cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃុំរក្សជ័យ
អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន
អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន (ភាសាអង់គ្លេស: Him Sivorn ) ជាអ្នកចម្រៀមខ្មែរកើតនៅឆ្នាំ១៩៧០ ក្នុងភូមិគោកសណែ្តក ឃុំរក្សជ័យ ស្រុកបាភ្នំ ខេត្តព្រៃវែង។ ឪពុករបស់អ្នកស្រីឈ្មោះហ៊ឹម លុន (Him Lun) បានទទួលមរណៈភាពក្នុងរបបប៉ុល ប៉ត ចំនែកឯម្តាយរបស់អ្នកស្រីឈ្មោះស ភន់ Sor Porn ។ អ្នកស្រី ហ៊ឹម ស៊ីវន ជាកូនច្បងក្នុងគ្រួសារ ។ នៅពេលលោកស្រីមកកាន់ទីក្រុងភ្នំពេញ ពូរបស់លោកស្រីក៏បានជំរុញអោយលោកស្រីចូលសិក្សាតន្រ្តីនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ។
ព័ត៌មានអំពីអ្នកការសែត
​ ​​ព័ត៌មានអំពីអ្នកកាសែត
ស៊ីហ្គេម ២០១៣
ពិធីបើក
The opening ceremony was held on 11 December 2013 at the Wunna Theikdi Stadium. It marked the nation's biggest sporting event hosted since 1969. It was lead with pre-launch entertainment and a series of screens beamed a dramatic lights show during the Chinese-backed extravaganza.
តារាងមេដៃ
Myanmar will award total 1557 medals; 460 golds, 460 silvers and 637 bronzes to athletes. Athletics awarded 46 gold medals with maximum ones in this year's SEA Games.
សាកលវិទ្យាល័យហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ា
មហាវិទ្យាល័យ
សម្រាប់កម្រិតថ្នាក់បរិញ្ញាបត្រ សាកលវិទ្យាល័យហ៊ីរ៉ូស៊ីម៉ាមានសាលាចំនួន ១២
អង្គជ័យ
​
ល្បែង និង សិល្បៈ
ល្បែង​ ​និង​បទភ្លេង​​ដែល​ពញាជ័យ​បាន​បង្កើត​តាក់តែង​ ​មាន​ដូចជាៈ ​
ឡាន
ពាក្យថា "ឡាន" កើតចេញពីឡានតូចៗដែលក្មេងលែងនៅក្នុងនោះមានដុំ១សម្រាប់បង្វិលកង់ដែលទាញទៅក្រោយបន្តិចទៅវានឹងរត់ទៅមុខត្រង់កន្លែងនេះបានគេហៅថា "ឡាន" ។​ និយាយឲ្យត្រូវគឺ "រថយន្ត" សំដៅលើរថយន្តធំៗវាដូចទៅនឹងឡានតូចៗក្មេងលែងខុសគ្នាត្រង់មួយតូចមួយធំ។
អង្គជ័យ
បុត្រ
ដោយនឹក​ស្រណោះ​ទៅ​ដល់ទី​កន្លែង​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ធ្លាប់​កើត​ ​និង​រស់នៅ​ ​ព្រះបាទ​ត្រសក់ផ្អែម​ព្រះ​អង្គ​បាន​បង្គាប់​ឲ្យ​សាងសង់​ដំណាក់​មួយ​នៅ​ភ្នំជ្រាវ។​ ​ដំណាក់​នេះ​ ​មានឈ្មោះ​ជាប់​មក​ថា​ ​គោកព្រះរាជមន្ទីរ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​សាងព្រះពុទ្ធរូប​ជា​ច្រើន​ទៀត​ ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​ទុក​តម្កល់​បូជា​នៅ​ក្នុង​រូង​ភ្នំព្រះ។​ ​ចំណែក​ចម្ការ​ត្រសក់ផ្អែម​ ​ព្រះរាជា​ជំនាន់​ក្រោយ​បាន​រក្សា​ទុកជា​ព្រះរាជទ្រព្យ​រៀង​រហូត​ត​មក។​ ​គេ​បាន​និទាន​និយាយ​តៗ​គ្នា​មក​ថា​ ​រហូត​មក​ដល់​សម័យ​ក្រោយ​អាណានិគម​បារាំង​ ​ជា​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ​ ​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​តែងតែ​យាង​ទៅ​ធ្វើបុណ្យ​រំលឹក​នៅ​ទីនោះ។​
ការវិភាគ
៣- ទស្សនៈ​ ​”កម្មផល” ក្នុង​ទ្រឹស្ដី​ព្រះពុទ្ធសាសនា ​ត្រូវ​អ្នក​កាន់​អំណាច​យក​មក​ប្រើ​ធ្វើ​ជា​ឧបករណ៍​សម្រាប់​បម្រើ​ ផលប្រយោជន៍​ក្រុម​បក្សពួក។​ ​សាសនា​ក្លាយទៅជា​ឈ្នាន់​ ​បម្រើ​វណ្ណៈ​ស្ដេច​ ​វណ្ណៈ​អ្នកដឹកនាំ​ ​ពន្យល់​បន្លំ​បំភិតបំភ័យ​ ​បំភាន់​បំពុល​ស្មារតី​សតិអារម្មណ៍​ ​វាយបំបាក់​ឆន្ទៈ​ប្រជាពលរដ្ឋ​តូចតាច​ទន់ខ្សោយ​ឲ្យ​បាក់ស្បាត​តក់ស្លុត​ ខ្លបខ្លាច​ ​សុខចិត្ដ​សុខកាយ​ ​លែង​ហ៊ាន​ប្រឆាំង​ជំទាស់​ ​ហើយ​ដាក់ខ្លួន​បម្រើ​ពួក​អភិជន​ទាំងនោះ​ ​តាម​ព្រេងវាសនា​កម្មផល បុណ្យ​បាប​កសាង​ពី​អតីតជាតិ។ ក្នុង​ស្ថានភាព​នេះ​រាស្ត្រ​ខ្មែរ​ត្រូវ​ភ្លេចភ្លាំង​ ​លែង​ចេះ​ស្គាល់​ហេតុផល​ ​លែង​យកចិត្ដទុកដាក់​ ​លែង​គិតគូរ​អំពី​ជីវិត​ខ្លួន​ផ្ទាល់​ ​លែងរវីរវល់​អើពើ​អំពី​បច្ចុប្បន្នកាល​ ​ហើយ​គិតតែ​អំពី​កម្មផល​ ​អំពី​អតីតកាល​ ​និង​អនាគត​កាល។​ ​ការ​យក​ទស្សនៈ​ ​”កម្មផល” មក​ធ្វើ​ជាមូលដ្ឋាន​សម្រាប់​ដោះស្រាយ​គ្រប់​បញ្ហា​ធំៗ​ ​ដូចដែល​យើង​ឃើញ​មាន​ក្នុង​ប្រវត្ដិ​ស្ដេច​ត្រសក់ផ្អែម​ ​អាច​បង្ហាញ​ឲ្យ​យើង​បាន​ស្គាល់​យ៉ាង​ច្បាស់​ណាស់​នូវ​ផ្នា​ត់​គំនិត​ខ្មែរ​ ជំនាន់​នោះ​ ​ជា​ពិសេស​ ​ការ​វិវឌ្ឍ​ ​និង​គ្រប់​ផលវិបាក​ទាំង​ប៉ុន្មាន​របស់​ប្រទេស​ជាតិ​ខ្មែរ​ ​ដែល​មាន​ជា​រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ។​
ឃុំគោកធ្លក
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកអង្គរបូរី គោកធ្លក
ស្រីសុរិយោពណ៌ទី១
ព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌ទី១ (សំស្ក្រឹត:ឝ្រីសូយ៌្យវម៌្ម)(គ.ស ១២៥២-១៣៤០) រជ្ជកាល (គ.ស ១២៧៥-១៣៤០) ឡើងសោយរាជ្យ ស្នងព្រះវររាជបិតា ក្នុងឆ្នាំថោះត្រីស័ក ព.ស ១៨១៩, គ.ស ១២៧៥, ម.ស ១១៩៧, ច.ស ៦៣៧ ព្រះជន្មាយុ ២៣ឆ្នាំ ទ្រង់យកព្រះអង្គមន្ទាពិសី ជាព្រះរាជអនុជផ្សេងមាតា លើកឡើងជាព្រះអគ្គមហេសី ទ្រង់ព្រះនាមជាសម្ដេចព្រះភគវតី មន្ទាពិសី ព្រះសិរីចក្រពត្តិ ហើយព្រះអង្គឲ្យប្រជុំសាមលរាជ សាងព្រះមេរុ ធ្វើបុណ្យព្រះបរមសព ព្រះវររាជបិតា។ ក្នុងឆ្នាំម្សាញ់ បញ្ចស័ក ព​.ស ១៨៤៩, គ.ស ១៣០៥, ម.ស ១២២៧, ច.ស ៦៧១ ព្រះអគ្គមហេសី សម្ភពព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គ ទ្រង់ព្រះនាម ព្រះនិព្វានចក្រ (សាស្ត្រាខ្លះថា និព្វានបាទ សាស្ត្រាខ្លះទៀតថា និព្វានបទ)។ ឆ្នាំរការ ឯកស័ក ព.ស ១៨៥៣, គ.ស ១៣០៩, ម.ស ១២៣១, ច.ស ៦៧១ ព្រះអគ្គមហេសី សម្ភពព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គទៀត ទ្រង់ព្រះនាមព្រះសុទ្ធានរាជា។ លុះព្រះរាជបុត្រទាំងពីរព្រះអង្គ ចំរើនព្រះជន្មធំឡើងនោះ ព្រះបរមនិព្វានចក្រ ជាព្រះរាជបុត្រច្បងមានព្រះរាជបុត្រាមួយព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាម ព្រះស្រីសុគន្ធចក្រ។ ឯព្រះសុទ្ធានរាជា មានព្រះរាជបុត្រា ពីរព្រះអង្គ មួយព្រះអង្គទ្រង់ព្រះនាម ព្រះលំពង់រាជា មួយព្រះអង្គទៀត ទ្រង់ព្រះនាមព្រះសុរិយោទ័យ។ ឯសម្ដេចព្រះសុរិយោពណ៌ ជាព្រះវររាជបិតានោះ ព្រះអង្គសោយរាជ្យជាសុខរៀងមកបាន ៦៥ ឆ្នាំ ព្រះជន្មបាន ៨៨ ឆ្នាំទ្រង់ប្រឈួនរោគ សុគតទៅ។ មន្ត្រីលើកតម្កល់ព្រះបរមសព ក្នុងព្រះកោដ្ឋស្រេចក៏ព្រមគ្នា អញ្ជើញព្រះបរមនិព្វានចក្រ ជាព្រះរាជបុត្រច្បង ឲ្យឡើងសោយរាជសម្បត្តិ។
វ្លាឌីមៀរ អ៊ីលីច លេនីន
ជីវិតបឋមវ័យ
180px|thumb|left|វ្លាឌីមៀរ អ៊ូលីយ៉ាណូវ, ​ឆ្នាំ​១៨៨៧ លេនីន​កើត​នៅ​ក្រុងស៊ីមបៀរស្ក (ក្រោយមក​ត្រូវ​បាន​ប្ដូរ​ជា អ៊ូលីយ៉ាណូវស្ក) ចក្រភព​រុស្ស៊ី ។ លេនីន ជា​កូនប្រុស​របស់​លោក អ៊ីលីយ៉ា នីកូឡាវិច អ៊ូលីយ៉ាណូវ និង​អ្នកស្រី ម៉ារីយ៉ា អាឡិចសង់ដ្រូវណា អ៊ូលីយ៉ាណូវ៉ា​។ ឪពុក​របស់​គាត់​គឺជា​មន្ត្រីរាជការ​រុស្ស៊ី​ដ៏​ជោគជ័យ​ម្នាក់​នៅ​ក្នុង​វិស័យ​អប់រំ​សាធារណៈ ដែល​ប្រាថ្នា​ចង់បាន​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ជា​អ្នកគាំទ្រ​ស្ដេចត្សារ​។ គ្រួសារ​របស់​លេនីន គឺជា​គ្រួសារ​ចម្រុះ​ជាតិសាសន៍ (កូនកាត់) ដែល​ជាប់​ពូជពង្ស​រវាង រុស្ស៊ី (Russia), ម៉ដូវី (Mordovian), កាលមីក (Kalmyk), ជ្វីស (Jewish), វ៉ុលហ្កាន-អាល្លឺម៉ង់ (Volgan German), និង​ស៊ុយអ៊ែត (Swedish) និង​អាច​មាន​ជាប់​ជាតិសាសន៍​ដទៃ​ផ្សេងទៀត បើ​តាម​លោក Dmitri Volkogonov ។ លេនីន បាន​ចូល​ជា​សមាជិក​វិហារ​អថូដុក​រុស្ស៊ី តែ​ក្រោយមក គាត់​បាន​យក​តម្រាប​តាម​បងប្រុស​ច្បង​របស់​គាត់ អាឡិចសង់ឌ័រ ដោយ​ប្រកាស​ថា ឈប់​ជឿ​លើ​ព្រះ​ទៀត​ហើយ​។ គាត់​បាន​និយាយ​ប្រាប់​គេឯង​ថា ពេលដែល​គាត់​សម្រេច​ថា​គ្មាន​ព្រះ​អ្វី​ទៀត​ទេ គាត់​ក៏​ដោះ​សញ្ញាខ្វែង​របស់​ព្រះ​ចេញពី​ក ស្ដោះ​ទឹកមាត់​ដាក់ ហើយ​គ្រវែងចោល​បាត់ទៅ​។
ការបង្កើត​ប៉ូលិសសម្ងាត់
បុសេវិក មាន​គម្រោង​កាត់ទោស​ពួក​អតីត​ស្ដេចត្សារ ប៉ុន្តែ​នៅ​ខែ​កក្កដា ១៩១៨ ក្នុងពេលដែល​កងទ័ពស​កំពុងតែ​រុល​ទៅមុខ​នៅ​ទីក្រុង Yekaterinburg ជា​កន្លែង​ដែល​អតីត​គ្រួសារ​ស្ដេចត្សារ ត្រូវ​បាន​ចាប់ខ្លួន​។ លោក Sverdlov បាន​យល់ព្រម​តាម​សំណើ​របស់​រដ្ឋអំណាច​សូវៀត​ថ្នាក់តំបន់ ឲ្យ​ប្រហារជីវិត​ស្ដេចត្សារ ឲ្យបាន​ឆាប់ ជាជាង​បណ្ដោយឲ្យ​កងទ័ពស​រំដោះ​យកទៅ​។ ស្ដេចត្សារ និង​ញាតិវង្ស​ដែល​នៅសល់​ត្រូវ​បាន​ប្រហារជីវិត ថ្វីបើ​នេះ​គឺជា​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​រដ្ឋអំណាច​កណ្ដាល ឬក៏ រដ្ឋអំណាច​តំបន់​ក៏ដោយ បាន​បន្សល់ទុក​នូវ​ប្រធានបទ​នៃ​ជម្លោះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​។ លេនីន ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រាប់ឲ្យដឹង​នៅ​ក្រោយពេល​ការប្រហារជីវិត​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​រួច​ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែ​គាត់​ពុំបាន​ស្ដីបន្ទោស​ចំពោះ​ការប្រព្រឹត្ត​នេះ​ទេ​។ ការរិះគន់ បាន​កើតឡើង​ភ្លាមៗ ហើយ​ប៉ូលិស​សម្ងាត់ (Cheka) ត្រូវ​បាន​បង្កើតឡើង ដើម្បី​ដកហូត​អត្ថបទ​ពី​ក្រុម​កម្មករ​ដែល​ប្រឆាំង​។ នៅ​ថ្ងៃទី​១៧ ខែ​វិច្ឆិកា គណៈកម្មាធិការ​ប្រតិបត្តិ​កណ្ដាល បាន​ដាក់ចេញ​នូវ​ក្រឹត្យ​មួយ ដែល​ផ្ដល់​អំណាច​ឲ្យ​បុលសេវិក​គ្រប់គ្រង​លើ​ការចេញផ្សាយ​ថ្មី​ទាំងអស់ និង​មាន​អំណាច​បិទ​កាសែត​ទាំងឡាយ​ណា​ដែល​និយាយ​រិះគន់​ដល់​របប​របស់​ពួកគេ​។ កម្មការ​ទាមទារ​ឲ្យ​មាន​កំណែទម្រង់​សូវៀត​ឯករាជ្យ ត្រូវ​បាន Cheka បំបែក​។ កាសែត​ឯករាជ្យ​បាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​លេនីន ត្រូវ​បាន Cheka បិទ​មិន​លែងឲ្យ​ចេញផ្សាយ រហូតដល់​ពេលដែល បុលសេវិក​បាន​គ្រប់គ្រង​លើ Pravda និង Izvestia ដែល​បាន​ផ្ដាច់មុខ​ក្នុង​ចែកចាយ​សារព័ត៌មាន​។
ការប៉ុនប៉ង​ធ្វើឃាត
នៅ​ថ្ងៃទី​១៤ ខែ​មករា ឆ្នាំ​១៩១៤ ការប៉ុនប៉ង​ធ្វើឃាត​លេនីន បាន​កើតឡើង​នៅខណៈដែល​គាត់​កំពុង​ស្ថិតនៅក្នុង​រថយន្ត​របស់​គាត់ នៅ​ក្រុងប៉េតូក្រាត​ដោយ​ខ្មាន់កាំភ្លើង​មិនស្គាល់មុខ​។ លេនីន និង Fritz Platten បាន​ស្ថិតនៅក្នុង​រថយន្ត​ជាមួយគ្នា​ពេល​ត្រឡប់មកវិញ បន្ទាប់ពី​ការថ្លែងការណ៍​ទៅកាន់​មហាជន​។ នៅពេលដែល​គ្រាប់កាំភ្លើង​កំពុងតែ​ហោះ​សំដៅ​មករក​គាត់ Fritz Platten បាន​ចាប់​ក្បាល​របស់​លេនីន ហើយ​រុញ​គាត់​ឲ្យ​ក្រាបចុះ​។
ឃុំពន្លៃ(ស្រុកអង្គរបុរី)
ឃុំពន្លៃជាឃុំមួយនៅក្នុងស្រុកអង្គរបូរី ខេត្តតាកែវ មាន៦ភូមិ ។
ភូមិសាស្ត្រនយោបាយចិន និងជប៉ុន
ចិន និង ជប៉ុន ៖ មូលហេតុ​ផ្សេងៗ​នៃ​ការ​មិន​ត្រូវ​គ្នា
right|thumb|ប្រជុំ​កោះ​Senkaku ដែល​ចិន​និង​ជប៉ុន​ទាមទារ​ដើម្បី​ជា​កម្មសិទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ © wikipedia តើ​មាន​មូលហេតុ​ផ្សេងៗ​អ្វី​ខ្លះ​ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រទេស​អាស៊ី​ទាំង​ពីរ​នេះ​មិន​ត្រូវ​គ្នា?
