cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បឹងពារាំង
ព័ត៌មានទូទៅ
រូបភាពតូច|សត្វស្លាប់នៅបឹងពារាំង បឹងពារាំង គឺជាសហគមន៍អភិរក្សជីវចម្រុះ ដោយមានការពារមេពូជត្រីពង ការពារព្រៃលិចទឹក ដែលធ្វើឱ្យតំបន់បឹងមានទំហំព្រៃលិចទឹកជាង៣.០០០ហិកតា បានទាក់ទាញប្រភេទសត្វស្លាបទឹក១៧៦ប្រភេទ មករកចំណីនៅទីនេះ។ វាក៏ជាជំរំបក្សីបក្សាចម្រុះពូជ និងចម្រុះពណ៌។ បឹងពារាំង បានក្លាយជាផលិតផលទេសចរណ៍ថ្មីទាក់ទាញភ្នែកទេសចរគួរឱ្យចង់គយគន់។ លោក សុខ សំណាង ប្រធានផ្នែកទេសចរណ៍នៃសហគមន៍ទេសចរណ៍បឹងពារាំង បាននិយាយថា សហគមន៍មាន បំណងចង់ឱ្យទេសចរចូលមកកម្សាន្តនៅទីនេះ។ យើងចង់ឲ្យតំបន់បឹងពារាំងទាំងមូលក្លាយទៅជាគោលដៅទេសចរណ៍ថ្មីមួយ ក្រោយពីទេសចរបានទស្សនាប្រាសាទអង្គរវត្តរួច។ បើយើងទទួលបានភ្ញៀវច្រើន ប្រាក់ចំណូលបានពីភ្ញៀវច្រើន សមាជិកសហគមន៍ ក៏បានប្រាក់កម្រៃដើម្បីលើកកម្ពស់ជីវភាពគ្រួសារបានច្រើនដែរ។ ឆ្នាំ២០១៧ -២០១៨ សហគមន៍ទទួលភ្ញៀវទេសចរបរទេសបាន២៨០នាក់ និងភ្ញៀវទេសចរជាតិចំនួន១.៥០០នាក់។ ដោយសារទីនេះការពារពូជត្រីបានច្រើនប្រភេទ ការពារព្រៃលិចទឹកបានច្រើន ធ្វើឱ្យសត្វស្លាបចម្រុះ១៧៦ប្រភេទ បានមករស់នៅ និងជាកន្លែងរកចំណី។ សត្វកុកមាន៤ម៉ឺនក្បាល ទទាខ្យង មាន៥.០០០ក្បាល សត្វទុង មាន៣.០០០ក្បាល ត្រដក់២០គូ សត្វននាលពណ៌ មាន១.០០០ក្បាល ននាលពណ៌ស ១.០០០ក្បាល។ លោកសំណាង បានបញ្ជាក់ថា យើងចង់ប្រែក្លាយសហគមន៍ទេសចរណ៍បឹងពារាំង ឱ្យក្លាយទៅជាបន្ទាយសត្វស្លាបមួយដូចបន្ទាយសត្វស្លាបព្រែកទាល់ ព្រោះគេដឹងថា កាលពីទសវត្សរ៍៦០ និង៧០ ទីតាំងបឹងពារាំងនេះ គឺជាបន្ទាយសត្វស្លាបមួយយ៉ាងធំ។ ឥឡូវយើងជួបបញ្ហាខ្វះ ផ្លូវថ្នល់ បន្ទប់ទឹក ទូកដឹកភ្ញៀវទេសចរ...ជាដើម ។
ភូមិស្វាយផ្អែម
ភូមិស្វាយផ្អែមគឺជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅឃុំវត្តអង្គខាងជើង ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត.ដែលមានចំងាយ ៤១គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថាភូមិនេះមានប្រជាជនប្រមាណ ២០០០ គ្រួសារ ។ហើយក្នុងនោះដែរប្រជាជនរស់នៅយ៉ាងចុះសម្រុងគ្នា​ ។​ ភូមិនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឃន៏បន្តិចបន្តួចខាងផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ពន័ ដូចជា ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែ​ វិស័យកសិកម្ម​ ពាណិជ្ជកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង ដោយសារមានប្រឡាយគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ។ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនទាំងអស់។​ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន៧៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ៣០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ១៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ ។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៥០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទួល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ២០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តាប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​​​ ស្វាយ ទាប ដូង អំពៅ ដំឡូង ត្រាវ ពោត​ ស្ពី​ ...ល។ ជាពិសេសគឺដំណាំដូង ដែលជាដំណាំនាំមុខគេបង្អស់នៅតំបន់នោះ ដំណាំដូងនេះវាមានតម្លៃខ្ពស់ ​ បច្ចុប្បន្ននេះវាកំពុងមានគុណភាពខ្ពស់ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង​ ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារកំពង់ត្រាច ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំនេះដឹងច្រើនផងដែរ។ ហើយភូមិនេះផងដែរពុំមានផ្សារទេ ប្រសិនបើប្រជាជនចង់ទៅផ្សារនោះគឺមានតែទៅផ្សារកំពង់ត្រាចដែលនៅជិតផ្ទះជាងគេនៅក្នុងស្រុកនេះ ។ ប្រជាជននៅទីនោះ គឺធ្វើដំណើរដោយ ម៉ូតូ ឡាន កង់ជាដើម ទៅតាមលទ្ធភាពដែលអ្នកភូមិមាន ។
សុខភាពនៅប្រទេសឡាវ
គំនិតផ្តួចផ្តើមរង្វាស់សិទ្ធិមនុស្ស រកឃើញថាឡាវកំពុងបំពេញ 78.7% នៃអ្វីដែលខ្លួនគួរបំពេញសម្រាប់សិទ្ធិទទួលបានសុខភាពដោយផ្អែកលើកម្រិតនៃប្រាក់ចំណូលរបស់ខ្លួន។ នៅពេលពិនិត្យមើលសិទ្ធិទទួលបានសុខភាពទាក់ទងនឹងកុមារ ឡាវសម្រេចបាន 88.2% នៃអ្វីដែលរំពឹងទុកដោយផ្អែកលើប្រាក់ចំណូលបច្ចុប្បន្នរបស់ខ្លួន។ ទាក់ទងនឹងសិទ្ធិទទួលបានសុខភាពក្នុងចំណោមប្រជាជនពេញវ័យ ប្រទេសនេះសម្រេចបានត្រឹមតែ 84.1% នៃអ្វីដែលរំពឹងទុកដោយផ្អែកលើកម្រិតប្រាក់ចំណូលរបស់ប្រទេស។ ប្រទេសឡាវធ្លាក់ចូលទៅក្នុងប្រភេទ "អាក្រក់ណាស់" នៅពេលវាយតម្លៃសិទ្ធិទទួលបានសុខភាពបន្តពូជ ដោយសារតែប្រទេសជាតិកំពុងបំពេញតែ 63.7% នៃអ្វីដែលប្រទេសជាតិរំពឹងថានឹងសម្រេចបានដោយផ្អែកលើធនធាន (ប្រាក់ចំណូល) ដែលវាមាន។ តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d5/VientianeHospital.jpg/300px-VientianeHospital.jpg|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| [[មន្ទីពេទ្យមហាសុត នៅទីក្រុងវៀងចន្ទន៍។]]
ភូមិត្រពាំងស្រែ​ ឃំុអង្គរជ័យ
នៅ ភូមិត្រពាំងស្រែ'​ជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកអង្គរជ័យ ឃំុអង្គរជ័យ ខេត្តកំពត​ ហើយសិ្ថតនៅក្បែរជើងភ្នំសែនហានដែលមានផ្ទៃដីប្រមាណ ៩០០ម៉ែត្រការេ​ភូមិត្រពាំងស្រែសម្បូរទៅដោយរុក្ខជាតិ ព្រៃភ្នំ ហើយមានប្រជាជនរស់នៅប្រមាណជា៥០គ្រួសាអ្នកភូមិត្រពាំងស្រែភាគច្រើនប្រកបមុខរបរធ្វើស្រែចម្ការបន្ទាប់ពីហួសរដូវធ្វើស្រែគឺពួកគាត់បន្តដាំដំណាំផ្សេងៗរួបមាន សណ្ដែកដី ពោត ដំឡូង ឪឡឹក និងដំណាំដ៏ទទៃទៀត។ ភូមិត្រពាំងស្រែមានព្រំប្រទល់ខាងជើងនិងខាងកើតជាប់ ភូមិសាមគ្គី និងខាងត្បូងសៀនខាងកើតជាប់​ ភូមិអង្គរជ័យលើ ហើយមានផ្លូវលំពីថ្នល់ជាតិលេខ ៣១ ចូលមកដល់ក្នុងភូមិប្រវែង ១៥០០ម៉ែត្រ និងមានផ្លូវលំក្រវ់ាតអបជុំវិញភូមិពីភូមិសាមគ្គីទៅដល់ភូមិអង្គរជ័យលើប្រវែង ៣០០០ម៉ែត្រ។
សេដ្ឋកិច្ចភូមិត្រពាំងស្រែ
= ការអភិវឌ្ឃន៍ភូមិត្រពាំងស្រែ = ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍ចំពោះ ភូមិត្រពាំងស្រែ វិញបើនិយាយពីផ្លូវមានភាពងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរជាងមុន ដោយមានផ្លូវលំ​ជាច្រើន​ មានប្រពន្ទ័ធារាសាស្រ្ត សំរាប់ផ្គត់ផ្គង់ ដល់ការធ្វើស្រែប្រាំង ចំការ និង ដំណាំផ្សេងៗជាច្រើនទៀត​នៅក្នុងភូមិ ​​ ។ ជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត នៅក្នុងតំបន់នោះនិង​មានគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្លូវគមនាគមន៍សម្រាប់អោយប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងប្រកបរបររកស៊ីផងដែរ។
ឈូងសមុទ្រសៀម
គឺជាឈូងសមុទ្រមួយដែលពីដើមឡើយជាឈូងសមុទ្ររបស់ខ្មែរមានឈ្មោះថាឈូងសមុទ្រខ្មែរតែពេលដែលសៀមបានវាយប្រហារមកលើខ្មែរពីទិសខាងលិចនិងវាយបន្តដល់ខាងជើងនិងខាងត្បូងនៃជ្រោយម៉ាល្លយូទើបត្រូវបានដាក់ឈូងសមុទ្រនេះថាឈូសសមុទ្រសៀម ។
ឃុំរំចេក(ស្រុកកំពង់សៀម)
=អប់រំ=
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ព្រះពុទ្ធដ៏អស្ចារ្យនៅប្រទេសថៃ
ព្រះពុទ្ធដ៏អស្ចារ្យនៃប្រទេសថៃ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរថាជា ព្រះពុទ្ធធំ ព្រះពុទ្ធធំនៃប្រទេសថៃ ព្រះពុទ្ធ ណៈវរមិន្ទ និង ព្រះពុទ្ធមហាណៈវរៈមិទ្ទថារៈ សក្តក្យាមុនី ស្រីវិសេសជ័យចន្ទ  พระพุทธมหานวมินทรศากยมุนีศรีวิเศษชัยชาญ  ; RTGS ៖ Phra Phuttha Maha Nawaminthara Sakkayamuni Si Wiset Chai Chan ) គឺជារូបសំណាកខ្ពស់ជាងគេនៅ ប្រទេសថៃ ក្នុងខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ 2018 ដែលជារូបសំណាកខ្ពស់ជាងគេទីពីរនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងខ្ពស់ជាងគេទី 9 នៅលើពិភពលោក។
រូបសំណាកនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងតាមបញ្ជារបស់ព្រះគ្រូ វិបុល អាចារ៉ាឃុន ដែលជាព្រះចៅអធិការទីមួយនៃប្រាសាទវត្តមឿង ដើម្បីរំលឹកដល់ ព្រះមហាក្សត្រ ភូមិពលអតុល្យតេជៈ នៃប្រទេសថៃ។ រូបសំណាកនេះ ត្រូវបានសាងសង់ឡើងដោយប្រើប្រាស់ថវិការបរិច្ចាគពីពុទ្ធសាសនិកជន ចាត់ទុកថាជាទង្វើនៃបុណ្យ។ ថវិកា​ដែល​បាន​ចំណាយ​លើ​រូបសំណាក​នេះ​មាន​ប្រហែល ១០៤,២០០,០០០ បាត ។
