cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
កោះតៅ
កោះតៅ (ភាសាថៃៈ เกาะเต่า; ភាសាអង់គ្លេសៈ Koh Tao)​ ជាកោះមួយដែលស្ថិតនៅឈូងសមុទ្រថៃ មានទីតាំងនៅខេត្តសុរ៉ាតថានី (Surat Thani Province) នៃប្រទេសថៃ។ កោះនេះមានរូបរាងស្រដៀងគ្រាប់សណែ្តកគួរ សណ្ឋានដីមានលក្ខណៈជាភ្នំ មានឆ្នេរខ្សាច់ទាំងអស់ចំនួន 11 កន្លែង មានជ្រោយចំនួន 10 កន្លែង មានផ្ទៃក្រឡា 21 គីឡូម៉ែត្រការេ និងមានប្រជាជនចំនួន 1,723 នាក់ មានចំងាយប្រហែល 74 គីឡូម៉ែត្រពីខេត្តឈុមផន (Chumphon Province) និងចំងាយ 110​ គីឡូម៉ែត្រពីខេត្តសុរ៉ាតថានី។ កោះតៅ ជាកោះដែលផ្តុំគ្នារវាងកោះពីរចូលគ្នា គឺកោះតៅ និងកោះណាងយួន (Koh Nang Yuan) មានចំងាយពីគ្នា 480 ម៉ែត្រ មានឆ្នេរខ្សាច់ដ៏ស្រស់ស្អាតលាតសន្ធឹងតភ្ជាប់គ្នារវាងកោះទាំងពីរ ដែលជាកន្លែងអ្នកទេសចរណ៍ចូលចិត្តមុជទឹកមើលផ្កាថ្ម។
ឯកសារយោង
https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B9%80%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%B0%E0%B9%80%E0%B8%95%E0%B9%88%E0%B8%B2
សង្ខារ
សង្ខារ Volitional Action (Samskara)
ក្នុងសៀវភៅ អ្វីដែលព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធបានទូន្មានប្រៀនប្រដៅនេះ What the Buddha Taught (Grove Press, 1959) វ៉ាល់ផល រ៉ាហុល( Walpola Rahula) បានពន្យល់ថា សង្ខារ samskara​) អាចសំដៅដល់ "ហេតុបច្ច័យទាំងអស់ (all conditioned) មានអន្តរកម្មនឹងគ្នា(interdependent) អ្វីៗដែលជាប់ទាក់ទង និង​ ភាវៈទាំងឡាយ ទាំងអន្តររវាងចិត្ត និងកាយរួមគ្នា។"
Our psychological conditionings, conscious and subconscious, are functions of samskara. If we are afraid of water, or quickly become impatient, or are shy with strangers or love to dance, this is samskara.
អព្យាកតសំយុត្ត
[៣៩៦] លំដាប់នោះ  ព្រះបាទបសេនទិកោសល ក៏ស្តេចចូលទៅរកខេមាភិក្ខុ​នី លុះចូលទៅដល់ ទ្រង់ថ្វាយបង្គំខេមាភិក្ខុ​នី ហើយគង់ក្នុងទីដ៏សមគួរ។ លុះ​ព្រះបាទ​បសេនទិកោសល ទ្រង់គង់ក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ  ទ្រង់មានព្រះបន្ទូល នឹងខេមាភិក្ខុ​នី​ដូច្នេះថា បពិត្រនាងជាម្ចាស់ សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតឬទេ។ បពិត្រមហារាជ ពាក្យ​ថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់មិនបានព្យាករទេ។  បពិត្រ​នាង​ជាម្ចាស់  ចុះសត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតឬអ្វី។  បពិត្រមហារាជ  ពាក្យថា ​សត្វ​ស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់មិនបានព្យាករទេ។  បពិត្រនាង​ជាម្ចាស់ ចុះសត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះក៏មាន មិនកើតទៀតខ្លះ ក៏មាន ឬអ្វី។  បពិត្រ​មហារាជ ពាក្យថាសត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះក៏មាន មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាននេះ  ព្រះដ៏​មានព្រះភាគ ទ្រង់មិនបានព្យាករទេ។  បពិត្រនាងជាម្ចាស់  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀត ក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែនឬអ្វី។  បពិត្រមហារាជ  ពាក្យថាសត្វស្លាប់ទៅកើត​ទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែននេះ  ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់មិនបានព្យាករទេ។
[៤០៤] ខ្ញុំបានស្តាប់មកយ៉ាងនេះ។  សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់​គង់​ក្នុងកូដាគារសាលា  នាមហាវន ជិតក្រុងវេសាលី។  សម័យនោះឯង  ព្រះអនុរាធ​ដ៏​មានអាយុ គង់ក្នុងអារញ្ញកុដិកា (កុដិតូចតាំងនៅក្នុងព្រៃ) ជិតព្រះដ៏មានព្រះភាគ។  លំដាប់នោះ  ពួកបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយច្រើនគ្នា ចូលសំដៅទៅរកព្រះអនុរាធដ៏មាន​អាយុ លុះចូលទៅដល់ហើយ  ក៏ធ្វើសេចក្តីរីករាយ ជាមួយនឹងព្រះអនុរាធដ៏មានអាយុ លុះបញ្ចប់ពាក្យ ដែលគួររីករាយ  និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ  ក៏អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។  លុះបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយទាំងនោះ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ទើបនិយាយនឹង​ព្រះ​អនុរាធដ៏មានអាយុដូច្នេះថា ម្នាលអាវុសោអនុរាធ សត្វឯណា ជាបុរសដ៏ឧត្តម ជាបុរស​ដ៏ប្រសើរក្រៃលែង  ដល់នូវចំណែកនៃគុណ ដ៏ក្រៃលែង  ព្រះតថាគត កាលបញ្ញត្ត  ក៏​បញ្ញត្ត​នូវសត្វនោះ ក្នុងហេតុទាំង ៤ នេះ  គឺថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀត ១  សត្វស្លាប់ទៅ​មិនកើតទៀត ១ សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាន មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាន ១  សត្វ​ស្លាប់​ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀតក៏មិនមែន ១។   ម្នាលអាវុសោ ​សត្វឯណា​ជាបុរសដ៏ឧត្តម  ជាបុរសដ៏ប្រសើរក្រៃលែង  ដល់នូវចំណែកនៃគុណ ដ៏ក្រៃលែង  ព្រះតថាគត ​កាលបញ្ញត្ត រមែង​បញ្ញត្តនូវសត្វនោះ ដោយវៀរចាកហេតុ ទាំង ៤ នេះចេញ  គឺថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀត ១  សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀត ១  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះក៏មាន មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាន ១ សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែន ១។
[៤១១] ម្នាលអនុរាធ  អ្នកសំគាល់សេចក្តីនោះ ដូចម្តេច  អ្នកពិចារណា​ឃើញ​នូវរូប វេទនា  សញ្ញា សង្ខារ  វិញ្ញាណ ថាជាសត្វឬ។  មិនមែនដូច្នោះទេ  ព្រះអង្គ។
[៤១៤] ម្នាលអាវុសោ  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅកើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជារូបទេ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  ក៏គ្រាន់តែជារូបដែរ។  ពាក្យថា សត្វ​ស្លាប់​ទៅ កើតទៀតខ្លះក៏មាន  មិនកើតទៀតខ្លះ ក៏មាននេះ  គ្រាន់តែជារូបដែរ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន មិនកើតទៀត ក៏មិនមែននេះ គ្រាន់តែជារូបដែរ។  ម្នាល​អាវុសោ  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាវេទនាទេ។  ពាក្យថា​សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាវេទនាដែរ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅកើត​ទៀត​ខ្លះក៏មាន  មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាននេះ  ក៏គ្រាន់តែជាវេទនាដែរ។  ពាក្យថា សត្វ​ស្លាប់​ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀតក៏មិនមែននេះ  ក៏គ្រាន់តែជាវេទនាដែរ។  ម្នាល​អាវុសោ  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាសញ្ញាទេ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាសញ្ញាដែរ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅកើត​ទៀតខ្លះក៏មាន  មិនកើតទៀតខ្លះ ក៏មាននេះ  ក៏គ្រាន់តែជាសញ្ញាដែរ។  ពាក្យថា សត្វ​ស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែននេះ  គ្រាន់តែជាសញ្ញាដែរ។  ម្នាលអាវុសោ  ពាក្យថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាសង្ខារទេ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាសង្ខារដែរ។  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅកើត​ទៀត​ខ្លះក៏មាន  មិនកើតទៀតខ្លះ ក៏មាននេះ  គ្រាន់តែជាសង្ខារដែរ។  ពាក្យថា សត្វ​ស្លាប់​ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែននេះ  ក៏គ្រាន់តែជាសង្ខារដែរ។  ម្នាល​អាវុសោ  ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាវិញ្ញាណទេ។  ពាក្យ​ថា  សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតនេះ  គ្រាន់តែជាវិញ្ញាណដែរ។    ពាក្យថា សត្វស្លាប់ទៅ ​កើត​ទៀតខ្លះក៏មាន  មិនកើតទៀតខ្លះក៏មាននេះ  គ្រាន់តែជាវិញ្ញាណដែរ។  ពាក្យថា សត្វ​ស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែននេះ  ក៏គ្រាន់តែជាវិញ្ញាណដែរ។  ម្នាលអាវុសោ  នេះឯងជាហេតុ  នេះឯងជាបច្ច័យ  ដែលនាំឲ្យព្រះដ៏មានព្រះភាគ​មិនទ្រង់ព្យាករពាក្យនេះ។  ចប់ សូត្រ ទី៣។
