cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಲಿಂಗಾಯತ ಧರ್ಮ
ಎಂದು ಧರ್ಮದ ಕಾರ್ಯ ಕಲಾಪಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಿಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ಚೆನ್ನಬಸವಣ್ಣನವರಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಿ ಕೂಡಲ ಸಂಗಮ ಸುಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲಕಾಲ ನೆಲೆಸುತ್ತಾರೆ. ಲಿಂಗಾಂಗ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿ ದಿನ ನಿತ್ಯವೂ ತಮ್ಮ ಕಲ್ಲಿನ ಗವಿಯಲ್ಲಿ ಇಷ್ಟಲಿಂಗ ಪೂಜೆ, ತ್ರಾಟಕ ಯೋಗದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲೀನರಾಗಿ, ಅಂಗ ಲಿಂಗವೆಂಬ ಸೀಮೆಯನ್ನು ದಾಟಿ ಲಿಂಗವೇ ತಾವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಆಗ ಅವರ ಮನ ವಚನವೊಂದನ್ನು ನುಡಿಯುತ್ತಿದೆ.
``ಅರಿವನ್ನಕ್ಕರ ಅರ್ಚಿಸದೆ, ಅರಿವನ್ನಕ್ಕರ ಪೂಜಿಸಿದೆ
ಅರಿವನ್ನಕ್ಕರ ಹಾಡಿ ಹೊಗಳಿದೆ, ಅರಿವುಗೆಟ್ಟು ಮರುಹು ನಷ್ಟವಾಗಿ
ಭಾವ ನಿರ್ಭಾವವಾಗಿ ನಿಜವೊಳಕೊಂಡಿತ್ತಾಗಿ
ಲಿಂಗದೇವರಲ್ಲಿ ಸರ್ವನಿವಾಸಿಯಾಗಿರ್ದೆನು"
ಭಕ್ತಿಯೆಂಬ ಪೃಥ್ವಿಯ ಮೇಲೆ
ಗುರುವೆಂಬ ಬೀಜವಂಕುರಿಸಿ
ಲಿಂಗವೆಂಬ ಎಲೆಯಾಯಿತ್ತು,
ವಿಚಾರವೆಂಬ ಹೂವಾಯಿತ್ತು
ಆಚಾರವೆಂಬ ಕಾಯಾಯಿತ್ತು ;
ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯೆಂಬ ಹಣ್ಣಾಯಿತ್ತು
ನಿಷ್ಪತ್ತಿಯೆಂಬ ಹಣ್ಣು ತಾನು ತೊಟ್ಟು
ಎಂದು ಪ್ರಸನ್ನ ಭಾವದಿಂದ ಹಾಡುತ್ತಾ 1196ನೇ ಜುಲೈ 30ರಂದು ಗುರು ಬಸವಣ್ಣನವರು ಇಚ್ಛಾಮರಣಿಯಾಗಿ ತಮ್ಮ ದೇಹವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು. ಉರಿಯುಂಡ ಕರ್ಪೂರದಂತೆ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು
ಬೆರತ ನದಿಯಂತೆ, ಪರಮಾತ್ಮನೊಡನೆ ಒಡವೆರೆದು ಒಂದಾದರು. ಅಂದಿನಿಂದ ಆ ದಿನ `ಬಸವ ಪಂಚಮಿ'ಯೆಂದು ಖ್ಯಾತಿವೆತ್ತಿದೆ. ನಿರಂತರವಾಗಿ ಗುರುಬಸವಣ್ಣನವರ ಲಿಂಗೈಕ್ಯ ದಿನವನ್ನು ಅಂದಿನಿಂದಲೂ ಆಚರಿಸಿಕೊಂಡು ಬರಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
-ಸಚ್ಚಿದಾನಂದ ಚಟ್ನಳ್ಳಿ
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಜೈವಿಕಪಾಲಿಮರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ಜೈವಿಕಅಣುಗಳು ಮತ್ತು ಇಂದು ತಿಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಿಗೂ ಅಗತ್ಯವಾದವು. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಡಿಆಕ್ಸಿರೈಬೊ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ರೈಬೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಮೊನೊಮರ್‌ಗಳಿಂದ ತಯಾರಾಗಿವೆ. ಪ್ರತಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ ಮೂರು ಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು ಅವು ಒಂದು ೫-ಇಂಗಾಲ ಸಕ್ಕರೆ, ಒಂದು ಪಾಸ್ಪೇಟ್‌ ಗುಂಪು ಮತ್ತು ಒಂದು ಸಾರಜನಕದ ಬೇಸ್‌ ಅಥವಾ ಪ್ರತ್ಯಾಮ್ಲ. ಸಕ್ಕರೆಯು ಡಿಆಕ್ಸಿರೈಬೊಸ್ ಆದರೆ ಪಾಲಿಮರ್‌ನ್ನು ಡಿಎನ್ಎ ಎಂದು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ರೈಬೊಸ್ ಆದರೆ ಪಾಲಿಮರ್‌ನ್ನು ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮೂರು ಗುಂಪುಗಳು ಜೊತೆಗೂಡಿದಾಗ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ ಆಗುತ್ತದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಈ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳ ಸರಣಿ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳನ್ನು ಪಾಸ್ಟೇಟ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳು ಎಂದು ಸಹ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಜೈವಿಕ ಬೃಹತ್‌ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವವುಳ್ಳ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ದೊರಕುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಅವು ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಂಕೇತಿಸುವ, ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡಿಎನ್ಎ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ನ ಅನುಕ್ರಮದ ಮೂಲಕ ರವಾನಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಿದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೋಟೈಡ್‌ನ ತಂತುಗಳು ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸಂಯೋಜನೆಯ ಮೂಲಕ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡುವ ಮತ್ತು ವರ್ಗಾಯಿಸುವ ಯಂತ್ರಾಂಗ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವನ್ನು ಪ್ರಿಢ್ರಿಕ್ ಮೆಸ್ಕರ್‌ ೧೮೬೯ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಹಿಡಿದ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮೇಲಿನ ಅಧ್ಯಯನವು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಂಶೋದನೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಜೀನೋಮ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ಫೊರ್ಸೆನಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನ, ಜೈವಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ (ಬಯೋಟೆಕ್ನಾಲಜಿ) ಮತ್ತು ಔಷದ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ.
ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಆಸ್ತಿತ್ವದ ರೂಪ
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹೆಸರನ್ನು ಜೈವಿಕ ಪಾಲಿಮರ್‌ನ ಕುಂಟುಬದ ಸದಸ್ಯರುಗಳಾದ ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪಾಲಿನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಇದರ ಇನ್ನೊಂದು ಹೆಸರು. ಇದು ಮೊದಲು ಬೀಜಕಣ ಅಥವಾ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ಒಳಗೆ ದೊರೆತ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಸ್ಟೇಟ್ ಇರುವ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಯಾಸಿಡ್ (ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್‌ ಆಮ್ಲಗಳ ಇಂಗ್ಲೀಶ್ ಸಂವಾದಿ ಪದ) ಎನ್ನುವ ಹೆಸರು ಕೊಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಮೊದಲು ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾಯಿತಾದರೂ ಇದು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ, ಆರ್ಕಿಯ, ವೈರಾಣು ಮತ್ತು ವೈರಾಯ್ಡ್‌ಗಳಲ್ಲದೆ ಜೀವಕೋಶಗಳಲ್ಲಿರುವ ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರೇಣುಗಳಲ್ಲಿಯೂ (ಕ್ಲೋರೋಪ್ಲಾಸ್ಟ್) ಸಹ ಇರುತ್ತದೆ (ನೆನಪಿರಲಿ: ವೈರಾಣುಗಳು ಜೀವಂತ ಪದಾರ್ಥಗಳೊ ಅಥವಾ ನಿರ್ಜೀವ ಪದಾರ್ಥಗಳೊ ಎಂಬುದರ ಬಗೆಗೆ ಚರ್ಚೆ ಇದೆ). ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಕಿಣ್ವಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾಸಾಯನಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೂಲಕ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರದ ಬದಲಾದ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್‌ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸ ಬಹುದು, ಉದಾ. ಪೆಪ್‌ಟೈಡ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ.
ಅಣು ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರ
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ಅಣುಗಳು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಡಿಎನ್ಎ ಅಣು ಬಹುಶಹ ತಿಳಿದ ಅಣುಗಳಲೆಲ್ಲಾ ಅತ್ಯಂತ ದೊಡ್ಡದು. ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಡಿಎನ್ಎ ಅಣುವಿನ ಗಾತ್ರದ ವಾಪ್ತಿ ೨೧ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳಿಂದ ದೊಡ್ಡ ವರ್ಣತಂತುಗಳವರೆಗೆ ಇದೆ ( ಮಾನವನ ವರ್ಣತಂತು I ಒಂದೇ ಅಣು ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ೨೪.೭ ಕೋಟಿ ಬೇಸ್ ಜೋಡಿಗಳಿವೆ )
ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಅಣು ಎರಡು ಎಳೆಯಗಳದು ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣು ಒಂದೇ ಎಳೆಯದು. ಇದಕ್ಕೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಅಪವಾದಗಳಿವೆ, ಆದರೆ ಕೆಲವು ವೈರಾಣುಗಳ ಜೀನೋಮ್ ಎರಡು ಎಳೆಯ ಆರ್‌ಎನ್‌ಎಯಿಂದ ಆಗಿದೆ ಮತ್ತು ಇನ್ನು ಕೆಲವು ವೈರಾಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಎಳೆಯ ಡಿಎನ್ಎ ಜೀನೋಮ್ ಇದೆ. ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕು ಎಳೆಗಳ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ರಚನೆಯಾಗ ಬಹುದು.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಸಕ್ಕರೆಗಳು ಮತ್ತು ಫಾಸ್ಪೇಟ್‌ಗಳು ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದು ಬದಲಿ ಸರಪಳಿಯಾಗಿ (ಇದು ಎಳೆಯ ಸಕ್ಕರೆ-ಫಾಸ್ಪೇಟ್ ಬೆನ್ನೆಲುಬು) ಫಾಸ್ಪೊಡಯಿಸ್ಟರ್‌ ಬಾಂಡ್‌ನಿಂದ ಬಂಧಿತವಾಗಿವೆ. ಸಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಸರಿಸುವಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ಫಾಸ್ಪೇಟ್ ಗುಂಪು ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಕಾರ್ಬನ್ (ಇಂಗಾಲ) ೩’ (೩ ಪ್ರೈಮ್)-ಕೊನೆ ಮತ್ತು ೫’ ಕೊನೆಗಳಿಗೆ. ಇದು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಕ್ಕೆ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ (ಚಿತ್ರ ನೋಡಿ). ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಬೇಸ್‌ಗಳ ಸಾರಜನಕ ಬಳೆಯು (ಪಿರಿಡಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ N-೧ ಮತ್ತು ಪಿರಿನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ N-೯) ಸಾರಜನಕ-ಗೈಕೊಸಿಡಿಕ್ ಬಾಂಡ್ ಮೂಲಕ ಸಕ್ಕರೆಯ ಐದು ಸಕ್ಕರೆಯ ಬಳೆಯ ೧’ ಕಾರ್ಬನ್‌ನೊಂದಿಗೆ ಬಂಧನ ಏರ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಅಣು ಸಂಘಟಿತವಾದ ರೀತಿ
ಎರಡು ಎಳೆಯ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲವು ಪೂರಕ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅವು ವ್ಯಾಪಕ ವ್ಯಾಟ್ಸನ್-ಕ್ರೀಕ್ ಬೇಸ್ ಜೋಡಿಯ ಮೂಲಕ ಬಂಧಿತವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಮತ್ತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಎರಡು ಎಳೆಗಳ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರಚನೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿ ಒಂದು ಎಳೆಯ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಮತ್ತು ಡಿಎನ್ಎ ಅಣುಗಳು ಎರಡು ಎಳೆಗಳ ರಚನೆಗೇ ಸೀಮಿತವಾಗಿಲ್ಲ. ಎಳೆಯ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವು ಅಣುವಿನ ನಡುವೆ (ಜೊಡಣೆಯು ವ್ಯಾಟ್ಸಣ್-ಕ್ರೀಕ್ ರೀತಿಯದು ಅಥವಾ ಇತರ ಅಧಿಕೃತವಲ್ಲದ ಜೋಡಣೆಯೂ ಆಗಿರ ಬಹುದು) ಬೇಸ್-ಜೋಡಿಯಾದ ಭಾಗವು ತೀರ ಸಂಕೀರ್ಣವಾದ ಮೂರು ಆಯಾಮಗಳ ರಚನೆ ಪಡೆಯ ಬಹುದು. ಅಲ್ಲದೆ ಇದು ಮೂರನೆಯ ರೀತಿಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಅಂತರಕ್ರಿಯೆಗೂ ಒಳಗಾಗಬಹುದು.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಅಣುಗಳಿಗೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕವಲುಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ರೇಖೆರೀತಿಯ ಅಥವಾ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಅಣುಗಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿ ಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ ವರ್ಣತಂತುಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ಲಾಸ್ಮಿಡ್‌, ಮೈಟೋಕಾಂಡ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಹರಿದ್ರೇಣುವಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎರಡು ಎಳೆಗಳ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಡಿಎನ್ಎ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯೂಕ್ಯಾರಿಯೋಟ್‌ ಬೀಜಕಣದಲ್ಲಿರುವ ವರ್ಣತಂತುಗಳ ಡಿಎನ್ಎ ಅಣುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೇಖೆರೀತಿಯವು ಮತ್ತು ಎರಡು ಎಳೆಗಳಿರುವವು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಹಳಷ್ಟು ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣುಗಳು ರೇಖೆ ರೀತಿಯವು ಮತ್ತು ಒಂದೇ ಎಳೆಯುವು ಆಗಿರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಜೋಡಣೆಯ ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಚಕ್ರಾಕಾರದ ಮತ್ತು ಕವಲಿರುವ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣುಗಳು ರೂಪಗೊಳ್ಳ ಬಹುದು.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಅನುಕ್ರಮ
