ಆಧುನಿಕ_ವಿಜ್ಞಾನ
ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ವಿಜ್ಞಾನ
ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಗ್ರೀಕರಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಯೋಗಗಳ ಮೇಲೆ ಒತ್ತು ನೀಡಿದರು. ಇದು ಒಂದು ಪುರಾತನ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನವು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಲಾಯಿತು. ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇಥಮ್‌ನ (ಅಲ್ಹಾಜೆನ್)ಪ್ರಯೋಗಗಳಿಂದ ಸುಮಾರು ಕ್ರಿ.ಶ. 1000ದಿಂದ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಆತ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಪುಸ್ತಕ ದಲ್ಲಿ ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದ ಬಹುಮುಖ್ಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಎಂದರೆ ಪೈಪೋಟಿಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಲ್ಲಿ ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇತಮ್‌ನನ್ನು ದೃಗ್ವಿಜ್ಞಾನದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಆತನ ಬೆಳಕಿನ ಒಳತೂರುವ ಸಿದ್ಧಾಂತಕ್ಕೆ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ಪುರಾವೆ ನೀಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಹೀಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವರು ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇತಮ್‌‌ನನ್ನು ಆಧುನಿಕ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವಿಧಾನದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗಾಗಿ "ಮೊದಲ ವಿಜ್ಞಾನಿ" ಎಂದು ಕರೆದಿದ್ದಾರೆ. ರೊಸನ್ನ ಗೊರಿನಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ: "According to the majority of the historians al-Haytham was the pioneer of the modern scientific method. With his book he changed the meaning of the term optics and established experiments as the norm of proof in the field. His investigations are based not on abstract theories, but on experimental evidences and his experiments were systematic and repeatable." ಗಣಿತದಲ್ಲಿ, ಪರ್ಷಿಯನ್ ಗಣಿತಜ್ಞ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಇಬ್ನ್‌ ಮುಸಾ ಅಲ್‌-ಕ್ವರಿಜ್ಮಿ ಅರಬ್ಬಿ ಅಂಕಗಣಿತ ಪದ್ಧತಿ(ಅಲ್ಗಾರಿತಮ್) ಯ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಗೆ ತನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್‌ಜೀಬ್ರಾ(ಬೀಜಗಣಿತ) ಎಂಬ ಪದವು ಅಲ್‌-ಜಬರ್‌ ಪದದಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದ್ದು, ಅದು ಆತನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದರ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಆರಂಭದ ಪದವಾಗಿದೆ. ಅರಾಬಿಕ್ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವ ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಮೂಲತಃ ಭಾರತದಿಂದ ಬಂದಿದ್ದು, ಆದರೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಗಣಿತಜ್ಞರು ಸಂಖ್ಯಾ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಅನೇಕ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ ಅಂಕನಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ದಶಾಂಶ ಬಿಂದು(ಡೆಸಿಮಲ್ ಪಾಯಿಂಟ್)ವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದರು. ಸೇಬಿಯನ್‌ ಗಣಿತಜ್ಞ ಅಲ್‌-ಬಟ್ಟನಿ (850-929)ಯು ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಗಣಿತಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಪರ್ಷಿಯನ್‌‌ ವಿದ್ವಾಂಸ ಅಲ್‌-ರಾಜಿಯು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ವೈದ್ಯಕೀಯಕ್ಕೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ, ಅಲ್‌-ಬಟ್ಟನಿಯು ಟಾಲೆಮಿಯ ಹಿ ಮೆಗಲೇ ಸಿಂಟ್ಯಾಕ್ಸಿಸ್‌ (ಮಹಾಗ್ರಂಥ  )ನ ಅನುವಾದಗಳಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಿಸಿಡಲಾಗಿದ್ದ ಹಿಪ್ಪಾರ್ಕಸ್‌‌‌ ನ ಅಳತೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದನು,ಲ್ಯಾಟಿನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇದು ಅಲ್ಮಾಗೆಸ್ಟ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಆತನು ಭೂಮಿಯ ಅಕ್ಷಾಂಶದ ಅಕ್ಷಭ್ರಮಣದ ಅಳತೆಯ ನಿಖರತೆಯನ್ನೂ ಉತ್ತಮಪಡಿಸಿದನು. ಭೂಕೇಂದ್ರಿತ ಮಾದರಿಗೆ ಅಲ್‌-ಬಟ್ಟನಿ, ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಹೇತಮ್‌, ಅವೆರ್ರೊಸ್ ಮತ್ತು ಮರಘ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ನಾಸಿರ್‌ ಅಲ್‌-ದಿನ್‌ ಅಲ್‌-ತುಲ್ಸಿ, ಮೋಯ್ಯೆದುದ್ದೀನ್ ಉರ್ದಿ ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್‌ ಅಲ್‌-ಶಾತಿರ್ ಮಾಡಿದ ತಿದ್ದುಪಡಿಗಳು ಕೋಪರ್ನಿಯನ್ ಸೂರ್ಯಕೇಂದ್ರಿತ ಮಾದರಿಯಂತೆಯೇ ಇತ್ತು. ಸೂರ್ಯಕೇಂದ್ರಿತ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಹಲವಾರು ಬೇರೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಖಗೋಳವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೂ ಚರ್ಚಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅವರೆಂದರೆ ಜಾಫರ್‌ ಇಬ್ನ್‌ ಮೊಹಮ್ಮದ್‌ ಅಬು ಅಲ್‌-ಬಾಲ್ಕಿ, ಅಬು-ರೇಹನ್ ಬಿರುನಿ, ಅಬು ಸಯಿದ್ ಅಲ್‌-ಸಿಜ್ಜಿ, ಕುತ್ಬ್‌‌ ಅಲ್‌-ದಿನ್‌ ಅಲ್‌-ಶಿರಾಜಿ, ಮತ್ತು ನಜ್ಮ್‌ ಅಲ್‌-ದೀನ್‌ ಅಲ್‌-ಕಾಜ್ವಾನಿ ಅಲ್‌-ಕಾತಿಬೀ. ಮುಸ್ಲಿಂ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ರಸವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಆಧುನಿಕ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಅಡಿಪಾಯ ಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಲ್‌ ಡ್ಯುರಾಂಟ್ ಮತ್ತು ಫೀಲ್ಡಿಂಗ್ ಎಚ್‌ ಗ್ಯಾರಿಸನ್‌ ಇನ್ನಿತರ ವಿದ್ವಾಂಸರು ಮುಸ್ಲಿಂ ರಸಾಯನ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳನ್ನು ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಸ್ಥಾಪಕರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಜಾಬಿರ್ ಇಬ್ನ್‌ ಹಯ್ಯಾನ್ "ಅನೇಕರಿಂದ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರದ ಪಿತಾಮಹ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ". ಅರಾಬಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೃತಿಗಳು ರೋಜರ್‌ ಬೇಕನ್‌‌ನನ್ನು ಪ್ರಭಾವಿಸಿತ್ತು (ಆತ ಪ್ರಯೋಗವಾದಿ ವಿಧಾನವನ್ನು ಯೂರೋಪ್‌ಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಿದವನು, ಅರಾಬಿಕ್ ಬರಹಗಾರರನ್ನು ಓದಿಕೊಂಡು ಅವರಿಂದ ಗಾಢವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತನಾಗಿದ್ದನು), ಮತ್ತು ನಂತರ ಐಸಾಕ್ ನ್ಯೂಟನ್‌ ಕೂಡ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ನ್‌ ಸಿನಾ(ಅವಿಸೆನ್ನ) ಇಸ್ಲಾಂನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವೀ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಮತ್ತು ತತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತನಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಆತ ಪ್ರಯೋಗಿಕ ವೈದ್ಯಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯನಾಗಿದ್ದನು ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿದ ಮೊದಲ ವೈದ್ಯನಾದ್ದನು. ಆತನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಎರಡು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕೃತಿಗಳೆಂದರೆ ಕಿತಾಬ್ ಅಲ್‌-ಶಿಫಾ (ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಪುಸ್ತಕ) ಮತ್ತು ದಿ ಕ್ಯಾನನ್ ಆಫ್‌ ಮೆಡಿಸಿನ್, ಎರಡನ್ನೂ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿಶ್ವ ಮತ್ತು ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ 17ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಗುಣಮಟ್ಟದ ವೈದ್ಯಕೀಯ ಗ್ರಂಥಗಳ ಹಾಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆತನ ಅನೇಕ ಕೊಡುಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಗಳ ಸೋಂಕುಹರಡುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಮತ್ತು ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಔಷಧಶಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿದ್ದು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಶ್ವದ ಇನ್ನಿತರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳೆಂದರೆ ಅಲ್‌-ಫರಬಿ (ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸ), ಅಬು ಅಲ್-ಕಾಸಿಮ್ (ಶಸ್ತ್ರಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ), ಅಬು ರೇಹಾನ್‌ನಗರಬ್‌ ಅಲ್‌-ಬಿರೂನಿ (ಭಾರತಾಧ್ಯಯನದಲ್ಲಿ, ಭೂಗಣಿತ ಮತ್ತು ಮಾನವಶಾಸ್ತ್ರದಲ್ಲಿ ಅಗ್ರಗಣ್ಯ), ನಾಸಿರ್‌ ಅಲ್‌-ದಿನ್ ಅಲ್‌ ತುಲ್ಸಿ (ಬಹುಶ್ರುತ ವಿದ್ವಾಂಸ), ಮತ್ತು ಇಬ್ನ್‌ (ಜನಸಂಖ್ಯಾಶಾಸ್ತ್ರ, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಇತಿಹಾಸ, ಇತಿಹಾಸವಿಜ್ಞಾನ, ಇತಿಹಾಸದ ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ವಿಜ್ಞಾನದ ಅಗ್ರಗಾಮಿ ) ಇನ್ನಿತರರು ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ವಿಜ್ಞಾನವು 12ನೇ ಅಥವಾ 13ನೇ ಶತಮಾನದಿಂದ ಅವನತಿಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯೂರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನವೋದಯ(ರಿನೇಸಾನ್ಸ್‌) ಆರಂಭಗೊಂಡಿತು. ಅವನತಿಗೆ ಭಾಗಶಃ ಕಾರಣವೆಂದರೆ 11ರಿಂದ- 13ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಂಗೋಲ್‌ ವಿಜಯಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಾಲಯಗಳು, ವೀಕ್ಷಣಾಲಯಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು ನಾಶವಾದವು. ಇಸ್ಲಾಮಿಕ್ ಚಿನ್ನದ ಕಾಲದ ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಅಬ್ಬಸಿಡ್‌ ಕ್ಯಾಲಿಫೇಟ್‌‌ನ ರಾಜಧಾನಿಯಾಗಿದ್ದ ಬಾಗ್ದಾದ್‌ನ ಬೌದ್ಧಿಕ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು 1258ರಲ್ಲಿ ನಾಶ ಮಾಡುವುದರೊಂದಿಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.