ចិន និង​ជប៉ុន ៖ ភ្នំ​មួយ​ខ្លា​ពីរ
right|thumb សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ នៅ​ក្នុង​ទ្វីប​អាស៊ី ចិន​និង​ជប៉ុន​ប្រៀប​ដូច​ជា​ភ្នំ​មួយ​ខ្លា​ពីរ​អ៊ីចឹង។
២៥ ខែកញ្ញា
សព្វវចនាធិប្បាយសេរី វិគីភីឌា
រាជឱង្ការ
រាជបុត្រ
អ្នកស្រាវជ្រាវ សូមជំរាបថា : "ព្រះមហាក្សត្រអង្គនេះ ក៏ពុំឃើញមានព្រះនាមក្នុងឯកសារដទៃទៀតដែរ"។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអង្គជ័យ
ប្រាសាទភ្នំជីសូរ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
សំណង់នៃប្រាង្គប្រាសាទ បុរាណជាមរតក វប្បធម៌ខ្មែរដ៏មានតម្លៃដោយមិនអាច កាត់ថ្លៃបានឡើយ។ លក្ខណៈពិសេសនៃបុរាណដ្ឋាននេះគេតែងមានការកត់សំគាល់នូវប្រវត្តិនៃការកសាងពីរ បែបខុសគ្នា គឺតាមរយៈអ្នកបុរាណវិទ្យាធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវតាម     រយៈសិលាចារឹកផង និងមួយបែបទៀតតាមរយៈរឿងព្រេង និទានដែលប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅតំបន់ជុំវិញប្រាសាទមានការចេះចាំមាត់ហើយបាននិយាយតៗ គ្នាផង។ តាមសិលាចារឹក លើភ្នំជីសូរ មានឈ្មោះថា ស្រីសូរ្យបព៌ត ឫ សូរ្យបព៌ត ដែលមានន័យថា ភ្នំរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១។នៅក្នុងប្រាសាទភ្នំជីសូរមាន សិលាចារឹកពីរ សិលាចារឹកទីមួយនិយាយពីការថ្វាយគ្រឿងសក្ការៈបូជានានា ចំពោះអាទិទេពនៅលើភ្នំដែលមានឈ្មោះថា នៅសូរ្យបព៌ត ដែលមានន័យថា ភ្នំសូរ្យ នៅក្នុងឆ្នាំ ១០១៩ នៃគ្រិស្តសករាជ។  ចំនែកឯសិលាចារឹកមួយទៀតគឺសិលាចារឹកទីពីរ បានអធិប្បាយពីរាជវង្សរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២ ដែលជាអាយ្យកាអាយ្យកោរបស់ព្រះអង្គគឺជាកូនចៅរបស់ស្ដេចហិន្យវរ្ម័ន ។តាមសិលាចារឹកនៅប្រាសាទព្រះវិហារខេត្តព្រះវិហារ បានរៀបរាប់ពី ការធ្វើពិធីសេវលិង្គ ឈ្មោះ សូរ្យវិមេស្វរៈ នៅប្រាសាទសូរ្យទ្រី ឫ ជីសូរនៅក្នុងឆ្នាំ ១០១៨ នៃគ្រិស្តសករាជ។ ចំណែកឯ សិលាចារឹកអង្គរខេត្តសៀមរាប បានហៅប្រាសាទភ្នំជីសូរថា ស្រីសូរ្យគីរី និងរៀបរាប់អំពីព្រះអាទិទេពដែលជាស្ដេចនៃចក្រវាល ដែលខ្មែរបុរាណហៅថា កម្រតេងជគត ដែលបានតម្កល់នៅប្រាសាទនេះ។ ប៉ុន្តែបើយើងនិយាយ អំពីតាមបែបរឿងព្រេងនិទានវិញនោះ មានប្រវតិ្តនៃការកសាងប្រាសាទភ្នំជីសូរ ដូចតទៅនេះ ៖ ចាស់ទុំដែលរស់នៅតំបន់ជុំវិញភ្នំជីសូរ នៅតែមានការចេះចាំហើយបានតំណាលរឿងព្រេងនិទាននេះបន្តឲ្យកូនចៅបានចេះចាំតៗ គ្នា ពីមាត់មួយទៅមាត់មួយថា កាលពីព្រេងនាយមានមហាក្សត្រមួយអង្គគង់នៅព្រះរាជនិវេសន៍មួយកន្លែងឋិតនៅខាងកើត    ភ្នំជីសូរនៅជិតទន្លេមួយឈ្មោះថា ទន្លេឱម។ រាជនិវេសន៍នោះឈ្មោះថា «សែនភូវាំង» ដែលមានឈ្មោះ និងស្លាកស្នាមនៃទីកន្លែងមកទល់នឹងសព្វថ្ងៃនេះ។កាលណោះមានការរៀបចំពិធីមួយហៅថាជាការកោរសក់កូនស្តេច ដែលពាក្យរាជស័ព្ទ ហៅថា ពិធីចម្រើន ព្រះកេស ព្រះរាជឱរស។ ក្នុងគ្រានោះដែរ ក៏មានពួកព្រាហ្មណ៍ ជាគ្រូអាចារ្យសំខាន់ៗ បានជូនពរសព្ទ សាធុការពរជ័យដល់ព្រះរាជ ឱរសនោះ។ ប៉ុន្តែគេបានធ្វើការចាប់អារម្មណ៍ចំពោះព្រាហ្មណ៍ចុងក្រោយដែលបានជូនពរជ័យ ដល់ព្រះរាជ ឱរសថា សូមឲ្យខ្លាំងដូចស្រមោច ឲ្យពូកែដូចខ្មោច និងមានចិត្តមុតដូចស្រី។ គ្រានោះដែរ មជ្ឈដ្ឋានភ្ញៀវចូលរួមទាំងអស់និង ព្រះមហាក្សត្រផងដែរ បានឆ្ងល់ទៅនឹងខ្លឹមសារនៃពរជ័យនោះហើយសេ្តចក៏បានឲ្យព្រាហ្មណ៍នោះធ្វើការពន្យល់ដើម្បីឲ្យអស់សង្ស័យ។ ព្រាហ្មណ៍នោះបានបកស្រាយដូចតទៅៈ រូបភាពតូច|ស្តាំ|ផ្លូវឡើងទៅខាងលើភ្នំ នៅពេលដែលបានជ្រាបនិងទ្រង់ជ្រាបបានច្បាស់ពីអត្ថន័យតាមការជូនពរនោះហើយ ភ្ញៀវទាំងអស់ក្នុងពិធីនោះព្រមទាំងព្រះមហាក្សត្រផង មានការយល់ព្រមហើយមានការគាំទ្រនិងលើកតម្លើង ព្រាហ្មណ៍នោះជារាជគ្រូក្នុងការបង្ហាត់បង្រៀនដល់កូនស្តេចទៀតផង។ មិនតែប៉ុណ្ណោះព្រះមហាក្សត្របានកសាងអាស្រមនៅលើភ្នំជីសូរ គឺប្រាសាទភ្នំជីសូរទុកជាមរតកមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ននេះ ដើម្បីជូនដល់ព្រាហ្មណ៍នោះ គង់នៅព្រមទាំងធ្វើជា  បូជនីយដ្ឋាននៃការគោរពសក្ការៈផងដែរ។ នេះហើយដែលជាប្រវត្តិនៃការកសាងប្រាសាទភ្នំជីសូរតាមរយៈរឿងព្រេងនិទាន ៕
ភាពទាក់ទាញ
គេអាចមើលឃើញភ្នំជីសូរតាំងពីច្រកចូលទៅកាន់ភ្នំតាម៉ៅ នៅតាមផ្លូវជាតិលេខ២ ឆ្ពោះទៅទិសខាងត្បូង ប៉ុន្តែភ្ញៀវទេសចរណ៍ត្រូវបន្តដំណើរប្រមាណ ២៥គ.ម ទើបទៅដល់ទីនោះ។ នៅលើភ្នំជីសូរ មានប្រាសាទបុរាណមួយថ្វីត្បិតតែមានសភាពបាក់បែកភាគច្រើន ប៉ុន្តែវាមានលក្ខណៈល្អផ្តាច់លើសប្រាសាទនានា នៅក្នុងតំបន់នេះ។ នៅលើកំពូលភ្នំនេះគេអាចគយគន់មើលទេសភាពវាលស្រែ នៅក្នុងខេត្តតាកែវដ៏ល្អប្រណិតគ្រប់ទិសទី។ ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកំពស់៣៨០ម៉ែត្រនៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សំរាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីត មានបណ្តោយ ៦០ម និងទទឹង ៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំតូចជាងថែវទី១ និងនៅចំកណ្តាល មានទីសក្តារៈមួយដែលសំខាន់ ហោយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុងមានបដិមាករមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែកទៀត គេប្រទះឃើញក្បាច់ចំលាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ។ គេនិយមឡើងលើភ្នំជីសូរ តាមជណ្តើរថ្មខាងលិចដែលមានចំនួន ៣៩០កាំ ហើយ ចុះតាមជណ្តើរខាងត្បូង ដែលមាន ៤០៨កាំ។ នៅចំមុខប្រាសាទមានក្លោងទ្វារ និងមាន    ជណ្តើរមួយទៀត សាងសង់តាំងពីសម័យកសាងប្រាសាទដែលភ្ជាប់ទៅ    ប្រាសាទសែនត្មុល និងប្រាសាទរវាំង និងទន្លេអ៊ុំ ដែលជាបឹងកាលពីអតីតកាល ដែលគេចាត់ទុកជាបឹងដ៏ពិសិដ្ឋ សំរាប់ធ្វើពិធីងូតទឹកលាងបាបតាមលទ្ធិព្រាហ្មញ្ញសាសនា។ ក្រៅពីនេះនៅមានប្រាសាទជាច្រើនទៀតដ៏ទូលាយ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងពាយ័ព្យ មានបណ្តោយប្រវែង ១០០ម និង ទទឹង៨០ម។ មួយផ្នែកធំនៃប្រាសាទភ្នំជីសូរត្រូវបានខូចខាត។ នៅប៉ែកខាងត្បូងនៃប្រាសាទ មានព្រះវិហារពុទ្ធសាសនាសង់ថ្មីមួយ និងនៅខាងក្រោយ មានសាលាធម្មសភាមួយខ្នងដែលមានកុដិព្រះសង្ឃ និងមានទីសក្ការៈតូចមួយទៀត ហើយមានអាងទឹកចំណាស់មួយធ្វើអំពីបេតុងជាថ្នាក់ៗ។ ជីសូរជារមណីដ្ឋានទេសចរណ៍ប្រវត្តិសាស្រ្តរបស់ខេត្តតាកែវ។ មណ្ឌលនេះបាន និងកំពុងឆ្លុះបញ្ជាំងនូវប្រាសាទបុរាណដែលមានកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌ អរិយធម៌បេតិកភ័ណ្ឌជាតិខ្មែរ គួបផ្សំនឹងទស្សនីយភាពធម្មជាតិ និងសមិទ្ធិផលសង្គមផ្សេងៗទៀតក្នុងនោះមានជាអាទិ៍ គឺវត្តភ្នំជីសូរ។ ក្រៅពីនោះគេឃើញមានរូងវិមានច័ន្ទ ស្ថិតនៅប្រមាណ១៥០ម ពីខាងត្បូងប្រាសាទភ្នំជីសូរ។ រូងធម្មជាតិនេះមានតាំងពីយូរយាណាស់មកហើយ។ វាជាទីស្ងាត់សំរាប់ពួកសមណៈព្រាហ្មណ៍តាំងសមាធិឬសំរាប់អ្នកធ្វើធូតុង្គដើរចង្រ្គមភាវនាធម៌។ កាលពីសម័យសង្រ្គាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧០មានការទំលាក់គ្រាប់បែកយ៉ាងខ្លាំងបណ្តាលអោយរូងនេះ ត្រូវបិទជិតដោយដុំថ្មធំៗមិនអាចចេញចូលបានទៀតឡើយ។ ក្រៅពីប្រាសាទគេឃើញមានវត្តភ្នំជីសូរបានកសាងក្នុងឆ្នាំ១៩១៧ ដែលមានចៅអធិការវត្តគ្រប់គ្រងតាំងពីដើមរៀងមកមានចំនួន៥អង្គ។ វត្តនេះត្រួវបានបំផ្លិចបំផ្លាញខ្ទេចខ្ទីរក្នុងសង្គ្រាមឆ្នាំ១៩៧០ ហើយចាប់ផ្តើមកសាងជាថ្មីក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩តរៀងមក។ បន្ទាប់ពីដើរមើលប្រាសាទ ភ្ញៀវទេសចរក៏អាចមកខាងក្រោម ដើម្បីបរិភោគអាហារពេលថ្ងៃត្រង់ ជាមួយមាន់ដុតខេត្តតាកែវ ដែលជាមាន់ស្រែមានរសជាតិឆ្ងាញ់ ភ្នំជីសូរគឺជាកន្លែងដែលពេញនិយមសម្រាប់ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់ ក្នុងការលំហែរកាយ នៅរដូវបុណ្យទានដូចជា ចូលឆ្នាំខ្មែរ ភ្ជុំបិណ្ឌ និងថ្ងៃឈប់សម្រាកជាដើម។ តំបន់កសិទេសចរណ៍ ហ៊ុន សែន ភ្នំជីសូរស្ថិតនៅក្នុងភូមិសាស្រ្តស្រុកបាទី និងស្រុកព្រៃកប្បាស ដែលមានវាលស្រៃធំល្វឹងល្វើយ និង ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែង ក្នុងទំហំ៥១៣ហិចតា និង ស្រែវស្សា ១៣៨៦ហិចតា ដែលមានអាងទឹកបី កន្លែងជាប់ៗគ្នា គឺ ធ្នស់តាគង់ ទួលរលក និងសែនពារាម។