ಒಂದು ಡಿಎನ್ಎ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣು ಇನ್ನೊಂದರಿಂದ ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಅನುಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನವಾಗುತ್ತವೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಅನುಕ್ರಮಗಳು ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ವ ಪಡೆದಿವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಜೈವಿಕ ಅಣುಗಳು, ಅಣು ಜೋಡಣೆಗಳು, ಜೀವಕೋಶದೊಳಗಿನ ಮತ್ತು ಜೀವಕೋಶದ ರಚನೆ, ಅಂಗಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಜೀವಿಗಳ ಬಗೆಗಿನ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು. ಅಲ್ಲದೆ ಅವು ನೇರವಾಗಿ ಅರಿವು, ನೆನಪು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಯನ್ನು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎನ್ಎ ಅಣುಗಳ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಲು ಅಪಾರ ಶ್ರಮವಹಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇಂದು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಜೀನೋಮ್ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ದಿನವೂ ನೂರಾರು ದಶಲಕ್ಷ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯೊಟೈಡ್‌ಗಳ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಬಯೊಟೆಕ್ನಾಲಜಿ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು (NCBI-ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ಅಫ್ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಸ್ಥೆ) ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳ ಸರಣಿಯ ದತ್ತಾಂಶ ಇರುವ ಜೆನ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪೋಷಿಸುತ್ತಿದೆ, ಅಲ್ಲದೆ ಎನ್‌ಸಿಬಿಐ ವೆಬ್‌ ಸೈಟ್‌ ಮೂಲಕ ಜೆನ್‌ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ದತ್ತಾಂಶದ ಆಕರಗಳ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆ ಮತ್ತು ಮರಳಿ ಪಡಿಯುವಿಕೆಯ ಅನುಕೂಲ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಡೈಆಕ್ಸಿರೈಬೊ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನ: ಡಿಎನ್ಎ
ರೈಬೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ
ಪ್ರಮುಖ ಲೇಖನ: ಆರ್‌ಎನ್ಎ
ರೈಬೊನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ವಂಶವಾಹಿಗಳಲ್ಲಿರುವ ಅನುವಂಶಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳ ಸರಣಿಗಳಾಗಿ (ಪ್ರೋಟೀನ್) ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮೂರು ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ನಮೂನೆಯ ಆರ್‌ಎನ್ಎಗಳು ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ (ಟಿಆರ್‌ಎನ್ಎ), ಮೆಸೆಂಜರ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ (ಎಂಆರ್‌ಎನ್ಎ) ಮತ್ತು ರೈಬೋಸೋಮ್‌ ಆರ್‌ಎನ್ಎಗಳನ್ನು (ಆರ್‌ಆರ್‌ಎನ್ಎ) ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಮೆಸೆಂಜರ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ: ಇದು ಅನುವಂಶಿಕತೆ ಸರಣಿಯ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ರೈಬೋಸೋಮ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ರವಾನಿಸುತ್ತದೆ. ರೈಬೋಸೋಮ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ: ರೈಬೋಸೋಮ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಗ ಮತ್ತು ಪೆಪ್‌ಟೈಡ್ ಬಾಂಡ್ ರೂಪಗೊಳ್ಳುವಲ್ಲಿ ವೇಗವರ್ಧಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಫರ್ ಆರ್‌ಎನ್ಎ: ಪ್ರೋಟಿನ್ ಸಂಯೋಜನೆಯಲ್ಲಿ ಅಮಿನೊ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂಆರ್‌ಎನ್ಎ ಸಂಕೇತವನ್ನು ಬಿಡಿಸುವ ಹೊಣೆ ಹೊತ್ತಿದೆ. ಇವಲ್ಲದೆ ಇತರ ಆರ್‌ಎನ್ಎ ವರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ.
ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹೋಲಿಕೆಗಳು
ಕೃತ್ರಿಮ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಹೋಲಿಕೆಗಳನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರು ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇವು ಪೆಪ್‌ಟೈಡ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಮೊರ್ಫೊಲಿನೊ, ಲಾಕ್ಡ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ, ಗೈಸೊಲ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲ ಮತ್ತು ಥ್ರೆಯೊಸ್ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಿಕ್ ಆಮ್ಲಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಆಮ್ಲಗಳೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾಗಿ ಕಾಣಬರುವ ಡಿಎನ್ಎ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಎನ್ಎಗಳಿಂದ ಬೆನ್ನಲಿಬಿನ ಅಣುಗಳಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ.
ಗ್ರಂಥಸೂಚಿ
<ul> <li>Wolfram Saenger, Principles of Nucleic Acid Structure, 1984, Springer-Verlag New York Inc.</li> <li>Bruce Alberts, Alexander Johnson, Julian Lewis, Martin Raff, Keith Roberts, and Peter Walter Molecular Biology of the Cell, 2007, ISBN 978-0-8153-4105-5. Fourth edition is available online through the NCBI Bookshelf: link</li> <li>Jeremy M Berg, John L Tymoczko, and Lubert Stryer, Biochemistry 5th edition, 2002, W H Freeman. Available online through the NCBI Bookshelf: link</li> <li>Astrid Sigel, Helmut Sigel and Roland K. O. Sigel, eds. (2012). Interplay between Metal Ions and Nucleic Acids. Metal Ions in Life Sciences 10. Springer. doi:10.1007/978-94-007-2172-2. ISBN 978-94-007-2171-5.</li> </ul>
ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ವರ್ಗ:ಜೀವಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಂಜೆ
thumb|ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಜೆ ಸಂಜೆ (ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ, ಸಾಯಂಕಾಲ, ಬೈಗು) ಎಂದರೆ ದಿನದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿನ ಸಮಯಾವಧಿ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೫ ಅಥವಾ ೬ ಗಂಟೆಯಿಂದ ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ. ಇದು ಬದಲಾಗುವ ಸಮಯಾವಧಿಯ ಪ್ರತಿದಿನದ ಖಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಹಗಲು ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಯ ನಡುವೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದ ನಂತರ ಹಾಗೂ ರಾತ್ರಿಗೆ ಮೊದಲಿನ ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಹಗಲಿನ ಬೆಳಕು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಸಂಜೆಯು ಯಾವಾಗ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ಸಮಯವಿಲ್ಲ. ಈ ಪದವು ವ್ಯಕ್ತಿನಿಷ್ಠವಾದರೂ, ಸಂಜೆಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತಕ್ಕೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲು ಆರಂಭಗೊಂಡು, ಸಂಧಿಪ್ರಕಾಶದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದು (ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ ಮತ್ತು ಸಂಧಿಪ್ರಕಾಶ ವರ್ಷದಾದ್ಯಂತ ಬದಲಾಗುತ್ತವೆ), ರಾತ್ರಿಯವರೆಗೆ (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಖಗೋಳ ಸೂರ್ಯಾಸ್ತ) ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಗಡಿಯಾರದ ಸಮಯದನುಸಾರವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ನಿಖರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು ೫ ಅಥವಾ ೬ ಗಂಟೆಗೆ ಆರಂಭವಾಗಿ ರಾತ್ರಿ ಅಥವಾ ಮಲಗುವ ಸಮಯದವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
<references group="" responsive="1"> ವರ್ಗ:ದಿನದ ಭಾಗಗಳು
ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಹೊರನಾಡಿನ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದ
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೆಯ ಶತಮಾನದವರೆಗೆ ಅಜ್ಞಾತವಾಗಿ, ಕಗ್ಗತ್ತಲೆಯ ಖಂಡವೆನಿಸಿದ್ದ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದ ಅತ್ಯಂತ ಸತ್ತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿದೆ. ಸಕ್ರಮ ಸಂಗ್ರಹಕಾರ್ಯ ಅಲ್ಲಿನ್ನೂ ನಡೆಯಬೇಕಾಗಿದ್ದರೂ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಮಿಷನರಿಗಳೂ ವಿದ್ವಾಂಸರೂ ವಿಶೇಷ ಸಾಹಸದಿಂದ ಸಾಕಷ್ಟು ಸಾಹಿತ್ಯವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಈಗಾಗಲೇ ಅಧ್ಯಯನ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಸಂಸ್ಕøತಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ ಆ ನೆಲವನ್ನೆಲ್ಲ ತಬ್ಬುತ್ತಿರುವಾಗ ಅಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹ ತೀವ್ರರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವೂ ಇದೆ. ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ, ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಅಡ್ಡಿ ಅಡಚಣೆಗಳಿರುವ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕ ನೀಗ್ರೊಗಳ ನೆಲೆವೀಡು. ಸಹರ ಮರುಭೂಮಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗವೆಲ್ಲ ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಜೊತೆಗೆ ನೀಗ್ರೊಗಳು ನಾನಾ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗುಲಾಮರಾಗಿ, ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕ, ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ, ವೆಸ್ಟ್ ಇಂಡೀಸ್ ಮುಂತಾದ ಕಡೆಗಳಿಗೂ ಒಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಜಾವರ್ಗವೇ ಆಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಜವಾಗಿ ಆಫ್ರಿಕದ ಜಾನಪದವೂ ಸಾಗಿ ಅಲ್ಲಿನ ಪ್ರಭಾವ ಪರಿಸರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಪಡೆದೂ ತನ್ನ ಮೂಲಸತ್ತ್ವವನ್ನೂ ತಕ್ಕಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಾಪಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದ ಎಂದಾಗ ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೂ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯ.
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದ
ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಪ್ರಭಾವಗಳು ಉಂಟಾದುವು. ಅಲ್ಲಿನ ಮೂಲನಿವಾಸಿಗಳಾದ ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ನರು, ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬಂದ ಇಂಗ್ಲಿಷ್, ಫ್ರೆಂಚ್, ಸ್ಪ್ಯಾನಿಷ್, ಪೋರ್ಚುಗೀಸ್, ಡಚ್ ಮುಂತಾದ ಜನಾಂಗಗಳು, ಅವುಗಳಲ್ಲಿನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದವನ್ನು ಕಲಕಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮನಗೊಂಡಾಗ, ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸರು ಅಲ್ಲಿನ ನೀಗ್ರೊ ಜಾನಪದ ಗೀತೆಗಳನ್ನು ಮೂರು ಮುಖ್ಯ ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿಯೇ ಇದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ನೀಗ್ರೊ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಕೂನ್ ಪದಗಳು, ರ್ಯಾಗ್ ಟೈಮ್ ಹಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ನೀಗ್ರೊ ಪದಗಳು ಎಂದು ಸ್ಥೂಲವಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಿವರಗಳಿಗೆ (ನೋಡಿ- ಆಫ್ರಿಕದ-ನೀಗ್ರೊ-ಸಂಗೀತ).ಕೆಲವು ಜನಪದ ಮೇಳಗಳೂ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಕಥೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಆಯಾ ಪಾತ್ರಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮುಖ್ಯ ನಿರೂಪಕ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕೆಲವರಿಗೆ ಈ ಕಥೆಗಿಂತ ಮಧ್ಯೆ ಮಧ್ಯೆ ಬರುವ ಹಾಡುಗಳೇ ಮುಖ್ಯ. ಜನಪ್ರಿಯವಾದ ಯಾವ ಹಾಡನ್ನೂ ಕಥೆಗಾರ ಕೈಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆ ಬಿಟ್ಟರೆ ಜನ ರೇಗಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ. ಹಾಡುಗಾರನ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿ ಸಭಿಕರೂ ದನಿಗೂಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ಮುಗಿಸುವವರೆಗೆ ಕಥೆ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಂತಿಲ್ಲ. ಮಕ್ಕಳು ನಿದ್ದೆ ಮಾಡದಂತೆ ಒಗಟುಗಳನ್ನು ಬೇರೆ ಈತ ನಡು ನಡುವೆ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ.
