cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
[៤៩២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សម័យណា អរិយសាវកធ្វើឲ្យ​ជាប្រយោជន៍ ធ្វើ​ទុកក្នុងចិត្ត ផ្ចង់ចិត្តទាំងអស់ ផ្អៀងសោតប្រសាទ ស្តាប់ធម៌ សម័យនោះ នីវរណធម៌ ទាំង៥ មិនមានដល់ភិក្ខុនោះឡើយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ ក៏ដល់នូវការពេញ បរិបូណ៌ ដោយភាវនា ក្នុងសម័យនោះដែរ។
[៤៩៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សម័យណា ដែលអរិយសាវក ធ្វើឲ្យ​ជាប្រយោជន៍ ធ្វើ​ទុកក្នុងចិត្ត ផ្ចង់ចិត្តទាំងអស់ ផ្អៀងសោតប្រសាទស្តាប់ធម៌ សម័យនោះ នីវរណធម៌ ៥ រមែងមិនមានដល់ភិក្ខុនោះឡើយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧នេះ ក៏ដល់នូវការពេញ បរិបូណ៌ ដោយភាវនា ក្នុងសម័យនោះដែរ។
[៥០២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧នេះ ជាធម៌ធ្វើ​ឲ្យ​​មានបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​ដឹង ជាហេតុឲ្យ​ចំរើនប្រាជ្ញា មិនមែន​ជាបក្ខពួក នៃសេចក្តីចង្អៀតចង្អល់​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ដើម្បីព្រះនិព្វាន។ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ គឺអ្វីខ្លះ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សតិសម្ពោជ្ឈង្គ ជាធម៌ធ្វើឲ្យ​កើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​ដឹង ជាហេតុឲ្យ​ចំរើនប្រាជ្ញា មិនមែន​ជាបក្ខពួក ​នៃសេច​ក្តី​​ចង្អៀត​ចង្អល់ ​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ​ដើម្បីព្រះនិព្វាន។បេ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបេក្ខា​សម្ពោជ្ឈង្គ ជាធម៌ធ្វើឲ្យ​កើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​ដឹង ជាហេតុឲ្យ​ចំរើនប្រាជ្ញា មិនមែន​ជាបក្ខ​ពួក ​​នៃ​សេច​​​ក្តី​​ចង្អៀត​ចង្អល់​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ​ដើម្បីព្រះនិព្វាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧នេះឯង ជាធម៌ធ្វើឲ្យ​កើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើ​ឲ្យ​ដឹង ជាហេតុឲ្យ​ចំរើនប្រាជ្ញា មិនមែន​ជាបក្ខ​ពួក ​នៃ​សេចក្តីចង្អៀតចង្អល់​ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ​ដើម្បីព្រះនិព្វាន។
[៥១០] សាវត្ថីនិទាន។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ពាក្យគេតែងនិយាយថា មនុស្ស​មាន​ប្រាជ្ញា មិនល្ងង់ខ្លៅ មនុស្សមានប្រាជ្ញា មិនល្ងង់ខ្លៅ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ដែលហៅថា មនុស្សមានប្រាជ្ញា មិនល្ងង់ខ្លៅ តើដូចម្តេច។
[៥១១] ម្នាលភិក្ខុ ដែលហៅថាមនុស្សមានប្រាជ្ញា មិនល្ងង់​ខ្លៅ ព្រោះបានចំរើន​ បាន​​​ធ្វើ​ឲ្យ​ច្រើន នូវពោជ្ឈង្គ ទាំង៧។ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ គឺអ្វីខ្លះ។  គឺសតិ​សម្ពោជ្ឈង្គ១។បេ។ ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ១។ ម្នាលភិក្ខុ ដែល​ហៅ​ថា មនុស្ស​មាន​ប្រាជ្ញា​ មិនល្ងង់​ខ្លៅ ព្រោះបានចំរើន បានធ្វើឲ្យ​ច្រើន នូវ​ពោជ្ឈង្គ​ ទាំង៧នេះឯង។
អទលិទ្ទសូត្រទី៧
[៥៤០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះធម៌អ្វី ដែលមិនមែនជាអាហារ របស់​សតិសម្ពោជ្ឈង្គ​​ ដែល​មិន​ទាន់កើ​ត​ ឲ្យ​កើតឡើង​បាន ឬរបស់សតិ​សម្ពោជ្ឈង្គ ​ដែល​កើត​ហើយ ឲ្យ​ចំរើនបរិបូណ៌។ ​ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ មានតែពួកធម៌ ជាទីតាំងរបស់
[៥៧៣] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងហលិទ្ទវសននិគម របស់​ពួក​កោលិយ ក្នុងដែនកោលិយ។ គ្រានោះឯង ភិក្ខុច្រើនរូប ស្លៀកស្បង់ ប្រដាប់បាត្រ និងចីវរ ក្នុងបុព្វណ្ហសម័យ ចូលទៅបិណ្ឌបាត ក្នុងហលិទ្ទវសននិគម។ ទើបពួកភិក្ខុទាំងនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះ ដូច្នេះថា ដំណើរដែលយើងចូលទៅបិណ្ឌបាត ក្នុង​ហលិទ្ទវសន​និគម​នោះ ដូចជានៅព្រឹកណាស់នៅឡើយ បើដូច្នោះ គួរពួកយើង នាំ​គ្នា​ចូល​ទៅឯ​អារា​ម ​របស់បរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយសិនចុះ។
[៥៨០] នែលោកដ៏មានអាយុទាំងឡាយ ចុះក្នុងរឿងនេះ មានសេចក្តីវិសេសដូចម្តេច មានសេចក្តីអធិប្បាយដូចម្តេច មានអំពើផ្សេងគ្នាដូចម្តេច របស់​ព្រះសមណ​គោតម​ក្តី យើងក្តី អំពីដំណើរធម៌ទេសនា នឹងធម៌ទេសនា អំពីពាក្យប្រៀនប្រដៅ នឹងពាក្យប្រៀនប្រដៅ។
[៥៨២] លំដាប់នោះឯង ភិក្ខុទាំងនោះ ត្រាច់ទៅបិណ្ឌបាត ក្នុងហលិទ្ទវសននិគម លុះកន្លងបិណ្ឌបាត ក្នុងកាលជាខាងក្រោយភត្ត ក៏នាំគ្នាចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ រួចអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។ លុះពួក​ភិក្ខុទាំងនោះ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ក៏បានទូលស្នើសេចក្តីនុ៎ះ ចំពោះ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ ដូច្នេះថា
[៥៩៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះមេត្តាចេតោវិមុត្តិ តើត្រូវចំរើនដូចម្តេច មាន​គតិ​ដូច​ម្តេច ​មានសេចក្តីថ្លៃថ្លាដូចម្តេច មានផលដូចម្តេច មានទីបំផុតដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយមេត្តា។បេ។ ចំរើន​ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយមេត្តា ដែល​អា​​ស្រ័យនូវសេចក្តី​ស្ងប់ស្ងាប់ អាស្រ័យនូវការប្រាសចាករាគៈ អាស្រ័យនូវធម៌ ជាគ្រឿងរលត់ បង្អោន​ទៅកាន់ការលះបង់។ បើភិក្ខុនោះ ប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មា មានសេចក្តីសំគាល់ ក្នុង​របស់​ដែលមិន​គួរខ្ពើម ថាជារបស់គួរខ្ពើមដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់ ក្នុង​របស់​នោះថា ជារបស់គួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មាអញ មាន​សេចក្តី​សំ​គាល់​ ក្នុងរបស់​ដែលគួរខ្ពើម ថាជារបស់មិនគួរខ្ពើមវិញ ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់​​ក្នុងរបស់នោះ ថាមិនគួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មាអញ មាន​សេចក្តីសំគាល់ ក្នុងរបស់​មិនគួរខ្ពើម និងគួរខ្ពើមថា ជារបស់គួរខ្ពើម ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់​ក្នុង​របស់នោះថា ជារបស់គួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​​អា​ត្មា​អញមានសេចក្តី​សំគាល់ ក្នុងរបស់គួរខ្ពើម និងមិនគួរខ្ពើមថា ជារបស់មិនគួរខ្ពើមដូច្នេះ ជាអ្នកមាន​សេចក្តីសំគាល់ ក្នុងរបស់នោះថា ជារបស់មិនគួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​ អាត្មាអញ កុំជាប់ជំពាក់​នឹង​របស់ទាំង ២ នោះ គឺរបស់មិនគួរខ្ពើម និងរបស់គួរខ្ពើម ជាអ្នកព្រងើយកន្តើយ ប្រកបដោយសតិសម្បជញ្ញៈដូច្នេះ ទៅជាអ្នកព្រងើយកន្តើយ ប្រកបដោយសតិសម្បជញ្ញៈ ក្នុងរបស់នោះ ឬក៏បានសម្រេចវិមោក្ខដ៏ល្អ។  ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ តថាគត ហៅមេត្តាចេតោវិមុត្តិថា ជាគុណជាតិល្អក្រៃលែង។ បើភិក្ខុមិន​ទាន់ចាក់​ធ្លុះ នូវវិមុត្តិដ៏លើសលុបទេ បា្រជ្ញាក៏គង់មានក្នុងលោកនេះដែរ។
[៥៩៨] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបេក្ខាចេតោវិមុត្តិ តើត្រូវចំរើន ដូចម្តេច មាន​គតិ​ដូច​ម្តេច​ ​មានសេចក្តីថ្លៃថ្លា ដូចម្តេច មានផល ដូចម្តេច មានទីបំផុត ដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ  ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយឧបេក្ខា។ បេ ។​ចំរើនឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ​ ​ប្រកបដោយឧបេក្ខា ដែល​អា​​ស្រ័យនូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ​នូវ​ការ​ប្រាស​ចាករាគៈ អាស្រ័យនូវការរលត់ បង្អោនទៅកាន់សេចក្តីលះបង់។ បើ​ភិក្ខុ​​​នោះ ប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មាអញ មានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរបស់ដែលមិន​គួរខ្ពើមថា ជារបស់គួរខ្ពើម ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរបស់នោះថា ជារបស់​គួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​​អា​ត្មា​អញ មានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរបស់គួរ​ខ្ពើមថា ជារបស់មិនគួរខ្ពើម ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរបស់នោះថា ជារបស់​មិនគួរខ្ពើម បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មាអញ មានសេចក្តីសំគាល់ ក្នុងរបស់មិនគួរ​ខ្ពើមផង គួរខ្ពើមផងថា ជារបស់គួរខ្ពើម ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់ក្នុងរបស់​នោះថា ជារបស់គួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​អាត្មាអញ មានសេចក្តីសំគាល់ក្នុង​របស់គួរខ្ពើម និងមិនគួរខ្ពើមថា ជារបស់មិនគួរខ្ពើម ដូច្នេះ ជាអ្នកមានសេចក្តីសំគាល់​ក្នុងរបស់នោះថា ជារបស់មិនគួរខ្ពើមមែន បើប្រាថ្នាថា សូមឲ្យ​​អាត្មាអញ កុំជាប់ជំពាក់​នឹងរបស់ទាំង ២ នោះ គឺ​របស់​មិន​គួរ​ខ្ពើម និងរបស់គួរខ្ពើម ហើយជាអ្នកព្រងើយកន្តើយ ប្រ​កប​ដោយ​សតិ​សម្បជញ្ញៈដូច្នេះ ទៅជាអ្នកព្រងើយ​កន្តើយ ប្រកបដោយសតិសម្បជញ្ញៈ​ក្នុងរបស់នោះ ក៏កន្លង​នូវវិញ្ញាណញ្ចាយតនៈ​សព្វអន្លើ  រួចចូលកាន់​អាកិញ្ចិញ្ញាយតនៈ ដោយ​បរិកម្មថា វត្ថុតិចតួចមិនមាន។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ តថាគត ហៅ​ឧបេក្ខា​ចេតោ​វិមុត្តិ​ថា មានអាកិ​ញ្ចិញ្ញាយតនៈ​ដ៏ក្រៃលែង។ បើភិក្ខុមិន​ចាក់ធ្លុះ នូវ​វិមុត្តិដ៏លើសលុបទេ ប្រាជ្ញាក៏គង់មាន​ក្នុងលោក​នេះ​ដែរ។
[៦០០] ម្នាលព្រាហ្មណ៍ បុគ្គលមានចិត្តដែលកាមរាគៈរួបរឹត ដែលកាមរាគៈគ្រប​សង្កត់ រមែងមិនដឹង មិនឃើញច្បាស់ នូវការរលាស់កាមរាគៈ ដែលកើតហើយ ក្នុងសម័យណា ក្នុងសម័យនោះ រមែងមិនដឹង មិនឃើញច្បាស់ នូវប្រយោជន៍ខ្លួនផង ក្នុងសម័យនោះ រមែងមិនដឹង មិនឃើញច្បាស់ នូវប្រយោជន៍អ្នកដទៃផង ក្នុងសម័យ​នោះ​ រមែងមិនដឹង មិនឃើញច្បាស់នូវប្រយោជន៍ទាំង ២ ផង ឯមន្តទាំង​ឡាយ បើទុកជា​ស្វាធ្យាយ អស់កាលយូរអង្វែង ក៏នៅតែមិនភ្លឺច្បាស់បាន មន្តដែលមិនស្វាធ្យាយ ចំាបាច់និយាយថ្វី ។
