cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
ទុក្ខ ១០ ប្រការ
"បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ចំណុចដែលព្រះតេជគុណចាត់ទុកការបាត់បង់លាភ ការបាត់បង់យស និន្ទា ទុក្ខ ជាទុក្ខនោះ ខ្ញុំកណាល្មមនឹងយល់បាន ប៉ុន្តែខ្ញុំកណាមិនទាន់យល់ឃើញថា លាភ យស សរសើរ សុខ ជាទុក្ខដូចម្តេចកើតទេ" "ម្នាលឧបាសក ! ចំណុចនេះសមគួរហើយដែលញោមសង្ស័យ ព្រោះមនុស្សភាគច្រើនប្រាថ្នាត្រូវការលាភ យស សរសើរ សុខ កាលបើបានលាភ យស សរសើរ សុខសមបំណង ក៏មានសេចក្តីសុខផ្លូវចិត្ត ប៉ុន្តែញោមមិនត្រូវ ភ្លេចថា លាភ យស សរសើរ សុខដែលយើងបានមកនោះ វាជាអនិច្ចំ មិនទៀងទាត់ស្ថិតស្ថេរទេ ឧទាហរណ៍ ដូចជា បុរសម្នាក់នៅពេលមិនទាន់មានរទេះសេះ គេក៏ធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីកន្លែងផ្សេង ៗ ដោយជើង ហើយ​គេ​ក៏សប្បាយចិត្ត ព្រោះគ្មានបន្ទុកដែលត្រូវនាំពានិងថែរក្សា ជួសជុល មើលរទេះ និង ឃ្វាលសេះនោះទេ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលគេមានរទេះសេះហើយ គេត្រូវមានអំពល់ខ្វល់ចិត្តនឹងរទេះសេះ ត្រូវខាតពេលវេលា និង ខាតបង់ទ្រព្យក្នុងការមើលថែរក្សា និង ជួសជុលចំណែកផ្សេង ៗ របស់រទេះសេះដែលស្មុតទ្រុឌទ្រោម​ទៅ​រាល់ថ្ងៃ គេត្រូវខាតពេលនិងខាតបង់ទ្រព្យក្នុងការឃ្វាលចិញ្ចឹមសេះ ព្រោះហេតុនោះទ្រព្យទាំងឡាយទើប មានបញ្ហាក្តៅក្រហាយប្រចាំសន្តានរបស់វា កាលបើមានទ្រព្យក៏តោង​តែមានបញ្ហាដែលត្រូវដោះស្រាយ កាន់តែមានទ្រព្យច្រើន ក៏កាន់តែមានបញ្ហាច្រើនដែរ ព្រោះហេតុនោះ សេដ្ឋី គ្រហបតី អ្នកមានទ្រព្យច្រើន តែងមានកង្វល់ខ្វល់ព្រួយច្រើនជាងអ្នកមានទ្រព្យតិច ត្រូវបរិភោគតិច សម្រាកបានតិចជាងអ្នកក្រ អាយុខ្លី ជាងអ្នកក្រ ធ្វើការងារធ្ងន់ជាងអ្នកក្រ បើពិចារណាឲ្យល្អិត ញោមនឹងឃើញថា​សេដ្ឋី គ្រហបតី អ្នកមាន​ទ្រព្យ​ច្រើនតែងធ្វើការងារធ្ងន់ ដើម្បីរក្សាទ្រព្យឲ្យគង់វង្ស និងស្វែងរកឲ្យបានកាន់តែច្រើន រហូតដល់គ្មានពេល នឹងស្វែងរកសេចក្តីសុខដែលកើតចេញពីទ្រព្យយ៉ាងពេញលេញនោះទេ ព្រោះហេតុនោះសេចក្តីសុខ ដែលកើតពីទ្រព្យប្រៀបដូចជាបុរសអាស្រ័យទូកធ្លាយឆ្លងច្រាំងដូច្នោះ គេត្រូវខាតពេលក្នុងការបិទរន្ធធ្លាយ មិនឲ្យទូកលិច រហូតដល់ភ្លេចសេចក្តីសុខស្រួលផ្លូវចិត្តទៅ ប៉ុន្តែទីបំផុត ទូករបស់គេក៏នៅតែលិចមុន​ពេល​ដល់ច្រាំងដដែល ព្រោះហេតុនេះឯងបានជាព្រះបរមសាស្តាត្រាស់ថា សូម្បីតែលាភ យស សរសើរ សុខ ក៏ជាហេតុនាំឲ្យកើតទុក្ខបានដែរ ញោមល្មមនឹងចាប់សេចក្តីបានហើយឬនៅ?" "បពិត្រព្រះតេជគុណដ៏ចម្រើន ! ព្រះតេជគុណមានថេរដីកាត្រឹមត្រូវណាស់ ប្រសិនបើពិចារណាតែសើៗ​សម្បកក្រៅ ហាក់ដូចជាឃើញថា លាភ យស សរសើរ សុខឲ្យតែសេចក្តីសុខប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែបើពិចារណា ឲ្យល្អិតជ្រាលជ្រៅ នឹងឃើញថា អ្វីទាំងអស់នេះនាំយកសុខលាយទុក្ខ​មកជាមួយផង ខ្ញុំកណាយល់ស្រប​ទាំង​ស្រុង សូមនិមន្តបកស្រាយតទៅទៀត"
សាប៊ូលាងទុក្ខ
ิ"បពិត្រលោកសមណៈ ! ខ្ញុំកណាយល់ឃើញថា គ្មានវិធីណានឹងធ្វើឲ្យក្រណាត់នោះស្អាតស្អានដោយ​នាំយកភាពស្អាតស្អានចូលទៅបានទេ ប៉ុន្តែយើងអាចធ្វើឲ្យក្រណាត់នោះស្អាតស្អានបានដោយការនាំយក​វា​ទៅបោកគក់ជម្រះដោយទឹករហូតដល់វត្ថុស្មោកគ្រោកទាំងឡាយអស់រលីងទៅ ភាពស្អាតស្អានទើបកើត​ឡើងដោយស្វ័យប្រវត្តិដោយមិនបាច់នាំយកភាពស្អាតស្អានចូលទៅនោះទេ"
"ម្នាលវិន្ទុកៈ ! បើអញ្ចឹង ភាពស្អាតស្អានបានដល់ ភាវៈដែលគ្មានភាពស្មោកគ្រោកហ្នឹងឯង ព្រោះបើយើង​នាំយកវត្ថុស្មោកគ្រោកចេញអស់ហើយ ភាពស្អាតស្អានក៏កើតឡើងឯង បើយើងនាំយកវត្ថុស្មោកគ្រោក​ទៅ ដាក់ចូល ក្រណាត់នោះក៏កខ្វក់ស្មោកគ្រោក ភាពស្អាតស្អានក៏អន្តរធានបាត់ទៅ បើអញ្ចឹង តើញោម​មាន​គំហើញយ៉ាងណា? តើញោមយល់ឃើញថាភាពស្មោកគ្រោកនិងភាពស្អាតស្អាន មួយណាមានតួខ្លួនល្មម មើលឃើញបានច្បាស់ជាង?"
ឃុំជ្រៃ(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
=រដ្ឋបាល= ឃុំជ្រៃ មាន ១៦ភូមិគឺ÷
លីលាវតី ភាគ​ទី​ ២
សាប៊ូលាងទុក្ខ
"អវិជ្ជា ឬ កម្លៅមិនដឹងការពិតជាកង្វក់របស់ចិត្តយ៉ាងល្អិត ចំពោះតែសីល ការសម្រួមរវាំងឥន្ទ្រីយ៍ និង​សមាធិមិនអាចលាងជម្រះអវិជ្ជាបានទេ ធម្មជាតិដែលអាចលាងជម្រះអវិជ្ជាបាន គឺ បញ្ញា ឬ សេចក្តីយល់ដឹងធម្មជាតិផ្សេង ៗ តាមសភាពពិត យើងត្រូវព្យាយាមបណ្តុះបញ្ញាឲ្យដុះឡើងដោយ​ការស្តាប់ ដោយការគិតពិចារណា និងដោយការអប់រំភាវនា ប្រសិនបើយើងធ្វើបានដូច្នេះជាប្រចាំ យើងនឹងដឹង ការពិតថា ធម្មជាតិទាំងឡាយមិនទៀងទាត់ជាទុក្ខ ជាអនត្តា មិនមែនតួខ្លួនរបស់គេរបស់យើងទេ នៅពេល​យល់ដឹងការពិតបែបនេះ ចម្ហោតរម្ងង់ក៏បាត់ទៅឯង បន្ទាប់ពីនោះ យើងក៏លែងភាន់វង្វេងប្រកួច ប្រកាន់ធម្មជាតិអ្វីៗតទៅទៀត កាលបើធម្មជាតិណានីមួយកើតឡើង តាំងនៅ រលត់ទៅតាមសភាវធម៌​របស់វា  ចិត្តយើងក៏មិនញាប់ញ័រ ចិត្តរបស់យើងក៏ស្អាតបរិសុទ្ធ និងមានសេចក្តីសុខ ​សរុបសេចក្តីថា ទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវកាយ វាចា និង ចិត្ត បណ្តាលឲ្យកើតមានសេចក្តីទុក្ខ ប្រសិនបើយើងលាងជម្រះទង្វើ​កខ្វក់តាមផ្លូវកាយវាចាចេញអស់បានដោយសីល លាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់តាមផ្លូវចិត្តបានដោយ​ការ​សម្រួមឥន្ទ្រីយ៍ សតិសម្បជញ្ញៈ និង សមាធិ លាងសម្អាតទង្វើកខ្វក់នៃសន្តានឆោតល្ងង់បានដោយបញ្ញា យើងក៏ស្អាតបរិសុទ្ធរួចផុតចាកទង្វើកខ្វក់ សល់តែកាយវាចាចិត្តដែលស្អាតស្អាន បន្ទាប់ពីនោះ សេចក្តីសុខដ៏បរិសុទ្ធមិនប្រែប្រួលក៏កើតឡើងឯង បុគ្គលបែបនោះទើបអាចប្រកាសឲ្យមនុស្សជាតិទាំងមូល បានដឹងថា ខ្ញុំមានសេចក្តីសុខពេញលេញហើយ"
មាត់ច្រាំងស្ទឹងស្រ័សវតី
"ខ្ញុំកូរណាជាសមណៈសក្យបុត្រ ធ្វើដំណើរដើរផ្លូវមកពីក្រុងរាជគ្រឹះ តាំងចិត្តថានឹងសុំអនុញ្ញាតលោកម្ចាស់​សម្រាកក្នុងអារាមនេះបាន ១ យប់ មុននឹងចេញធ្វើដំណើរតទៅទៀត" យមទគ្នីចាប់ច្បាមមូលគោស្ងួតដាក់ចូលទៅក្នុងភ្លើង សូធ្យគាថា លើកដៃសំពះហើយពោលថា ៖
"មែន គ្មានអ្វីណានីមួយដែលកើតឡើងដោយខ្លួនឯងនិងប្រព្រឹត្តទៅដោយខ្លួនឯងក្រៅតែពីអំណាច​របស់​ព្រះអង្គទេ"
ជីវិតសន្យាសី
ម្នាលលោកដ៏មានអាយុ ! នៅពេលដឹងថាភ្ញៀវរាត្រីកាលជាសន្យាសីយមទគ្នី ខ្ញុំព្រះករុណាក៏ហាមាត់អារាធនា​ ឲ្យលោកចូលមកអង្គុយ​ខាងក្នុង អ្នកព្រតជរាផ្តេកឈើច្រត់ទុកក្បែរខាងកុដិ ក្រាលកម្រាលស្បែកខ្លាលើផ្ទៃហើយ​ក៏អង្គុយចុះដោយអាការល្វតល្វើយបែបមនុស្សចាស់ "ខ្ញុំកូរណានៅជាប់​ចិត្តដិតអារម្មណ៍នឹងពាក្យសម្តីរបស់លោកពេលមកសុំស្នាក់អាស្រ័យ ចង់នឹងសន្ទនា​ប្រាស្រ័យ​ជាមួយ ទើបមកជួបនឹងលោកម្តងទៀត"
" គឺ ការដែលព្រលឹងតូច(អាត្ម័ន)របស់មនុស្សម្នាក់ៗចូលទៅរួមជាឯកភាពជាមួយនឹងព្រលឹងធំ(បរមាត្ម័ន) ហើយក៏សោយសុខជានិរន្តរក្នុងព្រលឹងធំនោះ"
"អូ ! កាលបើលោកម្ចាស់ងូតទឹកដុសជម្រះកាយស្អាតបាតហើយ ហេតុអ្វីក៏ត្រូវយកផេះមកលាបខ្លួនទៀត មិនជាការធ្វើឲ្យរាងកាយប្រឡាក់ប្រឡូសជាងមុនទៀតទេឬ?"