[៤១៧] ម្នាលអាវុសោ  កាលបើបុគ្គលដឹង  ឃើញ  នូវរូបតាមសភាវៈពិត  ដឹង ឃើញ នូវហេតុជាទីកើតឡើងនៃរូប តាមសភាវៈពិត  ដឹង ឃើញ  នូវសេចក្តីរលត់នៃរូប​តាមសភាវៈពិត ដឹង  ឃើញ នូវបដិបទា ដើម្បីដល់នូវសេចក្តីរលត់ នៃរូប​តាមសភាវៈ​ពិតហើយ បុគ្គលនោះ ក៏មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះ ដូច្នេះថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀត។ បេ។  បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះ ដូច្នេះថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើត​ទៀត​ក៏មិនមែន ក៏មាន។  កាលបើបុគ្គលដឹង  ឃើញ នូវវេទនា  សញ្ញា សង្ខារ​ទាំង​ឡាយ  និងវិញ្ញាណ តាមសភាវៈពិត  ដឹង ឃើញ  នូវហេតុជាទីកើតឡើង នៃវិញ្ញាណ​តាមសភាវៈពិត  ដឹង  ឃើញនូវសេចក្តីរលត់ នៃវិញ្ញាណ តាមសភាវៈពិត  ដឹង ឃើញ  នូវបដិបទា ដើម្បីដល់នូវសេចក្តីរលត់ នៃវិញ្ញាណ តាមសភាវៈពិត  បុគ្គលនោះ​ក៏មិនមាន​សេចក្តីត្រិះរិះ ​ដូច្នេះថា សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតក៏មាន។  បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តី​ត្រិះរិះ ដូច្នេះថា  សត្វស្លាប់ទៅ មិនកើតទៀតក៏មាន។  បុគ្គលនោះ មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះ ​ដូច្នេះថា  សត្វស្លាប់ទៅ កើតទៀតខ្លះ  មិនកើតទៀតខ្លះ ក៏មាន។  បុគ្គលនោះ ​មិនមានសេចក្តីត្រិះរិះ ដូច្នេះថា  សត្វស្លាប់ទៅកើតទៀតក៏មិនមែន  មិនកើតទៀត ក៏មិនមែន  ក៏មាន។ ម្នាលអាវុសោ  នេះឯងជាហេតុ  នេះឯងជាបច្ច័យ  ដែលនាំឲ្យព្រះដ៏មានព្រះភាគ​មិនទ្រង់ព្យាករនូវពាក្យនេះ។  ចប់ សូត្រ ទី៤។
តតិយសារិបុត្តកោដ្ឋិកសូត្រ ទី៥
[៤៤១] គ្រានោះឯង ​វច្ឆគោត្តបរិព្វាជក ក៏ចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ  ក៏ធ្វើសេចក្តីរីករាយ ជាមួយនឹងព្រះដ៏មានព្រះភាគ  លុះបញ្ចប់​ពាក្យ ដែលគួររីករាយ និងពាក្យដែលគួររឭកហើយ  ក៏អង្គុយក្នុងទីសមគួរ។  លុះ​វច្ឆគោត្ត​បរិព្វាជក អង្គុយក្នុងទីសមគួរហើយ  បាន​ក្រាបបង្គំទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ដូច្នេះ​ថា បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចំរើន  កាលពីថ្ងៃមុន ៗ មក  មានពួកសមណព្រាហ្មណ៍​និងបរិព្វាជក ជាអន្យតិរ្ថិយ មានចំនួនច្រើន  អង្គុយ​ប្រជុំគ្នា ក្នុងកុតុហលសាលា មាន​អន្តរាកថា (ពាក្យជាចន្លោះ) កើតឡើង ដូច្នេះថា  គ្រូឈ្មោះ បូរណកស្សបនេះ  ជាមេពួក ជាមេគណៈ  ជាគណាចារ្យ  មានឈ្មោះ​ល្បីល្បាញ  មានយស  ជាមេលទ្ធិ  ដែលជន​ច្រើន​សន្មតថាជាមនុស្សល្អ  គ្រូឈ្មោះ បូរណកស្សបនោះ  តែងព្យាករសាវក ដែលធ្វើ​មរណកាល​កន្លងហួស​ទៅហើយ ក្នុងកំណើតទាំងឡាយថា  សាវកឯណោះ  ទៅកើត​ក្នុងភពឯណោះ    សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  សាវក​ឯណា  របស់គ្រូ​ឈ្មោះ​បូរណកស្សបនោះ  ជាឧត្តមបុរស  ជាបុរសដ៏ប្រសើរក្រៃលែង  ដល់នូវចំណែក​នៃគុណ ដ៏ប្រសើរក្រៃលែង គ្រូឈ្មោះបូរណកស្សប ក៏ព្យាករសាវក ដែល​ធ្វើមរណកាល​​កន្លងទៅហើយនោះ ក្នុងកំណើតទាំងឡាយថា  សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភព ឯណោះ  សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  គ្រូឈ្មោះ មក្ខលិគោសាល​នេះក្តី។ គ្រូឈ្មោះ និគណ្ឋនាដបុត្តនេះក្តី។ គ្រូឈ្មោះ សញ្ជយវេលដ្ឋបុត្តនេះក្តី។ គ្រូឈ្មោះ​បកុធកច្ចានៈនេះក្តី។  គ្រូឈ្មោះ អជិតកេសកម្ពលនេះក្តី  ក៏ជាមេពួក  ជាមេគណៈ  ជាគណាចារ្យ  មានឈ្មោះល្បីល្បាញ  មានយស ជាមេលទ្ធិ  ដែលជនច្រើន​សន្មត​ថាជាមនុស្សល្អ  ឯគ្រូឈ្មោះ អជិតកេសកម្ពលនោះ ក៏ព្យាករសាវក ដែលធ្វើ​មរណ​កាល​កន្លងហួសទៅហើយ ក្នុងកំណើតទាំងឡាយថា  សាវកឯណោះ ទៅកើតក្នុងភព​ឯណោះ សាវកឯណោះ ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  ឯសាវកឯណា  របស់គ្រូឈ្មោះ​អជិតកេសកម្ពលនោះ  ជាឧត្តមបុរស ជាបុរសដ៏ប្រសើរក្រៃលែង  ដល់នូវចំណែកនៃ​គុណ ដ៏ប្រសើរក្រៃលែង ក៏ព្យាករនូវសាវកនោះ ដែលធ្វើមរណកាលកន្លងហួសទៅ​ហើយ ក្នុងកំណើតទាំងឡាយថា  សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ  សាវក​ឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  ចំណែកខាងព្រះសមណគោតមនេះសោតទៀត  ក៏ជាមេពួក ​មេគណៈ ជាគណាចារ្យ  មានព្រះនាមល្បីល្បាញ  ព្រះអង្គមានយស  ជាមេលទ្ធិ  ដែលជនច្រើនសន្មតថាជាសប្បុរស  ព្រះអង្គសោត ក៏ទ្រង់ព្យាករនូវសាវក ដែលធ្វើមរណកាលកន្លងហួសទៅហើយ ក្នុងកំណើត​ទាំងឡាយ​ថា សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ  សាវកឯណោះ ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  ក៏ឯសាវកឯណា  របស់ព្រះអង្គ ជាឧត្តមបុរស។បេ។ ទ្រង់ព្យាករ​ថា សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភព ឯណោះ  សាវកឯណោះ  ទៅកើតក្នុងភពឯណោះ។  មួយវិញទៀត  ព្រះសមណ​គោតម ទ្រង់ព្យាករ នូវសាវក​នោះ យ៉ាងនេះថា  សាវកនេះបានផ្តាច់បង់នូវតណ្ហា  គាស់រំលើងនូវសញ្ញោជនៈ  ហើយធ្វើនូវទីបំផុត នៃសេចក្តីទុក្ខ  ព្រោះត្រាស់ដឹងនូវមានះ​បានដោយល្អ។ បពិត្រព្រះគោតមដ៏ចំរើន  ខ្ញុំព្រះអង្គ មានសេចក្តីសង្ស័យ  មាន​សេចក្តី​ងឿងឆ្ងល់ថា  ព្រះធម៌ដែលព្រះសមណគោតម ទ្រង់កំណត់ដឹង ដោយប្រការ​ដូចម្តេច។
ចប់អព្យាកតសំយុត្ត។
អវតារ (ភាពយន្ត)
ពានរង្វាន់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តអាមេរិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
វាំងវៀង
ទេសចរណ៍
Vang Vieng has become a backpacker-oriented town, with the main street featuring guest houses, bars, restaurants, internet cafes, tour agencies, and Western tourists Attractions of the town include inner tubing and kayaking on the Nam Song River, which, until the third quarter of 2012, was lined with bars selling Beer Lao and Lao-Lao, and equipped with rope swings, zip lines, swimming and diving into blue lagoon, and large decks for socializing.
ឃុំឈូកស(ស្រុកកំពង់ត្រឡាច)
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ទុង្សាទេវី
គំនិត នៃការបំពុល
ការរស់នៅស្អាត, ការពេញចេញនូវក្លិនក្រអូប, ការស្រលាញ់នូវភាពប្រណិត ភាពល្អស្អាតវិចិត្រ មានគំនិតថ្មី មានការគិតបែបវិជ្ជមាន មានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ។ ផ្ទុយនិង សេចក្ដីល្អនេះដែលបង្កើតបានការគិតអវិជ្ជមាននៅក្នុងសង្គមរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា តាមរយៈ ពួកក្រុមមនុស្សអវិជ្ជា ដែលសាងសកម្មភាព និង រូបភាពខ្វះក្រមសីលធម៌ ខ្វះសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរផ្សេងៗ ឱ្យមានជាទំនៀមទម្លាប់បាតសង្គមនៅកម្ពុជា ។
អាហារូបករណ៍ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រិយ៍មហាចក្រីសិរិនថន សាកលវិទ្យាល័យមហាសារខាម
ប្រវត្តិ
នៅឆ្នាំ 2008 សាស្រ្តាចារ្យបណ្ឌិតសមសក្តិ ចក្រផៃវង្ស (Prof. Dr. Somsak Jakphaiwong )បច្ចុប្បន្នជាប្រធានរាជវិទ្យាល័យទន្តពេទ្យនៃព្រះរាជាណាចក្រថៃក្រោមព្រះរាជឧបត្ថម្ភ ដែលបានទទួលតំណែងជាស្តីទីសាកលវិទ្យាធិការសាកលវិទ្យាល័យមហាសារខាម ចន្លោះពេលនោះលោកបានផ្តួចផ្តើមឱ្យសាកលវិទ្យាល័យមហាសារខាមចូលរួមថ្វាយការងារក្នុងគម្រោងព្រះរាជឧបត្ថម្ភដល់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា លើវិស័យអប់រំ របស់ព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រិយ៍ មហាចក្រីសិរិនថន។
Gambir
Gambir ( Uncaria ) គឺជាប្រភេទរុក្ខជាតិដែលជាកម្មសិទ្ធិរបស់ កុលសម្ព័ន្ធ Rubiaceae ។ នៅ ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ជាទូទៅគេប្រើ gambier សម្រាប់ ការទំពារ ។ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ដ៏​សំខាន់​ជាង​នេះ​គឺ​ជា ​ថ្នាំ ​ខាត់ស្បែក និង​ថ្នាំ​ជ្រលក់។ Gambir ក៏មានផ្ទុកនូវ សារធាតុ catechins ( catechins ) ដែលជាធាតុផ្សំធម្មជាតិដែលជា សារធាតុប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្ម ។ ប្រទេស​ឥណ្ឌា ​នាំ​ចូល 68% gambier ពី​ប្រទេស​ឥណ្ឌូណេស៊ី​ហើយ​ប្រើ​វា​ជា​ល្បាយ​នៃ​គ្រាប់​។