[៦១០] ម្នាលព្រាហ្មណ៍ នេះជាហេតុ នេះជាបច្ច័យ បានជាជួនកាលមន្តទាំងឡាយ សូម្បីស្វាធ្យាយ អស់កាលយូរអង្វែងហើយ ក៏មិនភ្លឺច្បាស់បាន មន្តដែលមិនស្វាធ្យាយ​ ចាំ​បាច់និយាយថ្វី។
[៦១៤] ម្នាលព្រាហ្មណ៍ បាត្រពេញដោយទឹកមិនក្តៅ មិនពុះពោរដោយភ្លើង មិន មានចំហាយទឹកហុយឡើង​ទេ បុរសមានភ្នែកភ្លឺ ឆ្លុះមើលស្រមោលមុខរបស់ខ្លួន ក្នុងទឹកនោះ គប្បីដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់បាន យ៉ាងណាមិញ ។ ម្នាលព្រាហ្មណ៍ បុគ្គល​មាន​ចិត្ត​ដែលព្យាបាទមិនរួបរឹត ដែលព្យាបាទមិនគ្របសង្កត់ រមែងដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់ នូវការរលាស់ព្យាបាទ ដែលកើតហើយ ក្នុងសម័យណា ក្នុងសម័យនោះ រមែងដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់នូវប្រយោជន៍ខ្លួនផង នូវប្រយោជន៍អ្នកដទៃផង ។ នូវប្រយោជន៍ ទាំង ២ ផង ។ បេ ។ ឯមន្តទាំងឡាយ បើទុកជាមិនស្វាធ្យាយ អស់កាលយូរ ក៏គង់ភ្លឺ​ច្បាស់បាន មន្តដែលស្វាធ្យាយ ចាំបាច់និយាយថ្វី យ៉ាងនោះដែរ។
[៦១៥] ម្នាលព្រាហ្មណ៍ មួយទៀត បុគ្គលមានចិត្តដែលថីនមិទ្ធៈមិនរួបរឹត ដែល​ថីនមិទ្ធៈមិនគ្របសង្កត់ រមែងដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់នូវការរលាស់ថីនមិទ្ធៈ ដែល​កើតហើយ ក្នុងសម័យណា ក្នុងសម័យនោះ រមែងដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់នូវ​ប្រយោជន៍ខ្លួនផង នូវប្រ​យោជន៍អ្នកដទៃផង។ នូវប្រយោជន៍ទាំង ២ ផង។ បេ ។ ឯ​មន្តទាំង​ឡាយ បើទុកជា​មិនស្វា​ធ្យាយ​អស់​កាល​យូរ ក៏គង់ភ្លឺច្បាស់បាន មន្តដែល​ស្វាធ្យាយ ចំាបាច់និយាយថ្វី។
[៦៣៣] បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ធម្មបរិយាយនេះ តើឈ្មោះដូចម្តេច។ ម្នាលរាជ​​កុមារ ធម្មបរិយាយទាំងនុ៎ះ ឈ្មោះថា នីវរណៈ ។ បពិត្រព្រះដ៏មានព្រះភាគ ឲ្យ​​ឈ្មោះថា នីវរណៈ សមហើយ បពិត្រព្រះសុគត ឲ្យ​ឈ្មោះថា នីវរណៈ សមហើយ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន សូម្បី​បុគ្គល ដែលមានតែនីវរណៈមួយ ៗ គ្របសង្កត់ គង់មិនគប្បីដឹង មិនគប្បីឃើញ​ច្បាស់​ទៅ​ហើយ នឹងបាច់និយាយថ្វី ដល់ទៅនីវរណៈ​ធម៌ ទាំង ៥ គ្របសង្កត់។
[៦៣៨] សាវត្ថីនិទាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋិកសញ្ញា [ការសំគាល់ថា រាងឆ្អឹង ៗ ហៅថា អដ្ឋិកសញ្ញា។] ដែលបុគ្គលបានចំរើន​ហើយ បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែង​មាន​ផលច្រើន មានអានិសង្សច្រើន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋិកសញ្ញា ដែលបុគ្គល​បានចំរើន​ហើយ ដូចម្តេច បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ​ដូចម្តេច ទើបជាគុណជាតិមានផលច្រើន មានអានិសង្សច្រើន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ  ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកប​ដោយ​​អដ្ឋិក​សញ្ញា ដែល​អា​ស្រ័យ​នូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវសេចក្តីប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​សេចក្តី​រលត់ បង្អោនទៅកាន់សេចក្តីលះបង់។ បេ។ ចំរើនឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយ​អដ្ឋិកសញ្ញា ដែល​អា​ស្រ័យ​នូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវសេចក្តី​ប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យ​នូវ​​សេចក្តី​រលត់ បង្អោនទៅកាន់សេចក្តីលះបង់។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អដ្ឋិកសញ្ញា ដែលបុគ្គលបានចំរើនហើយ យ៉ាងនេះ បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ យ៉ាងនេះ ទើបជាគុណជាតិមានផលច្រើន មានអានិសង្សច្រើន។
ទុក្ខសូត្រ ទី៦
[៦៦១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ វិរាគសញ្ញា។
[៦៦៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលបើនិរោធសញ្ញា ដែលបុគ្គលបានចំរើនហើយ បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ រមែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីប្រយោជន៍ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីក្សេម​ចាក​យោគដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្តីសំវេគដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីការនៅជាសុខដ៏ធំ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចុះនិរោធសញ្ញា ដែលបុគ្គលបានចំរើនហើយ​ដូចម្តេច បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនហើយ ដូចម្តេច ទើបប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីប្រយោជន៍ដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បីក្សេមចាកយោគដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្តីសំវេគដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ​ ដើម្បី​ការនៅជាសុខដ៏ធំ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយនិរោធសញ្ញា។ បេ។  ចំរើនឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ប្រកបដោយ​និរោធសញ្ញា អាស្រ័យនូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យនូវសេចក្តីប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យនូវការរលត់ បង្អោនទៅកាន់ការលះបង់។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលបើនិរោធសញ្ញា ដែលបុគ្គលបានចំរើនយ៉ាងនេះហើយ  បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនយ៉ាងនេះហើយ ទើបប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីប្រយោជន៍ដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីក្សេមចាកយោគៈដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បីសេចក្តី​សំវេគ​ដ៏ធំ។ ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីការនៅជាសុខដ៏ធំ។
[៦៦៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទន្លេគង្គា មានទំនាបទៅខាង​កើត ជម្រាលទៅ​ខាងកើត ឈមទៅខាងកើត យ៉ាងណាមិញ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលភិក្ខុចំរើន​នូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ ធ្វើឲ្យ​ច្រើនូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ រមែងជ្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ឱន​ទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន យ៉ាងនោះដែរ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាល​បើភិក្ខុចំរើន នូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ ធ្វើឲ្យ​ច្រើន នូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ រមែងជ្រាលទៅរក​ព្រះនិព្វាន ឱនទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនេះ  ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ។ បេ ។ ចំរើនឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែល​អាស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អា​ស្រ័យសេចក្តីប្រាសចាកតម្រេក អាស្រ័យការរលត់ បង្អោនទៅកាន់ការលះបង់។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលភិក្ខុចំរើន នូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ ធ្វើឲ្យ​ច្រើន នូវពោជ្ឈង្គទាំង ៧ រមែងជ្រាលទៅរកព្រះនិព្វាន ឱនទៅរកព្រះនិព្វាន ឈម​ទៅរកព្រះនិព្វាន យ៉ាងនេះឯង។ (គប្បីសម្តែងបាលីឲ្យ​ពិស្តារ ដរាបដល់ការស្វែង​រកផងចុះ)។
ឧទ្ទានក្នុងអានាបានាទិបេយ្យាលនោះគឺ
ចប់ ពលករណីយវគ្គ ទី១១។
ចប់ ឱឃវគ្គ ទី១៣។
និយាយអំពីទន្លេគង្គា មានទំនាបទៅខាងកើត ៦លើក ទន្លេគង្គា មាន​ទំនាបទៅរកសមុទ្រ ៦លើក ទាំង ៦លើក ២ដងនោះ រួមជា ១២លើក ហេតុ​នោះ បានជាហៅថា វគ្គ។
ព្រះតថាគត ប្រសើរជាងសត្វទាំងអស់ ១ ស្នាមជើងដំរី ធំជាងស្នាមជើងសត្វទាំងអស់ ១ ​កំពូលផ្ទះ ខ្ពស់ជាងគ្រឿងផ្ទះទាំងអស់ ១ ក្លិនឫសស្គា ប្រសើរ​ជាង​ក្លិនឫសទាំងអស់ ១ ក្លិន​ខ្លឹមចន្ទន៍ក្រហម ប្រសើរជាងក្លិនខ្លឹមទាំងអស់ ១ ក្លិនផ្កាម្លិះ  ប្រសើរជាងក្លិនផ្កាទាំងអស់ ១  សេ្តចចក្កពត្តិ ប្រសើរជាងស្តេចទាំងអស់ ១ រស្មីព្រះចន្ទ ប្រសើរជាងរស្មីផ្កាយទាំងអស់ ១ ព្រះអាទិត្យ រុងរឿងក្នុងសរទសម័យ ១ សំពត់កាសិកពស្ត្រ ប្រសើរជាងសំពត់ទាំងអស់ ១​ ត្រូវ​ជា ១០ គត់។
ការងារដែលត្រូវធ្វើដោយកម្លាំង ១ ពីជគាម និងភូតគាម (អាស្រ័យដី  ទើប​លូត​លាស់​​បាន) ១ នាគ (អាស្រ័យភ្នំហិមពាន្ត ទើបចំរើនធំបាន) ១ ដើមឈើទ្រេតទៅទិសខាងកើត ១ ឆ្នាំងផ្កាប់ ទឹកមិនដែលហូរចូល ១ ចុងស្រួចនៃស្រូវ គេដាក់មិនស្រួល តែងមុតដៃជើង   ១  ខ្យល់លើអាកាស រមែងបក់ទៅគ្រប់ទិស  ១  អកាលមេឃ បក់ផាត់ផង់   ធូលីឲ្យ​ស្រឡះ ២លើក ចំណង​នាវាសមុទ្រ តែងពុកផុយ ១ ផ្ទះសម្រាប់អ្នកដំណើរ ១ ទន្លេគង្គា (ដែល​មាន​ទំនាប​ទៅ​ទិស​ខាងកើត មិនអាចអ្នកណាបំបែរ ឲ្យ​មានទំនាបទៅទិសខាងលិចវិញបាន) ១។
ចប់ វគ្គ ទី១៦។
បុនឯសនាទិសូត្រ
(ឱឃវគ្គ បណ្ឌិតត្រូវសំដែងឲ្យ​ពិស្តារ តាមទំនងនៃការលះបង់រាគៈ ទោសៈ មោហៈ ជាទីបំផុតផងចុះ​)។
បុនឱឃវគ្គ
(មគ្គសំយុត្ត បណ្ឌិតបានធ្វើឲ្យ​ពិស្តារហើយបែបណា ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត ក៏ត្រូវសំដែងឲ្យ​​ពិស្តារបែបនោះដែរ)។
ខ្វិត
ការពិពណ៌នា
ខ្វិត គឺជាដើមឈើធំលូតលាស់ដល់កម្ពស់ 9 ម។ (30 ផោន) ដោយមានសំបកសម្បុររឹងមាំ។ ស្លឹកមានចានដែលមានខិត្តប័ណ្ណ 5-7, ខិត្តប័ណ្ណនិមួយៗមានប្រវែង 25-35 មមនិងទទឹង 10-20 ម.មហើយសន្លឹកវាមានក្លិនក្រូចឆ្មារនៅពេលច្របាច។ ផ្លែឈើនេះ 5-9 អង្កត់ផ្ចិតសង់ទីម៉ែត្រនិងអាចជាផ្អែមឬជូរ។ ដើមសន្លឹងស្រដៀងដើមក្រសាំង តែសន្លឹកធំជាង។
គុណ​ប្រយោជន៍​ទាំង​១១យ៉ាងរបស់ខ្វិត
១១. ប្រឆាំង​នឹង​ជំងឺ​​គ្រុន​ចាញ់​​ សាច់ខ្វិត ត្រូវ​បាន​​ច្នៃ ដោយ​​ ស្ត្រី​នៅ​ព្រំដែន​ថៃ​និង​ភូមា ​ប្រើ​ប្រាស់​ជា​​​​​ឱសថ​​​សម្រាប់​ សម្ផស្ស។ ជា​មួយ​គ្នា​នោះ ការ​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​បាន​បង្ហាញ​ថា ការ​លាប​​​សាច់​ផ្លែ​ខ្វិត​បាន​បង្កើត​នោះ​លើ​ស្បែក​អាច​បង្ការ​​​​​គ្រុន​ចាញ់​បាន។.
