cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
វត្តនៅក្នុងខេត្តកំពង់ចាម
០៣០៥ | ​ ក្រុងកំពង់ចាម ​
24.       វត្តសោភ័ណរិទ្ធីរង្សី  ហៅ  កោះកុក
28.        វត្តកែវមុនី  ហៅ  ខែលជ័យ
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិទួលរការ ឃុំស្រក ស្រុកកំពង់សៀម ខេត្តកំពង់ចាម
០៣០៧ | ស្រុកកងមាស ​
2.           វត្តសុវណ្ណរង្សី  ហៅ  ព្រែកអង្គរបាន
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអង្គរបាន៨ ឃុំអង្គរបាន ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម
7.           វត្តមុនីសាគរ  ហៅ  ខ្ចៅ
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិព្រែកកុយ ឃុំព្រែកកុយ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម
16.        វត្តពាមនាងកេស  ហៅ  ពាមក្នុង
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិស្តៅលើ ឃុំស្តៅ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិល្វាលើ ឃុំស្តៅ ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិបឹងត្រាវ ឃុំសូគង ស្រុកកងមាស ខេត្តកំពង់ចាម
០៣០៨ | ស្រុកកោះសូទិន
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិកំពង់រាប ឃុំកំពង់រាប ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម
8.           វត្តសុទ្ធាវុត្យារាម  ហៅ  ចុងកោះ
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអង្គរជ័យ ឃុំមហាខ្ញូង ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាម
០៣១៣ | ស្រុកព្រៃឈរ ​
1.           វត្តគិរីរង្សីរតនារាម  ហៅ  ភ្នំខ្សាច់ថ្មី
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិត្រពាំងបេង ឃុំបារាយណ៍ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម
3.          វត្តសមាធិទំនប់  ហៅ  ទំនប់
9.           វត្តសុវណ្ណពោធិរង្សី  ហៅ  បឹងណាយ
11.        វត្តជោតបាលវ័ន  ហៅ  វត្តចាស់
21.        វត្តបារាយរង្សី  ហៅ  បារាយណ៍
26.        វត្តប្រាសាទទឹកឆា  ហៅ  ទឹកឆា
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិឃ្លោយទី២ ឃុំមៀន ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម
33.       វត្តបទុមសាគរ  ហៅ  បឹងធំ
37.       វត្តព្រៃឈរ
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិសង្កែ ឃុំព្រៃឈរ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម
41.        វត្តទួលច័ន្ទ  ហៅ  ស្វាយរក្ស
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអូរដូនញា ឃុំត្រពាំងព្រះ ស្រុកព្រៃឈរ ខេត្តកំពង់ចាម
០៣១៤ | ស្រុកស្រីសន្ធរ ​
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិជីបាល ឃុំជីបាល ស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាម
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិអំពិល​​ ឃុំខ្នារស ស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាម
12.        វត្តមង្គលនាទី  ហៅ  ក្រូចសើច
13.        វត្តទីបារាម  ហៅ  កំពូល
14.        វត្តសំរិទ្ធិជយារាម  ហៅ  កណ្តាល
23.       វត្តពោធិវ័ន  ហៅ  អំពិល​​
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិចុងបឹងក្នុង ឃុំព្រែកដំបូក ស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាម
34.       វត្តត្នោតកែវបូព្រឹក្ស  ហៅ  ត្នោតកើត
39.       វត្តវេឡុឃរាជសីហ៍
48.        វត្តសុទីបារាម  ហៅ  បឹងទីង
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិទងត្រឡាច ឃុំទងត្រឡាច ស្រុកស្រីសន្ធរ ខេត្តកំពង់ចាម
2.           វត្តចន្ទគិរីសិលារាម  ហៅ  បែកអន្លូង
8.           វត្តជម្ពូទិព្វវ័ន  ហៅ  វាលអំពង់
9.           វត្តសុវណ្ណរតនសោភ័ណមុនី  ហៅ  ព្រះអណ្តូង
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិព្រះ ឃុំព្រែកកក់ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម
23.       វត្តសុវណ្ណគង្គា  ហៅ  បឹងកេត
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិភ្នំអំពិល ឃុំព្រែកកក់ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម
ស្ថិតនៅក្នុង ភូមិបឹងដែង ឃុំព្រែកកក់ ស្រុកស្ទឹងត្រង់ ខេត្តកំពង់ចាម
មន្ទីរពិសោធន៍វេជ្ជសាស្រ្ត
ដំណើរការកែច្នៃនិងលំហូរការងារ
នៅហុងកុងស្ថាប័នដែលត្រូវបានទទួលស្គាល់គឺសេវាកម្មទទួលស្គាល់គុណភាពអប់រំហុងកុង ( HKAS ) ។ នៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកុម្ភះឆ្នាំ ២០០៤ ហខេអេសបានដាក់កម្មវិធីទទួលស្គាល់ការធ្វើតេស្តសាកល្បងវេជ្ជសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។
សភាតំណាងប្រជាជននៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
រដ្ឋធម្មនុញ្ញកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរួមមាន១៦ជំពូក និង២១មាត្រា ហើយជំពូកខ្លះមានត្រឹមតែ១មាត្រាតែប៉ុណ្ណោះ។ ជំពូក១ និយាយអំពីរបបរដ្ឋ មានតែមួយមាត្រា និង៣ កថាខណ្ឌ។ ជំពូកនេះបានចែងថា រដ្ឋកម្ពុជាគឺជារដ្ឋមួយឯករាជ្យ ឯកភាព សន្តិភាព អព្យាក្រឹត្យ មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធណា អធិបតេយ្យ ប្រជាធិបតេយ្យ ក្នុងបូរណភាពដែនដីរបស់ខ្លួន។ រដ្ឋកម្ពុជាជារដ្ឋរបស់ប្រជាជន ពួកកម្មករ កសិករ និងពលករកម្ពុជាផ្សេងទៀតទាំងអស់។ រដ្ឋ   កម្ពុជាមានឈ្មោះផ្លូវការថា កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ។
ជំពូក៦ ដែលចែងអំពីអង្គការអនុវត្តច្បាប់ (នីតិប្រតិបត្តិ) មានតែមាត្រាមួយប៉ុណ្ណោះគឺមាត្រា៨ ដែលមានពីរវាក្យខណ្ឌ។ រដ្ឋាភិបាលជាអង្គការមានភារកិច្ចអនុវត្តច្បាប់ និងអនុវត្ត មាគ៌ានយោបាយទាំងអស់របស់សភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា។ រដ្ឋាភិបាលត្រូវបានជ្រើសតាំងឡើងដោយសភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា ហើយត្រូវទទួលខុសត្រូវទាំងស្រុងចំពោះមុខសភាតំណាងប្រជាជនកម្ពុជា ក្នុងកិច្ចដំណើរការទាំងអស់របស់ខ្លួនទាំងក្នុងប្រទេស ទាំងក្រៅប្រទេស។
អំណាចតុលាការមានចែងក្នុងនៅជំពូក៧ ដែលមាន២ មាត្រា។ មាត្រា៩ដែលមានពីរវាក្យខណ្ឌ បានចែងថា តុលាការជាតុលាការរបស់ប្រជាជន តំណាងយុត្តិធម៌របស់​ប្រជាជន ការពារយុត្តិធម៌របស់ប្រជាជន ការពារសិទ្ធិសេរីភាពប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប្រជាជន ហើយផ្ដន្ទាទោសដល់ គ្រប់សកម្មភាពដែលប្រឆាំងនឹងរដ្ឋរបស់ប្រជាជន ឬដែលល្មើសនឹងច្បាប់រដ្ឋរបស់ប្រជាជន។ តុលាការគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ត្រូវសភាតំណាងប្រជាជនជ្រើសរើស និងតែង   តាំង។ មាត្រា១០ក្នុងជំពូក៧ដដែលនេះ ​មានចែងអំពីបទល្មើសច្បាប់រដ្ឋប្រជាជន ដែលមានពីរប្រភេទធំៗគឺ៖       ១- ប្រភេទដែលត្រូវផ្ដន្ទាទោសកម្រិតខ្ពស់បំផុតគឺចំពោះសកម្មភាពប្រឆាំង និងបំផ្លិចបំផ្លាញដែលមានលក្ខណៈជាខ្សែសង្វាក់ ហើយគ្រោះថ្នាក់ដល់រដ្ឋប្រជាជន និង២- ប្រភេទដែលត្រូវអប់រំ កសាង ក្នុងក្របខណ្ឌអង្គការរដ្ឋ ឬក្នុងក្របខណ្ឌអង្គការប្រជាជន ចំពោះប្រភេទល្មើសក្រៅពីប្រភេទទី១។