ភ្លេងជាតិអាហ្វហ្គានីស្ថាន
បន្ទាយឥស្លាម បេះដូងនៃអាស៊ី (គ.ស. ១៩៩១–១៩៩៦, គ.ស. ២០០១–២០០៦)
ពីឆ្នាំ ១៩៩១ ដល់ឆ្នាំ ២០០៥ អាហ្វហ្គានីស្ថានបានប្រើសង្គ្រាមរបស់មូចាហ៊ីឌីនបាននិពន្ធក្នុងឆ្នាំ ១៩១៩​ ដោយ អ៊ូស្តាដ កាស៊ីម ជាភ្លេងជាតិ ត្រូវបានគេស្គាល់ផងដែរតាមចំណងជើង "បន្ទាយឥស្លាម, បេះដូងនៃអាស៊ី"  ដែលជាការចាប់ផ្តើមរបស់ចម្រៀងផងដែរ។
ឃុំជីខ្មា
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ។
បញ្ជីភូមិ
មាន១០ភូមិ ៖
អាណាចក្រធនបុរី
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
បន្ទាប់ពី ៤០០ ឆ្នាំក្រោយការកកើត នគរអយុធ្យាត្រូវបានប្រទេសភូមាវាយផ្តួលរំលំ រាជធានីរបស់ខ្លួនត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ និងទឹកដីត្រូវបានបែកខ្ញែកជារដ្ឋតូចៗ។ មេទ័ពតាកស៊ីនបានចាត់ចែងដើម្បីបង្រួបបង្រួមនគរឡើងវិញពីរាជធានីថ្មីរបស់ព្រះអង្គនៅធនបុរីហើយប្រកាសខ្លួនឯងថាជាស្ដេចនៅក្នុងឆ្នាំ១៧៦៩។ ក៏ប៉ុន្តែ តាកស៊ីនត្រូវបានពោលអះអាងថាប្រែជាឆ្កួត ហើយទ្រង់ត្រូវបានទម្លាក់ដាក់ឃុំក្នុងគុក និងទីបំផុតត្រូវប្រហារជីវិតនៅឆ្នាំ១៧៨២។ មេទ័ពចក្រីស្នងរាជ្យបន្តទ្រង់នៅឆ្នាំ១៧៨២ ជាព្រះបាទរាមាទី១ ជាស្ដេចទីមួយនៃរាជវង្សចក្រី។ ក្នុងឆ្នាំដដែរ ទ្រង់បានស្ថាបនាទីក្រុងរាជធានីថ្មីនៅបាងកកដោយកាត់ខ្វាត់ខ្វែងដោយទន្លេចៅពញាពីអតីតរាជធានីធនបុរីរបស់តាកស៊ីន។ ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ ភូមាត្រូវបានកម្ចាយនិងរុញច្រានទៅវិញអស់ដោយសៀម។ ស្រែមួយលានក៏មានសេរីភាពពីការត្រួតត្រារបស់ភូមា ប៉ុន្តែស្ដេចនៃរាជវង្សថ្មីដែលព្រះអង្គត្រូវបានតែងតាំងឡើង ក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៧៩០ ក៏បានក្លាយជាសាមន្តរាជនៃក្សត្រចក្រីយ៉ាងពិតប្រាកដវិញ។
ឃុំប្រាំបីមុំ
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកទ្រាំង ប្រាំបីមុំ
ទ្រឹស្តីបទផលគុណកត្តា
ក្នុងពិជ្រគណិត  ទ្រឹស្តីបទ​ផលគុណ​កត្តា ​គឺ​ជា​ទ្រឹស្តីបទ​សំរាប់​រក​កត្តា​នៃ ​ពហុធា (កន្សោមដែលក្នុងនោះតួនីមួយៗត្រូវបានគេបូក ដក ឬ គុណតែប៉ុណ្ណោះ)។
ភ្នំជីសូរ
ភ្នំជីសូរ ស្ថិតនៅភូមិ ចន្លាត់ដៃ ឃុំរៀង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ។ បើធ្វើដំណើរតាមរថយន្ត ពីភ្នំពេញតាមផ្លូវជាតិលេខ២ កាត់តាមស្រុកបាទី និង ប្រាសាទនាងខ្មៅ មានចំងាយ៦២គ.ម ដោយប្រើរយៈពេលប្រហែលមួយម៉ោង រួចបត់ស្តាំចូលតាមផ្លូវលំមួយ មានចំងាយ៥គ.ម ពីផ្លូវជាតិ។ បើធ្វើដំណើរពីទីរួមខេត្ត​មានចំងាយ២៧គ.ម។ ភ្នំជីសូរមានកំពស់ ១៣០ម។
ប្រវត្តិ
កាលណោះ​មានការ​រៀបចំ​ពិធី​មួយ​ហៅថា​ជា​ការ​កោរ​សក់​កូនស្តេច ​ដែលពាក្យ​រាជស័ព្ទ ហៅថា ពិធី​ចម្រើន​ ព្រះ​កេស ព្រះ​រាជឱរស។ ក្នុងគ្រា​នោះដែរ ក៏មាន​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ជាគ្រូ​អាចារ្យ​សំខាន់ៗ បាន​ជូនពរ​សព្ទ សាធុការ​ពរជ័យ​ដល់​ព្រះ​រាជ ឱរសនោះ។ ប៉ុន្តែគេ​បាន​ធ្វើការ​ចាប់អារម្មណ៍​ចំពោះ​ព្រាហ្មណ៍​ចុងក្រោយ​ដែល​បានជូន​ពរ​ជ័យ ដល់​ព្រះ​រាជ ឱរស​ថា សូម​ឲ្យ​ខ្លាំង​ដូច​ស្រមោច ឲ្យពូកែ​ដូច​ខ្មោច និង​មាន​ចិត្ត​មុត​ដូច​ស្រី។ គ្រា​នោះដែរ មជ្ឈដ្ឋាន​ភ្ញៀវ​ចូល​រួម​ទាំង​អស់​និង ព្រះ​មហាក្សត្រ​ផងដែរ បាន​ឆ្ងល់​ទៅ​នឹង​ខ្លឹមសារ​នៃពរជ័យនោះហើយ​សេ្តច​ក៏បាន​ឲ្យ​ព្រាហ្មណ៍​នោះធ្វើការ​ពន្យល់​ដើម្បី​ឲ្យ​អស់​សង្ស័យ។ ព្រាហ្មណ៍​នោះបាន​បកស្រាយ​ដូចតទៅៈ
រូបភាពតូច|ស្តាំ|ផ្លូវឡើងទៅខាងលើភ្នំ
ភាពទាក់ទាញ
នៅលើកំពូលភ្នំនេះគេអាចគយគន់មើលទេសភាពវាលស្រែ នៅក្នុងខេត្តតាកែវដ៏ល្អប្រណិតគ្រប់ទិសទី។ ប្រាសាទភ្នំជីសូរបានស្ថាបនាលើខ្នងភ្នំមួយមានកំពស់៣៨០ម៉ែត្រនៅដើមសតវត្សរ៍ទី១១ (១០០២-១០៥០) ដោយព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី១ សំរាប់ឧទ្ទិសដល់ព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ប្រាសាទនេះសាងសង់អំពីថ្មភក់ និងលីប៉ូនីត មានបណ្តោយ ៦០ម និងទទឹង ៥០ម និងមានថែវ២ជាន់ព័ទ្ធជុំវិញ។ ថែវទី២ មានទំហំតូចជាងថែវទី១ និងនៅចំកណ្តាល មានទីសក្តារៈមួយដែលសំខាន់ ហោយមានទ្វារឆ្លាស់ពីរ ខាងក្នុងមានបដិមាករមួយធ្វើអំពីឈើ។ ដោយឡែកទៀត គេប្រទះឃើញក្បាច់ចំលាក់យ៉ាងល្អប្រណិតនៅផ្តែរ និងសរសរពេជ្រ។
ឯកសារយោង
សៀវភៅតំបន់ទេសចរណ៍នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បោះពុម្ភឆ្នាំ ២០០៥ ទំព័ ៦៣-៦៤ ដោយលោក កែវ ភួង។
ខេត្តមាត់ជ្រូក
ប្រវត្តិ
ក្រោយពីបានចូលត្រួតត្រាដែនដីកម្ពុជាក្រោម បារាំងបានលុបចោលនូវរដ្ឋបាលភូមិសាស្ត្រចាស់ទាំង ៦ ខេត្ត ហើយបានចែករដ្ឋបាល ភូមិសាស្ត្រ នៅកម្ពុជាក្រោមចេញជា​តំបន់ធំៗ ៤ ហើយក្នុងតំបន់នីមួយៗ ត្រូវបានចែកចេញជានិគមឬស្រុកតូចៗទៀត ​ដើម្បី ងាយស្រួល ក្នុងការគ្រប់គ្រង ។
គម្ពីរបញ្ចតន្ត្រ
សៀវភៅ​បញ្ចតន្ត្រៈ​ (Panchatantra)​ ឬ គោលការណ៍ ៥ យ៉ាង ជា​ស្នាដៃ​និពន្ធ​របស់​​បណ្ឌិត វិស្ណុ សម៌ (Vishnu Sharma) ។ សាច់​រឿង​ទាំងឡាយ​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​នេះ​ត្រូវ​បាន​បែងចែក​ជា​ ៥ ផ្នែក​ គឺ មិត្រភេទ (Mitra-bheda)​ ឬ​ការ​បាត់​មិត្រ, មិត្រលាភ (ការ​រាប់​មិត្រ), សុរ៉ុទភេទ (ការញុះញង់បំបែកមិត្រ), វិគ្រាហ៍(ការ​បែក​បាក់) និង សន្ធិ (ការ​រួបរួម) ។ មតិ​ខ្លះ​បាន​យល់​ថា​រឿង​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​បញ្ចតន្ត្រៈ​បង្កប់​គំនិត​ស្រដៀង​នឹង​រឿង​នៅ​ក្នុង​សៀវភៅ​ហិតោបទេស​ដែរ ​។ សៀវភៅ​បញ្ចតន្ត្រៈ​ត្រូវ​បាន​សរសេរ​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី ៣ មុន​គ្រិស្តសករាជ រីឯ​សៀវភៅ​​បិតោបទេស​ត្រូវ​បាន​និពន្ធ​នៅ​សតវត្ស​ទី ៦ ក្រោយ​គ្រិស្តសករាជ ។
គម្ពីរ​ប្រជុំ​និទាន ៥ ពួក
រឿង​ស្វា និង គល់​ឈើ
សេដ្ឋី​ម្នាក់​បាន​ចាប់​ផ្តើម​សង់​វិហារ​មួយ​នៅ​ជិត​ព្រៃ​មួយ​កន្លែង​​នៅ​ជាយ​ក្រុង ។ ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ អ្នក​កាប់​ឈើ​ និង​កម្មករ តែង​តែត្រលប់​​ទៅ​ទីក្រុងវិញ​ដើម្បី​ទទួល​ទាន​អាហារ​ថ្ងៃ​ត្រង់ ។​​ នៅ​ថ្ងៃ​មួយ​នោះ​ មាន​ស្វា​មួយ​ហ្វូង​បាន​មក​ដល់​កន្លែង​សាង​សង់ ។ អ្នក​កាប់​ឈើ​ម្នាក់​ កំពុង​តែចាំង​គល់​ឈើមួយ​ដើម​​ បាន​យក​ស្នៀត​មក​សៀត​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​គល់​ឈើ​នោះ​កៀប​បិទ​មក​វិញ រួច​ហើយ​គាត់​ក៏​ចេញ​ទៅ​បាត់​ទៅ ។ ពួក​ស្វា​ទាំង​នោះ​លេង​នៅ​លើ​ចុង​ឈើ​ និង​គ្រោង​វិហារ​ដោយ​មិន​ខ្វល់​អ្វី​ទាំងអស់ ។ មាន​ស្វា​កំសត់​មួយ​នោះ​ ដែល​គ្មាន​វាសនា​នឹង​រស់​បាន​អាយុ​វែង ក៏​ទៅ​អង្គុយ​នៅ​ចន្លោះ​គល់​ឈើ​ដែល​ចំហ​នោះ រួច​ចាប់​ទាញ​​ស្នៀត​នោះ​ចេញ ។ ហើយ​ភ្លាម​នោះ​ ស្នៀត​នោះ​ក៏​របូត​មក រួច​គល់​ឈើ​នោះ​កៀប​ចូល​គ្នា​វិញ កៀប​ទាំង​ស្វា​នោះ​ស្លាប់​ទៅ ។ កត៌ក ​បន្ត​ថា “ហើយ​អញ្ចឹង​ហើយ បាន​ជាអញ​​ប្រាប់​ថា ឯង​មិន​ត្រូវ​ចេះ​ដឹង​រឿង​គេ​ទេ ។ ហើយ​កាងារ​របស់​រឿង​គឺ ស៊ី​អ្វី​ៗ​ដែល​សល់​ពី​តោ ។​” ទម្នកស្រែក​ថា “ស្អី​គេ! អែង​គិត​ថា​ការងារ​របស់​យើង​គិត​តែ​ពី​ស៊ីមួយ​មុខ​​រឺ? អញ​​មិន​យល​ស្រប​នឹង​ឯង​ទេ ព្រោះ​គេ​និយាយ​ថា
កត៌ក សួរ​ថា “​តែ​ធ្វើ​ម៉េច​ទើប​អែង​ដឹង​ថា លោក​ម្ចាស់​ភ័យខ្លាច?
