cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បេតុង
ស៊ីម៉ង់ត៍
ស៊ីម៉ង់ត៍​ផតលែន ជា​ប្រភេទ​ ដែល​គេ​ប្រើ​ជា​ទូទៅជាង​គេ​។ វាជា​​សារធាតុផ្សំ​សំខាន់​បំផុត​របស់​បេតុង បាយ​អ និងបាយ​អ​សិតរូប។ វិស្វករ​អង់គ្លេស​ យ៉ូសិប អាសប្ឌីន ​បាន​ទទួលប៉ាតង់​បង្កើត​ស៊ីម៉ង់ត៍ផតលែន​នៅ​ឆ្នាំ​១៨២៤ ស៊ីម៉ង់ត៍​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ដូច​នេះ​ដោយ​សារ​វា​មាន​ពណ៌​ស្រដៀង​នឹង​ពណ៌​របស់​ថ្ម​កំបោរ​ផតលែន ដែល​គេ​យក​មក​ពី​កោះ​ផតលែន​របស់​អង់គ្លេស ហើយ​ត្រូវ​បាន​យក​មក​ប្រើ​យ៉ាង​ទូលំទូលាយ​នៅ​ក្នុង​ស្ថាបត្យកម្ម​ក្រុង​ឡុង។ ​
ទឹក
បន្សំ​រវាង​ទឹក​ជា​មួយ​នឹង​សំភារៈ​បន្ស៊ី បង្កើត​បាន​ជា​ កាវស៊ីម៉ង់ត៍ តាម​រយៈ​របៀប​អ៊ីដ្រាតកម្ម។ កាវស៊ីម៉ង់ត៍ តភ្ជាប់​គ្រាប់​ថ្មជា​មួយ​គ្នា បំពេញ​ចន្លោះ​ប្រហោង​រវាង​គ្រាប់​ថ្ម ហើយ​អាច​អោយ​គ្រាប់​ថ្ម​ហូរ​បាន​យ៉ាង​ងាយ។ ទឹក​តិច​ក្នុង​កាវ​ស៊ីម៉ង់ត៍ នឹង​បង្កើត​បាន​បេតុង​កាន់​តែ​រឹងខ្លាំង ធន់​បាន​យូរ; ប្រើ​ទឹក​ច្រើន​នឹង​បង្កើត​បាន​ជា​បេតុង​ងាយ​ហូរ មាន​ស្លាំ​ខ្ពស់។
អ៊ីដ្រាតកម្ម​ ទាក់ទង​នឹង​ប្រតិកម្ម​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន ជា​ទូទៅ​កើត​នៅ​ពេល​ព្រម​គ្នា។ នៅ​ពេល​ដែល​ប្រតិកម្ម​កំពុង​តែ​មាន អ៊ីដ្រាតកម្ម​នៃស៊ីម៉ង់ត៍​ បាន​បន្ស៊ី​ម្តង​បន្តិចៗ​រវាង​ខ្សាច់ និង​គ្រាប់​ថ្ម ជា​មួយ​នឹង​សារធាតុផ្សំ​ផ្សេងទៀត ដើម្បី​បង្កើត​បាន​ជា​ម៉ាសរឹង​មួយ។ ប្រតិកម្ម
អាស៊ីខាងត្បូង
អាស៊ីខាងត្បូងរួមមានបណ្តាប្រទេសនិងទឹកដីដូចតទៅ ៖
ប្រាសាទបន្ទាយក្តី
ការជុសជុល និងកំណាយ
ប្រាសាទបន្ទាយក្តីត្រូវបានរៀបចំសម្អាតដំបូងពីឆ្នាំ១៩២០-១៩២២ ដោយលោក ហង់រី ម៉ាហ្សាល់ និងលោកបេតធឺ (Ch.Batteur) លុះក្រោយមកត្រូវបានស្រាវជ្រាវ ដើម្បីធ្វើកំណាយនៅកន្លែងមួយក្បែរហោត្រ័យខាងជើងនៃផ្លូវចូលពីខ្លោងទ្វារទិសខាងកើតដោយគម្រោងរបស់សាកលវិទ្យាល័យសូហ្វីយ៉ា (SOFIA UNIVERSITY) មកពីប្រទេសជប៉ុននៅក្នុងឆ្នាំ២០០១។ កំណាយនេះត្រូវបានគេព្រះទះឃើញព្រះពុទ្ធបដិមាចំនួន២៧៤បំណែក ដែលត្រូវបានកប់ចោលនៅក្នុងរណ្តៅ។ ភាគច្រើននៃបំណែកបដិមាដែលរកឃើញគឺជាប្រភេទព្រះពុទ្ធរូបប្រក់នាគ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ឈរ និងព្រះពុទ្ធខ្លះទៀតមានលក្ខណសមាធិប៉ុន្តែរូបបដិមាភាគច្រើនទាំងនោះស្ថិតនៅក្នុងសភាពបាក់បែក និងបាត់ព្រះកេស និងអ្វីដែលចាប់អារម្មណ៍បន្ថែមទៀតនោះគឺថ្មគោលព្រះពុទ្ធសាសនារាងបួនជ្រុងទ្រវែងមួយដ៏ធំមានឆ្លាក់ព្រះពុទ្ធរូបតូចៗចំនួន១០៨អង្គ ដែលត្រូវបានគេកប់នៅពីលើគេ។ បំណែករូបទាំងនេះត្រូវបានប្រមូល និងយកទៅដាក់តាំងនៅសារមន្ទីរព្រះនរោត្តមសីហនុអង្គរ។
សឺន សាន
ប្រវត្តិ
សម្ដេច​បវរសេដ្ឋា សឺន សាន ប្រសូត្រ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​០៥ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩១១ នៅ​សង្កាត់​លេខ ៥ រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ ប្រទេស​កម្ពុជា។ បិតា​របស់​លោក​នាម សឺន សាច (Son Sach) ហើយ​មាន​មាតា​នាម នាង សន (Neang San)។ បិតា​របស់​លោក​គឺ​ជា​ពូជ​ពង្ស​វង្ស​ត្រកូល​ជំនាន់​ក្រោយ​របស់​ឧកញ៉ា​សេនាបតី សឺន គុយ ដែល​ជា​វីរ​បុរស​ខ្មែរ​កម្ពុជា និង​ជា​អតីត​ចៅហ្វាយ​ស្រុក​ព្រះត្រពាំង (បច្ចុប្បន្នខេត្ត​ព្រះត្រពាំង ដែល​ត្រូវ​បាន​កាត់​បញ្ជូល​ទៅ​ក្នុង​ប្រទេស​វៀតណាម)។ ​លោក​បាន​ពលី​ជីវិតរបស់​លោក​ ដោយ​ឲ្យ​យួន​កាត់​ក្បាល​ជា​ថ្នូរ​នឹង​ការ​ថែ​រក្សា​ជំនឿ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​និកាយ​ថេរវាទ​សម្រាប់​ជន​ជាតិ​ដើម​ខ្មែរ​ក្រោម​ទាំង​មូល​នៅ​កម្ពុជា​ក្រោម។
ការសិក្សា
នៅ​ឆ្នាំ​១៩១៧ លោក សឺន សាច់ បាន​បញ្ជូន​កុមារា សឺន សាន ឲ្យ​ទៅ​សិក្សា​នៅ​សាលា​បឋម​សិក្សា​មីស្ស​ក្នុង​​រាជធានី​ភ្នំពេញ។ នៅ​ឆ្នាំ​១៩២៧ យុវជន សឺន សាន បាន​ទៅ​បន្ត​ការ​សិក្សា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​បារាំង រហូត​បាន​ប្រឡង​ជាប់​សញ្ញាបត្រ​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ជាន់​ខ្ពស់​ខាង​ពាណិជ្ជកម្ម​ទីក្រុង​ប៉ារីស (Diplôme des HautesEtudes Com merciales de Paris) នៅ​ឆ្នាំ​១៩៣៣ ហើយ​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​កាន់​មាតុ​ប្រទេស​វិញ។
តួនាទីនិងសកម្មភាពរបស់សម្តេចបវរសេដ្ឋា សឺន សានក្នុងសង្គមខ្មែរនៅប្រទេសកម្ពុជា
ពេលនោះឯកឧត្តម សឺន សាន បាន ចូលរួមក្នុងការព្រាងច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក អៀវ កើស ។ ឯកឧត្តមសឺន សាន បាន​ជាប់​ឆ្នោត​ជា​ប្រធាន​រដ្ឋ​សភា​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៥១ ដល់ ១៩៥២។
ចៅ​សែន​ កុសល​ឈុំ
លោក ចៅ សែន កុសលឈុំ ប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩០៥ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជាអ្នក​នយោបាយ ដ៏មានឥទ្ធិពលនៃរបបសង្គមរាស្ត្រនិយម និង ជាអ្នក ជិតស្និទជាមួយ សម្ដេចព្រះបាទនរោត្តម[សីហនុ] ផងដែរនោះ ។ លោកបានស្លាប់ថ្ងៃ ព្រហស្បត៍ ទី ២២ខែ មករា ឆ្នាំ២០០៩ លោក ចៅសែន កុសលឈុំ អតីតនាយករដ្ឋមន្រ្តី និងជាប្រធានរដ្ឋ​សភានៃប្រទេស កម្ពុជាត្រូវបានគេស្គាល់ ឬ ហៅថា ឈុំ​បានទទួលអនិច្ចកម្មក្នុងជន្មាយុ ១០៤ ឆ្នាំ។
ប្រវត្តិ
លោក ចៅសែន កុសលឈុំ ប្រសូតិ នៅថ្ងៃទី ០១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៥ នៅខេត្តមាត់ជ្រូក កម្ពុជាក្រោម ។ លោកជាបុត្ររបស់ គុន គីម (Khun Kim) ជាអតីតអភិបាលខេត្តកណ្តាលនៃប្រទេសកម្ពុជាហើយលោក គុន គីម ត្រូវជាប្អូនប្រុសរបស់លោក ប័ណ្ណ យ៉ុង (Pann Yung) (១៨៨០-១៩៤៥) ជា អតីតកូន​ប្រុសរបស់អភិបាលខេត្តមួយរូបនៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម ។
ការសិក្សា
ធ្លាប់ជាសិស្ស នៃវិទ្យាល័យស៊ីសុវត្ថិ នៅប្រទេសកម្ពុជា ។
អាវសានជីវិត
ថ្ងៃព្រហស្បតិ៍ ទី ២២ ខែមករា ឆ្នាំ ២០០៩ លោកបានទទួលអនិច្ចធម្មនៅផ្ទះនាទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងព្រះជន្ម ១០៤ ។
សឺង ង៉ុកថាញ់
ការបង្កើតសារព័ត៌មាន «នគរវត្ត» ពីឆ្នាំ ១៩៣៦ដល់ ឆ្នាំ ១៩៤២
គោល​ជំហរ​របស់​កាសែត «នគរ​វត្ត» ពេលនោះ​គឺសរសេរ​គាំទ្រ​ខ្មែរ ដោយ​មិន​ប្រឆាំង​បារាំងសែស។​ កាសែត​នេះ​បាន​សរសេរ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​គ្រប​សង្កត់​របស់​ជន​ជាតិ​យួន​មក​លើ​រាជការ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា ការ​គ្រប​សង្កត់​របស់​ចិន​មក​លើ​ពាណិជ្ជកម្ម ព្រម​ទាំង​និយាយ​អំពី​កង្វះ​ខាត​ការ​ងារសម​រម្យ​សម្រាប់​បញ្ញវន្ត​ខ្មែរ​។
បទ​និពន្ធ​ក៏​បាន​បន្ទោស​ឈ្មួញ​ចិន​នៅ​តាម​ជនបទ​ ដែល​ប្រកប​របរ​ឲ្យ​ខ្ចី​ប្រាក់​  ដោយ​យក​ការ​ប្រាក់​ខ្ពស់​ បាន បន្ទោស​ការ​យឺត​យ៉ាវរបស់​បារាំងសែស​ ក្នុងការធ្វើទំនើបនីយកម្មនៃប្រព័ន្ធសិក្សា​អប់​រំ  បាន​បន្ទោស​ការ​ខ្វះ​ខាត​ឥណទាន​សម្រាប់​កសិករ​ខ្មែរ​ខ្ចី​  និង​បន្ទោស​ការ​បើក​ប្រាក់​បៀវត្ស​តិច​ដល់​អ្នក​រាជការ​ខ្មែរ​ទាំង​ឡាយ​ផង​ដែរ។ ការសំខាន់ជាងនេះទៅទៀត កាសែត នគរ​វត្ត​ បាន​ប្រឹង​ប្រែង​បង្ហាញ​ថា ប្រវត្កិសាស្ត្រ​និង​ការ​ប៉ង​ប្រាថ្នា​ផ្សេងៗ របស់​ខ្មែរ​ ខុស​ប្លែក​គ្នា​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រ និង​ការ​ប៉ង​ប្រាថ្នា​របស់​យួន ។ មាន​វិចារណកថា​មួយ​ ក៏បានប្រៀបធៀបការវាតទីទឹកដីរបស់ហ៊ីត្លែរ​នៅ​ក្នុង​ទ្វីបអឺរ៉ុប​ ទៅនឹងការពង្រីកទឹកដីរបស់ប្រទេសយួន មក​លើ​កម្ពុជា​ក្នុង​សតវត្ស​ទី ១៩។ គំនិត​​ប្រឆាំង​យួន​លេច​ឡើង​ជា​បណ្តើរៗ នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​កាសែត នគរ​វត្ត  ដែល​ជា​គំនិត​មួយ​បាន​ហូរ​ចូល​ទៅ​ក្នុង​មនោគមវិជ្ជា​នៃ​គ្រប់​រដ្ឋាភិបាល​ខ្មែរ​ទាំង​ឡាយ ក្រោយ​ឯករាជ្យ​រហូត​ដល់​ការ​ឈ្លាន​​ពាន​របស់យួន​នៅ​ចន្លោះ​ឆ្នាំ ១៩៧៨ - ១៩៧៩។  ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​បរិបទ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ផ្ទាល់ អ្វី​ដែល​សំខាន់​ពីកាសែត នគរវត្ត នោះគឺ​ថា  ជា​លើក​ដំបូង​ហើយ ចាប់​តាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៨៦៣ មក  ដែល​មាន​ការ​សាសង​ទាក់​ទង​គ្នា​រវាង «មេ​កម្លាំង» បារាំងសែល​ជាមួយ​នឹង «កូន​ក្មួយ» ខ្មែរ  ដែល​បារាំងសែស​ប្រកាន់​ចោទ​ថា «ដេកសំងំ» ព្រម​ទាំង​វរជន​ខ្មែរ​ផង​ដែរ។ នៅ​ដើម​ឆ្នាំ ១៩៣៧ កាសែត​នេះ​មួយលេខៗ មាន​បោះ​ពុម្ព​ចេញ​ផ្សាយ​ឲ្យ​ច្រើន​លើស​ពី​ ៥០០០ ច្បាប់ ហើយ​អ្នក​អាន​ប្រាកដ​ជា​មាន​ចំនួន​ច្រើន​លើសពី​នោះ​ទៅ​ទៀត ។