"ចាត់ទុកថាមានហេតុផលគួរឲ្យស្តាប់ណាស់ លោកម្ចាស់ !" ខ្ញុំព្រះករុណានិយាយចាក់ចេកចាក់ស្ករ(សរសើរ) ហើយសួរតទៅទៀតថា
អដ្ឋយោគៈ
"វត្តបដិបត្តិផ្លូវចិត្តក្នុងលទ្ធិរបស់លោកម្ចាស់ចាត់​ទុកថាមានហេតុផលគួរឲ្យស្តាប់ណាស់ លោកម្ចាស់ប្រាប់ថា ការដែលបញ្ជាប់ព្រលឹងតូចតាមដំណាក់កាលផ្សេងៗទៅចូលរួមនឹងព្រលឹងធំនោះត្រូវអាស្រ័យការបដិបត្តិ​តាម​គោលយោគៈ ប៉ុន្តែលោកម្ចាស់មិនបានអធិប្បាយឲ្យខ្ញុំកូរណាស្តាប់ទេថាតើការបដិបត្តិយោគៈនោះត្រូវ បដិបត្តិដូចម្តេចខ្លះ"
"គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ លោកអ្នកទ្រទ្រង់ព្រត ! គួរឲ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ ខ្ញុំកូរណាទើបតែដឹងរឿងរ៉ាវ​របស់យោគៈពីលោកម្ចាស់លើកដំបូងក្នុងជីវិត មានយោគៈអ្វីខ្លះទៀត សូមនិមន្តលោកម្ចាស់រៀបរាប់ឲ្យ ខ្ញុំកូរណាស្តាប់ផង"
អ្នកវង្វេងផ្លូវ
"ជាបឋម ខ្ញុំកូរណាសូមប្រកាសខ្លួនទុកជាមុនថា ខ្ញុំកូរណាមានចំណេះដឹងក្នុងព្រះធម្មវិន័យរបស់ព្រះបរម​សាស្តាតិចតួចទេ គង់នឹងមិនអាចបកស្រាយឲ្យលោកម្ចាស់ស្តាប់យ៉ាងល្អិតល្អន់បានទេ ម្យ៉ាងទៀត ខ្ញុំកូរណាមិន​ស្ទាត់​ជំនាញក្នុងការរៀបរាប់ផង ណ្ហើយយ៉ាងនេះទៅចុះ លោកម្ចាស់ត្រូវការយល់ដឹងអ្វី សូមសួរមកចុះ ខ្ញុំកូរណា​នឹង​ដោះស្រាយម្តងមួយៗតទៅ"
"ប៉ុណ្ណេះឯងឬ ! ឬមានអ្វីទៀតទេ?"យមទគ្នីសួរដោយវិមតិកង្ខា
"បពិត្រលោកសមណៈ ! ខ្ញុំកូរណាបានរៀនសូធ្យយល់ដឹងអំពីលទ្ធិរបស់លោកច្រើនបង្គួរហើយ ឃើញថា មានអ្វីជាច្រើនយ៉ាងដែលធ្វើឲ្យខ្ញុំកូរណាចាប់ចិត្តដិតអារម្មណ៍បើទុកជាមិនទាន់យល់ច្បាស់ក៏ដោយ ខ្ញុំកូរណា នឹងយកទៅគិតកាញ់ឲ្យល្អិតល្អន់ម្តងទៀត បើមានចំណុចណានៅសង្ស័យ ព្រឹកស្អែកនេះ មុននឹងលោកចាក​ចេញទៅ ខ្ញុំកូរណានឹងសួរបន្ថែមទៀត សម្រាប់យប់ថ្ងៃនេះ ខ្ញុំកូរណាសូមលាត្រឡប់ទៅវិញសិន សូមនិមន្ត​សម្រាកតាមសប្បាយចុះ" ពោលហើយសន្យាសីយមទគ្នីក៏ក្រោកឡើង ឈោងចាប់ឈើច្រត់មកកាន់ក្នុងដៃ​ស្តាំ ចាប់យកកម្រាលស្បែកខ្លាមកត្បៀតក្រោមដៃឆ្វេង ហើយកីដើរចេញពីខ្ទមរបស់ខ្ញុំកូរណាបាត់ទៅក្នុង ទីសមន្ធការ ។
ពិធីសតី
"បពិត្រព្រះបិតា ! បពិត្រទេពបិតា ! សូមព្រះអង្គប្រោសនាងខ្ញុំផង នាងខ្ញុំត្រេកអរពន់ប្រមាណ" នាងនិយាយ​យ៉ាងរលះរលាំង លើកដៃសំពះប៉ូតៗដោយអាការគួរឲ្យអាណិត
"បើអញ្ចឹង មានន័យថា កូនមិនចង់ដុតខ្លួនសម្លាប់តាមស្វាមីមែនទេ?"
"កាលបើកូនស្រីមិនចង់ស្លាប់តាមតាចាស់នោះ កូនមិនបាច់ស្លាប់ក៏បានដែរមែនទេ?"
គង្គាសយម្ពរ
"បពិត្រលោកសមណៈ ! កណាម្ចាស់យល់ស្រប់នឹងលោកគ្រប់យ៉ាង កណាម្ចាស់អាណិតកូនស្រីដែលនៅ​វ័យ​ក្មេង មិនចង់ឲ្យកូនស្លាប់តាមព្រាហ្មណ៍ចាស់ជាប្តីទេ សូម្បីតែបិតារបស់គេក្នុងជម្រៅដួងចិត្តវិញ​ក៏អាណិត​កូន មិនចង់ឲ្យកូនស្លាប់ដែរ ប៉ុន្តែបើយើងមិនឲ្យកូនធ្វើសតី ប្រជាជននឹងជេរច្រាសឆ្អេះយើង ប្រទេចផ្តាសាយើង មើលងាយមើលថោកប្រមាថកាតទានយើង យើងនឹងបោរមុខខ្មាសខ្មូរមើលមុខគេ​មិនត្រង់ យើងខ្លាចក្រែងរអែងរឿងនោះណាស់ បពិត្រទានម្ចាស់ សូមមេត្តាជួយណែនាំវិធីបដិបត្តិដល់ពួក​យើង​ផង​ថាតើនឹងធ្វើយ៉ាងណាបាន"
និមិត្តអាក្រក់
"តើញោមនឹងអញ្ជើញទៅណា? ក្នុងកិច្ចការអ្វីឬ ឧបាសក ! ទើបចាកចោលស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួន​មកឆ្ងាយ​យ៉ាងនេះ? "ខ្ញុំព្រះករុណាសួរដោយចំណាប់ចិត្ត
"អ្វីទៅជាមហាគុរុ ឧបាសក ! អាត្មាមិនធ្លាប់ឮសោះ អញ្ជើញតំណាលតទៅទៀត"
បពិត្រលោកម្ចាស់ដ៏ចម្រើន ! ខ្ញុំកណារៀបរាប់មិនត្រូវដែរថាតើក្បួនហែចេញទស្សនារបស់មហាគុរុនេះធំដុំ​ឱឡារិកអម្បាលណានោះទេ ប៉ុន្តែបើលោកម្ចាស់បានឃើញដោយភ្នែកខ្លួនឯងមុខជាជឿថាក្បួនហែនោះ​ពេញជាពិធីមហោឡារិកពិតមែន"
ត្រាខេត្តក្រចេះ
- ពណ៌មាស៖ តំណាងឱ្យភាពសំបូររុងរឿង (សុវណ្ណភូមិ)
ភ្នាក់ងារបញ្ជូនបន្ត
ភាពស្មុគស្មាញនៃបទប្បញ្ញត្តិគយ
ប្រទេស នីមួយ ៗ មាន ច្បាប់ គយ និង បទ ប្បញ្ញត្តិ ផ្ទាល់ ខ្លួន របស់ ខ្លួន ដែល ធ្វើ ឲ្យ ដំណើរ ការ នាំ ចូល និង នាំ ចេញ មាន ភាព ស្មុគស្មាញ ។ អ្នក ចេញមុខ ដឹកជញ្ជូន ត្រូវ រក្សា ចំណេះដឹង យ៉ាង ល្អិតល្អន់ អំពី ច្បាប់ គយ នៅ ប្រទេស ផ្សេង ៗ ដើម្បី ធានា ថា ទំនិញ របស់ អតិថិជន របស់ ពួកគេ មាន ភាព ស្រប ច្បាប់ ។
ណាប៉ូឡេអុងទី២
ណាប៉ូឡេអុងទី ២ (ណាប៉ូឡេអុង ហ្វ្រង់ស័រ ចូសែប ឆាលស៍ បូណាប៉ារត៍ ២០ មីនា ១៨១១ – ថ្ងៃទី 22 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1832) ត្រូវបានជំទាស់នឹង អធិរាជបារាំង អស់រយៈពេលពីរបីសប្តាហ៍ក្នុងឆ្នាំ 1815 ។ កូនប្រុសរបស់ អធិរាជណាប៉ូឡេអុងទី១ និង ម៉ារៀ ល្វីស នៃប្រទេសអូទ្រីស ព្រះអង្គគឺជា ព្រះអង្គម្ចាស់អធិរាជបារាំង និងជាស្តេចនៃទីក្រុងរ៉ូម តាំងពីកំណើត។ បន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃឪពុករបស់គាត់ គាត់បានរស់នៅពេញមួយជីវិតរបស់គាត់នៅ ទីក្រុងវីយែន ហើយត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងតុលាការអូទ្រីសថាជា Franz អ្នកឧកញ៉ានៃ Reichstadt សម្រាប់ជីវិតពេញវ័យរបស់គាត់ (ពីកំណែអាល្លឺម៉ង់នៃឈ្មោះទីពីររបស់គាត់រួមជាមួយចំណងជើងដែលគាត់មាន។ ផ្តល់ដោយអធិរាជអូទ្រីសក្នុងឆ្នាំ 1818) ។ គាត់ត្រូវបានគេដាក់ឈ្មោះហៅក្រៅថា L'Aiglon ("The Eaglet") បន្ទាប់ពីការលេងដ៏ពេញនិយម Edmond Rostand L'Aiglon ។
បងប្អូនជីដូនមួយរបស់គាត់ឈ្មោះ Louis-Napoléon Bonaparte បានបង្កើត អាណាចក្របារាំងទីពីរ នៅឆ្នាំ 1852 ហើយបានគ្រប់គ្រងជា អធិរាជ Napoleon III ។
ជនជាតិឥណ្ឌានៅកម្ពុជា
ស្ថានភាព​បច្ចុប្បន្ន
វប្បធម៌​ឥណ្ឌា​មាន​នៅ​កម្ពុជា។ ពិធីបុណ្យហិណ្ឌូឥណ្ឌាដូចជា ឌីវ៉ាលី និង ហូលី ត្រូវបានប្រារព្ធដោយសហគមន៍ឥណ្ឌា។ សូមអរគុណដល់ទូរទស្សន៍ផ្កាយរណប ល្ខោនអូប៉េរ៉ាព្រហ្មញ្ញដ៏ពេញនិយមត្រូវបានបង្ហាញជារៀងរាល់ថ្ងៃ ខណៈដែលភោជនីយដ្ឋានឥណ្ឌាមួយចំនួនតូចរៀបចំកម្មវិធីប្រចាំសប្តាហ៍នៃភាពយន្ត ហូលីវូដ ព្រហ្មញ្ញចុងក្រោយបង្អស់ ក៏ដូចជាការប្រកួតកីឡាក្រីឆេតផងដែរ។ ឌីវីឌីភាពយន្តហិណ្ឌូអាចទិញបានទូទាំងរាជធានី ហើយជនបរទេសអាចមើលគេហទំព័រដែលមានមូលដ្ឋាននៅប្រទេសឥណ្ឌាមួយចំនួនសម្រាប់ព័ត៌មាន និងការកម្សាន្តចុងក្រោយបំផុត។
រឿងសួស្ដី និង អព្វ​មង្គល
ឯសេដ្ឋីតែងតែចូលគាល់ព្រះមហាក្សត្រព្រឹកល្ងាច ពុំដែលលស់ខាន ក៏នាំយកអាតុលទៅគាល់ព្រះមហាក្សត្រ ៗ មានបុត្រីតែ ១ ព្រះអង្គ សេ្ដចចេញមកនៅទីក្រឡាព្រះគំនាល់ ព្រះរាជបុត្រក៏ដឹតដោយក្រោយព្រះអង្គមក មហាសេដ្ឋីនាំកូនដល់ហើយចូលក្រាបបង្គំគាល់ នោះព្រះមហាក្សត្រឆ្មៀងព្រះនេត្រឃើញសេដ្ឋីនឹងកូនអង្គុយគាល់ទន្ទឹមគ្នា ទ្រង់ត្រាស់សួរថា កូនសេដ្ឋីឯងឬ នោះសេដ្ឋីទូលថា កូនទូលព្រះបង្គំជាខ្ញុំ ស្ដេចក៏សរសើរថា កូនសេដ្ឋីឯងមានរូបរឹកល្អណាស់ឯព្រះរាជបុត្រីនោះនឹកក្នុងព្រះទ័យថា កូនសេដ្ឋីនេះធ្វើម្ដេចនឹងបានជាស្វាមីអញ លម្អអ្នកនេះនឹងរកបុរសណាផ្ចឹមស្មើពុំបាន ។
សុង ស៊ីវ
ជីវប្រវត្តិ
លោកធ្វើការបានចំនួនមួយឆ្នាំ នៅឆ្នាំ១៩៥៤ លោកមានសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ជាផលិតករ ផ្នែករោងពុម្ពហើយ ពេល នោះក៏បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយនឹងនាង យឹម ស៊ី ដែលមានលំនៅឋានក្នុងក្រុងភ្នំពេញ ហើយបានបើករោងពុម្ពមួយ ឈ្មោះ រោងពុម្ពជាតិ ក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥។ លោកអាចា្យ សុង ស៊ីវ មានជីវភាពតាមសមត្ថភាព តាំងពីឆ្នាំ១៩៥៥ រហូតដល់ចុង ឆ្នាំ១៩៦៦ បើកបណ្ណាគារមួយទៀតឈ្មោះ បណ្ណាគារប្រជាប្រិយ។
ស្នាដៃ
លោកបានបន្សល់ទុកនូវស្នាដៃ គឺបានសាងសង់តូបមួយខ្នងក្នុងវត្តលង្កា ឧទ្ទិសចំពោះសង្ឃ។ការតែងនិពន្ធសៀវភៅ មានពីរចំណែក គឺតែងនិពន្ធកាលនៅជាបព្វជិត និងការតែងនិពន្ធក្នុងពេលមកជាគ្រហស្ថ។សៀវភៅដែលបានតែងនិពន្ធ ក្នុងពេលជាបព្វជិត គឺរួមមាន៖
ភូមិឫទ្ធី២
ឯកសារយោង
ឫទ្ធី២ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកស្ទឹងហាវ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រះសីហនុ
រោគ​ស្វាយ
រោគ​ស្វាយ ឬ ជំងឺ​ស្វាយ (Syphilis) គឺ​ជា​ជំងឺ​ឆ្លង​តាម​ការ​រួម​ភេទ (ឆ្លង​តាម​ផ្លូវ​ភេទ) ឬ​ជំងឺ​កាម​រោគ ឬ​រោគ​សង្គម (sexually transmitted infection) អាច​ហៅ​កាត់​ថា STI ឬ STD ប៉ុន្តែ​ពាក្យ​កាត់ STD លែង​មាន​ការ​ពេញ​និយម​ហើយ​ព្រោះ​​ពាក្យ STI មាន​ន័យ​ទូលំទូលាយ​ជាង​ពាក្យ STD ដែល​បង្កប់​អត្ថន័យ​ថា ជំងឺ ។ រោគ​ស្វាយ​ឆ្លង​ដោយ​បាក់តេរី​​​ដែល​មាន​សណ្ឋាន​ដូច​រឺស័រ (spirochete bacterium) ម្យ៉ាង​ឈ្មោះ​ថា ត្រេផឺនីម៉ា ផាល់​លីដឹម (Treponema pallidum) ប្រភេទ palludum ។ ផ្លូវ​ចម្លង​សំខាន់​ជាង​គេ​គឺ​ការ​ប៉ះពាល់​ខាង​ផ្លូវ​ភេទ (sexual contact) ។ ប៉ុន្តែ​រោគស្វាយ​ក៏​អាច​ឆ្លង​ពី​ម្តាយ​ទៅ​ទារក​ក្នុង​ពេល​មាន​គភ៌ ឬ នៅ​ពេល​ឆ្លង​ទន្លេ បង្ក​ទៅ​ជា​រោគស្វាយ​ពីកំណើត (congenital syphilis) ។ ជំងឺ​ផ្សេង​ទៀត​របស់​មនុស្ស​ ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​ប្រភេទ​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ពួក​បាក់តេរី Treponema pallidum ដូច​ជា​ជំងឺ yaws ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​បាក់តេរី​ប្រភេទ pertenue, ជំងឺ pinta ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​បាក់តេរី​ប្រភេទ carateum និង ជំងឺ​ bejel ដែល​បង្ក​ឡើង​ដោយ​បាក់តេរី​ប្រភេទ endemicum ។
