cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ប្រស្នានៃការគោរពទិសធំទាំង៦
៣ខ ភរិយាត្រូវទំនុកបម្រុងស្វាមីដោយស្ថាន៥យ៉ាង
សម្ភតញ្ចអនុរក្ខតិ ចេះថែរក្សាទុកដាក់នូវទ្រព្យសម្បត្តិដែលស្វាមីរកបានមកហើយ។
វត្តភ្នំដូនពេញ
វត្តភ្នំក្នុងរាជ ព្រះសុីសុវត្ថិ
Wat Phnom in the reign of King Sisowath
ប្រស្នានៃការគោរពទិសធំទាំង៦
៤ខ មិត្តសំឡាញ់ត្រូវអនុគ្រោះកុលបុត្រវិញដោយស្ថាន៥យ៉ាង
អាបទាសុនវិជ្ជហន្ដិមិនលះបង់ចោលមិត្តក្នុងកាលដែលមិត្តមានការក្រ។
៥ក ចៅហ្វាយនាយគប្បីទំនុកបម្រុងដោយស្ថាន៥យ៉ាង
យថាពលំកម្មន្ដសំវិធានេនដោយកិរិយាចាត់ចែងនូវការងារឱ្យធ្វើតាមសមគួរដល់កម្លាំងនៃទាសកម្មករ គឺថាដាក់ការងារឱ្យធ្វើតាមការសម្រាប់ប្រុសស្រី ចាស់ក្មេង។
ភត្តវេត្តនានុប្បទានេនដោយកិរិយាឱ្យនូវភត្តាហារនិងឈ្នួលឬបំណាច់រង្វាន់តាមសមគួរដល់ទំនងដែលត្រូវឱ្យ។
៥ខ បាវព្រាវនិងមនុស្សដែលធ្វើការឈ្នួលត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បំពេញបំប៉ានចៅហ្វាយនាយដោយស្ថាន៥យ៉ាង
បច្ចានិបាតិនោឈប់ធ្វើការងារក្រោយចៅហ្វាយនាយ។
ទិន្នាទាយិនោមិនលួចទ្រព្យរបស់ចៅហ្វាយនាយយកតែទ្រព្យរបស់ដែលចៅហ្វាយឱ្យ។
កិត្តិវណ្ណហរានាំកិត្តិគុណរបស់ចៅហ្វាយនាយទៅពោលសរសើរក្នុងទីនោះៗ។ កាលបើទាសកម្មករនិងចៅហ្វាយនាយ បានប្រព្រឹត្តត្រូវតាមស្ថានដែលខ្លួនត្រូវទំនុកបំរុងត្រូវយកចិត្តទុកដាក់បំពេញបំបានទៅវិញទៅមកដូច្នេះហើយ ទាសកម្មករនិងចៅហ្វាយនាយនោះ ឈ្មោះថាបានបិទបាំងភ័យអន្ដរាយមិនឱ្យកើតឡើងបាន ឈ្មោះថាបានញ៉ាំងសេចក្ដីក្សេមក្សាន្ដឱ្យកើតឡើងដល់ខ្លួន បើទាសកម្មករ ឬ ចៅហ្វាយនាយមិនប្រព្រឹត្តតាមស្ថានដែលខ្លួនត្រូវប្រព្រឹត្តទៅវិញទៅមកនោះទេ នោះឈ្មោះថាញ៉ាំងភ័យអន្ដរាយឱ្យកើតឡើងដល់ខ្លួនទាសកម្មករឬចៅហ្វាយនាយដែលប្រព្រឹត្តឱ្យខុសពីស្ថានដែលខ្លួនត្រូវប្រព្រឹត្តនោះ។
៦ក កុលបុត្រជាគ្រហស្ថគប្បីប្រតិបត្តិផ្គត់ផ្គង់ដោយស្ថាន៥យ៉ាង
អាមិសានុប្បទានេនដោយកិរិយាឱ្យនូវអាមិសគឺឱ្យនូវខាទនីយភោជនីយាហារដល់សមណព្រាហ្មណ៍។
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៨៖ ដើរលេង)
ដើរលេង ស៊ឹមបើកឡានផុតពីរបងមន្ទីរធ្វើការ ក៏សួរទៅលោកគាត់ថា៖
ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៏បារាំង
ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៏បារាំង ( Air France) មានឈ្មោះពេញថា Société Air France SA ជាក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ជាតិរបស់ប្រទេសបារំាង ដែលមានស្នាក់ការកណ្តាលនៅTremblay-en-France ។ ក្រុមហ៊ុននេះជាក្រុមហ៊ុនដ៏ធំមួយនៅក្នុងពិភពលោក ដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៣៣ ។ ក្រុមហ៊ុននេះប្រើយន្តហោះ អ៊ែរបីស (Airbus) និង ប៊ូអ៊ីង(Boeing) ធុនធំ សម្រាប់ការហោះហើរផ្លូវឆ្ងាយ ហើយប្រើយន្តហោះ អ៊ែរបីស A320 សម្រាប់ការហោះហើរផ្លូវជិត ។ ក្រុមហ៊ុននេះបានប្រើប្រាស់ អ៊ែរបីស A380​ ជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី​ ២០ វិច្ឆិកា ២០០៩ ដោយចេញដំណើរពី ប៉ារីស ទៅ​ ញូយ៉ក ។
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៩៖ ទៅមុន)
</big >
ឃុំទទុង(កំពត)
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 1០០%;​ background-color: pink;">ប្រវត្តិសាស្រ្ត កាលពីដើមឡើយឃុំទទុង គ្រានតែជាឃុំមួយដែលមិនសូវមានផ្លូវក្នុងការធ្វើដំណើរ ហើយទាំងឃុំនេះផងដែរគឹពុំមានផ្លូវដូចបច្ចប្បន្ននោះទេ គឹលំបាកក្នងការធ្វើដំណើនៅក្នុងស្រុក ហើយប្រជាជនទាំងអស់នៅក្នងឃុំប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ និងធ្វើកសិកម្ម។ការប្រកបរបរធ្វើស្រែចំការ ក៏មិនមានវិធីសាស្រ្តនិងបច្ចេកទេសគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការដាំដុះ​ ដំណាំស្រូវ ។ ឯការចិញ្ចឹមសត្វវិញក៏មិនមានជំនាញក្នុងការចិញ្ចឹមបានដិតដល់ដូចសព្វថ្ងៃដែរ ចំនែកផ្លូវវិញគឺ ភ្លូវ ភ្លឺស្រែ គឺមិនទាន់មានការអភិវឌ្ឍន៏នៅឡើយ កាលពីមុនផ្លូវពិបាកធ្វើដំណើរប្រជាពលរដ្ធមានភាពលំបាកច្រើន។ មិនមានទឹក​ស្អាត​ និង អគ្គីសនី គ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ប្រើនោះទេ។ប្រជាពលរដ្ខបានពឹងផ្អែកទៅលើទឹកអណ្តូងនិងនិងភ្លៀង ហើយរាល់ការធ្វើដំណើរគឺធ្វើតាម រទះគោ(តាមស្រែ) ឬ ថ្មើរជើង ព្រោះផ្លូវ តូចចង្អៀត ពិបាកក្នុងការធ្វើដំណើរ។ ​
ចំពោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងឃុំនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំងឺ និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ​ឃុំបានល្អ​ហើយមានការ​ទទួលខុសត្រូវយ៉ាងមានប្រសិទ្ធិភាពខ្ពស់។
ថ្ងៃច័ន្ទ
ភាសា ឈោ្មះ មានន័យ ភាសាអេស្ប៉ាញ jueves ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព ភាសាកាតាឡាន dijous ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព ភាសាបារាំង jeudi ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព ភាសាកាយិគួ xoves ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព ភាសាអ៊ីតាលី - ភាសាឡាតាំង giovedì ថៃ្ងយូភិទីរអាទិទេព ភាសាអង់គេ្លស Thursday ថៃ្ង អាទិទេពផួរ (Thor) ភាសាជប៉ុន 木曜日 (mokuyôbi) ថ្ងៃដើមឈើ ភាសាព័រទុយហ្គាល់ quarta-feira ថ្ងៃទី៤ ភាសាខេចូអា illapachaw ថ្ងៃរាំស្មី ភាសាអាល្លឺម៉ង់ Donnerstag ថ្ងៃរាំស្មី ភាសាអេអូសេខរ៉ា osteguna ថ្ងៃរបស់អូរស៊ិ
វិសមភាពញូតុន
ក្នុងគណិតវិទ្យា វិសមភាពញូតុន (Newton's inequalities) ត្រូវបានហៅឈ្មោះដោយយកឈ្មោះលោក អ៊ីសាក់ ញូតុន (Isaac Newton) ។ ឧបមាថា គឺជាចំនួនពិត និងតាង \ \sigma_k ជាអនុគមន៍ស៊ីមេទ្រីដំបូង (elementary symmetric function) ទី k ក្នុង   នោះគេបានមធ្យមស៊ីមេទ្រីដំបូងអោយដោយ
ពហុធាប៊ែរនូយី
ផលសង
ពហុធាប៊ែរនូយី និង ពហុធាអយល័រ​គោរពតាមទំនាក់ទំនងជាច្រើនពី​ការការគណនានិមិត្តរូប (umbral calculus ឬ symbolic calculus)
ស៊េរីហ្វួរា
នេះជាករណីពិសេសនៃទំរង់អាណាឡូក (analogous form) ចំពោះ​អនុគមន៍ហ្សេតាហឺវីត (Hurwitz zeta function)
ស៊េរីហ្វួរា​នៃ​ពហុធាអយល័រ​​អាចគណនាបានផងដែរ ។ កំនត់អនុគមន៍
ចំពោះ \ \nu > 1 ពហុធាអយល័រ​មានស៊េរីហ្វួរា
សមីការកូស៊ី-អយល័រ
ក្នុងគណិតវិទ្យា សមីការកូស៊ី-អយល័រ ឬ សមីការអយល័រ-កូស៊ី គឺជាសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលលីនេអ៊ែរអូម៉ូសែនដែលមានមេគុណជាអថេរ​។
ឧទាហរណ៍
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល
អនុគមន៍ទ្រីហ្គាំម៉ា
ក្នុង​គណិតវិទ្យា អនុគមន៍​ទ្រីហ្គាំម៉ា (Trigamma function) តាងដោយ គឺជា​អនុគមន៍ពហុហ្គាំម៉ាទី២ និង កំនត់ដោយ
វាស្របតាមនិយមន័យ
ដែល \ \psi (z) ជា​អនុគមន៍ឌីហ្គាំម៉ា ។ វាក៏អាចកំនត់ជាផលបូកនៃស៊េរី
ការគណនា
ដោយប្រើរូបមន្តចំពោះស៊េរីធរណីមាត្រ​។ ធ្វើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែកគេយើងបាន
ផែនដី
ផែនដីគឺជាភពដំបូងបំផុតដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាមានទឹករាវនៅលើផ្ទៃរបស់វា ហើយក៏ជាទីកន្លែងតែមួយគត់នៅក្នុងចក្រវាឡដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាទីសំចតនៃជីវិត។ ផែនដីមានដែនម៉ាញេទិក​​​, រួមនឹងបឋមស្រទាប់ខ្យល់នីត្រូ-អុកស៊ីហ្សែន, ការពារផ្ទៃផុតពីចំនះថាមពល(ការជះថាមពលដែលបង្ថឡើងក្រោមរូបភាពរលកឬបំណែកតូចៗ ក្នុងលំហ)ដែលមានគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតរស់នៅ។ ស្រទាប់ខ្យល់ ក៏បំរើជាខែលមួយបង្កនូវអាកាសភូត(meteors)តូចៗវិញ ដើម្បីដុតកំទេចមុននឹងចំនះថាមពលទាំងនោះសំរុកទៅលើផ្ទៃផែនដី។
អ្វីដែលវាត្រូវបានធ្វើឡើង
ផែនដី គឺជាភពមួយនេះមានន័យថាវាត្រូវបានបង្កើតឡើងពីថ្មដ៏រឹងមាំមួយដូចជា​ ឧស្ម័នយក្ស វាគឺជាភពធំជាងគេបំផុតក្នុងចំណោមភពទាំងបួនដែលមានទំហំធំនិងអង្កត់ផ្ចិត។
រចនាសម្ព័ន្ធផ្ទៃក្នុង
