cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ប្រវត្តិសាស្ត្រលាវ
Siam and Suzerainty (1779-1893)
Siribunnyasan the last independent king of Vientiane had died by 1780, and his sons Nanthasen, Inthavong, and Anouvong had been taken to Bangkok as prisoners during the sack of Vientiane in 1779. The sons would become successive kings of Vientiane (under Siamese suzerainty), beginning with Nanthasen in 1781. Nanthasen was allowed to return to Vientiane with the Phra Bang, the palladium of Lan Xang, the Emerald Buddha remained in Bangkok and became an important symbol to the Lao of their captivity. One of Nanthasen’s first acts was to seize Chao Somphu a Phuan prince from Xieng Khouang who had entered into a tributary relationship with Vietnam, and released him only when it was agreed that Xieng Khouang would also acknowledge Vientiane as suzerain. In 1791, Anuruttha was confirmed by Rama I as king of Luang Prabang. By 1792 Nanthasen had convinced Rama I that Anuruttha was secretly dealing with the Burmese, and Siam allowed Nanthasen to lead an army and besiege and capture Luang Prabang. Anuruttha was sent to Bangkok as a prisoner, and only through diplomatic exchanges facilitated by China, was Anuruttha released in 1795. Soon after Anuruttha’s release it was alleged that Nanthasen had been plotting with the governor of Nakhon Phanom to rebel against Siam. Rama I ordered the immediate arrest of Nanthasen, and soon after he died in captivity. Inthavong (1795-1804) became the next king of Vientiane, and dispatched armies to aide Siam against Burmese invasions in 1797 and 1802, and to capture the Sipsong Chau Tai (with his brother Anouvong as general).
The Haw Wars
In the 1840s sporadic rebellions, slave raids, and movement of refugees throughout the areas that would become modern Laos left whole regions politically and militarily weak. In China the Qing Dynasty was pushing south to incorporate hill peoples into the central administration, at first floods of refugees and later bands of rebels from the Taiping Rebellion pushed into Lao lands. The rebel groups became known by their banners and included the Yellow (or Striped) Flags, Red Flags and the Black Flags. The bandit groups rampaged throughout the countryside, with little response from Siam.
Colonialism and the French Protectorate of Laos (1893-1953)
French colonial interests in Laos began with the exploratory missions of Doudart de Lagree and Francis Garnier during the 1860s in the hopes of utilizing the Mekong River as a passage to southern China. Although the Mekong is unnavigable due to a number of rapids, the hope was that the river might be tamed with the help of French engineering and a combination of railways. In 1886 Britain secured the right to appoint a representative in Chiang Mai, in northern Siam. To counter British control in Burma and growing influence in Siam, that same year France sought to establish representation in Luang Prabang, and dispatched Auguste Pavie to secure French interests.
សម័យកាលនៃព្រះរាជាណាចក្រលាវ
រយៈពេលដ៏ខ្លីបន្ទាប់ពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពប៉ារីសបាននាំឱ្យមានការដកទ័ពស.រ.ពីវៀតណាម បទឈប់បាញ់រវាង បទេសលាវ និងរដ្ឋាភិបាលបាននាំឱ្យមានរដ្ឋាភិបាលចម្រុះថ្មី។ យ៉ាងណាក៏ដោយ វៀតណាមខាងជើងពិតជាមិនដែលបានដកទ័ពពីលាវ ហើយពួកបទេសលាវនៅតែមានតិចតួចជាងកងទ័ពសិទ្ធិប្រទានដែលបម្រើផលប្រយោជន៍ឱ្យវៀតណាម។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់នៃវៀតណាមខាងត្បូងទៅដល់កងកម្លាំងកុម្មុយនិស្តនៅខែមេសា ១៩៧៥ ពួកបទេសលាវរួមជាមួយការគាំទ្រនៅពីក្រោយខ្នងនៃវៀតណាមខាងជើងអាចដណ្ដើមយកអំណាចទាំងស្រុងជាមួយនិង​ការតស៊ូតិចតួច។ នៅថ្ងៃ២ ធ្នូ ១៩៧៥ ព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានបង្ខំឱ្យដាក់រាជ្យនិងសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតលាវត្រូវបានបង្កើតឡើង។
តថាគត
ព្រោះ​ទ្រង់​ឃើញ​អារម្មណ៍​ដែល​ពិត
ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ទ្រង់​ឃើញ​ដោយ​ប្រការ​ទាំង​ពួង នូវ​អារម្មណ៍​ទាំង​ឡាយ ដូចជា នូវ​អារម្មណ៍​ដែល​ឈ្មោះ​ថា រូបារម្មណ៍ ដែល​មក​ប្រាកដ​តាម​ចក្ខុ​ទ្វារ​របស់​ពួក​សត្វ​ព្រម​ទាំង​ទេវតា និង​មនុស្ស​ក្នុង​លោក គឺ​របស់​សត្វ​ទាំង​ឡាយ​ដែល​រក​ប្រមាណ​មិន​បាន ទ្រង់​ចែក​ដោយ​អំណាច​ឥដ្ឋារម្មណ៍ និង​អនិដ្ឋារម្មណ៍​ជា​ដើម ទ្រង់​ឃើញ​ច្បាស់​នូវ​រូប ជា​រូប​ដែល​ប៉ះ​ខ្ទប់​បាន ជា​រូប​ពណ៌​ខៀវដូច្នេះ រមែង​ជា​អារម្មណ៍​ដែល​ពិត​ប្រាកដ​តែ​ម្យ៉ាង មិន​មាន​ប្រែប្រួល​ឡើយ។
អរិដ្ឋពលពាហនោ
ស្ថានត្រៃត្រឹង្ស
កាលណោះ​ព្រះ​ កេតុមាលា​ព្រះ​ជន្ម​បាន​ ៦​ វស្សា​ ​ព្រះ​ឥន្ទ្រាធិរាជ​ដែល​ជា​ឪពុក​ដើម​ ​ដោយសារ​នឹក​ស្រណោះ​កូន​ខ្លាំង​ពេក​បាន​បញ្ជា​ឲ្យ​ទេវបុត្រ​ព្រះ​នាម​មាតុលី ​ ​រៀបចំ​រាជរថ​ពេជ្រ​យន្ដ​ធ្វើ​ដំណើរ​ចុះ​ទៅ​ស្ថាន​មនុស្សលោក​ ​ទៅ​ទទួល​យាង​យក​ព្រះ​រាជបុត្រ​មក​លេង​កំសាន្ដ​នៅ​ស្ថាន​ត្រៃត្រិង្ស។ ​​ពីព្រោះ​អតីតជាតិ​ ​ព្រះ​កេតុមាលា​ ​ត្រូវជា​កូន​របស់​ព្រះឥន្ទ្រ​ ​ព្រះ​កេតុមាលា​បាន​ទទួលបញ្ជា​ ​និង​បេសកកម្ម​ឪពុក​ ​មក​ចាប់ជាតិ​ជា​មនុស្សលោក​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​ ​ដើម្បី​ជួយ​ការពារ​ថែរក្សា​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ ​និង​ស្រុក​ខ្មែរ​ឲ្យ​បាន​ជួប​តែ​សេចក្ដីសុខ​សន្ដិភាព​ក្សេមក្សាន្ដ​ ​ប្រកប​ទៅ​ដោយ​ជោគជ័យ​ ​សេរី​មង្គល​ ​សម្បូណ៌​សប្បាយ​ចម្រុងចម្រើន​ជា​និច្ច​និរន្ដ។​
ប្រាសាទនគរវត្ត
ចាប់ជាតិ​កើតជា​ មនុស្ស​កាលណា​ ​ព្រះ​វិស្សកម្ម​ទេវបុត្រ​ ​មានឈ្មោះ​ចៅ​ចិត្ដ​កុមារ​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ប្រាជ្ញា​ភ្លឺ​មោះមុត​ ​ចេះ​ចង​ចាំ​គ្រប់​តម្រិះវិជ្ជា​ទាំងអស់​គ្មាន​ភ្លេច​ភ្លាត់​ភាន់​ច្រឡំ​ ឡើយ។​ ​អាយុ​បាន​ ៨ ​ឆ្នាំ​ ​ព្រះ​វិស្សកម្ម​ទេវបុត្រ​ ​ឬ​ព្រះ​ពិស្ណុការ​ ​ឬ​ចៅ​ចិត្ដ​កុមារ​បាន​សុំ​ខ្លួន​ចូល​ទៅ​បម្រើ​ព្រះមហាក្សត្រ​ព្រះបាទ​ ទេវង្សអស្ចារ្យ។​ ​ដោយ​យល់​ឃើញ​ថា​ ​ចៅ​ចិត្ដ​កុមារ​ជា​ក្មេង​ម្នាក់​មាន​ចំណេះ​វិជ្ជា​ខ្ពង់ខ្ពស់​ ​មាន​ប្រាជ្ញា​វាងវៃ​ ​ឆ្លៀវឆ្លាត​ពូកែ​អស្ចារ្យ​ ​ព្រះ​អង្គ​ក៏​ចាត់ចែង​តាំង​ជា​មេជាង​ប្រចាំ​ក្នុង​ព្រះ​បរមរាជវាំង​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​ព្រះ​ពិស្ណុការ​ឲ្យ​សាង​វាំង​ប្រាសាទ​ ​និង​កំពែង​នគរ​នានា​ជា​ច្រើន។​
រដ្ឋបាលនគរ
គ្រានោះ ​ព្រះ​ឥន្ទ្រាធិរាជ​ទ្រង់​ព្រះ​តម្រិះ​គិត​ឈ្វេងយល់​ឃើញ​ថា​ ​បើ​ប្រគល់​អំណាច​នគរ​មួយ​ទាំងមូល​ទៅ​ឲ្យ​ស្ដេច​តែ​មួយ​អង្គ​ឯង​ ​ឬ​មនុស្ស​ម្នាក់​គត់​ ​ហើយ​បើ​ស្ដេច​អង្គ​នោះ​ ​ឬ​មនុស្ស​នោះ​បែរជា​ប៉ោឡែ​ឆ្កួត​វង្វេង​ស្រវឹង​អំណាច​ ​បុណ្យ​សក្ដិ​ ​លុយ​កាក់​ សម្បត្ដិទ្រព្យ​ ​ស្រា​ស្រី​ល្បែង​អំពើ​ពា​លា​ ​មិន​ស្គាល់​ខុស​ស្គាល់​ត្រូវ​ ​យក​អាក្រក់​ជា​ល្អ​យក​ល្អជា​អាក្រក់​ ​គិតតែ​សប្បាយ​ត្រេកត្រអាល​ភ្លើតភ្លើន​ ​គ្មាន​សីលធម៌​ ​គ្មាន​សតិសម្បជញ្ញៈ​ ​គ្មាន​ទសពិធរាជធម៌​ ​មិន​យក​ចិត្ដ​ទុក​ដាក់​ ​មិន​ស្គាល់​អំពី​ផលប្រយោជន៍​អាយុជីវិត​ជាតិ​ ​នោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​តូច​ធំ​ ​និង​នគរ​មុខតែ​ជួប​ប្រទះ​មហន្ដរាយ​ ​គ្រោះ​ថ្នាក់​កំណាច​កាច​ចង្រៃ​ ​វិនាស​រលាយ​រលត់​ ​សាបសូន្យ​ជីវិត​ជា​មិន​ខាន។​ ​ទ្រង់​យល់​ដូច្នេះ​ហើយ​ ​ទើប​ព្រះ​ឥន្ទ្រាធិរាជ​ ​ព្រះ​អង្គ​កំណត់​តែងតាំង​ឲ្យ​មាន​ក្រុមប្រឹក្សា​មួយ​សម្រាប់​ជួយ​ធ្វើការ​អម​ស្ដេច។​ ​ក្នុង​គណៈ​ក្រុមប្រឹក្សា​ស្ដេច​នេះ​មាន ៖
ឃុំក្តឿងរាយ
ព្រំប្រទល់នៃ ភូមិគ្រួស​​ ភូមិពោធ៌ធំ​​​​ ភូមិបឹងចាញ់
លិខិតថ្លែងអំណរគុណ
Sothun
ស្រុកបាធាយ
​
អនុវិទ្យាល័យ
=មណ្ឌលសុភាព= =មន្ត្រី=
វត្ត
=ផ្សារ= =តំបន់ទេសចរណ៍=
ទឹក
ទឹក គឺជាសារធាតុរាវតែមួយគត់ ដែលអាចបំលែងទៅជារូបរាងផ្សេង។ ក្នុងសីតុណ្ហភាពធម្មតា ទឹកមានលក្ខណៈរាវ។ ក្នុងសីតុណ្ហភាព០អង្សា ទឹកក៏ក្លាយទៅជាកក ដែលហៅថា ទឹកកក។ នៅពេលគេយកទឹកនោះទៅដាំ ទឹកក៏ពុះឡើងនៅសីតុណ្ហភាព​១០០អង្សា បង្កើតបានជាផ្សែង ដែលហៅថាចំហាយទឹក។ ទឹកមានលក្ខណៈពិសេស គឺនៅពេលទឹកនោះកក វារីកមាឌរហូតដល់ទៅ៩%នៃចំនួនទឹកនោះ។  ការរីកមាឌនេះ អាចបណ្តាលឲ្យវត្ថុ ឬឧបករណ៍ដែលដាក់ទឹកនោះ បែក ប្រសិនបើទឹកដែលនៅក្នុងនោះ ចាប់ផ្តើមកក។
ប្រវត្តរូបសង្ខេបរបស់មេដឹកនាំខ្មែរក្រហម
ជីវប្រវត្តតាម៉ុក
ប៉ុល ពត
ឯកសារ:នួនជា១២៣.jpg
សំយោជនៈ
វិធី​កាត់​ផ្តាច់​សំយោជនៈ​
នៅ​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះ​ត្រៃបិដក អធិប្បាយ​​អំពី​ការ​កាត់​ផ្តាច់​សំយោជនៈ​ក្នុង​ ៤ ដំណាក់​កាល ៖
ឯកសារ​យោង
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ៣៧ ទំព័រ​ទី ១៦៤ ៖ ឱរម្ភាគិយសូត្រ
អភិញ្ញា
(In English) Abhiññā (Pali) or Abhijñā (Sanskrit) = miraculous power, supernatural knowledge.​
៥- ទិព្វចក្ខុ (dibba-cakkhu) = មានភ្នែកទិព្វ, (Divine eye)
ដែនជម្រកសត្វព្រៃពាមក្រសោប
The area is known for its mangroves and numerous islands separated by a maze of bays and channels.