កោះស្តេច
កោះ ស្តេច ស្ថិតនៅ ឈូងសមុទ្រថៃ ប្រហែល 1.5 km នៅឆ្នេរសមុទ្រនៃ ឧទ្យានជាតិបុទុមសាគរ ក្នុងស្រុក គិរីសាគរ ក្នុង ខេត្តកោះកុង ប្រទេសកម្ពុជា ។ វា​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ប្រជុំ​កោះ​តូច​មួយ​នៃ​កោះ​ចំនួន 12 ដែល​ស្ថិត​នៅ​ជិត​គ្នា​និង​ដី​សំខាន់។ សហគមន៍ នេសាទ រស់នៅលើកោះនេះ ដែលមានជនជាតិ ខ្មែរ ចិន ថៃ និង វៀតណាម ។ ភូមិលាតសន្ធឹងតាមត្រើយខាងកើតនៃកោះ; នៅខាងលិចមាន ផ្ទះសំណាក់ បែបខ្មែរតូច មួយ ។ នៅ​ចុង​ខាង​ត្បូង​នៃ​កោះ​នេះ​គឺ​ជា​រមណីយដ្ឋាន​វិស្សមកាល​ដ៏​ប្រណិត។ កោះ​ស្តេច​មាន​ឆ្នេរ​ពីរ គឺ​មួយ​ទៅ​ខាង​ត្បូង និង​មួយ​បែរ​ទៅ​ខាង​លិច។
ភូមិសាស្ត្រ
កោះស្តេច គឺជាកោះរាជធានីនៃប្រជុំកោះស្តេច។ កោះរាងសណ្តែកលាតសន្ធឹងពីខាងជើងទៅខាងត្បូងមានប្រវែងប្រហែល 2.8 km វាមានរាងសំប៉ែត ហើយជាទូទៅមានព្រៃឈើ។ ព្រៃធម្មជាតិត្រូវបានជំនួសដោយដើមដូង និងដំណាំព្រៃឈើសម្រាប់គោលបំណងពាណិជ្ជកម្ម។ ការតាំងទីលំនៅភាគច្រើនគឺនៅភាគខាងជើង ខណៈដែលភាគខាងត្បូងទីបីគឺស្ទើរតែមិនមានប្រជាជនរស់នៅ។ កោះខ្មោចតូច / កោះខ្មោច (កោះខ្មោច) - 500 m ខាងកើតទៅខាងលិច និង 300 m ពីខាងជើងទៅខាងត្បូង - ស្ថិតនៅប្រហែល 250 m ភាគខាងលិចនៃចុងខាងត្បូងរបស់វា។
សហគមន៍
ដូចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាភាគច្រើនដែរ រដ្ឋាភិបាលភាគច្រើនមិនមានមុខងារសូម្បីតែក្នុងកម្រិតដែលរូបិយប័ណ្ណជាក់ស្តែងគឺប្រាក់បាតថៃក៏ដោយ។ មួយផ្នែកធំនៃសេដ្ឋកិច្ចគឺមានលក្ខណៈចិញ្ចឹមជីវិតដោយពឹងផ្អែកលើការនេសាទយ៉ាងច្រើន។ ប្រហែល 70% នៃចំនួនប្រជាជនធ្វើការគឺជាអ្នកនេសាទ ហើយអ្នកដែលនៅសល់ភាគច្រើនជាកសិករ ឬអ្នកជំនួញខ្នាតតូច។ ត្រី​ដែល​ចាប់​បាន​ភាគ​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​លក់​ទៅ​ប្រទេស​ថៃ។
ឃុំកោះប៉ង់
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំហាន់ជ័យ(ស្រុកកំពង់សៀម)
វត្ត
វត្ត មាន់ហើរ
ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
៣ .១ សមាសភាពក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
កិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
កិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តមានពីរប្រភេទ ៖ កិច្ចប្រជុំសាមញ្ញ និងវិសាមញ្ញរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តអាចយកជាការបាន លុះត្រាតែកិច្ចប្រជុំទាំងនេះ ប្រព្រឹត្ដទៅត្រឹមត្រូវតាមបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង​របស់ក្រុម​ប្រឹក្សាខេត្ត។ សេចក្ដីសម្រេចណាដែលធ្វើឡើងមិនស្របនឹងបទបញ្ជាផ្ទៃក្នុង​របស់​ក្រុម​ប្រឹក្សាខេត្ត ឬរដ្ឋធម្មនុញ្ញ ឬច្បាប់ ឬលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ដ  សេចក្ដី​សម្រេច​នោះពុំមានសុពលភាពឡើយ។
ការបង្កើតគណៈកម្មាធិការនានារបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត មានកាតព្វកិច្ចបង្កើតគណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់​ចំនួនបី ដែលរួមមាន ៖ ក្រៅពីគណៈកម្មាធិការជាកាតព្វកិច្ចទាំងបីខាងលើនេះ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត​អាច​បង្កើតគណៈកម្មាធិការបន្ថែមផ្សេងទៀតតាមការចាំបាច់។  គណៈកម្មាធិ​ការ​ដែលបង្កើតបន្ថែមមិនត្រូវមានតួនាទី និងភារកិច្ចត្រួតគ្នា ជាមួយនឹងតួនាទី និងភារកិច្ចរបស់គណៈកម្មាធិការជាកាតព្វកិច្ចទាំងបីខាងលើឡើយ។ ជាមួយ​នេះ​ដែរ ក្រុមប្រឹក្សាខេត្តអាចបង្កើតអនុគណៈកម្មាធិការ ឬក្រុមការងារ​ផ្សេងៗ​ទៀត តាមការស្នើសុំរបស់គណៈកម្មាធិការនានា ឬគណៈអភិបាលខេត្ត។ អនុគណៈ​កម្មាធិការ ឬក្រុមការងារខាងលើនេះត្រូវមានគណនេយ្យភាពជា​បឋមជា​មួយ​គណៈកម្មាធិការ ឬគណៈអភិបាលខេត្ត។
យេម៉ែន
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០១១ មក យេម៉ែន​បាន​ធ្លាក់​ក្នុង​ស្ថានភាព​វិបត្តិ​នយោបាយ​ដោយ​ផ្តើម​ចេញ​ពី​ការ​តវ៉ា​តាម​ផ្លូវ​ប្រឆាំង​នឹង​ភាព​ក្រីក្រ ភាពអត់ការងារធ្វើ អំពើពុករលួយ និងប្រធានាធិបតី ផែនការរបស់លោកសាឡេហ៍ដើម្បីធ្វើវិសោធនកម្មរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់យេម៉ែន និងលុបបំបាត់ការកំណត់អាណត្តិប្រធានាធិបតី ប្រធានាធិបតីសាឡេហ៍បានចុះចេញពីតំណែង ហើយអំណាចនៃប្រធានាធិបតីត្រូវបានផ្ទេរទៅលោកអាប់ដ្រាប៊ូ ម៉ង់ស៊ូរ ហាឌី ចាប់តាំងពីពេលនោះមក ប្រទេសនេះបានស្ថិតក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល (រួម​ជាមួយ​អន្តរាគមន៍​យោធា​ដឹកនាំ​ដោយ​អារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីត ដែល​មាន​បំណង​ស្ដារ​រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោកហាឌី) ជាមួយនឹងអង្គភាពរដ្ឋប្រូតូមួយចំនួនដែលទាមទារឱ្យប្រទេសយេម៉ែន៖ គណៈរដ្ឋមន្ត្រីយេម៉ែន/ក្រុមប្រឹក្សាដឹកនាំប្រធានាធិបតី, ឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានយោបាយ, និងក្រុមប្រឹក្សាអន្តរកាលខាងត្បូង  យ៉ាងហោចណាស់ជនស៊ីវិល និងអ្នកប្រយុទ្ធចំនួន ៥៦,០០០ នាក់ត្រូវបានសម្លាប់នៅក្នុងអំពើហិង្សាប្រដាប់អាវុធនៅក្នុងប្រទេសយេម៉ែនចាប់តាំងពីខែមករាឆ្នាំ ២០១៦ សង្គ្រាម​បាន​បណ្តាល​ឱ្យ​មាន​ទុរ្ភិក្ស​ប៉ះពាល់​ដល់​មនុស្ស​១៧​លាន​នាក់ កង្វះ​ទឹក​ស្អាត​មាន​សុវត្ថិភាព បង្កឡើង​ដោយ​ទឹក​ដែល​ហៀរ​ចេញនិងការបំផ្លិចបំផ្លាញហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធទឹករបស់ប្រទេស ក៏បណ្តាលឱ្យធំបំផុត ជំងឺអាសន្នរោគរីករាលដាលលឿនបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រទំនើបជាមួយនឹងចំនួនករណីសង្ស័យលើសពី ៩៩៤,៧៥១ មនុស្សជាង ២,២២៦ នាក់បានស្លាប់ចាប់តាំងពីការផ្ទុះឡើងបានចាប់ផ្តើមរីករាលដាលយ៉ាងឆាប់រហ័សនៅចុងខែមេសាឆ្នាំ ២០១៧ វិបត្តិមនុស្សធម៌ដែលកំពុងបន្ត និងជម្លោះ​បាន​ទទួល​ការ​រិះគន់​យ៉ាង​ទូលំ​ទូលាយ​ចំពោះ​ការ​មាន​ឥទ្ធិពល​កាន់​តែ​អាក្រក់​ទៅលើស្ថានភាពមនុស្សធម៌របស់យេម៉ែន ដែលអ្នកខ្លះនិយាយថាបានឈានដល់កម្រិតនៃ "គ្រោះមហន្តរាយមនុស្សធម៌" ហើយ​អ្នក​ខ្លះ​ថែម​ទាំង​ដាក់​ស្លាក​ថា​ជា​អំពើរបប​ប្រល័យ​ពូជសាសន៍   បានធ្វើឱ្យស្ថានភាពសិទ្ធិមនុស្សរបស់ប្រទេសនេះកាន់តែអាក្រក់រួចទៅហើយ
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១១
ងលល ្តេ យយយរ ុ្កកកកនថថត..ុំុំ្៊
ឃុំវត្ដអង្គខាងជើង
(Voat Angk Khang Tboung Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបន្ទាយមាស ខេត្តកំពត មាន ៥ភូមិ÷
ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត
ប្រវត្តិ
ថងលូន ស៊ីស៊ូលីត កើតនៅ ខេត្តហួផាន់ នៃប្រទេសឡាវ ហើយគាត់បានសិក្សានៅមហាវិទ្យាល័យគរុកោសល្យ Neo Lao Hak Sat នៅ ខេត្តហួផាន់ ពីឆ្នាំ 1962 ដល់ឆ្នាំ 1969 ។ គាត់បានទទួលការអប់រំបន្ថែមនៅ សហភាពសូវៀត និង ប្រទេសវៀតណាម ។ លោកបានចេះនិយាយភាសា វៀតណាម, ប្រទេសរុស្ស៊ី និង អង់គ្លេស ។
គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលបច្ចេកទេស
៦). ការងារទាក់ទងមុខងារ និងធនធាន
ក្រៅពីកិច្ចការខាងលើនេះ គណៈកម្មាធិការអាចទទួលអនុវត្ដកិច្ចការ​ផ្សេងទៀត តាមតម្រូវការនៃច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្ដនានា ឬតាម​ការ​ប្រគល់ភារកិច្ចពីក្រុមប្រឹក្សាខេត្តរបស់ខ្លួន។
ប្រវត្តិសាស្ត្រមន
ប្រវត្តិសាស្ត្រមន ស្ដីពីក្រុមមនុស្សដែលរស់នៅតំបន់ដីសណ្ដភាគខាងកើតនៃប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា (ភូមា) និង នៅប្រទេសថៃខាងលិចនៃភាគកណ្ដាល ដែលមានចំនួនច្រើនជាង ១,១ លាននាក់ក្នុងចុងសតវត្សទី២០។ មនបានរស់នៅត្រង់តំបន់សព្វថ្ងៃនេះអស់រយៈពេល ១២០០ ឆ្នាំកន្លងមកហើយ និង ជាទីកន្លែងដែលពួកគេបានបង្ហាត់បង្ហាញរបៀបរបបសរសេរ (បាលី) និង សាសនាដល់ពួកមីយ៉ាន់ម៉ា (ពុទ្ធសាសនា)។ មនត្រូវបានគេគិតថាបានផ្សាយចេញពីប្រទេសចិនភាគខាងលិច ដោយស្ថិតនៅលើដែនដីភាគខាងក្រោមនៃទន្លេចាប់ពីដីសណ្ដទន្លេឥរាវតីរាលដាលទៅខាងត្បូងទៅដល់អាងទន្លេចៅព្រះញានៅប្រទេសថៃ។ ទីក្រុងមនសុធម្មត្រូវបានសញ្ជ័យដោយនិសន្តប្រវេសន៍របស់ពួកភូមាដែលធ្វើដំណើរឆ្ពោះមកភាគខាងត្បូងនៅឆ្នាំ ១០៥៧។ រដ្ឋមនធ្លាប់មានអត្ថិភាពដរាបតែរដ្ឋមួយនេះត្រូវបានបង្ក្រាបដោយពួកភូមាក្នុងឆ្នាំ ១៧៥៧ សម័យនៃអវសានប្រទេសមន។ មនភាគច្រើនចេះនិយាយពីរភាសា ចេះនិយាយភូមាបានដូចជាភាសាដើមរបស់ខ្លួនដែរ ដែលជាត្រកូលភាសាទក្សិណាស៊ី។