នៅខាងក្នុងផែនដីគឺស្រដៀងនឹងភពដីគោកដទៃទៀត វាមានស្រទាប់ថ្មខាងក្រៅដែលហៅថាសំបក អ្វីគ្រប់យ៉ាងដែលរស់នៅលើផែនដីគឺនៅលើកំពូលនៃសំបកនេះ ខាងក្រោមនេះគឺជាស្រទាប់ថ្មក្រាស់ដែលត្រូវបានគេហៅថាអាវធំ នៅក្រោមនោះគឺស្រទាប់រាវស្តើងដែលហៅថាស្នូលខាងក្រៅហើយបន្ទាប់មកស្នូលដែកខាងក្នុងរឹង កម្រាស់នៃការផ្លាស់ប្តូរថ្មកែវ នៅលើដីមានកម្រិតជាមធ្យមពី 30-50 គីឡូម៉ែត្រ។ ក្រោមមហាសមុទ្រនៅកន្លែងខ្លះវាមានកម្ពស់ត្រឹមតែ 6 គីឡូម៉ែត្រប៉ុណ្ណោះ។ នៅខាងក្នុងនៃផែនដីមានកម្តៅខ្លាំងកំដៅនៃស្នូលខាងក្រៅអាចខ្ពស់ដល់ 7000 ° C (12630 ° F) ។
អនុគមន៍ពហុហ្គាំម៉ា
និយមន័យតាមអាំងតេក្រាល
អនុគមន៍ពហុហ្គាំម៉ាអាចតំណាងជាអាំងតេក្រាល
ក្លោងទ្វារ:ប្រាសាទ
<div style="margin: 0.5em 3em; padding: 0.5em 1em; border: 2px solid #c5a5a5; font-size: 120%; color: Blue;"> ប្រាសាទ
ពហុកោណស្មើ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពហុកោណ
សុខភាព
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន
ក្នុងនាមជាយុវជន យើងត្រូវខិតខំ ថែទាំសុខភាពទាំងបីផ្នែកឲ្យបានល្អប្រសើរ ដោយជៀសវាងនូវរាល់ទង្វើ​ឬទម្លាប់ ទាំងឡាយបែបអវិជ្ជមានដែលធ្វើឲ្យមានផលប៉ះពាល់ដល់ សុខភាពទាំងបីនេះ។នៅពេលដែលយើងមានសុខភាព​ល្អ សុខភាព នេះឯងជាមាសប្រាក់ និងជាទ្រព្យសម្បត្តិដ៏មហាសាលដែលខ្លួនយើងមាន។
ទ្វីបអាមេរិក
ឈ្មោះដើម
នៅពេលជនជាតិអ៊ឺរ៉ុបខាងឃើញទ្វីបអាមេរិច នៅសតវត្សទី១៥ ជនជាតិទាំងមូលដែលរស់នៅទ្វីបនេះអត់មានគំនិតអំពីទ្វីបទាំងអស់ ហើយនឹងគេអត់ស្គាល់ទ្វីបដទៃ​​ ដូច្នេះអត់មានឈ្មោះសំរាប់ទ្វីបទាំងអស់នៅមុនជនជាតិអេស្ប៉ាញដល់នៅឆ្នាំ ១៤៩២ ។
ប្រាសាទអង្គរវត្ត
ឯកសារយោង
អង្គរវត្ត ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប
ឡាវ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅ​ឆ្នាំ ១៩៧៥ កង​កម្លាំង​កុម្មុយនិស្ត​បប៉ៈថេត​ឡាវ ដែល​មាន​ការ​គាំ​ទ្រ​ពី​សហព័ន្ឋ​រុស្ស៊ី​និង​វៀតណាម​ខាង​ជើង បាន​ទទួល​ជ័យ​ជំនះ​លើ​រដ្ឋាភិបាល​រាជានិយម។ ការណ៍​នេះ​បង្ខំ​ឲ្យ​ព្រះ​ចៅ ស៊ីសៈវ៉ាង​វឌ្ឍនា (ស្រី​ស្វាង​វឌ្ឍនា) ដាក់​រាជ្យ រួច​ត្រូវ​បាន​គេ​​ធ្វើ​គត់​ក្រោយ​ពី​ចាប់​ព្រះ​អង្គ​បាន។ បន្ទាប់​ពី​កាន់​កាប់​ប្រទេស​ហើយ រដ្ឋាភិបាល​ប៉ៈថេត​ឡាវ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថ្មី​ឲ្យ​ប្រទេស​លាវថា សាធារណរដ្ឋ​​ប្រជាធិបតេយ្យ​ប្រជាជន​ឡាវ (សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ប្រជាមានិត​ឡាវ) និង​បាន​ចុះ​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ឲ្យ​វៀតណាម​ដាក់​ទ័ព​ក្នុង​ ធ្វើ​ជា​ទី​ប្រឹក្សា​មើល​ការ​ខុស​ត្រូវ​​ប្រទេស។ នៅ​ទសវត្សរ៍ ១៩៧០ ឡាវ​ត្រូវ​បាន​វៀតណាម​បញ្ជា​ឲ្យ​កាត់​ផ្ដាច់​ទំនាក់​ទំនង​ជា​មួយ​សាធារណរដ្ឋ​ប្រជាមានិត​ចិន ​ដែល​កាត់​ផ្ដាច់​ពាណិជ្ជកម្ម​ឡាវ​ជា​មួយ​បណ្ដា​ប្រទេស​ទាំង​អស់​ លើក​លែង​តែ​វៀតណាម។ ការ​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​វៀតណាម​និង​ការ​ធ្វើ​ជា​សង្គមនិយម បន្តិច​ម្ដងៗ បាន​ត្រូវ​ជំនួស​ដោយ​ការ​បន្ឋូរ​បន្ថយ​ការ​ដាក់​កំហិត​សេដ្ឋកិច្ច​នៅ​ទសវត្សរ៍ ១៩៨០ និង​ការ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ចូល​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩៧។
ភាសាស៊ី
ប្រវត្តិ
នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩០ បទដ្ឋាន ANSI C ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ដោយ​សហព័ន្ធ​បទដ្ឋាន​អន្តរជាតិ ISO ហើយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា "C89" ឫ "C90"។
លក្ខណៈ
ជាអនុគមន៏មួយនៃអនុគមន៏ជាច្រើនទៀតដែលមានស្រាប់នៅក្នុង បណ្ណាល័យ(Library) Stdio ហើយមានមុខងារបង្ហាញនូវ តួអក្សរ(string) ។
លំហាត់ឧទាហរណ៍
(៣) សរសេរកម្មវិធីដោះស្រាយសមីការដឺក្រទី២​ មានមួយអញ្ញាត:
LOOP
​1 2 3 4
ចាកាតា
រដ្ឋបាល
និយាយជាផ្លូវការ ចាការតាមិនមែនជាទីក្រុងទេ ប៉ុន្តែជាខេត្តមួយដែលមានឋានានុក្រមពិសេសជារដ្ឋធានីរបស់​ឥណ្ឌូនេស៊ី។ វាមានរចនាសំព័ន្ធគ្រប់គ្រង​ដូចទៅនឹងខេត្តផ្សេងៗទៀតនៅឥណ្ឌូនេស៊ីដែរ ដោយវាមានអភិបាលក្រុងម្នាក់(ឋានៈដូចអភិបាលខេត្ត) នឹងចែកជាអនុតំបន់រដ្ឋបាលតូចៗជាច្រើន។ ចាការតាចែកចេញជា ៥ កូតា (kota ស្មើនឹងសង្កាត់របស់ខ្មែរ) និង ១ កាប៊ូប៉ាតិន (kabupaten)។ នៅខែសីហា ២០០៧ ចាការតា​បានរៀបចំការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសអភិបាលក្រុង ជាលើកដំបូងក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្លួន ដែលពីមុន អភិបាលក្រុងត្រូវជ្រើសតាំងដោយរដ្ឋាភិបាល។ ការបោះឆ្នោតនេះជាផ្នែកមួយនៃ​យុទ្ធនាការ​ជំរុញវិមជ្ឍការនៅទូទាំងប្រទេស។
វប្បធម៌
ចាការតា​មានមជ្ឍមណ្ឌលសំដែងសិល្បៈច្រើនកន្លែង ដូចជាមជ្ឍមណ្ឌលសិណាយ៉ាន់ (Senayan center) ជាដើម។ គេឃើញមានការសំដែងតន្ត្រីបុរាណដូចជា ភ្លេងវ៉ាយ៉ាង(wayang) និង ភ្លេងហ្គាមេឡាន(gamelan) នៅសណ្ឋាគារលំដាប់ខ្ពស់ៗ។ ចាការតាទាក់ទាញអ្នកមានទេពកោសល្យ​សិល្បៈពីក្នុងនិងក្រៅប្រទេស ដែលមានបំនងរកជោគជ័យក្នុងសិល្បៈ។
គមនាគមន៍
ចាការតាដែលជាទីក្រុងមួយដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេលើពិភពលោក ឈឺក្បាលខ្លាំងដោយបញ្ហាគមនាគមន៍។ នៅឥណ្ឌូនេស៊ី មធ្យោបាយធ្វើដំនើរសាធារណៈជិតៗគឺ បេម៉ូ (កូនឡានក្រុង​ដែលដំនើរការដោយក្រុមហ៊ុនឯកជន)។
ទីក្រុងព្រៃនគរ
ភូមិសាស្ត្រ​
​ទីក្រុង​ព្រៃនគរ ឋិត​នៅ​ចំ​កណ្តាល​បេះដូង​នៃ​តំបន់​ទាំងពីរ​គឺ តំបន់​វាលទំនាប (Tây Nam Bộ 西南部) និង​តំបន់​ដូន​ណៃ ( Đông Nam Bộ东南部) របស់​ដែនដី កម្ពុជា​ក្រោម និង​មាន​ទីតាំង​ខាងជើង​ជាប់​នឹង ខេត្តទួលតាមោក (Thủ Dầu Một 土龙蒙特 ) បច្ចុប្បន្ន​ជា ខេត្ត​បិ​ន​ភឿ​ក (Bình Phước平福) ,​ពាយ័ព្យ​ជាប់​នឹង​ខេត្តរោងដំរី ​(Tây Ninh西宁) ,​ខាងកើត និង ឦសាន ជាប់​នឹង​ខេត្តដូនណៃ ( Đồng Nai同奈), អាគ្នេយ៍ជាប់​នឹង​ខេត្តអូរកាប់ ( Bà Rịa – Vũng Tàu 巴地头顿) , ខាងលិច និង​ទិសនិរតី ជាប់​នឹង​ខេត្តកំពង់គោ (Long An隆安) និង ខេត្តមេ ស (Tiền Giang前江)។ ពី​ទីក្រុង​ព្រៃនគរ ទៅ​ទីក្រុង​ហាណូយ​ភាគ​ខាងជើង​នៃ​ប្រទេស​វៀតណាម មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ ១,៧៣ គីឡូម៉ែត្រ និង​ចម្ងាយ ៥០ គីឡូម៉ែត្រ ទៅ​សមុទ្រ​ចិន​ខាងត្បូង (South China Sea 南海 ) ។ ចំពោះ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍东南亚 ទីក្រុង​ព្រៃនគរ ជា​ចំណុចរួម​នៃ​ផ្លូវ​គមនាគមន៍​ដ៏​សំខាន់ រួមមាន ផ្លូវគោក ផ្លូវទឹក និង​ផ្លួ​វ​អាកា​សត​ភ្ជាប់​នឹង​ខេត្ត​នានា​នៅក្នុង​តំបន់ និង​ជា​ច្រក​អន្តរជាតិ ផងដែរ។​
ខ្មែរ
​ដូចនេះ ពាក្យ​ថា «​ព្រៃនគរ​» យើង​អាច​កាត់ចេញ​ជា​ពីរ​សព្ទ គឺ «​ព្រៃ​» និង «​នគរ​» ។ បណ្តា​សព្ទ​ទាំងពីរ​នេះ សព្ទ​នីមួយៗ បើ​យោង តាម​វចនានុក្រម​ខាងលើ​ដដែល មាន​អត្ថន័យ​ថា ៖
ប្រវត្តិ
​ឆ្នាំ ១៦២៣ ព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ឬ ព្រះ​ពញាញោម (១៥៧៣-១៦២៧) សោយរាជ្យ​នៅ​ក្រុង​ឧដុង្គ ចាប់ពី​ឆ្នាំ ១៦១៨ ដល់ ១៦២៨ របស់​ខ្មែរ​បានផ្តល់​ឱកាស​ឲ្យ​ស្តេច​យួន​ត្រកូល​ង្វៀង (Nguyễn阮) ឈ្មោះ ង្វៀង-ផុ​កង្វៀង (Nguyễn Phúc Nguyên阮福源) (១៥៦៣–១៦៣៥) សោយរាជ្យ​ពី​ឆ្នាំ ១៦១៣ ដល់ ១៦៣៥ បោះជំរុំ​ទ័ព ​និង​ ជនភៀសខ្លួន​យួន​នៅ​ព្រៃនគរ ដើម្បី​ធ្វើសង្គ្រាម ជាមួយ​ស្តេច​យួន​ត្រកូល​ទ្រិ​ញ​(Trịnh郑) នៅ​ភាគ​ខាងជើង​ប្រទេស​យួន​ក្រោយពី​ស្តេច​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ បាន​រៀប​អភិសេក​ជាមួយ​បុត្រី ស្តេច​យួន​ឈ្មោះ ង្វៀង-ផុ​កង៉ុ​កវ៉ាន (Nguyễn Phúc Ngọc Vạn阮福玉万) មក​ធ្វើជា​មហេសី​មក​។ ដោយ​អំណាច​នៃ ការរៀប​អភិសេក បុត្រី​យួន​ឲ្យ​ស្តេច​ខ្មែរ​នេះហើយ បានធ្វើ​ឲ្យ​ស្តេច​យួន​ត្រកូល​ង្វៀង​ខាងត្បូង​ធ្វើសឹក​ឈ្នះ​ស្តេច យួន​ត្រកូល​ទ្រិ​ញ​ខាងជើង ហើយ​បន្ទាប់មក​ស្តេច​យួន​ត្រកូល​ង្វៀង ក៏បាន​ទទួលជោគជ័យ​នូវ​ម​ហ​ច្ឆិ​តា​លេប​ទឹកដី របស់​ខ្មែរ​តាម​គោលនយោបាយ «​ដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ ទិស​ខាងត្បូង​»(Cuộc Nam Tiến向南进) យ៉ាង​ត្រចះត្រចង់ ។​
សម័យ​អាណានិគម​បារាំង​ពី​ឆ្នាំ ១៨៦២ ដល់ ១៩៥៤ ៖