“ដូច្នេះ គុណធម៌​ក៏​អាច​កើត​ចេញ​ពី​អ្នក​ដែល​មាន​កំនើត​ថោកទាប​ដែរ” ។
ទម្នក ក៏​និយាយ​ថា “បើ​ជា​រឿង​ខ្លះ​ដែល​លោក​ម្ចាស់​និយាយ​មិន​កើត មិន​អី​ទេ ព្រោះ​ថា
ដូច្នេះ​ពិន្គលក៏​សួរ​ទៅ​ទម្នក​ថា “តើ​អែង​មាន​លឺ​សំលេង​អី​មួយ​គួរ​ឲ្យ​ខ្លាច​ពី​ចំងាយ​ទេ?”
ពិន្គល​តប​ថា ” ព្រោះ​ថា​ មាន​សត្វ​សាហាវ​ចំលែក​បាន​មក​ដល់​កន្លែង​នេះ​ហើយ ហើយ​គឺ​ច្បាស់​ជា​សត្វ​នោះ​ហើយ​ដែល​បន្លឺ​សំលេង​បែប​នេះ ។ វា​ប្រហែល​ជា​សាហាវ​ដូច​សំលេង​វា​អញ្ចឹង”
រឿង​តោ និង ទន្សាយ
“រឿង​ទី​មួយ​ដែល​អញ​ត្រូវ​ធ្វើ​នៅ​ថ្ងៃ​ស្អែក គឺ​ត្រូវ​សម្លាប់​ពួក​អា​សត្វ​ទាំងអស់​នោះ។”
តោ​ក៏​តប​ថា
“បាទ​លោក​ម្ចាស់ ថ្ងៃ​នេះ​ចំ​ជា​វេណ​របស់​ខ្ញុំ​ ដែល​ត្រូវ​មក​ថ្វាយ​ខ្លួន​ជូន​លោកម្ចាស់។ ព្រោះ​តែ​ខ្ញុំ​តូច​ ពួក​គេ​បាន​បញ្ជូន​ទន្សាយ​បួន​ក្បាល​ផ្សេង​ទៀត​មក​ជា​មួយ​ខ្ញុំ។ នៅ​តាម​ផ្លូវ មាន​តោ​ធំ​មួយ​ចេញ​មក​ ហើយ​ស្រែក​ថា ​ -ហូ! ពួក​អា​ដែង! ពួក​អ្ហែង​ទៅ​ណា? បន់​ព្រះ​ឲ្យ​ហើយ​ទៅ!”
ខ្ញុំ​ក៏​និយាយ​ថា”លោក​ម្ចាស់ ពួក​យើង​ទាំងអស់​គ្នា​ទៅ​ជួប​លោក​ម្ចាស់​ ភាសុរកៈ​របស់​យើង​នៅ​ឯ​កន្លែង​ណាត់​ តាម​វេលា​កំណត់។”
ភាសុរកៈ​តប​ថា
ទន្សាយ​រីករាយ​ក្នុង​ចិត្ត ត្រឡប់​មក​លំនៅ​វិញ ប្រាប់​សត្វ​ផ្សេង​ទៀត​ពី​រឿង​រ៉ាវ​ដែល​បាន​កើត​ឡើង។ ពួក​គេ​កោត​សសើរ​ប្រាជ្ញា​ទន្សាយ ​និង​រស់​នៅ​ប្រកប​ដោយ​សេចក្តី​សុខ​ក្នុង​ព្រៃ​នោះ​ជា​រៀង​រហូត​មក។
“​សម្លាញ់! តើ​ឯង​ទៅ​ណា បាន​ជា​អញ​បាត់​មុខ​ឯង​យូរ​ម្ល៉េះ?”
នៅ​ពេល​ដែល​វា​ឮ​ទម្នកៈ​និយាយ​ទាំង​តាន​តឹង​បែប​នេះ ពិន្គលកៈ​ក៏​សួរ​វា​ថា
សោះ ព្រោះ​ថា
អំពី​អណ្ដើក​នឹង​ហង្ស​ពីរ
កាល​ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ហើយ ទើប​កម្ពុគ្រីវៈ ក្នុង​ពេល​ដែល​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​តាម​អាកាស​នោះ បាន​សង្កេត​ឃើញ​ភូមិ​មួយ​នៅ​ពី​ខាង​ក្រោម ។ ពួក​អ្នក​ស្រុក​នៅ​ភូមិ​នោះ បាន​ឃើញ​ដំណើរ​សត្វ​ទាំង ៣ ដូច្នោះ ក៏​និយាយ​ឆោ​ឡោ​ឡើង​ដោយ​សេចក្ដី​អស្ចារ្យៈ ហៈ​ហា ! អ្វី​នុ៎ះ​ហ្ន៎ ! មូល​ដូច​កង់​មាន​សត្វ​បក្សី​ពីរ​ពាំ​នាំ​ហើរ​ទៅ ! ឯ​កម្ពុគ្រីវៈ កាល​បើ​បាន​ឮ​សំដី​រចែក​រចោក​របស់​អ្នក​ស្រុក​ដូច្នោះ ទ្រាំ​អត់​មិន​បាន ក៏​និយាយ​ចេញ​ទៅ​ថា "អើ ! ចុះ​សូរ​រចែក​រចោក​អ្វី​ហ្នឹង" អណ្ដើក​នេះ​គ្រាន់​តែ​ហា​មាត់​និយាយ​មិន​ទាន់​បាន​ពាក់​កណ្ដាល​ម៉ាត់ ក៏​របូត​ខ្លួន​ចុះ​ចាក​បង្គង​នុ៎ះ​មក​បែក​ខ្ទេច​ជា​ចំណែក​ៗ ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ស្រុក​នុ៎ះ​ឯង ។
លោកិយបដិច្ចសមុប្បាទ១២
ចតុរារិយសច្ច ឬ​ សេចក្តីពិត​ ៤ យ៉ាង
ដើម្បីពន្យល់ អំពីសេចក្តីទុក្ខ និងហេតុនៃសេចក្តីទុក្ខ ព្រះពុទ្ធទ្រង់លើកយក បដិច្ចសមុប្បាទ ១២ មកពន្យល់ប្រាប់ ដូចតទៅនេះ៖
សត្វលោកកើតស្លាប់ ៗ ក្នុងត្រៃភព ព្រោះនៅមានអវិជ្ជា ហើយបច្ច័យក៏កើតតៗគ្នា តាមខ្សែរង្វង់ អវិជ្ជា សង្ខារ វិញ្ញាណ នាមរូប សឡាយតនៈ ផស្សៈ វេទនា តណ្ហា ឧបាទាន ភព ជាតិ (ទុក្ខរបស់រូប ៤ និង ទុក្ខរបស់នាម ៨) រួចត្រឡប់ទៅកាន់ អវិជ្ជាវិញ ហើយរត់តាម ខ្សែរង្វង់ដដែលនេះ ឥតឈប់ឈរ លុះត្រាតែអវិជ្ជារលត់ ។ ខ្សែរង្វង់ បដិច្ចសមុប្បាទនេះ ជារបស់កាលទាំង៣ គឺរបស់អតីតកាល២ (អវិជ្ជា និងសង្ខារ) របស់បច្ចុប្បន្នកាល៨ (វិញ្ញាណ នាមរូប អាយតន១២ ផស្សៈ វេទនា តណ្ហាឧបាទាន និងភព) របស់អនាគត២ (ជាតិ និងជរាមរណៈ) ។
ចំណង១២មានតាមលំដាប់
៤. វាជាចំណងរវាងសង្ខារ​(Sankhara) និង វិញ្ញាណ​(Vinnana) និងកាមភព (Kammabhava) និងជាតិ( Jati)។
១០. មានត្រឹមតែរយៈកាលនៃ អតីត បច្ចុប្បន្ន និងអនាគតប៉ុនោះ។ វានឹងធ្វើឲ្យយើងដឹងជាក់ស្តែងថា បច្ចុប្បន្នជាអនាគតរបស់អតីតកាល ដែលប្រែក្លាយមកជាបច្ចុប្បន្នម្តងទៀត។ ដូច្នេះដំណើរការបន្តទៅគ្មានទីបញ្ចប់នៃសង្សារវដ្ដនៅតែបន្តគ្មានទីបំផុតឡើយ។
​Sections, Links, Factors And Periods
'''ង. មានចំណង១២គឺ៖'''
១០. ភព (Bhava= Becoming)
៣. និងអនាគតកាល
'''ឆ. មានបីវដ្តគឺ៖'''
៣. វិបកវដ្ត Vipaka Vitta
ឃុំព្រៃស្លឹក
ប្រភព
__បង្ខំមាតិកា__
ឃុំរនាម
បញ្ជីភូមិ
មាន១១ភូមិ ៖
ហ្គូហ្គលស្វែងរក
Google ស្វែងរកស្ (ក៏ត្រូវគេស្គាល់ជាសាមញ្ញថា Google), គឺជាម៉ាស៊ីនស្វែងរកដែលផ្តល់ដោយ Google. គ្រប់គ្រងការស្វែងរកជាង 3.5 ពាន់លានក្នុងមួយថ្ងៃ, មានចំណែក 92% នៃទីផ្សារម៉ាស៊ីនស្វែងរកសកល. ក៏ជាគេហទំព័រដែលមានអ្នកចូលទស្សនាច្រើនជាងគេបំផុតក្នុងពិភពលោកផងដែរthumb|200px|Google ស្វែងរក 2015
វិមានឯករាជ្យ
វិមានឯករាជ្យមានកំពស់ ២០ម៉ែត្រ មាន ៥ជាន់ លំអដោយក្បាលពស់នាគរាជចំនួន១០០ សង់តាមគំរូរចនាបរបស់ទអង្គរ រចនាប្លង់ដោយស្ថាបត្យករខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញ គឺ លោក វណ្ណ មូលីវណ្ណ ។ នៅចុងឆ្នាំ២០០៧ សាលាក្រុងភ្នំពេញ បានស្ថាបនាកែលំអរវិមានឯករាជ្យឲមានសំរស់កាន់តែប្រសើរឡើងថែមមួយកំរិតទៀត គួរជាទីទាកទាញ ដែលការកែលំអរនេះចំនាយថវិការអស់ប្រហែល៥០០លានរៀល។
ឃុំស្មោង
ជាឃុំមួយ ស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ។
អាំងតេក្រាលសេកង់គូប
សូមមើលផងដែរ
អាំងតេក្រាល តារាងអាំងតេក្រាល
ខេត្តព្រះវិហារ
តំបន់សក្តានុពលទេសចរណ៍
ខេត្តព្រះវិហារជាខេត្តមួយសំបូរទៅដោយផលិតផលទេសចរណ៍ច្រើនជាងគេសំរាប់អភិវឌ្ឍ ដើម្បីទាក់ទាញទេសចរណ៍ឱ្យមានការចាប់អារម្មណ៍ និងមកកំសាន្តប៉ុន្តែមានចំនុចលំបាកជាច្រើនដែលធ្វើឱ្យវិស័យទេសចរណ៍មានការធ្លាក់ចុះនិងរាំងស្ទះដល់ការអភិវឌ្ឍន៍គឺគ្មានមធ្យោបាយគ្រប់គ្រាន់សំរាប់ធ្វើការផ្សព្វផ្សាយលើឆាកអន្តរជាតិឱ្យទូលំទូលាយប៉ុន្តែប្រាសាទព្រះវិហារវិញក៏បានបើកឱ្យភ្ញៀវជាតិ អន្តរជាតិចូលទស្សនាយ៉ាងច្រើនកុះករ។ នាពេលបច្ចុប្បន្ន ខេត្តព្រះវិហារមានសន្តិសុខល្អគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ឱ្យភ្ញៀវទេសចរណ៍មកទស្សនា។ ខេត្តព្រះវិហារមានតំបន់ទេសចរណ៍ទាក់ទាញជាច្រើននិងមានប្រាសាទបុរាណប្រហែល២៤៥ប្រាសាទ។
ព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១
ព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១ (ឆ្នាំ៦១៥-ឆ្នាំ៦៣៥នៃគ.ស)
ព្រះអង្គជាបុត្ររបស់ព្រះបាទមហេន្ទ្រវរ្ម័នទី១ ព្រះអង្គបានបន្តនយោបាយពង្រីកទឹកដីពីព្រះរាជបិតាទៅលើអាណាចក្រភ្នំ។ ព្រះអង្គបានកសាងសិលាចារឹកនៅប្រាសាទបាយ៉ង់កោរ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកនិងសិលាចារឹកអង្គជំនីក។ ព្រះអង្គបានកសាងរាជធានីឦសានបុរៈតាមដងស្ទឹងសែននៃខេត្តកំពង់ធំ។ ព្រះអង្គបានវាយយករាជធានីនរវរនគរនៅស្រុកអង្គរបូរីនៃខេត្តតាកែវ។ ព្រះអង្គបានវាយយកក្រុងអនិន្ទិត្យបុរៈ(កំពង់ធំ) សក្រានកាបុរៈ(កំពង់ចាម) អាមូហបុរៈ(បាត់ដំបង) ភីមបុរៈ(បាត់ដំបង)និងអមរិន្ទ្របុរៈ(ប្រាសាទអកយំ)។ ព្រះអង្គបានគ្រប់គ្រងទំនាបទន្លេមេណាម(ប្រទេសថៃ) សិលាចារឹកនៅខេត្តប៊ីន នៅខាវណយខាវរ៉ាង និងវាយយកអាណាចក្រមននៅទ្វាវតី។ ព្រះអង្គបានចង់ស្ពានមេត្រីជាមួយប្រទេសចម្ប៉ាផងដែរ ។ ដើម្បីរឹតចំណងមិត្តភាពព្រះអង្គបានបញ្ជូនទូតទៅប្រទេសចិនច្រើនលើកគឺឆ្នាំ៦១៦-ឆ្នាំ៦២៨នៃគ.ស និងបានរៀបរាជាភិសេតបុត្រីរបស់ព្រះអង្គនាម សាវ៌ានិ ជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ចាម្ប៉ាមួយអង្គ ។ ព្រះអង្គទ្រង់ឡើងសោយរាជ្យដោយមានព្រះនាមថា ព្រះបាទស្រីឥសានវរ្ម័ន ដែលមាន័យថាព្រះឥសាន ជាអ្នកការពារ ឬជាព្រះរាជាជាអ្នកការពារ។ ទ្រង់បានប្រកាសថា ព្រះអង្គជាដៃគូររបស់ចក្រៈ(ព្រះឥន្ទ្រ)អំពីកម្លាំង និងជាដៃគូររបស់ហរិ(ព្រះវិស្ណុ)អំពីកិត្តិគុណ ជាព្រះធិរាជលើស្តេចទាំងបី និងជាម្ចាស់នៃរាជធានីមិនរង្គើទាំងបី តាមមើលទៅគឺចក្រានកបុរៈ អមោឃរបុរៈ និងភីមបុរៈ ដែលទ្រង់ដណ្តើមយកបាន ប៉ុន្តែទុកឱ្យស្តេចរាជធានីនីមួយៗជាអ្នកគ្រប់គ្រងដដែលគ្រាន់តែស្តេចទាំងនៅជាចំណុះព្រះអង្គ។ ព្រះរាជាអង្គនេះគឺជាស្តេចវាតទឹកដីដូចជាព្រះរាជាមុនដែរ។ ទ្រង់បានពង្រើកអាណាចក្ររបស់ព្រះអង្គពាសពេញទឹកដីទាំងហ្វូណន។ ព្រះអង្គមានរាជធានី ដែលមានឈ្មោះតាមព្រះអង្គគឺឥសានបុរៈ ដែលមានន័យថា រាជធានីរបស់ព្រះបាទឥសានវរ្ម័នទី១ ប្រហែលជាព្រះអង្គមានរាជធានីផ្សេងទៀត រាជធានីឥសានបុរៈនេះគ្រាន់តែជារាជធានីបណ្តោះអាសន្ន ហើយឥសានបុរៈជាឈ្មោះហៅក្រៅ។ ឯកសារប្រវត្តិសាស្រ្តចិន និយាយថារាជធានីនេះមានផ្ទះ២មុឺនខ្នង និងមានសាលប្រជុំមួយនៅកណ្តាលជាកន្លែងដែលព្រះរាជាធ្វើសវនាការ។ ព្រះរាជាគ្រងនៅក្នុងសាលាខាងលើរាល់៣ថ្ងៃម្តង ប្រថាប់លើគ្រែលម្អទៅដោយគ្រឿងក្រអូប៥យ៉ាង និងត្បូងមានតម្លៃ៧ប្រភេទ នៅពីក្រោយបុស្បុកមួយធ្វើអំពីក្រណាត់។ សសរទ្របុស្បុកនេះធ្វើឈើមានតម្លៃ តែងលម្អទៅដោយភ្លុក និងផ្កាមាស។
