cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ಕರಡಿಮಜಲು
ಕರಡಿಮಜಲು : ಕರಡಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಸಹವಾದ್ಯ ಡೊಳ್ಳುಗಳೆರಡೂ ಚರ್ಮವಾದ್ಯಗಳೇ. ಒಂದು ಕರಡಿಗೆ ಎರಡು ಡೊಳ್ಳು, ಒಂದು ಜೊತೆ ತಾಳಗಳು ಸಹವಾದ್ಯಗಳಾಗಿವೆ. ಚಿಗರೆ ಅಥವಾ ಆಡಿನ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕರಡಿ ಎರಡು ಗುಣಿಗಳಿಂದ ಬಾರಿಸುವ ವಾದ್ಯ. ಎತ್ತಿನ ಅಥವಾ ಕೋಣನ ಚರ್ಮದಿಂದ ಮಾಡಿದ ಡೊಳ್ಳು ಒಂದೇ ಗುಣಿಯಿಂದ ಬಾರಿಸುವ ವಾದ್ಯವಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಎಡಗೈ ಸಹಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಕಮಾನುಕಂಟಿಯ ನಿಲುವಂಗಿಯನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ಕರಡಿಯನ್ನು ನಡುವಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಕೊಂಡಾತ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಬಗಲುಗಸೆಯ ಅಂಗಿತೊಟ್ಟು, ಡೊಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೆಗಲಿಗೆ ನೇತುಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಾರಿಸುವವರು ಕರಡಿಯವನ ಎಡಬಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿಂತಿರುತ್ತಾರೆ. ತಾಳ ಬಾರಿಸುವವನೂ ಕರಡಿಯವನ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿರುತ್ತಾನೆ. ಕರಡಿವಾದನಕ್ಕೆ ಪುರಕವಾಗಿ ಶ್ರುತಿ, ಸನಾದಿಗಳೆಂಬ ಊದುವಾದ್ಯಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಒಬ್ಬ ಶ್ರುತಿಹಿಡಿದರೆ, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಸನಾದಿಯಲ್ಲಿ ರಾಗಾಲಾಪಗಳನ್ನು ನುಡಿಸುತ್ತಾನೆ. ಆ ತಾಳವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಕರಡಿಡೊಳ್ಳಿನವರು ಬಾರಿಸುವರು. ಅದು ಕೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಕರಡಿ ಗುಡುಗು ಹಾಕಿದಂತಿರುತ್ತದೆ. ಸನಾದಿಯವ ಕರಡಿಯವನ ಎದುರಿಗೆ ನಿಂತು, ಶ್ರುತಿಗನುಸರಿಸಿ ರಾಗಾಲಾಪನೆ ಮಾಡಿ ದೀರ್ಘ ಪಲ್ಲವಿಯ ಒಂದು ಮಟ್ಟವನ್ನು ಊದುತ್ತಾನೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಶರಣು ಶ್ರೀ ಗುರುವರ, ಮರಣರಹಿತಕರ, ಕರುಣಾಕರಗೆ ದೇವಗೆ ಮಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ಎಣಿಸಿಕೊಂಡು ಕರಡಿಯವ ವೀರಗಾಲು ಹೊಡೆದು, ಮೂರು ಮುಕ್ತಾಯಗಳನ್ನು ಹಾಕಿ ಮುಗಿಸುವುದಕ್ಕೂ ಸನಾದಿಯವನ ಕಡೆಯ ಮಾತ್ರೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೂ ಮೇಳಯಿಸಿತೆಂದರೆ, ಡೊಳ್ಳು, ತಾಳಿನವರು ಸಂದರ್ಭಕ್ಕೆ ತಕ್ಕ ಗತ್ತು ಬಾರಿಸುತ್ತ ಕುಣಿದಾಡುವರು. ಸನಾದಿಯವ ದ್ವಿಗುಣದಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುವಂತೆ ಕರಡಿ, ಡೊಳ್ಳಿನವರನ್ನು ಪ್ರೇರಿಸಿದಾಗಲಂತೂ ಅವರೆಲ್ಲರ ಉತ್ಸಾಹ, ಕುಣಿತ, ಕೇಕೆ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರ ಮೈತುಂಬಿಸುವುವು. ಆಗ ಕೊನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಬಂದ ಗತ್ತು ಕೊನೆಗೊಳ್ಳುವುದು. ಅಮೇಲೆ ಮತ್ತೊಂದು. ಗ್ರಾಮದ ಆಯಕಟ್ಟಿನ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಜಲಿನವರು ಬಂiÀÄಲುಗತ್ತು ಎಂಬ ವಿಶಿಷ್ಟಗತ್ತನ್ನು ಬಾರಿಸುವರು. ಅಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿಕಾರ ಬಂiÀÄಲು ಲಾವಣಿಯನ್ನು ಹಾಡಿ, ಮೇಲೊಂದು ಸಖಿ ಹೇಳುತ್ತಾನೆ. ಲಾವಣಿಕಾರ ಕಾಲಲ್ಲಿ ಗೆಜ್ಜೆ ಕಟ್ಟಿ, ಕೈಯಲ್ಲಿ ತಾಳಹಾಕುತ್ತ, ಬಾಯಲ್ಲಿ ಲಾವಣಿ ಹೇಳುತ್ತ ಕುಣಿಯುವ ಸಂದರ್ಭ ಉತ್ಸಾಹ ದಾಯಕವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ನೀರಜಾಕ್ಷಿ ಬಾರನ್ಯಾತಕೆ ಪ್ರಿಯ | ಕರೆತಾರೆ ಮುಗಿಯುವೆನು ಕೈಯ || ಇಂಥ ಒಂದು ಸಖಿಯ ಮಟ್ಟವನ್ನೇ ಸನಾದಿಯವ ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ನುಡಿಸತೊಡಗಲು, ಡೊಳ್ಳಿನವರು ಜಿಗಿದು ನಿಂತು ಮುಕ್ತಾಯ ಹಾಕಿದಾಗ ನೆರೆದವರೆಲ್ಲ ಭಲೆ-ಎಂದು ಉದ್ಗರಿಸದೆ ಇರಲಾರರು. ಕನ್ನಡನಾಡಿನ ವಾದ್ಯವಿಶೇಷಗಳಾದ ಚೌಡಿಕೆ-ಊಡಕಗಳಂತೆ ಕರಡಿವಾದ್ಯವೂ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ಚೇತರಿಸಿ, ಉತ್ಸಾಹಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಜಾಗೃತಗೊಳಿಸುವಂಥ ಗಂಡುಗಾಡಿಯಾಗಿದೆ.
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ
ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಕಾಲಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮೊದಲೇ ಸೇರಿದ್ದವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವುದರಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಒಟ್ಟು ಕಾರ್ಮಿಕ ಬಲದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಬದಲಾವಣೆ ಲೇಬರ್ ಟರ್ನೋವರ್. ಯಾವುದಾದರೂ ಕಾರಣದಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸೇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಆ ಸಂಸ್ಥೆ ಯಥಾ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಹೊಸಬರನ್ನು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಬಿಟ್ಟು ಹೋದವರ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಇತರರ ನೇಮಕವಾಗುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಆ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲ್ಕಂಡ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಆದ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೂ ಇರುವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಅಳೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿದೆ.
ಈ ಸಂಬಂಧವಾಗಿ ಪರಿಗಣನೆಗೆ ಬರತಕ್ಕ ಅಂಶಗಳು ಮೂರು
ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸೇರ್ಪಡೆ (ಅಕ್ಸೇಷನ್), ಬೇರ್ಪಡೆ (ಸೆಪರೇಷನ್) ಮತ್ತು ಬಿಟ್ಟವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ನೇಮಕ ಅಥವಾ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ (ರೀಪ್ಲೇಸ್‍ಮೆಂಟ್). ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬೇರ್ಪಡೆ ಅನೇಕ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜೀನಾಮೆ, ವಜಾ, ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ವಿಸರ್ಜನೆ (ಲೇ ಆಫ್), ನಿವೃತ್ತಿ, ಸಾವು-ಇವೇ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಹೊರಹೋಗಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕರು ನೇಮಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ. ಅಥವಾ ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರಲ್ಲೆ ಕೆಲವರು ಪುನರ್‍ನೇಮಿಸಲ್ಪಡಬಹುದು. ಇದು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನೆ ಮೇಲೆ ನಮೂದಿಸಿರುವ ಮೂರು ಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆವರ್ತ ದರವನ್ನು ಮೂರು ರೀತಿಯಾಗಿ ಅಳೆಯಬಹುದು. ಒಂದು ನಿಶ್ಚಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾದ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಇರುವ ಸೇಕಡ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಒಂದು ಬಗೆ. ಅದು ಹೀಗೆ : ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರ (ಸೇರ್ಪಡೆ) (ಂ: ಸೇರ್ಪಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ: ಇ: ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆ) ಕಾರ್ಮಿಕರ ಸರಾಸರಿ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಬೇರ್ಪಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೂ ಇರುವ ಸೇಕಡ ಪ್ರಮಾಣ ಹೀಗೆ: ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರ (ಬೇರ್ಪಡೆ) (S: ಬೇರ್ಪಡೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ) ಬಿಟ್ಟವರ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ನೇಮಕಗಳ ಸೂಚ್ಯಂಕವಿದು : ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರ (ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನ) (ಖ: ಪ್ರತಿಸ್ಥಾಪನಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ)
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತಕ್ಕೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಲನಕ್ಕೂ (ಮೊಬಿಲಿಟಿ) ಸಂಬಂಧವುಂಟು. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಚಲನದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾದಾಗ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತದಲ್ಲಿ ಅದೇ ಬಗೆಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾದರೂ ಇವೆರಡರ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ದರಗಳೂ ಒಂದೇ ಆಗಿರಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಕಾರ್ಮಿಕರು ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮತ್ತೊಂದು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹೋಗುವುದನ್ನು, ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೆ ಹೊಸ ಉದ್ಯೋಗಾನ್ವೇಷಣೆಗಾಗಿ ಹೋಗುವುದನ್ನು ಮತ್ತು ಆ ಚಲನೆಯ ಸುಲಭತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರ ಒಂದು ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಾಗುವ ಸೇರ್ಪಡೆ, ಬೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಪುನಸ್ಥಾಪನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾರ್ಮಿಕ ಚಲನ ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯ, ಅದು ಚಲನಾತ್ಮಕ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ. ಅದು ದೇಶದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೂಕ್ತ ವಿತರಣೆಗೆ ಸಹಾಯಕ.ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರ ಯಾವುದಾದರೊಂದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿಯ ಶ್ರಮ ಬಲದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸಿದರೂ ಅದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಲ್ಲ. ಶ್ರಮಬಲದ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತಪ್ರಮಾಣವೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಗೈರುಹಾಜರಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಮಿಕರ ವಲಸೆ ಮುಂತಾದ ಕಾರಣಗಳೂ ಉಂಟು. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತದ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶ್ರಮಬಲದ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಅರ್ಥವ್ಯಾಪ್ತಿಗಿಂತ ಸಂಕುಚಿತವಾದ್ದು.
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ಉದ್ಯಮಿ
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ಉದ್ಯಮಿಗಳಿಗೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದೆ. ಆ ದರ ಹೆಚ್ಚಿದಂತೆಲ್ಲ ಉತ್ಪಾದನ ವೆಚ್ಚ ಅಧಿಕವಾಗುತ್ತ ಹೋಗುವುದೇ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಾರಣ. ಕುಶಲತೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಹಾಗೂ ತರಬೇತಿ ಹೊಂದಿದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಹೋದಾಗ ತೆರವಾದ ಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅವರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕಾದ ತರಬೇತಿ ವೆಚ್ಚ, ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಅನನುಭವಿ ಕೆಲಸದಿಂದ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳ ವೆಚ್ಚ, ಇವೇ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಉತ್ಪಾದನ ವೆಚ್ಚ ಏರುವುದರಿಂದ ಆ ಲಾಭದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಲ್ಲದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳೊಡನೆ ಪೈಪೋಟಿ ಮಾಡುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ಕುಗ್ಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ರೀತಿ ಅಧಿಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರದ ಏರಿಕೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತೊಂದರೆಗೀಡಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಕಾರ್ಯದಕ್ಷತೆ ಕುಗ್ಗುವುದೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವರಿಗೆ ದೀರ್ಘ ಕಾಲಾವಧಿಯ ಸೇವೆಗೆ ಸಿಗುವ ಸೌಲಭ್ಯಗಳು, ಅಂದರೆ ವಿರಾಮವೇತನ, ಉಪದಾನ ಇತ್ಯಾದಿಗಳು, ಸಾಕಷ್ಟು ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಿಗದೆ ಅವರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಯಿಂದ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿದ್ದರೆ ಅವರ ಸಂಘಟನೆಗೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟಾಗಬಹುದು. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ದರದ ಆಧಿಕ್ಯ ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ವೇಳೆ ಮಿತ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ಅಪೇಕ್ಷಣೀಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವ ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಹೋಗಿ ಹೊಸ ರಕ್ತ ಮತ್ತು ಹುರುಪುಳ್ಳ ತರುಣ ಉತ್ಸಾಹೀ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಆವಶ್ಯಕವಾಗಿದ್ದಾರೋ ಅಂಥ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮಬದ್ಧವಾದ ಹಿತಮಿತವಾದ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ ಅವಶ್ಯವೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅದರ ಅಧಿಕ್ಯವಂತೂ ಹಾನಿಕರ.