ការចូលរួមជាមួយ «ចលនាខ្មែរឥស្សរៈ»
នៅថ្ងៃទី ២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៥៤ សន្និសីទ​ក្រុង ហ្សឺណែវបានប្រកាសប្រគល់ឯករាជ្យដល់ប្រទេសឥណ្ឌូចិន ដែលមានកម្ពុជាកណ្តាល លាវ និង យួន ចំណែកកូសាំងស៊ីន(កម្ពុជាក្រោម) ត្រូវរាប់ជា ដីខាងត្បូង (Nam Kỳ)។ ពេលនោះ ប្រទេសយួនត្រូវចែកជាពីរភាគដាច់ដោយឡែកពីគ្នាគឺ ខាងជើងចាប់ ពីខ្សែស្របទី ១៧ ទៅទិសខាងជើង ត្រូវឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រង របស់រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតយួន (Việt Nam DânChủ Cộng Hòa) ដែលមាន ហូ ជី ម៉ិញ ជាមេដឹកនាំ ឯភាគខាងត្បូងចាប់ពីខ្សែស្របទី ១៧ ទៅទិសខាងត្បូងដែលមានដែនដីចម្ប៉ា​ និងដែនដីកម្ពុជា ក្រោម ត្រូវបានឋិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់រដ្ឋាភិបាល សាធារណរដ្ឋយួន (Việt Nam Cộng Hòa) ដែលមាន ង៉ូ ដិញ យ៉េម (Ngô Đình Diệm) ជាប្រធានាធិបតី។
អំពីយុទ្ធសាស្ត្ររបស់ «ចលនាខ្មែរសេរី»
ប្រាំខែក្រោយពីបានបង្កើត«ចលនាខ្មែរសេរី» បណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ និង សហការីបានបង្កើតមូលដ្ឋានទី ២ ហៅថា មូលដ្ឋាន ខូវណាម សម្រាប់រៀនអំពី គោលនយោបាយ វិជ្ជាយុទ្ធសាស្ត្រ ចារកិច្ច ឃោសនា និង សេដ្ឋកិច្ច។ល។ មូលដ្ឋាននេះមានចម្ងាយពីមូលដ្ឋានភូមិធំ ប្រហែលជា ១០ គីឡូម៉ែត្រនៅខាងទិសពាយព្យ។ ខូវណាម គឺជាឈ្មោះរបស់យុវជនខ្មែរក្រោមមួយរូប ដែលបានស្លាប់បាត់ជីវិតដោយជម្ងឺគ្រុនចាញ់ នៅក្នុងមូលដ្ឋានភូមិធំ ក្រោយពេលបានរៀនវិជ្ជាយុទ្ធសាស្ត្រចប់ភ្លាម។ បណ្ឌិត​សឺង ង៉ុកថាញ់ បានប្រសិទ្ធិនាមយុវជនតស៊ូជំនាន់​នោះថាសិស្សជំនាន់ខូវណាម និងមូលដ្ឋាន នោះថា មូលដ្ឋានខូវណាម។ ក្រោយមកបណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ បានបង្កើតមូលដ្ឋានមួយទៀតនៅទីក្រុងព្រៃនគរ សម្រាប់ហ្វឹកហាត់វិជ្ជាចារកិច្ច ឃោសនាអប់រំ និងបណ្តុះបណ្តាលកម្លាំងស្នូលនៃ«ចលនាខ្មែរសេរី» ដែលមានឈ្មោះថាមូលដ្ឋាន គឹម សេដ្ឋា មានសិស្សប្រមាណ ៥០ រូបដែលស្ម័គ្រចិត្តចូលរៀន។ ក្នុងចំណោមសិស្សទាំងនេះមានសិស្សនារីម្នាក់ឈ្មោះ គឹម សេដ្ឋា ត្រូវបានស្លាប់ក្នុងពេលកំពុងបំពេញសកម្មភាពខាងវិទ្យុ ទើបបណ្ឌិត សឺង ង៉ុក ថាញ់ ជាប្រមុខនៃចលនានេះ បានប្រសិទ្ធិនាមដល់មូលដ្ឋាននេះថា​មូលដ្ឋាន គឹម សេដ្ឋា​ និងសិស្សជំនាន់នោះថា សិស្សជំនាន់ គឹម សេដ្ឋា។មូលដ្ឋាន គឹម សេដ្ឋា គឺជាមូលដ្ឋាននយោបាយខាងធ្វើសង្គ្រាម ដែលបុគ្គលិកជំនាន់នោះបានចុះទៅគ្រប់ខេត្តទាំងអស់នៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម ជាពិសេស នៅតំបន់តាមបណ្តោយជាយដែនកម្ពុជា និងកម្ពុជាក្រោម ដើម្បីបណ្តុះបណ្តាលកម្លាំងចលនាខ្មែរសេរីស្នូល។ ចលនាខ្មែរសេរីមានសកម្មភាពរីក​ឆាប់រហ័ស ណាស់ ដោយបានផ្សព្វផ្សាយសកម្មភាពរបស់ខ្លួនពាសពេញកម្ពុជាក្រោម រហូតឆ្លងចូលដល់ប្រទេសកម្ពុជាទៀតបានធ្វើឲ្យប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរនៅកម្ពុជាមួយចំនួនធំ ភាគច្រើនជាមិត្តភក្តិរបស់លោក បានភៀសខ្លួនពីកម្ពុជាទៅកម្ពុជាក្រោម ដើម្បីរួមសហការជាមួយលោក ក្នុងការជួយបង្រៀនវិជ្ជាភូមិសាស្រ្ត ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រវត្តិតស៊ូ និងអប់រំវិន័យទ័ព។ល។
អំពីសង្រ្គាមនៅវៀតណាម
មតិមួយចំនួនផ្សេងទៀត បានចាត់ទុកឈ្មោះ «សង្គ្រាមនៅវៀតណាម» គឺជាឈ្មោះមួយដែលនិយមហៅ ចំពោះតែអ្នកនៅក្រៅប្រទេស ឬនៅអ៊ឺរុប។ តែចំពោះប្រវត្តិវិទូទាំងក្នុង និងក្រៅប្រទេសយួន បានឲ្យឈ្មោះសង្គ្រាមនេះថាជា «សង្គ្រាមនៅវៀតណាម» ព្រោះវាមានភាពសត្យានុម័តជាង។ «សង្គ្រាមនៅវៀតណាម» បានបញ្ចាប់ដោយ ព្រឹត្តិការណ៍ ៣០ មេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ពេលដែលប្រធានាធិបតីយួនឈ្មោះ យឿង វ៉ាំង ម៉ិញ (Dương Văn Minh) នៃរបបសាធារណរដ្ឋយួន (Việt Nam Cộng Hòa) សុំចុះចាញ់រណសិរ្សប្រជាជនរំដោះវៀតណាម​ខាងត្បូង (Mặt Trận Dân Tộc Giải Phóng Miền Nam Vịệt Nam) បន្ទាប់មក រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នមួយឈ្មោះសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង (Cộng Hòa Miền Nam Việt Nam) ត្រូវបានកើតឡើង។ ក្រោយមក រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតយួនខាងជើង និងរដ្ឋាភិបាសាធារណរដ្ឋវៀតណាមខាងត្បូង បានរួបរួមគ្នា នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ ហើយដាក់​ឈ្មោះថា សាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាម (Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam ) រហូតដល់បច្ចុប្បន្ន។
លទ្ធិ វេទនិយម
សម័យកាល
លទ្ធិ​វេទនិយម គឺ​ចលនា​ដើម​នៃ​លទ្ធិ​ព្រាហ្មណ៍និយម និង​ហិណ្ឌូនិយម​។ គេ​ចែក​ចលនា​នេះ​ជា ៣ សម័យកាល​គឺ​៖
ស្រុកស្ទឹងហាវ
=រដ្ឋបាលស្រុក= ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះសីហនុ ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិចំណុះ÷
មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា
ថ្នាក់​អន្តរជាតិ
ម.​ស.ម.ក.​ ក៏​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​ជា​មួយ​នឹង​ មជ្ឈ​មណ្ឌល​ច្បាប់​ និង នយោបាយ​សកល នៃ​សកល​វិទ្យាល័យ សាន់តា​ ក្លារ៉ា​ ព្រម​ទាំង​ជាមួយ​នឹង​​មជ្ឈ​មណ្ឌល​សាលា​នីតិសាស្រ្ត ដើម្បី​ច្បាប់​ និង យុត្តិ​ធម៌​សកល​ នៃ​សកល​វិទ្យាល័យ សាន់​ហ្វ្រាន់​ស៊ីស្កូ ផង​ដែរ​ ដែល​បណ្តា​និស្សិត​មក​ពី​សកល​វិទ្យាល័យ​ទាំង​នោះ​តែង​តែ​បាន​ទទួល​ឱ្យ​មក​ ហាត់​ការ​នៅ​ម.ស.ម.ក. តាម​រយៈ​កម្ម​វិធី អ្នក​ហាត់​ការ​អន្តរជាតិ​ របស់​ម.ស.ម.ក. ។
ប្រាសាទព្រះគោ
ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទ
ប្រាសាទព្រះគោបែរមុខទៅទិសខាងកើត ដែលទិសសំខាន់ក្នុងការផ្តល់កំណើតដល់សត្វទាំងឡាយ។ ប្រាសាទនេះមានទំហំ៥០០ម៉ែត្រគុណ៤០០ម៉ែត្រមានកំពែងធ្វើអំពីថ្មបាយក្រៀមព័ទ្ធជុំវិញជាពីរដាច់ដោយឡែកពីគ្នា និងមានកំពែងមួយធ្វើអំពីឥដ្ឋព័ន្ធជុំវិញខឿនប្រាសាទដែលអាចមើលឃើញនូវស្នាកស្នាមខ្លះៗ។
ថាច់ ភោគ
ការតស៊ូដើម្បីបុព្វហេតុជាតិសាសនាខ្មែរក្រោមនៅកម្ពុជាក្រោម
ខាងត្បូងតស៊ូទាមទារដើម្បីរក្សានូវតួនាទីជាជនជាតិភាគតិច មានទីស្នាក់ការកណ្តាលនៅវត្តចន្ទរង្សី ក្រុងព្រៃនគរ ដោយមានព្រះតេជព្រះគុណ ធម្មវិរយោ គឹម សាង ជា ព្រះប្រធាន ព្រះភិក្ខុ ថាច់ សឹង ជាអគ្គលេខាធិការ ព្រះ គ្រូ ថាច់ គង់ ជាហេរញ្ញិកនិងមានមេដឹកនាំខ្មែរក្រោម ជាព្រះ សង្ឃនិងគ្រហស្ថទាំង ១២ខេត្តក្រុងនៅកម្ពុជាចូលរួម ព្រះតេជព្រះគុណថាច់ ភោគ ពេលនោះគឺជាសមាជិក ។ តំណាងឲ្យខ្មែរក្រោម ២ លាន នាក់ និង ព្រះសង្ឃ ២០.០០០ ( ម្ភៃពាន់អង្គ ) បានធ្វើបាតុកម្មដោយ សន្តិវិធីនិងអហិង្សា នៅមុខវិមានឯករាជ្យប្រធានា ធិបតី ង្វៀង វ៉ាំង ធេវ ទាមទារនាទីជាជន ជាតិភាគ តិច ។ យួន​បាន បូកបញ្ចូលខេត្តព្រែកឫស្សីនិងខេត្តឃ្លាំងចូលគ្នា) ។ និងត្រូវបានដោះលែងវិញនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៨០ ។
ជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍
ក្រោយពីបានលាចាកសិក្ខាបទ លោក ថាច់ ​ភោគ បានរៀបការជាមួយកញ្ញា ធី តា ហើយ​បច្ចុប្បន្ន អ្នកស្រី ធី តា កំពុងរស់នៅជាមួយកូននៅ ខេត្តលង់ហោរ ។
រឿងគោញី
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ជំនួយ៖បង្កើតតារាង
មូលដ្ឋាន
តារាងទាំងឡាយត្រូវបានចាប់ផ្តើមដោយ  ហើយបញ្ចប់ដោយ  ។ ឃ្លាអក្សរត្រូវស្ថិតនៅចន្លោះ  ។
សាលាដុន បូស្កូ
៧, យើងតែងតែរកមើលកុមារ និង​ យុវជនក្រីក្រពិតដូចជា៖ក្មេងតាមផ្លូវ មជ្ឈមណ្ឌលកុមារកំព្រារ កុមារត្រូវគេបោះបង់ចោល យុវជនមកពីជនបទ និងមកពីគ្រួសារក្រីក្រ។មានជួយផងដែរនូវកុមារ និង យុវជនមានការរងគ្រោះពីសង្គមគឺដូចជា កុមារត្រូវគេជួញដូរ ស្តី្រពេស្យា គ្រឿងញៀននិងផ្សេងទៀត។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៨
វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៨
ផង ។ ខ្ញុំទាំងពីរនាក់ ឃើញច្បាស់ថា នាវាត្រៃលោក ដែលប្រដាប់ដោយ ធម៌១៦គឺ បដិច្ចសមុប្បាទ១២ ត្រៃលោក៣ អាកាសធាតុ១ ។ ធម៌ទាំង១៦នេះ ពិតជាប្រកប ទៅ
នាក់ ឃើញច្បាស់ណាស់ ព្រះអង្គ ថាមនុស្សសត្វ ទាំងអស់នេះ ស្ម័គ្រចិត្តជិះ តែនាវាត្រៃលោក ច្រើនរាប់មិនអស់ ។ ឯនាវាត្រៃល័ក្ខណ៍វិញ នៅចត ចោលទទេ ឥតមាន
បច្ច័យនៃសង្ខារ នាំសត្វឲ្យសោកសៅ លិចលង់ទៅ ក្នុងជលសារ បញ្ចមារមោហន្ធការ រឹតរុំហ៊ុំជុំជាប់នៅ ។ នែសញ្ញា វិញ្ញាណ! មារទាំង៥នោះគឺ កិលេសមារ១ ខន្ធមារ១ អភិសង្ខារមារ១ មច្ចុមារ១ ទេវបុត្តមារ១ មារទាំង៥នេះ មានខ្សែ៥ សម្រាប់ចងមនុស្សសត្វ រឹតរុំហ៊ុំឲ្យជាប់នៅ តែក្នុងនាវាត្រៃលោក បានជានាវាត្រៃលក្ខណ៍ នេះនៅទំនេរ ។ សញ្ញា វិញ្ញាណ សួរទៅបញ្ញាថា កាលពីដើម ខ្ញុំបានធ្វើទាន សីល ភាវនាណាស់ដែរ តើខ្ញុំបាននៅក្នុង នាវាត្រៃលក្ខណ៍ ដែរឬទេ? ។ បញ្ញាសួរទៅសញ្ញា វិញ្ញាណវិញថា កាលអ្នកធ្វើ ទាន សីល ភាវនានោះ តើអ្នកសំគាល់ឃើញ ដូចម្តេចបានជាអ្នកធ្វើ? ។ ខ្ញុំសំគាល់ឃើញដូច្នេះថា ធ្វើទានឲ្យបានផល មានភោគសម្បត្តិ ធ្វើសីលឲ្យបានផល
សម្បត្តិ៣គឺ សម្បត្តិមនុស្ស១ សម្បត្តិទេវតា១ សម្បត្តិព្រះនិព្វាន១ ។ ចំណែកឯអ្នក ដែលទទួល យកទាននោះ ក៏ឲ្យពរថា ឲ្យអ្នកបានសម្រេច ដូចសេចក្តីប្រាថ្នា របស់អ្នក
នោះវិនាស ព្រាត់ប្រាសទៅ នេះជាតួវិភវតណ្ហា ។ វិភវតណ្ហានេះ ប្រកបដោយ ឧច្ឆេទទិដ្និ ។ នែសញ្ញា វិញ្ញាណ! អ្នកស្តាប់ហើយ វិនិច្ឆ័យដោយខ្លួនឯង ចុះរឿងទាននេះ ។
ឡោះអាល័យ ក្នុងការដែលបាន ឲ្យទានហើយនោះ គឺមានចិត្តស្ងបសម្ងាប់ ប្រាសចាកលោភៈ តណ្ហា ទិដ្និ និងឧបាទានស្រឡះ ។ តួចិត្តដែលស្ងប់ សម្ងាប់នេះហើយ ជាតួ
កាធិបតេយ្យ និងអត្តាធិបតេយ្យ ជាអារម្មណ៍ ទាននោះហៅថា កាមសុខល្លិកាទាន រាប់បញ្ចូលទៅក្នុង នាវាត្រៃ លោកទាំងអស់ ។ បើធ្វើទាន កាន់យកធម្មាធិបតេយ្យ ជា
តេយ្យ ជាអារម្មណ៍នោះ មានគ្រប់សាសនា វៀរលែងតែ ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ព្រហ្មញ្ញសាសនា គ្រិស្តសាសនា និងឥស្លាមសាសនា ទាំង៣នេះគេប្រដៅឲ្យ ធ្វើទាន ហើយ
អនុគមន៍បែតា
ក្នុងគណិតវិទ្យា អនុគមន៍បែតា ឬហៅថាអាំងតេក្រាលអយលឺនៃប្រភេទទី១ (អាំងតេក្រាលអយល័រ, Euler integral) គឺជាអនុគមន៍កំនត់ដោយ
ចំពោះ
លក្ខណៈនៃអនុគមន៍បែតា
ដែល \Gamma\, គឺជាអនុគមន៍ហ្គាំម៉ា (gamma function) ។ សមភាពទី២បង្ហាញករណីពិសេស ។
ទំនាក់ទំនងរវាងអនុគមន៍បែតា និង អនុគមន៍ហ្គាំម៉ា
ដោយប្រៀបធៀបនឹងអនុគមន៍បែតា យើងបាន
អនុគមន៍បែតាមិនពេញលេញ
អនុគមន៍បែតាមិនពេញលេញជាអនុគមន៍ទូទៅ​នៃ​អនុគមន៍បែតា​ដែលជំនួសអាំងតេក្រាលកំនត់នៃអនុគមន៍បែតាដោយអាំងតេក្រាលមិនកំនត់។ ករណីនេះ​គឺ​ដូចគ្នា​នឹង​អនុគមន៍ហ្គាំម៉ាមិនពេញលេញ​ដែរ ដែលវាជាអនុគមន៍ទូទៅនៃអនុគមន៍ហ្គាំម៉ា។
ជំងឺទឹកនោមផ្អែម
ប្រភេទជំងឺទឹកនោមផែ្អម
ជំងឺទឹកនោមផែ្អមមាន ២ប្រភេទៈ
ជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី១
ខ) មូលហេតុដែលនាំឲ្យកើតជំងឺទឹកនោមផែ្អមប្រភេទទី១
សម្ព័ន្ធអ្នកសរសេរ
មួយ​ឆ្នាំ​ដំបូង​នៃ​សមាគម
កាល​បង្កើត​នៅ​ខែមករា​ឆ្នាំ​២០១១ សមាគមសម្ព័ន្ធ​អ្នក​សរសេរមាន​លក្ខណៈ​ឯករាជ្យ​រួច​មក​ហើយ។ សមាគមទទួល​នៅ​ទទួល​ធ្វើ​កិច្ច​ការឱ្យ​សាកលវិទ្យាល័យ​កម្ពុជា​បន្ត​ទៀត។ កិច្ចការ​សំខាន់​ពីរ​ដែល​សមាគម​ធ្វើ​នៅ​ពេល​នោះគឹសរសេរ​អត្ថបទនិងធ្វើ​កិច្ច​សម្ភាស។ ក្នុង​ការ​សរសេរ​អត្ថបទ សមាជិក​តែង​សហការគ្នា​សរសេរ ហើយ​ប្រធាន​សមាគម​នៅ​ពេល​នោះ​ជា​អ្នក​កែសម្រួល។ អស់​រយៈពេល​ជិត​មួយ​ឆ្នាំ សមាគម​ដំណើរ​ការរបៀប​នេះ​។ ប្រហែល​ជា​ខែ​ធ្នូឆ្នាំ​២០១១ សមាជិក​ជាច្រើន​ រួម​ទាំង​ប្រធាន​សមាគមផង ដល់​ឆ្នាំ​បញ្ចបហើយក្រុម​អ្នក​ទាំង​ដប់ ស្របពេលដែលអ្នកគ្រូដែលជួយជ្រោមជ្រែងបានឈប់ធ្វើការនៅសាកលវិទ្យាល័យ​កម្ពុជា​ ពេលនោះសមាគមក៏​រំសាយមួយ​រយៈ។
បណ្ឌិត្យ​សភា​នីតិ​អន្តរជាតិ​នៃ​ទីក្រុង​ឡាអេ
Curatorium
ប្រធាន
Raymond Ranjeva, អតីត​អនុប្រធាន តុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ;
Peter D. Trooboff, Senior Counsel, Covington & Burling ,Attorney-at-Law នៅ​ទីក្រុង Washington, D.C.; សមាជិក​គណៈមេធាវី​នៅ District of Columbia និង New York;
មជ្ឈមណ្ឌល​សម្រាប់​ការ​សិក្សា និង ស្រាវជ្រាវ​ ផ្នែក​នីតិ​អន្តរជាតិ និង ទំនាក់ទំនង​អន្តរជាតិ
២០១៣ ៖ ផល​ប៉ះពាល់​ផ្នែក​ច្បាប់​នៃ​វិបត្តិ​ហិរញ្ញវត្ថុ​ពិភពលោក
Colloquia របស់​បណ្ឌិត្យសភា
១៩៨២ ការ​ដោះ​ស្រាយ​វិវាទ​លើ​ធនធានធម្មជាតិ​ថ្មី (១៩៨៣)
Bibliography
René-Jean Dupuy: Académie de droit international de La Haye: Livre jubilaire (1923–1973). A.W. Sijthoff, Leiden 1973
អាស៊ីខាងកើត
ប្រជាជាតិអាស៊ីបូព៌ាមានសេដ្ឋកិច្ចដ៏ធំទូលាយនិងរីកចម្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោកដូចជា៖ ចិនដីគោក ជប៉ុន កូរ៉េខាងត្បូង តៃវ៉ាន់ ហុងកុង និងម៉ាកាវ។
ប្រវត្តសាស្រ្តនៃប្រទេសកម្ពុជា
សង្គមរាស្ត្រនិយម​កែប្រែ
ក្រោយ​ពី​បារាំង​បាន​ប្រគល់​ឯករាជ្យ​ពេញ​បរិបូរ​ណ៍​មក​ ​នៅ​ខែ​មិ​នា​ ​ឆ្នាំ​១៩៥៥​ ​ព្រះបាទ​នរោត្តម​សីហ​នុ​បាន​ ​ចាក​ចេញពី​រាជ្យ​បល្ល័ង្ក​ ​ហើយ​យាង​ព្រះបាទ​នរោត្តម​សុរា​ម្រិ​ត​ ​ជា​ព្រះ​បិតា​ឡើង​សោយរាជ្យ​។​ ​ប្រទេស​កម្ពុជា​បាន​ ​ស្គាល់​ពន្លឺ​អស់​រយៈពេល​១៧​ឆ្នាំ​គឺ​ពី​ឆ្នាំ​១៩៥៣​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧០​ ​ក្នុង​រាជ​សង្គមរាស្ត្រនិយម​ ​ដែល​មាន​សម្តេច​ ​ព្រះ​នរោត្តម​ ​សីហ​នុ​ ​ជា​ព្រះ​ប្រមុខរដ្ឋ​។​ ​ក្រោយ​ពី​ប្រទេស​កម្ពុជា​មាន​វិ​បត្ត​សេដ្ឋកិច្ច​ ​និង​នយោបាយ​ដ៏​ធ្ងន់​ធរ​ ​យោង​តាម​សមាជជាតិ​នា​ខែសីហា​ ​ឆ្នាំ​១៩៦៩​ ​ព្រះបាទ​សម្តេច​នរោត្តម​ ​សីហ​នុ​ ​បាន​ប្រគល់​ភារកិច្ច​អោយ​ ​លោក​ ​ឧត្តមសេនីយ​ ​លន់​ ​ណុ​ល​ ​និង​ទ្រង់​សិរិ​មតៈ​ ​ជា​អ្នក​រៀបចំ​បង្កើត​រដ្ឋាភិបាល​ស្រោចស្រង់​ជាតិ​។​ ​លុះដល់​ ​ថ្ងៃ​១៨​ ​មិ​នា​ ​ឆ្នាំ​១៩៧០​ ​ក្រុមប្រឹក្សា​ព្រះរាជាណាចក្រ​ ​និង​រដ្ឋសភា​បាន​ប្រកាស​ទម្លាក់​នរោត្តម​សីហ​នុ​ចេញពី​ឋានៈ​ព្រះ​ ​ប្រមុខរដ្ឋ​។
ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​ ​កែប្រែ
នៅ​ថ្ងៃ​ទី​ ​២៣ តុលា​ ​១៩៩១ សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​បារី​ស​ ​ស្តី​ពី​ការ​រួបរួម​ជាតិ​បាន​ផ្តល់​លទ្ធភាព​ដល់​ការ​យាង​និវត្ត​ ​មាតុភូមិ​វិញ​របស់​ព្រះបាទ​សម្តេចព្រះ​នរោត្តម​សីហ​នុ​។​ ​ព្រះ​អង្គ​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​សា​ជា​ថ្មី​នៅ​ថ្ងៃ​ ​ទី​ ​២៤ កញ្ញា​ ​១៩៩៣ ព្រមទាំង​ប្តូរ​ឈ្មោះ​ប្រទេស​ជា​ព្រះរាជាណាចក្រ​កម្ពុជា​វិ​ញ។​ ​រាជរដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​អណ​ត្តិ​នោះ​ ​ដឹកនាំ​ដោយ​សហ​នាយក​ ​រដ្ឋមន្ត្រី​ពីរ​រូប​គឺ​ ​សម្តេចក្រុមព្រះ​ ​នរោត្តម​ ​រណ​ឬ​ទ្ធិ​ ​ជា​នាយក​មន្ត្រី​ទី​១​ ​និង​សម្តេច​ ​ហ៊ុន​ ​សែន​ ​ជា​នាយក​មន្ត្រី​ទី​២​ ​។
សាលសន្និសិទចតុមុខ
right|250px សាលសន្និសិទចតុមុខ "ចតុម្មុខ" យកឈ្មោះតាមទីតាំងដែលវាតាំងនៅគឺនៅត្រង់ចតុមុខ។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៦២ ដោយវិស្វករខ្មែររបស់រោងចក្រសុីម៉ង់ចក្រីទីងគឺលោក(មិនចាំឈ្មោះ) ដើម្បីត្រៀមធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះទទួល សន្និសិទពុទ្ឋសាសនា នៅភ្នំពេញ។ សាលសន្និសិតនេះមានលទ្ឋភាពទទួលសមាជិក​បានចំនួន ៨០០នាក់។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៩
វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៩
តែផ្លាស់ឈ្មោះថា មគ្គ ផល ដូច្នេះវិញ ព្រោះថា មគ្គជាកុសល ផលជាវិបាកដូច្នេះ ។ ឲ្យត្រង់ទៅតាមធម៌ កំចាត់បង់លោភៈ ទោសៈ មោហៈ ដែលកំពុងធ្វើទាន សីល ភាវនានោះ ឲ្យទៅជា សម្មាទិដ្និវិសុទ្ធ ។ ត្រង់បញ្ញា ដែលបរិសុទ្ធហើយ ជាមហាកុសល កុសលនេះចែកចេញ ជា៣ថ្នាក់គឺ ថ្នាក់ទី១ លះរាគៈ ទោសៈ មោហៈ ជាតទង្គប្បហាន ។ ទិដ្និបរិសុទ្ធមួយពេលៗ ហៅថា កាមាវចរកុសល ។ ថ្នាក់ទី២ លះរាគៈ ទោសៈ មោហៈ ជាវិក្ខម្ភនប្បហាន ។ បញ្ញាបរិសុទ្ធបាននៅយូរៗ ហៅថា មហាកុសល ។ ថ្នាក់ទី៣ លះរាគៈ ទោសៈ មោហៈ ដាច់ស្រឡះ ហៅថាសមុច្ឆេទប្បហាន ។ មហាកុសល