​គួរកត់សម្គាល់​ផងដែរ អាគារ​វិមាន​នរោត្តម ត្រូវបាន​លោក​ទេ​សា​ភិ បាល​ដែន​កូស័ងស៊ីន Lagrandière ប្រារព្ធ​ពិធី​សម្ពោធិ៍ បញ្ចុះបឋមសិលា ជា​លើកដំបូង​នៅ​ថ្ងៃទី ២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨៦៨ ដើម្បី​ដំណើរការ​សាងសង់ អា គារ​ទេសាភិបាល​ថ្មី​មួយ​នេះ នៅ​ទីក្រុង​ព្រៃនគរ​ជំនួស​ឲ្យ​អាគារ​ចាស់​ដែល បាន​កសាង​ដោយ​ឈើ​កាលពី​ឆ្នាំ ១៨៦៣ ។ អាគារ​ថ្មី​នេះ កសាង​រហូតដល់​ឆ្នាំ ១៨៧៣ (៥ ឆ្នាំ ) ទើបបាន​សម្រេច​ជា​ស្ថាពរ ដែលមាន​វិស្វករ Hermite ជា​អ្នក​រៀប​គម្រោង​សំណង់ ។ ក្រោយពី​បាន​កសាង សម្រេច​ជា​ស្ថាពរ គេ​បានដាក់​ឈ្មោះ​អាគារ​នេះ​ថា វិមាន​នរោត្តម និង​ផ្លូវ​នៅមុខ​អាគារ​នេះ ក៏ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់ឈ្មោះថា វិថី​នរោត្តម ដែរ ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ដល់​ព្រះករុណា​ព្រះបាទ សម្ដេចព្រះ​នរោត្តម (១៨៣៤ – ១៩០៤) ជា​ព្រះ​ចៅ ក្រុង​កម្ពុជា​ធិបតី នាពេលនោះ ។​
​ថ្ងៃទី ១៥ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៧៤ ប្រ​ធា​ធិបតី​បារាំង Jules Grévy បានចេញ​បទបញ្ជា​មួយ ក្នុងការ​បង្កើត​ព្រៃនគរ ទៅជា​ទីក្រុង ដោយមាន​ទេសាភិបាល​ក្រុង (résident-maire ) ជា​ជនជាតិ​បារាំង ។​
​ឆ្នាំ ១៨៧៦ រដ្ឋាភិបាល​បារាំង បាន​បែងចែក​ដែនកម្ពុជា​ក្រោម ចេញ​ជា ៤ តំបន់​រដ្ឋបាល​ធំៗ ហៅថា circons cription administrative ក្នុង​តំបន់​និ​មួយៗ ត្រូវបាន​បែង​ចែកចេញជា​និគម តូចៗ (arrondissement ) ដូចខាងក្រោម​៖
​ក្រោយពេល​បារាំង​ចូល ត្រួតត្រា​ទីក្រុង​ព្រៃនគរ គេ​សង្កេត​ឥទ្ធិពល​វប្បធម៌ និង​សាសនា​នៃ​បស្ចិមប្រទេស​ក៏បាន​ហូរ ចូលមក​ដែនដី កម្ពុជា​ក្រោម​ផងដែរ។ ឥទ្ធិពល​ទាំងនេះ អាច​បញ្ជាក់បាន​តាម រយៈ​ការកសាង អាគារ​ផ្សេងៗ​តាមបែប​បស្ចិមប្រទេស និង​ជនជាតិ​យួន​ជាច្រើន​បាន​ប្តូរ​ពី​សាសនាព្រះពុទ្ធ ទៅជា​សាស នា​កាតូលិក ។ ចំណែក​ខ្មែរក្រោម​រក្សា​គោលជំហរ ក្នុងការ គោរព​ព្រះពុទ្ធសាសនា​ថេរវាទ​ដដែល។​
=វិមាននរោត្តមសម័យអាណានិគមបារាំង= ថ្ងៃទី ២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ១៨៦៩ លោកទេសាភិបាល ដែនកូសាំងស៊ីន Lagrandière បានប្រារព្ធពិធីសម្ពោធិ៍បញ្ចុះបឋមសីលាជាលើកនៅដំបូង ក្នុងការចាប់ផ្តើមដំណើរការសាងសង់ វិមានថ្មី នៅទីក្រុងព្រៃនគរ សម្រាប់លោកទេសាភិបាលដែនកូស័ងស៊ីន ជំនួសឲ្យអាគារចាស់ធ្វើពីឈើ ដែលបានសាងកាលពីឆ្នាំ ១៨៦៣ ។ វិមានថ្មីនេះ ត្រូវបានវិស្វករបារាំងឈ្មោះ Hermite ជាអ្នករៀបគម្រោងការណ៍ (ប្លង់) ។ ផ្ទាំងបឋមសីលាជាប្រវត្តិសាស្ត្រនេះ ត្រូវបានគេយកមកពី ខេត្តចង្វា​ត្រពាំង (Bien Hoa) មានទំហំ ៥០ Cm បួនជ្រុង ហើយត្រូវបានគេដាក់រូបិយប័ណ្ណ នាសម័យនោះ ដែលផលិតពីមាស ប្រាក់ និងស្ពាន់ចូលទៅរន្ធខាងក្នុង ។
នៅវេលាម៉ោង ១០:៤៥ នាទី ថ្ងៃទី ៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៧៥ រថក្រោះឈ្មោះ T54 បំពាក់លេខ ៨៤៣ របស់កងទ័ពបក្សកុម្មុយនិស្តយួន នៃកងកម្លាំងរំដោះភាគខាងត្បូង (Quân giải phóng miền Nam )  បានបុកទម្លុះក្លោងទ្វារខាងក្រោយ និងបន្ទាប់មក វេលាម៉ោង ១១ : ៣០ នាទី មានរថក្រោះមួយទៀតបំពាក់លេខ ៣៩០ បានបុកទម្លុះខ្លោងទ្វារខាងមុខ នៃវិមានឯករាជ្យ នេះ ដើម្បីវាយដណ្ដើមយកទីតាំងរដ្ឋបាលធំរបស់រដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ។  លោក ប៊ូយ ក្វាង ថឹង (Bùi Quang Thận ) មេបញ្ជាការនៃកងទ័ពរំដោះ (Quân Giải phóng  ) របស់បក្សកុម្មុយនិស្ត ជាអ្នកបញ្ជារថក្រោះលេខ ៨៤៣ បានទម្លាក់ទង់របស់របបសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ចុះពីកំពូលវិមាន ហើយដំឡើងទង់របស់     រណសិរ្សជាតិរំដោះភាគខាងត្បូង វៀតណាម (Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam  ) ជំនួសវិញ ។ ក្រោយពីទង់របស់របបសាធារណរដ្ឋវៀតណាម បានទម្លាក់ចុះ សង្រ្គាមវៀតណាមក៏បានចប់ នៅថ្ងៃនោះដែរ ហើយពលរដ្ឋខ្មែរក្រោម ក៏បានចាប់ផ្តើមរស់នៅក្រោមរបបថ្មីមួយទៀត គឺរបបអាណានិគមកុម្មុយនិស្តយួន ។
កូរ៉ុម
ឯកសារយោង
វចនាធិប្បាយប៉ាកកាខ្មែរ
បក្ខមានត្ត
ពាក្យ​ថា បក្ខមានត្ត មាន​២បទ គឺ បក្ខ និង មានត្ត។ ពាក្យ​ថា បក្ខ ជា​ពាក្យ​បាលី និង សំស្ក្រឹត ប្រែ​ថា ចំណែក, ប៉ែក; ចំណែក​ខែ (កន្លះ​ខែ)។ *រីឯ​ពាក្យថា មានត្ត ប្រែថា ពិន័យ ឬ ទណ្ឌកម្ម (discipline) ។ សរុប​ន័យ ពាក្យ​ថា បក្ខមានត្ត គឺ​ជា​ការ​សុំ​ទោស​ចំពោះ​កំហុស​ឆ្គង​ក្នុង​ខ​ណា​មួយ​នៃ​បទវិន័យ​ដែល​បាន​ចែង​ទុក ។ នៅ​ក្នុង​ពុទ្ធវិន័យ មានត្ត តម្រូវ​ឲ្យ​ភិក្ខុ​ដែល​ត្រូវ​អាបត្តិ​សង្ឃាទិសេស (កំហុស​បន្ទាប់​ពី បារាជិក) ធ្វើ​ការ​សុំ​ខមាទោស​ឲ្យ​បាន​រួច​ ដើម្បី​អាច​បាន​ទទួល​ឲ្យ​​ចូល​ទៅ​ក្នុង​គណៈ វិញ ។​
គរុធម៌ ៨
អ្នក​ស្រាវជ្រាវ​មួយ​ចំនួន​បាន​អះអាង​ថា គរុធម៌ ៨ ប្រការ​នេះ ​ជា​លក្ខខណ្ឌ​ដែល​ពួក​អដ្ឋកថាចារ្យ (អ្នក​រៀបរៀង និង អធិប្បាយ ​​គម្ពីរ​​ព្រះត្រៃបិដក) សម័យ​ក្រោយ ដែល​ភាគ​ច្រើន​ជា​មនុស្ស​មក​ពី​វណ្ណៈ​ព្រាហ្មណ៍​ ដែល​​ប្រកាន់​ទំនៀម​ទម្លាប់​តឹងរឹង​ មិន​ឲ្យ​តម្លៃ​ស្ត្រី បាន​​​សរសេរ​បញ្ចូល​បន្ថែម​នូវ​គរុធម៌ ៨ ប្រការ​នេះ ​ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ស្ត្រី​មាន​សិទ្ធិ​ស្មើ​បុរស ឬ​ កុំ​ឲ្យ​ភិក្ខុនី​មាន​សិទ្ធិ​ស្មើ​ភិក្ខុ ។ រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ ការ​ចោទ​ឆ្លើយ ដេញ​ដោល​រក​ខុស​ត្រូវ និង ប្រភព​នៃ​ការ​បង្កើត​គរុធម៌ ៨ ប្រការ​ ​នៅ​បន្ត​មិន​ទាន់​ចប់ ។ ភិក្ខុ​សង្ឃ​ ដែល​ប្រកាន់​មាំ​ថា​គ្រប់​ពាក្យ​នៅ​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះត្រៃបិដក ជា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ នៅ​តែ​បន្ត​ការពារ​គរុធម៌ ៨ ប្រការ​ ថា​ជា​លក្ខខណ្ឌ​មិន​អាច​កែ​ប្រែ​បាន ។ ចំណែក​​ក្រុម​​ភិក្ខុ និងភិក្ខុនី​​ ដែល​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​ស្ត្រី នៅ​តែ​បន្ត​ប្រកែក​បដិសេធ​ថា មិន​មែន​គ្រប់​ពាក្យ​ទាំង​អស់​ក្នុង​គម្ពីរ​ព្រះត្រៃបិដក​ជា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​ទេ ប៉ុន្តែ​មនុស្ស​ជំនាន់​​ក្រោយ​រាប់​ពាន់​នាក់​​បាន​សរសេរ ដោយ​ច្របាច់​បញ្ចូល​នូវ​រឿងរ៉ាវ​ដែល​ពួក​គេ​បាន​ឮ​តៗ​គ្នា​ថា ​ព្រះ​ពុទ្ធ​បាន​បង្រៀន យ៉ាង​នេះ ឬ យ៉ាង​នោះ ។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​ក៏​ដោយ គ្មាន​នរណា​ម្នាក់​អាច​អះអាង​ ១០០ ភាគ​រយ​ថា ពាក្យ​នេះ ឬ ពាក្យ​នោះ​ជា​របស់​ព្រះ​ពុទ្ធ​​ទេ ព្រោះ​គម្ពីរ​ទាំង​អស់​នៅ​ក្នុង​ព្រះ​ត្រៃបិដក ត្រូវ​បាន​កត់ត្រា​ទុក​​ក្នុង​សៀវភៅ​ ក្រោយ​ពេល​ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​​បាន​បរិនិព្វាន​ ជាង ៤០០ ឆ្នាំ​​ទៅហើយ ។ ជា​អភ័ព្វ​ទៀត​នោះ ច្បាប់​ដើម​ទាំង​នោះ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ ឬ បាត់បង់​អស់​ ពេល​អ្នក​បួស​ទាំង​ឡាយ​ព្យាយាម​រត់​គេច​ពី​ការ​កាប់​សម្លាប់​របស់​ពួក​អ្នក​កាន់​សាសនា​ព្រាហ្មណ៍ និង សាសនា​ឥស្លាម​សម័យ​ក្រោយ ។ រីឯ​ព្រះត្រៃបិដក​ ដែល​យើង​ឃើញ​ក្នុង​ទម្រង់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ គឺ​ត្រូវ​បាន​​រៀបចំ​ឡើង​នៅ​ប្រទេស ស្រីលង្កា ក្នុង​សតវត្សរ៍ ​ទី ១ មុន​គ្រិស្តសករាជ (ឆ្នាំ​ ទី ២៩) គឺ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ប្រជុំ (សង្គាយនា) លើក​ទី ៤ ។ មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន ព្រះត្រៃបិដក​​របស់​និកាយ​ថេរវាទ បាន​ទទួល​ការពិនិត្យ​ និង កែប្រែ​ចំនួន ៦ លើក​រួច​ហើយ ។ បើ​ប្រៀបធៀប​ជា​មួយ​នឹង​គម្ពីរ​ទាំង​ឡាយ​របស់​និកាយ​មហាយាន គឺ​វា​មាន​ការ​ខុស​ប្លែក​គ្នា​​​ស្ទើរតែ​​គ្មាន​ចំណុច​រួម​ ។ វិធីសាស្ត្រ​សម្រាប់​ចងចាំ​​ និងបញ្ជូន​ចំណេះដឹង របស់​មនុស្ស​ជំនាន់​ព្រះ​ពុទ្ធ និង សម័យ​ក្រោយ​ៗ គឺ​​ការ​រៀបចំ​ជា​កំណាព្យ​ដើម្បី​ងាយចងចាំ​ និង ​ចែក​គ្នា​សូត្រ​បន្ត​​រាប់​រយ​ឆ្នាំ ។ វិទ្យាសាស្ត្រ​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ថា ខួរក្បាល​មនុស្ស​ជា​ម៉ាស៊ី​ន​ដ៏​អន់​​សម្រាប់​កត់ត្រា​ចំណេះ​វិជ្ជា​ទុកបន្ត​ទៅ​ជំនាន់​ក្រោយ ព្រោះ​វា​ងាយ​នឹង​រលុប​បាត់ ឬ មាន​ភាព​លំអៀង​ច្រើន ខុស​​ឆ្ងាយ​ពី​ភាព​ដើម ។ ដូច្នេះ​ទើប​គេប្រើ​ការ​កត់ត្រា​ទុក​លើ​​ថ្ម, លើ​សម្បក​ឈើ, លើ​ដី​ឥដ្ឋ​ដុត, លើ​ក្រដាស ឬ ក្នុង​ម៉ាស៊ីន​កុំព្យូទ័រ​​​វិញ ។ មនុស្ស​ខ្លះ​បាន​ការពារ​វិធីទន្ទេញ​ចាំ​មាត់​ថា​ជា​វិធី​ដ៏​សុក្រឹត​សម្រាប់​រក្សា​ទុក និងបញ្ជូន​ព័ត៌មាន ។ ការពិត​បាន​បង្ហាញ​ឲ្យ​ឃើញ​ហើយ​ថា​មនុស្ស​សម័យ​ទំនើប​ជ្រើស​រើស​ប្រើ​ម៉ាស៊ីន​កុំព្យូទ័រ​សម្រាប់​កត់ត្រា​ចំណេះ​ដឹង និងបច្ចេកវិទ្យា​​សព្វយ៉ាង ព្រោះ​វា​​អាច​រក្សា​ទុក​ព័ត៌មានបាន​ចំនួន​​​ច្រើន​ជាង​សមត្ថភាព​​ចងចាំ​នៃ​ខួរ​ក្បាល​មនុស្ស, វាងាយស្រួល​ក្នុង​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​និង​ផ្ទៀងផ្ទាត់, វា​ងាយស្រួល​​​​​ផ្សព្វផ្សាយ​ និង ងាយ​បញ្ជូន​​​ព័ត៌មាន​ទាំង​នោះ​ទៅ​​មនុស្ស​ជំនាន់​ក្រោយ​​ ។