មហាសុរសិង្ហនាថ
ជីវិតដំបូង
ប៊ុញម៉ា កើតនៅឆ្នាំ ១៧៤៤ ក្នុងត្រកូល ថង់ឌី និង ឌឿង។ បិតា​របស់​ទ្រង់ ថង់ឌី ជា​លេខា​ស្តេច​សៀម​ខាង​ជើង និង​ជា​អ្នក​រក្សា​ព្រះរាជ​ត្រា។ ជា​កូន​របស់​អភិជន ទ្រង់​ចូល​ក្នុង​វាំងហើយ​ចាប់​ផ្ដើម​ជីវិត​អភិជន​ក្នុង​នាម​ជា​រាជវង្ស។ ថង់ឌី គឺជាកូនចៅរបស់ កូសាប៉ាន ដែលជាអ្នកដឹកនាំបេសកកម្មសៀមទៅកាន់ប្រទេសបារាំងក្នុងសតវត្សទីដប់ប្រាំពីរ។ ប៊ុញម៉ា មានបងប្អូនបួននាក់ផ្សេងទៀត និងបងប្អូនបង្កើតពីរនាក់ទៀត។ ប៊ុញម៉ា ខ្លួន​ឯង​ជា​កូន​ពៅ​ដែល​កើត​ក្នុង​នាម​ឈ្មោះ ដាវរឿង។
សង្កាត់ទំនប់ទឹក
($ Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ខណ្ឌបឹងកេងកង រាជធានីភ្នំពេញ មាន៥ ភូមិ÷
ឃុំតាអុង
9.   ចំរើនផល
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
បំពេញរាជ្យ
ផ្លែឈើនិងគ្រាប់ពូជ
រចនាសម្ព័នខាងក្នុងនៃផ្លែបំពេញរាជ្យប្រហាក់ប្រហែលនឹង ផ្លែមង្ឃុត ដែលមានគ្រាប់ពី ៣ ទៅ ៥ គ្រាប់ ស្រោបក្នុងដុំសាច់ដែលអាចបរិភោគបាន។ មានមានរសជាតិផ្អែម អាស៊ីត ឬជូរ។
រឿង​កោសម្ពិកភិក្ខុ
ថ្ងៃ​មួយ ភិក្ខុ​ជា​ធម្មកថិក​ចូល​ទៅ​បន្ទោ​បង់​ឧច្ចារៈ ( បត់​ជើង​ធំ ) ក្នុង​បង្គន់ ហើយ​មិន​បាន​ចាក់​ទឹក​សំណល់​លាង​លាមក​ចោល ។
បន្ទាប់​មក​ ភិក្ខុ​ជា​វិន័យ​ធរ​បាន​ចូល​ទៅ​ក្រោយ ឃើញ​ទឹក​សំណល់​នោះ ហើយ​ចេញ​មក​វិញ​សួរ​ថា ៖ " លោក​ម្ចាស់​​ទុក​ទឹក​សំណល់​ពី​លាង​លាមក​នៅ​ក្នុង​បង្គន់​ឬ ? " ។
ធម្មកថិក​ក៏​ប្រាប់​សិស្ស​របស់​ខ្លួន​វិញ​ថា ៖ " វិន័យ​ធរ​ជា​អ្នក​ពោល​ពាក្យ​មុសាវាទ " ព្រោះ​ពេល​មុន លោក​និយាយ​ថា ៖ "​ ខ្ញុំ​មិន​ត្រូវ​អាបត្តិ​ទេ តែ​ឥឡូវ​នេះ បែរ​ជា​និយាយ​ថា​ខ្ញុំ​ត្រូវ​អាបត្តិ​ទៅ​វិញ " ។
លំដាប់​នោះ មាន​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​បាន​ចូល​ទៅ​ក្រាប​ទូលព្រះ​ពុទ្ធ​ អំពី​ការ​បែក​បាក់​គ្នា​ក្នុង​សង្ឃ​មណ្ឌល​នេះ ។
ព្រះ​សាស្ដា កាល​បើ​ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ ក៏​ផ្ដែ​ផ្ដាំ​ទៅ​ថា ៖ " ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ចូរ​កុំ​ទាស់​ទែង​គ្នា​​អី ​ចូរ​ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ឡើង​វិញ​ទៅ " ។​
ព្រះ​ពុទ្ធ​​ក៏​ទ្រង់​យាង​ទៅ​ជួប​ផ្ទាល់​នឹង​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ ហើយ​មាន​ពុទ្ធ​ដីកា​ថា ៖ " ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ អ្នក​ទាំង​អស់​គ្នា​សុទ្ធ​តែ​ជា​អ្នក​ឥត​មាន​ទោស​ពៃរ៍​អ្វី​ឡើយ ត្រូវ​តែ​សាមគ្គី​គ្នា​ឡើង​វិញ " ។ នៅ​ពេល​ព្រះ​អង្គ​ទ្រង់​ពន្យល់​ណែនាំ​អំពី​​ទោស​នៃ​ការ​បែក​បាក់​គ្នា ឈ្លោះ​ប្រកែក​គ្នា​ជា​ច្រើន​អនេកកប្បការ​ឱ្យ​​ពួក​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ​ស្ដាប់​ទៀត​ផង ប៉ុន្ដែ​អន្តរាគមន៍​របស់​ព្រះ​សាស្ដា គ្មាន​បាន​ការ​អ្វី​ទាំង​អស់ គឺ​ភិក្ខុ​ទាំង​នោះ រឹត​តែ​ប្រទូសរ៉ាយ​គ្នា​ខ្លាំង​​ឡើង​ៗ រហូត​ដល់​ជេរ​ប្រទេច វាយ​ដំ​គ្នា​​នៅ​ក្នុង​វត្ត និង​នៅ​តាម​ភូមិ​អ្នក​ស្រុក​ទៀត​ផង ។
ព្រះ​ពុទ្ធ​​ទ្រង់​តប​ថា ៖ " នុះ! នុះ! " ។
ឯកសារ​យោង
3.     ​ព្រះ​ត្រៃបិដក វិន័យ​បិដក សៀវភៅភាគ៨
ដ្រាក់ម៉ា
ដ្រាក់ម៉ាសម័យបុរាណ
ដ្រាក់ម៉ាត្រូវបានផលិតឡើង ដោយមានស្ដង់ដារទម្ងន់ខុសៗគ្នា នៅកន្លែងបោះកាក់ជាច្រើនរបស់ក្រិក។ ស្ដង់ដែលគេនិយមប្រើច្រើនជាងគេនោះគឺ អាថែនាន (Athenian) ឬ អាតទិក (Attic) ដែលមានទម្ងន់ជាង៤.៣ ក្រាម។
តង់ហ្សានី
ប្រទេសតង់ហ្សានី មានឈ្មោះជាផ្លូវការថា "សាធារណរដ្ឋសហរដ្ឋតង់ហ្សានី" គឺប្រទេសមួយដែលនៅ ទ្វីបអាហ្រ្វិកខាងកើត ក្នុងតំបន់បឹងយក្សធំនៅអាហ្វ្រិក ។ វាមានព្រំប្រទល់ជាប់ ប្រទេសអ៊ូហ្គង់ដា នៅភាគខាងជើង ប្រទេសកេនយ៉ា នៅភាគឦសាន កោះ Comoro និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌានៅភាគខាងកើត ម៉ូសំប៊ិក និង ម៉ាឡាវីទៅភាគខាងត្បូង; ហ្សំប៊ី ទៅភាគនិរតី; និង ប្រទេស Rwanda, Burundi និង សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ នៅភាគខាងលិច។ ភ្នំ Kilimanjaro ជាភ្នំខ្ពស់បំផុតនៅទ្វីបអាហ្រ្វិក ស្ថិតនៅភាគឦសានប្រទេសតង់ហ្សានី។
ឃុំទួលស្តី
=អប់រំ=
គសប ស្រុកស្អាង
ទស្សនៈនយោបាយ
៣. ឥរិយាបទនយាបាយ ៖ សុទ្ធចរិតភាពជាបាតគ្រឹះដែលជាអត្តចរិកផង ដែលជាខ្លឹមសារពិតប្រាកដរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។
យន្ដការ៨ចំណុច
យន្តការ៨ចំណុច
៣. ត្រូវរៀបចំគេហដ្ឋានឱ្យនាយករដ្ឋមន្ដ្រីរស់នៅដែលផ្ដល់ដោយរដ្ឋ
ការដាក់ឲ្យអនុវត្តចំណុចនេះ គឺដើម្បីធានាការចាត់តាំងបែងចែកការងារដល់មន្រ្តីរាជការចំជំ នាញ ស្របតាមសមត្ថភាព បទពិសោធន៍ការងារ និងផ្តល់នូវសេចក្តីថ្លៃថ្នូរដល់មន្ត្រីរាជការដែលជាភ្នាក់ងារ របស់រដ្ឋ ។ ដូច្នេះ មន្ត្រីរាជការត្រូវមានភាពស្មោះត្រង់មិនលំអៀង។ ចៀសវាងការប្រើប្រាស់មន្ត្រីរាជការជាឧបករណ៍ឃោសនបំរើប្រយោជន៍ គណបក្ស។
បញ្ជីភ្នាក់ងារតាមឃុំនីមួយៗ
=មើលផងដែរ=
សក់ ស៊ុតសាខន
សាធារណរដ្ឋខ្មែរ
បន្ទាប់​ពី​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ​១៩៩១ លោក ស៊ុត សាន ត្រូវ​បំបែក​ចេញ​ពី​លោក សឺន សាន និង KPNLF ហើយ​បាន​បង្កើត ​គណបក្ស​សេរី​ប្រជាធិបតេយ្យ ។
ស្តៅ
ការពិពណ៌នា
សាខាទាំងនេះមានភាពទូលាយនិងរីករាលដាល។
៣. សំបកខ្ចីៗ អាចព្យាបាលជំងឺគ្រុនផ្តាសាយ រាគរូស បង្កើនចំណង់អាហារ
បំបាត់ក្អក ក្អួត
វិធីប្រើ និងការកំណត់នៃបរិមាណប្រើប្រាស់៖
លាយជាមួយទឹក២០លីត្រ ត្រាំ១យប់ រួចយកទឹកដែលបានត្រាំនោះ១លីត្រ មកផ្សំលាយទឹកធម្មតា ២០០លីត្រ ហើយដាក់ក្នុងប្រដាប់បាញ់ថ្នាំសម្លាប់សត្វល្អិតនៅលើ
សាឌូស៊ី
សាឌូស៊ី (អង់គ្លេស: Sadducees /sadjʊsiː/) ជានិកាយសាសនាមួយរបស់ពួកយូដា ដែលប្រឆាំងនឹងពួកផារិស៊ី និងពួកអេសស៊ីន។ សាឌូស៊ីជាគណបក្សតូចមួយដែលមានឥទ្ធីពលតិចតួចនៅក្នុងចំណោមប្រជាជន ហើយមានគំនិតហេតុផលនិយម។ ពួកគេប្រកាន់យកគោលការណ៍៤គឺៈ
ស៊ីសុវត្ថិ យុត្តិវង្ស
ជីវប្រវត្តិ
ស៊ីសុវត្ថិ យុត្តិវង្ស ប្រសូតនៅឆ្នាំ ១៩១៣ នៅឧដុង្គ ប្រទេសកម្ពុជា ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ ចំរុងវង្ស (១៨៧០-១៩១៦) និងព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ីសុវត្ថិ យិបភីផាន (១៨៧៧-១៩៦៧)។
គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យដែលស្ថិតនៅក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ យុត្តិវង្ស បានទទួលជ័យជម្នះក្នុងការបោះឆ្នោតនៅខែកញ្ញាឆ្នាំ១៩៤៦។ ការបោះឆ្នោតនេះ ត្រូវបានគេកត់សំគាល់ថាជាការបោះឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យដំបូងបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃប្រទេសកម្ពុជា។ ព្រះអង្គម្ចាស់ យុត្តិវង្ស បានស្បថចូលកាន់តំណែងជានាយករដ្ឋមន្រ្តីនៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៦។
ជីវិត​ឯកជន
ព្រះអង្គម្ចាស់ យុត្តិវង្ស បានរៀបការជាមួយនឹងស្ត្រីជនជាតិបារាំង ឈ្មោះ Dominique Laverne និងមានបុត្រត្រីពីរព្រះអង្គគឺ ស៊ីសុវត្ថិ កន្តារ៉ា ប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៩៤៥ និងស៊ីសុវត្ថិ លិនដា ប្រសូត្រនៅឆ្នាំ១៩៤៦។
ឃុំព្រៃគគីរ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្តព្រះធាតុរាជមន្ទី
៣.ភិក្ខុ ឡៃ សុធន សមណសិស្សពុទ្ធិកវិទ្យាល័យព្រៃវែង
៣៣.សាមណេរ ទាង មុី សមណសិស្សពុទ្ធិកបឋមសិក្សាសម្តេចជា សីុមខ្នារ
បដិវត្តន៍ខែតុលា
បដិវត្តន៍ខែតុលាមិនត្រូវបានគេស្គាល់ជាសកលទេ, ដោយសារតែមានព្រឹត្តិការណ៍ធំៗជាច្រើនបានកើតឡើងបន្ទាប់ពីបដិវត្តនេះគឺសង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ី(១៩១៧-២២)និងការបង្កបង្កើតនៃសហភាពសូវៀតក្នុងឆ្នាំ១៩២២។
ភាពចលាចលដោយពួកកម្មករ, កសិករ និងពលទាហាន
ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៧, ការងើបបះបោររបស់ពួកកម្មករនេះគឺត្រូវបានចាត់ទុកជារឿងធម្មតាក្នុងប្រទេសរុស្ស៊ី។ លុះដល់សរទរដូវ, កម្លាំងចលនាតស៊ូរបស់ពួកកសិករប្រឆាំងនឹងម្ចាស់ដីធ្លីបានកើតឡើងនៅតាមស្រុកចំនួន៤៨២នៃស្រុកសរុបចំនួន៦២៤ ឬ៧៧%នៃដែនដីរុស្ស៊ី។ ដល់ចុងឆ្នាំ១៩១៧, ពួកកសិករកាន់តែចាប់ផ្តើមបាត់បង់ជំនឿចិត្តជាមួយនឹងក្រុមបដិវត្តសង្គមនិយមនិងពួកមេនសេវិក(Menshevik)ក្នុងការចែករំលែកដីឱ្យពួកគេ។ ដោយពួកគេមិនចង់រស់នៅដោយវេទនាដូចពីមុន, ពួកកសិករទាំងនោះបានចាត់ធ្វើវិធានការដោយខ្លួនឯងផ្ទាល់ដោយនាំគ្នាពង្រីកសកម្មភាពបះបោរបែបប្រដាប់អាវុធ។ នៅចន្លោះខែកុម្ភៈដល់ខែតុលា, ប្រហែល៤២%នៃទ្រពសម្បត្តិរបស់ពួកម្ចាស់ដីធ្លីត្រូវបានពួកកសិករដុតបំផ្លាញឫរឹបអូសយកទៅធ្វើជាកម្មសឹទ្ធិរបស់ខ្លួន។ ការបះបោររបស់ពួកកសិករមានលក្ខណៈខុសប្លែកៗពីគ្នា, ដែលពួកកសិករមួយចំនួនបាននាំគ្នាហែតម្រៀបជាក្បួនសម្រុកទៅគេហដ្ឋានរបស់ពួកម្ចាស់ដីធ្លីនិងការិយាល័យរបស់រដ្ឋាភិបាលហើយបានដកហូតទ្រពសម្បត្តិរបស់ម្ចាស់ដីធ្លីទាំងនោះតែម្តង។ ផ្ទុយពួកម្ចាស់ដីធ្លីដែលបានលក់និងនាំចេញគ្រាប់ស្រូវធញ្ញជាតិដើម្បីបានថវិកាចូលមកវិញ, ពួកកម្មករបានផ្ទុកគ្រាប់ស្រូវទាំងនោះដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ដល់គ្នារបស់ពួកគេទៅវិញ។ ពួកកសិករទាំងនោះបានរឹតតែខឹងនឹងរដ្ឋាភិបាលបន្ថែមនៅពេលដែលឮថារដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នបានបញ្ជូនទាហានឱ្យមកបង្ក្រាបពួកគេ។ នៅខែកញ្ញា, យោធភូមិក្នុងទីក្រុងពេត្រូក្រាត, ម៉ូស្គូ និងទីប្រជុំជនដទៃទៀត រួមទាំងពលទាហានរុស្ស៊ី, កងទ័ពជើងទឹកនៅសមុទ្របាល់ទិកបានប្រកាសតាមរយៈគណៈកម្មាធិការតំណាង Tsentrobalt ថាពួកគេលែងទទួលស្គាល់អំណាចរបស់រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នហើយ និងមិនព្រមអនុវត្តនិងធ្វើអ្វីមួយតាមបញ្ជារបស់រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នតទៅទៀតនោះទេ។ ភរិយារបស់ទាហានរុស្ស៊ីគឺជាតួអង្គដ៏សំខាន់ក្នុងភាពចលាចលនៅតាមភូមិនៃប្រទេសរុស្ស៊ី។ នៅរវាងឆ្នាំ១៩១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩១៧, បុរសសញ្ជាតិរុស្ស៊ីដែលមានសុខភាព និងស្មារតីមាំមួនប្រហែល៥០% ត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលបញ្ជូនទៅក្នុងសង្គ្រាម, ហើយពួកគេជាច្រើនត្រូវបានទទួលមរណភាពនៅក្នុងសមរភូមិប្រយុទ្ធ, នេះជាហេតុមួយដែលបណ្តាលឱ្យស្រ្តីភាគច្រើនក្លាយជាមេគ្រួសារ។ ជារឿយៗ នៅពេលប្រាក់ឧបត្ថម្ភរបស់រដ្ឋាភិបាលយឺតយ៉ាវហើយមិនគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីផ្គូរផ្គងនឹងថ្លៃទំនិញឡើងថ្លៃ ភរិយារបស់ទាហានបានផ្ញើការអំពាវនាវជាច្រើនទៅរដ្ឋាភិបាលដែលភាគច្រើនមិនត្រូវបានឆ្លើយតបមកវិញទេ។ ដោយពួកគេមិនពេញចិត្តនឹងលទ្ធផល, ស្ត្រីទាំងនេះគឺជាឥទ្ធិពលក្នុងការញុះញង់ឱ្យមានកើតមានឡើងនៃ“កុប្បកម្មចិញ្ចឹមជីវិត” ដែលត្រូវបានគេហៅថា“កុប្បកម្មអត់អាហារ”, “pogroms” ឬ“កុប្បកម្មបាបា”។ នៅក្នុងកុប្បកម្មទាំងនេះ, ប្រជាពលរដ្ឋបានរឹបអូសយកអាហារ និងធនធានពីម្ចាស់ហាង, ដែលពួកគេជឿថាម្ចាស់ហាងទាំងនោះបានតំឡើងតម្លៃអាហារឡើងកប់ពពក។ នៅពេលកម្លាំងប៉ូលីសមកចូលធ្វើអន្តរាគមន៍, អ្នកបះបោរទាំងនោះបានទរទល់នឹងក្រុមប៉ូលីសវិញដោយប្រើ"រនាស់, ម៉ែកឈើ, ដុំថ្ម"ជាដើម។
បាតុកម្មប្រឆាំងនឹងសង្គ្រាម
នៅក្នុងកំណត់ទូតថ្ងៃទី១ ខែឧសភា, រដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសលោក Pavel Milyukov បានបង្ហាញនូវបំណងប្រាថ្នារបស់រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន (សាធារណរដ្ឋ) គឺត្រូវបន្តធ្វើសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងរដ្ឋអំណាចកណ្តាល" រហូតទាន់តែបានសន្និដ្ឋានថាទទួលជោគជ័យ" ដែលបង្កឱ្យមានកំហឹងដ៏ធំពីសំណាក់ប្រជាជន។ នៅចន្លោះថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី៤ នៃខែឧសភា, ពលករ និងទាហានក្រហមក្រុងពេតូក្រាត ហើយបន្ទាប់មកគឺពលករ និងទាហានក្រហមនៅតាមទីក្រុងផ្សេងៗទៀត ដែលដឹកនាំដោយក្រុមបុលសេវិក, បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មដោយលើកទង់ក្រហម។ នៅលើទង់ក្រហមនោះ គេបានសរសេរថា "បញ្ឈប់សង្គ្រាម!" ជាមួយនឹងពាក្យស្លោករបស់ពួកគេ "រាល់អំណាចទាំងអស់ទៅឱ្យសូវៀត" អំពើបាតុកម្មដ៏ធំនេះ បានបង្កឱ្យមានភាពចលាចលជាទម្ងន់ទៅអោយរដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្ន។ រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នរុស្ស៊ីបានបើកការវាយលុកប្រឆាំងនឹងមហាអំណាចកណ្តាលនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ប៉ុន្តែយុទ្ធសាស្រ្តនេះត្រូវបានបរាជ័យ។ បន្ទាប់ពីបានដឹងលឺដំណឹងពីការបរាជ័យនៃការវាយលុករបស់រដ្ឋាភិបាល, ចលនាតស៊ូរបស់ពួកកម្មករនិងទាហានក៏កាន់តែរីកធំឡើង។ នេះគឺជាវិបត្តិថ្មីមួយទៀតសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នដែលបានចាប់ផ្តើមនៅថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា។
ការគាំទ្រពីអាល្លឺម៉ង់
លោកវ្ល៉ាឌីមៀរ លេនីនដែលធ្លាប់រស់នៅជានិរទេសជនក្នុងប្រទេសស្វីសជាមួយនឹងក្រុមប្រឆាំងផ្សេងៗទៀតបានរៀបចំផែនការដើម្បីចរចារកផ្លូវឆ្លងកាត់ប្រទេសអាឡឺម៉ង់ដែលពេលនោះកំពុងមានសង្គ្រាមជាមួយរុស្ស៊ី។ដោយដឹងថាអ្នកប្រឆាំងទាំងនេះអាចបង្កបញ្ហាដល់សត្រូវរុស្ស៊ីរបស់ពួកគេ, រដ្ឋាភិបាលអាល្លឺម៉ង់បានយល់ព្រមអនុញ្ញាតឱ្យជនជាតិរុស្ស៊ីចំនួន ៣២ នាក់ធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងឆ្ពោះទៅរុស្ស៊ីដែលនៅក្នុងនោះមានលេនីននិងភរិយារបស់លោក; ពេលមកដល់រុស្ស៊ី,លេនីននិងភរិយាបានធ្វើដំណើរតាមរទេះរុញដែលបិទជិតឆ្លងកាត់ទឹកដីរបស់ពួកគេទៅទីក្រុងពេតូក្រាត (ឥឡូវហៅថា ហ្សង់ ពីធឺប៊ឺក)។ នេះបើយោងតាមវិទ្យុ ​​Deutsche Welle៖ "នៅថ្ងៃទី៧ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩១៧, រដ្ឋប្រហារមួយបានចូលចុះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រគឺ បដិវត្តន៍ខែតុលា។ រដ្ឋាភិបាលបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានផ្តួលរលំហើយអំណាចត្រូវធ្លាក់ក្នុងកណ្តាប់ដៃសូវៀត និងក្រោយមករុស្ស៊ីក៏បានបញ្ចប់សម្ព័ន្ធមិត្តយោធា Triple Entente ជាមួយបារាំងនិងអង់គ្លេស។ សម្រាប់ប្រទេសរុស្ស៊ីទាំងមូលវាជាការបញ្ចប់សង្គ្រាមប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ អធិរាជអាល្លឺម៉ង់ព្រះនាម វិលហែលម៍ទី២ បានចំណាយថវិកាប្រហែល ៥៨២ លានដុល្លារអាមេរិក (ពីមុនគឺពាក់កណ្តាលលានលុយអឺរ៉ូ) ដើម្បីកាត់បន្ថយឥទ្ធិពលសត្រូវសម័យសង្គ្រាមព្រះអង្គ។"
ក្រោយពីដណ្តើមបានរាជវាំងវីនធឺរ
ការរឹបអូសយកព្រះរាជវាំងវីនធឺរជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលសាមញ្ញបំផុត៖ គ្មានការបង្ហូរឈាមគ្នា, គ្មានការតស៊ូវាយបកទៅវិញដោយរដ្ឋាភិបាលទេ គឺក្រុមអ្នកប៉ះបោរអាចនាំគ្នាចូលបរវេណរាជវាំងបានយ៉ាងងាយ ក៏ប៉ុន្តែអ្នកប្រវត្តិវិទូនិងមន្ត្រីសូវៀតមួយចំនួនបានពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍នេះក្នុងន័យសម្បូរទៅដោយវិនាដកម្មនិងវីរភាព។ ការសម្តែងឡើងវិញនូវព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តនេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ១៩២០។ ការសម្តែងឡើងវិញនេះត្រូវបានទស្សនាដោយទស្សនិកជនចំនួន ១០០,០០០ នាក់ បានផ្តល់ជាគំរូដល់ខ្សែភាពយន្តផ្លូវការដែលត្រូវបានផលិតនៅពេលក្រោយៗដែលបង្ហាញពីការប្រយុទ្ធគ្នាដ៏សាហាវនៅអំឡុងពេលវាយយករាជវាំងវីនធឺរ ក៏ប៉ុន្តែតាមការពិត, ព្រឹត្តិការណ៍វាយយករាជវាំងវីនធឺរនេះគឺមិនសូវមានការប្រយុទ្ធតតាំងគ្នាអ្វីនោះទេ។ although, in reality, the Bolshevik insurgents had faced little opposition.