ភូមិមនជាធម្មតា មានផ្ទះរាងបួនជ្រុងទ្រវែងដែលមានដំបូលប្រក់ស្បូវ ជង្រុក និង រោងដាក់គោក្របី។ ភូមិភាគច្រើនមានវត្តមួយដែលមានមុខងារជាសាលាផង វត្តផង ជារោងបដិមា ដែលរូបពុទ្ធបដិមាត្រូវបានគេរក្សាទុក និង ជារោងសំរាក រឺ រោងជួបជុំគ្នា។ ឯកតាគ្រួសារគឺជាប្រភេទគ្រួសារឪ១ម៉ែ១កូន១ ដោយឡែកពីគ្រួសារធំ។ ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ (ហីនយាន) មនរួមផ្សំគ្នានូវជំនឿខាងព្រលឹងផ្សេងៗតាមបែបអ្នកស្រុក។
ដើមកំណើតមន-ខ្មែរ
ចាប់តាំងពីសម័យបុរេប្រវត្តិមក មានមនុស្សជាច្រើនបានមកតាំងលំនៅនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ចំណោមមនុស្សទាំងនេះ យើងសំគាល់ភាគច្រើនមាន ពួកទក្សិណរូប ពួកទក្សិណាស៊ី ពួកនិលទ្វីប និងពួកឥណ្ឌូណេស៊ី។ ប៉ុន្តែការពិត ខ្មែរបុរាណមានដើមកំណើតពីការលាយចំរុះនៃពូជសាសន៍ ពួកទក្សិណាស៊ី (មន) ពួកនិលទ្វីប ពួកឥណ្ឌូណេស៊ី ពួកម៉ុងហ្គោលរូប (?) និង ពួកខាម (ឥណ្ឌាស៊ីថ) មកពីឥណ្ឌា រឺ កិស្មិរ។
យើងដឹងដោយសារការកត់សំគាល់នូវគ្រឿងឧបករណ៍ផ្ទះបាយដែលប្រើប្រាស់នៅក្បាលរមាស (កំពត) និង នៅម្លូរព្រៃ និងសំរោងសែន ដែលវាបានកន្លងផុតទៅតាំងពី ៣៤២០ ឆ្នាំម.គ. (សម័យថ្មរំលីង និង សម័យថ្មបំបែកមិនបានបន្សល់ទុកស្លាកស្នាមឡើយ) ពួកមនុស្សទាំងនោះអាចនឹងបានរស់នៅលើគំនរនេះ យ៉ាងហោចណាស់ក៏នៅក្នុងសម័យសំរោងសែនដែរ (១២៨០ ឆ្នាំ ម.គ.)។
ហង្សាវត្តី រឺ រាមញ្ញទេស (១២៨៧–១៥៣៩ ១៥៥០-១៥៥២)
រយៈពេល ១០០ ឆ្នាំដំបូង នគរនេះគ្រាន់តែជាប្រជុំនៃតំបន់និយាយភាសាមនទាំងបីដែលគ្មានស្ថេរភាពមួយប៉ុណ្ណោះ។ ស្ដេចកំពូលៗនៃរាជធានីនេះមានឥទ្ធិពលតិចតួចណាស់ទៅលើបណ្ដាប្រទេសចំណុះទាំងប៉ុន្មាននោះ។ ជាការពិតទៅ មុំហ៍ស្ថិតនៅក្នុងការជ្រួលច្របល់ដោយបើកចំហចាប់ពីឆ្នាំ ១៣៦៣ ដល់ ១៣៨៩។ ការគ្រប់គ្រងបានប្រមូលផ្ដុំអំណាចច្រើនក្រោមរជ្ជកាលនៃព្រះបាទរាជាធិរាជ ដែលទ្រង់មិនត្រឹមតែបានបង្រួបបង្រួមតំបន់និយាយភាសាមនទាំងបីឱ្យរឹងរឹតតែរឹងមាំតែប៉ុណ្ណឹងទេ ប៉ុន្តែក៏មានជោគជ័យក្នុងការការពារនគរពីនគរអវនិយាយភាសាភូមាក្នុងសង្គ្រាមហាសិបឆ្នាំ (១៣៥៨-១៤២៤)។ សង្គ្រាមបានបញ្ចប់ដោយភាពជាប់គាំងមួយ ក៏ប៉ុន្តែវាក៏ជាជ័យជំនះមួយសំរាប់ហង្សាវត្តីដែរ ដែលអវបានបោះបង់សុបិន្តរបស់ខ្លួនចោលដោយចង់ស្ដារចក្រភពបាកានឱ្យរស់ឡើងវិញ។ ក្នុងប៉ុន្មានឆ្នាំបន្តបន្ទាប់ពីសង្គ្រាម បារគូបានឆ្លៀតឱកាសជួយដល់រដ្ឋចំណុះភាគខាងត្បូងរបស់អវមានដូចជា ប្រំម៍ និង តោនងូក្នុងការបះបោរប្រឆាំងនឹងអវ ដោយបានបញ្ចៀសខ្លួនយ៉ាងប្រយ័ត្នប្រយែងកុំឱ្យធ្លាក់ចូលទៅក្នុងសង្គ្រាមពេញដៃពេញជើង។
ឃុំតាឡាត
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
អក្សរក្រមខ្មែរថៃ
ពិនិត្យអក្ខរាវិរុទ្ធមាន / R
សរសេរដោយមានប្រជាប្រិយភាពជាមួយរូបរាងនៃរូបកាយក្រោមព្យាករដំបូងឬស្រៈ លើកលែងតែព្យញ្ជនៈមានស្រៈឬស្រៈអាប់នៅលើបាតបន្ទាប់មករាងកាយទាំងមូលត្រូវបានប្រើ។
Goosebumps (ភាពយន្ត)
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តអាមេរិក
បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សិក្ខាបទទី ៧
៦- ត្រង់ពាក្យថា ភិក្ខុណាមួយ មានសេចក្តីដូចគ្នាក្នុងសិក្ខាបទទី១ នៃបារិជិកកណ្ឌ។
១៣-វិហាររបស់សង្ឃ ភិក្ខុសំគាល់ថាជារបស់សង្ឃមែន ហើយអង្គុយសង្កត់ ឫដេកសង្កត់លើគ្រែក្តី លើតាំងក្តី ដែលមានជើងគ្រាន់តែស៊កទុកក្នុងមេ (ដែលគេតាំងទុក) លើថ្នាក់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ វិហាររបស់បុគ្គលភិក្ខុសំគាល់ថាជារបស់សង្ឃវិញ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។វិហាររបស់បុគ្គលភិក្ខុមានសេចក្តីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ វិហាររបស់បុគ្គលភិក្ខុសំគាល់ថាជារបស់បុគ្គលដដែល ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ព្រោះវិហារនោះជារបស់បុគ្គលនៃភិក្ខុដទៃ គឺវិហាររបស់គេ ។ ភិក្ខុមានត្រូវអាបត្តិព្រោះវិហារជារបស់ខ្លួន គឺវិហាររបស់ខ្លួនឯង ។
១៩-អាបត្តិមិនមានដល់ភិក្ខុដែលបូកប្រក់វិហារត្រឹមពីរបីជាន់ ដល់ភិក្ខុដែលបូកប្រក់វិហារមិនដល់ពីរបីជាន់ ដល់ភិក្ខុដែលបូកប្រក់  លេណ(ទីពួន) គុហា កុដប្រក់ដោយស្មៅ ធ្វើដើម្បីប្រយោជន៍ដល់អ្នកដ៏ទៃ ធ្វើដោយទ្រព្យរបស់ខ្លួន ទីសេនាសនះទាំងពួង វៀរលែងតែកុដិសម្រាប់នៅ​របស់ខ្លួន ដល់ភិក្ខុឆ្កួត ដល់ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ។
២៣-អាបត្តិមិនមាន ដល់ភិក្ខុមិនក្លែង ដល់ភិក្ខុមិនមានស្មារតី ដល់ភិក្ខុមិនដឹង ដល់ភិក្ខុឆ្កួត ដល់ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ។
ចំនួនសិក្ខាបទក្នុងភូតគាមវគ្គនោះ គឺ
២៥-សម័យនោះឯង ភិក្ខុជាថេរៈទាំងឡាយដែលសង្ឃបានសន្មតរួចហើយក៏ទៅប្រដៅភិក្ខុនីទាំងឡាយក៏បានចីវរ បិណ្ឌបាទ សេនាសនៈនឹង​ភេសជ្ជបរិក្ខារជាបច្ច័យដល់ភិក្ខុឈឺយ៉ាងនោះដដែល ។ គ្រានោះឆព្វគ្គិយភិក្ខុទាំងឡាយ ធ្វើធម្មីកថាបន្តិចបន្តួចដល់ភិក្ខុនីទាំងឡាយ ហើយពោលតិរច្ឆានកថាឲ្យកន្លងអស់១ថ្ងៃ​​ទៅ រួចក៏បញ្ជូនភិក្ខុនីទាំងនោះឲ្យត្រឡប់ទៅវិញដោយពាក្យថា ម្នាលប្អូនស្រីទាំឡាយ ពួកនាងចូរទៅវិញចុះ ។ ទើបភិក្ខុនីទាំងនោះនាំគ្នាចូលទៅកាន់ទីគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយបានថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយឈរក្នុងទីដ៏​សមគួរ ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រងត្រាសសួរភិក្ខុនីទាំងឡាយ ដែលឈរ​នៅក្នុងទីដ៏សមគួរនោះថា ម្នាលភិក្ខុនីទាំងឡាយឱវាទបានសម្រេចបរិបូណ៌ឬទេ ។ភិក្ខុនីទាំងឡាយទូលថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ឱវាទនឹងបាន​សម្រេចបរិបូរណ៌មកពីឯណា លោកម្ចាស់ឆព្វគ្គិយទាំងឡាយធ្វើធម្មីកថា បន្តិចបន្តួច ហើយពោលតែតិរច្ឆានកថាឲ្យកន្លងអស់១ថ្ងៃ​ រួចក៏បញ្ចូនយើ​ងខ្ញុំឲ្យត្រឡប់មកវិញ ។ លំដាប់នោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ពន្យល់ ភិក្ខុ​នីទាំងឡាយនោះឲ្យឃើញច្បាស់ ឲ្យកាន់យក ឲ្យអាចហាន ឲ្យរីករាយ​ដោយធម្មីកថា ។ ភិក្ខុនីអម្បាលនោះលុះព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ពន្យល់ឲ្យឃើញច្បាស់ ឲ្យកាន់យក ឲ្យអាចហាន ឲ្យរីករាយដោយព្រះធម្មីកថា​ហើយ ក៏ក្រោកចាកអាសនៈថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគហើយធ្វើប្រទក្សិណចៀសចេញទៅ ។ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះដៀលថា ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ ពួកអ្នកមិនសមបីនឹងធ្វើធម្មីកថាបន្តិចបន្តួច ដល់ពួកភិក្ខុនី ហើយពោលតិរច្ឆានកថាឲ្យកន្លងអស់មួយថ្ងៃ រួចបញ្ចូន ភិក្ខុនីទាំងនោះឲ្យត្រឡប់ទៅវិញសោះនែមោឃបុរសទាំងឡាយអំពើដែលអ្នកធ្វើនេះ មិននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់បុគ្គលទាំងឡាយដែលមិនទាន់ជ្រះ​ថ្លាទេ ឬមួយញាំងបុគ្គលដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងមិនបាន ។ បេ ។ ទ្រង់តិះដៀលហើយក៏ធ្វើនូវធម្មីកថាត្រាស់ហៅភិក្ខុទាំង​ឡាយមកដោយព្រះពុទ្ធដីកាថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាត​ ឲ្យសង្ឃសន្មតភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ ៨ ឲ្យជាអ្នកប្រដៅភិក្ខុនី គឺភិក្ខុជាអ្នកមានសីលសង្រួមតាមបាតិមោក្ខសំវរៈ បរិបូណ៌ដោយអាចារ(មា​យាទ)នឹងទីគោចរជាអ្នកឃើញភ័យក្នុងទោសទាំងឡាយ មានប្រមាណតិចតួច សមាទានសិក្សាក្នុងសិក្ខាបទទាំងឡាយ ១ ភិក្ខុជាពហុស្សូតទ្រទ្រង់ ពុទ្ធវចនៈ សន្សំនូវពុទ្ធវចនធម៌ទាំងឡាយណា ពីរោះខាងដើម ពីរោះកណ្តាល ពីរោះខាងចុង តែងប្រកាសនូវព្រហ្មចរិយធម៌ ព្រមទាំងអត្ថទាំងព្យញ្ជនៈឲ្យបរិសុទ្ធបរិបូរណ៌ទាំងអស់ ធម៌ទាំងឡាយមានសភាព យ៉ាងនេះភិក្ខុនោះចាំច្រើនហើយ ទ្រទ្រង់ហើយ សន្សំហើយដោយវាចាដ៏​ស្ទាត់រត់មាត់ ចូលចិត្តច្បាស់លាស់ យល់ត្រូវល្អដោយទិដ្ឋិ ១ ចំណែក​បាតិមោក្ខទាំងពីរ ភិក្ខុនោះក៏ចេះចាំដោយពិស្តារ ចែកចេញបានដោយប្រពៃ ចាំស្ទាត់រត់មាត់ កាត់សេចក្តីបានដោយល្អ ដោយសុត្ត (គឺខន្ធកៈនឹងបរិវារៈ) ដោយអនុព្យញ្ជនៈ ១ ភិក្ខុនោះមានវាចាពោលត្រឹមត្រូវដោយ
២៦-ពួកស្រីដែលឈ្មោះថា ភិក្ខុនីនោះ បានដល់ស្រីដែលបានឧបសម្បទាហើយក្នុងឧភតោសង្ឃ ។