អនុគមន៍ដសុន
ដែល erfi គឺជាអនុគមន៍កំហុសនិម្មិត(the imaginary error function) ​ ដែល erfi(x) = − i erf(ix) ។
សណ្ឋានដីកម្ពុជា
ទំនាបកណ្ដាល
ទំនាបកណ្ដាលសណ្ដូកពីទិសពាយ័ព្យទៅអាគ្នេយ៍ រហូតដល់ព្រំដែនវៀតណាម។ ទំនាបនេះមានទំហំស្មើ១/៣នៃផ្ទៃប្រទេស ហើយគេចែកវាជាពីរផ្នែកគឺ៖ <br \> ទំនាបកណ្ដាលជាតំបន់សេដ្ឋកិច្ចដ៏សំខាន់ ដូចនេះគេត្រូវយកចិត្តទុកដាក់អភិវឌ្ឍហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គមឲ្យបានល្អប្រសើរ។
ចម្ងាយពីចំណុចមួយទៅប្លង់
<blockquote style="padding: 0.9em; font-size: 100%; text-align: center; border: 2px dotted #aaa;"> គេមានប្លង់ (P) និងចំណុច A ក្នុងលំហ។ គេហៅ ជាកូអរដោនេនៃចំណុច A និង  ជាសមីការប្លង់ (P) ។ នោះចម្ងាយពីចំណុច A ទៅប្លង់ (P) តាងដោយ \ d(A, (P)) កំនត់ដោយរូបមន្ត៖
សម្រាយបញ្ជាក់
ហេតុនេះ និង
ហេតុនេះ
ផ្លូវទឹកកម្ពុជា
ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ
ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គជាផ្លូវនាវាចរណ៍ដ៏សំខាន់។ ទឹកហូរពីតំបន់ខ្ពង់រាបទីបេប្រទេសចិនតែងនាំមកនូវដីល្បាប់ដ៏មានជីជាតិ សម្រាប់ដាំដំណាំនានា ហើយពេលទឹកស្រកវាជាកន្លែងនេសាទដ៏សកម្ម។ ប្រព័ន្ធនេះជាប្រភពផ្ដល់ទឹកសម្រាប់បញ្ចូលស្រែចំការ និងអាចទាញយកថាមពលវារីអគ្គិសនីបានថែមទៀត ដូចជានៅល្បាក់ខោន និងស្ទឹងព្រែកត្នោតជាដើម។ <br \> ប្រព័ន្ធទន្លេមេគង្គ មានតួទន្លេមេគង្គ ទន្លេបាសាក់ ទន្លេតូច និងដៃរបស់វា។
ចម្ងាយពីចំណុចមួយទៅបន្ទាត់
thumb|right|300 px| ក្នុងធរណីមាត្រ ចម្ងាយពីចំណុចមួយទៅបន្ទាត់គឺជាចម្ងាយខ្លីបំផុតរវាងចំណុចនោះនិងបន្ទាត់។ ទ្រឹស្តីបទពីតាករបង្ហាញថាចម្ងាយពីចំណុច A មួយទៅបន្ទាត់ (d) ត្រូវគ្នានឹងចម្ងាយពីចំណុច A ទៅកាន់ចំណោលកែង \ A_h នៅលើបន្ទាត់ (d) ។ គេអាចសរសេរ
ក្នុងលំហ
ដែល  តំណាងអោយផលគុណវ៉ិចទ័ររវាងវ៉ិចទ័រ \vec u និង វ៉ិចទ័រ \vec v (គេក៏អាចសរសេរជា  បានដែរ) និង ||\vec u|| តំណាងអោយណមនៃវ៉ិចទ័រ \vec u (រង្វាស់ប្រវែងវ៉ិចទ័រ \vec u)។
ពិធីបុណ្យបច្ច័យបួន
អត្ថន័យ
បុណ្យបច្ច័យបួន គេធ្វើសម្រាប់ជូនអ្នកមានគុណនៅពេលលោកចាស់ជរា ក្នុងបំណងចង់ឲ្យអ្នកមានគុណបានឃើញផ្ទាល់ ត្រេកអរ ជ្រះថ្លាក្នុងការធ្វើកុសល។ ម្យ៉ាងទៀត គេធ្វើដើម្បីបញ្ជូនកុសលទៅដល់មាតាបិតា ជីដូនជីតាដែលបានចែកឋានទៅហើយ ដោយខ្លាចក្រែងលោកមានកង្វះខាតនៅលោកខាងមុខ។
រូបមន្តអយល័រ
រូបមន្តអយល័រពោលថា​ចំពោះគ្រប់​ចំនួនពិត​ \ x គេបាន
ដែល
សំរាយបញ្ជាក់​ដោយប្រើ​ស៊េរីតេល័រ
ចំពោះចំនួនកុំផ្លិច z យើងកំនត់អនុគមន៍និមួយៗទាំងនេះដោយស៊េរីខាងលើ ជំនួសអថេរពិត x ដោយអថេរកុំផ្លិច z ។ យើងបាន
សំរាយបញ្ជាក់​ដោយ​ប្រើ​សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល​បែប​ងាយ
ដូចនេះ
សំរាយបញ្ជាក់​ដោយ​ប្រើ​សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល​​បែប​ម្យ៉ាង​ទៀត
គឺជា​រូបមន្តអយល័រ​។
ស្ថានភាពប្រជាជនកម្ពុជា
ក្នុងរយៈពេលជាងពីរទសវត្សចុងក្រោយនេះ ស្ថានភាពប្រជាជនកម្ពុជាមានបំរែបំរួលយ៉ាងខ្លាំង។ ចន្លោះឆ្នាំ១៩៧៥ - ១៩៧៩ ប្រទេសកម្ពុជាមានអត្រាកំណើនប្រជាជនអវិជ្ជមាន ដោយសារអត្រាមរណប្រមាណមានកម្រិតខ្ពស់ ហើយអត្រាជាតិប្រមាណមានកម្រិតទាប។ ម្យ៉ាងទៀត ប្រជាជនរាប់សែននាក់ នាំគ្នារត់ទៅរស់នៅតាមជំរំទល់ដែនថៃ និងទៅប្រទេសក្រៅ។ <br \> បច្ចុប្បន្ននេះ ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់មានចំនួន១៤ ២៤១ ៦៤០នាក់ គិតត្រឹមខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨ ។ ក្នុងចំនួននោះ បុរសមាន៦,៩លាននាក់ ស្ត្រីមាន៧,៤លាននាក់។ ទន្ទឹមនឹងនេះ គេសង្កេតឃើញស្ត្រីកម្ពុជាបានបំពេញតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច។ ក្នុងចំណោម៥គ្រួសារ មានគ្រួសារ១ដែលស្ត្រីជាមេគ្រួសារ។ ស្ត្រីកម្ពុជាដែលមានអាយុចាប់ពី៤០ឆ្នាំឡើងទៅមានអត្រាមេម៉ាយខ្ពស់។
ខ្មែរលើ
ជាអ្នកជំនាន់ក្រោយនៃពួកកុលសម្ព័ន្ធជនជាតិដើម ឬពួកម្ចាស់ស្រុកដើម។ ខ្មែរលើមានប្រហែល៣០ក្រុមជនជាតិ និងគ្រាមភាសាផ្សេងៗគ្នា ក្នុងអំបូរភាសាខ្មែរមន ហើយប្រកបរបរបេះផ្លែឈើ និងដាំចំការព្រៃដុត។ ខ្មែរលើមានចំនួន៧៥០០០នាក់នៅឆ្នាំ១៩៩២។ ពួកនេះមាន ខា ស្នៀង ព្នង ស្អូច សំរែ កួយ ពួន គ្រឹង ចារាយ ... ។ បងប្អូនខ្មែរលើកំពុងជួបប្រទះ កង្វះខាតជាច្រើនខាងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ សុខាភិបាល ការសិក្សាអប់រំ ... ។ ព្រៃឈើ សត្វព្រៃ និងដីព្រៃគឺជាបង្អែកសេដ្ឋកិច្ចនៃពួកខ្មែរលើ តាំងពីយូរយារណាស់មកហើយ។ សព្វថ្ងៃព្រៃឈើ និងសត្វព្រៃត្រូវវិនាស ហើយដីព្រៃត្រូវខ្សោះជីជាតិដោយសំនឹក។ នេះជាចំណោទដ៏ធំមួយទៀតចំពោះបងប្អូនខ្មែរលើ។
កំណើនប្រជាជន
800px|center <br \> គំនូសតាងនេះបង្ហាញឲ្យហើយពីចំនួនប្រជាជនតាមឆ្នាំនីមួយៗ និងកំនើនខ្ពស់នៃប្រជាជនកម្ពុជា។ យើងសង្កេតឃើញថា នៅឆ្នាំ ១៩៨០ ចំនួនប្រជាជនថយចុះទៅវិញ។ បញ្ហានេះបណ្ដាលមកពីនៅចន្លោះឆ្នាំ១៩៧០ -១៩៧៥ មានអត្រាមរណប្រមាណខ្ពស់ ឯអត្រាជាតិប្រមាណទាប ហើយប្រជាជនមួយភាគបាននាំគ្នាទៅរស់នៅតាមជំរំព្រំដែនប្រទេសថៃ និងចេញទៅប្រទេសក្រៅ ។ <br \> នៅកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ អត្រាកំណើតធម្មជាតិមាន១,៧៥២ភាគរយ។ វាជាផលសងរវាងអត្រាជាតិប្រមាណ និងអត្រាមរណប្រមាណ។ <br \> អត្រាកំណើតធម្មជាតិនេះ មានកម្រិតខ្ពស់ដូចជានៅក្នុងប្រទេសកំពុងអភិវឌ្ឍនានាដែរ ព្រោះអត្រាមរណប្រមាណថយចុះដោយសារការលូតលាស់ខាងវេជ្ជសាស្ត្រ។ ប៉ុន្តែកំណើនប្រជាជនកម្ពុជាមានកម្រិតខ្ពស់ជាងនេះ។ វាជាផលបូកនៃកំណើនធម្មជាតិ និងចំនួនជនចំណូលស្រុកទាំងស្របច្បាប់ និងមិនស្របច្បាប់។ <br \> អ្នកសង្គមវិទ្យាយល់ឃើញថា ភាពក្រីក្រ អនក្ខរភាព និងកង្វះខាតខាងការអប់រំទៅលើនារី និងបុរស ជាកត្តានាំឲ្យអត្រាជាតិប្រមាណឡើងខ្ពស់ ហើយគ្រួសារនីមួយៗ ពុំបានគិតគូរដល់ផែនការកម្រិតចំនួនកូន។ ការស្ទាបស្ទង់បានឲ្យដឹងថា គ្រួសារខ្មែរយើងមានកូនមធ្យម៤នាក់។ នៅបស្ចិមប្រទេស ចំនួនកូនមានតែម្នាក់ឬពីរនាក់ប៉ុណ្ណោះក្នុងគ្រួសារនីមួយៗ។ <br \> នៅពេលដែលចំនួនប្រជាជនយើងកាន់តែច្រើន តម្រូវការរបស់ពួកគេក្នុងបំរើបំរាស់ធនធានធម្មជាតិមានកាន់តែធំឡើងៗដែរ។ នេះជាហេតុនាំឲ្យបរិស្ថានធម្មជាតិកម្ពុជា ត្រូវទទួលការបំផ្លិចបំផ្លាញ បើគេមិនបានគិតគូរឲ្យបានទាន់ពេលវេលា។ ជាមួយគ្នានេះ មានបញ្ហាសង្គម ពិបាកដោះស្រាយជាច្រើនបានកើតឡើង ដូចជាបញ្ហាការងារ អប់រំ សុខភាព លំនៅដ្ឋាន ស្បៀងអាហារ ទុគ៌តភាព ការស្ទះចរាចរណ៍ក្នុងទីក្រុងជាដើម។ <br \> ជាទូទៅ ក្នុងគ្រួសារដែលមានកូនច្រើន កម្រិតជីវភាពច្រើនតែទាប សុខភាពម្ដាយចុះថយ ហើយការសិក្សាអប់រំរបស់កូនៗ ក៏មានកម្រិតទាបដែរ។ <br \> ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាខាងលើ គេត្រូវខិតខំបំបាត់អនក្ខរភាព លើកកំពស់កម្រិតវប្បធម៌ ពលរដ្ឋគ្រប់រូប ពិសេសនារីភេទត្រូវយល់ដឹង អំពីផលវិបាកនៃគ្រួសារ ដែលមានកូនច្រើន និងឈានទៅរកការអនុវត្តវិធីពន្យារកំណើតដោយប្រសិទ្ធភាព។ ប៉ុន្តែជាមួយគ្នានេះដែរ គេត្រូវមានវិធានការទប់ស្កាត់ការហូរចូលដោយខុសច្បាប់ នៃជនបរទេស ដោយអនុវត្តឲ្យបានល្អ នូវច្បាប់ចំណូលស្រុក និងសញ្ជាតិដែលសភាបានអនុម័តរួចហើយ។