Boeng Kayak Settlement
The main gateway to Peam Krasaop Wildlife Sanctuary is the settlement of Boeng Kayak (Bankayak), where the local community has built a one-kilometer mangrove walk that consists of a series of elevated walkways, picnic platforms, a suspension bridge and a 15-meter-high observation tower offering panoramic views.
External
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកោះកុង
វត្តព្រះកែវមរកត
ព្រះវិហារព្រះកែវមរកត គឺជាវត្តអារាមពុទ្ធសាសនា ដែលមានទីតាំងនៅភាគខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំង ក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា។ វត្តនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅចន្លោះឆ្នាំ (១៨៨៥-១៩០២) តាមលំនាំស្ថាប័ត្យកម្មខ្មែរបុរាណសុទ្ធសាធ នៃសំណង់ឈើក្នុងរាជ្យព្រះបាទនរោត្ដម ក្រោយមកត្រូវបានរុះរើ​សាងសង់ជាថ្មីឡើងវិញនៅក្នុងឆ្នាំ ​១៩៦២ ក្នុងរាជ្យព្រះមហាក្សត្រិយានីស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ ។ "ព្រះវិហារកែវមរកត" ជាព្រះវិហារដែលរក្សាទុកដាក់នៅរតនៈសម្បត្តិជាតិជាច្រើនមានដូចជា ៖ បដិមាព្រពុទ្ធសាងអំពីមាសប្រាក់ សំរិទ្ធ និង រតនៈវត្ថុជាច្រើនទៀត ជាពិសេសគឺ បដិមាព្រះពុទ្ធធ្វើពីត្បូងមរកត ដែលអ្នកគ្រប់គ្នាហៅថា ហើយបដិមាព្រះពុទ្ធធ្វើពីត្បូងមរកត ស.វទី១៤ ក្នុងរាជស្ដេចលំពែងរាជា យកមកប្រសិទ្ធីក្នុងពិធីស្រង់ព្រះតែមួយលើកគត់ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៥ និងការបាត់បង់ពិតប្រាកដនៅក្នុងសម័យសង្គ្រាមកម្ពុជា (១៩៧០-១៩៧៩) ។ សព្វថ្ងៃនេះវត្តព្រះកែវមរកតគឺជាកន្លែងដែលទាក់ទាញទេសចរណ៍ដ៏ពេញនិយម និងជាកន្លែងសាសនាដ៏សំខាន់សម្រាប់ប្រជាជនកម្ពុជា។
ព្រះត្រៃបិដក
ព្រះត្រៃបិតក ជាគម្ពីរ ឬ ជាឃ្លាំង ឬ កញ្ជើរសម្រាប់ផ្ទុក នូវពុទ្ធវច្ចនៈដែលមានសរុប ៨៤០០០ ធម្មកន្ធ គឺជា មូលដ្ឋានទ្រឹស្ដី ទ្រទ្រង់ព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ព្រះត្រៃបិដកត្រូវចែកចេញជា៣គម្ពីរសំខាន់ៗ មានដូចជា ៖ ក. វិន័យបិតក ៖ (មាន ២១០០០ធម្មកន្ធ ត្រូវ ៥គម្ពីរ ហើយចែកជា ១៣ភាគ) ជាគម្ពីរដែលស្ដីអំពីច្បាប់ ក្រិត្យក្រម ដែលព្រះពុទ្ធបានបញ្ញត្តិហាមប្រាមនិងទ្រង់អនុញ្ញាតិ្ត ទុកជាគោលប្រព្រឹត្តិប្រតិបត្តិនៃបព្វជិតនិងគ្រហស្ថ ។ ខ. សុត្តន្តបិតក ៖ (មាន ២១០០០ធម្មកន្ធ ត្រូវ ៥គម្ពីរ ហើយចែកជា ៦៤ភាគ) ជាកម្រងនៃពុទ្ធិ ផ្នែកព្រះសូត្រ ដែលនិយាយអំពីអំពើល្អ និងអាក្រក់ ការធ្វើបុណ្យទានជាដើម ។ គ. អភិធម្មបិតក ៖ (មាន ៤២០០០ធម្មកន្ធ ត្រូវ ៧គម្ពីរ ហើយចែកជា ៣៣ភាគ) ជាកម្រងទស្សនៈពុទ្ធិដែល និយាយអំពី បរមត្ថវិជ្ជាប្រកបដោយអត្ថ បួនយ៉ាងគឺ ចិត្ត ចេតសិក រូប និព្វាន ។
ការិយាល័យ
ការិយាល័យ គឺជាបន្ទប់ទូទៅ ​ឫក៏តំបន់ដែលក្រុមមនុស្សធ្វើការរូមគ្នា ។ ប៉ុន្តែវាអាចបង្ហាញប្រាប់់ពីកន្លែងអង្គការមួយជាមួយកិច្ចការដែលយើងបានធ្វើវា (ដូចជា ភ្នាក់ងា,អ្នកកាន់តំណែង,ជាផ្លូវការ) នៅក្នុងហេតុការចុងក្រោយដែលយើងទម្លាប់ប្រើ,ការិយាល័យគឺជាកន្លែងដំបូងសំរាប់អោយយើងអភិវឌ្ឍន៏នូវការងាររបស់យើង ។ នៅពេលអ្នកប្រើប្រាស់ច្បាប់និតិវិធី,ក្នុងល័ក្ខខ័ណ្ឌ"ការិយាល័យ"ហើយសំដៅទៅក្នុងការធ្វើជំនួញដែលទាក់ទងនឹងតម្រួតការ ។​ កាសរសេរអោយបានត្រឹមត្រូវ,ក្រុមហ៊ុនឫអង្គភាពពដែលមានការិយាល័យច្រើនក្នុងកន្លែកធ្វើការគឺត្រុវមានអ្នកចាត់ចែងមានវត្តមាននៅទីនោះ, ពោលគឺត្រូវមានវត្តមាននៅទីនោះជានិច្ច,ឧទាហរណ៍ ការរៀបចំសំភារៈនៅមួយកន្លែងនៅក្នុងការិយាល័យ ភាគហ៊ុននឹងកើនឡើងខ្ពស់បំផុត ។
ដែនជម្រកសត្វព្រៃគូលែនព្រហ្មទេព
The Kulen Promtep Wildlife Sanctuary is the largest protected area in Cambodia and was set aside to protect the critically endangered, possibly extinct Kouprey. It is located in the northern plains of Cambodia, near the border to Thailand.
ក្រសួងសុខាភិបាល
រចនាសម្ព័ន្ធ
សូមមើលនៅទីនេះ ។
អាសវៈ
និយមន័យ
ភាសា​បាលី​ហៅ​ថា អាសវៈ (Āsava) រី​ឯ​ភាសា​សំស្ក្រឹត​ហៅ​ថា អាស្រវៈ (Āśrava) ឬ អាសវកិលេស ជា គ្រឿង​សៅហ្មង​នៃ​ចិត្ត ដែល​ដេក​ត្រាំសម្ងំ ក្នុង​បុថុជ្ជន​ទាំង​អស់ ។ អាសវៈ​​ទុក​ដូច​ជា​គ្រឿងពុល គ្រឿង​ពុករលួយ ដែល​ឃុំឃាំង​សត្វ​លោក​ទុក​ក្នុង​សំសារវដ្ត ។ ​
[បកិណ្ណកវគ្គ ២១ ខ ២៩២]​ ...
ក្រសួងកសិកម្ម រុក្ខាប្រមាញ់ និងនេសាទ
បេសកកម្ម
ក្រសួង​កសិកម្ម​ រុក្ខា​ប្រមាញ់​ និង​នេសាទ​ មាន​មុខ​ងារ​ និងភារកិច្ច​ដូចតទៅ​​៖
ប្រាជ្ញាបារមីតហ្ឫទយសូត្រ
ម្នាលសារីបុត្រ រូបមិនខុសពីសុញ្ញតា, សុញ្ញតាមិនខុសពីរូប, រូបគឺជាសុញ្ញតា, សុញ្ញតាគឺជារូប
ព្រះ​ពុទ្ធ​នៅ​អតីតកាល, បច្ចុប្បន្នកាល និង អនាគតកាល សុទ្ធតែ​អាស្រ័យ​ប្រាជ្ញាបារមី
អាច​កម្ចាត់បង់​ទុក្ខទាំងឡាយ នេះគឺជាសច្ចវាចា មិនមែនក្លែងក្លាយ ។
Thus completely relieving misfortune and pain,
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន
ប្រវត្តិ
ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានមានវ័យចំនាស់បំផុតគឺជា ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាននៃប្រទេសបារាំង (Agence Frence-Press) ដោយហៅកាត់ថា(AFP) ។ ទីភ្នាក់ងារនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៣៥ ដោយអ្នកបកប្រែជនជាតិបារាំងម្នាក់ ហើយក្រសួងផ្សព្វផ្សាយ (Charle-Louis Havas) ដូចគ្នានឹង (Agence Havas)ដែរ ។ សារះសំខាន់ទាំងពីររបស់លោក (Paul Juius Reuter) និង លោក (Bernhard Wolff) ដែលក្រោយមកក៏បានដាក់ធ្វើការប្រកូតប្រជែង ជាមួយនិង ក្រសួងទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន នៅក្នុងទីក្រុង ឡុងដុងន៏ (London) និងក្រុង បែកឡាំង (Berlin) ដែលវាមានលក្ខណៈដាច់ដោយឡែកពីគ្នា គ្មានគូប្រៀបផ្ទឹមបានឡើយ ។នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៥៣, នៅក្នុងទីក្រុង ទូរីន (Turin) លោក Guglielmo Stefani បានបង្កើត ទីភ្នាក់ងារ Agenzia Stefani បានក្លាយទៅជាទីភ្នាក់ងារដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំងបំផុត នៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រនៃប្រទេស អ៊ីតាលី (Italy) ហើយអន្តរជាតិ ក៏បានទទួលស្គាល់នូវការ ប្រាស្រ័យទាក់ទង នោះ ជាមួយនិង លោក (Manlio Morgani) ។ ក្នុងការបង្គាប់បញ្ជាទោលើការកាត់បន្ថយ ការចំនាយសំរាប់អាជីវកម្ម ហើយក៏មានការរីកចំរើន ឡើងពីការធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ ពាណិជ្ជកម្ម បវានផ្ដល់ផលចំំណេញយ៉ាងច្រើន ទៅលើការធ្វើជំនួញ កូនប្រុសរបស់លោក (Hava), ដែលគាត់បានទទួលសេចក្ដីជោគជ័យរបស់ គាត់នៅក្នុងឆ្នាំ ១៨៥២, ដោយលោក Reuter និងលោក (Wolff), បានធ្វើសេចក្ដីប្រកាសយ៉ាង សមស្របមួយ ហើយវាមានការទទួលពីក្រសួងសារព័ត៌មាននីមួយៗ ដេលបានធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៏ទាំងស្រុងនៅក្នុងតំបន់ផ្សេងៗ ពីគ្នានៃទ្វីបអ៊ឺរ៉ុប ។
សេវាកម្មបំរើការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម
សេវាកម្មបំរើការផ្សព្វផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម របស់ក្រសួងភ្នាក់ងារសារព័ត៌មាន អាចក្លាយទៅជាសាជីវកម្មដែលលក់សារព័ត៌មាន (e.g Association, Thomson Reuter AHN) ។ ផ្សេងពីគ្នានេះទៀត ក្រសួងនេះក៏បានធ្វើការរួមគ្នា ជាមួយនឹងក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយសារព័ត៌មានជាច្រើនដែលមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ ហើយជាទូទៅបណ្ដាអ្នកសារព័ត៌មានទាំងឡាយ គឺត្រូវតែឈរនៅចំនុចកណ្ដាលជានិច្ច ហើយពួកគេត្រូវធ្វើការចែកចាយនូវរឿងរ៉ារនៃសារព័ត៌មានទាំងអស់នោះ ទៅគ្រប់តំបន់ ។ ម៉្យាងវិញទៀត ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានមួយចំនួនក៏មានការឈានទៅដល់ការធ្វើបាប និងធ្វើការបែងចែកដាច់ខាត មួយ (i.e AP, Agance Frence-Press (AFP) រឺការសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើទីភ្នាក់ងារនៃជនជាតិ អាមេរិចម្នាក់ (APA)) ។ ការផ្សាយពាណិជ្ជកម្មសារព័ត៌មានផ្ញើសារជាសំលេងជាជំនួញមួយដោយមានការទទួលខុសត្រូវទៅលើការបែងចែកសេវាកម្មបំរើ សារព័ត៌មានទាំងនោះ (e.g. Buisiness Wire, the Hugin Group, GlobeNewswire, Maketwire, PR Neweswire, Gision Wire ហើយនិង ABN Newswire) ។ ជាមួយគ្នានេះផងដែររាជរដ្ឋាភិបាល ក៏បានធ្វើការត្រួតពិនិត្យ ទីភ្នាក់ងារសារព័ត៌មានរបស់សារព័ត៌មានៈ ​ China(Xinhua), Canada, Russia, (ITAR-TASS) និងរួមទាំងតាមបណ្ដាប្រទេស ផ្សេងៗពីនេះដែរ មានរាជរដ្ឋាភិបាល អគ្គបេឡាធិការ ក្រសួងសារព័ត៌មានដែលមានការប្រើព័ត៌មានមក ពីទីភ្នាក់ងារ ផ្សេងៗគ្នាបានយ៉ាង ល្អ ។ ជាទូទៅក្រសួងទីភ្នាក់ងារ សារព័ត៌មានភាគច្រើនរៀបចំអត្ថបតកាសែត សារព័ត៌មាន គឺវាមានការលំបាកខ្លាំងណាស់ហើយ អត្ថបទខ្លះត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ អោយអោយក្លាយទៅជាអង្គការសារព័ត៌មាន តិចតូច រឺ ក៏មិនមែនជាកំណែប្រែ ហើយបន្ទាប់មកពួកគេក៏បានលក់សារព័ត៌មានទាំងនោះអោយទៅ អង្គការសារព័ត៌មានផ្សេងមួយទៀត ។ ពួកគេបានដាក់លក់សារព័ត៌មាននោះនៅក្នុងម៉ាស៊ីនអេឡិចត្រូនិច លាយបញ្ចូលគ្នាអោយបានច្រើន និងមានភាពហ្មតចត់បំផុត នៅក្នុងសេវាកម្មបំរើបំរាស់ ទូរលេខ (តាំងពីដើមឡើយ ពួកគេបានប្រើប្រាស់ការផ្ញើសារទូរលេខ សមរាប់ពេលបច្ចុប្បន្ន នេះពួកគេបានប្រើប្រាស់ សេវាកម្មអ៊ិនធើណែត) ។ ក្រុមប្រឹក្សាឯកជននៃ អ្នកវិភាគនិងទីភ្នាក់ចុះធ្វើការស៊ើបការណ៏ ក៏ត្រូវមានការយល់ព្រមផងដែរ ។ ការប្រមូលផ្ដុំនៃប្រភពសារព័ត៌មាន បានធ្វើការរៀបរាបើពិពណ៌នា ជាមធ្យោបាយ នៃការផ្សផ្វផ្សាយព័ត៌មានការផ្ដល់សេចក្ដីរាយការណ៏ ដោយមានការសង្កត់ធ្ងន់ នឹងបានកំណត់ អត្ថន័យរបស់ព័ត៌មាននោះអោយមានភាពកាន់តែចាក់លាក់ថែមទៀត "ដោយគ្មានមតិយោបល់ពីក្រុមប្រឹក្សា" ចំនុចនេះមតិខ្លះបានបង្ហាញនៅក្នុង ក្រុមប្រឹក្សាផ្សព្វផ្សាយសារព័ត៌មាន មានទស្សនៈផ្ទុយពីគ្នា ហើយជាទូទៅរាជដ្ឋាភិបាលក៏បាន អនុញ្ញាតិ អោយធ្វើការផ្សព្វផ្សាយ សារព័ត៌មាន បានពឹងផ្អែកផ្លូវមួយទៀត គឺអ៊ិនធើណែតវាជាទំរង់សមាសភាគមួយយ៉ាងសំខាន់បានមកពី ប្រភពទាំងអស់នោះ ។
ដូមីនិក សាវីយ៉ូ
ដូមីនិក សាវីយ៉ូ (ជនជាតិអ៊ីតាលី ថ្ងៃទី ២ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៨៤២ ដល់ ថ្ងៃទី ៩ ខែ មិនា ឆ្នាំ ១៨៥៧) ជាយុវជន និងជាសិស្សរបស់ ដុនបូស្កូ ។ គាត់បានសិក្សារៀនសូត្រដើម្បីធ្វើខ្លួនក្លាយជា បូជាចារ្យ ​ក្នុងសាសនាកាតូលិក ពេលនោះគាត់បានធ្លាក់ខ្លួនមានជម្ងឺធ្ងន់ ហើយក៏បានស្លាប់នៅអាយុ ១៤ឆ្នាំ ដោយសារតែរោគរលាកស្រោមសួត ។ គ្រូរបស់ ដូមីនិក សាវីយ៉ូ គឺពុកចនបូស្កូ គាត់បានស្រលាញ់ និងមើលការខុសត្រូវដល់សិស្សរបស់គាត់យ៉ាងមឹងម៉ាត់ ហើយនឹងបានសរសេរនូវជីវប្រវត្តិពីជីវិតរបស់ ដូមីនិក សាវីយ៉ូ ទៀតផង ។
នៅក្នុងកន្លែងសូត្រធម៌
លោកឪពុកចន បូស្កូបាននិយាយអំពី ថ្ងៃនៃការទំនាក់ទំនងជាលើកដំបូងថា ដូមីនិកបានសន្និយាខ្លះៗ ដោយការសរសេរដាក់នៅក្នុង សៀវភៅកំណត់ហេតុ ហើយគាត់បានអានវាម្តងហើយម្តងទៀត ។ ចន បូស្កូក៏បានមើលសៀវភៅរបស់ដូមីនិក ហើយគាត់ក៏បានដកស្រង់ យកមកអនុវត្តន៍នូវអ្វី ដែលដូមីនិកបានបង្កើត ។
សាលាក្នុងភូមិ
លោកឪពុក ជីអូវ៉ាន់នី ហ្សូកា មកពីភូមិ ម៉ូរឹនដូ នៃខេត្ត ទុរឹន ប្រទេស អ៊ីតាលី ដែលលោកជាអ្នកបួសរបស់ សាសនាគ្រឹស្ត នៅឯភូមិ ម៉ូរៀលដូ ដែលពេលនោះ ដូមីនិក សាវីយ៉ូ មានអាយុ ប្រាំឆ្នាំ ។ មានសេចក្តីថ្លែងការណ៍ខ្លីមួយផ្ញើរជូន លោកឪពុក សន្តចន បូស្កូ ដែលលោកឪពុកបានទៅប្រាប់ ដូមីនិក សាវីយ៉ូ ជាមុនអំពីថ្ងៃ ផុតកំនត់របស់ ព្រះវិហ៊ារ ដែលជាកន្លែងលោក​មាន​ការយកចិត្តទុកដាក់យ៉ាងខ្លាំង រួមជាមួយនិងម្តាយលោកពុងឮកផងដែរ ហើយលោកបានលុតជង្គង់​បួងសួង នៅខាងក្រៅព្រះវិហ៊ារ ( ដែលខណះពេលនោះមានដីភក់ និង ព្រិលធ្លាក់ ) ប្រសិនបើគាត់មានរឿងអ្វីកើតឡើង ក្នុងមកព្រះវិហ៊ារ នៅពេលព្រះវិហ៊ារ មិនបិទទ្វានៅពេលព្រឹក ។ អ្នកបួស សាសនាគ្រឹស្ត បានកត់សំគាល់ផងដែរ ដូមីនិក សាវីយ៉ូ ធ្វើការបានយ៉ាងល្អសំរាប់ភាពវ័យឆ្លាតរបស់ខ្លួននៅសាលាក្នុងភូមិ ហើយគេបានក៏បានធ្វើការងារយ៉ាងច្រើនផងដែរ គេមិនបានចូលរួមជាមួយនិងក្មេងប្រុសៗដទៃណា ដែលគេគិតថាបានធ្វើអ្វីខុសសិលធម៍ ហើយគេបានធ្វើការពន្យល់ដល់ក្មេងប្រុសៗទាំងនោះថា ហេតុអ្វីបានជាគេគិតថាក្មេងទាំងអស់ធ្វើខុស ។ នៅក្នុងអាយុប្រាំឆ្នាំ គេបានរៀនអំពី​ អភិបូជា ហើយបានព្យាយាមចូលរួមធ្វើអភិបូជារាល់ថ្ងៃ ។ ហើយ ដូមីនិក ក៏ត្រូវបានអនុញ្ញាត្តិអោយធ្វើនៅគំរោងពិភាក្សាគ្នា ជាមួយយុវជនដែលមានវ័យស្របាលគ្នាទៀតផង ។
សុត្តន្តបិដក
ហេតុដែលព្រះពុទ្ធ​តាំង​ព្រះសូត្រ
ហេតុ​ដែល​នាំ​អោយ​ព្រះ​អង្គ​សំដែង​ព្រះ​សូត្រ​ មាន​៤​ប្រការ​គឺ
វត្តបទុមវតី
វត្តបុទមមានទីតាំងស្ថិតនៅទិសពាយព្យត្រង់ផ្លូវប្រសព្វនៃវិថីសុធារស និងមហាវិថីព្រះសីហនុ។
ប្រវត្តិ
ចោលក្រុងឧត្តុង្គមកកសាងក្រុងភ្នំពេញជាលើកទីពីរ ទ្រង់ត្រាស់បង្គាប់អោយគេដឹកឈើពីក្រុងឧត្តុង្គមកកសាងព្រះវិហារ កុដិ សាលា នៅទីទួលនោះ ទ្រង់អោយគេជីកគូ ស្នាមភ្លោះខាងជើង ខាងត្បូង ខាងលិចវត្ត​ ចាក់ដីពង្រីកទួល និងជីកខ្ពបចាស់នោះអោយជ្រៅជាងមុន រួចហើយអោយដាំដើមឈូកក្នុងគូស្នាមភ្លោះទាំងបីជ្រុងវត្ត។លុះរៀបចំវត្តបានសមគួរហើយ ក៏ធ្វើបុណ្យបញ្ចុះសីមា ឆ្លងវិហារ កុដិ សាលា និងប្រែឈ្មោះពីវត្តខ្ពបតាយ៉ង មកជា វត្តបទុមវតីរាជវរារាម វិញ មានន័យថា វត្តមានឈូកជារបង ជាអារាមដ៏ប្រសើររបស់ព្រះរាជា ជាប់រហូតមក ។
ស្លក្រាម
ជាពិសេសនៅតាមទីប្រជុំជន នឹងនៅតាមប្រាង្គប្រាសាទនានា។ នៅតាមដងផ្លូវដ៏ធំនិងស្អាតប្រកបដោយ​សុវត្តិភាពនៃឃុំ​នេះ​មាន​ដើមឈើធំៗ
រង្វង់
បរិមាត្រ
នាំឱ្យ គេបាន
នីវរណធម៌
នៅ​ក្នុង​ព្រះត្រៃបិដក​ជា​ភាសា​បាលី
កាលណានីវរណធម៌ក្នុងខ្លួន មិនបានលះបង់ ភិក្ខុឃើញវាជាបំណុល ជាជម្ងឺ ជាការឃុំឃាំង ជាទាសករ ផ្លូវឆ្លងកាត់ដែនដ៏ក្រៀមក្រោះ ។ ប៉ុន្តែកាលណា នីវរណធម៌ក្នុងខ្លួន បានលះបង់បានហើយ ភិក្ខុឃើញថាជា ការរួចខ្លួនពីបំណុល ជាសុខភាពល្អ ជាការរួចអំពីការឃុំឃាំង ជាសេរីភាព កន្លែងនិរភ័យ ។ ដូចគ្នាម្យ៉ាងទៀត ក្នុងសង្គារវសូត្រ (សំយុត្តនិកាយ៤៦.៥៥) ព្រះពុទ្ធប្រៀបកាមឆន្ទៈ ទៅនឹងការឆ្លុះមុខ ក្នុងទឹកដែលលាយដោយលក្ខណ៍ ល្មៀតនិងពណ៌ ព្យាបាទៈទៅនឹងទឹកពុះ ថីនមិទ្ធៈទៅនឹងទឹក ដែលមានវារីជាតិដុះត្រាពីលើ ឧទ្ធច្ចកុក្កុច្ចៈទៅនឹងទឺក ដែលរញ្ជួយញ័រដោយសារខ្យល់ វិចិកិច្ឆាទៅនឹងទឹកល្អក់ កំពុងក្រឡក កករដោយភក់ នៅក្នុងទីងងឹត ។
ដែនជម្រកសត្វស្លាបទឹកបឹងឆ្មារ
Birds
Beong Chhmar is home to important colonies of numerous globally or regionally threatened bird species including the Brahminy Kite (Haliastur indus), Painted Stork (Mycteria leucocephala), Black-necked Stork (Ephippiorhynchus asiaticus), Lesser Adjutant (Leptoptilos javanicus), Greater Adjutant (Leptoptilos dubius), Spot-billed Pelican (Pelecanus philippensis), Indian Cormorant (Phalacrocorax fuscicollis) and the Oriental Darter (Anhinga melanogaster).
ក្រសួងផែនការ
មុខងារនិងភារកិច្ច
​​
សាកលវិទ្យាល័យជាតិគ្រប់គ្រង
ប្រវត្តិ
សាកលវិទ្យាល័យ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ 1983 ជា​វិទ្យាស្ថាន​វិទ្យា​សា​ស្រ្ត​សេដ្ឋកិច្ច (ទាំងអស់ ESI​) និង​រហូត​ដល់​ឆ្នាំ 1991 បាន​ទទួល​ជំនួយ​ពី​សាកល​វិទ្យាល័យ​ជាតិ​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ​ប្រទេស​វៀតណាម​។ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​នេះ​និស្សិត​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​ក្នុង​កម្មវិធី​ថ្នាក់​បរិញ្ញា​ប្រាំ​ឆ្នាំ​ជាមួយ​ភាសា​វៀតណាម​​ជា​ភាសា​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ការ​បង្រៀន​។ កម្មវិធី​សិក្សា​នេះ​ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​មហាវិទ្យាល័យ​មក​ទស្សនា​ពី​ទីក្រុង​ហាណូយ​បាន​រួម​បញ្ចូល​មុខ​ជំនាញ​ហិរញ្ញវត្ថុ​, ពាណិជ្ជកម្ម​, កសិកម្ម​, ឧស្សាហកម្ម​និង​សង្គមនិយម​ផែនការ​។
ភាពលំអៀង
នៅក្នុងសំភារៈផ្សព្វផ្សាយពត៌មាន
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លំអៀងចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពលំអៀង
ខេត្តកែប
កោះពោធិ៍
កោះពោធិ៍គឺជាកោះមួយទៀតដែលមានទេសភាពស្រស់ស្អាតដែល ត្រូវនឹងចំណូលចិត្តចំពោះភ្ញៀវដែលនិយមគោលដៅបរិស្ថានទេសចរណ៍ ហើយ វាក៏មានឆ្នេរខ្សាច់ល្អប្រកបដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ផងដែរ។ កោះនេះលម្អដោយឆ្នេរខ្សាច់ពណ៌ពងមាន់ ព័ទ្ធជុំវិញដោយព្រៃឈើពណ៌បៃតងស្រស់។ កោះពោធិ៍ គឺជាភូមិដ្ឋានរបស់អ្នកនេសាទប្រមាណជា ៥០ គ្រួសារ ដែលរស់នៅ យ៉ាងស្ងាត់ស្ងៀមលើកោះនៃភូមិសាស្ត្រខេត្តកែបនេះ។ វាក៏ដូចនឹងសហគមន៍ អ្នកនេសាទឯទៀតៗផងដែរ អ្នកភូមិកោះពោធិ៍រស់នៅដោយសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ និង សកម្មក្នុងអាជីពជាអ្នកនេសាទរបស់ខ្លួន។ ប្រជាពលរដ្ឋនៅកោះពោធិ៍ ១០០ ភាគរយគឺជាអ្នកនេសាទ ពួកគេពុំដែលចាកចេញពីមហាសាគរទៅរកដី គោកឡើយ។ ទីនោះពុំមានសាលារៀនសម្រាប់កុមារ គ្មានមន្ទីរពេទ្យ ហើយ ក៏គ្មានអគ្គិសនីប្រើប្រាស់ដែរ។ វាជាភូមិដាច់ស្រយាលដែលមានចម្ងាយប្រហែល ១០ សហាតិមាត្រពីក្រុងកែប។ដើម្បីទៅដល់កោះពោធិ៍គឺត្រូវធ្វើដំណើរពីមួយម៉ោងទៅពីរម៉ោង ពោលគឺយឺត ឬ លឿនទៅតាមអាកាសធាតុសមុទ្រដែលមានរលកធំ ឬ តូច។ ដើម្បីចំណាយតិច ភ្ញៀវទាំងឡាយគួរទិញសំបុត្រទូកទៅកោះពោធិ៍វិញ ត្រូវចំណាយ ៤០ ដុល្លារទាំងទៅទាំងមក ឬក៏ភ្ញៀវទៅកោះទន្សាយ ក្នុងតម្លៃទៅមក ២០ ដុល្លារ សិន ហើយនៅពេលជិះអ្នកអាចចរចាជាមួយអ្នកបើកទូកដោយផ្ទាល់ឱ្យជូនទៅ កោះពោធិ៍បន្តទៀតក៏បាន។
រឿងនិទាន
រូបភាពតូច|រង្វង់មូលសេះសក្នុងខេត្តកែប តាមរឿងនិទានតៗគ្នាទាក់ទងនឹងឈ្មោះកែប គឺដើមឡើយមានស្តេចមួយ អង្គព្រះនាម សាគររាជ ដែលមានមន្តអាគម​ ខ្លាំងពូកែបានប្រើសិល្ប៍សេកមន្ត អាគមគាថាសណ្តំមេទ័ពម្នាក់នៅអង្គរធំ ហើយបានលួចយកសេះសរបស់មេទ័ព នោះមក ជាមួយពលសេនាខ្លួនមួយចំនួន។ ពេលមេទ័ពផ្អើលឆោឡោដេញតាមចាប់ស្តេចសាគររាជ និង ពលសេនាក៏បានភៀស ខ្លួនមកដល់ភូមិភាគនិរតីតំបន់ឆ្នេរសមុទ្រ។ ពេលឈប់សម្រាកនៅមាត់សមុទ្រ ទ័ពដែលដេញតាមពីក្រោយក៏ មកដល់។ ដោយមានការភិតភ័យស្តេច សាគររាជ បានឡើងបំផាយសេះ ប៉ុន្តែ សេះសនោះក៏កញ្ជ្រោលឡើង ធ្វើឱ្យព្រះអង្គធ្លាក់ពីលើសេះ ឯកែបសេះក៏ធ្លាក់មក ជាមួយនៅទីនោះដែរ។ ដោយទ័ពដេញតាមកាន់តែមកកៀក ព្រះអង្គក៏ភិតភ័យ ឡើងផាយសេះ រត់ភៀសខ្លួនជាបន្តទៀត ដោយទុក ចោលកែបសេះនៅទីនោះ។ តំណមកគេក៏បានហៅ ទីនោះឈ្មោះថា កែបសេះ ហើយយូរៗទៅក៏ហៅ ខ្លីមកត្រឹមពាក្យ “កែប” រហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
សេដ្ឋកិច្ច
រូបភាពតូច|ផ្សារក្តាមខេត្តកែប ខេត្តកែបសេដ្ឋកិច្ចពឹងផ្អែកលើវិស័យ កសិកម្ម នេសាទ ទេសចរណ៍ និង ផលិតកម្មអំបិល។ ប្រជាជនក្នុងខេត្ត ៩២% មានមុខរបរខាងកសិកម្មនៅឆ្នាំ ២០០៨ (ដាំស្រូវ ៧៥%)។ នៅក្នុងឆ្នាំដដែលនោះមានផ្ទះសំណាក់ ១០ បានចុះបញ្ជី។ នៅឆ្នាំ​ ២០១៣ មានសណ្ឋាគារធំៗ ១៦ បានចុះបញ្ជីដោយមន្ទីរទេសចរណ៍ និង ៦៥ ទៀតដោយសមាគមទេសចរណ៍ក្នុងតំបន់តាមរយៈ www.visitkep.com)។ កែបអិចស្ប៉ូគឺជាគំនិតផ្ចុងផ្ដើមជាផ្លូវការដើម្បីផ្សព្វផ្សាយខេត្តកែបជាចំណុចទេសចរណ៍ និង អភិវឌ្ឍន៍ សិល្បករ ផលិតកម្ម ហើយនិងការការពារបរិស្ថានរបស់ខេត្តនេះ។ ចំណែលផ្សារមានដូចជា កែប ដំណាក់ចង្អើរ ផ្សារសេះស និងផ្សារក្ដាម។
ជេឃ្វីរី
លក្ខណៈរបស់ ជេឃ្វីរី
ឈ្មោះរបស់ធាតុវា​ និង អាចកត់ចំណាំ នូវតំលៃ របស់ធាតុនិមួយៗឧទារហ៏ណៈ (អាយឌី id និង ខ្លះ Class).
-ប្រើប្រាស់ នៅក្នុង កូដ​ អេជេអេអ៊ិច (AJAX)
ភូមិសាមគ្គី
សំដៅទៅដល់÷
ស្រុកដំបែ
Dambae district is home to the Haung resort and waterfall, a popular picnic and holiday spot. The falls are located in Srae Veng Village, Teuk Chrov Commune near the border with ស្រុកមេមត់ and about 90 kilometres from the provincial capital. Haung is set in beautiful mountain scenery including 1,800 hectares of natural forest. The waterfall is the most popular spot and over time, the falls have worn out a 1,425 square metre stone crater below the cascade.
ប្រជាសាស្ដ្រ
ស្រុកដំបែ ត្រូវបានចែកចេញជា ៧ឃុំ និង៦៣ភូមិ។
យោងទៅតាមជំរឿនឆ្នាំ១៩៩៨ ស្រុកនេះមានចំនួនប្រជាជនសរុបប្រមាណ ៥១៦៥០នាក់ មកពី ៩៧៣៨គ្រួសារ នៅឆ្នាំ១៩៩៨។ ជាមួយចំនួនប្រជាជនច្រើនជាង៥០០០០នាក់ ស្រុកដំបែគឺជាស្រុកមួយក្នុងចំណោមស្រុកដែលមានប្រជាជនរស់នៅតិចជាងគេនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម ហើយក៏មានដង់ស៊ីដេប្រជាជនទាបជាងគេផងដែរ។ Only tiny Kampong Cham District which surrounds the provincial capital, has a smaller population. The average household size in Dambae is 5.2 persons per household, slightly higher than the rural average for Cambodia (5.1). The sex ratio in the district is 95.5%, with more females than males. =អប់រំ=
ឃុំត្រពាំងភ្លាំង
២.២	អនុវិទ្យាល័យ
៣	សាសនា
រមណីដ្ឋាន[កែប្រែ]:
ឯកសារពិគ្រោះ "កែសម្រួលដោយ 12B​ សុមារ៉ាឌី ២០១៤"
នូវែលហ្សេឡង់
ម្ចាស់ក្សត្រីអេលីសាប៊ែតទី២ ជាព្រះប្រមុខរដ្ឋនៃប្រទេសហើយក៏ជាអ្នកដែលត្រូវបានគេឱ្យតំណាងជាអគ្គទេសាភិបាលដែលកាន់អំណាចបម្រុង ។ ក្សត្រីនិងអភិបាលខេត្តទូទៅកម្រនឹងលុកដៃក្នុងការប្រើអំណាចដោយគ្មានការចេញបញ្ជាពីគណៈរដ្ឋមន្រ្តី​ នីតិបញ្ញាតិ អំណាចក្នុងនយោបាយ ត្រូវបានជាប់ឆ្នោតតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ ។ រដ្ឋសភានៃប្រទេស​នូវែលហ្សេឡង់ ព្រមទាំងអំណាចប្រតិបត្តិដែលធ្វើការយ៉ាងមានប្រសិទ្ឋភាពដោយនាយករដ្ឋមន្ត្រីនូវែលហ្សេឡង់​ និងអ្នកដទៃទៀតនៅជួររដ្ឋមន្ត្រី ។
មៀច ប៉ុណ្ណ
លោកព្រឹទ្ធាចារ្យ មៀច ប៉ុណ្ណ កើត​ថ្ងៃ​ពុធ ខែ​អស្សុជ ឆ្នាំ​វក​ ព.ស. ២៤៧៥ គ.ស. ១៩៣២ នៅ​ភូមិ​ខ្វាវ ឃុំ​ព្រៃ​អំពក ស្រុក​គីរីវង្ស ខេត្ត​តាកែវ ឪពុក​ឈ្មោះ មៀច អ៊ូច ម្ដាយ​ឈ្មោះ​ អ៊ុង​ នាង ជា​ពូជ​ពង្ស​កសិករ ។ កាល​ពី​នៅ​កុមារ​សិក្សា​នៅ​វត្ត​ព្រះធាតុ​ រួច​បន្ត​ទៅ​សាលា​បឋម​សិក្សា​គីរីវង្ស​ទន្លាប់​ ខេត្ត​តាកែវ ។ គ្រា​បន្ទាប់​បាន​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​នៅ​មធម្យម​សិក្សា​ភ្នំពេញ បាន​បម្រើ​ការ​ជា​គ្រូ​បង្រៀន រួច​ជា​សាស្រ្តចារ្យ​មធ្យមសិក្សា​ភាសា​ បារាំង ខ្មែរ ។
ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា
ចក្ខុវិស័យ និងបេសកកម្មរបស់ក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា (អយក)
ចក្ខុវិស័យ​របស់​ក្រសួង​អប់រំ ​យុវជន ​និង​កីឡា ​គឺ​កសាង ​និង​អភិវឌ្ឍ​ធនធាន​មនុស្ស​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព ​និង​គុណធម៌​ប្រសើរបំផុត​លើ​គ្រប់​ផ្នែក​ ដើម្បី​កសាង​សង្គម​កម្ពុជា ​ឱ្យក្លាយជា​សង្គម​ រីកចម្រើន ​ លើផ្អែកចំណេះដឹង​ និង​ចំណេះធ្វើ​ជា​មូលដ្ឋាន។
គោល​នយោបាយ​អប់រំ
គោល​នយោបាយទី ១ ៖ ធានា​លទ្ធភាព​ទទួលបាន​សេវា​អប់រំ​ប្រកប​ដោយ​សមធម៌
ការធានាថា ​ការអប់រំ​ប្រកប​ដោយ​គុណភាព​ និង​មាន​ទំនាក់ទំនង​ទៅ​នឹង​គោលដៅ​អភិវឌ្ឍ​សង្គម ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​។ ​ក្របខណ្ឌ​គុណភាព​ដែល​ផ្តល់​​ដល់​អ្នក​សិក្សា​ មាតាបិតា​ សហគមន៍​ គ្រូបង្រៀន​ ​និង​អ្នក​គ្រប់គ្រង ​ជាមួយ​នឹង​ស្តង់ដារ​នៃ​ផល​សម្រេច​ ការ​ពិនិត្យ​តាម​ដាន​ និង​របាយការណ៍​។​​
ក្រុងកំពង់ចាម
ប្រវត្តិ
ក្រុង​កំពង់ចាម ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​តាម​ដំណាក់​កាល​ដូច​ខាង​ក្រោម ៖
ដែនជម្រកសត្វស្លាបទឹកអាងត្រពាំងថ្ម
References
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ
និតិភូមិ នវរ័ត្ន
ការងារនយោបាយ
គ.ស. 2006 បានទទួលព្រះបរមរាជអោងការប្រោសប្រទាន តែងតាំងជាសមាជិកសភានិតិបញ្ញត្តិរបស់ជាតិ រវាងពេលនោះ បានបំពេញទួនាទីជាអ្នកនាំពាក្យកម្មាធិការការពាណិជ្ជកម្ម ប្រធានក្រុមមិត្តភាពសមាជិករដ្ឋសភាថៃ-ហង់ការី គណកម្មការគ្រប់គ្រងការងារប្រចាំជាតិថៃនៃសហភាពរដ្ឋសភា (IPU) នឹងកម្មការគ្រប់គ្រងការងារប្រចាំជាតិថៃនៃសម៉ាជរដ្្ឋសភាអាស៊ី
ធ្លាប់អនុវត្តតួនាទីសំខាន់ជាប្រធានគណះប្រតិភួតំណាងរដ្្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំគណកម្មាធិការត្រៀមកិច្ចប្រជុំរដ្្ឋសភាស្តីពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក នៃការិយាល័យរដ្្ឋសភាអ៊ឺរុប ទីក្រុងប្រាស់សេល បេលយៀម គ.ស. 2012 ប្រធានគណះប្រតិភូតំណាងរដ្្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំរដ្្ឋសភាស្តីពីអង្គការពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក នូវការិយាល័យអង្កាពាណិជ្ជកម្មពិភពលោក ទីក្រុងចេនីវ៉ា ប្រទេសស្វីស គ.ស. 2012 តំណាងរដ្ឋសភាថៃក្នុងការប្រជុំរដ្្ឋសភាក្នុងឪកាសប្រជុំសម៉ាជសហប្រជាជាតិលើកទី 68 នៅការិយាល័យធំ ទីក្រុងញ៉ូយ៉ក សហរដ្ឋអាមេរិក គ.ស. 2013
មហាបុរិសលក្ខណៈ៣២ប្រការ
ព្រះហស្តវែង
ព្រះហស្តអាចស្ទាបជង្គុងដល់ដោយមិនបាច់អោនចុះ។ ក្នុងកាលពីមុន មហាបុរសបានពិចារណានូវការសង្គ្រោះមហាជន តែងស្គាល់ស្មើ (គឺស្គាល់ថាអ្នកនេះមានគុណធម៌ស្មើនឹងអ្នកនោះ ហើយក៏ទទួលរាក់ទាក់តាមវិធីដែលត្រូវទទួល) ស្គាល់ដោយខ្លួនឯង(គឺ ស្គាល់ដោយមិនចាំបាច់អ្នកឯទៀតមកពន្យល់ឡើយ) ស្គាល់បុរស(គឺ ស្គាល់ថាបុរសនេះជាន់ខ្ពស់ ជាន់កណ្តាល ឬ ជាន់ទាប) ស្គាល់គុណវិសេសរបស់បុរស ថាបុរសបែបណាគួរទទួលគ្រឿងសក្ការៈបែបណា។ ព្រោះកម្មនោះ​ មហាបុរសក៏មានមហាបុរិសលក្ខណៈទាំងពីរនេះ គឺ មានបរិមណ្ឌលនៃកាយដូចជាបរិមណ្ឌលនៃដើមជ្រៃ១ កាលបើឈរ មិនបាច់ឱនខ្លួនចុះ ក៏អាចស្ទាបពាល់ជង្គង់ដោយដៃទាំងពីរបាន១។
ព្រះទន្តស្មើ
ព្រះទន្តរាបស្មើ មិនជ្រួសគ្នា ឬ ជំពើស ខ្ពស់ទាបឡើយ។ ក្នុងជាតិកាលពីមុន ព្រះមហាបុរស បានលះបង់នូវមិច្ឆាជីវៈ (ការចិញ្ចឹមជីវិតខុស) ចិញ្ចឹមជីវិតដោយសម្មាជីវៈ ជាអ្នកបានវៀរចារការបញ្ឆោតបន្លំ ដោយជញ្ជីង ដោយមាស ដោយរង្វាល់ជាដើម។ ជាអ្នកវៀរចាកកិរិយាកាត់នូវអវយវៈ មានដៃជាដើម សម្លាប់ ចង ធ្វើមនុស្សអោយវង្វេងផ្លូវ ប្លន់ កំហែងយកទ្រព្យ។ ដោយបុព្វហេតុនេះ ព្រះអង្គក៏បានជាអ្នកមានព្រះទន្ត ស ស្អាត ជិតស្និទ្ធរាបស្មើល្អ១ មានចង្កូមទាំង៤ ស ស្អាត១។
ក្រសួងសង្គមកិច្ច និងយុវនីតិសម្បទា
ក. វិស័យ​សង្គមកិច្ច
- រៀបចំ​លិខិត​បទដ្ឋាន​និង​គ្រប់គ្រង​ការងារ​សុំ​កូន​ទៅ​ចិញ្ចឹម​នៅ​ក្នុង​និង​ក្រៅ​ប្រទេស ។
- សហការ​ជាមួយ​ស្ថាប័ន​និង​អង្គការ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​អនុវត្ត​សិទ្ធិកុមារ ។
- គ្រប់គ្រង​របប​សោធននិវត្តន៍​និង​សោធន​បាត់បង់​សម្បទា​វិជ្ជាជីវៈ សម្រាប់​មន្ត្រី​រាជការ តាម​ការ​កំណត់​របស់​ច្បាប់​ស្តី​ពី​សហលក្ខន្តិកៈ​មន្ត្រី​រាជការ​ស៊ីវិល ដែល​កំពុង​បំពេញ​ភារកិច្ច ។
សាធារណរដ្ឋខ្មែរ
រដ្ឋប្រហារ
របបបរទេសនានាដើមឡើយមិនប្រាកដប្រជាដូចគ្នាចំពោះកម្រិត​នៃការគាំទ្រផ្ដល់អោយរបបថ្មីនេះទេ ។ ពួកវៀតណាមខាងជើងបានបន្តធ្វើការជជែកពិភាក្សាជាមួយលន់-ណុលអោយគិតពិចារណាការធ្វើអោយមានកិច្ចព្រមព្រៀងដោះដូរពាណិជ្ជកម្ម​ដែលបានលុបចោលឡើងវិញ ទោះបីព្រឹត្តិការណ៍បន្តបន្ទាប់មានន័យថារឿងទាំងនេះ​វាឆាប់រហ័សមកដល់ទីបញ្ចប់ក៏ដោយ ។
ឃុំសំរោងលើ(ស្រុកបន្ទាយមាស)
right|thumb|200px|ផ្ទះរបស់គ្រួសារក្រីក្រមួយនៅក្នុងភូមិបរិវាស
អត្ថន័យអំបោះចំណងដៃ ភាគ២
ចំណែកនៅមុខក្លោងទ្វារវត្តវិញ គេបានបង់ក្លាយ រូបព្រះភូមិ ទៅជារូបយក្សកាន់ដំបង ជាតំណាងបុរសឆ្មាំ ដែលមានរូបរាងនិងក្បាច់រចនា ចម្លងមកពីវប្បធម៌ព្រាហ្មសាសនា តែគោលគំនិត សំដៅទៅលើព្រះភូមិ ការពារដីវត្ត ដែលអ្នកស្រុកបានឧបកិច្ចពិធី សន្មតយកធ្វើជាទីសក្ការៈ មិនអោយមាននរណា រំលោភទឹកដីទីនេះ យកទៅធ្វើអ្វីផ្សេងទៀត។ ដោយមូលហេតុថា ព្រះភូមិ គ្រាន់តែជាវិញ្ញាណសាមញ្ញ មិនមែនជាវិញ្ញាណអ្នកបួស ដូច្នេះនៅមានសិទ្ធិវាយសំពង អ្នកដែលរុករានទន្ទ្រានទឹកដីសក្ការៈ ទើបគេសង់រូបយក្ស តែនៅក្រៅក្លោងទ្វារ សីមាព្រះវិហារ មិនអាចសង់អោយឈរនៅ ខាងក្នុងសីមាបានទេ។
ឧទាហរណ៍ ដែលយើងឃើញញឹកញាប់មួយទៀត គឺការសែនក្រុងពាលី ហោមរោង (សរសេរថា ពាលី) នៅពេលមុនឡើងសម្តែងរបាំបុរាណខ្មែរ ជាពិសេស ការសម្តែងរឿងរាមកេរ្តិ៍ ឬនៅមុនពេល គេឡើងសៃវៀនប្រកួតប្រដាល់ ជាដើម។ ការពិត ក្រុងពាលី ជាឈ្មោះរបស់តួអង្គ នៅក្នុងរឿងរាមកេរ្តិ៍ ដែលជារឿងបុរាណ នៅក្នុងព្រាហ្មសាសនា មិនមែនជាឈ្មោះ របស់អ្នកតា នៅក្នុងជំនឿវិញ្ញាណនិយមទេ។ រីឯការសែនព្រេន ជាទំនៀមទម្លាប់របស់អ្នកស្រុក ដែលប្រារព្ធ ជំនឿ វិញ្ញាណនិយម ដោយមានការប្រសិទ្ធីតំកើងរាសី តំកល់ជោគជតា ច្រើនមានពន្លឺចន្លុះ (សម័យថ្មីគេប្រើធូបទៀន) សែនស្រា អាហារសាច់សត្វទាំងមូល និងផ្លែឈើជាគ្រឿងក្លែម។ ការប្រារព្ធពិធីប្រសិទ្ធីនេះ មិនមានទំនៀមទាក់ទង ទៅនឹង ព្រះពុទ្ធសាសនាឡើយ ព្រោះមានលាយ អាការសាហាវ (គ្រឿងស្រវឹង) និងការសម្លាប់សែនសត្វមូល ជាគោ ជាជ្រូក​ព្រៃ ជាឈ្លូសប្រើស ជាដើម។ នៅក្នុងមតិមួយទៀតដែលថា ការសែន ក្រុងពលី (សរសេរថា ពលី --មិនមែនពាលី-- ក្រុង មានន័យថា ជាស្តេច ឬមេកន្ទ្រាញនៃទឹកដីមួយ ពលី មានន័យថា បូជា) គឺជាការប្រារព្ធពិធីបូជា សេចក្តីគោរព ចំពោះវិញ្ញាណ ដែលបូជាពលី ការពារស្រុកភូមិ អោយមានសុខសន្តិភាព ចាកផុតពីការយាយី ពីខ្មាំងសត្រូវទាំងឡាយ។
ស្រុកកងមាស
=រដ្ឋបាល= ស្រុក កងមាស រួមមាន ១១ ឃុំ និង៩៣ ភូមិ៖
វត្ត
មណ្ឌលសុខភាព ព្រែកក្របៅ
មណ្ឌលសុខភាព អង្គរបាន
ហុកកៃដូ
សេដ្ឋកិច្ច
ការជីកយករ៉ែធ្យូងថ្មបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មរបស់ហុកកៃដូ ជាមួយវាលធ្យូងថ្មអ៊ីស៊ិការិ ទីក្រុងដូចជាមុរ៉ុរ៉ាន់ត្រូវបានបង្កើតឡើងជាចម្បងដើម្បីផ្គត់ផ្គង់តំបន់ដែលនៅសល់នៃប្រជុំកោះជាមួយនឹងធ្យូងថ្ម.