៣៤-ខ្លឹមសាដូចលេខរៀងទី៣០ ៣១ ៣២ ៣៣
៣៦-ខ្លឹមសាដូចលេខរៀងទី៣០ ដល់ទី ៣៥
៤៣-ភិក្ខុនីទាំងឡាយបាននិយាយគ្នាយ៉ាងនេះថា យើងទាំងឡាយបាននិយាយគ្នាទុកមកហើយថា វេលាថ្ងៃនេះឱវាទគង់នឹងមិនសម្រេច បរិបូរណ៌ទេ លោកម្ចាស់ចូឡបន្ថក គង់នឹងពោលនូវឧទាននោះឯងដដែលក្នុងកាលឥឡូវហហ្នឹង ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណា ជាអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងនោះពោលទោស តិះដៀល បន្ទុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់បន្ទោសថា ម្នាលចូឡបន្ថកៈ កាលព្រះអាទិត្យអស្ដង្គតទៅហើយ អ្នកឯងមិនគួរនឹងទៅប្រដៅភិក្ខុនីទាំង ឡាយទេ ម្នាលចូឡបន្ថកៈ អំពើដែលអ្នកធ្វើនេះមិននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់បុគ្គលទាំងឡាយដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លាទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុបើទុកជាសង្ឃបានសន្មតហើយ កាលបើព្រះអាទិត្យអស្តង្គតហើយទៅប្រដៅពួកភិក្ខុនី ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៥១-អាបត្តិមិនមានដល់ភិក្ខុដែលប្រដៅភិក្ខុនីក្នុងសម័យ ដល់ភិក្ខុដែលសំដែងបាលីនៃគរុធម៌ប្រាំបី ដល់ភិក្ខុដែលសំដែងអដ្ឋកថានៃគរុធម៌ប្រាំបី​ដល់ភិក្ខុដែលភិក្ខុនីពោលថាលោកម្ចាស់ចូរសូត្រទៅភិក្ខុក៏សូត្រដល់ភិក្ខុដែលភិក្ខុនីសួរប្រស្នាហើយឆ្លើយដោះ ដល់ភិក្ខុដែលសំដែងធម៌ដើម្បីអ្នក​​ដ៏ទៃហើយភិក្ខុនីចូលស្ដាប់ផង ដល់ភិក្ខុដែលប្រដៅធម៌ដល់សិក្ខមានាឬ​សាមនេរី ដល់ភិក្ខុឆ្កួត ដល់ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ។
៥២-សម័យនោះ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ គង់នៅវត្តជេតវនរបស់​អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង ភិក្ខុជាថេរៈទាំងឡាយ​ប្រដៅពួកភិក្ខុនី តែងបាននូវចីវរ បិណ្ឌបាត សេនាសនៈនឹងភេសជ្ជបរិក្ខារ​ជាបច្ច័យដល់មនុស្សឈឺ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណាជាអ្នកមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានព្រះភាគទ្រង់តិះដៀលថា  នែមោឃបុរសទាំង​ឡាយ ក៏ថ្វីឡើយពួកអ្នកឯងមកពោលយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុជាថេរៈជាថេរៈទាំងឡាយមិសូវយកចិត្តទុកដាក់និងប្រៀនប្រដៅពួកភិក្ខុនីឡើយ ភិក្ខុជាថរៈទាំឡាយប្រដៅពួកភិក្ខុនី ព្រោះហេតុតែអាមិស នែមោឃបុរសទាំង ឡាយអំពើដែលអ្នកឯងធ្វើនេះ មិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់បុគ្គលទាំងឡា​​យដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លាទេ ។  ភិក្ខុណាមួយពោលយ៉ាងនេះថា  ភិក្ខុទាំងឡាយប្រដៅពួកភិក្ខុនី ព្រោះហេតុតែអាមិស ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
សិក្ខបទទី៦ ចប់ ។
៧២-ភិក្ខុបបួល តែភិក្ខុនីមិនបបួល (ភិក្ខុនោះ) ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ភិក្ខុមិន​បានបបួលគ្នា ហើយសំគាលថាបានបបួល ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ភិក្ខុសង្ស័យក្នុងការដែលមិនបានបបួល ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ភិក្ខុសំគាល់ថា មិនបានបបួល ក្នុងការដែលមិនបានបបួល មិនត្រូវវអាបត្តិឡើយ ។
៨០-សម័យនោះឯង មានភិក្ខុ១រូបចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះទៅបួសហើយទៅកាន់ត្រកូលញាតិ ។ មនុស្សទាំងឡាយនិយាយគ្នាថាលោកម្ចាស់ដ៏ចំរើនខាននិមន្ដមកយូរហើយ (ថាដូច្នោះហើយ)  ក៏នាំគ្នាធ្វើចង្ហាន់ប្រគេនដោយគោរព ។ មានភិក្ខុនីម្នាក់ជាជីតុនរបស់ត្រកូលនោះបាននិយាយពាក្យនេះនិងមនុស្សទាំងឡាយនោះថា ម្នាលអាវុសោ អ្នកទាំងឡាយចូរឲ្យចង្ហាន់ដល់លោកម្ចាស់ចុះ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយ គប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុណាមួយកាលដឹងហើយឆាន់បិណ្ឌបាតដែលភិក្ខុនីចាត់ចែង ត្រូវអាបតិ្ដបាចិត្តិយ វៀរលែងតែចង្ហាន់ដែលគ្រហស្ថបានប្រារព្ធជាមុន ។
៨៦-ទីស្ងាត់ ភិក្ខុក៏សំគាល់ថាទីស្ងាត់ ហើយអង្គុយជាមួយនិងភិក្ខុនីតែមួយនិងមួយ ត្រុវអាបត្ដិបាចិត្ដិយ ។ ទីមិនស្ងាត់ ភិក្ខុសំគាល់ថាទីស្ងាត់ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យក្នុងទីមិនស្ងាត់  ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។  ទីមិនស្ងាត់ ភិក្ខុក៏សំគាល់ថាមិនស្ងាត់ មិនត្រូវអាបត្តិឡើយ ។
ទានសិក្ខាបទ(ចីវរទានសិក្ខាបទ) ១  សិព្វនសិក្ខាបទ (ចីវរសិព្វនសិក្ខាបទ) ១   អទ្ធានសិក្ខាបទ (សំវិធានសិក្ខាបទ) ១   នាវាភិរុហនសិក្ខាបទ ១ ភុញ្ជនសិក្ខាបទ(បរិបាចនសិក្ខាបទ) ១ ឯកោឯកាយសិក្ខាបទ (រៈហានិសជ្ជសិក្ខាបទ) ១ ។
សិក្ខាបទទី  ២
៩៥-សម័យនោះឯង មនុស្សទាំងឡាយ តាក់តែងចង្ហាន់ព្រមទាំងចីវរ ក្នុងសម័យចីវរទាន ហើយនិមន្តភិក្ខុទាំងឡាយថា យើងទាំងឡាយនិងនិមន្ដ​​លោកម្ចាស់ទាំងឡាយឲ្យឆាន់ រួចហើយនឹងប្រគេនចីវរឲ្យស្លៀកដណ្ដប់ ។  ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាតឲ្យអ្នកទាំងឡាយឆាន់គណភោជនបានក្នុងសម័យនៃចីវរទាន ។ ភិក្ខុត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ព្រោះឆាន់គណភោជន វៀរលែងតែមានសម័យ ។ ឯសម័យក្នុងសិក្ខាបទនោះគឺ សម័យដែលមានជម្ងឺ១ សម័យដែលគេឲ្យចីវរ១  នេះជាសម័យក្នុងសិក្ខាបទនោះ ។
៩៧-សម័យនោះឯង ភិក្ខុទាំងឡាយទៅកាន់ផ្លូវឆ្ងាយមួយអន្លឺដោយមនុស្សទាំងឡាយ ។ អ្នកទាំងឡាយចូរបង្អង់ចាំ ១ រំពេច យើងទាំង ឡាយនឹងត្រេចទៅដើម្បីបិណ្ឌបាត មនុស្សទាំងឡាយនោះនិយាយយ៉ាងនេះថា បពិត្រលោកដ៏ចំរើន សូមលោកម្ចាស់ទាំងឡាយនិមន្តឆាន់ក្នុងទីនេះចុះ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយសង្ស័យមិនទទួលដោយគិតថា គណភោជនព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ហាមហើយ ។ ព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុឆាន់គណភោជន ក្នុងសម័យដែលដើរផ្លូវឆ្ងាយ ។ ភិក្ខុត្រូវអាបត្តិបាចិត្ដិយ  ព្រោះឆាន់គណភោជន វៀរលែង​​តែមានសម័យ  ។ ឯសម័យក្នុងសិក្ខាបទនេះគឺ សម័យដែលមានជម្ងឺ១ សម័យដែលគេប្រគេនចីវរ១ សម័យដែលធ្វើចីវរ១ សម័យដែលទៅកាន់ផ្លូវឆ្ងាយ១ នេះជាសម័យក្នុងសិក្ខាបទនេះ ។
១០០-សម័យនោះឯង (មានបុរសម្នាក់) ត្រូវជាញាតិសាលោហិតរបស់ព្រះបាទមាគធសេនិយពិម្ពិសាររាជ បានបួសក្នុងសំណាក់អាជីវកទាំងឡាយ ។ ព្រះបាទមាគធសេនិយពិម្ពិសាររាជត្រាស់ថា បពិត្រលោកដ៏ចំរើន បើលោកនិមន្ដភិក្ខុសង្ឃមានព្រះពុទ្ធជាប្រធានឆាន់មុនសិន (ទើប) យើងត្រូវធ្វើយ៉ាងនេះ(បាន) ។ ដំណើរនេះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ធ្វើធម្មីកថាហហៅភិក្ខុទាំងឡាយមកជួបជុំក្នុងពេលនោះហើយត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុឆាន់គណភោជន​​ក្នុងសម័យនៃសមណភត្តបានម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ព្រោះឆាន់គណភោជន វៀរលែងតែមានសម័យ  ។ គឺ  សម័យដែលមានជម្ងឺ១ សម័យដែលគេប្រគេនចីវរ១ សម័យដែលធ្វើចីវរ១ សម័យដែលទៅកាន់ផ្លូវឆ្ងាយ១ សម័យដែលឡើងជិះទូក១ សម័យមានភិក្ខុច្រើនអង្គ១  សម័យនៃសមណភត្ត១ នេះជាសម័យក្នុងសិក្ខាបទនោះ ។
១០២-ភិក្ខុសំគាល់ក្នុងគណភោជនថា មិនមែនគណភោជនហើយឆាន់ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ វៀរលែងតែមានសម័យ ។ មិនមែនគណភោជនភិក្ខុសំគាល់ថាគណភោជន ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ មិនមែនគណភោជនភិក្ខុសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។  មិនមែនគណភោជន ភិក្ខុសំគាល់ថា មិនមែនគណភោជន មិនត្រូវអាបត្តិ ។
១០៧-ខ្លឹមសាដូចលេខរៀងទី១០៦
សិក្ខាបទទ ៥  ចប់ ។
១-អដ្ឋកថា អាហារមានបាយជាដើម ដែលអ្នកបួសគប្បីឆាន់តាំងពីព្រឹកទៅដល់ថ្ងៃត្រង់  ហៅថាយាវកាលិក ។
១៣៥-សម័យនោះឯង ភិក្ខុទាំងឡាយមានជម្ងឺ ។ ដំណើរនេះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ធ្វើធម្មីកថា ហៅភិក្ខុទាំងឡាយមកក្នុងពេលនោះហើយត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយតថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុឈឺសូមភោជនដ៏ឧត្តមទាំងឡាយ មកដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ខ្លួនហើយឆាន់បាន អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភោជនដ៏ឧត្តមទាំងឡាយណាមួយ ភោជនដ៏ឧត្តមទាំងនោះដូចម្ដេច ។ ភិក្ខុណាមួយគ្មានជម្ងឺសូមភោជនដ៏ឧត្តមទាំងឡាយមានសភាពយ៉ាងនេះ ដើម្បីប្រយ៉ោជន៍ដល់ខ្លួនហើយឆាន់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