ផលបូក រីម៉ាន
សំរាយបញ្ជាក់
តាម​និយមន័យ​អាំងតេក្រាល គេមាន
កូតង់សង់អ៊ីពែបូលីក
250ភស|ស្តាំ|រូបតូច| ក្នុង​គណិតវិទ្យា អនុគមន៍កូតង់សង់អ៊ីពែបូលីក​ជាប្រភេទ​មួយ​នៃ​អនុគមន៍អ៊ីពែបូលីក​។
រូបមន្តអយល័រ-ម៉ាក្លូរីន
សំរាយបញ្ជាក់
គេ​មាន​អនុគមន៍ \ g មួយ​ជាប់​និង​មាន​ដេរីវេ​លើ \ [n, n+1] ។ ដោយ​ប្រើ​លក្ខណៈ​​ពហុធាប៊ែរនូយី :
ចុងបញ្ជប់តាមលក្ខណៈ : គេទាញបាន :
ចំនួនអាកស៊ីម៉ែដ
ចំនួននេះយកឈ្មោះតាមគណិតវិទូនិងវិស្វករសញ្ជាតិក្រិចលោក អាកស៊ីម៉ែដ។
ច្បាប់អគ្គីសនីវិភាគរបស់ហ្វារ៉ាដេយ
ទំរង់គណិតវិទ្យា
នៅក្នុងករណីសាំញ៉ាំ គឺក្នុងករណីចរន្តប្រែប្រួល បន្ទុកអគ្គីសនីសរុប Q ជាអាំងតេក្រាលនៃចរន្តអគ្គីសនី I(\tau) តាមអថេរពេល \tau:
កាហ្សាក់ស្ថាន
ទីតាំងភូមិសាស្ត្រ
ប្រទេសកាហ្សាក់ស្ថានស្ថិតនៅក្នុងអាស៊ីកណ្ដាល ហើយស្ថិតនៅខាងជើងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន។ ទឹកដីមួយផ្នែកតូចនៅខាងលិចទន្លេអ៊ូរាល់ គឺស្ថិតនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។
ចាប៉ីដងវែង
លក្ខណៈទូទៅ
«ចាប៉ី» ជាពាក្យក្លាយមកបីពាក្យសំស្ក្រឹតថា «ចក្ឆប៉ី»។ ហៅឈ្មោះថា ចាប៉ីដងវែង មកពីចាប៉ី នេះមានដងវែងទន្ទាំ ។ចាប៉ីដងវែងជាឧបករណ៍មានខ្សែ២ ឬ៤ ប៉ុន្តែវាមានសំនៀងតែ២ទេ។ វាសម្រាប់ប្រគំក្នុងវង់ភ្លេងការបុរាណ វង់ភ្លេងអារក្ស វង់ភ្លេងមហោរីជាដើម និងប្រើទោលសម្រាប់លេងកំដរចម្រៀងកំណាព្យ។ វាចែកចេញជា ដង ព្រលួត ប្រកៀន(ធរណី) ខ្ទង់ ស្នូក(ប្រអប់សំនៀង) ក្រាញ(គីង្គក់) ខ្សែ និងក្រចក។ ក្រាញធ្វើអំពីឈើធ្នង់។ ខ្សែសំនៀងធ្វើពីសរសៃសូត្រ និងខ្សែនីឡុង។ ចាបុីដងវែង ត្រូវបានបញ្ជូលក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌអរូបីនៃមនុស្សជាតិនៅថ្ងៃទី៣០ ខែវិច្ឆកា ឆ្នាំ២០១៦។
លក្ខណៈ
ចាប៉ីដងវែងរបស់យើងមានលក្ខណៈដូចជា ៖ ដងទាំងវែងចែកចេញជា២ឈ្មោះ គឺដង និងប្រពែ ។
មហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក
ទិដ្ឋភាព​ទូទៅ
នៅ​តំបន់​ប៉ាស៊ីហ្វិក​មហាសមុទ្រ encompasses ប្រមាណ​ជា​មួយ​ភាគ​បី​នៃ​ផ្ទៃ​ផែនដី​របស់​មាន​តំបន់​នៃ 165,2 លាន​គីឡូម៉ែត្រ​ការ៉េ (63,8 លាន​ម៉ា​យ​ការ៉េ​)​-យ៉ាង​សំខាន់​ធំ​ជាង​ផែនដី​ទាំងមូល landmass របស់​ដោយ​មាន​បន្ទប់​សម្រាប់​ទ្វីប​អា​ហ្រ្វិ​ក​មួយ​ផ្សេង​ទៀត​ដើម្បី​បឹង​ែ្រ​មួយ​។
ចូសេហ្វ ហិនរី
ជីវប្រវត្តិ
នៅឆ្នាំ១៨៣២ ហិនរីបានចូលធ្វើជាសាស្ត្រាចារ្យទស្សនវិជ្ជាធម្មជាតិនៅសាកលវិទ្យាល័យព្រីនស្តុន។ នៅឆ្នាំ១៨៤២ ហិនរីបានរកឃើញលំយោលម៉ាញ៉េទិច​បង្កើតដោយក្រលឡៃដិន។
សម័យមហានគរ
ការរីកលូតលាស់នៃទីក្រុង
គេចែកការរីកចំរើនសម័យអង្គរជាបីដំណាក់៖ <br \> អង្គរចាប់ផ្ដើមរីកលូតលាស់ក្នុងរាជ្យព្រះបាទយសោវម៌្មទី១ រហូតដល់ចុងរាជ្យព្រះបាទជយវម៌្មទី៨។ រវាងឆ្នាំ ៩៤៤ - ៩៦៨ ព្រះបាទរាជេន្ទ្រវម៌្មទី២ បានបង្រួបបង្រួម និងអភិវឌ្ឍកម្វុជទេឝ។ ក្នុងរាជ្យព្រះបាទសូរ្យវម៌្មទី២ (១១១៣ - ១១៦២) ក្រៅពីធ្វើសង្គ្រាមពង្រីកទឹកដី ទ្រង់បានកសាងប្រាសាទអង្គរវត្តដ៏ល្បីល្បាញ។ បន្ទាប់មក ក្រោយពីកំចាត់ចាមឈ្លានពានរួចនៅឆ្នាំ ១១៨១ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៧ទ្រង់បានកសាងប្រាសាទបាយ័នមានកំពែងថ្មបាយក្រៀមព័ទ្ធជុំវិញកំពស់ ៨ មាត្រ មានប្រវែង ៣ សហាតិមាត្រ ក្នុងមួយជ្រុងៗ។
មើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:កម្វុជទេឝ
សុរិយដ្ឋានសិសិររដូវ
សុរិយដ្ឋានសិសិររដូវ
ឋានន្តរសក្ដិរបស់កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ
=កងទ័ពជើងទឹក =
អាកាសយានដ្ឋានជ័យបុរី
វា​ជា​ព្រលាន​យន្តហោះ​ជិត​បំផុត​ទៅ ​អាកាសយានដ្ឋាន​អន្តរជាតិវ៉ាត់តី ក្នុង​រដ្ឋធានី ​វវៀងចន្ទន៍ ប្រទេសឡាវ ។
ជ័យបុរី
ជ័យបុរី, ( ໄຊຍະບູລີ  ; អានថា សៃញៈប៊ូលី ) គឺជារាជធានីនៃ ខេត្ត ជ័យបុរី  ប្រទេសឡាវ ។ វាស្ថិតនៅលើ ផ្លូវលេខ 4 ដែលរួមជាមួយនឹង ផ្លូវលេខ 13 តភ្ជាប់វាទៅ ហ្លួងព្រះបាង ប្រហែល 80 គីឡូម៉ែត្រភាគឦសានតាមផ្លូវ និងទៅព្រំដែន ថៃ ឆ្លងកាត់ ជួរហ្លួងព្រះបាង នៅភាគនិរតី។ ចំណុចត្រួតពិនិត្យលិខិតឆ្លងដែនស្ថិតនៅក្នុងតំបន់នោះ។ អាកាសយានដ្ឋានជ័យបុរី ស្ថិតនៅភាគនិរតីនៃទីក្រុង។
Trichinellosis
ទីបញ្ចប់នៃមេរៀននេះនិសិ្សត និង អាច ៖
តាមការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញអោយឃើញថា (ឯកសារបណ្ឌិត សួន សុធឿន ) ក្នុងរយៈពេលប្រមាណ ២៦ម៉ោង ក្រោយពេលធ្លាក់ចូលក្នុងក្រពះ វាបន្ដលូតលាស់រួចក៏ធ្លាក់ចូលដល់ពោះវៀន វាក៏ក្លាយជាព្រូនពេញវ័យ ក្នុងរយៈពេលតែ ៤ ថ្ងៃប៉ុណ្ណោះ។ ការបន្ដពូជប្រព្រឹត្ដទៅប្រហែល ៤០ម៉ោង ក្រោយពេលឆ្លងជំងឺ។ក្រោយពេល បន្ដពូជ ព្រូនឈ្មោលក៏ងាប់ ចំណែកឯព្រូន ញីជ្រៀតចូលទៅក្នុងភ្នាសសើម ហើយខ្លះទៀតជ្រៀតចូលរហូតដល់ ក្រពេញទឹករងៃ។ នៅទីនោះព្រូនញី បន្ដជីវិតតទៅទៀត ហើយបញ្ចេញនូវព្រូនតូចៗ។ កូនព្រូនដែលកើតមាន ប្រវែង ០,១ មម វាជ្រៀតចូលទៅក្នុងក្រពេញទឹករងៃ រួចក៏ជ្រៀតចូលទៅក្នុងសរសៃឈាម ដែលតាមរយៈចរន្ដឈាមវាក៏ត្រូវបានចែកចាយនាំទៅកាន់ផ្នែកផ្សេងៗនៃសរីរាង្គ។ កូនព្រូនត្រូវទើរនៅសាច់ដុំ លូតលាស់នៅទីនោះ បន្ទាប់មកវាក៏មូរខ្លួនជាស្ពីរ៉ាល ។ កូនព្រូនក្លាយទៅជាកូនព្រូនបង្កជំងឺក្នុងរយៈពេល ៥ ឬ ៧ថ្ងៃ ក្រោយឆ្លងជំងឺ ។ ចាច់ពីអាទិត្យទី ៤ ទៅអាទិត្យ ១២ នៅជំវិញកូនព្រូន បង្កើតបានជាស្រោម (Form a capsule) ចំពោះជ្រូក ក្នុងរយៈពេល ៦ខែ ស្រោមនេះចាប់ផ្ដើមកជាកំបោរបន្ដិចម្ដងៗរហូតដល់ខែទី ១៥-១៦ខែ ទើបស្រោមដែលមាន វត្ដមានកូនព្រូននៅក្នុងនោះត្រូវបានកើតជាកំបោរទាំងស្រុង។ ចលនការរំលាយស្រោម និងកូនព្រូននេះប្រែប្រល ទៅតាមសត្វនិមួយៗ ប្រភេទសត្វអាយុ និង កត្ដាដទៃទៀត ។
វត្ថុបំណង
+ ឥរិយាបថ ៖   ជាការប្រែប្រួលនូវឥរិយាបថ អាកប្បកិរិយា ស្មារតី មនោសញ្ចេតនា ថែទាំ ការពារ ដែល មានលក្ខណៈបុគ្គល និងសង្គម (កែប្រែផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត) ។​កិរិយាស័ព្ ទត្រូវប្រើមានដូចជាៈ ស្រឡាញ់ ស្អប់ ការពារ គោរព ថែរក្សា ចូលរួម ឧស្សាហ៍ តស៊ូ ព្យាយាម រើបំរាស់ បណ្តុះឥរិយាបថ … ។
ប៊ែនហាដ រីម៉ាន
ជីវប្រវត្តិ
រីម៉ានកើតនៅ​ប្រេសេឡេន (Breselenz) ដែលជាភូមិមួយនៅជិតក្រុង​ដានេនបឺក (Dannenberg )​ ក្នុងព្រះរាជាណាចក្រហាណូវើ (Hanover) ដែលជាប្រទេសអាល្លឺម៉ង់​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ននេះ។ រីម៉ាន​ជា​កូន​ទី២​ក្នុង​ចំណោម​បងប្អូន​៦​នាក់។ ឪពុករបស់គាត់ឈ្មោះ ហ្វ្រេនដ្រិច ប៊ែនហាដ រីម៉ាន (Friedrich Bernhard Riemann) មេ​ដឹកនាំ​និកាយនិយមក្រីក្រមា្នក់ក្នុងការកែទំរង់​និកាយ​ប្រូតេស្តង់​ដើម្បី​យក​ចេញ​ពី​និកាយ​កាតូលីក នៅ​ប្រេសេឡេនដែលបានតស៊ូប្រយុទ្ធក្នុងសង្គ្រាមណាប៉ូលេអុង (Napoleonic Wars) ។ រីឯម្តាយ​របស់​គាត់​បាន​ទទួល​អនិច្ចកម្ម​​ទាំង​កូន​ៗ​នៅ​វ័យ​ក្មេង​នៅ​ឡើយ​។​ ទាំង​នៅ​វ័យ​ក្មេង​នៅឡើយ រីម៉ាន់​បាន​បង្ហាញ​ជំនាញ​គណិតវិទ្យា​មិន​ធម្មតា​​ជា​ច្រើន​​ដូចជា​​ការ​ប៉ិនប្រសព្វ​ខាង​គណនា​ដ៏អស្ចារ្យ ប៉ុន្តែ​គាត់​បាន​ទទួលរងភាពខ្មាសអៀន និង​ភ័យ​ក្លាយ​ក្នុង​ការ​និយាយ​ជា​សាធារណះ​។
Echinococcosis
សត្វមានជំងឺ Taenia ដោយសារតែសត្វទាំងនោះស៊ី សរីរាង្គក្នុងរបស់សត្វដែលភ្នាក់ងារចំលងកណ្ដាល រួមជាមួយ នឹងគីស្ដ Echinococcosis នៅក្នុងនោះផង។
Parasites លូតលាស់ពេញវ័យក្នុងរយៈពេលពី ២-៣ខែ ក្រោយពីបានចូលទៅរស់ក្នុងប្រដាប់រំលាយអាហារ របស់សត្វ ។
១ . Scolex
សត្វពេញវ័យកើតជំងឺ Cyste ច្រើនជាងសត្វនៅតូចៗ ។ ការពិសោធន៍នៅប្រទេស ស៊ីមបាវេ ដោយយកគោទៅកាប់ហើយពិនិត្យ ឃើញថាគោពេញវ័យមាន Echinococcosis ច្រើនជាងកូនគោ ១៥-២០ ដង ។
ក្រោយពីចាក់អស់រយៈពេលពី ៥-១០នាទី ប្រត្ដិកម្ម Allecxi នៅចំកន្លែង ចាក់ឡើងប៉ោង ពណ៌ក្រហម ដែលមានអង្កត់ផ្ចិត ០៤-២ សម, ២០នាទី ក្រោយប្ដូរពណ៌ទៅជាជាំហើម ។ ប្រត្ដិកម្ម នេះបញ្ជាក់ថា វិជ្ជមាន ។ ចំពោះសត្វស្លាប់ ក្រោយពីការវះកាត់ យើងឃើញ Cyste នៅលើថ្លើម , សួត ហើយសរីរាង្គទាំងពីរនេះរីកមាឌ កើនទំងន់ ខុសធម្មតា ជួនកាល សួត ឬ ថ្លើម ជ្រើវជ្រួញ និង មានភាពមិនស្មើ ។
រឿងសព្វសិទ្ធិ
សង្ខេបរឿង៖
អត្តវគ្គបាឡី
១៥៨.