ឃុំត្រឡាច
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកទ្រាំង ខេត្តតាកែវ ។
ធ្នូរង្វង់
រូបមន្តបានមកពីទំនាក់ទំនង
ឃុំជាងទង
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកត្រាំកក់ ជាងទង
ភូមិសាស្ត្រ
thumb|400px|ផែនទីនៃផែនដី ភូមិសាស្ត្រ ឬ ភូមិវិទ្យា គឺសិក្សាអំពីផែនដី ។ វិទ្យាសាស្ត្រ​នេះបង្រៀនលក្ខណៈ​ស្ទង់មហាសមុទ្រ ​​ជួរភ្នំ ​។ល។ ក៏រៀន​ផងដែរអំពី​ប្រជាជននៅដីមួយ (ប្រជាពលរដ្ឋ)​ និង​គូរផែនទី។​
ភូមិវិទ្យាមនុស្ស
ភូមិវិទ្យាមនុស្ស ជាមែកធាងមួយនៃភូមិវិទ្យា ដែលផ្តោតទៅលើប្រព័ន្ធសិក្សានៃបណ្តាលំនាំនិងបណ្តាវិធី ដើម្បីសំលៀងអន្តរកម្មរបស់មនុស្សជាមួយនិងបរិថាន ដោយយោងទៅលើបណ្តា ហេតុនិងផលពិសេសនៃសកម្មភាពមនុស្សក្នុងរបាយលំហលើផ្ទៃនៃផែនដី ។ ភូមិវិទ្យាត្រូវបានប្រមូលផ្តុំទៅលើសំណួរថា"នៅទីណា", រីឯភូមិវិទ្យាមនុស្ស ទោះជាយ៉ាងណាក្តី ក៏ផ្តោតលើចំលើយថា "ហេតុម្តេច" នៃ "នៅទីណា"។
ប្រាសាទកោះកេរ
១. ទីតាំងភូមិសាស្រ្ត
កោះកេរ្តិ៍
កង់(wheel)
កង់មានរាងជារង្វង់ ដែលអាចវិលលើអ័ក្រមូយ។ កង់គឺជាផ្នែកមួយដ៏សំខាន់នៃកង់និងរទេះ ដែលជាផ្នែកមួយនៃម៉ាស៊ីនងាយទាំង៦ប្រភេទ។ ពេលកង់ភ្ជាប់គ្នានឹង រទេះវាអាចធ្វើការផ្លាស់ទី របស់របរធ្ងន់ៗយ៉ាងងាយស្រួល ហើយជួយសម្រួលដល់ការដឹកជញ្ជូន ខណៈពេលផ្ទុកអ្វីមួយ ឬ ធ្វើដំណើរការក្នុងម៉ាស៊ីន។ កង់គឺតែងតែបានជួយសម្រួលដល់ការងារផ្សេងៗទៀតដូចជា នៅក្នុង កង់កាប៉ាល់ កង់រទះ និង ឧបករណ៍ដែលធ្វើឲ្យគ្រឿងយន្ដជក់ផ្សេងៗទៀត។
វិគីភីឌា
1,000+ articles
gwiyannen • Адыгэбзэ • Адыгэбзэ • अंगिका • Akan • Arpitan • ܐܬܘܪܝܐ • Алтай тил • asụsụ bekee maọbụ asụsụ oyibo • Atikamekw • Avañe’ẽ • Авар aanaarsämikielâ • अवधी • Aymlinkar • Ænglisc • Bamanankan • Banjar • ဘာသာ မန် • Bislama • ᝊᝓᝑᝒ • 𑄌𑄋𑄴𑄟𑄳𑄦 𑄞𑄌𑄴 • Chamoru • црногорски / crnogorski • Vahcuengh / Vaƅcueŋƅ / 話僮 • Deitsch • Dolnoserbski • duálá • Estremeñu • Eʋegbe • Ekegusii • Furlan • Viti • Fulfulde / 𞤆𞤵𞤤𞤢𞤪 • fɔ̀ngbè • Gaelg • دزيرية • 徽語 • Gagauz • Gĩkũyũ • ГӀалгӀай мотт • गोंयची कोंकणी / Gõychi Konknni • ג'יודו-איטאליאנו / giudeo-italiano • हरयाणवी Хальмг • pi pi pi • Huli • Interlingue • Iñupiak • ᐃᓄᒃᑎᑐᑦ / Inuktitut • Ikɔ julevsámegiella • Kalaallisut • كشميري • Kanien’kéha • Kabɩyɛ • къарай тили • Kernuack / Kernewek / Kernewek / Kernowek • کهووار • Khoekhoegowab • Kinyarwanda • Kinaray-a • K’iche’ • Kitaita • Kimachame • Kĩembu • Koyraboro Senni • 20260 • Krio • Kikamba • Kyivunjo • Dzhudezmo / לאדינו • Лакку • لکی • Ladin • Latgaļu • ພະທາດຫຼວງວຽງຈັນນະຄອນຫຼວງວຽງຈັນ • Лезги • Lingít • ꓡꓲ-ꓢꓴ • līvõ kēļ • Livvinkarjala • Li Niha • Lingua • lojban • Luganda • لُری • मगही Mandailing • Mâdhurâ • Maaya t'aan • ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ • الدارجة • Reo Mā’ohi • ꯃꯩꯇꯩꯂꯣꯟ • Bahasa Melayu Kedah • 𑅬𑅱𑅛𑅧𑅑 • Mirandés • Мокш家庭ень • Naoero • Ndaꞌa • isiNdebele saseNyakatho • Normaund / Nouormand / Normand • Novial • 𞄀𞄩𞄰𞄁𞄦𞄱𞄂𞄤𞄳𞄬𞄃𞄥𞄳 • Norfuk / Pitkern • ᚛ᚑᚌᚐᚋ᚜ • Oromoo • पाऴि • 𑫀𑫙 𑫞𑫐 𑫈𑫙 • Pangasinán • Pangcah / 阿美族 • Papiamentu • Patois • Ποντιακά • Перем Коми • Pfälzisch • 🜂🜌🝣🜇🝕 • Prūsiskan • Къарачай–Малкъар • Qaraqalpaqsha • རྫོང་ཁ • Rumantsch • Runyankore • سرائیکی • Sakizaya / 撒奇莱雅 • ꢱꣃꢬꢵꢰ꣄ꢜ꣄ꢬ • Sāmoa • Sängö • Base Sazak • सादरी Seeltersk • Ganda ke Lava • Словѣ́ньскъ / ⰔⰎⰑⰂⰡⰐⰠⰔⰍⰟ • Советский • Sranantongo • kerol seselwa • Bahasa Sūg • ꠍꠤꠟꠐꠤ • ᝦᝲᝨᝪᝯ • ᥖᥭᥰᥖᥬᥲᥑᥨᥒᥰ • Taqbaylit • Tayal / 泰雅 • Толыши • Tetun • กำเมือง / ᨣᩴᩤᨾᩮᩥᩬᨦ • Pisin • Toskë • faka Tonga • ತುಳು • chiTumbuka • Tsėhesenėstsestotse • Тыва дыл • Chaouïa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ • Thuɔŋjäŋ • ትግርኛ • Twi • Удмурт • Uyghur / ئۇيغۇرچه • Vlăhește • Warao • Wolof • Wymysöryś • Хакас • isiXhosa • Yugtun • ꆇꉙ • Zarmaciine • Zeêuws • डोटेली • 𐌲𐌿𐍄𐌹𐍃𐌺 • ߒߞߏ • ދިވެހި
100+ articles
Nehinawewin / ᓀᐦᐃᔭᐍᐏᐣ • Ашвaлъи мицIи • Алтай тили • Acholi • 𑜒𑜑𑜪𑜨 • Åarjelsaemien • 🥚👨 • Langue des Signes Américaine • படக பாஷை • Bali Melayu • Ichibemba • Bewtai • འབྲས་ལྗོངས་སྐད • ብሊና • Ciluba • ꨀꨇꩉ ꨌꩌ • Chimakonde • جغتای • Шор тили • Ԓыгъоравэтԓьэн йиԓыйиԓ • छत्तीसगढ़ी Chichewa • iCitonga • دکنی • Dangmbe • Дарган • Dholuo • Diutisk • Dusun Bundu-liwan • 𑠖𑠵𑠌𑠤𑠮 • ߖߎ߬ߟߊ߬ߞߊ߲ Enxet Sur • Ẹ̀dó • ewondo • français cadien • Gã • गढ़वाली • Ghɔmálá’ • Guyanese Creole • ენაჲ ქართული • Ekegusii • 𑌸𑌂𑌸𑍍𑌕𑍃𑌤𑌮𑍍 • 湘语 • ᜱᜨᜳᜨᜳᜢ • 𑢹𑣉𑣉 𑣎𑣋𑣜 • Hibena • Hunsrik • Хуэйзў йүян • Ižoran keel • Islander Creole English • 晉語 / 晋语 • I•ya•q • Ishan • Jèrriais • jysk • joola • Koyra ciini • kakɔ • Kalenjin • kabuverdianu • ꤊꤢ꤬ꤛꤢ꤭ ꤜꤟꤤ꤬ • ᨴᩱ᩠ᨿᨡᩨ᩠ᨶ • Kishambaa • কুড়ুখ • Taetae ni kiribati • शेषी पाङ • Kókborok • Kĩmĩrũ • Kırımçakça / Кърымчахча • Kiteso • Kɨlaangi • Kipare • Korya Chini • ဖၠုံလိက် • 𑊻𑋩𑋣𑋏𑋠𑋔𑋠𑋏𑋢 • Lakȟólʼiyapi • Libras • Luluhia • Tshiluba • Lyydin • Lazuri • Lozi • Lwo • Maa • Mâing-bă̤-ngṳ̌ / 閩北語 • 閩中語 • Makua • मारवाड़ी metaʼ • Míkmawísimk • Моаньсь • MUNDAŊ • Maarrênga'twich • kreol morisien • 𑘦𑘻𑘚𑘲 Muysccubun • Nauatlajtoliisi • Ndebele seSewula • Ñhähñu • Nēhiyawēwin / Nehithawewin / Nigerian Pidgin • Ko e vagahau Niuē • Ojibwa • Oschdfrängisch • Övdalsk • Patuá • 𖬇𖬰𖬞 𖬌𖬣𖬵 • Pārsīk / 𐭯𐭠𐭫𐭮𐭩𐭪 • Pamona • Kata Pakpak • Plautdietsch • ꡖꡍꡂꡛ ꡌ • Toba Qom • къумукъ тил • Rumeli Türkçesi • Рѹсьскъ/Рѹсскій • 𐴌𐴟𐴇𐴥𐴝𐴚𐴒𐴙𐴝 • Romani • Kirundi • Rukai • Rukiga • لهجة قبيلة الشحوح • ࠀࠓࠌࠉࠕ • Schwäbisch • Setswana • SiSwati • Pijin blo'Solomon • सुरजापुरी Talossan • तामाङ • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ (ⴰⵟⵍⴰⵙ ⴰⵏⴰⵎⵎⴰⵙ) • تاتی • a tekoi • Thok Nath • Tokelau • Chitonga 𑒧𑒻𑒟𑒱𑒢𑒰 • ꪼꪕꪒꪾ • ᦅᧄᦺᦑ • 𗼇𗟲 • ภาษาอีสาน • Xitsonga • Tshivenḓa • ⵜⴰⵎⴰⵣⵉⵖⵜ ⵜⴰⵏⴰⵡⴰⵢⵜ • Talamanca • tiếng Tây bồi • خراسان تركچىسى • Ngangana Tuvalu • Удиэ • اوزبیکچه • Vaďďa • ꕙꔤ • वऱ्हाडी Viklasun • 𐓏𐓘𐓻𐓘𐓻𐓟 𐒻𐓟 • 𞋒𞋀𞋉𞋃𞋕 • Wenske • Yoem Noki • 𐌓𐌀𐌔𐌍𐌀 • 𑲄𑲮𑱵 𑲄𑲪𑲮𑱵
មុំប្រ៊ូការ
មុំប្រ៊ូការនៃត្រីកោណ ABC អោយដោយរូបមន្ត
សិល្បៈតែងកំនាព្យខ្មែរ
ធាតុ​របស់​កំណាព្យ
នៅ​ក្នុង​កំណាព្យ​មាន​ធាតុ​សំខាន់ៗ ដូច​តទៅ​នេះ ៖
ពាក្យពេចន៍និងពាក្យសម្ផស្ស
(កំណាព្យ​នេះ​សរសេរ​​ក្នុង​សម័យ លន់ នុល បក​អាក្រាត​ពី​របប​ជិះជាន់​ពុករលួយ​ដល់​ខួរឆ្អឹង​ ចៃ​អាមេរិកកាំង។)
សូរស័ព្ទ ឬសូរសៀង ឬសំនៀង
សូរស័ព្ទ សូរសៀង ឬសំនៀងនេះ នៅ​ក្នុង​កំណាព្យ​មាន​សារសំខាន់​ណាស់ ព្រោះ​កំណាព្យ​ដែល​ល្អ គឺ​កំណាព្យ​ដែល​មាន​ចំណាប់​ចួន និង​ផ្ទួន​មាន​សូរ​សំឡេង​ដូច​គ្នា។ ពោល​បើ​សំនៀង​នោះ ចេញ​មក​ពី​ព្យញ្ជនៈ​ឃោសៈ ខ្យល់​គ្រលរ​សំឡេង “អ៊” ត្រូវ​តែ​ឲ្យ​ចួន​ឃោសៈ​ដែរ។ ឧទារហណ៍ ៖ គិត - មិត្ត - ពិត - រឹត។ គុំ - ជុំ - នំ - ធំ ។ល។ និង ។ល។
សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូខេត្តកែប
បុលិគ្គនិងតួនាទី