គោលនយោបាយក្រៅប្រទេស​របស់កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានបរិយាយយ៉ាងវែងក្នុងជំពូកទី១៦  មាត្រា២១។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមានឆន្ទៈដ៏មោះមុត ចង់មានចំណងមិត្តភាពយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយប្រទេសទាំងអស់ដែលមានព្រំដែនជាប់ជាមួយខ្លួន ហើយនិងជាមួយប្រទេសជិតឆ្ងាយទាំងអស់លើសកលលោក តាមគោលការណ៍ គោរពអធិបតេយ្យភាព និងបូរណភាពដែនដីគ្នាទៅវិញទៅមកដាច់ខាត។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យប្រកាន់ខ្ជាប់នូវនយោបាយឯករាជ្យ សន្តិភាព អព្យាក្រិត មិនចូលបក្សសម្ព័ន្ធណា មិនអនុញ្ញាតឲ្យបរទេសណាតាំងមូលដ្ឋាសឹកនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដាច់ខាត។ តស៊ូដាច់ខាតនឹងការជ្រៀតជ្រែកគ្រប់បែបយ៉ាងពីខាងក្រៅ មកក្នុងកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តស៊ូដាច់ខាតក្នុងអំពើវិទ្ធង្សនា ឈ្លានពានគ្រប់បែបយ៉ាងពីខាងក្រៅមកលើប្រទេសកម្ពុជា ទោះវិទ្ធង្សនា ឬឈ្លានពានខាងយោធាក្តី នយោបាយក្តី ខាងវប្បធម៌ក្តី ខាងសេដ្ឋកិច្ចក្តី ខាងសង្គមកិច្ចក្តី ខាងទូតឬតាមរូបភាពយកនាមថា មនុស្សធម៌ក្តី។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យមិនជ្រៀតជ្រែកដាច់ខាតកិច្ចការផ្ទៃក្នុងប្រទេសទាំងអស់។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យដាច់ខាតគោរពលក្ខការណ៍ដែលប្រទេសនីមួយៗមានអធិបតេយ្យភាព និងសិទ្ធិអំណាចចាត់ចែង និងសម្រេចកិច្ចការប្រទេសខ្លួនដោយខ្លួនឯងពេញទី ដោយគ្មានការជ្រៀតជ្រែកពីខាងក្រៅ។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យស្ថិតនៅក្នុងមហាគ្រួសារប្រទេសមិនចូលរួមបក្សសម្ព័ន្ធណាជាដាច់ខាត។ កម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យខិតខំបង្កើនសាមគ្គីភាពជាមួយប្រជាជនតតីយលោកនៅអាស៊ី អាហ្រ្វិក អាមេរិកឡាទីន ហើយនិងប្រជាជនដែលស្នេហាសន្តិភាព និងយុត្តិធម៌ ក្នុងសកលលោកទាំងមូល ។ ជួយឧបត្ថម្ភគ្នាទៅវិញទៅមកយ៉ាងសកម្មក្នុងការតស៊ូនឹងចក្រព័ត្រនិយម អាណានិគមនិយមចាស់ថ្មី ដើម្បីឯករាជ្យភាព សន្តិភាព មិត្តភាព ប្រជាធិបតេយ្យយុត្តិធម៌ និងវឌ្ឍនភាព ពិតប្រាកដនៅលើសកលលោក។
ឝ្រីឥន្ទ្រកុមារ
ព្រះអង្គម្ចាស់ឝ្រីឥន្ទ្រកុមារ រជ្ជកាល (យឝោវម៌្មទី២) បើតាមសិលាចារឹកយើងអាចសន្និដា្ឋនបានថាកាលនោះព្រះបាទជយវម៌្មទី៨មានព្រះមហេសីរួចសេ្រចទៅហើយព្រះនាមរបស់ព្រះនាងគឺជយរាជទេវី។ រួមជាមួយនឹងព្រះនាងប្រហែលជាក្នុងគ.ស ១១៤៥ ព្រះអង្គបាន មានព្រះរាជ្សបុត្រមួយព្រះអង្គព្រះនាមឝ្រីឥន្រ្ទកុមារ។ នៅគ.ស ១១៦០ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៨ កំពុងតែធ្វើចំបាំងប្រយុទ្ធជាមួយកងទ័ពនគរចាម្ប៉ានៅមុខទីក្រុងវិជយ គា្រនោះព្រះអង្គបានទទួលដំណឹងថាព្រះបិតាព្រះអង្គចូលទិវង្គតហើយព្រះបាទយឝោវម៌្មទី២បានឡើងសោយរាជ្យជំនួសនៅចំពោះមុខស្ថានការណ៍ផ្លាស់ប្តូរនេះ ព្រះអង្គពុំបានផ្លាស់ប្តូរចិត្តគំនិតអ្វីទាំងអស់ព្រះអង្គនៅតែបន្តធ្វើសង្រ្គាមវាយប្រហារនគរចាមហើយគោរពស្មោះស្ម័គ្របំរើព្រះមហាក្សត្រថ្មីដោយគ្មានវៀចវេរឡើយ នៅពេលដែលព្រះអង្គទទួលដំណឹងដឹងថានៅព្រះរាជធានីមានមន្រ្តីក្បត់ចង់ធ្វើឃាតព្រះមហាក្សត្រព្រះអង្គបានធ្វើដំណើរយាងចូលមកនគរវិញដើម្បីជួយការពារជ្រោមជ្រែងព្រះរាជាតែព្រះអង្គមកដល់យឺតពេលហើយ សោកនាដកម្មក៏បានកន្លងហួសផុតរួចស្រេចបាត់ទៅហើយព្រះបាទយឝោវម៌្មទី២ ត្រូវគេធ្វើឃាតហើយព្រះរាជបុត្រព្រះអង្គព្រះឝ្រីឥន្រ្ទកុមារក៏ប្រហែលជាអស់សង្ខារក្នុងសម័យជាមួយគ្នាដែរក្នុងគ.ស ១១៦៥។
១០០រៀល(ឆ្នាំ១៩៩៥)
100រៀល
=មើលផងដែរ=
ទុក្ខតាសូត្រ
ទុក្ខតាសូត្រ ទី៥
ខេត្តកំពង់ឬស្សី
=វត្ត= =មើលផងដែរ=
ព្រះត្រីឯក
យោងតាមគោលលទ្ធិរបស់គ្រិស្តបរិស័ទ បើ​សិន​ជា​យើង​ថា​ព្រះរាជបុត្រា​មិន​មែន​ជា​ព្រះ​នេះ​ខុស ប្រសិន​ជា​​យើង​ថា ព្រះ​វិញ្ញាណបរិសុទ្ធ​មិន​មែន​ជា​ព្រះ​នោះ​យើង​ខុស​ពី​ព្រះ​បន្ទូល​របស់​ព្រះ​អង្គ​ដែរ។
សោមសវលី
ជីវប្រវត្តិ
ព្រះនាង បានចូលសិក្សាកម្រិតបឋមសិក្សានៅសាលា ចិត្រលតា ក្រោយមកបានផ្លាស់នៅរស់នៅ ឯខេត្តឈៀងម៉ៃ ជាមួយបិតា ដែលកាលនោះព្រះអង្គ ជាចៅក្រម នៅតុលាការខេត្តឈៀងម៉ៃ។ ក្រោយមក ព្រះនាង បានផ្លាស់ទៅសិក្សានៅ មហាវិទ្យាល័យ Regina Coeli, សាលាសម្រាប់សិស្សនារី នៅក្នុងខេត្តឈៀងម៉ៃ នៅឆ្នាំ 1967។
ព្រះភាគិនេយ្យា នាមព្រះអង្គម្ចាស់
ព្រះអង្គម្ចាស់សោមសវលី មានកូនស្រីចិញ្ចឹមនាម, Siraphatchara Sophatcharamani ឬ Bai Phlu។
ឃុំកំពង់ចំឡង(ស្រុកស្វាយជ្រំ)
( $ Commune ) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្វាយជ្រំ  ខេត្តស្វាយរៀង  មាន ៧ភូមិ÷
ប្រាសាទតាញឹម
តាញឹម
ហ្វ្រង់ស៊ីសស្កូ ​ហ្គុតទែររេស
ហ្វ្រង់ស៊ីសស្កូ ​ហ្គុតទែររេស ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថា លូ អូឡូ (កើតថ្ងៃទី ៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៤) គឺជាអ្នកនយោបាយ ទីម័រខាងកើត ដែលបានបម្រើការជា ប្រធានាធិបតីទីម័រខាងកើត ពីថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០១៧ ដល់ថ្ងៃទី ២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ ២០២២។ គាត់ក៏ជាប្រធានគណបក្សនយោបាយ ហ្វ្រីទីលីន ហើយគាត់គឺជាប្រធានទីមួយនៃ សភាជាតិនៃប្រទេសទីម័រខាងកើត ពីឆ្នាំ ២០០២ ដល់ឆ្នាំ ២០០៧ ។
ឃុំកំពេញ
(Kampenh) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកស្ទឹងហាវ ខេត្តព្រះសីហនុ  មានរដ្ឋបាលភូមិ ២ចំណុះ÷
ឃុំពោធិរាជ
គ្រឹស្ដសាសនា
ពោធិរាជ
ភុយ សាណានិកន
ផញ សក្ដិណៈនិកន កើតនៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ក្នុងគ្រួសារលេចធ្លោបំផុតមួយក្នុងប្រទេសឡាវ ក្នុងន័យនយោបាយ សេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម។ គាត់បានបញ្ចប់ការសិក្សាពីមហាវិទ្យាល័យ ប៉ាវៀ ក្នុងឆ្នាំ 1923 មុនពេលចូល បម្រើការងាររដ្ឋប្បវេណី អាណានិគមជាលេខានៅកន្លែងជាន់ខ្ពស់ ក្នុងប្រទេសឡាវ។ អាជីព​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​បាន​ធ្វើ​តាម។ បន្ទាប់ពីការសម្តែងដ៏ឆ្នើមរបស់គាត់ ដែលជាកន្លែងដែលគាត់ទទួលបានពិន្ទុខ្ពស់បំផុតក្នុងការប្រលងប្រជែងដែលស្រដៀងនឹងការប្រឡងមន្ត្រីរាជការរបស់អាមេរិក គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាអ្នកគ្រប់គ្រងស្រុក។ បន្ទាប់មកនៅឆ្នាំ 1941 គាត់ត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាលខេត្ត ហ្លួងណាំថា ហើយក្រោយមកបានឡើងដល់ឋានានុក្រមរដ្ឋបាលខ្ពស់បំផុតដោយមានឋានៈជា ចៅឃឿង ថ្នាក់ពិសេស។
ប៊ុន អ៊ុម
រូបភាពតូច| ផ្លាកសពនៅទីបញ្ចុះសព Trivaux ក្នុងទីក្រុង មឺដុន ប្រទេសបារាំង ព្រះអង្គម្ចាស់ប៊ុន អ៊ុម ឬ ព្រះអង្គម្ចាស់ ប៊ុន អ៊ុមណាចម្ប៉ាសក្ដិ ; ບຸນອຸ້ມ ນະ ຈຳປາສັກ  ; บุญอุ้ม ณ จัมปาศักดิ์  កើតនៅថ្ងៃទី 2 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1912 ដល់ថ្ងៃទី 17 ខែមីនា ឆ្នាំ 1980) ជាព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះបាទ រត្ន័សាដាណៃយ្យ និងជាព្រះអង្គម្ចាស់តំណពូជនៃ ព្រះរាជាណាចក្រចម្ប៉ាសក្តិ ហើយក៏ជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រឡាវ ពីខែមីនា ឆ្នាំ 1949 ដល់ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 1950 និងម្តងទៀតពីខែធ្នូ ឆ្នាំ 1960 ដល់ខែមិថុនា ឆ្នាំ 1962
ជនជាតិឃ្មុ
ជនជាតិឃ្មុក៏អាចត្រូវបានរកឃើញនៅភាគនិរតីនៃប្រទេសចិនផងដែរ (នៅស៊ីសួងប៉ានណា នៅខេត្តយូនណាន) ហើយក្នុងប៉ុន្មានសតវត្សថ្មីៗនេះបានធ្វើចំណាកស្រុកទៅកាន់តំបន់របស់ប្រទេសភូមា ថៃ និងប្រទេសវៀតណាម (ដែលពួកគេជាក្រុមជនជាតិដែលទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការ) នៅសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត​ចិន​ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ ពួកគេមិនត្រូវបានផ្តល់ការទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការថាជាក្រុមជាតិដាច់ដោយឡែកនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវបានចាត់ថ្នាក់ជាក្រុមរងរបស់ជនជាតិពូឡុង
ព្រះយាមនោបៈករណ៍និតិធាដា
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
ការកែច្នៃទឹកសណ្តែកស
គ្រឿងផ្សំ
- ស្លឹកតើយ ៤ សន្លឹក
វិធីសាស្ត្រកែច្នៃ
- ច្រោះយកតែទឹកសណ្តែកដោយមិនមានកាក