តាមគំនិត ដែលយល់ខុសនោះ ឆេះឡើងជាភ្លើងកិលេស គឺត្រេកអរ ស្រឡាញ់ ឆេះឡើងជាភ្លើងកិលេសគឺខឹង ស្អប់ ឆេះឡើងជាភ្លើងកិលេសគឺភ័យខ្លាច ឆេះឡើងជាភ្លើង
ប្រវត្តិកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
៤. បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា
ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​ធ្វើ​ការ​បោស​សម្អាត​ទី​ក្រុង និង​ទី​ប្រជុំ​ជន​នានា ដើម្បី​លុប​បំបាត់​ចោល​ ការ​រស់​នៅ​តាម​ទី​ក្រុង​ និង​កសាង​កម្ពុជា​មួយ​ថ្មី ដោយ​ពឹង​ផ្អែក​លើ​ការ​ពង្រីក​ផលិតកម្ម​ស្រូវ។  ដើម​ឆ្នាំ ១៩៧៦  បក្សកុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា​បាន​ប្រញាប់​ប្រញាល់​រៀប​ចំ​ផែន​ការ​បួន​ឆ្នាំ​លើក​ទី​មួយ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​ធ្វើ​ការ​ប្រមូល​ផ្តុំ​នូវ​រាល់​សម្បត្តិ​ឯកជន​ទាំង​អស់ និង​ដាក់​ការ​ដាំ​ដុះ​ស្រូវ​ជា​អាទិភាព​ចម្បង​របស់​ជាតិ ។ ប្រជាជន​កម្ពុជា​មិន​បាន​ជួប​ប្រទះ​ការប្រមូល​ផ្តុំ​បែប​នេះ​ទេ​តាំង​ពី​មុន​មក ។ ប៉ុន្តែ នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ ១៩៧៦  ប្រជាជន​គ្រប់​រូប​តម្រូវ​ឲ្យ​ប្រមូល​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​ឯកជន​ទាំង​អស់​របស់​ខ្លួន (រួម​ទាំង​សម្ភារៈ​ផ្ទះ​បាយ)  ដម្បី​ប្រើ​ប្រាស់​រួម ។ ប្តី​ប្រពន្ធ​ត្រូវ​គេ​បំបែក​ឲ្យ​រស់​នៅ​ផ្សេង​គ្នា ហើយ​កូនៗ ត្រូវ​បំបែក​ចេញ​ពី​ឪពុក​ម្តាយ ។ ផែន​ការ​បួន​ឆ្នាំ​មាន​គោល​ដៅ​សម្រេច​ឲ្យ​បាន​ផលិតផល​ស្រូវ​ ៣ តោន​ក្នុង ១ ហិចតា​ជា​មធ្យម ។ ផែន​ការ​បួន​ឆ្នាំ​មាន​រួម​បញ្ជូល​ទាំង​គម្រោង​ដាំ​បន្លែ​បង្ការ ហើយ​សង្ឃឹម​ថា នឹង​អាច​ទាញ​យក​ប្រាក់​ចំណូល​ពី​អនុផល​ព្រៃ​ឈើ ការ​នេសាទ ចិញ្ចឹម​​សត្វ និង​ការ​ដាំ​ដើម​ឈើ ។ ទោះ​យ៉ាង​នេះ​ក្តី មេ​ដឹក​នាំ​ទាំង​នេះ​មិន​បាន​គិត​ដល់​ផល​វិបាក​​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​ផែន​ការ​នេះ និង​ទុក្ខ​​វេទនា​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ឡើយ ។ ក្នុង​រយៈ​កាល​នៃ​កម្ពុជា​ប្រជាធិបតេយ្យ​​ ល័ក្ខ​ខ័ណ្ឌ​រស់​នៅ​របស់​ប្រជាជន​ មាន​សភាព​យ៉ាប់​យ៉ឺន​យ៉ាង​ខ្លាំង ។ ប្រជាជន​​ភាគ​​ច្រើន​​ដឹង​ថា ប្រទេស​មួយ​ត្រូវ​ការ​អ្នក​ចេះ​ដឹង ដើម្បី​អភិវឌ្ឍន៍ ។ ប៉ុន្តែ ខ្មែរ​ក្រហម​បាន​សម្លាប់​បញ្ញវន្ត និង​អ្នក​បច្ចេកទេស​អស់​ជា​ច្រើន ហើយ​បាន​បិទ​សាកលវិទ្យាល័យ សាលារៀន និង​មជ្ឈមណ្ឌល​អប់​រំ​ដទៃ​ទៀត នៅ​ទូទាំង​ប្រទេស ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
ស្ងោរជ្រក់សាច់មាន់
គ្រឿងផ្សំ
គ្រឿងផ្សំខាងក្រោមនេះគឺតម្រូវសម្រាប់មនុស្សបីនាក់៖
មន្ទីរពេទ្យមិត្តភាពខ្មែរ-សូវៀត
មន្ទីរពេទ្យ​មិត្តភាព​ខ្មែរ-សូវៀត ឬហៅថា​ពេទ្យ​រុស្ស៊ី ជា​មន្ទីរ​សាធារណៈ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​តាម​បណ្ដោយ ​មហាវិថី​កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ ក្នុងខណ្ឌ​ចំការមន រាជធានី​ភ្នំពេញ។ មន្ទីរពេទ្យ​នេះ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​របស់​ក្រសួង​សុខាភិបាល។
កណ្ដុរភ្នំ
កណ្ដុរភ្នំ (Rhizomys) ឬ​ កណ្តុរឬស្សី (Bamboo rat, Root rat) គឺជាប្រភេទសត្វកកេរនៅក្នុងគ្រួសារ Spalacidae ទាំងអស់គឺជាអ្នកជីករណ្តៅស្តុកទុកខ្លី កន្ទុយអាក្រាត កណ្ដុរភ្នំ មានប្រភេទសត្វទាំងនេះ:
រឿងអ្នកដំណើរពីរនាក់ដណ្ដើមគ្នាដេកកណ្ដាល
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
រឿងបុរសចាក់ស្មុគ
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ផ្សារកំពង់ពពិល
=ផ្សារកំពង់ពពិល: ផ្សារនេះស្ថិតនៅខាងជើងវត្តកំពង់ពពិលនៃស្រុកពារាំង។ កាលពីចុងឆ្នាំ 2020 ផ្សារនេះត្រូវបានឆេះខូចខាតស្ទើរទាំងស្រុង។ បន្ទាប់មកនៅដើមឆ្នាំ 2021 គេបាន បញ្ចុះបឋមសិលាសាងសង់ផ្សារនេះម្ដងទៀតដោយធ្វើវាជាផ្សារពីរជាន់។នៅខាងលិចផ្សារនេះមានស្ពានថ្មចាស់ដែលគេនិយមហៅស្ពានលោកតាកែយឺនឬស្ពានកំពង់ពពិលចាស់។ស្ពាននេះសង់ឆ្លងកាត់ទន្លេតូចដោយត្រើយខាងកើតជាទឹឹកដីខេត្តព្រៃវែង(ឃុំកំពង់ពពិល)ហើយចំណែកត្រើយខាងលិចវិញជាទឹកដីខេត្តកណ្ដាល(ឃុំកំពង់ចំលង)៕
បរិវារសព្ទ
អក្សរ​ខ្មែរ
អក្សរ ​ខ្មែរ​យើង​នោះ​ទៀត​ ត្រូវ​មាន​សភាព​ជា​អក្សរ​អ្នក​អរិយប្រទេស​មួយ គឺ​មាន​សភាព​ដូចជា​សម្លៀក​បំពាក់​ដែរៈ មាន​សក់ ហាក់​ដូច​ជា​មួក មាន​តួ​អក្សរ និង​មាន​ជើង​អក្សរ ហាក់​ដូច​ជា​ស្បែកជើង ។
ក្រុមអក្សរ ញ
ញាប់ញ័រ : ញាប់ដោយសន្ធ័រ គឺញ័រដោយសន្ធប់ ។<BR> ញញឹមញញែម : ញញែមសប្បាយចិត្តដោយផ្អែមល្ហឹម គឺញញឹមសប្បាយចិត្តដោយផ្អែមល្ហែម ។<BR>
ក្រុមអក្សរ ឋ
ឋិតថេរ : ថេរបានយូរជាកាលកិត គឺឋិតបានយូរជាកេរកាល ។<BR>
ក្រុមអក្សរ ន
នឹកនា : នារកគ្នីគ្នឹក គឺនឹករកគ្នីគ្នា ។<BR> នឹងនរ : នរ​ជំហឹង គឺ​នឹង​ជំហរ ។ នែបនិត្យ : និត្យឲ្យជែប គឺនែបឲ្យជិត ។<BR>
ក្រុមអក្សរ ព
ពោះពង់ : មានផ្ទៃពោះ មានគភ៌ < ពង់មូលធ្លោះ គឺពោះមូលថ្លុង ។<BR>
គឹម តុក​ចើង
ចំណេះដឹងផ្នែកព្រះពុទ្ធសាសនា
យោងតាមសៀវភៅបញ្ហាបឋមកឋិនដែលព្រះអង្គបានរៀបរៀងនាឆ្នាំ ១៩៧១ បានកំណត់ខ្លួនព្រះអង្គផ្ទាល់ថាមហាបរិយត្តិធម្មឯក ។
ចលនាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ
នៅឆ្នាំ ១៩៧៦ ព្រះអង្គបានទទួលនាទីជាព្រះមេគណ ខេត្តព្រះត្រពាំងក្រោយពីកងទ័ពអាមេរិចបានដកចេញពីដែនដីកម្ពុជាក្រោម និងរបបយួន សេរីត្រូវបានដួលរលំនាថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ។ ការតស៊ូរបស់ព្រះអង្គជាមួយបក្សកុម្មុយនិស្តយួនរំពឹងថានឹងធ្វើឲ្យខ្មែរក្រោមរួចផុតពី អាណានិគមតែក្រោយពីអាមេរិចកាំង និងរបបយួនសេរីត្រូវបានដួលរលំហើយនោះ យួនកុម្មុយនិស្តខាងជើងបានចូលត្រួតត្រាខ្មែរក្រោមវិញ យ៉ាងឃោរឃៅ ។ ក្នុងពេលដែលព្រះអង្គបានទទួលនាទីជាព្រះមេគណខេត្តនោះបានចលនាឲ្យព្រះសង្ឃនិងប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមនៅតាមវត្ត អារាមនានាទូទាំងខេត្តខិតខំរៀនសូត្រអក្សរសាស្រ្តខ្មែរដោយមានសាលាពីថ្នាក់បឋមសិក្សារហូតដល់ថ្នាក់គរុកោសល្យដែលធ្វើឲ្យសន្ទុះនៃ វប្បធម៌ខ្មែរមានការរីកចម្រើនគួរឲ្យកត់សម្គាល់ ។
សឺង វង់
វណ្ណកម្មជាស្នាព្រះហស្ថរបស់ព្រះអង្គ
បទនេះសម្រាប់សូត្រក្នុងវត្តអារាមផ្ទះពុទ្ធបរិស័ទខ្មែរក្រោមមុនពេល ផ្តើមធម៌នមស្សការក្នុងពិធីបុណ្យទានផ្សេងៗ ឬមុនពេលគោរពទង់ ព្រះពុទ្ធសាសនានៅក្នុងវត្ត ។
ឯកសារ​យោង​
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកល្បីឈ្មោះរបស់ខ្មែរ
ខ្សែទឹកមហាសមុទ្រ
thumb|right|350px|ខ្សែទឹកមហាសមុទ្រសំខាន់ៗ (ផែនទីរបស់ NOAA) ខ្សែទឹកមហាសមុទ្រជាចរន្តហូរជាប់គ្នាឥតអាក់នៃទឹកសមុទ្រ។ វាប្រៀបបានទៅនឹងទន្លេដែលហូរនាំចរន្តទឹកក្ដៅនិងត្រជាក់នៅក្នុងមហាសមុទ្រ។ ខ្សែទឹកនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយអំនាចនៃកំលាំងនានាទៅលើទឹកសមុទ្រ រួមមាន ចលនារង្វិលខ្ញាល់របស់ផែនដី ខ្យល់បក់ ភាពខុសគ្នានៃសីតុណ្ហភាពិងកំរិតភាពប្រៃរបស់ទឹកសមុទ្រ និងកំលាំងទំនាញរបស់ព្រះច័ន្ទ។ គែមតាមជំរៅទឹក និង ព្រំដែនឆ្នេរជះឥទ្ឋិពលផងដែរទៅលើទិសដៅនិងកំលាំងរបស់ខ្សែទឹក។
ឃុំត្រពាំងឫស្សី
អាកាសធាតុ
នៅក្នុងភូមិក៏ដូចជានៅទូទាំងខេត្ដ គឺទទួលនូវខ្យល់មកពីតំបន់ត្រូពិច ដែលមានអាកាសធាតុក្តៅ ហើយសើម។ នៅរដូវដែលមានខ្យល់មូសុង គឺបានពាំនាំមក​នូវចំនួនទឹកភ្លៀងយ៉ាងច្រើនមកជាមួយ ដែលអំណោយផលទៅដល់ការធ្វើកសិកម្មនានា និងដាំដំណាំផ្សេងៗ។ នៅរដូវកាលនេះ អាកាសធាតុ បានធ្វើអោយ​មានការទាក់ទាញដល់ភ្ញៀវទេសចរណ៍យ៉ាងច្រើនមកទស្សនា។ អ្នកដំណើរមិនចង់ជួបនូវគ្រោះធម្មជាតិនោះទេ ដូចជា ការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ឬបណ្តាលមកពី​ខ្យល់ព្យុះនៅតំបន់ត្រូពិចឡើយ។ អំពីអាកាសធាតុ៖
ឃុំកោះរះ
វត្ត
=សុខាភិបាល=
ពេទ្យឯកជន
=មើលផងដែរ=
ច្បាប់កេរកាលថ្មី
ខ្លឹមសារ
ច្បាប់កេរកាលថ្មី មានខ្លឹមសារទាំងស្រុង ដូចតទៅ៖
វត្ថុបុរាណនៅកម្ពុជា
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