លោកពុក: លី សំណាង គឺជាអធិការសាលា លោកគ្រូ: ហេង ឡាយ ជានាយកសាលា លោកគ្រូ: ពៅ តុលា ការិយាល័យសិក្សា លោកគ្រូប្រាក់ សាខនជាប្រធានផ្នែក ទំ់នាក់ទំនងសង្គមនិង សារពត័មាន អ្នកគ្រូ​​​ : ម៉ិច ភីនីន ជាលេខាធិការរបស់អធិការសាលា លោកគ្រូ: ប៊ុន ពន្លក ប្រធានកិច្ចការទូទៅសាលា អ្នកគ្រូ​ : ស្រ៊ី ចន្នី ប្រធានរោងពុម្ភ និង ប្រធានមូលនិធិកុមារ អ្នកគ្រូ : វ៉ាន់នី ប្រធានផ្នែកកាត់ដេរ អ្នកគ្រូ : ស៊ីណាត អនុប្រធានផ្នែកកាត់ដេរ លោកគ្រូ: ប្រាក់ សាខន ជាអនុប្រធានផ្នែក ទំ់នាក់ទំនងសង្គមនិង សារពត័មាន លោកគ្រូ: ទ្រី សីហា ជាប្រធានផ្នែក អគ្គីសនី និងជាគ្រូមើលសិស្សស្នាក់ក្នុងកូនប្រុស លោកគ្រូ: យិន រតនា ជាគ្រូផ្នែកសណ្ឋាគារ ជំនាញ បំរើសេវាកម្ម លោកគ្រូ: សួន ជាគ្រូសណ្ឋាគារ ជំនាញ អ្នកទទួលភ្មៀវនិងផ្តល់សេវាកម្ម លោកគ្រូ: ឃឹម កញ្ញា ប្រធានផ្នែកព៌តមានវិទ្យា (កុំព្យូទ័រ និង អង់គ្លេស) អ្នកគ្រូ : ហែម រស្មី អនុប្រធានផ្នែកសីល្បះ
ត្រីកោណប៉ះក្រៅ
ក្រលាផ្ទៃ
ក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណប៉ះក្រៅ \ S_T កំនត់ដោយ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រវត្តិសាស្រ្តភូមា
ប្រទេសភូមាស្ថិតនៅផ្នែកពាយ័ត្យនៃតំបន់ឥណ្ឌូចិន។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់ប្រទេសឥណ្ឌា បង់ក្លាដែស ចិន ឡាវ ថៃ និងជាប់សមុទ្របេងកាល់ប៉ែកខាងត្បូង។ ប្រទេសនេះសម្បូរភ្នំច្រើន។ ក្នុងសម័យបុរាណពួកព្យូកើតមកពីអំបូរទីបេ ភូមាជាប្រជាជនដំបូងបង្អស់នៃដែនដីភូមា។ រវាងសតវត្សរ៍ទី៣ ពួកព្យូបង្កើតរដ្ឋមួយគឺអាណាចក្រព្យៅ ដែលមានរាជធានីឈ្មោះ ប្រូម។ ព្រះរាជាណាចក្រព្យៅស្ថិតនៅតាមដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវាទី។ ពួកព្យូទទួលឥទ្ធិពលអរិយធម៌ឥណ្ឌា ព្រាហ្មណ៍និយម ពុទ្ធនិយម។ រវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី២នៃសតវត្សរ៍ទី៨ថៃនៅយូណាន ក្នុងរដ្ឋណាមជីវបានរាតត្បាតតំបន់តាមដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទីផ្នែកខាងលើ ហើយបានដាក់រាជាណាចក្រព្យៅជាចំណុះ។ នៅឆ្នាំ៨៣២នៃគ.ស ពលទាហានថៃប្លន់ប្រជាជន បំផ្លិចបំផ្លាញប្រទេស និងកៀរយកជនជាតិព្យូប្រមាណ ៣០០០០នាក់ទៅយូណានសម្រាប់បម្រើការងារធ្ងន់ៗ។ បន្ទាប់មកទីក្រុងប្រូមចុះអន់ថយរួចវិនាសអន្តរាយអស់។ ប្រជាជនភូមាបានដកថយទៅភាគខាងត្បូង ដើម្បីគេចចេញពីការត្រួតត្រារបស់ណាមជីវ ដែលធ្វើឱ្យភាគកណ្តាល និងភាគខាងក្រោមទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទីក្លាយជាតំបន់មានមនុស្សរស់នៅកោះករ។ ទីក្រុងផាហ្គនស្ថិតនៅភាគកណ្តាលនៃដងទន្លេអ៊ីរ៉ាវ៉ាទី ចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនរួចក្លាយជារាជធានីថ្មីមួយគឺរាជាណាចក្រផាហ្គន(១០៤៤ដល់១២៨៧)។
ប្រវត្តិសាស្រ្តចិន
នៅសតវត្សរ៍ទី៣មុនគ.ស រាជវង្សមួយពោរពេញដោយអំណាច និងចូលចិត្តសង្គ្រាមបានងើបឡើងនៅភាគពាយ័ព្យ។ នៅឆ្នាំ២២១មុនគ.សរាជវង្សនេះវាយយកទឹកដីរដ្ឋជិតខាងបង្កើតជាចក្រភពធំមួយដែលជាប្រទេសចិនសព្វថ្ងៃ។ នៅឆ្នាំ២៤៦ មុនគ.ស ស្តេចឆេងជាស្តេចថ្មីនៃអាណាចក្រសុិន(ខេត្តចិនស៊ី)ទ្រង់មានព្រះជន្ម១២ឆ្នាំ។ ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ស្តេចគឺប្រកបដោយសន្តិសុខ។ លុះដល់ឆ្នាំ២៣៤មុនគ.ស រាជាណាចក្រសុិនចាប់ផ្តើមធ្វើសង្គ្រាមពង្រីកទឹកដី។ ព្រះអង្គត្រូវបានគេប៉នប៉ងធ្វើឃាតតែមិនបានសម្រេច។ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២៣០ ដល់២២១មុនគ.ស សង្គ្រាមពង្រីកទឹកដីរឹតតែមានភាពខ្លាំងក្លាឡើងទៀត។ លទ្ធផលចុងក្រោយរាជាណាចក្រសុិនក៏បានវាយកំទេចរដ្ឋសក្តិភូមិឯទៀតៗ ហើយទន្ទ្រានយកបានប្រទេសចិន ចាប់តាំងពីវាលស្មៅម៉ុងហ្គោល និងវាលទំនាបម៉ាន់ជូនៅជាប់នឹងតំបន់ភ្នំ ដែលឋិតនៅខាងត្បូងទន្លេយ៉ង់សេ។ ឯកភាពនៃចក្រភពចិនបានចាប់បដិសន្ធិឡើង។ ស្តេចឆេងក៏បានទទួលគោរមងារជា សុិនសឺហង់ទី។
ប្រវត្តិសាស្រ្តនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ា
មជ្ឈិមបូព៌ាជាតំបន់ដែលចាស់ជាងគេ ក្នុងចំណោមតំបន់ដទៃទៀតនៅក្នុងពិភពលោក។ អរិយធម៌នៅតំបន់នេះ បានចាប់កំណើតតាំងពី ៥០០០ឆ្នាំមុនគ.ស និងបានបន្សល់ដល់សម័យបច្ចុប្បន្ននូវសក្ខីកម្មនៃអរិយធម៌ដ៏ត្រចះត្រចង់ដូចជាពីរ៉ាមីត ផ្នូរស្តេច និងទីក្រុងជាច្រើនដែលលេចត្រដែតកណ្តាលវាលខ្សាច់។ នៅពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី៧ ពួកអារ៉ាប់បានសញ្ជ័យលើប្រទេសនានា និងជះឥទ្ធិពលខាងសម្ភារៈ និងខាងផ្លូវចិត្តជាខ្លាំងមកលើភូមិភាគនេះ ដូចជាការផ្សព្វផ្សាយសាសនាអ៊ីស្លាម ឯកភាពកម្មបណ្តោះអាសន្ននៃតំបន់នេះក្រោមការត្រួតត្រានៃពួកអារ៉ាប់។ ក្រោយមកទៀតពួកតួកគីក៏បានចូលមកដល់តំបន់នេះដែរ។ ចក្រភពអូតូម៉ង់(ចក្រភពតួក)បានត្រួតត្រាលើភូមិភាគនេះអស់រយៈបួនសតវត្សរ៍ ហើយត្រូវបានបញ្ចប់ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី១ ឆ្នាំ១៩១៤ ដល់ឆ្នាំ១៩១៨។ ការត្រួតត្រាបានបន្សល់ទុកនូវលក្ខណៈទោលនៅមជ្ឈិមបូព៌ាគឺជាភាពដូចគ្នានៃលក្ខន្តិកៈដីធ្លី ឋាននានុក្រុមខាងសង្គមនយោបាយ និងមុខងារនៃសាសនា។
ខេត្តបាត់ដំបង
វិស័យវប្បធម៌និងសាសនា
ក-សិល្បៈទស្សនីយភាព
​ប្រាសាទឯកភ្នំ
ប្រាសាទ​វត្ត​ឯក​ ឬ ឯកភ្នំ ជា​​ស្ថាបត្យកម្ម​រចនាបទ​ក្នុង​ស.ត​ទី ១១ កសាង​ឡើង​នៅ​ក្នុង​​ឆ្នាំ​១០២៧​ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះ​បាទ​សុរិយវរ្ម័ន​ទី​១ (១០០២-១០៥០) ។ ប្រាសាទ​វត្ត​ឯក​មាន​ទី​តាំង​នៅ​ក្នុង​ឃុំ​ពាម​ឯក ស្រុក​ឯក​ភ្នំ​ ចំងាយ ១៥ គ.ម ពី​ទីរួម​ខេត្ត។ នៅ​ជុំ​វិញ​ប្រាសាទ​មាន​គូទឹក​មួយ សព្វ​ថ្ងៃ​​ប្រាសាទ​នេះត្រូវ​បាក់​បែក​ជា​ច្រើន​អន្លើ​ដោយ​មូលហេតុ​ធម្មជាតិ​ និង​ ការជីក​កកាយ​ពី​មនុស្ស ប៉ុន្តែ​ទោះជាយ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ​ក៏ប្រាសាទ​នេះនៅ​មាន​ទ្រង់​ទ្រាយ​ល្អ​ខ្លះ​គួរឱយអ្នក​ទេសចរណ៍​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​មក​ទស្សនា។
ខណ្ឌជ្រោយចង្វា
**និរុត្តិសាស្ត្រ
ន័យ​មួយ​ទៀត តាម​សេចក្ដី​យល់​របស់​លោក François Martini ថា ជ្រោយចង្វា​នេះ​បាន​ជា​គេ​ហៅ​ថា «ជ្រោយចង្វា» ពី​ព្រោះ​ចាម​ជ្វា​ដែល​ជា​អ្នក​នេសាទ​ត្រី កាលណា​បើ​បង់​ត្រី​បាន​មក​ហើយ ពួក​ចាម​តែង​យក​ត្រី​ចង្វា​មក​លក់​នៅ​ត្រង់​ជ្រោយ​នេះ ។ អ្នក​មក​ទិញ​ត្រី​ក៏​សន្មត​ឲ្យ​ឈ្មោះ​ជ្រោយ​នេះ​ថា «ជ្រោយចង្វា» រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ៕
ឃុំត្រពាំងក្រញូង
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកត្រាំកក់ ត្រពាំងក្រញូង
ប្រាសាទរោងរមុង
រោងរមុង
ប្រវត្តិកំនាព្យខ្មែរ
រហូត​​មក​ដល់​ចុង​សតវត្សទី៦ ដើម​សម័យចេនឡា ទើប​យើង​ឃើញ​មាន​៤ទម្រង់​កំណាព្យ​មួយ​បទ​ទៀត កើត​ឡើង ៖ ឈ្មោះបទបថ្យាវត្ត គឺ​ក្នុង​១​ល្បះ​មាន​៤​ឃ្លា និង​ក្នុង​១​ឃ្លា​មាន​៨​ព្យាង្គ… ប៉ុន្តែ​ការ​ចាប់​ចុងចួន មិន​ដូច​បទពាក្យ៨ ដែល​កើត​សម័យ​ក្រោយ​ទេ។
តន្ត្រី
បណ្តាខ្សែភ្ជាប់ក្រៅ
តន្ត្រី​គឺ​ជា​សិល្បៈ​មួយ​ សម្លេង​ដែលមានវិញ្ញាណ ដែល​គេហៅ​ភាព​ត្រូ​វគ្នា​នៃ​ចង្វាក់។ល។ តន្រី្ត​ជា​របស់​យើង​គ្រប់​គ្នា ហេតុ​នេះ​ហើយ​បាន​ជា​យើង​បាន​លើក​យក​ឧទាហរណ៍​អំពី តន្ត្រី​ខ្មែរ មក​បក​ស្រាយ ដើម្បី​ឲ្យ​យើង​ងាយ​ស្រួល​យល់។
អាឡាស្កា
រដ្ឋអាឡាស្កា (Alaska) ជារដ្ឋដ៏ធំបំផុតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក ហើយរដ្ឋអាឡាស្កាត្រូវបានគេបញ្ចូលទៅក្នុងរដ្ឋសហព័ន្ធទី៤៩ នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៩ និងស្ថិតនៅភាគ ពាយព្យបំផុតនៃទ្វីបអាមេរិចខាងជើង។ រដ្ឋអាឡាស្កា រុំព័ទ្ធដោយសមុទ្រ Beaufort និងតំបន់អាក់ទិកមហាសមុទ្រទៅភាគខាងជើងទឹកដី Yukon របស់ ប្រទេសកាណាដានិងខេត្ត British Columbia ភាគខាងកើត។
អនុគមន៍ស៊ីនុសកាឌីណាល់
និយមន័យ
អនុគមន៍ស៊ីនុសកាឌីណាល់​ជាអនុគមន៍កំនត់ដោយ
សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល
សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល ដែល​ត្រូវ​រៀបចំ​ឡើង​វិញ​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៥ តាម​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​សហប្រតិបត្តិការ ​បារាំង-កម្ពុជា គឺ​ជា​អ្នក​ទទួល​មរតក​បន្ត​នៃ​អតីត​សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ ​១៩៥៦។