១៦០.
១៦១.
យំ វេ ហិតញ្ច សាធុញ្ច, តំ វេ បរមទុក្ករំ។
ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ
អគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច
នៅចុងអាជីពរបស់គាត់ ហ្វារ៉ាដេយបានស្នើឡើងថាកំលាំងអេឡិចត្រូម៉ាញ៉េទិច​រីកចូលទៅក្នុងលំហទទេជុំវិញអង្គធាតុចំលង។ គំនិតនេះត្រុវបានអ្នកវិទ្យសាស្ត្រស្នងគាត់បដិសេដ ហើយហ្វារ៉ាដេយ​មិនអាចរស់នៅមើលឃើញ​ពេលដែលគំនិតគាត់នេះត្រូវគេទទួលយកទៅពេលក្រោយមកទេ។ គំនិតរបស់ហ្វារ៉ាដេយ​ពីខ្សែហ្វ្លុចចេញពីអង្គធាតុផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនី​និងមេដែក ជួយអោយគេស្រមើមើលដែនអគ្គីសនីនិងម៉ាញ៉េទិច។
សង្កាត់អណ្ដូងខ្មែរ
រដ្ឋបាលចាស់
សង្កាត់អណ្ដូងខ្មែរ ស្ថិតនៅ ក្រុងកំពត ខេត្តកំពត។ សង្កាត់អណ្ដូងខ្មែរ មាន ៥ភូមិ៖
Ascaridia Galli
Ascaridia Galli ឬ Ascaridiasis of Chicken
ប្រាសាទព្រះធាតុបារាយណ៍
ឯកសារយោង
ព្រះធាតុបារាយណ៍
សានព្រះកាន
មើលផងដែរ
=មើលផងដែរ=
ទី ធាវី
ជីវិត​ការងារ
លោកធ្លាប់ជាមន្ត្រីរាជការនៃក្រសួងសាធារណៈការនិងដឹងជញ្ជូន នៅអង្គភាពសាធារណៈ ការរាជធានី ក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ដល់ ១៩៩៥ ដែលមាន ឋានៈ ជាមន្ត្រីផែនការបច្ចេកទេសប្រចាំការសំរាប់រោងជាងជុលជួលរថយន្តឲ្យអង្គភាពស្ពាននិងថ្នល់។ ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៦ ដល់ ១៩៩៨ លោកជាគ្រូកិច្ចសន្យាបង្រៀនថ្នាក់ទី៥នៅបឋមសិក្សាចុងកោះសូទិនត្បូង ខេត្តកំពង់ចាមក្នុងទឹកដីកំណើតរបស់លោក។ ពីឆ្នាំ១៩៩៨ ដល់ ២០០៦ លោកជាគ្រូបង្រៀនភាសាអង់គ្លេស និង ជាប្រធានគ្រូជានាយគ្រប់គ្រង នៅសាសាឯកជនមួយចំនួននៅទីក្រុងភ្នំពេញ។ ឆ្នាំ២០០៤ លោកជាអ្នកគ្រប់គ្រងផលិតកម្មមួយ ដែលគ្រានោះលោក បានសរសេរបទចំរៀងជាច្រើនបទ។ ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ ដោយធុញទ្រាន់នឹងការងារបង្រៀនពេក លោកក៏បានផ្លាស់មកធ្វើជាអ្នកសរសេរនិងយកព៌តមានឲ្យទស្សនាវដ្តី ថាមពលអាថ៌កំបាំង មហាអង្គរ និង ពិភពជីវិត។ នៅចុងឆ្នាំ២០០៦ លោកបានបង្កើត និងធ្វើជានាយកប្រតិបត្តិអង្គការមួយឈ្មោះអង្គការខ្មែរដើម្បីសុភាពនិងសិល្បៈ។ ប៉ុន្តែ ៣ខែក្រោយមក លោកក៏បានសម្រេចចិត្តលាលែងពីមុខដំណែងនាយកនៃអង្គការមួយនេះ ហើយប្តូរមកបង្រៀនភាសាអង់គ្លេសដល់ក្មេងៗកំព្រា និងយុវជនកំព្រា ឲ្យអង្គការក្នុងស្រុកមួយឈ្មោះមណ្ឌលពន្លឺអនាគតកុមារនៅចោមចៅ ជាយក្រុងភ្នំពេញ។ ពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ចុងឆ្នាំ២០១២ លោក ធ្វើការជាប្រធានគ្រួបណ្តុះបណ្តាលភាសាអង់គ្លេសជំនាញ និងមន្ត្រីអភិវឌ្ឍសហគមសំរាប់គំរោងសហគមន៍អេកូទេសចរណ៍នៅជីផាត ស្រុកថ្មបាំង និងត្រពាំងរូង ស្រុកកោះកុង អោយអង្គការអន្តរជាតិការពារ និងអភិរក្សធនធានធម្មជាតិ និងសត្វព្រៃមួយ ឈ្មោះអង្គការសម្ពន្ធមិត្ត សត្វព្រៃ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០១៣ លោកក៏ផ្លាស់ប្តូរមកធ្វើការងារជាប្រធានការិយាល៏យអោយ សមាគមទេសចរណ៍កម្ពុជា ហៅកាត់ថា CATA នៅទីក្រុងភ្នំពេញវិញ។ តែការងារនេះលោកធ្វើបានតែ៣ខែប៉ុណ្ណោះ រួចលោកមកធ្វើការអោយ ក្រុមហ៊ុនធានារ៉ាប់រងឈានមុខគេឈ្មោះ Forte Insurance វិញរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។
ដើមចមនៃការក្លាយជាអ្នកនិពន្ធ
ដោយក្នុងវ័យកុមារភាព លោកជាក្មេងវត្តម្នាក់ ហើយតែងបានដើរតាមព្រះចៅអធិការវត្តនិមន្តទៅទេសនានៅតាមពិធីបុណ្យផ្សេងៗនៅផ្ទះអ្នកស្រុក។នៅគ្រានោះ លោកតែងបានស្តាប់ព្រះសង្ឈអង្គនោះនិទានរឿងជាច្រើនដែលទាក់ទងក្នុងពិធីបុណ្យ។ ជាពិសេស ដោយលោក ធ្លាប់បានឆ្លងកាត់រសជាតិជីវិតម៉ឺនសែនទម្ងន់ក្នុងគន្លងផ្លូវនៃដំណើរជីវិតនេះដែលបានជួបនូវព្រឹត្តិការណ៍សង្គមផង និងទង្វើរបស់មនុស្សក្នុងសង្គមផង លោកក៏តែងកំណត់សួរខ្លួនឯងថាតើ សង្គមឬព្រហ្មលិខិតជាអ្នកកម្រិតជីវិតលោក?នេះជាមូលហេតុដែលលោកស្រមៃចង់ធ្វើជាអ្នកនិពន្ធហើយប្រមូលព្រឹត្តការណ៍សង្គមនិងជីវិតដែលលោកបានជួបទាំងនោះមករៀបរាប់និងឆ្លុះ បញ្ចាំងតាមទស្សនៈបង្កប់ន័យអប់រំក្នុងសំណេររបស់លោកនៅថ្ងៃណាមួយ។ ទីបំផុតលោកបានចូលជាសមាជិកនៃសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរក្នុងឆ្នាំ២០០៦។
លោកតាឌី
រូបសំណាកលោក តាឌី  លោកតាគឺជាមេទ័ពដ៏ខ្លាំងពូកែម្នាក់នាសម័យមុន ក្នុងការដឹកនាំទ័ព និងប្រយុទ្ធតស៊ូការពារទឹកដីពីខ្មាំងសត្រូវឈ្លានពានទឹកដីជាពិសេសគឺជាមួយពួកចោរសៀម ដែលមានមហិច្ឆាតាចង់បានទឹកដី និងប្រាសាទព្រះវិហាររបស់ខ្មែរយើង។ តាមរយៈរូបសំណាកលោក តាឌីនេះ គឺលោកតាមានកិត្តិនាមល្បីល្បាញ និងជាទីសក្ការៈរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។
រដ្ឋបាលក្រុង ស្រុក ខ័ណ្ឌ
រដ្ឋបាលស្រុក ក្រុង
ព្រះនាងកើត
ព្រះនាងកើត ទ្រង់ត្រូវជាមហេសី ព្រះ​ស័ង្ខចក្រ​ជា​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ទី​១៥​ ​ដែល​គេ​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា​ ​ស្ដេច​គម្លង់​។ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​លើក​ឋានៈ​ព្រះ​នាង​កើត​ ​ដែល​ជា​ព្រះ​រាជវង្ស​ ​ជា​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ ​ដែល​មាន​ព្រះ​នាម​ថ្មី​ជា​ សម្ដេច​ព្រះ​ភគវត្ដី ​ស្រី​ចក្រព័ត្រ​ ​ក្នុង​ច.ល​ ៣១៤ ជាមួយនឹង​ព្រះ​នាង​កើត​ ​ព្រះ​អង្គ​បាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ព្រះ​នាមចក្រពង្ស។
សារមន្ទីរធម្មជាតិសកលសម្ដេចតេជោហ៊ុនសែនព្រះវិហារ
ទស្សនៈវិស័យនៃការរៀបចំសារមន្ទីរនេះត្រូវបានធ្វើការសិក្សាស្រាវជ្រាវ និងចុះទៅធ្វើការទៅកន្លែងផ្ទាល់ដោយអ្នកជំនាញការជាតិ និងអន្តរជាតិអស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំក្រោមការឧបត្តម្ភគាំទ្រដោយទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ក្រុមការងារពិសេសថ្នាក់ជាតិតំបន់ព្រះវិហារ អាជ្ញាធរជាតិព្រះវិហារ និងអង្គការអប់រំវិទ្យាសាស្រ្ត និងវប្បធម៌នៃអង្គការសហប្រជាជាតិ។ សារមន្ទីរមានសាលចំនួន៤ដូចជា វិចិត្រសាលសិល្បៈ សាលបុរាណវិទ្យា និងអនុសញ្ញាអន្តរជាតិ សាលជាតិពន្ទុវិទ្យា និងសាលបរិស្ថាន។
សម័យឧដុង្គ
កំណែទម្រង់រូបិយវត្ថុ
នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះអង្គឌួង គេបានបោះពុម្ពប្រាក់ថ្មី ឈ្មោះប្រាក់ប្រាសាទ ដែលមានបួនប្រភេទ។ ប្រាក់ប្រាសាទមានរូបម្ខាងហង្ស និងម្ខាងទៀតមានរូបប្រាសាទអង្គរវត្ត។
ការសាងសង់ទំនប់ និងផ្លូវ
នៅឆ្នាំ ១៨៥០ ព្រះអង្គឌួងបានបញ្ជាឲ្យពួកមន្ត្រីកែនប្រជាជន ដើម្បីលើកទំនប់មួយសម្រាប់ការពាររាជធានីឧដុង្គពីខាងកើត។ ព្រះអង្គបានកសាងផ្លូវមួយទៀតតភ្ជាប់ពីក្រុងឧដុង្គទៅកំពង់លួងមានប្រវែង ៦៤០០ ម៉ែត។ នៅលើចិញ្ចើមផ្លូវមានកសាងសាលាសំណាក់ជាច្រើន សម្រាប់ឲ្យប្រជាជនដែលធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ឈប់សម្រាកនៅពេលហត់នឿយ។ ដើម្បីសម្រួលដល់ប្រជាជននៅម្ដុំពោធិ៍ចិនតុងក្នុងការដឹកជញ្ជូនទំនិញមកកំពង់ផែក្រុងភ្នំពេញ ព្រះអង្គក៏បានបញ្ជាឲ្យគេកសាងផ្លូវមួយទៀត។ ប្រទេសខ្មែរក្នុងសម័យអង្គរមានផ្លូវខ្វាត់ខ្វែង ប៉ុន្តែដោយសារចម្បាំងទើបផ្លូវអស់ទាំងនោះត្រូវគេបោះបង់ចោល មិនបានថែរក្សា។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៨៤៧ ពួកយួនបានគាបសង្កត់មកលើសេដ្ឋកិច្ចតាមផ្លូវទន្លេមេគង្គ ដោយយកពន្ធដារលើទំនិញឆ្លងកាត់ ទើបព្រះអង្គបានសម្រេចព្រះទ័យសាងកំពង់ផែមួយនៅខេត្តកំពត ដើម្បីរំដោះសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសជាតិឲ្យផុតពីការហ៊ុមព័ទ្ធរបស់សត្រូវ។ ជាមួយគ្នានេះដែរ ព្រះអង្គក៏បានកសាងផ្លូវមួយខ្សែភ្ជាប់ពីឧដុង្គទៅកំពង់ផែកំពត ដើម្បីសម្រួលទំនាក់ទំនងជាមួយកំពង់ផែ និងសម្រាប់ប្រជារាស្ត្រខ្មែរធ្វើដំណើរទៅមក។
គោនន្ទិ
គោនន្ទិគឺជាយានជំនិះរបស់ព្រះសិវៈ។ គោនន្ទិមានន័យថាជាសេចក្តិស្រលាញ់ និងសេចក្តីសប្បាយរីករាយ ដែលទាំងនេះសុទ្ធតែជាប្រភពនៃការបង្កើត។ គោនន្ទិតំណាងឱ្យយុត្តិធម៌ គុណធម៌ គ្រូរបាំ គ្រូភ្លេងផងដែរ។
ពាក្យកាព្យ​ប្រដៅ​ជន​ប្រុស​ស្រី