កាល​ពី​មុន​សម័យ​អង្គរ និង​សម័យ​អង្គរ​ភាគ​ខាង​លិច និង​ភាគ​ពាយ័ព្យ​នៃ បឹងទន្លេសាប​គឺ​ជា​ដែន​ដី ​អ​មោឃ​បុរៈ​និង​ជា​​ដែន​ដី​ ភិមៈ​បុរៈ ។ នៅ​ក្នុង សម័យ​អង្គរ​ដែន​ដី​ឬ​ភូមិ​ភាគ​អមោឃ​បុរី​មាន​ការ​រីក​ចំរើន​ខ្លាំង​ដោយ​សារ​ ដី​មាន​ជីរ​ជាតិ​ល្អ​ អាច​ដាំ​ដំណាំ​ស្រូវ​និង​បន្លែ​ផ្លែ​ឈើ​ផ្សេង​ៗ​បាន​ ប្រកប​ដោយ​ទិន្ន​ផល​ល្អ​ប្រសើរ ។ ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ខ្មែរ​ជំនាន់​នោះ​មក​រស់​នៅ​ភូមិ​ភាគ​នេះ​​ ច្រើន​ជា​ភស្តុតាង ​បង្ហាញ គឺ​មាន​ប្រា​សាទ​បុរាណ​ជា​ច្រើន​សន្ឋឹក​សន្ឋាប់​ក្នុង​តំបន់​នេះ ។ ប៉ុន្តែ​ប្រាសាទ​បុរាណ​ទាំង​នោះ​ រលំ​បាក់​បែក​បាត់​បង់​ស្ទើរ​តែ​ទាំង​អស់ លើក​លែង​តែ​ប្រាសាទបាណន់ ប្រាសាទ​ឯក​ភ្នំ ប្រាសាទ​បា​សែត ​ប្រាសាទ​ស្ទឹង បន្ទាយ​​ទ័យ បន្ទាយ​ឆ្មារ ។​ល​។ ដែលនា​ម៉ឺនសព្វ​មុខ​មន្ត្រី​និង​ប្រជា​រាស្ត្រ​ជំនាន់​នោះ​បាន​កសាង​ឡើង​ សំរាប់​ជា​ទី​សក្ការៈ​បូជា​ដល់​ព្រះ​​អាទិ​ទេព​និង​ទេវៈ​ផ្សេង​ៗ ខាង​ព្រហ្មញ្ញ​សាសនា ​ឬ​ក៏​ដល់​ព្រះពុទ្ឋ​ និង​ពោធិ​សត្វ​ផ្សេង​ៗ​ខាង​ ពុទ្ឋសាសនា​។ នៅ​សតវត្ស​រ៍ក្រោយ​មក​ទៀត ​ដែន​ដី​ខេត្ត​បាត់ដំបង ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​រង​គ្រោះ​យ៉ាង​ធ្ងន់​ធ្ងរ​ពី​ចំ​បាំង​រាំង​ជល់ ដោយ​ការ​ឈ្លាន​​ពាន​ពីសំ​ណាក់​ពួក​សៀម​តាំង​ពី​សត​វត្ស ១៥-១៦-១៧-១៨ ​ធ្វើ​អោយ​ជីវភាព រស់​នៅ​របស់​ប្រជាជន​បាត់ដំបង​ជំនាន់​នោះ​ធ្លាក់​​ក្រលំ​បាក​ព្រាត់​ប្រាស​ និរាស​គ្រួសារ​ទ្រព្យ​សម្បិត្ត​ផ្ទះ​សម្បែង​គួរ​អោយ​ខ្លោច​ផ្សារ​។
តួនាទីចម្លាក់ត្រី
ប្រាសាទជាច្រើននាសម័យអង្គរ ភាគច្រើនមានតុបតែងលំអរដោយក្បាច់ចម្លាក់សម្បូរបែប ហើយការតុបតែងនោះបង្កប់នូវអត្ថន័យ និងសារសំខាន់ខុសៗគ្នា ទៅតាមសម័យកាល រចនាបថនិងប្រភពក្បាច់លំអទាំងនោះ។ យើងអាចបែងចែកចម្លាក់ក្រឡោកទាបទៅតាម ជញ្ជាំងប្រាសាទនានាជាបីប្រភេទខុសគ្នាគឺ៖ ១- ចម្លាក់ស្ដីពីធម្មជាតិនិងជីវភាពប្រចាំថ្ងៃ ២- ចម្លាក់ទាក់ទងនឹងសាសនា ៣-ចម្លាក់ស្ដីពីព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្ដ។ លោកHenri Dufour (១៩៣១) សរសេរថា៖ ចម្លាក់ត្រីប្រាប់យើងអំពីភាពសម្បូរបែបនៃមច្ឆា ធម្មជាតិនៅសម័យអង្គរ និងបញ្ជាក់អោយយើងដឹងអំពីសារសំខាន់របស់ត្រីសម្រាប់ធ្វើជាម្ហូប អាហារប្រចាំថ្ងៃ។នៅលើចម្លាក់ប្រាសាទបាយ័ន្ដមានរូបត្រីមួយកំពុងលេបសត្វឈ្លូស (រូបលេខ១៥) ហើយ បន្ថែមជាមួយនោះ ចម្លាក់ត្រីមួយចំនួនបង្ហាញពីឈុតរឿងទេវកថាទាក់ទងនឹងព្រេងនិទាន និងជំនឿ។ ជាក់ស្ដែងចម្លាក់ត្រីមួយនៅលើជញ្ជាំងរោងទងខាងក្នុង ផ្នែកខាងត្បូង ស្លាបខាង កើតនៃប្រាសាទបាយ័ន្ដ (រូបលេខ១៦) បង្ហាញពីទេវកថាព្រហ្មញ្ញសាសនា ដែលនិយាយទាក់ ទងនឹងត្រីលេបទេពមួយអង្គឈ្មោះ ប្រទ្យុម្ន (Pradyumna)។ រឿងនេះគេនិទានថា៖ ប្រទ្យុម្ន ជាកូនប្រុសរបស់ក្រឹស្ណ (Krishna) និងនាងរូក្មីនី (Rukmini) ។ ពួកបិសាចសំពរ (sambara) មកចាប់កុមារប្រទ្យុម្នគ្រវែងចូលទៅក្នុងសមុទ្រ។ ពេលនោះត្រីដ៏ធំមួយមកលេបកុមារនេះចូលទៅក្នុងពោះ។ ក្រោយមកអ្នកនេសាទម្នាក់ចាប់ត្រីនោះបាន។ ពេលយកត្រីនោះទៅវះក៏ ប្រទះឃើញកុមារប្រទ្យុម្ន ហើយជួយអោយរួចផុតពីសេចក្ដីស្លាប់ (តាមពិត ប្រទ្យុម្នគឺជាព្រះកាមា (kama)
ស្ពានព្រះមុនីវង្ស
ស្ពានព្រះមុនីវង្ស ឬ ស្ពានច្បារអំពៅ គឺជាស្ពានមួយនៅភ្នំពេញដែលមានចរាចរណ៍មមាញឹក។ ស្ពាននេះតភ្ជាប់ច្រាំងខាងលិច ដែលជាចុងបញ្ចប់នៃផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្លងកាត់ទន្លេបាសាក់ ទៅកាន់ច្រាំងខាងកើតដែលមានផ្លូវជាតិលេខ១ ជាច្រកឆ្ពោះទៅខេត្តមួយចំនួននៃភាគខាងកើតប្រទេស ក៏ដូចជាទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម។
ភីឡាដេលផ្យា
thumb|ភីឡាដេលផ្យា ភីឡាដេលផ្យា (English:Philadelphiaˌអក្សរអន្តរជាតិ:fɪləˈdɛlfiə) គឺជាទីក្រុងបំផុតនៅឯ ផេនស៊ីលវ៉ានា (Pennsylvania) និងជាទីក្រុងមានប្រជាជនច្រើនបំផុតទីប្រាំក្នុងសហរដ្ឋអាមេរិក ។
វិសមភាព អាស្គី-ហ្គាស្ពើ
ក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពអាស្គី-ហ្គាស្ពើដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះតាមលោក រីឆាត អាស្គី(Richard Askey) និង​លោក ចច ហ្គាស្ពើ(George Gasper) គឺជាវិសមភាពចំពោះពហុធាយ៉ាកូប៊ី(Jacobi polynomial) ដែលត្រូវបានបង្ហាញដោយលោក​ អាស្គី និងលោក ហ្គាស្ពើ(ឆ្នាំ១៩៧៦)។ បើ β ≥ 0, α + β ≥ −2 និង −1 ≤ x ≤ 1 នោះ
រូបថតសារពត៌មាន
ការប្រើរបាំងប្រាស់ក្បាច់ចំលាក់ល្អ​ អមដោយទឹកថ្នាំពណ៌រលោងដែលមានគុណភាពខ្ពស់ life​បានបោះពុម្ពរូថត​នៃ United press International (UPI) ឬ Associated press (AP)ដែលបានផលិតលើកដំបូងនៅក្នុងកាសែត ប៉ុន្តែបរិមាណនៃទស្សនាវដីបានលេចឡើងនៅរូបភាពក្លាយ ជាភាពខុសគ្នាយ៉ាងច្រើននៃកាសែត៕
​ជីវិតដ៍ល្អបំផុតនៅឆ្នាំ(១៩៧៣)ការបើកចំហរនៅសម្រែកការបាញ់ក្មេងបម្រើពីរនាក់នៅឆ្នាំ(១៩៦០) ក្នុងអំពើយុត្តិកម្មដ៍ឆ្នើមរបស់ជីវិតអ្នកថតរូប។ ប៉ុន្តែនូវមិនទាន់ឃើញការបាត់ខ្លួនរបស់ក្មេងបម្រើ៣០០នាក់ទៀតទេ។ ការជឿនូវកាសែតបរិហារជាច្រើនចំនុច ក្នុងចំនោមរូបភាពនែជិវិតមនុស្សដ៍ល្អបំផុត ការបោកប្រាស់ដោយជនគ្មានឈ្មោះ UPI និងអ្នកថតរូប AP.។ ព្រោះការកំណត់ព្រំដែនបោះពុម្ពនិងសហជីព UPI និងAP មានអ្នកការសែតជាច្រើន បានរៀបចំនូវសារពត៏ បានធ្វើអោយមនុស្សគ្មានការងារជាក់លាក់ពិតប្រាកដក្នុងជីវិត ហើយនិងការថតផ្សេងៗធ្វើអោយទស្សនាវដ្តី ទទួលបានការគាំទ្រពីរ
អរិយធម៌ខ្មែរនៅសម័យអាណាចក្រភ្នំ
វប្បធម៌
ចំណែកខាងព្រហ្មសាសនា គេឃើញមានការគោរពចំពោះព្រះឥសូរ ព្រះវិស្ណុ ព្រះហរិហរៈ (វិស្ណុ និងឥសូររួមគ្នា) និងព្រះព្រហ្ម។ នៅខាងដើមសម័យអាណាចក្រភ្នំ គណៈឥសូរនិយមទំនងជាមានឋានៈជាសាសនាផ្លូវការផង ព្រោះឯកសារចិនថា ព្រះរាជាតែងតែយាងឡើងលើ ភ្នំម៉ូតាន​ ដើម្បីទៅធ្វើសក្ការបូជាចំពោះព្រះមហេស្វរៈ។ ប៉ុន្តែក្រោយមកមានអធិរាជខ្លះ បានផ្លាស់សាសនាឥសូរនិយម មកកាន់ពុទ្ធសាសនាវិញ ដូចជា ព្រះបាទកៅណិ្ឌន្យជ័យវរ្ម័នជាដើម។ ខាងខណៈវិស្ណុនិយមឃើញមាបដិមាវិស្ណុ និងអវតារបស់ព្រះអង្គជាច្រើននៅភ្នំដា ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ ក្រៅពីនេះសិលាចារឹករបស់ព្រះនាង កុលប្រភាវតី និងព្រះបាទគុណវរ្ម័ន ក៏មានលក្ខណៈវិស្ណុនិយមដែរ។
គឹម សាង
តួនាទីរបស់ព្រះអង្គក្នុងសង្គមជាតិខ្មែរក្រោម និងពុទ្ធសាសនានៅកម្ពុជាក្រោម
ពេល​បាន​ត្រឡប់មកដល់វត្តកំណើតក្រោយពីបានបញ្ចប់ការសិក្សានៅទីក្រុងភ្នំពេញ ព្រះមហាថាច់ លឿកត្រូវជាព្រះឧជ្ឈាយ៍បានបញ្ជាឲ្យបង្រៀននៅ​ពុទ្ធិក​សិក្សា (សាលាបាលីរង ថ្នាក់ទី ១ ទី ២ និងទី ៣ ) ។
កិច្ចការអន្តរជាតិ
ព.ស.២៥១០គ.ស.១៩៦៦ ព្រះអង្គតំណាង ឲ្យគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទបានចូលរួម មហាសន្និបាតពុទ្ធសាសនាពិភពលោក នៅទីក្រុងកូឡូមបួ នៃប្រទេសសិរីលង្កា ។ នៅក្នុងមហាសន្និបាតនេះ ព្រះធម្មវិរិយោ គឹម សាង បានប្រកែកយកឈ្នះព្រះសង្ឃ ពុទ្ធសាសនាមហាយានជនជាតិយួន ឈ្មោះ ថិត ហូ យ៉ាក (Thịch Hộ Giác) អំពីនាមស័ព្ទ «គណៈពុទ្ធ សាសនាថារវាទ» ។ ហើយក៏បានធ្វើទស្សនកិច្ចជាផ្លូវការនៅបណ្តា ប្រទេសកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាមួយចំនួនដូចជា កូរ៉េខាងត្បូង ,ជប៉ុន, តៃវ៉ាន់, ឥណ្ឌា, នេប៉ាល, ភូមា, ម៉ាឡេស៊ី, សឹង្ហបូរី ហើយនិងបានចូលរួមមហាសន្និ បាតលើកទី ៥ នៃពុទ្ធិកសមាគម ពិភពលោក នៅក្រុងឈៀងម៉ៃ ប្រទេសសៀម ។
ឃុំភូមិធំ(ស្រុកល្វាឯម)
មន្ត្រីសន្តិសុខភូមិព្រែកតាព្រីង
=អប់រំ=
ក្រុង​កំពត
ភ្នំ
ក្រុង​កំពត​មាន​ភ្នំ​ចំនួន​២គឺ
សមុទ្រអុកហុតស្គ៍
ភូមិវិទ្យា
លើកលែងតែកោះហុកកៃដូដែលជារបស់ជប៉ុន សមុទ្រអុកហុតស្គ៍ត្រូវបានហ៊ុមព័ទ្ឋពីគ្រប់ជ្រុងដោយដែនដីក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់​សហព័ន្ឋរុស្ស៊ី។ ដោយហេតុនេះហើយ សមុទ្រនេះជាត្រូវបានគេសន្មតជាទូទៅថាស្ថិតនៅក្រោមអធិបតេយ្យភាពរុស្ស៊ី។
លីងឃីន ផាគ
ព័ត៌មានបន្ទាប់បន្សំរបស់ Linkin Park
- ការសំដែងតំបូងរបស់ក្រុមធ្វើឡើងនៅ Whisky
- បទចំរៀងចំណងជើង In the End ក្នុងអាល់ប៊ុម Hybrid Theory ល្បីល្បាញ ទទួលបានការគាំទ្រច្រើន
ស៊ីហ្គេម
ប្រវត្តិ