កំណែទម្រង់រដ្ឋាភិបាល
រដ្ឋាភិបាលមិនបានធ្វើតូបនីយកម្មទ្រព្យសម្បត្តិឯកជនទាំងអស់នោះទេបន្ទាប់ពីបដិវត្តន៍ថ្ងៃទី២៥ ខែតុលា។ រដ្ឋាភិបាលនៃបក្សបុលសេវិកនិងអ្នកឆ្វេងនិយម ប.ស (បដិវត្តន៍សង្គមនិយម) មិនបានគាំទ្រកម្មករណាដែលកាន់កាប់សជីវកម្មធំៗ ឫរៀបចំសេដ្ឋកិច្ចរួមគ្នានោះទេ។ ក្នុងនាមជាប្រធាននៃរដ្ឋាភិបាល, លោកលេនីនបានសម្រេចចរចាជាមួយក្រុមវណ្ណៈអភិជននីមួយៗ ដើម្បីឱ្យការគ្រប់គ្រងសាជីវកម្មរបស់ពួកគេមានភាពស្របទៅតាមលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋាភិបាលថ្មី។ សកម្មភាពរបស់លេនីននេះបានបរាជ័យទាំងស្រុងពីព្រោះវាបានកំណត់ជាមុនថាមហាជននឹងទទួលយកកិច្ចសហប្រតិបត្តិការថ្នាក់នៅក្នុងស្ថានភាពបដិវត្ត។ ក្នុងបរិបទនេះបក្សបុលសេវិកយល់ថា"ការគ្រប់គ្រងដោយកម្មករ"ដូចជាការត្រួតពិនិត្យនិងឃ្លាំមើលនិយោជិកធ្វើការ គឺជាការអនុវត្តតាមលក្ខខណ្ឌរបស់រដ្ឋាភិបាល។ រោងចក្រខ្លះបានបន្តដំណើរការជាតរោងចក្រឯកជនព្រោះថាមហាជនខ្លះគ្មានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រង ឫមានការស្ទាក់ស្ទើរក្នុងការគាំទ្របក្សបុលសេវិក។ រោងចក្រផ្សេងទៀតត្រូវបានកាន់កាប់ដោយនិយោជិកផ្ទាល់និងខ្លះទៀតដោយរដ្ឋាភិបាល, បន្ទាប់ពីរងសម្ពាធពីថ្នាក់ក្រោមឫគំនិតផ្តួចផ្តើមរបស់រដ្ឋាភិបាល។ កង្វះការយល់ដឹងរបស់មហាជនអំពីវណ្ណៈបានធ្វើឱ្យពួកគេចូលដៃគាំទ្រគណបក្សនយោបាយផ្តាច់ការ។ មានតែអ្នកវណ្ណៈកម្មករមួយចំនួនតូចប៉ុណ្ណោះដែលបានប្រយុទ្ធដើម្បីបង្កើតច្បាប់ប្រជាធិបតេយ្យលើរោងចក្រមូលធនធំៗ។
តេរសកណ្ឌ
សង្ឃាទិសេស​ទី ៤
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
សង្ឃាទិសេស​ទី ៥
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
សង្ឃាទិសេស​ទី ៩
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
សង្ឃាទិសេស​ទី ១១
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
ខេត្តក្យងសាំងខាងជើង
ខេត្តក្យងសាំងខាងជើង ( 경상북도   ,  ) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងកើតប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ខេត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៦ ពីពាក់កណ្តាលភាគខាងជើងនៃអតីតខេត្តក្យងសាំង ហើយនៅតែជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសកូរ៉េ រហូតដល់ការបែងចែករបស់ប្រទេសក្នុងឆ្នាំ១៩៤៥ បន្ទាប់មកបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។
កំណភ្នំវ៉ារីស្កាន
នាមវលី
អែរស៊ីន ម្យ៉ាងទៀត យកតាមឈ្មោះព្រៃអែរស៊ីន។ ពាក្យទាំងពីរគឺជាបច្ចេកសព្ទពិពណ៌នានូវទិសដៅឆ្នូតដែលបានអង្កេតតាមដានដោយ ពួកភូគព្ភវិទូនៅក្នុងវាល វ៉ារីស្កាន ពីនិរតីទៅឦសាន អែរស៊ីន ពីពាយព្យទៅអាគ្នេយ៍។ ទិសដៅ វ៉ារីស្កាន បានឆ្លុះបញ្ចាំងនូវទិសដៅខ្សែក្រវាត់ពំនើងផ្នត់ពីបុរាណលេចចេញពាសពេញអាល្លឺម៉ង់ និង ប្រទេសកៀកៗគ្នា និងអត្ថន័យនេះបានប្ដូរពីទិសដៅទៅខ្សែក្រវាត់ពំនើងផ្នត់ភាគកណ្ដាលវិញ។
ទិសដៅដទៃទៀត អែរស៊ីន សំរាប់ទិសដៅនៃជួរភ្នំអែរហ្ស៍នៅអាល្លឺម៉ង់ បានសឱ្យឃើញនូវបំរែបំរួលស្រដៀងគ្នាក្នុងអត្ថន័យ។ បច្ចុប្បន្ន អែរស៊ីន ត្រូវបានប្រើជាញឹកញយជាន័យដូចសំរាប់ វ៉ារីស្កាន ប៉ុន្តែជាពាក្យដែលគេប្រើតិចតួចជាងពេលមុនៗ។ នៅសហរដ្ឋ វាប្រើសំរាប់តែកំណភ្នំអឺរ៉ុបប៉ុណ្ណោះ វគ្គភ្នំកកើតសហកាលនិងជាប់គ្នារដឹកនៅតាមជួរភ្នំអាប្ប៉ាឡាចេនមានឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា។
របាយ
វ៉ារីស្កានធ្លាប់មានសហកាលជាមួយកំណភ្នំអាកាដ និង អាល្លេហ្គេនីនៅសហរដ្ឋ និងកាណាដា ទទួលខុសត្រូវចំពោះការកើតឡើងជួរដងភ្នំវ៉ាឝ៊ីតា និង អាប្ប៉ាឡាចេន។ បរិវេណអាមេរិកខាងជើងជាមួយខ្សែក្រវាត់ពំនើងផ្នត់វ៉ារីស្កាន រួមមានអង់គ្លេសថ្មី ស្កុតថ្មី និង ដីថ្មី និង ឡាវ៉្រាឌ័រ។
ជួរភ្នំ 'វ៉ារីស្កាន' ក្នុងន័យកាលវិទ្យាទូលំទូលាយ រួមមានជួរភ្នំឧរ៉ាល់ ប៉ាមៀរ ភ្នំធៀន និង ខ្សែក្រវាត់ពំនើងផ្នត់អាស៊ីផ្សេងៗទៀត។
និម្មិតកម្ម
នៅកៀកនឹងចុងនៃសម័យកាបូនីផ្វេរ៉ូ គោណ្ឌវ័នបានរួបរួមជាមួយឡូរុស្សនៅចុងខាងលិចឆ្លងទៅអាមេរិកខាងត្បូងភាគខាងជើង និង អាភ្វ្រិកភាគពាយព្យ។ ស៊ីបេរកំពុងតែខិតមកដល់ពីភាគឦសាន ហើយបានបែកចេញពីឡូរុស្សដោយទឹករាក់ប៉ុណ្ណោះ។ បំណុកជាមួយស៊ីបេរបានបង្កើតជាជួរភ្នំឧរ៉ាល់នៅស័កបុរាណសត្វចុងក្រោយគេបង្អស់ និងសម្រេចបាននូវកំណើតប៉ង់សៀជាស្ថាពរ។ ឡូរុស្សខាងកើតនៅតែត្រូវបែងចែកពីគោណ្ឌវ័នដោយមហាសមុទ្របុរាណតេធីស។
នៅសម័យត្រ័យិកនៃស័កមជ្ឈសត្វ សត្វទាំងឡាយអាចផ្លាស់ទីដោយគ្មានរបាំងមហាសមុទ្រពីស៊ីបេរលើអក្ខោសានខាងជើងទៅអង់តាកទិកឆ្លងទៅអក្ខោសានខាងត្បូង។ ក្នុងស័កមជ្ឈសត្វ ការបើកមាត់សមុទ្រអាត្លង់ទិកបានបំបែកញែកអធិទ្វីបប៉ង់សៀ។ ជាបន្តបន្ទាប់ ខ្សែក្រវាត់វ៉ារីស្កានជុំវិញបរិមណ្ឌលបាលទិកនោះបានបញ្ចប់ត្រឹមរាប់រយគីឡូម៉ែត្រពីជួរភ្នំអាប្ប៉ាឡាចេនតែប៉ុណ្ណោះ។
វីនស្តុន ឆឺឈីល
វីនស្តុន លីអូណាត ស្ពិនហ្សឺ-ឆឺឈីល (៣០ វិច្ឆិកា ១៨៧៤ – ២៤ មករា ១៩៦៥) គឺជាអ្នកនយោបាយអង់គ្លេស, មន្រ្តីអង់គ្លេស និងអ្នកនិពន្ធ។ លោកបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសពីខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៤០ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៥, អំឡុងពេលកាន់អំណាច លោកបានដឹកនាំអង់គ្លេសឱ្យទទួលជ័យជម្នះនៅក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយក៏បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីម្តងទៀត (អាណត្តិទី២) ពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩៥១ ដល់ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៥។ លោកបានក្លាយជាសមាជិកសភាអង់គ្លេស (MP) ពីខែមករា ឆ្នាំ១៩០០ រហូតដល់ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦៤ លើកលែងតែពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩២២ ដល់ខែតុលា ឆ្នាំ១៩២៤ ហើយលោកក៏ជាតំណាងមណ្ឌលបោះឆ្នោតបានចំនួន ៥ ដងផងដែរ។ ឆឺឈីលត្រូវបានគេថាជាអ្នកចូលចិត្តប្រកាន់អនុវត្តមនោគមវិជ្ជាសេដ្ឋកិច្ចសេរី និងជាអ្នកចក្រពត្តិនិយម, ក្នុងមួយអាជីពជាអ្នកនយោបាយ ភាគច្រើនលោកគឺជាសមាជិកនៃគណបក្សអភិរក្សនិយម និងជាប្រធានបក្សពីខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤០ រហូតដល់ខែមករា ឆ្នាំ១៩៤៥។ ឆឺឈីលធ្លាប់បានក្លាយជាសមាជិកនៃគណបក្សសេរីនិយម ពីខែឧសភា ឆ្នាំ១៩០៤ ដល់ខែមីនា ឆ្នាំ១៩២៤។
វីនដូ Me
វីនដូ Me (Microsoft Windows ME) គឺជាប្រព័ន្ធប្រតិបត្តិការរបស់មីក្រូសូប ដែលត្រូវបានគេចេញផ្សាយនៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ដោយត្រូវបានបង្កើតឡើងពីមូលដ្ឋានរបស់ វីនដូ ៩៨ Second Edition ខណៈពេលដែលវីនដូ ២០០០ (អេនធ៊ី ៥,០) ត្រូវបានបង្កើតឡើងពីមូលដ្ឋានរបស់ វីនដូអេនធ៊ី ៤.០។ ប៉ុន្តែប្រព័ន្ធនេះមិនស្ថិតស្ថេរ និងមានបញ្ហាច្រើន ធ្វើឱ្យវីនដូកំណែនេះមិនពេញនិយម។
សង្កាត់ប្រាសាទ
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តស្វាយរៀង ប្រាសាទ
ទង់ជាតិសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា។
រដ្ឋកម្ពុជា។
ទោះបីជាទង់ជាតិនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា និងក្រោយមកទង់ជាតិនៃរដ្ឋកម្ពុជាបានក្លាយជាទង់ផ្លូវការនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបន្ទាប់ពីការទម្លាក់រដ្ឋាភិបាល ខ្មែរក្រហម នៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យក៏ដោយ ក៏ទង់ជាតិនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ នឹងនៅតែត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយ រដ្ឋាភិបាលចម្រុះកម្ពុជាប្រជាធិតេយ្យ ។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ និងក្នុង អង្គការសហប្រជាជាតិ ។ ដោយសារ ស.ប.ក. បានបរាជ័យក្នុងការទទួលបានការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិយ៉ាងទូលំទូលាយ រដ្ឋភាគច្រើនបានរក្សាទំនាក់ទំនងការទូតជាមួយរដ្ឋាភិបាលចម្រុះនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។
សង្កាត់បឹងទំពុនទី១