ប្រាសាទបាណន់
ឯកសារយោង
បាណន់
សាលាភូមិន្ទរដ្ឋបាល
មជ្ឈមណ្ឌលឯកសារ
មជ្ឈមណ្ឌល​នេះ​ចាត់ចែង​ដោយ​បុគ្គលិកម្នាក់​ ដែល​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ជា​ប្រចាំ​ជាមួយ​សវនសិស្ស ​ ​សាស្ត្រាចារ្យ ​និង​រាល់​បុគ្គលិក​ទាំង​អស់​របស់​សាលា។​ វា​ផ្តល់​នូវ​សំភារៈ​ដែល​ចាំបាច់​សំរាប់​ ​ ​ការបណ្តុះ​បណ្តាល​មន្ត្រី​រាជការ។
គោលការណ៍​នៃ​ការរៀបចំ​ការបណ្តុះបណ្តាល
បេក្ខជន​ដែល​បាន​ប្រឡង​ជាប់​ចូល​រៀន​វគ្គ​សិស្ស​ម​ន្ដ្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ ​នឹង​ទទួល​ការ​បណ្ដុះ​បណ្ដាល​រ​យៈ​ពេល​២ឆ្នាំ​ ​(២៤ខែ​) ចែក​ចេញ​ជា​៤ដំណាក់​កាល​ដូច​ត​ទៅ​នេះ​ ​ ​៖
ការអប់រំ
ថ្នាក់បឋមសិក្សា
ឈុនសុខជាតា
កាំ
គណនាកាំនៃរង្វង់កាត់តាមបីចំនុច
ស្តាំ|450px យើងអាចប្រើរូបមន្តខាងក្រោមដើម្បីគណនាកាំនៃរង្វង់កាត់តាមបីចំនុច
ឃុំទ្រា(ស្រុកសំរោង)
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ មាន ភូមិ÷
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសំរោង(ខេត្តតាកែវ) ទ្រា(ស្រុកសំរោង)
សាសនានៅប្រទេសកម្ពុជា
ពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសខ្មែរមានអី្វខ្លះ
ពុទ្ធសាសនា គឺជាប្រពៃណីសាសនាដែលមានមនុស្សភាគច្រើន​ក្នុងចំណោមប្រជាជនខ្មែរ ប្រកាន់ ខ្ជាប់ ខ្ជួននូវទំនៀមទំលាប់ប្រពៃណីសាសនានេះ។​ មុនឆ្នាំ​១៩៧០ មានព្រះសង្ឃចំនួន៦០,០០០អង្គដែលនៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជា។ ​មុនឆ្នាំ​១៩៧៥​ មានប្រជាជន អ៊ីស្លាម ចំនួន២៥០,០០០នាក់(ជាជនជាតិចាម)។ ពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ គឺជារបបនៃការសង្កត់សង្កិននៃជំនឿ​សាសនានៅគ្រប់ទិសទី។ នៅឆ្នាំ១៩៧៩ ព្រះពុទ្ធសាសនា និងអ៊ីស្លាមសាសនា​ត្រូវបានកសាងឡើងវិញ។ នៅឆ្នាំ១៩៩០​ជាការទទួលស្គាល់​។
ទំនាក់ទំនង
​
ក
ក (អ.ស.អ.: [kɑ]) ជាព្យញ្ជនៈទីមួយក្នុងវគ្គទី១របស់អក្សរក្រមអក្សរខ្មែរកសម័យទំនើបនេះ។ អក្សរ ក ជាអម្បូរនៃអក្សរព្រាហ្មីឥណ្ឌាខាងត្បូង។ របៀបផ្សំព្យញ្ជនៈរបស់ខ្មែរខុសពីរអក្សរប្រទេសដទៃ គឺយើងត្រួតព្យញ្ជនៈលើគ្នាដូច្នេះ ក មានព្យញ្ជនៈពីរ គឺ ក និងជើងក "្ក" នេះហើយជាលក្ខណៈពិសេសរបស់អក្សរខ្មែរ។
ទសពិធរាជធម៌
អវិហឹសា
(មិនបៀតបៀនអ្នកដទៃ) ព្រះមហាក្សត្រ ឱ្យអ្នកដឹកនាំជាតិមិនត្រូវយកហិង្សា ឬកម្លាំងបាយ និងអាវុធមកធើ្វជាត្រីមុខទេ ក្នុងការត្រិះរិះពិចារណានិងដោះស្រាយបញ្ហាអាយុជីវិតប្រទេសជាតិ។ បើយើងគ្មានគំនិតអាក្រក់មិនប្រើកំលាំងអាវុធមិនប្រៀនគេ គេក៏មិនបៀតបៀនមកលើយើងដែរ។ គោលការណ៍ធំត្រូវស្ថិតនៅលើទស្សន:សន្តិវិធីក្នុងការដោះស្រាយគ្រប់បញ្ហាកសាងប្រទេសជាតិ។ ទស្សនៈសន្តិភាពត្រូវស្ថិតនៅជាមូលដ្ឋានជាគោលដៅធំចំបងដែលព្រះមហាក្សត្រ និងអ្នកដឹកនាំជាតិត្រូវតែនាំគ្នាខំស្វែងទៅរកឈោងហក់ចាប់ឱបក្រសោប យកមកឱ្យបានជាចាំបាច់ ពីព្រោះប្រទេសជាតិនីមួយៗត្រូវការសន្តិភាពដើម្បីកសាងដើរឆ្ពោះទៅរកអី្វដែលជាការអភិវឌ្ឍ ជាការរីកចំរើនលូតលាស់និងជីវភាពរុងរឿងរស់នៅដោយសុខសន្តិភាព ក្សេមក្សាន្ត។
បទពាក្យ៧
ចង្វាក់
បទនេះទម្លាក់សម្លេងលើព្យាង្គទី២ និងទី៤រៀងរាល់ឃ្លា។
បរិយាកាស
បទនេះគេអាចយកទៅប្រើបានគ្រប់បរិយាកាសទាំងអស់។រៀបរាប់អំពីកំហឹងក្រេវក្រោធ កាតស៊ូ សេចក្តីទុក្ខសោក ការនិរាសព្រាត់ប្រាស ភាពរីករាយ ការសន្ទនាផ្តោះផ្តង ឆ្លើយឆ្លងគ្នា ការរៀបរាប់ពីធម្មជាតិ និងការបង្ហាញតួអង្គជាដើម ។
Town CD Vol 47
ផលិតកម្ម​ ទីក្រុង ភាពយន្ត (Town Production) បាន​ចេញ​ផ្សាយ​អាល់ប៊ុម​បទ​ចម្រៀង​ថ្មីស្នាដៃ​ថ្មី​សុទ្ធ​សាធ​របស់​ខ្លួន Town CD Vol 47​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា អារម្មណ៍ត្រូវការបង ដែល​មាន​កញ្ញា​ មាស សុខសោភា និង​លោក សុគន្ធ ថេរ៉ាយុ នៅ​ថ្ងៃទី ១៤ ខែ មករា ឆ្នាំ ២០១៤នេះ។
ឃុំធ្លាប្រជុំ
មួយនៅក្នុងស្រុកកោះអណ្តែត ខេត្តតាកែវ មាន៧ភូមិ ÷
Boundary East	ឃុំរមេញ ស្រុកកោះអណ្តែត West	ឃុំស្មោង ឃុំត្រឡាច ស្រុកទ្រាំង South	ឃុំព្រៃខ្លា ស្រុកកោះអណ្តែត និងស្រុកគិរីវង់ North	ឃុំដូងខ្ពស់ ស្រុកបូរីជលសារ
ឃុំស្នោ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ មាន ភូមិ ។ ÷
អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជា
ច្បាប់ស្តីពីអគ្គិសនីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
អាជ្ញាធរអគ្គិសនីកម្ពុជាជាស្ថាប័នស្វ័យ័តមួយ ដែលបង្កើតឡើងសម្រាប់បញ្ញតិ្តនិងត្រួតពិនិត្យ​ចំពោះ​ការ​ផ្តល់​សេវាកម្ម​អគ្គិសនី​ទូទាំង​ប្រទេស​។​អាជ្ញាធរ​អគ្គិសនី​កម្ពុជា​មាន​ភារកិច្ច​ចេញ​អាជ្ញាប័ណ្ណ ធ្វើសេវាកម្ម អនុម័តនិងដាក់ឲអនុវត្តស្តង់ដារប្រតិបត្តិសម្រាប់អ្នកកាន់អាជ្ញាប័ណ្ណ ដើម្បធានានូវគុណ ភាពនៃការផ្គត់ផ្គង់ និង​ផ្តល់​សេវាកម្ម​ឲ្យ​អ្នក​ប្រើប្រាស់ និងកំណត់ថ្លៃលក់អត្រា និងបន្ទុកសេវាអគ្គិសនី ដើម្បីឲយុត្តិធម៌សម្រាប់អ្នកប្រើប្រាស់ និងអ្នកកាន់អាជ្ញាប័ណ្ណ។
ទ្រឹស្តីបទទែរគេម
សំរាយបញ្ជាក់
ចុងក្រោយចំនុចស្វ័យគុណ C អាចសរសេរ
បទពាក្យ៨
គំនូសតាង
500px|center
បទពាក្យ៩
ចង្វាក់
បទនេះទម្លាក់សម្លេងលើព្យាង្គទី៣ និងទី៦រៀងរាល់ឃ្លា។
ឃុំរាមអណ្តើក
ជាឃុំមួយនៅក្នុងស្រុកគីរីវង់ ខេត្តតាកែវ មាន៨ភូមិ ÷
បទសរភញ្ញ
{| សូមថ្វាយបង្គំព្រះសម្ពុទ្ធ  ប្រសើរបំផុតក្នុងលោកា {| ជាគ្រូនៃមនុស្សនិងទេវតា ទ្រង់ត្រាស់ទេសនាប្រដៅសត្វ ។ {| ចង្អុលឲ្យដើរផ្លូវកណ្ដាល មាគ៌ាត្រកាលអាចកម្ចាត់ {| ទុក្ខភ័យចង្រៃឲ្យខ្ចាយបាត់ អាចកាត់សង្សារនិងទុក្ខបាន ។ {| សាសនាព្រះអង្គនៅសព្វថ្ងៃ សត្វមាននិស្ស័យពីបុរាណ {| ប្រឹងរៀនប្រឹងស្ដាប់ចេះចាំបាន កាន់តាមលំអានបានក្ដីសុខ ។ {| ឥតមានសុខណាស្មើក្ដីស្ងប់ បញ្ចប់ត្រឹមសុខឃ្លាតចាកទុក្ខ {| តាំងពីលោកនេះតទៅមុខ  ក្ដីសុខនឹងមានព្រោះធម៌ស្ងប់ ។ {| ខ្ញុំសូមបង្គំឆ្ពោះព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃបវរទាំងគ្រប់សព្វ និពន្ធដោយៈ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត​ ជោតញាណោ
គម្រោង​ប្លង់​គោល​រាជធានី​ភ្នំពេញ
នយោបាយ​លំនៅឋាន
ដោយ​កំណើន​ប្រជាជន​រាជធានី​ភ្នំពេញ​ខ្លាំង និង ត្រូវការ​ប្រមាណ​ជិត​១​ម៉ឺន​លំនៅឋាន/ឆ្នាំ ចំណុច​៥ យ៉ាង​ដែល​ត្រូវ​គិតគូរ គឺ ៖
ឃុំតាំងយ៉ាប
វិស័យអប់រំ
នៅក្នុងឃុំតាំងយ៉ាបមានសាលារៀនជាច្រើន​ មាន បឋមសិក្សា​ អនុវិទ្យាល័យ និង​​ វិទ្យាល័យ សម្រាប់ឪ្យក្មេងៗបានចូលសិក្សារៀនសូត្រចាប់ពីអាយុ៥ឆ្នាំ។ដើម្បីឪ្យក្មេងៗជាច្រើនដែលជាទំពាំងស្នងបានរៀននិងមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ដើម្បីអភិវឌ្បន៏ប្រទេសជាតិនាថ្ងៃអនាគត់។និងដើម្បីឪ្យពួកគេបានសិក្សាលនិងលេងកីឡារដើម្បីឪ្យពួកគេជៀសឆ្ងាយពីអំពើផ្សេងៗដែលសង្គមស្អប់ខ្ពើម។
វប្បធម៏
ប្រជាជនឃុំនេះភាគច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនា[៦]តែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យ\ដាលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )។
ឃុំសឹង្ហ(ស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ)
មួយនៅក្នុងស្រុកសំរោង ខេត្តតាកែវ មាន១៤ភូមិ ។
ឃុំរវៀង
ប្រភព
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសំរោង(ខេត្តតាកែវ) រវៀង
ឃុំព្រៃផ្តៅ
(Prey Phdau Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ មាន ១១ភូមិ ។ ÷
ឃុំសំរោង(ស្រុកសំរោង)
ព្រំប្រទល់នៃ
Samraong	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក តាមប្រកាសក្រសួងមហាផ្ទៃ ភូមិ	21070801	កន្សោមអក	Kansaom Ak	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070802	ដីក្រហម	Dei Kraham	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070803	ព្រៃទទឹង	Prey Totueng	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070804	សំរោង	Samraong	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070805	ទួលចារ	Tuol Char	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070806	តាពោនខាងកើត	Ta Poun Khang Kaeut	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070807	តាពោនខាងលិច	Ta Poun Khang Lech	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070808	ក្រាំងរអូត	Krang Roout	លេខ ៤៩៣ ប្រ.ក ភូមិ	21070809	ស្វាយ	Svay
ផ្លាតូ
ផ្លាតូ / ប្លាតុង (ជា​ភាសាអង់គ្លេស៖ Plato, ជា​ភាសាក្រិច៖ Πλάτων, Plátōn, "broad") (៤២៨ ឬ ៤២៧ មុន​គ្រិស្តសករាជ – ៣៤៨ ឬ ៣៤៧ មុន​គ្រិស្តសករាជ) គឺជា​ទស្សនវិទូ​ក្រិច​បុរាណ ដែល​បាន​រួម​ចំណែក​បង្កើត​នូវ​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​ទស្សនវិជ្ជា​លោកខាងលិច​ជាមួយ​គ្រូ​របស់​គាត់ សូក្រាត និង​សិស្ស​របស់​គាត់ អារីស្តូត​។ ផ្លាតូ ក៏​ជា​គណិតវិទូ អ្នកនិពន្ធ​នៃ​ទស្សនវិជ្ជា​បែប​សន្ទនា និង​ជា​អ្នកបង្កើត​សាលា​ទស្សនវិជ្ជា​ជាន់ខ្ពស់​អាកាដឺមី (Academi) នៅ​ក្រុងអាតែន ដែល​ជា​វិទ្យាស្ថាន​គរុវិជ្ជា​ជាន់ខ្ពស់​ដំបូងបង្អស់​នៅ​លោកខាងលិច​។ ផ្លាតូ​គឺជា​សិស្ស​របស់​សូក្រាត និង​បាន​ទទួល​ឥទ្ធិពល​យ៉ាងខ្លាំង​ពី​ការ​ត្រិះរិះ​របស់​សូក្រាត ដូច​ដែល​ផ្លាតូ​បាន​និយាយ​ថា​ការ​ស្លាប់​របស់​គ្រូ​គាត់​គឺជា​រឿង​អយុត្តិធម៌​បំផុត​។
ទីកន្លែងកំណើតនិង គ្រូសារ
ស្រាវជ្រាវនិងបកប្រែដោយថេន​ម៉ារឌីនៅឯsambatt's blog
បុណ្យចូលឆ្នាំចិន
thumb|right|ចូល​ឆ្នាំ​ចិន នៅ[[ក្រុងឡុង]] ប្រតិទិនចិនតាមច័ន្ទគតិ និងសុរិយគតិ គឺជាគោលមួយ សម្រាប់កំណត់កាលបរិច្ឆេទ នៃបុណ្យចូលឆ្នាំចិន។ ប្រតិទិននេះ ក៏ត្រូវបានប្រើនៅក្នុងប្រទេស ដែលយល់ព្រមទទួល ឬក៏បានទទួលឥទ្ធិពលពីវប្បធម៌ នៃជនជាតិហាន (ជាពិសេស ប្រជាជនតៃវ៉ាន់, ជនជាតិកូរ៉េ, ជនជាតិជប៉ុន និងជនជាតិយួន) ហើយប្រហែលជាមានពូជពង្សដ៏សមញ្ញមួយ ជាមួយនឹងពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំ ស្រដៀងគ្នាដែរ នៅក្រៅតំបន់អាស៊ីខាងកើត (ដូចជា ប្រទេសអ៊ីរ៉ង់ និងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៃទឹកដីនៃប៊ុលកា)។
ហាមចូលបន្ទប់របស់អ្នកដទៃ
ការចូលទៅរកនរណាម្នាក់ក្នុងបន្ទប់ដេករបស់គេក្នុងថ្ងែបុណ្យចូលឆ្នាំចិន ចាត់ទុកជាជោគសំណាង អាក្រក់។ ដូច្នេះទោះបីអ្នកមានរោគជំងឺដែលត្រូវចូលទៅសួរសុខទុក្ខ ក៏ចាំបាច់ត្រូវចេញមកអង្គុយ ក្នុងបន្ទប់ទទួលភ្ញៀវដែរ។ មិនគួរប្រើកាំបិត ឬកន្រ្តៃក្នុងថ្ងៃបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មី ព្រោះគេមានជំនឿថា នេះជាការកាត់ជោគលាភ ហើយបើមានមុតដៃជើងផង គឺកាន់តែជួបរឿងអាក្រក់ថែមទៀត។
ប្រាសាទបក្សីចាំក្រុង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប បក្សីចាំក្រុង
អាល់បឺត អែងស្តែង
កុមារភាពនិងការសិក្សា
thumb|right|150px|ឪពុក៖ ហឺរម៉ែន អ៊ែនស្ទែន thumb|right|150px|ម្ដាយ៖ ផូលីន អ៊ែនស្ទែន អ៊ែនស្ទែនចាប់កំនើតនៅក្នុងគ្រួសារជនជាតិជ្វីហ្វ មួយនៅអាល្លឺម៉ង់ នៅថ្ងៃទី១៤ មិនា ១៨៧៩។ ឪពុករបស់លោកឈ្មោះ ហឺរម៉ែន អ៊ែនស្ទែន (Hermann Einstein) ជាអ្នកលក់ដូរនិងវិស្វករ។ ម្ដាយរបស់លោកឈ្មោះ ផូលីន អ៊ែនស្ទែន (Pauline Einstein)។ នៅឆ្នាំ១៨៨០ គ្រួសារនេះបានប្ដូរទីលំនៅទៅ​ក្រុងមឿនហិន (មុយនិច) ដែលនៅទីនោះ ឪពុកលោករួមគ្នាជាមួយឪពុកមារបស់លោកបានបើកក្រុមហ៊ុនមួយឈ្មោះ Elektrotechnische Fabrik J. Einstein & Cie ដែលជាក្រុមហ៊ុនផលិតបរិក្ខារអគ្គីសនី​ប្រើចរន្តជាប់។
យន្តការ៨ចំណុច
យន្តការ៨ចំណុច
៧.បោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ជ្រើសរើស និងទំលាក់តំណាងគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ដោយប្រជាពលរដ្ឋ(ថ្នាក់ឃុំ/សង្កាត់ ស្រុក/ខណ្ឌ និងខេត្ដ/ក្រុង)។
អាល់បឺត អែងស្តែង
កុមារភាពនិងការសិក្សា
នៅឆ្នាំ១៨៩៦ អ៊ែនស្ទែនក៏មានលទ្ធភាពចុះឈ្មោះចូលរៀនក្នុងកម្មវិធី​បណ្ដុះបណ្ដាល​គរុកោសល្យ​ផ្នែកគណិតវិទ្យា​និងរូបវិទ្យា​រយៈពេល៤ឆ្នាំនៅ​ETH។ អនាគតភរិយារបស់លោកឈ្មោះ មីលេវ៉ា ម៉ារីក (Mileva Marić) ក៏បានចុះឈ្មោះចូលរៀននៅETH​នៅឆ្នាំជាមួយគ្នាដែរ។ នៅពេលនោះម៉ារីកជាស្ត្រីតែម្នាក់គត់ ក្នុងចំនោម​សិស្ស៦នាក់ ដែល​ចូលរៀនផ្នែកគរុកោសល្យគណិតវិទ្យា​និងរូបវិទ្យា។ រយៈពេលប៉ុន្មានឆ្នាំក្រោយមក មិត្តភាពរវាង​អែងស្តែងនិងម៉ារីក​បានក្លាយទៅជាស្នេហា។ ពួកគេ​ទាំង២​តែងតែអានសៀវភៅ​និយាយពី​រូបវិទ្យា​ក្រៅកម្មវិធីសិក្សា​ជាមួយគ្នា។ ពេលនៅរៀននៅមហាវិទ្យាល័យ អ៊ែនស្ទែនមិនសូវទៅរៀនទៀងទាត់ទេ។ គាត់យកចិត្តទុកដាក់ស្ដាប់តែមុខវិជ្ជាណាដែលគាត់ចូលចិត្ត។ មុខវិជ្ជាពិសោធន៍រូបវិទ្យា គាត់បានទទួលរង្វាយតំលៃកំរិត ១ (ទាបជាងគេ) តែចំពោះមុខវិជ្ជាអគ្គីសនី គាត់ទទួលបានរង្វាយតំលៃកំរិត ៦ (ខ្ពស់ជាងគេ)។ អ៊ែនស្ទែនបញ្ចប់ការសិក្សានៅឆ្នាំ១៩០០ ដោយមានសញ្ញាប័ត្រផ្នែករូបវិទ្យា។ ក្រោយពីបញ្ចប់ការសិក្សា ដោយមិនសូវត្រូវគ្នានិងប្រធានដេប៉ាតឺម៉ង់រូបវិទ្យានៅETH អ៊ែនស្ទែនមិនអាចក្លាយជាគ្រូជំនួយការនៅទីនោះបានទេ។ ជាបណ្ដោះអាសន្ន គាត់ធ្វើជាគ្រូជំនួសនិងគ្រូបង្រៀនតាមផ្ទះ ដើម្បីរកកំរៃចិញ្ចឹមជីវិត។ នៅឆ្នាំដដែល មិត្តម្នាក់របស់លោកឈ្មោះ មីហ្យែល បេសសូ (Michele Besso) បានណែនាំលោកអោយធ្វើការអោយ អឺន ម៉េច (Ernst Mach)។ នៅឆ្នាំបន្ទាប់ អ៊ែនស្ទែនបានបោះពុម្ភនិក្ខេបបទមួយស្ដីអំពីកំលាំងកាពីលែររបស់បំពង់បឺត នៅក្នុងទស្សនាវដ្ដីរូបវិទ្យាអាល្លឺម៉ង់ដ៏ល្បីឈ្មោះ Annalen der Physik (កំនត់ត្រារូបវិទ្យាប្រចាំឆ្នាំ)។ នៅថ្ងៃទី២១ កុម្ភៈ ១៩០១ គាត់បានទទួលសញ្ជាតិស្វីស។
ការិយាល័យប៉ាតង់
ជាមួយនឹងមិត្តភក្តិនៅប៊ែន អែងស្តែងបានបង្កើតក្លឹបពិភាក្សាពីវិទ្យាសាស្ត្រនិងទស្សនវិជ្ជា រៀងរាល់សប្តាហ៍។ ក្នុងកំលុងពេលនោះ អែងស្តែងមិនសូវមានទំនាក់ទំនងជាឯកជន​ជាមួយសហគមន៍រូបវិទ្យាទេ។
យន្តការ៨ចំណុច
យន្តការ៨ចំណុច និងការបកស្រាយខ្លះៗ
៥.	ឋានន្តរសក្តិ៍ចាប់ពីឧត្តមសេនីយ៍យោធា និងនគរបាលត្រូវសុំសេចក្តីទុកចិត្តពីសភា ៖ វិធានការនេះ គឺដើម្បីឲ្យសភាជាតំណាងរបស់ពលរដ្ឋ អាចមានឥទ្ធិពលខ្លះទៅលើនាយទាហាន និង នាយនគរបាលជាន់ខ្ពស់ ដែលជាអ្នកបញ្ជាលើកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធ រក្សាបូរណភាពទឹកដី និងសន្តិសុខ ស្ថេរភាពសង្គម ហើយក៏អាចជួយទប់ស្កាត់ ការប្រើប្រាស់កងកំលាំងប្រដាប់ អាវុធជាឧបករណ៍ផ្តាច់ការរបស់មេគណបក្សកាន់អំណាចផងដែរ។
អាល់បឺត អែងស្តែង
ពន្លឺនិងរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ
នៅឆ្នាំ១៩១២ អែងស្តែងត្រលប់ទៅប្រទេសស្វីសវិញ និងព្រមធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យនៅមាតុសាកលវិទ្យាល័យរបស់លោក គឺ ETH។ នៅទីនោះ គាត់បានជួបស្គាល់អ្នកគណិតវិទ្យា ម៉ារសែល ហ្គ្រោសម៉ាន់ (Marcel Grossmann) ដែលបានជួយណែនាំអែងស្តែងពីធរណីមាត្ររីម៉ាន់និងធរណីមាត្រឌីផេរ៉ង់ស្យែល។ ដោយមានការណែនាពីអ្នកគណិតវិទ្យាអ៊ីតាលីឈ្មោះ ទុលល្យូ លឺវី ស៊ីវីតា (Tullio Levi-Civita) អែងស្តែងបានស្វែងយល់អំពីសារៈសំខាន់របស់កូវ៉ារ្យង់ទូទៅ(ជាពិសេសបំរើបំរាស់តង់ស័រ) នៅក្នុងទ្រឹស្ដីទំនាញសកលរបស់គាត់។ នៅឆ្នាំ១៩១៥ គាត់បានបោះផ្សាយពី ទ្រឹស្ដីរ៉ឺឡាទីវីតេទូទៅ។ ទ្រឹស្ដីនេះពន្យល់ថាទំនាញសកលកើតឡើងពីកំហូចទ្រង់ទ្រាយរបស់លំហពេល និងថាពន្លឺអាចត្រូវបានបង្កោងដោយកំលាំងទំនាញ។
នៅឆ្នាំ១៩១៧ អែងស្តែងបានបោះផ្សាយពីលទ្ធភាពដែលអាចមានបន្សាយដោយបង្ខំ។ នេះជាចលនការក្នុងរូបវិទ្យាដែលបង្កើត ម៉ាស៊ែរ និង ឡាស៊ែរ។
សញ្ជាតិអាមេរិច
នៅខែវិច្ឆិកា១៩៥២ ប្រធានាធិបតីទី១​របស់អ៊ីស្រាអែលឈ្មោះហែម វ៉ៃស្មាន់ (Chaim Weizmann) បានទទួលមរណភាព​។ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ដាវីដ បិន ហ្គូរ្យន់ (David Ben-Gurion) បានស្នើសុំអោយអែងស្តែង​ធ្វើជា​ប្រធានាធិបតី​អ៊ីស្រាអែល ប៉ុន្តែ​ត្រូវអែងស្តែងបដិសេដ។
មរណភាព
នៅថ្ងៃទី១៧ មេសា ១៩៥៥ អែងស្តែងបានរងនូវ​ការដាច់សរសៃឈាម​ដែលបណ្ដាលអោយមានការហូរឈាមក្នុងខ្លួន។ នៅថ្ងៃទី១៨ មេសា ១៩៥៥ វេលាម៉ោងជាង១រំលងអាធ្រាត លោកបានទទួលមរណភាព​នៅមន្ទីរពេទ្យព្រីនស្តុន ក្នុងជន្មាយុ៧៦ឆ្នាំ។ គេមិនដឹងអែងស្តែង​បាននិយាយអ្វីជាចុងក្រោយបង្អស់ ដោយលោកនិយាយ​ជាភាសា​អាល្លឺម៉ង់ ហើយគិលានុបដ្ឋាកយិកា​នៅពេលនោះ​មិនចេះភាសា​អាល្លឺម៉ង់​ទេ។
សាកសពរបស់លោកត្រូវបានគេបូជា ហើយអធិធាតុ​របស់លោក​ត្រូវបានគេបាច​នៅក្នុងបរិវេណ វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់ (Institute for Advanced Study)។