ಪ್ರಪಂಚದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರ
ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತವನ್ನು ಆದಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಪಂಚದ ಕೈಗಾರಿಕಾ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಉದ್ದೇಶದಿಂದಲೇ ಹಲವಾರು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ತರುಣ ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಅವರವರ ಅಭಿರುಚಿ ಮತ್ತು ಯೋಗ್ಯತೆಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂಥ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ತರಬೇತಿ ಕೊಡಲು ತರಬೇತಿ ಶಾಲೆಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ. ಕಾರ್ಮಿಕರ ಬಲವನ್ನು ಸ್ಥಿರಪಡಿಸಲು ಸಹಾಯಕವಾಗುವಂತೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮಾರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತಗಳ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ತರಬೇತಿ ಪಡೆದ ದುಡಿಮೆಗಾರರು ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಗೆ ಹೋಗದಿರುವಂತೆ ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಕೆಲವೇ ಕಾರ್ಮಿಕರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಅವರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವ ಬದಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಇರುವ ಎಲ್ಲ ಉದ್ಯೋಗಗಳೂ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುವಂತೆ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಜ್ಯೇಷ್ಠತೆ (ಸೀನಿಯಾರಿಟಿ), ವಿಶ್ರಾಂತಿ ವೇತನ, ವಾರ್ಷಿಕವೇತನದ ಭರವಸೆ, ಬಡ್ತಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲ ಆಕರ್ಷಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆಯ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುವುದರ ಮೂಲಕ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಸಾಗಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತ
ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಮೇಲೆ ಹೇಳಿರುವ ಅನೇಕ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ತರಲಾಗಿದೆಯಾದರೂ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯ ಗಾತ್ರವೆಷ್ಟೆಂಬುದನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅಂದಾಜು ಮಾಡುವುದಕ್ಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯೇ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ಕಾರಣ. ಆದರೂ ಕೆಲವು ನಂಬಲರ್ಹವಾದ ಮೂಲಗಳು ಒದಗಿಸುತ್ತಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಜವಳಿ ಮತ್ತು ಸೆಣಬು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯ ಆವರ್ತ ದರ ಹೆಚ್ಚಿನದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಮಿಕ ಆವರ್ತಪ್ರಮಾಣ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿರುವಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿಲ್ಲವೆಂದು ಹೇಳಬಹುದು. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ನಿರುದ್ಯೋಗ ಅಪೂರ್ಣೋದ್ಯೋಗಗಳು ಅಗಾಧವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಉದ್ಯೋಗಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿ ತೋರುತ್ತಾರೆ.
ಕಿಣ್ವನ
ವಿಕಾಸದಲ್ಲಿ ತುಂಬ ಕೆಳಹಂತದ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗುವ ಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಆವಿರುವ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ಜರಗುತ್ತವೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಕಿಣ್ವನ (ಹುದುಗುವಿಕೆ). ಕಿಣ್ವನ (ಹುದುಗುವಿಕೆ) ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮೊದಲು ಕಂಡು ಹಿಡಿದವರು ಲೂಯಿಸ್ ಪಾಶ್ಚರ್.
ವಿಕಾಸದ ಮೇಲಿನ ಹಂತಗಳನ್ನು ತಲುಪಿರುವ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜೀವಿತಕ್ಕೆ ಬೇಕಾಗುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಶ್ವಾಸೋಚ್ಛ್ವಾಸ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ. ಅತ್ಯಂತ ಕೆಳಹಂತದ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯ, ಯೀಸ್ಟ್ ಮುಂತಾದ ಏಕಕೋಶ ಜೀವಿಗಳು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಿಣ್ವನದಿಂದ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ.
ಆಹಾರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹುದುಗುವಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಹುದುಗುವಿಕೆ ಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಳಸಿ ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸಬಹುದು. ಹಣ್ಣು ಹಂಪಲುಗಳನ್ನು ಹುದುಗಿಸುವ ಮುಖಾಂತರ ಮದ್ಯ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲಾಗುವುದು. ಹೀಗೆ ಹುದುಗಲು ಇಟ್ಟಿರುವ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳಲ್ಲಿ ಹುಳಿಯಾದ ರುಚಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಹುದುಗಿಸುವುದು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಸೂಕ್ಷಾಣು ಜೀವಿಗಳ ಮುಖಾಂತರ ಆಹಾರ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಧೀರ್ಘ ಕಾಲ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಮದ್ಯ ತಯಾರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ವಿಧಾನವನ್ನು ಹುದುಗುವಿಕೆ ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ.
ಹುದುಗುವಿಕೆಯ ಒಂದು ಉಪಾಪಚಯ ಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದ್ದು ಇದು ಸಕ್ಕರೆಯ ಅಂಶವನ್ನು ಆಮ್ಲೀಯ ಅಂಶವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಿಯೆಯು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಯೀಸ್ಟ್ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಇತಿಹಾಸ
ಹುದುಗುವಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ಯಥೇಚ್ಛವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಕಿಣ್ವನ ಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಜ ಸ್ವರೋಪ ಹಿಂದೆ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲವಾದರೂ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಾಲದಿಂದಲೂ ಜನರಿಗೆ ಅನೇಕ ಕಿಣ್ವನ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಪರಿಚಯವಿತ್ತು.
ಪಾಶ್ಚಿಮಾತ್ಯರು ದ್ರಾಕ್ಷ ರಸದಿಂದ ವೈನ್ ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದೂ, ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳಿಂದ ಬಿಯರ್ ಮುಂತಾದ ಪಾನೀಯಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಕಿಣ್ವನದಿಂದ. ಆ ಕ್ರಿಯೆಗಳು ನಡೆಯುವಾಗ ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ದ್ರವವು ಉಕ್ಕುತ್ತಿದ್ದುದ್ದರಿಂದ ಅದನ್ನು ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್ ಎಂದು ಕರೆದರು. ಫರ್ಮೆಂಟ್ ಎಂದರೆ ಕ್ಲೋಬೆ.
ವಿವರಣೆ
ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟು ಹಾಗು ಇಡ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟು ಹುದುಗುವುದು, ಹಾಲು ಹೆಪ್ಪುಗಟ್ಟಿ ಮೊಸರಾಗುವುದು ಮುಂತಾದವೆಲ್ಲ ಕಿಣ್ವನ ಕ್ರಿಯೆಗಳೇ. ದೋಸೆ ಹಿಟ್ಟು, ಇಡ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟು ಹುದುಗಲು ಬೇಕಾಗುವ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಳು ಅವುಗಳ ತಯಾರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಧಾನ್ಯ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯಿಂದಲೇ ಒದಗುತ್ತವೆ. ಹಾಲು ಮೊಸರಾಗಲು ಮಾತ್ರ ನಾವು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೆಪ್ಪು ಹಾಕುತ್ತೇವೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸೇರಿಸುವ ಪದಾರ್ಥಕ್ಕೆ ಸಂಸ್ಕ್ರತ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಕಿಣ್ವ ಎಂಬ ಪದವಿದೆ. ಅದರಿಂದ ಜರಗುವ ಕ್ರಿಯೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಕಿಣ್ವನ. ಫ್ರಾನ್ಸ್ ದೇಶದ ಬಿಯರ್ ತಯಾರಕರು ಒಮ್ಮೆ ಎದುರಿಸಿದ ಕಷ್ಟ ನಷ್ಟಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ಲೂಯಿ ಪಾಶ್ಚರ್ ಫರ್ಮೆಂಟೇಶನ್ ಪಕ್ರಿಯೆಯ ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಅಧ್ಯನವನ್ನು ಕೈಗೊಂಡು ಅದರ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡ. ಬಾರ್ಲಿ, ಗೋಧಿ ಮುಂತಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ಮೊಳೆಯಿಸಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಮಾಲ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಲ್ಟೊಸ್ ಎಂಬ ಸಕ್ಕರೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಯೀಸ್ಟ್ ಜೀವಕೋಶಗಳು ಅದರಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿ ಸಂಖ್ಯಾವೃಧ್ಧಿ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದಾಗ ಮಾಲ್ಟೊಸ್ ಜಲವಿಭಜನೆಗೊಂಡು ಗ್ಲುಕೋಸ್ ಸಕ್ಕರೆಯಾಗಿ, ಅನಂತರ ಅದು ಆಲ್ಕೊಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಬನ್ ಡೈ ಆಕ್ಸೈಡ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಈ ಕಿಣ್ವನ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದಲೇ ಬಿಯರ್ ತಯಾರಾಗುವುದು, ಯೀಸ್ಟ್ ಕಲಬೆರಕೆಯಾಗಿದ್ದು ಬೇರೆಯಾವುದಾದರೂ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಗಖು ಅದರೊಂದಿಗೆ ಮಾಲ್ಟ್ ಅನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಆ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಜೀವಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ ರಾಸಾಯನಿಕ ಬದಲಾವಣೆಗಳುಂಟಾಗಿ ಅನಪೇಕ್ಷಣೀಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುತ್ತವೆ ;ಬಿಯರ್ ಕೆಟ್ಟು ಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಹೊರಗಿನ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಜೀವ ರಸಾಯನಶಾಸ್ತ್ರ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ
ಸಾಮಾನ್ಯ ಏಷ್ಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ (Asian Common Toad) ದಕ್ಷಿಣ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷಿಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವಂತಹ ನೆಲಗಪ್ಪೆಯ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದ. ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ನಾಮಕರಣದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ದತ್ತಾಫ್ರಿನಸ್ ಮೆಲನೊಸ್ಟಿಕ್ಟಸ್ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಏಷಿಯನ್ ಕಪ್ಪು ಮುಳ್ಳಿನ ಕಪ್ಪೆ, ಏಷಿಯನ್ ನೆಲಗಪ್ಪೆ, ಕಪ್ಪು ಕನ್ನಡಕದ ನೆಲಗಪ್ಪೆ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಸುಂಡಾ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಮತ್ತು ಜಾವಾದ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಎಂಬ ವಿವಿಧ ಹೆಸರುಗಳಿವೆ. ಇದು ಒಂದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೈಜ್ಯ ನೆಲಗಪ್ಪೆ ಪ್ರಭೇದಗಳ ಸಂಕೀರ್ಣವಾಗಿರಬಹುದೆಂದು ನಂಬಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಭೇದವು ೨೦ ಸೆ.ಮೀ. (೮ ಇಂಚು) ಉದ್ದದವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯಬಲ್ಲುದು. ಇವು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನಿಂತ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ವಂಶಾಭಿವೃದ್ದಿ ಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳ ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ್ದಾಗಿರುತ್ತವೆ, ಇವುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಹಲವು ನೂರರಷ್ಟಿರುತ್ತವೆ
ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು
ಕಪ್ಪೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗವು ಗುಳ್ಳೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುತ್ತದೆ. ಮೂತಿಯ ತುದಿಗೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮುಂದೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೇಲೆ, ಕಣ್ಣುಗಳ ಹಿಂದೆ, ಕಣ್ಣು-ಕಿವಿಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಹಲವಾರು ಉಬ್ಬುಗಳಿವೆ. ಕರ್ಣಪಟಲಗಳು ಹಾಗು ವಿಷಗ್ರಂಥಿಗಳು ನಿಖರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಹಾಗು ಕಣ್ಣುಗಳ ಮೂರನೆ ಎರಡರಷ್ಟು ಆಕಾರ ಕರ್ಣಪಟಲ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಬೆರಳುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಜಾಲ ಅರ್ಧ ಮಾತ್ರವಿರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಲೆಗಳಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಗಂಡುಗಳಿಗೆ ಧ್ವನಿ ಚೀಲಗಳಿರುತ್ತವೆ. ಗಂಡುಗಳು ಹೆಣ್ಣುಗಳಿಗಿಂತ ಸಣ್ಣದಾಗಿರುತ್ತವೆ. .
ನಡವಳಿಕೆ
ವಯಸ್ಕ ಕಪ್ಪೆಗಳು ನೆಲವಾಸಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಹೊಲಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ, ಮನುಷ್ಯರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ, ವಿದ್ಯುತ್ ದೀಪದ ಕಂಬಗಳ ಕೆಳಗೆ, ಇನ್ನಿತರೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬಂಡೆಗಳ ಕೆಳಗೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಹುಳು-ಹುಪ್ಪಟೆಗಳು ಇದರ ಸಾಮಾನ್ಯ ಆಹಾರ. ಸಂಭೋಗ ಮಾಡುವಾಗ ಗಂಡು ಹೆಣ್ಣಿನ ಬೆನ್ನೇರಿ ಕೂರುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನಿಂತ ಮತ್ತು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಆಳದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆಯಿಡುತ್ತವೆ. ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಪೋಣಿಸಿದ ಸಣ್ಣ ಮುತ್ತುಗಳ ಹಾರದಂತೆ ಹುಲ್ಲು ಜೊಂಡುಗಳಿಗೆ ಸಿಲುಕಿರುತ್ತವೆ. ಗೊದಮೊಟ್ಟೆಗಳು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ ಹಾಗು ಪಾಚಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುತ್ತವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕಪ್ಪೆ ವರ್ಗ:ಉಭಯವಾಸಿಗಳು
ಕರಲಿಂಗಿಗಳು
ಕರಲಿಂಗಿಗಳು : ಒಂದು ಬಗೆಯ ವಾಮಾಚಾರಿ ಸನ್ಯಾಸಿಗಳು; ಶಿವನ ಉಪಾಸಕರು. ಶಿವನನ್ನು ಶಬರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಶಬರನನ್ನು ಪುಜಿಸುವುದರಿಂದ ಇವರಿಗೆ ಸೇವಾರರು ಎಂಬ ಹೆಸರೂ ಉಂಟು. ಇವರು ಜಟಾಧಾರಿಗಳು ಉಡುಪು ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ್ದು. ಗುಂಪುಗುಂಪಾಗಿ ಸಂಚರಿಸುವುದೇ ಸಾಮಾನ್ಯ. ಕೆಲವರು ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನಗ್ನರಾಗಿ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಕಾಮವನ್ನು ಗೆದ್ದಿರುವೆವೆಂದು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲು, ಇವರು ಶಿಶ್ನವನ್ನು ಕೊರೆದು ಅದನ್ನು ಬಳೆಯಿಂದ ಮತ್ತು ಸರಪಣಿಯಿಂದ ಬಿಗಿದಿರುತ್ತಾರೆ. ತಮ್ಮ ಜಟೆಯಿಂದ ಗಂಗೆ ಹರಿಯುತ್ತದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ ತಮ್ಮ ತಲೆಗೂದಲಿಂದ ನೀರು ಹರಿಸಿ ತೋರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಮದ್ಯವನ್ನು ಹಾಲಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತೇವೆಂದೂ ಬರಿ ಕೈಯಿಂದ ಅಕ್ಕಿ ಗೋದಿಕಾಳುಗಳನ್ನು ಬರಿಸುತ್ತೇವೆಂದೂ ಹೇಳಿ ಜನರಿಂದ ಹಣವನ್ನು ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ವರ್ಗ:ಜನಾಂಗಗಳು ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ
ಪರ್ಧಾನ್ ಭಾಷೆ
ಪರ್ಧಾನ್ ಭಾಷೆ ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳಗುಂಪಿಗೆ ಸೇರಿದ ಒಂದು ಭಾಷೆ.ಇದು ತೆಲಂಗಾಣ,ಆಂಧ್ರ ಪ್ರದೇಶ,ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರರಾಜ್ಯಗಳ ಹಲವಾರು ಜಿಲ್ಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದಂತೆ ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಸುಮಾರು ೧,೪೦,೦೦೦ ಜನರು ಇದನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.ಜಗತ್ತಿನ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ೧೧೦೧ನೆಯ ಸ್ಥಾನವಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ದ್ರಾವಿಡ ಭಾಷೆಗಳು ವರ್ಗ:ಭಾಷೆಗಳು
ಕರಣತ್ರಯ
ಕರಣತ್ರಯ : ಕರಣ ಎಂದರೆ ಸಾಧನ. ಶಾಸ್ತ್ರ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು, ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಯ (ಶರೀರ)ಗಳನ್ನು ತ್ರಿಕರಣಗಳೆಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಜೀವ ಈ ಮೂರು ಕರಣಗಳಿಂದ ಸುಖದುಃಖಾತ್ಮಕವಾದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ. ಕರಣಗಳು ಅಂತಃಕರಣ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯಕರಣ ಎಂದು ಎರಡು ಬಗೆಯಾಗಿವೆ. ಶರೀರದ ಒಳಗಿರುವುದು ಅಂತಃಕರಣ. ಮನಸ್ಸು, ಚಿತ್ತ, ಬುದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಅಹಂಕಾರಗಳನ್ನು ಅಂತಃಕರಣ ಚತುಷ್ಟಯ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗಿದೆ. ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಮನಸ್ಸಿನ ಪ್ರಭೇದಗಳು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕಲ್ಪಾತ್ಮಕ ಅಥವಾ ವಿಕಲ್ಪಾತ್ಮಕವಾದದ್ದು ಮನಸ್ಸು. ಅದೇ ಚಿಂತನರೂಪವಾಗಿದ್ದರೆ ಚಿತ್ತವೆಂದೂ ಯುಕ್ತಾಯುಕ್ತ ವಿವೇಕರೂಪವಾಗಿದ್ದರೆ ಬುದ್ಧಿಯೆಂದೂ ನಾನು (ಅಹಂಕಾರ), ನನ್ನದು (ಮಮಕಾರ), ರೂಪ ಅಥವಾ ಅಭಿಮಾನವುಳ್ಳದ್ದು ಅಹಂಕಾರವೆಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯಕರಣಗಳು ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಾಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಜ್ಞಾನೇಂದ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಕರ್ಮೇಂದ್ರಿಯಗಳು.