បទពាក្យ ៧
ធ្លាប់ជ្រកទីពឹងព្រះបារមី                                     ឱ្យរៀនបាលីទៅបរលោក ។
សត្វជ្រូកមាន់ទាគេចាក់កាប់                               សម្រាប់គេស៊ីជាអាហារ ។
វេទនាសញ្ញានឹកស្រេកឃ្លាន                                សន្និដ្ឋានថាដូចអ្នកមានគុណ ។
អណ្ដែងក្រាញ់ឆ្ដោដៀបរ៉ស់ផ្ទក់                             ចង់ទិញស្ងោរជ្រក់ទៅតថ្លៃ ។
ទម្លាក់ឱ្យជ្រៅរងទុក្ខសោក                                  លៃលកអ្នកទោសរឿងអ្នកទិញ ។
៣០- ប្រគល់យមរាជយម្ភុបាល                                   ដាក់ស្រាលដោយស្រាលធ្ងន់ដោយធ្ងន់
អ្នកសាងមគ្គផលស្គាល់ទោសគុណ                      ទៅសោយសុខមុនតាមទុនទាន ។
បន្លិចលុយកាក់សម្ងាត់                                      ទោសត្រូវអាបត្ដិលាក់សម្ងំ
បើចេះខ្លាចក្រែងមិនក្លែងក្លាយ                                       សមសុខសប្បាយមិនទាស់គ្នា ។
លោកសង្ឃសាធុគ្មានសល់ម្នាក់                           សង្ឃរាជទុកដាក់មិនចែកចាយ ។
លោភោមោហោបាំងងឹត                                     សិស្សមានគំនិតមិនហ៊ានថា ។
ខ្លួនខ្ញុំសូមសុំបវារណា                                       ប្រោសប្រាណមេត្ដាគ្រប់បណ្ដាសង្ឃ ។
កុំល្ងង់ទាល់ងាប់ធ្លាប់មិនដឹង                               បើខឹងខ្ញុំឃាត់ថាឱ្យខាន
ព្រះកាយប្រកបគង់ស្រណុក                               ព្រះទ័យវិតក្កជាធម្មតា ។
ព្រះមហាចមពង្សទ្រង់ចំពាក់                               ចំពោះធុរៈនឹងសាសនា ។
ខ្ញុំពោលតែលោកធ្វើអាក្រក់                                 បើខ្ញុំកុហកខូចមុសា
អ្នកម្តាយអាពុកបងប្អូនជិត                                 ជីទួតមួយពិតពូជចិត្តល្អ
មិនបានថ្វាយផ្ទាល់ដល់ហត្ថា                              សូមទ្រង់មេត្ដាប្រោសប្រណី ។
ឃុំបឹងព្រះ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ក្រុមប្រឹក្សាក្រុង-ស្រុក
៤. ទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុង និងគណៈអភិបាលស្រុក ក្រុង
ទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមប្រឹក្សាស្រុក ក្រុង និងគណៈអភិបាលស្រុក ក្រុង មានដូចខាង​ក្រោម ៖
អ្នកម្នាងកែវទី១
អ្នកម្នាងកែវ ជាព្រះមហេសីរបស់ព្រះបាទចក្រព័ត្រហើយមានព្រះ រាជបុត្រពីរអង្គគឺ ព្រះសិរីកុមារ និង បទុមរាជា។ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ អ្នក​ម្នាង​កែវ​ ​មហេសី​មួយទៀត​របស់​ព្រះចក្រព័ត្រក៏​មានគភ៌​ដែរ​ ​គឺ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំជូត​ ​ព.ស ​១៥៤៤ ត្រូវជា​គ.ស ​១០០០។
ជ្រែករាជ្យ
ជ្រែករាជ្យ គឺជាការដណ្ដើមយករាជ្យបល័ង្គមកគ្រប់គ្រងក្នុងជួររាជ្យវង្ស។ ការជ្រែករាជ្យមាន
កំពង់តែអុង
នៅគ.ស.១៨២០ មាន​ភិក្ខុ​មួយ​អង្គ​នាម​កែ​គង់ បួស​នៅ​វត្ដ​សំបួរ​ក្នុង​ខេត្ដ​ភ្នំ​ពេញ​បាន​តាំង​ខ្លួន​ជា​អ្នក​សិល្ប៍​ភូ​វិសេស​ ទៅ​បញ្ចុះ​បញ្ចូល​អស់​រាស្រ្ដ​នៅ​ខេត្ដ​បាភ្នំ រួច​ទៅ​រួប​រួម នឹង​សម្ដេច​ចៅ​ពញា​តី ឧក​ញ៉ា​នរេន្ទ​គល់ និង នាយ​កែ​ព្រា​លន លើក​ទ័ព​ទៅ​កាប់​សំលាប់​យួន​អស់​ជា​ច្រើន​។ ពេល​នោះ​អុង​តាគុន​ លេ​វ៉ាន់​យៀក នៅ​ព្រៃនគរ​ប្រើ​អោយ​នាំ​ពល ៣០០​នាក់​លើក​ដល់​ភ្នំ​ពេញ ហើយ​បង្ហួស​ទៅ​បោះ​ទ័ព​នៅ​កោះ​សូទិន ទើប​សម្ដេច​ព្រះ​ឧទ័យ​រាជា ទ្រង់​បញ្ជា​អោយ​លើក​ទ័ព​ទៅ​ជា​បន្ថែម ហើយ​ចាប់​ភិក្ខុ​កែ​គង់ យក​ទៅ​សំលាប់​។ ចំណែក​អែ​សម្ដេច​ចៅ​ពញាតី ឧក​ញ៉ា​នរេន្ទ​គល់ នាយ​កែ​ព្រាលន ត្រូវ​ចាប់​បាន​បញ្ជូន​ទៅ​ព្រៃន​គរ ហើយ​ក្រោយ​មក​ត្រូវ​ប្រហារ​ជីវិត​បង់​ដែរ​។ រាជ​ពង្សា​វតារ​បាន​បញ្ជាក់​ថា ឧប្បត្ដិ​ហេតុ​នេះ កើត​មក​ពី​ការ​វិវាទរ​វាង​នាម៉ឺន​ខ្មែរ និង​នាម៉ឺន​យួន​។
ប៉ាសឺរ៉ែល​ នុយមឺរីក
ដំណើរការជ្រើសរើស
ជារៀងរាល់ឆ្នាំ ក្រុមជ្រើសរើសត្រូវឆ្លងកាត់ដំណើរការ 4 ជំហានយ៉ាងម៉ត់ចត់៖
នាយករដ្ឋបាលក្រុង-ស្រុក
១.ការងារ និងភារកិច្ចរបស់នាយករដ្ឋបាលស្រុក-ក្រុង
-  រៀបចំ និងដាក់ជូនគណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុងនូវវិធានការ និងគោល​ការណ៍ក្នុងការអនុវត្ដដីកា និងសេចក្ដីសម្រេចនានារបស់ក្រុម​ប្រឹក្សាស្រុក-ក្រុង
គណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុង និងអភិបាលស្រុក-ក្រុង អាចធ្វើប្រតិភូកម្មដល់ នាយក​រដ្ឋបាលសាលាស្រុក-ក្រុងឱ្យលើកយោបល់លើកិច្ចការណាមួយ ដែលស្ថិតក្នុង​វិសាល​ភាពនៃតួនាទីភារកិច្ចរបស់ខ្លួន ដើម្បីគណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុង ឬអភិបាលស្រុក-ក្រុង  ​ពិនិត្យ សម្រេចតាមការចាំបាច់។
ប្រាសាទហប់
រូបភាពតូច|សសរពេជ្រ ដែលនៅសល់ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិនៅក្នុងភូមិបឹង ឃុំឬស្សីលក ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះជាសំណង់ប្រាសាទដ៏បុរាណមួយ ដែលបានស្ថាបនាឡើងនៅសតវត្សទី៧ ដល់សតវត្សរ៍ទី៨ នៃ គ ស ក្នុងសិល្ប:ព្រៃក្មេង ហើយបានរចនាឡើងពីឥដ្ឋដុតឆ្អិន និងថ្មភក់ (ក្របទ្វារ ផ្តែររ និងសរសរពេជ្រ)និងល្បាយថ្មបាយក្រៀមមួយចំនួនតូច ។ រំលឹកឡើងវិញថាតំបន់នេះគឺជាសាមន្តរាជ្យដ៏អស្ចារ្យដែលគេបានសាងប្រាសាទដល់ទៅពីរជើង និងត្បូងដែលទំរង់សិល្ប:តែមួយ និងមានបឹងសិប្បនិមិត្តធំៗចំនូនពីរនៅក្បែរៗគ្នា ដែលអ្នករស់នៅទីនេះថា បឹងមូយ ឬបឹងកណ្តាលនៅខាងលិច បឹងវែងនៅខាងកើត និងប្រព័ន្ធស្រោចស្រព្វ ប្រលាយ អូរ ស្រះ ត្រពាំង ទួលបុរាណ និងវាលស្រែដាច់កន្ទុយភ្នែកស្អេកស្កះ ។ ទីនេះទំនងជាសាមន្តរាជ្យដែលមានភាពរីកចំរើនបំផុតនាសតវត្សរ៍ទី៧ ដល់សតវត្សរ៍ទី៨នៃ គ ស ។
វិទ្យាល័យ​កំពង់ស្ពឺ
ជាវិទ្យាល័យដែលមានភាពអភិវឌ្ឍន៍ជាងគេ ដែលស្ថិតនៅក្នុងច្បារមន។ មានហេដ្ឋារចនាសម័ន្ធត្រឹមត្រូវ មានគ្រូបង្រៀនជាច្រើនប្រកបដោយចំណេះដឹង មានក្រមសីលធម៌ និងគុណធម៌។ មានវិន័យតឹងរឹង ក្នុងការគោរពច្បាប់សាលា ទាំងលោកគ្រូអ្នកគ្រូនិងសិស្សានុសិស្ស។
ជនជាតិចិន
វាក៏មានជនភៀសខ្លួន ចិនយ៉ាងទូលំទូលាយដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា ជនជាតិចិនក្រៅប្រទេស ។
គណៈអភិបាលក្រុង-ស្រុក
= តួនាទី និងភារកិច្ចគណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុង = ស្រុក-ក្រុងនីមួយៗត្រូវមានគណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុងមួយ ដែលរួមមានអភិបាល​ស្រុក-ក្រុង និងអភិបាលរងស្រុក-ក្រុងមួយចំនួន ដែលត្រូវបានតែងតាំងឡើង ស្របតាម​ល័ក្ខ​ខ័ណ្ឌ​នៃច្បាប់ស្ដីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលរាជធានី ខេត្ដ ស្រុក-ក្រុង ខណ្ឌ។ អភិបាល​ស្រុក-ក្រុង អភិបាលរងស្រុក-ក្រុងមិនមែនជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាស្រុក-ក្រុងឡើយ។
១. តួនាទីរបស់គណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុង
គណៈអភិបាលស្រុក-ក្រុងមានតួនាទី និងភារកិច្ចដូចខាងក្រោម ៖
-  ការរៀបចំតួនាទី ភារកិច្ច និងលក្ខខណ្ឌការងាររបស់បុគ្គលិក
-  កិច្ចការផ្សេងៗទៀត ដែលកំណត់ដោយច្បាប់ លិខិតបទដ្ឋានគតិ​យុត្ដនានា និងដែលតម្រូវដោយក្រុមប្រឹក្សាស្រុក-ក្រុងរបស់ខ្លួន
+ ដើម្បីធានាឱ្យអភិបាលស្រុក-ក្រុងអនុវត្ដនូវភារកិច្ចខាងលើនេះ សេចក្ដីរាយ​ការណ៍ប្រចាំខែ ត្រីមាស ឆមាស និងប្រចាំឆ្នាំរបស់ការិយាល័យ អង្គភាព និងទីភ្នាក់ងារនានារបស់ក្រសួង ស្ថាប័នដែលប្រចាំនៅស្រុក-ក្រុង​ ត្រូវដាក់ជូន​អភិបាលស្រុក-ក្រុង ដើម្បីពិនិត្យ និងផ្ដល់យោបល់។ ប្រសិនបើអភិបាល​ស្រុក-ក្រុង​ឯកភាព អភិបាលស្រុក-ក្រុងត្រូវចុះហត្ថលេខាលើរបាយការណ៍នោះ រួមជា​មួយ​ប្រធានការិយាល័យ អង្គភាព និងអ្នកទទួលខុសត្រូវនៃទីភ្នាក់ងារនោះ។
គ្រីស្តុប កូឡុំ
កេរ្ដិ៍ឈ្មោះរួមបញ្ចូលគ្នា