ដំណាក់កាល​ទី ១
Primary chancre of syphilis at the site of infection on the penis
Tertiary
Patient with tertiary (gummatous) syphilis. Bust in Musée de l'Homme, Paris. Gummatous syphilis or late benign syphilis usually occurs 1 to 46 years after the initial infection, with an average of 15 years. This stage is characterized by the formation of chronic gummas, which are soft, tumor-like balls of inflammation which may vary considerably in size. They typically affect the skin, bone, and liver, but can occur anywhere.[4] Neurosyphilis refers to an infection involving the central nervous system. It may occur early, being either asymptomatic or in the form of syphilitic meningitis, or late as meningovascular syphilis, general paresis, or tabes dorsalis, which is associated with poor balance and lightning pains in the lower extremities. Late neurosyphilis typically occurs 4 to 25 years after the initial infection. Meningovascular syphilis typically presents with apathy and seizure, and general paresis with dementia and tabes dorsalis.[4] Also, there may be Argyll Robertson pupils, which are bilateral small pupils that constrict when the person focuses on near objects, but do not constrict when exposed to bright light. Cardiovascular syphilis usually occurs 10–30 years after the initial infection. The most common complication is syphilitic aortitis, which may result in aneurysm formation.[4]
Epidemiology
Age-standardized death from syphilis per 100,000 inhabitants in 2004[28]
Untreated, it has a mortality of 8% to 58%, with a greater death rate in males.[4] The symptoms of syphilis have become less severe over the 19th and 20th centuries, in part due to widespread availability of effective treatment and partly due to decreasing virulence of the spirochaete.[9] With early treatment, few complications result.[8] Syphilis increases the risk of HIV transmission by two to five times, and coinfection is common (30–60% in a number of urban centers).[4][5]
គោលការណ៍សៀគ្វីចរន្តឆ្លាស់
២-១- ខ្សែកោងសុីនុសសូអុីត
- ទ្រង់ទ្រាយរបស់វាផ្ដល់ឱ្យនូវថាមពលអតិបរមាក្នុងមួយខ្នាតទំហំនៃម៉ាស៊ីន
Koompi
វប្ប​ធ​ម៍​របស់​ក្រុមហ៊ុន
ការគ្រប់គ្រងធនធានមនុស្សរបស់គម្ពីរគឺផ្តោតលើ គោលនយោបាយ “ មិនខ្ជះខ្ជាយពេលវេលា” ។ ទាំងដំណើរការជ្រើសរើស និងរយៈពេលសាកល្បង គឺពឹងផ្អែកច្រើនលើករណីនីមួយៗ ជាជាងការកំណត់ពេលវេលាផ្លូវការ។ បុគ្គលិកភាគច្រើននៅគម្ពីរ មិនត្រូវបានជ្រើសរើសដោយផ្អែកលើបទពិសោធន៍ ឬអត្តសញ្ញាណទេ ប៉ុន្តែយើងមើលទៅលើឆន្ទៈក្នុងការរួមចំណែកដល់ក្រុមហ៊ុន និងអភិវឌ្ឍខ្លួនឯងនៅពេលធ្វើការ។ បុគ្គលិកភាគច្រើនដែលកំពុងធ្វើការនៅគម្ពីរគឺជានិស្សិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ ដែលមានអាយុចន្លោះពី ១៨ ដល់ ២០ ឆ្នាំ។ គម្ពីរ ក៏ទទួលយកយុវជនដែលមានទេពកោសល្យចាប់ពីអាយុ ១៦ ឆ្នាំដើម្បីចូលក្នុងកម្មសិក្សា។
ការិយាល័យកណ្តាល
ក្នុងដំណាក់កាលគម្រោងកែច្នៃកុំព្យូទ័រឡើងវិញ គម្ពីរមានទីតាំងនៅទួលគោក។ ការិយាល័យនេះក៏ជាមជ្ឈមណ្ឌលបណ្តាញទំនាក់ទំនង សម្រាប់អ្នកចូលចិត្តព័ត៌មានវិទ្យាវ័យក្មេង។ បន្ទាប់មកគម្ពីរ បានផ្លាស់ប្តូរទីតាំងទៅអាគារធំជាងមុននៅក្នុងតំបន់ដូចគ្នានៅខែមីនាឆ្នាំ ២០១៧ ។ ទីស្នាក់ការថ្មីនេះមានបន្ទប់ដាក់ឥវ៉ាន់ កន្លែងចតរថយន្តធំទូលាយ សម្រាប់ក្រុម និងកន្លែងងាយស្រួលសម្រាប់សហគមន៍។ នៅចុងឆ្នាំ ២០១៩ គម្ពីរ បានផ្លាស់ទៅការិយាល័យកណ្តាលថ្មី និងបន្ទប់តាំងបង្ហាញដំបូងរបស់ខ្លួននៅខណ្ឌដូនពេញ។ ទីតាំងនេះមានអន្តេវាសិកដ្ឋាន និងជាឃ្លាំងសម្រាប់កុំព្យូទ័រគម្ពីរទាំងអស់ដែលត្រូវលក់។ នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ ២០២១ បុគ្គលិកគម្ពីរ ត្រូវបានផ្តល់ជូនជម្រើសដើម្បីធ្វើការនៅទីតាំងវីតាមីនអ៊ែរ ដែលមានទីតាំងនៅ កំពង់សិលាខេត្តព្រះសីហនុ។ បុគ្គលិកដែលមិនជ្រើសរើសផ្លាស់ទៅទីតាំងឆ្ងាយ នឹងធ្វើការពីការិយាល័យរបស់គម្ពីរ នៅអាគារ Raintree ។
ព្រះគុហាហ្លួង
ព្រះគុហាហ្លួងមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងខេត្តកំពតបច្ចុប្បន្ន ដែលពីអតីតកាលខេត្តកំពតជាឧបសម្ព័ន្ធរបស់ខេត្តតាកែវ។ ព្រគុហាហ្លួងមានសិលាចារឹកចារនៅចុងសតវត្សរ៍ទី៧ សិលាចារឹកលេខK-៤៤ ដែលត្រូវបានរកឃើញដោយលោក អាដេម៉ាដ៍​​​ ឡឺក្លែរ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី១៩នៅក្នុងព្រះគុហាហ្លួងនេះ។ ការផ្តាមយកសិលាចារឹកនេះ ហើយសិក្សាបកប្រែឡើងវិញនៅពេលថ្មីៗនេះ ដោយលោក វង់ សុធារ៉ា នៅឆ្នាំ២០១៣ បានបញ្ជាក់ថានៅភាគខាងចុងនៃផ្ទាំងសិលាចារឹកថា បើអ្នកណាចាប់យកនូវទ្រព្យសម្បត្តិជាអំណោយបុណ្យទាំងរបស់ព្រះ(ឥសូរ) ឧត្បន្នេស្វរៈនោះនឹងធ្លាក់ក្នុងសកឈ្មោះអន្ធតាមិស្រៈ(នរកងងិតឈឹង)ដរាបណាមានព្រះអាទិត្យ ព្រះចន្ទ និងដួងតារាទាំងឡាយ ។
អគារតុលាការកំពូល (យ៉ាំងហ្គោន)
អគារ​នេះ​ត្រូវ​បាន​ចុះ​ក្នុង ​បញ្ជី​បេតិកភណ្ឌ​ទីក្រុង​យ៉ាំងហ្គោន ។ មានទីតាំងនៅជិត សាលាក្រុងយ៉ាំងហ្គោន អគារនេះប្រឈមមុខនឹង វិមានឯករាជ្យ និង ឧទ្យាន មហាបានប៊ូឡា ។
ឃុំសសរស្តម្ភ
ភូមិខ្ចាយ
ខេត្តឡឹមដុង
ពួកគេត្រូវបានបែងចែកបន្ថែមទៅជាក្រុង-ឃុំ-សង្កាត់ចំនួន១២ (ឬទីប្រជុំជន) ឃុំ-សង្កាត់ចំនួន១១៨ និងសង្កាត់ចំនួន១៨ ។
Wikigenius
WikiGenius is an online encyclopedia launched in 2023. It is available in the English language and is maintained by Shovon Ahmed, the CEO, and Parvej Husen Talukder, the Deputy CEO. The company's slogan is "Let's Grow".
ស្រីសូទិព្វវាំងនូរ
ឧកញ៉ាស្រីសូទិព្វវាំងនូរ (កាន់.១៥១៦-១៥៦៧) ជាសេនានៃព្រះបាទចន្ទរាជា។ យសសក្ដិពីមុនជា ចៅពញាសេនាសមសក្ដិនូរ។
ខេត្តសង្ខលា
ខេត្ត សង្ខលា ឬ សុងក្លា (ភាសាថៃ : สงขลา )គឺជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូង ( ចង្វាត ) នៃ ប្រទេសថៃ ។ ខេត្តជិតខាងគឺ (ពីទិសខាងកើតតាមទ្រនិចនាឡិកា) ខេត្តស្តូល ខេត្តព័ទ្ទលុង ខេត្តនគរស្រីធម្មរាជ ខេត្តប៉ាត់តានី និង ខេត្តយលា ។ នៅភាគខាងត្បូងវាមានព្រំប្រទល់ជាប់ រដ្ឋ Kedah និង Perlis នៃ ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ។
ឃុំព្រៃខ្លា(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
ព្រំប្រទល់នៃ
ព្រះរាជាណាចក្រឡាវ
យោធា
ព្រះរាជាណាចក្រឡាវត្រូវបានបែងចែកជាតំបន់យោធាចំនួនប្រាំ។ កងយោធពលខេមរភូមិន្ទឡាវបានទទួលបន្ទុកខាងផ្នែកការពារប្រទេសរួម ហើយវាបែងចែកជា ៣ សាខាដូចជា៖ កងទ័ពជើងគោក កងទ័ពជើងទឹក និងកងទ័ពជើងអាកាស ហើយសាខានីមួយៗត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រសួងការពារជាតិនៅឯទីក្រុងវៀងច័ន្ទន៍។
ការចូលឈ្លានពានដោយវៀតណាមខាងជើង និងសង្គ្រាមស៊ីវិល
នៅឆ្នាំ១៩៦០ ជម្លោះរវាងកងយោធពលខេមរភូមិន្ទឡាវនឹងប៉ៈថេតឡាវក៏បានផ្ទុះឡើងដំណាលគ្នាៗទៅនឹងការបះបោរនៅតាមតំបន់មួយចំនួន។ ដោយឃើញបែបនេះ រដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិឡាវទីពីរក៏បានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦២ ដោយព្រះអង្គស៊ូវណ្ណា ភូម៉ា ប៉ុន្តែដូចមុនអញ្ចឹង វាក៏ត្រូវបែកបាក់ទៅវិញភ្លាមៗក្រោយការបង្កើត។ ស្ថានភាពនៅប្រទេសឡាវក៏កាន់តែយ៉ាប់យ៉ឺនឡើងៗរហូតទាន់តែដល់ថ្នាក់ដែលឡាវត្រូវក្លាយជាសមរភូមិប្រយុទ្ធថ្មីរវាងមហាអំណាចពិភពលោកទាំងពីរនាសម័យកាលនោះពោលគឺសហរដ្ឋអាមេរិកនិងសហភាពសូវៀត។ កងទ័ពប៉ៈថេតឡាវបានទទួលនូវជំនួយជាច្រើនពីកងកម្លាំងវៀតណាមខាងជើងក្នុងការប្រឆាំងនឹងកម្លាំងរាជរដ្ឋាភិបាល។
ប្រទេសឡាវបានធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមវៀតណាមតាំងពីពេលដែលផ្នែកខ្លះនៃទឹកដីរបស់ខ្លួនត្រូវបានពួកវៀតណាមខាងជើងចូលឈ្លានពាននិងកាន់កាប់មកម្លេះដើម្បីបង្កើតជាផ្លូវផ្គត់ផ្គង់សម្រាប់ខ្លួនចូលទៅវៀតណាមខាងត្បូង។ ជាការឆ្លើយតបទៅកុម្មុយនិស្តយួនវិញ អាមេរិកក៏បានចាប់ផ្តួចផ្តើមយុទ្ធនាការទម្លាក់គ្រាប់បែកលើទីដែលគេគិតថាមានវត្តមានទាហានវៀតណាមខាងជើង (ភាគខាងកើតនៃប្រទេសឡាវ)។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អាមេរិកថែមទាំងបានគាំទ្រកងកម្លាំងគ្រប់ផ្នែកនៅក្នុងប្រទេសឡាវដែលប្រឆាំងនឹងកុម្មុយនិស្ត ក្នុងនោះដែរមានលោកឧត្តមសេនីយ៍វ៉ាង ផាវដែលជាមេដឹកនាំនៃក្រុមទាហានហ្មុង ហើយបានបើកព្រំដែនឱ្យទាហានវៀតណាមខាងត្បូងឆ្លងកាត់ទៅខាងជើងទៀតផង។ អាមេរិកក៏ផ្តល់ការផ្គត់ផ្គង់នូវការបណ្តុះបណ្តាលនិងថវិកាដល់រដ្ឋាភិបាលកណ្តាលផងដែរ។