ವರ್ಗ:ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ವರ್ಗ:ಮನೋವಿಜ್ಞಾನ
ತಂಬಾಕು
ತಂಬಾಕು : ತಂಬಾಕು ಸಸ್ಯದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕ್ಯೂರಿಂಗ್ ಮಾಡಿ ತಯಾರಿಸಲಾದ ಒಂದು ಉತ್ಪನ್ನ. ಈ ಸಸ್ಯವು ನೀಕೋಟಿಯಾನಾ ಕುಲ ಮತ್ತು ಸೊಲನೇಸಿಯಿ ಕುಟುಂಬದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ತಂಬಾಕಿನ ೭೦ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸಸ್ಯಜಾತಿಗಳು ಪರಿಚಿತವಾಗಿವೆಯಾದರೂ, ನೀಕೋಟಿಯಾನಾ ಟಬಕಮ್ ಮುಖ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಯಾಗಿದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನ ಸಸ್ಯಜಾತಿಯಾದ ನೀಕೋಟಿಯಾನಾ ರಸ್ಟಿಕಾ ಕೂಡ ವಿಶ್ವಾದ್ಯಂತ ಬಳಸಲ್ಪಡುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕು ಒಂದು ಉತ್ತೇಜಕವಾದ ನಿಕಟೀನ್ ಕ್ಷಾರಾಭವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಒಣಗಿದ ತಂಬಾಕು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಸಿಗರೇಟುಗಳು, ಸಿಗಾರ್‍ಗಳು, ಚುಂಗಾಣಿ ತಂಬಾಕು, ಮತ್ತು ಸುಗಂಧಯುಕ್ತ ಶೀಶಾ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಧೂಮಪಾನಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ನಶ್ಯ, ಅಗಿಯುವ ತಂಬಾಕು, ಅದ್ದಿದ ತಂಬಾಕು ಮತ್ತು ಸ್ನೂಸ್‍ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸೇವಿಸಬಹುದು. ತಂಬಾಕು ಬಳಕೆ ಅನೇಕ ರೋಗಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ವಸ್ತುವಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹೃದಯ, ಯಕೃತ್ತು, ಮತ್ತು ಶ್ವಾಸಕೋಶಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ರೋಗಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಅನೇಕ ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‍ಗಳಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. thumb|ತಂಬಾಕು ಹಲ್ಲೆಗಳು, ಒತ್ತಿದ ಬಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ಸೀಳಿದ್ದು
ಉಗಮ ಮತ್ತು ಇತಿಹಾಸ
ಸೊಲನೇಸೀ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ನಿಕೋಶಿಯಾನ ಟಬೇಕಮ್ ಎಂಬ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಹೆಸರಿನ ಗಿಡ (ಟಬ್ಯಾಕೊ). ಗಿಡಕ್ಕೂ ಅದರ ಒಣಗಿಸಿದ ಅಥವಾ ಒಣಗಿಸಿ ಹದಗೊಳಿಸಿದ ಎಲೆಗೂ ಈ ಹೆಸರು ಅನ್ವಯವಾಗುವುದು. ಇದರ ಉತ್ತೇಜಕ ಗುಣದಿಂದಾಗಿ ಚಟವುಳ್ಳವರು ಇದರ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಅಥವಾ ಪುಡಿಯನ್ನು ಸೇದುವುದುಂಟು. ಕೆಲವರು ಅಡಿಕೆ ಎಲೆಯೊಂದಿಗೆ ತಿನ್ನುವರು. ಬೀಡಿ, ಸಿಗರೇಟು, ಚುಟ್ಟ, ಹುಕ್ಕ ಮತ್ತು ಚಿಲಿಮೆ ಇವು ಹೊಗೆಯನ್ನು ಸೇದುವ ಬಗೆಗಳು.ತಂಬಾಕಿನ ಉಗಮ ಮತ್ತು ಪೂರ್ವೇತಿಹಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಮತಗಳಿದ್ದರೂ ಇದು ಮೂಲತಃ ಅಮೆರಿಕ ಖಂಡದ ದಕ್ಷಿಣ, ಮಧ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲೆಲ್ಲ ಪಸರಿಸಿತೆಂದು ಸಸ್ಯಸಂಶೋಧಕರು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿರುವರು. ಅಮೆರಿಕದ ಆದಿವಾಸಿಗಳಾದ ರೆಡ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಜನ ತಂಬಾಕಿನ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಚಿಲಿಮೆಯ ರೂಪದ ಕಚ್ಚಿಗೆಯ ನಳಿಗೆಯಿಂದ ಸೇದಿ ಮೂಗಿನಿಂದ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಿಡುತ್ತಿದ್ದರೆಂದೂ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದ ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಚಿಲಿಮೆಯ ಹೆಸರಾದ ಟೊಬೇಕೊ ಎಂಬುದನ್ನೇ ಸೇದುವ ಎಲೆಗೇ ಅನ್ವಯಿಸಿದರೆಂದೂ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಸ್ಪೇನಿನಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೊ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋದ ವೈದ್ಯನೊಬ್ಬ ತಂಬಾಕನ್ನು 1560ರಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟಮೊದಲು ಯೂರೋಪ್ ಖಂಡಕ್ಕೆ ತಂದನು. ಚೀನ್ ನಿಕೊಟ್ ಎಂಬ ಫ್ರೆಂಚ್ ರಾಯಭಾರಿ ಲಿಸ್ಬನ್ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದು ಆ ಗಿಡವನ್ನು ಫ್ರೆಂಚ್ ಅರಮನೆಯ ತೋಟದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸಲಾರಂಭಿಸಿದ. ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಗಿಡದ ಜಾತಿಗೆ ನಿಕೋಶಿಯಾನ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿತು.
ವರ್ಗೀಕರಣ
ವರ್ಗೀಕರಣಕ್ಕೆ ತಳಹದಿಯಾಗಿರುವ ಎಲೆ ಮತ್ತು ಹೂಗಳ ಲಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿ ಅತಿಶಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರುವುದರಿಂದಲೂ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಕಾಡುಜಾತಿಗಳಿಲ್ಲವಾದ್ದರಿಂದಲೂ ವಾಣಿಜ್ಯ ಜಾತಿಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ವರ್ಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯ ತಂಬಾಕಿನ ದಂಪತಿಗಳು 1910ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕಾಶೀರಾಮ ಇವರು 1931ರಲ್ಲಿ ವರ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಮುಖ್ಯ ವ್ಯಾಪಾರೀ ಜಾತಿಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತಿವೆ :
ಬೆಳೆಸುವ ವಿಧಾನ
ತಂಬಾಕಿನ ಬೀಜಗಳನ್ನು ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿ, ನೀರು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವುಗಳ ಅಂಕುರಣ ಬಿಸಿಲಿನಿಂದ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಸ್ವಲ್ಪ ಎತ್ತರವಾದ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊಲಗಳಿಗೆ ಕಸಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಸಾಗುವಳಿ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ವಿಸ್ತೀರ್ಣ ಕೇವಲ 0.3% ಅಂದರೆ 37,81,000 (1959-60) ಹೆಕ್ಟೇರುಗಳು. ತಂಬಾಕಿನ ಬೆಳೆಯಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ಮೊದಲನೆಯದು (39.6%), ಗುಜರಾತ್ ಎರಡನೆಯದು (17.7%). ಕರ್ನಾಟಕ ಮೂರನೆಯದು (11.0% ಅಂದರೆ 41,700 ಹೆಕ್ಟೇರು). ಇಡೀ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಉತ್ಪನ್ನ 28,55,12,000 ಕೆ.ಜಿ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ್ದು 41.3%. ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರ ತೀರ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದರೂ ದೇಶದ ಆರ್ಥಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ತಂಬಾಕು ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವದ ಬೆಳೆ ಆಗಿದೆಯೆಂಬುದು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳಿಂದ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ತಂಬಾಕಿನ ವ್ಯವಸಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದವರ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆ 30 ಲಕ್ಷ. ತಂಬಾಕಿನಿಂದ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ ಸುಮಾರು 50 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು. ತಂಬಾಕಿನ ಮೇಲಿನ ಕರದಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಪನ್ನ 53.7 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳು.
ಸಸ್ಯಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವಿವರಣೆ
ನಿಕೋಶಿಯಾನ ಜಾತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಡನ್ನಿನ ಸಸ್ಯವಿಜ್ಞಾನಿ ಲಿನೀಯಸ್ 1753ರಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತಮೊದಲು ವರ್ಣಿಸಿದ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 60 ಪ್ರಭೇದಗಳಿವೆಯಾದರೂ ಟಿಬೇಕಮ್ ಮತ್ತು ರಸ್ಟಿಕ ಎಂಬ ಎರಡು ಮಾತ್ರ ಮಾನವನ ಉಪಯೋಗಕ್ಕಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿವೆ. ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಏಲೇಟ ಎಂಬವನ್ನು ಚೆಲುವಿನ ಹೂಗಿಡಗಳಾಗಿ ಬೆಳೆಸುವುದುಂಟು. ಟಿಬೇಕಮ್ ಎಂಬುದು ಸಿಲ್ವೆಸ್ಟ್ರಿಸ್ ಮತ್ತು ಟೊಮೆಂಟೋಸಿಫಾರ್ಮಿಸ್ ಎಂಬ ಪ್ರಭೇದಗಳ ನಡುವೆ ಉಂಟಾದ ಸ್ವಭಾವಿಕ ಸಂಕರದಿಂದ ಆರ್ಜಂಟೀನಾದ ಈಶಾನ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲೂ ರಸ್ಟಿಕ ಎಂಬುದು ಅಂಡ್ಯುಲೇಟ ಮತ್ತು ಪೆನಿಕ್ಯುಲೇಟ ಇವುಗಳ ಸಂಕರದಿಂದ ಪೆರು, ಬೊಲೀವಿಯ ಮತ್ತು ಎಕ್ವಡಾರ್‍ಗಳ ಗುಡ್ಡಗಾಡು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಉದ್ಭವಿಸಿದವೆಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳಿಂದ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲಿ 48 ಬಗೆಗಳಿವೆ.
ಟಬೇಕಮ್ ಗಿಡ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 4-6 ಎತ್ತರ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಎಲೆಗಳ ಉದ್ದ 2-3; ಆಕಾರ ಲಂಬಗೋಲ ಅಥವಾ ಬರ್ಜಿಯಂತೆ. ರಸ್ಟಿಕ ಪ್ರಭೇದದ ಎತ್ತರ 2-4. ಎಲೆಗಳು 6”-1 ಉದ್ದ ಇವೆ. ಇವುಗಳ ಬಣ್ಣ ಅಚ್ಚ ಹಸಿರು, ಆಕಾರ ಹೃದಯದಂತೆ ಅಥವಾ ಲಂಬಗೋಲದಂತೆ ಎರಡು ಪ್ರಭೇದಗಳಲ್ಲೂ ಹೂಗೊಂಚಲುಗಳು ಸಂಯುಕ್ತ ಮಾದರಿಯವು. ಹೂಗಳು ನಳಿಗೆಯಾಕಾರದವೂ ಅಗಲಕಂಠದವೂ ಆಗಿವೆ. ಬೀಜಗಳು ಬಲು ಸಣ್ಣವು, ಗಿಡವೊಂದರಲ್ಲಿ 1.5-1 ಲಕ್ಷ ಬೀಜಗಳಿರುವುವು. ಅವುಗಳ ಒಟ್ಟು ತೂಕ ಸುಮಾರು 25-30 ಗ್ರಾಂ
ಫರೀದ್ಕೋಟ್
ಫರೀದ್ಕೋಟ್(ਫ਼ਰੀਦਕੋਟ) ಎಂಬುದು ಪಂಜಾಬಿನ ನೈಋತ್ಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ನಗರ. ಇದನ್ನು 1972ರಲ್ಲಿ ಬಟಿಂಡಾ ಮತ್ತು ಫಿರೋಜ್‍ಪುರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳಿಂದ ವಿಭಜಿಸಿ, ನೂತನವಾಗಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಗರಕ್ಕೆ ಸೂಫಿ ಸಂತ ಬಾಬಾ ಶೇಖ್ ಫರಿದುದ್ದೀನ್ ಗಂಜ್‍ಶಕರ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಇಡಲಾಗಿದೆ. ಸಿಖ್ಖರು ಮತ್ತು ಅವರ ಸುಂದರ ಗುರುದ್ವಾರಗಳು ಹಾಗು ಕೋಟೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಫರೀದ್ಕೋಟ್ ನೋಡುಗರಿಗೆ ರಾಜ ವೈಭವವದ ಸಿರಿಯನ್ನು ಉಣಿಸುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕು
ಸಾಗುವಳಿ, ಹವೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು
ತಂಬಾಕು ಮೂಲತಃ ಉಷ್ಣವಲಯದ್ದು. ಆದ್ದರಿಂದ ಇದು ಉಷ್ಣಹವೆಯಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಇದನ್ನು ಸಮಶೀತೋಷ್ಣ ಮತ್ತು ಶೀತವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಹ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ 600ಯಲ್ಲಿರುವ ಮಧ್ಯ ಸ್ವೀಡನ್ನಿನಿಂದ ದಕ್ಷಿಣದಲ್ಲಿ 400 ಅಕ್ಷಾಂಶದ ನ್ಯೂಜಿóೀಲೇಂಡ್ ವರೆಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತದೆ. ಟಬೇಕಮ್ ಪ್ರಭೇದ ಜಗತ್ತಿನ ಬಹುಶಃ ಎಲ್ಲ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬಿದ್ದು ರಸ್ಟಿಕ ಮಾತ್ರ ಏಷ್ಯಮೈನರ್, ರಷ್ಯ, ಭಾರತ ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಯೂರೋಪಿಯನ್ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಪಸರಿಸಿದೆ.
ಫರೀದ್ಕೋಟ್
ಫರೀದ್ಕೋಟ್ ಸುತ್ತ- ಮುತ್ತ ಇರುವ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು
ಫರೀದ್ಕೋಟ್ ಪ್ರವಾಸಿಗರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ದೇಶದಲ್ಲಿಯೇ ಉತ್ತಮ ಹೆಸರು ಗಳಿಸಿದೆ. ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ನ ಮುಖ್ಯ ಆಕರ್ಷಣೆಗಳು ಗುರುದ್ವಾರದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕೋಟೆಗಳವರೆಗು ಇದೆ. ಗುರುದ್ವಾರಗಳು ಈ ಊರಿನ ಖ್ಯಾತಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಮೆರಗು ನೀಡಿವೆ. ರಾಜ್ ಮಹಲ್, ಫೈರಿ ಕಾಟೇಜ್, ಕಿಲಾ ಮುಬಾರಕ್ ಮತ್ತು ಗುರುದ್ವಾರ ಟಿಲ್ಲ ಬಾಬಾ ಫರಿದ್‍ಗಳು ಇಲ್ಲಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪ್ರವಾಸಿ ತಾಣಗಳಾಗಿವೆ. ಇತಿಹಾಸ ಪ್ರಿಯರು ಇಲ್ಲಿನ ಶ್ರೀಮಂತ ಪರಂಪರೆಯನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಇಲ್ಲಿಗೆ ಆಗಮಿಸಬಹುದು. ಫರೀದ್ಕೋಟ್ ಜಿಲ್ಲಾ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಸಂಘವು ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ 15ನೇ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ನಿಂದ 23 ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ವರೆಗೆ ಫರಿದ್ ಮೇಲ ಎಂಬ ವಾರ್ಷಿಕ ಉತ್ಸವವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉತ್ಸವವು ದೇಶದ ನಾನಾ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ಜನರನ್ನು ತನ್ನತ್ತ ಆಕರ್ಷಿಸುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕು
ಸಾಗುವಳಿ, ಹವೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕು ಬೆಳೆಸುವ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಉಷ್ಣತೆ ಸುಮಾರು 310-370 ಅ. 380 ಅ. ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಉಷ್ಣತೆಯಿದ್ದರೆ ಇಲ್ಲವೆ ಮಂಜು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದರೆ ಎಲೆಗಳಿಗೆ ಪಟ್ಟು ತಗಲುತ್ತದೆ. ಪೈರು ಪಕ್ವವಾಗುವಾಗ ದೊಡ್ಡ ಮಳೆಯಾದರೆ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲಿನ ಮೇಣಗಳೂ ಸರಿಗಳೂ ತೊಳೆದುಹೋಗಿ ಎಲೆಗಳು ಕಾಗದದಂತೆ ತೆಳ್ಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಬಿರುಗಾಳಿಯೂ ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆಯೂ ಹಾನಿಕರವಾದವು. ತಂಬಾಕಿನ ಬೆಳೆವಣಿಗೆಗೆ ಆದ್ರ್ರತೆ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು. ಆದ್ರ್ರತೆ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದಾಗ ಬೆಳೆದ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೊಟೀನ್ ಇವೆರಡೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಬೆಳೆಯುವಾಗ ನೀರಿನ ಪೂರೈಕೆ ಬಹಳ ದಿನ ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ ಎಲೆಗಳು ದಪ್ಪವೂ ಅಚ್ಚಹಸಿರು ಬಣ್ಣದವೂ ಆಗಿ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ಅಂಚಿನ ಆಚ್ಛಾದನವುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹುದುಗಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ : ಉರಿಯುವುದಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ಅವುಗಳ ಸ್ವಾದ ಮತ್ತು ವಾಸನೆ ಕೆಡುತ್ತವೆ.
ಫರೀದ್ಕೋಟ್
ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ಗೆ ತಲುಪುವುದು ಹೇಗೆ
ಅಮೃತ್‍ಸರ್ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣವು ಫರೀದ್ಕೋಟ‌ದಿಂದ 128 ಕಿ.ಮೀ ದೂರದಲ್ಲಿದೆ. ರೈಲುಗಳ ಮತ್ತು ಬಸ್ಸುಗಳ ಮೂಲಕ ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ಗೆ ತಲುಪಬಹುದು.
ತಂಬಾಕು
ಸಾಗುವಳಿ, ಹವೆ ಮತ್ತು ಮಣ್ಣು
ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬರಿಯ ಮರಳು ಇಲ್ಲವೆ ಮರಳು ಪ್ರಧಾನ ಮಣ್ಣಿನ, ಸಾವಯವ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಕಡಿಮೆ ಇರುವ, ಆಮ್ಲೀಯ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ತಂಬಾಕಿನ ಸಾಗುವಳಿಯನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫಸಲಾಗಲಿ ಎಲೆಯ ಗುಣವಾಗಲಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಗೋಡುಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕು ಮೈಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೂ ವಾಸನೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಹೆಚ್ಚು ಚೆನ್ನಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಚೌಳು ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಕ್ಷಾರಯುಕ್ತ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಬೆಳೆದ ತಂಬಾಕಿನ ಬಣ್ಣ ಬಹುಬೇಗ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಅದು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಫರೀದ್ಕೋಟ್
ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅವಧಿ
ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ನಲ್ಲಿ ಬೇಸಿಗೆ,ಮಳೆಗಾಲ ಮತ್ತು ಚಳಿಗಾಲಗಳು ಕಂಡು ಬರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಫರೀದ್ಕೋಟ್‍ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಲು ಅಕ್ಟೋಬರ್ ನಿಂದ ಡಿಸೆಂಬರ್ ನಡುವಿನ ಕಾಲವು ಹೇಳಿ ಮಾಡಿಸಿದ ಸಮಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕು
ತಂಬಾಕಿನ ಪೂರ್ಣ ಬೆಳೆ
ಸಿಗಾರುಗಳಲ್ಲಿ ಮೂರು ಬಗೆಯ ತಂಬಾಕು ಇರುತ್ತದೆ. ನಟ್ಟನಡುವೆ ಭರ್ತಿಯ(ಫಿಲರ್) ತಂಬಾಕು ಹಾಕಿ ಅದನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ (ಬೈಂಡರ್) ಕಟ್ಟಿ ತಯಾರಿಸಿದ ದಿಂಡನ್ನು ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕಿನಿಂದ (ರ್ಯಾಪರ್) ಸುತ್ತುವರು. ಸಿಗಾರಿನ ಉರಿಯುವ ಸಾಮಥ್ರ್ಯ ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುವುದರಿಂದ ಅದು ಎಲ್ಲಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು. ಉತ್ತಮದರ್ಜೆಯ ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕನ್ನು ಫ್ಲಾರಿಡ ಮತ್ತು ಸುಮಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಡುಮಣ್ಣಿನ ತಳಪದರು ಇರುವ ಮರಳು ಅಥವಾ ಮರಳು ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಒಳ್ಳೆಯ ಬಗೆಯ ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದಿಲ್ಲ. ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೂಚ್ ಬಿಹಾರ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಗೋಡುಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾಧಾರಣ ತರಗತಿಯ ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕನ್ನು ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಭರ್ತಿಯ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುವ ತಂಬಾಕನ್ನು ತಮಿಳುನಾಡಿನ ಕೊಯಮತ್ತೂರು, ಮಧುರೈ ಮತ್ತು ತಿರುಚಿನಾಪಳ್ಳಿ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಕೆಂಬಣ್ಣದ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಎಲೆಯಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುವ ಕೆಂಪು ಮಣ್ಣು (ಸ್ಪಾಂಗಲ್ಸ್) ಉಂಟಾಗಲಿಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ, ಮೆಕ್ಕಲು ಪ್ರಧಾನವಾದ ಗೋಡುಮಣ್ಣು ಬಲು ಒಳ್ಳೆಯದು. ಹುಕ್ಕಾ ಮತ್ತು ತಿನ್ನುವ ತಂಬಾಕುಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಎತ್ತರ ನೆಲದ ಮರಳುಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣು ಟಬೇಕಮ್ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೂ ಕೆಳಗಿನ ಹೊಲಗಳ ಜಿಗಟು ಮಣ್ಣು ರಸ್ಟಿಕ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೂ ಉತ್ತಮ. ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಫರೂಕಾಬಾದ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಲೋನಾಮಿಟ್ಟಿಯೆಂಬ ಕ್ಷಾರೀಯ ಮೆಕ್ಕಲುಮಣ್ಣು ಹುಕ್ಕಾ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಉತ್ತಮವೆಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ತಿನ್ನುವ ತಂಬಾಕಿಗೆ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಇಂಥ ತಂಬಾಕನ್ನು ಚೌಳು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಒಡಗೂಡಿದ ನೀರುಳ್ಳ ಬಾವಿಗಳ ಸುತ್ತ ಬೆಳೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಬೆಳೆಯ ಸರದಿ
ತಂಬಾಕನ್ನೇ ವರ್ಷಾನುವರ್ಷ ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದ ಫಸಲಿನ ಗುಣಮಟ್ಟ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತ ಹೋಗುತ್ತದೆಂದು ಕಂಡುಬಂದಿರುವುದರಿಂದ ಈ ಪೈರಿಗೆ ಸರದಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಪರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತಂಬಾಕಿನ ಸಾಗುವಳಿಯನ್ನು ವಿಶೇಷತಃ ಮರಳುಮಿಶ್ರಿತ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದಲೂ ಅಂಥ ಮಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ನೆಮಟೋಡ್ ಹುಳದ ಕಾಟ ವಿಪರೀತವಿರುವುದರಿಂದಲೂ ತಂಬಾಕಿನೊಡನೆ ಈ ಹುಳುಗಳು ಹತ್ತದಿರುವ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವ ಪದ್ಧತಿ ಇದೆ. ತಂಬಾಕು ಬೆಳೆಯುವ ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಯವ ವಸ್ತು ವಿಪುಲವಾಗಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪೈರಿಗೆ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಮತ್ತು ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಮುಂತಾದ ಪೋಷಕ ವಸ್ತುಗಳು ಅವಶ್ಯಕ. ಆದರೆ ಫಾಸ್ಫಾರಿಕ್ ಆಮ್ಲದ ಮಹತ್ತ್ವ ಕಡಿಮೆ. ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 22-23 ಕೆ.ಜಿ ನೈಟ್ರೊಜನ್ ಬೇಕಾದರೆ ದೊಡ್ಡ, ಭಾರವಾದ ಎಲೆಯುಳ್ಳ ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿಗೆ 180 ರಿಂದ 220 ಕೆ.ಜಿ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸೇದುವ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು. ಎಲೆಗೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉರಿಹತ್ತುವುದೂ ಎಲೆ ಒಂದೇ ಸಮನೆ ಉರಿಯುತ್ತ ಹೋಗುವುದೂ ಎಲೆಯೊಳಗಿನ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಪರಿಮಾಣವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಪೊಟ್ಯಾಷಿನಿಂದ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ರೋಗನಿರೋಧ ಸಾಮಥ್ರ್ಯವೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ ಸುಮಾರು 56-112 ಕೆ.ಜಿ ಪೊಟ್ಯಾಷ್ ಹಾಕುವುದು ಉತ್ತಮ. ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋರಿನ್ನಿನ ಪರಿಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಿದ್ದರೆ ತಂಬಾಕಿನ ಸುಡುವ ಗುಣ ಕೆಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅದರಿಂದ ತಿನ್ನುವ ತಂಬಾಕಿನ ಗುಣ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಳೆಗಾಲ ತೀರಿದ ಮೇಲೆ ಬೇಸಾಯ ಮಾಡಲಾಗುವ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರವನ್ನು 6”-9” ಆಳಕ್ಕೆ ಹಾಕಿದರೆ ಫಸಲು ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಸಸಿಗಳನ್ನು ತಯಾರಿಸುವುದು
ತಂಬಾಕಿನ ಬೀಜ ಬಹಳ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾತ್ರದ್ದಾಗಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಚಿಕ್ಕ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ರೋಗಗಳ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಕಾಟ ಬಹಳವಿರುವುದರಿಂದಲೂ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನೆಲದಿಂದ 3”-6” ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಮರಳು ಮಣ್ಣಿನ ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಸುವರು. ಮಡಿಗಳ ಉದ್ದ ಎಷ್ಟಾದರೂ ಇರಬಹುದು. ಆದರೆ ಕಳೆ ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳನ್ನು ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವ ಅನುಕೂಲತೆಗಾಗಿ ಅವುಗಳ ಅಗಲ 3.1/2ಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಇರುವುದಿಲ್ಲ. ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರು ಮಡಿಗೆ 2.1/4-3.1/2 ಕೆ.ಜಿ ಬೀಜ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸಸಿಗಳು 3”-4” ಎತ್ತರಕ್ಕೆ ಬೆಳೆಯುವ ತನಕ ದೊಡ್ಡ ಮಳೆಯ ಪೆಟ್ಟು ಮತ್ತು ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪ ಹತ್ತದಂತೆ ಹೊದಿಕೆಯನ್ನು ಹಾಕುವುದುಂಟು. 7-13 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳು ನಾಟಿಗೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುವುವು. ಒಂದು ಹೆಕ್ಟೇರು ಮಡಿಯಿಂದ 100 ಹೆಕ್ಟೇರು ಹೊಲಕ್ಕೆ ಸಾಕಾಗುವಷ್ಟು ಸಸಿಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು.