ក្នុងរយៈពេល២ឆ្នាំនៅសល់នៃជីវិតរបស់គាត់ កូឡំបូស (Columbus) ព្យាយាមបិតបាំងការអាប់អោនកេរ្ដិ៍ឈ្មោះហើយនៅ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៥០៥ គាត់អាចរកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់គាត់បានមកវិញខ្លះតែគាត់មិនអាចស្ដារកេរ្ដិ៍ឈ្មោះគាត់មកវិញបានទេ ហើយគាត់បានស្លាប់ក្នុង ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៥០៦ ដោយគាត់នៅតែគិតថាគាត់បានរកឃើញផ្លូវទៅកាន់អាស៊ី។កេរ្ដិ៍ដំណែររបស់កូឡំបូស (Columbus)ត្រូវបានដាក់បញ្ចូលគ្នាតែមួយ។ ការជឿជាក់របស់គាត់ត្រឹមត្រូវដោយការុករករបស់គាត់គឺធ្វើឲ្យទ្វីបអាមេរិកក្លាយជាអាណានិគមន៍របស់អ៊ីរ៉ុប ហើយអ៊ីរ៉ុបបានបំផ្លាញប្រជាជនដើមនៃនៅលើកោះនេះ។ ដោយដៃតែមួយ គាត់មិនបានស្វែងរកសម្រេចនូវអ្វីដែលក្រៅពីនេះគឺ ផ្លូវទៅកាន់អាស៊ី នឹង អ្វីដែលនៅសល់ត្រឹមតែសន្យា។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយអ្វីដែលកូឡំបូស (Columbus)បានផ្លាសប្ដូរ គឺបេសកកម្មដែលជាសញ្ញាបង្ហាញដល់មនុស្សជាច្រើន រុក្ខជាតិ សត្វ នឹង ទំនៀមទំលាប់ដ៏មានឥទ្ធិពលខ្លាំក្លា នឹងរាល់អ្វីគ្រប់យ៉ាងនៅលើផែនដី។ សេះមកពីអ៊ីរ៉ុបបានអនុញ្ញាតដោយកុលសម្ព័នជនជាតិដើមអាមេរិកនៅតំបន់ដ៏ធំទូលាយនៃអាមេរិកខាងជើង ហើយនាំទៅកាន់ជីវិតរស់រវើក។ អាហារពីអាមេរិកដូចជាដំឡូងបារាំង ប៉េងប៉ោះ នឹងពោត ទៅជាអាហាសំខាន់របស់អ៊ីរ៉ុបនឹងបានជួយបង្កើនការចូលចិត្ត។ ស្រូវសាលីមកពីអ៊ីរ៉ុបនឹងពិភពលោកដ៏ចាស់ផ្លាស់ប្ដូរប្រភពអាហាយ៉ាងរហ័សនៅអាមេរិក។ កាហ្វេមកពីអាព្រិចនឹងស្ករអំពៅមកពីអាស៊ីក្លាយជាកសិដ្ធានលុយដ៏ធំនៅប្រទេសក្នុងអាមេរិកឡាទិន។ ការផ្លាស់ប្ដូរក៏បានបង្កើតជម្ងឺនៅអឌគោលទាំងពីផងដែរ គំនិតដ៏មានប្រសិទ្ធភាពគឺធំធេងនៅអាមេរិក។ ជម្ងឺអុតស្វាយ មកពីពិភពលោកចាស់បានបំផ្លាញប្រជាជនដើមរាប់អាមេរិកលាននាក់ក្នុងចំណោមប្រជាជនទាំងអស់។ ជម្ងឺនេះវាពិសេសលើសពីការគាបសង្កត់ពីពួកអ៊ីរ៉ុបទៅលើអាមេរិក។ គុណប្រយោជន៍ដ៏ធំលើសលប់នៃការផ្លាស់ប្ដូរទៅជាចំណុចចាប់ផ្ដើមនៃអ៊ីរ៉ុប នឹងជាចុងក្រោយគឺការចាប់ផ្ដើមនៃពិភពលោក។ អាមេរិកបានផ្លាសប្ដូរជារៀងរហូតហើយភាពរំភើបញ៉ាប់ញ័រមួយនឹងទំនៀមទំលាប់គហិបតីនៃអរីយធម៌ជនជាតិដើមអាមេរិកគឺមិនបានផ្លាស់ប្ដូរទេ។ តែវាបាត់បង់ហើយវាបដិសេធនឹងពិភពលោកនូវការមិនដឹងនៃជីវៈភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ។
សាសនា​សកល
១​- និកាយហិនយាន:
[៦] ម្នាលអានន្ទ លើសពីនោះទៀត ដោយមិនយកចិត្តទុកដាក់លើ អាកាសានញ្ចាយតនសញ្ញា (perception of space), មិនយកចិត្តទុកដាក់លើ វិញ្ញាណញ្ចាយតនសញ្ញា (perception of consciousness) ភិក្ខុយកចិត្តទុកដាក់លើសភាវៈតែមួយ (singleness) ព្រោះអាស្រ័យ អាកិញ្ចញ្ញាយតនសញ្ញា (ការសម្គាល់ថាភាពទទេ) ។ ចិត្តរបស់ភិក្ខុនោះសប្បាយ ជ្រះថ្លា តាំងនៅ ជឿស៊ប់ ក្នុង អាកិញ្ចញ្ញាយតនសញ្ញា (perception of nothingness) ។
ឈើប្រាង ឤវីកុល
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាសម្តែងថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:BNK48 ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងស្រីថៃ
សាសនា​សកល
២-​​​​​និកាយមហាយាន
និកាយមហាយាន​ ចែកចេញទៅទិសខាងជើង ហៅថា​ ឧត្តរនិកាយ  គឺជាយានធំ អាចផ្ទុកសត្វលោកបានច្រើនគ្នាទៅកាន់គោលដៅ។​និកាយនេះ​និយមធម៌ថ្មី
តើ​ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​មហាយាន​គឺជា​អ្វី ?
២-សាសនាព្រហ្មញ្ញ (Hindu Religion)
ព្រហ្មញ្ញសាសនាជាសាសនាមានប្រវត្តិកេរ្ត៌កាលយូរអង្វែងលើសាសនាទាំងអស់ក្នុងលោក​​ មានការវិវត្តិច្រើនសម័យកាល ចាប់តាំងពីកាលចាប់ផ្តើមពីការបង្កើតទឹកដីជារបស់
ដើមរបស់សានានេះ​ សាសនាហិណ្ឌូជាសាសនាមានលក្ខណខុសប្លែកពីសាសនាផ្សេងៗទៀតក្នុងពិភពលោកសាសនាដែលមិនមានសាស្តាអក្នបង្កើត ព្រោះមានចំនុចចាប់ផ្តើម
អ្វីៗទាំងអស់ដែលព្រះព្រហ្មបានបង្កើតនោះក៏បានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអាទិទេពផ្សេងៗដែរ ជាហេតុដែលធ្វើអោយសាសនានេះមានព្រះអាទីទេពច្រើនមានតួនាទិ
ព្រហ្មមញ្ញសាសនាមានប្រភពមកពីលិទ្ធិប្រចាំកុលសម្ព័ន្ធ ហើយក៏បានវិវត្តិមកកាន់ជាសានាប្រចាំកុលសម្ព័ន្ធអារ្យ័នដែលភាសខ្លួនមកច្បាំងឈ្នះកុលសម្ព័ន្ធម្ចាស់ស្រុកដែលគេហៅថា
២-និមិត្តសញ្ញា
និមិត្តសញ្ញាដ៏សំខាន់របស់ព្រហ្មញ្ញសាសនានុះគឺ​​តួអក្សរ  ૐ  ​ ដែលមានប្រភពមកពី  អ​​ ​​  ឧ​​​ ​​ ​  ម ជាអក្សរតំណាងអោយ ​​ ​ត្រីមូរតិ ឬព្រះអាទិទេពធំៗទាំង៣ មានក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនា
៣-សាស្តា​​នឹង​សាវក
ព្រហ្មញ្ញសាសនាមិនមានសាស្តានុះទេ មានត្រឹមតែចំណេះដឹង​ឬព្រះវេទដែលកើតឡើងតាមរយៈការបង្ហាត់បង្ហាញពីព្រះអាទិទេពមកកាន់មនុស្សក្នុងលក្ខណៈ ស្រុតិ​ ឬការបានស្តាប់
៤-គម្ពីរ
គម្ពីរត្រៃវេទ
៥- គោលការណ៏ប្រតិបតិ្ត
នៅជាព្រះពោធិសត្វទ្រង់ក៏ធ្លាប់សិក្សានៅក្នុងៃណក់ព្រាហ្មគឺអាឡារតាបសនឹងឧទកតាបសរបស់ព្រហ្មញ្ញសានារហូតចប់ត្រែវេទនឹងការបង្រៀនសព្វគ្រប់ដែរ។
សាសនាមុខជារលាយមិនខាន ព្រោះមនុស្សភាគច្រ់ើនក៏បាននាំគ្នាងាកទៅគោរពប្រតិបត្តិតាមការបង្រៀនរបស់ព្រះពុទុ្ធក្នុងនុះរួមមានពួកព្រាហ្មល្បីៗផងដែរទើបសង្ក្រ័ាចារ្យបាន
មហាយានផ្នែកខ្លះទៅប្រើប្រាស់នឹងលើកស្ទួយស្រោចស្រង់ព្រហ្មញ្ញសាសនាអោយក្លាយជាសាសនាហិណ្ឌូ ដោយពាក្យថាហិណ្ឌូនេះប្រើសំដៅហៅជនជាតិអារយ័ន្យដែលធ្វើចំណាក
តាមស្រុកតំបន់និមួយៗចូលរួមគ្នាតែមួយក្នុងព្រហ្មញ្ញសានាគេបង្កើតបានជាអាទិទេពធំៗបីអង្គឬគេហៅថាត្រីមូរតិ គឺមួយ ព្រះព្រហ្ម គឺជាអក្នសាងមនុស្សនឹងអ្វីៗគ្រប់បែប
ដែលមិនមានរណាដែលអាចដោះស្រាយបានព្រះអង្គតែងតែយាងទៅជួយកំចាត់បង្រ្កាបនៅហេតុការណ៏អាក្រក់ទាំងអស់នុះអោយវិនាសសូន្យបង់តាមរយៈអវតាឬការបែងភាគ
ទាំងបីនេះចាត់ទុកថាជាលក្ចណៈបុគ្គលាទិដ្ឋានជាការបូជាដើម្បីអោយដឹងតំណើរទាំងបីប្រការនុះគឺ​ ការកើតឡើង ការតាំងនៅ នឹងការសាបសូន្យទៅវិញនៃពីភពលោកនឹងឯង។
កាយមិនអាចអាស្រ័យនៅបានទៀតនុះទើបវិញ្ញាណចេញពីរូរាងកាយទៅរករូបរាងថ្មីឬគេហៅថាកើតថ្មីប្រៀបដូចជាមនុស្សដែលពាក់អាវរហែកហើយទៅរកអាវថ្មីមកពាក់ទៀត វាគឺ
រំពឹង លើផលតបស្នងណាៗទាំងអស់អក្នប្រតិបត្តិត្រូវបានគេហៅថាកម្មយោគិន ។ ២-ជយានមគ្គឬជយានយោគៈ ជាការប្រតិបត្តិដើម្បីអោយកើតចំនេះដឹងឃើញច្បាស់ថា
បរម្ថត័្មនជារបស់តែមួយគត់ដែលមានវិញ្ញាណដែលមាននៅក្នុងបុគ្គលនិមួយៗគឺជារបស់មួយដែលនៅជាគូរជាមួយបរម្ថត្ម័នឬអាត្ម័នខ្ពស់បំផុតដែលជាប្រភពនៃកំណើតនឹងជា
៦-និកាយផ្សេងៗ
គត់ដោយបានរួបរួមជំនឿនៅក្នុងព្រះអាទិទេពធំៗទាំងបីដូចជាព្រះព្រហ្ម ព្រះសិវៈ ព្រះវិស្ណុថាជាអង្គតែមួយប៉ុណ្ណោះគឺព្រះវិស្ណុនេះឯង។​នៅពុទ្ធសតវត្សទី១៩និកាយវៃស្ណវៈបានបែង
ចំនួនបីទៀតគឺ៖និកាយរាមានិជៈ និកាយមាថវៈនឹងនិកាយវលភៈផងដែរ។
២-សៃវៈនិកាយ និកាយនេះគោរពបូជាព្រះសិវៈឬព្រះឥសូថាជាអក្នបង្កើតលោកជាកំលាំងអមតៈដ៏មហិមាក្នុងចក្រវាលក្នុងការគោរពរបស់សាសនិកជនក្នុងនិកាយនេះមានលក្ខណៈ
សៃវៈនឹងក្នុងនិកាយវៃស្ណវៈនឹងតែម្តងដូចជាក្នុងសៃវៈនិកាយក៏គោរពបូជាព្រះមេសីរបស់ព្រះសិវៈដែលមានតែមួយព្រះអង្គតែប៉ុណ្ណោះប៉ុន្តែមានច្រើនព្រះនាមដូចជាព្រះនាមបរាវត្តី
៧-វណ្ណ:ទាំង៤
ការបែងចែកកំរឹតជាន់ថ្នាក់មនុស្សនៅក្នុងសង្គមតំបូងឡើងប្រហែលជាកំណត់តាមសម្បុរស្បែកដែលកាលពីមុនមានតែពីរវណ្ណៈប៉ុណ្ណោះគឺពួកស្បែកខ្មៅសំដៅទៅលើពួកដ្រាវីដ
ពីព្រះសោណីឬត្រគៀករបស់ព្រះព្រហ្ម។ ៤-វណ្ណៈសូទ្រៈជាវណ្ណៈពួកកម្មករអ្នកធ្វើការស៊ីឈ្នួលដែលត្រូវប្រើកំលាំងរែកពុនលីសែងឬបំរើការដល់វណ្ណៈផ្សេងៗវណ្ណៈសូទ្រៈត្រូវបានចាត់ទុកថា
ទេវៈ​ក្នុង​លទ្ធិព្រាហ្មណ៍
ព្រះវិស្ណុ ជា​អ្នក​រក្សា​លោក ជួយ​ស្រោចស្រង់​ពិភពលោក​ឱ្យ​ផុត​ពី​ភយន្តរាយ ទើប​មាន​នាម​ថា ហវិ (ករុណា) នារាយណ៍ (ជា​ដែន​កើត​នៃ​នរជន)​។ នៅ​ពេល​ផែនដី​ជួប​គ្រោះថ្នាក់​ម្តងៗ ព្រះអង្គ​តែងតែ​បែងភាគ​ជា​អវតារ​ចុះ​មក​សង្គ្រោះ​ផែនដី​ជានិច្ច​។
តាម​គម្ពីរឫគ្វេទ ចែងថា​ព្រះសិវៈ​ជា​អាទិទេព​បំផ្លាញ​លោក​។ តែ​ក្រោយ​មក​ នៅ​ពេល​មួយ​ទំនាស់​សាសនា​រវាង អ្នក​គោរព​ព្រះព្រហ្ម អ្នក​គោរព​ព្រះវិស្ណុ និង​អ្នក​គោរព​ព្រះសិវៈ​បាន​ផ្ទុះឡើង ដោយ​សិវបរិស័ទ មាន​ចំនួន​ច្រើនជាង បាន​ទទួល​ជ័យ​ជម្នះ ទើប​គេ​បន្ថែម​ងារ​ថា​ ព្រះសិវៈ​ជា​អ្នក​បង្កើត​លោក​ផង និង​បំផ្លាញ​លោក​ផង​។