១៣៨-ខ្លួនមិនឈឺ ភិក្ខុសំគាល់ថាខ្លួនមិនឈឺ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន ហើយឆាន់ ត្រូវអាបត្តិបា ចិត្តិយ ។ ខ្លួនមិនឈឺ ភិក្ខុសំគាល់ថាខ្លួនឈឺ ដើម្បីប្រយោជន៍ដល់ខ្លួន ហើយឆាន់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ខ្លួនឈឺ ភិក្ខុសំគាល់ថាខ្លួនមិនឈឺ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ  ។ ខ្លួនឈឺ ភិក្ខុមានសេចក្តីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ខ្លួនឈឺ ភិក្ខុសំគាល់ថាខ្លួនឈឺ មិនត្រូវអាបត្តិ ។
១៥៨-ដែលហោថាមាតុគ្រាម គឺស្រីមនុស្ស មិនមែនជា យក្សស្រី មិនមែនជាប្រេតស្រី មិនមែនតិរិច្ឆានញីដោយហោចទៅសូម្បីតែក្មេងស្រីដែលទើបនឹងកើតបាន១ថ្ងៃ មិនបាច់និយាយទៅថ្វីដល់ស្រីធំ ។ ពាក្យថា សម្រេចការអង្គុយ គឺកាលបើមាតុគ្រាមអង្គុយ ភិក្ខុអង្គុយជិត ឬដេកជិត ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ កាលបើភិក្ខុអង្គុយ មាតុគ្រាមអង្គុយជិត ឬ ដេកជិត ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ជនទាំងពីរអង្គុយក្តី ជនទាំងពីរដេកក្តី (ភិក្ខុ) ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
១៦៣-មាតុគ្រាម ភិក្ខុសំគាល់ថា មាតុគ្រាម ហើយសម្រេចការអង្គុយក្នុងទីស្ងាត់តែម្នាក់នឹងម្នាក់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ មាតុគ្រាម ភិក្ខុសង្ស័យ ហើយសម្រេចការអង្គុយ ក្នុងទីស្ងាត់តែម្នាកនឹងម្នាក់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ មាតុគ្រាម ភិក្ខុសំគាល់ថា មិនមែនមាតុគ្រាមហើយសម្រេចការអង្គុយក្នុងទីស្ងាត់តែម្នាក់នឹងម្នាក់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ភិក្ខុសម្រេចការអង្គុយក្នុងទីស្ងាត់ជាមួយនឹងយក្សស្រីក្ដី ប្រេតស្រីក្ដី ខ្ទើយក្ដី តិរច្ឆានញីដែលមានរាងកាយដូចមនុស្សក្ដី តែម្នាក់នឹងម្នាក់ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ មិនមែនមាតុគ្រាម ភិក្ខុសំគាល់ថាមាតុគ្រាម ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ មិនមែនមាតុគ្រាម ភិក្ខុសង្ស័យ ទ្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ មិនមែនមាតុគ្រាម ភិក្ខុសំគាល់ថា មិនមែនមាតុគ្រាម មិនមានអាបត្តិ ។
សិក្ខាទទី ៦ ចប់ ។
១៨១-សម័យនោះឯង ឪពុកធំរបស់ភិក្ខុមួយរូប មានជម្ងឺក្នុងកងទ័ព ។ អ្នកនោះក៏បញ្ជូនទូតទៅកាន់សំណាក់ភិក្ខុនោះថា ខ្ញុំព្រះករុណាមានជម្ងឺក្នុងកងទ័ព ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាត្តដើម្បីឲ្យទៅកាន់កងទ័ពបាន ព្រោះហេតុមានសភាពយ៉ាងនោះ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា ភិក្ខុណាមួយទៅ ដើម្បីមើលកងទ័ពដែលគេលើកចេញទៅ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ វៀរលែងតែមានហេតុមានសភាពយ៉ាងនោះ ។
១៩២-អាបត្តិមិនមាន ដល់ភិក្ខុដែលឈរមើលនៅក្នុងអារាម ដល់ភិក្ខុដែលឃើញចម្បាំងជាដើម ដែលគេមកកាន់ទីដែលខ្លួនឈរក្តី អង្គុយក្តី ដេកក្ដី ដល់ភិក្ខុដែលដើរទៅប្រទះឃើញតាមផ្លូវ ដល់ភិក្ខុដែលមានកិច្ច(ត្រូវទៅ) ហើយប្រទះឃើញ ដល់ភិក្ខុដែលមានសេចក្ដីអន្តរាយ ដល់ភិក្ខុឆ្កួត ដល់ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ។
នយោបាយឡាវ
គោល​នយោបាយ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ដោយ​គណបក្ស​តាម​រយៈ ​ការិយាល័យ​នយោបាយ ​ដែល​មាន​សមាជិក​ទាំង​ប្រាំបួន​ដ៏​មាន​អំណាច និង ​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាល ​ដែល​មាន​សមាជិក​ចំនួន 49 រូប។ ការសម្រេចចិត្តសំខាន់ៗរបស់រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានពិនិត្យដោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សិក្ខាបទទី ៧
បូវសិក្ខាបទ ១             កថាសិក្ខ  ១
ឧបនន្ទ ៣ សិក្ខាបទ              ឧបដ្ឋាកសិក្ខាបទ  ១
១៩៤-ដែលហៅថាសុរា គឺសុរាធ្វើដោយម្សៅ១ សុរាធ្វើដោយនំ១ សុរាធ្វើដោយបាយ១ សុរាដែលគេដាក់ពូជសុរា១ សុរាដែលគេប្រកបព្រមដោយគ្រឿងផ្សំផ្សេងៗ១ ។ ត្រង់ពាក្យថា ផឹក សេចក្ដីថា ដោយហោចទៅសូម្បីតែភិក្ខុផឹកប្រមាណប៉ុនចុងស្រូវ ក៏ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
២១២-ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ហើយធ្វើសេចក្ដីមិនអើពើ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា អនុសម្បន្នទៅវិញ ហើយធ្វើសេចក្ដីមិនអើពើ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
២១៩-ឧបសម្បន្ន មានបំណងនឹងបន្លាចអនុបសម្បន្ន ហើយសំដែង រូបក្ដី សំឡេងក្ដី ក្លិនក្ដី ផ្សព្វក្ដី រសក្ដី ទោះបីអនុបសម្បន្ននោះខ្លាចក្ដី មិនខ្លាចក្ដី ក៏ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។
នយោបាយឡាវ
ការិយាល័យរដ្ឋអាជ្ញា
ប្រមុខ​រដ្ឋ​អាជ្ញា​កំពូល​ដឹកនាំ​គ្រប់​សកម្មភាព​របស់​ព្រះរាជអាជ្ញា​សាធារណៈ​គ្រប់​កម្រិត។ សកម្មភាពទាំងអស់ត្រូវបានរាយការណ៍ទៅរដ្ឋសភា។
បាចិត្តិយកណ្ឌ​ទី ២
សិក្ខាបទទី ៧
២៣២-ព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក្នុងសម័យដើរផ្លូវឆ្ងាយ ទោះមិនទាន់ដល់កំណត់កន្លះខែ តថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុងូតទឹកបាន ។ ភិក្ខុណាមួយមិនទាន់ដល់កំណត់កន្លះខែ ហើយងូតទឹក ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ វៀរលែងតែមានសម័យ ។
២៤០-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៩ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុបានធ្វើកប្បពិន្ទុ ហើយប្រើប្រាស់ ១ កប្បពិន្ទុខូចខាតទៅ ១ កន្លែងដែលធ្វើកប្បពិន្ទុគ្រាំគ្រាទៅ ១ ភិក្ខុដេរចីវរដែលមិនបានធ្វើកប្បពិន្ទុភ្ជាប់ជាមួយនឹងចីវរដែលបានធ្វើកប្បពិន្ទុហើយ ១ ចីវរដែលប៉ះដោយបំណះថ្មី ១ ចីវរដែលដាក់អនុវាតថ្មី ១ ចីវរចាស់ប្រក់ថែមថ្មី ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
២៤៣-ចីវរដែលមិនបានឲ្យគេដកវិកប្ប ភិក្ខុសំគាល់ថាមិនបានឲ្យគេដកវិកប្ប ហើយប្រើប្រាស់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ  ។ ចីវរដែលបានឲ្យគេដកវិកប្បហើយ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ ចីវរដែលបានឲ្យគេដកវិកប្បហើយ ភិក្ខុសំគាល់ថាបានឲ្យគេដកវិក្បហើយមិនត្រូវអាបត្តិឡើយ ។
ហាសសិក្ខាបទ ១        អនាទរិយសិក្ខាបទ ១
ន្ហានសិក្ខាបទ ១           ទុព្វណ្ណសិក្ខាបទ ១
២៥៣-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ  កាលគង់នៅវត្តជេតពន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ទៀបក្រុងសាវត្ថី ។ សម័យនោះឯងពួកឆព្វគ្គិយភិក្ខុដឹងថាទឹកមានសត្វហើយយកទៅប្រើប្រាស់ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ​ក៏ពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធដ៏មានជោគទ្រង់បន្ទោសថា ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ ពួកអ្នកដឹងថាទឹកមានសត្វហើយមិនគួរនឹងយកទៅប្រើប្រាសទេ នែមោឃបុរសទាំងឡាយ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យ​ជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ភិក្ខុណាមួយដឹងហើយបរិភោគទឹកដែលមានសត្វមានជីវិត(ភិក្ខុនោះ)ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ
២៥៨-តាមធម៌តាមវិន័យតាមពាក្យប្រៀនប្រដៅព្រះសាស្តា នេះហៅថា  សមគួរតាមធម៌  ។
២៦៥-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន  ៨ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុមិនប្រាប់ដោយគិតថាសេចក្ដីបង្កហេតុក្ដី ជំលោះក្ដី ប្រកួតប្រកាន់ក្ដី វិវាទក្ដី នឹងមានដល់សង្ឃ  ១ ភិក្ខុមិនប្រាប់ដោយគិតថា សង្ឃនឹងបែកបាក់ឬសង្ឃនឹងប្រែសឆា ១ ភិក្ខុមិនប្រាប់ដោយគិតថា ភិក្ខុនេះ កាចអាក្រក់ នឹងធ្វើនូវសេចក្ដីអន្តរាយដល់ជីវិត ឬនូវសេចក្ដីអន្តរាយដល់ព្រហ្មចារ្យ ១ ភិក្ខុមិនឃើញភិក្ខុទាំងឡាយដទៃដ៏សមគួរ ( នឹងប្រាប់ ) ហើយខានប្រាប់ ១ ភិក្ខុមិនប្រាថ្នានឹងបិទបាំង ហើយមិនទាន់បានប្រាប់ ១ ភិក្ខុមិនប្រាប់ដោយសង្ឃឹមថា ភិក្ខុដែលត្រូវអាបត្តិនោះ នឹងប្រាកដដោយកម្មជា​របស់ខ្លួន ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