ತಂಬಾಕಿನ ಗಿಡ ಮತ್ತು ಹೂವು
ಚೆನ್ನಾಗಿ ಉಳುಮೆ ಮಾಡಿ ಕೊಟ್ಟಿಗೆ ಗೊಬ್ಬರ ಮತ್ತು ಕೃತಕ ಗೊಬ್ಬರ ಹಾಕಿ ತಯಾರಿಸಿದ ಹೊಲದಲ್ಲಿ, ನೀರಾವರಿಯ ಅನುಕೂಲತೆ ನೋಡಿಕೊಂಡು ಸಮತಟ್ಟು ನೆಲದಲ್ಲೊ ದಿಂಡುಸಾಲು ಪದ್ಧತಿಯಿಂದಲೊ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡುವರು. ಎರಡು ಸಸಿಗಳ ಅಂತರ ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ 33”(36” ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ಬಳಿಕ, 2-2.1/2 ತಿಂಗಳ ವರೆಗೆ ನೀರು ಕೊಡುವುದು, ಕಳೆ ತೆಗೆಯುವುದು ಕುಂಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, ರೋಗ ಮತ್ತು ಕೀಟನಿವಾರಕ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ಕ್ರಮಗಳು ನಡೆಯುತ್ತವೆ. ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಹೂಬಿಡುವ ಸಮಯಕ್ಕೂ ಬೀಡಿ ಸಿಗಾರ್ ಮೊದಲಾದ ದಪ್ಪ ಎಲೆಯ ತಂಬಾಕುಗಳಲ್ಲಿ 10-14 ಎಲೆಗಳು ಮೂಡಿದ ಬಳಿಕವೂ ಚಿವುಟುವ ಕ್ರಮ ಉಂಟು. ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆದು ಫಸಲಿನ ಮೊತ್ತವೂ ಅದರ ಗುಣವೂ ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ತಲೆ ಚಿವುಟಿದ ಕೆಲವು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ಕಂಕುಳಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುವ ಕವಲುಗಳನ್ನೂ ತೆಗೆಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಂಕುಳುಗಳಲ್ಲಿ ತೆಂಗಿನ ಎಣ್ಣೆ ಹಚ್ಚಿದರೆ ಅಥವಾ ಗಿಡಗಳ ಮೇಲೆ ಮ್ಯಾಲಿಕ್ ಹೈಡ್ರೊಜೈಡ್ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಿದರೆ ಕವಲು ಒಡೆಯುವುದನ್ನು ತಡೆಯಬಹುದು. ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿನಂಥ ದಪ್ಪ ಎಲೆಯ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಹೀಗೆ ಸಿಂಪಡಿಸಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ.
ತಂಬಾಕಿನ ಆರೈಕೆ
ತಂಬಾಕಿಗೆ ಹಲವು ರೋಗಗಳ ಬಾಧೆ ಉಂಟು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಮುಖ್ಯವಾದವೆಂದರೆ :
ಕೊಳೆರೋಗ ಮತ್ತು ಚುಕ್ಕೆರೋಗ
ಇವು ಮಡಿಗಳೊಳಗಿನ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಬರುವಂಥ ರೊಗಗಳು. ಕೊಳೆರೊಗಪೀಡಿತ ಸಸಿಗಳ ಕಾಂಡ ಕೊಳೆತು ಸಸಿಗಳು ಕುಸಿದು ಬೀಳುತ್ತವೆ. ಮೋಡ ಕವಿಯುವುದು ಮತ್ತು ಆದ್ರ್ರಹವೆ ಇವು ಈ ರೋಗಗಳಿವೆ ಅನುಕೂಲ. ಗೋಲಾಕಾರದ ಕಾಗದದದಂತೆ ತೆಳ್ಳಗಿನ ಕೇಂದ್ರಭಾಗವೂ ಎತ್ತರ ಪರಿಘವೂ ಇರುವಂಥ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳು ಚುಕ್ಕೆ ರೋಗದ ಲಕ್ಷಣಗಳು. ಸಸಿಗಳು ಕೆಳಬದಿಯ ಎಲೆಗಲಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಪಸರಿಸುತ್ತದೆ. ಮಡಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಲವಾಗಿ ಇಡುವುದರಿಂದ, ಬೋರ್ಡೋ ಮಿಶ್ರಣ, ಪೆರೆನೋಕ್ಸ್‍ಗಳಂಥ ತಾಮ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ದ್ರಾವಣಗಳನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಬಹುದು.
ಚಿತ್ರಿರೋಗ
ಗುಜರಾತಿನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಇದರ ಕಾಟ ಹೆಚ್ಚು. ಹೊಲದಲ್ಲಿ ಸಸಿಗಳನ್ನು ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ 6 - 8 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ರೋಗ ಉಂಟಾಗಿ ಗಿಡಗಳು ಕುಸಿದುಬೀಳುತ್ತದೆ. ರೋಗಬಂದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಸಮೂಲ ಸುಡುವುದರಿಂದಲೂ ತಂಬಾಕಿನೊಂದಿಗೆ ಇತರ ಪೈರುಗಳನ್ನು ಬೆಳೆಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇದನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿಬಹುದು.
ಕಪ್ಪೆಕಣ್ಣು
ಈ ರೋಗ ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೆಳಗಿನ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕಂದು ಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕಿಗಳಾಗುವುದು. ಇದರ ಪ್ರಧಾನ ಲಕ್ಷಣ. ಸಿಗರೇಟು ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಶಾಖದಿಂದ ಹದಕೊಡುವಾಗ ಎಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದುಬಣ್ಣದ ಚುಕ್ಕೆಗಳುಂಟಾಗುತ್ತವೆ. ತಾಮ್ರ ಸಂಯುಕ್ತ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದರಿಂದ ಈ ರೋಗವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಬಹುದು.
ಬೂದಿರೋಗ
ಎಲೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಬರುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೂದು ಹರವದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ನೀರು ನಿಲ್ಲುವ ಚೌಳು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ಕಾಟ ಬಹಳ. ಸಿಗರೇಟ್ ತಂಬಾಕು ಈ ರೋಗದಿಂದ ಕೆಟ್ಟುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಗೊಬ್ಬರ ಕಡಿಮೆ ಹಾಕುವುದು, ಗಿಡಗಳನ್ನು ವಿರಳವಾಗಿ ಹಚ್ಚುವುದು ಮತ್ತು ರೋಗಪೀಡಿತ ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಕ್ಟೇರಿಗೆ 45 - 90 ಕೆ.ಜಿ. ಗಂಧಕದ ಪುಡಿಯನ್ನು ಗಿಡಗಳ ಸಾಲುಗಳ  ನಡುವೆ ಹಾಕುವುದು ಮುಮತಾದ ಕ್ರಮಗಳಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ನಿವಾರಿಸಬಹುದು.
ಮೋಸೇಯಿಕ್
ಈ ರೋಗ ಸಸಿಗಳಲ್ಲೂ ವಯಸ್ಕ ಗಿಡಗಳಲ್ಲೂ ಬರುತ್ತದೆ. ರೋಗಪೀಡಿತ ಎಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ-ಹಸಿರು ಮಚ್ಚೆಗಳು ಮೂಡುತ್ತವೆ. ರೋಗವು ಸಂಪರ್ಕದಿಂದ ಹಬ್ಬುವುದರಿಂದ ಮಡಿಗಳಲ್ಲೂ ಹೊಲಗಳಲ್ಲೂ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವವರು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ತೊಡಗುವ ಮುಂಚೆ ಸಾಬೂನಿನಿಂದ ಕೈತೊಳೆಯುವುದರಿಂದ ರೋಗಪೀಡಿತ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಸುಡುವುದರಿಂದ ರೋಗವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಬಹುದು.
ಎಲೆಮಡಚುವ ರೋಗ
ಇದರಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಮಡಚುತ್ತವೆ. ಬಿಳಿ ನುಡಿ (ಹ್ವೈಟ್ ಫ್ಲೈ) ಎಂಬ ಕೀಟ ರೋಗವನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಕೀಟ ನಾಶಕ ದ್ರಾವಣ ಸಿಂಪಡಿಸಿವುದು, ರೋಗಪೀಡಿತ, ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಸುಡುವುದು - ಇವು ರೋಗ ನಿಯಂತ್ರಣದ ಕೆಲವು ಉಪಾಯಗಳು.
ಬೋಡು ರೋಗ
ಬೋಡು (ಓರಬ್ಯಾಂಕೆ) ಎಂಬ ಸಸ್ಯ ತಂಬಾಕಿನ ಬೇರಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು ತಂಬಾಕಿನ ಗಿಡ ತಯಾರಿಸಿದ ಆಹಾರವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಪ್ರತಿಸಾರಿ ಬೀಜ ಹಿಡಿಯುವ ಮುಂಚೆ ಬೋಡುಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತೊಗೆಯುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಬಹುದು.
ಕೀಟಗಳು
ಎಲೆಕತ್ತರಿಸುವ ಹುಳ, ಮಿಡತೆ ಮತ್ತು ಕಾಂಡ ಕೊರೆಯುವ ಹುಳ - ಇವು ಮಡಿಗಳಲ್ಲಿಯ ಸಸಿಗಳಿಗೆ ಹತ್ತುವ ಹುಳಗಳು. ಚಿಪ್ಪಿನಹುಳು, ಜೇನು ಮತ್ತು ಕಂಬಳಿ ಹುಳು - ಇವು ಹೊಲಗಳಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟ ಗಿಡಗಳಿಗೆ ಹತ್ತುತ್ತವೆ. ಚುಟ್ಟದ ಚಿಪ್ಪಿನ ಹುಳ ದಾಸ್ತಾನು ಮಾಡಿದ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಹತ್ತುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕತ್ತರಿಸುವ ಹುಳ ಮತ್ತು ಮಿಡತೆಗಳು ತಂಬಾಕಿನ ಒಟ್ಲುಪಾತಿಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ನಿವಾರಣೆಗಾಗಿ ಕೀಟನಾಶಕ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕಾಂಡಕೊರೆಯುವ ಹುಳುವನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನ ಮಾಡಲಿಕ್ಕೆ ಕೀಟ ಹತ್ತಿದ ಗಿಡಗಳನ್ನು ಕಿತ್ತು ಸುಡುವುದುಂಟು. ಚಿಪ್ಪಿನ ಹುಳುಗಳು ನಾಟಿ ಮಾಡಿದ ಗಿಡಗಳು ಕಾಂಡಗಳನ್ನು ಕತ್ತರಿಸುತ್ತವೆ. ಆಳವಾದ ಉಳುಮೆಯಿಂದ ಇವನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೇನುಗಳು ಎಳೆಯ ಎಲೆಗಳ ಕೆಳಬಾಗದ ಮೇಲಿದ್ದುಕೊಂಡು ಎಲೆಗಳ ರಸವನ್ನು ಹೀರಿಕೊಂಡು ಅವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವುವು. ಇವು ವೈರಸ್ ರೋಗಗಳನ್ನು ಕೂಡ ಹರಡುವುದು. ಎಂಡ್ರಿನ್ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸಿ ಇವನ್ನು ಹತೊಟಿಗೆ ತರಬಹುದು. ಕಂಬಳಿಹುಳಗಳ ಕಾಟ ಗುಜರಾತದ ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿನ ಮೇಲೆ ಬಹಳ. ಇವು ಎಲೆಗಳನ್ನು ತಿಂದು ನಷ್ಟವುಂಟುಮಾಡುವುವು. ಕಳೆಗಳನ್ನೂ ಬೇಳಿಗಳನ್ನೂ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ ಕೀಟನಾಶಕ ದ್ರಾವಣವನ್ನು ಸಿಂಪಡಿಸುವುದು. ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನೂ ಹುಳೂಗಳನ್ನೂ ಕೈಯಿಂದ ತೆಗೆದು ನಾಶಪಡಿಸುವುದು, ಚಿಟ್ಟಗಳನ್ನು ದೀಪಗಳಿಂದ ಆಕರ್ಷಿಸಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು - ಇವು ನಿಯಂತ್ರಣ ವಿಧಾನಗಳು. ದಾಸ್ತಾನುಮಾಡಿದ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಹಚ್ಚುವ ಚುಟ್ಟ ಚಿಪ್ಪಿನ ಹುಳುಗಳು ರಂಧ್ರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಕೀಟನಾಶಕಗಳನ್ನು ಚಿಮುಕಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ವಖಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅನಿಪಾಷಾಣಗಳ ಹೊಗೆಯಾಡಿಸುವುದರಿಂದಲೂ ಇವನ್ನು ಹತೋಟಿಯಲ್ಲಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಎಲೆಕೊಯ್ಲು
ಸಿಗರೇಟ ಮತ್ತು ವೇಷ್ಟನ ತಂಬಾಕು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ವವಾದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಕೊಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪದ್ಧತಿಗೆ ಪ್ರೈಮಿಂಗ್ ಎಂದು ಹೆಸರು. ಎಲೆಗಳು ಬಲಿತು ಹಳದಿ ಛಾಯೆಯನ್ನು ತಳೆದೊಡನೆ ಪ್ರೈಮಿಂಗ್ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ವಾರಕ್ಕೆ ಒಂದು ಸಲದಂತೆ 5 - 6 ಸಲ ಕೊಯ್ದು ಎಲೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುವುದು. ತರುವಾಯ ಎಲೆಗಳನ್ನು ನೆರಳಿನಲ್ಲಿ ಹರಡಿ, ಬಾಡಿಸಿ, ಉದ್ದನೆಯ ಸುತ್ತಲಿದಾರಗಳಿಗೆ ಕಟ್ಟಿ ಹದಗೊಳಿಸಲು ಒಯ್ಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಚುಟ್ಟ ಮತ್ತು ಹುಕ್ಕ ತಂಬಾಕು ಗಿಡಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳ ತುದಿ ಮತ್ತು ಅಂಚುಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣಕ್ಕೆ ತಿರುಗಿ ಎಲೆಗಳು ನಿರಿಗೆಗಟ್ಟಿದಾಗ ಕೊಯ್ಯಲು ತೊಡಗುತ್ತಾರೆ. ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನಾದರೂ ಅವುಗಳ ಮೇಲೆ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳು (ಸ್ಟ್ಯಾಂಗಲ್ಸ್) ಮೂಡಿದಾಗ ಕೊಯ್ಯಲು ಆರಂಭಿಸುವರು
ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹದಗೊಳಿಸುವುದು
ತಂಬಾಕಿನ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಹಸಿಯಾಗಿಯೆ ಆಗಲಿ, ಕೇವಲ ಒಣಗಿಸಿಯಾಗಲಿ, ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಸೂಕ್ತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹದಗೊಳಿಸಬೇಕು. ಹದಗೊಳಿಸಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಕೆಲವು ರಾಸಾಯನಿಕ ಕ್ರಿಯೆಗಳಿಗೆ ಒಳಗಾಗುವುವು. ತಂಬಾಕಿನ ಬಗೆಯೂ ಗುಣಮಟ್ಟವೂ ಬೆಲೆಯೂ ಹದಗೊಳಿಸಿಕೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆಯಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಬಲು ಮಹತ್ತ್ವದ್ದು. ಹದಗೊಳಿಸಿಕೆಯ ವಿದಾನಗಳು ಪ್ರಧಾನವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ತರದವು:  1 ಶಾಖದಿಂದ ಹದಕೊಡುವುದು,  2 ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಹದಕೊಡುವುದು,  3 ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಹದಕೊಡುವುದು, 4 ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಹದಕೊಡುವುದು.
ಶಾಖದಿಂದ ಹದಕೊಡುವುದು
ಸಿಗರೇಟು ತಯಾರಿಕೆಗೆ ಬಳಸುವ ವರ್ಜಿನಿಯ ತಂಬಾಕಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವರು. ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡಿದ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಕೋಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಹೇರಿ ವಿಶೇಷ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಟ್ಟಿದ ಕೊಠಡಿಗಳಲ್ಲಿಟ್ಟು, ಕಬ್ಬಿಣದ ಕೊಳವೆಗಳ ಮೂಲಕ ಬಿಸಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಹಾಯಿಸಿ 96 - 108 ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಹದಗೊಳಿಸುವರು. ಇದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಹಂತಗಳುಂಟು: (i) ಎಲೆಗಳು ನಿಂಬೆಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಳೆಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು - ಕೊಠಡಿಯಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿಟ್ಟ ಅನಂತರ, ಬಾಗಿಲು ಮುಚ್ಚಿ 24 ರಿಂದ 40 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಳಗಿನ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಬಹು ಮೆಲ್ಲನೆ 1050 ಈ. ತನಕ ಏರಿಸುವುದು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆದ್ರ್ರತೆ ಸುಮಾರು 85% ಇರುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಎಲೆಗಳೊಳಗಿನ ಪಿಷ್ಟಪದಾರ್ಥಗಳು ಸಕ್ಕರೆಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗುವುವು. (ii) ಹಳದೀ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವುದು: ಬಹುಪಾಲು ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಎಲೆಗಳು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ತಳೆದು ಬಳಿಕ ಸುಮಾರು 5 - 10 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು 1050 - 1200 ಈ. ವರೆಗೆ ಏರಿಸಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡುವುದು. ಉಷ್ಣತೆಯನ್ನು ಮೆಲ್ಲನೆ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತ ಹೋದಂತೆ ಆದ್ರ್ರತೆಯನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲವಾದರೆ ಎಲೆಗಳು ಕಂದುಬಣ್ಣದವಾಗುತ್ತದೆ. (iii) ಎಲೆಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದು: ಇದಕ್ಕೆ 20 - 27 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಉಷ್ನತೆಯನ್ನು 1200 - 1450 ಈ. ವರೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುವುದು. (iv) ಎಲೆಗಳ ನಡುನರಗಳನ್ನು ಒಣಗಿಸುವುದು :  16 - 27 ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ 1450 ಈ ನಿಂದ 1300 ಈ ವರೆಗೆ ಏರಿಸಲಾಗುವುದು. ಅನಂತರ ನಸುಕು ಮುಂಜಾನೆ ಎಲೆಗಳು ಮಿದುವಾಗಿಯೇ ಇರುವಾಗ ಅವನ್ನು ಕೊಠಡಿಯಿಂದ ಹೊರ ಹಸಿರು ಬಾಗವನ್ನು ಅರಿಸಿನ ಬಣ್ಣದವಾಗುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ಎಲೆಗಳನ್ನು ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಕುಂದಿಲ್ಲದಿರುವಿಕೆ _ ಇವುಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಬೇರೆಬೇರೆ ದರ್ಜೆಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
2 ಹವೆಯಲ್ಲಿ ಹದಗೊಳಿಸುವುದು
ಈ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಹಂತಗಳಿವೆ. ಮೊದಲಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳು ಸಜೀವವಿದ್ದು ಅದರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಲೆಗಳಿಗೆ
ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿರುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು
ಹುಕ್ಕಾ ತಂಬಾಕು (ಟುಬೇಕಮ್) - 0.5% ರಿಂದ 1.5% ಹುಕ್ಕಾ ತಂಬಾಕು (ರಸ್ಪಿಕ) - 2% ರಿಂದ 3.5% ನಸ್ಯದ ತಂಬಾಕು - 3.2% ರಿಂದ 4.8% ಶುದ್ಧ ನಿಕೋಟೀನು ಬಣ್ಣವಿಲ್ಲದ ದ್ರಾವಣ.
ನಿಕೋಟೀನ್ ನರಗಳಿಗೆ ಉತ್ತೇಜನಕಾರಿ. ಇದನ್ನು ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಕರುಳು ಆಕುಂಚಿಸಿ ಹೆಚ್ಚು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ರಕ್ತನಳಿಕೆಗಳೂ ಆಕುಂಚನಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ರಕ್ತಾಭಿಸರಣ ಹೆಚ್ಚು ಜೋರಿನಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕನ್ನು ಸುಟ್ಟರೆ ಅದರೊಳಗಿನ ಘನಪದಾರ್ಥಗಳ 15% - 20% ತೂಕದಷ್ಟು ಬೂದಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಶಾಖದಿಂದ ಹದಕೊಟ್ಟ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ಸಕ್ಕರೆಗಳ ಪ್ರಮಾಣ 20% ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಇರುತ್ತದೆ. ಸಿಗಾರಿನ ತಂಬಾಕಿನಲ್ಲಿ ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚು ಇದ್ದು ಪಿಷ್ಟಪದಾರ್ಥಗಲೂ ಸಕ್ಕರೆಗಳೂ ಬಲು ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಬೀಡಿ ತಂಬಾಕಿನ ಕೆಂಪು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಎಲೆಯ ಇತರ ಭಾಗಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ನೈಟ್ರೋಜನ್, ನಿಕೊಟೀನ್ ಮತ್ತು ಮೇಣಗಳೂ ಸರಿಗಳೂ ಇದ್ದು ಸಕ್ಕರೆ, ಬೂದಿಯಾಗುವ ಪದಾರ್ಥ, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಮ್, ಮೆಗ್ನಿಸಿಯಮ್, ಮತ್ತು ಕ್ಲೋರೈಡ್ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ.
ತಂಬಾಕಿನ ಎಗ್ಮಾರ್ಕ್ ಗ್ರೇಡಿಂಗ್ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸಾರ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತಂಬಾಕುಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ದರ್ಜೆಗಳು ಉಂಟು: ತಂಬಾಕಿನ ಬಗೆ ದರ್ಜೆಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ 1# ಹ್ವೈಟ್ ಬರ್ಲಿ	... 4 ಉಳಿದ ತಂಬಾಕುಗಳಲ್ಲಿ ಎಗ್ಮಾರ್ಕ್ ದರ್ಜೆಗಳನ್ನು ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿಲ್ಲ.
ಸಂಶೋಧನೆ
ತಂಬಾಕಿನ ಫಸಲನ್ನೂ ಗುಣವನ್ನೂ ಸುಧಾರಿಸಲಿಕ್ಕೆಂದು ಅನೇಕ ಬಗೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಸುಧಾರಿಸಿದ ತಳಿಗಳನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುವುದು, ಮಡಿಗಳ ಮತ್ತು ಹೊಲಗಳ ಕೃಷಿ, ಸರದಿ ಬೀಜ, ಗೊಬ್ಬರ ನೀರಾವರಿ, ರೋಗ, - ಕೀಟಗಳ ನಿವಾರಣೆ ಇವೆಲ್ಲವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುವ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಇಂಡಿಯನ್ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಟೊಬ್ಯಾಕೊ ಕಮಿಟಿ ಎಂಬ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸಮಿತಿ ಇನ್ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್ ಎಂಬ ಸಂಶೋಧನಾಲಯವನ್ನು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶದ ರಾಜಮಹೇಂದ್ರಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬಗೆಯ ತಂಬಾಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸೀಮೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಶೋಧನ ಕೇಂದ್ರಗಳು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
ಉಲ್ಲೇಖ
ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಸಸ್ಯಗಳು ವರ್ಗ:ವಿಜ್ಞಾನ ಸಾಹಿತ್ಯ
ದೇಗಿನಾಳ
ದೇಗಿನಾಳ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ಜೋಳ, ಗೋಧಿ, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಸಜ್ಜೆ, ಕಡಲೆ, ತೊಗರಿ, ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಕಡಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ವಿಜಯಪುರ
ಕರ್ನಾಟಕ
ವರ್ಗ:ಇಂಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು
ಪ್ರೇಮ್ ಅಡ್ಡಾ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಪ್ರೇಮ್ ಅಡ್ಡಾ  ಕನ್ನಡ ಭಾಷೆಯ ಸಾಹಸ ಚಿತ್ರ. ಪ್ರೇಮ್, ಮೇಕಾ ಮುರಳಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಕೃತಿ ಖರಬಂದ ಚಿತ್ರದ ಪಾತ್ರಧಾರಿಗಳು. ಚಿತ್ರವನ್ನು ಮಹೇಶ್ ಬಾಬು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಸಂಗೀತ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಚಿತ್ರವು ತಮಿಳಿನ ಸುಬ್ರಮಣ್ಯಪುರಂ ಚಿತ್ರದ ರಿಮೇಕ್ ಆಗಿದೆ. ಈ ಸಿನಿಮಾದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ನಿರ್ದೇಶಕರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ನಟಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಪ್ರೇಮ್ ಅಡ್ಡಾದ ಆರು ಹಾಡುಗಳನ್ನು ವಿ. ಹರಿಕೃಷ್ಣ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲ ತಮಿಳು ಚಿತ್ರದ "ಕಂಗಲ್ ಇರಂದಾಲ್" ಹಾಡನ್ನು ಇಲ್ಲಿ "ಕಳ್ಳಿ ಇವಳು" ಎಂದು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಹಾಡುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಪರ್ ಹಿಟ್ ಆಗಿವೆ.
ಬಿಡುಗಡೆ
ಈ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಮೂಲತಃ ೩೦ ನವೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ೭ ಡಿಸೆಂಬರ್ ೨೦೧೨ ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಿತು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮ್ ನಟನೆಗೆ ಮೆಚ್ಚುಗೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಇದನ್ನು ಹಿಂಸಾತ್ಮಕ ಚಲನಚಿತ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಸೆನ್ಸಾರ್ ಮಂಡಳಿಯಿಂದ 'ಎ' ಸರ್ಟಿಫಿಕೇಟ್ ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ೬ ಕೋಟಿ ಗಳಿಸಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕಂದಕ ಯುದ್ಧ
ಕಂದಕಗಳ ನೆರವಿನಿಂದ ನಡೆಸುವ ಕಾದಾಟ (ಟ್ರೆಂಚ್ ವಾರ್ಫೇರ್ ). ಒಂದು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಆಕ್ರಮಿಸಲು ಮುನ್ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಆಕ್ರಮಣಬಲದ ವಿರುದ್ಧ ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಭದ್ರವಾಗಿ ನೆಲೆ ಊರಿರುವ ರಕ್ಷಣಾಬಲ ಗುಂಡಿನ ಮಳೆ ಸುರಿಸುತ್ತದೆ. 320 × 240 pixelspx|thumb|ಕಂದಕ ಯುದ್ಧ
ಕಂದಕ ಯುದ್ಧ
ಆದರೆ ಕೆಲವು ನೆಲಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಥ ಯಾವ ಮುನ್ನಡೆಯೂ ಸಾಧ್ಯವಾಗದು. ಆಗ ಎದುರಾಳಿಗೆ ನೇರಿದಿರಾಗಿ ಸಾಗುವುದೊಂದೇ ಆಕ್ರಮಣ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಉಳಿಯುವ ದಾರಿ. ಇಂಥಲ್ಲಿ ಈ ಪಕ್ಷ ಎದುರಿಸುವ ಹೊಡೆತ ಅತಿತೀವ್ರ : ಅದರಿಂದ ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾವು ನೋವು ಅಪಾರ. ಆಗ ಮುನ್ನಡೆಯನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಅಲ್ಲೇನೆಲ ಕೊರೆದು ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುವ ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಬಳಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದೇ ಕಂದಕ ಯುದ್ಧ.
ರಚನೆ
ಕಂದಕ ರಚನೆಯ ತಂತ್ರವಿಷ್ಟು, ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಶತ್ರುವಿಗೆ ಅರಿಯದಂತೆ ಮುಂದುವರಿದು ಯುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ತೋಡಬಹುದು. ಅಥವಾ ಮುಂಚೂಣಿ ಬಲಗಳು ಶತ್ರುವನ್ನು ಕದನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿರುವಾಗ ಹಿಂಚೂಣಿಯವರು ಕಂದಕಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿ ಒಂದು ಸುಭದ್ರ ನೆಲೆ ಒದಗಿಸಬಹುದು. ನೆಲದಲ್ಲಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಆಳದ ನೇರವಾದ ಅಥವಾ ಅಂಕುಡೊಂಕಾದ (ಇದು ಯುದ್ಧತಂತ್ರವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ) ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಶತ್ರುವಿನ ಕಡೆಗಿನ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ ದಿಬ್ಬದಂತೆ ಪೇರಿಸಿದಾಗ ಕಂದಕ ಪುರ್ಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರೊಳಗೆ ನಿಂತ ಅಥವಾ ಮಲಗಿದ ಸೈನಿಕರ ರೈಫಲ್ ಮುಂತಾದ ಅಗ್ನ್ಯಸ್ತ್ರಗಳು ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ಶತ್ರುವಿನೆಡೆಗೆ ಗುರಿ ಮಾಡಿರುತ್ತವೆ. ಶತ್ರುವಿನ ಗುಂಡು ಕಂದಕದೊಳಗೆ ಹುದುಗಿರುವ ಸೈನಿಕನ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವುದು ಕಷ್ಟ. ಆದರೆ ಈತ ಮಾತ್ರ ಶತ್ರುವಿನ ಮೇಲೆ ಅಗ್ನಿವರ್ಷ ಸುರಿಸಿ ಆತನ ಬಲವನ್ನು ಕುಂದಿಸಬಹುದು.