ស៊ីហ្គេមមានដើមកំណើតតពីការប្រកួតកីឡាឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍ (Southeast Asian Peninsular Games ឬ SEAP Games)។ នៅថ្ងៃទី២២ ឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៨ ប្រតិភូមកពីបណ្ដាប្រទេសឧបទ្វីបអាស៊ីអាគ្នេយ៍​ដែលបានចូលរួមការប្រកួតកីឡាអាស៊ី (អាស៊ីហ្គេម Asian Games)លើកទី៣ នៅតូក្យូ ប្រទេសជប៉ុន បានបើកកិច្ចប្រជុំមួយ​និងបានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតអង្គការកីឡាមួយ។ SEAP Games ត្រូវបានផ្ដួចផ្ដើមគំនិត​ដោយលោកលួងសុខុមណៃប្រាដិត ដែលពេលនោះជា​អនុប្រធានគណកម្មការអូឡាំពិចថៃ។ មូលហេតុនៃការស្នើបង្កើតនោះ​គឺដើម្បីធ្វើសហប្រតិបត្តិការ​លើកស្ទួយព្រឹត្តិការណ៍កីឡាក្នុងតំបន់​និងរឹតចំនងមិត្តភាព​និងការយល់ដឹងពីគ្នារវាងបណ្ដាប្រទេសនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
កំនត់ត្រាពីមេដាយមាស
ចំនាំ៖ កំនាត់ត្រាគិតតាំងពីស៊ីហ្គេមឆ្នាំ១៩៧៧តែប៉ុណ្ណោះ
អុនសេន
អុនសេននៅអឺរ៉ុប
ខុសពីប្រទេសជប៉ុនដែលប្រើប្រាស់ទឹកអុនសេនសំរាប់ងូត នៅអឺរ៉ុបឯណោះវិញគេនិយមយកទឹកអុនសេនមកផឹក។ អឺរ៉ុបបានស្គាល់អុនសេនតាំងពីសតវត្សទៅ១៥ ប៉ុន្តែដោយអឺរ៉ុបមិនសូវមានភ្នំភ្លើង អុនសេននៅអឺរ៉ុបមានទំហំ​តូច មានទឹកតិចនិងមិនសូវក្តៅ។ នៅអឺរ៉ុបគេទទួលស្គាល់ថាការផឹកទឹករឹង(ទឹកអុនសេន) ការងូតទឹកក្តៅរួចម៉ាស្សា ជាសកម្មភាពនៃការព្យាបាលជំងឺ។ តំបន់នៅអឺរ៉ុបដែលមានអុនសេនល្បីៗមានដូចជានៅ ឆេកូ អង់គ្លេស ហុងគ្រី បែលហ្សីក អាលឺម៉ង់ និង អាយស្លេន ជាដើម។
អុនសេនស៊ុលផួរ
មានសារធាតុអ៊ីដ្រូសែនស៊ុលភីតយ៉ាងច្រើនលាយឡំ។មានក្លិចដូចពងមាន់ស្អុយ និងមានជាតិពុល។ មានប្រសិទ្ឋភាពបំបាត់មុន ស្បែកមានខ្លាញ់ច្រើន ជំងឺសើស្បែក ជំងឺទាក់ទងសន្លាក់ ក្អក រោគស្ត្រី ជាដើម។ វាមានប្រសិទ្ឋភាពផងដែរចំពោះជំងឺទឹកនោមផ្អែមដោយអ៊ីយ៉ុងស៊ុលផួរមាននាទីបង្កើនធាតុផ្សំអរម៉ូនអាំងស៊ុយលីន។​ ដោយសារវាមានជាតិពុល ការប្រើប្រាស់ត្រូវធ្វើដោយមានការណែនាំត្រឹមត្រូវពីគ្រូពេទ្យ។ ម្យ៉ាងទៀតសារធាតុអ៊ីដ្រូសែនស៊ុលភីដជាសារធាតុអាស៊ីត សូមប្រុងប្រយត័្នពេលចុះងួតដោយពាក់គ្រឿងអល្លង្កាជា​ពិសេសលោហៈធាតុប្រាក់។
អុនសេនអាលុយមីញ៉ូម
សំបូរជាតិអាលុយមីញ៉ូម។
ឈូងសមុទ្រ
thumb|right|250px|ឧ៖ឈូងសមុទ្រថៃជាផ្នែកមួយរបស់​សមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលលយ​ចូលមកក្នុងអាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ឈូងសមុទ្រ ជាផ្នែកមួយនៃសមុទ្រដែលលយចូលមកក្នុងដីទ្វីប។ ជាទូទៅឈូងសមុទ្រមានទំហំធំជាងឆកសមុទ្រនិងមានជំរៅទឹករាក់។ ឈូងសមុទ្រភាគច្រើនកកើតឡើងឬពង្រីកខ្លួនដោយការកើនឡើងនៃកំពស់ទឹកសមុទ្រ​នៅចុងយុគទឹកកកចុងក្រោយ។ មានឈូងសមុទ្រខ្លះទៀតកកើតឡើងដោយការស្រុតចុះនៃស្រទាប់ដី​ដែលធ្វើអោយផ្នែកខ្លះនៃឆ្នេរធ្លាក់ចុះទៅក្រោមផ្ទៃសមុទ្រ។ តួយ៉ាងដូចជាឈូងសមុទ្រកាលីហ្វរនៀនិងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ជាដើម។ ឈូងសមុទ្រភាគច្រើនតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រតាមរយៈច្រកសមុទ្រមួយឬច្រើន។
បណ្ដាំក្រមង៉ុយ
បណ្ដាំក្រមង៉ុយ ជាបទព្រហ្មគីតិ និពន្ធឡើងក្នុងរវាងឆ្នាំ១៩៣៥ ដោយកវីក្រមង៉ុយ​ ។
ចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី
រាជាធិបតេយ្យក្បាលពីរជាស្នូលដឹកនាំរបស់ចក្រភព ដែលត្រូវជាសហភាពពិតរវាងស៊ីសលៃតានី ផ្នែកខាងជើង និងលិចនៃអតីតចក្រភពអូទ្រីស និងព្រះរាជាណាចក្រហុងគ្រី។ ក្រោយកំណែទម្រង់ឆ្នាំ១៨៦៧ រដ្ឋអូទ្រីស និងហុងគ្រីបានក្ដោបរួមបញ្ចូលគ្នាដោយមានអំណាចស្មើៗគ្នា។ រដ្ឋទាំងពីរបានអនុវត្តគោលនយោបាយការបរទេស ការពារជាតិ និងហិរញ្ញវត្ថុរួម ប៉ុន្តែសម្រាប់ស្ថាប័នរដ្ឋាភិបាលវិញគឺត្រូវបានបែងចែករៀងៗខ្លួន។ រដ្ឋទីបីដែលបង្កើតចេញជាសហភាពនេះគឺ ព្រះរាជាណាចក្រក្រូអាស៊ី-ស្លាវូនី ដែលត្រូវជាតំបន់ស្វយ័តមួយស្ថិតក្រោមរាជអំណាចហុងគ្រី តាមរយៈកិច្ចផ្សះផ្សាក្រូអាស៊ី–ហុងគ្រីនៃឆ្នាំ១៨៦៨។ នៅក្រោយឆ្នាំ១៨៧៨ រដ្ឋបូស្នី-អ៊ែរសេកូវីនបានធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរួមរបស់អូទ្រីស-ហុងគ្រីទាំងផ្នែកយោធា និងស៊ីវិល ហើយត្រូវបានកាត់បញ្ចូលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ខ្លួនជាផ្លូវការនៅឆ្នាំ១៩០៨ ដោយទាំងនេះជាកត្ដាចម្បងនាំឱ្យវិបត្តិបូស្នីកើតឡើង។
សន្ធិសញ្ញាប្រេស្ត-លីតូវស្ក
សន្ធិសញ្ញាប្រេស្ត-លីតូវស្ក (The Treaty of Brest-Litovsk) គឺជា​សន្ធិសញ្ញា​សន្តិភាព​មួយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ចុះហត្ថលេខា នា​ថ្ងៃទី​០៣ ខែ​មីនា ឆ្នាំ​១៩១៨ នៅ​ទីក្រុងប្រេស្ត-លីតូវស្ក (បច្ចុប្បន្ន​ទីក្រុងប្រេស្ត ប្រទេស​បេឡារុស) ដោយ​សូវៀតរុស្ស៊ី និង មហាអំណាច​កណ្ដាល (ចក្រភពអាល្លឺម៉ង់ អូទ្រីស-ហុងគ្រី អូតូម៉ង់ និង បុលការី) ដែល​បាន​ដក​ប្រទេស​រុស្ស៊ី​ចេញពី​សង្គ្រាមលោកលើកទី១​។
អភិធម្មបិដក
ព្រះត្រ័យបិដក > អភិធម្មបិដក
ត្រីកោណមាត្រ
ត្រីកោណមាត្រ​ត្រូវបានគេ​យក​ទៅ​អនុវត្តទាំង​នៅក្នុង​គណិតវិទ្យាសុទ្ធ និង គណិតវិទ្យាអនុវត្ត ដែល​វា​មានសារសំខាន់ក្នុង​សាខា​ជាច្រើន​នៃ​វិទ្យាសាស្ត្រ និង បច្ចេកវិជ្ជា។ សាខា​មួយនៃ​ត្រីកោណ​មាត្រ​គឺត្រូវបាន​គេ​ហៅថា​ត្រីកោណមាត្រស្វ៊ែរ និង វាមានសារសំខាន់នៅក្នុងតារាសាស្រ្ត និង នាវាចរណ៍​។
កូម៌ៈ
កូរសមុទ្រទឹកដោះ
បន្ទាប់ពីកូរវឹក អស់រយៈពេល១០០០ឆ្នាំ រតនៈយ៉ាងច្រើនឥតគណនា ក៏បានផុសឡើងពីទឹក ក្នុងនោះមានព្រះនាងលក្ស្មី (មហេសីព្រះវិស្ណុ), អៃរាវ័ត (ដំរីក្បាលបី) ... ។ នៅទីបំផុត ទឹកអម្រឹត និងទេពអប្សរ ក៏ផុសចេញមក។ ព្រះវិស្ណុ យកទឹកអម្រឹតចែកឲ្យពួកទេវៈទៅ។
ឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច (ខេត្តកំពត)
ទេសចរណ៌
]
ផ្លាយ អាស់
ធាតុ​ផ្សំ​គីមី​និង​ចំនាត់​ថ្នាក់
មិន​មែន​ផ្លាយអាស់​ទាំងអស់ សុទ្ធតែ​គោរពតាម​ស្តង់ដា ASTM C618 នោះ​ទេ, ទៅ​តាម​ប្រភេទ​នៃ​ការ​អនុវត្ត​ជាក់​ស្តែង ពេល​ខ្លះ​វា​មិន​ចាំបាច់​ទេ។ ផេះ​ប្រើ​​ជំនួស​អោយ​ស៊ីម៉ង់ត៍ ត្រូវ​គោរព​តាម​ស្តង់ដា​សាងសង់​ជា​ដាច់ខាត ប៉ុន្តែ​មិន​មាន​ស្តង់ដា​បរិស្ថាន​ណា​មួយ​ ត្រូវ​បាន​គេ​បង្កើត​ឡើង​នៅ​អាមេរិច​ទេ។ 75% នៃ​ផេះ​ត្រូវ​មាន ភាពល្អិត ស្មើ​ 45 µm រឺ​តូច​ជាង, ហើយ​ មាន​បរិមាណ​កាបូន ដែល​វាស់​ដោយ​ loss on ignition (LOI), មាន​តំលៃ​តិច​ជាង​ 4%។ នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិច LOI ត្រូវ​តិច​ជាង  6%។ របាយ​ទំហំ​ភាគល្អិត​នៃ​ផ្លាយអាស់​មិន​ទាន់​កែច្នៃ ប្រែ​ប្រួល​មិន​ទៀងទាត់ អាស្រ័យ​តាម​ម៉ាស៊ីន​កិនធ្យូងថ្ម និង ម៉ាស៊ីន​កំដៅ។ ដូច្នេះ​ហើយ​ផ្លាយអាស់​ដែល​ត្រូវ​យក​មក​ប្រើ​ក្នុង​បេតុង ចាំបាច់​ត្រូវ​តែ​កែច្នៃ ដោយ​ប្រើ​ឧបករណ៍​រែង ដូច​ជា​ mechanical air classifiers។
កាក​សំនល់​និង​ប្រភព​ទី​ផ្សារ
កាកសំនល់​ផ្លាយ​អាស់​ បានបង្ក​ជា​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​កាន់​តែ​ច្រើន​​ឡើងៗ ក្នុង​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ដោយ​សារ​តែ​តំលៃ​នៃ​ការ​ចាក់​គរ​លើ​ដី​ឡើង​ថ្លៃ និង​សារសំខាន់​នៃ​ការ​អភិវឌ្ឍ​យូរ​អង្វែង។​ ចាប់​ពី​ឆ្នាំ​២០០៥​មក រោងចក្រ​ថាមពល​ធ្យូងថ្ម​របស់​សហរដ្ឋ​អាមេរិច ត្រូវ​បាន​គេ​រាយការណ៍​ថា បាន​បញ្ចេញ​ផ្លាយអាស់​៧១,១​លាន​តោន ដែល​ក្នុង​នោះ ២៩,១លាន​តោន ត្រូវ​បាន​គេ​យក​ទៅ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ផ្សេងៗ។ ដូច្នេះ​បើ​សិន​ជា​ផ្លាយអាស់​​ទំងន់​៤២លាន​តោន ត្រូវ​យក​ទៅកែ​ច្នៃ​សំរាប់​ប្រើ នោះ​វា​បាន​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​តំរូវ​ការ​ផ្ទៃ​ដី​ចាក់​បំពេញ​ទំហំ ៣៣.៩០០.០០០ម៣ ។ គុណសម្បត្តិ​ផ្សេង​ទៀត​ទៅ​លើ​បរិស្ថាន​ នៃ​ការ​យក​ផ្លាយ​អាស់​ទៅ​ប្រើ គឺ​វា​ជួយ​កាត់​បន្ថយ​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​រូបធាតុ​ដើម​ ដែល​គេ​ត្រូវ​គាស់​កាយ​ចេញ​ពី​ធម្មជាតិ និង យក​ទៅ​ប្រើ​ជំនួស​អោយ​សំភារៈ​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​ត្រូវ​ការ​ថាមពល​ច្រើន​ក្នុងការ​បង្កើត​ដូច​ជា​ស៊ីម៉ង់ត៍​ផតលែន ជា​ដើម។​
ភ្នាក់​ងារ​ចំលង
A revised risk assessment approach may change the way coal combustion wastes (CCW) are regulated, according to an August 2007 EPA notice in the Federal Register. In June 2008, the U.S. House of Representatives held an oversight hearing on the Federal government's role in addressing health and environmental risks of fly ash.