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសជប៉ុន
១៤៥
១៤៥ ជាចំនួនគត់ ឬជាចំនួនគត់រឺឡាទីបនៅបន្ទាប់ពីលេខ១៤៤ និងពីក្រោយលេខ១៤៦។
កីឡាបាល់ទាត់
លក្ខណៈ នៃ ការ លេងប៉ាល់ទាត់
thumb|right|200px|ក្រុមបាល់ទាត់DonBosco Kep|
ការរកឃើញប្រាសាទអង្គរតំបូង
<u style="color:black"> ការវិភាគទៅលើរឿងព្រេង
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រឿងព្រេងនេះបាន ឆ្លុះបញ្ជាំងការពិត តែជាការពិតនៅក្នុងសេចក្តីប្រៀបធៀប និងក្តីស្រមើលស្រមៃ។គំនិតដែលចង់ធ្វើអោយដូចដើម និងការរំលឹកទៅដល់បុរាណដ្ឋានអង្គរជាកត្តាសំខាន់នៅក្នុ ងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរចាប់តាំងពីសម័យក្រោយអង្គរ។ ដូចដែលខ្ញុំបានបរិយាយពីខាងដើមរួចហើយថា នៅ សម័យក្រោយអង្គរ យើងពុំមានពត៌មានច្រើនដែលអាច អោយយើងដឹងពីសង្គមបរិយាកាសដូចកាលពីសម័យអង្គ រឡើយ។ចំពោះសម័យបុរាណ យើងមានភស្តុតាងច្រើន ដូចជា៖ ប្រាសាទធំៗ បដិមាសិលាចារឹកជាភាសាខ្មែរនិ ងសំស្រ្តឹត និងឯកសារចិនជាដើម។ ចំនែកសម័យកណ្តា លពុំសូវមានភស្តុតាងច្រើនទេ តែយើងអាចប្រមូលទិន្នន័ យពីប្រភពផ្សេងៗ ដូចជា៖ សំណល់វិហាព្រះពុទ្ធសាសនា ថេវាទស្លាកស្នាមជួសជុល និងកែប្រែប្រាសាទបុរាណ សិលាចារឹក និង ព្រះពុទ្ធរូប ។ល៕ មកបញ្ជូលគ្នាដើម្បី ស្វែងយល់អំពីអរ្យធម៌អង្គរក្រោយសម័យអង្គរបាន។ នៅ ផ្នែកខាងក្រោមនេះខ្ញុំចង់បង្ហាញភស្តុតាងខ្លះអំពីការផ្លាស់ ប្តូរអង្គរពីរាជធានីនៃអាណាចក្រមួយ ជាបូជនីដ្ឋានយ៉ាង សំខាន់សំរាប់ធ្វើរធម្មយាត្រា។ នៅពេលនេះហើយដែលអង្គ ក្លាយជានិមិត្តរូប នៃវប្បធម៌ដូចមានសព្វថ្ងៃនេះ។ សព្វថ្ងៃ អង្គរក្លាយជា ទីពំនឹងផង និងជាគំនូនៃធម៌(សីលធម៌សណ្តាប់ធ្នាប់)ផង ។ពោលគឺពេលគេនិយាយដល់អង្គរ គេនឹកទៅដល់ក្រុង ទេពបុរាណនិងកិត្តិនាមរបស់ក្រុងនោះ។ទទឹមគ្នានេះ ដែរអង្គរក្លាយជាធម៌ ជារឿង និងជានិមិត្តរូននៃព្រះពុទ្ធសា សនាថេរវាទ។បូជនីយកិច្ចនូវអង្គរបានបង្ហាញពីការថែ រក្សា និងការរំលឹកទៅដល់អតីតកាល ហើយព្រមពេល ជាមួយគ្នានោះក៏ចង់ធ្វើអោយរឿងពីអតីត ទៅកើតមាន ជាថ្មីនៅពេលអនាគត់ដែរ។យើងប្រហែលជាអាចយល់ នូវទំនាក់ទំនងជាពិសេសរវាងសម័យក្រោយអង្គរជាមួយ និង តំនែលវប្បធម៌នេះយើងអាចនិយាយបានថាជាសេច ក្តីសោកស្រណោះអាឡោះអាល័យដល់ភាពរុងរឿងនា អតីតកាល ហើយអតីតកាលនេះឈរជាតំណាងអោយ អនាគត់ដ៏ភ្លឺស្វាងមួយសម្រាប់ប្រជាជនខ្មែរ។
តំបន់ទេសចរណ៍ឆ្នេរសមុទ្រ
តំបន់រមណីដ្ឋាន
ចាំយាម ត្រូវបានគេរៀបចំអោយទៅជាតំបន់រមណីដ្ឋានទេសចរណ៍អន្តរជាតិដែលមានភ្ញៀវទេសចរណ៍ជាច្រើនដែលធ្វើដំណើរមកកំសាន្ត ។តំបន់នេះមានសណ្ឋាគារ ខ្នាតផ្កាយ ៥ រហូតដល់ផ្ទះសំណាក់ ព្រមទាំងមានល្បាងផ្សេងៗជាច្រើន ក្រៅពីកាស៊ីណូ និងងូតទឹកសមុទ្រ។ឆ្នេរចាំយាមត្រូវបានរៀបចំកៃច្នៃអោយទៅជា តំបន់មួយល្អស្អាត ដែលមានដាំដើមដុងជាក្រឡាចក្រត្រង់ពេញលើកឆ្នេរខ្សាច់។
១៤៧
១៤៧ ជាចំនួនគត់ ឬជាចំនួនគត់រឺឡាទីបនៅបន្ទាប់ពីលេខ១៤៦ និងពីក្រោយលេខ១៤៨។
១៤១
១៤១ ជាចំនួនគត់ ឬជាចំនួនគត់រឺឡាទីបនៅបន្ទាប់ពីលេខ១៤០ និងពីក្រោយលេខ១៤២។
១៥០
១៥០ ជាចំនួនគត់ ឬជាចំនួនគត់រឺឡាទីបនៅបន្ទាប់ពីលេខ១៤៩ និងពីក្រោយលេខ១៥១។
អ៊ីសាក់ ញូតុន
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រូបវិទូអង់គ្លេស
សាកលវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង និងសេដ្ឋកិច្ច
​ទស្សនវិស័យ
សាកលវិទ្យាល័យគ្រប់គ្រង និង សេដ្ឋកិច្ច ប្តេជ្ញាបណ្តុះបណ្តាលនិស្សិតឲ្យមាន គុណភាព សមត្ថភាព និង ក្រមសីលធម៌ នៅក្នុងកំរិតជាតិ និងអន្តរជាតិ។
ស្រុកមេមត់
​ =រដ្ឋបាល=
បឋមសិក្សាប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនមេមត់
វិទ្យាល័យ​ប៊ុនរ៉ានីហ៊ុនសែនមេមត់
ភាសាជប៉ុន
រចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគមូលដ្ឋាន
ភាសាជប៉ុនគឺជាភាសាដែលចូលចិត្តបំផុត និយាយគឺ តែងតែមានដាក់ប្រធានបទឬវត្ថុនៃការកាត់ទោសបានស្គាល់ហើយ លើស​ពី​នេះ​ទៀត ជនជាតិជប៉ុននៅតែមានអារម្មណ៍ប្រយោគខ្លីប្រសើរជាងប្រយោគវែងជាពិសេសជាភាសានិយាយ ដូច្នេះជនជាតិជប៉ុនញឹកញាប់ជាងនេះទៅទៀតពាក្យនៅក្នុងប្រយោគមួយត្រូវបានលុបចោលនឹងយោងវាជាមួយសព្វនាម ឧទាហរណ៍ដូចជា ពីប្រយោគខាងលើ hana-ga nagai អាចបកប្រែថា "ច្រមុះ[របស់សត្វដំរី]វែង" ដោយមិនបញ្ជាក់ប្រធានបទនៃការកាត់ទោសប្រសិនបើគេយល់ថាគាត់កំពុងសំដៅទៅលើសត្វដំរី លើស​ពី​នេះ​ទៀត គ្រាន់តែកិរិយាស័ព្ទមួយអាចត្រូវបានចាត់ទុកថាជាប្រយោគពេញលេញដូចជា Yatta!, យ៉ាត់តា (やった) បកប្រែថា "[ខ្ញុំ]ធ្វើ[បាន​បញ្ចប់]" គុណនាមតែមួយក៏ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាប្រយោគពេញលេញផងដែរដូចជា Urayamashii!, អ៊ុរ៉ះយ៉ះម៉ាស្ស៊ី (羨ましい) បកប្រែថា "ខ្ញុំច្រណែននឹងវា"
ឧទាហរណ៍ប្រយោគ
មានអត្ថន័យថា " នោះគឺពាក្យនាម 2" ឧទាហរណ៍ នៅរចនាសម្ព័ន្ធប្រយោគនេះប្រើ は (អានថា វ៉ាក់/វ៉ះ មិនមែន ហាក់/ហះ) ជាពាក្យជួយប្រើចំណុចប្រធានបទរឿងដែលត្រូវនិយាយ នៅទីនេះគឺ "ខ្ញុំ" ប្រយោគប្រាប់អាចផ្លាស់ប្តូរបានឲ្យដើម្បីក្លាយជាប្រយោគសំណួរដើម្បីសួរថាតើមានឬអត់ ដោយការបំពេញ か បញ្ចប់ប្រយោគ នៅពេលនិយាយសូមបញ្ចេញសំលេងខ្ពស់នៅចុងបញ្ចប់នៃប្រយោគ ឧទាហរណ៍ វាក្យសព្ទ
ជីវវិទ្យា
ប្រវត្តិ
របកគំហើញនៃការតំណាងខាងរូបសាស្ត្រនៃតំណពូជបានចូលធ្លុងជាមួយនឹងគោលការណ៍វិវត្ត និង ពន្ធុវិទ្យាប្រជាជន ។ នៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៤០ និង ដើមទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ ការពិសោធន៍ជាច្រើនបានបង្ហាញថា ជ.ស.ដ. (DNA) ជាសមាសភាពនៃវណ្ណាង្គ (ក្រូម៉ូសូម) ដែលបានផ្ទុកពន្ធុជាច្រើន ។ ការយកចិត្តទុកដាក់លើសារពាង្គកាយគំរូថ្មីដូចជា វិសាណូ និង វេត្រាណូ ស៊ីគ្នាជាមួយនឹងរបកគំហើញនៃរចនាសម្ព័ន្ធរាងដូចជណ្តើរវិលនៃជ.ស.ដ.(DNA) នៅឆ្នាំ ១៩៥៣ បានកត់សំគាល់ស្ពាននៃយុគ អណូពន្ធុវិទ្យា ។ ចាប់ពីទសវត្ស ១៩៥០ មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ជីវវិទ្យាត្រូវបានពង្រីកការត្រួតពិនិត្យអណូយ៉ាងទូលំទូលាយ ។ ក្រមពន្ធុត្រូវបានបំបែកដោយលោក ហា ហ្គោបិនដ៍ ខូរ៉ាណា (Har Gobind Khorana) រ៉ូបឺត ហូលី (Robert W. Holley) និង លោក ម៉ាស្ហឹល វ័ររ៉ិន ណារ៉ិនបឺក (Marshall Warren Nirenberg) បន្ទាប់ពី ជ.ស.ដ.(DNA)ត្រូវបានយល់ថាមានក្រុមក្រមាង្គ (ក្រមពន្ធុ) ។ ជាចុងក្រោយ គម្រោងបណ្ដុំពន្ធុមនុស្ស ត្រូវបានចាប់ផ្ដើមនៅឆ្នាំ ១៩៩០ ជាមួយគោលដៅនៃរាប់បណ្ដុំពន្ធុមនុស្សជាទូទៅ ។ គម្រោងនេះត្រូវបានសម្រេចជាសារវន្តនៅឆ្នាំ ២០០៣ ជាមួយនឹងការវិភាគវែកញែកល្អិតល្អន់នៅតែនឹងបោះពុម្ពផ្សាយទេ ។ គម្រោងបណ្ដុំពន្ធុមនុស្ស(Human Genome Project) គឺជាជំហានទីមួយក្នុងកិច្ចប្រឹងប្រែងជាសកល ដើម្បីបញ្ចូលចំណេះដឹងដែលបានប្រមូលបាននៃជីវវិទ្យាក្នុងការកំណត់អត្ថន័យ អណូ មុខងារ នៃខ្លួនប្រាណមនុស្ស និង ខ្លួនប្រាណនៃភាវៈរស់ដទៃៗទៀត ។
សរីរវិទ្យា
សរីរវិទ្យាសិក្សាដំណើរការយន្តកម្ម សរីរវិទ្យា និង ជីវរសាយនសាស្ត្រនៃភាវៈរស់ទាំងឡាយដោយការប្រឹងប្រែង ដើម្បីស្វែងយល់របៀបដែលរចនាសម្ព័ន្ធទាំងអស់ដើរទាំងមូល ។ និក្ខេបបទនៃរចនាសម្ព័ន្ធដើរតួជាចំណុចកណ្ដាលនៃជីវវិទ្យា ។ ការសិក្សាខាងសរីរវិទ្យាជាច្រើនត្រូវបានបែងចែកជាប្រពៃណីទៅជាសរីរវិទ្យារុក្ខជាតិ និង សរីរវិទ្យាសត្វ ប៉ុន្តែគោលការជាច្រើននៃសរីរវិទ្យាគឺជាសកល គ្មានបញ្ហាអ្វីពិសេសដែលសារពាង្គកាយត្រូវបានកំពុងតែសិក្សាទេ ។ ជាឧទាហរណ៍ អ្វីទៅដែលត្រូវរៀនអំពីសរីរវិទ្យានៃកោសិកាមេ ជាច្រើនក៏អាចដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងកោសិកាមនុស្ស ។ វិស័យនៃសរីរវិទ្យាសត្វបានពន្លាតឧបករណ៍ និង វិធីសាស្ត្រជាច្រើននៃសរីរវិទ្យាមនុស្សចំពោះប្រភេទមិនមែនមនុស្ស ។ សរីរវិទ្យារុក្ខជាតិខ្ចីបច្ចេកទេសជាច្រើនពីវិស័យស្រាវជ្រាវទាំងពីរ ។
បរិស្ថានវិទ្យា
thumb|250px|right|[[សហជីវិតទៅវិញទៅមករវាងត្រីត្លុកនៃ ពពួកអំភ្វីព្រីអន (Amphiprion)ដែលអាស្រ័យ នៅចំណោមពួកហត្ថាការ នៃពួកវាយាង្គជាសមុទ្រតំបន់និវត្តន៍ ។ ត្រីដែនទឹកការពារវាយាង្គជាពីត្រីស៊ីវាយាង្គជា និង ត្រឡប់មកវិញហត្ថាការទិច នៃពួកវាយាង្គជាការពារពួកត្រីត្លុក ពីពួកសត្វរំពាវាវិញ]]
មនុស្សប្រុស
អាយុ និងបច្ចេកទេស
ចំពោះមនុស្សដែលមានវ័យពេញលេញជាបុរសគឺយើងអាចនិយាយពិព័ណ៍នាបានថាគឺជាសម័យមួយ ឬជាឪកាសមួយសំរាប់ជីវិតរបស់គាត់ហើយលោកបាន ឆ្លងការពីដំណាកកាលមួយដែលមានន័យថាសង្សាប្រុស ដែលធ្លាប់បានឆ្លងការភាពពេញកម្លោះរបស់បុគ្គលម្នាក់ៗ។
បទនគររាជ
​របៀបអានជាអក្សរ​ឡាតាំង
Som pouk tepda rak sa moha khsath yeung