តាកស៊ីន
សម្តេចព្រះចៅតាកស៊ីនមហារាជ (ភាសាថៃ៖ สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) (១៧ មេសា ១៧៣៤ – ៧ មេសា ១៧៨២) គឺជាព្រះមហាក្សត្រតែមួយគត់នៃក្រុងធនបុរី។ ព្រះអង្គធ្លាប់ជាអភិជនម្នាក់នៅក្នុងសម័យអយុធ្យាហើយក្រោយមកគឺជាមេដឹកនាំកំពូលម្នាក់នៅក្នុងចលនារំដោះសៀមចេញពីការកាន់កាប់របស់ភូមាបន្ទាប់ពីក្រុងអយុធ្យាត្រូវបានផ្តួលរំលំជាលើកពីរនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៦៧ និងជាអ្នកបង្រួបបង្រួមប្រជាជាតិសៀមឡើងវិញបន្ទាប់ពីសង្គ្រាមជាមួយភូមាបានបញ្ចប់។ ព្រះអង្គបានបង្កើតស្ថាបនាក្រុងធនបុរីជារាជធានីឡើងវិញបន្ទាប់ពីវាត្រូវបានទទួលរងការបំផ្លិចបំផ្លាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរពីសង្គ្រាម។ ក្រោមរជ្ជកាលរបស់ទ្រង់ ប្រទេសសៀមត្រូវឆ្លងកាត់សង្គ្រាមជាច្រើនដូចជា សង្គ្រាមបង្រ្កាបការលុកលុយជាថ្មីដោយភូមា ការវាយយកនគរលាននានៅភាគខាងជើង ក្សត្របុរីធឡាវតូចៗ និងបានបើកការវាយប្រហារនិងត្រួតត្រាទឹកដីប្រទេសកម្ពុជាមួយផ្នែក។
កុមារភាព
ដោយចាប់អារម្មណ៍នឹងទេពកោសល្យរបស់ក្មេងប្រុសម្នាក់នេះចៅមហាចក្រីមុចដែលជាមហាអធិការបតីនៃកិច្ចការស៊ីវិលនៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទបរមកោដ្ឋបានទទួលចិញ្ចឹមតាកស៊ីនជាកូនហើយដាក់ឈ្មោះជាភាសាសៀមថាស៊ីន (สิน) ដែលមានន័យថាប្រាក់ឬកំណប់។ នៅពេលឈានដល់អាយុ ៧ ឆ្នាំ ស៊ីនត្រូវបានចាត់ឱ្យទៅប្រសិទ្ធជាមួយព្រះសង្ឃមួយអង្គឈ្មោះថុងឌីដើម្បីចាប់ផ្តើមរៀនសូត្រនៅឯវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាមួយដែលមានឈ្មោះថាប្រាសាទកូសាវ៉ាដ (ថៃ៖ วัดโกษาวาส)។ ប្រាំពីរឆ្នាំក្រោយមក តាកស៊ីនត្រូវបានឪពុកចុងរបស់គាត់បញ្ជូនទៅធ្វើជាអ្នកបម្រើការឱ្យរាជវង្សសៀម។ តាកស៊ីនបានរៀនសិក្សាភាសាចិនកុកងឺ ភាសាវៀតណាម និងប្រភេទភាសាឥណ្ឌាជាច្រើននិងថែមទាំងអាចនិយាយស្ទាត់ជំនាញបានទៀតផង។ ខណៈពេលកំពុងរៀនភាសាវៀតណាម គាត់បានដាក់ឈ្មោះខ្លួនឯងជា"ទ្រិញក្វាកអាញ់" (Trịnh Quốc Anh)។ នៅពេលដែលស៊ីននិងមិត្តរបស់គាត់ឈ្មោះថងឌួងដែលជាកូនចៅនៃគ្រួសារអភិជនមនម្នាក់បានទៅជួបជាមួយគ្រូទាយជនជាតិចិនម្នាក់ដោយគ្រូនេះបានទោះទាយថាអ្នកទាំងពីរគឺមានខ្សែសំណាងនៅក្នុងដៃហើយនឹងក្លាយជាស្តេចទាំងពីរនាក់នៅពេលអនាគត។ ពួកគេទាំងពីរនាក់គិតថាវាជាពាក្យភូតភរហើយមិនសូវបានយករឿងនេះទៅពិចារណាឱ្យបានដិតដល់ទេ ប៉ុន្តែតាមពិត ថងឌួងពិតជាបានក្លាយជាអ្នកស្នងរាជ្យបន្តពីតាកស៊ីនមែនដោយមានព្រះនាមថារាមាទី១។
កើត​ទៀត​ឬ​ទេ​?
សេចក្តី​បរិយាយ
សង្ខារធម៌នេះ ជាតួកម្ម ពោលគឺកម្មល្អ កម្មអាក្រក់ ហើយព្រោះតែកម្មនេះ បានជាកើតមានសង្ខារ២ ។ រីសង្ខារនេះឯង មាន​អវិជ្ជា​ជាឫសគល់នៃអកុសលធម៌ទាំងអស់ ។ ឯកម្មនេះ ជាច្បាប់ធម្មជាតិ ច្បាប់យុត្តិធម៌ តែងតែឲ្យផលជាវិបាកដោយដាច់ខាត ហើយ​តែងតែនាំឲ្យមានការកើតស្លាប់វិលវល់ចុះឡើង ក្នុងវដ្ដសង្សារដ៏វែងឆ្ងាយពុំមានទីបំផុត ។ និយាយ​ថ្វី​សព្វ​បើ​កម្ម​ជា​អកុសល សូម្បីតែកម្មជាកុសល ក៏នៅតែនាំសត្វឲ្យកើតស្លាប់ដែរ ប៉ុន្តែអាស្រ័យដោយកុសលកម្មនេះហើយ ដែល​កើត​បាន​ទៅ​ជា​វាសនាអាចបំបាត់សង្សារវដ្ដ ដែលនាំឲ្យអន្ទោលវិលស្លាប់កើតនៅក្នុងត្រៃភពនេះបាន ។
ដើម្បីបំភ្លឺសេចក្ដីនេះ ឲ្យបានយល់ជាក់ច្បាស់ គួរលើកយកបដិសច្ចសមុប្បាទ ជាសេចក្ដីបដិលោមមកនិយាយទៀត ដើម្បី​ឲ្យ​បាន​ជាសេចក្ដីមួយពិសេស ដូចកាលអង្គព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់ពិចារណាធម៌នេះ ជាអនុលោមបដិលោម នៅ​ក្រោម​ពោធិ​មណ្ឌល​មុនពុទ្ធសករាជ ៤៥ ឆ្នាំ ។
បទទីប្រាំ
វិធីនៃការកើត (ជាតិ ) និងការស្លាប់ (មរណៈ )
១- ការអស់ទៅនៃកម្លាំងជនកកម្ម "កម្មដែលនាំឲ្យកើត" ក្នុងប្រស្នាដែលយើងកំពុងនិយាយនេះ ។ ការស្លាប់ប្រភេទនេះ បើហៅតាមពាក្យបច្ចេកទេស ដែលលោកប្រើក្នុងពុទ្ធសាសនាថា កម្មក្ខយ ការអស់ទៅនៃកម្ម ឬ កម្មក្ស័យ គឺការអស់ទៅនៃកម្មដែលនាំឲ្យកើត ឬ និយាយមួយបែបទៀតថា ការអស់ទៅនៃឋាមពលនៃកម្ម ដែលនាំឲ្យកើត (ជនកកម្ម ) ។ ពុទ្ធសាសនិកជនមានជំនឿចំពោះកម្មនេះ ព្រោះថា វិធីនេះ លោកចងទុកជាច្បាប់ឲ្យចេះដឹងថា ចិត្ត ឬ តណ្ហា " សេចក្ដីប្រាថ្នា មិនចេះស្កប់" នេះ ជាធម៌នាំឲ្យកើតបានទៅជាជនកកម្ម "កម្មនាំឲ្យកើត" ដែលជាធម៌មានកម្លាំងខ្លាំងយ៉ាងអស្ចារ្យ ពោលគឺជាថាមពលខ្លាំងយ៉ាងសម្បើមមួយនៅក្នុងជីវិតមនុស្សសត្វគ្រប់គ្នា ដែលកំពុងរស់នៅនេះ ។ ថាមពលដ៏ខ្លាំងអស្ចារ្យនេះ ជាកម្លាំងទៅគ្របសង្កត់ចិត្ត នាំឲ្យឃ្លាតចេញចាករូបកាយគឺ "ការស្លាប់" ហើយនាំទៅឲ្យឋិតនៅក្នុងរូបមួយថ្មីទៀត គឺការកើត ដែលក្នុងភាសាធម៌ លោកហៅថា វិចាក ឬ វិចាកចិត្ត ។ វិបាកនេះ ជាផលរបស់កម្ម មានអានុភាពពិសេស អាចសម្រេចកិច្ចខាងចុតិ "ឃ្លាតចេញចាករូបកាយ" ដែលហៅថា "ស្លាប់ = មរណៈ " និងខាងបដិសន្ធិ តឲ្យជាប់ទៅរូបថ្មីមួយទៀត" ដែលហៅថា កំណើតជាតិ ពោលគឺខណៈចិត្តចុងក្រោយនៃអតីតជីវិត គឺជាខណៈចិត្តដើមនៃបច្ចុប្បន្នជីវិត ។ ធម៌នេះហើយ ដែលលោកហៅថា ជនកកម្ម "កម្មនាំឲ្យកើត" ជា​កម្ម​មាន ពលានុភាព​ពិសេស ។ កាលបើថាមពលមានពលានុភាព ពោលគឺជនកកម្មនេះអស់ទៅហើយ សង្ខារគឺតួសរីរាង្គ ជា​រូបធាតុ​ទ្រទ្រង់​ជីវិតិន្រ្ទិយ ក៏ត្រូវរលត់ទៅផងដែរ ត្រង់នេះហើយដែលយើងសន្មតថា "ស្លាប់" ព្រោះថាសរីរាង្គនេះ ជាការតាក់តែងរបស់កម្ម ។ ឯកម្មវិចាក ឬ វិចាកចិត្ត មិនអស់ទៅទេ ចេះតែបន្តដំណើរចរទៅទៀត ហេតុនេះហើយបានជាត្រូវមានជាតិ = កំណើតតទៅទៀត ។ ជនកកម្មនេះ ជួនកាលអស់ទៅមុនកាលចាស់ជរាក៏មានដែរ ដោយមានព្រឹត្តការណ៍ណាមួយកើតឡើងជាបន្ទាន់ភ្លាម ។
៤- កម្មដ៏ខ្លាំងក្លាបំផុត ដែលជ្រែកចូលទៅផ្ដាច់នូវជនកកម្មភ្លាម មុនកាលអស់ទៅនៃអាយុខ័យ ហៅថា ឧបច្ឆេទកកម្ម "កម្មចូលទៅផ្ដាច់បង់ជីវិត" ។ កម្លាំងបែបនេះ តែងតែកើតមានជាធម្មតា គឺកាលបើមានកម្លាំងកម្មណាមួយកើតឡើង តែងតែមានកម្មណាមួយទៀត ជាប្រតិកម្មកើតតបវិញ ដូចកម្លាំងសរដែលចរទៅតែងមានកម្លាំងអ្វីមួយខ្លាំង មកកាត់ធ្វើឲ្យធ្លាក់ចុះ ។ កម្លាំងសរដែលព្រានបាញ់ចេញទៅពីធ្នូ ជួនកាលមានកម្លាំងខ្យល់ទប់ ធ្វើឲ្យសរដែលចរទៅនោះ ធ្លាក់ចុះដល់ដី មានឧបមាយ៉ាងណា ឯកម្លាំងកម្ម ក៏មានឧបមេយ្យដូច្នោះឯង ។ នេះគឺជាកម្លាំងកម្ម មានកម្លាំងក្រៃលែងណាមួយពីអតីត ជ្រៀតជ្រែកចូលទៅកាត់ជនកកម្មក្នុងខណៈចិត្តចុងក្រោយបំផុត ហើយផ្ដាច់បង់នូវជីវិតិន្រ្ទិយនៃសត្វភ្លាម ដូចព្រះទេវទត្ត, ដោយឧបច្ឆេទកកម្ម, ព្រះធរណីស្រូបនៅមាត់ស្រះបោក្ខរណី ជិតវត្តជេតពន ក្នុងថិរវេលាដែលជីវិតនៅរស់ទៅទៀតបាន មិនទាន់ដល់កំណត់អាយុខ័យនៅឡើយ ។ កម្មដែលចូលទៅផ្ដាច់បង់ជីវិតនេះ លោកហៅថា ឧបច្ឆេទកកម្ម ។
២- ការអស់ទៅនៃប្រេង
ឃុំសំរោង(ស្រុកស្វាយអន្ទរ)
( Samraong Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយអន្ទរ ខេត្តព្រៃវែង មាន  ១៤ភូមិ៖
គសប ឃុំកោះអន្លង់ចិន
អំពីគណបក្ស គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (អង់គ្លេស៖ League for Democracy Party, ហៅកាត់ថា​LDP, ប្រមុខ៖ លោក ខឹម វាសនា) គឺជាចលនានយោបាយមួយ​ដែលកើតពីការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់សិទ្ធ ហើយមានលក្ខណៈភ្លឺស្វាង ក្នុងការធ្វើអោយបានសម្រេចនូវសុបិនរួមរបស់ពួកគេគឺ មាតុភូមិមួយដែលពួកយើងរស់នៅដោយស្មើភាពគ្នាក្នុងភាពជាម្ចាស់ ដោយកណ្តាប់ដៃរបស់ពួកគេ ដែលត្រូវធ្វើអោយបានសម្រេចឡើងដោយយន្តការ៨ចំណុច។ ដើម្បីឈានទៅដាក់អោយបាននូវយន្តការ៨ចំណុច គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ ផ្តើមចេញពីការផ្លាស់ប្តូរផ្នត់គំនិតរបស់ប្រជាពលរដ្ឋទៅលើគោលធំៗបីគឺ ៖ ១. ការយល់ដឹងអំពីប្រជាធិបតេយ្យ
៣. សីលធម៌សង្គម។
ប្រវត្តិ​សង្ខេប
ចំណែក ​ពលរដ្ឋ​ជា​ម្ចាស់​អំណាច​ ពុំ​មាន​លទ្ធ​ភាព​ប្រើ​សិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ ឲ្យ​បាន​ទាន់​ពេល​វេលា​ ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​មិន​អោយ​ អ្នក​កាន់​អំណាច​ នាំ​ប្រ​ទេស​ជាតិ​ធ្លាក់​ក្នុង​ភាព​មហន្ត​រាយ​ ដូច​ ដែល​ប្រ​វត្តិ​សាស្ត្រ​ បាន​បង្ហាញ​យើង​គ្រប់ៗ​គ្នា រួច​មក​ហើយ។​ ពលរដ្ឋ​យើង​ត្រូវ​បាន​ អ្នក​នយោ​បាយ​បំពុល​ដោយ​ប្រើ​គ្រប់​​មធ្យោ​បាយ​លែង ឲ្យ​ខ្វល់​ខ្វាយ​ពី​រឿង​នយោ​បាយ ប្រ​ទេស​ជាតិ​ ឬ​ក៏​ត្រូវ​បាន​អ្នក​នយោ​បាយ​បោក​បញ្ឆោត​ ឲ្យ​ធ្លាក់​ខ្លួន​​ចូល​បំរើ​នយោ​បាយ​ ទាំង​ងងឹត​ងងល់​។
ទស្សនៈនយោបាយ
គោលនយោបាយ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមានគោលបំណងចង់ឲ្យរាស្ត្រមានអំណាចតាមរូបមន្ត: (បន្ថយអំណាចរដ្ឋ = រាស្ត្រមានអំណាច) ។ ក្នុងនោះរួមមានយន្តទាំង៨ជាគោលនយោបាយស្នូល ។