ម្ហូបអធិរាជចិន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្តនៃម្ហូបចិន ម្ហូបចក្រពត្តិចិនបានជួបប្រទះដំណើរការអភិវឌ្ឍន៍ដែលផ្លាស់ប្តូរពីសាមញ្ញទៅអស្ចារ្យ។ តាម​រយៈ​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​រាជវង្ស ម្ហូប​ចក្រពត្តិ​ចិន​កំពុង​តែ​ផ្លាស់​ប្តូរ ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង និង​សម្រេច​ដោយ​ខ្លួន​ឯង។ អាហាររបស់អធិរាជចិនមានដើមកំណើតនៅជុំវិញរាជវង្សចូវ (គ. សតវត្សទី 11 - 476 មុនគ.ស.)។ ព្រះចៅអធិរាជបានប្រើអំណាចរបស់ពួកគេដើម្បីប្រមូលម្ហូបដ៏ល្អបំផុត និងចុងភៅដ៏ល្អបំផុតមកពីទូទាំងប្រទេស។ ដូច្នេះ តាមទស្សនៈរបស់ប្រជាជនចិន ម្ហូបអធិរាជតំណាងឱ្យម្ហូបដ៏ល្អបំផុតរបស់រាជវង្ស។[2]
ប្រព័ន្ធពេញលេញសម្រាប់ម្ហូបអធិរាជត្រូវបានបង្កើតឡើងដែលរួមបញ្ចូលលទ្ធកម្ម និងការរៀបចំរបបអាហារ។ រាល់ដំណើរការធ្វើ និងបម្រើម្ហូបរបស់អធិរាជ គឺធ្វើឡើងតាមលំដាប់លំដោយមួយស្របតាម "គោលការណ៍នៃការបរិភោគ"។ មុខម្ហូបល្បីៗជាច្រើនត្រូវបានបង្កើតឡើងតាមរយៈការបង្កើតអាហាររបស់អធិរាជដូចជា សម្លធញ្ញជាតិទាំងប្រាំមួយ ដែលរួមមានអង្ករ មី ពោត ពោត ស្រូវសាលី និងអង្ករព្រៃ។
វប្បធម៌ថៃ
សូមមើលផងដែរ
• ត្រាផែនដី
ឃុំដូនកែវ
គឺជាឃុំមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកពួកនៃខេត្តសៀមរាប។ ឃុំដូនកែវមានភូមិសរុបចំនួន ១៣​ ភូមិ គោកព្នៅ, អន្តង្កន់, តាកាំ, ដូនកែវ, ល្បើក, ត្នោតជ្រំ, ប្រាសាទចារ្យ, គោកពោធិ៍, ពាម, តាសែ្នហ៍, គោកថ្មី, រហាល, ដូនអុន។​ ឃុំដូនកែវមានព្រំប្រទល់ខាងកើតទល់និង ឃុំស្វាយចេក ស្រុកអង្គរធំ ខេត្ត សៀមរាប ខាងកើតឈៀងខាងត្បូងទល់និង សង្កាត់គោកចក ក្រុងសៀមរាប ខាងត្បូងទល់និង ឃុំពួគ និង​ឃុំខ្នាត ខាងជើងទល់និង ឃុំរើល ខាងលិចទល់និង ឃុំល្វា។ ប្រជាជនក្នុងឃុំដូនកែវ គឺអាស្រ័យលើភោកផលកសិកម្ម ជាពិសេសគឺការធ្វើស្រែវស្សា។
ខេត្តដាក់ឡាក់
ខេត្តដាក់ឡាក់ គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ។ វាមានទីតាំងនៅតំបន់ខ្ពង់រាបភាគកណ្តាលនៃប្រទេសវៀតណាម ហើយជាជម្រករបស់ជនជាតិដើមភាគតិចមួយចំនួនដូចជា រ៉ាដេ ជនជាតិចារ៉ាយ និង ជនជាតិដើមភាគតិចជាដើម។
វជិរាវុធ
ការធ្វើកំណែទម្រង់ការចូលនិងដើម
ទង្វើដំបូងរបស់លោកបន្ទាប់ពីមានការចូលរបស់លោកទៅរាជ្យបល្ល័ង្កនេះគឺដើម្បីកសាងរាជទំព័រមហាវិទ្យាល័យបន្ទាប់មកប្តូរឈ្មោះ Vajiravudh ដោយព្រះបាទរាមាទីនៅមហាវិទ្យាល័យដើម្បីជាកិត្តិយសដល់ទី vii ជាប្អូនរបស់គាត់។ វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងជាមួយសាលាទាំងអស់ក្មេងប្រុសម្នាក់នៅក្នុងប្រពៃណីដូចគ្នាដូចជាសាលារដ្ឋដូចជាអ៊ីតុនភាសាអង់គ្លេសនិង harrowing ។ សាលារៀននេះត្រូវបានកសាងឡើងជំនួសឱ្យការវត្តរាជ, អតីតផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ស្ដេចថៃដូចស្ដេច Vajiravudh បានចាត់ទុកថាមានប្រាសាទជាច្រើនផងដែរនៅក្នុងទីក្រុងបាងកករួចហើយ។ នៅក្នុងលិខិតបានសរសេរដៃរបស់គាត់ផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ Vajiravudh បានសរសេរថា«នៅក្នុងរាជទំព័រមហាវិទ្យាល័យ, អ្វីដែលខ្ញុំចង់បានគឺមិនបានច្រើនដូច្នេះដើម្បីបើកចេញក្មេងប្រុសម៉ូដែលទាំងអស់នៃស្ដង់ដារដូចគ្នានេះ, អ្នកប្រាជ្ញអស្ចារ្យទាំងអស់ជាមួយនឹងមនុស្សរាប់ពាន់នាក់នៃសញ្ញាគ្នា, ដូចជាដើម្បីបង្វែរចេញ បុរសវ័យក្មេងវ័យក្មេងដែលមានប្រសិទ្ធិភាពបុរសដែលនឹងមានខាងរូបកាយនិងខាងស្អាតហើយជាអ្នកដែលនឹងត្រូវបានសម្លឹងឆ្ពោះទៅមុខយ៉ាងខ្លាំងក្នុងការទទួលយកបន្ទុកអ្វីនាពេលអនាគតបានកើនឡើងដែលអាចដាក់លើពួកគេ "។ ក្រោយមកលោកបានលើកឡើងនៅសាលាមន្រ្តីរាជការស៊ីវិលដើម្បី "បណ្ឌិត្យសភាសម្រាប់មន្រ្តីជូឡាឡុងដើមបណ្តឹង" បន្ទាប់មកសាកលវិទ្យាល័យ Chulalongkorn ។ ទាំងពីរ Vajiravudh មហាវិទ្យាល័យនិងសាកលវិទ្យាល័យ Chulalongkorn នៅតែទទួលបានផលប្រយោជន៍ពីមូលនិធិដែលស្ដេច Vajiravudh កំណត់ឡែកសម្រាប់ការប្រើប្រាស់ស្ថាប័នឥស្សរជនទាំងពីរ។ លោកបានធ្វើឱ្យប្រសើរឡើងប្រព័ន្ធថែទាំសុខភាពសៀមនិងកំណត់ឡើងមួយចំនួននៃមន្ទីរពេទ្យសាធារណៈដំបូងគេបង្អស់នៅក្នុងក្រុមហ៊ុន Siam, មន្ទីរពេទ្យ Vajira ក្នុងឆ្នាំ 1912 និងមន្ទីរពេទ្យជូឡាឡុងនៅឆ្នាំ 1914 ។
ទេវ (សញ្ជក)
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រវត្តិសាស្ត្រ
សូម​រំលឹក​ថា ព្រឹត្តិការណ៍​អាក្រក់ ១​ទៀត គឺ​ខណៈ​ព្រះជយវធ៌ន​យាង​ត្រលប់​មក​នគរ​ពី​នគរ​ចាម្ប៉ា​ចំណុះ​នោះ មេទ័ព​ម្នាក់​នៅ​នគរ​ចាម្ប៉ា​បាន​ដឹកនាំ​ទ័ព​បះបោរ រួច​រំដោះ​យក​នគរ​ពីក្រោម​ចំណុះ​មហានគរ​ខ្មែរ​ហើយ តាំងខ្លួន​ជា​ស្តេច​ក្នុងនាម​ថាព្រះបាទជយឥន្ទ្រវម៌នទី​៤ ដែល​ជា​ស្តេចចង​សម្ព័ន្ធមេត្រី​នឹង​នគរ​អណ្ណា​ម​ដែល​ថា​មិន​ឈ្លានពាន​គ្នា។ បន្ទាប់​មក​ស្តេច​នេះ​លោភលន់​ហើយ​ដឹកនាំ​ទ័ព​មក​វាយបក និង​ត្រួតត្រា​មហានគរ​ខ្មែរ​ដោយ ធ្វើ​គត់​ព្រះបាទត្រិភុវនាទិត្យវម៌្ម និង​សំលាប់​ប្រជារាស្ត្រ​សំលាប់ទ័ព​ខ្មែរ​ប្លន់​យក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​រួច​នាំយក​ទៅ​នគរ​ខ្លួន។ ក្នុងពេលនោះ​ព្រះ​ជយវធ៌ន និង​ជា​មេទ័ព ពល​សេនា​ដ៏​មាន​សេចក្តី​អង់អាច រួម​ទាំង​ព្រះរាជបុត្រ​ទ្រង់​ព្រះនាមឝ្រីឥន្ទ្រ​កុមារ​ផងបាន​ប្រយុទ្ធ​នឹង​ទ័ព​នៃ​ស្តេច​នគរ​ចាម្ប៉ា​នោះ​រហូត​បាន​ឈ្នះ និង​ដេញ​ខ្ចាត់ខ្ចាយហើយ​ដាក់ នគរ​ចាម្ប៉ា​ចំណុះ​ជាថ្មី​វិញ តែ​ព្រះរាជបុត្រ​ឝ្រីន្ទ្រ​កុមារ​ទ្រង់​សុគត។ ក្រោយ​ចំបាំង​បង្ហូរ​ឈាម​នោះ​ព្រះអង្គជយវធ៌ន​ត្រូវបាន​ឡើង​គ្រង​រាជសម្បត្តិ​ជា​មហា​វីរក្សត្រ​ក្នុង​នាម​ថាវ្រះបាទ​ជយវម៌្មទី​៨ (១១៨១-១២១៩)។ ទ្រង់សព្វ​ហឫទ័យ​សោមនស្ស​នឹង​ព្រះរាជកិច្ច​នគរ ប្រជារាស្ត្រ ពល​សេនា មន្ត្រី​ក្រុម​ការ​និង​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស ហើយ​កសាង​សមិទ្ធិផល​យ៉ាងច្រើន​លើសលុប​ក្នុង​មហានគរ​រហូតដល់​ដែន​សាមន្តរដ្ឋ។ ប៉ុន្តែ​ទ្រង់​នៅតែមានវិប្ប​យោគ​ជា​ទំងន់អំពី​ការបាត់បង់​សមាជិកគ្រួសារ​ពីររូប គឺ​ព្រះរាជបុត្រ​ឝ្រីឥន្ទ្រ​កុមារ និង​បន្ទាប់មក​ព្រះរាជ​អគ្គមហេសី​ជយរាជទេវី​សោយ​ទិវង្គត​ដោយ​រោគា។ ផុត​ពី​វេលា​កាន់ទុក្ខ​នេះ ដោយសារ​មាន​សំណើ​ពី​ព្រះរាជវង្សានុវង្ស នាម៉ឺន​សព្វ​មុខមន្ត្រី និង​ប្រជារាស្ត្រ​ទ្រង់​បាន​អភិសេក​អគ្គមហេសី​ថ្មី គឺ​ព្រះ​នាងឥន្ទ្រទេវីទី២ជា​ព្រះរាជ​ជេដ្ឋានៃ​ព្រះ​នាងជយរាជទេវី។ ព្រះបាទ​ជយវម៌្ម​ទី​៨ និង​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ឥន្ទ្រ​ទេវី​បាន​ដឹកនាំ​ព្រះ​នគរ​បាន​រីកចំរើន​ល្បីល្បាញ​ដល់​កំពូល។ ក្នុងចំណោម​សមិទ្ធិផល​សន្ធឹកសន្ធាប់​គ្រប់ទិសទី​ទ្រង់​ក៏​ចាត់​អោយ​កសាង​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​ ១ ​ដែរ សំរាប់​ឧទ្ទិស​ចំពោះ​វីរភាព ឬ​ជា​ចំណង​ព្រហស្ថ​កិត្តិយស​ថ្វាយ​ចំពោះ​ព្រះរាជបុតឝ្រី​ន្ទ្រ​កុមារ និង​សញ្ជក (​សេនា​ជំនិត​) ៤ ​រូបពល​សេនា​ទាំងអស់​ដែល​បូជាជីវិត​ក្នុង​ការបង្ក្រាប​ការបះបោរ​នៃ​ជន​ក្បត់ និង​ចំបាំង​នឹង​នគរ​ចាម។ នៅ​ជញ្ជាំង​ខាង​មុខ​នៃ​ប្រាសាទ​បន្ទាយឆ្មារ​មាន​រូបចំលាក់​ស្តីពី​សកម្មភាព​បញ្ជា​ទ័ព​របស់​ព្រះបាទ​ជយវម៌្មទី​៨ និង​សមរភូមិ​ប្រយុទ្ធ​នៃ​កងទ័ពជើងទឹក​ខ្មែរ​ច្បាំង​នឹង​ទ័ព​ចាម។ ចំបាំង​នោះ​ជាញ​ជ័យតែ​ស្លាប់​ពល​សេនា​យ៉ាងច្រើន។​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សញ្ជកនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃកម្វុជទេឝ
ត្រាផែនដី (សញ្ញាជាតិ)
គ្រុឌក៏មានលក្ខណៈពិសេសនៅក្នុងសញ្ញាជាតិរបស់ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី និងសញ្ញាទីក្រុងរបស់អ៊ូឡង់បាតារផងដែរ
ឃុំស្វាយអង្គ
វត្ត
១.វត្តស្វាយផ្អែម ២.វត្តប្រាសាទក្រហម
គ្រឹស្ដសាសនា
០
សុវណ្ណបញ្ចា
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ភូមិព្រែកតាព្រីង
=រដ្ឋបាល= ភូមិព្រែកតាព្រីងជារដ្ឋបាលដែលចំណុះអោយឃុំសិត្បូដែលមាន÷
ដែនដី
=ប្រជាជន=
សាលាឯកជន
=សាសនា=
គ្រឹស្គសាសនា
មិនមាន
សន្តិសុខភូមិ
=បេក្ខជនគណបក្សនយោបាយ=