ಕಾಲ
ಕಂದಕ ಯುದ್ಧ ಒಂದೆರಡು ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಮುಗಿಯುವ ಘಟನೆ ಅಲ್ಲ. ದಿವಸಗಟ್ಟಲೆ ವಾರಗಟ್ಟಲೆ-ಅನೇಕ ದಿವಸಗಳ ಕಾಲ ಯಾವ ಯುದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯೂ ಇಲ್ಲದೆ-ಇಲ್ಲಿ ಹೊಂಚುಹಾಕುತ್ತಿರಬೇಕಾಗುವುದು. ಅನೇಕ ವೇಳೆ ಈ ಯುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ಹಾಗೂ ಆಕ್ರಮಣ ಬಲಗಳ ನಡುವಿನ ಒಂದು ಧೃತಿ ಯುದ್ಧವೇ (ವಾರ್ ಆಫ್ ನವ್ರ್ಸ್‌) ಆಗುವುದುಂಟು. ಅಂಥ ದಿವಸಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳೇ ಸೈನಿಕರ ತಂಗುದಾಣಗಳು. ಹೀಗಾಗಿ ಇವು ಶಿಬಿರಗಳೇ ಆಗುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಆಹಾರ, ವೈದ್ಯ, ವಿರಾಮ ಮುಂತಾದ ಸಕಲ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಂದಕಗಳ ಉಪಯೋಗ ಆಕ್ರಮಣ ಬಲದ ಮುನ್ನಡೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಪೌರರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲೂ (ಸಿವಿಲ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್‌) ಉಂಟು. ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ಪೌರರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಲು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳನ್ನು ತೋಡುತ್ತಾರೆ. ಅಮೆರಿಕ ದೇಶದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಆಯೋಗ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬಿನ ಸ್ಫೋಟನೆಯ ಪ್ರಯೋಗಗಳನ್ನು ನೆವಾಡದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿತು (1950). ಆಗ ಕಂದಕಗಳಲ್ಲಿ ಮಂಡಿಯೂರಿ ನಿಂತ ಸೈನಿಕರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತದ್ದು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ಶೂನ್ಯ ಬಿಂದುವಿಗೆ (ಬಾಂಬಿನ ಪ್ರಹಾರ ಬಿಂದು ಅಥವಾ ಅದರ ನೇರ ಕೆಳಗಿನ ಬಿಂದು) ಅದುವರೆಗೆ ಊಹಿಸಿದುದಕ್ಕಿಂತ ಅದೆಷ್ಟೋ ಸಮೀಪ ಬಂದಾಗಲೂ ಅವರಿಗೆ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟನೆಯ ಪರಿಣಾಮ ಆಗಲಿಲ್ಲ, ಆದ್ದರಿಂದ ಪರಮಾಣು ಬಾಂಬ್ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಕಂದಕಗಳ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಮಥರ್ಯ್‌ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕ್ರೈಸ್ಟ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಕಿಪೀಡಿಯ ಶಿಕ್ಷಣ ಯೋಜನೆ-೨೦೧೬-೧೭
4ಜಿ
4 ಜಿ ಎಂಬುದು ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ನಾಲ್ಕನೆಯ ತಲೆಮಾರುಯಾಗಿದೆ, [3G] ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ. 4ಜಿ ಸಿಸ್ಟಮ್ ಐಟಿಯು ಐಎಂಟಿ ಅಡ್ವಾನ್ಸ್ಡ್ ನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಮೊಬೈಲ್ ವೆಬ್ ಪ್ರವೇಶ, ಐಪಿ ಟೆಲಿಫೋನಿ, ಗೇಮಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳು, ಹೈ-ಡೆಫಿನಿಷನ್ ಮೊಬೈಲ್ ಟಿವಿ, ವೀಡಿಯೊ ಕಾನ್ಫರೆನ್ಸಿಂಗ್, ಮತ್ತು 3D ದೂರದರ್ಶನ.
2009 ರ ನಂತರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಎಲ್ ಟಿ ಟಿ (ದೂರಸಂಪರ್ಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) & ಲಂಗ್ ಟರ್ಮ್ ಎವಲ್ಯೂಷನ್(ಎಲ್ ಟಿಇ) ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ (4ಜಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ) ಅನ್ನು ಓಸ್ಲೋ, ನಾರ್ವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಟಾಕ್ಹೋಮ್, ಸ್ವೀಡನ್ 2009 ರಲ್ಲಿ ವಾಣಿಜ್ಯಿಕವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಹಿನ್ನೆಲೆ
1981 ರ ಅನಲಾಗ್ (1G) ನಿಂದ ಡಿಜಿಟಲ್ (2G) ಪ್ರಸರಣದಿಂದ 1992 ರ ಮೊದಲ ಸಂಚಾರದಿಂದ ಹೊಸ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಹೊಸ ಮೊಬೈಲ್ ತಲೆಮಾರುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು. ಇದರ ನಂತರ 2001 ರಲ್ಲಿ, 3G ಬಹು ಮಾಧ್ಯಮ ಬೆಂಬಲ, ಸ್ಪ್ರೆಡ್ ಸ್ಪೆಕ್ಟ್ರಮ್ ಪ್ರಸರಣ ಮತ್ತು, 2011/2012ರಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಟ 200 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು kbit/s ಅತ್ಯಧಿಕ ಬಿಟ್ ದರವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು - ಎಲ್ಲಾ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಪ್ರೊಟೊಕಾಲ್ (IP) ಪ್ಯಾಕೆಟ್ ಸ್ವಿಚಿಂಗ್( ಪ್ಯಾಕೆಟ್) ಸ್ವಿಚ್ಡ್ ನೆಟ್ವರ್ಕ್ಗಳು ಮೊಬೈಲ್ ಅಲ್ಟ್ರಾ-ಬ್ರಾಡ್ಬ್ಯಾಂಡ್ (ಗಿಗಾಬಿಟ್ ವೇಗ) ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
1990 ರ ದಶಕದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ITU-R ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣ ಸಂಘಟನೆಯು IMT-2000 ಅವಶ್ಯಕತೆಗಳನ್ನು ಯಾವ ಮಾನದಂಡಗಳನ್ನು 3G ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕೆಂದು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿತು, ಇದು 200 kbit/s ಗರಿಷ್ಠ ಬಿಟ್ ದರ. 2008 ರಲ್ಲಿ, ITU -R ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ
ಬಾಹ್ಯ ಕೊಂಡಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಮೊಬೈಲ್‌ ದೂರಸಂವಹನಗಳು
ಕರತೆಪೆ
ಕರತೆಪೆ : ಅನಟೋಲಿಯದ ಅಡನಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕರತೆಪೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟೈಟರ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗೆ ಸೇರಿದ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳು ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿವೆ. ಈ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪ್ರ.ಶ.ಪು. 8ನೆಯ ಶತಮಾನಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. 1945ರ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಇಸ್ತಾನ್ ಬುಲ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಬಾಸ್ಸರ್ಟ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಂಬಲ್ರವರು ಕಡಿರ್ಲಿಯ ಉಪಾಧ್ಯಾಯನೊಬ್ಬನ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ದರ್ಶಿಸಿ 1947ರ ಅನಂತರ ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೂ ಇಲ್ಲಿನ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಶೋಧಿಸಿದರು. ಪ್ರ.ಶ್ರ.ಪು. 8ನೆಯ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿನ ಬೆಟ್ಟದ ಸುತ್ತ 5 ಪಾಶರ್ವ್‌ಗಳಿದ್ದ ಮತ್ತು 28 ಆಯಾಕಾರದ ಕೊತ್ತಳಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದ ಕೋಟೆಯನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೋಟೆಗೆ ಒಂದು ಮೇಲಿನ ಮತ್ತೊಂದು ಕೆಳಗಣ ಪ್ರದೇಶ ದ್ವಾರಗಳಿದ್ದವು. ಈ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರಗಳ ಎರಡೂ ಪಾಶರ್ವ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಮೂರ್ತಿಶಿಲ್ಪಗಳಿದ್ದ ಮತ್ತು ಶಾಸನಗಳಿದ್ದ ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪಡಿಗಳನ್ನು ಉಪಯೋಗಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಕೆತ್ತನೆಗಳು ಸಾಂಕೇತಿಕತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ ವಿಕಟ ಚಿತ್ರಗಳಾಗಿದ್ದು ಕಲಾದೃಷ್ಟಿಯಿಂದಲೂ ಕೆಳಮಟ್ಟದವುಗಳಾಗಿದ್ದರೂ ಜನಜೀವನದ ನೈಜ ಚಿತ್ರವನ್ನೊದಗಿಸುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಮತೀಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಬಹಳ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಮುಳುಗುತ್ತಿರುವ ನಾವಿಕರನ್ನು ತೋರಿಸುವ ನೌಕಾಯುದ್ಧ ದೃಶ್ಯ, ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಕ್ರೀಡೆಗಳು, ಸಂಗೀತಗಾರರ ಒಂದು ಸಮೂಹ ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜೀವನದ ಅನೇಕ ಇತರ ದೃಶ್ಯಗಳನ್ನು ನಾವಿಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದೆ. ಈಜಿಪ್ಟಿನ ಮತ್ತು ಮೆಸಪೊಟೇಮಿಯದ ಕಲೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಅನೇಕ ಸಾಮ್ಯಗಳನ್ನು ಕಾಣಬಹುದಾಗಿದ್ದು, ಕಲ್ಲಿನ ಕೆಲಸದ ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯಸಿಸಬಹುದಾಗಿದೆ. ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಈ ಕಲ್ಲು ಚಪ್ಪಡಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕಡೆದಿರುವ ಶಾಸನಗಳು ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಮಹತ್ತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ದ್ವಾರದ ಒಂದು ಪಾಶರ್ವ್‌ದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ರ ಹಿರೋಗ್ಲಿಫಿಕ್ ಲಿಪಿಯಲ್ಲೂ ಮತ್ತೊಂದು ಪಾಶರ್ವ್‌ದಲ್ಲಿ ಫಿನಿಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲೂ ಈ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ಕಡೆಯಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲತಃ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಈ ಶಾಸನಗಳನ್ನು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರವಾಸಿಗಳ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ದೊರೆಯೇ ಫಿನಿಷಿಯನ್ ಭಾಷೆಗೆ ತರ್ಜುಮೆ ಮಾಡಿಸಿದಂತೆ ತಿಳಿದುಬರುತ್ತದೆ. ಈ ರೀತಿಯ ದ್ವಿಭಾಷಾಶಾಸನಗಳು ದೊರಕಿದುದರಿಂದ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಹಿರೋಗ್ಲಿಫಿಕ್ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಓದಲು ಬಹಳ ಅನುಕೂಲವಾಯಿತು. ಈ ಶಾಸನಗಳ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ದೊರೆ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ಜನಾಂಗದ ಅಸಿತವಾದ್, ಆತನು ಕರತೆಪೆಯ ಕೋಟೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ ಸಿಲಿಷಿಯಾದ ದೊರೆ ಅವರಿಕುಸ್ನ ಆಶ್ರಯದಲ್ಲಿ ಆಳುತ್ತಿದ್ದನು. ಇದಲ್ಲದೆ ಹಲವಾರು ದೇವತೆಗಳ ಹೆಸರುಗಳೂ ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ. ಕೋಟೆಯ ಒಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ಟೈಟ್ ವಾಸ್ತುಕಲೆಯ ಪ್ರಮುಖಲಕ್ಷಣವಾದ ಹಿಲಾನಿ ರೀತಿಯ ಮುಖ ಮಂಟಪ (ಪೋರ್ಟಿಕೋ) ದಿಂದೊಡಗೂಡಿರುವ ಅರಮನೆಯಾಗಿದ್ದಿರಬಹುದಾದ ಕಟ್ಟಡದ ಅವಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ನದಿಯ ಇನ್ನೊಂದು ಪಾಶರ್ವ್‌ದಲ್ಲಿರುವ ದೊಮುeóïತೆಪೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೂ ಸ್ವಲ್ಪ ಮೊದಲಿನ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಶಿಲ್ಪಗಳನ್ನು ಬೆಳಕಿಗೆ ತರಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಥಳಗಳು ವರ್ಗ:ಐತಿಹಾಸಿಕ ಸ್ಮಾರಕಗಳು
ಎದೆಗಾರಿಕೆ (ಚಲನಚಿತ್ರ)
ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ 2012 ರ  ಕನ್ನಡ ಅಪರಾಧ ನಾಟಕ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿದ್ದು, ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಬರೆದ ಅದೇ ಹೆಸರಿನ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಆದಿತ್ಯ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅತುಲ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ, ಅಚ್ಯುತ್ ಕುಮಾರ್, ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್, ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಮನ್ಸುಖಾನಿ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಚಿತ್ರವು 1990 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದ ನೈಜ-ಜೀವನದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂಗತ ಜಗತ್ತಿನ ಆರಾಧನಾ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾದ ಶ್ರೀಧರ್, ಮುತ್ತಪ್ಪ ರೈ ಮತ್ತು ಬಚ್ಚನ್ ಅವರ ಕುರಿತಾಗಿದೆ. ಚಿತ್ರಮಂದಿರದಲ್ಲಿ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಮೇಲೆ ವ್ಯಾಪಕವಾದ ವಿಮರ್ಶಕರ ಮೆಚ್ಚುಗೆಗೆ ಈ ಚಿತ್ರವು ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ಇದು 6 ನೇ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ಗೆದ್ದುಕೊಂಡಿತು.