អាកាសធាតុដែលសមរម្យសម្រាប់ការដាំដុះ gambier គឺជាប្រភេទអាកាសធាតុ B2 យោងតាមចំណាត់ថ្នាក់របស់ Schmidt និង Ferguson ។ Gambir ផលិតបានយ៉ាងល្អនៅលើ ប្រភេទដី podzolic ពណ៌ក្រហមលឿង ទៅ ត្នោត ។ កម្ពស់សមរម្យគឺចន្លោះពី 100-500 ម៉ែត្រពីលើនីវ៉ូទឹកសមុទ្រជាមួយនឹងទឹកភ្លៀងប្រហែល 3,000-3,353 មមក្នុងមួយឆ្នាំ (អនាមិក, 2000 នៅ Noor Roufiq et al, tt ។ )
= ផលិតផល = Gambir គឺជាចំរាញ់ចេញពីទឹកក្តៅពីស្លឹក និងមែកឈើរបស់រុក្ខជាតិ Gambir ដែលត្រូវបាន precipitated ហើយបន្ទាប់មក molded និងស្ងួតដែលមានមុខងារជា astringent ។  ស្ទើរតែ 95% នៃផលិតកម្មត្រូវបានបង្កើតឡើងជាផលិតផលនេះ ដែលត្រូវបានគេហៅថា betel bite ឬ ផែនការ masala ។ រូបរាងរបស់ផ្សិតជាធម្មតាមានរាងស៊ីឡាំង ស្រដៀងនឹង live draw hk ស្ករត្នោត ។ ពណ៌គឺពណ៌ត្នោតខ្មៅឬលឿង។ Gambir (ដែលគេស្គាល់នៅក្នុងពាណិជ្ជកម្មអន្តររដ្ឋថាជា gambier ) ជាធម្មតាត្រូវបានដឹកជញ្ជូនក្នុងកញ្ចប់ 50 គីឡូក្រាម។ ទម្រង់មួយទៀតគឺម្សៅឬ "នំ" ។ ឈ្មោះផ្សេងទៀតគឺ catechu, dingdong togel  gutta gambir , catechu pallidum ( palate catechu )
ឃុំខុនរ៉ង
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ព្រះរាជឱង្ការ
និរុត្តិសាស្ត្រ
ព្រះរាជឱង្ការ កើតចេញពីពាក្យ ព្រះ + រាជ + ឱង្ការ។ ព្រះ គឺជាឋានន្តរនាមនៃពូជពង្សស្ដេច រាជ សំដៅលើស្ដេច ឱង្ការ មកពីពាក្យ សំស្ក្រឹត អោំការ អានថា: អោម-ការ៉ៈ “អក្សរ ឱម” ឬ “សូម​សូត្រ​រំឭក​ចំពោះ ឱម !” ពាក្យ​ប្រើ​ជា​រហស្ស​នាម (នាម​កំបាំង) របស់​ពួក​ទេវតា​ស័ក្តិសិទ្ធិ គឺ​ជា​ពាក្យ​ហៅ​បញ្ចៀស​មិន​ឲ្យ​ចំ​ឈ្មោះ ជា​វាចា​ស័ក្តិសិទ្ធិ​សម្រាប់​ពួក​ព្រាហ្មណិក សូត្រ​ប្រសិទ្ធី​ឬ​ប្រើ​ក្នុង​យញ្ញ​ពិធី​ផ្សេង​ៗ, ច្រើន​ប្រើ​រៀង​ត្រង់​ខាង​ចុង​ប្រយោគ​ពាក្យ​សូត្រ ថា​តែ​ម្តង​ៗ​ក៏​មាន ថា​ផ្ទួន​ពីរ​ដង​ៗ ឬ​បី​ដង​ៗ​ក៏​មាន។ នៅពេលក្រោយឃើញលេចឡើងក្នុងព្រះនាមពេញសំរាប់រាជ្យរបស់ស្ដេចសម័យកណ្ដាលភាគច្រើន។
រាជវង្សហានខាងកើត
រាជវង្សហានខាងលិច (ឆ្នំា ២០២ មុនគ.ស-ឆ្នាំ ៨ នៃគ.ស)
សម័យរាជវង្សហានខាងលិច ត្រូវគេចាត់ទុកជាសម័យកាលដែលមានការរីកចម្រើនរុងរឿងបំផុតក្នុងសម័យប្រវត្ដិសាស្ដ្រចិន ជាយុគសម័យបង្កើតមជ្ឈមណ្ឌលរួមចិត្ដនៃភាពជាជនជាតិចិន ឬដែលក្រោយមកហៅថាជនជាតិហាន។ ក្រោយពេលឈិនស៊ឺហួងឬជិនស៊ីហង់តេបឋមក្សត្រចិនដែសអាចបង្រួបបង្រួមផែនដីចិនឲ្យមានឯកភាពហើយ ក្នុងសម័យចាន់កួ ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងនគរផ្សេងៗ បានធ្វើឲ្យកើតការលាយបញ្ជូលគ្នានៃវប្បធម៌ជនជាតិផ្សេងៗ ។ ពេលដល់សម័យរាជវង្សហានខាងលិច មិនថាជាទម្រង់នៃប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ភាសាអក្សរ ការសិក្សាវប្បធម៌ ទំនាមទម្លាប់ប្រពៃណីផ្សេងៗ ក៏បានទទួលរងនូវការរួមបញ្ចូលគ្នា កើតជាវប្បធម៌រួមគ្នាដែលហៅថា “វប្បធម៌នៃជនជាតិហាន” ។ ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ជនជាតិហានដែលមានការរីកចម្រើនជាង តែងតែត្រូវបានទទួលឲ្យធ្វើជាមេដឹកនាំក្នុងដែនដីនេះ ហើយនេះជាលទ្ធផលនៃការវិវត្ដន៍ក្នុងប្រវត្ដិសាស្ដ្រនិងការលាយបញ្ចូលគ្នាដោយធម្មជាតិ។ នៅក្រោយសម័យរាជវង្សហាន ថ្វីបើមានការផ្លាស់ប្ដូរមេដឹកនាំឬរាជវង្សជាច្រើន តែក្រុមមេដឹកនាំនៅតែជាជនជាតិហានដដែល។
រាជវង្សហានខាងកើត (គ.ស ២៥-២២០)
វ៉ាំងម៉ាំង ដកតំណែងយូជឺអ៊ិង យុវក្សត្រអង្គចុងក្រោយនៃរាជវង្សហានខាងលិច ដើម្បីតែងតាំងខ្លួនជាស្ដេច ដោយរៀបចំរៀបប្រព័ន្ធការគ្រប់គ្រងថ្មីនិងបង្កើតរាជវង្សស៊ិន ឡើង។  តែការបរាជ័យនៃការរៀបចំថ្មីបានធ្វើឲ្យមានការបះបោរពីសំណាក់ប្រជារាស្ដ្រ កើតជាចលនាក្បត់នៅតាមតំបន់ផ្សេងៗ មានដូចជា កងកម្លាំងចិញ្ចើមក្រហម ដែលដឹកនាំដោយហ្វានឆុងពីតំបន់សានទុង និងកងកម្លាំងលីវលិន ដែលដឹកនាំដោយលិវស៊ិវ មកពីហ៊ូប៉ឺយ ជាដើម។ ក្នុងបណ្ដាកងកម្លាំងទាំងអស់នេះ កងកម្លាំងរបស់លិវស៊ិវរឹងមាំជាងគេ។
ម៉ៃឃើល វីកឃឺវី
ម៉ៃឃើល ធីអូដ្ររវីកឃឺរី (ថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៣១ ដល់ថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំំ២០១៧) គឺជាប្រវត្តិវិទូ សាស្ត្រាចារ្យ និងជាអ្នកនិពន្ធជនជាតិអាមេរិក ដែលត្រូវបានគេស្គាល់សម្រាប់ស្នាដៃរបស់លោកអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ។
ជីវិត
គាត់បានធ្វើការស្រាវជ្រាវនិក្ខេបបទនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា និងប្រទេសថៃពីឆ្នាំ១៩៧០ ដល់ ឆ្នាំ១៩៧២ ហើយបានបញ្ឈប់វានៅឆ្នាំ១៩៧៣ នៅពេលដែលគាត់បានក្លាយជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែកប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍នៅសាកលវិទ្យាល័យសៃនម៉ាឡេស៊ី នៅទីក្រុងប៉េណាំង ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី ដែលគាត់បានធ្វើការរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៧៩។ លោក​បាន​បន្ត​និង​បញ្ចប់​ការ​ស្រាវ​ជ្រាវ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៧៧ ដោយ​ដាក់​ឈ្មោះ​វា​ថា ​កម្ពុជា​បន្ទាប់​ពី​អង្គរ៖ ភស្តុតាង​កាលប្បវត្តិ​សម្រាប់​សតវត្ស​ទី​១៤​ដល់​ទី​១៦ ។ ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​នោះ វីកកេរី បាន​ទទួលបណ្ឌិតទស្សនវិជ្ជាផ្នែក ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពីសាកលវិទ្យាល័យយ៉េល ។
ធ្វើការលើប្រវត្តិសាស្ត្រអាស៊ីអាគ្នេយ៍
វីកឃឺរី គឺជាសមាជិកនៃព្រឹត្តិបត្រព័ត៌មាននៃអ្នកប្រាជ្ញអាស៊ីដែលមានការព្រួយបារម្ភ ។ នៅក្នុងលេខ២១, ១៩៨៩ គាត់បានសរសេរថា : ""My first contribution (1982) to BCAS [Bulletin Of Concerned Asian Scholars] was on CIA falsification of Cambodian statistics. I believe the task of BCAS should be to counter U.S. regime misinformation and mainstream self-censorship, and provide well-researched progressive information on Asia and the Pacific...[sic]""
ឃុំចោងម៉ោងវ
ឃុំ ស្ថិតនៅ ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង។
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ឃុំខ្លុងពពក
(Khlong Popok Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកផុស ខេត្តកំពង់ឆ្នាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ ៧ភូមិ÷
ឃុំក្បាលទឹក
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ឃុំព្រៃគ្រី
|ភូមិ ]]
ឃុំកំពង់អុស(ស្រុកជលគីរី)
ឃុំ មាន ភូមិ៖
ភីហ្សា
Pisa Margherita
នៅ សតវត្សរ៍ទី 18 ភីហ្សាបានចាប់ផ្តើមទទួលបានជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំងដែល Maria Carolina ម្ចាស់ក្សត្រីនៃ Naples បានស្នើសុំឱ្យសាងសង់ឡឥដ្ឋនៅក្នុងផ្ទះបាយរបស់នាងដើម្បីឱ្យចុងភៅរបស់នាងអាចរៀបចំភីហ្សាសម្រាប់នាងនិងភ្ញៀវរបស់នាង។ នៅ​សម័យ​នោះ ភីហ្សា​ជា​អាហារ​របស់​បុរស​ក្រីក្រ ហើយ​រដ្ឋ Carolina បាន​បង្ខំ​ពួក​អភិជន​ឱ្យ​បរិភោគ​ភីហ្សា។ នៅ ឆ្នាំ 1889 ព្រះនាង Margherita ព្រះមហាក្សត្រិយានីនៃប្រទេសអ៊ីតាលី ខណៈពេលដែលនាងស្ថិតនៅក្នុងតំបន់ Naples បានអញ្ជើញអ្នកដុតនំភីហ្សាដ៏ពេញនិយមបំផុតនៅពេលនោះ គឺ Raphael Esposito ដើម្បីរៀបចំភីហ្សាដ៏ល្អបំផុតសម្រាប់នាង។ ភីហ្សាមួយក្នុងចំណោមភីហ្សាដែលគាត់បានធ្វើ គឺភីហ្សាដែលមានមូលដ្ឋានលើ ឈីស mozzarella basil និងប៉េងប៉ោះត្រូវបាននាងចូលចិត្តជាពិសេស ហើយដូច្នេះបានទទួលឈ្មោះ "Pizza Margherita" ។ គ្រឿងផ្សំសំខាន់ៗចំនួនបីរបស់វា ឈីសពណ៌ស ក្លិនឈ្ងុយពណ៌បៃតង និងទឹកជ្រលក់ប៉េងប៉ោះក្រហម បានក្លាយជានិមិត្តរូបនៃពណ៌ទង់ជាតិអ៊ីតាលីថ្មី។
Pisa Bianca (white)
A variety of unknown piza outside Italy is based on the same traditional powder without tomato sauce. Let's be replaced by another dipper based on ricotta or instead, such as pesto dripping or edge dips (as in bechamel    And sometimes you don't use everything, but only chisels and food.