ಆಫ್ರಿಕ ಗಾದೆ
ಆಫ್ರಿಕ ಗಾದೆಗಳಿಗೆ ಹೆಸರಾದುದು. ಕೋರ್ಟು ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲೂ ಈ ಗಾದೆಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚು. ಗೋಲ್ಡ್‍ಕೋಸ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಕಾಲೇಜು ಹುಡುಗಿಯರು ಗಾದೆಗಳಲ್ಲೇ ಮಾತಾಡುತ್ತಾರೆ. ಕೋರ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳೂ ನ್ಯಾಯ ಮೂರ್ತಿಗಳೂ ಗಾದೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ನೀಗ್ರೊ ಗಾದೆಗಳು ಎಲ್ಲ ದೇಶದ ಗಾದೆಗಳಂತೆ ಅರ್ಥವತ್ತಾಗಿ, ಅನುಭವಪೂರ್ಣವಾಗಿ, ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ತಾಯುಳ್ಳ ಮಗು ಎರಡನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಉಣ್ಣುತ್ತದೆ. (ಕೆನ್ಯ) ಎರಡು ಪಾದಗಳಿಂದ ಯಾರೂ ನದಿಯ ಆಳವನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ. (ಗೋಲ್ಡಕೋಸ್ಟ್) ಎರಡು ಮನೆಯುಳ್ಳವ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಸಾಯುತ್ತಾನೆ. (ಉಗಾಂಡ) ಸೂಜಿಯಿಂದ ದಾರ ಹೆಸರಾಯಿತು. (ಕಾಂಗೊ)
ಆಫ್ರಿಕದ ಜಾನಪದ ಕಥೆ
ಆಫ್ರಿಕದ ಜಾನಪದದಲ್ಲಿ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ವಿಶೇಷವಾದ ಸ್ಥಾನವಿದೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಗ್ರಹಕಾರರು ಸಹಸ್ರಾರು ಜನಪದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆಫ್ರಿಕದ ಸಾವಿರಾರು ಪಂಗಡಗಳ ಸಮಗ್ರ ಕಥಾಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಗ್ರಹವಾಗಬೇಕಾಗಿದೆ. ಒಂದೊಂದು ಪಂಗಡದಲ್ಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಕಥೆಗಳಿವೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಟ್ರಕ್, ಕ್ಲಿಪ್ಲೆ ಮುಂತಾದ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಇಲ್ಲಿನ ಸಂಗ್ರಹ, ಪರಿಶೀಲನೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಗಣ್ಯವಿದ್ವಾಂಸರು. ಆಫ್ರಿಕದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಕಥೆಗಳ ಪಾತ್ರ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಲ ತಂತ್ರಕುಶಲಿ. ಎರಡನೆಯ ಸ್ಥಾನ ಆಮೆಗೆ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಕಾಯಿಲೆಯೆಂದು ನಟನೆ ಹೂಡಿದ ಮೊಲ ತನಗಿಂತ ಪ್ರಬಲವಾದ ಪ್ರಾಣಿಯೊಂದರ ಮೇಲೆ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡಿ ಪಂಥವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ನನ್ನನ್ನು ನೀರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಎಸೆಯಬೇಡ ಎಂದು ನಟಿಸಿ ಆಮೆ ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಪಾರಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪ ರೀಮಸ್‍ನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ನೋಡಬಹುದು. ಅವೆಲ್ಲ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದುವು. ನೀತಿಬೋಧಾತ್ಮಕವಾಗಿವೆ. ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಯಕಪಾತ್ರ ಉಪಾಯಗಾರ ಸಾಧು ಮೊಲದ್ದು. ಖಳನಾಯಕ ಕ್ರೂರ ತೋಳರಾಯ. ತೋಳರಾಯನ ಎಲ್ಲ ಕುತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮೊಲ ನಿರ್ನಾಮ ಮಾಡಿ ಗೆಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಈ ಕಥೆಗಳನ್ನು ವಾಲ್ಟ್‍ಡಿಸ್ನೆ ಮಕ್ಕಳಿಗಾಗಿ ಬಹು ಸೊಗಸಾಗಿ ಚಿತ್ರಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಚಲನಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸಿದ್ದಾನೆ.ಹೀಗೆಯೇ ಮಾನವರ, ಅತಿಮಾನವರ ಕಥೆಗಳೂ ಅಪಾರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಜಾಣರ ಕಥೆಗಳಿಗೂ ಬರವಿಲ್ಲ.
ಸುದೀರ್ಘ ಕಥೆಗಳು
ಒಬ್ಬ ರಾಜ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬನಿಗೆ ಅಕ್ಕಿಕಾಳಿನಿಂದ ಚಾಪೆಯನ್ನು ಮಾಡಲು ಸೂಚಿಸಿದ. ಆ ಜಾಣ ಅಂಥ ಒಂದು ಚಾಪೆಯನ್ನು ಮಾದರಿಗಾಗಿ ಕೊಡಿ ಅನಂತರ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂದ. ಇನ್ನೊಬ್ಬ ರಾಜ ಒಂದೇ ದಿನದಲ್ಲಿ ಎತ್ತರವಾದ ಮನೆಯೊಂದನ್ನು ಕಟ್ಟಲು ಸೂಚಿಸಿದ. ಕಟ್ಟುವಾತ ಗಾಳಿಯಪಟದ ದಾರವನ್ನು ಹತ್ತಿ ಬಂದರೆ ನಾನು ಕಟ್ಟಿದ ಮನೆಯನ್ನು ನೋಡಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂದ. ಮಾಂತ್ರಿಕ ಕಥೆಗಳೂ ರಾಕ್ಷಸನ ಕಥೆಗಳೂ ಹೇರಳವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತವೆ.ಸುದೀರ್ಘ ಕಥೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಆಫ್ರಿಕದ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿರಳ. ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಕಥೆಗಳು, ಅಂತ್ಯವೇ ಇಲ್ಲದ ಕಥೆಗಳು ಬೇಕಾದಷ್ಟಿವೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಆಫ್ರಿಕದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣ ಸಾಹಿತ್ಯ ಹೆಚ್ಚು. ಅವನ್ನು ಹೇಳುವವರಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಅಧಿಕ ಗೌರವ. ಐತಿಹ್ಯ, ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಿಗುತ್ತವೆ. ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿವರಣಾತ್ಮಕ ಕಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು.ಜಾನಪದದ ಎಲ್ಲ ಬಗೆಗಳೂ ಆಫ್ರಿಕದ ನೀಗ್ರೊ ಜನಾಂಗದಲ್ಲಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೊಂದು ಎಂದೂ ಬತ್ತದ ತೊರೆ. ಜೀವಂತವಾದ ಜಾನಪದ ಒರತೆ.
ಕರಿಹಾವು
ಕರಿಹಾವು : ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುವ, ವಿಷರಹಿತ ಹಾವು.
ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರ್ಗೀಕರಣ
ಕೊಲ್ಯೂಬ್ರಿಡೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಾಲ್ಯುಬರ್ ಕನ್ಸ್ಟ್ರಿಕ್ಟರ್ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿನ ಹಾವು.
ಪ್ರಭೇದಗಳು
ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಉಪಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಸಂಯುಕ್ತಸಂಸ್ಥಾನಗಳ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಬ್ಲೂ ರೇಸರ್ ಹಾಗೂ ಆಗ್ನೇಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ದಕ್ಷಿಣದ ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ರೇಸರ್ ಮುಖ್ಯವಾದುವು.
ಲಕ್ಷಣಗಳು
ತೆಳು ಹಾಗೂ ನೀಳದೇಹದ ಈ ಹಾವು ಸು. 4-5 ಅಡಿ ಉದ್ದ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ದೇಹದ ಮೇಲ್ಭಾಗ ಕಪ್ಪು, ತಳಭಾಗ ನಸುಬಿಳುಪು ಅಥವಾ ಹಳದಿ. ಬಾಯಿಯ ತಳಭಾಗ ಬಿಳಿಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಹಳ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸಬಲ್ಲುದಲ್ಲದೆ ಮರ ಹತ್ತುವುದಲ್ಲೂ ಈಜುವುದರಲ್ಲೂ ಪ್ರಾವೀಣ್ಯ ಪಡೆದಿದೆ. ಗಾಬರಿಗೊಂಡಾಗ ಬಾಲದ ತುದಿಯನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಹಾರ
ಕಪ್ಪೆ ಇತರ ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ ಹಾವುಗಳು, ಚಿಕ್ಕ ಸ್ತನಿಗಳು, ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಇದರ ಆಹಾರ.
ಸಂತಾನಾಭಿವೃದ್ಧಿ
ಇವು ವಸಂತ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಕೂಡಿ 10-35 ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನಿಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುವ ಕಾಲ ಮೇ-ಜುಲೈ, ಮೊಟ್ಟೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸಣ್ಣ ಮರಳಿನಂಥ ಕಣಗಳಿಂದಾದ ಹೊದಿಕೆಯುಂಟು. 7-9 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳೊಡೆದು ಮರಿಗಳು ಹೊರಬರುತ್ತವೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಹಾವುಗಳು ವರ್ಗ:ಪ್ರಾಣಿಗಳು
ಸಮವಸರಣ
thumb|ತೀರ್ಥಂಕರನ ಸಮವಸರಣ ಜೈನ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ, ಸಮವಸರಣ ಅಥವಾ ಸಮೋಶರಣ ಎಂದರೆ ತೀರ್ಥಂಕರನ ಪವಿತ್ರ ಉಪದೇಶ ಸಭಾಂಗಣ. ಸಮವಸರಣ ಶಬ್ದವು ಎರಡು ಶಬ್ದಗಳಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನವಾಗಿದೆ, ಸಮ ಎಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಸರ ಎಂದರೆ ಅವಕಾಶ. ಇದು ಜ್ಞಾನ ಪಡೆಯಲು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವಕಾಶವಿರುವ ಸ್ಥಳ. ತೀರ್ಥಂಕರನು ಕೇವಲ ಜ್ಞಾನವನ್ನು (ಸರ್ವಜ್ಞತೆ) ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಈ ಪವಿತ್ರ ಮಂಟಪವನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸಮವಸರಣಗಳ ವಿಷಯವು ಜೈನ ಕಲೆಯಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಭಾವಗಳು
ಸಮವಸರಣದಲ್ಲಿ, ತೀರ್ಥಂಕರರು ಪೂರ್ವಾಭಿಮುಖವಾಗಿ ಕುಳಿತಿರುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ನೋಡುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಜೈನ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಸರಳ ಪದಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧಿಸುವಾಗ ತೀರ್ಥಂಕರರು ಕಮಲ ಪೀಟದ ಮೇಲೆ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರವಚನವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಮನುಷ್ಯರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಕೇಳುವ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ಆಸೆಬುರುಕರಾಗುತ್ತಾರೆಂದು ಜೈನ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ. ತೀರ್ಥಂಕರನ ಭಾಷಣವನ್ನು ಉಪಸ್ಥಿತರಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರ
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರ -ಪುರಾತನ ಕಾಲದ ಸಮುದ್ರ.. thumb|ಟೇತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ರಚನೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತ
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ರಚನೆ
ಆಧುನಿಕ ಮೆಡಿಟರೇನಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಪೂರ್ವಜ. ಪರ್ಮಿಯನ್ ಕಲ್ಪದ ತರುಣದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 280 ದಶಲಕ್ಷ ವರ್ಷಗಳಷ್ಟು ಪ್ರಾಚೀನದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂತು. ಪೆಸಿಫಿಕ್ ಹಾಗೂ ಆರ್ಕ್‍ಟಿಕ್ ಸಾಗರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಯೋಜಕವಾಗಿಯೂ ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಅಂಗಾರ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಗೊಂಡವಾನ ಭೂಖಂಡಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಜಲರಾಶಿಯಾಗಿಯೂ ಇತ್ತು. ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಕಲ್ಪದ (350 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ. -280 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ.) ಅಂತ್ಯಕಾಲದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ನೆಲಜಲಗಳ ಪುನರ್ವರ್ಗೀಕರಣವಾಯಿತು. ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪರ್ವತ ರಚನಾ ಕಾರ್ಯವೂ ನಡೆಯಿತು. ಆಗ ಉದಯಿಸಿದ ಪರ್ವತಗಳಲ್ಲಿ ಹರ್ಷೀನಿಯನ್ ಪರ್ವತ ಮುಖ್ಯವಾದದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಪರ್ವಕಾಲಕ್ಕೆ ಹರ್ಷೀಯನ್ ಪ್ರಳಯವೆಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಇದರ ತರುವಾಯ ಪ್ರಪಂಚದ ಭೂಭಾಗಗಳು ಎರಡು ದೊಡ್ಡ ಖಂಡಗಳಾಗಿದ್ದುವು. ಇವೆರಡರ ಮಧ್ಯೆ, ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಭೂಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಇದ್ದ ಜಲರಾಶಿಯೇ ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರ.
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾನಿಕ್ಷೇಪ
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ ಶಿಲಾನಿಕ್ಷೇಪ ಕಾರ್ಯವು ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಯುಗದ ಅಂತ್ಯಕಾಲದಿಂದ ಇಯೊಸೀನ್ ಕಲ್ಪದ ವರೆಗೆ (280 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ.-60 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ) ನಡೆಯಿತು. ಇಷ್ಟು ಅಗಾಧವಾದ ಶಿಲಾರಾಶಿ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಸಾಗರದ ತಳ ಕ್ರಮೇಣ ಕುಸಿಯುತ್ತ ಹೋಗಿರಬೇಕು. ಈ ಕುಸಿತದ ಪ್ರಮಾಣ ಶಿಲಾನಿಕ್ಷೇಪದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಡಿಮೆ ಸಮವಾಗಿರಬೇಕೆಂದು ಭೂವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಇಂಥ ವಿಶಾಲವಾದ ಮತ್ತು ಯುಗಯುಗಾಂತರಗಳ ವರೆಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸಾಗರ ತಗ್ಗು ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೆ ಭೂಅಭಿನತಿಗಳು (ಜಿಯೊಸಿಂಕ್ಲೈನ್ಸ್) ಎಂದು ಹೆಸರು. ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರವು ಆಲ್ಪ್ಸ್, ಕಾರ್ಪೇತಿಯ ಕಾಕಸಸ್, ಎಲ್ ಬುರ್ಜ್, ಝಗ್ರೋಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನೆಲ್ಲ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಪಶ್ಷಿಮಕ್ಕೆ ಸ್ಪೇನ್ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕದ ವಾಯವ್ಯ ಭಾಗಗಳಿಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬರ್ಮ, ಇಂಡೊನೇಷ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ನ್ಯೂಗಿನಿಯವರೆಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಈ ಸಾಗರ ಹಿಮಭರಿತವಾದ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದುದಲ್ಲದೆ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಇದರ ಒಂದು ಶಾಖೆ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಟ್ ರೇಂಜ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಿಗೂ ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಶಾಖೆ ಬರ್ಮದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಿದ್ದುವು.