សង្កាត់បឹងទំពុនទី១ (អក្សរឡាតាំង: Boeng Tompun Ti Muoy រឺ Sangkat Boeng Tompun Ti Muoy) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ មានភូមិចំណុះ ១១ ភូមិ។
និរុត្តិសាស្ត្រ
យកតាមឈ្មោះ សង្កាត់បឹងទំពុន ចាស់ បូកជាមួយ ទី១ ទៅជា បឹងទំពុនទី១។
ឃុំចន្ទ្រា
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
បរមរាជាទី២
ការសោយទីវង្គត់ស្ដេចសឹកចម្បាំងទី២ នៃអាណាចក្រលង្វែក
គ.សករាជ ១៥៧៦ ត្រូវនិងឆ្នាំជូត អដ្ឋស័ក ខែជេស្ឋ ពុទ្ធសករាជ ២១២០ ត្រូវនិង មហាសករាជ ១៤៩៩ ព្រះបរមរាជា បានយាងសោយព្រះទីវង្គត់ ដោយរោគប្រឈួន នៅរាជវាំងលង្វែក ព្រះរាជបុត្រគ្រប់អង្គ និង សម្ដេចព្រះមហាសង្ឃរាជា និង រាជាគណៈ សេនាបតីមន្ត្រីធំតូច ក្រមព្រះរាជការលើកព្រះបរមសពដំកល់ក្នុងព្រះកោដ្ឋហើយ រួចជំនុំថ្វាយព្រះរាជាសម្បត្តិទៅ ព្រះសត្ថា ជារាជបុត្រច្បងឱ្យលើកគ្រងរាជបន្តពីបិតារបស់ទ្រង់ ។ ការសោយទីវង្គត់របស់ បរមរាជាទី២ បានធ្វើឱ្យប្រទេសកម្ពុជា មានការប្រែប្រួលនយោបាយដឹកនាំជាតិយ៉ាងធំ រហូតធ្វើឱ្យសង្គមជាតិកម្ពុជា មានវិបិត្តសេដ្ឋកិច្ច សាសនា ជំងឺរាតត្បាត គ្រោះរាំងស្ងួតទុរភិក្ស ភាពអត់ឃ្លាន ចោរកម្ម ពាសពេញផ្ទៃប្រទេស ។
​ក្រុង​បាវិត
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
សង្កាត់បាទី(ស្រុកចន្រ្ទា)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ពេជ្រ សោភា
សមិទ្ធិផល
Achievement
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងខ្មែរ
មីកគី ម៉ាវស៍
មីកគី ម៉ាវស៍ (Mickey Mouse) គឺជាតួអង្គតុក្កតានិងម៉ាសគាត់នៃដឹវ៉លត៍ឌីសនីយ៍ បង្កើត​ឡើង​ដោយ វ៉លត៍ឌីសនីយ៍ និង អាប់ អៃវើក នៅ Walt Disney Studios ក្នុងឆ្នាំ ១៩២៨ មនុស្សជាតិកណ្តុរដែលជាធម្មតាស្លៀកខោខ្លីក្រហម ស្បែកជើងលឿងធំ និងស្រោមដៃពណ៌ស មីកគី ម៉ាវស៍ជាតួអង្គមួយក្នុងចំណោមតួអក្សរដែលអាចស្គាល់បានបំផុតនៅលើពិភពលោក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តុក្កតា
ឃុំព្រែកក្រឹស
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំកណ្តៀង
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
អឝ្វត្ថាមន
ដំណាលគ្នានឹង ឫសីបរឝុរាម ឫសីវ្យាស និង ឫសីក្ឫប អឝ្វត្ថាមាត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាឫសីសំខាន់បំផុតក្នុងចំណោមពួកឫឞី ក្នុងកលិយុគ។ អឝ្វត្ថាមានឹងក្លាយជាឫសីវ្យាសបន្ទាប់ ដែលបន្តវេនបែងចែកសម័យវេទទៅជាមហាយុគទី២៩ នៃមន្វន្តរទី៧។ អឝ្វត្ថាមានឹងក្លាយជាឫសីមួយអង្គក្នុងចំណោមសប្តឫឞីក្នុងមន្វន្តរទី៨រួមជាមួយនិង ឫសីវ្យាស ឫសីក្ឫប និងឫសីបរឝុរាមផងដែរ។ ការពិពណ៌នាអំពីរូបរាងរបស់លោកក្នុងមហាភារត លោកមានរាងខ្ពស់ស្រឡះ មានសំបុរខ្មៅ ភ្នែកខ្មៅ និងមានត្បូងលើថ្ងាស។ ដូចភិឞ្ម ទ្រោណ ក្ឫប កាន៌ និងអជ៌ុន លោកគឺជាអ្នកខ្លាំងពូកែខាងវិទ្យានៃសស្ត្រាវុធ ហើយក៏ត្រូវចាត់ទុកថាជាអ្នកខ្លាំងជាងគេបំផុតចំណោមពួកអ្នកចម្បាំង។ អឝ្វត្ថាមា បានរៀនធនុវ៌េទ រឺ យុទ្ធសិល្ប៍ និង ព្រហ្មវិទ្យា រឺ វិជ្ជានៃអាត្ម ពីព្រះបរឝុរាម មហាឫឞីទុវ៌ាស មហាឫឞីវេទវ្យាស ភិឞ្ម ក្ឫប និងទ្រោណ។ អឝ្វត្ថាមា គឺលោកជាអ្នកជំនាញគ្រប់ទំរង់នៃចំណេះដឹងនិងចេះចាំយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញលើទំរង់នៃសិល្ប៍ រឺ កាឡាស និង វិទ្យាទាំង១៨។
គីង្គក់
ការខុសគ្នារវាងគីង្គក់និងកង្កែប មិនបានបែងបែកក្នុងិិទ្យាសាស្ត្រ។ គីង្គត់ជាប្រភេទសត្វមានលក្ខណៈវប្បធម៌ជាច្រើនប្រទេស រឿងព្រេង រឿននិទាន។ល។ ជាពិសេសក្នុងរឿងប្រេងរបស់ខ្មែរនិងចិន បានលើកឡើងនូវគុណសម្បត្តិគីង្គក់ក្នុងវប្បធម៌។
អឝ្វត្ថាមន
***ការវាយប្រហារទៅលើជំរុំបាណ្ឌវ
ពួកបាណ្ឌវបានបំបែកបំបាក់ស្ពាននៃសុចរិតភាពទៅជារាប់រយបំណែក។ បិតាខ្ញុំ (ទ្រោណ) កណ៌ បុត្ររបស់ឝន្តនុ ភិឝ្ម ភុរិឝ្រវ និង ទុយ៌ោធនត្រូវបានប្រហារដោយទុច្ចរិត ដោយពួកបាណ្ឌវ និង ពួកបញ្ចាលដោយផ្ទាល់ព្រះនេត្រទាំងគូនៃព្រះជាម្ចាស់ទាំងឡាយនៃលោកា។ ពួកបញ្ចាលដ៏ទុច្ចរិត និង ពោរពេញដោយបាបបានទម្លាយចោលនូវរនាំងនៃគុណធម៌។ ការដែលបានប្រហារពួកបញ្ចាល ពួកជនបានប្រហារបិតារបស់ខ្ញុំ (ទ្រោណ) ក្នុងរាត្រីនេះ នៅពេលពួកជនទាំងនោះបានលង់លក់ក្នុងដំណេកទៅ ខ្ញុំមិនខ្វល់ ទោះបីខ្ញុំនឹងកើតមកជាដង្កូវ រឺ សត្វល្អិតនៅជាតិក្រោយយ៉ាងណាក្ដីនោះឡើយ។ ការណ៍នឹងហើយ ដែលខ្ញុំបានតាំងចិត្តប្រញាប់ឱ្យឆាប់សម្រេចវាអោយបាន
អ្នកចម្បាំងទាំង៣បានបន្តទៅដល់ជំរុំបាណ្ឌវ។ ក្រឹប និងក្រឹតវម៌ា រង់ចាំនៅខាងក្រៅចាំប្រហារអ្នកដែលចេញមកក្រៅជំរុំ ហើយអឝ្វត្ថាមាបន្តចូលទៅក្នុងជំរុំ។ នៅពេលទៅដល់ជិតទីនោះ អឝ្វត្ថាមាបានឃើញភៃរវកំពុងយាមជំរុំបាណ្ឌវ ដែលត្រូវបានចាត់តាំងដោយព្រះក្ឫឝ្ណ ដើម្បីការការពារពួកបាណ្ឌវ និងទប់ទល់រាល់ការប៉ុនប៉ងរបស់លោកចូលទៅក្នុងជំរុំបាណ្ឌវ។ ដូច្នេះអឝ្វត្ថាមាក៏បានគោរពបូជាដល់ព្រះឝិវ ដើម្បីឱ្យសម្រេចនូវបំណងរបស់ខ្លួន។ អឝ្វត្ថាមាបានបូជាព្រះឝិវដោយចូលទៅក្នុងអគ្គី។ លោកបានបួងសួងទៅកាន់ព្រះឝិវ។
ទុយ៌ោធនបានសោយទិវង្គតដោយបីតិសោមនស្ស ក្រោយពីព្រះសណ្ដាប់លឺនូវការណ៍នេះ ហើយអ្នកចម្បាំងដែលនៅរស់រានទាំងបីរូបនៃកងទ័ពកៅវ៌បានបូជាព្រះអង្គទុយ៌ោធន។Duryodhana died happily after hearing this and the 3 remaining warriors of Kaurava army done the cremation of Duryodhana. ក្រោយពីព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះ ព្រះឝិវបានយាងចេញពីខ្លួនប្រាណនៃអឝ្វត្ថាមន ទៅហែហែមដោយពួកគណៈរបស់ទ្រង់ទៅស្ថានកៃលាស។ After these events Lord Shiva exited out of the body of Ashwatthama and left along with his ganas to his abode Kailas.
ក្រោយមកអឝ្វត្ថាមនបាននិមន្តទៅអាស្រមរបស់វេទឫសីវ្យាស ហើយប្រាប់រឿងគ្រប់យ៉ាងទៅលោក។Later Ashwatthama went to Sage Veda Vyasa's ashram and told everything to him. អឝ្វត្ថាមនយល់ថាវាអាចទទួលយកបានចំពោះលោកទៅវាយប្រហារពួកបាណ្ឌវដោយមិនដឹងខ្លួនដោយសារតែមរណភាពបិតារបស់លោកដោយវិធីអសច្ចធម៌។Aswattahma believed that it was acceptable for him to attack the unexpected Pandavas due to his father’s death by unjust means. ទោះបី លោកមានជំនឿមុតមាំទៅលើការសងសឹកថាត្រឹមត្រូវ លោកត្រូវបានក្រើរំលឹកដោយមនុស្សនៅខាងលោកថាវាពិតជាមិនត្រឹមត្រូវឡើយ។Although he did believe his vengeance to be justified, he was warned by people of his own side that it was not. ក្ឫបថែមទាំងប្រាប់ទូន្មានទៅកាន់អឝ្វត្ថាមនអោយនិមន្តរកការទូន្មានពីធ្ឫតរាឝ្ត្រ និង វិទុរ ចាស់ទុំនៃត្រកូលរបស់លោក ដែលមានភាពឈ្លាសវៃ និង ឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវច្រើនជាងអឝ្វត្ថាមនវ័យក្មេង។Kripa even tells Aswatthama to seek the advice of Dhritarashtra and Vidura, elders of his family who are much wiser and more experienced than the young Aswatthama. “អឝ្វត្ថាមនបដិសេធនូវហេតុផលរបស់ក្ឫបAswatthama rejects Kripa’s reasoning: បុរសទាំងឡាយត្រូវតែមានការសម្រេចអ្វីៗផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ពួកគេ អឝ្វត្ថាមន ទោះបីយ៉ាងណាព្រាហ្មណ៍ ក៏នៅតែធ្វើតាមលំអាននៃក្សត្រិយធម៌ដែរ។all men favour their own judgements Aswatthama, though a Brahmin, has always followed the Kshatriya Dharma." ពួកលោកមិនមានអំណរទៅនឹងសម្ដីពាក្យពេជន៍របស់អឝ្វត្ថាមនឡើង ហើយបានទូន្មានថាកុំអោយធ្វើតាមផែនការអធម៌នេះឡើយ។They are not too pleased with Aswattahma‘s words and advise him not to go through with this adharmic plan. “ក្ឫបយល់ស្របនូវខ្លឹមសារទូន្មាននៃមិត្ត និងរៀមច្បង ហើយប្រឹក្សាអឝ្វត្ថាមនដោយប្រឆាំងផែនការណ៍បន្ត។Kripa emphasises the importance of taking the advise of friends and elders, and counsels Aswatthama against pursuing his plan.". បន្ទាប់ពីពួកអឝ្វត្ថាមនវាយលុយទៅលើជំរុំបាណ្ឌវ មានតែ សាត្យកិ ព្រះក្ឫឞ្ណ និងពួកបាណ្ឌវប្រាំអង្គដែលនៅគង់ព្រះជន្មពីកុរុក្ឝេត្រយុទ្ធពីខាងបាណ្ឌវ។After aswatthamas attack on Pandava camp, only Satyaki,Lord Krishna and fives Pandavas were the remaining survivors of the kurukshetra war from Pandava side.