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ (ថ្ងៃទី 12 ខែកក្កដា ឆ្នាំ 1904 ដល់ថ្ងៃទី 29 ខែធ្នូ ឆ្នាំ 1959) គឺជាអ្នកជាតិនិយម ឡាវ អ្នកនយោបាយ អ្នកនិពន្ធ និងជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីទី 8 នៃប្រទេសឡាវ (ថ្ងៃទី 25 ខែតុលា ឆ្នាំ 1954 ដល់ថ្ងៃទី 21 ខែមីនា ឆ្នាំ 1956)។
កៈតាយ ដូនសាសុរិទ្ធិ បានទទួលមរណភាពនៅ ទីក្រុងវៀងច័ន្ទ ប្រទេសឡាវ ។
នួន ម៉ូលីន
ស្នាដៃនិពន្ធភាពយន្ត
7. ១២ង - 12E ចេញនៅឆ្នាំ (2023)
ស្នាដៃភាពយន្តភាគ
3. រឿងយើងនៅតែបន្ត ចេញនៅឆ្នាំ (2021)
គុនីងអាន
គុនីងអាន (Kuningan) គឺ​ជា​ទីក្រុង​មួយ​នៅ​ភាគ​ខាងកើត​នៃចាវ៉ា​ខាងលិច (West Java)​ ​ប្រទេស​ឥណ្ឌូ​នេ​ស៊ី​ រវាង Cirebon និង Tasikmalaya​, ប្រហែល ២០០ គីឡូម៉ែត្រ ​ភាគ​ខាងកើត​នៃ​រដ្ឋធានី​ហ្សាកាតា​។ តំបន់​នេះ​គឺជា​តំបន់​ដែល​នៅ​ជិត Mount Cereme / Ciremai (កម្ពស់ ៣,០៧៨ ម៉ែត្រ​) ដែល​ជា​ភ្នំ​ខ្ពស់​បំផុត​នៅ​​ចា​វ៉ាខាងលិច​ ដែល​មាន​ទីតាំង​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​ផ្នែក​ខាង​លិច​នៃ​តំបន់នេះ​។ ​ភាគ​ខាងកើតនៃតំបន់នេះ ​គឺ​ជា​ជ្រលង​មួយ​។ Edited ទីក្រុង មានរូបសំណាក់តំណាង ​ជា​សេះ​មួយ​ដែល​ត្រូវបានគេហៅ​ថា Kuda Kuningan និង​បាវចនា​នៃទីក្រុងនេះ គឺ Kuningan Aman (សុវត្ថិភាព​) Sehat (សុខភាព​) Rindang (Leafy​) Indah (ស្រស់​ស្អាត​) ដែល​តែងតែ​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា គុនីងអាន អាសរី (Kuningan ASRI - យកតាមតួអក្សរទី១ នៃបាវចនារបស់ខ្លួន) ។
យុគ​
=យុគ= ជាដំណើរកំណត់​កាល​របស់​ពិភព​លោក តាម​លទ្ធិ​បុរាណ​ថា​យុគ​មាន៤គឺ៖
៥០រៀល(ឆ្នាំ១៩៩២)
50រៀល
=មើលផងដែរ=
ទីសម្គាល់
ទីសម្គាល់ (អង់គ្លេស: Sign) ជាសញ្ញា គ្រឿងសម្គាល់ ការអស្ចារ្យ ដែលបង្កប់ទៅដោយគោលបំណងខាងវិញ្ញាណ។ វាជាសញ្ញាដែលត្រូវបានធ្វើឲ្យដឹង ដោយព្រះចេស្ដាដ៏អស្ចារ្យរបស់ព្រះ ជាហេតុដ៏អស្ចារ្យ ឬការអស្ចារ្យ ដែលត្រូវបានបើកសម្ដែងដោយព្រះចេស្ដា និងព្រះវត្តមានរបស់ព្រះ។ វាអាចកើតឡើងដោយព្រះជាអ្នកធ្វើផ្ទាល់ ឬកើតឡើងតាមរយៈពួកអ្នកដែលព្រះបានចាត់ឲ្យមក។
សាសនាគ្រីស្ទ
លោក St. Augustine គឺជាមនុស្សដំបូងដែលបានសំយោគទ្រឹស្ដីបុរាណ និងទ្រឹស្ដីហែលលិនីស (Hellenistic) ស្ដីអំពីទីសម្គាល់។ ចំពោះគាត់ ទីសម្គាល់គឺជាអ្វីដែលត្រូវបានប្រើដើម្បីសម្គាល់អ្វីផ្សេងទៀត និងដើម្បីឲ្យអ្វីៗទាំងនោះផុសឡើងនៅក្នុងគំនិត។ ទីសម្គាល់ដ៍សាមញ្ញភាគច្រើនជាពាក្យដែលត្រូវបានថ្លែង និងកត់ត្រា (DDC 1.2.2; 2.3.4-2.4.5)។ ទោះបីជាមិនអាចបរិយាយបានទាំងស្រុងអំពីព្រះក៏ដោយ ក៏អូហ្គើស្ទីន (Augustine) បានសង្កត់ធ្ងន់ថា ទីសម្គាល់ជាច្រើន ទំនងជាបង្ហាញឲ្យឃើញពីទំនាក់ទំនងរវាងព្រះ និងមនុស្ស យោងតាមបទគម្ពីរ (DDC 1.6.6)។ អូហ្គើស្ទីនបានគាំទ្រជាសាធារណៈ និងបានធ្វើឲ្យបានប្រសើរឡើងដល់ទ្រឹស្ដីបុរាណ និងទ្រឹស្ដីហែលលិនីស ស្ដីអំពីទីសម្គាល់នានា។
សួស្តីអ្នកជិតខាង
រឿង សួស្តីអ្នកជិតខាង ឬ Hello Neighbor គឺជាភាពយន្តប្រភេទ អិល.ជី.ប៊ី.ធី ដំបូងគេដែលទទួលបានសិទ្ធចាក់បញ្ចាំងនៅក្នុងរោងភាពយន្តប្រទេសកម្ពុជា ។ និពន្ធភាពយន្តដោយ នួន ម៉ូលីន ដឹកនាំរឿងដោយលោក អ៊ុន ប៊ុនធៀន និងផលិតដោយ LD Picture Production
ឃុំស្វាយយា
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
អំណោយស្នេហ៍ថ្ងៃណាត់ជួប
រឿង អំណោយស្នេហ៍ថ្ងៃណាត់ជួប ឬ Wishing Lollipop ភាពយន្តមនោសញ្ចេតនាបែបគ្រួសារ គឺជាស្នាដៃនិពន្ធដោយលោក នួន ម៉ូលីន ដឹកនាំរឿងដោយ អ៊ុក ប៊ុនធៀន។ ភាពយន្តនេះបានយកទៅចាក់បញ្ចាំងក្នុងកម្មវិធី Cambodia International Film Festival លើកទី១២។
គ្វីនីម ពលសេនា
ជីវិតនៅក្នុងនយោបាយ
បន្ទាប់ពីរដ្ឋប្រហារឆ្នាំ 1960 រដ្ឋាភិបាលចម្រុះត្រូវបានបង្កើតឡើងរវាងពួកអព្យាក្រឹត កុម្មុយនិស្ត និងពួកស្តាំនិយមនៅថ្ងៃទី 18 ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ 1960 ។ នៅថ្ងៃទី ៨ ខែធ្នូ សុវណ្ណភូមា បានដក លោក គង់ ឡី ចេញពីការបញ្ជារបស់គាត់ ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃបន្ទាប់ គង់ ឡី បានទម្លាក់ សុវណ្ណភូមា (ដែលជិះយន្តហោះមក ភ្នំពេញ ជាមួយព្រះអង្គម្ចាស់ ប៊ុន អ៊ុម និងរដ្ឋមន្ត្រីផ្សេងទៀត) ហើយ ផុល សេនា ដែលជារដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ត្រូវបានតែងតាំងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី។ មិន​ត្រូវ​បាន​គេ​ទទួល​ស្គាល់។ ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក ភូមី​បាន​យក​ក្រុង ​វៀងចន្ទន៍ ហើយ​បាន​ដំឡើង ​ប៊ុន អ៊ុម ជា​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី។ បន្ទាប់ពីការចរចាអស់រយៈពេលជាងមួយឆ្នាំ រដ្ឋាភិបាលចម្រុះមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោមការដឹកនាំរបស់ភូមា។
ជីវិត​ឯកជន
ផុលសេនា បានរៀបការជាមួយ ផៃ ប៊ុន ។ លោកមានកូនយ៉ាងតិច ១១នាក់ ។ ។
ឆាលស៍ទី ៣
សម្តេចព្រះចៅឆាសល៍ទី ៣ (ភាសាអង់គ្លេស៖ Charles III, ប្រសូតថ្ងៃទី១៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៤៨) គឺ​ជាព្រះមហាក្សត្រនៃ​សហរាជាណាចក្រ និង​សហធនរដ្ឋចំនួន ១៤ ផ្សេងទៀត។ ព្រះអង្គ​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី៨ ខែ​កញ្ញា ឆ្នាំ២០២២ បន្ទាប់ពីព្រះមាតារបស់​ទ្រង់ព្រះនាមអេលីហ្សាប៊ែតទី ២ បានសោយទិវង្គត។ ព្រះអង្គគឺជារជ្ជទាយាទរងចាំឡើងសោយរាជ្យយូរបំផុតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រអង់គ្លេស និងមិនតែប៉ុណ្ណោះ ទ្រង់គឺជាអង្គក្សត្រដែលឡើងសោយរាជ្យនៅវ័យចំណាស់បំផុតពោលគឺ ៧៣ ព្រះវស្សា។
ទ្រង់គឺជាព្រះរាជបុត្រាច្បងរបស់ម្ចាស់ក្សត្រី អេលីហ្សាប៊ែតទី២ នៅពេលដែល ព្រះអង្គឆាលស៍ទី៣ មានអាយុ៣ឆ្នាំ ព្រះអយ្យកោរបស់ទ្រង់បានសោយទិវង្គត ហើយមាតារបស់ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យ ធ្វើឱ្យព្រះអង្គក្លាយជាអ្នកស្នងមរតកបន្ត។ នៅឆ្នាំ ១៩៨១ ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយ ព្រះនាងដៃអាណា ដែលបង្កើតបានកូនប្រុសពីរនាក់គឺ វីល្លៀម និង ហារី ។  ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ គូស្វាមីភរិយានេះបានលែងលះគ្នាបន្ទាប់ពីពួកគេបានភ្ជាប់ពាក្យក្នុងរឿងក្រៅអាពាហ៍ពិពាហ៍ដែលត្រូវបានផ្សព្វផ្សាយយ៉ាងល្អ។  ដាយអាណា បានស្លាប់នៅឆ្នាំបន្ទាប់។  ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ព្រះអង្គ បានរៀបការជាមួយដៃគូយូរអង្វែងរបស់គាត់ ខាមីឡា ផាកឺរ បោល។
សូយ៌កុមារ
ព្រះបុត្រារបស់ស្ដេចខ្មែរមិនត្រូវបានស្នងរាជ្យពីព្រះបិតារបស់ទ្រង់ផ្ទាល់ឡើយ ជយវម៌្មទី៨ព្រះអង្គឯងមានព្រះរាជបុត្រជាច្រើនអង្គ ដូចជាសូយ៌កុមារ និង វីរកុមារ ដែលជាម្កុដរាជកុមារ ប៉ុន្តែម្នាក់ៗមិនបានស្នងរាជ្យឡើយ លើកលែងតែព្រះឥន្ទ្រវម៌្មទី២ចេញ។
ទេពសិរិន្ទ្រ
សម្តេចព្រះទេពសិរិន្ទ្រាបរមរាជិនី (สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี, ឈ្មោះចាស់: ម៉មថៅ រាំផើយ (หม่อมเจ้ารำเพย: 17 កក្កដា 1834 - 9 កញ្ញា 1861) ព្រះមហាក្សត្រីនៃប្រទេសសៀម គឺជាព្រះអគ្គមហេសីព្រះឣង្គទី 2 របស់ព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមេន្ទ្រមហាមង្កុដ ព្រះចមក្លៅចៅយូហួ និងជាព្រះរាជមាតានៃព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមិន្ទ្រមហាចុឡាលង្ករណ៍ ព្រះចុលចមក្លៅចៅយូហួ។
ថងសិង្ហ ធម្មវង្ស
ថងសិង្ហធម្មាវង្ស ( ឡាវ : ທອງສິງ ທຳມະວົງ កើតថ្ងៃទី ១២ មេសា ១៩៤៤) ជា អ្នកនយោបាយ ឡាវ ដែលធ្លាប់ធ្វើជា នាយករដ្ឋមន្ត្រីឡាវ ពីឆ្នាំ ២០១០ ដល់ឆ្នាំ ២០១៦។ គាត់គឺជាសមាជិកនៃ គណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ (LPRP) និងជាសមាជិកនៃ ការិយាល័យនយោបាយ LPRP តាំងពីឆ្នាំ 1991 ។ បច្ចុប្បន្នគាត់បម្រើការក្នុង រដ្ឋសភាឡាវ តំណាងឱ្យ ខេត្តហ្លួងប្រាបាង (មណ្ឌលទី៦) និង ជាប្រធានរដ្ឋសភា ពីឆ្នាំ ២០០៦ ដល់ឆ្នាំ ២០១០។ លោកបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីនៅថ្ងៃទី 23 ខែធ្នូឆ្នាំ 2010 ហើយបានចាកចេញពីតំណែងនៅថ្ងៃទី 20 ខែមេសាឆ្នាំ 2016 ។