ង្វៀន ហ៊ីវកាញ់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
.ac
ដែនកម្រិតកំពូល .ac គឺជាលេខកូដប្រទេសអ៊ីនធឺណែត ( ccTLD ) សម្រាប់ Saint Helena, Ascension និង Tristan da Cunha ដែលប្រើជាចម្បងសម្រាប់ កោះ Ascension ( Saint Helena មាន ccTLD ផ្ទាល់ខ្លួន, .sh )។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ NIC.AC ដែលជាក្រុមហ៊ុនបុត្រសម្ព័ន្ធនៃ ការិយាល័យកុំព្យូទ័រអ៊ីនធឺណិត ដែលមានមូលដ្ឋាននៅចក្រភពអង់គ្លេស។
ខេត្តចុលឡាខាងត្បូង
ខេត្តចុលឡាខាងត្បូង (ចុលឡាណាំ-ដូ ; ) ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ចុនណាំ គឺជាខេត្តមួយរបស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ ខេត្តចុលឡា មានប្រជាជនចំនួន ១ ៩០២ ៣២៤នាក់ (២០១៤) និងមានទំហំភូមិសាស្រ្ត 12,247 km2 ដែលមានទីតាំងនៅតំបន់ហូណាំនៅចុងភាគនិរតីនៃឧបទ្វីបកូរ៉េ ។ ចុលឡាខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់ជាប់ខេត្តចុលឡាខាងជើង នៅភាគខាងជើង ខេត្តក្យង់សាំងខាងត្បូងនៅភាគឦសាន និង ខេត្តជេជូនៅភាគនិរតីនៅច្រកសមុទ្រកូរ៉េ ។
ពហុកីឡដ្ឋានជាតិឡាវថ្មី
ពហុកីឡដ្ឋានជាតិឡាវថ្មី គឺជាពហុកីឡដ្ឋាន ដែលប្រើបានច្រើន ក្នុង ខេត្តវៀងចន្ទន៍ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតប្រជាធិបតេយ្យឡាវ ដែលត្រូវបានសាងសង់ក្នុងឆ្នាំ 2009។ ពហុកីឡាដ្ឋាននេះត្រូវបានគេប្រើភាគច្រើនសម្រាប់ ការប្រកួត បាល់ទាត់ ។ ហើយត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ជា​ម្ចាស់​ផ្ទះ​ក្នុង​ពិធី​បើក និង​បិទ ​កីឡា​អាស៊ី​អាគ្នេយ៍​ឆ្នាំ២០០៩ ។
គ័របាន់
ព្រះគម្ពីរភាសាហេព្រើរ
តង្វាយជាច្រើនត្រូវបានថ្វាយនៅក្នុងព្រះពន្លា និងក្នុងសម័យព្រះវិហារសាឡូម៉ូន និងសម័យព្រះវិហារទី២ក្នុងក្រុងយេរូសាឡឹម រហូតដល់សម័យនៃការបំផ្លាញទាំងស្រុង ចំពោះយូដា យេរូសាឡឹម និងព្រះវិហារទី២ ដោយចក្រភពរ៉ូម ក្នុងឆ្នាំ៧០។ រៀងរាល់ថ្ងៃនៃសប្ដាហ៍ ថ្ងៃសប្ប័ទ និងថ្ងៃសម្រាកជាច្រើនទៀតរបស់យូដា មានការថ្វាយតង្វាយពិសេសផ្ទាល់ខ្លួន។
ឃុំព្រះស្ដេច(ស្រុកព្រះស្ដេច)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឡេ វ៉ាន់យៀក
ឡេ វ៉ាន់យៀក (Lê Văn Duyệt ​បាត់​បង់​ជីវិត ៣០ ខែកក្កដា ១៨៣២) រឺ អុងតាគុន គឺ​ជាដៃឧត្ដមសេនីយយួន
ព្រះសត្ថាទី១
ជួយសៀមលើកទី១
គ.សករាជ ១៥៨០ នៅពេលដែលសៀមប្រកាសឯករាជពីភូមា មួយឆ្នាំបន្ទាប់ពី ភូមាបានលើកទ័ព ៥០,០០០ (៥មុឺននាក់) វាយចូលរាជធានី ស្រីអាយុធ្យា ក្នុងឆ្នាំ ១៥៨១ នៃគ.សករាជ ដោយមានស្ដេចសៀមថ្មី ព្រះនាម ព្រះនរេស្វារៈមហារាជ (Noresvara Maha Reach) បានចាត់រាជទូតមកស្នើសុំទ័ពជំនួយលង្វែក ពីព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា យោងតាមសន្ធិសញ្ញាសម្ព័នមិត្ត ព្រះសត្ថាទី១ បានចាត់មេទ័ព នាម ស្រីសពេជ្រ (Srei Sorpich) (Thai-Pronoun: Si Sophan) ឱ្យលើកទ័ព ២០,០០០ (២មុឺននាក់) ជាទ័ពជើងទឹក ទៅជួយសៀម ។ ពេលកងទ័ពលង្វែកទៅដល់ ស្រីអាយុធ្យា មិនបានចូលរួមច្បាំងជាមួយសៀមនោះទេ គ្រាន់តែរងចាំសង្កេតមើលប៉ុនណោះ នៅពេលដែលក្បួនទ័ពស្ដេចសៀមត្រឡប់ពីធ្វើសង្គ្រាមនិងភូមាវិញ មេទ័ព ស្រីសពេជ្រ បានអង្គុយសំយុងជើងលើផែនក្ដារទូក មិនក្រាបឱនសំពះស្ដេចសៀមនោះទេ ដោយសេចក្ដីគ្រោធខឹង ស្ដេចសៀម បញ្ជារឱ្យសេនាកាត់ក្បាលឈ្លើយសឹកភូមា ១៥នាក់ យកទៅដោត និង ក្បួនទូកចម្បាំងរបស់ ស្រីសពេជ្រ តាមការឌឺដងទៅវិញទៅមកនេះ ស្រីសពេជ្រ ក៏ដកទ័ពលង្វែកត្រឡប់មកវិញ មកទូលព្រះសត្ថាតាមសេចក្ដីនេះ ។
ជួយសៀមលើកទី២
គ.សករាជ ១៥៨៣ ភូមាបានលើកទ័ព ៨០,០០០ (៨មុឺននាក់) វាយចូលរាជធានី ស្រីអាយុធ្យា ជាលើកទី២ ស្ដេចសៀម នរេស្វរៈ មានទ័ពតែ ៥០,០០០ (៥មុឺននាក់) ប៉ុនណោះ ដោយមើលឃើញថា មិនអាចទប់ទល់និងទ័ពភូមាបាន ស្ដេចសៀម បានចាត់បេសកជន ថ្វាយសារលិខិត មកសុំជំនួយទ័ពខ្មែរ ពីព្រះចៅក្រុងកម្ពុជា ។ ព្រះសត្ថាទី១ ក៏ចាត់ឱ្យ ស្រីសុរិយោពណ៌ (Srei Soriyoapor) លើកទ័ពលង្វែក ២៥,០០០ (ជាង២មុឺននាក់) រទេះចម្បាំង ១៥០ ដំរីសឹក ១០០ សេះចម្បាំង ៨០០ ទៅជួយនគរសៀមជាលើកទី២ តាមសន្ធិសញ្ញាសម្ព័នមិត្តផង និង ដើម្បីបន្ថយសម្ពាធពីក្រុមមន្ត្រី ក្នុងការដាក់បន្ទុកព្រះអង្គ អំពីការផ្ទេររាជបល្ល័ង ទៅឱ្យស្រីសុយោពណ៌ផងដែរ ។ កងទ័ពលង្វែក បានប្រមូលផ្ដុំគ្នានៅ បាងពោធិ៍ (Thai Pronoun: Bang Pa) ស្ដេចសៀមបានស្នើសុំឱ្យ ស្រីសុរិយោពណ៌ ដាក់ពង្រាយទ័ព ជាទ័ពខ្សែរត្រៀមទី២ បង្កប់នៅព្រៃផ្នែកខាងស្ដាំ ហើយស្ដេចសៀមផ្ទាល់ស្ថិតក្នុងខ្សែរត្រៀមទី៣ បង្កប់នៅច្រកភ្នំផ្នែកខាងឆ្វេង ចំណែកឯខ្សែរត្រៀមទី១ ដែលជាទ័ពជួរមុខ ពេលច្បាំងត្រូវបញ្ឆោតឱ្យទ័ពភូមាដេញតាមមកដល់ច្រកកណ្ដាល នៃចន្លោះទ័ពបង្កប់ទាំងពីរ ពេលទ័ពភូមា វាយចូលមកដល់ កងទ័ពលង្វែកបានចូលវាយពីផ្នែកខាងស្ដាំ រីឯស្ដេចសៀមនរេស្វរៈ ចូលវាយពីផ្នែកខាងឆ្វេង កងទ័ពខ្មែរសៀម បានបន្តវាយរហូតដល់កងទ័ពភូមាចាញ់ និង បានដកថយត្រប់ទៅវិញ ស្ដេចសៀមក៏ទទួលបានជ័យជំនះ រីឯកងទ័ពលង្វែកស្លាប់ជាង ១៥,០០០ (ជាង១មុឺននាក់) ហើយ ស្រីសុរិយោពណ៌ នៅសល់ទ័ព ១០,០០០ (១មុឺននាក់) ។ ក្រោយទទួលបានជ័យជំនះពីពួកភូមា ស្ដេចសៀមប្រោសព្រះរាជទាន ជារង្វាន់ដល់សេនាទាហានខ្មែរតាមការគួរ ហើយស្ដេចសៀមបានថ្វាយព្រះពានមាសធំមួយ និងគ្រឿងប្រដាប់សំរាប់យសសក្ដិដល់សម្ដេចព្រះមហាឧបរាជផងដែរ ។ ក្រោយចប់ពិធីតែងតាំង ទើប ស្រីសុរិយោពណ៌លើកទ័ពលង្វែក ត្រឡប់មកមាតុប្រទេសកម្ពុជាវិញ ដំណើរចាកចេញរបស់ ព្រះស្រីសុរិយោពណ៌ មានរយៈពេលពេញមួយឆ្នាំ ដែលគិតចាប់ពីឆ្នាំ ១៥៨៣ ដល់ឆ្នាំ ១៥៨៤ នៃគ.សករាជ ។ ​​
ឃុំរំចេក(ស្រុកព្រះស្ដេច
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ទូ ដុក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសវៀតណាម
ឆាដ
ភាពវឹកវរនិងចលាចលបានគ្រប់ដណ្តប់លើប្រវត្តិសាស្ត្រសហសម័យរបស់ឆាដហើយជាលទ្ធផល ឆាដបានក្លាយជាប្រទេសក្រីក្រនិងពុករលួយបំផុតនៅលើពិភពលោក។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០៣ ប្រេងឆៅបានក្លាយជាប្រភពចម្បងនៃផលិតផលនាំចេញរបស់ប្រទេសនេះ។ ប្រទេសឆាដមានបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដោយមានករណីរំលោភបំពានកើតឡើងជាញឹកញាប់ដូចជា ការចាប់មនុស្សដាក់ពន្ធនាគារតាមអំពើចិត្ត ការសម្លាប់ក្រៅប្រព័ន្ធតុលាការ និងការកំណត់កម្រិតសេរីភាពស៊ីវិលដោយកងកម្លាំងសន្តិសុខនិងកងយោធាប្រដាប់អាវុធជាដើម។
ហាម ញី
ស្ដេចហាម ញី (Hàm Nghi ៣ ខែសីហា ១៨៧២ - ៤ ខែមករា ១៩៤៣) ជា​ក្សត្រទី៨ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ ១៨៨៤ ដល់១៨៨៥ ហើយត្រូវនិរទេស ទៅប្រទេស អាល់ហ្សេរី។
ឡានសាង
ប្រជ
-ចរកជន (ពួកចឹញ្ចឹមហ្វូងសត្វ) រកកន្លែងមានទឹក មានស្មៅឲ្យសត្វស៊ី
គសប ឃុំរកាខ្ពស់
ទស្សនៈនយោបាយ
គោលនយោបាយ គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមានគោលបំណងចង់ឲ្យរាស្ត្រមានអំណាចតាមរូបមន្ត: (បន្ថយអំណាចរដ្ឋ = រាស្ត្រមានអំណាច) ។ ក្នុងនោះរួមមានយន្តទាំង៨ជាគោលនយោបាយស្នូល ។
ខេត្តប៊ិញថ្វឹន
ខេត្តប៊ិញថ្វឹន គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅឆ្នេរកណ្តាលខាងត្បូងរបស់ប្រទេស។ ពេលខ្លះវាត្រូវបានគេមើលឃើញថាជាផ្នែកមួយនៃតំបន់ភាគអាគ្នេយ៍ ។ ខេត្តនេះត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារទេសភាព និងឆ្នេរសមុទ្រ។ វាក៏មានទីតាំងមួយចំនួនដែលមានសារៈសំខាន់ខាងបុរាណវត្ថុផងដែរ។
ដាញ់ ខាង
ស្ដេចដាញ់ ខាង (Đồng Khánh ១៩ ខែកុម្ភៈ ១៨៦៤ - ២៨ ខែមករា ១៨៨៩)ជា​ក្សត្រទី៩ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ពីគ.ស. ១៨៨៥ ដល់ គ.ស. ១៨៨៩
ឈាន វ៉ម
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា
ឃុំព្រែកដើមថ្លឹង
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
ឌុយ តាន់
ស្ដេចឌុយ តាន់ (Duy Tân ១៩ ខែកញ្ញា ១៩០០ - ២៦ ខែធ្នូ ១៩៤៥)ជា​ក្សត្រទី១១ របស់យួននៅក្រោមរាជវង្សង្វៀន​ គ្រងរាជ្យពីឆ្នាំ១៩០៧ ដល់ ១៩១៦ ក្នុងអាយុ7ឆ្នាំ (តំណាលគ្នា នឹងស្ដេចចុងក្រោយរបស់ចិន) ត្រូវនិរទេសទៅកោះ រេអ៊ុយនីយ៉ុង នៅមហាសមុទ្រឥណ្ឌា និងបានស្លាប់ដោយការធ្លាក់យន្ដហោះឆ្នាំ១៩៤៥ នៅអាហ្វ្រិកកណ្ដាល ក្នុងដំណើរមកវៀតណាមវិញ។
ប្រាសាទនាងពៅ
នាងពៅ
ឃុំឬស្សីសាញ់(ស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល)
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ស៊ូដង់ខាងត្បូង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្តាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងកើត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សហគមន៍អាហ្វ្រិកខាងកើត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋសហព័ន្ធ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសគ្មានព្រំដែនជាប់សមុទ្រ
ឃុំព្រៃអង្គុញ
