cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಇತಿಹಾಸ
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಳಕೆಯು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡುವುದಕ್ಕೂ ಮುಂಚೆ ಇದ್ದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ (=ಅಂತರ್ಜಾಲ) ಉಗಮಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೊದಲು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂವಹನ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಸ್ಥಳೀಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಸ್ಥಳಗಳ (ಕೇಂದ್ರ) ನಡುವೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ಮಾತ್ರ ಅವುಗಳು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಮುಖ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವಿಧಾನಗಳು ಕೇಂದ್ರೀಯ ಮೇನ್‌ಫ್ರೇಮ್ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಭೌತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿರುವ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸಲು ಹಲವು ಸಂಶೋಧನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾದವು. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಪಾಕೇಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಮಾದರಿಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡೇವಿಸ್‌ (NPL), ಪೌಲ್ ಬ್ಯಾರನ್‌ (RAND ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌), ಮತ್ತು MIT ಮತ್ತು UCLAಯಲ್ಲಿರುವ ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ ಕ್ಲೀನ್ರಾಕ್‌ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯಗಳಲ್ಲಿನ ಸಂಶೋಧನಾ ಶ್ರಮವೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ೧೯೬೦ ಮತ್ತು ೧೯೭೦ರ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಮತ್ತು X.25 ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪಾಕೆಟ್‌-ಸ್ವಿಚ್ಡ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಮಾದರಿಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಜೊತೆಗೆ ಯುನಿಕ್ಸ್‌ನಿಂದ ಯುನಿಕ್ಸ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಮಾಡುವುದು (UUCP) ಮತ್ತು ಫಿಡೋನೆಟ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕನಿಕರಿಗೆ ನಿಲುಕುವಂತಾದದ್ದು ಮತ್ತು ಹವ್ಯಾಸಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಜನಪ್ರಿಯತೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ ಸಂಪರ್ಕ ರಹಿತ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳ ಮೂಲಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೊಂದುವ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಲು ಪಾಕೇಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಅನ್ವಯವನ್ನು ರಚಿಸುದು ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅಗತ್ಯವೆನಿಸಿತು.ಹೀಗಾಗಿ ವಿವಿಧ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಒಂದು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಸೂಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೆಂದು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸುವುದರಿಂದ, ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯು ತನ್ನ ಭೌತಿಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವಿಕಸನವು ಜಾಗತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಕಲ್ಪನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದನ್ನೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ೧೯೮೨ರಲ್ಲಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳ ಆಧುನಿಕ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಅಳವಡಿಕೆ ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕಗೊಳಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಜಾಗತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಡಿ-ಫ್ಯಾಕ್ಟೊ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾಪನ ದೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಈ ಕಾರ್ಯವು ವಿಶ್ವದ ಇತರೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಆದರೂ, ಡಿಜಿಟಲ್‌ ವಿಂಗಡಣೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಮುಂದುವರಿದ ದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ತೃತೀಯ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಸೇರಿದ ದೇಶಗಳ ನಡುವಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಇಂದು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ೧೯೮೦ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಖಾಸಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆ ಪೂರೈಕೆದಾರರ ಪ್ರವೇಶವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ವಾಣಿಜ್ಯೋದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಎಳೆಯಲಾಯಿತು. ೧೯೯೦ನೇ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭರಪೂರ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿತು.ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಯು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ವ್ಯಹಾರದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿತು. ಆ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇಮೇಲ್ (=ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಅಂಚೆ) (‌), ಪಠ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಚರ್ಚಾ ವೇದಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್ ವೆಬ್‌ನಿಂದ ತ್ವರಿತ ಸಂವಹನದ ಉಗಮವನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಒಳಗೊಂಡಿತ್ತು. ಈ ಅನ್ವೇಷಣೆಗಳಿಂದಾಗಿ ವ್ಯಾಪಾರೋದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರನ ಊಹಾತ್ಮಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೊಂದು ಹುಟ್ಟಿ ಅದು ಹಣದುಬ್ಬರಕ್ಕೆ ಇಂಬು ನೀಡಿತು, ಜೊತೆಗೆ ಉಕ್ಕೇರಿ ಬೆಳೆದಿದ್ದ ಡಾಟ್‌-ಕಾಮ್‌ ಕ್ಷೇತ್ರ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ನಡುವೆಯೂ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರಗತಿಯತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಿತು.
ಮೂರು ಟರ್ಮಿನಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ARPfb
J.C.R. ಲಿಕ್ಲಿಡರ್‌ ಜಾಗತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಮೊದಲು ರೂವಾರಿ ಜನವರಿ ೧೯೬೦ರ ತಮ್ಮ ಮ್ಯಾನ್‌-ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಿಂಬಿಯೊಸಿಸ್‌ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಅದರ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದರು. ""A network of such [computers], connected to one another by wide-band communication lines [ which provided ] the functions of present-day libraries together with anticipated advances in information storage and retrieval and [other] symbiotic functions.""
- J.C.R. Licklider
- Robert W. Taylor, co-writer with Licklider of "The Computer as a Communications Device", in an interview with the New York Times
ಪಾಕೆಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್
ಸೂಕ್ತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು ರಚಿಸಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಭೌತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುಲ್ಲಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಯು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಅಂತಿಮ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಪೌಲ್‌ ಬ್ಯಾರನ್‌ (RAND ಕಾರ್ಪೋರೇಷನ್‌) US ಸೈನಿಕರಿಗಾಗಿ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದಂಥ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ಅಧ್ಯಯನವನ್ನು ೧೯೬೦ರ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಲಿಯೊನಾರ್ಡ್‌ ಕ್ಲೀನ್‌ರಾಕ್‌ (MIT) ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿದ ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವಾದ ಪಾಕೆಟ್‌-ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಆಧರಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡೇವಿಸ್‌ (UKಯ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಫಿಸಿಕಲ್‌ ಲ್ಯಾಬೊರೇಟರಿ) ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದಾದ ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಿದ ಚಿಕ್ಕ 'ಸಂದೇಶ-ವಿಭಾಗ'ಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಪಾಕೇಟ್‌-ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಸಂಪನ್ಮೂಲ-ಮಿತವಾದ ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕಿತ ಕೊಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ ದೂರವಾಣಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸೈಕೂಟ್‌-ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌ (=ಮಾರ್ಗ ಬದಲಿಸುವ) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ವಿಡ್ತ್‌ (=ತರಂಗ ವಿಸ್ತಾರ) ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಸಮಯವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಪಾಕೇಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ, ಮುಂದಕ್ಕೆ ಸಾಗಿಸುವ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವಿನ್ಯಾಸವಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಪಾಕೆಟ್‌ಗೆ ಮಾಡಲಾದ ರೂಟಿಂಗ್‌ (ನಿಗದಿತ ಮಾರ್ಗ) ನಿರ್ಣಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಕೇತ ಪಾಕೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ವಿಂಗಡಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸಂದೇಶ ಬದಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಜಟಿಲ ರೂಟಿಂಗ್‌‌ ವಿನ್ಯಾಸವು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿಬಹುದು. ಪಾಲ್‌ ಬ್ಯಾರನ್‌ರ US ಸೈನ್ಯ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ ಸಂಶೋಧನೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಶಾಬ್ದಿಕ ಸಮೃದ್ಧಿ ವರ್ಧನೆಗಾಗಿ ಸಂದೇಶ-ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಬಳಸುವಲ್ಲಿ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಲು ಇದು ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ಪರಮಾಣು ದಾಳಿಯಿಂದ ತಡೆಯಲು ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ದಂತಕಥೆ ನಗರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು.
ಅರ್ಪಾನೆಟ್
DARPAನಲ್ಲಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕಚೇರಿಯ ಮುಖ್ಯಸ್ಥನಾಗಿ ಬಡ್ತಿ ಹೊಂದಿದ ನಂತರ ರಾಬರ್ಟ್‌ ಟೇಲರ್ ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಲಿಕ್ಲಿಡರ್‌‌ರ ಕಲ್ಪನೆಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯರೂಪಕ್ಕೆ ತರಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದರು. MITಯಿಂದ ಲ್ಯಾರ್ರಿ ರಾಬರ್ಟ್ಸ್‌ಅನ್ನು ಕರೆತಂದು, ಅಂತಹ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಿದರು. ೧೯೬೯ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ ೨೯ರಂದು ೨೨:೩೦ ಘಂಟೆಗೆ ಲಾಸ್ ಎಂಜಲೀಸ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ಟ್ಯಾಂಫೋರ್ಡ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆ ನಡುವೆ ಮೊದಲ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಕೊಂಡಿಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೬೯ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ ೫ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಉತಹ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಸ್ಯಾಂಟ‌ ಬರ್ಬಾರದ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವನ್ನು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಸೇರಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೪-ನೋಡ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ನಿರ್ಮಾಣಗೊಂಡಿತು. ALOHAnetನ ವಿಷಯಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಾದಂತೆ, ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಕ್ಷಿಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಕಂಡಿತು. ಪ್ರತಿ ಇಪ್ಪತ್ತು ದಿನಗಳಿಗೆ ಒಂದು ಹೊಸ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಯಿತು, ೧೯೮೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯು ೨೧೩ನ್ನು ತಲುಪಿ ದೋಡ್ಡ ಸಮೂಹ ನಿರ್ಮಾಣವಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ್ನು ರಚಿಸಬಹುದಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಬೆಳೆಯಿತು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಸಾಧನವಾಯಿತು. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯನ್ನು ಉತ್ತರಕ್ಕಾಗಿ ವಿನಂತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಸುತ್ತ (=RFC)ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಮತ್ತು ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿತರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಇಂದಿಗೂ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. RFC ೧, ಲಾಸ್‌ ಎಂಜಲಿಸ್‌ನ ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸ್ಟೀವ್ ಕ್ರೊಕರ್‌ ಬರೆದಿರುವ "ಹೋಸ್ಟ್‌ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್‌"ನ್ನು ೧೯೬೯ರ ಎಪ್ರಿಲ್‌ ೭ರಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ಎಲ್ಲ ಆರಂಭಿಕ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ೧೯೭೨ರ ಸಾಕ್ಷ್ಯ ಚಿತ್ರವೊಂದರಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ಗೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಯೋಗ ವಿರಳವಾಗಿತ್ತು. ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನ ಸಂಶೋಧಕರು X.25 ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಗಮನವನ್ನು ಕೇಂದ್ರಿಕರಿಸಿದರು. ೧೯೭೨ರ ನಾರ್ವೇಜಿಯನ್‌ ಸೀಯಿಸ್ಮಿಕ್ ಅರ್ರೆ ನ್ನು (NORSAR) ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ತನುಮ್‌ ಭೂ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಲಂಡನ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜ್‌ಗೆ ೧೯೭೩ರಲ್ಲಿ ಸ್ವೀಡನ್‌ನಿಂದ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
X.೨೫ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಅವಕಾಶ
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದೂರಸಂಪರ್ಕ ಒಕ್ಕೂಟವು (ITU) ARPA ಸಂಶೋಧನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ X.೨೫ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು ರಚಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಪಾಕೆಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ದೂರವಾಣಿ ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಪೈಪೋಟಿ ನೀಡಲು ವಾಸ್ತವಿಕ ವಿದ್ಯುನ್ಮಂಡಲಗಳು (virtual circuits) ರಚಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕೆಟ್‌ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಆದ X.೨೫ ರಚಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನಾ ಜಾಲಗಳ ಮಧ್ಯೆ SERCnet ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ X.೨೫ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ನಂತರ ಇದು JANET (=ಜಾನೆಟ್‌) ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಂಡಿತು. X.೨೫ನ ಆರಂಭಿಕ ITU ಮಾನದಂಡವನ್ನು ೧೯೭೬ರ ಮಾರ್ಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುಮೋದಿಸಲಾಯಿತು. ೧೯೭೮ರಲ್ಲಿ ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಅಂಚೆ ಕಛೇರಿ, ವೆಸ್ಟರ್ನ್‌ ಯುನಿಯನ್ ಇಂಟರ್ನ್ಯಾಷಲ್‌ ಮತ್ತು ಟಿಮ್ನೆಟ್‌ ಮೊದಲ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಕೆಟ್ ಸ್ವಿಚ್ಡ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ರಚಿಸಲು ಜತೆಗೂಡಿದರು. ಇದನ್ನು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಾಕೆಟ್ ಸ್ವಿಚ್ಡ್‌ ಸೇವೆ (IPSS)ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ ಮತ್ತು US ನಲ್ಲಿ ಉದಯವಾದ ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ೧೯೮೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಕೆನಡಾ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ‌ಮತ್ತು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ೧೯೯೦ ದಶಕದ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಇದು ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿತು. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ಗಿಂತಲೂ ವಿಭಿನ್ನವಾದ X.೨೫ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ದೊರೆಯುವಂತಾಯಿತು. ಟೆಲಿನೆಟ್‌ ತನ್ನ ಟೆಲ್‌ಇಮೇಲ್‌ ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧನದ ಸೇವೆಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಿತು.ಇದು ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಸಾಮಾನ್ಯ ಇಮೇಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಿಂತ ಔದ್ಯಮಿಕ ಬಳಕೆಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಗಮನ ನೀಡಿತು. ಮೊದಲ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಡಯಲ್‌-ಇನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಕಾನ್ಸಂಟ್ರೇಟರ್‌ ಅನ್ನು (ಸಾಂದ್ರಕ) ತಲುಪಲು ಭಿನ್ನಕಾಲಿಕ TTY ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಕಂಪ್ಯೂಸರ್ವ್‌ನಂತಹ ಕೆಲವು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ಪಾಕೆಟ್‌-ಸ್ವಿಚ್ಡ್‌ ಮೂಲಾಧಾರಗಳಿಗೆ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಅವಧಿಗಳನ್ನು ಬಹುವಿಧಗೊಳಿಸಲು X.೨೫ನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಟಿಮ್ನೆಟ್‌ನಂತಹ ಇತರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಖಾಸಗಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ವಿದ್ಯುನ್ಮಾನ ಸಂಪರ್ಕ ಬೆಂಬಲಗಳು ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ತಾಂತ್ರಿಕ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ [[ಕಂಪ್ಯೂಸರ್ವ್‌]] ಒದಗಿಸಿತು. ಒದಗಿಸಿತು. CB ಅನುಕರಣ ಸಾಧನ (=Simulator)ದೊಂದಿಗೆ ನೈಜ ಚ್ಯಾಟ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವುದರೊಂದಿಗೆ ೧೯೮೦ರಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಯು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತನ್ನ ಹೊಸ ದಾಖಲೆ ಬರೆಯಿತು. ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ಡಯಲ್‌-ಇನ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳೆಂದರೆ ಅಮೆರಿಕಾ ಅನ್‌ಲೈನ್‌ (AOL) ಮತ್ತು ಪ್ರೋಡಿಜಿ. ಇವುಗಳು ಸಹ ಸಂವಹನವನ್ನು ಸಾಧ್ಯ ಮಾಡಿತು, ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಮನರಂಜನಾ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಡಲಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿತು. ಹವ್ಯಾಸಿ ರೇಡಿಯೊ ನಿರ್ವಾಹಕರು, ೦}ಹ್ಯಾಕರ್‌ಗಳು(=ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ನುಸುಳುವವರು)ಫಿಡೋನೆಟ್‌ನಂತಹ ಹಲವು ಬುಲೆಟಿನ್‌ ಬೋರ್ಡ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ (BBS) ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
NPL
UKಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭೌತಶಾಸ್ತ್ರ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಡೊನಾಲ್ಡ್‌ ಡೇವಿಸ್‌ರು ಪಾಕೆಟ್‌-ಸ್ವಿಚಿಂಗ್ ಆಧಾರಿತ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ದತ್ತಾಂಶ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ವಿಚಾರವನ್ನು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು. ಈ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭಿಸದೆ, ಬಹುವಿಭಾಗೀಯ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯದ ಅವಶ್ಯಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಪಾಕೇಟ್‌-ಸ್ವಿಚ್ಡ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು. ೧೯೭೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ೧೨ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ೭೫ ಟರ್ಮಿನಲ್‌ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿದ್ದು, ೧೯೮೬ರಲ್ಲಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವರೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
TCP/IP
ವಿವಿಧ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ವಿಧಾನಗಳಿರುವುದರಿಂದ, ಅವುಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು. DARPA ಮತ್ತು ARPANETನ ರಾಬರ್ಟ್‌ E. ಕಾಹ್ನ್‌ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ವಿನ್ಟನ್‌ ಸೆರ್ಫ್‌ರನ್ನು ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮೊಂದಿಗೆ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಸೇರಿಸಿಕೊಂಡರು. ೧೯೭೩ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಅವರು ಮೂಲ ಮರುನಿರೂಪಿಸುವಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿದರು. ಅದರಂತೆ ಸಮಾನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಬಳಸುವುದರಿಂದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಮರೆಮಾಡಿದರು ಮತ್ತು ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿದ್ದಂತೆ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಗೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗುವ ಬದಲು, ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳು ಜವಬ್ದಾರಿಯಾಗುವಂತೆ ಮಾಡಿದರು. ಸೆರ್ಫ್‌ ಈ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ರಚಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖರಾದ ಹಬರ್ಟ್‌ ಜಿಮ್ಮೆರ್ಮ್ಯಾನ್‌, ಜಿರಾರ್ಡ್‌ ಲೆಲನ್‌ ಮತ್ತು ಲೂಯಿಸ್‌ ಪೌಜಿನ್‌ ( CYCLADES ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ವಿನ್ಯಾಸಗಾರ) ಶ್ಲಾಘಿಸಿದರು. ೧೯೭೪ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌‌ರಂದು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಗ್ರೂಪ್‌ನ ವಿನ್ಟನ್‌ ಸೆರ್ಫ್‌, ಯೋಜನ್‌ ಡಲಾಲ್‌ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲ್‌ ಸನ್‌ಶೈನ್‌ರವರು ಅಂತಿಮ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ನ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯತೆ, RFC ೬೭೫ - ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರಸಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ ಯನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತರೂಪವಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಬಳಸಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ದೃಢೀಕರಣಗೊಂಡಿದೆ. . ನಂತರ RFCಗಳು ಈ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಪುನರಾವರ್ತಿಸುದವು. ಈಗ ನಾಮಪದದಂತಿರುವ ಪದ ಅಂದು ಗುಣವಾಚಕವಾಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಂತು. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗೆ ಕನಿಷ್ಠ ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳು ಸಾಕಾಗುವ ಹಂತ ತಲಪಿದಾಗ ಯಾವುದೇ ಲಕ್ಷಣವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.ಕಾಹ್ನ್‌ರ ಆರಂಭಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಇದು ಪರಿಹರಿಸಿತು. ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ ಮೂಲ ಮಾದರಿಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ಒದಗಿಸಲು DARPA ಸಮ್ಮತಿಸಿತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಶ್ರಮದ ನಂತರ SF ಕೊಲ್ಲಿ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿರುವ ಪಾಕೆಟ್‌ ರೇಡಿಯೊ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ನ ನಡುವೆ ಒಡ್ಡೊಡ್ಡಾದರೂ ಮೊದಲ ಗೇಟ್‌ವೇಯ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು. ೧೯೭೭ರ ನವೆಂಬರ್‌ ೨೨ರಂದು ಮೂರು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಾದ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌, ಪಾಕೆಟ್‌ ರೇಡಿಯೊ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಪಾಕೆಟ್‌ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರದರ್ಶನ ನಡೆಯಿತು-ಇವೆಲ್ಲವನ್ನು DARPA ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ೧೯೭೪ರಲ್ಲಿ TCPಯ ಮೊದಲ ವಿಶಿಷ್ಟ ವಿವರಣೆ ಹೊಂದಿದ ಮೂಲರೂಪವಾದ, TCP/IPಯ ಅಂತಿಮ ರೂಪಕ್ಕೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ಮಾದರಿಯು ೧೯೭೮ರ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಕ್ಕೆ ಬಂದಿತು. ೧೯೮೧ ವೇಳಗೆ ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು RFCs ೭೯೧, ೭೯೨ ಮತ್ತು ೭೯೩ ಎಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಬಳಕೆಗೆ ತರಲಾಯಿತ. ಹಲವು ಕಾರ್ಯಚರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ TCP/IP ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು, ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ DARPA ಪ್ರಾಯೋಜಿಸಿತು ಅಥವಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿತು. ನಂತರ TCP/IPಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರವಾಗುವ ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಪಾಕೆಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿಮಾಡಿತು. ೧೯೮೩ರ ಜನವರಿ ೧ರಂದು ಹಿಂದಿನ NCP ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಅನ್ನು ಬದಲಿಸಿ, TCP/IP ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳು ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಏಕಮಾತ್ರ ಅನುಮೋದಿತ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಆಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನೆಡೆಗೆ ಪರಿವರ್ತನೆ
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಪದದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿ "ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌" ಪದವನ್ನು TCP ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ಮೊದಲ RFCಯಲ್ಲಿ (RFC ೬೭೫: ೧೯೭೪ರ ಡಿಸೆಂಬರ್‌ನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರಸಾರ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ) ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಎರಡು ಪದಗಳನ್ನು ಅಂತಃಪರಿವರ್ತನೀಯ ಪದಗಳನ್ನಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. TCP/IPನ್ನು ಬಳಸುವ ಯಾವುದೇ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎನ್ನಬಹುದು. ೧೯೮೦ರ ವೇಳೆಗೆ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ NSFNetನೊಂದಿಗೆ ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಇದನ್ನು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕ TCP/IP ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಆಗಬೇಕಿತ್ತು. ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕ ಆಸಕ್ತಿ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಅವುಗಳಿಗಾಗಿ ಹೊಸ ಅನ್ವಯಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಂಡವು. ಹಾಗೆಯೇ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ವಿಶ್ವದೆಲ್ಲೆಡೆ ಪಸರಿಸಿತು. TCP/IPನಲ್ಲಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌-ಅಜ್ಞಾತ ಪ್ರಸ್ತಾಪವೆಂದರೆ IPSS X.೨೫ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಂತಹ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಯಾವುದೇ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಟ್ರ್ಯಾಫಿಕ್‌ನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಳಸುವುದಾಗಿದೆ. ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಲಂಡನ್‌ನ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಕಾಲೇಜು IPSS ಮೂಲಕ TCP/IPಯೊಂದಿಗೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್‌ ಸಾಗರವನ್ನು ದಾಟಿ ಹೋಗುವ ಉಪಗ್ರಹ ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿತು. ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಪ್ರಮುಖ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಆಗಿದ್ದ ಇಮೇಲ್ ವಿನಿಮಯವನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಸರಳ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲು ಹಲವು ಜಾಲಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. UUCP ಅಥವಾ ಫಿಡೋನೆಟ್‌ ಬಳಸಿದ ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಣಗಳು ಬಿಟ್ಟು ಬಿಟ್ಟು ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುತ್ತಿದ್ದವು ಮತ್ತು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಗಳ ನಡುವಿನ ಗೇಟ್‌ವೇಗಳನ್ನು ಇವುಗಳು ಅವಲಂಬಿಸಿದ್ದವು. ಕೆಲವು ಗೇಟ್‌ವೇ ಸೇವೆಗಳು ಸರಳ ಇಮೇಲ್‌ ಅಲ್ಲದೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ UUCP ಅಥವಾ ಇಮೇಲ್‌ ಮೂಲಕ FTP ತಾಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಉಳಿದ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸಿದ ರೂಟಿಂಗ್ ಅಂಶಗಳನ್ನು ತಗೆದುಹಾಕಲಾಯಿತು. NSFNet ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಮೂಲಾಧಾರ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು EGP ರೂಟಿಂಗ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ನ ಹೊಸ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಬಾರ್ಡರ್‌ ಗೇಟ್‌ವೇ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌(BGP)ನಿಂದ ಬದಲಿಸಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ವಿಳಾಸ ಜಾಗದಲ್ಲಾಗುವ ಉತ್ತಮ ಸಂಭಾಷಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಗರಹಿತ ಇಂಟರ್‌-ಡೊಮೈನ್‌ ರೂಟಿಂಗ್‌ನ್ನು ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಯಿತು. ಇಲ್ಲಿ ರೂಟಿಂಗ್‌ ಕೋಷ್ಟಕಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಕಡಿಮೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ರೂಟ್‌ ಸಮೂಹದ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಅನುಮತಿಸಲಾಯಿತು. ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಕಂಪನಿಯಾದ BBNನ ಸಹಾಯದಿಂದ ರಚಿಸಲಾಗಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನ್ನು ಬಲದಲ್ಲಿರುವ ಚಿತ್ರ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಕಂಪನಿಯ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಅದರ ಸಂಸ್ಥಾಪಕರ (ಬೋಲ್ಟ್, ಬೆರನೆರ್ಕ್‌, ಮತ್ತು ನ್ಯೂಮ್ಯಾನ್‌)ಹೆಸರಿದೆ.