ಟೀತಿಸ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ
ಟೀತಿಸ್ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾಶ್ಮೀರದಿಂದ ಎವರೆಸ್ಟ್ ಪ್ರದೇಶವರೆಗಿನ ಟಿಬೆಟ್ ಪ್ರಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಸ್ಫಿಟಿ ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಶಿಲಾಸ್ತೋಮಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದವು. ಕಾಶ್ಮೀರ ಪ್ರದೇಶ ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಕಲ್ಪದ ಮಧ್ಯಕಾಲದ ವರೆಗೂ (ಸು.305 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ.) ಜಲಪ್ರದೇಶವಾಗಿದ್ದು ಪ್ರಶಾಂತ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ಕಾರ್ಬಾನಿಫೆರಸ್ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ (280 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ.) ಈ ವಾತಾವರಣ ಅತಿ ಉಗ್ರಜ್ವಾಲಾಮುಖಿಗಳ ಆಸ್ಫೋಟನೆಯಿಂದ ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ಕಾಶ್ಮೀರವು ಗೊಂಡವಾನ ಖಂಡದ ವಾಯುವ್ಯ ಎಲ್ಲೆಯೆನಿಸಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗೊಂಡವಾನ ಖಂಡ ಮತ್ತು ಅಂಗಾರ ಖಂಡಗಳೆರಡರ ಸಸ್ಯವರ್ಗಗಳ ಮಿಶ್ರಣ ಇರುವುದರಿಂದ ಈ ಭಾಗ ಇವೆರಡು ಖಂಡಗಳ ಸಂಪರ್ಕ ಸೇತುವೆ ಎನಿಸಿರಬೇಕು.
ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಕೊನೆ
ಕ್ರಿಟೇಷಿಯಸ್ ಕಲ್ಪದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ (65 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ.) ಮಹತ್ತರ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾದವು. ಆಧುನಿಕ ಕಾಲದ ಮೇಲ್ಮೈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮೈದಳೆದದ್ದು ಆಗಲೇ. ಅದುವರೆಗೂ ಒಂದಾಗಿದ್ದ ಗೊಂಡವಾನ ಭೂಭಾಗ ಆಧುನಿಕ ಇಂಡಿಯ, ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯ, ಆಫ್ರಿಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಅಮೆರಿಕ ಮುಂತಾದ ಖಂಡಗಳಾಗಿ ಬೇರ್ಪಟ್ಟಿತು. ಹೀಗೆ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಖಂಡಗಳ ಚಲನೆಯಿಂದ ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಭೂ ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಬಹುಕಾಲದಿಂದಿದ್ದ ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರ ನಿರ್ಗಮಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದ್ದ ಜಲಜಶಿಲೆಗಳು ಭೂಚಲನೆಗಳ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಸಿಕ್ಕಿ ಅಟ್ಲಾಸ್, ಪೈರನೀಸ್, ಆಲ್ಪ್ಸ್ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತಗಳಾಗಿ ಮೇಲಕ್ಕೆದ್ದುವು. ಈ ಕಾರ್ಯ ಕ್ರಿಟೇಷಸ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ (135 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ.- 65 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ.) ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಸಾಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಆಳ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಪ್ಲಿಸ್ಟ್ ನಿಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲೆಲ್ಲ ನಮ್ಮುಲಿಟಿಕ್ ಸಣ್ಣಶಿಲೆ ನಿಕ್ಷೇಪಗೊಂಡಿರುವುದು. ನಿಜವಾದ ಆರಂಭ ಇಯೊಸೀನ್ ಕಲ್ಪದ ಮಧ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ (ಸು. 50 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ.) ಆಯಿತು. ಇದೇ ಹಿಮಾಲಯ ಪರ್ವತೋದಯದ ಮೊದಲನೆಯ ಹಂತ. ಈ ಕಾರ್ಯ ಆಲಿಗೊಸೀನ್ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ (40 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ.-25 ದ.ಲ.ವ.ಪ್ರಾ) ತೀವ್ರಗೊಂಡಿತು. ಈ ಕಲ್ಪದಲ್ಲಿ ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ ನಿರ್ಗಮಿಸಿ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಕ್ಯಾಸ್ಪಿಯನ್ ಸಮುದ್ರದ ಹಾಗೆ ಲಡಕ್, ಹುಂಡೆಸ್ ಮತ್ತು ಕುಮಾಯುನ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶಾಲವಾದ ಸರೋವರಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ನೀರು ದಕ್ಷಿಣ ಸಮುದ್ರಕ್ಕೆ ಎರಡು ಖಾರಿಗಳ ಮೂಲಕವಾಗಿ ತಳ್ಳಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಲೂಚಿಸ್ತಾನ್-ಸಿಂದ್ ಖಾರಿ, ಪಶ್ವಿಮದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಮ್-ಬರ್ಮ ಖಾರಿ ಇವೇ ಈ ಎರಡು ಖಾರಿಗಳು. ಮಧ್ಯಮಯೋಸೀನ್ ಕಲ್ಪದ (ಸು.18 ದ.ಲ.ವ. ಪ್ರಾ) ಚಲನೆಯಿಂದ ಟೀತಿಸ್ ಸಮುದ್ರದ ಈ ಅವಶೇಷಗಳೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲವಾದವು.
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಭೂಗೋಳ ಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಭೂರಚನಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಭೂಶಾಸ್ತ್ರ
ಅದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿ ಅಳಿಯೂರು
ಅಳಿಯೂರು ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯು ಕರ್ನಾಟಕ ಜೈನ ಬಸದಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ.
ಸ್ಥಳ
ಈ ಬಸದಿಯು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ, ಮಂಗಳೂರು ತಾಲೂಕು ನೆಲ್ಲಿಕಾರು ಗ್ರಾಮದ ಅಳಿಯೂರು ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಮೂಲನಾಯಕ ಭಗವಾನ್ ಶ್ರೀ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ ಬಸದಿಯ ಹತ್ತಿರ ಸರಕಾರಿ ಪ್ರೌಢ ಶಾಲೆ ಇದೆ. ಎಡ ಬದಿದಲ್ಲಿ ಗುರುಗಳ ಪಾದಯಿದೆ. ಎದುರು ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೨ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟದ ಮೇಲೆ ಚಾರಣ ಮುನಿಗಳ ಪಾದಗಳಿವೆ. ವರ್ಷಕೊಮ್ಮೆ ಇಲ್ಲಿ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಬಸದಿ ವಾಲ್ಪಾಡಿ ಬಸದಿ. ಅದು ಸುಮರು ೪ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಬರುವ ೭೦ ಜೈನ ಕುಟುಂಬಗಳಿವೆ. ಬಸದಿಯು ಕಾರ್ಕಳ ಶ್ರೀ ಜೈನ ಮಠಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಕಾರ್ಕಳ ಗುರುವಾಯನಕೆರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ್ಮಾರಿನಿಂದ ಮೂಡುಬಿದಿರೆ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಹೊಸ್ಮಾರಿನಿಂದ ೫ ಕಿ. ಮೀ. ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಈ ಬಸದಿಯನ್ನು ಕೇಸಣ್ಣ - ಬಸವಣ್ಣ, ತಮ್ಮರಸರೆಂಬ ಹಾಸನದ ದಾನಿಗಳು ಸುಮಾರು ೧೨೦೦ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿಸಿದರಂತೆ.
ಹಿನ್ನಲೆ
ಕೇಸಣ್ಣ - ಬಸವಣ್ಣ, ತಮ್ಮರಸರೆಂಬ ಹಾಸನದ ವ್ಯಾಪಾರಿಗಳು ಎತ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಈ ದಾರಿಯಾಗಿ ಹೋಗುವಾಗ ಕಾಡಿನ ನಡುವೆ ನೆಲ್ಲಿಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಹುಲಿಯೂ - ದನವೂ ಆಟವಡುತ್ತಿದ್ದುದ್ದನ್ನು ಕಂಡರು. ಆಮೇಲೆ ಇಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ನೆಲ್ಲಿಮರದಡಿಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಚಂದ್ರನಾಥ ಸ್ವಾಮಿ, ಶ್ಯಾಮಯಕ್ಷ, ಜ್ವಾಲಮಾಲಿನಿ, ಯಕ್ಷಿಯರ ಕಲ್ಲಿನ ಮೂರ್ತಿ ಸಿಗಲಾಗಿ, ಆ ದೇವರನ್ನು ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದರೆಂದು ದೇವರ ಪೂಜೆಯ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಾಂಗಣ
ಬಸದಿಯ ಅಂಗಳದಲ್ಲಿ ಬಲಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಸನ್ನಿಧಿಯಿದೆ. ಚೆಲುವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರಪಾಲನ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ. ತ್ರಿಶೂಲ, ನಾಗರಕಲ್ಲು ಜೊತೆಗಿವೆ. ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು ಒಂದು ಪೀಠದ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕ್ಷೇತ್ರದ ಬಳಿಯಲ್ಲಿಯೆ ಈ ಹಿಂದೆ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತಿದ್ದ ಚಾರಣಮುನಿಗಳ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ಕೆತ್ತಿಸಿದ ಪಾದಗಳಿವೆ, ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ ಬಲ್ಲಿಕಲ್ಲುಗಳು, ಅಷ್ಟದಿಕ್ಷಾಲಕರ ಕಲ್ಲುಗಳು ಇವೆ. ಬಸದಿಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವಾಗ ಬಲಭಾಗದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಚೇರಿಯೂ, ಎಡಭಾಗದ ಕೋಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರಣಿಕ ಕಲ್ಕುಡ ದೈವದ ಮಂಚವು ಇರುತ್ತವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪಕ್ಕೆ ಹತ್ತುದಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವಾರಪಾಲಕರ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ, ಉಳಿದೆರಡು ಗೋಡೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಪಂಚಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಚಿತ್ರಗಳಿವೆ. ಪ್ರಾರ್ಥನಾ ಮಂಟಪದಿಂದ ಮುಂದುವರಿದರೆ ತೀರ್ಥಂಕರ ಸ್ವಾಮಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗುವಾಗ ತೀರ್ಥಮಂಟಪ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಗಂಧಕುಟಿಯು, ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂದೆ ಇರುವ ಇನ್ನೊಂದು ಮಂಟಪದಲ್ಲಿದೆ. ಚಾರಣ ಮುನಿಗಳ ಕಲ್ಲಿನಲ್ಲಿ ರಚಿಸಿದ ಪಾದಗಳಿವೆ. ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರ ಮೂರ್ತಿ ಪೂರ್ವಕ್ಕೆ ಮುಖ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದೆ. ಕಾಲಿನ ಬಳಿ ಕುಕ್ಕುಟೋರಗ ಇದೆ. ಬಸದಿಯ ಸುತ್ತಲೂ ಮುರುಕಲ್ಲಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಕಾರದ ಗೋಡೆಯಿದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಆಫೀಸು ಇದೆ. ಬಸದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಮಟ್ಟದ ಸಭಾಭವನ, ಆಟದ ಹಾಲ್ ಇದೆ.
ವಿಶೇಷತೆ
ಗರ್ಭಗುಡಿಯ ಸ್ವಾಮಿಯ ಪ್ರಭಾವಳಿಯಲ್ಲಿ “ಈ ಪ್ರಭಾವಳಿಯನ್ನು ೧೮೦೧ ರಲ್ಲಿ ಭಗವಂತನಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂಬ ಬರಹವಿದೆ. ಅಂತೆಯೇ ಇತರ ಚಿಕ್ಕ ಪಂಚಲೋಹದ ಬಿಂಬಗಳ ಪೀಠಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬರಹವಿದೆ. ಆದರೆ ಓದಲು ಬಹಳ ಕಷ್ಟವಿದೆ.