Ney preah Noropdey vong Khsattra del sang pra sat thm­r
បកប្រែ​ជាភាសាអង់គ្លេស
វគ្គទីមួឃ
God save the King
វគ្គទីពីរ
ខេត្តទឹកខ្មៅ
បើយើងប្រៀបធៀបរវាងពាក្យខ្មែរថា«ទឹកខ្មៅ» និងពាក្យយួនថា «កាម៉ាវ» ថាតើពាក្យមួយដែល មានអត្ថន័យនោះ គឺយើងសង្កេតឃើញដូច្នេះពាក្យ ថា «ទឹកខ្មៅ» មកពីពាក្យ «ទឹក» បូកនឹង ពាក្យ «ខ្មៅ» ។
បទនគររាជ
បកប្រែ​ជាភាសាអង់គ្លេស
Remind us of the glory of empire
The Khmer nation is like an eternal rock
ស្រុកអូររាំងឪ
វិទ្យាល័យ
=មណ្ឌលសុភាព=
សាស្រ្ដាថ្ងៃសុក្រ
សាស្រ្ដាថ្ងៃសុក្រ បទពាក្យ៧
យកជាពំនាក់នៃអត្មា ភ្លើងឆេះកាលណាទើបស្វះស្វែង ភ្លើងឆាបរោលរាលដល់ខ្លួនឯង​ ទើបចោលបឹងត្រែងមករកត្រាញ់។
ដូច្នោះអ្នកអើយចូរអ្នកគិត រំពឹងក្នុងចិត្តកុំសង្ស័យ ធម្មតាឯខ្លាធ្លាប់នៅក្នុងព្រៃ កន្ទុយវែងវៃបំពេនទុក។
ប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា
ក្រុមមួយផ្សេងទៀត ម៉្រានម៉ា (ពួកភូមា រឺ បឹម៉ា) នៃនគរណានចោ បានចូលទៅកាន់ដងទន្លេឥរាវតីខាងលើនៅដើមសតវត្សទី៩។ ពួកគេបានបន្តបង្កើតឡើងនូវអធិរាជាណាចក្របាកាន (១០៤៤-១២៨៧) ការបង្រួបបង្រួមជានិច្ចលើកទីមួយនៃដងទន្លេឥរាវតីនិងបរិមណ្ឌលរបស់ខ្លួន។ ភាសានិងវប្បធម៌ភូមា បានចូលមកយឺតៗទៅជំនួសធម្មនិយមព្យូនិងមនកំឡុងសម័យនោះ។ បន្ទាប់ពីការធ្លាក់របស់បាកាននៅឆ្នាំ១២៨៧ នគរតូចៗជាច្រើន ក្នុងនោះដែលអវៈ ហង្សាវត្តី អារ៉ាកាន និង ពួករដ្ឋឝានធ្លាប់មានឥទ្ធិពលសំខាន់ បានមកដើម្បីត្រួតត្រាទេសភាពនេះ ដែលពោរពេញដោយសម្ព័ន្ធមិត្តប្រែប្រួលជានិច្ច និងសង្គ្រាមរហូត។ នៅពាក់កណ្ដាលទីពីរនៃសតវត្សទី១៦ រាជវង្សតោនងុ (១៥១០-១៧៥២) បានបង្រួបបង្រួមប្រទេសនេះឡើងវិញ និងបានស្ថាបនាអធិរាជាណាចក្រធំបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍អស់រយៈកាលមួយរយៈពេលខ្លី។ ស្ដេចតោនងុក្រោយៗបានបង្កើតកំណែទម្រង់រដ្ឋបាលនិងសេដ្ឋកិច្ចជាគន្លឹះៗជាច្រើនដែលបានផ្ដល់ឱ្យនគរកាន់តែតូច សន្តិភាព និង រុងរឿងនៅសតវត្សទី១៧និងដើមសតវត្សទី១៨។ នៅពាក់កណ្ដាលទីពីរនៃសតវត្សទី១៨ រាជវង្សកូនបោន (១៧៥២-១៨៨៥) បានស្ដានគរនេះឡើងវិញ និងបានបន្តកំណែទម្រង់តោនងុដែលបានបង្កើនការគ្រប់គ្រងកណ្ដាលក្នុងតំបន់បរិមណ្ឌលជាច្រើន និងបានផលិតមួយក្នុងចំណោមរដ្ឋដែលាមានអក្ខរភាពភាគច្រើនបំផុតនៅអាស៊ី។ រាជវង្សនេះក៏បានដើរចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមជាមួយពួកអ្នកជិតខាងខ្លួនទាំងអស់។ នគរនេះបានធ្លាក់ទៅពួកប៊្រិតថេនរយៈកាលប្រាំមួយទសវត្សជាង (១៨២៤-៨៥)។
អវៈ (១៣៦៤–១៥៥៥)
បានស្ថបនានៅឆ្នាំ១៣៦៤ អវៈ (អ៊ីនវ៉ា) គឺជារដ្ឋអ្នកស្នងទៅនឹងរដ្ឋមុនៗ ទោះបីជាបណ្ដានគរតូចៗជាងបានតាំងនៅភូមាកណ្ដាលក៏ដោយ: តោនងុ (១២៨៧-១៣២២), ម្យិនហ្សេន-ពិនយ៉ា (១២៩៧-១៣៦៤) និង ហ្សឹហ្គែយន៍ (១៣១៥-១៣៦៤)។ នៅប៉ុន្មានឆ្នាំដំបូងនៃអតិ្ថភាពរបស់ខ្លួន អវៈ ដែលបានបង្ហាញខ្លួនជាអ្នកស្នងសិទ្ធិពេញទីនៃចក្រភពបាកាន បានព្យាយាមរួមផ្ដុំអតីតអធិរាជាណាចក្រនេះឡើងវិញ។ ពេលនោះវាអាចរុញតោនងុ និង ពួករដ្ឋឝានបរិមណ្ឌល (កាលេ ម៉ុញិន ម៉ុហ្គោន ធីបាវ (ហ៊្សីប៉ាវ)) ទៅក្នុងកណ្ដាប់របស់ខ្លួននៅចំណុចកំពូលនៃអំណាច អវៈបានបរាជ័យដើម្បសញ្ជ័យយកទាំងអស់វិញ។ សង្គ្រាមសែសិបឆ្នាំ (១៣៨៥-១៤២៤) ជាមួយហង្សាវត្តី បានទុកអោយអវៈអស់កម្លាំង ហើយអំណាចរបស់អវៈបាននៅនឹងថ្កល់។ ស្ដេចរបស់នគរនេះបានប្រឈមនឹងឧទ្ទាមកម្មរឿយៗក្នុងតំបន់ចំណុះរបស់ខ្លួន ប៉ុន្តែអាចបង្ក្រាបតំបន់នោះរហូតដល់ទសវត្សឆ្នាំ១៤៨០។ នៅចុងសតវត្សទី១៥ ព្រំ និងបណ្ដារដ្ឋឝានរបស់ខ្លួនបានបែកចេញដោយជោគជ័យ និងនៅដើមសតវត្សទី១៦ អវៈខ្លួនឯងក៏បានស្ថិតនៅក្រោមការវាយប្រហារពីបណ្ដាប្រទេសចំណុះខ្លួន។ នៅឆ្នាំ១៥១០ តោនងុក៏បានបែកចេញផងដែរ។ នៅឆ្នាំ១៥២៧ សម្ពន្ធរដ្ឋនៃរដ្ឋឝានបានដឹកនាំដោយម៉ុញិនបានកាន់កាប់បានអវៈ។ ការគ្រប់គ្រងសម្ពន្ធរដ្ឋនៃភូមាលើ ទោះបីជាបានបន្តរហូតដល់ឆ្នាំ១៥៥៥ក៏ដោយ ក៏ត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញដោយការប្រយុទ្ធគ្នាផ្ទៃក្នុងរវាងវង្សម៉ុញិន និង ធីបាវ។ នគរនេះត្រូវបានដួលរលំដោយកងកម្លាំងតោនងុនៅឆ្នាំ១៥៥៥។
ការបង្រួបបង្រួមឡើងវិញ
ភ្លាមៗបន្ទាប់ពីការធ្លាក់ចុះនៃអវៈ រាជវង្សថ្មីមួយបានងើបឡើងនៅឝ៊្វេបុដើម្បីប្រជែងអំណាចទៅនឹងហង្សាវត្តី។ ជាង៧០ឆ្នាំក្រោយមកទៀត រាជវង្សកូនបោនយោធានិយមយ៉ាងខ្លាំងបានបន្តបង្កើតអធិរាជាណាចក្រភូមាដ៏ធំបំផុត ទីពីរត្រឹមតែដល់ចក្រភពបឹយីនណោន។ នៅឆ្នាំ១៧៥៩ កងទ័ពព្រះបាទអឹឡោនផឹយ៉ាបានបង្រួបបង្រួមភូមាទាំងអស់ (និង មណិបុរៈ) បានរំលត់រាជវង្សហង្សាវត្តីដឹកនាំដោយមនភ្លាមៗ និងទាំងអស់ ហើយបានកម្ចាត់មហាអំណាចអឺរ៉ុបដែលបានផ្ដល់សព្វាវុធទៅដល់ហង្សាវត្តី ពួកបារាំងពីតឹញអ៊ីននិងពួកអង់គ្លេសពីនេហ្គ្រែយស៍។
ចាប់ពីពួកជប៉ុនចុះចាញ់រហូតដល់ការធ្វើឃាតលោកអង់-សាន
នៅថ្ងៃ ១៩ កក្កដា ១៩៤៧ ឧ-ស៊ នាយករដ្ឋមន្ត្រីអភិរក្សនិយមមុនសង្គ្រាមនៃភូមា បានរៀបចំការធ្វើឃាតលោកអង់-សាន និង ពួកសមាជិកជាច្រើនទៀតនៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីរបស់លោក រួមមានបងប្រុសរបស់លោកបា-វីន ពេលកំពុងជួបជុំគ្នានៅក្នុងលេខាធិការដ្ឋាន។ ១៩ កក្កដាត្រូវបានរំលឹកចាប់តាំងពីវាជាទិវាទុក្ករបុគ្គល។ ថាគីន-នុ មេដឹកនាំសង្គមនិយម កាលណោះត្រូវបានគេស្នើសុំដើម្បីឱ្យបង្កើតគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថ្មី និង លោកបានធ្វើជាអធិបតីលើឯករាជ្យភូមានៅថ្ងៃ ៤ មករា ១៩៤៨។ គំនិតរបស់ប្រជាជនដើម្បីបែកចេញពីពួកប៊្រិតថេនខ្លាំងក្លាណាស់នៅពេលនោះដែលភូមាមិនរើសយកចូលសហធនប៊្រិតថេន មិនដូច ឥណ្ឌា រឺ បាគីស្ថានឡើងយ។
១៩៤៨–៦២
នៅឆ្នាំ១៩៥៨ ប្រទេសនេះកំពុងចាប់ផ្ដើមធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចដូចដើមយ៉ាងច្រើន ប៉ុន្តែគឺជាការចាប់ផ្ដើមបែកបាក់គ្នាខាងនយោបាយដោយសារតែការបែកនៅក្នុងស.ស.ប.ប.ក.ទៅជាពីរបក្សពួក មួយដឹកនាំដោយថាគីន-នូ និង ទីន ម្ខាងទៀតដឹកនាំដោយបា-ឝ្វេ និងក្យ-ញ៉េន។ ហើយបើទោះបីដូច្នេះ ជោគជ័យដែលមិនបានរំពឹងទុកនៃការផ្ដល់ 'សព្វាវុធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ' របស់ឧ-នុ បានបង្អាក់ឧ-សេន្ទនៅអារ៉ាកាន ពួកប៉ិវ មនខ្លះ និង ពួក្រុមឝានមួយចំនួន ប៉ុន្តែកាន់តែជាក់ច្បាស់ដោយការប្រគល់អាវុធរបស់ពួកPVO។ ស្ថានភាពនេះយ៉ាងណាមិញបានប្រែជាកាន់តែមិនមានស្ថេរភាពក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រ ជាមួយឧ-នុកំពុងនៅមានសំឡេងឆ្នោតគ្មានទំនុកចិត្តតែប៉ុណ្ណោះជាមួយការគាំទ្រនៃរណសិរ្សសាមគ្គីជាតិ (រ.ស.ជ.) ប្រឆាំង ដោយមានជំនឿថាមាន 'ពួកកុម្មុយនិស្តលាក់ខ្លួន' ក្នុងចំណោមពួកខ្លួន។  ពួកកងទ័ពក្បាលរឹង កាលណោះបានមើលឃើញ 'ការគំរាមកំហែង' នៃប.ក.ភ.ដែលចូលមកកាន់កិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយឧ-នុតាមរ.ស.ជ. និងនៅទីបញ្ចប់ ឧ-នុ 'បានអញ្ជើញ' នាយអគ្គសេនាធិការកងទ័ពនេ-វីនដើម្បីក្ដោបក្ដាប់ប្រទេសនេះ។ ពួក 'អ្នកស្ម័គ្រស្មោះនឹងកុម្មុយនិស្ត' ជាង៤០០នាក់ត្រូវបានចាប់ខ្លួន ក្នុងចំណោមនោះដែល១៥៣នាក់ត្រូវបាននិរទេសទៅកាន់កោះកូកូ នៅសមុទ្រអណ្ឌមាន។ ក្នុងចំណោមពួកគេមានមេដឹកនាំរ.ស.ជ. អង់-ថាន បងប្រុសលោកអង់-សាន។ បូតាតូង ក្យ៉េម៉ុន និង រ៉ង់គូនប្រចាំថ្ងៃ ក៏ត្រូវបានគេបិទចោលដែរ។
នមស្ការព្រះពុទ្ធរតនៈ
នមស្ការព្រះពុទ្ធរតនៈ
ប្រែៈ រីកិរិយានមស្ការ ថ្វាយបង្គំ នៃខ្ញុំព្រះករុណា ចូរមានដល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ ព្រះអង្គជាព្រះអរហន្តដ៏ប្រសើរ ទ្រង់ត្រាស់ដឹង នូវញេយ្យធម៌ទាំងពួងដោយប្រពៃចំពោះព្រះអង្គ ឥតមានគ្រូអាចារ្យណា ប្រដៅព្រះអង្គឡើយ ។
ទ្រង់ព្រះនាមថា ពុទ្ធោ ព្រោះព្រះអង្គត្រាស់ដឹង នូវចតុរារិយសច្ច ហើយញ៉ាំងអ្នកដទៃឲ្យត្រាស់ដឹងផង
ព្រះពុទ្ធ​២៨​ព្រះអង្គ
នៅក្នុងប្រទេសដែលប្រកាន់យក ព្រះពុទ្ធសាសនា បែបថេរវាទ ជាសាសនាចំបង ដូចជា ប្រទេសកម្ពុជា ស្រីលង្កា ឡាវ ភូមា ថៃជាដើម តែងតែប្រារព្ធ សូត្រនមស្ការ ព្រះពុទ្ធទាំង ២៨ ព្រះអង្គនេះ នៅក្នុងពិធីបុណ្យជាតិបែបព្រះពុទ្ធសាសនា។
ព្រះនាមព្រះពុទ្ធ​ ដែលបានត្រាស់ក្នុងអតីតកាល
1_បានត្រាស់ដឹងដំបូត្រាស់ដឹងមុនគេ។កាន់លទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា  {កោនាគមនា)(ដឹកនាំសាសនា 2=ព្រហ្មញ្ញសាសនា និកាយសនាមហាយាន ) 28[[ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប} Gotama
ពុទ្ធវង្សតារាងទី៩
(១) អាយុកប្ប​របស់​មនុស្ស​ក្នុងជំនាន់​​សាសនា​ព្រះពុទ្ធ​គោតម គឺ​១០០​ឆ្នាំ។ ព្រះអង្គ ទ្រង់​បរិនិព្វាន​ក្នុង​ព្រះជន្មាយុ​៨០​ឆ្នាំ ដោយសារ​ព្រះអង្គ​ទ្រង់​បាន​ដាក់​អាយុសង្ខារ​នៅ​ចំពោះ​មុខ​មារ។