ឃុំព្រៃអង្គុយ ស្រុកចន្ទ្រា ខេត្តស្វាយរៀង
ប្រាសាទតាកែពង
តាកែពង
ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា
ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា គឺជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ចម្រុះដ៏ធំមួយ ដែលមានទីតាំងស្ថិតលើបណ្តោយផ្លូវ រូបភាពតូច|[[ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា]] ជាតិលេខ 4 ដោយភ្ជាប់និងផ្លូវជាតិលេខ 42។ បច្ចុប្បន្នទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មភ្នំពេញ សមានា ត្រូវបានគ្រប់គ្រង
ការធ្វើផែនការ
ភ្នំពេញ សមាន គ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ៤៧០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ប្រទេសកម្ពុជា តំបន់អគារសំខាន់នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មដំណាក់កាលទី ១ មានទំហំ ៧២០០០ម៉ែត្រការ៉េ ដែលអាចផ្ទុកបាន ៦២៧ ហាង។
តំបន់សាងសង់សំខាន់នៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មគម្រោងដំណាក់កាលទី ៣ មានទំហំ ២០០០០០ ម៉ែត្រការ៉េ។
ឃុំសាមគ្គី(ស្រុកព្រៃនប់)
(Sameakki) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃនប់ ខេត្តព្រះសីហនុ  មានរដ្ឋបាលចំណុះ ៣ភូមិ÷ ត្រូវបានប្តូរសង្កាត់សាមគ្គីទៅជាឃុំសាមគ្គី និង ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក របស់ក្រសួងមហាផ្ទៃ។
រណ្ដៅគ្មានបាត
នៅក្នុងពាក្យឧបមាស្ដីអំពីមុរសអ្នកមាន និងឡាសា មាននិយាយពីរណ្ដៅគ្មានបាត ដែលខ័ណ្ឌចែករវាងមនុស្សសុចរិតដែលបានស្លាប់ហើយ និងមនុស្សក្រក់ដែលបានស្លាប់ហើយ នៅក្នុងឋានរក។
ដើមកំណើតពាក្យ
ពាក្យអង់គ្លេស "abyss" មានប្រភពមកពីពាក្យ abyssimus តាមរយៈភាសាបារាំង abisme (abîme ក្នុងភាសាបារាំងបច្ចុប្បន្ន) ដូច្នេះហើយបានជានៅក្នុងកំណាព្យសរសេរថា "abysm"។ ពាក្យឡាតាំងត្រូវបានខ្ចីពីពាក្យក្រិក  abussos (ក៏ត្រូវបានសរសេរថា abyssos ដែរ) ដែលត្រូវបានគេវិភាគដោយសន្មត់ថា ពាក្យនេះមានប្រភពមកពីពាក្យក្រិកដែលមានន័យថា "ជ្រៅ", "បាត" ជាមួយនឹងពាក្យថា "គ្មាន" នៅខាងមុខ គឺមានន័យថា "គ្មានបាត"។
តៃវ៉ាន់
ការចូលមកតាំងទីលំនៅដំបូង
ប្រហែល ៦,០០០ ឆ្នាំមុន កសិករមួយចំនួនមកពីតំបន់ភាគខាងត្បូងប្រទេសចិនបានមកតាំងទីលំនៅលើកោះនេះ។ គេជឿថាកសិករទាំងអស់នោះគឺជាបុព្វបុរសនៃជនជាតិដើមភាគតិចតៃវ៉ាន់សព្វថ្ងៃព្រោះថាភាសារបស់ពួកគេគឺមានដើមកំណើតមកពីអម្បូរភាសាអូស្ត្រូនេស៊ីនិងមានភាពចម្រុះច្រើនជាងអម្បូរភាសាក្នុងតំបន់ដទៃៗទៀតផង។ ដូចនេះ ភាសាវិទូបានស្នើដាក់ឱ្យតៃវ៉ាន់ជាទីកន្លែងកំណើតនៃគ្រាមភាសាភូមិនៃអម្បូររបស់ខ្លួនដែលប្រជាជនរស់នៅសមុទ្រជុំវិញបានចេញទៅផ្សព្វផ្សាយនៅតាមតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប៉ាស៊ីហ្វិក និងមហាសមុទ្រឥណ្ឌា។
អ្នកនេសាទជនជាតិហានបានមកតាំងទីលំនៅលើកោះប៉េងហ៊ូនៅក្នុងសតវត្សទី១៣។ កុលសម្ព័ន្ធអរិភូតនិងកង្វះផលិតផលពាណិជ្ជកម្មមានតម្លៃបានធ្វើឱ្យអ្នកខាងក្រៅតិចតួចប៉ុណ្ណោះបានមកទស្សនាលើកោះនេះ។ នៅក្នុងអំឡុងសតវត្សទី១៦ សកម្មភាពរបស់អ្នកនេសាទនិងពាណិជ្ជករមកពីតំបន់ហ្វូជៀនក៏ដូចជាចោរសមុទ្រចិននិងជប៉ុនបានចាប់ផ្តើមកើនឡើងបន្តិចម្តងៗនៅក្នុងតំបន់កោះនេះ។
Grand Theft Auto V
Grand Theft Auto V (ហ្គ្រែនថេហ្វអូតូ V - ចោរកម្មធំស្វ័យប្រវត្តិភាគទី ៥) គឺជាហ្គេមផ្សងព្រេងសកម្មភាពបាន​បង្កើត​ឡើង​ដោយ រ៉ុកស្តាណត (Rockstar North) និងចេញផ្សាយ​ដោយរ៉ុកស្តាហ្គេម (Rockstar games) ជាធាតុសំខាន់ដំបូងគេនៅក្នុង Grand Theft Auto series ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០៨ Grand Theft Auto IV កំណត់នៅក្នុងស្ថានភាពប្រឌិតរបស់សានអាន់ឌ្រេស ផ្អែកលើកាលីហ្វ័រញ៉ាខាងត្បូង អ្នកលេងទោលរឿងតាមតួឯក ៣ នាក់ ម៉ៃឃើល ដឺ សានតា (Michael De Santa) ចោរប្លន់ធនាគារចូលនិវត្តន៍ ហ្វ្រេនគ្លីន គ្លីនតុន (Franklin clinton) ក្មេងទំនើងតាមផ្លូវ និង ថ្រេវ័រ ហ្វីលីព (Trevor phillips) អ្នកចែកចាយគ្រឿងញៀននិងអ្នករត់ពន្ធអាវុធ និងកិច្ចប្រឹងប្រែងរបស់ពួកគេក្នុងការធ្វើខុសនៅពេលដែលស្ថិតក្រោមសម្ពាធពីទីភ្នាក់ងាររដ្ឋាភិបាលពុករលួយនិងឧក្រិដ្ឋជនដ៏មានឥទ្ធិពល ការរចនាពិភពលោកបើកចំហរអនុញ្ញាតឱ្យកីឡាករដើរលេងសានអាន់ឌ្រេសដោយសេរីទីជនបទបើកចំហនិងទីក្រុងប្រឌិតរបស់ឡូសសាន់តូស ដោយផ្អែកលើទីក្រុងឡូស​អាន់​ជ័រ​លេស។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:វីដេអូហ្គេម
ទេសចរណ៍
សេចក្តីផ្តើម
វិស័យទេសចរណ៍ គឹជាការធ្វើដំណើរកំសាន្តរបស់អ្នកដែលមិនមែន ជាម្ចាស់ស្រុកមានរយះពេលខ្លី និងជាបណ្តោះអាសន្ន ដែលធ្វើដំណើទៅមានប្រទេសគោលដៅហើយត្រឡប់មកវិញ។ វិស័យទេសចរណ៍រួមមាន ការស្នាក់នៅ អាហារភេសជ្ជះ ភាពទាក់ទាញ ការដឹកជញ្ចូន ព័ត៌មាន និង សេវាកម្មផ្សេងៗទៀត។ សម្បទា និងសេវាកម្មទាំងនេះបំរើឲ្យផ្សេងៗ ដែលក្រៅពីទេសចរណ៍ ។ ភាពខុសគ្នារវាងភ្ញៀវទេសចរ និងទេសចរណ៍ គឺភ្ញៀវទេសចរជាអ្នកដែលធ្វើដំណើរទៅទស្សនា ឯទេសចរណ៍ គឺជាឧស្សាហកម្ម និងពាណិជ្ជកម្មទាំងមូល។សំដៅដល់បុគ្គលទាំងទ្បាយណា ដែលធ្វីដំណើរចាកចេញពីលំនៅអចិន្រ្តៃយ៍ឆ្ពោះទៅលើទៅកាន់កន្លែងណាមួយដោយស្នាក់នៅទីនោះលើសពីរយៈពេល២៤ម៉ោង ដោយគិតទៅលើរយៈពេលដែលភ្ញៀវស្នាក់នៅពីពេលដែលគេចូលមកក្នុងប្រទេស រហូតដល់ពេលដែលគេចាកចេញទៅវិញ (WTO) ។ បច្ចុប្បន្នមានប្រទេសជាច្រើននៅលើពិភពលោកបានចាប់ទុកវិស័យទេសចរណ៍ គឺជាកម្លាំងចលករដ៏សំខាន់មួយក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច បង្កើនឱកាសការងារ បង្កើនប្រាក់ចំណូល លើកកម្ពស់ជីវភាពរស់នៅ ជំរុញកំណើនផលិតផលក្នុងស្រុក រក្សាលំនឹងពាណិជ្ជកម្ម និងជួយកាត់បន្ថយភាពក្រីក្រ ជាពិសេសវិស័យនេះក៏បាននាំមកនូវកិត្យានុភាពប្រទេសជាតិ ជួយថែរក្សាមរតកវប្បធម៌ ប្រពៃណីវប្បធម៌សង្គម និងបូរណៈភាពទឹកដី ព្រមទាំងជួយអភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសង្គម ។ ក្នុងមួយឆ្នាំៗវិស័យទេសចរណ៍ បាននាំមកនូវចំណូលរូបិយបណ្ណអន្តរជាតិរាប់ពាន់លានដុល្លារសហរដ្ឋអាមេរិច ចាប់ចូលក្នុងចរន្តសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសមានចំនួន រួមទាំងកម្ពុជាផងដែរ។ វឌ្ឍភាពសេដ្ឋកិច្ចនៃឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍ពេលបច្ចប្បន្ន បានចូលរួមបង្កើតឱកាសការងារដល់ប្រជាពលរដ្ឋស្មើ ១១% នៃការងារសរុប និងអាចដោះស្រាយវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ចសង្គមបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។ ជាក់ស្តែងក្នុងឆ្នាំ២០០៨ ទោសជាពិភពលោកមានវិបត្តិយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏វិស័យត្រូវបានគេមើលឃើញថា នៅរក្សាប្រភពចំណូលរូបិយបណ្ណបរទេសមួយ ក្នុងចំណោមប្រភេទរូបិបណ្ណបរទេសធំៗ ទាំងប្រាំរបស់ប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍន៍គឺប្រមាណជាង ៨៣% និងបានផ្តល់ឱកាសការងារប្រមាណ ២៣០លាននាក់ ឬស្មើនឹងចំនួន ១១%នៃកម្លាំងការងារសរុប ។
ទេសចរណ៍ជនជាតិ
សំដៅលើការធ្វើដំណើរកម្សាន្តក្នុងគោលបំណងអង្កេតមើលវប្បធម៌សកម្មភាព និងជីវិតរស់នៅរបស់ជនជាតិបរទេស ឬភាគតិច (exotic people) ដូចជាការធ្វើដំណើរទៅប្រទេស panama ដើម្បីសិក្សារអំពីជនជាតិភាគតិច San Blas Indian ឬក៏នៅប្រទេសឥណ្ឌា ដើម្បី ស្វែងយល់អំពីជីវិតរស់នៅ របស់ជនជាតិភាគតិច Assam ដែលរស់នៅតំបន់ ដាច់ស្រយាល ។ សកម្មភាពរបស់អ្នកទេសចរនៅក្នុងប្រទេស Ethnic Tourism នេះជាទូទៅរួមមានការដើរអង្កេតមើលផ្ទះសម្បែងរបស់ជនជាតិភាគតិច ការទស្សនារបាំ និងពិធីផ្សេងៗ និងអាចចូលរួមក្នុងពិធីប្រារព្ធសាសនាផ្សេងៗ។
សង្កាត់ចោមចៅទី២
ភូមិព្រៃស្ពឺ
ភូមិព្រៃសណ្តែក
គសប ឃុំព្រែកអំបិល
ទស្សនៈនយោបាយ
ដែលត្រូវធ្វើអោយស្តែងឡើង ដោយយន្តការ៨ចំណុច។
យន្តការ៨ចំណុច
ការកំណត់ត្រឹមពីរអាណត្តិនេះ គឺជៀសវាងកុំឲ្យនាយករដ្ឋមន្រ្តី មានឱកាសបង្កើតជាបណ្តាញខ្សែរយៈ គ្រួសារ បក្សពួកក្នុងគ្រប់ស្ថាប័នរដ្ឋពង្រឹងអំណាចរហូតដល់បង្កើតជា របបផ្តាច់ការ បក្សពួកក្រុមគ្រួសារនិយម បំផ្លាញដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងប្រជាជន។
សមានា
ឥណ្ឌូនេស៊ី
នៅឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលដំបូងនៃទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មនឹងបើក។
មីយ៉ាន់ម៉ា
នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០១៨ ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្ម សមានា យ៉ាងហ្គុន បានចាប់ផ្តើមសាងសង់ជាផ្លូវការ។
នៅខែសីហា ឆ្នាំ ២០២០ ដំណាក់កាលដំបូងនៃទីផ្សារនៅក្នុង ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មសមានា យាងហ្គុន បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការសាកល្បងរបស់ខ្លួន។
ថៃ
នៅខែមីនា ឆ្នាំ ២០១៩ គម្រោង ទីក្រុងពាណិជ្ជកម្មសមានា បាងកក បានចាប់ផ្តើមជាផ្លូវការហើយ។
ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វ៊ុមិហ៊ីតុ​ អាគីស្ស៊ីណុមីយ៉ា
ព្រះអង្គម្ចាស់ហ្វ៊ុមិហ៊ីតុ​ អាគីស្ស៊ីណុមីយ៉ា (秋篠宮文仁親王) (កើតនៅថ្ងៃទី ៣០ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ ១៩៦២) គឺជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃ ជប៉ុន គឺជាបងប្អូននៅក្នុង អធិរាជណារុតូទី ដែលជាអធិរាជជប៉ុនបច្ចុប្បន្ន។
វ៉ាស៊ីនតោន
សូមមើលផងដែរ
• ឧទ្យានជាតិ
រដ្ឋប្រហារកម្ពុជាឆ្នាំ១៩៩៧
ជម្លោះរវាងក្រុមសម្ព័ន្ធនីមួយៗ
នៅឆ្នាំ១៩៩៧, ភាពតានតឹងរវាងគណបក្សកាន់អំណាចទាំងពីរគឺបក្សហ៊្វុនស៊ិនប៉ិច ដឹកនាំដោយនរោត្តម រណឫទ្ធិ និងបក្សរបស់ហ៊ុន សែន បានវិវត្តក្លាយទៅជាការប្រយុទ្ធប្រឆាំងបក្សពួកគ្នា ដែលជាលទ្ធផល បានបណ្តាលឱ្យបាត់បង់ជីវិតមនុស្សមួយចំនួន។ ព្រឹត្តិការណ៍នេះត្រូវបានស៊ើបថតដោយអ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិរួចហើយចាក់ផ្សាយទៅជុំវិញពិភពលោក, វិជ្ជាករមួយចំនួនបានពណ៌នាព្រឹត្តិការណ៍នេះថាជា"រដ្ឋប្រហារបង្ហូរឈាមដែលប្រព្រឹត្តិធ្វើឡើងដោយហ៊ុន សែន", ប៉ុន្តែអំណះអំណាងនេះមិនប្រាកដថាត្រឹមត្រូវ ១០០% នោះទេព្រោះថាការស៊ើបអង្កេតនិងការតាមដានគឺមានលក្ខណៈទាប។ ក្នុងចំណោមមនុស្សតិចតួចបំផុតដែលបានព្យាយាមស្វែងមើលភស្តុតាងគឺឯកអគ្គរដ្ឋទូតអូស្ត្រាលីប្រចាំនៅកម្ពុជាឈ្មោះថូនី ខេវិន, និងអ្នកសារព័ត៌មានអន្តរជាតិម្នាក់ឈ្មោះបារី-វេន ដោយលោកបានសរសេរថា, "នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍ជម្លោះមួយនេះ កងកម្លាំងរបស់លោកហ៊ុន សែន... បានយកឈ្នះលើកងកម្លាំងរណឫទ្ធិនៅឯទីក្រុងភ្នំពេញ"។
ម៉ារហ្គ្រេថឺរទី ២ នៃប្រទេសដាណឺម៉ាក
ម៉ារហ្គ្រេថឺរទី ២ នៃប្រទេសដាណឺម៉ាក (Margrethe II of Denmark; ថ្ងៃទី ១៦ ខែមេសាឆ្នាំ ១៩៤០) ព្រះករុណាព្រះមហាក្សត្រ នៅដាណឺម៉ាកចាប់ពីថ្ងៃទី ១៤ ខែមករាឆ្នាំ ១៩៧២ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ ន
សេង រង្សី
• បម្រើការនៅអង្គការនៅសាលាឯកជន ពីឆ្នាំ២០១៣-២០១៥
ថ្នឹង
ថ្នឹង គឺជាពូជរុក្ខជាតិមួយនៅក្នុងអំបូរ វល្លិ៍ Apocynaceae ដែលត្រូវបានគេពណ៌នាជាលើកដំបូងនៅក្នុងឆ្នាំ 1905 ។ វាមានអម្បូរតែមួយគត់ដែលមានឈ្មោះថា វល្លិ៍ថ្នឹង ដែលមានដើមកំណើតនៅឥណ្ឌូចិន (កម្ពុជា ថៃ ឡាវ  វៀតណាម).
សង្កាត់បឹងកេងកងទី៣
ព្រំប្រទល់នៃ
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
[៣៦៤] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាយនេះតែងតាំងនៅ ព្រោះអាហារ អាស្រ័យអា​ហារ ទើបតាំងនៅបាន មិនមានអាហារ តាំងនៅមិនបានទេ យ៉ាងណាមិញ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ តែងតាំងនៅ ព្រោះអាហារ អាស្រ័យអាហារ ទើបតាំង​នៅ​បាន មិនមានអាហារ តាំងនៅមិនបានទេ ក៏យ៉ាងនោះដែរ។
[៣៧០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្វីជាអាហារ នាំសមាធិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលមិនទាន់​កើត​ឡើង​ ​ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ ឬនាំសមាធិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលកើតឡើង​ហើយ ឲ្យ​រឹងរឹត​តែចំរើន​ពេញ​លេញឡើង​បាន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ហេតុនៃការតាំងចិត្តមាំ ហេតុមិន​រាយ​មាយ រមែង​មាន ការ​ធ្វើទុកក្នុង​ចិត្តត្រូវទំនង​ និងការធ្វើ​ឲ្យ​​ក្រាស់​​ក្រែល​ ក្នុងហេតុ​ទាំង​នោះ នេះជា​អា​ហារ​ នាំ​សមាធិ​​សម្ពោជ្ឈង្គ ដែលមិនទាន់កើត​​ឡើង​ ​ឲ្យ​​កើត​ឡើង​ ឬនាំ​សមាធិ​​សម្ពោជ្ឈង្គ​​ដែលកើត​ឡើង​​ហើយ ​ឲ្យ​រឹងរឹតតែចំរើន ​ពេញ​លេញ​​​​​ឡើង​បាន។
[៣៧២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាយនេះតែងតាំងនៅ ព្រោះអាហារ អាស្រ័យ​អា​ហារ ទើបតាំងនៅបាន មិនមានអាហារ តាំងនៅមិនបាន យ៉ាងណាមិញ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ នេះសោត តែងតាំងនៅ ព្រោះអាហារ អា​ស្រ័យ​អា​ហារ​ទើបតាំង​នៅ​បាន មិនមានអាហារ តាំងនៅមិនបានទេ ក៏យ៉ាងនោះដែរ។
សីលសូត្រទី៣
[៣៧៦] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សម័យណាភិក្ខុពិចារណា ត្រិះរិះគន់រក នូវធម៌នោះ​ដោយ​បញ្ញា សេចក្តីព្យាយាមមិនធូរថយ ឈ្មោះ​ថា បានប្រារព្ធហើយ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គ ឈ្មោះថា ភិក្ខុបានប្រារព្ធហើយ ​ក្នុង​សម័យនោះ ភិក្ខុឈ្មោះថា បានចំរើន នូវវីរិយ​សម្ពោជ្ឈង្គ ក្នុងសម័យនោះ វីរិយសម្ពោជ្ឈង្គ ក៏បាន​ពេញលេញ ​ព្រោះការចំរើន​ របស់ភិក្ខុ​ក្នុង​សម័យនោះ បីតិដែលប្រាសចាកអាមិស រមែងកើតឡើង​ ដល់ភិក្ខុដែលមាន​ព្យា​យាមបរិបូណ៌ហើយ។
[៣៩១] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ចំរើនសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអា​ស្រ័យសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យការប្រាសចាករាគៈ អាស្រ័យសេចក្តីរលត់ ទ​ន់​ទោរ​​​​ទៅក្នុងការលះបង់។បេ។
[៤០២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលភិក្ខុចំរើន នូវពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ ធើ្វឲ្យ​រឿយៗ នូវពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ តែងមានចិត្តឱនទៅរកព្រះនិព្វាន ទេរទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅ​រកព្រះនិព្វាន តើដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ចំរើន នូវសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអាស្រ័យ នូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ នូវការ​ប្រាសចាករាគៈ អាស្រ័យ នូវសេចក្តីរលត់ ដែលទន់ទោរ ទៅក្នុងការលះបង់។បេ។ ចំរើននូវឧបេក្ខា​សម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអាស្រ័យ នូវសេចក្តីស្ងប់ស្ងាត់ អាស្រ័យ នូវការប្រាសចាករាគៈ អាស្រ័យ នូវសេចក្តីរលត់ ដែលទន់ទោរ ទៅក្នុងការលះបង់។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលភិក្ខុចំរើន នូវពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ ធើ្វឲ្យ​រឿយៗ នូវពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ តែងមាន​ចិត្ត​ឱន​ទៅ​រក​ព្រះនិព្វាន ទេរទៅរកព្រះនិព្វាន ឈមទៅរកព្រះនិព្វាន យ៉ាងនេះឯង។
ផល វ៉កគ័រ
មាតិកា [លាក់​] ជីវិត​ដំបូង 1 2 អាជីព 3 ជីវិត​ផ្ទាល់ខ្លួន 4 មរណៈ 5 Filmography 5.1 ភាពយន្ត ទូរទស្សន៍ 5.2 វីដេអូ​ខ្មែរ​, ចម្រៀង​ខ្មែរ 5.3 6 ឯកសារយោង 7 តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ ជីវិត​ដំបូង វ៉ក​ឃើ​រ​បាន​កើត​នៅ Glendale រដ្ឋ California និង​ជា​កូន​របស់​អ្នកស្រី Cheryl (Nee Crabtree​)​, ​​គំរូ​ម៉ូដ​មួយ​និង​ប៉ូល​វី​លៀម​វ៉ក​ឃើ III បាន​ចុះ​កិច្ចសន្យា​ជា​មួយ​និង​លូ​ដែល​ជា​ចម្បាំង​ពីរ​ពេល​វេលា​ស្រោមដៃ​មាស​ម្ចាស់​ជើង​ឯក​មួយ​នេះ​។ [3​] [4 ] [5​] របស់​លោក​ប៉ូល​ជា​ជីតា​ខាងឪពុក​ប្រដាល់​មាន​អាជីព​ជា "" អៀរឡង់ "លោកស្រី Bellie វ៉ក​ឃើ​រ​" ។ ពូជពង្ស​របស់​លោក​ប៉ូល​គឺ​ភាគ​ច្រើន​ជា​ភាសា​អង់គ្លេស​មួយ​ចំនួន​ជាមួយ​អាល្លឺម៉ង់​, ស្វ៊ី​ស​, [6​] និង​អៀរឡង់​។ [7​] [8​] [9​] មួយ​នៃ​ជីតា​របស់​គាត់​ប្រណាំង​រថយន្ត​រោង​ចក្រ​សម្រាប់ Ford នៅ​ឆ្នាំ 1960 ។ [3​] ចាស់​ជាង​គេ​បំផុត​នៃ​ការ​ប្រាំ​បងប្អូន​វ៉ក​ឃើ​រ ត្រូវ​បាន​លើក​ឡើង​ជា​ចម្បង​នៅ​ក្នុង​សហគមន៍ Sunland នៃ​ទីក្រុង Los Angeles និង​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សាលា​រៀន​ខ្ពស់​នៅ San Fernando Valley ដែល​ជា​បញ្ចប់​ការ​សិក្សា​ពី​សាលា​ស៊ុន​គ្រិស្ដ​សាសនិក​ជា​ភូមិ​របស់​លោក​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 1991 ជ្រលង [10​] [11​] គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​លើក​ឡើង​ថា​ជា​សមាជិក​នៃ​សាសនា​ចក្រ​នៃ​ព្រះ​យេស៊ូ​វ​គ្រី​ស្ទ​នៃ​ពួក​បរិសុទ្ធ​មួយ ពួក​បរិសុទ្ធ -day ។ [4​] បន្ទាប់ពី​ការ​សិក្សា​នៅ​វិទ្យាល័យ Walker បាន​ចូល​រួម​ក្នុង​មហាវិទ្យាល័យ​សហគមន៍​ជា​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ California ភាគ​ខាងត្បូង​ជំនាញ​ជីវវិទ្យា​សមុទ្រ​។ [12​]