ខេត្តនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង
ខេត្ត ​គឺ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ក្នុង​ចំណោម​ផ្នែក​កម្រិត​ទី​មួយ​ក្នុង​ប្រទេស​កូរ៉េ​ខាង​ត្បូង ។ មានខេត្តចំនួន៩នៅកូរ៉េខាងត្បូង៖ ខេត្តឈុងឆងខាងជើង, ខេត្តឈុងឆងខាងត្បូង, ខេត្តកាំងវ៉ុន, ខេត្តក្យង់គី, ខេត្តក្យងសាំងខាងជើង, ខេត្តក្យងសាំងខាងត្បូង, ខេត្តចុលឡាខាងជើង, ខេត្តចុលឡាខាងត្បូង, និង ខេត្តគ្រប់គ្រងដោយខ្លួនឯងពិសេសជេជូ ។
ដីសណ្តមេគង្គ
សម័យវៀតណាម
នៅឆ្នាំ ១៦៩៨ ស្តេចង្វៀននៃហ្វេ បានបញ្ជូន ង្វៀន ហ៊ីវកាញ់ ដែលជាអភិជនយួនទៅកាន់តំបន់នោះ ដើម្បីបង្កើតរចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលរបស់យួននៅក្នុងតំបន់។ ជាជាងការនិទានរឿងរបស់រដ្ឋអំពីការពង្រីកជនជាតិយួនភាគច្រើនទៅកាន់ភាគខាងត្បូង បារាំងឯកសារវៀតណាមនិង ជនជាតិចាម(កម្ពុជា) ចាត់ទុកខ្លួនឯងថាជាអ្នកតាំងទីលំនៅដំបូងបំផុតនៅតំបន់ដីសណ្ដទន្លេមេគង្គក្នុងសតវត្សទី១៧និង១៨ ដែលជាអ្នកតាំងលំនៅមុនជនជាតិចិន និងយួន។ ស្តេចង្វៀន បានបង្កើតអាណានិគមយោធាចាម-ម៉ាឡេជាលើកដំបូង ដើម្បីបង្កើតនិងគ្រប់គ្រងលើដីសណ្ដសម្រាប់ការតាំងទីលំនៅរបស់យួននៅពេលក្រោយ។ នៅចុងសតវត្សទី១៨ នៅពេលដែលលក្ខខណ្ឌត្រូវបានដោះស្រាយយ៉ាងល្អ អ្នកតាំងលំនៅចាម-ម៉ាឡេទាំងនោះត្រូវបានជំនួសដោយអាណានិគមយួនបន្តិចម្តងៗ។ ការរឹបអូសយកដីជនជាតិដើមភាគតិចរបស់វៀតណាម និងការធ្វើអាណានិគមនៃដីសណ្ដទន្លេមេគង្គ ក្រោយមកត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងទ្រឹស្ដីជាតិនិយមនិយមសម័យទំនើប ណាំទៀង ។ ក្នុងអំឡុងសង្រ្គាមរាជវង្សតៃសឺននិងរាជវង្សង្វៀន ជាបន្តបន្ទាប់ព្រំដែនរបស់យួនត្រូវបានរុញច្រានរហូតដល់ជ្រោយទឹកខ្មៅ ។ នៅឆ្នាំ១៨០២ ង្វៀនអាញ់បានឡើងគ្រងរាជ្យជាអធិរាជយ៉ាឡុង និងបង្រួបបង្រួមទឹកដីទាំងអស់ដែលរួមមានយួនទំនើប រួមទាំងដីសណ្ដទន្លេមេគង្គផងដែរ។
ប្រជាសាស្រ្ត
រូបភាពតូច|240x240ភីកសែល| ដីសណ្តមេគង្គ អ្នក​ស្រុក​នៃ​តំបន់​ដីសណ្ត​ទន្លេ​មេគង្គ​គឺ​ជា​ជនជាតិ ​វៀតណាម ​លើស​លុប។ វាជាផ្ទះដែលមានប្រជាជន ខ្មែរ ច្រើនជាងគេនៅក្រៅប្រទេសកម្ពុជា។ ជនជាតិភាគតិចខ្មែររស់នៅជាចម្បងនៅ Trà Vinh, Sóc Trăng និង Muslim Chăm នៅ Tân Châu ខេត្ត An Giang ។ ក៏មានប្រជាជន Hoa (ជនជាតិចិន) ដែលមានទំហំប៉ុនគ្នានៅក្នុង ខេត្ត Kiên Giang និង ខេត្ត Tra Vinh ផងដែរ។ តំបន់នេះមានប្រជាជនចំនួន 17.33 លាននាក់ក្នុងឆ្នាំ ២០១១។
អឝ្វត្ថាមន
***ការវាយប្រហារទៅលើជំរុំបាណ្ឌវ
ឱអើយ កំពុងតែមានប្រៀបលើសត្រូវ យើង ខ្លួនឯងត្រូវបានកំចាយដោយសត្រូវវិញនៅទីបំផុត!Alas, having vanquished the foe, we have ourselves been vanquished in the end! ដំណើរនៃព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនោះពិបាកនឹងយល់វាបានទោះបីជាកើតឡើងដោយពួកមនុស្សដែលបានសណ្ឋិតជាមួយការមើលឃើញដោយអាត្ម័ន។The course of events is difficult to be ascertained even by persons endued with spiritual sight. ពួកសត្រូវ ដែលត្រូវបានបរាជ័យប្រែមកជាមានជ័យវិញ! The foes, who were vanquished have become victorious! ខ្លួនយើង ទៀតកាលដែលត្រូវមានជ័យបែរជាត្រូវបរាជ័វយវិញ!Ourselves, again, while victorious, are vanquished! ដោយសម្លាប់ បងប្អូន និងមិត្តភក្ដិ ឪពុក និងកូន អ្នកជូនពរសព្ទសាធុការនិងពួកញាតិ និងពួកទីប្រឹក្សា និងបានជ័យទាំងអស់ យើងខ្លួនឯងក៏ទទួលបរាជ័យនៅទីបំផុត!Having slain brothers and friends and sires and sons and well-wishers, and kinsmen, and counsellors, and having vanquished them all, we ourselves are vanquished at last! វេទនាដូចវិបុលភាព និងវិបុលភាពដូចវេទនា!Misery looks like prosperity and prosperity looks like misery! ជ័យជំនះយើងនេះបានសន្មតនូវសណ្ឋាននៃបរាជ័យ។This our victory has assumed the shape of defeat. ជ័យជំនះរបស់យើង ដូច្នេះត្រូវបានបញ្ចប់ដោយចាញ់សង្គ្រាម!Our victory, therefore, has ended in defeat! ដោយឈ្នះយកបានជ័យជំនះហើយ ខ្ញុំត្រូវមានភារកិច្ចត្រូវរងទុក្ខធ្ងន់ដូចមនុស្សរងទុក្ខយ៉ាងសោយសោក។Having won the victory, I am obliged to grieve as an afflicted wretch. យ៉ាងណា ណ្ហើយ តើខ្ញុំអាចចាត់ទុកថាជាជ័យជំនះរឺ?How, then, can I regard it as a victory? ជាក់ស្ដែង ខ្ញុំបានបរាជ័យដោយដៃសត្រូវផ្ទួនៗ។In reality, I have been doubly defeated by the foe. ជ័យជំនះនឹងមានប្រយោជន៍សម្រាប់អ្នកណា យើងបានពាំនាំមកនូវបាបនៃជ័យជំនះដោយសម្លាប់ពួកញាតិ និងមិត្ត លោកអើយ ពួកគេ ក្រោយពីជ័យជំនះ បានបំពាក់ទៅលើពួកគេ ហើយត្រូវបានកំចាត់ដោយសត្រូវធ្លាប់ចាញ់មានការយកចិត្តទុកដាក់វិញThey for whose sake we have incurred the sin of victory by slaying our kinsmen and friends,alas, they, after victory had crowned them, have been vanquished by defeated foes that were heedful!
ជោគវាសនា
Ashwatthama had a gem which was similar to Shamantakamani on his forehead which used to protect the wearer from fear of any snakes, ghosts, demigods,demons,old age and diseases. So Ashwatthama was asked to surrender this gem. Enraged Krishna then cursed Ashwatthama that for 3000 years he will roam in the forests with blood and puss oozing out of his injuries and cry for death. Since he had no fear of death during war, death would not meet him. He will have neither any hospitality nor any accommodation; He will be in total isolation without any contact of physical communication from mankind and society; The wound caused by the removal of this gem on his forehead will not heal and his body will suffer from a host of incurable diseases forming sores and ulcers that would never heal for 3000 years" . It is believed that in Kaliyuga, his name will be "Suryakanta".
អឝ្វត្ថាមា និង ព្រហ្មឝិរឝាត្រា
Ashwatthama sought the knowledge of Brahmashirsha astra from his father Drona. Dronacharya taught Ashwatthama only to invoke Brahmashirsha astra, but does not teach him how to withdraw it. This was because Drona earlier gave his word to Arjuna that he will make Arjuna the greatest archer. So in order to fulfill his promise Drona gave only partial knowledge of Brahmashirsha astra to Ashwatthama but he gave full knowledge to Arjuna.Drona was bound by his word to Arjuna, so later he was also forced by circumstances to cut off the thumb of Karat prince Ekalavya because he seemed superior in skill to Arjuna. Ashwatthama had a partial knowledge in the context of Bramhashirastra. He only knew how to invoke it, but did not know how to withdraw it.If an archer is aware of both the invocation and withdrawal of any celestial weapon, then he can invoke it as many times as he wants. Hence, to avoid Ashwatthama from invoking Bramhashirastra multiple times, Dronacharya only gives a partial knowledge about it. If an archer invokes Bramhashirastra once, it not only destroys the target, but also leads to a famine in the region for 12 years. If a Bramhashirastra is invoked twice, then it can even lead to draining of the entire ocean on Earth.
ក្រុមជំនុំ
ដើមកំណើតក្រុមជំនុំ
នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេស ពាក្យ "church" មកពីភាសាអង់គ្លេសសម័យដើម cirice, ដែលមានប្រភពមកពីភាសាអាឡឺម៉ង់ខាងលិច *kirika, ហើយមកពីពាក្យក្រិក κυριακή kuriakē, មានន័យថា "របស់ព្រះអម្ចាស់"។ ពាក្យ Kuriakē (ពាក្យកាត់របស់ κυριακὴ οἰκία kuriakē oikia) ដែលសំដៅលើ "ក្រុមជំនុំ" មានន័ថា "ដំណាក់របស់ព្រះអម្ចាស់" ឬ ἐκκλησία κυριακή ekklēsia kuriakē មានន័យថា "ក្រុមជំនុំរបស់ព្រះអម្ចាស់"។ ក្រុមជំនុំគ្រីស្ទានជាច្រើនជួនកាលត្រូវបានហៅថា κυριακόν kuriakon (មាន័យថា "របស់ព្រះអម្ចាស់") នៅក្នុងភាសាក្រិក តាំងពីសតវត្សទី៤។
ឃុំអង្គពពេល
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឌេណារី
ប្រវត្តិឌេណារី
រ៉ូមបានផលិតកាក់ប្រាក់របស់ខ្លួនក្នុងអំឡុងឆ្នាំ 211 មុនគ.ស មានឈ្មោះថា victoriatus ដែលរូបិយវត្ថុនេះមានអាយុកាលប្រើប្រាស់តែមួយរយៈខ្លីប៉ណ្ណោះ។ ពួកគេក៏បានដាក់បញ្ចូលឌេណារីឲ្យប្រើប្រាស់ដែរ។ កាក់ប្រាក់ឌេណារីមានទម្ងន់ជាមធ្យម 4.5 ក្រាម ឬ 1⁄72 នៃប្រាក់ផោនរ៉ូម៉ាំង។. វាជាឆ្អឹងខ្នងនៃរូបិយប័ណ្ណរ៉ូមម៉ាំង ដែលបានចរាចរទូទាំងសាធារណរដ្ឋរ៉ូម។[7]
ឌេណារីបានចាប់ផ្ដើមធ្លាក់ចុះបន្តិចម្ដងៗ រហូតដល់ចុងបញ្ចប់នៃសម័យសាធារណរដ្ឋ។ ក្រោមការដឹកនាំរបស់អូគូស (ឆ្នាំ 63 មុន.គស-ឆ្នាំ 14) កាក់ប្រាក់ឌេណារីបានធ្លាក់ចុះរហូតដល់ 3.9 grams (ស្មើនឹង 1⁄84 នៃប្រាក់ផោនរ៉ំូម៉ាំង)។ រហូតមកដល់សម័យនេរ៉ូ (ឆ្នាំ 37-68) កាក់ប្រាក់ឌេណារីបានធ្លាក់មកដល់ 3.4 ក្រាម ឬ 1⁄96 នៃប្រាក់ផោនរ៉ូម៉ាំង។ ម្ងន់កាក់ប្រាក់នេះបានបន្តធ្លាក់ចុះ រហូតដល់ក្រោយសម័យនេរ៉ូ។ អធិរាជរ៉ូម៉ាំងក្រោយមកទៀតបានបញ្ចុះទម្ងន់កាក់ប្រាក់ឌេណារីដល់ 3 ក្រាម នៅចុងសតវត្សទី៣។[8]
ភូមិព្រៃចំបក់
ការអភិវឌ្ឃន៍ ​
ចំពោះការអភិវឌ្ឍន៍វិញ បើគិតតាំងពីឆ្នាំកន្លងទៅរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះមានការរីកចម្រើនលើគ្រប់វិស័យ ដោយមាន ផ្លូវថ្នល់ មន្ទីពេទ្យ សាលារៀន ប្រឡាយទឹក និងអ្វីផ្សេងទៀតជាច្រើន ដែលជាហេតុធ្វើអោយប្រជាជនកានតែមានជីវភាពកាន់តែរីកចម្រើនឡើងជាលំដាប់។
ពានក្រុម ជើងឯកកម្ពុជា
ស្ថានភាព
Status
ទម្រង់លីគ
League Format
តំណាក់កាលជម្រុះពូល
Cambodian League Cup Group Stage
គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន
គណបក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន (បារាំង: Parti Communiste Indochinois, វៀតណាម:Đảng Cộng sản Đông Dương, លាវ:ອິນດູຈີນພັກກອມມູນິດ) គឺជាគណបក្សនយោបាយស្នងឱ្យគណបក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមចាស់នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៣០។ គណបក្សនេះត្រូវបានរំលាយទៅវិញនៅថ្ងៃទី១១ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៥។
ការបម្រែបម្រួលបក្ស
នៅក្នុងសេចក្តីសម្រេចមួយរបស់បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាមនៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៣០ បានឱ្យដឹងថាបក្សនេះបានរិះគន់បទបញ្ញត្តិនិងឈ្មោះបក្សរបស់ខ្លួនដោយលើកឡើងនូវដំណោះស្រាយមួយគឺ"នៅពេលដែលដាក់ឈ្មោះបក្សថា'បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម'នេះបានបញ្ជាក់ថាប្រទេសកម្ពុជានិងឡាវគឺមិនជាប់ពាក់ព័ន្ធអ្វីជាមួយនោះទេ។ បើមិនរាប់បញ្ចូលប្រទេសទាំងពីរចូលជាមួយ វាហាក់ដូចជាមិនត្រឹមត្រូវព្រោះថាអាណ្ណាម កម្ពុជា និងឡាវគួរតែមានទំនាក់ទំនងជិតស្និទនឹងគ្នាទាំងខាងផ្នែកនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចទោះបីមិនចែករំលែកភាសា ទំនៀមទម្លាប់ និងក្រមសីលធម៌ដូចគ្នាក៏ដោយ"។ ដូច្នេះហើយ "បក្សកុម្មុយនិស្តវៀតណាម"ក៏បានផ្លាស់ប្តូរឈ្មោះមក"គណបក្ស/បក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូចិន"វិញ។
ថូម៉ាសអាគីណាស
ថូម៉ាស អាគីណាស់ គឺជាបុគ្គលសំខាន់មុនគេបង្អស់ដែលបានគាំទ្រទ្រឹស្តីបុរាណនៃទេវវិទ្យាធម្មជាតិ និង(ជា)បិតានៃថូម៉ាសនិយម។ លោកបានប្រឆាំងនឹងទ្រឹស្តីដែលថា “ ហេតុផលគឺត្រូវបានរកឃើញក្នុងព្រះជាម្ចាស់”។
អ៊ីរ៉ាក់
ភូមិសាស្ត្រ
អ៊ីរ៉ាក់ គឺជាប្រទេសធំលំដាប់ទី៥៨ នៅក្នុងពិភពលោក។ វាមានទំហំប្រហាក់ប្រហែលនឹងរដ្ឋកាលីហ្វញ៉ា របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
បំណែងចែករដ្ឋបាល
• # Baghdad
ក្រុមជនជាតិ
ប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់មានសហគមន៍ជនជាតិ Chechen 2.500 នាក់។ នៅភាគខាងត្បូងប្រទេសអ៊ីរ៉ាក់អាហ្វ្រូអ៊ីរ៉ាក់មានសហគមន៍ជនជាតិដើមភាគតិចអ៊ីរ៉ាក់ដែលជាកេរដំណែលនៃទាសភាពដែលបានអនុវត្តនៅក្នុង Caliphate អ៊ីស្លាមដែលចាប់ផ្តើមពីការបះបោរ Zanj នៃសតវត្សទី 9 និងតួនាទីរបស់បាស៊្រាជាច្រកសំខាន់មួយ។ It is the most populous country in the Arabian Plate.