ឆ្នាំ
ឆ្នាំគឺជាកាកំណត់នៃខែទាំង១២ តាមចន្ទគតិ និងសុរិយគតិ។ =ឆ្នាំតាមចន្ទគតិ=
នាឡិកាដាស់វិញ្ញាណ
ការចាក់បញ្ចាំង
ខ្សែភាពយន្តនេះក៏ត្រូវបានចាក់បញ្ចាំងនៅ មហោស្រពភាពយន្តហ្លួងព្រះបាង ក្នុងឆ្នាំ 2022 និងនៅមហោស្រពភាពយន្តអន្តរជាតិកម្ពុជា (CIFF) ក្នុងឆ្នាំ 2022។
វេយ្យាករណ៍នៃភាសាខ្មែរ
អញ្ញត្រសព្ទ
ស្រង់ពាក្យ អញ្ញត្រសព្ទខ្លះៗប៉ុណ្ណោះ យកមកបង្ហាញជូនគា្រន់បានជាគំរូប៉ុណ្ណោះ។ នៅមានពាក្យប្រភេទនេះច្រើនទៀត។ សូមជួយធ្វើការស្រាវជ្រាវបន្ថែមទៀតតាមការគួរ។ សង្កេត៖ ក្នុងចំណោមអញ្ញត្រីសព្ទទាំងអស់នេះ យើងសង្កេតឃើញមាលក្ខណៈពិសេស ៥យ៉ាងគឺ៖ ១. ពាក្យទាំងនេះ ច្រើនតែក្លាយមកពីពាក្យបាលី និងសំស្ត្រឹត។ ២. យកសម្លេង ដ មកជំនួស សំឡេង ត។ ឧទាហរណ៍ មាតាបិតា។ ៣. យកស្រៈ ែ មកជំនួសស្រៈ េ។ ឧទាហរណ៍ ចេតិយ។ ៤. យកព្យព្ជានៈសំឡេង “អ៊” មកជំនួសព្យព្ជានៈសំឡេង “អ”។ ឧទាហរណ៍ ប្រពៃណីព្រះធរណី។ ៥. យកព្យព្ជានៈសំឡេង “អ” មកជំនួសព្យព្ជានៈសំឡេង “អ៊”។ ឧទារណ៍ ទិសខាងលិច។ បាតុភូតអញ្ញត្រសព្ទគឺជា “សោភ័ណភាសា” ដែលទាំងអ្នកសរសេរ ទាំងមហាជនព្រមព្រៀងគ្នាប្រឌិតឡើង សម្រាប់សម្រួលការនិយាយស្តីឱ្យស្រួលមាត់ ដោយមិនវែកញែកនូវព្យព្ជានៈផ្សេងៗ។ ចំនៃកការសរសេរវិញនៃពាក្យវិញ ត្រូវគោរពតាមអក្ខរាវិរុទ្ធដោយអនុលោមទៅតាមឃជាតិសព្ទរបស់ពាក្យ។
អក្សរព្យព្ជានៈផ្លាស់ប្តូររូប
តួអក្សរផ្លាស់ប្តូររូបកើតឡើងអំពីពាក្យបាលី ដែលក្លាយជាពាក្យសំស្ត្រឹត ពាក្យទាំងនោះខ្មែរប្រើទាំងបាលីទាំងសំស្ត្រឹត។ ន័យរបស់ពាក្យដូចគ្នា។ សព្ទ និងរូបអក្សរដូចគ្នា។ តួផ្លាស់ប្តូររូបទាំងឡាយនោះ នឹងសម្រេចជាក្បួនដាច់ស្រាច់ ពុំបានមានតួខ្លះផ្លាស់ខុសរបៀបក៏មាន ប៉ុន្តែការផ្លាស់ប្តូរតួជាញឹកញយនោះដូចមានពាក្យនោះគឺ៖
រស្សសញ្ញាឬបន្តក់( ់)
សញ្ញានេះប្រើសម្រាប់ដាក់បន្ថែមលើតួប្រកប ដែលព្យាង្គពាក្យកើតឡើងពីស្រៈ អ និងស្រៈអ៊ ហើយកាត់សព្ទវែងជាសព្ទខ្លី ដែលត្រូវអានលឿនរហ័សដូចជាពាក្យថា៖ ចំនែកឯអក្សរជាតួប្រកបរបស់ព្យាង្គពាក្យ ហើយទទួលសញ្ញាបន្តក់( ់ ) បានមានតែអក្សរទាំងនេះគឺ ក​ ង ច ញ ត ន ប ល ស​។ អក្សរក្រៅពីនោះទោះកាត់សព្ទវែងជាខ្លីក៏ដោយ    មិនដែលទទួលវណ្ណយុត្តិឬបន្តក់ ( ់ )ឡើយ ដូចជាពាក្យ បទ បថ សព្វ ភព ...។ ប៉ុន្តែបើពាក្យណាដែលចេញមកពីបាលីឬសុំស្រ្តឹតទោះអក្សរដែលត្រូវទទួលសញ្ញាបន្តល់( ់ )បានក៏ពុំត្រូវដាក់សញ្ញាបន្តក់( ់ )ឡើយដូចជាពាក្យ កុសល ផល លាមក ធនធាន ជន សត្វ ខត្ត ក្សត្រ។ ឧទាហរណ៍ កក់ ខ្វាក់ គាស់...។
វិធីហាត់
ពាក្យឥតបន្តក់នោះគឺ៖ កល កុសល ផល គន្ធ គណ​ ចក្ក ឆត្ត គដទន្ត ជនបទ ជប ថលបទ កម្មបថ ថលយាន ខណ្ឌ បព្វជ្ជា បញ្ញត្ត បព្វតរាជ និម៌ល ពលកាយ ភក្ត្រ ភត្តកាល កាលបក្ស ប្រាកដ ប្រយ័ត្ន ប្រភព បក្ខគណនា មណ្ឌល តមល មាណព រក្ខ រក្ស ក្សត្រ ហរិរក្ស។
របាទ(៌)
កំណត់សម្គាល់៖ ពាក្យតម្រួតជើង ក្លាយទៅជា ពាក្យតម្រួត ក្លាយទៅជាពាក្យ ក្ក ក្រ ចក្ក ចក្រ គ្គ គ្រ ឧបសគ្គ គ្រោះ ត្ត ត្រ ខត្ត ខេត្ត ក្សត្រ ខេត្រ ទ្ទ ទ្រ សមុទ្ទ សមុទ្រ
អស្តា(៏)
ជាសញ្ញាដែលប្រើសម្រាប់ដាក់ពីលើអក្សរ ក និង ដ ហើយ ក និង ដ ចំនែកអក្សរ ហ គេប្រើអស្តានេះពេលបព្ចេញអារម្មណ៍ ភ្ញាក់ផ្អើល ភ័យជាដើម។ នោះជាពាក្យនិបាត គឺពាក្យនោះមិនមែនជានាម ជាគុណនាមឬជាកិរិយាសព្ទ។ ដូចជាពាក្យថា       ទោះហាមដូចវាក៏មិនស្តាប់។ អ្នកចេះធម៌ដ៏ប្រសើរ រមែងរួចកាចពីអបាភូមិ។ ប្រសើរដ៏ឧត្តម។ ក្នុងពាក្យឧទានសព្ទ គឺជាពាក្យថាដោយភ្ញាក់ផ្អើល សញ្ញានេះមានប្រើខ្លះដែរ។
វង់ក្រចក((...))
ឧទាហរណ៍ ទៅលេងខេត្តព្រះវិហារ(ប្រាសាទព្រះវិហារ)។
សញ្ញាខណ្ឌ (។)
ឧទាហរណ៍ កូនអ្នកមានហូបបាយផ្សារ។ រីឯកូនអ្នកចម្ការហូបបាយកក។
អាទិសង្កេត(.)
ជួនកាលក្នងករណីដូចខាងលើនេះ គេប្រើរជ្ជុសញ្ញា(-)ខ្លះៗដែរ។
កាព្យអំពីវណ្ណយុត្តិ
សញ្ញាមួយនោះណា   រាងរូបាទ្រង់ដូចស្នឹង
អតិវិសេសគុណនាម
ជាគុណនាមដែលសម្តែងលក្ខណៈឱ្យវិសេសបំផុត ដូចជាពាក្យថា ស័ង្ខសផង កំបោរសក្បុស ស្បែកខ្មៅយង់ កាំបិតមុតណាស់ គោយឺតណាស់ កូនឧស្សាហ៍ណាស់។ ឧទាហរណ៍ កូននេះវាឧស្សាហ៍ណាស់។
សកម្មកិរិយា
ពាក្យ “បាន” ជាជំនួយកិរិយាសម្រាប់ប្រាប់បច្ចុប្បន្នកាលរបស់កិរិយាស្នូល “និយាយ” នៅក្នុងល្បៈ។ ពាក្យ “នឹង”ជាជំនួយកិរិយាសម្រាប់ប្រាប់បច្ចុប្បន្នកាលរបស់កិរិយាស្នូល “ទៅ” នៅក្នុងល្បៈ។ ពាក្យ “នៅ” ជាជំនួយកិរិយាសម្រាប់ប្រាប់បច្ចុប្បន្នកាលរបស់កិរិយាស្នូល “ត្រូវការ” នៅក្នុងល្បៈ។
អាយតនិបាតទី៧
=អាលបនៈ= អាលបនៈ ជាពាក្យសម្រាប់ប្រើជាសំដីស្រែកហៅឬពោលចំពោះមានអាការៈដូចស្រែកហៅ ដូចពាក្យ “បពិត្រ ម្នាលព្រះស្តែង នៃ ហែ” តាមសេក្តីគោរពឬពាក្យគោរព។ ឧទាហរណ៍ៈ បពិត្រមហារាជ សូមព្រះអង្គដ៏ចម្រើនទ្រង់ ឈ្នះម្នាល ឬនែកូនចូរកុំទៅ ...។
និបាតប្រាប់សេក្តីច្រើនយ៉ាង(អនេកត្ថវាចក)
ក៏ ឯ ដ្បិត ក្តី ផង មួយ ខ្លះឬ ពិត មែន ដែរ អើក៏ មែនពិត ពីព្រោះ ក៏ដោយ ក៏បាន ពុំនោះ សោតឬមួយវិញទៀត ចំណែកខាង ប៉ុន្តែ ប៉ុន្តែថា ថ្វីបើ ក្រែង ដូចជា ម្យ៉ាងទៀត។ល។។ ឧទាហរណ៍ ទោះបីខ្ញុំជាកូនអ្នកក្រមែនពិតតែចិត្តខ្ញុំមាន។
ក. ចំពោះព្រះសង្ឃ និងព្រះរាជា
គក់ (វាយ) = ទ្រង់ប្រហារ គិត = ទ្រង់ព្រះចិន្ដា គជ, តេជ, នប់, កុយ, គាថា = ព្រះគ្រូ គូរ = ទ្រង់ព្រះលេខា គោ = ព្រះទីន័ងឧសភរាជ គោម = ព្រះឃរបទីប គុំកួន = ទ្រង់អាឃាដ គុម្ពត្រចៀក = ព្រះកាណ៌ គ្រឿងក្រអូប​សម្រាប់​លាប = ព្រះសុគន្ធវិលេបនៈ គំហក = ទ្រង់តជ្ជនាការ គ្រហែម = ទ្រង់ព្រះឧក្កាសិត គ្រុន = ព្រះទាហរោគ, ឌាហរោគ គ្រូ = រាជគ្រូ គ្រែ = ព្រះមញ្ចៈ គ្រែដេក = ព្រះទែនបន្ទំ គ្រែ​យាន = ព្រះរាជយាននុម៉ាត គ្រែ​យាន​មាស = ព្រះសុវណ្ណរាជយាន គ្រែ​អង្គុយ = ក្រឡាព្រះគំនាល់ _____________________________________________
ញញឹម = ទ្រង់ព្រះសិតាការៈ ញើស = ព្រះសេទោ _____________________________________________
៙ ម ៚
ពាក្យកម្ចីឡាវ
អ្វីដែលសម្រាប់ជួតក្បាល
ងាក → ក្ងៀក ជា (គុ.) ដែលក្ងៀងផ្អៀងទន់ទៅម្ខាង។
មូល → ឆ្មូល ជា(កិ.) ប្រមូលឱ្យមូលជាដុំ :ឆ្មូលសំពត់។
ងើយ → ផ្ងើយ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យងើល, ចាប់ឱ្យងើល :ផ្ងើយឡើង, ចាប់ផ្ងើយ។
ចាញ់ → ផ្ចាញ់ ជា (កិ.) ធ្វើឱ្យចាញ់។ ផ្ចាញ់ផ្ទាល់ឬផ្ទាលផ្ចាញ់ ធ្វើឱ្យចាញ់ឱ្យរាងចាលលែងហ៊ានទៅទៀតឬផ្តន្ទាបង្អស់បង្អោនឱ្យមានអៀនអន់រាងចាល។
ញ៉ុក → ផ្ញុក ជា (កិ.ឬកិ. រិ.) រុញដាក់ឱ្យញ៉ុកណែន, ចាប់ញាត់ត្រសុកទៅក្នុងទីសុកមម៉ុក :ផ្ញុកផែមទៀត, ដាក់ប៉ុណ្ណឹងល្មមហើយ កុំយកទៅផ្ញុកច្រើនពេក។
ដូរ → ប្ដូរ (កិ.) ផ្លាស់ពីមួយទៅមួយ, ផ្លាស់យកមួយរួចយកមួយទៀត, ផ្លាស់ពីទីនេះទៅដាក់ទៅនោះ, ដូរ។
រិញ  → ព្រិញ(កិ. វិ.ឬគុ.) ដែលរលើបរលងឬរលាបៗ, ស្តើងស្តួច, ច្រើននិយាយថា ព្រិញៗជា (វត្ថុរាវ) ទឹកហូរព្រិញៗ, ឈាមចេញព្រិញៗ។
រួត → ព្រួត(កិ.) ផ្គួបគ្នាឱ្យមាំ, បន្ថែមរួមគ្នា, ចោមជួយគ្នាៈ ប្រួតខ្សែជាពីរ, ប្រួតគ្នាវាយ។ រីឯ(ន.) ឈ្មោះភមរជាតិមួយបប្រភេទរូបថ្លោសជាងមេឃ្មុំផ្លិត តូចជាងមេឃ្មុំធំ សម្បុរ សបន្តិច ច្រើនកសំបុកជាផ្លិតស្រទាប់ៗ សម្បុរ ស នៅអាស្រ័យក្នុងប្រហោងរូងឈើ, ពាង, ក្អមជាដើម មានទឹកផ្អែមឡមៗ។
ចត់ → ម្ចត់(គុ.) ដែលមានរសចត់(ប្រើចំពោះតែគ្រឿងជ្រលក់ និងព័ណ៌) ទឹកម្ចត់, ព័ណ៌ម្ចត់ ទឹកជ្រលក់ដែលមានរសចត់ឬព័ណ៌ដែលកើតអំពីការជ្រលក់ដោយទឹកចត់ ដូចយ៉ាងទឹកជ្រលក់ចីវរឬព័ណ៌ចីវររបស់ពួកបព្វជិតពុទ្ធសាសនិក(បុរាណហៅថា អម្ចត់)។
ហ៊ឹម → ល្ហឹម(គុ.) ដែលវាធ្លុងត្លេវវែងលន្លឹម ទឹកឡើងចូលវាលល្ហឹម។
កោស →កកោស(កិ.) កោសដោយធ្វេសប្រហែស ឥតមានបំណងនឹងធ្វើឱ្យវត្ថុមួយ  និងវត្ថុមួយរបករបោចខូចខាតឡើយ។
ក្អៀក → កក្អៀក(កិ. វិឬ ឧ.) ក្អៀកៗច្រើនដងមិនដាច់សូរ សើចកក្អៀក។
ខឹក →កខឹក(កិ. វិឬ ឧ.) ខឹកៗច្រើនដងមិនដាច់សូរ ហើយញាប់រន្ថាន់(សើច) សើចកខឹក។
គ្រុម → គគ្រុម(ឧ.) គ្រុមៗមិនដាច់សូរ(មើលពាក្យ គ្រុមៗផង)។
ច្រូច → ចច្រូច(កិ.)