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨)
ចក្រភពអង្គរ(៨០២-១២១៨)
ឯកសារ:AngkorWat.JPG
ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២(១១១៣ ១១៥០នៃ គ.ស)
ព្រះបាទធរណីន្រ្ទវរ្ម័នទី២(១១៥០ ១១៦០នៃ គ.ស) ព្រះអង្គជាបងជីដូនមួយរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២។ រាជធានីអង្គរតូច ព្រះអង្គពុំបានកសាងអ្វីធំដុំទេ។
ព្រះបាទសោវរ្ម័នទី២(១១៦០ ១១៦៥នៃ គ.ស)
មិនស្គាល់រាជវង្សរបស់ព្រះអង្គ ហើយត្រូវមន្រ្តីឈ្មោះយ្រីភូវនាទិត្យធ្វើឃាត។
ជំនួញនិងទីផ្សារ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្រ្ត
​ ព្រះម៉ែស្កន្ទមាតា
​ ព្រះម៉ែស្កន្ទមាតា  (goddess Skandamataस्कन्दमाता देवी) ឬ  ព្រះម្តាយរបស់ព្រះស្កន្ទ  (Goddess of motherhood and children  គឺ  តេបធីតានៃ ព្រហ្មញ្ញ សាសនា ហិណ្ឌូសាសនា, ព្រះនាងគឺជា អវតារព្រះម៉ែទុរគ្គា ទេវីរបស់សក្តិនិកាយ(នវទុរគា). ,  ព្រះនាងគឺជា ​អវតារព្រះម៉ែទុរគ្គា  ទេពជាយាក្នុងព្រះឥសូរ.។ ៚
រឿងសូផាត
សាច់រឿង
លោក សួន យកកន្សែងតូចមួយដែលជាស្នាដៃនាង សូយា ជូតទឹកភ្នែកដែលហូររឹមៗ។ លោកអញ្ជើញចូលទៅក្នុងបន្ទប់ មាន​ដំណើរ​ធេងធោង នឹងពន់ទុក្ខសោកនៅអាត្មា។
ឃុំអរិយក្សត្រ
ឃុំអរិយក្សត្រជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកល្វាឯម ខេត្តកណ្តាល។
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=សុខាភិបាល=
ពេទ្យឯកជន
=មើលផងដែរ=
មហាមោគ្គលាន
ការសំដែងឫទ្ធិ
ភាវៈ​ជា​អ្នក​មាន​ឫទ្ធិ​ច្រើនរបស់​ព្រះ​មោគ្គល្លាន ចាត់​ទុក​ជា​ប្រយោជន៍​ក្នុង​ការ​ជួយ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ផ្នែក​ដែល​ត្រូវ​ប្រើ​ឥទ្ធិបាដិហារិយ៍ គឺ​ការ​សម្តែង​ឫទ្ធិបានដ៏​អស្ចារ្យ ដើម្បី​ទូន្មាន​អ្នក​ដែល​វង្វេង ប្រកាន់​ខ្លួន យល់​ខុស​ថា មាន​តែ​អញ​នៅ​ក្នុង​លោក​នេះ និង​អ្នក​ដែល​មើល​ងាយ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា ឱ្យ​ប្តូរចិត្ត និង​បាន​ទទួល​ផល​ល្អវិញ ដូចជា​លោកបាននិមន្ត​ទៅ​ឋាន​ទេវតា​ និងបាន​សួរ​ពី​បុព្វហេតុ​ដែល​ទេវតា​ទាំង​នោះ​បាន​កើត​ជា​ទេវតា ឬក៏លោកបាន​និមន្ត​​ទៅ​ឋាន​នរក​ ហើយ​មក​ប្រាប់​ញាតិ​របស់​សត្វ​នរក​នោះ​វិញ ដើម្បី​ញុំាង​ឱ្យ​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ​ខ្លាច​បាប និង​មាន​ចិត្ត​ធ្វើបុណ្យកាន់​តែច្រើន ។ លោក​បាន​សម្តែង​ឫទ្ធិ​ទូន្មាន​ដល់ស្តេច​នាគ​កំណាច​មួយក្បាលឈ្មោះ នន្ទោបនន្ទនាគរាជ ដែល​ជា​សត្វ​មាន​មិច្ឆាទិដ្ឋិ ឱ្យ​មក​ជា​សត្វ​មាន​សមាទិដិ្ឋវិញ ។
ទូន្មាន​ស្រី​ពេស្យា
កាល​ស្រី​ពេស្យានោះ​បាន​ស្តាប់​ហើយ ក៏​កើត​សេចក្តី​សង្វេក មាន​ភាព​តក់​ស្លុត​ផ្លូវ​ចិត្ត ទើបក្រាប​ទូល​តប​ថា "បពិត្រ​សមណៈ លោក​មាន​ថេរ​វាចា​យ៉ាង​ណា បពិត្រ​លោក​អ្នក​មាន​ព្យាយាម​ច្រើន ហេតុនោះ​ក៏​យ៉ាង​នឹង​មែនហើយ តែ​គង់​មាន​ជន​ពួក​ខ្លះ​ លិច​នៅ​ក្នុង​សរីរៈ​នោះ​ដែរ ដូច​គោ​ចាស់​លិច​នៅ​ក្នុង​ភក់" ។
រឿងតម្លង់៧សន្ដាន
ដំនើររឿង
ឯបុរស​ប្តី​ប្រពន្ធ​ដែល​សួរ​ផ្លូវ​នោះ ឮហើយ​និយាយ​គ្នា​ថា «អ្នក​នេះ យើង​សួរ​ផ្លូវ​គាត់ៗ​និយាយ​ពី​គោ ហើយ​ស្តី​គំរោះ​គំរើយ​ឲ្យ​យើង​ផង ណ្ហើយ​គេហ៍! យើង​កុំ​ខ្ចី​សួរ​វា យូរ​ឆាប់​គង់​តែ​នឹង​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​បង​ប្អូន​មិន​ខាន» ហើយ​ក៏​បណ្តើរ​គ្នា​ហួស​ទៅ ។
ឯអាតម្លង់​៧សន្តាន​នោះ ក៏​ខំ​ភ្ជួរ​ស្រែ​មិន​ឈប់ ដល់​ពេល​ថ្ងៃ​ជិត​ត្រង់ មេ​តម្លង់​ជាប្រពន្ធ​ក៏​ទូល​បាយ​ទៅ​ឲ្យ​ប្តី​បរិភោគ លុះ​ទៅ​ដល់​ក៏​ដាក់​ល្អី​បាយ​ក្រោមម្លប់​ឈើ នៅ​ភ្លឺ​ស្រែ ។ ប្តី​ឃើញ​ប្រពន្ធ​យក​បាយ​មក​ឲ្យ ក៏​ឈប់​ភ្ជួរ​ស្រែ បរិភោគ​បាយ និយាយ​ទាំង​ខឹង​ប្រាប់​ប្រពន្ធ​ថា ៖
ព្រោះ​អ្នក​ទាំង ៧ នាក់ គឺ​បុរស-ស្រី្ត ប្តី​ប្រពន្ធ, ម្តាយ​ឪពុក, លោក​ភិក្ខុ-កុមារ​ជា​កូន​និង​ប្អូន​ស្រី សុទ្ធ​តែ​ថ្លង់​និយាយ​មិន​ចុះ​សម្រុង​គ្នា បាន​ជា​រឿង​នេះ​គេ​ហៅ​ថា រឿង​តម្លង់​៧​សន្តាន ។
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី២
ធនាគារជាតិនៃកម្ពុជា
បានឃើញព្រះរាជក្រឹត្យលេខ នស/រកត/១០១៤/១១៧៥ ចុះថ្ងៃទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៤ ស្ដីពី គោលការណ៍រួមនៃការរៀបចំមុខងារសាធារណៈរបស់រដ្ឋ - បានឃើញអនុក្រឹត្យលេខ៤១ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី០១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៥ ស្តីពីការបន្ថែមរបប សន្តិសុខសង្គមសម្រាប់អតីតមន្ត្រីរាជការស៊ីវិលនិងអតីតយុទ្ធជន - បានឃើញអនុក្រឹត្យលេខ១៩២ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី៤ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១៩ ស្តីពីការកែប្រែតម្លៃឯកតា នៃសន្ទស្សន៍បៀវត្សមូលដ្ឋានរបស់មន្ត្រីរាជការនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា - យោងតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសេដ្ឋកិច្ចនិងហិរញ្ញវត្ថុ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសង្គមកិច្ច អតីតយុទ្ធជន និងយុវនីតិសម្បទា និងរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមុខងារសាធារណៈ
https://www.ocm.gov.kh/about_us/
មុខងារ​និង​ភារកិច្ច​ទូទៅ​របស់​ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា
ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា​ឬ​ធនាគារ​កណ្តាល​នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា មាន​មុខងារ និង​ភារកិច្ច​ដូច​តទៅ៖
ខេត្តត្បូងឃ្មុំ
រដ្ឋបាលខេត្ត
= សូមមើលផងដែរ =
ពិភពលោក
ក្នុងបរិបទទស្សនវិជ្ជាវាអាចសំដៅលើ: ក្នុងបរិបទទេវវិទ្យា លោកិយ ជាធម្មតាសំដៅរូបធាតុ រឺ មណ្ឌលមិនបរិសុទ្ធ ដែលផ្ទុយទៅនឹងឋានសួគ៌ វិញ្ញាណ អចិន្តាយម រឺ ស័ក្ដិសិទ្ធិ។ ទីបញ្ចប់នៃពិភពលោក សំដៅលើឆាកនៃទីបញ្ចប់ចុងក្រោយនៃប្រវត្តិមនុស្សជាតិ ជាញឹកញយសំដៅលើបរិបទសាសនា។
ក្នុងបច្ចេកសព្ទមួយចំនួនដូចជា សាសនាពិភពលោក ភាសាពិភពលោក និង សង្គ្រាមលោក លោក រឺ ពិភពលោក ណែនាំរង្វង់អន្តរជាតិ រឺ អន្តរទ្វីបដោយគ្មានការបញ្ជាក់ជាចំបាច់អំពីការចូលរួមនៃពិភពលោកទាំងមូលឡើយ។
ទស្សនវិជ្ជា
ក្នុងទស្សនវិជ្ជា ពាក្យបច្ចេកសព្ទ លោកិយមានអត្ថន័យទៅរួចច្រើនយ៉ាង។ ក្នុងបរិបទខ្លះ វាសំដៅលើអ្វីៗដែលបង្កើតឡើងតថភាព រឺ សកលរូប។ ក្នុងន័យផ្សេងៗ វាអាចមានន័យថាមានវិញ្ញាណប្រាណសាស្ត្រជាក់លាក់មួយ (សូមមើល ការលាតត្រដាងពិភពលោក)។ កាលណោះដែលកំពុងបញ្ជាក់បំភ្លឺទស្សនាទាននៃពិភពលោកតែងតែលើកឡើងក្នុងចំណោមកិច្ចការគោលនៃទស្សនវិជ្ជាលោកខាងលិច គោលរឿងនេះបង្ហាញដែលត្រូវបានគេលើកឡើងជាក់ស្ដែងនៅតែក្នុងការចាប់ដើមនៃសតវត្សទីម្ភៃប៉ុណ្ណោះ និងក៏ជាប្រធានបទក្នុងកិច្ចពិភាក្សាតទល់ឥតដាច់។ សំណួរអំពីអ្វីដែលពិភពលោកនេះគឺប្រាកដជាមិនត្រូវបានគេតាំងនៅទេ។
គ្រិស្តសាសនា
Although Hebrew and Greek words meaning "world" are used in Scripture with the normal variety of senses, many examples of its use in this particular sense can be found in the teachings of Jesus according to the Gospel of John, e.g. 7:7, 8:23, 12:25, 14:17, 15:18-19, 17:6-25, 18:36. For contrast, a relatively newer concept is Catholic imagination.