២៧៥-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ  ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៦ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុមិនបបួលហើយទៅ ១ មនុស្សទាំងឡាយបបួល ភិក្ខុមិនបបួល ១ ភិក្ខុទៅដោយខុសសង្កេត ១ ភិក្ខុទៅព្រោះមានសេចក្តីអន្តរាយ ១ ភិក្ខុឆ្កួត ១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ ១ ។
២៧៩-វារៈដែលមិនត្រូវអាបត្តិ  ( ក្នុងសិក្ខាបទនេះមាន ៦ យ៉ាង ) គឺភិក្ខុមិនបបួលហើយទៅ១ មាតុគ្រាមបបួល ភិក្ខុមិនបបួល១ ភិក្ខុទៅដោយខុសសង្កេត១ ភិក្ខុទៅព្រោះមានសេចក្ដីអន្តរាយ១ ភិក្ខុឆ្កួត១ ភិក្ខុដើមបញ្ញត្តិ១ ។
២៨១-ត្រង់ពាក្យថា ភិក្ខុណាមួយ មានសេចក្ដីដូចគ្នានឹងសិក្ខាបទទី១ នៃបារាជិកកណ្ឌ ។
២៨៥-កម្មប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថាកម្មប្រកបដោយធម៌ តែមិនលះបង់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ កម្មប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ តែមិនលះបង់ ត្រូអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ កម្មប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថាកម្មមិនប្រកបដោយធម៌ តែមិនលះបង់ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថា កម្មប្រកបដោយធម៌ត្រូវអាបត្តិទិក្កដ ។ កម្មមិនប្រកប  ដោយធម៌  ភិក្ខុមានសេចក្ដីសង្ស័យ  ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ភិក្ខុសំគាល់ថា​កម្មមិនប្រកបដោយធម៌ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។
២៩២-សម័យនោះឯង ពួកឆព្វគ្គិយភិក្ខុដឹងថាកណ្ឌកសមណុទ្ទេសសង្ឃឲ្យវិនាសយ៉ាងនោះហើយ បញ្ចុះបញ្ចូលខ្លះ ឲ្យបម្រើខ្លះ បរិភោគរួមខ្លះ សម្រេចឥរិយាបថដេករួមខ្លះ ។ ភិក្ខុទាំង ឡាយណាមានសេចក្ដីប្រាថ្នាតិច ។ បេ ។ ភិក្ខុទាំងឡាយនោះពោលទោស តិះដៀល បន្តុះបង្អាប់ ។ ព្រះពុទ្ធដ៏មានជោគទ្រង់បន្ទោសថា ម្នាលមោឃបុរសទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយដឹងថា ​កណ្ឌកសមណុទ្ទេសដែលសង្ឃឲ្យវិនាស យ៉ាងនោះហើយមិនគួរនឹងបញ្ចុះបញ្ចូលខ្លះ ឲ្យបម្រើខ្លះ បរិភោគខ្លះ សម្រេចឥរិយាបទដេករួមខ្លះទេ នែមោឃបុរសទាំងឡាយ អំពើនេះមិនមែននាំឲ្យជ្រះថ្លាដល់ពួកជនដែលមិនទាន់ជ្រះថ្លា ឬនាំពួកជនដែលជ្រះថ្លាហើយឲ្យរឹងរឹតតែជ្រះថ្លាឡើងទេ ។ បេ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះយ៉ាងនេះថា បើសមណុទ្ទេសពោលយ៉ាងនេះថា ខ្ញុំដឹងច្បាស់នូវធម៌ដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគសំដែងហើយ គឺធម៌ទាំង ឡាយណា ដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគ សំដែងហើយថាជាធម៌ធ្វើសេចក្ដីអន្តរាយ ធម៌ទាំងឡាយនោះ មិនអាចធ្វើសេចក្ដីអន្តរាយដល់បុគ្គលអ្នកសេពទេ ។ សមណុទ្ទេសនោះភិក្ខុទាំងឡាយ ត្រូវ​និយាយប្រដៅយ៉ាងនេះថា នែអាវុសោសមណុទ្ទេស អ្នកឯងកុំនិយាយយ៉ាងនេះឡើយ អ្នកកុំពោលបង្កាច់ព្រះដ៏មានព្រះភាគឡើយ ការពោលបង្កាច់ព្រះដ៏មានព្រះភាគមិនល្អទេ ព្រោះព្រះដ៏មានព្រះភាគមិនពោលយ៉ាងនេះទេ នែអាវុសោ  សមណុទ្ទេស ធម៌ទាំងឡាយធ្វើសេចក្ដីអន្ដរាយ​ដែលព្រះដ៏មានព្រះភាគសំដែងហើយដោយបរិយាយជាច្រើន ធម៌ទាំងឡាយនោះអាចធ្វើសេចក្ដី អន្ដរាយដល់បុគ្គលអ្នកសេព (មែន) ។ សមណុទ្ទេសនោះកាលដែលភិក្ខុទាំងឡាយពោលយ៉ាងនេះហើយ ក៏នៅតែប្រកាន់ដដែល សមណុទ្ទេសនោះភិក្ខុទាំងឡាយត្រូវនិយាយប្រដៅយ៉ាងនេះថា នែអាវុសោសមណុទ្ទេស កាលមានថ្ងៃនេះជាដើម អ្នកមិនត្រូវអាងព្រះដ៏មានព្រះភាគនោះថាជាសាស្ដារបស់អ្នកឡើយ សាមណេទាំងឡាយដទៃតែងបានកិរិយាដេករួមឯណាអស់រាត្រីពីរបី ជាមួយនឹងភិក្ខុទាំងឡាយ ការដេកនៅរួមនោះ មិនមានដល់់អ្នកទេ នែមនុស្សក្រៅការ អ្នកចូរចៀសចេញទៅ ចូរវិនាសទៅ ។ ភិក្ខុណាមួយដឹងថា សមណុទ្ទេសដែលសង្ឃឲ្យវិនាសយ៉ាងនោះ​ហើយ បញ្ចុះបញ្ចូលក្ដី ឲ្យបម្រើក្ដី បរិភោគរួមក្ដី សម្រេចឥរិយាបទដេករួមក្ដី ភិក្ខុនោះត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
៣០៩-ពាក្យថា បើ(ភិក្ខុទាំងឡាយដឹង) នូវភិក្ខុនោះ សេចក្ដីថា ភិក្ខុទាំងឡាយដ៏ទៃដឹងនូវភិក្ខុអ្នកប្រាថ្នានូវសេចក្ដីវង្វេងថា ភិក្ខុនេះធ្លាប់អង្គុយ(ស្ដាប់)បាតិមោក្ខដែលភិក្ខុសំដែងអស់វារៈពីរបីដង​ហើយនឹងពោលទៅថ្វីទៀតដល់ការស្ដាប់ច្រើនដង សេចក្ដីរួច (ចាកអាបត្តិ)ដោយអាការដែលមិនដឹងមិនមានដល់ភិក្ខុនោះទេ ភិក្ខុនោះត្រូវអាបត្តិណាក្នុងរឿងអនាចារនោះ សង្ឃគប្បីញាំងភិក្ខុនោះឲ្យធ្វើនូវអាបត្តិនោះ ដោយគួរតាមធម៌ ម៉្យាងទៀតគប្បីលើកសេចក្ដីវង្វេង គឺមោហោរោបនកម្មដល់ភិក្ខុនោះថែមទៀត ។
៣២៧-ឧបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថាអនុបសម្បន្ន ហើយក្លែងផ្ដើមសេចក្ដីរង្កៀសសង្ស័យឲ្យកើតឡើង ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។ ភិក្ខុក្លែងផ្ដើមសេចក្ដីរង្កៀសសង្ស័យឲ្យកើតឡើងដល់អនុបសម្បន្ន ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ អនុបសម្បន្ន ភិក្ខុសំគាល់ថា ឧបសម្បន្ន ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។
សិក្ខាបទទី១០
៣៣៨-កាលភិក្ខុកំពុងលះហត្ថបាសបរិសទ្យ ត្រូវអាបត្តិទុក្កដ ។ កាលលះហត្ថបាសហើយ ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ ។
សិក្ខាបទទី ១១
សិក្ខាបទទី ១២ ចប់ ។
សហធម្មិកវគ្គ ទី ៨ ចប់ ។
៣៤៩-សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅវត្តជេតវន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី ។ គ្រានោះឯង ស្ដេចព្រះនាមបសេនទិកោសល បានត្រាសបង្គាប់នាយឧយ្យានបាល​(អ្នករក្សាឧទ្យាន) ថា ម្នាលនាយ ឯងចូរទៅជម្រះសំអាតឧទ្យាន យើងនឹងទៅឧទ្យាន ។ ចំណែក​ឧបាសកនោះមិនបានថ្វាយបង្គំ មិនក្រោកទទួលព្រះបាទបសេនទិកោសលឡើយ ព្រោះគោរព​ដល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ។ខណៈនោះ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ជ្រាបថាព្រះបាទបសេនទិកោសល​ស្ដេចមានព្រះទ័យអាក់អន់ហើយ ទើបទ្រងត្រាសនឹងព្រះបាទបសេនទិកោសលយ៉ាងនេះថា បពិត្រមហារាជ ឧបាសកនេះឯងជាពហុស្សូតជាអ្នកស្ទាត់ក្នុងបិដក មានរាគៈក្នុងកាមទាំងឡាយ​ទៅប្រាសអស់ហើយ ។ព្រះបាទបសេនទិកោសលទ្រង់ត្រិះរិះយ៉ាងនេះថា ឧបាសកនេះមិនមែន ជាមនុស្សថោកទាបទេ សូម្បីព្រះដ៏មានព្រះភាគក៏ទ្រង់សរសើរគេដែរ ។ គ្រានោះព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ពន្យល់ស្ដេចបសេនទិកោសល ឲ្យឃើញ ឲ្យកាន់យក ឲ្យអង់អាច ឲ្យរីករាយដោយធម្មី​កថា ។ ព្រះបាទបសេនទិកោសល លុះព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ពន្យល់ឲ្យឃើញ ឲ្យកាន់យក ឲ្យ អង់អាច ឲ្យរីករាយដោយធម្មីកថាហើយ ស្ដេចក៏ក្រោកចាកអាសនៈថ្វាយបង្គំព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយទ្រង់ធ្វើប្រទក្សិណចៀសចេញទៅ ។
៣៥១-ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ទោសទាំង ១០ យ៉ាងនេះរមែងមានក្នុងកិរិយាចូលទៅខាងក្នុងបុរីរបស់ស្ដេច ។ ទោសទាំង ១០ យ៉ាងនោះដូចម្ដេចខ្លះ ។ ជនទាំងឡាយនោះរមែងរង្កៀសយ៉ាងនេះ​​ថា ស្ដេចតែងច្រឡូកច្រឡំដោយបព្វជិត ទំនងជាកម្មរបស់បព្វជិតទេដឹង ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាទោសទី៦ ក្នុងកិរិយាចូលទៅខាងក្នុងបុរីនៃស្ដេច ។ ជនទាំងឡាយនោះរមែងរង្កៀស ស្ដេចតែងច្រឡូកច្រឡំដោយបព្វជិត ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាទោសទីប្រាំពីរ ក្នុងកិរិយាចូលទៅ​ខាងក្នុងបុរីនៃស្ដេច ។ ជនទាំងឡាយនោះរមែងរង្កៀសយ៉ាងនេះថា ស្ដេចតែងច្រឡូកច្រឡំដោយ​បព្វជិត ទំនងជាកម្មរបស់បព្វជិតទេដឹង ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ នេះជាទោសទីប្រាំបី ក្នុងកិរិយា​ចូលទៅខាងក្នុងបុរីនៃស្ដេច ។