ಕಥಾವಸ್ತು
ಸೋನಾ ( ಆದಿತ್ಯ ) ಒಬ್ಬ ಹಿಟ್‌ಮ್ಯಾನ್, ತನ್ನ ಅಪರಾಧದ ಜೀವನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ, ಅದು ಅವನ ಬಾಸ್‌ಗೆ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಅವನು ಅವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಯಾರಿಕೆ
ಎದೆಗಾರಿಕೆ ಎಂಬುದು 2000 ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತ ಅಗ್ನಿ ಶ್ರೀಧರ್ ಬರೆದ ಅಪರಾಧ ಕಾದಂಬರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಂಬೈ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಸುತ್ತುತ್ತಿರುವ ಇಂಡಿಯಾ ಮಾಫಿಯಾ ಬಗ್ಗೆ ಇದೆ. ಕಾದಂಬರಿಯು ಹಲವಾರು ವಾರಗಳವರೆಗೆ ಚಾರ್ಟ್ ಟಾಪರ್ ಆಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಹಿಟ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂದಿನಿಂದ, ಅದನ್ನು ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಲು ಸುಮಾರು 15 ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಇದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಹಿಂದೆ ಸ್ಲಂ ಬಾಳ ಮತ್ತು ಕಳ್ಳರ ಸಂತೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದ್ದ ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರು ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2010 ರಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರದ ಘೋಷಣೆಯ ನಂತರ, ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಿಶೋರ್ ಮಾಫಿಯಾ ಡಾನ್‌ಗಳ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದನ್ನು ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿದವು. ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಭಾವನಾ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರು ಆರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯಬೇಕಾಯಿತು, ಈ ಪಾತ್ರವು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಆಕಾಂಕ್ಷಾ ಮನ್ಸುಖಾನಿಗೆ ಹೋಯಿತು, ಅವರು ಹಿಂದೆ 2011 ರ ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರ ಒಲವೇ ಮಂದಾರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಅಭಿನಯಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಶಂಸೆ ಗಳಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರ  ಆದಿತ್ಯ ಅವರು  ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ನಟಿಸಲು ಸಹಿ ಹಾಕಿದರು, ಸೃಜನ್ ಲೋಕೇಶ್ ಪೋಷಕ ಪಾತ್ರವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು. 2011 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದ ಚಿತ್ರೀಕರಣ ಬೆಂಗಳೂರು, ಸಕಲೇಶಪುರ, ಮಂಗಳೂರು ಮುಂತಾದ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ 35 ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಮುಂದುವರೆಯಿತು. ಇದು ಜೂನ್ 2012 ರಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತು.
ಧ್ವನಿಮುದ್ರಿಕೆ
ಚಿತ್ರದ ಧ್ವನಿಪಥಕ್ಕೆ ಸಾಧು ಕೋಕಿಲ ಸಂಗೀತ ಸಂಯೋಜಿಸಿದ್ದು, ಸುಮನಾ ಕಿತ್ತೂರು ಸಾಹಿತ್ಯ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆಲ್ಬಮ್ ಒಂದು ಧ್ವನಿಪಥವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಕೋಕಿಲಾ ಕೂಡ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ಹಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು
ಭಾರತೀಯ ಚಿತ್ರರಂಗದ 100 ವರ್ಷಗಳ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಭಾಗವಾಗಿ, ಎದೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು 2013 ರಲ್ಲಿ ಪೋರ್ಟೊ ರಿಕೊ ಫಿಲ್ಮ್ ಇನ್‌ಸ್ಟಿಟ್ಯೂಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ನಂತರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 2013 ರಲ್ಲಿ ಮುಂಬೈ ಮಹಿಳಾ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ ಮೊದಲ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು, ಇದು ಅಲ್ಲಿ ಏಕೈಕ ಭಾರತೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ನಂತರ ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಜನವರಿ 2014 ರಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಚಲನಚಿತ್ರೋತ್ಸವದ 6 ನೇ ಆವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರದರ್ಶಿಸಲಾಯಿತು, ಅಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ತೀರ್ಪುಗಾರರ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡಲಾಯಿತು.
ವಿಮರ್ಶೆಗಳು
ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಂತರ, ಚಲನಚಿತ್ರವು ವಿಮರ್ಶಕರಿಂದ ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಚಿತ್ರದ ನಿರ್ದೇಶನ, ಚಿತ್ರಕಥೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನಾಯಕ ನಟರ ಅಭಿನಯ ಪ್ರಶಂಸೆಗೆ ಪಾತ್ರವಾಯಿತು. ದಿ ಟೈಮ್ಸ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾದ ಜಿಎಸ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ಚಲನಚಿತ್ರಕ್ಕೆ ಐದರಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ವಿಮರ್ಶಿಸಿ "ಗ್ರಿಪ್ಪಿಂಗ್ ನಿರೂಪಣೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಣಯದ ಸ್ಪರ್ಶದೊಂದಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಕಥೆಯನ್ನು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿದಾಯಕವಾಗಿಸುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ನಟರ ಅಭಿನಯದ ಬಗ್ಗೆ ಬರವಣಿಗೆಯನ್ನು ಮುಗಿಸಿದರು. ಡೈಲಿ ನ್ಯೂಸ್ ಮತ್ತು ಅನಾಲಿಸಿಸ್ ಗಾಗಿ ಬರೆಯುತ್ತಾ, ಶ್ರುತಿ ಐಎಲ್ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 3.5/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ, "ಚಿತ್ರವು ಪುಸ್ತಕಕ್ಕೆ ನಿಷ್ಠವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ ಮತ್ತು ಸಿನಿಮೀಯ ಸಂವೇದನೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಹೊಂದಿದೆ. ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮತ್ತು ಚಿತ್ರಕಥೆಯು ಕಠಿಣವಾದ ಮತ್ತು ಚಿಂತನೆಗೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಸಂಭಾಷಣೆಗಳಿಂದ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ಬೆಂಬಲಿತವಾಗಿದೆ" ಮತ್ತು "ನಿರ್ದೇಶಕ ಸುಮನ್ ಕಿತ್ತೂರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿ ನಟರಿಂದ ತಾರಾಸದೃಶ ಅಭಿನಯವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ನಾಯಕ ನಟರಾದ ಆದಿತ್ಯ ಮತ್ತು ಅತುಲ್ ಕುಲಕರ್ಣಿ ತಮ್ಮ  ನಟನೆಗಳಿಂದ ಶೋವನ್ನು ಕದಿಯುತ್ತಾರೆ." ನ್ಯೂಸ್ಟ್ರಾಕಿಂಡಿಯಾ ಚಿತ್ರಕ್ಕೆ 3/5 ರೇಟಿಂಗ್ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಚಿತ್ರವು "ಉತ್ತಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ [ಮತ್ತು] ಶಕ್ತಿಯುತ ಪ್ರದರ್ಶನದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. "ಉತ್ತಮ ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್, ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸ್ಕೋರ್ ಮತ್ತು ಪರಿಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಳಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತವೆ" ಎಂದು ಅದು ಸೇರಿಸಿದೆ. ವಿಮರ್ಶಕರು ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿನ ನಟನೆ, ಛಾಯಾಗ್ರಹಣ ಮತ್ತು ಸಂಗೀತದ ಪಾತ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಗಳಿ, ಆದಿತ್ಯ ಅವರ ಅಭಿನಯವನ್ನು "ಟಾಪ್ ಕ್ಲಾಸ್" ಎಂದು ಕರೆದರು.
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು
ವರ್ಗ:ಕನ್ನಡ ಚಲನಚಿತ್ರಗಳು ವರ್ಗ:ವರ್ಷ-೨೦೧೨ ಕನ್ನಡಚಿತ್ರಗಳು
ಕರಸಹರ್
ವರ್ಗ:ಇತಿಹಾಸ ವರ್ಗ:ಮೈಸೂರು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯ ವಿಶ್ವಕೋಶ ವರ್ಗ:ಬೌದ್ಧ ಧರ್ಮದ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು
ದಿಂಡವಾರ
ದಿಂಡವಾರ ಗ್ರಾಮವು ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ವಿಜಯಪುರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನಲ್ಲಿದೆ.
ಭೌಗೋಳಿಕ
ಗ್ರಾಮವು ಭೌಗೋಳಿಕವಾಗಿ ೧೬* ೩೨' ೧೦"x ಉತ್ತರ ಅಕ್ಷಾಂಶ ಮತ್ತು ೭೫* ೩೧' ೧೯" ಪೂರ್ವ ರೇಖಾಂಶದಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಜನಸಂಖ್ಯೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಸುಮಾರು 2500 ಇದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ 1300 ಪುರುಷರು ಮತ್ತು 1200 ಮಹಿಳೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ
ಮುಖ್ಯ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಆದರೆ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳ ಪ್ರಭಾವದಿಂದಾಗಿ ಉರ್ದು, ಮರಾಠಿ ಮತ್ತು ಹಿಂದಿ ಮಿಶ್ರಿತ ವಿಶಿಷ್ಠವಾದ ಕನ್ನಡ. ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯ ಜೋಳ. ಜೊತೆಗೆ ಗೋಧಿ, ಅಕ್ಕಿ,ಮೆಕ್ಕೆ ಜೋಳ ಬೇಳೆಕಾಳುಗಳು. ಜವಾರಿ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಡುವ ವಿಶೇಷ ರುಚಿಯ ಕಾಯಿಪಲ್ಯ, ಸೊಪ್ಪುಗಳು ಹೆಸರುವಾಸಿ ಮತ್ತು ಸದಾಕಾಲವೂ ಲಭ್ಯ. ಜೋಳದ ರೊಟ್ಟಿ, ಸೇಂಗಾ ಚಟ್ನಿ, ಎಣ್ಣಿ ಬದನೆಯಕಾಯಿ ಪಲ್ಯ, ಕೆನೆಮೊಸರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮೂಲೆಮೂಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದಿವೆ.
ಕಲೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
ಅಪ್ಪಟ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯ ಕಲೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಪುರುಷರು ದೋತ್ರ, ನೆಹರು ಅಂಗಿ ಮತ್ತು ರೇಷ್ಮೆ  ರುಮಾಲು(ಪಟಕ) ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.ಮಹಿಳೆಯರು ಇಲಕಲ್ಲ ಸೀರೆ ಮತ್ತು ಖಾದಿ ಬಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಧರ್ಮ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೂ ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ  ಧರ್ಮದ ಜನರಿದ್ದಾರೆ.
ಭಾಷೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಷೆ ಕನ್ನಡ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹಿಂದಿ,  ಹಾಗೂ ಇಂಗ್ಲೀಷ್ ಭಾಷೆಗಳನ್ನು  ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ.
ಮಸೀದಿ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ದರ್ಗಾ ಹಾಗೂ ಮಸೀದಿ ಇದೆ.
ನೀರಾವರಿ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರತಿಶತ  50  ಭಾಗ ಭೂಮಿ ಕಾಲುವೆ, ತೆರದ ಬಾವಿ, ಕೊಳವೆ ಬಾವಿಯಿಂದ ನೀರಾವರಿ ಇದ್ದು  ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಕಬ್ಬು, ಮೆಕ್ಕೆಜೋಳ, ಜೋಳ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ), ನಿಂಬೆಹಣ್ಣು , ಪಪ್ಪಾಯ, ಅರಿಶಿನ, ನೆಲಕಡಲೆ, ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ), ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ , ದ್ರಾಕ್ಷಿ , ದಾಳಿಂಬೆ, ಗೋಧಿ  ಹಾಗೂ  ಇತರೆ ಬೆಳೆಗಳನ್ನು  ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆ
ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವೇ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ತೋಟಗಾರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು ೭೫% ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ೧೫% ಭೂಮಿ ಮಾತ್ರ ನೀರಾವರಿ ಹೊಂದಿದೆ. ಉಳಿದ ೮೫% ಭೂಮಿ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಭಿಸಿದೆ.
ಆರ್ಥಿಕತೆ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆ  ಮಧ್ಯಮ  ತರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಇದುವುದರಿಂದ ೭೦% ಜನಸಂಖ್ಯೆ  ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೃಷಿಯು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗವಾಗಿದೆ. ಇದರೊಂದಿಗೆ ಹೈನುಗಾರಿಕೆ, ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆ, ದನಗಳ ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಉಪ ಕಸುಬುಗಳಾಗಿವೆ.
ಬೆಳೆ
ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು
ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೆಳೆಗಳು
ದ್ರಾಕ್ಷಿ, ಕಬ್ಬು, ದಾಳಿಂಬೆ, ನಿಂಬೆ, ಮಾವು, ಬಾಳೆ, ಸೂರ್ಯಕಾಂತಿ, ಅರಿಸಿಣ, ಪಪ್ಪಾಯಿ, ಕಲ್ಲಂಗಡಿ, ಉಳ್ಳಾಗಡ್ಡಿ (ಈರುಳ್ಳಿ) ಮತ್ತು ಶೇಂಗಾ(ಕಡಲೆಕಾಯಿ) ಇತ್ಯಾದಿ.
ತರಕಾರಿ ಬೆಳೆಗಳು
ಬದನೆಕಾಯಿ, ಟೊಮ್ಯಾಟೊ, ಹೀರೇಕಾಯಿ, ನುಗ್ಗೆಕಾಯಿ, ಗೆಣಸು, ಗಜ್ಜರಿ, ಮೆಣಸಿನಕಾಯಿ, ಸೌತೆಕಾಯಿ, ಮೊಲಂಗಿ, ಅವರೆಕಾಯಿ, ಪಡವಲಕಾಯಿ, ಕುಂಬಳಕಾಯಿ, ಮೆಂತೆ ಪಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಕೊತಂಬರಿ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಸ್ಯ
ಆಲದ ಮರ, ಬೇವಿನ ಮರ, ಜಾಲಿ ಮರ, ಹೈಬ್ರೀಡ್ ಜಾಲಿ ಮರ, ಮಾವಿನ ಮರ ಮತ್ತು ಅರಳಿ ಮರ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಪ್ರಾಣಿ
ತೋಳ, ನರಿ, ಹಾವು, ಮೊಲ, ನವಿಲು, ಬೆಳ್ಳಕ್ಕಿ, ಗುಬ್ಬಿ, ಕಾಗೆ, ಕೋಗಿಲೆ ಇತ್ಯಾದಿ.
ಹಬ್ಬ
ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕಾರ ಹುಣ್ಣುಮೆ, ಯುಗಾದಿ, ದಸರಾ, ದೀಪಾವಳಿ, ನಾಗರ ಪಂಚಮಿ, ಉರಸು ಹಾಗೂ  ಮೊಹರಮ್  ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ
ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ  ಸರಕಾರಿ  ಹಿರಿಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಸಕರಾರಿ ಪ್ರೌಡ (RMSA) ಶಾಲೆ ಇದೆ.
ಸಾಕ್ಷರತೆ
ಗ್ರಾಮದ ಸಾಕ್ಷರತೆಯ ಪ್ರಮಾಣ  ಸುಮಾರು ೬೭%. ಅದರಲ್ಲಿ ೭೫% ಪುರುಷರು ಹಾಗೂ ೫೫% ಮಹಿಳೆಯರು ಸಾಕ್ಷರತೆ ಹೊಂದಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ
ಗ್ರಾಮವು ದೇವರ ಹಿಪ್ಪರಗಿ ವಿಧಾನ ಕ್ಷೇತ್ರ ಹಾಗೂ ಬಿಜಾಪುರ ಲೋಕಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ.
ಬಿಜಾಪುರ
ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳು
ವರ್ಗ:ಬಿಜಾಪುರ ಜಿಲ್ಲೆ ವರ್ಗ:ಬಸವನ ಬಾಗೇವಾಡಿ ತಾಲ್ಲೂಕು