ប៉ាប្លូ ភីកាសូ
1881 1973
គណបក្សកុម្មុយនីស្តចិន
ក្រោមការដឹកនាំរបស់បក្សមួយនេះ ប្រទេសចិនត្រូវបានគេសម្តៅលើថាជារដ្ឋឯកបក្សម៉ាក្ស–លេនីននិយមផ្តាច់ការ។ គណបក្សនេះបានរៀបចំជាផ្លូវការដោយឈរលើមូលដ្ឋាននៃមជ្ឈិមនិយមប្រជាធិបតេយ្យ ដែលជាគោលការណ៍បង្កើតឡើងដោយលោកវ្លាឌីមៀរ លេនីនដោយគោលការណ៍នេះតម្រូវឱ្យបក្សមានការពិភាក្សាបើកចំហអំពីគោលនយោបាយណាមួយក្រោមលក្ខខណ្ឌថាសមាជិកបក្សទាំងអស់ត្រូវយល់ស្របគ្នាមុននឹងសម្រេចសេចក្តីអ្វីមួយ។
ថេរីគាថា
បុណ្ណាថេរី
[២៦៨] ​ម្នាល​នាង​បុណ្ណា ​នាង​ចូរ​ពេញ​ដោយ​ពោធិបក្ខិយធម៌​ទាំងឡាយ ដូច​ជា ​ព្រះ​ចន្ទ ​ក្នុង​ថ្ងៃ​ ១៥ កើត ​នាង​ចូរ​ទំលាយ​នូវ​គំនរងងឹត ​គឺ​មោហៈ ​ដោយ​បញ្ញា​ដ៏​បរិបូណ៌ ។
ធីរាថេរី
[២៧១] ​ម្នាល​នាង​ធីរា ​នាង​ចូរ​ពាល់​ត្រូវ​នូវ​និរោធជាសុខ ជា​ទី​រម្ងាប់​នូវ​សញ្ញា ​នាង​ចូរ​ត្រេកអរ​នឹង​ព្រះ​និព្វាន​ដ៏​ក្សេមចាក​យោគៈ​ប្រសើរបំ​ផុត​ ។
នន្ទាថេរី
ឮថា ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​ទូន្មានរឿយ​ៗ ​នូវ​សិក្ខមានា ​ឈ្មោះ​នន្ទា ​ដោយ​គាថា​ទាំង​នេះ ដោយ​ប្រការ​ដូច្នេះ ។
សាមាថេរីដទៃទៀត
[២៩៤] ​តាំង​ពីកាល​អាត្មា​អញ​បួស​មក បាន​ ២៥ ឆ្នាំ​ហើយ អាត្មា​អញ​មិន​ទាន់​បាន​ស្គាល់​នូវ​សេចក្ដី​ស្ងប់​ចិត្ត​ម្ដងទេ ។ ​អាត្មា​អញ​មិន​បាន​សេចក្ដី​ស្ងប់​ចិត្ត មិន​លុះ​អំ​ណា​ច​ក្នុង​ភាវនា​ចិត្ត តែត​មក អាត្មា​អញ​រឭក​ដល់​សាសនា​នៃ​ព្រះ​ជិន​ស្រី ក៏​បាន​ដល់​នូវ​សេចក្ដី​សំវេគ ។ ​អាត្មា​អញ​ត្រូវ​ទុក្ខធម៌ជា​ច្រើន​ពាល់​ត្រូវ​ហើយ​ ជា​អ្នក​ត្រេកអរ​ក្នុង​សេចក្ដី​មិន​ប្រមាទ ​បាន​សម្រេច​នូវ​ការ​អស់​ទៅ​នៃ​តណ្ហា សាសនា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ ​អាត្មា​អញ​បាន​ធ្វើ​ហើយ ថ្ងៃ​នេះ​ជារាត្រី ​ទី​ ៧ ​របស់​អាត្មា​អញ​ ជារាត្រី​ដែល​តណ្ហារីង​ស្ងួត ។
ខេមាថេរី
[៣១៧] ហៃ​នាង​ខេមា ​នាង​នៅ​ក្មេង ជា​ស្រី​មាន​រូប​ យើងសោត​ក៏​នៅ​ក្មេង​កំលោះ នាង​ចូរ​មក​ យើង​នឹង​ត្រេកត្រអាល​ដោយ​តូរ្យតន្រ្តី​ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៥ ។
មហាបជាបតិគោតមីថេរី
[៣២០] បពិត្រ​ព្រះ​ពុទ្ធ ​មាន​ព្យាយាម ​អ្នក​ខ្ពង់ខ្ពស់​ជាង​សព្វ​សត្វ​ទាំងឡាយ ខ្ញុំ​សូមថ្វាយបង្គំ​ព្រះ​អង្គ ​ដែល​ទ្រង់​បាន​ប្រោស​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ ​និង​ជនដទៃ​ច្រើន​គ្នា ​ឲ្យ​រួច​ចាក​ទុក្ខ ។ ​សេចក្ដី​ទុក្ខ​ទាំងពួង ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​កំណត់​ដឹង​ហើយ​ តណ្ហាជា​ដើម​ចម ​(​នៃ​ទុក្ខ​) ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​រីងស្ងួត​ហើយ​ មគ្គ​ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ចម្រើន​ហើយ​ និរោធធម៌ ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​សម្រេច​ហើយ​ ។ មាតាបិតា បុត្រ បង​ប្អូន ​និង​ជីដូនជីតា ​ដែល​មាន​ក្នុង​កាលមុន ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​មិន​ដឹង​តាម​ពិត មិន​បាន (​នូវ​ទី​ពឹង​ក្នុង​សមុទ្រ ​គឺ​សង្សារ​) ​បាន​អន្ទោល​ទៅ (​យកកំណើត​ផ្សេង​ៗ​) ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​អង្គ​នោះ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ឃើញ​ហើយ​ រាងកាយ ​(​របស់​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​) ​នេះ ជា​ទី​បំ​ផុត​ហើយ​ ជាតិសង្សារ​អស់​រលីង​ហើយ​ ឥឡូវ​នេះ​ ភពថ្មី​មិន​មាន​ ។ សូម​ព្រះ​អង្គទត​នូវ​ពួក​សាវ័ក ​អ្នក​មាន​ព្យាយាមតឹង​តែង មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន មាន​ព្យាយាមមាំជានិច្ច ជា​អ្នក​ព្រមព្រៀងគ្នា ​នេះ​ជាការ​ថ្វាយបង្គំ​ចំពោះ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទាំងឡាយ​ ។ ឱហ្ន៎ ​ព្រះ​នាង​មាយា ​បាន​បង្កើត​ព្រះ​គោតម ​ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ពួក​ជន​ច្រើន​គ្នា ​(​ព្រោះ​ថា​) ​ព្រះ​គោតម​បាន​បន្ទោបង់​នូវ​គំនរទុក្ខ ​នៃ​ពួក​ជន​ដែល​ត្រូ​វព្យាធិ ​និង​មរណៈចាក់ដោត ។
ចាលាថេរី
នាង​ជា​ស្ត្រី​កំណោរ ​ប្រាកដ​ដូច​ជាសមណី ​តើ​ឧទ្ទិស​ចំពោះ​លទ្ធិ​ណា នាង​មិន​គាប់​ចិត្ត​នឹង​លទ្ធិ​ទាំង​ឡាយ​ ហេតុ​អ្វី​ក៏​នាង​ជា​ស្ត្រី​វង្វេង​ប្រព្រឹត្ត​បែប​នេះ​ ។
វឌ្ឍមាតាថេរី
មាតា​របស់​ខ្ញុំ បាន​ចាក់ជន្លួញ​ដ៏​លើស​លុប ​គឺ​គាថា​ប្រកប​ដោយ​ប្រយោជន៍​យ៉ាង​សំខាន់​ៗ ​ដោយ​ពិត ដូច​ជា​ពួក​ជន​អ្នក​អនុគ្រោះ ។ ​ខ្ញុំ​បាន​ស្ដាប់ពាក្យ​ប្រៀន​ប្រដៅ​របស់​លោក ​ដែល​ជាមាតាបង្កើត ​ហើយ​ក៏​ដល់​នូវ​ធម្មសង្វេគ ​ដើម្បី​ដល់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ជា​ទី​ក្សេម​ចាក​យោគៈ ។ ​ខ្ញុំ​នោះ មាន​ចិត្ត​ស្លុង​ទៅ​រក​ព្រះ​និព្វាន ដោយ​សម្មប្បធាន ​មិន​ខ្ជិលច្រអូស​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ​ ជា​អ្នក​ដែល​មាតាដាស់តឿន​ហើយ ក៏​ស្ងប់​រម្ងាប់ ​បាន​សម្រេច​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់ ។
កីសាគោតមីថេរី
ចប់ ឯកាទសកនិបាត ។
បុណ្ណិកាថេរី
ម្នាល​នាង​បុណ្ណិកា​ដ៏​ចម្រើន នាង​ដឹង (​ថា​ខ្ញុំ​) ​កំពុង​ធ្វើ​កុសលកម្ម​ ជា​គ្រឿង​បិទ​នូវ​បាប​កម្ម​ដែរ​ ម្ដេច​ក៏​សួរ​ដេញដោល ។ ​បុគ្គល​ណា​ ទោះចាស់ក្ដី ក្មេងក្ដី​ ធ្វើ​បាប​កម្ម ​បុគ្គល​នោះ​ រមែង​រួច​ចាក​បាប​កម្ម ​ព្រោះ​ការ​ស្រោចស្រប់​ដោយ​ទឹក​ ។