿಗಳು
'ಶಾಕುಂತಲ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ' , 'ರತ್ನಾವಳಿ' ಭವಭೂತಿಯ 'ಉತ್ತರ ರಾಮಚರಿತೆ' , 'ಮಾಲತೀ ಮಾಧವ' ಶ್ರೀ ಹರ್ಷನ 'ರತ್ನಾವಳಿ' ಸಂಸ್ಕ್ರತ ನಾಟಕಗಳನ್ನು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷಾ ಜ್ಞಾನ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಶೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಬರೆದಿರುವ ಓಥೆಲೊ ನಾಟಕವನ್ನು ಸಿ.ಸುಬ್ಬರಾವ್ ಎಂಬುವರಿಂದ ಓದಿಸಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ 'ಶೂರಸೇನ ಚರಿತ್ರೆ' ಎಂದು ನಾಮಕರಣ ಮಾಡಿದರು. 'ಶಿವಾಷ್ಟಕಮ್', 'ತ್ರಿಷಷ್ಠಿ ಪುರಾತನಸ್ತವ' , 'ಶಾರದಾ ದಂಡಕಮ್' , 'ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷ' 'ಪೂಜಾವಿಧಿ' , 'ಆರ್ಯ ಶತಕಮ್' , 'ಶಿವಭಕ್ತಿ ಸುಧಾತರಂಗಿಣಿ' , ಸಂಸ್ಕೃತ ಕೃತಿಗಳನ್ನೂ , 'ದಮಯಂತಿ ಸ್ವಯಂವರ' , 'ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ' , 'ನೀತಿಸಾರ ಸಂಗ್ರಹ' , 'ಕೃಷ್ಣರಾಜಾಭ್ಯುದಯ' , 'ಸಾವಿತ್ರೀ ಚರಿತ್ರೆ' ಕನ್ನಡ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕ್ಷೇಮೇಂದ್ರನ 'ಚಂಡ ಕೌಶಿಕ' ನಾಟಕದ ಭಾಷಾಂತರವನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರಾದರೂ ಅದನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವುದರೊಳಗಾಗಿ ನಿಧನರಾದ ಪ್ರಯುಕ್ತ ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿದ್ದ ಆ ಕೃತಿಯನ್ನು ದೇವಶಿಖಾಮಣಿ ಅಳಸಿಂಗಾಚಾರ್ಯರು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದರು.
ಭಾಷಾಂತರಗಳು
ಕಾಳಿದಾಸನ ಅಭಿಜ್ಞಾನಶಾಕುಂತಲ, ವಿಕ್ರಮೋರ್ವಶೀಯ, ಭವಭೂತಿಯ ಉತ್ತರರಾಮಚರಿತ್ರೆ, ಮಾಲತೀ ಮಾಧವ; ಶ್ರೀ ಹರ್ಷನ ರತ್ನಾವಳಿ; ಕ್ಷೇಮೀಶ್ವರನ ಚಂಡಕೌಶಿಕ, ಭರ್ತೃಹರಿಯ ನೀತಿಶತಕ, ಶೃಂಗಾರಶತಕ, ವೈರಾಗ್ಯ ಶತಕ; ಬಾಣನ ಹರ್ಷಚರಿತ; ಷೇಕ್ಸ್‍ಪಿಯರನ ಒಥೆಲೊ ನಾಟಕದ ಕನ್ನಡ ರೂಪವಾದ ಶೂರಸೇನ ಚರಿತ್ರೆ.
ಸ್ವತಂತ್ರ ಕೃತಿಗಳು-ಕನ್ನಡ
ಕೃಷ್ಣರಾಜಾಭ್ಯುದಯ (ಕೃತಿ ಉಪಲಬ್ಧವಿಲ್ಲ); ಸಾವಿತ್ರೀ ಚರಿತ್ರೆ; ನೀತಿಸಾರಸಂಗ್ರಹ; ಶ್ರೀ ರೇಣುಕ ವಿಜಯ (ಅಪೂರ್ಣ); ದಮಯಂತೀ ಸ್ವಯಂವರ.
ಸಂಸ್ಕೃತ
ಅನುಪಲಬ್ಧ ಕೃತಿಗಳು: ಬಿಲ್ವವೃಕ್ಷ ಪೂಜಾವಿಧಿ, ಶಂಕರೀ ನಕ್ಷತ್ರ ಮಾಲಾ, ಬಸವೇಶಾಷ್ಟಕ, ಅಷ್ಟಮೂರ್ತಿ ತನಯಾಷ್ಟಕ, ದಕ್ಷಿಣಾಮೂತ್ರ್ಯಷ್ಟಕ, ಶಂಕರ ಶತಕ.