សង្គ្រាមនៅចន្លោះសម័យចតុមុខនិងលង្វែក
តើហេតុអ្វីបានជាមានជម្លោះកើតឡើងក្នុងរាជវង្សខ្មែរសម័យចតុមុខ សង្គ្រាមនៅចន្លោះសម័យចតុមុខនិងលង្វែក បានផ្ដើមឡើងនៅឆ្នាំនៅគ.ស.១៥០៩-១៥២៦ ដែលចាប់ផ្ដើមនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទស្រីសុគន្ធបទ ព្រះស្រីជេដ្ឋា និង ព្រះបាទចន្ទរាជាទី១ ។ សង្គ្រាមគ្នាឯងនេះផ្ដើមឡើង ដោយសារតែការមានអបិយជំនឿខ្លាំងពេកទើបបណ្ដាលអោយកើតមានសង្គ្រាមដូច្នេះ ។
ជំនឿមិនដាំចេកក្បែរផ្ទះ
តើមូលហេតុអ្វី ដែលខ្មែរយើង ប្រដៅកូនចៅ មិនអោយដាំចេកក្បែរផ្ទះ ជាពិសេស ក្បែរមាត់បង្អួច? កត្តាសំខាន់ៗ មានបរិយាយដូចតទៅ ៖
ក. អ្នកតា (អ្នករក្សាព្រៃភ្នំនិងសត្វ ដែលរស់នៅអាស្រ័យព្រៃភ្នំ ជាជម្រក) ខ. អារក្ស (អ្នករក្សាទឹក និងសត្វ ដែលរស់នៅ អាស្រ័យទឹក ជាជម្រក) គ. មេមត់ (អ្នករក្សាវិន័យ និងរបៀបរៀបរយ ប្រចាំមណ្ឌលរស់នៅ) ឃ. ព្រះភូមិ (អ្នករក្សាដីភូមិ ចំការដំណាំ) ង. ជំនាងផ្ទះ (អ្នករក្សាការពារ លំនៅស្ថាន) ច. ម្រេញគង្វាល (អ្នករក្សាកុមារ និងជនដែល មិនអាច ជួយខ្លួនឯងបាន ដូចជាអ្នកពិការ និងចាស់ជរា) ជាដើម ។ល។ ឆ. កូនក្រក (អ្នករក្សាសព្វសត្វដែលបម្រើប្រយោជន៍គ្រួសារ ដួចជា សេះ គោ ក្របី ដំរី ឆ្កែឆ្មា ជាដើម)
ប្រតេសកម្ពុជាសម័យសង្គមរាស្រ្តនិយម
ការបង្តើតសង្គមរាស្ត្រនិយម
ក្រមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យដែលស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពណែទម្រង់លក្ខន្តិកៈរបស់បក្ស ដែលបានអនុម័តនៅក្នុងមហាសន្និបាត ឆ្នាំ ១៩៥៤ រយៈ ២ ខែ មុនពេលបងើ្កតអង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយម។នៅក្នុងនោះសល្ខន្តិកៈរបស់គណបក្សបរជាធិបតេយ្យបានបង្ហាញឲ្យឃើញនូវទិសដៅរបស់គណបក្សគឺ “បម្រើជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ នៅក្នុងទឹកចិក្តគោរពដល់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ យ៉ាងណាមិញ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានមានបន្ទូលដដែលក្នុងរយៈពេលពីរខែក្រោយមកទៀតប៉ុន្តែព្រះអង្គបានទទួលប្រិយភាពខ្លាំងជាងគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យប្រជាជនស្តាប់បានយល់បាន ពីព្រោះប្រជាពលរដ្ឋធ្លាប់គោរពអស់ពីដួងចិត្តចំពោះបន្តូលរបស់ព្រះមហាក្សត្រ ដែលគេតែងតែចាត់ទុកថាជាតំណាងប្រពៃណី ទំនៀមទម្លាប់នៅ្កក្នុងសង្គមខ្មែរ។ នៅក្នុងការអះអាងរបស់ព្រះអង្គ សម្ត្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ បានបង្កើតឡើងនូវទ្រឹស្តី សង្គមនិយមបែបព្រះពុទ្ធសាសនា។ យ៉ាងណាមិញ ទ្រឹស្តីនេះបានបងើ្កតឡើងក្រោយពេល “អង្គការនយោបាយសង្គមរាស្រ្តនិយម” បានចាប់បដិសន្ធិឡើងបន្តិច។ជំនួយយោសហរដ្ឋអាមេរិចចំពោះកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរ
សារោចន៍ ជវនៈវិរ័ជ
ការ​សិក្សា
សារោចន៍ ជវនៈវិរ័ជ បច្ចុប្បន្ន​កាន់​តំណែង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការបរទេស នៃ​រាជាណាចក្រ​ថៃ កំពុង​រៀបចំ។
ទីដំរីយំ
ឈុត​ទី​៩៖
សំ​គេង​ជា​មួយ​នារី​ស្រាបៀ ABC ហើយ​នាង​បាន​បង្ហើរ​សំនៀង​ម្ដង​ទៀត​នូវ​បទ "All Night Long"។
នមស្ការព្រះសង្ឃរតនៈ
នត្ថិ មេ សរណំ អញ្ញំ សង្ឃោ មេ សរណំ វរំ ឯតេន សច្ចវជ្ជេន ហោតុ មេ ជយមង្គលំ ប្រែៈ
ខ្ញុំព្រះករុណាសូមថ្វាយបង្គំ នូវព្រះសង្ឃដ៏ប្រសើរមាន២ប្រការ គឺសម្មតិ សង្ឃនិងអរិយសង្ឃ ដោយអវយវៈដ៏ឧត្តមគឺត្បូង ទោសឯណាដែលខ្ញុំព្រះករុណា ធ្វើឲ្យភ្លាំងភ្លាត់ហើយ ក្នុងព្រះសង្ឃជាម្ចាស់ សូមព្រះសង្ឃជាម្ចាស់អត់នូវទោសនោះ ដល់ខ្ញុំព្រះករុណា ។ (ក្រាបថ្វាយបង្គំម្តង)
ខេត្តប៉ៃលិន
រមណីយដ្ឋាន​ភ្នំកុយ​
ជា​តំបន់​ទេសចរណ៍​ធម្មជាតិ។​ តំបន់​នេះ​មាន​ចំងាយ​២០​គម ពី​ក្រុង​ប៉ៃលិន តាម​ផ្លូវ​ស្ទឹង​កាច់ សាសាលាក្រៅក្នុង ឃុំស្ទឹងកាច់ ស្រុកសាលា​ក្រៅ។
រមណីយដ្ឋាន​ទំនប់ទឹកភ្នំជីងចក់
ក្រៅ​ពី​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​រមណីយដ្ឋាន​ធម្មជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ដូចជា​ទឹក​ធ្លាក់​ភ្នំ​ខៀវ ៣២​ជាន់​និង​ទឹក​ធ្លាក់​បរ​ហ៊ុយ។
សេដ្ឋកិច្ច
Traders in Pailin will accept Cambodian riels, US dollars, and Thai baht; US dollars are preferred.
ព្រះវិហារយេស៊ូគ្រិស្គពិត
វាជាព្រះវិហារមួយ ក្នុងចំណោមព្រះវិហារក្នុងស្រុកទាំង៣ របស់ចិន ដែលបានកកើតឡើង មុនការចូលកាន់កាប់របបកុម្មុយនិស្តចិន នាឆ្នាំ១៩៤៩ ។
ស្រុកព្រៃឈរ
ព្រំប្រទល់នៃ
មន្ត្រីប៉ុស្ដិ៍
=សាសនា= ព្រះពុទ្ធសាសនា
ស្រុកស្រីសន្ធរ
​
ស្រុកស្ទឹងត្រង់
​
រឿងចៅអាចម៍សេះ
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
មនុស្សពេញវ័យ
​​   មនុស្សពេញវ័យ គឺជាមនុស្សជាតិដែលមានអាយុ និងវ័យចាស់ទុំបន្ដិច រូមបញ្ជូលទាំងពីរភេទក្នុងមជ្ឈិមវ័យ​ ហើយការផ្លាស់ប្ដូរទៅវ័យមួយទៀត។ បរិបទនៃមនុស្សជាតិ​គឺ មានការពឹងពាក់ពំនាក់អាស្រ័យគ្នាទៅវិញទៅមកមានន័យថា មនុស្សមានការទាក់ទងគ្នាក្នុងសង្គមនិង ក្នុងផ្នត់គំនិត។ ឧទាហរណ៏៖ ផ្នត់គំនិតមនុស្សពេញវ័យគឺជាផ្នត់គំនិនមួយដែលមនុស្សបានមកដល់ភាពពេញវ័យការ​ ឫរៀបអាពាណ៏ពិពាហ៏​ ហេតុដូច្នោះហើយពួកគេបានយល់ឃើញថា ខ្លួនមានឯករាជ មានការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯងបានគ្រប់គ្រាន់ ហើយមានទំនូលខុសត្រូវ(មានភាពខុសគ្នាពីភាពជាអានីតិជន)។ ភាពជាមនុស្សពេញគេអាចសំគាល់បានដោយសារការមើលទៅលើរូបរាងកាយ​ តាមចិត្តគំនិតនៃការអភិវឌ្ឈន៍របស់ពួកគេ​​ តាមក្រឹតក្រមច្បាប់ តាមចរិតលក្ខណៈផ្ទាល់ខ្លួន និង តាមភាពខ្ពង់ខ្ពស់របស់សង្គម។ ភាពខុសគ្នានៃទ្រង់ទ្រាយពួកគេទាំងនោះគឺ មានភាពមិនពិតប្រាកដម្ដងដូច្នេះម្ដងដូច្នោះ ហើយមានភាបផ្ទយគ្នាយ៉ាងដាច់ស្រលាស។ មនុស្សម្នាក់ៗប្រហែលជាជីវសាស្រ្ដនៃមនុស្សពេញវ័យ​ ហើយមនុស្សពេញវ័យមានចរិតលក្ខណៈមួយបែប ប៉ុន្ដែក៏នៅមានការប្រព្រឹត្តដូចជាក្មេង ប្រសិនបើពួកគេបានយល់ ឫបានឈានចូលដល់វ័យគ្រប់រៀបអាពាណ៏ពិពាហ៍នោះ។ ផ្ទុយទៅវិញ ភាពមនុស្សពេញជាមនុស្សពេញវ័យ ប៉ុន្ដែគ្មានអ្នកណាមានមិនបានឆ្លងកាត់ភាពជាមជ្ឈិមវ័យ ហើយនិងមានទំនួលខុសត្រូវបាននោះទេ ប្រហែលជាការផ្ដល់ន័យឲ្យចរិតលក្ខណៈភាពជាមនុស្សពេញវ័យ។
អ៊ីរ៉ង់
ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ (ភាសាពែរ្ស៖ ايران) ឬអាចហៅបានថា ពែរ្ស ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ង់ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អាស៊ីខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសអាមេនីនិងអាស៊ែបៃសង់នៅទិសពាយព្យ ខាងជើងជាប់សមុទ្រកាសព្យែន ភាគឥសាន្តជាប់នឹងប្រទេសតួកមេនីស្ថាន ខាងកើតជាប់អាហ្វហ្កានីស្ថាន ភាគអាគ្នេយ៍ជាប់នឹងប៉ាគីស្ថាន ខាងត្បូងជាប់ឈូងសមុទ្រពែរ្សនិងឈូងសមុទ្រអូម៉ង់ រីឯភាគខាងលិចវិញគឺជាប់នឹងប្រទេសតួកគីនិងអ៊ីរ៉ាក់។ ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់បានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីសរុប ១,៦៤៨,១៩៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនចំនួន ៨៥ លាននាក់។ វាជាប្រទេសធំបំផុតទីពីរនៅតំបន់មជ្ឈឹមបូព៌ា (ក្រោយអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត) និងជាប្រទេសដែលមានទំហំធំបំផុតទីប្រាំមួយប្រចាំទ្វីបអាស៊ី។ ទីក្រុងតេហេរ៉ង់គឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតរបស់ប្រទេសមួយនេះ។
ស្រុកត្បូងឃ្មុំ
=អប់រំ=
មន្ត្រីប៉ុស្ដិ៍
=សាសនា=
ល្បើកឡាហ្វុងតែន
ម្រឹត្យូវ​ និង ​អ្នក​កាប់​ឧស
Un pauvre Bûcheron tout couvert de ramée, Sous le faix du fagot aussi bien que des ans Gémissant et courbé marchait à pas pesants, Et tâchait de gagner sa chaumine enfumée. Enfin, n'en pouvant plus d'effort et de douleur, Il met bas son fagot, il songe à son malheur. Quel plaisir a-t-il eu depuis qu'il est au monde ? En est-il un plus pauvre en la machine ronde ? Point de pain quelquefois, et jamais de repos. Sa femme, ses enfants, les soldats, les impôts, Le créancier, et la corvée Lui font d'un malheureux la peinture achevée. Il appelle la mort, elle vient sans tarder, Lui demande ce qu'il faut faire C'est, dit-il, afin de m'aider À recharger ce bois ; tu ne tarderas guère. Le trépas vient tout guérir ; Mais ne bougeons d'où nous sommes. Plutôt souffrir que mourir, C'est la devise des hommes.