៣៥៨-គ្រានោះឯង ក្នុងកាសីជនបទ មានស្រុកមួយ ជាទីធ្វើការងាររបស់អនាថបិណ្ឌិកគហបតី ។ គហបតីនោះបានបង្គាប់អន្ទេវាសី  ( កូនក្មួយ )ថា បើលោកម្ចាស់ទាំងឡាយនិមន្ដមក អ្នកឯងគប្បីធ្វើ​ភត្តប្រគេនផង ។ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់ធ្វើធម្មីកថា ហើយត្រាសហៅភិក្ខុទាំងឡាយមកថា ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតអនុញ្ញាតឲ្យភិក្ខុរើសឯង ឬឲ្យគេរើសនូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មត​ជារតនៈក្ដី ខាងក្នុងវត្តក្ដី ខាងក្នុងទីស្នាក់នៅក្ដី ហើយទុកដាក់ដោយគិតថា រតនៈរបស់ជនណា ជននោះនឹងនាំយកទៅ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អ្នកទាំងឡាយគប្បីសំដែងឡើងនូវសិក្ខាបទនេះ​យ៉ាងនេះថា ភិក្ខុណាមួយរើសឯងក្ដី ឲ្យគេរើសក្ដី នូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈក្ដី ត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយ វៀរលែងតែខាងក្នុងវត្ត ឬខាងក្នុងទីស្នាក់ ។ ម្យ៉ាងទៀតភិក្ខុគប្បីរើសឯង ឬឲ្យគេ​រើស នូវរតនៈក្ដី នូវវត្ថុដែលគេសន្មតជារតនៈក្ដី ខាងក្នុងអារាមក្ដី ខាងក្នុងទីស្នាក់ក្ដី ហើយទុកដាក់​ដោយគិតថា រតនៈរបស់ជនណា ជននោះនឹងនាំយកទៅ ។
មហានិទានសូត្រ
[៥៧] ខ្ញុំបានស្តាប់មកយ៉ាងនេះ។ សម័យមួយ ព្រះមានព្រះភាគជាម្ចាស់ ទ្រង់ប្រថាប់នៅក្នុងកម្មាសទ្ធម្មនិគម របស់អ្នកកុរុ ក្នុងកុរុជនបទ។ លំដាប់នោះ ព្រះអានន្ទមានអាយុ ចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ក៏ថ្វាយបង្គំព្រះមានព្រះភាគ ហើយអង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរ។ លុះព្រះអានន្ទមានអាយុ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ទើបក្រាបទូលព្រះមានព្រះភាគដូច្នេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន អស្ចារ្យណាស់ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ចំឡែកណាស់ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ព្រោះបដិច្ចសមុប្បាទនេះ ជ្រៅហួសប្រមាណផង ប្រាកដជាជ្រៅផង ទោះបីមានជម្រៅប៉ុណ្ណោះ ក៏គត់តែប្រាកដដល់ខ្ញុំព្រះអង្គ ថាហាក់ដូចជារាក់ក្រៃពេក។ ព្រះអង្គត្រាស់ថា ម្នាលអានន្ទ អ្នកកុំពោលយ៉ាងនេះឡើយ ម្នាលអានន្ទ អ្នកកុំពោលយ៉ាងនេះឡើយ បដិច្ចសមុប្បាទនេះជ្រៅផង ប្រាកដជាជ្រៅផង។ ម្នាលអានន្ទ ព្រោះមិនបានត្រាស់ដឹង ព្រោះមិនបានចាក់ធ្លុះនូវធម៌នុ៎ះឯង ទើបពួកសត្វនេះ កើតទៅជាស្មុគស្មាញ ដូចជាតំបាញ (ដែលកណ្តុរកាត់) ដូចជាអម្បោះត្រូវទឹកបាយរបស់ជាងតំបាញ ឬដូចជាសំបុកសត្វស្លាប ដូចជាស្មៅយាប្លង និងស្មៅដំណេកទន្សាយ ដែលជំពាក់គ្នាយ៉ាងនេះ ទើបមិនកន្លងនូវអបាយ ទុគ្គតិ វិនិបាត និងសង្សារបាន។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើមានគេសួរថា ជរានិងមរណៈ កើតមានព្រោះធម៌នេះ មានដែរឬ គប្បីឆ្លើយតបថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា ជរានិងមរណៈ កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា ជរានិងមរណៈ កើតមានព្រោះជាតិជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ កាលបើមានគេសួរថា ជាតិ កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា ជាតិ កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា ជាតិកើតមាន ព្រោះភពជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា ភព កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា ភព កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា ភពកើតមាន ព្រោះឧបាទានជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា ឧបាទាន កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា ឧបាទាន កើតមាន ព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា ឧបាទានកើតមាន ព្រោះតណ្ហាជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា តណ្ហា កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា តណ្ហា កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា តណ្ហាកើតមាន ព្រោះវេទនាជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា វេទនា កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា វេទនា កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា វេទនាកើតមាន ព្រោះផស្សៈជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា ផស្សៈ កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា ផស្សៈ កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា ផស្សៈកើតមាន ព្រោះនាមរូបជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា នាមរូប កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា នាមរូប កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា នាមរូបកើតមាន ព្រោះវិញ្ញាណជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ បើមានគេសួរថា វិញ្ញាណ កើតមាន ព្រោះធម៌នេះ ជាបច្ច័យ មានដែរឬ គប្បីប្រាប់គេថា មាន។ បើគេសួរទៀតថា វិញ្ញាណ កើតមានព្រោះអ្វីជាបច្ច័យ គប្បីប្រាប់គេថា វិញ្ញាណកើតមាន ព្រោះនាមរូបជាបច្ច័យ។ ម្នាលអានន្ទ វិញ្ញាណកើតមានព្រោះនាមរូបជាបច្ច័យ នាមរូបកើតមាន ព្រោះវិញ្ញាណជាបច្ច័យ ផស្សៈកើតមានព្រោះនាមរូបជាបច្ច័យ វេទនាកើតមាន ព្រោះផស្សៈជាបច្ច័យ តណ្ហាកើតមាន ព្រោះវេទនាជាបច្ច័យ ឧបាទានកើតមាន ព្រោះតណ្ហាជាបច្ច័យ ភពកើតមាន ព្រោះឧបាទានជាបច្ច័យ ជាតិកើតមាន ព្រោះភពជាបច្ច័យ ជរាមរណៈកើតមាន ព្រោះជាតិជាបច្ច័យ សេចក្តីសោក សេចក្តីខ្សឹកខ្សួល សេចក្តីលំបាកកាយ លំបាកចិត្ត និងសេចក្តីចង្អៀតចង្អល់ចិត្ត ក៏កើតមានព្រម ដោយប្រការដូច្នេះឯង។ កងទុក្ខទាំងអស់នេះ រមែងកើតឡើងយ៉ាងនេះ។
តួកគី
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
* ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេឌីទែរ៉ានេខាងលិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជាជាតិក្រុមម្ភៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកអង្គការណាតូ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសម្រាប់មេឌីទែរ៉ានេ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសមជ្ឈិមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឧស្សាហកម្មថ្មី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបខាងត្បូង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអឺរ៉ុបអាគ្នេយ៍ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសបាល់កង់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីខាងលិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសឆ្លងទ្វីប
គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ
របៀបរបបការងាររបស់ គ.ក.ស.ក
ក្នុងការអនុវត្ដតួនាទី ភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ប្រធាន អនុប្រធាន និងសមាជិក​គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោបល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារ ត្រូវពិនិត្យពិចារណាលើ​ចំណុចមួយចំនួន ដូចខាងក្រោម ៖ -  ស្ថានភាពរួមនៃការចូលរួមរបស់ស្ដ្រីក្នុងការលើកកម្ពស់ការ​អភិវឌ្ឍ​ តាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ និងស្ថានភាពរបស់កុមារនៅក្នុង​ដែន​សមត្ថកិច្ចរបស់ក្រុមប្រឹក្សាខេត្ត
-  អនុសាសន៍ ដើម្បីធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងនូវការចូលរួមរបស់ស្ដ្រី នៅ​ក្នុងការលើកកម្ពស់ការអភិវឌ្ឍតាមបែបប្រជាធិបតេយ្យ -  ពិនិត្យ និងអនុម័តលើផែនការសកម្មភាពប្រចាំខែ ត្រីមាស ឆមាស និងប្រចាំឆ្នាំ
+ ក្នុងការចូលរួមក្នុងកិច្ចប្រជុំខាងលើទាំងនេះ គណៈកម្មាធិការពិគ្រោះយោ​បល់កិច្ចការស្ដ្រី និងកុមារមានសិទ្ធិទទួលបាននូវរបៀបវារៈ និងឯកសារ​សម្រាប់កិច្ចប្រជុំនោះដូចសមាជិកអង្គប្រជុំដទៃទៀតដែរ។
ច្បាប់អូម
១ និយមន័យ
សម្រាប់ conductors ជាច្រើននៃចរន្តអគ្គិសនីដែលនឹងហូរតាមរយៈពួកវាគឺសមាមាត្រដោយផ្ទាល់ទៅនឹងវ៉ុលដែលបានអនុវត្ត។ នៅពេលដែលទិដ្ឋភាពមីក្រូទស្សន៍នៃច្បាប់របស់ Ohm ត្រូវបានគេយក វាត្រូវបានគេរកឃើញថាអាស្រ័យលើការពិតដែលថាល្បឿនរសាត់នៃបន្ទុកតាមរយៈសម្ភារៈគឺសមាមាត្រទៅនឹងវាលអគ្គីសនីនៅក្នុង conductor ។ សមាមាត្រនៃវ៉ុលទៅចរន្តត្រូវបានគេហៅថា រេស៊ីស្តង់ ហើយប្រសិនបើសមាមាត្រគឺថេរលើជួរដ៏ធំទូលាយនៃវ៉ុលនោះសម្ភារៈត្រូវបានគេនិយាយថាជាសម្ភារៈ "ohmic" ។ ប្រសិនបើសម្ភារៈអាចត្រូវបានកំណត់ដោយរេស៊ីស្តង់បែបនេះនោះចរន្តអាចត្រូវបានព្យាករណ៍ពីទំនាក់ទំនង: I=V/R.