វ៉ក​ឃើ​រ​ជា​មួយ​ក្រុមហ៊ុន Nissan Skyline បើកឡាន GT​-R 2 លឿន 2 ខឹងសម្បា​រ​ខ្លាំង​ណាស់​។ នៅ​ឆ្នាំ 2001 តួនាទី​របស់ Walker ដែល​បាន​មក​ដល់​ការ​ទម្លាយ​​​ភាព​ទាល់ច្រក​នៅ​ពេល​ដែល​គាត់​បាន​ស​ម្តែ​ង​តារា​ស​ម្តែ​ង​ផ្ទុយ​វិ​ន​ម៉ាស៊ូត​នៅ​ក្នុង​ខ្សែភាពយន្ត​សកម្មភាព​មួយ​ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​ការ​លឿន​និង​ខឹងសម្បា​រ​ខ្លាំង​ណាស់​, ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ក្នុង​ស៊េរី​រឿង​នេះ​។ ខ្សែ​ភាព​យន្ត​នេះ​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​វ៉ក​ឃើ​រ​ជា​តារា​ភាព​យន្ត​មួយ​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​និង​បុរស​ម្នាក់​ឈាន​មុខ​គេ​និង​នាំ​ឱ្យ​មាន​ការ​សងសឹក​របស់​គាត់​នៃ​តួនាទី​នៅ​ក្នុង​រឿង​ភាគ​ឆ្នាំ 2003 2 លឿន 2 ខឹងសម្បា​រ​ខ្លាំង​ណាស់​។ លោក​បាន​បន្ត​អាជីព​របស់​គាត់​ជាមួយ​តួនាទី​នាំ​មុខ​គេ​ក្នុង​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​ដូច​ជា​សេចក្តី​អំណរ​ជិះ (ឆ្នាំ 2001​) ទៅ​ជា​ពណ៌​ខៀវ​នេះ (ឆ្នាំ 2005​) និង​ការ​កំណត់ពេលវេលា (2003​)​; គាត់​ធ្លាប់​មាន​តួនាទី​ជា​ការ​គាំទ្រ​ដល់​របស់​កីឡាករ Clint ក្នុង​ការ​សម្រប​នៃ​ទង់ជាតិ​របស់ Eastwood ឪពុក​របស់​យើង (2006​) ។
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
បឋមសូរិយូបមសូត្រទី២
ផល វ៉កគ័រ
វ៉ក​ឃើ​រ​បាន​សម្ដែង​ក្នុង​ខ្សែ​ភាពយន្ត​ឯករាជ្យ​គម្រោង​របស់​លោក​ឡា​សារ​ដែល​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​លើ​ឌីវីឌី​នៅ​ថ្ងៃទី 21 ខែ​តុលា​ឆ្នាំ 2008 ក្រោយមក​លោក​បាន​វិល​ត្រឡប់​មក​ដល់​ការ​លឿន​និង​សិទ្ធិ​ខឹងសម្បា​រ​ខ្លាំង​ណាស់​, ជា​ពាន​តួនាទី​របស់​លោក​ក្នុង Fast & Furious ដែល​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 3 ខែ​មេសា​ឆ្នាំ 2009 [ 16​] វ៉ក​ឃើ​រ​បន្ទាប់​មក​បង្ហាញ​ខ្លួន​នៅ​ក្នុង​ឃាតក​រឿង​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​ដែល​បាន​ចាប់ផ្តើម​ការ​ថត​នៅ​ដើម​ខែកញ្ញា​ឆ្នាំ 2008 និង​ត្រូវ​បាន​គេ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ក្នុង​ខែ​សីហា​ឆ្នាំ 201​​0 [17​]
ម៉ាក​ទឹកអប់ Coty កិត្យានុភាព Davidoff ទឹក​ត្រជាក់​សម្រាប់​បុរស​បាន​ប្រកាស​កាល​ពី​ខែ​មករា​ឆ្នាំ 201​​1 ថា​វ៉ក​ឃើ​រ​នឹង​ទៅ​ជា​មុខ​ថ្មី​នៃ​ម៉ាក​នេះ​ជា​ខែ​កក្កដា​ឆ្នាំ 201​​1 [18​] លោក reprized តួនាទី​របស់​លោក​ក្នុង​ការ​ដំឡើង​ទី​ប្រាំ​នៃ​ការ​លឿន​និង​ស៊េរី​ខឹងសម្បា​រ​ខ្លាំង​ណាស់​នេះ​, ដែល​មាន​ល្បឿន​លឿន​ទាំង​ប្រាំ (ឆ្នាំ 201​​1​) និង​ជា​ថ្មី​ម្តង​ទៀត​នៅ Fast & Furious 6 (2013​) ។ សម្រាប់​ខ្សែ​ភាព​យន្ត​នេះ​លោក​បាន​ឈ្នះ​ទទួល​ពាន​រង្វាន់ MTV ភាពយន្ត​ក្នុង​ឆ្នាំ 201​​4 ដែល​ជា​គូ​នៅ​លើ​អេក្រង់​ដ៏​ល្អ​បំផុត​ជា​មួយ​នឹង​វិ​ន​ម៉ាស៊ូត​។ គាត់​គឺជា​ផ្នែក​មួយ​នៃ​ការ​សម្ដែង​របស់ Wayne ណ្តុំ​ក្នុង​បញ្ចាំ​ហាង​លក់​របស់​របាក្សត្រ Kramer (2013​) ដែល​ជា​ខ្សែ​ភាពយន្ត​ចុង​ក្រោយ​របស់ Walker ដែល​ចេញ​ផ្សាយ​មុន​ពេល​គាត់​ស្លាប់​។
អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិណារីតា
ណារីតាគឺជាអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិសំខាន់នៃប្រទេសជប៉ុន មានការដោះស្រាយប្រមាណ 50% នៃការចរាចរដឹកអ្នកដំណើរអន្ដរជាតិរបស់ប្រទេស និង 60% នៃការចរាចរដឹកជញ្ជូនទំនិញតាមផ្លូវអាកាសអន្តរជាតិរបស់ខ្លួន។
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
[៤១៨] ម្នាលកស្សប សតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលតថាគត បានសំដែងប្រាប់ប្រពៃ​ហើយ ចំរើនហើយ ធ្វើឲ្យ​រឿយៗហើយ តែប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីដឹងចំពោះ ដើម្បី​ត្រាស់ដឹង ដើម្បី​និព្វាន។បេ។ ម្នាលកស្សប ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលតថាគត សំដែងប្រាប់ប្រពៃហើយ ចំរើនហើយ ធ្វើឲ្យ​រឿយៗហើយ តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីដឹងចំពោះ ដើម្បីត្រាស់​ដឹង ដើម្បនិព្វាន​។ ម្នាលកស្សប សម្ពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ នេះឯង ដែលតថាគត​ សំដែង​ប្រាប់​ប្រពៃ​​ហើយ ចំរើនហើយ ធ្វើឲ្យ​រឿយៗហើយ តែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីដឹងចំពោះ ដើម្បី​ត្រាស់​​ដឹង ដើម្បីនិព្វាន។
បរទេសរាជស៊ុន
សមរភូមិកំពង់សៀម គស.១៥១៩
សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខែត្រ​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញាវាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទើប​ទ្រង់​រើស​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​ព្រះ​អង្គ​មក​តែងតាំង​ថ្មី៖
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
[៤២១] គ្រានោះឯង ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ចេញអំពីទីសម្ងំ ក្នុងសាយណ្ហ​សម័យ ទ្រង់ចូលទៅរកព្រះមហាមោគ្គល្លានដ៏មានអាយុ លុះចូលទៅ​ដល់​ហើយ ក៏​ទ្រង់គង់លើ​អាសនៈ ដែលគេក្រាលថ្វាយ។ លុះព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់ហើយ ក៏មានព្រះពុទ្ធ​ដីកា នឹងព្រះមហាមោគ្គល្លាន ដ៏មានអាយុ ដូច្នេះថា ម្នាលមោគ្គលា្លន សរីរយន្តរបស់អ្នក ល្មមអត់ធន់​បានខ្លះដែរឬ អ្នកល្មមឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅបានខ្លះដែរឬ ទុក្ខវេទនា​ធូរថយទៅ មិនចំរើនឡើង​ មាន​តែ​ស្រាក​ស្រាន្តទៅ មិនរឹតឡើង​ទេឬ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន សរីរយន្ត​របស់ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ មិនល្មមអត់ធន់បានទេ មិនល្មមឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅ​បានទេ ទុក្ខវេទនារបស់ខ្ញុំព្រះអង្គ ធ្ងន់ពេក​ណាស់ មិនធូរថយទេ មានតែរឹតឡើង​ មិនស្រាកស្រាន្តទេ។
ផល វ៉កគ័រ
ពី​ឆ្វេង​: Dwayne ច​ន​សុ​ន​, Ludacris​, Jordana Brewster​, វិ​ន​ម៉ាស៊ូត​, និង Natalie សីលធម៌​ជាមួយ​និង​ឃើ​រ​សម្រាប់​កម្មវិធី Today Show របស់ NBC ។ Walker បាន​ចែក​រំលែក​មិ​ត្ដ​ភាព​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​មិត្ត​រួម​សម្ដែង Fast & Furious របស់​គាត់​។ វ៉ក​ឃើ​រ​បាន​រស់​នៅ Santa Barbara ជាមួយ​សត្វ​ឆ្កែ​របស់​គាត់​។ [4​] [23​] លោក​និង​លោកស្រី Rebecca Soteros [24​] មិត្ត​ស្រី​មួយ​ម៉ោង​, មាន​កូន​ស្រី​ម្នាក់​ឈ្មោះ Meadow វ៉ក​ឃើ​រ​, [25​] ដែល​បាន​រស់នៅ​ជាមួយ​ម្តាយ​របស់​នាង​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ​ហា​វ៉ៃ​រយៈពេល 13 ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ហើយ បន្ទាប់​មក​បាន​ផ្លាស់​ទៅ​រដ្ឋ California ដើ​​ម្បី​រស់​នៅ​ជាមួយ​វ៉ក​ឃើ​រ​នៅ​ឆ្នាំ 201​​1 [26​] ឪ​បុក​ធ៍​ម​របស់​នាង​គឺ​វី​ន​បន្ទាប់​ពី​ការ​ស្លាប់​ម៉ាស៊ូត​របស់​លោក​ប៉ូល​។ លោក​បាន​កាល​ពី​មុន​ផ្កាម្លិះ Gosnell បាន​ចុះ​កាលបរិច្ឆេទ​។ [27​]
ពោជ្ឈង្គសំយុត្ត
ឋានិយសូត្រទី៣
[៤៤៥] សតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលមិនទាន់កើតឡើង​ ក៏មិនកើតឡើង​ ទាំង​សតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលកើតឡើង​ហើយ ក៏រលត់ទៅវិញ។បេ។ ឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែល​មិនទាន់កើត​ឡើង​ ​ក៏មិនកើតឡើង​ ទាំងឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលកើតឡើង​ហើយ ក៏រលត់ទៅវិញ។
[៤៥០] កាលបើព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់យ៉ាងនេះហើយ ព្រះឧទាយិដ៏មានអាយុ ក៏ក្រាបបង្គំទូលសួរព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ចុះពោជ្ឈង្គ ទាំង៧ប្រការ ដែលបុគ្គលបានចំរើនដូចម្តេច បានធ្វើឲ្យ​ច្រើនដូចម្តេច ទើបប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីការអស់ទៅ នៃតណ្ហា។ ម្នាលឧទាយិ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ចំរើន នូវសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអាស្រ័យ នូវវិវេក អាស្រ័យ នូវវិរាគៈ អាស្រ័យ នូវនិរោធ ដ៏ទូលាយធំ ប្រមាណមិនបាន មិនមានព្យាបាទ កាលភិក្ខុនោះ ចំរើន នូវសតិសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអាស្រ័យ នូ​វ​វិវេក អាស្រ័យ នូវវិរាគៈ អាស្រ័យ នូវនិរោធ ដ៏​ទូលាយធំ ប្រមាណមិនបាន មិនមាន​ព្យាបាទ ភិក្ខុនោះ ក៏លះបង់តណ្ហាចេញ​បាន។បេ។ ភិក្ខុចំរើន នូវឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែលអាស្រ័យ នូវវិវេក អាស្រ័យ នូវវិរាគៈ អាស្រ័យ នូវនិរោធ ដ៏ទូលាយធំ ប្រមាណមិនបាន មិនមានព្យាបាទ កាលភិក្ខុនោះ កំពុងចំរើន នូវឧបេក្ខាសម្ពោជ្ឈង្គ ដែល​អាស្រ័យ​ នូវវិវេក អាស្រ័យ នូវវិរាគៈ អាស្រ័យ នូវនិរោធ ដ៏ទូលាយធំ ប្រមាណមិនបាន មិនមានព្យាបាទ ភិក្ខុនោះ ក៏លះបង់តណ្ហាចេញ ព្រោះការលះបង់តណ្ហាបាន ទើប​លះបង់កម្មបាន ព្រោះការលះបង់កម្មបាន ទើបលះបង់​សេចក្តី​ទុក្ខ​បាន។ ម្នាល​ឧទាយិ ការអស់ទៅ នៃកម្ម ព្រោះអស់ទៅនៃតណ្ហា ការអស់ទៅ នៃសេចក្តីទុក្ខ ព្រោះ​អស់​ទៅនៃកម្ម ដោយប្រការដូច្នេះឯង។
បឋមកុសលសូត្រទី១
ឧបក្កិលេសសូត្រទី៣
[៤៦៩] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ស្ពាន់ ជាឧបក្កិលេសរបស់មាស ដែលធ្វើ​ឲ្យ​មាស​សៅ​ហ្មង។បេ។
[៤៧០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សំណប៉ាហាំង ជាឧបក្កិលេសរបស់មាស។បេ។