​រមណីយដ្ឋាន​​កោះថាស
កោះថាស​ជា​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុងភូមិ​អូរ​លំចង់ ឃុំ​បា​ក់ច​ញ្ចៀ​ន ស្រុកភ្នំ​ក្រវ៉ា​ញ ខេត្ដពោធិ៍សាត់ ហើយ​មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល ១៥ គីឡូម៉ែត្រ​ពី​ផ្លូវជាតិ​លេខ៥។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី១០
វិបស្សនាបញ្ហាធម្មបរិយាយ វគ្គទី១០
ទៀងមកកំណត់ ហៅថា អនិមិត្តសមាធិ ។ បើកាន់យកអនត្តាមកកំណត់ ហៅថា សុញ្ញត្តសមាធិ ។ពលៈទាំង៥នេះ កាលដែលព្រះពុទ្ធអង្គ ទ្រង់ចំរើនបង្ហាត់បង្វឹក ដោយ
អទ្ធានៈ៣ប្រការ ស្ងប់រម្ងាប់ចាកសឹកសត្រូវ ពោលគឺកិលេសរមែងផុតស្រឡះដោយប្រពៃ ចាកមិច្ឆាវិមុត្តិ ។ ប្រសិនបើចិត្តសន្សំ ទុក្ខេអនត្តសញ្ញា រឿយៗហើយ តែចិត្តមិន
ប្រាសចាកអហង្ការ មមង្ការនិងមានៈ ក្នុងកាយដែលមានវិញ្ញាណនោះផង ក្នុងនិមិត្តទាំងពួងខាងក្រៅផង ជាចិត្តមិនកន្លងបង់ នូវអទ្ធានៈ៣ប្រការ មិនស្ងប់រម្ងាប់ មិនផុតទុក្ខ
ជាក់ច្បាស់នូវអរហត្តផល ។ សត្តក្ខត្តុំបរមៈ លោកដែលត្រាច់រង្គាត់ ទៅកើតក្នុងមនុស្សលោក និងទេវលោក យ៉ាងច្រើនបំផុត ត្រឹម៧ជាតិទៀត ទើបបានធ្វើ ឲ្យជាក់ច្បាស់ នូវអរហត្តផល ដោយខន្ធនិព្វាន ក្នុងជាតិជាគំរប់៧ ពិតប្រាកដ ។
អ្នករំលត់ ដោយសង្ខារ គឺលោកដែល ញ៉ាំងអរហត្តមគ្គ ឲ្យកើតឡើង បានដោយកម្រ ទាល់តែប្រកបដោយ សេចក្តីព្យាយាមយ៉ាងធំ ។ ឧទ្ធំសោតោអកនិដ្នគាមី លោកជាអ្នក
រាគានុស័យ អវិជ្ជានុស័យ ដាច់ស្រឡះពីខន្ធសន្តាន ។ បច្ចវេក្ខណ (ការពិចារណា) របស់ព្រះអរហន្ត មាន៤យ៉ាងគឺ មគ្គំ បច្ចវេក្ខតិ លោកពិចារណានូវមគ្គ១ ផលំ បច្ចវេក្ខតិ ពិចារណានូវផល១ បហីនកិលេសេបច្ចវេក្ខតិ ពិចារណានូវកិលេស ដែលលះបានហើយ១ និព្វានំបច្ចវេក្ខតិ ពិចារណានូវព្រះនិព្វាន១ រួមត្រូវជា៤ ។ ព្រះអរហត្តទាំងនោះ ចែកចេញជា៤ពួកគឺ ៖
យឺតយូរ និងឆាប់រហ័សយ៉ាងនេះ ព្រោះបុគ្គលដែលប្រតិបត្តិនោះ មានឥន្រ្ទិយនិងកិលេសផ្សេងគ្នា គឺ
ឃើញក្នុងព្រៃវិញ យ៉ាងណាមិញ សុខាបដិបទាទន្ធាភិញ្ញាបុគ្គល ក៏យ៉ាងនោះដែរ ។ បុរសទី៣ស្វែងរកគោ ដើរកាត់ព្រៃ ដល់ឃើញគោបែរជា ឃើញក្នុងទីវាលវិញ យ៉ាង
អានន្ទ
អង្គុត្តរនិកាយ
លុះព្រះអានន្ទមានអាយុ អង្គុយ​ក្នុង​ទី​ដ៏​សម​គួរ​​ហើយ ក៏​ក្រាប​បង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគដូច្នេះថា " បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គ បានឃើញព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់បានសេចក្តីសប្បាយ បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏​ចម្រើន ខ្ញុំព្រះអង្គ បាន​​ឃើញព្រះមានព្រះភាគអត់ធន់បាន បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ក៏កាយរបស់ខ្ញុំព្រះអង្គ ហាក់ដូចជាស្រយុតស្រយង់ពេកណាស់ សូម្បី​ទិស​ទាំង​ឡាយ ក៏មិនប្រាកដដល់ខ្ញុំព្រះអង្គ សូម្បីធម៌ទាំងឡាយ ក៏មិនច្បាស់លាស់ ដល់ខ្ញុំព្រះអង្គ ព្រោះហេតុដែលព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ព្រះអាពាធ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ដ៏ចម្រើន ប៉ុន្តែ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ មានសេចក្តីសង្ឃឹមខ្លះថា ព្រះមានព្រះភាគ មិនទាន់សំដែងធម៌នីមួយដ៏ប្លែក ប្រារព្ធនឹងភិក្ខុសង្ឃដរាបណាទេ ព្រះមានព្រះភាគ នឹង​មិន​ទាន់បរិនិព្វានដរាបនោះ " ។
ជួយ​ក្នុង​ការ​រៀប​ចំ​លំដាប់​នៃ​ភិក្ខុនី
ព្រះពុទ្ធទ្រង់បដិសេធថា "ព្រះអានន្ទ ខ្ញុំអាណិតពួកគេ តែមិនសមគួរទេ ដែលអនុញ្ញាតឱ្យស្ត្រីចូលក្នុងសហគមន៍របស់យើង" ។
ជួបជាមួយ​នឹង​កញ្ញាមតង្គ
លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​ទី​ពីរ ព្រះ​អានន្ទ​ស្ងប់​ចិត្ត​ហើយ ក៏​ចូល​ទៅ​បិណ្ឌបាត ។ ក្មេង​ស្រី​ស្លៀក​សម្លៀក​បំពាក់​ថ្មី និង​ម៉ូដ​សក់​ថ្មី ។ នាងឈរនៅលើផ្លូវរង់ចាំព្រះអានន្ទ ។ ពេល​ឃើញ​គាត់​ក៏​ដើរ​តាម​មិន​ព្រម​ឱ្យ​គាត់​ទៅ ។ ព្រះអានន្ទភ័យ និងអស់សង្ឃឹម រួច​ក៏​និមន្ត​​ត្រឡប់​ទៅ​វត្ត​វិញ ហើយ​ទូល​ដំណើររឿង​ប្រាប់​ព្រះពុទ្ធ​គ្រប់​យ៉ាង ។ ព្រះពុទ្ធ​ក៏​ប្រាប់​ឱ្យ​ព្រះ​អានន្ទ​​​ឲ្យ​នាំ​ស្រី​នោះ​មក​​ជួប​ព្រះ​អង្គ​ដោយ​ផ្ទាល់​ ។ ក្មេងស្រីនោះបានឮថាព្រះពុទ្ធចង់ជួប​នាង នាងភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ប៉ុន្តែដើម្បីបានព្រះអានន្ទ នាងក៏​​ប្រញាប់ប្រញាល់​​ទៅ​ជួប​​ព្រះពុទ្ធដោយសេចក្តីក្លាហាន ។ ពេល​ឃើញ​នាង​ ព្រះ​ពុទ្ធ​មាន​ព្រះ​បន្ទូល​ថា "ព្រះ​អានន្ទ​ជា​ភិក្ខុ​បដិបត្តិ​ធម៌ ដើម្បី​​​​ធ្វើ​ជា​ភរិយា​របស់​ព្រះ​អានន្ទ នាង​ត្រូវ​ចាក​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ទៅ​បួស​មួយ​​ឆ្នាំ តើ​នាង​សុខ​ចិត្ត​​ទេ?" "​ខ្ញុំ​សុខ​ចិត្ត​ហើយ​លោក​ម្ចាស់!" ក្មេងស្រីភ្ញាក់ផ្អើលដែលព្រះពុទ្ធបានធ្វើឱ្យបំណងប្រាថ្នារបស់នាងក្លាយជាការពិតយ៉ាងងាយស្រួលដូច្នេះ នាងឆ្លើយយ៉ាងរហ័ស ។ "តាម​ធម៌វិន័យ​របស់តថាគត ការចាកចេញពីផ្ទះត្រូវការការយល់ព្រមពីឪពុកម្តាយ តើអ្នកអាចឱ្យឪពុកម្តាយរបស់អ្នកយល់ព្រមបានទេ?" ក្មេងស្រីបានយល់ព្រមដោយរីករាយ។ នាងយល់ថាលក្ខខណ្ឌដែលព្រះពុទ្ធប្រោសប្រទានគឺសាមញ្ញណាស់ក្នុងការអនុវត្ត ដែលនាងមិនបានគិតពីរដងមុននឹងប្រាប់ម្តាយរបស់នាងអំពីបំណងចង់ក្លាយជាភិក្ខុនី ។ ម្ដាយ​របស់​នាង​ត្រេកអរ​ពេល​បាន​ដឹង​ថា​នាង​រៀបការ​ជាមួយ​ព្រះអានន្ទ ហើយ​បាន​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​កូន​ស្រី​ធ្វើ​ជា​បព្វជិត​មួយ​ឆ្នាំ ដើម្បី​គោរព​តាម​លក្ខខណ្ឌ​របស់​ព្រះពុទ្ធ។ ដើម្បីធ្វើជាភរិយារបស់ព្រះអានន្ទ ក្មេងស្រីនោះបានកោរសក់យ៉ាងរីករាយ និង​បាន​បួស​​ជាភិក្ខុនី ។ នាង​បាន​ស្តាប់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទេសនា​យ៉ាង​ក្លៀវក្លា ហើយ​ប្រតិបត្តិ​តាម​ការ​ណែនាំ​របស់​ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ ។ បំណងប្រាថ្នា និងអារម្មណ៍របស់នាងបានស្ងប់ចុះបន្ទាប់ពីមួយថ្ងៃៗកន្លងផុតទៅ ហើយក្នុងរយៈពេលតិចជាងកន្លះឆ្នាំ នាងបានដឹងថាកាលពីអតីតកាលការស្វែងរកស្នេហារបស់នាងគឺជាអាកប្បកិរិយាដ៏អាម៉ាស់មួយ ។
បញ្ហា​ជា​មួយ​ស្ត្រី
ព្រះអានន្ទ ជាអ្នកជួយដល់ភិក្ខុនី ។ ដោយសារគាត់អាចចុះសម្រុងនឹងមនុស្សបាន ស្ត្រីគ្រប់រូប ជាពិសេសភិក្ខុនីមានការគោរពយ៉ាងជ្រាលជ្រៅចំពោះគាត់ ។ ពេលខ្លះនៅពេលដែលគាត់ដើរជាមួយមហាកស្សប ភិក្ខុនីតែងតែសុំដំបូន្មានពីព្រះអានន្ទមុននឹងសួរព្រះមហាកស្សប ទោះបីជាមហាកស្សបមានអាយុច្រើនជាងព្រះអានន្ទក៏ដោយ ទាំងចំណេះដឹង បទពិសោធន៍ និងអាយុ ។
ក្លាយ​ជា​ឧបដ្ឋាក​​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ
តាមពិត តាំងពីព្រះពុទ្ធបានត្រាស់ដឹងមក ព្រះសារីបុត្ត មគលឡាណា កប៉ាលឡា និងអ្នកដទៃ បានប្រែក្លាយទៅបម្រើព្រះពុទ្ធ ។ យើង​អាច​និយាយ​បាន​ថា ក្នុង​រយៈ​ពេល​ម្ភៃ​ឆ្នាំ​នេះ ព្រះពុទ្ធ​គ្មាន​អ្នក​បម្រើ​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​ឡើយ ។
ព្រះនិព្វានចុងក្រោយរបស់ព្រះពុទ្ធ
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ​ទ្រង់​មាន​ព្រះ​បន្ទូល​តប​ថា ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អ្នក​រាល់​គ្នា​ត្រូវ​ចាំ​កាន់​សិក្ខាបទ​ជា​ម្ចាស់ ហើយ​យក​ធម៌ (សច្ចៈ) ជា​ទីពឹង ធ្វើ​យ៉ាង​នេះ​ឯង​នឹង​បាន​នូវ​ធម៌​ជា​និរន្តរ៍ ។
ព្រះនិព្វានរបស់ព្រះអានន្ទ
នៅ​មាត់​ច្រាំង​វិញ ប្រជាជន​ក្រុង​វេសាលី​បាន​ស្រែក​ពាក្យ​ស្រដៀង​គ្នា ។ ម្នាលអានន្ទ អង្គុយក្នុងទូកនោះ ស្រែកឡើងថា ម្នាលអានន្ទ តថាគត​ពិចារណា​ឃើញ​នូវ​សេចក្តី​ស្អប់ខ្ពើម​រវាង​ប្រទេស​អ្នក​ទាំងពីរ ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​ខ្ញុំ​មក​ទីនេះ កណ្តាល​ទន្លេគង្គា ដើម្បី​ចូល​បរិនិព្វាន ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រទេស​ទាំង​ពីរ​បាន​ពាក់កណ្តាល​នៃ​ខ្លួន!
ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធតែងតែអមដំណើរដោយអ្នកបម្រើដែលការងារគឺ រត់សារជូនព្រះអង្គ រៀបចំកន្លែងអង្គុយ និងចូលរួមបំពេញតម្រូវការផ្ទាល់ខ្លួន ។ អស់រយៈពេលម្ភៃឆ្នាំដំបូងនៃការបម្រើរបស់គាត់ គាត់មានអ្នកបម្រើជាច្រើនដូចជា Nagasamala, Upavana, Nagita, នាយ​ចុន្ទ, Radha និងផ្សេងទៀត ប៉ុន្តែគ្មាននរណាម្នាក់ក្នុងចំណោមពួកគេបង្ហាញថាសមរម្យនោះទេ ។ ថ្ងៃមួយ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលអាវុសោទាំងឡាយ ទ្រង់ត្រាស់ហៅភិក្ខុទាំងពួងមកថាៈ បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចំរើន ឥឡូវនេះ ព្រះអង្គ​មាន​អាយុ​ហើយ ប្រាថ្នា​ចង់​បាន​បុគ្គល​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍ ត្រូវ​គោរព​តាម​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់​អ្នក​រាល់​គ្នា ។ ចូលចិត្តធ្វើជាអ្នកបម្រើរបស់ខ្ញុំ? ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ តថាគត​ថ្វាយ​នូវ​កិច្ច​របស់​ខ្លួន លើក​លែង​តែ​ព្រះអានន្ទ ដែល​អង្គុយ​ខាងក្រោយ​ដោយ​ស្ងៀមស្ងាត់ ។ ក្រោយ​មក​ពេល​សួរ​ថា ហេតុ​អ្វី​បាន​ជា​លោក​មិន​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត លោក​បាន​ឆ្លើយ​ថា ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ​ដឹង​ច្បាស់​ជាង​គេ​ជ្រើស​រើស​នរណា ។ នៅពេលដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់ថា ទ្រង់ចង់ឱ្យព្រះអានន្ទធ្វើជាអ្នកបម្រើផ្ទាល់របស់ទ្រង់ ព្រះអានន្ទបាននិយាយថា ទ្រង់នឹងទទួលតំណែងនេះ ប៉ុន្តែមានតែលក្ខខណ្ឌមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះ ។ លក្ខខណ្ឌ ៤ យ៉ាង ទី១ គឺ ព្រះពុទ្ធមិនត្រូវប្រគេនអាហារណាដែលព្រះអង្គបានទទួល ឬ អាវផាយណាមួយឡើយ មិនត្រូវឱ្យព្រះអង្គមានកន្លែងស្នាក់នៅពិសេសណាមួយឡើយ ហើយព្រះអង្គមិនត្រូវទៅជាមួយព្រះពុទ្ធ នៅពេលទទួលការនិមន្ត ។ ដល់ផ្ទះប្រជាជន ។ ព្រះអានន្ទ​បាន​ទទូច​ចំពោះ​លក្ខខណ្ឌ​ទាំង​បួន​នេះ ព្រោះ​ព្រះអង្គ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មនុស្ស​គិត​ថា​ខ្លួន​បម្រើ​ព្រះពុទ្ធ​ដោយ​ចង់​បាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ ។ លក្ខខណ្ឌ​៤​យ៉ាង​ចុង​ក្រោយ​គឺ​ទាក់ទង​នឹង​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់​ព្រះអានន្ទ​ដែល​ចង់​ជួយ​ក្នុង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព្រះធម៌ ។ លក្ខខណ្ឌ​ទាំង​នោះ​គឺ​ថា បើ​គេ​និមន្ត​ទៅ​បិណ្ឌបាត​ក៏​អាច​ផ្ទេរ​ការ​អញ្ជើញ​ទៅ​កាន់​ព្រះពុទ្ធ​បាន​ដែរ ។ ថាប្រសិនបើមនុស្សមកពីតំបន់ឆ្ងាយដើម្បីមើលព្រះពុទ្ធទ្រង់នឹងមានឯកសិទ្ធិណែនាំពួកគេ ។ ប្រសិនបើព្រះអង្គមានសេចក្តីសង្ស័យអំពីព្រះធម៌ ព្រះអង្គគួរតែអាចនិយាយជាមួយព្រះពុទ្ធអំពីរឿងទាំងនោះបានគ្រប់ពេលវេលា ហើយប្រសិនបើព្រះពុទ្ធទ្រង់សំដែងព្រះធម្មទេសនាក្នុងកាលដែលព្រះអង្គអវត្តមាន ព្រះអង្គនឹងនិយាយឡើងវិញនៅពេលក្រោយ ។ ព្រះពុទ្ធញញឹមទទួលយកលក្ខខណ្ឌទាំងនេះ ហើយដូច្នេះបានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងរវាងបុរសទាំងពីរដែលនឹងមានរយៈពេលម្ភៃប្រាំឆ្នាំខាងមុខ ។
ការមិនគិតតែពីប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ព្រះអានន្ទ បង្ហាញដោយវិធីបីយ៉ាង គឺតាមរយៈការបម្រើដល់ព្រះពុទ្ធ តាមរយៈសេចក្តីសប្បុរសដ៏មិនចេះនឿយហត់របស់ព្រះអង្គចំពោះសិស្សានុសិស្ស ទាំងអ្នកបួស ទាំងអ្នកបួស និងចំពោះកូនចៅជំនាន់ក្រោយ តាមរយៈតួនាទីដ៏សំខាន់ដែលព្រះអង្គមានក្នុងការថែរក្សា និងបញ្ជូនបន្ត ។ ព្រះធម៌ ។