ព្រះត្រៃបិដក ភាសាខ្មែរ
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៣
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១៧
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៣០
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៤៥
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦១
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៨៨
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៩៤
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០២
ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១០៥
ស្រុក-ក្រុងនៃកម្ពុជា
ក្រុងសិរីសោភ័ណ
ស្រុកភ្នំស្រុក
សាសនោវាទ
ជ
ជាតក
ឃុំសៀមបូក
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
គណៈអភិបាលខេត្ត
៣.២សមាសភាពគណៈអភិបាលខេត្ត
- ផែនការអភិវឌ្ឍន៍រយៈពេលប្រាំឆ្នាំ និងកម្មវិធីវិនិយោគបីឆ្នាំ​រំកិល​ប្រចាំឆ្នាំ
- កិច្ចការផ្សេងៗទៀតដែលកំណត់ដោយច្បាប់ និងលិខិតបទដ្ឋាន​គតិ​យុត្ដនានា និងដែលតម្រូវដោយក្រុមប្រឹក្សាខេត្តរបស់ខ្លួន អភិបាលខេត្តមានតួនាទីជាតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល តំណាងក្រសួង ស្ថាប័ន​របស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងខេត្ត។ ក្នុងតួនាទីជាតំណាងរាជរដ្ឋាភិបាល តំណាង​ក្រសួង ស្ថាប័នរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលនេះ អភិបាលខេត្តត្រូវ ៖ -ក្នុងករណីរដ្ឋមន្ដ្រី ឬប្រធានស្ថាប័នសាមីឯកភាព​តាមរបាយ​ការណ៍​របស់អភិបាលខេត្ត រដ្ឋមន្ដ្រី ឬប្រធានស្ថាប័នសាមី ត្រូវផ្លាស់​ប្ដូរ​បេក្ខភាពដែលបាន ស្នើឡើងឱ្យបានសមស្រប
ស្ថានីយ៍វិទ្យុទូរទស្សន៍នៃប្រទេសថៃ
ទូរទស្សន៍អេនបីធី
NBTTV ក៏មាននៅលើវេទិកា ទូរទស្សន៍ TrueVisions ផ្ទាល់នៅលើប៉ុស្តិ៍លេខ៥។ បច្ចុប្បន្នកំពុងចាក់ផ្សាយនៅប៉ុស្តិ៍លេខ២។
ឃុំកំពង់ទ្រាស
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ស្បៃ
មីយ៉ាន់ម៉ា
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f6/20200206_150859_Mon_Girls_in_Mawlamyaing_Myanmar_anagoria.JPG/220px-20200206_150859_Mon_Girls_in_Mawlamyaing_Myanmar_anagoria.JPG|ស្តាំ|រូបភាពតូច| ស្ត្រីជនជាតិមនស្លៀកសំលៀកបំពាក់ប្រពៃណីនៅ [[រដ្ឋមន ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា]] ជនជាតិភាគតិចមន ក៏ត្រូវបានគេដឹងថាមានទំនៀមទំលាប់ស្រដៀងនឹងការស្លៀកពាក់បែប ស្បៃ ដែលហៅថា យ៉ាត តូត ជា ភាសាមន ដោយអង្កត់ទ្រូងលើទ្រូង បិទស្មាមួយ ដោយចុងម្ខាងទម្លាក់ទៅក្រោយដូចនារីឡាវដែរ។ ប្រពៃណី​នេះ​បាន​សម្គាល់​ពួកគេ​ពី​ក្រុម​ជនជាតិ​ផ្សេង​ទៀត​ក្នុង​ប្រទេស​មីយ៉ាន់ម៉ា។ ជនជាតិមន នៃប្រទេសភូមា និងថៃសព្វថ្ងៃនេះ គឺជាកូនចៅនៃនយោបាយឥណ្ឌាផ្សេងៗ ជាពិសេសគឺ ទ្វារវតី ។  វត្ថុបុរាណ ពី ទីតាំង មន ទ្វារវតី ក្នុង អ្វី ដែល បច្ចុប្បន្ន ជា ប្រទេស ថៃ បង្ហាញ ពី ស្ត្រី មួយក្រុម ដែល ស្លៀកពាក់ ស្រដៀង ទៅនឹង ស្បៃ ។
ស៊ូកាណូ
បន្ទាប់ពីរយៈពេលដ៏ច្របូកច្របល់នៃ លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យក្នុងសភា ស៊ូកាណូបានបង្កើតប្រព័ន្ធស្វ័យភាពមួយហៅថា " លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដឹកនាំ " ក្នុងឆ្នាំ 1959 ដែលបានបញ្ចប់ដោយជោគជ័យនូវអស្ថិរភាព និងការបះបោរដែលកំពុងគំរាមកំហែងដល់ការរស់រានមានជីវិតរបស់ប្រទេសចម្រុះ និងប្រេះស្រាំ។ ដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 បានឃើញលោកូូូូូូកណូណ បត់ឥណ្ឌូណេស៊ីទៅ ខាងឆ្វេង ដោយផ្តល់ការគាំទ្រ និងការការពារដល់ បក្សកុម្មុយនិស្តឥណ្ឌូណេស៊ី (PKI) ចំពោះការខឹងសម្បាររបស់ យោធា និង ឥស្លាម ។ គាត់ក៏បានចាប់ផ្ដើមនូវគោលនយោបាយការបរទេសដ៏គឃ្លើនជាបន្តបន្ទាប់ក្រោមក្របខណ្ឌនៃ ការប្រឆាំងចក្រពត្តិនិយម ដោយមានជំនួយពី សហភាពសូវៀត និង ប្រទេសចិន ។ បន្ទាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍ជុំវិញ ចលនាថ្ងៃទី 30 ខែកញ្ញា ឆ្នាំ 1965 ឧត្តមសេនីយយោធា Suharto ភាគច្រើនបានគ្រប់គ្រងប្រទេស ហើយបានបំផ្លាញ PKI ដោយ ការប្រហារជីវិតសមាជិក និងអ្នកអាណិតអាសូរក្នុងការសម្លាប់រង្គាលជាច្រើន ដោយមានការគាំទ្រពី CIA និងសេវាស៊ើបការណ៍សម្ងាត់អង់គ្លេស បណ្តាលឱ្យមានការប៉ាន់ស្មានពី 500,000 ទៅ 1,000,000 នាក់បានស្លាប់។    នៅឆ្នាំ 1967 លោក Suharto បានឡើងកាន់តំណែងជាប្រធានាធិបតី ជំនួសលោក Sukarno ដែលនៅតែស្ថិតនៅក្រោមការឃុំខ្លួនក្នុងផ្ទះរហូតដល់គាត់បានទទួលមរណភាពនៅឆ្នាំ 1970 ។ ស្តាំ|រូបភាពតូច| រូបផ្លូវការរបស់ Sukarno ដែលប្រើក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1960 បានបញ្ចប់ជាមួយនឹងការតុបតែងបែបយោធា។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រធានាធិបតីឥណ្ឌូនេស៊ី
ឃុំក្រូចឆ្មារ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
គីម ជុងអ៊ុន
រូបភាពតូច|លោក គីម ជុងអ៊ុន គីម ជុងអ៊ុន (កូរ៉េ៖ 김정은; កើត ៨ មករា ១៩៨៣) គឺជាអ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងជើងដែលបម្រើការជាមេដឹកនាំកំពូលនៃកូរ៉េខាងជើងចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១១ និងជាប្រធាននៃគណបក្សពលករកូរ៉េចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១២ ។ គាត់ជាកូនទីពីររបស់លោក គីម ជុងអ៊ីល ដែលជាមេដឹកនាំកំពូលទីពីររបស់កូរ៉េខាងជើងចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៤ ដល់ ឆ្នាំ​២០១១ និងអ្នកស្រី កូ យ៉ុងហ៊ី​ ។ លោកក៏ជាចៅប្រុសរបស់លោក គីម អ៊ីលស៊ុង ដែលជាអ្នកស្ថាបនិកនិងជាមេដឹកនាំកំពូលទីមួយនៃកូរ៉េខាងជើងចាប់តាំងពីការស្ថាបនាឡើងនៃប្រទេសនៅឆ្នាំ១៩៤៨ រហូតដល់ពេលដែលលោកស្លាប់ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ។
ឈ្មោះនៃកម្ពុជា
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ឈ្មោះដូចគ្នា (ឧ កម្ពុ/កម្ពុជា) ត្រូវបានរកឃើញផងដែរនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា និងថៃ ដែលសំដៅទៅលើតំបន់នានាក្នុងនគរទាំងនោះ។ ដើមកំណើត-ទេវកថា កត់ត្រាក្នុងសិលាចារឹកបក្សីចាំក្រុង ចុះថ្ងៃទី ៩៤៧ នៃគ.ស. កើតចេញពី កម្វុស្វយម្ភុវ ដែល ជាឥស្សរជនឥណ្ឌារឿងព្រេងនិទានក្រោមតំណពូជ ក្រោយមកពាណិជ្ជករ កៅណ្ឌិន្យទី១ បានទៅដល់ ឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ហើយបានរៀបអភិសេកជាមួយព្រះ នាងនាគ ព្រះនាម សោម៉ា ។ វប្បធម៍ អាណាចក្រភ្នំ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងឥណ្ឌា។ នៅក្នុងរឿងនេះ កម្ពុជា មកពី កម្ពុ + ជា ហើយមានន័យថា "កូនចៅរបស់កម្ពុ" ។
ឈ្មោះដែលប្រើក្នុងឱកាសផ្លូវការ ដូចជាសុន្ទរកថានយោបាយ និងកម្មវិធីព័ត៌មាន គឺជា ប្រទេសកម្ពុជា ។ Prâtés Kâmpŭchéa [prɑteːh kampuciə] ព្យញ្ជនៈ "ប្រទេសនៃប្រទេសកម្ពុជា" ។ ឈ្មោះ​ដែល​ខ្មែរ​ប្រើ​ច្រើន​ជាងគេ​គឺ ស្រុកខ្មែរ ព្យញ្ជនៈ "ដីខ្មែរ" ឬ "ដីខ្មែរ" ។ ស្រុក គឺជាពាក្យ មន-ខ្មែរ ប្រហាក់ប្រហែលនឹងសំស្រ្កឹត ប្រទេស ប៉ុន្តែមិនសូវផ្លូវការ។
កែវមោរ៉ា
មោរ៉ា  (មោរា អ. ថ. ម៉ូរ៉ា) (អង់គ្លេស: Coral Gem) ឈ្មោះត្បូងកែវមួយប្រភេទដែលមានសម្បុរឡាយ (ជាពួកត្បូងក្នុងបាតសមុទ្រ មានពណ៌ដូចលោហិត ឬ ពណ៌ឈាម) ។
ភូមិសំរោង(ឃុំសំរោងក្រោម)
ទំនៀមទំលាប់ក្នុងភូមិ
500px|ស៊ុម|ស្តាំ|ការស្លៀកពាក់តាមប្រពៃណីខ្មែរ អ្នកភូមិភាគច្រើនជាជនជាតិខ្មែរ និងនិយាយភាសារខ្មែរជាភាសារផ្លូវការ ហើយមនុស្សជាង ៩៩%ជាអ្នកជឿ និងកាន់ព្រះពុទ្ធសានាជាច្បង។ ហើយពេលមានបុណ្យប្រពៃណីរ ដូចជាបុណ្យចូលឆ្នាំខ្មែរ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ អ្នកភូមិតែងតែប្រារព្ធពិធីតាមទំនៀបទំលាប់របស់ប្រពៃណីរខ្មែរ។ និងដូចជានៅពេលថ្ងៃចូលឆ្នាំគេតែងតែលេងនូវល្បែងបប្រជាប្រមិយ ដូចជា លេងលាក់កន្សែង លេងទាញខ្សែរ ចោលឈូង បោះអង្គុញហើយ ពេលទៅវត្តគេតែងនិយមស្លៀកសំពត់ អាវប៉ាក់ ហូលផាមួងជាដើម។
ប្រវត្តិរឿងព្រេង
កាលពីដើមឡើយភូមិសំរោងមិនមែនមានឈ្មោះបែបនេះទេហើយវាក៏មិន ជាភូមិដែរ ដោយកាលពីមុននៅទីនោះ វាមានតែវត្តមួយប៉ុនោះ ហើយនៅក្នុងវត្តនោះមានតែព្រះសង្ឃ ប្រាំបួនអង្គ និងលោកអាចារ្យ ប្រាំនាក់ប៉ុនោះ។តែដល់ពេលក្រោយមកក៏មានមនុស្សដែលជុំលៀស ខ្លួនមកពីឆ្ងាយមកស្នាក់ជាបណ្តោះអាសន្ន ហើយការចូលមករស់នៅក្នុងតំបន់នេះក៏មាន ការកើនឡើងជាបន្តបន្ទាប់ល្មមនិងគេអាចតាំងជាភូមិមួយបាន ហើយក៏ថានិងត្រូវការដាក់ ឈ្មោះឲ្យភូមិ តែមិនដឹងថានិងត្រូវដាក់យ៉ាងម្តេច តែនិងដោយនឹកឃើញថា មានដើមឈើ (ដើមសំរោង) ធំមួយដើមដែលដុះនៅចំកណ្តាលវត្តនោះតែម្តងហើយ ដោយហេតុនេះហើយទើបប្រជាជននៅទីនោះយល់មតិរួមគ្នាដាក់ឈ្មោះឲ្យភូមិនោះថា ភូមិសំរោង រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
ឃុំថ្មកែវ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=