អាហារដូចភីហ្សានៅលើពិភពលោក
នៅអ៊ីស្រាអែល ភីហ្សាមួយប្រភេទដែលហៅថា "ភីហ្សានៅលើភីតា" ឬ "ភីហ្សាភីតា" សម្រាប់ខ្លីគឺជារឿងធម្មតា។ វាជាទម្លាប់ក្នុងការរៀបចំវានៅផ្ទះ ហើយម្សៅរបស់វាត្រូវបានផលិតចេញពី pita កាត់ពាក់កណ្តាលនៅគែម។ ដើម្បី​ធ្វើ​ភីហ្សា​នេះ អ្នក​ត្រូវ​កាត់​ចំណិត​ភីតា ហើយ​ប្រើ​វា​ជា​នំភីហ្សា។ រូបមន្ត​លម្អិត​សម្រាប់​ភីហ្សា​នេះ​មាន​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ "ការ​ធ្វើ​ម្ហូប​សម្រាប់ ​កុមារ " ដោយ Ruth Sirkis ។
សុជាតា
រឿងនាងសុជាតា និង ភរិយា ៧ ប្រភេទ​ នៅ​ក្នុង​ព្រះត្រៃបិដក
(៣) អយ្យសមៈ ឬ​ អយ្យាភរិយា​ (ភរិយាទុកស្មើ​ចៅហ្វាយនាយ)​ : ស្រ្តីមិនមានសេចក្តីប្រាថ្នានឹងធ្វើការងារ​ ជាអ្នកខ្ជិលច្រអូស ស៊ីច្រើន រឹងរូស​ ពោលនូវពាក្យអាក្រក់​ មាន​​ព្យាយាមប្រឹងប្រែងដើម្បីប្រព្រឹត្តិគ្រប់គាបសង្កត់​ស្វាមី ។
គោលនៃជំនឿ
ពុទ្ធភាសិត
គោលការណ៍ ១០ យ៉ាង :
សេចក្តី​លម្អិត​នៃ​កាលាមសូត្រ
ម្នាល​កាលាមក្សត្រិយ៍ ចូរ​អ្នក​ទាំង​ឡាយ ងឿង​ឆ្ងល់​ដែរ គួរ​សង្ស័យ​ដែរ ព្រោះ​ការ​ងឿង​ឆ្ងល់​និង​ការ​សង្ស័យ​កើត​ឡើង​ដល់​អ្នក​ទាំង​ឡាយ​ក្នុង​ទី​នេះ​ហើយ ។
រដ្ឋបាលឃុំសិត្បូ
ដែនដី
មានផ្ទៃដីសរុបប្រហែល ១៧,២២គីឡូម៉ែតការ៉េ (៦,៦៥ម៉ាយល៍) និងមានចម្ងាយសរុប ១៨,៨៣គីឡូម៉ែត (១១,៧០ម៉ាយ)។ ឃុំសិត្បូមានទីតាំងតាមផ្លូវជាតិលេខ២១អា ពីរង្វង់មូលក្រុងតាខ្មៅ មកទិសខាងកើតមកទល់និងសួនច្បារក្រុងតាខ្មៅ បត់ស្ដាំ មកតាមដងទន្លេបាសាក់មកទិសខាងត្បូង ឆ្លងកាត់សង្កាត់តាខ្មៅ ត្រង់ភូមិព្រែកសំរោង និងភូមិថ្មី។ ហើយបន្តដំណើរឆ្លងកាត់ស្ពានទី១(ស្ពានតាំង ហ៊ុន) ជាព្រំប្រទល់សង្កាត់តាខ្មៅ និងឃុំស្វាយរលំ ភូមិស្វាយរលំ១ ភូមិស្វាយរលំ២ ឆ្លងកាត់ស្ពានទី២(?) ភូមិស្វាយរលំ៣ ភូមិស្វាយរលំ៤ និងភូមិស្វាយរលំ៥ ជាព្រំប្រទល់រវាងឃុំស្វាយរលំ និងឃុំសិត្បូ។ ឆ្លងកាត់ភូមិព្រែកតាព្រីង ភូមិសិត្បូ ភូមិកំពង់ព្រីង និងភូមិព្រែកត្រែងដែលជាដែលជាព្រំប្រទល់រវាង ឃុំសិត្បូ និងឃុំរការខ្ពស់។
បាល់បោះ
=សាសនា=
ក្រសួងសុខាភិបាល
=គោលនយោបាយឃុំ=
ស្ថិតិអ្នកបោះឆ្នោត
=គណបក្សនយោបាយ=
សំបុត្រមរណៈភាព
បើលើសពី ១៥ថ្ងៃត្រូវដាក់ពាក្យបណ្ដឹងសុំសំបុត្រមរណៈភាពពីឃុំ-សង្កាត់។ បើលើសពី ១ឆ្នាំត្រូវសុំសាលក្រមពីសាលាដំបូង រាជធានី-ខេត្ត។ ករាស្នើសុំត្រូវភ្ជាប់មកជាមួយនូវ÷ + លិខិតជូនដំណឹងមរណៈភាព + សៀវភៅគ្រួសារដែលមានឈ្មោះអ្នកស្លាប់ក្នុងនោះ(បើមាន) + សេក្ដីចំលងសំបុត្រកំណេីត ឬសេក្ដីចំលងសំបុត្របញ្ជាក់កំណើតរបស់អ្នកស្លាប់។
ភូមិព្រែកតាព្រីង
មានកំហុសត្រង់ចុងសិទ្ធ កូនឈ្មោះ ជឿន សុខរិទ្ធ មានថ្ងៃខែឆ្នាំកំណើតនៅ ថ្ងៃទី ៣០ ខែ០២ ឆ្នាំ១៩៩៨(កំហុស) ចុះថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៩ ចេញដោយ វរៈសេនីយ៍ឯក ឯក ក្រឹត្យ (ស្នងការនគរបាល ខេត្តកណ្ដាល)
ខន្ធកបុច្ឆា
[១២] ខ្ញុំនឹងសួរបរិវាសិកក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មានប៉ុន្មាន។ ខ្ញុំនឹងឆ្លើយបរិវាសិកក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មាន១។
[១៣] ខ្ញុំនឹងសួរសមុច្ចយក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មានប៉ុន្មាន។ ខ្ញុំនឹងឆ្លើយសមុច្ចយក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មាន១។
[១៤] ខ្ញុំនឹងសួរសមថក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មានប៉ុន្មាន។ ខ្ញុំនឹងឆ្លើយសមថក្ខន្ធកៈ ដែលប្រកបដោយនិទាន ប្រកបដោយនិទ្ទេស អាបត្តិរបស់បទឧក្រិដ្ឋ មាន២។
ជំទាវជៃ
ជំទាវទេវីសោភី លក្ខណា រឺ​ យាយជៃ ជាជំទាវនៃព្រះដុង។ លោកជំទាវមានកូនស្រីត្រូវជាអគ្គមហេសីរបស់ព្រះបាទបរមិន្ទរាជា ដែលព្រះនាមថា សម្ដេចព្រះអគ្គមហេសីជា ព្រះភគវតី ស្រីទេពធីតា មហាចក្រពត្តិឧត្តមបរមរតនារាជធានីសោភីលក្ខណាមហាក្សត្រី។
ប្រវត្តិស្រុកឧដុង្គ
សម្ដេចព្រះបរមិន្ទបរមរាជា ទ្រង់ពិរោធណាស់គិតនឹងលើកសេនាយោធាទៅចាប់ តែខ្លាចទ្រង់ជ្រាបដល់សម្ដេចព្រះវររាជបិតាគិតថានឹងឱ្យលើកផ្លូវទៅជាថ្នល់ទៅក៏មិនគួរ ព្រោះហេតុតែស្រីមួយទៅឱ្យនឿយដល់អាណាប្រជានុរាស្ត្រគិតថានឹងឱ្យចាស់ទុំទៅនិយាយចែចង់អ្នកទេពនោះ ចាស់ទុំចូលភូមិព្រះដុង្គអ្នកជៃពុំបាន ព្រះដុង អ្នកជៃគាត់ចាំយាមមាំមួនណាស់។ ទ្រង់ព្រះស្នេហាក្រៃពេករហូតដល់ជាដួលដំជាព្រះរោគខានចូលគាល់ព្រះវរបិតាច្រើនថ្ងៃ។ សម្ដេចព្រះបរមរាជា ជាសម្ដេចព្រះវរបិតាយល់បាត់ព្រះរាជបុត្រដូច្នេះ ទ្រង់ត្រាស់សួរមន្ត្រី ខ្ញុំរាជការគ្រប់គ្នា មន្ត្រីខ្ញុំរាជការ ក៏យកសេចក្ដីក្រាបបង្គំទូលគ្រប់ប្រការ។ ខណៈនោះ ព្រះបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាប ទ្រង់ព្រួយព្រះរាជហឫទ័យនឹងព្រះរាជបុត្រណាស់ អញគិតតែនឹងឱ្យសោយរាជ្យស្នងអញ ព្រោះមានតំរិះប្រាជ្ញាចិត្តក៏សុចរិតល្អ ពុំគួរព្រះដុង អ្នកជៃរឹងទទឹងឡើយ។ ដូច្នេះ គួរឱ្យសេនាទាហានទៅចាប់យកខ្លួនមកធ្វើទោសតាមបទព្រះអយ្យការ។
គសប ឃុំសិត្បូ
ទស្សនៈនយោបាយ
៣. ឥរិយាបទនយាបាយ ៖ សុទ្ធចរិតភាពជាបាតគ្រឹះដែលជាអត្តចរិកផង ដែលជាខ្លឹមសារពិតប្រាកដរបស់គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ។
ជញ្ជាំងកោសិកា
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
In 1930, Ernst Münch coined the term apoplast in order to separate the "living" symplast from the "dead" plant region, the latter of which included the cell wall.