ទាស់ → ទទាស់(កិ.) ជាដំណើរដែលទាស់ញយៗ ដដែលៗ។
ផ្អុក → ប៉ផ្អុក(កិ. វិ.) ដែលផ្ងុកៗរឿយៗព្រោះភ័យ, ព្រោះព្រួយ ភ័យប៉ផ្អុក។
ប្រុយ → ប៉ប្រុយ(កិ. វិ.) ប្រុយៗមិនដាច់ រលឹមប៉ប្រុយ។
ប្រោក → ប៉ប្រោក(ឧ.) សូរឮប្រោកៗរឿយៗ។
ពុះ → ពពុះ(ន.)កម្សូលឬព្រួចទឹកដែលប៉ោងឡើងដោយកម្លាំងប៉ះ, ទង្គិច, ខ្ពុរឡើងឬដោយកម្លាំងដេលពុះខ្ជោលឡើង ពពុះទឹក, ពពុះរលក, ពពុះបបរ, បែកពពុះមាត់, ទឹកត្នោតជុរឡើងពពុះស្កុល។ល។
ភ្លន → ពភ្លន(កិ. វិ.) ភ្លនៗរឿយៗ : លេបពភ្លន។
ខូស → រខូស
ឃិងឃុង → រឃិងរឃុង
ឃុកឃាក់ → រឃុករឃាក់
ញ៉ែ → រញ៉ែ
ណិងណុង → រណិងរណុង
ម៉ាច → ក្រមាច
ហល់ → ក្រហល់
ជាំ → គ្រជាំ
មូល → ច្រមូល
លោត → ច្រឡោត
អូស → ច្រអូស
បូក → ច្របូក
ផ្នត់ដើម[ជ្រ-]
ដោះ → ត្រដោះ
មូល → ត្រមុល
សុល → ត្រសុល
ផ្នត់ដើម[ទ្រ-]
គោះ → ទ្រគោះ
ហ៊ឹង → ទ្រហឹង
កល់ → ប្រកល់
ឆាំង → ប្រឆាំង
ដោល → ប្រដោល
តប់ → ប្រតប់
ធាក់ → ប្រធាក់
បៀត → ប្របៀត
ពូន → ប្រពូន
មូល → ប្រមូល
មើល → ប្រមើល
វែង → ប្រវែង
សាច → ប្រសាច
ហាក់ → ប្រហាក់
ផ្នត់ដើម[ស្រ-]
មូល → ស្រមូល
ត្រត → អន្ត្រត
ត្រឹក → អន្ត្រឹក
ផ្នត់ដើម​[ក'ង-]
ទ្រុប → កន្ទ្រុប
តើយ → កន្តើយ
ពុក → កំពុក
លាក់ → គន្លាក់
ទែង → ចំទែង
អើត → ចំអើត
ជ្រាំង → ជញ្ជ្រាំង
ទប់ → ជំទប់
កុង → បង្កុង
កើច → បង្កើច
ខះ → បង្ខះ
រួម → បង្រួម
ហិន → បង្ហិន
ហែល → បង្ហែល
អៀន → បង្អៀន
អែប → បង្អែប
កិន → បង្កិន(បង្កាច់បង្កិន)
កូក → បង្កូក
ចុះ → បញ្ចុះ
ជ្រាល → បញ្ជ្រាល
ញែម → បញ្ញែម
ផ្នត់ដើម​[ប'ន-]
តុះ → បន្តុះ
ទើរ → បន្ទើរ
ទ្រេត → បន្ទ្រេត
សះ → បន្សះ
​​       តិច →  បន្តិច
​   ​    ថើរ →  បន្ថើរ
ប៉ះ → បំប៉ះ
បិទ → បំបិទ
បោរ → បំបោរ
បៅ → បំបៅ
ផុស → បំផុស
ផ្លើស → បំផ្លើស
ព្រាង → បំព្រាង
ភ្លាត់ → បំភ្លាត់
ភ្លឺ → បំភ្លឺ
ផ្នត់ដើម​[រ'ង-]
​       លុង → រំលុង
ដោះ → រំដោះ/ រម្ដោះ
ផ្នត់ដើម​[ល'ន-]
នឹង → លំនឹង
នាច → លំនាច
រុក →  សំរុក
[ស្រ-] + លះ → ស្រលះ
ទម្រង់(-សព-)
[-អ៊'ង-] + ព្រោះ → ពង្រោះ
ទម្រង់(-សព/ព)
[-អ៊'ម/ន-] + ទិញ → ទំនិញ។
ដុល្លារូបនីយកម្ម
នៅ​កម្ពុជា ដុល្លារ​អាមេរិក ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​ប្រាស់​​ជា​មធ្យោបាយ​​​សម្រាប់​កំណត់​តម្លៃ សម្រាប់​​ទូទាត់ និងសម្រាប់​សន្សំ ពោលគឺ តួនាទី​សំខាន់ៗ​ទាំង៣​ នៃ​រូបិយប័ណ្ណ។ តម្លៃ​ទំនិញ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​គិត​ជា​ដុល្លារ ការទិញដូរ​ភាគច្រើន​ត្រូវ​ទូទាត់​ដោយ​ប្រើ​លុយដុល្លារ ហើយ​ការ​ដាក់​លុយ​សន្សំ​នៅ​ធនាគារ ភាគច្រើន​ត្រូវ​ដាក់​ជា​ដុល្លារ។
យោងតាម​មូលនិធិ​​រូបិយវត្ថុ​អន្តរជាតិ (IMF) នៅ​កម្ពុជា​ ដុល្លារ​ត្រូវ​បានប្រើប្រាស់​រហូត​ទៅដល់​ប្រមាណ​ជា ៨០% នៃ​បរិមាណ​សាច់ប្រាក់​សរុប ដែល​ចរាចរ​នៅលើ​ទីផ្សារ ហើយ​ខុស​ពី​ប្រទេស​ជិតខាង ដូចជា ប្រទេស​ឡាវ​ ជាដើម ដែល​ការ​ប្រើ​លុយដុល្លារ​មាន​ការ​ថយចុះ​ធៀប​នឹង​លុយជាតិ ​​និន្នាការ​នៃ​ការប្រើ​លុយដុល្លារ​នៅ​កម្ពុជាវិញ​​មិនមាន​ការ​ថយចុះ​ទាល់តែ​សោះ បើទោះបីជា​កម្ពុជា​មាន​ស្ថិរភាព​ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច ហើយ​​​មាន​អត្រា​អតិផរណា​មិន​ខ្ពស់​ហួសហេតុ​​ក៏ដោយ។
១២ង
ការចាក់បញ្ចាំង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
ភូមិគោកត្នោត
សកម្មភាពទស្សនាភូមិ
3.    បោះតង់ មាត់ទឹក បារាយ៏
4.    អាហារ ស្រុកស្រែ. នុំបញ្ចុក. កាហ្វេ ស្រុកស្រែ,
លក្ខណះពិសេសមានក្នុងភូមិ ៖
២. កន្លែងទេសចរណ៏
លក្ខណះរួមចំនួនប្រជាសាស្រ្ត
៤. ទំហំគ្រួសារជាមធ្យម
សេវ៉ាកម្ម
អំពីក្របខណ្ឌគតិយុត្តិស្តីអំពីភូមិ
-ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់នីមួយៗត្រូវចាត់ឱ្យ មេឃុំ ចៅសង្កាត់ ជំទប់ ចៅសង្កាត់រង របស់ខ្លួន រៀបចំជ្រើសរើសបេក្ខជនមេភូមិយ៉ាងតិច ០៣ រូប សំរាប់ភូមិនីមួយៗក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន ។
គ- មេឃុំ ចៅសង្កាត់ ជំទប់ ចៅសង្កាត់រង ត្រូវពិគ្រោះពិភាក្សាគ្នាខិតខំជ្រើសរើស ស ឱ្យ មានស្ត្រីសំរាប់ជាបេក្ខជនមេភូមិ នៅភូមិនានានៃឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន ។
- សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាម្នាក់ៗមានសិទ្ធិទទួលបានសន្លឹកឆ្នោតមួយសន្ធឹ សំរាប់ភូមិមួយ ដែលបានចែកជូនក្នុងពេលបោះឆ្នោត។
៨- ក្នុងពេលរាប់សន្លឹកឆ្នោត ប្រសិនបេក្ខជនណាដែលមានសម្លេងឆ្នោតស្មើគ្នា សម្លេងរបស់អធិបតីនៃអង្គប្រជុំមានឧត្តមានុភាព ។ ក្នុងករណីសម្លេងស្មើគ្នានោះជាបេក្ខជនបុរស និងបេក្ខជនស្ត្រី បេក្ខជនស្ត្រីត្រូវបានជាប់ឆ្នោតជាមេភូមិ ។
៤- អាណត្តិការងារ និង ការបាត់បង់មុខតំណែង ភូមិ
ក្នុងករណីមានមេភូមិ ឬអនុប្រធានភូមិ ឬសមាជិកភូមិណាម្នាក់ត្រូវបានបាត់បង់ពី មុខតំណែងតាមករណ៍ណាមួយខាងលើនេះ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវចាត់ឱ្យ ធ្វើការជ្រើស រើសបេក្ខជនសំរាប់កន្លែងដែលទំនេរនោះ ដើម្បីដាក់ជូនក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ពិនិត្យ អនុម័ត ក្នុងរយៈពេល ០៧ថ្ងៃយ៉ាងយូរ ស្របទៅតាមបែបបទ និងនីតិវិធី ដូចមានចែង ក្នុងចំណុចទី២ និងចំណុចទី៣ នៃសេចក្តីណែនាំនេះ។
៥-តួនាទី ភារកិច្ច និងរបៀបរបបការងារបស់ភូមិ
ផ្អែកតាមមាត្រា ៣១ នៃច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ និងមាត្រា ២៣ ២៤ ២៥ ២៦ ២៧ ២៨ និងមាត្រា ២៩ នៃអនុក្រឹត្យស្តីពីការធ្វើវិមជ្ឈការអំណាច តួនាទី និងភារកិច្ច ទៅឱ្យ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ មេភូមិ អនុប្រធានភូមិ និងសមាជិកភូមិ ត្រូវ បានកំណត់តួនាទី ភារកិច្ច និងរបៀបរបបការងារ ដូចខាងក្រោម ។
- មេភូមិត្រូវចូលរួមកិច្ចប្រជុំរបស់ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ក្នុងករណីមានសំណូមពរ ពីក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ។
អ្នកម្នាងជាលែង
ប្រវត្តិ
ក្នុង​ថ្ងៃមួយ​នោះ សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា ព្រះ​ហត្ថា​ម្ខាង​កៅទណ្ឌ ព្រះ​ហត្ថា​ម្ខាង​ទ្រង់​នូវ​ធ្នូ ​២៥ ស្ដេច​នាំ​អ្នក​ព្រះ​ម្នាង​ជាលែង និង​ព្រះ​ស្នំ​ក្រមការយាង​ព្រះបាទា​តាម​ផ្លូវថ្នល់​ទៅ​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះអរហន្ដ​ធាតុ​នៅ​វត្ដ​ព្រះ​ធាតុ​តាម​សព្វដង។ ព្រះរាជកិច្ច​នោះ​ដឹង​ដល់​ឧកញ៉ា​យមរាជ​សួសជា​មេទ័ព​ហ្លួង​ខាងលិច ទើប​មេទ័ព​នេះ​ក៏​ចាត់​កងទ័ព​កាំភ្លើង​តូច​ ១០០ ​នាក់​ឲ្យទៅ​បង្កប់​ចាំ​ក្នុងព្រៃ​ដើម្បី​លប​លុក​ព្រះស្ដេច​កន។ លុះ​ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ទៅ​ដល់​ទាហាន​កាំភ្លើង​ដែល​ឧកញ៉ា​យមរាជ​សួស​ចាត់​ទៅ​នោះក៏​បាញ់​ត្រូវ​ដាច់​ព្រះ​ពស្ដ្រ​សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ ៥ ​គ្រាប់។ សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទ្រង់​ទាញ​កៅទណ្ឌ​បាញ់​ទៅ​វិញបាញ់​ម្ដង​ចេញ​ទៅ​ ៥ ​ព្រួញបាញ់ ​៥ ​ដង​ត្រូវជា​ ២៥​ ព្រួញបណ្ដាល​ឲ្យ​ស្លាប់​ពល​ឧកញ៉ា​យមរាជ​សួស​ ២៥​ នាក់ ទ័ព​សល់​ពី​នោះ​មិន​ហ៊ាន​តទៅ​ទៀត ក៏​បែក​រត់ទៅ​ប្ដឹង​ឧកញ៉ា​សួស​វិញតាម​ដំណើរ​គ្រប់​ប្រការ។ ខណៈនោះ​សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ក៏​នាំ​ព្រះ​ស្នំ​ក្រមការ​ត្រឡប់​ទៅ​បន្ទាយ​ពិជ័យ​ព្រៃនគរ​វិញ ហើយ​ទ្រង់​ឲ្យ​តែង​ព្រះរាជសារ ហើយ​ចាត់​ឧកញ៉ា​មហាមន្ដ្រី​ទេព​ឲ្យ​អញ្ជើញ​ព្រះរាជសារ​នោះ​ទៅ​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមខត្តិយា​មហាចន្ទរាជា​សូម​ទ្រង់ជ្រាប។ រាជទូត​ក៏​ក្រាបថ្វាយបង្គំ​លា​អញ្ជើញ​ព្រះរាជសារ​ទៅ​ដល់​សេនាបតី សេនាបតី​នាំ​ចូល​ទៅ​ថ្វាយ​ព្រះ​បរមបពិត្រ។ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ទ្រង់​អាល័ក្ស​ថ្លែង​សេចក្ដី​តាម​ព្រះរាជសារ​ថា យើង​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ទិស​ខាងកើត​មាន​ព្រះរាជសារ​សុំ​ឲ្យ​បញ្ឈប់​សង្គ្រាម​ដើម្បី​រាស្ដ្រ​ធ្វើស្រែ ម្ចាស់ផែនដី​ខាងលិច​ក៏​ព្រម​ហើយ។ ឥឡូវនេះ​ហេតុ​អ្វី​ម្ចាស់ផែនដី​ទិស​ខាងលិច​ដែល​ធ្វើ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រ​ធំ ហើយ​ស្ដេច​មក​ស្រដី​គ្មាន​ពាក្យ​សត្យ​សោះគឺថា​ឲ្យ​ពល​ទាហាន​ទៅ​លប​បាញ់​យើង ធ្វើ​ដូច​ទ័ព​ចោរ​ប្លន់​ដូច្នេះ? ព្រះបាទ​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា ទ្រង់​ពិរោធ​នឹង​កងទ័ព​ដែល​ទៅ​លួច​បាញ់​នោះ​ពន់ប្រមាណ។ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​សួរ​រកមុខ​ទៅ​ឃើញ​ថា ឧកញ៉ា​យមរាជ​សួស​ឲ្យ​កងទ័ព​ទៅ​លប​បាញ់ ទើប​សេនា​ទាហាន​ក្រុម​រក្សាព្រះអង្គ​ចាប់​យក​ឧកញ៉ា​យមរាជ​សួស​ទៅសំលាប់​ភ្លាម។ ឧកញ៉ា​យមរាជ​ស្លាប់ ហើយ​គ្មាន​នរណា​ហ៊ាន​កប់​សោះលុះ​ខ្មោច​យមរាជ​ហើម​ស្អុយ ទ្រង់​ជ្រាប​ហើយ​ក៏​ត្រាស់​បង្គាប់​ប្រោស​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ញាតិសន្ដាន​យក​ខ្មោច​នោះ​ទៅ​ធ្វើបុណ្យរួច​ត្រាស់​បង្គាប់​ឲ្យ​បញ្ជូន​កងទ័ព​ដែល​នៅ​សេសសល់​ ៧៥ ​នាក់​នោះ​ជា​ពល​រក្សា​ផ្នូរខ្មោច​ឧកញ៉ា​យមរាជ ហេតុនេះ​ហើយ​បាន​ជា​ជាប់​មាន​ពល​សំរាប់​ងារ​យមរាជ​នោះ​រៀង​មក។ ឯ​ទី​ដែល​ឧកញ៉ា​យមរាជ​ស្លាប់​ហើម​នោះ អ្នកស្រុក​ហៅ​ថា ភូមិ​យមរាជ​ហើម តែ​យូរៗ​មក​ក៏​ហៅ​ភូមិ​ហើម​រៀង​មក​ទល់​សព្វ​ថ្ងៃនេះ។ ឯ​ព្រះបាទ​សម្ដេចព្រះ​បរមខត្តិយាមហា​ចន្ទរាជា គ្រា​ដែល​ឈប់​សង្គ្រាម​នោះ ព្រះ​អង្គ​តាំង​បន្ទាយ​នៅ​ភូមិ​ក្ដុល មាន​រេហ៍ពល​សំរាប់​ការពារ​បន្ទាយ​ ១០០០០​ នាក់ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ទុក​តែ​សម្ដេចព្រះ​ភគិនេយ្យា​យស​រាជា ​កែវ​នាយក​ និង​សេនា​ទាហាន ​៤០០០ ​នាក់​ឲ្យ​នៅ​រក្សា​បន្ទាយ។ ឯ​ព្រះ​អង្គ​ និង​រេហ៍ពល ​៦០០០​ នាក់យាង​ត្រឡប់​ទៅ​ខេត្ត​ពោធិ៍សាត់​វិញ ហើយ​ព្រះ​អង្គ​ឲ្យឈ្មោះ​បន្ទាយ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​គង់​នោះ​ហៅ​ថា បន្ទាយ​ជ័យ វិញ។
ចិត្តសូត្រ
ចិត្តសូត្រ ទី២
[១៨២] ទេវតាទូលថា អ្វី តែងនាំសត្វលោកទៅ អ្វីតែងភើចកន្ទ្រាក់សត្វលោកទៅ សត្វទាំងពួង តែងប្រព្រឹត្តទៅតាមអំណាចធម៌មួយ គឺធម៌អ្វី ។
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > សុត្តន្តបិដក > សំយុត្តនិកាយ > សគាថវគ្គ > ទេវតាសំយុត្ត > អន្ធវគ្គ ទី៧ > ចិត្តសូត្រ (សៀវភៅ​ភាគ២៩ ទំព័រ​ទី​ ១០១)
អង្គការ​ឃ្លាំមើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស
ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩៧ អង្គការ​ឃ្លាំ​មើល​សិទ្ធិ​មនុស្ស​បាន​ចែក​រំលែក​រង្វាន់​ណូបែល​សន្តិភាព ​ក្នុង​នាម​ជា​សមាជិក​ស្ថាបនិក​នៃ​យុទ្ធនាការ​អន្តរជាតិ​ដើម្បី​ហាម​ប្រាម​គ្រាប់​មីន ។ អង្គការនេះបានដើរតួនាំមុខគេនៅក្នុង សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ២០០៨ ដែលហាមប្រាមគ្រាប់បែកចង្កោម ។
ក្រុម​ជន​ជាតិ
ភាសាខ្មែរ
ល្ខោនគែន
សម្លៀកបំពាក់ គេស្លៀកពាក់បែបបុរាណ ដូចល្ខោនបុរាណដែរ ប៉ុន្តែប្រើគ្រឿងតូចៗ គឺស្លៀកសំពត់ក្បិន ឬសំពត់សម្លុយ ឯអាវវិញពាក់អាវដៃវែងឬខ្លីរឹបរាង និងបង់ក្រមា។ ចំណែកសក់ជួនកាលគេក៏បួងសក់ រួចដាក់ផួងផ្កា។ក្នុងឯកសារបានបញ្ជាក់ថាល្ខោនគែននេះគេសម្ដែងតែព្រះបរមរាជវាំងសម្ដែង ដើម្បីកែកម្សាន្ត ឬពិធីបុណ្យនៃព្រះរាជវាំងតែប៉ុណ្ណោះ ដូច្នេះហើយទើបមានអ្នកស្គាល់ ឬចេះចាំទម្រង់នេះតិចតួចណាស់។នក្លាយជាឧបករណ៍តំណាងរបស់ជនជាតិឡាវទៅហើយ។
ប្រភព ៖ http://www.pditbaungkhmum.org/index.php/kh/othernews/6366-2017-12-14-02-53-49
ខេត្តទីម័រខាងកើត
ផ្ទៃក្នុង
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/8c/Timor_Timur_women.jpg/200px-Timor_Timur_women.jpg|ធ្វេង|រូបភាពតូច|200x200ភីកសែល| ស្ត្រីជនជាតិទីម័ររួមជាមួយ [[ទង់ជាតិឥណ្ឌូនេស៊ី]] ពីឆ្នាំ ១៧០២ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៥ ទីម័រខាងកើតគឺជា ទឹកដីក្រៅប្រទេស របស់ពួកព័រទុយហ្គាល់ ដែលថ្មីៗនេះជាខេត្តនៅក្រៅប្រទេសរបស់ព័រទុយហ្គាល់នៃទីម័រ ដែលជាធម្មតាគេហៅថា "ទីម័រព័រទុយហ្គាល់"។ បន្ទាប់ពី " បដិវត្តន៍ពណ៌ "(Carnation Revolution) នៃឆ្នាំ ១៩៧៤ រដ្ឋាភិបាលថ្មីនៃប្រទេសព័រទុយហ្គាល់ បានផ្តួចផ្តើមដំណើរការធ្វើអាណានិគមបន្តិចម្តងៗនៃទឹកដីក្រៅប្រទេសរបស់ខ្លួន រួមទាំងទីម័រព័រទុយហ្គាល់ផងដែរ។ ក្នុងអំឡុងពេលដំណើរការនេះ ជម្លោះស៊ីវិលរវាងគណបក្សនយោបាយទីម័រជាច្រើនបានផ្ទុះឡើង ដោយ រណសិរ្សបដិវត្តន៍ឆ្វេងនិយមសម្រាប់ទីម័រខាងកើតឯករាជ្យ (ហ្វ្រេទីលីន) បានគ្រប់គ្រង និងអាចគ្រប់គ្រងរដ្ឋធានី ឌីលី ដោយបង្ខំឱ្យអភិបាលព័រទុយហ្គាល់ និងបុគ្គលិករបស់គាត់ផ្លាស់ទីកន្លែងអាសនៈនៅ កោះអាតូរ៉ូ ។
នៅថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ហ្វ្រេទីលីនបានប្រកាសជាឯកតោភាគីនូវឯករាជ្យភាពរបស់ទីម័រព័រទុយហ្គាល់នៅពេលនោះ ដោយហៅខ្លួនឯងថា República Democrática de Timor-Leste (ព័រទុយហ្គាល់សម្រាប់ "សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត") ។ ព័រទុយហ្កាល់មិនទទួលស្គាល់ឯករាជ្យនោះទេ ដោយអភិបាលព័រទុយហ្គាល់បន្តមានវត្តមាន និងគ្រប់គ្រងខេត្តជាផ្លូវការពី អាតូរ៉ូ ទោះបីជាមានសិទ្ធិអំណាច ជាក់ស្តែង មានកម្រិតលើទឹកដីដែលនៅសេសសល់នៃទីម័រខាងកើតក៏ដោយ។
ព្រះអង្គម្ចាស់អាល់ប៊ើតទី ២ នៃម៉ូណាកូ
ព្រះអង្គម្ចាស់​ អាល់ប៊ើតទី ២ នៃម៉ូណាកូ (Albert II, Prince of Monaco, ប្រសូត: 14 មីនា 1958) ព្រះនាមពេញ អាល់ប៊ើត អាឡិចសង់ដ្រេ លូអ៊ីស ព្យែរ ហ្គ្រីម៉ាល់ឌី (Albert Alexandre Louis Pierre Grimaldi) ជាព្រះអង្គម្ចាស់ម៉ូណាកូ និងជាប្រធានរបស់រាជវង្សហ្គ្រីម៉ាល់ឌី ព្រះអង្គជាព្រះឱរសរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់រេនីយែរទី 3 និងហ្គ្រេស ខេលី
វិទ្យានន្ទន៍
ក្សត្រនៃចាម្ប៉ា
មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ពួក​ចាម​នៅ​វិជយបាន​បះ​ឡើង ដោយ​បណេ្តញ​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​អិន រត់​ចូល​មក​ស្រុក​ខែ្មរ​វិញ ហើយ​លើក​សេ្តច​ចាម​ ព្រះ​នាមស៌ុបតិ ឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ជា​ជំនួស​វិញ។ ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ ព្រះ​រាជា​វិទ្យានន្ទន៍​បាន​បង្រួប​បង្រួម​ប្រទេស​ចាម​ឲ្យ​មាន​ឯកភាព​ឡើង​វិញ ក្រោយ​ពី​បាន​ធ្វើ​គុត​ព្រះ​ជយ​ឥន្រ្ទវម៌្មទី៥ (ស៌ុបតិ) ហើយ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ទាំង​មូល ពី គ.ស. ១១៩២ ដល់ ១២០៣។ នៅ គ.ស. ១១៩៣ និង ១១៩៤ ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៧ ទ្រង់​បាន​សាក​ល្បង​ឲ្យ​ព្រះ​វិទ្យានន្ទន៍​ទទួល​ស្គាល់​អំណាច​ព្រះ​អង្គ​វិញ តែ​ឥតប្រយោជន៍រហូត​ដល់គ.ស ១២០៣ ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​សេ្តច​ចាម​មួយ​អង្គ​ទៀត ព្រះ​នាម អុង​ធនបតិក្រាម ដែល​ត្រូវ​ជា​ព្រះបិតុលា​របស់​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍ ឲ្យ​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយ​កំចាត់​ក្មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទាល់​តែ​បាន។ ចាប់​ពី គ.ស ១២០៣ ដល់ ១២២០ ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ក៏​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អាណាខេត្ត​របស់​ខែ្មរ។ ម្យ៉ាង​ទៀត សិលា​ចារឹក​មួយ​នៃ​ប្រាសាទព្រះខ័ន​បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ទឹក​មន្ត​ត្រូវ​បាន​ផ្តល់ ដោយ​ព្រាហ្មណ៍​សូយ៌្យភក្ត និង​ព្រាហ្មណ៍​ឯ​ទៀត​ទាំង​អស់​ក្នុង​ព្រះ​បរម​រាជវាំង ព្រះ​រាជា​នៃ​យ្វន និង​ព្រះ​រាជា​ពីរ​អង្គ​នៃ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា។ ព្រាហ្មណ៍​សូយ៌្យភក្ដ​ ប្រហែល​ជា​មេ​នៃ​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​អស់​ក្នុងព្រះបរមរាជវាំង។ ព្រះ​រាជា​នៃ​យ្វន គឺ​ជា​អធិរាជលីអាញ់​តុងដែល​សោយ​រាជ្យ​នៅគ.ស ១១៧៥ មាន​ព្រះ​បរមនាម​សំរាប់​រាជ្យ​ថាលីកាវ​​តុង និង​សោយ​រាជ្យ​រហូត​ដល់គ.ស ១២១០។ ព្រះ​រាជា​ពីរ​អង្គ​នៃ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ាគឺ​ព្រះ​រាជា​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ក្រុង​វិជយ (ប៊ិញ​ឌិញ) ដែល​ត្រូវ​ជា​ព្រះ​អនុជ​ថៃ្ល​នៃ​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៧ និង​ព្រះ​រាជា​ដែល​សោយ​រាជ្យ​នៅ​បណ្ឌុរង្គ (ផាន​រ៉ាង) គឺ​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍ ដែល​ការ​ពារ​ដោយ​ព្រះ​ជយវម៌្មទី៨។
ការ​ផ្តួល​រំលំ​គុក​បាស្ទីល
នៅ​ប្រទេស​បារាំង​ ថ្ងៃ​១៤​កក្កដា​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ទុក​​ជា​ថ្ងៃ​ឈប់​សម្រាក​។
Storming the Bastille
The regular garrison consisted of 82 invalides (veteran soldiers no longer suitable for service in the field). It had however been reinforced on 7 July by 32 grenadiers of the Swiss Salis-Samade Regiment from the troops on the Champ de Mars. The walls mounted eighteen eight-pound guns and twelve smaller pieces. The governor was Bernard-René de Launay, son of the previous governor and actually born within the Bastille.
Aftermath
By the morning of 15 July the outcome appeared clear to the king as well, and he and his military commanders backed down. The Royal troops concentrated around Paris were dispersed to their frontier garrisons. The Marquis de la Fayette took up command of the National Guard at Paris; Jean-Sylvain Bailly – leader of the Third Estate and instigator of the Tennis Court Oath – became the city's mayor under a new governmental structure known as the Commune de Paris. The king announced that he would recall Necker and return from Versailles to Paris; on 17 July, in Paris, he accepted a tricolour cockade from Bailly and entered the Hôtel de Ville, with cries of "Long live the King" and "Long live the Nation".
លំពាំងក្រេះ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:លំពាំងនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះស្រីជេដ្ឋាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញានៃស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ
គណបក្សកុម្មុយនិស្តគុយបា
អង្គការធំៗរបស់បក្ស
សម្ព័ន្ធយុវជនកុម្មុយនិស្តគុយបា (បង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៦២ ដោយហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ជាក្រុមយុវជនដែលនឹងបម្រើជាក្រុមសកម្មប្រយុទ្ធនៅពេលអនាគតឱ្យបក្ស។
មនោគមវិជ្ជា
បើប្រៀបធៀបទៅនឹងបក្សកុម្មុយនិស្តកាន់អំណាចនៅប្រទេសវៀតណាម ចិន និងឡាវ បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាគឺនូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នូវលទ្ធិម៉ាក្ស–លេនីនចាស់និងគំរូដឹកនាំចាស់របស់សូវៀត។ បច្ចុប្បន្ន បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាកំពុងកើតមានការស្ទាក់ស្ទើរយ៉ាងខ្លាំងមកលើការធ្វើកំណែទម្រង់ទីផ្សារហើយតាំងពីសហភាពសូវៀតត្រូវរំលាយចោលមក វាត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យទទួលយកវិធានការទីផ្សារថ្មីៗមួយចំនួនសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន។ បក្សកុម្មុយនិស្តគុយបាគឺចូលចិត្តប្រកាន់យកនូវគោលនយោបាយអន្តរាគមន៍បរទេស ហើយជារឿយៗវាតែងតែគាំទ្រនូវចលនាឬរដ្ឋាភិបាលឆ្វេងនិយមផ្សេងៗទៀតនៅលើពិភពលោក។ កិច្ចការអន្តរជាតិដ៏អស្ចារ្យបំផុតសម្រាប់បក្សនេះនិងប្រទេសគុយបាទាំងមូលគឺការលូកដៃចូលធ្វើអន្តរាគមន៍នៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិលក្នុងប្រទេសអង់កូឡា។ ក្រោយពីបដិវត្តន៍គុយបាត្រូវបានបញ្ចប់ គណបក្សនេះបានចាប់អនុវត្តនូវគោលលទ្ធិកាស្ត្រូ (មនោគមវិជ្ជារបស់លោកហ្វីដែល កាស្ត្រូ) ហើយនិងលទ្ធិហ្គីវ៉ារ៉ា។
របាំត្រុដិ
III.តួសំដែងៈ
ភុំភួង​ ដួងចាន់
ជីវិតនៅក្នុងឧស្សាហកម្មកំសាន្ត
នៅឆ្នាំ 1975 នៅពេលគាត់មានអាយុ 15 ឆ្នាំមានន័យដូចពេជ្រសុវណ្ណបាននាំក្រុមតន្រ្តីនេះទៅសម្តែងនៅប្រាសាទថាប៉ាក្រាន។ នាងបានចែករំលែកសមត្ថភាពច្រៀងនិងសម្តែងរហូតដល់នាងបានឃើញសមត្ថភាព។ អាណិតអាសូរ ដូច្នេះត្រូវបានអនុម័តនិងនាំយកទៅទីក្រុងបាងកក ចាប់ផ្តើមអាជីពរបស់អ្នកដោយក្លាយជាអ្នករាំនិងអ្នកចំរៀងដូចពីមុន។ បទចម្រៀងនេះនឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមានឈ្មោះថា "កេវវអផី" ដែលជាបទចំរៀងដែលមានចំណងជើងថា "កេវង៎ា" ដោយប្រើឈ្មោះច្រៀងដែលទីក្រុងមានពីក្រុមតន្រ្តី។ បណ្តាលឱ្យមានតម្រូវការបំបែកចេញពីក្រុមតន្រ្តីដើម្បីចាប់ផ្តើមធ្វើការជាមួយ សរេផត សរសុផររណ ដោយធ្វើការជាជាងកាត់ដេរនិងអ្នកចម្រៀងក្នុងក្រុម។ ហើយបានផ្លាស់ប្តូរទៅខេត្តក្វាងឆៃពេជ្ររីអ៊ី
ជោគជ័យ
Phumpuang បានចូលក្នុងឧស្សាហកម្មភាពយន្តនៅឆ្នាំ 1983 ហើយបានសម្ដែងក្នុងខ្សែភាពយន្តដំបូងគឺរឿងសុងសុងដែលបង្កើតដោយ Chalong Phakdee Vijit និងរឿងជាច្រើនទៀត។ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការបង្ហាញខ្សែភាពយន្ត អ្នកស្រឡាញ់តន្ត្រីបានជួបជាមួយ (Kraisorn Saenganan) ការសម្តែងរបស់នាងជាវីរនារីដូចជាបទចម្រៀងសង្គ្រាមកំប្រុក birch ពិភពលោកកម្សាន្តតារាចម្រៀងក្មេងទំនើង Kathi បទចម្រៀងស្នេហាកូនស្រីថ្មី, E Tan Ai Love U, បានបាត់បង់សម្លេងរបស់អ្នកស្រីម័រម៉ាមដ៍ដ៏ស្អាតគួរឱ្យសោកស្តាយជាទីស្រឡាញ់លោកប៉ោ 4 អាហ្កានដឺអូផូមហ្វុងណាណាសេចក្តីស្នើសុំរបស់មិត្តស្រីអ្នកចម្រៀងដ៏ស្រស់ស្អាតកញ្ញាយីឆាក់ (ខ្សែភាពយន្តទូរទស្សន៍) ។ ល។ បន្ទាប់មកនៅថ្ងៃទី 12 ខែកញ្ញាឆ្នាំ 1989 ភួងផ្វួងង្វាងចាន់បានទទួលពានរង្វាន់រាជ្យពីព្រះនាងម្ចាស់មហាក្សត្រីស៊ីរិនថន។ ព្រះមហាក្សត្រិយានីមហាកំពែងស៊ីរិនថនម្តងទៀត នៅក្នុងប្រភេទពានរង្វាន់នេះច្រៀងបទចម្រៀងដ៏ល្អបំផុតដែលមានចំណងជើងថា "Siam Muang Smile" ដែលសរសេរដោយ Kru Phutrat នៅក្នុងបទចម្រៀងពាក់កណ្តាលសតវត្សទី 2 ។