ಪೆಸಿಫಿಕ್‌ ಮತ್ತು ಅದರಾಚೆಗೆ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಯುರೋಪಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ CERN
CERN ತನ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಆಂತರಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು, ಕಾರ್ಯಸ್ಥಳಗಳು, PCಗಳು ಮತ್ತು ವೇಗವರ್ಧಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕಗೊಳಿಸಲು TCP/IP೧೯೮೪ ಮತ್ತು ೧೯೮೮ರ ನಡುವಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿತವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಆಂತರಿಕವಾಗಿ CERNETನ ಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿರುವ ತಾನೇ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಸಿದ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಹೊರಗಿನ ಬೇರೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳದ (ಒಡೆತನದಲ್ಲಿರುವ) ಹಲವು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು CERN ಬಳಕೆ ಮುಂದುವರಿಸಲಾಯಿತು. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ TCP/IPಯ ವ್ಯಾಪಕ ಬಳಕೆಗೆ ಗಮನಾರ್ಹ ಪ್ರತಿರೋಧ ಎದುರಾಯಿತು. ೧೯೮೯ರವರೆಗೆ CERN TCP/IP ಇಂಟ್ರಾನೆಟ್‌ಗಳು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿಯೇ ಉಳಿದುಬಿಟ್ಟವು. ೧೯೮೮ರಲ್ಲಿ ಅಂಸ್ಟೆರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿರುವ CWIನ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಕರೆನ್ಬರ್ಗ್‌ CERNನ TCP/IP ಸಂಯೋಜಕರಾದ ಬೆನ್‌ ಸೆಗಲ್‌ರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಯುರೋಪಿನ UUCP ಯುಸ್‌ನೆಟ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ್ನು (ಹೆಚ್ಚಿನವು X.೨೫ ಕೊಂಡಿಗಳ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವಂತವು) TCP/IPಗೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಲಹೆಯನ್ನು ನೀಡಿದರು. ೧೯೮೭ರಲ್ಲಿ ಬೆನ್ ಸೆಗಲ್‌ ಆಗ ಚಿಕ್ಕ ಕಂಪನಿಯಾಗಿದ್ದ ಸಿಸ್ಕೊದ ಲೆನ್‌ ಬೊಸಾಕ್‌ರನ್ನು CERNಗಾಗಿ TCP/IP ರೂಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಭೇಟಿಯಾಗಿ, ಕರೆನ್ಬರ್ಗ್‌ ನೀಡಿದ ಸಲಹೆಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಿಸ್ಕೊ ಸೂಕ್ತ ಯಂತ್ರಾಂಶವನ್ನು ತಯಾರಿಸಬೇಕೆಂದು ಬೊಸಾಕ್‌ರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಯುರೋಪ್‌ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ UUCP ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಾದ್ಯಂತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ವ್ಯಾಪಿಸಿತು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ CERN ಮೊದಲ ಬಾಹ್ಯ TCP/IP ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಇದು ಮತ್ತು ರೇಸಿಯಾಕ್ಸ್‌ IP ಯುರೋಪಿಯನ್ಸ್‌ನ (RIPE) ರಚನೆ ಎರಡೂ ಏಕಕಾಲದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ IP ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ನಿರ್ವಾಹಕರ ಸಮೂಹವು ಜತೆಗೂಡಿ ಕಾರ್ಯ ಸಂಯೋಜನೆಗಾಗಿ ನಿಯತವಾಗಿ ಒಟ್ಟು ಸೇರುತಿತ್ತು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ RIPE ಅಂಸ್ಟೆರ್ಡ್ಯಾಮ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಹಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆಯಾಗಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಯಿತು. ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಿಂದಾಗಿ ARPAಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ನಡುವೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು X.೨೫ ಮತ್ತು UUCPನೆಟ್‌ನಂತಹ ವಿವಿಧ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ UUCP ಡಯಲ್-ಅಪ್‌ ಅಥವಾ X.೨೫ ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ತಗಲುವ ವೆಚ್ಚದಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ಸಂಪರ್ಕವು ಸೀಮಿತವಾಗಿತ್ತು. ತಮ್ಮ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ನ ಮೂಲಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ IP ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಕಡೆಗೆ ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತು ಕೊಟ್ಟವು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯನ್‌ ವೈಸ್‌-ಛಾನ್ಸೆಲರ್ಸ್ ಕಮಿಟಿ [[AARNet]]ಅನ್ನು ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದರು. ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಆಧರಿಸಿದ IPಗೆ ಮಾತ್ರ ಇದರ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಪಿಸಲು ಆಂರಭಿಸಿತು. ೧೯೮೪ರಲ್ಲಿ ಜಪಾನ್‌ UUCP-ಆಧಾರಿತ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ JUNETನ್ನು ರಚಿಸಿ, ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು NSFNetಗೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿತು. ಜಪಾನ್‌ನ ಕೋಬೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಮುದಾಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಭೆ INET'೯೨ನ ಆತಿಥೇಯವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಸಿಂಗಪೂರ್‌ TECHNETನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿತು. ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಥೈಲೆಂಡ್‌ ಚುಲಲಾಂಗ್‌ಕೋರ್ನ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು UUNET ನಡುವೆ ಜಾಗತಿಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಪಡೆಯಿತು.
ಆಫ್ರಿಕಾ
೧೯೯೦ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಆಫ್ರಿಕಾದ ದೇಶಗಳು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ X.೨೫ IPSS ಮತ್ತು ೨೪೦೦ ಬೌಡ್‌ ಮೊಡೆಮ್‌ UUCP ಕೊಂಡಿಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದವು. ೧೯೯೫ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಇನ್ಫೋಮೇಲ್‌ ಉಗಾಂಡ ಲಿ. ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಕಂಪಾಲದ ಈಗಿನ ಇನ್ಫೋಕಾಮ್‌ (http://www.imul.com ) ಖಾಸಗಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೊಲೊರೆಡೊದ ಅವೊನ್‌ನ NSN ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸರ್ವಿಸಸ್‌ ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ಮಾರಾಟವಾದವು. ಈಗ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಯರ್ ಚ್ಯಾನಲ್‌ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್‌ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾದ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಆಫ್ರಿಕಾದ ಮೊದಲ ಸ್ಥಳೀಯ TCP/IP ಅಧಿಕ ವೇಗದ ಉಪಗ್ರಹ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದವು. ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು RSCC ರಷ್ಯಾದ ಉಪಗ್ರಹದ C-ಬ್ಯಾಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅದು ಇನ್ಫೋಮೇಲ್‌ನ ಕಂಪಾಲದಲ್ಲಿನ ಕಛೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯೂಜರ್ಸಿಯಲ್ಲಿರುವ NSNನ ನಿಗದಿತ ಭೂಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಖಾಸಗಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ NSNನ MAE-ಪಶ್ಚಿಮ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತದೆ. ಇನ್ಫೋಕಾಮ್‌ನ ಮೊದಲ ಉಪಗ್ರಹ ಸಂಪರ್ಕವು ೬೪kbps ವೇಗವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು.ಇದರಲ್ಲಿ ಸನ್‌ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಮತ್ತು ಹನ್ನೆರಡು US ರೋಬೊಟಿಕ್ಸ್‌‌ ಡಯಲ್-ಅಪ್‌ ಮೊಡೆಮ್‌ಗಳು ತೊಡಗಿದ್ದವು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಮೆರಿಕಾ ಖಂಡಕ್ಕೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಕಲ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಲೇಲೆಂಡ್‌ ಇನಿಶಿಯೇಟೀವ್‌ ಯೋಜನೆಗೆ USAID ನಿಧಿ ನೆರವು ನೀಡಿತು.ಇದರ ಅಭಿವೃದ್ದಿ ಕೆಲಸ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಗಿನಿ, ಮೊಜಾಂಬಿಕ್‌, ಮಡಗಾಸ್ಕಾರ್‌ ಮತ್ತು ರುವಾಂಡ೧೯೯೭ರಲ್ಲಿ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಉಪಗ್ರಹ ಭೂಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದವು. ಇದನ್ನುಕೋಟೆ ಡಿ'ಇವೋಯಿರ್‌ ಮತ್ತು ಬೆನಿನ್‌ ದೇಶಗಳು ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಹಿಂಬಾಲಿಸಿದವು. AfriNIC ಎಂಬ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಆಫ್ರಿಕಾ ಸ್ಥಾಪಿಸಿತು. AfriNICನ ಕೇಂದ್ರವು ಮಾರಿಷಸ್‌‌ನಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಆಫ್ರಿಕಾ ಭೂಖಂಡದ IP ವಿಳಾಸ ಹಂಚಿಕೆಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇತರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರದೇಶಗಳಂತೆ, ಇದೂ ಕೂಡಾ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಫೋರಮ್‌‌, ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ಪರಿಣಿತರ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಮುದಾಯ ಹೊಂದಿದೆ. ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣಾ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದ ಪ್ರಸಾರ ಕೇಂದ್ರ ಇದಾಗಿದ್ದು ಪಾಶ್ಚಿಮ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರಾವಳಿಯು ಕಡಲಾಳದ ಆಪ್ಟಿಕಲ್‌ ಕೇಬಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಖಂಡಾಂತರ ಕೇಬಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅತಿ-ವೇಗದ (ಅತಿ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಸಾಗಿಸುವ) ಕೇಬಲ್‌ಗಳಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾದ ತುದಿಯ ಭಾಗವನ್ನು ಸೇರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಫ್ರಿಕಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಹೊಸ ಪಾಲುಗಾರಿಕೆ (NEPAD) ಮತ್ತು ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾ ಜಲಾಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Eassy) ನಡುವಿನ ಜಂಟಿ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯು ಕೊನೆಗೊಂಡು, ಎರಡು ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಪೂರ್ವ ಆಫ್ರಿಕಾದಲ್ಲಿನ ಕಡಲಾಳದಲ್ಲಿನ ಕೇಬಲ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ನಿಧಾನಗೊಂಡಿತು.