ಉಪಲಬ್ಧಕೃತಿಗಳು: ಶಿವಾಷ್ಟಕಮ್, ಶಿವಭಕ್ತಿ ಸುಧಾತರಂಗಿಣೀ, ತ್ರಿಷಷ್ಠಿ ಪುರಾತನಸ್ತವ, ಅಂಬಾಷೋಡಶ ಮಂಜರೀ ಆರ್ಯಾಶತಕಮ್, ಶಾರದಾ ದಂಡಕಮ್ ಇವರ ಭಾಷಾಂತರ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೂಲ್ಯವಾದುದು ಶಾಕುಂತಲ. ಅಚ್ಚುಕಟ್ಟಾದ ಭಾಷಾಂತರ. ಇದುವರೆವಿಗೂ ಭಾಷಾಂತರವಾಗಿರುವ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲ ಭಾಷೆಗಳ ಭಾಷಾಂತರಕ್ಕಿಂತ ಕನ್ನಡ ಶಾಕುಂತಲ, ಉತ್ತಮೋತ್ತಮವೆಂದು ಪಂಡಿತರಿಂದ ಪರಿಗಣಿತವಾಗಿದೆ. ಈ ಕೃತಿರತ್ನವನ್ನು ಮೆಚ್ಚಿದ ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಯರು ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳಿಗೆ ಅಭಿನವ ಕಾಳಿದಾಸನೆಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದರು.
ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಪುರಸ್ಕಾರ
ದಿವಾನ್ ರಂಗಾಚಾರ್ಲುರಂತಹ ಮೇಧಾವಿಗಳಿಂದಲೂ ಮಹಾನ್ ಪಂಡಿತೋತ್ತಮರಿಂದಲೂ, ಅಪಾರ ರಸಿಕ ಸಮೂಹದಿಂದಲೂ ಕೂಡಿದ್ದ ರಾಜಸಭೆಯಲ್ಲಿ 'ಅಭಿನವ ಕಾಳಿದಾಸ' ಎಂಬ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪ್ರದಾನ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ನಿಧನ
ಒಮ್ಮೆ ವಾಯುವಿಹಾರಾರ್ಥವಾಗಿ ಕುದುರೆ ಗಾಡಿಯಲಿ ಕುಳಿತು ಹೋಗುತ್ತಿರುವಾಗ ೧೮೯೧ರ ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ೪೮ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅಪಘಾತಕ್ಕೊಳಗಾಗಿ ಈ ಪಾಂಡಿತ್ಯಪೂರ್ಣ ಪ್ರತಿಭೆ ಇನ್ನಿಲ್ಲವಾಯಿತು.
"ಭಾಷಾಂತರ ರೂಪಾಂತರ ಕಾರ್ಯಗಳು, ಉತ್ತಮ ನಾಟಕ ರಚನೆ , ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ರಂಗಭೂಮಿ ಪರಂಪರೆಗಳು ಬೆಳೆಯಲು ಬೇಕಾದ ಕೃಷಿ ನಡೆಸಿ , ಅತ್ಯವಶ್ಯವಾಗಿದ್ದ ಸಿದ್ದತೆ ಮಾಡಿದವರೆನ್ನಬೇಕು , ಈ ಭಾಷಾಂತರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ರೂಪ ಕಳೆದ , ಸದಭಿರುಚಿ ತುಂಬಿದ ಒಂದು ಅಪರೂಪದ ಕೃತಿ ಬಸವಪ್ಪ ಶಾಸ್ತ್ರಿಗಳ 'ಕನ್ನಡ ಶಾಕುಂತಲ' ಅಲ್ಲಿವರೆಗೆ ನಡೆದ ಭಾಷಾಂತರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಂಪೂರ್ಣಯಶಸ್ಸು ದೊರೆತದ್ದು ಇದೊಂದು ಕೃತಿಗೇ , ಇವರೆ ಮಾಡಿದ ಇನ್ನುಳಿದ ಹಲವು ಭಾಷಾಂತರ ರೂಪಾಂತರಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಹೇಳುವುದಾದರೂ , ಎಲ್ಲ ಕೃತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸಂಪೂರ್ಣ ಯಶಸ್ಸು ದೊರೆಕಿಸಿಕೊಂಡ ಕೃತಿಯೂ ಇದೊಂದೆ. ಇವರು ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಗಳಂತೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಗಳಿಗೂ ಕನ್ನಡದ ಬಣ್ಣ ಹಚ್ಚಿ ಉಡುಪು ತೊಡಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಿದರು. ಸಂಸ್ಕೃತ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಕಾಳಿದಾಸನ ಕಡೆ ಅವರ ದೃಷ್ಟಿ ಹರಿದಂತೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಾಟಕಕಾರರಲ್ಲಿ ಷೇಕ್ಸ್ ಪಿಯರ್ ಕಡೆ ಅವರ ಗಮನ ಸುಳಿದುದು ಆಶ್ಚರ್ಯವೇನಲ್ಲ "-ಹೆಚ್.ಕೆ.ರಾಮಚಂದ್ರಶಾಸ್ತ್ರಿ.