ಪೂಜಾ ವಿಧಾನ
ಮೂಲನಾಯಕ ಭಗವಾನ್ ಆದಿನಾಥ ಸ್ವಾಮಿಯ ಮೂರ್ತಿ ಕಪ್ಪು ಶಿಲೆಯದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಸಾಧಾರಣ ೩೦ ಇಂಚು ಎತ್ತರವಿದೆ. ಖಡ್ಗಾಸನ ಭಂಗಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುತ್ತಲೂ ಮಕರ ತೋರಣದ ಪ್ರಭಾವಲಯವಿದೆ. ದಿನವೂ ಸ್ವಾಮಿಗೆ ಕ್ಷೀರಾಭಿಷೇಕ, ಪಂಚಾಮೃತಾಭಿಷೇಕ, ಜಲಾಭಿಷೇಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇತರ ಸಮಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಗಂಧಾರ್ಚನೆ, ಆರಾಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ, ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರ, ನೋಂಪಿಗಳು, ನೂಲಶ್ರಾವಣ, ದಶಲಕ್ಷಣ ಪೂಜೆ, ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ, ದೀಪಾವಳಿ, ಇತ್ಯಾದಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿರುತ್ತವೆ, ಇಲ್ಲಿನ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗೆ, ಪದ್ಮಾವತೀ ಅಮ್ಮನವರಿಗೆ ವಿಶೇಷ ಹರಕೆಗಳನ್ನು ಹೇಳಿ ಕೃತಾರ್ಥರಾದವರು ಅನೇಕರಿದ್ದಾರೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ತ್ರಿಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಬಸದಿಯಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುವ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ- ನೂಲಶ್ರಾವಣ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ ನೋಂಪಿ, ಅನಂತ ನೋಂಪಿ, ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ ಮತ್ತು ಸಂಘ ಸಂತರ್ಪಣೆ, ನವರಾತ್ರಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಪೂಜೆ, ದೀಪಾವಳಿಯಂದು ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಘ್ರ್ಯ ಪ್ರದಾನ, ಬಸದಿಯ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವ, ಮಹಾವೀರ ಜಯಂತಿ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಾಣೋತ್ಸವ, ಯುಗಾದಿ ಆಚರಣೆ, ಶ್ರಾವಣ ಶುಕ್ರವಾರಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷಪೂಜೆ, ಸಹಸ್ರನಾಮ, ಕುಂಕುಮಾರ್ಚನೆ, ಗಂಧಾರ್ಚನೆ, ಆರಾಧನೆಗಳಿರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸಂಘ ಸಂತರ್ಪಣೆಯೂ ಇರುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರವು ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾದ ಮತ್ತು ಬಹುಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜ್ಞಾನ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲೊಂದು (ಸೋಷಿಯಾಲಜಿ). ಈ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಪ್ರಥಮಬಾರಿಗೆ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಆಗಸ್ಟ್ ಕಾಂಟ್ ಪ್ರಯೋಗಿಸಿದ (1829). ಮಾನವ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ನಡುವಿನ ಪರಸ್ಪರ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತು ಪ್ರಭಾವ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವ ಈ ವಿಷಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜದ ಎಲ್ಲ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೂ ಆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಚಟವಟಿಕೆಗಳೂ ಕಾಲದಿಂದ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ತಲೆದೋರುವ ಬದಲಾವಣೆಗಳೂ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಾನ ಪಡೆದಿವೆ. ಮಾನವ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಅಂಶ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಿಂದ ಹೊರತಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ಮಾನವಿಕಗಳಿಗೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಅರಿವು ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನವಾದ್ದರಿಂದ, ಹೊಸ ಹೊಸ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು, ಹಳೆಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ವಿಮರ್ಶೆ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಅಂತರ್‍ಶಿಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳು ಈ ಶಾಸ್ತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ರಚನೆ ಎಷ್ಟು ಮುಖ್ಯವೋ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಳನ್ನು ತರುವುದೂ ಅಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯ. ಸಮಾಜದ ಬಹುಮುಖಿ ಸ್ವರೂಪ ಕುರಿತು ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹೆಣೆಯುವುದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಪ್ರಮುಖ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯೇ ಹೊರತು, ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಣೆಯಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ಒಂದು ದೃಷ್ಟಿಕೋನವಾದರೆ, ಕೇವಲ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ರಚನೆಯಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಥವಾ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಆ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರುವುದೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಎನ್ನುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ವಾದ. ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ-ಇವೆರಡರ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಏರ್ಪಟ್ಟಾಗ ಮಾತ್ರ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕೆ ಔಚಿತ್ಯ ಬರುವುದು. ಸಮಾಜದ ವಿವಿಧ ಪದರುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ, ಘಟನಾವಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿ-ಬೆರೆತು ಸತ್ಯಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ಹೊರಗೆಡಹುವುದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಇಂದು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೇತ್ರಕಾರ್ಯ ಆಧಾರಿತ ಸಂಶೋಧನೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ತ್ವ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆತಿದೆ.
ಸಮಾಜದ ಸ್ಥಿತಿ ಗತಿಗಳನ್ನೂ ಸಮಾಜ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಬದಲಾವಣೆಗ ಳನ್ನೂ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಅರ್ಥೈಸಲು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಪಂಥಗಳಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ 1. ಕಾರ್ಯವಾದ ಪಂಥ, 2. ಸಾಂಕೇತಿಕ ಅಂತರಾಕ್ರಿಯಾವಾದ, 3. ಮಾರ್ಕ್ಸ್‌ವಾದ ಮತ್ತು ಸಂಘರ್ಷ ಸಿದ್ಧಾಂತ, 4. ಔಪಚಾರಿಕ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, 5. ಸಾಮಾಜಿಕ ಅಸ್ತಿತ್ತ್ವವಾದ ಮತ್ತು ಮನುಕುಲವಿಧಾನಶಾಸ್ತ್ರ (ಎತ್ನೋಮೆಥಡಾಲಜಿ), ಹಾಗೂ 6. ರಚನಾತ್ಮಕವಾದ ಮತ್ತು ರಾಚನಿಕೋತ್ತರವಾದ (ಪೋಸ್ಟ್-ಸ್ಟ್ರಕ್ಚರಲಿಸಮ್). ಮುಖ್ಯವಾದುವು. ಇಂಥ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇತರ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳೂ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಧ್ಯಯನವಿಷಯ ಹಾಗೂ ಆಸಕ್ತಿಗಳು ವಿವಿಧ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಉಪಶಾಖೆಗಳಿವೆ. ವಿವಿಧ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅಭ್ಯಸಿಸುವ ಅವಶ್ಯಕತೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಇಂದು ಮನಗಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಸಮಾಜ ಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪಶಾಖೆಗಳು ಹೊಸ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ, ಹೊಸ ಹೊಸ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಮನಗಾಣದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ ಎಂದರೂ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷೆಯಾಗಲಾರದು. ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಕೆಲ ಪ್ರಮುಖ ಉಪಶಾಖೆಗಳೆಂದರೆ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ನಗರ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ರಾಜಕೀಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಔದ್ಯಮಿಕ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ವಿನಾಶದ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಗುಂಪುಗಳ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಂಪರ್ಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಮೊದಲಾದುವು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕು ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗುತ್ತಾ ಹೋದಂತೆ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಯ ಅಗತ್ಯವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತದೆ; ಹೊಸ ಹೊಸ ಶಾಖೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಇಂದು ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಗತಿಯಿಂದ ಬದಲಾವಣೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕ್ರಾಂತಿ ವಿಸ್ಮಯಕಾರಿಯಾದ ಬೆಳೆವಣೆಗೆಗಳನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದೆ. ಇಡೀ ಪ್ರಪಂಚವನ್ನು ಜಾಗತೀಕರಣದ ಅಲೆಗಳು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಸೆಳೆದುಕೊಳ್ಳಲೆತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಈ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ ಗಳ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವಿಘಟನೆ, ವಿಧ್ವಂಸಕ ಕೃತ್ಯ, ವಿಚ್ಛಿದ್ರಕಾರೀ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ವಿನಾಶಕಾರೀ ಸಂಕೇತಗಳೂ ಗಂಭೀರವಾದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನೆಸೆಯು ತ್ತಿವೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಅಸಮಾನತೆ ಹಾಗೂ ಈ ಅಸಮಾನತೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಕೂಡ ಸಮಕಾಲೀನ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬದುಕನ್ನು ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾಗಬೇಕಾದರೆ, ಜನಾಂಗ, ಜಾತಿ, ಧರ್ಮ, ಲಿಂಗ, ವರ್ಗ, ಪ್ರಾಂತ-ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸ್ತರೀಕೃತವಾಗಿರುವ ಸಾಮಾಜಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅವಕಾಶಗಳ ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಯುಂಟಾಗಬೇಕು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ಆಳವಾದ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾತ್ರ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಮತೆಗೆ ಪೂರಕವಾದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ. ಇಂತಹ ಜ್ಞಾನ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಗುರುತರ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಕ್ಕಿದೆ.
ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ಕೇವಲ ಬೋಧನೆಯ ವಿಷಯವಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಆಚರಣೆಯೂ ಹೌದು. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪ್ರಪಂಚದೆಲ್ಲೆಡೆಯ ಬೆಳೆವಣಿಗೆ, ಬದಲಾವಣೆ, ಮತ್ತು ಬವಣೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥೈಸಿ-ವಿವರಿಸಲು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ನೆರವು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ವಿವಿಧ ಉದ್ಯೋಗ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಆಡಳಿತ, ಕಾನೂನು, ಆರೋಗ್ಯ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ) ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರ ಸೇವೆಯ ಅವಶ್ಯಕತೆ ಬಹುವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತಿದ್ದು, ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದ ಸಮಕಾಲೀನ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಈ ಅಂಶವೂ ಪೂರಕವಾಗಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಂಪರ್ಕಗಳು
ವರ್ಗ:ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆ
ವ್ಯುತ್ಪತ್ತಿ
ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಕೇಂದ್ರವಿರುವ ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಹಿಂದೆ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನಂತರ ೧೮೫೯ ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕೆಲವು ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿ ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ಎಂದು ಮರುನಾಮಕರಣ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ (ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಭಾರತದ ಮೂರನೇ ಅತಿ ಉದ್ದದ ನದಿಯ ನಂತರ ಹೆಸರಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನದಿಯು ಹಂಸಲಾದೇವಿ ಗ್ರಾಮದ ಬಳಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಗೆ ಹರಿಯುವ ಮೊದಲು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹರಿಯುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
thumb| ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಗ್ಗಯ್ಯಪೇಟ ಬೌದ್ಧ ಸ್ತೂಪದ ನೋಟ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಇತಿಹಾಸವು ಕ್ರಿಸ್ತಪೂರ್ವ 2 ನೇ ಶತಮಾನದಷ್ಟು ಹಿಂದಿನದು. ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಶಾತವಾಹನರು (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೦) ಆಳಿದರು – ಕ್ರಿ.ಶ ೨೨೭); ಪಲ್ಲವರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೪೦ – ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೦೦), ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೫ –ಕ್ರಿ.ಶ. ೧೦೭೦) ಮತ್ತು ನಂತರ ಚೋಳರು, ಕಾಕತೀಯರು, ಮುಸುನೂರಿ ನಾಯಕರು, ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜವಂಶ ಮತ್ತು ಒಡಿಶಾದ ಗಜಪತಿ ರಾಜರು.
ಶಾತವಾಹನರ ಕಾಲ (ಕ್ರಿ.ಪೂ. ೨೩೦– ಕ್ರಿ.ಶ. ೨೨೭): ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಘಂಟಸಾಲ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮವಾದ ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂನಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯೊಂದಿಗೆ ಶಾತವಾಹನರು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಆಡಳಿತಗಾರರು ಶ್ರೀಮುಖ (ಸ್ಥಾಪಕ), ಗೋತಮಿಪುತ್ರ ಶಾತಕರ್ಣಿ ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಶ್ರೀ ಶಾತಕರ್ಣಿ (ಕೊನೆಯ ಶಾತವಾಹನ ರಾಜ). ಶಾತವಾಹನರು ನಾಲ್ಕು ಶತಮಾನಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಈ ಪ್ರದೇಶದ ಜನರ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು.
ಪಲ್ಲವ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೩೪೦ – ಕ್ರಿ.ಶ. ೫೦೦), ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಅಮರಾವತಿ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಬಳ್ಳಾರಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ ಕಾಂಚೀಪುರಂ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯಿಂದ ತುಂಗಭದ್ರಾ ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿದ್ದು, ವೆಂಗಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲೂರು ಬಳಿಯ ವೆಂಗಿನಗರ ಮತ್ತು ಪಿಠಾಪುರಂನಲ್ಲಿ ರಾಜಧಾನಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪಲ್ಲವರ ಸಮಕಾಲೀನರಾದ ಬೃಹಿತ್ಪಲಾಯನರು ಕೋಡೂರು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಆಳಿದರು. ವಿಷ್ಣುಕುಂಡಿನಾಸ್ (ಕ್ರಿ.ಶ. ೫ ನೇ ಶತಮಾನ) ಆಡಳಿತಗಾರರು ಮೊಗಲ್ರಾಜಪುರಂ (ಈಗ ವಿಜಯವಾಡದಲ್ಲಿದೆ ) ಮತ್ತು ಉಂಡವಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು.
ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯರು (ಕ್ರಿ.ಶ. ೬೧೫ –ಕ್ರಿ.ಶ.೧೦೭೦), ಅವರ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಇಡೀ ಆಂಧ್ರ ದೇಶವು ಒಬ್ಬನೇ ಆಡಳಿತಗಾರನ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿತ್ತು. ಪೂರ್ವ ಚಾಲುಕ್ಯರು ಉಂಡವಲ್ಲಿ ಗುಹಾ ದೇವಾಲಯದ ಉತ್ಖನನಗಳು ಮತ್ತು ಬಂಡೆಯಿಂದ ಕತ್ತರಿಸಿದ ದೇವಾಲಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿವ ದೇವಾಲಯಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಶ್ರೇಯ ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಚೋಳರು ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿಯನ್ನು ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು  ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ರಾಜರಾಜ ನರೇಂದ್ರನ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನಯ್ಯ ಭಟ್ಟರು ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ತೆಲುಗಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಿದರು. ಕಾಕತೀಯರು ೧೪ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದವರೆಗೆ ಓರುಗಲ್ಲು ಅವರ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಆಳಿದರು. ಅವರ ನಂತರ ದೆಹಲಿ ಸುಲ್ತಾನರ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯವೆದ್ದ ಮುಸುನೂರಿ ನಾಯಕರು ಗೆದ್ದರು. ಮುಸುನೂರಿ ನಾಯಕರು ಹಂಪಿ ಸೇರಿದಂತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ವಿವಿಧ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಟೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಅನೇಕ ರಾಜ್ಯಗಳನ್ನು ಆಳಿದರು. ಮುಸುನೂರಿ ಕಪಯ ನಾಯ್ಡು ಅವರ ಅಧೀನದಲ್ಲಿದ್ದ ರೆಡ್ಡಿ ರಾಜವಂಶವು ಕೊಂಡವೀಡು ಬೆಟ್ಟದ ಕೋಟೆಯಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿಕೊಂಡಿತು. ಕೊಂಡವೀಡು ರೆಡ್ಡಿಗಳು ತೆಲುಗು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮಹಾನ್ ಪೋಷಕರಾಗಿದ್ದರು. ಕವಿ ಶ್ರೀನಾಥ ಮತ್ತು ಅವರ ಸೋದರ ಮಾವ ಬಮ್ಮೆರ ಪೋತನ ಅವರು ಇವರ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಪ್ರವರ್ಧಮಾನಕ್ಕೆ ಬಂದರು.
ಒಡಿಶಾದ ಗಜಪತಿಗಳು : ಕಪಿಲೇಶ್ವರ ಗಜಪತಿಯ ಗೌರವಾರ್ಥವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿರುವ ಕಪಿಲೇಶ್ವರಪುರವು ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಮಿಡಿಮುಕ್ಕಲ ಮಂಡಲದಲ್ಲಿದೆ. ಅವನ ನಂತರ ವಿದ್ಯಾಧರ ಗಜಪತಿಯು ವಿದ್ಯಾಧರಪುರವನ್ನು (ಈಗ ವಿಜಯವಾಡದಲ್ಲಿದೆ ) ನಿರ್ಮಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕೊಂಡಪಲ್ಲಿಯಲ್ಲಿ ಜಲಾಶಯವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದನು. ವಿಜಯನಗರ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಕೃಷ್ಣದೇವರಾಯ ೧೬ ನೇ ಶತಮಾನದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡನು. ನಂತರ ಈ ಪ್ರದೇಶವು ೧೫೧೨ ರಲ್ಲಿ ಕುತುಬ್ ಶಾಹಿಗಳ ಭಾಗವಾಗಿ ಸುಲ್ತಾನ್ ಕುಲಿ ಕುತುಬ್ ಷಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯದ ಭಾಗವಾಯಿತು. ತನಿಶಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಅಬು-ಎಲ್-ಹುಸೇನ್ ಷಾ ಕುತಾಬ್ ಶಾಹಿ ರಾಜವಂಶದ ಕೊನೆಯ ಆಡಳಿತಗಾರ.
ಮಧ್ಯಕಾಲೀನ ಅವಧಿ
ಔರಂಗಜೇಬನು ಈ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯದ ಭಾಗವಾಗಿ ಆಳಿದನು.ಕ್ರಿ.ಶ ೧೭೧೩ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಡೆಕ್ಕನ್‌ನ ಸುಬೇದಾರ್ ಅಥವಾ ವೈಸರಾಯ್ ಆಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡವ ಅಸಫ್ ಜಾ. ಗೋಲ್ಕೊಂಡಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯವು ಐದು ನವಾಬರ ಆಡಳಿತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆರ್ಕಾಟ್, ಕಡಪಾ, ಕರ್ನೂಲ್, ರಾಜಮಂಡ್ರಿ ಮತ್ತು ಚಿಕಾಕೋಲ್ (ಶ್ರೀಕಾಕುಳಂ). ಈ ಪ್ರದೇಶವು ರಾಜಮಂಡ್ರಿಯ ನವಾಬನ ಭಾಗವಾಗಿತ್ತು.
ಬ್ರಿಟಿಷರು : ೧೬೧೧ ರಲ್ಲಿ ಇಂಗ್ಲಿಷರು ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಸಾಹತು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು, ಇದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ೧೬೪೧ ರಲ್ಲಿ ಮದ್ರಾಸ್‌ಗೆ ತೆರಳುವವರೆಗೂ ಅವರ ಪ್ರಧಾನ ಕಛೇರಿಯಾಗಿ ಉಳಿಯಿತು. ಡಚ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚರು ಕೂಡ ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದರು. ಜೂನ್ ೧೭೪೮ರಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ನಿಜಾಮ್-ಉಲ್-ಮುಲ್ಕ್ನ ಮರಣದ ನಂತರ, ಅವನ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚರ ಬೆಂಬಲದೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರಕ್ಕಾಗಿ ಕಾದಾಡಿದರು. ೧೭೬೧ ರಲ್ಲಿ ನಿಜಾಮ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಗೋಲ್ಕೊಂಡದ ದೊರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದಾಗ, ಬ್ರಿಟಿಷರು ಮೊದಲು ಮಸೂಲಿಪಟ್ಟಣಂ, ನಿಜಾಂಪಟ್ನಂ ಮತ್ತು ಕೊಂಡವೀಡು ಭಾಗದ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಂತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸರ್ಕಾರ್‌ಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಮಸುಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು ಮತ್ತು ಕೌನ್ಸಿಲ್ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರು ಆದರೆ ೧೭೯೪ರಲ್ಲಿ ಕಂದಾಯ ಮಂಡಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜವಾಬ್ದಾರರಾಗಿರುವ ಕಲೆಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಮಸುಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿ ನೇಮಿಸಲಾಯಿತು.
ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ೧೮೫೯ ರಲ್ಲಿ ರಾಜಮಂಡ್ರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು, ಇದು ಯುನೈಟೆಡ್ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಗುಂಟೂರು ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳನ್ನು ಸಹ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೦೪ರಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ಗುಂಟೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಅದೇ ರೀತಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಗೋದಾವರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಿಂದ ೧೯೨೫ರಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು
೧೯೪೭ರ ನಂತರ
ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆ ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ೧೦ ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು. ೧೯೭೮ ರಲ್ಲಿ ಅವುಗಳನ್ನು ೨೧ ತಾಲೂಕುಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೮೫ ರಲ್ಲಿ, ಮಂಡಲ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ೫೦ ಮಂಡಲಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಎನ್ಟಿಆರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ೨೦೨೨ ರಲ್ಲಿ ಸಂಯುಕ್ತ ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಭಾಗಗಳಿಂದ ರಚಿಸಲಾಯಿತು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
೨೦೧೧ರ[update] ಭಾರತದ ಜನಗಣತಿಯಂತೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯು ೪೫,೧೭,೩೯೮ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿದ್ದು ಸಾಂದ್ರತೆ ೫೧೮ km2. ಇದರಲ್ಲಿ,೨೨,೬೭,೩೭೫ ಗಂಡಸರು ಮತ್ತು ೨೨,೫೦,೦೨೩ ಮಹಿಳೆಯರು.ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಅನುಪಾತ ೧೦೦೦: ೯೯೨ .ನಗರ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ೧೮,೪೩,೬೬೦ (೪೦.೮೧%). ಸಾಕ್ಷರತೆ ಪ್ರಮಾಣ ೭೩.೭೪%.
ಭೂಗೋಳಶಾಸ್ತ್ರ
ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ, ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ ಗುಂಟೂರು ಮತ್ತು ಬಾಪಟ್ಲಾ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ ಏಲೂರು ಮತ್ತು NTR ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಬಂಗಾಳಕೊಲ್ಲಿಯಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದಿದೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು 3775 km2 ವಿಸ್ತೀರ್ಣವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಇದು ಒಟ್ಟು 88 km ಕರಾವಳಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿ
ಅರಣ್ಯವು ಒಟ್ಟು ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಶೇಕಡಾ 9 ರಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದು ನಂದಿಗಮ, ವಿಜಯವಾಡ, ತಿರುವೂರು, ನುಜ್ವಿದ್, ಗನ್ನಾವರಂ, ಮಚಿಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಮತ್ತು ದಿವಿ ಸೀಮಾ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಮೀಸಲು ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೊಂಡಪಲ್ಲಿ ಬೆಟ್ಟಗಳಲ್ಲಿ 'ಪೊನುಕು' (ಗೈರೊಕಾಪಸ್ ಜಾಕ್ವಿನಿ) ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ಹಗುರವಾದ ಮರ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಕೊಂಡ್ಪಲ್ಲಿ ಆಟಿಕೆಗಳ ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಮರವನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾದ ಮರಗಳೆಂದರೆ ಟೆರೊಕಾರ್ಪಸ್, ಟರ್ಮಿನಾಲಿಯಾ, ಅನೋಜಿಸಸ್ ಮತ್ತು ಲೋಗುಸ್ಟ್ರೋಯಿನೈ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಸುರಿನಾ.
ಪ್ಯಾಂಥರ್ಸ್, ಹೈನಾಗಳು, ಕಾಡಿನ ಬೆಕ್ಕುಗಳು, ನರಿಗಳು, ಕರಡಿಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಮಾಂಸಾಹಾರಿ ಸಸ್ತನಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಂಕೆ, ಚುಕ್ಕೆ ಜಿಂಕೆ ಸಾಂಬಾರ್, ಕೃಷ್ಣಮೃಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಸ್ಯಾಹಾರಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಒಳನಾಡಿನ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುರ್ರಾ ಎಮ್ಮೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಸುಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿವೆ.
ಹವಾಮಾನ
ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾದ ಬೇಸಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಬಿಸಿಯಾದ ಚಳಿಗಾಲವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಬಹುದು. ಏಪ್ರಿಲ್ ನಿಂದ ಜೂನ್ ವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯು ಅತ್ಯಂತ ಬಿಸಿಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಳೆಯು ಸುಮಾರು ೧೦೪೭.೬೮ ಆಗಿದೆ ಮಿಮೀ ಮತ್ತು ಇದರಲ್ಲಿ ೬೬% ರಷ್ಟು ನೈಋತ್ಯ ಮಾನ್ಸೂನ್ ನ ಕೊಡುಗೆಯಾಗಿದೆ.
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಪ್ಪು ಹತ್ತಿ (ಶೇ. ೫೭.೬), ಮರಳು ಜೇಡಿಮಣ್ಣಿನ ಲೋಮ್‌ಗಳು (ಶೇ. ೨೨.೩), ಕೆಂಪು ಲೋಮ್‌ಗಳು (ಶೇ. ೧೯.೪), ಮತ್ತು ಮರಳು ಮಣ್ಣುಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.೦.೭ರಷ್ಟಿದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ
ಮರುಸಂಘಟನೆಯ ನಂತರ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೭,೩೫,೦೭೯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು, ಅದರಲ್ಲಿ ೪,೮೨,೫೧೩ (೨೭.೮೧%) ಜನರು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷ್ಣಾ ಜಿಲ್ಲೆಯು ೧೦೦ ಪುರುಷರಿಗೆ ೯೯೬ ಮಹಿಳೆಯರ ಲಿಂಗ ಅನುಪಾತ ಮತ್ತು ೭೩.೭೫% ಸಾಕ್ಷರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳು ಕ್ರಮವಾಗಿ ೩,೪೬,೯೮೯ (20.00%) ಮತ್ತು ೩೭,೭೧೬ (2.17%) ಜನಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ೨೦೧೧ ರ ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ೯೩.೩೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆಯು ತೆಲುಗು ಮತ್ತು ೫.೯೭% ಉರ್ದುವನ್ನು ಅವರ ಮೊದಲ ಭಾಷೆಯಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ
ಇದು ಕೆಳಗಿನ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಭೆಯ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ:
ಆಡಳಿತ ವಿಭಾಗಗಳು
ಜಿಲ್ಲೆಯನ್ನು ೩ ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಗುಡಿವಾಡ, ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ವುಯ್ಯೂರು, ಇವುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ೨೬ ಮಂಡಲಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಉಪ-ಕಲೆಕ್ಟರ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿದೆ
ಮಂಡಲಗಳು
ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಯ ೨೬ ಮಂಡಲಗಳ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು೩ಕಂದಾಯ ವಿಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ, ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ನಗರಗಳು ಮತ್ತು ಪಟ್ಟಣಗಳು
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮಹಾನಗರ ಪಾಲಿಕೆ ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಪುರಸಭೆಗಳಿವೆ.
ಮೂಲ : ಸಂಸದೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಅಸೆಂಬ್ಲಿ ವಿಭಾಗಗಳು
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಕೃಷಿಯು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಮುಖ್ಯ ನೆಲೆಯಾಗಿದೆ. ಭತ್ತ, ಮುಖ್ಯ ಆಹಾರ ಬೆಳೆ. 2019-20 ರ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಜಿಲ್ಲೆಯ ಒಟ್ಟು ಬೆಳೆ ಪ್ರದೇಶವು 3.76 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ನೀರಾವರಿ ಪ್ರದೇಶವು 2.42 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಆಗಿದೆ. ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಕಬ್ಬು, ಮಾವು, ಟೊಮೆಟೊ, ಹಾಲು, ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ರಸ್ತೆ
ಪುಣೆಯಿಂದ ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಎನ್‌ಎಚ್ 65, ಪಾಮರ್ರುವಿನಿಂದ ಪಾಲಕೊಲ್ಲುಗೆ ಎನ್‌ಹೆಚ್ 165, ಒಂಗೋಲ್‌ನಿಂದ ಕಾತಿಪುಡಿಗೆ ಎನ್‌ಎಚ್ 216 ಜಿಲ್ಲೆಯ ಮೂಲಕ ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ.
ರೈಲು
97 km ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ರೈಲು ಜಾಲದ ಉದ್ದ. ಗುಡಿವಾಡ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣ ಮತ್ತು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳು ಜಿಲ್ಲೆಯ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಸಮೀಪದ ಪ್ರಮುಖ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವೆಂದರೆ ವಿಜಯವಾಡ ಜಂಕ್ಷನ್ ರೈಲು ನಿಲ್ದಾಣವು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದಿಂದ ರೈಲಿನ ಮೂಲಕ 80 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ.
ಜಲ
ಸಣ್ಣ ಸಮುದ್ರ ಬಂದರು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿದೆ.
ವಾಯು
ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದಿಂದ 67.9 ಕಿಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಗನ್ನವರಂನಲ್ಲಿರುವ ವಿಜಯವಾಡ ಅಂತರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣ ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲೆಗೆ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಡಾ.ಗುರುರಾಜು ಸರ್ಕಾರಿ ಹೋಮಿಯೋ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು ಹೋಮಿಯೋಪತಿ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಗುಡಿವಾಡದಲ್ಲಿದೆ. ಕೃಷ್ಣ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣಂನಲ್ಲಿದೆ.
ಕ್ರೀಡೆ
ಕ್ರಿಕೆಟ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಬ್ಯಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್ ಮತ್ತು ಟೆನ್ನಿಸ್ ನಂತರ ಕಬ್ಬಡಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ.
ಎನ್ಟಿಆರ್ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವು ಗುಡಿವಾಡದ ಪ್ರಮುಖ ಕ್ರೀಡಾ ಸ್ಥಳವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಅಥ್ಲೆಟಿಕ್ಸ್, ವಾಲಿಬಾಲ್, ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಭ್ಯಾಸ, ಖೋ ಖೋ, ಕಬಡ್ಡಿ, ಬ್ಯಾಡ್ಮಿಂಟನ್, ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮತ್ತು ಬಾಸ್ಕೆಟ್‌ಬಾಲ್‌ನಂತಹ ಹಲವಾರು ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೃಷ್ಣ ಜಿಲ್ಲಾ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್‌ನ ಕ್ರೀಡಾಂಗಣವೂ ಆಗಿದೆ.
ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮ
ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವನ್ನು ಕೆಳಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. right|thumb| ಶ್ರೀಕಾಕುಲಂಧ್ರ ಮಹಾ ವಿಷ್ಣು ದೇವಾಲಯ
ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು
ಕಾಕರ್ಲ ಸುಬ್ಬಾ ರಾವ್ ಅವರು ಮೊವ್ವ ಮಂಡಲದ ಪೆದಮುತ್ತೇವಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಹೈದರಾಬಾದ್‌ನ ನಿಜಾಮ್ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮೊದಲ ನಿರ್ದೇಶಕರಾದರು. ತ್ರಿಪುರನೇನಿ ರಾಮಸ್ವಾಮಿ ಅವರು ಗುಡ್ಲವಲ್ಲೇರು ಮಂಡಲದ ಅಂಗಲೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಕವಿ ಮತ್ತು ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕರು. ಕಾಸಿನಾಧುನಿ ನಾಗೇಶ್ವರ ರಾವ್ ಅವರು ಗುಡ್ಲವೆಲ್ಲು ಮಂಡಲದ ಪೆಸರಮಿಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ( ಆಂಧ್ರ ಪತ್ರಿಕೆ, ಮೊದಲ ತೆಲುಗು ಪತ್ರಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಮೃತಾಂಜನ್ ಎಂಬ ಆಯುರ್ವೇದ ನೋವು ಮುಲಾಮು ತಯಾರಿಸುವ ಕಂಪನಿಯ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರು. ಪಿಂಗಲಿ ವೆಂಕಯ್ಯ ಅವರು ಮಚಲಿಪಟ್ನಂ ಬಳಿಯ ಭಟ್ಲಪೆನುಮಾರು ಎಂಬಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಗಾರರಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ರಾಷ್ಟ್ರಧ್ವಜದ ವಿನ್ಯಾಸಕ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದ್ದರು. ಕೊಟ್ಟಾರಿ ಕನಕಯ್ಯ ನಾಯುಡು ಮಚಲಿಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು. ಅವರು ಭಾರತೀಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕ್ರಿಕೆಟ್ ತಂಡದ ಮೊದಲ ನಾಯಕರಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಎನ್‌ಟಿ ರಾಮರಾವ್ ಅವರ ಮೊದಲಕ್ಷರಗಳಿಂದ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುವ ಎನ್‌ಟಿಆರ್, ಭಾರತೀಯ ನಟ, ಚಲನಚಿತ್ರ ನಿರ್ಮಾಪಕ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಗುಡಿವಾಡ ಮಂಡಲದ ನಿಮ್ಮಕೂರಿನಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು.
ಸಾರಾ ಟೀಸ್ಡೇಲ್
ಸಾರಾ ಟೀಸ್ಡೇಲ್ (1884-1933). ಅಮೆರಿಕದ ಕವಯಿತ್ರಿ. thumb|೧೯೧೦ ರಲ್ಲಿ ಸಾರಾ ಟೀಸ್ಡೇಲ್
ಬದುಕು
ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿ ಎಂಬ ಊರಿನಲ್ಲಿ. ತಂದೆ ಜಾನ್ ವಾರೆನ್. ತಾಯಿ ಮೇರಿ ಎಲಿಜûಬೆತ್ (ವಿಲ್ಲಾರ್ಡ್). ತಂದೆತಾಯಿಗಳಿಗೆ ಅಪರ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಗು ಇವಳು. ಅದರ ಮಾನಸಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಈಕೆಯ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ, ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲೆ ಆಯಿತಾಗಿ ಜೀವನಪರ್ಯಂತ ಈಕೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ನಡೆದುಕೊಂಡು ಅದರ ಫಲವನ್ನನುಭವಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ತಂದೆತಾಯಿ ಮುಂತಾಗಿ ಮನೆಯ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತುಂಬ ಹಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಕೊರಗುವ ಸ್ವಭಾವದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲರ ಮೇಲೂ ಹರಿಹಾಯುವ ಹಾಗೆ ಒಳಗೇ ಏನೊ ಒಂದು ಅತೃಪ್ತಿ, ಅಸಮಾಧಾನ ಇವಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದವು. ಈ ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವ ಈಕೆಯ ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲಿ ಜೀವನದುದ್ದಕ್ಕೂ ಇತ್ತು. ಮೊದಲೇ ಆರೋಗ್ಯ ತುಂಬ ನಾಜೂಕು. ಅದರ ಜೊತೆಗೆ ತನಗೇನೇನೋ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಭ್ರಮೆ, ನಿಷ್ಕಾರಣವಾದ ಭಯ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಆಗಾಗ ಉದಾಸಭಾವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಮೊದಲು ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮನೆಯಲ್ಲೇ ಏರ್ಪಾಟಾಯಿತು. ಅನಂತರ ಖಾಸಗಿ ವಿದ್ಯಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಮುಂದುವರಿದು 1903ರಲ್ಲಿ ಪದವೀಧರೆಯಾದಳು. ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿದ್ದಾಗಲೇ ಈಕೆಯ ಬಾಲಪ್ರತಿಭೆ, ವಯಸ್ಸಿಗೆ ಮೀರಿದ ಬುದ್ಧಿ ವ್ಯಕ್ತವಾದವು. ಸಾಹಿತ್ಯದ ಕಡೆ ಅದರಲ್ಲೂ ಕವನಗಳ ಕಡೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಒಲವು. ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಕವಯಿತ್ರಿ ಕ್ರಿಸ್ತೀನ ರೊಸೆಟ್ಟಿ ತುಂಬ ಅಚ್ಚುಮೆಚ್ಚು. ಆಕೆಯಿಂದ ಪಡೆದ ಸ್ಫೂರ್ತಿ, ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ತಾನೂ ಕವನಗಳನ್ನು ರಚಿಸತೊಡಗಿದಳು. ಅವರಿಬ್ಬರ ಕವನಗಳಲ್ಲೂ ಅನೇಕ ಸಾದೃಶ್ಯಗಳಿವೆ. ಪದವೀಧರೆಯಾದ ಮೇಲೆ ಸಾರ ಮಿತ್ರಬಳಗವೊಂದನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಪಾಟರ್ಸ್ ಹ್ವೀಲ್ ಎಂಬ ಕೈಬರೆಹದ ಮಾಸಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ತಪ್ಪದೆ ನಿಯತವಾಗಿ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ನಡೆಸಿದಳು. ಆ ಕಾಲದ ಹಲವಾರು ಉದಯೋನ್ಮುಖ ಕವಿಗಳನ್ನು ಅವರ ಪ್ರಥಮ ಕವನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಬೆಳಕಿಗೆ ತಂದ ರೀಡೀಸ್ ಮಿರರ್ ಪತ್ರಿಕೆಯೇ ಸಾರಾಳ ಮೊದಲ ಕೃತಿಯನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿತು. ಹಣಕಾಸಿನ ಅನುಕೂಲ ಚೆನ್ನಾಗಿದ್ದುದರಿಂದ ಸಾರ ತನ್ನ ಗೆಳತಿ ಜೆಸಿ ರಿಟ್ಟೆನ್ ಹೌಸ್‍ಳೊಂದಿಗೆ ಯೂರೋಪು ಮುಂತಾದ ಹಲವಾರು ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಸ ಮಾಡಿಬಂದಳು. ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿಗೆ ಪದೇ ಪದೇ ಹೋಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದಳು. ಷಿಕಾಗೊ ಈಕೆಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮನೆಯೇ ಆಗಿತ್ತು. ಹೊಸದಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಅಲ್ಲಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಸಂಘಕ್ಕೆ ಈಕೆ ಅತಿಥಿಸದಸ್ಯಳು. ಆಗ ಪರಿಚಯವಾದ ವಾಷೆಲ್ ಲಿಂಡ್ಸೆ ಎಂಬ ಯುವಕ ಈಕೆಯ ಪ್ರೇಮಯಾಚಕನಾದ. ಈ ಪ್ರಣಯ ಪ್ರಸಂಗ ಕೆಲವು ಕಾಲ ನಡೆಯಿತು. ಸಾರ ಆತನನ್ನು ವರಿಸಲೂ ಆರಳು ಬಿಡಲೂ ಆರಳು. ಕೊನೆಗೊಮ್ಮೆ 1914ರಲ್ಲಿ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಸಾರಾ ಸೇಂಟ್ ಲೂಯಿ ನಗರದ ವರ್ತಕ ಅರ್ನೆಸ್ಟ್ ಫಿಲ್ಸಿಂಗರ್ ಎಂಬಾತನನ್ನು ಮದುವೆಯಾದ ಸುದ್ದಿ ವಾಷೆಲ್‍ನ ಮೇಲೆರಗಿದ ಸಿಡಿಲಾಯಿತು. ತೀವ್ರವಾಗಿ ನಿರಾಶೆಗೊಂಡ ಆತ ಅನಂತರ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡ. ದಾಂಪತ್ಯಜೀವನಕ್ಕೆ ಒಗ್ಗಿಕೊಳ್ಳಲಾರದ ಸಾರ ಕ್ರಮೇಣ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ಏಕಾಂತವಾಗಿರುತ್ತ ಕಡೆಗೆ 1929ರಲ್ಲಿ ವಿವಾಹವಿಚ್ಛೇದನ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಜೀವಿತದ ಕಡೆಯ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಯಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿದ್ದಳು. ತನ್ನ ಆರು ಕವನ ಸಂಕಲನಗಳನ್ನೂ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಕವಿಗಳ ಕವನಗಳನ್ನಾಯ್ದು ಸಂಪಾದಿಸಿದ ಎರಡು ಕಾವ್ಯಸಂಗ್ರಹಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದಳು. ಈಕೆಯ ಲವ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ ಎಂಬ ಸಂಕಲನ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿ ಹಲವಾರು ಮುದ್ರಣಗಳನ್ನು ಕಂಡಿತು. ಪೋಯೆಟ್ರಿ ಸೊಸೈಟಿ ಆಫ್ ಅಮೆರಿಕ ಉತ್ತಮ ಕಾವ್ಯಕೃತಿಗೆ ಕೊಡುವ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಈಕೆಗಿತ್ತು ಗೌರವಿಸಿತು.
ಬರಹ
ಕ್ರಿಸ್ತೀನ ರೊಸೆಟ್ಟಿಯ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆ ಸಾರಳ ಒಂದೇ ಗದ್ಯಕೃತಿ. ಸಾರ ಬರೆದ ಹಲವಾರು ಕವನಗಳು ಕೇವಲ ತತ್ಕಾಲ ಪ್ರಶಂಸೆಯನ್ನು ಪಡೆದು ಅನಂತರ ಹಳೆಯವಾಗಿ ಹೋದರೂ ಕೆಲವು ಭಾವಗೀತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಯಾವ ಕಾಲಕ್ಕೂ ಮಾಸದ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕವನಗಳಾಗಿವೆ. ಸಾರಳಿಗೆ ಸ್ನೇಹಿತರ ಪ್ರೀತಿ ಅಭಿಮಾನಗಳ ಕೊರತೆ ಎಂದೂ ಉಂಟಾಗಲಿಲ್ಲ. ಆದರೂ ಈಕೆಯನ್ನಾವರಿಸಿದ ವ್ಯಾಕುಲ ವಿಷಣ್ಣತೆಗಳು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೆ ಇದ್ದುವು. ಕ್ರಮೇಣ ಈಕೆ ಸ್ನೇಹಗೋಷ್ಠಿಗಳಿಂದ, ಸಂತೋಷಕೂಟಗಳಿಂದ ದೂರವಿರತೊಡಗಿದಳು. ಒಮ್ಮೆ ಎಲ್ಲರ ಸ್ನೇಹ-ಸಹವಾಸಗಳನ್ನು ಬಹಳವಾಗಿ ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವಳು; ಮಗುದೊಮ್ಮೆ ಯಾರೂ ಬೇಡ ಎಂದು ದೂರವಾಗಿ ಏಕಾಕಿಯಾಗಿರಬೇಕೆನ್ನುವಳು. ಈ ದ್ವಂದ್ವವನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ. ಲಿಂಡ್ಸೇಯ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಆಘಾತವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿತು. ಸಾವನ್ನು ಬಯಸತೊಡಗಿದಳು. ತನ್ನ ಜಗತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚು ನೀರಸವಾಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ತೋರಿದಾಗ, ಎಷ್ಟು ಕಾಳಜಿಯಿಂದ ನೋಡಿಕೊಂಡರೂ ತನ್ನ ಆರೋಗ್ಯ ಕೆಡುತ್ತಹೋದಾಗ ಸಾಯುವ ಬಯಕೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಕಡೆಗೆ 1933ರಲ್ಲಿ ಒಂದು ದಿನ ನಿದ್ರೆ ಬರುವ ಗುಳಿಗೆಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಸೇವಿಸಿ ನೀರಿನ ತೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಳು. ಆಗ ಆಕೆಗೆ 49 ವರ್ಷ. ಸಾರಳ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ದ್ವಂದ್ವಗಳಿದ್ದುದನ್ನು ನಿಕಟವಾಗಿ ಬಲ್ಲ ಉಂಟರ್ ಮೆಯರ್ ಆಕೆಯನ್ನು ಕುರಿತಾದ ತನ್ನ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಕೆ ಬರೆದಿರುವುದರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸತ್ತ್ವಯುತ ಶೈಲಿಯ ಕವನಗಳೂ ಇವೆ. ಕೆಲವು ಲಘುವಾದ ಅಶ್ಲೀಲವಾದ ಪದ್ಯಗಳೂ ಇವೆ. ಸಾರ ಅಮೆರಿಕದ ಬಹು ಒಳ್ಳೆಯ ಭಾವಗೀತಾ ಕವಯಿತ್ರಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂದೇಹವಿಲ್ಲ. ಆಕೆ ಹುಟ್ಟಿದುದೇ ಸ್ತ್ರೀವಾಣಿಯನ್ನು ಮೊಳಗಿಸುವ ಅಂಥ ಸೊಗಸಾದ ಗೀತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಎನ್ನುವಷ್ಟು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೆಣ್ಣಿನ ಹೃದಯ, ಮನಸ್ಸು ಆಕೆಯ ಕವನಗಳಲ್ಲಿ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ. ದಿ ನ್ಯೂ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್ ಪತ್ರಿಕೆ ಸಾರಳನ್ನು ಆಕೆಯ ಆದರ್ಶಮೂರ್ತಿ ಕ್ರಿಸ್ತೀನಾ ರೊಸೆಟ್ಟಯೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ ಅನೇಕ ಸಾದೃಶ್ಯಗುಣಗಳನ್ನು ಉಭಯರ ಕವನಗಳಲ್ಲೂ ತೋರಿಸಿದೆ. ಇಬ್ಬರೂ ಅಭಿಜಾತ ಕವಯಿತ್ರಿಯರು. ಇಬ್ಬರು ಸ್ವಭಾವದಲ್ಲೂ ಭಾವಾವೇಗ ಮತ್ತು ಚಿಂತನಶೀಲತೆ ಎರಡೂ ಬೆರೆತ ಅನುಭಾವದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಆ ಪತ್ರಿಕೆ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಸಾರಳ ಕೃತಿಗಳು : ಸಾನೆಟ್ಸ್ ಟು ಡ್ಯೂಸ್ ಅಂಡ್ ದಿ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ (1907). ಹೆಲೆನ್ ಆಫ್ ಟ್ರಾಯ್ ಅಂಡ್ ಅದರ್ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ (1911), ರಿವರ್ಸ್ ಟು ದಿ ಸೀ (1915), ಲವ್ ಸಾಂಗ್ಸ್ (1917), ಫ್ಲೇಮ್ ಅಂಡ್ ಷ್ಯಾಡೊ (1920), ಡಾರ್ಕ್ ಆಫ್ ದಿ ಮೂನ್ (1926), ಸ್ಟಾರ್ಸ್ ಟುನೈಟ್ (1930), ಸ್ಟ್ರೇಂಜ್ ವಿಕ್ಟರಿ (1933), ಕಲೆಕ್ಟೆಡ್ ಪೊಯೆಮ್ಸ್ (1937). ದಿ ಆ್ಯನ್ಸರಿಂಗ್ ವಾಯ್ಸ್ ಮತ್ತು ರೇಯ್ನ್ ಬೋ ಗೋಲ್ಡ್ ಈ ಎರಡೂ ಸಂಪಾದಿತ ಕಾವ್ಯಸಂಗ್ರಹಗಳು.
ವರ್ಗ:ಕವಿಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಬಚಾಟಾ
=ಬಚಾಟಾನೃತ್ಯ= thumb|339x339px| ಬಚಾಟಾ ಎಂಬುದು ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೃತ್ಯದ ಶೈಲಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇದನ್ನು ಈಗ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಬಚಾಟಾ ಸಂಗೀತದೊಂದಿಗೆ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದೆ.
ವಿವರಣೆ
ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಮುಕ್ತ, ಅರೆ-ಮುಚ್ಚಿದ ಅಥವಾ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕೆ ಎಂದು ಮುನ್ನಡೆ ನಿರ್ಧರಿಸಬಹುದು. ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳು ಅಥವಾ ಹೆಜ್ಜೆ ಸಂಗೀತ, ಸೆಟ್ಟಿಂಗ್, ಮನಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಲ್ಸಾದಂತಲ್ಲದೆ, ಬಚಾಟಾ ನೃತ್ಯವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅನೇಕ ತಿರುವು ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಬಚಾಟಾ ಕೆರಿಬಿಯನ್‌ನ ಡೊಮಿನಿಕನ್ ರಿಪಬ್ಲಿಕ್‌ನ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೃತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ನೃತ್ಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು ಒಂದು ಚೌಕದೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣ 8-ಎಣಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಮೂರು ಹಂತಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಟ್ಯಾಪ್ ಅಥವಾ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಹಂತದ ಸಿಂಕೋಪೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು ("ಡಬಲ್ ಸ್ಟೆಪ್" ನಂತಹ) ಒಳಗೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಎದುರು ಪಾದದಲ್ಲಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಂದಿನ ಹಂತವನ್ನು ಟ್ಯಾಪ್ನ ಅದೇ ಪಾದದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಟ್ಯಾಪ್ ಅಥವಾ ನಾಲ್ಕನೇ ಹಂತದ ನಂತರ ನೃತ್ಯದ ದಿಕ್ಕು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಮೂಲ ನೃತ್ಯ ಅನುಕ್ರಮವನ್ನು (ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆಗಳು ಮತ್ತು ನಂತರ ಟ್ಯಾಪ್ \ ಸಿಂಕೋಪೇಶನ್) ನಿರ್ವಹಿಸುವವರೆಗೆ ಬಚಾಟಾ ಸಂಗೀತವು ಯಾವುದೇ ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಬಹುದು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಸಂಗೀತ ನುಡಿಗಟ್ಟು 1 ನೇ ಬೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು, ಟ್ಯಾಪ್ ಆನ್ ಮಾಡಿ 4 ನೇ ಬೀಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಳಿಯುವುದು). 1990 ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಿಂದ ಮತ್ತು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ನರ್ತಕರು ಬಚಾಟಾ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾದ ಕಾದಂಬರಿ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಉದಾಹರಣೆಯೆಂದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ "ಸೈಡ್ ಟು ಸೈಡ್ ಸ್ಟೆಪ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಮೂಲ ಹೆಜ್ಜೆ, ಇದು ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಟ್ಯಾಪ್ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೊಂಟದ ಉತ್ಪ್ರೇಕ್ಷಿತ "ಪಾಪ್" ನೊಂದಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ.ಈ ಕಾದಂಬರಿ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಮತ್ತು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಲ್ಲದ ವಿವಿಧ ಮೂಲಗಳ ಇತರ ನೃತ್ಯ ನೃತ್ಯಗಳಿಂದ ನೃತ್ಯ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಕಲಿಸುವುದು.ಇಂತಹ ಅನೇಕ ನೃತ್ಯಗಳು ಇಂದು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿವೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದನ್ನು "ವೆಸ್ಟರ್ನ್ ಸೈಡ್ ಬೇಸಿಕ್ ಸ್ಟೆಪ್" ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
ಬಚಾಟಾ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪಶ್ಚಿಮದಲ್ಲಿ "ಅಧಿಕೃತ / ಡೊಮಿನಿಕನ್" ಬಚಾಟಾ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ, ಮೂಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ನೃತ್ಯವನ್ನು ಡೊಮಿನಿಕನ್ ಗಣರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ 1960 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಬೊಲೆರೊನಂತೆ ಮುಚ್ಚಿದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಾಯಿತು, ಆಗಾಗ್ಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಬಚಾಟಾ ಮೂಲ ಹಂತಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಚೌಕದೊಳಗೆ ಚಲಿಸುವ ಮೂಲಕ ನಡೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ (ಅಡ್ಡ, ಬದಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ನಿಮ್ಮ ಕಾಲ್ಬೆರಳುಗಳಿಂದ ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ, ನಂತರ ಪಕ್ಕ, ಅಡ್ಡ, ಹಿಂಭಾಗ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಪ್ ಮಾಡಿ). ಈ ಹಂತವು ಬೊಲೆರೊ ಮೂಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಿಂದ ಪ್ರೇರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಾಲಾನಂತರದಲ್ಲಿ ಟ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸಿಂಕೋಪೇಶನ್‌ಗಳನ್ನು (ಬೀಟ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗಳು) ಸೇರಿಸಲು ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನುಡಿಸುವ ಹೆಚ್ಚು ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕ ಸಂಗೀತವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ನರ್ತಕರಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಹ್ಯಾಂಡ್ ಪ್ಲೇಸ್‌ಮೆಂಟ್ ನೃತ್ಯಗಳ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಅದು ಬಹಳ ಹತ್ತಿರದಿಂದ ತೆರೆದವರೆಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತೆರೆಯುತ್ತದೆ. ಬಚಾಟಾ ಇಂದಿಗೂ ಕೆರಿಬಿಯನ್ ಮತ್ತು ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ. ನಿಕಟ (ರೋಮ್ಯಾಂಟಿಕ್) ಮತ್ತು ಮುಕ್ತ ಸ್ಥಾನದ ನಡುವಿನ ಪರ್ಯಾಯದೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು, ಸರಳ ತಿರುವುಗಳು ಮತ್ತು ಲಯಬದ್ಧ ಮುಕ್ತ-ಶೈಲಿಯನ್ನು ಸೇರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಇದು ವೇಗವಾಗಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬಚಾಟಾವನ್ನು ಮೃದುವಾದ ಸೊಂಟದ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಟ್ಯಾಪ್ ಅಥವಾ ಸಿಂಕೋಪೇಶನ್ (1, 2, 3, ಟ್ಯಾಪ್ / ಸಿಂಕೋಪೇಶನ್) ನೊಂದಿಗೆ ನೃತ್ಯ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
<References />
ವರ್ಗ:ನೃತ್ಯ
ಕಿಲಾರಹಟ್ಟಿ
ಕಿಲಾರಹಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿಜಯಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ ,, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ,, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ,, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ, ಮರಾಠಿ ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಾಲುವೆ
ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯ ಆಲಮಟ್ಟಿ ಆಣೆಕಟ್ಟುಯಿಂದ ಮುಳವಾಡ ಏತ ನೀರಾವರಿ ಕಾಲುವೆ ಕಾಲುವೆಯಿದ್ದು  ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೃಷಿಗೆ ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ವಿಜಯಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ವಿಜಯಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ವಿಜಯಪೂರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ
ಎಸೈಯಾಸ್ ಟೆಂಗ್ನಾರ್
ಎಸೈಯಾಸ್ ಟೆಂಗ್ನಾರ್- (೧೭೮೨-೧೮೪೬). ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸ್ವೀಡಿಪ್ ಕವಿ. thumb