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಗೆ ಮುಕ್ತವಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಆಸಕ್ತಿಯು ಪ್ರಮುಖ ಚರ್ಚೆಯ ವಿಷಯವಾಯಿತು. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಬಳಕೆಯ ಖಚಿತವಾದ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವು ಅಸ್ಪಷ್ಟವೂ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಗತಿಯೂ ಆಗಿದೆ. UUCPನೆಟ್‌ ಮತ್ತು X.೨೫ IPSS ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಕೊನೆಗೆ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ನ UUCPNet ಬಳಕೆ ಮತ್ತು NSFNet ಸಂಪರ್ಕಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಯಿತು. ನಿರ್ವಾಹಕರ ಬೇಜವಾಬ್ದಾರಿಯಿಂದಾಗಿ ಈ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಲು ಇಂದಿಗೂ ಕೆಲವು UUCP ಕೊಂಡಿಗಳು ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ೧೯೮೦ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆ ಪೂರೈಸುವ (ISP) ಕಂಪನಿಗಳು ರಚನೆಗೊಂಡವು. PSINet, UUNET, Netcom, ಮತ್ತು ಪೋರ್ಟಲ್‌ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಸಂಶೋಧನೆ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಬದಲಿ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರವೇಶ, UUCP-ಆಧರಿತ ಇಮೇಲ್‌ ಮತ್ತು ಯುಸ್‌ನೆಟ್‌ ಸುದ್ದಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡವು. ೧೯೮೯ರಲ್ಲಿ ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ವಾಣಿಜ್ಯ ಡಯಲ್‌ಅಪ್‌ ISP ದಿ ವರ್ಲ್ಡ್‌ (ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆ ಪೂರೈಕೆದಾರರು) ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಪಶ್ಟಿಮ ಕರಾವಳಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮೊದಲ ಡಯಲ್-ಅಪ್‌ ಬೆಸ್ಟ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌, ಈಗಿನ ವೆರಿಯೊ ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ-ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯಿದೆಯ ಮೂಲಕ NSFNetನಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಾಗಿ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ NSFNet ಪರಸ್ಪರ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿತು. ಶಿಕ್ಷಣೇತರ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆಯೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಳಕೆದಾರರನ್ನು ಕೆರಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಇದು ಸಂಘರ್ಷಕ್ಕೆ ಈಡಾಯಿತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಸಂಶೋಧನೆಯ ಹೊಸ ರಂಗದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಲು ಶಕ್ತವಾಗುವಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಪೂರ್ವ ಕಾಲೇಜುಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಲೆಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ಒದಗಿಸಿದರು. ೧೯೯೦ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿಯಲ್ಲಿರುವ ಹೊಸ ನೆಟ್‌ವರ್ಕಿಂಗ್‌ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳು ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಳು ARPANETನ್ನು ಮೀರಿಸಿದವು. ಈಗ ANSNET ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ಸ್ ಅಂಡ್‌ ಸರ್ವೀಸಸ್‌ ಎಂದು ಮರು ಹೆಸರಿಸಲಾಗಿಗಿರುವ NSFNet ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ಲಾಭ-ರಹಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರವೇಶ ನೀಡುವುದರ ಮೂಲಕ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಮೂಲಾಧಾರದಂತಿದ್ದ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ಸರಕಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶದ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಮೂಲಾಧಾರಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿಕೊಂಡರು. ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಪ್ರವೇಶ ಕೇಂದ್ರಗಳು (NAPs) ಹಲವು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಂತರ್ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ೧೯೯೫ರ ಮೇನಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಮೂಲಾಧಾರಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ತನ್ನ ಪ್ರಾಯೋಜಕತ್ವವನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಮೇಲಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿಗೆ ತೆರೆ ಬಿದ್ದಿತು.
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಇಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ ಕಾರ್ಯಪಡೆ
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುವ ವಿವಿಧ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ನೆನಪಿನ ಟಿಪ್ಪಣಿಯಂತೆ ಸಲಹೆ ಸೂಚನೆಗಾಗಿ ವಿನಂತಿಯನ್ನು (RFCs)ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಇವುಗಳನ್ನು ದಿವಂಗತ Dr. ಪೋಸ್ಟಲ್‌ ತಮ್ಮ IANA ಕಾರ್ಯಗಳ ಭಾಗದಂತೆ ಸಂಪಾದಿಸಿದ್ದರು. U.S. ಸರಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಿರುವ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ತ್ರೈಮಾಸಿಕ ಸಭೆಯನ್ನು ೧೯೮೫ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ IETF ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದೇ ವರ್ಷದ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ನಾಲ್ಕನೇ IETF ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸರಕಾರೇತರ ಮಾರಾಟಗಾರರ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಯಿತು. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ವೃತ್ತಿಪರ ಸದಸ್ಯರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೊಸೈಟಿ ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಮಂಡಳಿಗೆ IETF ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಿತು.
NIC, InterNIC, IANA ಮತ್ತು ICANN
ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಮೆನ್ಲೋ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸ್ಟ್ಯಾನ್‌ಫೋರ್ಡ್‌ ಸಂಶೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿನ (=SRI) ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಇನ್‌ಫರ್‌ಮೇಷನ್‌ ಸೆಂಟರ್‌ (=NIC) ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೊದಲ ಕೇಂದ್ರ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವಾಗಿದೆ. ೧೯೭೨ರಲ್ಲಿ ಈ ವಿಷಯಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಹೊಸದಾಗಿ ರಚನೆಗೊಂಡ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅಸೈನ್ಡ್‌ ನಂಬರ್ಸ್‌ ಅಥಾರಿಟಿಗೆ (=IANA) ವಹಿಸಲಾಯಿತು. RFC ಸಂಪಾದಕತ್ವದಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಪಾತ್ರದ ಜೊತೆಗೆ ಜಾನ್‌ ಪೋಸ್ಟಲ್‌ ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯುಸಿರೆಳೆಯುವವರೆಗೆ IANAಯ ನಿರ್ವಾಹಕರರಾಗಿ ದುಡಿದರು. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಹೊಂದುವ ಮೊದಲು, ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಅದರ ಹೆಸರುಗಳಿಂದ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗೆ SRI ಇಂಟರ್‌ನ್ಯಾಷನಲ್‌ನಿಂದ HOSTS.TXT ಫೈಲ್‌ ಅನ್ನು (ಕಡತ) ವಿತರಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಬೆಳೆದಂತೆ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ತುಂಬಾ ಸಿಕ್ಕಾಗತೊಡಗಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ಪೌಲ್‌ ಮೊಕಾಪೆಟ್ರಿಸ್‌ ರಚಿಸಿದ ಡೊಮೈನ್‌ ನೇಮ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ (=ಕ್ಷೇತ್ರವಾರು ಹೆಸರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ)ನಿಂದಾಗಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಹಾರ ದೊರೆಯಿತು. SRIನಲ್ಲಿನ ರಕ್ಷಣಾ ದತ್ತಾಂಶ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌—ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಮೇಲ್ಮಟ್ಟದ ಡೊಮೈನ್‌ಗಳಾದ (TLDs) .mil, .gov, .edu, .org, .net, .com ಮತ್ತು .us ಯುನೈಟೆಡ್‌ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್‌ ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆ ಒಪ್ಪಂದದಡಿ ರೂಟ್‌ ನೇಮ್‌ಸರ್ವರ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ನಂಬರ್ ಅಸೈನ್ಮೆಂಟ್‌ ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ನೋಂದಣಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌ ಇನ್‌ಫಾರ್ಮೇಷನ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಏಜೆನ್ಸಿಯು (DISA) DDN-NICನ (ಈವರೆಗೆ SRI ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ) ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌, Inc.ಗೆ ನೀಡಿತು. ಗವರ್ನಮೆಂಟ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್‌ ಈ ಕೆಲಸವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಚಿಕ್ಕ ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಯಾದ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸೊಲ್ಯೂಷನ್‌, Incನೊಂದಿಗೆ ಉಪಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಇಲ್ಲಿಯ ತನಕ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಸೈನಿಕೇತರ ಮೂಲದಿಂದ ಬಂದಿರುವುದಾಗಿತ್ತು. ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಇಲಾಖೆಯು ಇನ್ನೂ ಮುಂದೆ .mil TLD ಹೊರಗೆ ನೋಂದಣಿ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವನ್ನು ನೀಡದಿರಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು. U.S.ನ ನ್ಯಾಷನಲ್‌ ಸೈನ್ಸ್‌ ಫೌಂಡೇಷನ್‌ ವಿಳಾಸಗಳ ವಿತರಣೆ ಮತ್ತು ವಿಳಾಸ ಡಾಟಾಬೇಸ್‌ನ (ದತ್ತಾಂಶ ಸಂಗ್ರಹ) ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು InterNICನ್ನು ರಚಿಸಿತು. ಇದರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಲು ೧೯೯೨ರಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಾತ್ಮಕ ಹರಾಜು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿ ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನವು ಮೂರು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಈ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ನೀಡಿತು. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸೊಲ್ಯುಷನ್ಸ್‌ ನೋಂದಣಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ, AT&T ಡೈರೆಕ್ಟರಿ (ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ) ಮತ್ತು ಡಾಟಾಬೇಸ್‌ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಜನರಲ್ ಆಟೋಮಿಕ್ಸ್‌ ಮಾಹಿತಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಬಹುದಾಗಿದೆ. ೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ IANA ಮತ್ತು InterNICನ್ನು ICANN ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಪುನಸ್ಸಂಘಟಿಸಲಾಯಿತು. US ವಾಣಿಜ್ಯ ಇಲಾಖೆಯು ಭಾರಿ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದ ಲಾಭೋದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿತು. ಹೆಸರು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಗುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು ಟೆಂಡರ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನೀಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿ, DNS ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆಯ ಜವಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಖಾಸಗೀಕರಣಗೊಳಿಸಿ, ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.
ಇಮೇಲ್‌ ಮತ್ತು ಯುಸ್‌ನೆಟ್‌
ಇಮೇಲ್‌ಅನ್ವಯವನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಹಂತಕ ಎಂದು ‌ ಆಗಾಗ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅಭಿವೃದ್ದಿಗೂ ಮೊದಲೇ ಇದ್ದದ್ದು ಇದು.ಆದರೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಎಂಬುದು ಅದರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಸಾಧನವಾಯಿತು. ಇಮೇಲ್‌ನ ಬಳಕೆ ಆರಂಭವಾದದ್ದು ೧೯೬೫ರಲ್ಲಿ. ಇದನ್ನು ಮೇನ್‌ಫ್ರೇಮ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ನ ಬಹುಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಂವಹನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಇತಿಹಾಸ ಅಸ್ಪಷ್ಟವಾಗದ್ದರೂ SDCಯ Q32 ಮತ್ತು MITಯ CTSS ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಇಮೇಲ್‌ನ ಸಂವಹನವೇ ಮೊದಲಿನದು. ಇಮೇಲ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಕೊಡುಗೆ ಅಪಾರ. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌ ರಚನೆಗೊಂಡ ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದಲ್ಲೇ, ಅದರ ಮೇಲೆ ಇಂಟರ್‌-ಸಿಸ್ಟಮ್‌ ಇಮೇಲ್‌ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಯೋಗವನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದಾಗಿ ವರದಿಯೊಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ. ೧೯೭೧ರಲ್ಲಿ ರೇ ತೋಮ್ಲಿನ್ಸನ್‌ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಇಮೇಲ್‌ ವಿಳಾಸದ ಪ್ರಕಾರವನ್ನು ರಚಿಸಿದರು. ಅದರಲ್ಲಿ ಹೋಸ್ಟ್‌ ಹೆಸರಿಂದ ಬಳಕೆದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲು @ ಚಿಹ್ನೆಯಮಾದರಿಯನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿತ್ತು. UUCP ಮತ್ತು IBMನ VNET ಇಮೇಲ್‌ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ನಂಥ ಬದಲಿ ರವಾನೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಹುಬಳಕೆದಾರ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ಇಮೇಲ್‌ ತಲುಪಿಸಲು ಹಲವು ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಯಿತು. ಅರ್ಪಾನೆಟ್‌, BITNET ಮತ್ತು NSFNetನಂತಹ ಹಲವು ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇಮೇಲ್‌ ಅನ್ನು ವರ್ಗಾಯಿಸಬಹುದು. ಹಾಗೆಯೇ UUCP ಮೂಲಕ ಇತರ ಜಾಲಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಹೋಸ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಸಹ ಇಮೇಲ್‌ ಅನ್ನು ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. SMTP ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ನ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಿ. ಅದಲ್ಲದೇ, ಇತರರು ಓದಬಹುದಾದ ಪಠ್ಯ ಫೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಲು UUCP ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ೧೯೭೯ರಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀವ್‌ ಡೇನಿಯಲ್‌ ಮತ್ತು ಟಾಮ್‌ ಟ್ರಸ್ಕೋಟ್‌ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಡಿಸಿದ ಸಾಪ್ಟ್‌ವೇರ್‌ನ್ನು ಸುದ್ದಿ ಮತ್ತು ಸಂದೇಶದಂತಹ ಸುದ್ದಿಪತ್ರಗಳನ್ನು ವಿತರಿಸಿಲು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಇವು ಬಹಳ ಬೇಗನೆ ಹಲವು ವಿಷಯಗಳ ಮೇಲೆ ಸುದ್ದಿ ಸಮೂಹಗಳೆನ್ನಲಾದ ಚರ್ಚಾ ಸಮೂಹಗಳಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಿದವು. ARPANET ಮತ್ತು NSFNetನಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಚರ್ಚಾ ಸಮೂಹಗಳನ್ನು ಮೇಲಿಂಗ್‌ ಪಟ್ಟಿಗಳ ಮೂಲಕ ರಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಈ ಸಮೂಹಗಳಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ವಿಷಯಗಳನ್ನು sflovers‌ ಮೇಲಿಂಗ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಲ್ಪಿತ ಕಥೆ ಕುರಿತು ಚರ್ಚೆಯಂಥದ್ದು) ಚರ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನುಗಳು
ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ರಚನೆಗೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನುಗಳಿದ್ದವು. ೧೯೯೦ರಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಕ್‌ಗಿಲ್‌ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯವು ಆರ್ಕಿ ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನನ್ನು ರಚಿಸಿತು, ಅದನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ೧೯೯೧ರಲ್ಲಿ WAIS ಮತ್ತು ಗೋಫರ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನುಗಳು ಬಂದವು. ಈ ಮೂರು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ವರ್ಲ್ಡ್‌ ವೈಡ್‌ ವೆಬ್‌ ಗಿಂತಲೂ ಮುಂಚಿನವು. ಆದರೆ ವೆಬ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಉಳಿದ ಭಾಗದ ಸೂಚಿಗೆ ಸೇರಿಸಿರುವುದರಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವೆಬ್‌ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಪರದೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರವೂ ಆ ಮೂರೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಹಲವು ಸರ್ವರ್‌ಗಳೂ ಸಹ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ ೨೦೦೬ರಲ್ಲೂ ಗೋಫರ್‌ ಸರ್ವರ್‌ಗಳು ಇದ್ದವು. ವೆಬ್‌ ಬೆಳೆದಂತೆಲ್ಲಾ, ವೆಬ್‌ನಲ್ಲಿನ ಪುಟಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಮತ್ತು ಜನರಿಗೆ ಅದನ್ನು ತಲುಪಿಸಲು ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನುಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಗಳನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ವೆಬ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನ್‌WebCrawler ೧೯೯೪ರಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಕಾರ್ಯಚರಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. WebCrawler ಬರುವುದಕ್ಕೆ ಮೊದಲು, ಕೇವಲ ವೆಬ್‌ ಪುಟದ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶೋಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ೧೯೯೩ರಲ್ಲಿ Lycos ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನ್ನನ್ನು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಯೋಜನೆಯಾಗಿ ರಚಿಸಲಾಯಿತು. ಮೊದಲ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕವಾಗಿ ಯಶಸ್ಸು ಪಡೆದ ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಇದಾಗಿದೆ. ೧೯೯೦ನೇ ದಶಕದ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿನ ಜನಪ್ರಿಯ ಸರ್ಚ್ ಇಂಜಿನ್‌ ಮತ್ತು ವೆಬ್ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಯೆಂದರೆYahoo! (೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡದ್ದು) ಮತ್ತು Altavista (೧೯೯೫ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡದ್ದು) ಅನುಕ್ರಮವಾಗಿ ವೆಬ್‌ ನಿರ್ದೇಶಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವೆಬ್‌ ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂಚೂಣಿ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದವು. ೨೦೦೧ರ ಆಗಸ್ಟ್‌ ವೇಳೆಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕ್ರಮಾಂಕವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ Googleಅನ್ನು (೧೯೯೮ರಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪನೆಗೊಂಡದ್ದು) ಅನುಸರಿಸಿ, ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನುಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ ಮಾದರಿಯಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ನಿರ್ದೇಶಿಕೆ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನುಗಳಿಗೆ ನಿದರ್ಶನಗಳಾಗಿದ್ದವು. ೨೦೦೦ರ ಮೊದಲು ವಾಣಿಜ್ಯ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಡಾಟಾಬೇಸ್‌ ಗಾತ್ರವು ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳು ಮೊದಲು ಬರುವಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸುವ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಒತ್ತು ನೀಡುವುದರಿಂದ ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತು. ೧೯೯೬ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ಪೂರ್ಣ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾದಾಗ, ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕ್ರಮಾಂಕ ವಿಧಾನವು ಪ್ರಮುಖ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿತ್ತು. ಕ್ರಮೇಣವಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಕ್ರಮಾಂಕದ ಕ್ರಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು. Googleನ PageRank ವಿಧಾನವು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಅನುಕ್ರಮಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರಮುಖ ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನುಗಳು ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನಿರಂತರ ಪರಿಶೋಧನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ, ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೆಡೆಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸುವುದರಿಂದ ತಮ್ಮ ಕ್ರಮಾಂಕ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೦೬ರ ಅಂಕಿಅಂಶದ ಪ್ರಕಾರ ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನು ಕ್ರಮಾಂಕಗಳು ಹಿಂದೆಂದಿಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿತ್ತು. ಉದ್ಯಮವು ಬೆಳೆದಂತೆ ("ಸರ್ಚ್‌ ಎಂಜಿನ್‌ ಆಪ್ಟಿಮೈಸರ್ಸ್‌" ಅಥವಾ "SEO") ವೆಬ್‌-ನಿರ್ಮಾತೃಗಳು ತಮ್ಮ ಶೋಧ ಕ್ರಮಾಂಕ ಮತ್ತು ಮೆಟಾಟ್ಯಾಗ್‌‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸರಕುಮುದ್ರೆಯ ಬಳಕೆಯಂತಹ ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನು ಕ್ರಮಾಂಕಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ರಚಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಪಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಸರ್ಚ್‌ ಇಂಜಿನುಗಳಿಂದ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾದ ಶೋಧ ಕ್ರಮಾಂಕಗಳು ಗ್ರಂಥಪಾಲಕರು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯವಾದಿಗಳಲ್ಲಿ ವಿವಾದವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು.
ಡಾಟ್-ಕಾಮ್ ಬುಗ್ಗೆ
ಅಕಸ್ಮಾತ್‌ ಆಗಿ, ಜಾಹೀರಾತು, ಮೇಲ್‌-ಆದೇಶ ಮಾರಾಟ, ಗ್ರಾಹಕ ಬಾಂಧವ್ಯ ನಿರ್ವಹಣೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರ ತತ್ವಗಳು ಕೈಬಿಡಲು ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತಲುಪಿದ ಅಥವಾ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ದರದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮಾರಾಟ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಅಥವಾ ಗುತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಡೆಸಬಹುದು. ವೆಬ್ ಒಂದು ಹೊಸ ಹಂತಕ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಆಗಿದ್ದು, ಅದು ಅನಿಯಮಿತ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೊಳ್ಳುವವರು ಮತ್ತು ಮಾರುವವರನ್ನು ಅಗ್ಗದ ದರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಡೆ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಬಹುದು. ದೂರದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳ ಹೊಸ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರು ತನ್ನ ಹತ್ತಿರದ ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳಗಾರರ ಅತಿ ಸಮೀಪಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೊಸ ವಾಣಿಜೋದ್ಯಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಪಾರ ಆರ್ಥಿಕತೆಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೆ ಕೆಲವರು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಯತ್ತಾರಾದರೂ ಅವರು ಬಂಡವಾಳದ ಒಳಹರಿವನ್ನು ವಿವೇಕದಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಲ್ಲದೇ, ಹಲವು ಡಾಟ್‌-ಕಾಮ್ ವ್ಯಾಪಾರ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆಯ ಅಂದಾಜಿನೊಂದಿಗೆ ತಿಳಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳು ಈಗಿರುವ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೆ ಇತರ ವಿತರಣಾ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಈಗಿರುವ ವ್ಯಾಪಾರಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಇರುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಲಿಷ್ಠ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳೊಂದಿಗೆ ಈಗಾಗಲೇ ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಯು ತನ್ನದೇ ಆದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ದಿಪಡಿಸಿದಾಗ, ಈ ಭರವಸೆಗಳು ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಭಾರಿ ಅಸ್ತಿತ್ವಹೊಂದಿದ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಎದುರು ಹೊಸಬರು ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವನ್ನು ಕೈಬಿಡುತ್ತಾರೆ. ಈ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನೇ ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ೨೦೦೦ರ ಮಾರ್ಚ್‌ ೧೦ರಂದು ಭಾರಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಿಂದಾಗಿ, ಒಂದು ವರ್ಷದೊಳಗೆ ಮೌಲ್ಯವು ದ್ವಿಗುಣಗೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ NASDAQ ಕಾಂಪೋಸೈಟ್‌ ಸೂಚಿಕೆ ಅತ್ಯುಚ್ಛ ಮಟ್ಟ ೫೦೪೮.೬೨ (ಇಂಟ್ರಾ-ಡೇ ಅತ್ಯುಚ್ಛ ಮಟ್ಟ ೫೧೩೨.೫೨) ತಲುಪಿದಾಗ ಡಾಟ್-ಕಾಮ್ ಬುಗ್ಗೆ ಉಕ್ಕಿತು. ಬುಗ್ಗೆಯ ಹಣದುಬ್ಬರವಿಳಿತ ೨೦೦೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಧಡಕ್ಕನೆ ಜಾರಿತು. ಸಾಹಸೋದ್ಯಮ ಬಂಡವಾಳ ಮತ್ತು IPO ಬಂಡವಾಳ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಯಾವುದೇ ಲಾಭ ಮಾಡದಿರುವ ಕಾರಣ, ಡಾಟ್‌-ಕಾಮ್ಸ್‌ನ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತಮ್ಮ ವ್ಯವಹಾರಕ್ಕೆ ಬಾಗಿಲೆಳೆದವು.
ಆನ್‌ಲೈನ್‌ ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಅಂದಾಜು
ಜ್ಯುಪಿಟರ್‌ರಿಸರ್ಚ್‌ ನಡೆಸಿದ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್‌ಲೈನ್‌ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಜನರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ೩೮ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಏರಿಕೆಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ೨೦೧೧ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಭೂಮಿಯ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ೨೨ ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಜನರು ಪ್ರತಿನಿತ್ಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ಸರ್ಫ್ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ವರದಿಯೊಂದರ ಪ್ರಕಾರ ಪ್ರಸ್ತುತ ೧.೧ ಶತಕೋಟಿ ಜನರು ನಿರಂತರ ವೆಬ್ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಜ್ಯುಪಿಟರ್‌ರಿಸರ್ಚ್‌ ತನ್ನ ಅಧ್ಯಯನಕ್ಕಾಗಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರವೇಶ ಸಾಧನಗಳಿಗೆ ಮೀಸಲಾಗಿದ್ದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ದಿನನಿತ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಜಾಲಾಡುವ ಜನರನ್ನು ಅನ್‌ಲೈನ್‌ ಬಳಕೆದಾರರು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದೆ. ಆ ಸಾಧನಗಳು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ಮೊಬೈಲ್‌ ಫೋನ್‌ ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌
ನೋಕಿಯಾ ೯೦೦೦ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಹೊಂದಿದ ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌. ೧೯೯೬ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಫಿನ್ಲೆಂಡ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ಆಧರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಕಲ್ಪನೆಯು ಆ ಮಾದರಿಯ ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವವರೆಗೆ ಏರಿಕೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ. ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್‌ ಸೇವಾ ಪೂರೈಕೆದಾರರು ಮೊಬೈಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸಲು ತಮ್ಮ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಜಪಾನ್‌ನಲ್ಲಿ NTT DoCoMo i-Mode ಎಂಬ ಮೊದಲ ಮೊಬೈಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆಯನ್ನು ೧೯೯೯ರಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು ಮತ್ತು ಮೊಬೈಲ್‌ ಆಧರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಹುಟ್ಟು ಎಂದು ಇದನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ೨೦೦೧ರಲ್ಲಿ ರಿಸರ್ಚ್‌ ಇನ್‌ ಮೋಷನ್‌ ತಮ್ಮ ಬ್ಲಾಕ್‌ಬೆರ್ರಿ ಉತ್ಪನ್ನಕ್ಕಾಗಿ ಮೊಬೈಲ್‌ ಆಧರಿತ ಇಮೇಲ್‌ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಅಮೆರಿಕಾದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು. ಮೊಬೈಲ್ಲ್‌ನ ಚಿಕ್ಕ ಪರದೆ, ಚಿಕ್ಕ ಕೀಪ್ಯಾಡ್‌ ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೈಯ ಕಾರ್ಯಚರಣೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಮೊಬೈಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ಗಾಗಿ ಸರಳವಾದ ಪ್ರೋಗ್ರಾಮಿಂಗ್ ಆವರಣವನ್ನು ರಚಿಸಲಾಯಿತು‌. ಅದನ್ನು ವೈಯರ್‌ಲೆಸ್‌ ಅಪ್ಲಿಕೇಷನ್‌ ಪ್ರೋಟಕಾಲ್‌ ಆದ WAP ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊಬೈಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಸೇವೆಗಳು WAPನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊಬೈಲ್‌ ಆಧರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನಲ್ಲಿನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯು ಏಷ್ಯಾದ ಜಪಾನ್‌, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾ ಮತ್ತು ತೈವಾನ್‌ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ನಂತರ PCಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ನಿಂದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಈ ದೇಶಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ದೇಶಗಳಾದ ಭಾರತ, ದಕ್ಷಿಣ ಆಫ್ರಿಕಾ,ಕೀನ್ಯಾ, ಫಿಲಿಫೈನ್ಸ್‌ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿಯು ಸಹ PCಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೊಬೈಲ್‌ನಿಂದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಸುವವರ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿತೆಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಯುರೋಪ್‌ ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ಗಳ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿತ್ತು. ಮೊಬೈಲ್‌ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿನ ಏರಿಕೆಯು ನಿಧಾನಗತಿಯಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ನುಸುಳುವಿಕೆಯ ಮಟ್ಟಗಳು ೨೦%-೩೦% ತಲುಪಿದೆ. ೨೦೦೮ರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್‌ ಸಾಧನಗಳಿಗಿಂತ ಮೊಬೈಲ್‌ ಸಂಪರ್ಕ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಡ್ಡಹಾಯುವಿಕೆಯು ಸಂಭವಿಸಿತು. ವಿಶ್ವದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ೧೦ ಮೊಬೈಲ್‌ ಬಳಕೆದಾರರಿಗೆ ಒಂದು PC ಬಳಕೆದಾರರಷ್ಟು ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಅನುಪಾತವಿದೆ.
ಇತಿಹಾಸಾಧ್ಯಯನ
ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಇತಿಹಾಸ ಲೇಖನದ ಬಗ್ಗೆ ಕಳಕಳಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ರಚನೆಗೆ ಕಾರಣವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯ ದಾಖಲೆಗಳ ಕೊರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ನ ಉಗಮದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ.ಆರಂಭಿಕ ಹಂತಗಳ ದಾಖಲೆಗಳ ಕ್ರೋಢೀಕರಣಕ್ಕೆ ಮಹತ್ವ ನೀಡದಿರುವುದೂ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲೊಂದು. ""The Arpanet period is somewhat well documented because the corporation in charge - BBN - left a physical record. Moving into the NSFNET era, it became an extraordinarily decentralized process. The record exists in people's basements, in closets. [...] So much of what happened was done verbally and on the basis of individual trust.""
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ದೂರ ಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಇಂಟರ್ನೆಟ್‌ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಕೆರೆ ತೊಣ್ಣೂರು
ತೊಂಡನೂರು -ಕೆರೆ ತೋಣ್ಣೂರು ಎಂದೇ ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾಗಿದೆ. ಪಾಂಡವಪುರ ತಾಲೂಕು, ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ ಮೇಲುಕೋಟೆ (ತಿರುನಾರಯಣಪುರ)ದ ಸಮೀಪವಿದೆ, ಈ ಕಣ್ ಮನ ಸೂರೆಗೊಳ್ಳುವ ಒಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣ ೧೧ ನೆ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ತಮಿಳು ನಾಡಿನ ಕ್ರಿಮಿಕಾಂತ ನೆಂಬ ಕ್ರೂರ ರಾಜ ಅದ್ವೈತ ಪ್ರಚಾರಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುತ್ತಿದ್ದ, ಅದನ್ನು ಕಂಡು ಮನನೊಂದ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು, ತೊಂಡನೂರಿನ ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಆಚಾರ್ಯರ ಕೋರಿಕೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಇಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ನೆಲಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆ ಪ್ರಾಂತ್ಯವನ್ನು ಆಳುತ್ತಿದ್ದ ಬಿಟ್ಟಿರಾಜನ ಮಗಳಿಗೆ ವಿಚಿತ್ರ ಖಾಯಿಲೆಯೊಂದು ಭಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಬಿಟ್ಟಿರಾಜನು ಎಲ್ಲಾ ವೈದ್ಯರಿಗೆ ಹಾಗು ಜೈನ ಪಂಡಿತರಬಳಿ ಹೋಗಿ ತನ್ನ ಮಗಳ ಖಾಯಿಲೆವಾಸಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಬೇಡುತ್ತಿದ್ದ , ಆ ವೇಳೆಗೆ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಪವಾಡಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೆಲವರು ಆಡುತ್ತಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ರಾಜನು ತನ್ನ ಮಗಳನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಬಳಿ ಬಂದು ತನ್ನ ಕಷ್ಟ ಹೇಳಿಕೊಂಡ. ಆಗ ಯತಿಗಳು ಒಮ್ಮೆ ರಾಜನ ಮಗಳ ಕಡೆ ನಗುತ್ತಾ ನೋಡಿದರು. ಕ್ಷಣರ್ದದಲ್ಲೇ ಆಕೆಯನ್ನು ಭಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ರೋಗ ಮಂಗಮಾಯವಾಗಿತು. ಬಿಟ್ಟಿರಾಜನು ಇದರಿಂದ ಬಹಳ ಸಂತೋಷಗೊಂಡು ಅಂದಿನಿಂದ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರ ಭಕ್ತನಾದ ವೈಷ್ಣವ ಧರ್ಮದ ಪ್ರಚಾರಕನಾದ ಹಾಗು ವಿಷ್ಣುವರ್ಧನನೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ದಿಯಾದ.ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ತಿರುನಾರಾಯಣ (ಮೇಲುಕೋಟೆ ),ನಂಬಿ ನಾರಾಯಣ( ತೊಂಡನೂರು),ಕೀರ್ತಿನಾರಾಯಣ (ತಲಕಾಡು) ವಿಜಯ ನಾರಾಯಣ (ಬೇಲೂರು) ವೀರ ನಾರಾಯಣ (ಗದಗ) ಇಲ್ಲಿ ಪಂಚ ನಾರಾಯಣರನ್ನು ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು ಎನ್ನ ಲಾಗಿದೆ. ಒಮ್ಮೆ ರಾಮಾನುಜಾಚಾರ್ಯರು ದೇವರ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಜನ ಜೈನಪಂಡಿತರು ಆಗಮಿಸಿದರು, ಆಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆಚಾರ್ಯರು ಪೂಜೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಮಂದಿರದ ಬಳಿ ಒಂದು ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರವನ್ನು ಅಡ್ಡವಾಗಿ ಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು, ಆಚಾರ್ಯರನ್ನು ಅವಮಾನ ಮಾಡಲೆಂದು ಬಂದಿದ್ದ ಸಾವಿರ ಮಂದಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆ ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಆಗ ಆ ಬಿಳಿವಸ್ಥ್ರದ ಹಿಂಬದಿಯಿಂದ ಸಾವಿರಜನಕೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಏಕಕಾಲಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಬರುತ್ತಿತ್ತು, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಆ ಬಿಳಿ ವಸ್ತ್ರ ಸರಿಸಿ ನೋಡಲಾಗಿ ಸಾವಿರ ಹೆಡೆಯ ಆದಿಶೇಷ ಉತ್ತರ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ.ಆ ಸಾವಿರ ಮಂದಿಗೆ ತಮ್ಮ ತಪ್ಪಿನ ಅರಿವಾಗಿ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿ ಅಂದಿನಿಂದ ಅವರ ಭಕ್ತರಾದರು ಯೆನ್ನಲಾಗುತ್ತೆ ..ಇಲ್ಲಿ ಮಂತ್ರಧoಡ ಸಹಿತನಾಗಿ ಯೋಗಾನರಸಿಂಹ, ಯಾದವನಾಯಕಿ , ಪ್ರಹ್ಲಾದರ ಮೂರ್ತಿಯಿದೆ, ಬರುವ ಭಕ್ತರತಲೆಯಮೇಲೆ ಈ ಮಂತ್ರಧoಡವನ್ನು ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತೆ ಇದರಿಂದ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕಾಟ, ಶಂಕೆ ದೂರವಾಗುತ್ತೆ ಅನ್ನುತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಮಂಡ್ಯ ಜಿಲ್ಲೆ
ಧೂಳುಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್(ಓಟದ ಸ್ಪರ್ಧೆ)
ಧೂಳುಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿತವಾಗುವ ಒಂದು ವಿಧವಾದ ಆಟೋ ರೇಸಿಂಗ್ (ವಾಹನ ಓಟ ಸ್ಪರ್ಧೆ) ಆಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯ ಮಹಾಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಆರಂಭವಾಯಿತು ಹಾಗೂ ೧೯೨೦ ಮತ್ತು ೧೯೩೦ ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆಯೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಹರಡಿತು. ಎರಡು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದವು - ಮುಕ್ತಚಕ್ರಗಳುಳ್ಳ ರೇಸರ್ ಗಳು ಈಶಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು ದಕ್ಷಿಣ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲಿ. ಮುಕ್ತಚಕ್ರದ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳು ರೇಸ್ ನ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿಯೇ ತಯಾರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳು, ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು (ಇವನ್ನು ಫೆಂಡರ್ಡ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಎಂದೂ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ) ಉದ್ದೇಶ-ನಿರ್ಮಿತವಾದ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳೂ ಆಗಬಹುದು ಅಥವಾ ಮಾಮೂಲಿ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಕಾರ್ ಗಳೇ ಹಲವಾರು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ರೇಸ್ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳಾಗಬಹುದು.
ಧೂಳು ಜಾಡಿನ ರೇಸಿಂಗ್ ಯುನೈಟೆಡ್ ಸ್ಟೇಟ್ಸ್ ನ ಏಕೈಕ, ಬಹು ಪ್ರಚಲಿತವಾದ ವಾಹನ ರೇಸಿಂಗ್ ನ ಕ್ರಮವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕವಾಗಿ ನೂರಾರು ಧೂಳುಜಾಡುಗಳಿವೆ; ಒಂದು ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ೧೫೦೦. ಈ ಕ್ರೀಡೆಯು ಆಸ್ಟ್ರೇಲಿಯಾ ಮತ್ತು ಕೆನಡಾಗಳಲ್ಲೂ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ. ರೇಸಿಂಗ್ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಕಾರ್ ಗಳು ಟಾರ್ ಲೇಪಿತ ಸಣ್ಣ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿಯೂ/ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಓಡುತ್ತವೆ.
ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕಾ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲಾ ಜಾಡುಗಳೂ ಅಂಡಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ಮೈಲಿಗಿಂತಲೂ (೧.೬ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ಗಳು) ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದವಿರುತ್ತವೆ; ಬಹುತೇಕ ಜಾಡುಗಳು ½ ಮೈಲಿ (೮೦೪ ಮೀ.) ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಕಡಿಮೆ ಉದ್ದ ಇರುತ್ತವೆ. ಯು.ಎಸ್. ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಬರುವ ಕ್ರಮಶಃ ಹೆಚ್ಚಿನ ಉದ್ದದ ಜಾಡುಗಳ ಅಳತೆ ಹೀಗಿದೆ; ½ ಮೈಲಿ, ⅜ ಮೈಲಿ (೬೦೩ ಮೀ.), ⅓ ಮೈಲಿ (೫೩೬ ಮೀ.), ¼ ಮೈಲಿ (೪೦೨ ಮೀ.), ಮತ್ತು ⅛ ಮೈಲಿ (೨೦೧ ಮೀ.). ಜಾಡುಗಳು ಉದ್ದವಾಗಿದ್ದಷ್ಟೂ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ ಗಳ ನಡುವಿನ ಅಂತರವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಅಂತರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆ ಕಾರ್ ಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಕಾರ್ ಗಳು ಕ್ರ್ಯಾಷ್ (ಗೋಡೆಗೋ, ಪರಸ್ಪರವೋ ಡಿಕ್ಕಿ ಹೊಡೆದಾಗ) ಆದಾಗ, ವೇಗ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದರ ಕಾರಣ, ಹೆಚ್ಚು ಜಖಂ ಆಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗಾಯಗಳಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ.