ការវិវត្តន៍
Cell walls evolved independently in many groups, even in the photosynthetic eukaryotes. In these lineages, the cell wall is closely related to the evolution of multicellularity, terrestrialization and vascularization.
ការ​តែង​និពន្ធ
Cell walls in some plant tissues also function as storage deposits for carbohydrates that can be broken down and resorbed to supply the metabolic and growth needs of the plant. For example, endosperm cell walls in the seeds of cereal grasses, nasturtium and other species, are rich in glucans and other polysaccharides that are readily digested by enzymes during seed germination to form simple sugars that nourish the growing embryo.
Formation
The middle lamella is laid down first, formed from the cell plate during cytokinesis, and the primary cell wall is then deposited inside the middle lamella. The actual structure of the cell wall is not clearly defined and several models exist - the covalently linked cross model, the tether model, the diffuse layer model and the stratified layer model. However, the primary cell wall, can be defined as composed of cellulose microfibrils aligned at all angles. Cellulose microfibrils are produced at the plasma membrane by the cellulose synthase complex, which is proposed to be made of a hexameric rosette that contains three cellulose synthase catalytic subunits for each of the six units. Microfibrils are held together by hydrogen bonds to provide a high tensile strength. The cells are held together and share the gelatinous membrane called the middle lamella, which contains magnesium and calcium pectates (salts of pectic acid). Cells interact though plasmodesmata, which are inter-connecting channels of cytoplasm that connect to the protoplasts of adjacent cells across the cell wall.
សារាយ
Other compounds that may accumulate in algal cell walls include sporopollenin and calcium ions.
Water molds
The group Oomycetes, also known as water molds, are saprotrophic plant pathogens like fungi. Until recently they were widely believed to be fungi, but structural and molecular evidence has led to their reclassification as heterokonts, related to autotrophic brown algae and diatoms. Unlike fungi, oomycetes typically possess cell walls of cellulose and glucans rather than chitin, although some genera (such as Achlya and Saprolegnia) do have chitin in their walls. The fraction of cellulose in the walls is no more than 4 to 20%, far less than the fraction of glucans. Oomycete cell walls also contain the amino acid hydroxyproline, which is not found in fungal cell walls.
Bacterial cell walls
Around the outside of the cell membrane is the bacterial cell wall. Bacterial cell walls are made of peptidoglycan (also called murein), which is made from polysaccharide chains cross-linked by unusual peptides containing D-amino acids. Bacterial cell walls are different from the cell walls of plants and fungi which are made of cellulose and chitin, respectively. The cell wall of bacteria is also distinct from that of Archaea, which do not contain peptidoglycan. The cell wall is essential to the survival of many bacteria, although L-form bacteria can be produced in the laboratory that lack a cell wall. The antibiotic penicillin is able to kill bacteria by preventing the cross-linking of peptidoglycan and this causes the cell wall to weaken and lyse. The lysozyme enzyme can also damage bacterial cell walls.
There are broadly speaking two different types of cell wall in bacteria, called Gram-positive and Gram-negative. The names originate from the reaction of cells to the Gram stain, a test long-employed for the classification of bacterial species.
ប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសាធារណរដ្ឋចិន
ដើមសម័យសាធារណរដ្ឋ
សាធារណរដ្ឋ​ដែលលោក​ស៊ុន យ៉ាតសេន និង​សហការី​ស្រមៃ​បាន​វិវត្តន៍ទៅមុខ​យឺតៗ។ ទោះបីជាមានគណបក្សនយោបាយជាច្រើនប្រជែងគ្នាដណ្តើមអំណាចកំពូលនៅក្នុងសភាក៏ដោយ ប៉ុន្តែពួកគេទាំងនោះនូវខ្វះកម្លាំងទ័ព ហើយមិនយូរប៉ុន្មានអំណាចរបស់យ័ន ស៊ីខាយបានកើនលើសពីសភាទៅទៀត។ យ័នបានកែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញដោយខ្លួនឯង ហើយគំនិតផ្តាច់ការរបស់លោកបានចាប់ផ្តើមលេចឡើងបន្តិចម្តងៗ។ នៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩១២ គណបក្សគួមីនតាង (គណបក្សជាតិនិយម) ត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយលោកស៊ុង ចែវរ៉េន ដែលជាសហការីម្នាក់របស់ស៊ុន យ៉ាតសេន។ គណបក្សថ្មីមួយនេះបានបង្កើតឡើងដោយការ​ផ្គុំ​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​បក្ស​នយោបាយ​តូចៗដោយមានរួម​ទាំងចលនាថុងម៉េងហួយរបស់ស៊ុនផង​ដែរ។ នៅក្នុងការបោះឆ្នោតជាតិដែលបានធ្វើឡើងនៅខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩១៣ ដើម្បីជ្រើសរើសសមាជិកថ្មីសម្រាប់សភាទាំងពីរក្នុងប្រទេស លោកស៊ុងបានធ្វើយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងរដ្ឋបាលយ័នដែលនៅពេលនោះតំណាងដោយគណបក្សសាធារណរដ្ឋក្រោមការដឹកនាំដោយលាំង ឈីឆាវ។ ដោយសមត្ថភាពប៉ិនប្រសប់របស់ស៊ុងជា​អ្នក​ធ្វើ​យុទ្ធនាការ ជាលទ្ធផល ​គណបក្ស​គួមីនតាង​ក៏បាន​ឈ្នះ​អាសនៈ​ភាគច្រើន។
បដិវត្តន៍លើកទីពីរ
នៅខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩១៣ ខេត្តភាគខាងត្បូងចំនួនប្រាំពីរបានធ្វើការបះបោរប្រឆាំងនឹងលោកយ័ន ហើយបដិវត្តន៍លើកទីពីរក៏ផ្ទុះឡើង។ ប៉ុន្តែសម្រាប់បក្សគួមីនតាង បដិវត្តន៍លើកទីពីរនេះមិនបានផ្តល់ផលល្អអ្វីដល់ពួកគេនោះទេ។ កម្លាំងយោធាគួមីនតាងនៃខេត្តជាំងស៊ីត្រូវបានកងកម្លាំងរបស់យ័នវាយបង្ក្រាបនៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ហើយក្រុងណានឆាងដែលជាទីរួមខេត្តជាំងស៊ីក៏ត្រូវដួលរលំផងដែរ។ នៅថ្ងៃទី១ ខែកញ្ញា ណានជីងត្រូវបានកងកម្លាំងយោធាយ័នចូលកាន់កាប់។ ពេលដែលឧទ្ទាមកម្មត្រូវបានបង្ក្រាបអស់ លោកស៊ុន និងសម្ព័ន្ធមិត្តផ្សេងទៀតក៏បានភៀសខ្លួនរត់ទៅប្រទេសជប៉ុន។ នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៣ សភាបានជ្រើសតាំងយ័ន ស៊ីខាយជាប្រធានាធិបតីផ្លូវការនៃសាធារណរដ្ឋចិនដោយបង្ខំ ហើយមហាអំណាចក្រៅប្រទេសបានចាប់ផ្តើមទទួលស្គាល់ដល់រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក។ លោកឌូអាន ស៊ីរួយ និងរួមទាំងឧត្តមសេនីយ៍ដឹកនាំកងទ័ពប៉ីយ៉ាងផ្សេងទៀតត្រូវបានយ័ន ស៊ីខាយតែងតាំងឱ្យកាន់តំណែងសំខាន់ៗនៅក្នុងគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
ការបះបោររបស់មហាជន និងសង្គ្រាមការពារជាតិ
នៅថ្ងៃទី១២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩១៥ បន្ទាប់ពីមានការគាំទ្រពីកូនប្រុសរបស់គាត់ យ័នបានប្រកាសខ្លួនលោកផ្ទាល់ជាព្រះចៅអធិរាជនៃចក្រភពចិនថ្មី។ ​ដំណឹងនេះបានធ្វើឱ្យ​ប្រទេស​ចិនទាំងមូលភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង ហើយការ​បះបោរក៏ផ្ទុះឡើងនិង​រាលដាល​ទៅតាម​ខេត្ត​ជា​ច្រើន​។ នៅថ្ងៃទី២៥ ខែធ្នូ អតីតអភិបាលខេត្តយូណានព្រមទាំងអតីតអភិបាលខេត្តជាំងស៊ី និងឧត្តមសេនីយ៍ប្រចាំខេត្តយូណានបានរួមគ្នាបង្កើតកងទ័ពការពារជាតិឡើង និងថែមទាំងប្រកាសខេត្តយូណានជាតំបន់ឯករាជ្យផ្តាច់ចេញពីប្រទេសចិន។ ដូចនេះ សង្គ្រាមការពារជាតិក៏បានចាប់ផ្តើម។
សង្គ្រាមការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញ
សង្គ្រាមការពាររដ្ឋធម្មនុញ្ញបានប្រព្រឹត្តិទៅរយៈពេលមួយឆ្នាំពេញ។ សមាជិកជាច្រើននៅក្នុងរដ្ឋាភិបាលក្វាងចូវចាប់មានអារម្មណ៍ថាស៊ុនដូចជាមានអំណាចឯកសិទ្ធិពិសេសតែឯង ដូច្នេះពួកគេក៏បានអំពាវនាវឱ្យមានប្រព័ន្ធគណៈរដ្ឋមន្ត្រីដើម្បីប្រជែងនឹងអំណាចផ្ដាច់មុខរបស់ស៊ុន។ ជាលទ្ធផល រដ្ឋាភិបាលក្វាងចូវក៏ត្រូវបានរៀបចំរចនាសម្ព័ន្ធឡើងវិញដោយមានប្រព័ន្ធគណៈរដ្ឋមន្ត្រី មានសមាជិកចំនួនប្រាំពីររូប ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាគណៈកម្មាធិការគ្រប់គ្រង។ បន្ទាប់ពីត្រូវគេជម្រុះចេញពីអំណាច ស៊ុនក៏បានដកខ្លួនទៅរស់នៅទីក្រុងស៊ាងហៃ។ ចំណែកនៅទីក្រុងប៉េកាំងវិញ រដ្ឋាភិបាលរបស់ដួអានក៏ជួបវិបត្តិបញ្ហាផ្ទៃក្នុងខ្លះៗដែរ។ មេយោធាមួយចំនួននៅក្នុងបក្ខសម្ព័ន្ធដួអាន និងហ្ស៊ីលីមិនចង់ប្រើប្រាស់កម្លាំងយោធាដើម្បីបង្រួបបង្រួមខេត្តភាគខាងត្បូងនោះទេដោយពួកគេគិតថាមានតែការចរចាប៉ុណ្ណោះដែលអាចបង្រួបបង្រួមជាតិទាំងមូលបាន។ ទីបំផុត មេយោធាទាំងនោះបានបង្ខំឱ្យដួអានចុះចេញពីតំណែងនៅក្នុងខែតុលា។
ទំនាក់ទំនងច្រកសមុទ្រ និងគោលជំហរអន្តរជាតិឆ្នាំ១៩៤៩–១៩៧០
នៅខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៩ សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន (សបច) បានព្យាយាមវាយដណ្តើមយកកោះគីនមិនរបស់សាធារណេដ្ឋចិន (សច) តែមិនបានទទួលជោគជ័យឡើយដែលនាំឱ្យដំណើរឈ្លានពានតៃវ៉ាន់ផ្អាកដំណើរការមួយរយៈខ្លី។ ទោះជាយ៉ាងណា ប្រតិបត្តិការតាមផ្លូវសមុទ្ររបស់ចិនកុម្មុយនីស្តនៅឆ្នាំបន្ទាប់បានទទួលនូវលទ្ធផលជោគជ័យយ៉ាងខ្លាំង៖ សបច បានលើកទ័ពទៅវាយកោះហៃណាននៅខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥០ ហើយបានវាយយកប្រជុំកោះវ៉ានសាន (ឧសភា–សីហា ១៩៥០) និងកោះជូសាន (ឧសភា ១៩៥០)។
ចៅហ្វាទឡ្ហៈដុង
ប្រវត្តិស្រុកឧដុង្គ
សម្ដេចព្រះបរមិន្ទបរមរាជា ទ្រង់ពិរោធណាស់គិតនឹងលើកសេនាយោធាទៅចាប់ តែខ្លាចទ្រង់ជ្រាបដល់សម្ដេចព្រះវររាជបិតាគិតថានឹងឱ្យលើកផ្លូវទៅជាថ្នល់ទៅក៏មិនគួរ ព្រោះហេតុតែស្រីមួយទៅឱ្យនឿយដល់អាណាប្រជានុរាស្ត្រគិតថានឹងឱ្យចាស់ទុំទៅនិយាយចែចង់អ្នកទេពនោះ ចាស់ទុំចូលភូមិព្រះដុង្គអ្នកជៃពុំបាន ព្រះដុង អ្នកជៃគាត់ចាំយាមមាំមួនណាស់។ ទ្រង់ព្រះស្នេហាក្រៃពេករហូតដល់ជាដួលដំជាព្រះរោគខានចូលគាល់ព្រះវរបិតាច្រើនថ្ងៃ។ សម្ដេចព្រះបរមរាជា ជាសម្ដេចព្រះវរបិតាយល់បាត់ព្រះរាជបុត្រដូច្នេះ ទ្រង់ត្រាស់សួរមន្ត្រី ខ្ញុំរាជការគ្រប់គ្នា មន្ត្រីខ្ញុំរាជការ ក៏យកសេចក្ដីក្រាបបង្គំទូលគ្រប់ប្រការ។ ខណៈនោះ ព្រះបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាប ទ្រង់ព្រួយព្រះរាជហឫទ័យនឹងព្រះរាជបុត្រណាស់ អញគិតតែនឹងឱ្យសោយរាជ្យស្នងអញ ព្រោះមានតំរិះប្រាជ្ញាចិត្តក៏សុចរិតល្អ ពុំគួរព្រះដុង អ្នកជៃរឹងទទឹងឡើយ។ ដូច្នេះ គួរឱ្យសេនាទាហានទៅចាប់យកខ្លួនមកធ្វើទោសតាមបទព្រះអយ្យការ។
List of Khmer words of Chinese origin
The following is a list of words and names that have entered the Khmer language from Chinese, chiefly through the Vietnamese language.
អនុវិទ្យាល័យ​​​​​​​​​​​​​​​សិត្បូ
=ប្រវត្តិសាលា= សាលាអនុវិទ្យាល័យសិត្បូបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ
ថ្នាក់ទី៧ H
=កីឡា=
ផ្ដល់អាហារូបករណ៍សិស្ស និងសិស្សក្រីក្រ
(ការងាររដ្ឋបាលខ្វះចន្លោះ មកពីខ្វះព័ត៌មានអោយគ្នាទៅវិញទៅមក រវាងសាលារៀន និងឃុំ)
បារាំង
ប្រទេសបារាំងបានឈានដល់ចំណុចកំពូលខាងផ្នែកនយោបាយ និងយោធានៅដើមសតវត្សទី១៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍ ដោយពេលនោះបារាំងបានដណ្តើមកាន់កាប់ទឹកដីមួយភាគធំនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ហើយបានបង្កើតចក្រភពបារាំងទីមួយឡើង។ បដិវត្តន៍បារាំង និងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអូនិកបានផ្លាស់ប្តូររូបរាងដំណើរប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុប និងពិភពលោកទាំងមូល។ ការដួលរលំនៃចក្រភពទីមួយបាននាំឱ្យឥទ្ធិពលបារាំងធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ដែលក្នុងនោះប្រទេសបារាំងត្រូវប្រឈមនឹងវិបត្តិរដ្ឋាភិបាលរហូតដល់ការបង្កើតឡើងនៃសាធារណរដ្ឋបារាំងទីបីនៅក្រោយសង្គ្រាមបារាំង-ព្រុសក្នុងឆ្នាំ១៨៧០។ នៅក្នុងទសវត្សរ៍បន្ទាប់ៗ គេបានឆ្លងកាត់សម័យសុទិដ្ឋិនិយមនៅបារាំងដូចជា ការរីកចម្រើនផ្នែកវប្បធម៌ និងវិទ្យាសាស្ត្រ ក៏ដូចជាភាពចម្រុងចម្រើនផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចដែលគេនិយមស្គាល់ថា "សម័យសោភ័ណ" (Belle Époque)។ ប្រទេសបារាំងគឺជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមប្រទេសដែលចូលរួមក្នុងសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ដោយជាលទ្ធផល វាបានទទួលបានជ័យជម្នះតែត្រូវបាត់បង់ជីវិតមនុស្ស និងសេដ្ឋកិច្ចជាច្រើន។ ប្រទេសនេះក៏ជាប្រទេសមួយក្នុងចំណោមមហាអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្តនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ផងដែរប៉ុន្តែមិនយូរប៉ុន្មានវាក៏ត្រូវទទួលរងការត្រួតត្រាពីសំណាក់សត្រូវរបស់ខ្លួនហៅ មហាអំណាចអ័ក្ស នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤០។ បន្ទាប់ពីបានរំដោះនៅឆ្នាំ១៩៤៤ សាធារណរដ្ឋទីបួនដែលមានអត្ថិភាពដ៏ខ្លីត្រូវបានបង្កើតឡើង ហើយក្រោយមកត្រូវបានរំលាយនៅក្នុងដំណើរនៃសង្គ្រាមអាល់ហ្សេរី។ សាធារណរដ្ឋទីប្រាំបច្ចុប្បន្នត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៥៨ ដោយមហាវីរបុរសបារាំងគឺលោកសាល ដឺ ហ្គោល។ អាល់ហ្សេរី និងរួមទាំងទឹកដីអាណានិគមបារាំងភាគច្រើនបានទទួលឯករាជ្យនៅទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ ដោយភាគច្រើនបានរក្សាទំនាក់ទំនងសេដ្ឋកិច្ច និងយោធាយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយបារាំងមកដល់សព្វថ្ងៃ។
Kingdom of Francia (3rd century–843)
Proclaimed Holy Roman Emperor by Pope Leo III and thus establishing in earnest the French government's longtime historical association with the Catholic Church, Charlemagne tried to revive the Western Roman Empire and its cultural grandeur.
Kingdom of France (843–1791)
Under Louis XIII, the energetic Cardinal Richelieu reinforced the centralization of the state, royal power and French dominance in Europe, foreshadowing the reign of Louis XIV. During Louis XIV's minority and the regency of Queen Anne and Cardinal Mazarin, a period of trouble known as the Fronde occurred in France, which was at that time at war with Spain. This rebellion was driven by the great feudal lords and sovereign courts as a reaction to the rise of royal power in France.
Much of the Enlightenment occurred in French intellectual circles, and major scientific breakthroughs and inventions, such as the discovery of oxygen (1778) and the first hot air balloon carrying passengers (1783), were achieved by French scientists. French explorers, such as Bougainville and Lapérouse, took part in the voyages of scientific exploration through maritime expeditions around the globe. The Enlightenment philosophy, in which reason is advocated as the primary source for legitimacy and authority, undermined the power of and support for the monarchy and helped pave the way for the French Revolution.
សាសនា
France is a secular country, and freedom of religion is a constitutional right. French religious policy is based on the concept of laïcité, a strict separation of church and state under which public life is kept completely secular.
សុខភាព
The French healthcare system was ranked first worldwide by the World Health Organization in 1997 and then again in 2000. Care is generally free for people affected by chronic diseases (affections de longues durées) such as cancer, AIDS or Cystic Fibrosis. Average life expectancy at birth is 78 years for men and 85 years for women, one of the highest of the European Union. There are 3.22 physicians for every 1000 inhabitants in France, and average health care spending per capita was US$4,719 in 2008. As of 2007, approximately 140,000 inhabitants (0.4%) of France are living with HIV/AIDS.
ការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាល
ទឹកដីនៃសាធារណរដ្ឋបារាំងចែកជា ៖
Foreign relations
France is a member of the United Nations and serves as one of the permanent members of the UN Security Council with veto rights. It is also a member of the G8, World Trade Organization (WTO), the Secretariat of the Pacific Community (SPC) and the Indian Ocean Commission (COI). It is an associate member of the Association of Caribbean States (ACS) and a leading member of the International Francophone Organisation (OIF) of fifty-one fully or partly French-speaking countries.
Military
The French Armed Forces (Armées françaises) are the military and paramilitary forces of France, under the president as supreme commander. They consist of the French Army (Armée de Terre), French Navy (Marine Nationale), the French Air Force (Armée de l'Air) and the auxiliary paramilitary force, the National Gendarmerie (Gendarmerie nationale) and are among the largest armed forces in the world. While administratively a part of the French armed forces, and therefore under the purview of the Ministry of Defence, the Gendarmerie is operationally attached to the Ministry of the Interior.
France has major military industries with one of the largest aerospace industries in the world. Its industries have produced such equipment as the Rafale fighter, the Charles de Gaulle aircraft carrier, the Exocet missile and the Leclerc tank amongst others. Despite withdrawing from the Eurofighter project, France is actively investing in European joint projects such as the Eurocopter Tiger, multipurpose frigates, the UCAV demonstrator nEUROn and the Airbus A400M. France is a major arms seller, with most of its arsenal's designs available for the export market with the notable exception of nuclear-powered devices.
រដ្ឋធម្មនុញ្ញ
រដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានគេសើរើ ពិនិត្យឡើងវិញជាច្រើនដងទាក់ទងនឹង ៖
សភា
ក្រៅពីត្រួតពិនិត្យរដ្ឋាភិបាល សភាទាំងពីរថ្នាក់មានតួនាទីរៀបចំ និងអនុម័តច្បាប់។ ក្នុងករណីមិនមានការយល់ព្រម រដ្ឋសភាជាតិធ្វើការសំរេចជាស្ថាពរ។
សេដ្ឋកិច្ច
In the same year, French companies invested $220 billion outside France, ranking France as the second largest outward direct investor in the OECD, behind the US ($311 billion), and ahead of the UK ($111 billion), Japan ($128 billion) and Germany ($157 billion).
ទេសចរណ៍
Disneyland Paris is Europe's most popular theme park, with 15 million combined visitors to the resort's Disneyland Park and Walt Disney Studios Park in 2009.
With more than 10 millions tourists a year, the French Riviera (or Côte d'Azur), in south-east France, is the second leading tourist destination in the country, after the Paris region. It benefits from 300 days of sunshine per year, 115 km of coastline and beaches, 18 golf courses, 14 ski resorts and 3,000 restaurants. Each year the Côte d'Azur hosts 50% of the world's superyacht fleet.
វប្បធម៌
The successive political regimes have always promoted artistic creation, and the creation of the Ministry of Culture in 1959 helped preserve the cultural heritage of the country and make it available to the public. The Ministry of Culture has been very active since its creation, granting subsidies to artists, promoting French culture in the world, supporting festivals and cultural events, protecting historical monuments. The French government also succeeded in maintaining a cultural exception to defend audiovisual products made in the country.
The 43,180 buildings protected as historical monuments include mainly residences (many castles, or châteaux in French) and religious buildings (cathedrals, basilicas, churches, etc.), but also statutes, memorials and gardens. The UNESCO inscribed 38 sites in France on the World Heritage List.
អក្សរសិល្ប៍
The 19th century saw the writings of many renowned French authors. Victor Hugo is sometimes seen as "the greatest French writer of all times" for excelling in all literary genres. The preface of his play Cromwell is considered to be the manifesto of the Romantic movement. Les Contemplations and La Légende des siècles are considered as "poetic masterpieces", Hugo's verse having been compared to that of Shakespeare, Dante and Homer. His novel Les Misérables is widely seen as one of the greatest novel ever written and The Hunchback of Notre Dame has remained immensely popular.
ទស្សនវិជ្ជា
In the early 20th century, French spiritualist thinkers such as Maine de Biran, Henri Bergson and Louis Lavelle influenced Anglo-Saxon thought, including the Americans Charles Sanders Peirce and William James, and the Englishman Alfred North Whitehead. In the late 20th century, partly influenced by German phenomenology and existentialism, postmodern philosophy began in France, with notable post-structuralist thinkers including Jean-François Lyotard, Jean Baudrillard, Jacques Derrida, Jacques Lacan, Michel Foucault and Gilles Deleuze.
តន្ត្រី
French classical music knew a revival in the 19th and 20th century, at the end of the romantic movement, at first with opera composers Hector Berlioz, Georges Bizet, Gabriel Fauré, Charles Gounod, Jacques Offenbach, Édouard Lalo, Jules Massenet and Camille Saint-Saëns. This period was a golden age for operas, being popular in the country the opéra bouffon, the opera-ballet and the opéra comique genres. Later came precursors of modern classical music Érik Satie, Francis Poulenc, and above all Maurice Ravel and Claude Debussy, who invented new musical forms. More recently, at the middle of the 20th century, Maurice Ohana, Pierre Schaeffer and Pierre Boulez contributed to the evolutions of contemporary classical music.
French music then followed the rapid emergence of pop and rock music at the middle of the 20th century. Although English-speaking creations achieved popularity in the country, French pop music, known as chanson française, has also remained very popular. Among the most important French artists of the century are Édith Piaf, Georges Brassens, Léo Ferré, Charles Aznavour and Serge Gainsbourg. Although there are very few rock bands in France compared to English-speaking countries, bands such as Noir Désir, Mano Negra, Niagara, Les Rita Mitsouko and more recently Superbus, Phoenix and Gojira have reached worldwide popularity.
Cinema
France has historical and strong links with cinema, with two Frenchmen, Auguste and Louis Lumière (known as the Lumière Brothers) having created cinema in 1895. France remains a leader in filmmaking, as of 2006 producing more films than any other European country. The nation also hosts the Cannes Festival, one of the most important and famous film festivals in the world.
ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ
Compared to other developed countries, the French do not spend much time reading newspapers, due to the popularity of broadcast media. Best-selling daily national newspapers in France are Le Monde and Le Figaro, with around 300,000 copies sold daily, but also L'Équipe, dedicated to sports coverage. In the past years, free dailies made a breakthrough, with Metro, 20 Minutes and Direct Plus distributed at more than 650,000 copies respectively. However, the widest circulations are reached by regional daily Ouest France with more than 750,000 copies sold, and the 50 other regional papers have also high sales. The sector of weekly magazines is stronger and diversified with more than 400 specialized weekly magazines published in the country.
The most influential news magazine are left-wing Le Nouvel Observateur, centrist L'Express and right-wing Le Point (more than 400.000 copies), but the highest circulation for weeklies is reached by TV magazines and by women’s magazines, among them Marie Claire and ELLE, which have foreign versions. Influential weeklies also include investigative and satirical papers Le Canard Enchaîné and Charlie Hebdo, as well as Paris Match. Like in most industrialized nations, the print media have been affected by a severe crisis in the past decade. In 2008, the government have launched a major initiative to help the sector reform to be financially independent, but in 2009 it had to give 600.000 euros to help the print media cope with the economic crisis, in addition to existing subsidies.
កីឡា
Popular sports played in France include football, judo, tennis and basketball. France has hosted events such as the 1938 and 1998 FIFA World Cups, and the 2007 Rugby World Cup. Stade de France in Saint-Denis is France's largest stadium and was the venue for the 1998 FIFA World Cup and 2007 Rugby World Cup finals. France hosts the annual Tour de France, the most famous road bicycle race in the world. France is famous for its 24 Hours of Le Mans sports car endurance race. Several major tennis tournaments take place in France, including the Paris Masters and the French Open, one of the four Grand Slam tournaments. French martial arts include Savate and Fencing.
មង្គលសត្ថាជ័យ
ថ្វាយទូក-ងដល់ព្រះបាទចន្ទរាជា
ក្នុងពេល ដែលសម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជាយាងទៅគង់នៅបន្ទាយថ្មីក្នុងខែត្រអម្រិន្ទបូរនោះមានចៅអធិការមួយអង្គ ព្រះនាមជ័យ ងារជា "មង្គលសត្ថា"។ ព្រះថេរៈអង្គនេះនាំទូក-ងមួយជាដង្វាយមកថ្វាយ ហើយទូលសម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជា:
បឋមសិក្សា ហ៊ុន សែន សិត្បូ
គ្រូទទួលមរណភាព
=សិស្សពូកែ និងសិស្ស=
នាងពេញ
សំលាប់ខ្លួនទៅតាមម្ចាស់
អ្នកម្នាងខៀវកើតជាដំបូកមួយនៅខាងជើង ពញាពេជ្រកើតជាដំបូកមួយនៅខាងត្បូង វង្សាអគ្គរាជកែវ និងបរទេសរាជកែ ដែលជាកូនពញាសួគ៌ាលោកពេជ្រ នោះកើតជាដំបូកមួយនៅខាងលិច។
ឥណ្ឌីខាងលិច
ឥណ្ឌីខាងលិច គឺជាតំបន់មួយដែលបែងចែកអាងសមុទ្រការីបបៀន ពីមហាសមុទ្រអាត្លង់តិចខាងជើង រួមបញ្ចូលនូវក្រុមកោះជាច្រើនព្រមទាំងក្រុមប្រទេសកោះនៃអ៊ែនតែលលីស ហើយនិងលូកាយ៉ានអារ៍ឈិពែឡាហ្គូ.
បន្ទាប់ពីការធ្វើដំណើរជសលើកដំបូងរបស់ការធ្វើដំណើរសមុទ្ររបស់គ្រិសស្តូភឺរ៍កូឡុំបឺស(voyages of Christopher Columbus)ទៅកាន់អាមេរិក ជនជាតិអឺុរ៉ុបបានចាប់ផ្ដើមហៅតំបន់នេះថាឥណ្ឌីខាងលិច ដើម្បីបែងចែកអោយដាច់ដោយឡែកពីតំបន់ឥណ្ឌី (អាសីុខាងត្បូងហើយនិងអាសីុអាគ្នេយ៍)។
ម៉ឺនពេជ្រ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកផ្លុំប៉ីសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ម៉ឺនសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (សោម)ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទាវឯក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តួអង្គរឿងទុំទាវ (ម៉ុក)
ពហុចក្រវាល
ជាន់ទី២: ពួកចក្រវាលដែលមានលំនឹងរូបវិទ្យាផ្សេងគ្នា
This level also includes John Archibald Wheeler's oscillatory universe theory and Lee Smolin's fecund universes theory.
បារាជិកកណ្ឌ​សិក្ខាបទ​ទី ៤
[២២៧] '''តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ មហាវនេ កូដាគារសាលាយំ។ តេន ខោ បន សមយេន សម្ពហុលា សន្ទិដ្ឋា សម្ភត្តា ភិក្ខូ វគ្គុមុទាយ នទិយា តីរេ វស្សំ ឧបគច្ឆឹសុ។ តេន ខោ បន សមយេន វជ្ជី ទុព្ភិក្ខា ហោតិ ទ្វីហិតិកា សេតដ្ឋិកា សលាកាវុត្តា ន សុករា ឧញ្ឆេន បគ្គហេន យាបេតុំ។ អថខោ តេសំ ភិក្ខូនំ ឯតទហោសិ ឯតរហិ ខោ វជ្ជី ទុព្ភិក្ខា ទ្វីហិតិកា សេតដ្ឋិកា សលាកាវុត្តា ន សុករា ឧញ្ឆេន បគ្គហេន យាបេតុំ កេន នុ ខោ មយំ ឧបាយេន សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសេយ្យាម ន ច បិណ្ឌកេន កិលមេយ្យាមាតិ។ ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ ហន្ទ មយំ អាវុសោ គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋេម ឯវន្តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមាតិ។ ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ អលំ អាវុសោ កឹ គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋិតេន ហន្ទ មយំ អាវុសោ គិហីនំ ទូតេយ្យំ ហរាម ឯវន្តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមាតិ។ ឯកច្ចេ ឯវមាហំសុ អលំ អាវុសោ កឹ គិហីនំ កម្មន្តំ អធិដ្ឋិតេន កឹ គិហីនំ ទូតេយ្យំ ហដេន[ហរុណេនាតិបិ បាឋោ។] ហន្ទ មយំ អាវុសោ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសិស្សាម អសុកោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី អសុកោ ភិក្ខុ ទុតិយស្ស ឈានស្ស លាភី អសុកោ ភិក្ខុ តតិយស្ស ឈានស្ស លាភី អសុកោ ភិក្ខុ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី អសុកោ ភិក្ខុ សោតាបន្នោ អសុកោ ភិក្ខុ សកទាគាមី អសុកោ ភិក្ខុ អនាគាមី អសុកោ ភិក្ខុ អរហា អសុកោ ភិក្ខុ តេវិជ្ជោ អសុកោ ភិក្ខុ ឆឡភិញ្ញោតិ ឯវន្តេ អម្ហាកំ ទាតុំ មញ្ញិស្សន្តិ ឯវំ មយំ សមគ្គា សម្មោទមានា អវិវទមានា ផាសុកំ វស្សំ វសិស្សាម ន ច បិណ្ឌកេន កិលមិស្សាមាតិ។ ឯសោយេវ ខោ អាវុសោ សេយ្យោ យោ អម្ហាកំ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណោ ភាសិតោតិ។ អថខោ តេ ភិក្ខូ គិហីនំ អញ្ញមញ្ញស្ស ឧត្តរិមនុស្សធម្មស្ស វណ្ណំ ភាសឹសុ អសុកោ ភិក្ខុ បឋមស្ស ឈានស្ស លាភី ។បេ។ អសុកោ ភិក្ខុ ចតុត្ថស្ស ឈានស្ស លាភី អសុកោ ភិក្ខុ សោតាបន្នោ ។បេ។ អសុកោ ភិក្ខុ ឆឡភិញ្ញោតិ។ អថខោ តេ មនុស្សា លាភា វត នោ សុលទ្ធំ វត នោ យេសំ នោ ឯវរូបា ភិក្ខូ វស្សំ ឧបគតា ន វត នោ ឥតោ បុព្វេ ឯវរូបា ភិក្ខូ វស្សំ ឧបគតា យថយិមេ ភិក្ខូ សីលវន្តោ កល្យាណធម្មាតិ។ តេ[ឱ.ម. បោត្ថកេសុ អយំ បាឋោ សព្វត្ថ វារេសុ អាគតោ។] ន តាទិសានិ ភោជនានិ អត្តនា ភុញ្ជន្តិ ន មាតាបិតូនំ ទេន្តិ ន បុត្តទារស្ស ទេន្តិ ន ទាសកម្មករបោរិសស្ស ទេន្តិ ន មិត្តាមច្ចានំ ទេន្តិ ន ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ ន តាទិសានិ ខាទនីយានិ អត្តនា ខាទន្តិ ន មាតាបិតូនំ ទេន្តិ ។បេ។ ន ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ ន [អយម្បន ឯកេកស្មឹ វារេ ឯកេកោយេវ បាកដោ។] តាទិសានិ សាយនីយានិ អត្តនា សាយន្តិ ន មាតាបិតូនំ ទេន្តិ ។បេ។ ន ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ ន តាទិសានិ បានានិ អត្តនា បិវន្តិ ន មាតាបិតូនំ ទេន្តិ ន បុត្តទារស្ស ទេន្តិ ន ទាសកម្មករបោរិសស្ស ទេន្តិ ន មិត្តាមច្ចានំ ទេន្តិ ន ញាតិសាលោហិតានំ ទេន្តិ យាទិសានិ ភិក្ខូនំ ទេន្តិ។ អថខោ តេ ភិក្ខូ វណ្ណវន្តោ អហេសុំ បីនិន្ទ្រិយា បសន្នមុខវណ្ណា វិប្បសន្នច្ឆវិវណ្ណា។ អាចិណ្ណំ ខោ បនេតំ វស្សំ វុត្ថានំ ភិក្ខូនំ ភគវន្តំ ទស្សនាយ ឧបសង្កមិតុំ។ អថខោ តេ ភិក្ខូ វស្សំ វុត្ថា តេមាសច្ចយេន សេនាសនំ សំសាមេត្វា បត្តចីវរមាទាយ យេន វេសាលី តេន បក្កមឹសុ អនុបុព្វេន ចារិកំ[តីសុបិ បោត្ថកេសុ ឥទំ បាឋទ្វយំ ន បញ្ញាយតិ។] ចរមានា[តីសុបិ បោត្ថកេសុ ឥទំ បាឋទ្វយំ ន បញ្ញាយតិ។] យេន វេសាលី យេន មហាវនំ យេន កូដាគារសាលា យេន ភគវា តេនុបសង្កមឹសុ ឧបសង្កមិត្វា ភគវន្តំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទឹសុ។'''
[២២៨] សម័យនោះឯង ពួកភិក្ខុដែល​នៅចាំវស្សាក្នុង​ទិសទាំងឡាយ (រាល់ដំបន់ឯទៀត) សឹង​ដ៏មានកាយ​ស្គាំងស្គម​សៅហ្មង មានសម្បុរ​អាក្រក់ កើតជា​រោគលឿង​ស្លេកស្លាំង មានខ្លួន​រវាមដោយ​សរសៃ។ ឯពួកភិក្ខុ​ដែលនៅទៀប​ត្រើយស្ទឹង​វគ្គុមុទា សឹងដ៏​មានសម្បុរ​ល្អ មាន​ឥន្ទ្រិយ​ពេញលេញ មានមុខ​មាត់ស្រស់បស់ សម្បុរស្បែក​ក៏ជ្រះថ្លា​ទាំងអស់គ្នា។ មាន​សេចក្តីថា ការស្មោះសរ​ចំពោះជា​មួយនឹង​អាគន្តុក​ភិក្ខុ គឺភិក្ខុ​ដែលទើប​នឹងមកដល់​ថ្មី នេះជា​ទំនៀមរបស់​ព្រះពុទ្ធដ៏​មានព្រះភាគ​គ្រប់ព្រះអង្គ។ គ្រា​នោះ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ​ជាម្ចាស់ ទ្រង់​ត្រាស់សួរ​ទៅពួកភិក្ខុ​ដែលនៅទៀប​ឆ្នេរស្ទឹង​វគ្គុមុទាថា ម្នាល​ភិក្ខុទាំង​ឡាយ អ្នករាល់​គ្នាល្មម​អត់ធន់បាន​ទេឬ [ក្នុងអដ្ឋកថា ពន្យល់​ថា ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ដោយសំដៅ​សេចក្តីដូច្នេះ​ថា យន្ត គឺសរីរ​របស់អ្នក​ទាំងអស់គ្នា ដែល​មានចក្រ៤ មាន​ទ្វារ៩នេះ អ្នក​រាល់គ្នា​អាចធន់ទ្រាំ​ថែរក្សា មិនមាន​ទុក្ខលំបាក​ណាស់ទេ​ឬ។] អ្នក​រាល់គ្នា​ល្មមប្រព្រឹត្ត​ទៅបានស្រួល​ទេឬ [យន្ត គឺសរីរ​នេះ អ្នករាល់គ្នា​អាចឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅ​បានគ្រប់កិច្ច​ទាំងពួង​មិនមានអន្តរាយ​ទើសទាស់​អ្វីទេឬ។] អ្នក​ទាំងឡាយ​មានសេចក្តី​សាមគ្គី​ស្មោះសរ មិនវិវាទ​ទាស់ទែង​គ្នា នៅចាំវស្សា​ស្រួលបួល មិនលំបាក​ដោយអាហារ​បិណ្ឌបាត​ទេឬ។ ពួក​ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​ក្រាបទូល​ថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​ទាំងអស់គ្នា​ល្មមអត់ធន់​បាន បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ខ្ញុំព្រះអង្គ​ទាំងអស់គ្នា ល្មម​ប្រព្រឹត្តទៅ​បានដែរ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏​ចំរើន ខ្ញុំព្រះអង្គ​ទាំងអស់គ្នា​មានសេចក្តី​សាមគ្គី​ស្មោះសរ ឥតមាន​វិវាទទាស់ទែង​គ្នាទេ នៅចាំ​វស្សា ក៏ស្រួល​បួល មិន​លំបាក​ដោយ​អាហារ​បិណ្ឌបាត​ទេ។ (មាន​សេចក្តីថា) ព្រះតថាគត​ទាំងឡាយ ទ្រង់ជ្រាប​ច្បាស់នូវ​ហេតុ ហើយត្រាស់​សួរក៏មាន ជ្រាបច្បាស់​ហើយមិន​ត្រាស់សួរ​ក៏មាន ជ្រាបច្បាស់​នូវកាលគួរ​ហើយ ត្រាស់សួរ​ក៏មាន ជ្រាបច្បាស់​នូវកាលគួរ​ហើយ មិនត្រាស់​សួរក៏មាន ព្រះតថាគត​ទាំងឡាយ​ទ្រង់សួរ​ចំពោះតែ​អំពើដែល​មានប្រយោជន៍ អំពើ​ដែលមិន​មាន​ប្រយោជន៍ ទ្រង់​មិនសួរ​ឡើយ ព្រោះ​ព្រះតថាគត​ទាំងឡាយ ទ្រង់ផ្តាច់​បង់នូវអំពើ​ដែលមិនមាន​ប្រយោជន៍​ដោយ​អរិយមគ្គ​អស់ហើយ។ ព្រះសម្ពុទ្ធ​ជាម្ចាស់ទាំង​ឡាយដ៏មាន​ជោគ ទ្រង់សួរ​ពួកភិក្ខុ​ដោយហេតុ​ពីរប្រការ គឺ​ទ្រង់សួរ​ដើម្បីនឹង​សំដែង​ធម៌១ ដើម្បី​នឹងបញ្ញត្ត​សិក្ខាបទ​ដល់ពួក​សាវក១។ កាលនោះ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគទ្រង់​ត្រាស់សួរ​ពួកភិក្ខុ​ដែលនៅទៀប​ឆ្នេរស្ទឹង​វគ្គុមុទាថា ម្នាល​ភិក្ខុទាំង​ឡាយ អ្នក​រាល់គ្នា បានជា​មានសេចក្តី​សាមគ្គី​ស្មោះសរ មិនវិវាទ​ទាស់ទែង​គ្នា នៅចាំ​វស្សាក៏ស្រួល​បួល មិនលំបាក​ដោយអាហារ​បិណ្ឌបាត នោះ​តើដោយ​ហេតុអ្វី។ គ្រានោះ ភិក្ខុ​ទាំងអម្បាល​នោះ ក៏ក្រាប​ទូលសេចក្តី​នុ៎ះចំពោះ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ (ដោយ​សព្វគ្រប់)។ ទើប​ព្រះអង្គ​ត្រាស់សួរ​ថា នែភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ​ពិតមែនឬ។ ភិក្ខុ​ទាំងនោះ​ក្រាបទូល​តបវិញថា បពិត្រ​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ហេតុនេះ​មិនពិតទេ។
អញ្ញថា សន្តមត្តានំ   អញ្ញថា យោ បវេទយេ
បាបា បាបេហិ កម្មេហិ   និរយន្តេ ឧបបជ្ជរេ។