ಜಾಡು ಯಾವುದೇ ಮಣ್ಣಿನದಾಗಿರಬಹುದಾದರೂ, ಜಿಗುಟುಮಣ್ಣಿನ ಜಾಡುಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿನ ರೇಸರ್ ಗಳು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಜಾಡಿನ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಜಾಡು ಜಿಗುಟಾಗಿಯೇ ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಹಾಗೂ ಈ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನೆಲ ಒಣಗತೊಡಗಿದರೆ ನೀರನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪಕರು ಸಮತಟ್ಟಾದ ಅಂಡಾಕಾರಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ಹಲವಾರು ಜನರು ಏರುತಗ್ಗಿನ, ಇಕ್ಕೆಲಗಳನ್ನು ಭದ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಜಾಡುಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್ಡಂ
ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಅಂಡಾಕಾರದ ಜಾಡುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಹುಲ್ಲಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ೪೦೦ ಮೀಟರ್ (¼ ಮೈಲಿ) ನಿಂದ ೮೦೦ ಮೀಟರ್ (½ ಮೈಲಿ)ಗಳಷ್ಟು ಇರುತ್ತದೆ. ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಅರ್ಹತಾ ಹೀಟ್ ಗಳು(ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸುವ ಸುತ್ತುಗಳು - ಗೆದ್ದವರು ಮುಂದುವರಿಯುವರು) ಇದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಸುತ್ತೂ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಜಾಡನ್ನು ಕ್ರಮಿಸುವಂತಹುದಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಈ ಸುತ್ತುಗಳಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದವರು ಅಂತಿಮಹಂತ (ಫೈನಲ್ಸ್) ತಲುಪುತ್ತಾರೆ.
ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾಡುಗಳು ಕೌಟುಂಬಿಕ ಕ್ರೀಡೆಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿದ್ದು ಇವು ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನವರಿಗೆ ಹಾಗೂ ವಿಭಿನ್ನ ಹಂತದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳಿರುವವರಿಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತ ವಾಹನಗಳ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತ ಆರು ವರ್ಷದ ಬಾಲಕ, ಬಾಲಕಿಯರು ಸಹ ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬಹುದು. ವಯಸ್ಕರ ಮಟ್ಟದ ವರೆಗೆ ಹಲವಾರು ವಯಸ್ಸಿನ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲಿನ ವರ್ಗಗಳಿವೆ. ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾಡಿನ ವರ್ತುಲಗಳಲ್ಲಿ ಮೋಟೋಕ್ರಾಸ್ ಯಂತ್ರದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಅನುವಾಗುವ ವರ್ಗಗಳು ಯುವಕ ಹುಲ್ಲು ಜಾಡು ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿವೆ. ಯುವ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ಒಳ್ಳೆಯ ರೇಸಿಂಗ್ ಕಲ್ಪಿಸಲು ಯುವ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನಿಭಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಯೂರೋಪ್ ನ ಇತರ ಭಾಗಗಳು
ಪ್ರಮುಖ ಯೂರೋಪ್ ನಲ್ಲಿ ಉದ್ದವಾದ ಜಾಡುಗಳನ್ನು ಹುಲ್ಲಿನ ಅಥವಾ ಮರಳಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಬಳಸಬಹುದು ಹಾಗೂ ಇವುಗಳ ಉದ್ದ ೧ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ (೦.೬೨೧ ಮೈಲಿಗಳು) ವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ರೇಸ್ ವಾಹನ
ಪ್ರತಿ ರೇಸ್ ಜಾಡು ಅಥವಾ ಪ್ರಾಯೋಜಕ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಒಂದು ನಿಯಮಗಳ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವ ಕಾರ್ ಗಳ ವರ್ಗಗಳು, ಅವುಗಳ ಅಳತೆ, ಎಂಜಿನ್ ಅಳತೆ, ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳು, ನಿಷೇಧಗಳು, ಇತ್ಯಾದಿಗಳು ನಮೂದಿತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ಸಲಕರಣೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇತರ ರೇಸ್ ಜಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಘಗಳ ಸಹಮತದೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಈ ರೀತಿಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಪ್ರತಿ ವಿಧದ ಕಾರ್ ಗೂ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಜಾಡು/ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕೈಗೂಡಿಸುವಿಕೆಯು ಚಾಲಕರು ವಿವಿಧ ರೇಸ್ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಲು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಈ ರೀತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅವಕಾಶ ದೊರೆತ ಚಾಲಕರಿಗೆ ಗೆಲುವಿನ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ; ರೇಸ್ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಸುವಷ್ಟೂ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸಲು ರೇಸ್ ಜಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಾಗುತ್ತದೆ; ಹಲವಾರು ರೇಸಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳನ್ನು ಹಮ್ಮಿಕೊಳ್ಳಲು ರೇಸಿಂಗ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಹಾಗೂ ಅಭಿಮಾನಿಗಳ ಆಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಹಲವಾರು ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ವಿಭಿನ್ನ ರೀತಿಯ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದನ್ನು ಇಷ್ಟ ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರದ ಅಭಿಮಾನಿಗಳು "ನಿಜವಾದ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಫೆಂಡರ್ ಗಳು ಇರುವುದಿಲ್ಲ" ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ (ಬಲಗಡೆ ಮತ್ತು ಮೇಲಿನ ಚಿತ್ರಗಳಲ್ಲಿರುವಂತಹವು) ಅಭಿಮಾನಿಗಳು ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರಗಳ ಕಾರ್ ಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುವ ರೇಸರ್ ಗಳು ಕೊಂಚವೇ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತಗುಲಿದರೂ ಎರಡೂ ಕಾರ್ ಗಳು ನಿಷ್ಕ್ರಿಯವಾಗುವುವೆಂಬ ಅಂಶವನ್ನು ಬೆಟ್ಟು ಮಾಡಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಎರಡು ವಿಧದ ವಾಹನಗಳಲ್ಲೂ ಸಬಲ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ಅಂಶಗಳಿವೆ. ಮುಕ್ತಚಕ್ರದ ರೇಸರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಲಘುವಾಗಿಯೂ, ವೇಗವಾಗಿಯೂ ಇರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು ನೂಕಿಕೊಂಡು, ತಳ್ಳಿಕೊಂಡು ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಬಹುದು.
ಹಲವಾರು ಜಾಡುಗಳು ಎರಡೂ ವಿಧದ ಕಾರ್ ಗಳು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಲು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ರೀತಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಎರಡೂ ವಿಧದ ಕಾರ್ ಗಳ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದ V೮ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಚಿಕ್ಕದಾದ, ಆದರೂ ಸಶಕ್ತವಾದ ೪ - ಸಿಲಿಂಡರ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳವರೆಗೆ ವಿವಿಧ ಶಕ್ತಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಲವು ಚಿಕ್ಕ ಮುಕ್ತಚಕ್ರದ ರೇಸರ್ ಗಳು ಏಕ-ಸಿಲಿಂಡರ್ ಶಕ್ತಿಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ವರ್ಗೀಕರಣದ ಆಧಾರದ ಮೇರೆಗೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಈ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳನ್ನೂ ತೊಡಿಸಲಾಗಬಹುದು.
ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರದ ಕಾರ್ ಗಳು
ಮುಕ್ತಚಕ್ರದ ಕಾರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಳವೆಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಉದ್ದೇಶಿತ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೊಂದುವಂತಹ ಆಕಾರ(ಮೈ)ದ ವಾಹನವನ್ನು ಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ವರ್ಗಗಳು ಈ ಕೆಳಕಂಡವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ: ಇವುಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪೈಕಿ ಇರುವುವೆಂದರೆ:
ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ ಗಳು
ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ ಗಳು ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರದ ಕಾರ್ ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳ ಸಂಕರದಿಂದ ಬಂದಂತಹವು - ಈ ವರ್ಗದ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ನ ಗುಣವಿಶೇಷಗಳಿದ್ದು, ಹಿಂದಿನ ಚಕ್ರಗಳಿಗೆ ಫೆಂಡರ್ ನ ರಕ್ಷಣೆ ಇರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಚಕ್ರಗಳು ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ವಿಧವಾದ ವಾಹನ ಜಾಡುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಸಲು ಯಾವುದೇ ಮಂಜೂರಾತಿ ಮಂಡಳಿಗಳಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ಗೊತ್ತುವಳಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಇದು ಆ ಮಂಡಳಿಯ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿಯಮ-ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯಲಾಗಿರುತ್ತದೆ; ಪ್ರತಿ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ನೋಂದಣಿ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಮಂಜೂರಾತಿ ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವೂ ಇವೆ:
ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು
ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪ್ರಮುಖ ವಾಹನ ತಯಾರಕರು ತಯಾರಿಸಿದ ವಾಹನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಕಾರ್ ಗಳು ಯಾವ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರುತ್ತವೆಯೋ ಆ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರ್ಪಾಡುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದಂತಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಾಮಾನ್ಯ ರೀತಿಯವಿವೆ:
ಉತ್ಪಾದನಾ-ರಹಿತ ಕಾರ್ ಗಳು
ಈ ಕಾರ್ ಗಳು ರೇಸಿಂಗ್ ಗೆಂದೇ ಹೇಳಿಮಾಡಿಸಿದ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳು. ಇವುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೊಳವೆ ಚೌಕಟ್ಟುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಅಥವಾ ಖರೀದಿಸಿದ ಶರೀರ(ಆಕಾರ)ಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ.
ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಆತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆ
ಇಂದಿಗೆ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವ ಧೂಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆಯ ಕಾರ್ ನಲ್ಲಿ ಉಕ್ಕಿನಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕೊಳವೆ ಚೌಕಟ್ಟಿನ ಚಾಸೀಸ್ ಇದ್ದು, ಅಲ್ಯೂಮಿನಿಯಮ್ ಶರೀರವಿದ್ದು, ಮೆರುಗಿನಿಂದ ವಾಯುಪಥದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸುವಂತೆ ಗೋಚರಿಸುವ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ನಂತೆ ಕಾಣುವ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ನ ಅಂದವಿದೆಯಾದರೂ ಈ ೨೩೦೦ ಪೌಂಡ್ ತೂಕದ ಯಂತ್ರ ಯಾವ ವಿಧದಲ್ಲೂ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಅನ್ನು ಹೋಲುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರ್ ಗಳು 800 hp ಶಕ್ತಿಯ ಮೋಟಾರ್ ನಿಂದ ಚಾಲಿತವಾಗುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಇವು ೯,೦೦೦ RPM ಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೇಗದಲ್ಲಿ ತಿರುಗಬಲ್ಲವು. ಇವುಗಳ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು V-೮ ಚೆವರ್ಲೆ, ಫೋರ್ಡ್ ಮತ್ತು MOPAR ಶಕ್ತಿ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಆಧರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಬಹುತೇಕ ರೇಸಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮವಾದ ಗೆಲುವಿನ ಅವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ತೂಕದ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿದ ಮೂರು ಮೋಟಾರ್ ಗಳ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ:
ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆ/ನಿಯಮಿತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆ
ಸ್ಟಾಕ್ ನ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆ/ನಿಯಮಿತ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆಗಳು ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ನಮೂನೆಯ ಕಾರ್ ಗಳ ಆಕಾರ(ಶರೀರ)ಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ನಿಯಮಗಳಿಗೇ ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಈ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳ ಪ್ರಮುಖ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮೋಟಾರ್ ಗಳ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿರುತ್ತದೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷತಃ ಸ್ಥಾನಾಂತರದ ವಿಷಯವಾಗಿ.
ಎಂಜಿನ್ ಆಯ್ಕೆಗಳು: ೧. ಎಂಜಿನ್ ಗಳು: ಚೆವರ್ಲೆ ೩೫೦, ಕ್ರಿಸ್ಲರ್ ೩೬೦, ಫೋರ್ಡ್ ೩೫೧ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು. ಇನ್ ಟೇಕ್ (ಒಳಹರಿವು) ಹೊರತಾಗಿ ಮಿಕ್ಕೆಲ್ಲವೂ ಉಕ್ಕಿನದ್ದಾಗಿರಬೇಕು. ೨. ಎಂಜಿನ್ ನ ಗರಿಷ್ಠ ಸ್ಥಾನಾಂತರ ೩೬೨ ಘನ ಇಂಚ್ ಗಳು. ೩.
ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಪಡೆದು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದಾದ ಕಾರ್ಬೊರೇಟರ್, ಒಳಹರಿವಿನ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್ ಮತ್ತು ಹೊರಕೊಳವೆಯ ಹೆಡರ್ ಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಧದಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಕ್ರೇಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಹರಿವಿನ ಮ್ಯಾನಿಫೋಲ್ಡ್, ಸಿಲಿಂಡರ್ ಹೆಡ್, ಮುಂದಿನ ಕವಚ ಮತ್ತು ತೈಲಥಾಲಿಗಳು ವಿಶೇಷವಾದ ಟ್ವಿಸ್ಟ್ ಆಫ್ ಬೋಲ್ಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಭದ್ರಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತವೆ. ಕ್ರೇಟ್ ಎಂಜಿನ್ ಗಳನ್ನು ಕಾರ್ಖಾನೆಯಲ್ಲಿ ತಯಾರಾದಾಗ ಸೂಚಿಸಿದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ಹೊಂದಬೇಕೇ ವಿನಹ ಅದನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸುವುದು, ಬದಲಾಯಿಸುವುದು, ಅಳತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳಿಸುವುದು ಇತ್ಯಾದಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಬಾರದು.
ಜನಪ್ರಿಯ ರೇಸಿಂಗ್ ಸರಣಿಗಳು
ವರ್ಷದ ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲಗಳಲ್ಲೂ ಅಕ್ಷರಶಃ ಮಂಜೂರಾಗದ ನೂರಾರು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಶೇಷ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ಇತರ ಪ್ರಮುಖ ವಾರ್ಷಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ/ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಪೈಕಿ ಈ ಕೆಳಕಂಡವು ಇವೆ:
ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ ಗಳು
ಈ ಕಾರ್ ಗಳು ಉತ್ಪಾದನಾನಂತರ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವಾಹನಗಳು. ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಪ್ರಮಾಣದ ಭೇದಗಳಿವೆ. ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟವಾದುವೆಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳಂತೆಯೇ ಇದ್ದು, ಕೇವಲ ಒಳಭಾಗ ಅಥವಾ ವಿಂಡ್ ಷೀಲ್ಡ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆಯಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ ಗಳು. ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಕಾರ್ ಗಳ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಗರಿಷ್ಠವಾದುವೆಂದರೆ ಕೆಲವೇ ಮೂಲ ಸ್ಟಾಕ್ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ಕಾರ್ ಗಳು; ಈ ಕಾರ್ ಗಳು ಲೇಟ್ ಮಾಡಲ್ ರೇಸ್ ಕಾರ್ ಗಳಷ್ಟು ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಬಲ್ಲವು. ಬಹುತೇಕ ಕಾರ್ ಗಳ ಒಳಭಾಗಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವಿಂಡ್ ಷೀಲ್ಡ್ ಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳವರ್ಗದ ಮಾರ್ಪಟ್ಟ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂಲ ಸೀಟ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲು ಅನುಮತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಮಾಡಲ್ ಗಳಲ್ಲಿ ರೇಸಿಂಗ್ ಸೀಟ್ ಮತ್ತು ಸುರುಳಿ ಪಂಜರವನ್ನು ಅಳವಡಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಉತ್ತಮ ದರ್ಜೆಯ ಕಾರ್ ಗಳಿಗೆ ಇತರ ಭದ್ರತಾ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಯಶೀಲ ಅಳವಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಟಾಕ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ಉತ್ತಮಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬಹುತೇಕ ಮಾರ್ಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ ಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಹೊರಕೊಳವೆಯ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಎಂಜಿನ್ ಗಳು ಬದಲಾಯಿಸದ ೪ ಸಿಲಿಂಡರ್ ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಶ್ರೇಷ್ಠಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ  V೮ ವರೆಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದರ್ಜೆಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕೆಳದರ್ಜೆಯಲ್ಲಿನ ಕಾರ್ ಗಳು ಸ್ಟಾಕ್ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಹಾಗೂ ಮೇಲ್ದರ್ಜೆಯ ಕಾರ್ ಗಳು ನಿರ್ದೇಶಿತವಾದ, ಉದ್ದೇಶಿತವಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ರೇಸಿಂಗ್ ಟೈರ್ ಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ.
ಮಾರ್ಪಡಿಸಿದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ ವಿಭಾಗಗಳ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹೆಸರುಗಳು:
ಮಾರ್ಪಡಿಸದ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ ಗಳು
ಈ ಕಾರ್ ಗಳು ಮಾಮೂಲಿ ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುವಂತಹ ಕಾರ್ ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುವ ವಾಹನಗಳಾಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳ ಮೂಲ ಆಂತರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸವೂ ಮಾಮೂಲು ಕಾರ್ ಗಳಂತೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ನಿಯಮಗಳಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಎಂಜಿನ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಪಾಟನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದಾಗಿದೆ:
ಮೋಟಾರ್‌ ಸೈಕಲ್ ಗಳು
ಧೂಳು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲಿನ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಓಡುವ ಬೈಕ್ ಗಳು ಏಕಾಂಗಿ ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ೨೫೦, ೩೫೦ ಮತ್ತು ೫೦೦ cc ಸಾಮರ್ಥ್ಯವುಳ್ಳವಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ನೇರವಾದ ಹಾದಿಗಳಲ್ಲಿ, ಯಂತ್ರಕ್ಕೆ ಬ್ರೇಕ್ ಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಗರಿಷ್ಠವಾದ 80 mi/h ವೇಗವನ್ನು ತಲುಪಲು ಶಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸೈಡ್ ಕಾರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಶ್ರೇಣಿಗಳಿವೆ. ಕಾಂಟಿನೆಂಟಲ್ ಶ್ರೇಣಿಯ ಕಾರ್ ಗಳು ಒಂದು ೫೦೦ cc ಏಕ ಸಿಲಿಂಡರ್ ಎಂಜಿನ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ, ಅಲ್ಲದೆ, ಗ್ರೇಟ್ ಬ್ರಿಟನ್ ನಲ್ಲಿ ಎಡ ಮತ್ತು ಬಲಗೈ ಚಾಲಿತ ಸೈಡ್ ಕಾರ್ ಯಂತ್ರಗಳಿದೆ, ಇವುಗಳ ಎಂಜಿನ್ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ೧೦೦೦ cc. ಸೈಡ್ ಕಾರ್ ರೇಸ್ ಗಳು ಹುಲ್ಲುಜಾಡಿನ ಕ್ರೀಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿ ಆಸಕ್ತಿ ಕೆರಳಿಸುವಂತಹವಾಗಿವೆ; ಈ ಕ್ರೀಡೆಯಲ್ಲಿ ಚಾಲಕ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯನಿರತರಾಗಿ ತಿರುವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹಿಡಿತ ಮತ್ತು ವೇಗವನ್ನು ಗಳಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವಿಂಟೇಜ್ ರೇಸಿಂಗ್
ಕೊಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಬಳಸಲಾಗದೆಂದೂ, ಹಳೆಯಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದವೆಂದೂ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯಲು ಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹಲವಾರು ನಿರುಪಯುಕ್ತವಾಗಿದ್ದ ರೇಸ್ ವಾಹನಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಗತವೈಭವದ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಮತ್ತೆ ತರಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಹೀಗೆ ಗತವೈಭವದ ಹಂತವನ್ನು ತಲುಪಿದ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಕಾರ್ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶನಕ್ಕೆ ಇಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲೂ ಓಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಂಟೇಜ್ ರೇಸ್ (ಹಳೆಯ ಕಾರ್ ಗಳ ರೇಸ್) ನಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುವ ಕಾರ್ ಗಳು ೧೯ ನೆಯ ಶತಮಾನದ ಅಂತ್ಯಭಾಗದಿಂದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇತಿಹಾಸ ಸೇರಿದ ಕಾರ್ ಗಳವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದಲ್ಲಿ ೧೭೦ ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೇಸ್ ಗಳಿವೆ ಹಾಗೂ ನೂರಾರು ಕ್ಲಬ್ ಗಳು ಸಾವಿರಾರು ವಿಂಟೇಜ್ ರೇಸ್ ಗಳನ್ನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ.
ರೇಸ್ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ
ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ರೇಸ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವು ಹಲವಾರು ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಬಹಳ ಜಾಡುಗಳು ಮುಕ್ತ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ ಕಾರ್ ಗಳೆರಡಕ್ಕೂ ಸ್ಪರ್ಧಾವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸುತ್ತವೆ. ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ವಿಧವಿಧಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಗೆಗಳಿವೆ.
ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯುವಿಕೆ
ಯಾವುದೇ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಅದಕ್ಕೆ ಅರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಂತಹ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು ನಡೆಯಬಹುದು. ಈ ಪರೀಕ್ಷಾವಧಿಯು ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ (ಪೂರ್ವಭಾವಿ ರೇಸ್ ಗಳು) ಯಾರು ಆರಂಭದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ತಲುಪುವರು ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಯಾರು ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವರು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಹೀಟ್ ಅಥವಾ ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭದ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಯಾರ್ಯಾರು ಇರಬೇಕೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬೇರೆ ವಿಧಾನಗಳೂ ಇವೆ; ಆ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ ಗಳಿಸಿದ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹಾಗೂ ಅನಿಶ್ಚಿತಕ್ರಮದ ಆಯ್ಕೆಯಿಂದಲೂ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳನ್ನು ಆರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ಗಳು (ಪೂರ್ವಭಾವಿ ರೇಸ್ ಗಳು)
ಎಲ್ಲಾ ವರ್ಗದ ರೇಸ್ ಗಳಿಗೂ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ನಡೆಸುವ ರೇಸ್ ಗಳೇ ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ಗಳು; ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ರೇಸ್ ನಿಂದಲೇ ದೊಡ್ಡ ಸ್ಪರ್ಧೆಗಳ ಕ್ರಮಾವಳಿ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿನ ಆರಂಭಿಕ ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಅನುವಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಋತುವಿನ ಚಾಂಪಿಯನ್ ಷಿಪ್ ಪಾಯಿಂಟ್ ಗಳನ್ನಿ ಇಲ್ಲಿಯೇ ಸಂಪಾದಿಸುವಂತಹುದಾಗಿದೆ. ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ಗಳು ಪ್ರಮುಖ ರೇಸ್ ಗಳಿಗಿಂತ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿರುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಈ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವಷ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಯ ಕಾರ್ ಗಳು ಭಾಗವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳುವ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆಯಲು ಅನೇಕ ವಿಧಿವಿಧಾನಗಳಿವೆ.
ಹೀಟ್ ವಿಜೇತರು ಅಥವಾ ಋತುವಿನ ಗರಿಷ್ಠ ಪಾಯಿಂಟ್ಸ್ ವಿಜೇತರು ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿ ಒಂದು ಟ್ರೋಫಿ ಅಥವಾ ಬಹುಮಾನವನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಅನುವಾಗಲು ಸ್ಪರ್ಧಾಸಮಯದಲ್ಲೇ "ಟ್ರೋಫಿ ಡ್ಯಾಷ್" ಸಹ ಏರ್ಪಾಡಾಗಬಹುದು. ಬಹುಮಾನವು ಹಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದರೆ ಆ ರೇಸ್ ಅನ್ನು "ಡ್ಯಾಷ್ ಫಾರ್ ದ ಕ್ಯಾಷ್" ಅಥವಾ "ರನ್ ಫಾರ್ ದ ಮನಿ"  ಎಂದೋ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ನ ಬದಲಾಗಿ ಈ ಅರ್ಹತಾ ಡ್ಯಾಷ್ ಅನ್ನೇ ಪ್ರಮುಖ ರೇಸ್ ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಯಾವ ಕಾರ್ ಗಳು ಎಲ್ಲೆಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಭಾಗವಹಿಸಬೇಕೆಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಮಾನದಂಡವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಹುತೇಕ ಮಂಜೂರಾದ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಅರ್ಹತಾ ಸುತ್ತೊಂದು ಇದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹೀಟ್ ರೇಸ್ ನ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಇರಬೇಕಾದ ರೇಸರ್ ಗಳು ಯಾರ್ಯಾರೆಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅನೇಕ ರೇಸ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು (ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಆರು) ಚಾಲಕರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಸ್ಪರ್ಧೆಗೆ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇತರ ಜಾಡುಗಳಲ್ಲಿ (ಬಹುತೇಕ A ದರ್ಜೆಯ ಸ್ಪರ್ಧೆಯಲ್ಲಿ) ಅತಿ ವೇಗಿ ಎಂಬ ಅರ್ಹತೆ ಪಡೆದವರು ಕ್ರಮರಹಿತ ಆಯ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ನಿರ್ಧರಿತವಾದ ಸಂಖ್ಯೆಯಷ್ಟು ಕಾರ್ ಗಳೊಡನೆ ಆ ಸರಣಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತಾರೆ.