cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ម៉ៃថៃ ហួចៃស៊ិន
ម៉ៃថៃ ហួចៃស៊ិន (ไหมไทย หัวใจศิลป์; កើតថ្ងៃទី ២៦ ខែមករាឆ្នាំ ១៩៦៨) គឺជាតារាចម្រៀងប្រុសថៃល្បីឈ្មោះក្នុងរឿង Pleng Luk Thung ដែលជាអតីតអ្នកសិល្បៈក្រោមបទភ្លេង Topline Music និង GMM Grammy ជាមួយនឹងចំនួនបទល្បី ៗ ។ ដូចជា "ឃើញនាងនៅប្រទេសអាឡឺម៉ង់" (เห็นเธอที่เยอรมัน) "អ្នកបានមកជាមួយពាក្យបាទ" "ប្តីបម្រុង" "បោះបង់ចោលនៅប៉ាតាយ៉ា" ជាដើម។ ឈ្មោះពិតរបស់គាត់គឺ មន់ឆៃ រ៉ាកសាឆាត កើតនៅណាខនរ៉ាក់សីម៉ា ធំឡើងនៅកាឡាលីន ចូលក្នុងឧស្សាហកម្មនេះពីការក្លាយជាសមាជិកនៃក្រុមតន្រ្តីសំឡេងអ៊ីសា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងប្រុសថៃ
សង្កាត់រលាប
($ Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងពោធិ៍សាត់ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មាន  ភូមិ÷
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់រលាប មាន ភូមិ
ជនជាតិថៃ-ម៉ាឡេ
ជនជាតិថៃ-ម៉ាឡេ ( Orang Melayu Thai , ไทยเชื้อสายมลายู   , Jawi : ملايو تاي, Pattani Malay : Oré Nayu, Jawi ឬ Bangso Yawi ) ដែលមានពាក្យទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការរួមមាន 'ជនជាតិថៃបន្តពូជម៉ាឡេយូ' និង 'ម៉ាឡេ'   គឺជាពាក្យដែលប្រើសំដៅដល់ ជនជាតិម៉ាឡេ។ នៃ ប្រទេសថៃ ដែលជាក្រុមជនជាតិភាគតិចធំជាងគេទីប្រាំមួយ នៅក្នុងប្រទេសថៃ ។ ប្រទេសថៃគឺជាប្រទេសដែលមានប្រជាជនជនជាតិភាគតិចម៉ាឡេច្រើនជាងគេលំដាប់ទី 3 បន្ទាប់ពី ម៉ាឡេស៊ី និង ឥណ្ឌូណេស៊ី ហើយជនជាតិម៉ាឡេភាគច្រើនប្រមូលផ្តុំនៅក្នុងខេត្តភាគខាងត្បូងដូចជា ណារ៉ាធីវ៉ាត់ ប៉ាតានី យ៉ាឡា សុងក្លា និង សាទន ។ ភូកេត   និង រានុង,  ផ្ទះសម្រាប់ប្រជាជនម៉ូស្លីមដែលមានទំហំប៉ុននោះ ក៏មានមនុស្សជាច្រើនដែលមានដើមកំណើតម៉ាឡេ។   សហគមន៍ទំហំធំក៏មាននៅក្នុងរដ្ឋធានី បាងកក របស់ប្រទេសថៃផងដែរ ដោយបានមកពីជនចំណាកស្រុក ឬអ្នកនិរទេសដែលត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរទីលំនៅពីភាគខាងត្បូងចាប់ពីសតវត្សទី 13 មក។
ប្រាសាទល្បើកដូនអំ
រូបភាពតូច|ខឿនប្រាសាទ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងភូមិតារស់ សង្កាត់ទឹកវិល ក្រុងសៀមរាប ខេត្តសៀមរាប ដែលមានចម្ងាយពីផ្លូវទឹកវិលទៅក្របិរៀលត្រង់Gold to Gold Tours ៣០០មកាច់ស្តាំប្រហែល៣០០មទៀតទើបដល់ហើយ ។ ដល់នោះយើងឹងឃើញឈាបនដ្ឋានមូយខាងមុខ រួចដើរទៅខាងលិចបន្តិចឃើញបោត ទើបឃើញប្រាសាទដ៏តូចមួយដែលមានបករាង្គបី តែសល់គ្រឹះប្រហែល១ម ប៉មខាងត្បូង តែក្រៅពីនោះបាក់អស់ ។ បើយើងធ្វើដំណើរពីបករាសាទល្បើកដូនអំទៅសង្កាត់ទឹកវឹលប្រហែល៤០០ម ស្តាំយើងនឹងឃើញទួលរាងមូលមួយទៀតមនុស្សរស់នៅប្រហែល១០គ្រួ ដែលមានចំនុចខ្ពស់ចំកណ្តាល ជាផ្ចិតនៃភូមិ ។
ប្រាសាទអូរក្អែក
រូបភាពតូច
អូរក្អែក
​គណិតវិទូ
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទូ
នរោត្តម បុប្ផាទេវី
មកដល់ថ្ងៃច័ន្ទ ទី ១៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ កន្លងទៅនេះ សម្តេចព្រះរៀម នរោត្តម បុប្ផាទេវី ទ្រង់បានយាងចូលទិវង្គត់ ក្នុងព្រះជន្មាយុ ៧៦ព្រះវស្សា នៅឯមន្ទីរពេទ្យទីក្រុងបាងកក ព្រះរាជាណាចក្រថៃ វេលាម៉ោង ១២ និង៣០នាទី ដោយរោគជរាពាធ។ ព្រះបរមសពរបស់ព្រះអង្គ បានយាងនិវត្តន៍មកដល់អាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិភ្នំពេញ នៅយប់ថ្ងៃអង្គារទី១៩ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ២០១៩ដែលមានប្រជាជនជាច្រើនរងចាំទទួលយ៉ាងច្រើនកុះករ បន្ទាប់ពីនោះព្រះបរមសពរបស់សម្តេចព្រះរាជបុត្រីនរោត្តមបុប្ផាទេវី ត្រូវបានដង្ហែរបន្តមកកាន់វត្តបទុមវតីរាជវរារាម ខាងត្បូងព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បីប្រារព្ធពិធីទក្ខិណានុប្បទានថ្វាយតាមព្រះពុទ្ធសាសនា និងព្រះបរមរាជបវេណី។
អាថ៌កំបាំងទីក្រុងសត្វ
សាច់រឿង
ទន្សាយ Judy Hopps មកពីជនបទ Bunnyburrow បំពេញក្តីសុបិនកាលពីកុមារភាពរបស់នាងក្នុងការក្លាយជាប៉ូលីសនៅក្នុងទីក្រុង Zootopia ។ ថ្វីដ្បិតតែជាបណ្ឌិតសភាចារ្យក៏ដោយ ក៏ Judy ត្រូវបានផ្ទេរភារកិច្ចចតរថយន្តដោយប្រធាន Bogo ដែលមិនទទួលស្គាល់ទេពកោសល្យរបស់នាង។ នៅថ្ងៃដំបូងរបស់នាងនៅលើការងារ Judy ត្រូវបានរំខានដោយសិល្បករ fox duo, Nick Wilde និង Finnick ។
វត្តអង្គ​ពណ្ណរាយណ៍​
វត្តអង្គ​ពណ្ណរាយណ៍​ ស្ថិត​នៅ​ ភូមិ​ប្រជុំអង្គ​ ឃុំជេីងកេីប​ ​ស្រុកកណ្ដាលស្ទឹង​ ខេត្តកណ្តាល​
អាណា ស៊ុយ
អាជីព​ដំបូង
បន្ទាប់​ពី​បញ្ចប់​ឆ្នាំ​លើក​ទី​ពីរ​របស់​នាង​នៅ Parsons សួយ​ត្រូវ​បាន​ជួល​ដោយ​ស្លាក​ស​ម្លៀ​ក​បំពាក់​យុ​របស់ Charlie ក្មេង​ស្រី​នេះ​ជា​លើក​ដំបូង​នៃ​ការ​ងារ​ជា​ច្រើន​ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល​នាង​បាន​រៀន​តាម​រយៈ​ការ​រចនា​ស្លាក​សញ្ញា​និង​ធ្វើ​ការ​កំណត់​រចនាប័ទ្ម​កីឡា​នៅ​លើ​ពន្លក​ថតរូប​របស់​អតីត​មិត្ត​លោកគ្រូ​មិត្ត​រួម​ថ្នាក់​និង​ការ​លោក Steven Meisel ។ ក្នុង​អំឡុង​ពេល​នេះ​នាង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ការ​រចនា​និង​ការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ស​ម្លៀ​ក​បំពាក់​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ល្វែង​របស់​នាង​។ ខណៈ​ពេល​កំពុង​ធ្វើការ​សម្រាប់​ក្រុមហ៊ុន​កីឡា​នេះ Glenora នាង​បាន​នាំ​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​នៃ​ប្រាំ​ដុំ​របស់​នាង​ទៅ​ជា​ពិព័រណ៍​ពាណិជ្ជកម្ម​ញូ​វ​យ៉​ក​និង​ចាប់​បាន​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​របស់​ប្តី​ប្រពន្ធ​របស់​ញូ​វ​យ៉​ក​ហាង​លក់​នាយកដ្ឋាន​មួយ​។ ប៉ុន្មាន​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​មក​អ្នក​ទាំង​នោះ​បាន​ស​ម្លៀ​ក​បំពាក់​ដែល​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ក្នុង​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​របស់​កាសែត New York Times ។ អ្នក​ចាត់​ការ​ទូទៅ​នៅ Glenora កន្លែង​ដែល​សួយ​គឺ​នៅ​តែ​នៅ​លើ​បញ្ជី​បើក​ប្រាក់​ខែ​នេះ​បាន​ខឹង​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​បាន​ឃើញ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ក្នុង​ពេល​វេលា​និង​បាន​ប​ណ្តេ​ញ​ចេញ​របស់​នាង​នៅ​នឹង​កន្លែង​។
ចាក​ចេញ​ដោយ​គ្មាន​ការងារ​សួយ​បាន​នាំ​នាង $ 300 ក្នុង​ការ​សន្សំ​និង​ការ​ចាប់​ផ្តើ​ម​អាជីវកម្ម​មួយ​ដែល​ចេញ​ពី​ជ្រុង​តូច​មួយ​នៅ​ក្នុង​បន្ទប់​ផ្ទះ​ល្វែង​របស់​នាង​។ អស់​រយៈពេល​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​ដែល​ក្រុម​ហ៊ុន​នេះ​បាន​រត់​ទៅ​សួយ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ល្វែង​របស់​នាង​, ការ​ធ្វើ​ការ​ងារ​សេស​សម្រាប់​ប្រាក់​ចំណូល​បន្លាស់​និង​វិនិយោគ​ឡើង​វិញ​ជា​រៀងរាល់​កាក់​នៃ​ប្រាក់​ចំណូល​ចូល​ទៅ​ក្នុង​អាជីវកម្ម​របស់​គាត់​។ ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ 1980 នេះ​គឺ​មាន​កម្ពស់​របស់​ក្រុមហ៊ុន "ស្លៀក​ពាក់​អំណាច​»​នេះ​: ដូចជា​ម៉ាក Chanel​, Lacroix និង Versace​; សួយ​បាន​ជួប​ការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​ក្រោក​ឈរ​ឡើង​នៅ​ជាប់​នឹង​ធំ​ឈ្មោះ​ម៉ូដ​ផ្ទះ​។ នៅ​ឆ្នាំ 1991 មិត្ត​ភក្តិ​របស់​នាង​ណា​អូ​មី supermodel សួយ Campbell និង​លី​ន​ដា Evangelista បាន​ប្រជុំ​គ្នា​ហើយ​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ដ​នាង​ឱ្យ​សាកល្បង​ការ​បង្ហាញ​ផ្លូវ​មួយ​។ សួយ​បាន​ជួល​ចន្លោះ​តូច​មួយ​នៅក្នុង​ស្រុក Meatpacking និង​បង់​ម៉ូដែល​នេះ​បាន​ដោយ​ផ្តល់​ឱ្យ​ពួក​គេ​ម្លៀ​ក​បំពាក់​។ នេះ​ជា​កម្មវិធី​ដែល​ទទួល​បាន​ជោគជ័យ​គឺ​ជា​ការ​ទម្លាយ​​​ភាព​ទាល់ច្រក​ធំ​បំផុត​នៃ​អាជីព​របស់​សួយ​: នោះ​ហើយ​សម្រស់​ទាំង​នោះ (Campbell និង Evangelista​) បន្ទាប់​មក​នៅ​កម្ពស់​នៃ​កិត្តិនាម​របស់​ពួក​គេ​ដែល​បាន​ជួយ​ជំរុញ​ឱ្យ​មាន​ការ​ទទួល​ស្វាគមន៍​សួយ​បាន​ទទួល​ពី​អ្នក​ទិញ​និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​។
អ្នក​ស្រី Anna សួយ បន្ទាត់
នាង Anna សួយ​បាន​បញ្ចាំង​ស្បែកជើង​នៅ​លើ​ផ្លូវ​រត់​សម្រាប់​ការ​ប្រមូល​ការ​ដួល​រលំ​នៅ​ឆ្នាំ 1994 ផលិត​នៅ​ទីក្រុង Venice ប្រទេស​អ៊ីតាលី​ដែល​ជា​ការ​ប្រមូល​ស្បែកជើង​រួម​បញ្ចូល​រចនាប័ទ្ម​ថ្ងៃ​និង​ពេល​ល្ងាច​ទាំង​ពីរ​នៅ​ក្នុង​ការ​កា​ម្ញី​សូត្រ​, ស្បែក​ប៉ាតង់​និង​ស្បែក​សត្វ​ពស់​, shearling និង​ដាក​​់​ពាក្យ​ប្តឹ​ង​។
នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 201​​0 បាន​សហការ​ជាមួយ​លោក​អន​ទ្រេ​សួយ​ក្លិប Bolton ដើម្បី​បោះ​ពុម្ព​ផ្សាយ​សៀវភៅ​ដំបូង​របស់​នាង​របាក្សត្រ​ប្រារព្ធ​ពិធី​និង​អាជីព 20 ឆ្នាំ​របស់​នាង​។ ក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​នេះ​នាង​បាន​ចាប់​ផ្តើ​ម​ពី​ក្លិន​របស់​នាង​ហាមឃាត់​កិច្ចការ​។
នៅ​ខែ​មេសា​ឆ្នាំ 201​​5 ដោយ​មាន​លោក O'Neill សួយ​បាន​សហការ​ជា​ដៃគូ​ដើម្បី​បើក​ដំណើរ​ការ​ដែល​មាន​ចំណងជើង​ថា​អ្នក​ស្រី Anna សួយ​សម្រាប់ O'Neill មក​ពី​ការ​ប្រមូល​បាន​បំផុស​គំនិត​ដោយ​កន្លែង​កើតហេតុ​ឆ្នេរ​ខ្សាច់​កា​លី​ហ្វ​ញ៉ា​ជា​មួយ​ការ​ប្រមូល​រួមគ្នា​។
ភូមិក្បាលដំរី(ឃុំពង្រលើ)
ភូមិក្បាលដំរី
ភូមិក្បាលដំរី ជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ឃុំពង្រលើ ស្រុកជីក្រែង ខេត្តសៀមរាប។ ភូមិនេះមានចំងាយពីផ្លូវជាតិលេខ៦អា ចំងាយ ២០គីឡូម៉ែត្រ និង មានចំនួនគ្រួសារ ចំនួន 295គ្រួសារ។ គេអាចធ្វើកំណើរទៅដល់ភូមិនេះពីផ្លូវជាតិបានដោយតាមរយៈផ្លូវលំ។ ភូមិនេះ ឆ្លងកាត់ដោយផ្លូវលំដែលមានប្រវែង ២០០០ម៉ែត្រ។ ភូមិក្បាលដំរី មានព្រំប្រទល់ជាប់និងភូមិ ចំនួនពីរគឺ ខាងត្បូងជាប់ នឹងភូមិសំរោង ខាងជើង ជាប់នឹងភូមិគ្រាំង​ ខាងជើង ជាប់នឹង ស្ទឹងតូចនិង ព្រៃ ហើយខាងកើតជាប់នឹង វាលស្រែ និង ព្រែ ស្តុុក និងចំការផ្សេងៗរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៅទីនោះ។ភូមិនេះ ជាភូមិមួយស្ថិតក្នុងចំនោមភូមិចាស់ជាងគេនៅស្រុកជីក្រែង។
ប្រទេសម៉ុងតាញ៉ា នៃឥណ្ឌូចិនខាងត្បូង
ផ្ទៃខាងក្នុង
អាណាចក្រចម្ប៉ា និង ជនជាតិចាម នៅតំបន់ទំនាបនៃវៀតណាមកណ្តាល គឺជាអាណាចក្រប្រពៃណីដែលពួកម៉ុងតាញ៉ា នៅតំបន់ខ្ពង់រាបទទួលស្គាល់ថាជាម្ចាស់របស់ពួកគេ ចំណែកស្វ័យភាពត្រូវបានកាន់កាប់ដោយពួកម៉ុងតាញ៉ា។
វាលក្រឡ
វាលក្រឡ គឺជាដុំថ្ម​ក្រឡ​នៅក្នុង​តំបន់​ភ្នំ​នោះ​មាន​៣០០០​ដុំ​ហើយ​មាន​ចំនួន​៩០ កន្លែង​ទូទាំងខ្វែងជើងខ្វែង។ ថ្មក្រឡ​មួយ​ដុំ​អាច​មាន​កម្ពស់​ដល់​ទៅ​បី​ម៉ែត្រ ដុះ​នៅ​រាយប៉ាយ​លើ​ដី​វាល​តែ​ម្តង​ខណៈ​គេ​បាន​ហៅ​ឈ្មោះ​ថា​ចម្ការ​ ថ្មក្រឡ ដោយ​គេ​សន្និដ្ឋាន​វា​មាន​អាយុកាល​ប្រមាណ​ជា​២០០០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ។ ហើយត្រូវបានគេរកឃើញ វាលថ្មក្រឡ​នេះ​នា​អំឡុង​ឆ្នាំ​១៩៣០​ដោយ​អ្នក​បុរាណវិទ្យា​ជាតិ​បារាំង​។ ព្រោះ​តែ​សង្គ្រាម​និង​រឿង​នយោបាយ​បាន​បិទបាំង​តំបន់​នេះ​រហូត​ឆ្នាំ​១៩៩៤ ទើប​មាន​ការ​សិក្សា​វិភាគ​ស៊ីជម្រៅ​។ សម័យ​សង្គ្រាម​វៀតណាម​ថ្មក្រឡ​ភាគច្រើន​នៅ​ទី​នេះ​ត្រូវ​បាន​បំផ្លាញ​ដោយ ការ​បំផ្ទុះ​គ្រាប់បែក​របស់​កងទ័ព​អាមេរិក៕ វាលថ្មក្រឡ ជាបេតិកភណ្ឌរបស់ ប្រទេសឡាវ ទី៣ បន្ទាប់ពី ហ្លួងព្រះបាំង និង ប្រាសាទវត្តភូ ។
ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ
ព្រះមហាក្សត្រិយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសុមៈ នារីរ័ត្នសេរីវឌ្ឍនា (ទ្រង់ប្រសូតថ្ងៃទី៩ ខែមេសា ១៩០៤ - ២៧ ខែមេសា ១៩៧៥) គឺជាព្រះមហាក្សត្រិយានីនិងសម្ដេចព្រះរាជអគ្គមហេសីនៃព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សុរាម្រិត ព្រះមាតា នៃព្រះករុណាព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះនរោត្ដម សីហនុ ព្រះរាជធិតារបស់ព្រះករុណាព្រះបាទ​សម្ដេច​ព្រះស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស និង សម្ដេច​ព្រះ​រាជ​អគ្គ​មហេសីនរោត្តម កានវិមាន នរល័ក្ខទេវី| ព្រះអង្គត្រូវបានគេស្គាល់ដោយសារការងារសប្បុរសធម៌ និងការខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់ព្រះអង្គក្នុងការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងសុខុមាលភាពសង្គមនៅកម្ពុជា។ ព្រះអង្គក៏ជាអ្នកតស៊ូមតិដ៏រឹងមាំសម្រាប់សិទ្ធិស្ត្រី និងបានដើរតួនាទីយ៉ាងសកម្មក្នុងការលើកកម្ពស់ការអប់រំ និងការផ្តល់សិទ្ធិអំណាចដល់ស្ត្រី។
សង្កាត់ស្វាយអាត់
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ស្វាយអាត់ មាន ភូមិ
សង្កាត់ស្វាយតឿ
ព្រំប្រទល់នៃ
ឆាលី ឆាភ្លីន
Chaplin's childhood in London was one of poverty and hardship. As his father was absent and his mother struggled financially, he was sent to a workhouse twice before the age of nine. When he was 14, his mother was committed to a mental asylum. Chaplin began performing at an early age, touring music halls and later working as a stage actor and comedian. At 19 he was signed to the prestigious Fred Karno company, which took him to America. Chaplin was scouted for the film industry, and began appearing in 1914 for Keystone Studios. He soon developed the Tramp persona and formed a large fan base. Chaplin directed his own films from an early stage, and continued to hone his craft as he moved to the Essanay, Mutual, and First National corporations. By 1918, he was one of the best known figures in the world.
ហារី ហ្គូណាតូ
ហារី ហ្គូណាតូ (Hary Gunarto) គឺជាសាស្ត្រាចារ្យនៅសាកលវិទ្យាល័យ Ritsumeikan Asia Pacific University ក្នុង ជប៉ុន និងមានការបោះពុម្ពផ្សាយអំពីប្រាសាទបូរ៉ូប៊ូឌួនៅ ឥណ្ឌូនេស៊ី។
វិសាខា F.C.
ប្រវត្តិក្លឹប
វិសាខា F.C. ត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 2017 ដោយ​ឯកឧត្ដម ស សុខា តំណាង​រាស្រ្ដ​ខេត្ត​ព្រៃវែង និង​ជា​អនុ​ប្រធាន​សហព័ន្ធ​សហភាព​យុវជន​កម្ពុជា ។ លោក​ហុក សុចិត្រា ជា​អ្នកចាត់ការ​ទូទៅ និង​លោក ហុក សុជីវន្ត ជា​គ្រូបង្វឹក​របស់​អតីត​គ្រូ​បង្វឹក​ក្រុម Cambodian Tiger ក្រោម​ការ​ដឹកនាំ​របស់​គ្រូបង្វឹក​ ហុក សុជីវ័ន ក្លឹប​នេះ​បាន​​ឈ្នះ​ជើងឯក "លីគទី២កម្ពុជា" (Cambodian Second League) ក្រោមការរៀបចំដោយ គណៈកម្មការរៀបចំបាល់ទាត់ជាតិកម្ពុជា (អង់គ្លេស: Cambodian National Competitons Committee) ហៅកាត់ថា (CNCC) ការវិវឌ្ឍន៍របស់ពួកគេ បានឡើងមកលេងនៅក្របខ័ណ្ឌលីគកំពូលកម្ពុជា Metfone Cambodian League ហៅកាត់ថា (MCL) ក្នុងឆ្នាំ 2018 ក្រោមការឧប្ថម្ភដោយក្រុមហ៊ុនប្រតិបត្តិករទូរគមនាគមន៍ចល័ត Metfone ដែលបានរៀបចំនៅការប្រកួតលីគកំពូលនេះ ។
វិថី នួន ឌួង
វិថី នួន ឌួង ជាវិថីដែលបង្កើតឡើងនៅ សម័យសាធារណរដ្ឋ គ្រប់គ្រងដោយលោកលន់ ណុល លោកបានអោយកិត្តិយសដល់លោកនួន ឌួង ដោយដាក់វិថីនៅខាងកើតវិមានឯករាជ្យ ថាវិថីនួនឌួង។ដែលគិតចាប់ពីផ្លូវច្រាំងទន្លេ កំពង់ចម្លងអរិក្សត្រ មកទល់នឹងវិថីប៉ាស្ទ័រ ក្បែរនឹង វិមានឯករាជ្យដោយឆ្លងកាត់ មហាវិថីព្រះនរោត្តម។ ក្នងគ្រាដែលព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ បានកាន់អំណាចវិញ ក៏បានប្ដូរឈ្មោះវិថីនួនឌួង ទៅជា វិថីព្រះសុរាម្រិត រហូតមកដល់សព្វថ្ងៃនេះ។
នំពងត្រី
ដំណាក់កាលទី១
ក្រោយពីលាយគ្រឿងផ្សំសព្វគ្រប់ហើយ ចាប់ផ្តើមមូលស្នូលសណ្តែកនោះ ឲ្យដូចជាកូនបាល់ដូច្នោះដែរ ប៉ុន្តែមូលវាឲ្យតូចៗដើម្បីងាយស្រួលក្នុងការវិចខ្ចប់សំបក នៅដំណាក់កាលទី២ ។
វត្តពោធិសាលរាជ
រូបភាពតូច|ទិដ្ឋភាពនៃព្រះវិហារវត្តពោធិសាលរាជ វត្តពោធិសាលរាជ ឬ វត្តលោកតាមាស (អាចហៅម្យ៉ាងទៀតថា វត្តកំពង់ ) គឺជាវត្តអារាមមួយដែលស្ថិតនៅទឹកដីកម្ពុជាក្រោម ឬ វៀតណាមខាងត្បូង មានទីតាំងនៅ ទី​រួម​ខេត្តព្រះត្រពាំង ខេត្តព្រះត្រពាំង ដោយសារតែជនជាតិយួនមិនអាចនិយាយភាសាខ្មែរបានច្បាស់លាស់ទេ វត្តលោកតាមាស គេនិយាយថា អ៊ុង ម៉េត ។
មណ្ឌាទេវី
គំនិត នៃការបំពុល
ការរស់នៅស្អាត, ការពេញចេញនូវក្លិនក្រអូប, ការស្រលាញ់នូវភាពប្រណិត ភាពល្អស្អាតវិចិត្រ មានគំនិតថ្មី មានការគិតបែបវិជ្ជមាន មានគំនិតច្នៃប្រឌិតខ្ពស់ ។ ផ្ទុយនិង សេចក្ដីល្អនេះដែលបង្កើតបានការគិតអវិជ្ជមាននៅក្នុងសង្គមរស់នៅរបស់ពលរដ្ឋកម្ពុជា តាមរយៈ ពួកក្រុមមនុស្សអវិជ្ជា ដែលសាងសកម្មភាព និង រូបភាពខ្វះក្រមសីលធម៌ ខ្វះសេចក្ដីថ្លៃថ្នូរផ្សេងៗ ឱ្យមានជាទំនៀមទម្លាប់បាតសង្គមនៅកម្ពុជា ។
ទៀង ទីនី
ឯកសារយោង
លក្ខណសូត្រ
លក្ខណសូត្រ ទី ៧
[៣៣] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលព្រះតថាគត (អាស្រ័យ) នូវជាតិពីមុន ភពពីមុន លំនៅពីមុន កើតជាមនុស្ស ក្នុងកាលពីមុន ជាអ្នកលះបង់នូវមុសាវាទ វៀរស្រឡះហើយ ចាកមុសាវាទ ជាអ្នកនិយាយតែពាក្យពិត បញ្ចេញតែពាក្យពិត ជាអ្នកទៀងត្រង់ និយាយពាក្យគួរឲ្យគេជឿ ជាអ្នកមិនពោលបំភ្លាត់សត្វលោកឡើយ ។ ព្រះតថាគតនោះ ព្រោះបានធ្វើកុសលកម្មនោះ ។បេ។ លុះព្រះតថាគតនោះ ច្យុតចាកឋានសួគ៌នោះ មកកាន់អត្តភាពជាមនុស្សនេះ ក៏បាននូវមហាបុរិសលក្ខណៈទាំងពីរនេះ គឺជាអ្នកមានរោម ក្នុងរណ្តៅមួយៗតែមួយសរសៃៗ (រាល់រណ្តៅទាំងអស់)១ មានរោមប្រជុំចិញ្ចើម ដុះត្រង់ចន្លោះចិញ្ចើម មានពណ៌សក្បុស ទន់ល្វន់ ដូចជាសំឡី១ ។ ព្រះតថាគតនោះ ប្រកបដោយលក្ខណៈនោះ បើនៅគ្រប់គ្រងគេហដ្ឋាន នឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ។បេ។ កាលបើបានជាស្តេចហើយ តើនឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងបានជនច្រើននាក់ គឺពួកព្រាហ្មណ៍ គហបតី អ្នកនិគម អ្នកជនបទ ពួកស្មៀន ពួកមហាមាត្រ សេនា ប្រកបដោយអង្គ ៤ អ្នករក្សាទ្វារ អាមាត្យ បរិស័ទ ស្តេចចំណុះ អ្នកមានភោគសម្បត្តិ និងព្រះរាជកុមារ តែងប្រព្រឹត្តតាមអធ្យាស្រ័យ របស់តថាគតនោះ កាលបើនៅជាស្តេច នឹងបានរបស់នេះឯង ។បេ។ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងបានជនច្រើននាក់ គឺពួកភិក្ខុ ភិក្ខុនី ឧបាសក ឧបាសិកា ទេវតា មនុស្ស អសុរ នាគ គន្ធព្វ តែងប្រព្រឹត្តតាមអធ្យាស្រ័យ របស់ព្រះតថាគតនោះ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់នេះឯង ។ លុះព្រះមានព្រះភាគ បានសំដែងសេចក្តីនេះរួចហើយ ។ ទើបទ្រង់ត្រាស់នូវគាថាព័ន្ធនេះ ក្នុងលក្ខណៈនោះថា
[៣៥] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលព្រះតថាគត (អាស្រ័យ) នូវជាតិពីមុន ភពពីមុន លំនៅពីមុន កើតជាមនុស្ស ក្នុងកាលពីមុន ជាអ្នកលះបង់នូវវាចាស៊កសៀត វៀរស្រឡះហើយចាកវាចាស៊កសៀត ជាអ្នកឮពាក្យអំពីជនឯនេះ មិននាំទៅប្រាប់ជនឯនោះ ដើម្បីបំបែកជនទាំងពីរចំណែកនេះឡើយ ឬបានឮពាក្យអំពីជនឯនោះ មិននាំមកប្រាប់ជនឯនេះ ដើម្បីបំបែកជនឯនោះឡើយ ជាអ្នកផ្សះផ្សានូវជន ដែលបាក់បែកគ្នាហើយ ជាអ្នកទំនុកបម្រុងនូវពួកជន ដែលព្រមព្រៀងគ្នា ជាអ្នករីករាយនឹងការព្រមព្រៀង ត្រេកអរនឹងការព្រមព្រៀងគ្នា ពេញចិត្តនឹងការព្រមព្រៀងគ្នា និងពោលតែវាចា ដែលធ្វើឲ្យកើតសេចក្តីព្រមព្រៀងគ្នា ។ ព្រះតថាគតនោះ ព្រោះបានធ្វើកុសលកម្មនោះ ។បេ។ លុះព្រះតថាគតនោះ ច្យុតចាកឋានសួគ៌នោះ មកកាន់អត្តភាពជាមនុស្សនេះ ក៏បាននូវ មហាបុរិសលក្ខណៈ ទាំងពីរនេះ គឺជាអ្នកមានធ្មេញ ៤០ គត់១ មានធ្មេញជិតស្និទ្ធល្អ១ ។ ព្រះតថាគតនោះ ប្រកបដោយលក្ខណៈទាំងពីរនោះ បើនៅគ្រប់គ្រងគេហដ្ឋាន នឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ។បេ។ កាលបើបានជាស្តេចហើយ តើនឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងបានជាអ្នកមិនបែកបាក់បរិស័ទ ឯបរិស័ទរបស់ស្តេច ដែលមិនបែកបាក់គ្នានោះ គឺ ពួកព្រាហ្មណ៍ គហបតី អ្នកនិគម អ្នកជនបទ ពួកស្មៀន ពួកមហាមាត្រ សេនាមានអង្គ ៤ អ្នករក្សាទ្វារ អាមាត្យ បរិស័ទ ស្តេចចំណុះ អ្នកមានភោគសម្បត្តិ និងព្រះរាជកុមារ កាលបើនៅជាស្តេច នឹងបាននូវរបស់នេះឯង ។បេ។ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងមានបរិស័ទមិនបែកបាក់គ្នា បរិស័ទរបស់ព្រះតថាគត ដែលមិនបែកបាក់គ្នានោះ គឺពួកភិក្ខុ ភិក្ខុនី ឧបាសក ឧបាសិកា ទេវតា មនុស្ស អសុរ នាគ គន្ធព្វ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់នេះឯង ។ ព្រះមានព្រះភាគ បានសំដែងសេចក្តីនេះរួចហើយ ។ ទើបទ្រង់ត្រាស់នូវគាថាព័ន្ធនេះ ក្នុងលក្ខណៈនោះថា
[៣៧] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កាលព្រះតថាគត (អាស្រ័យ) នូវជាតិពីមុន ភពពីមុន លំនៅពីមុន កើតជាមនុស្ស ក្នុងកាលពីមុន ជាអ្នកលះបង់នូវផរុសវាចា វៀរស្រឡះហើយ ចាកផរុសវាចា ជាអ្នកនិយាយតែពាក្យដែលឥតទោស ពាក្យដែលជាសុខដល់ត្រចៀកគេ គួរឲ្យស្រឡាញ់ គួរឲ្យតាំងទុកក្នុងហឫទ័យ ជាសំដីអ្នកក្រុង ទាំងជាទីស្រឡាញ់នៃជនច្រើន ជាទីពេញចិត្តនៃជនច្រើន ។ ព្រះតថាគតនោះ ព្រោះបានធ្វើ សន្សំ កសាងនូវកុសលកម្មនោះ ។បេ។ លុះព្រះតថាគតនោះ ច្យុតចាកឋានសួគ៌នោះ មកកាន់អត្តភាពជាមនុស្សនេះ ក៏បាននូវ មហាបុរិសលក្ខណៈ ទាំងពីរនេះ គឺជាអ្នកមានអណ្តាតវែង១ មានសូរសព្ទសំឡេងក្រាងក្រអៅ ដូចជាសំឡេងព្រហ្ម កាលបើបញ្ចេញវាចា លាន់ឮពីរោះ ដូចជាសំឡេងសត្វករវិក១ ។ ព្រះតថាគតនោះ ប្រកបដោយលក្ខណៈទាំងពីរនោះ បើនៅគ្រប់គ្រងគេហដ្ឋាន នឹងបានជាស្តេចចក្រពត្តិ ។បេ។ កាលបើបានជាស្តេចហើយ តើនឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងបានជាអ្នកមានវាចាគួរឲ្យអ្នកផងកាន់តាម គឺ ពួកព្រាហ្មណ៍ គហបតី អ្នកនិគម អ្នកជនបទ ពួកស្មៀន ពួកមហាមាត្រ សេនាមានអង្គ៤ អ្នករក្សាទ្វារ អាមាត្យ បរិស័ទ ស្តេចចំណុះ អ្នកមានភោគសម្បត្តិ និងព្រះរាជកុមារ តែងកាន់តាមពាក្យ របស់ព្រះតថាគតនោះ កាលបើនៅជាស្តេច នឹងបានរបស់នេះឯង ។បេ។ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់អ្វី គឺនឹងបានជាអ្នកមានវាចា គួរឲ្យអ្នកផងកាន់តាម គឺពួកភិក្ខុ ភិក្ខុនី ឧបាសក ឧបាសិកា ទេវតា មនុស្ស អសុរ នាគ គន្ធព្វ តែងកាន់តាមពាក្យ របស់ព្រះតថាគតនោះ កាលបើព្រះតថាគត បានត្រាស់ជាព្រះពុទ្ធ នឹងបានរបស់នេះឯង ។ លុះព្រះមានព្រះភាគ បានសំដែងសេចក្តីនេះរួចហើយ ។ ទើបទ្រង់ត្រាស់នូវគាថាព័ន្ធនេះ ក្នុងលក្ខណៈនោះថា
[៣៨] ព្រះតថាគតនោះ មិនបានពោលពាក្យអាក្រក់ក្រៃលែង ដែលជាពាក្យជេរ ជាពាក្យបង្កហេតុឲ្យទាស់ទែងគ្នា បៀតបៀនគ្នា ពាក្យដែលធ្វើឲ្យឈឺចិត្ត ពាក្យជាគ្រឿងមើលងាយ នូវជនច្រើនឡើយ ព្រះតថាគត ពោលតែពាក្យផ្អែមល្ហែម ទន់ភ្លន់ ប្រកបដោយប្រយោជន៍ ។ ព្រះតថាគតនោះ ពោលតែពាក្យ ដែលជាទីស្រឡាញ់ ពេញចិត្ត គួរ​​តម្កល់​ទុកក្នុងហឫទ័យ នាំមកនូវសេចក្តីសុខ ដល់ត្រចៀក (របស់មនុស្សដែលបានស្តាប់) ព្រះតថាគត បានសោយផលនៃបុណ្យ ក្នុងឋានសួគ៌ បានសោយផលនៃអំពើសុចរិត លុះព្រះតថាគត ច្យុតមកកាន់អត្តភាពជាមនុស្សនេះ ក៏បាននូវភាពជាអ្នកមានសំឡេងដូចសំឡេងព្រហ្ម អណ្តាតរបស់ព្រះតថាគតនោះ ធំទូលាយ ព្រះតថាគត មានពាក្យដែលគួរឲ្យអ្នកផងកាន់តាម សូម្បីកាលព្រះតថាគត នៅជាគ្រហស្ថ និយាយយ៉ាងណាទៅហើយ ក៏តែងនាំឲ្យសម្រេចប្រយោជន៍ យ៉ាងនោះ បើព្រះតថាគត នោះ ជាមនុស្សចេញទៅបួស ក៏មានពួកជនជឿកាន់តាមពាក្យ របស់ព្រះតថាគតនោះ ដែលជាអ្នកពោលនូវពាក្យល្អច្រើន ។
[៤២] ព្រះតថាគតនោះ បានលះបង់ការចិញ្ចឹមជីវិតខុស បានបំពេញសេចក្តីប្រព្រឹត្តដោយស្អាតល្អ ជាធម៌ដ៏ស្មោះស្មើផង បានកំចាត់បង់នូវកម្ម ដែលឥតប្រយោជន៍ផង ប្រព្រឹត្តនូវកម្មដែលមានប្រយោជន៍ ទាំងនាំមកនូវសេចក្តីសុខ ដល់ជនច្រើនផង ។ ព្រះតថាគត ជានរជន បានធ្វើនូវអំពើមានផលដ៏ល្អ ដែលពួកសប្បុរជាអ្នកប្រាជ្ញ មានប្រាជ្ញាល្អិត តែងសរសើរ ហើយទើបសោយនូវសេចក្តីសុខ ក្នុងឋានសួគ៌ ព្រះតថាគត ជាអ្នកស្មើដោយសក្កទេវរាជ ដែលជាកំពូលនៃទេវតា ក្នុងភពឈ្មោះតាវត្តិង្ស តែងត្រេកអរ និងមូលមិត្រ ដោយសេចក្តីរីករាយ និងសេចក្តីសុខសម្រាន្ត ។ លុះព្រះតថាគត ច្យុតចាកឋានសួគ៌នោះ បានមកកើតជាមនុស្សនេះ ម្តងទៀត ក៏បាននូវធ្មេញរាបស្មើល្អផង នូវចង្កូម (ទាំង ៤ ) ស្អាតល្អផង ព្រោះសេសនៃផលវិបាក របស់កម្មដែលបានធ្វើល្អហើយ ។ ពួកមនុស្សជាច្រើន ជាអ្នកដឹងនូវលក្ខណៈ ដែលសន្មតថាជាអ្នកមានប្រាជ្ញាល្អិត មកប្រជុំគ្នាទាយព្រះតថាគតនោះថា ព្រះតថាគត ដែលមានព្រះទន្តស្មើ សស្អាតល្អ រមែងមានពួកជនស្អាតជាបរិវារ ។ បើព្រះតថាគត នៅសោយរាជ្យ នឹងបានជនច្រើន ជាបរិវារស្អាតល្អ ព្រះតថាគត ប្រៀនប្រដៅនូវមនុស្ស លើផែនដីធំនេះ គ្របសង្កត់សង្កិន មិនឲ្យមានគ្រឿងចាក់ដោតដល់ជនបទឡើយ ព្រះតថាគត ប្រព្រឹត្តនូវអំពើជាប្រយោជន៍ ទាំងសេចក្តីសុខដល់ជនច្រើន បើព្រះតថាគត ចេញទៅបួស រមែងជាអ្នកបន្សាត់បង់នូវបាប ជាអ្នកស្ងប់រម្ងាប់ មានធូលី គឺរាគាទិក្កិលេសស្ងប់រម្ងាប់ហើយ មានកិលេស ដូចជាដម្បូល បើកចេញហើយ ជាអ្នកប្រាសចាកសេចក្តីក្រវល់ក្រវាយ និងសេចក្តីលំបាកកាយ តែងឃើញនូវលោកនេះ និងលោកខាងមុខ ។ ពួកគ្រហស្ថ និងបព្វជិតជាច្រើន ដែលជាអ្នកធ្វើតាមឱវាទ របស់ព្រះតថាគតនោះ តែងជាអ្នកប្រាសចាកសេចក្តីសៅហ្មង ព្រោះថា ព្រះតថាគត ដែលមានបាប បន្សាត់ចោលហើយនោះ រមែងមានតែពួកមនុស្សស្អាតល្អ ដែលជាអ្នកកំចាត់បង់នូវមន្ទិល និងដង្គត់ គឺរាគាទិក្កិលេស នូវកំហុស គឺទោស និងកិលេសទាំងពួង មកចោមរោមជុំវិញ ។
ឃុនផាមឿង
រូបភាពតូច| [[រូបចំលាក់របស់ទ្វារបាលរក្សាបដិមាឃុនផាមឿង ខេត្តផេតឆាប៊ូន.]]
ប្រវត្តិវាយយកដីខ្មែរនៅសុខោទ័យ
សុខោទ័យជាទឹកដីខ្មែរតាំងពីយូរយាមក ព្រះបាទសុរ្យវរ្ម័នទីទ្រង់បានសាងប្រាសាទនៅទីនោះ ចំនែកក្នុងរាជព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ព្រះអង្គបានអោយមន្ត្រីម្នាក់គ្រប់គ្រងនៅទីនោះ ឈ្មោះ" ខ្លោញលំពង់" ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ទ្រង់ជ្រាបថាចលនារួបរួមរបស់និគមន៍​ថៃ អាចនឹងបង្ករអោយមានការប៉ះពាល់ដល់ស្ថេរភាពនយោបាយរបស់ទ្រង់ទើបព្រះអង្គសំរេចព្រះទ័យរៀបអភិសេក ព្រះនាង "សិខរទេវី"ជាព្រះធីតាខ្មែរដល់ "ពញាផាមឿង"ហើយប្រទាននាមថ្មីតាមបែបខ្មែរដល់គេ គឺ" ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ" និងប្រទានព្រះខ័នជ័យស្រី ហើយប្រគល់អំណាចដល់គេដូចជាស្តេច១អង្គដែរ តែព្រះអង្គបានអោយ ពញាផាមឿងសន្យានិងព្រះអង្គថា"នឹងរក្សាភក្តីភាពថ្វាយចំពោះព្រះមហាក្សត្រខ្មែរគ្រប់ៗព្រះអង្គ"។ លុះក្រោយមក បន្ទាប់ពីបាត់ពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ទៅ អ្នកទាំង២ គឺ ពញាផាមឿង និង ផឃុនបាងក្លាងហាវ បានឃុបឃិតគ្នាដណ្តើមអំណាចពីមន្ត្រីខ្មែរ គឺ ខ្លោញលំពង់ ដែលគ្រប់គ្រងនៅសុខោទ័យនោះ ។ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ព្រះអង្គបានអោយមន្ត្រីម្នាក់គ្រប់គ្រងនៅតំបន់សុខោទ័យ ឈ្មោះ" ខ្លោញលំពង់" ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ទ្រង់ជ្រាបថាចលនារួបរួមរបស់និគមន៍ថៃ អាចនឹងបង្ករអោយមានការប៉ះពាល់ដល់ស្ថេរភាពនយោបាយរបស់ទ្រង់ទើបព្រះអង្គសំរេចព្រះទ័យរៀបអភិសេក ព្រះនាង "សិខរទេវី"ជាព្រះធីតាខ្មែរ ដល់ "ពញាផាមឿង"ហើយប្រទាននាមថ្មីតាមបែបខ្មែរដល់គេ គឺ" ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ" និងប្រទាន ព្រះខន្ធជ័យស្រី ហើយប្រគល់អំណាចដល់គេដូចជាស្តេច១អង្គដែរ តែព្រះអង្គបានអោយ ពញាផាមឿងសន្យានិងព្រះអង្គថា"នឹងរក្សាភក្តីភាពថ្វាយចំពោះព្រះមហាក្សត្រខ្មែរគ្រប់ៗព្រះអង្គ"។ លុះក្រោយមក បន្ទាប់ពីបាត់ពីព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧(ឬ ព្រះបាទឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២)ទៅ អ្នកទាំង២ គឺ ពញាផាមឿង និង ផឃុនបាងក្លាងហាវ បានឃុបឃិតគ្នាដណ្តើមអំណាចពីមន្ត្រីខ្មែរ គឺ ខ្លោញលំពង់ ដែលគ្រប់គ្រងនៅសុខោទ័យនោះ ។ ក្រោយពីទទួលជោគជ័យបានមកពី មន្ត្រខ្លោញលំពង់ ពញាផាមឿងដែលមាននាមថា"ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ"បែរជាបោះបង់តំណែងនេះ ហើយបែរជាប្រគលទៅអោយប្អូនថ្លៃជំនួស ដូចនេះគ្រប់ការសន្យា ព្រះខ័នរាជ នាមថា"ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ" នេះត្រូវផ្ទេរជូនទៅ "ផឃុនបសងក្លាងហាវ"វិញ ។ នេះហើយដែលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្របាននិយាយថា នេះគឺជាស្តេចដំបូងបង្អស់របស់ថៃ ផឃុនបាងក្លាងហាវ ស្រីឥន្ទ្របតិន្ទ្រាទិត្យ។ អ្នកទាំង២ បានព្រមព្រៀងគ្នាបង្កើតនូវឈ្មោះថ្មីនៃទីក្រុងនេះ ដោយហៅថា "ទីក្រុងសុខោទ័យ" សុខ - មាន័យថាសុខ និង ឧទ័យ មានន័យថាការចាប់ផ្តើមឡើង ។ ហេតុនេះ សុខោទ័យ មានន័យថាជាទីដែលផ្តើមដោយសេចក្តីសុខោទ័យ របស់ថៃ.
​វីរៈបុរសថៃ
ព្រះអង្ជា​ជាវីរៈបុរស​ក្នុង​ទេវកថា​ពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រពេជ្របូរណ៍បុរាណ​ដ៏ពេញនិយមរបស់ប្រជាជនពេជ្របូរណ៍. និងគេមានជំនឿថាជាវិញ្ញាណអ្នកតា​ស័ក្តិសិទ្ធ តាមបែប​វិញ្ញាណនិយមក្នុងសាសនាប្រជាប្រិយថៃ។.
ព្រះយេស៊ូគ្រិះ
ភាពគោរពបូជា
មានបូជាអេប្រឺសាសនាមិនជឿព្រះយេស៊ូ និងបានឲ្យព្រះអង្គ សំរាប់អ្នកកាន់អំណាចរ៉ូមមាំងវិនិច្ជ័យព្រះអង្គដូចជាអ្នកបដិវត្ត គឺអាណានិគមរ៉ូមាំងនោះដែលបានឆ្កាងព្រះយេស៊ូ នៅភ្នំលលាដ៍ក្បាល
ប៉ុន្តែគាត់បានហៅពួកគាត់ក្នុងការស្តែងលេចមកឪ្យឃើញរបស់អាទិទេពមួយ ។
ព្រៃជើង
គឺជាភូមិមួយដែលមានចំងាយ១១៥គីឡូម៉ែត​ ពីទីរួមខេត្តកំពត​ ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកគីរីវង់ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះមានប្រជាជនប្រហែលជាង ១០០០គ្រួសារ ហើយភូមិនេះ កំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖​ ផ្លូវលំ ស្ពាន​ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព ជាពិសេសសំណង់ផ្ទះប្រជាជន គឺមានការកែប្រែពីផ្ទះចាស់មកផ្ទះថ្មីដែលមានទីធ្លារយ៉ាងស្រស់ស្អាត ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែ​វិស័យកសិកម្មដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលឡាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនទាំងអស់​ ។ ហើយភូមិរបស់ខ្ញុំគឺជាកន្លែងមួយដែលស្ថិតនៅ ភូមិព្រៃជើង​​ ឃុំគោកព្រេច ស្រុកគីរីវង់ ខេត្តតាកែវ ដែលជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅជិតនឹងព្រំប្រទល់វៀតណាមផងដែរ។ ហើយភូមិខ្ញុំមានកន្លែងទៅកំសាន្ដនិងកន្លែងលំហែកាយជាច្រើនដែលមនុស្សទាំងអស់ចូលចិត្ដមកដើរកំសាន្ដលំហែកាយ​ ជាពិសេសរមណីយដ្ធានភ្នំសន្លុងហើយនឹងប្រាសាទបាយយ៉ង់កោដែលជាកន្លែងមួយគួរអោយចង់ទៅដើរលេងគយគន់ទេសភាពដ៍ស្រស់បំព្រង។មិនតែប៉ុនណ្ណោះទេ ហើយក៍អាចទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៍​ ជនបរទេសអោយមកទស្សនានិងថតរូបទុកជាអនុសារីយ៍បានផងដែរ​ ។
រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ
អត្ថិភាពក្រោយកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស
ភាពចាំបាច់ដើម្បីផ្លាស់ប្តូរពីក្រុមយោធាទៅគណបក្សនយោបាយនឹងត្រូវការសម្រួលប្តូរឈ្មោះ។ រណសិរ្សរំដោះជាតិប្រជាជនខ្មែរ ត្រូវបានប្តូរមកជា គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យសេរីនិយមព្រះពុទ្ធសាសនា (គ.ប.ស.ព.ស)។ គបសពស ត្រូវបានដឹកនាំដោយលោកសឺន សានដដែរហើយនៅក្នុងការបោះឆ្នោតដែលបានអនុម័តដោយអង្គការសហប្រជាជាតិនៅឆ្នាំ១៩៩៣ គបសពស ដណ្តើមបាន ១០ អាសនៈលើអាសនៈសរុបចំនួន ១២០ នៅក្នុងរដ្ឋសភា។
គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា
គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា (ភាសាអង់គ្លេស៖ Cambodian People's Party, CPP) ឬអាចសរសេរកាត់ថា គ.ប.ក. គឺជាគណបក្សនយោបាយកំពុងកាន់អំណាចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៧៩ មកម៉្លេះ។ គណបក្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៥១ ដែលនាពេលនោះមានឈ្មោះថា គណបក្សប្រជាជនបដិវត្តន៍កម្ពុជា (គ.ប.ប.ក.)។
ការដឹកនាំរបស់ហេង សំរិន (១៩៨១–១៩៩១)
កិច្ចប្រជុំសមាជបក្សលើកទី៥ ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី១៣ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៥ ដើម្បីវិភាគពីសកម្មភាពរបស់ពួកគេក្នុងរយៈពេល៥ឆ្នាំមុន និងរៀបចំផែនការថ្មីសម្រាប់ថ្ងៃអនាគត។ សមាជិកចំបងរបស់គណបក្សត្រូវបានកើនឡើងដល់៧,៥០០នាក់ (មានសមាជិកថ្មីចំនួន៤,០០០នាក់បានចូលរួមក្នុងឆ្នាំ១៩៨៥)។ នៅពាក់កណ្តាលឆ្នាំ១៩៨១, គណបក្សនេះមានស្នូលសមាជិកតែ៤,០០០នាក់ប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែដល់ឆ្នាំ១៩៨៥ ស្នូលសមាជិករបស់បក្សមានចំនួនរហូតដល់ទៅ៣៧,០០០នាក់ឯណោះដែលអាចជ្រើសរើសតាងជាសមាជិកចំបងបាន។ យោងទៅតាមរបាយការណ៍នយោបាយរបស់លោកហេង សំរិនបានបញ្ជាក់ថា បក្ស KPRP មានគណៈកម្មាធិការតំបន់ចំនួន២២នាក់ និងក្រុមតូចៗនៃទីភ្ញាក់ងាររដ្ឋាភិបាលដែលមិនមានចំនួនច្បាស់លាស់, អង្គភាពកងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ, អង្គការសន្តិសុខផ្ទៃក្នុង, អង្គការមហាជន, សហគ្រាស, រោងចក្រ និងកសិដ្ឋាន។ របាយការណ៍របស់លោកបានសម្តែងនូវការពេញចិត្តចំពោះការកសាងគណបក្សសារឡើងវិញតាំងពីឆ្នាំ១៩៨១, ជាពិសេសគឺការលះបង់នូវ"អំណាចផ្តាច់ការ"ចោលហើយមកស្តារឡើងវិញនូវគោលការណ៍លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកណ្តាលនិងការដឹកនាំជារួម។ តែរបាយការណ៍របស់លោកក៏បានចង្អុលបង្ហាញនូវចំណុចទន់ខ្សោយមួយចំនួនដែលត្រូវតែយកឆ្នះលើផងដែរ។ ឧទាហរណ៍ គណបក្សនេះនូវតែមានភាពទ្រត់ទ្រោមនៅតាមស្រុកជនបទនិងថ្នាក់មូលដ្ឋាន។ ការងារមនោគមវិជ្ជាមានភាពយឺតយ៉ាវ, ខ្វះជម្រៅនិងអស្ថេរភាព; គោលនយោបាយរបស់បក្សត្រូវបានអនុវត្តយឺតៗបន្តិចម្តងៗហើយត្រូវបោះជំហានមួយៗឆ្ពោះទៅដំណោះស្រាយនៃភាពបរាជ័យ និងកម្មាភិបាលគណបក្ស, ដោយសារតែមានភាពចង្អត់ចង្អល់និងភាពក្រអឺតក្រទមរបស់ពួកគេបានបណ្តាកឱ្យការិយាធិបតេយ្យមិនអាចទទួលការជឿទុកចិត្តពីប្រជាជនបានទេ។ មានបញ្ហាមួយដែលគណបក្សត្រូវតែដោះស្រាយគឺកង្វះប្រវត្តិឯកសារគណបក្ស KPRP។
ការដឹកនាំរបស់សម្តេចតេជោហ៊ុន សែន (១៩៩១–បច្ចុប្បន្ន)
លោកបណ្ឌិត John Ciorciari បានមានប្រសាសថាគណបក្សប្រជាជននូវតែរក្សារចនាសម្ព័ន្ធកុម្មុយនិស្តខ្លួនដដែរហើយបានបន្ថែមទៀតថា មេដឹកនាំនិងសមាជិកពិសេសៗរបស់បក្សប្រជាជនភាគច្រើនគឺសុទ្ធតែបានមកពី KPRP ទាំងអស់។ ជាមួយគ្នានេះដែរ, សម្តេចហ៊ុន សែនគឺជាអ្នកដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងបក្ស ទោះបីសម្តេចគ្រាន់តែជាអនុប្រធានបក្សរហូតដល់ឆ្នាំ២០១៥ក៏ដោយ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុន សែនបានដឹកនាំគណបក្សប្រជាជននេះឆ្ពោះទៅរកការឈ្នះឆ្នោតស្ទើរគ្រប់អាណត្តិបន្ទាប់ពីប្រទេសកម្ពុជាបានផ្លាស់ប្តូរមកជាប្រទេសប្រកាន់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យមក។ បក្សនេះបានដណ្តើមកៅអីបានចំនួន៦៤អាសនៈនៃកៅអីសរុបចំនួន១២៣អាសនៈក្នុងរដ្ឋសភាជាតិនាការបោះឆ្នោតឆ្នាំ១៩៩៨, ឆ្នាំ២០០៣ បានឈ្នះកៅអីចំនួន៧៣អាសនៈ និងឈ្នះបានកៅអីចំនួន៩០អាសនៈក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០០៨ ដោយទទួលបានសំឡេងគាំទ្រយ៉ាងច្រើនពីចំនួនដ៏ធំបំផុតដែលមិនធ្លាប់មានសម្រាប់ការបោះឆ្នោតជ្រើសតាំងតំណាងរាស្ត្រដែលមានសំឡេងគាំទ្រ ៥៨%។ គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក៏បានឈ្នះការបោះឆ្នោតក្នុងព្រឹទ្ធសភានាឆ្នាំ២០០៦ផងដែរ។ បក្សប្រជាជនបានបាត់បង់សម្លេងឆ្នោតចំនួន២២អាសានៈទៅបក្សប្រឆាំងក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣។ នៅឆ្នាំ២០១៨, បក្សប្រជាជនបានដណ្តើមកៅអីបានទាំង១២៥អាសនៈនៅក្នុងរដ្ឋសភា និងដណ្តើមកៅអីបាន៥៨អាសនៈនៃកៅអីសរុបចំនួន៦២អាសនៈនៅក្នុងព្រឹទ្ធសភា។ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន, ដែលជារដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា, បានកាន់តំណែងជាប្រធានបក្សចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០១៥មក។
ព្រះចន្ទរាជា
ផែនដីព្រះចន្ទរាជា (គ.ស ១៥១៦-១៥៦៦)
Earth of Chan Reachea (AD 1516-1566)
សមរភូមិ ពោធិ៍សាត់ (គ.ស ១៥៤៩)
ចំណែកឯកងទ័ពសៀមត្រូវលើកទ័ពមកច្បាំងនូវរសៀលនេះ តែដោយសារ តែលោក ឧកញ៉ា ឃ្លាំងមឿង ធ្វើពិធីកេណ្ឌទ័ពខ្មោចឱ្យមកជួយក្នុងយប់នេះ ទើបភាគីទ័ពសៀមរងចាំដល់វេលាព្រលប់ទើបនាំទ័ពវាយលុកជំរំវិញ ព្រោះពួកសៀមមិនជឿថាមានកងទ័ពខ្មោចមកជួយនោះទេ ហើយពួកសៀមមិនបានដឹងថានេះជាការពន្យាពេលរបស់លោកមឿងនោះទេ ។ នៅពេលព្រលប់ សៀមបានលើកទ័ពចូលជុំរំកងទ័ពលោកមឿង តែមិនមានកងទ័ពខ្មែរនោះទេ មានតែមនុស្សចំបើងដែលបន្លំស្លៀកពាក់ជាទាហាន យល់សេចក្ដីដូចនេះ មេទ័ពរងខ្មែរ ឧកញ៉ាចក្រីសុខ បញ្ជារឱ្យបាញ់ព្រួញភ្លើង ដុតសម្លាប់កងទ័ពសៀម ឆេះស្លាប់អស់ជាច្រើន ច្បាំងគ្នាពីព្រលប់ដល់យប់អាធ្រាត កងទ័ពចំបើងខ្មែរដែលបង្កប់ក្នុងព្រៃ ៤,០០០ នាក់ ចូលទៅវាយដុតជុំរំស្បៀងកងទ័ពសៀម ភ្លើងឆាបឆេះទាំងមុខទាំងក្រោយ កងទ័ពសៀម ស្មានតែភាគីខ្មែរមានទ័ពជំនួយក៏ចាប់ផ្ដើមជ្រួច្របល់បែកទ័ព ឧកញ៉ាចក្រី ក៏ប្រកាសឱ្យកងទ័ពទាំងអស់កាប់សម្លាប់កងទ័ពសៀមដល់ អូរស្វាយដូនកែវ ខេត្តបាត់ដំបង ហើយកងទ័ពសៀមក៏បានបោះជុំរំនៅទីនោះ ២ថ្ងៃបន្ទាប់ពី កងទ័ព ២០០,០០០ (២សែននាក់) បូករួមទាំង ដំរី ៥០០ និង សេះចម្បាំង ៥,០០០ ដែលដឹកនាំដោយ ព្រះចន្ទរាជា ផ្ទាល់បានមកដល់ ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដើម្បីត្រៀមធ្វើសង្គ្រាមបណ្ដេញកងទ័ពសៀម ។
រ៉ាប៊ី
តួនាទីរបស់រ៉ាប៊ី
៧. មានវត្តមាននៅពិធីផ្សេងៗនៃជីវិតៈ ច្បាប់យូដាមិនតម្រូវឲ្យមានវត្តមានរបស់រ៉ាប៊ីនៅពិធីមង្គលការ, bar or bat mitzvah, ពិធីកាត់ស្បែក បុណ្យសព ពិធីកាន់ទុក្ខ ពិធីបើកស្បៃស្តូប នៅទីស្មសាន នោះទេ។ ស្របពេលជាមួយគ្នានេះដែរ ច្បាប់យូដាបានដាក់បញ្ញត្តិផ្សេងៗសម្រាប់ព្រឹត្តិការណ៍ និងពិធីសាសនាទាំងនេះ។ ដូច្នេះហើយបានជា វាក្លាយជាទម្លាប់មួយសម្រាប់រ៉ាប៊ី ដែលត្រូវតែមានវត្តមាន និងដឹកនាំសហគមន៍ ក្នុងការប្រារព្ធពិធី និងការកាន់ទុក្ខ។ សព្វថ្ងៃនេះ រ៉ាប៊ីមានកាតព្វកិច្ចត្រូវតែចូលរួមក្នុងពិធីទាំងនេះ និងបម្រើដល់ក្រុមជំនុំ។ ក្នុងការលែងលះរបស់ពួកយូដា ដែលតម្រូវឲ្យមានការកាត់ក្ដីពីពួករ៉ាប៊ី គឹតែងតែមានរ៉ាប៊ីចូលរួមជានិច្ច។
១៧. សកម្មភាពផ្សេងៗទាក់ទងនឹងសាសនា: រ៉ាប៊ីមួយចំនួនមានការពាក់ព័ន្ធក្នុងការសន្ទនាដែលទាក់ទងនឹងសាសនា ជាមួយពួកសង្ឃ ស្ដីអំពីជំនឿរបស់ពួកគេ។ រ៉ាប៊ីបានរៀបចំឲ្យមានក្រុមសិស្សមកពីសាលាសាសនាផ្សេងៗ ដែលមានជំនឿផ្សេងៗគ្នា ហើយពួកគេក៏ចូលរួមជាមួយសិស្សទាំងនោះ ក្នុងសកម្មភាពផ្សេងៗដែលទាក់ទងនឹងសាសនា។ ពួករ៉ាប៊ីយល់ថាសកម្មភាពទាំងនេះគឺជាមធ្យោបាយមួយ ក្នុងការធ្វើឲ្យមានការយល់ដឹងយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ និងកាត់បន្ថយការយល់ខុសផ្សេងៗ នៅក្នុងសង្គមចម្រុះមួយ។
ផលកម្រៃ
នៅសម័យ Geonim (c. 650-1050 C.E.), គំនិតស្ដីអំពីការទទួលផលកម្រៃបានផ្លាស់ប្ដូរ គឺវាមានភាពមិនត្រឹមត្រូវសម្រាប់ពួកអ្នកដឹកនាំយូដា ដែលពួកបានលេចមុខនៅក្នុងទីផ្សារ ក្នុងនាមជាកម្មករ ឬជាឈ្មួញ ហើយការដឹកនាំសហគមន៍យូដាគឺជាការងារពេញម៉ោង។ នៅក្រោមលក្ខណ្ឌទាំងនេះ Geonim​ បានប្រមូលពន្ធ និងវិភាគទានផ្សេងៗ នៅតាមផ្ទះ និងនៅបរទេស ដើម្បីផ្គត់ផ្គង់សាលារៀនរបស់ខ្លួន និងបង់ប្រាក់ខែដល់គ្រូបង្រៀន ពួកមន្ត្រី និងពួកចៅក្រមរបស់សហគមយូដា ដែលពួកគេបានតែងតាំង។
ប្រទេសអាហ្វ្រិកខាងត្បូង
ប្រទេសអាហ្រ្វិកខាងត្បូូង
ការសោយទីវង្គត និងព្រះរាជពិធីបុណ្យសព ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ
ព្រះរាជពិធីបុណ្យ​សព
ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ថ្វាយព្រះនាម សីហនុថា ព្រះករុណាព្រះបាទសម្តេចព្រះនរោត្តមសីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ។
ម៉ារីអូ ម៉ៅរើ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
ទីក្រុងរ៉ូម
ប្រវត្ដិសាស្រ្ដទីក្រុងរ៉ូមគ្របដណ្ដប់លើជាងពីរនិងពាក់កណ្កាលមួយពាន់ឆ្នាំ,​តាំងពីមានការស្ថាបនានៅក្នុងឆ្នាំ ៧៥៣ BC។ វាគឺជាទីក្រុងមួយដែលចាស់បំផុតនៅក្នុងទ្វីបអឺរ៉ុប។ នៅលើពិភពលោកទីក្រុងដែលចំនាស់ វាគឺជារាជធានីនៃទីក្រុងរបស់ព្រះរាជអាណាចក្ររ៉ូម៉ាំងដែលមានបន្ដមក, សាធារាណរដ្ឋរ៉ូម៉ាំង ហើយនឹង ចក្រភពរ៉ូម៉ាំង,ហើយគឺជាការគោរពដល់អរិយធម៏កំណើតនាឧបទ្វីបខាងលិច។ ចាប់តាំងពីសតវត្សន៍ទី​ ១ មកប្រទេសរ៉ូមបានក្ដោបក្ដាប់កិច្ចមួយដ៏ធំហើយនៅសតវត្សន៏ទី ៨ វាបានក្លាយទៅជារាជធានីនៃរដ្ឋ​ប៉ាប,រយះពេលចុងក្រោយរហូតដល់ ឆ្នាំ ១៨៧០។ នៅក្នុង ឆ្នាំ១៨២ឲ៧១ រ៉ូមបានក្លាយទៅជារាជធានីនៃព្រះរាជាណាចក្រនៃប្រទេសអ៊ីតាលី, ហើយនៅ ឆ្នាំ ១៩៤៦គឺជាសាធារាណះរដ្ឋប្រជាមានិតនៃប្រទេសអ៊ីតាលី។ បន្ទាប់ពីមានវ័យកណ្ដាល,រ៉ូមគឺបានអនុវត្ថន៏ច្បាប់ថ្មីដោយ​សម្ដេចប៉ាប​ អាឡិចសេនត្រាទី៦ និង សម្ដេចប៉ាប លេអូទី១០,​ ដែលបានបង្កើតចក្រភពថ្មីផ្លាស់ប្ដូរទីក្រុងទៅជាមជ្ឈមណ្ឌលធំៗនៅក្នុង​ប្រទេសអ៊ីតាលី។
ភូមិព្រៃចំបក
<span style="font-family: khmer OS muol light; color: green; font-size: 120%;​ background-color: pink;">វិស័យសុខាភិបាល ​
ចំពោះវិស័យសុខាភិបាល​ ក៏មានការរីកចម្រើនដែរដោយគ្រូពេទ្យសុទ្ធតែបានទទួលការបណ្ដុះបណ្ដាលបានយ៉ាងស្ទាត់ជំនាញ ដូច្នេះធ្វើឧ្យមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុងការព្យាបាលជំងឺផ្សេងៗដែលកើតមានទៅលើពួកគាត់។
ពោធិវគ្គ ទី ១
(សៀវភៅលេខ ៥២ ទំព័រទី ១១៣)
យសោធរបុរះ
យសោធរបុរះទី១ (यशोधरपुर Yaśōdharapura) គឺជាទីក្រុងមួយដែលធ្លាប់ជារាជធានីទីពីរនៃអាណាចក្រខ្មែរ ត្រូវបានកសាងដោយ ព្រះបាទ​យសោវរ្ម័នទី១ នៅចុងសតវត្សទី៩ ឆ្នាំ៨៩៣ និងមានភ្នំបាខែងនៅចំកណ្ដាល។ 13.42385°N, 103.85609°W
ឡុកឡាក់សាច់គោ
ឡុកឡាក់សាច់គោ គឺជា ម្ហូបវៀតណាមដែល បំផុសគំនិតដោយ បារាំង ដែលមាន សាច់គោ ប្រឡាក់ ជាមួយ ត្រសក់ សាឡាត់ ប៉េងប៉ោះ ខ្ទឹមបារាំងក្រហម ម្រេច និង ទឹកស៊ីអ៊ីវ ។ សាច់គោ​ត្រូវ​កាត់​ជា​គូប​តូចៗ​ទំហំ​ប៉ុន​គ្រាប់ឡុកឡាក់ មុន​នឹង​យក​ទៅ​ចៀន។ សាច់គោធ្លាប់ជាគ្រឿងផ្សំដ៏ប្រណិត ដូច្នេះហើយម្ហូបនេះភាគច្រើនត្រូវបានបម្រើក្នុងកម្មវិធីផ្លូវការ ដូចជាពិធីជប់លៀងអាពាហ៍ពិពាហ៍ និងខួបគម្រប់ខួប  ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះ វាបានក្លាយជាអាហារធម្មតាទៅហើយ។ មុន ​អាណានិគម​បារាំង គោ​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​តែ​ពលកម្ម​ដោយដៃ និង​ជា​សត្វ​ធ្វើ​ការ​ប៉ុណ្ណោះ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| ឡុកឡាក់សាច់គោខ្មែរជាមួយ បាយចំហុយ សាច់គោក្រឡុកក៏ជាផ្នែកមួយនៃ ម្ហូបខ្មែរ ដែលវាត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសាច់គោឡុកឡាក់ ហើយជារឿយៗត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាម្ហូបជាតិ។ វា​អាច​ចូល​ធ្វើ​ម្ហូប​ខ្មែរ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​អាណានិគម​វៀតណាម​របស់​កម្ពុជា​ពី​ឆ្នាំ ១៨៣៤ ដល់​ឆ្នាំ ១៨៦៧ ឬ​បន្ទាប់​មក​ពេល​ដែល​កម្ពុជា និង​វៀតណាម​ជា​ផ្នែក​នៃ ​ឥណ្ឌូចិន​របស់​បារាំង ។ ឡុកឡាក់ គឺជាសាច់គោជាមួយទឹកជ្រលក់ម្រេចពីលើ សាឡាត់ ប៉េងប៉ោះ និងខ្ទឹមបារាំងឆៅ។ កំណែ​ដែល​មាន​សាច់គោ និង ​ទឹកស៊ីអ៊ីវ ​របស់​ចិន​មាន​តម្លៃ​ថោក​ត្រូវ​បាន​រង​ឥទ្ធិពល​ដោយ​បច្ចេកទេស​ធ្វើ​ម្ហូប​របស់​ចិន។ ឡុកឡាក់​ដើម​បាន​ប្រើ​សាច់​អាំង​ដែល​មាន​គុណភាព​ខ្ពស់​ចៀន​ជាមួយ ​ បេប៊ីឃ្យូ​បារាំង​ដែល​មាន​ដើម​កំណើត​ពី​អតីតកាល​អាណានិគម​បារាំង​នៅ​ឥណ្ឌូចិន។
ប្រាសាទព្រៃមន្ទីរ
ឯកសារយោង
ព្រៃមន្ទីរ
ជ័យវរ្ម័នទី១
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខ្មែរកាត់ឥណ្ឌា
Human history
លំយោលនៃអរិយធម៌
ធម្មតានៃយុគថ្មរំលីងនេះគឺជានិន្នាការដើម្បីថ្វាយបង្គំ anthropomorphized ព្រះអាទិទេព ។ ធាតុដូចជាព្រះអាទិត្យ ព្រះច័ន្ទ ផែនដី មេឃ និងសមុទ្រ ជារឿយៗត្រូវបានបន្សល់ទុក។ សក្ការៈបូជាបាន អភិវឌ្ឍ ដែលវិវឌ្ឍន៍ទៅ ជាសំណង់ប្រាសាទ បំពេញដោយឋានានុក្រមដ៏ស្មុគស្មាញនៃ សង្ឃ និងបូជាចារ្យ និងមុខងារផ្សេងៗទៀត។ ក្នុងចំណោមគម្ពីរសាសនាដែលនៅរស់រានមានជីវិតដំបូងបំផុតគឺ អត្ថបទពីរ៉ាមីត អេហ្ស៊ីប ដែលជាគម្ពីរចាស់ជាងគេដែលមានអាយុកាលចន្លោះឆ្នាំ 2400 និង 2300 មុនគ.ស.។
អាយុអ័ក្ស
នៅបូព៌ា សាលាគំនិតចំនួនបីនឹងគ្របដណ្ដប់លើការគិតរបស់ចិនយ៉ាងល្អនៅក្នុងសតវត្សទី 20 ។ ទាំងនេះគឺជា សាសនាតាវ លទ្ធិច្បាប់ និង លទ្ធិខុងជឺ ។ ទំនៀមទំលាប់ខុងជឺ ដែលនឹងក្លាយទៅជាពិសេសនោះ បានស្វែងរក សីលធម៍ នយោបាយ មិនមែនសម្រាប់អំណាចនៃច្បាប់នោះទេ ប៉ុន្តែសម្រាប់អំណាច និងគំរូនៃ ប្រពៃណី ។ ក្រោយមកលទ្ធិខុងជឺនឹងរីករាលដាលដល់ ប្រទេសកូរ៉េ និងឆ្ពោះទៅ ប្រទេសជប៉ុន ។
អឺរ៉ុប
យុគសម័យកណ្តាលចុង ត្រូវបានសម្គាល់ដោយការលំបាក និងគ្រោះមហន្តរាយ។ ទុរ្ភិក្ស គ្រោះកាច និងសង្រ្គាមបានបំផ្លិចបំផ្លាញប្រជាជននៅអឺរ៉ុបខាងលិច។ ការ ស្លាប់ខ្មៅ តែម្នាក់ឯងបានសម្លាប់មនុស្សប្រហែលពី 75 ទៅ 200 លាននាក់នៅចន្លោះឆ្នាំ 1347 និង 1350 ។  វាគឺជាជំងឺរាតត្បាតដ៏សាហាវបំផុតមួយក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ។ ចាប់ផ្តើមនៅអាស៊ី ជំងឺនេះបានឈានដល់តំបន់មេឌីទែរ៉ាណេ និងអឺរ៉ុបខាងលិចក្នុងកំឡុងចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ 1340  ហើយបានសម្លាប់ជនជាតិអឺរ៉ុបរាប់សិបលាននាក់ក្នុងរយៈពេលប្រាំមួយឆ្នាំ។ រវាងមួយភាគបីនិងពាក់កណ្តាលនៃចំនួនប្រជាជនបានស្លាប់។
អាស៊ីឦសាន
បន្ទាប់ពីមួយរយៈពេលនៃភាពមិនចុះសម្រុងគ្នា ប្រទេសចិន ត្រូវបានបង្រួបបង្រួមឡើងវិញដោយ រាជវង្សស៊ុយ នៅឆ្នាំ 589 ហើយនៅក្រោម រាជវង្សថាង បន្តបន្ទាប់ (618-907) ប្រទេសចិនបានឈានចូល យុគសម័យមាស ។  ចក្រភពថាងបានប្រកួតប្រជែងជាមួយ ចក្រភពទីបេ (618-842) សម្រាប់ការគ្រប់គ្រងតំបន់នៅអាស៊ីខាងក្នុង និងកណ្តាល។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រាជវង្សថាងបានបែកបាក់ជាយថាហេតុ ហើយបន្ទាប់ពី ពាក់កណ្តាលសតវត្សនៃភាពចលាចល រាជវង្សសុងបាន បង្រួបបង្រួមប្រទេសចិនឡើងវិញ។  នៅពេលដែលវាកើតឡើង យោងទៅតាម លោក William McNeill ដែលជា "ប្រទេសអ្នកមានបំផុត ជំនាញបំផុត និងមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៅលើផែនដី"។  សម្ពាធពីអាណាចក្រពនេចរទៅភាគខាងជើងបានក្លាយជាបន្ទាន់កាន់តែខ្លាំងឡើង។ នៅឆ្នាំ 1142 ប្រទេសចិនខាងជើងបានបាត់បង់ទៅឱ្យ ពួក Jurchens ក្នុង សង្រ្គាម Jin-Song ហើយ ចក្រភពម៉ុងហ្គោល  បានសញ្ជ័យប្រទេសចិនទាំងអស់ នៅឆ្នាំ 1279 រួមជាមួយនឹងផ្ទៃដីស្ទើរតែពាក់កណ្តាលនៃអឺរ៉ាស៊ី។ បន្ទាប់ពីការគ្រប់គ្រងរបស់រាជវង្ស Mongol Yuan ប្រហែលមួយសតវត្ស ជនជាតិចិនបានអះអាងការគ្រប់គ្រងឡើងវិញជាមួយនឹងការបង្កើត រាជវង្ស Ming (1368)។ រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល| សមរភូមិក្នុងអំឡុងពេល 1281 ការឈ្លានពានរបស់ម៉ុងហ្គោលរបស់ជប៉ុន នៅ ប្រទេសជប៉ុន ត្រកូលអធិរាជត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅពេលនេះ ហើយក្នុងកំឡុង សម័យ Asuka (538-710) ខេត្ត Yamato បាន អភិវឌ្ឍទៅជារដ្ឋកណ្តាលយ៉ាងច្បាស់។ ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានណែនាំ ហើយមានការសង្កត់ធ្ងន់លើការទទួលយកធាតុនៃវប្បធម៌ចិន និង លទ្ធិខុងជឺ ។ សម័យណារ៉ា នៃសតវត្សទី 8 បានសម្គាល់ការលេចឡើងនៃរដ្ឋជប៉ុនដ៏រឹងមាំមួយ ហើយជារឿយៗត្រូវបានពិពណ៌នាថាជាយុគសម័យមាស។  ក្នុងអំឡុងពេលនេះ រដ្ឋាភិបាលចក្រពត្តិបានធ្វើកិច្ចការសាធារណៈដ៏អស្ចារ្យ រួមទាំងការិយាល័យរដ្ឋាភិបាល ប្រាសាទ ផ្លូវថ្នល់ និងប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត។  នេះ រយៈពេល Heian (794 ទៅ 1185) ឃើញកំពូលនៃអំណាចអធិរាជ, តាមពីក្រោយដោយការកើនឡើងនៃត្រកូល militarized និងការចាប់ផ្តើមនៃ សក្ដិភូមិជប៉ុន ។ សម័យសក្តិភូមិនៃប្រវត្តិសាស្ត្រជប៉ុន ដែលគ្រប់គ្រងដោយស្តេចក្នុងតំបន់ដ៏មានអំណាច ( daimyos ) និងការគ្រប់គ្រងយោធារបស់ពួកអ្នកចម្បាំង ( Shogun ) ដូចជា Ashikaga shogunate និង Tokugawa shogunate លាតសន្ធឹងពីឆ្នាំ 1185 ដល់ឆ្នាំ 1868 ។ អធិរាជ​នៅ​តែ​មាន ប៉ុន្តែ​ភាគច្រើន​ជា​តួ​អង្គ ហើយ​អំណាច​របស់​ឈ្មួញ​ខ្សោយ។
អាស៊ី​អា​គ្នេ​យ៏
រូបភាពតូច| [[ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រទេសកម្ពុជា ដើមសតវត្សទី១២]] ការចាប់ផ្តើមនៃយុគសម័យកណ្តាលនៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ បានឃើញការដួលរលំ (គ.ស.៥៥០) នៃនគរវ្នំ ដល់ អាណាចក្រចេនឡា ដែលពេលនោះត្រូវបានជំនួសដោយ អាណាចក្រខ្មែរ (៨០២ គ.ស.)។ រាជធានីរបស់ ប្រជាជនខ្មែរ អង្គរ គឺជាទីក្រុងធំជាងគេលើពិភពលោកមុនយុគសម័យឧស្សាហកម្ម និងមានប្រាសាទជាងមួយពាន់ ដែលល្បីល្បាញជាងគេគឺ អង្គរវត្ត ។
អឺរ៉ុប
នៅ ប្រទេសរុស្ស៊ី Ivan the Terrible ត្រូវបានគ្រងរាជ្យនៅឆ្នាំ 1547 ជា Tsar ទីមួយនៃប្រទេសរុស្ស៊ី ហើយដោយការបញ្ចូលអាណាចក្រទួគីកនៅភាគខាងកើត បានប្រែក្លាយប្រទេសរុស្ស៊ីទៅជាមហាអំណាចក្នុងតំបន់។ បណ្តាប្រទេសនៅអឺរ៉ុបខាងលិច ខណៈពេលដែលកំពុងពង្រីកយ៉ាងខ្លាំងក្លាតាមរយៈការរីកចម្រើនផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា និងការសញ្ជ័យអាណានិគម បានប្រកួតប្រជែងគ្នាផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច និងយោធានៅក្នុងស្ថានភាពនៃ សង្រ្គាម ស្ទើរតែឥតឈប់ឈរ។ ជាញឹកញាប់សង្រ្គាមមាន វិមាត្រខាងសាសនា ទាំងកាតូលិកធៀបនឹងប្រូតេស្តង់ ឬ (ជាចម្បងនៅអឺរ៉ុបខាងកើត) គ្រីស្ទានធៀបនឹងមូស្លីម។ សង្គ្រាមដែលកំណត់ចំណាំពិសេសរួមមាន ស ង្រ្គាមសាមសិបឆ្នាំ សង្រ្គា មនៃការបន្តពូជសាសន៍អេស្ប៉ាញ សង្រ្គា ម ប្រាំពីរឆ្នាំ និងសង្រ្គាម បដិវត្តន៍បារាំង ។ ណាប៉ូឡេអុង បានឡើងកាន់អំណាច នៅប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ 1799 ដែលជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលបង្ហាញពីសង្គ្រាមណាប៉ូឡេអុងនៅដើមសតវត្សទី 19 ។
Sub-Saharan Africa
នៅ ទ្វីបអាហ្រ្វិក សម័យកាលនេះឃើញមានការថយចុះនៃអរិយធម៌ជាច្រើន និងការរីកចម្រើនក្នុងវិស័យផ្សេងៗ។ ឆ្នេរ Swahili បាន​ធ្លាក់​ចុះ​បន្ទាប់​ពី​ចូល​មក​ក្រោម ​អាណាចក្រ​ព័រទុយហ្គាល់ និង​ក្រោយ​មក ​ចក្រភព Omani ។ នៅ អាហ្រ្វិកខាងលិច ចក្រភព Songhai បានធ្លាក់ទៅជនជាតិម៉ារ៉ុកនៅឆ្នាំ 1591 នៅពេលដែលពួកគេបានលុកលុយដោយកាំភ្លើង។ នេះ រដ្ឋ Bono បាន ដែលបានផ្តល់កំណើតឱ្យជាច្រើន Akan រដ្ឋដែលស្វែងរកមេដាយមាសដូចជា Akwamu, Akyem, Fante, Adansi ល រាជាណាចក្រ​អាហ្វ្រិក​ខាង​ត្បូង ​នៃ​ប្រទេស​ហ្ស៊ីមបាវ៉េ ​បាន​ផ្តល់​ផ្លូវ​ដល់​នគរ​តូចៗ​ដូចជា Mutapa, Butua, និង Rozvi ។ ប្រទេសអេត្យូពី បានរងការឈ្លានពាននៅឆ្នាំ 1531 ពីប្រទេសជិតខាងមូស្លីម Adal Sultanate ហើយនៅឆ្នាំ 1769 បានចូលទៅក្នុង Zemene Mesafint (Age of Princes) កំឡុងពេលដែលអធិរាជបានក្លាយជាឥស្សរជន ហើយប្រទេសនេះត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយពួកមេទ័ព ទោះបីជាខ្សែរាជវង្សក្រោយមកនឹងងើបឡើងវិញនៅក្រោមអធិរាជ Tewodros II ក៏ដោយ។. Ajuran Sultanate នៅ Horn of Africa បានចាប់ផ្តើមធ្លាក់ចុះនៅសតវត្សទី 17 ដែលបានទទួលជោគជ័យដោយ Geledi Sultanate ។ អរិយធម៌ផ្សេងទៀតនៅក្នុងទ្វីបអាហ្រ្វិកបានរីកចម្រើនក្នុងអំឡុងពេលនេះ។ ចក្រភពអូយ៉ូបាន ឆ្លងកាត់យុគសម័យមាស ក៏ដូចជា ព្រះរាជាណាចក្របេនីន ដែរ។ ចក្រភព Ashanti បានឡើងកាន់អំណាចនៅក្នុងសម័យទំនើប ហ្គាណា នៅឆ្នាំ 1670 ។ រាជាណាចក្រកុងហ្គោ ក៏រីកចម្រើនផងដែរក្នុងអំឡុងពេលនេះ។
អាស៊ីខាងត្បូង
ធ្វេង|រូបភាពតូច| [[តាចម៉ាហាល់|Taj Mahal ចក្រភព Mughal ប្រទេសឥណ្ឌា]] នៅ ឧបទ្វីប ឥណ្ឌា ស៊ុលតង់ដេលី និង ស៊ុលតង់ដេកា នឹងផ្តល់ផ្លូវ ចាប់ផ្តើមនៅសតវត្សទី 16 ទៅកាន់ ចក្រភព Mughal ។ ចាប់ផ្តើមនៅភាគពាយព្យ ចក្រភព Mughal នឹងនៅចុងសតវត្សទី 17 មកគ្រប់គ្រងទ្វីបទាំងមូល លើកលែងតែខេត្តភាគខាងត្បូងបំផុតរបស់ឥណ្ឌា ដែលនៅតែឯករាជ្យ។ ប្រឆាំងនឹងចក្រភពមូស្លីម Mughal ចក្រភពហិណ្ឌូ ម៉ារ៉ាថា ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នេរសមុទ្រភាគខាងលិចក្នុងឆ្នាំ 1674 ដោយទទួលបានទឹកដីបន្តិចម្តងៗ - ភាគច្រើននៃប្រទេសឥណ្ឌាបច្ចុប្បន្ន - ពីពួក Mughals ក្នុងរយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍ ជាពិសេសនៅក្នុងសង្គ្រាម Mughal-Maratha (1681-1701) ។. ចក្រភព Maratha នឹងធ្លាក់នៅឆ្នាំ 1818 នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ក្រុមហ៊ុន British East India Company ជាមួយនឹងអតីតអាជ្ញាធរ Maratha និង Mughal ទាំងអស់ដែលបានផ្ទេរនៅឆ្នាំ 1858 ទៅ British Raj ។
សតវត្សទី 20
សង្គ្រាមត្រជាក់បានបញ្ចប់ដោយសន្តិវិធីក្នុងឆ្នាំ 1991 បន្ទាប់ពី Picnic Pan-European ការដួលរលំជាបន្តបន្ទាប់នៃ វាំងននដែក និង ជញ្ជាំងប៊ែរឡាំង និងការដួលរលំនៃ ប្លុកខាងកើត និង កិច្ចព្រមព្រៀងវ៉ារស្សាវ៉ា ។ សហភាពសូវៀតដួលរលំ មួយផ្នែកដោយសារតែអសមត្ថភាពក្នុងការប្រកួតប្រជែងផ្នែកសេដ្ឋកិច្ចជាមួយសហរដ្ឋអាមេរិក និងអឺរ៉ុបខាងលិច។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ សហរដ្ឋអាមេរិកក៏ចាប់ផ្តើមបង្ហាញសញ្ញានៃភាពរអិលនៅក្នុងឥទ្ធិពលភូមិសាស្ត្រនយោបាយរបស់ខ្លួន  ទោះបីជាវិស័យឯកជន របស់ខ្លួនឥឡូវនេះត្រូវបានរារាំងដោយការទាមទាររបស់ វិស័យសាធារណៈ កាន់តែខ្លាំងឡើង ស្វែងរកផលប្រយោជន៍ឯកជនកាន់តែខ្លាំងចំពោះការប្រកាន់ពូជសាសន៍។ នៃ ទ្រព្យសម្បត្តិ សាធារណៈ។
នៅដើមទសវត្សរ៍ក្រោយសង្គ្រាម អាណានិគមនៅអាស៊ី និងអាហ្រ្វិកនៃបែលហ្ស៊ិក អង់គ្លេស ហូឡង់ បារាំង និងចក្រភពអឺរ៉ុបខាងលិចផ្សេងទៀតបានទទួលឯករាជ្យជាផ្លូវការរបស់ពួកគេ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រទេសដែលទើបនឹងឯករាជ្យថ្មីទាំងនេះតែងតែប្រឈមមុខនឹងបញ្ហាក្នុងទម្រង់នៃ លទ្ធិអាណានិគមនិយម ភាពច្របូកច្របល់សង្គមនយោបាយ ភាពក្រីក្រ អនក្ខរភាព និង ជំងឺ ត្រូពិចឆ្លង ។
ខុន ប៊ុនលាប
ជីវប្រវត្តិ ❤ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ ភេទប្រុស សញ្ជាតិខ្មែរ ប្រជាជន កម្ពុជា ❤ កើតនៅ ថ្ងៃ ទី១១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ​២០០៧ ❤ ទីកន្លែងកំណើត ភូមិសិត្បូ  ឃុំសិត្បូ  ស្រុកស្អាង  ខេត្តកណ្តាល
ចូឡវគ្គ ទី ៧
(សៀវភៅលេខ ៥២ ទំព័រទី ៣០៧)
ព្រះបាទស្រីសុរិយោវង្សទី២
ព្រះបាទស្រីសុរិយោវង្សទី២ (ឆ្នាំ១៤០១-ឆ្នាំ១៤១៧នៃគ.ស)
ព្រះអង្គបានរំដោះរាជធានីអង្គ ដោយកំចាត់ស្តេចពញាព្រែកឱ្យចេញពីក្រុងអង្គរ ហើយព្រះអង្គរៀបចំក្រុងអង្គរឡើងវិញ ។
សម្ដេចប៉ាបយ៉ូហានប៉ូលទី២
ជីវិតជាបូជាចារ្យ
ព្រះអង្គទទួលបានសញ្ញាតែងតាំងជាបូជាចារ្យ នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកាឆ្នាំ១៩៤៦ដោយទ្រង់ពិតជាមានគោរពពាក្យសច្ចៈពេលដែលព្រះអង្គបានសន្យាជាមួយប្រជាជនប៉ូឡូញថាលោកនឹង ជួយពពួកគាត់ដោយទាមទារយកឯករាជ្យពីរបបកុំមួយនីសប្រគល់អោយប្រជាជនប៉ូឡូញវិញ។ម្យ៉ាងវិញទៀតព្រះអង្គក៏បានជួយដល់ប្រទេស ដែលនៅជុំវិញទ្វីបអឺរ៉ុបដោយចៃដន្យទៀតផងសម្តេចប៉ាបព្រះអង្គពិតជាបានជួយជាច្រើនជាមួយសាសនាគ្រិស្ត(កាតូលិក) ដើម្បីអោយវាមានការទាក់ទងនឹងសាសនាជីហ្វ។ប្រជាជនដែលស្ថិតនៅភាគខាងកើតដែលកាន់សាសនាគ្រិស្តតែងតែមានបញ្ហា ជាមួយនឹងសាសនាមួយទៀតគឺសាសនាអង់ក្លឺក្លង់។ថ្វីបើការប្រឆំាងនិងការត្អូត្អែនៅតែមានពីការបង្រៀនៃសាសនាមួយ នេះថាជាការសាសនាក្លែងក្លាយនិងជាឧប្បវន៏របស់ស្រ្តី។តាមប្រពៃណីទ្រង់បានខិតខំប្រឹងប្រែងពង្រីកសាសនាមួយនេះអោយប្រជា ជនបានយល់និងប្រតិបត្តិតាមហើយទ្រង់មិនត្រឹមតែកាន់ក្រិតវិន័យតាមសាសនានោះទេហើយសម្តេចក៏បានបន្តផ្សព្វផ្សាយទៅ ដល់មហាជនអោយបានដឹងពីព្រះធម័និងក្រិតវិន័យរបស់គ្រិស្តសាសនាផងដែរ ដែលអាចដឹកនាំនិងរំដោះជីវិតយើងអោយទៅ រកសុខសាន្តក្នុងឆាកជីវិត។សម្តេចក៏បុព្វជិតមួយដែលបានធ្វើការផ្សព្វផ្សាយក្នុងចំណោចសម្តេចដែលមានការដឹកនាំសាសនា គ្រិស្តព្រះអង្គបានធើ្វដំណើរទៅផ្សព្វផ្សាយជាង១២៩ប្រទេស។ចំនុចសំខាន់ទ្រង់ផ្តោតបំផុតនោះគឺផ្នែកទូទៅដែលមាន សន្តិភាពហើយទ្រង់បានទទួលក្លាយជាបូជាចារ្យដោយមានមនុស្ស១៣៤០នាក់ព្រោះថាទ្រង់គឺជាមនុស្សដ៏បរិសុទ្ឋនិងត្រូវ បានប្រជាជនប្រកាសថាមនុស្សមានបុណ្យក្នុងចំណោម៤៨៣សម្តេចដែលបានធ្វើការបង្រូបបង្រូមក្រុមបួជាចារ្យចំនួនប្រាំប្រទេស។ នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៨ទ្រង់បានទួលតំណែងជាអភិបាល កាន់អសនៈក្រុងអុំប៉ីនិងជាភិបាលឧបការី នៃព្រះសហគមន៏ក្រុងក្រាកូវី។នៅថ្ងៃទី១៣ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៦៤ ព្រះអង្គកាន់តំណែងជាអគ្គអភិបាលព្រះសហគមន៏ក្រុងក្រាកូវី។ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៧ ព្រះអង្គក៏ទទួលមុខងារជាទីប្រឹក្សារបស់សសម្តេចប៉ាប នៅថ្ងៃទី១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៧៨។ ក្រុមប្រឹក្សារបស់សម្តេចប៉ាបបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសលោកអោយធ្វើជាសម្តេចប៉ាបរហូតមកទល់នឹងបច្ចុប្បន្ននេះទ្រង់ធ្លាប់ធ្វើទស្សន កិច្ចនៅព្រះសហគមន៏ប្រទេសបង់ក្លាដែស្ស(១៩៨៦) កូរ៉ែខាងត្បូង(១៩៨៤-១៩៨៩) កោះហ្វីដស្សី(១៩៨៦)ឥណ្ឌណេស៊ី(១៩៨៦)ប៉ាគីស្ថាន (១៩៨១)ឮញូហ្គីណេស(១៩៩៥)ហ្វីលីពីន(១៩៨១-១៩៩៥)ថៃឡង់ដ៏(១៩៨៤)សង្ហឹងបូរី(១៩៨៦)ស្រ៊ីឡាំងកា(១៩៩៥)ឥណា្ឌ(១៩៩៩) ប៉ាឡេស្ទីន អ៊ីស្រាអែល(២០០០)។ព្រះអង្គមានប៉ាវចនាផ្ទល់ខ្លួនដូចតទៅ៖(ទូលបង្គំសូមថ្វាយខ្លួនទាំងស្រុងចំពោះព្រះជាអម្ចាស់)។ ព្រះអង្គជាអ្នកបន្តមុខតំណែងទី២៦៤ របស់សន្តសិលា។នៅថ្ងៃទី១៥ ខែវិចិ្ឆកា ឆ្នាំ១៩៩២ទ្រង់កាន់តំណែងជាអគ្គជាទូតសម្តេចប៉ាប ប្រចាំប្រទេសបងក្លាដែសក្រោយមកទ្រង់កាន់តំណែងជាអគ្គរាជទូតសម្តេចប៉ាបប្រចំានៅប្រទេសម៉ាដាហ្គាស្ការ ពីឆ្នាំ១៩៩៦ ហើយចាប់តាំងពីពេលនោះមកទ្រង់ក៏ទទួលតំណែងជាអគ្គរាជទួតរបស់សម្តេចប៉ាបប្រទេសកម្ពុជា ថៃ និងសង្ហឹបូរី ជាព្រះជាប្រតិភូរបស់សម្តេចប៉ាបនៅប្រទេសប្រ៊ុយណេ ប្រទេសភូមា ប្រទេសម៉ាឡេស៊ី។
តារាងប្រជុំសង្ខេបនៃសម្តេចប៉ាប យ៉ួហានប៉ូល
! ទីន្លែងកំណើត
លិច
គុណសព្ទ
ដែលធ្ងន់មិនអណ្ដែតទឹក
វត្ត
តួនាទីរបស់វត្តអារាម
• ជាកន្លែងស្ងប់រំងាប់ចិត្តឲ្យផុតពីកង្វល់ក្នុងជីវិត
ទាំងអស់ផ្កាយ: ការប្រកួតនិងសូដា
Dragon City Game
Level 20 Dragon Lantern Fish Dragon
Level 23 Dragon Laser Dragon
Level 28 Dragon Cool Fire Dragon
Level 39 Dragon Medieval Dragon
Level 55 Dragon Tiny Dragon
គួច ម៉េងលី
ត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ។
នៅឆ្នាំ ២០០៧ លោក លោក គួច ម៉េងលី បានបង្កើតមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃការអប់រំរបស់គាត់ជាមួយនឹង គំរូអាជីវកម្ម ដែលរួមបញ្ចូលការចុះបញ្ជីនៅក្នុងផ្សារមូលបត្រកម្ពុជា (CSX) ដើម្បីបង្កើនដើមទុនសម្រាប់ការពង្រីករបស់ខ្លួន។
ទាំងអស់ផ្កាយ: ការប្រកួតនិងសូដា
Dragon City Game
Level 73 Dragon Great White Dragon
Level 96 Dragon Cold Star Dragon
Level 103 Dragon Juggernaut Dragon
Level 111 Dragon Elfic Dragon
Level 114 Dragon Pure Terra Dragon
Level 127 Dragon Droconos Dragon
The Town of Grove
Level 5 Evil Bat
Level 15 Evil Tunnel Crawler
Level 17 Evil Nocturne Fungus
Level 24 Evil Creeping Widow
Level 43 Evil Lava Beetle
Level 67 Evil Tomb Wizard
Level 70 Evil Elite Greater Basilisk
Level 76 Evil Elite Zombie
Level 79 Evil Mountain Ogre
Level 99 Evil Swamp Sorceress
Level 100 Evil Elite Wyvern
Level 110 Evil Elite Komodo Warrior
Level 116 Evil Elite Shambling Dead
Level 118 Evil Elite Spectre
Level 122 Evil Elite Demonling
Level 141 Evil Cave Giant
Level 144 Evil Elite Vile Tarantula
Level 147 Evil Elite Mountain Ogre
Level 150 Evil Elite Battle Boar
Level 155 Evil Archfiend
Level 163 Evil Venomdrake
Level 164 Evil Elite Swamp Sorceress
Level 166 Evil Elite Wraith
Level 174 Evil Legendary Jackal Fiend
Level 177 Evil Legendary Widow Queen
Level 180 Evil Legendary Vampire
Level 188 Evil Elite Venomous Wyvern
Level 211 Evil Elite Crypt Shambler
Level 214 Evil Legendary Demon
Level 216 Evil Legendary Abomination
Level 224 Evil Legendary Magic Elemental
Level 239 Evil Elite Venomdrake
Level 250 Evil Legendary Nautiloid Grand-Evoker
Level 266 Evil Elite Frost Dragon
Level 285 Evil Legendary Archfiend
Level 288 Evil Legendary Venomdrake
Level 290 Evil Legendary Devilkin
Level 293 Evil Legendary Chittering Horror
Level 294 Evil Legendary Nosferatu
Level 296 Evil Legendary Green Dragon
The Outpost of Druantia
Level 5 Evil Bee Legionnaire
Level 27 Evil Root Terrant
Level 32 Evil Elite Bee Legionnaire
Level 33 Evil WereBull
Level 71 Evil Elite Naga
Level 78 Evil Elite Nautiloid Knight
Level 84 Evil Elite Nautiloid Grand-Evoker
Level 103 Evil Legendary Mud Terrant
Level 118 Evil Legendary Nautiloid Grand-Evoker
The Outpost of Typhon
Level 3 Evil Ruby Crystal Crab
Level 7 Evil Frost Orc Rager
Level 18 Evil Emerald Crystal Crab
Level 25 Evil Naga
Level 35 Evil Draconite Enchanter
Level 92 Evil Legendary Crystalon Focuseer
Level 95 Evil Legendary Emerald Crystal Crab
Level 101 Evil Legendary Naga
Level 105 Evil Legendary Dire Walrus Bull
Level 106 Evil Legendary Snow Stalker
Level 120 Evil Legendary Scorpfeline Elder
The Chamber of Trials
Level 5 Evil Merciless Spirit
Level 26 Evil Corrupted Shaman
Level 32 Evil Broadwing Fighter
Level 47 Evil Rage Walrus Pup
Level 50 Evil Blood Vampire
Level 62 Evil Electric Beetle
Level 67 Evil Fiery Wyvern
Level 69 Evil Dark Bat
Level 79 Evil Spectre Valkyrie
Level 85 Evil Insane Unicorn
Level 89 Evil Roak'ron Hok'roak
Level 100 Evil Orc Spiller
Level 123 Evil Elite Broadwing Wizard
Level 125 Evil Elite Rage Walrus Pup
Level 129 Evil Giant Frost Orc Slugger
Level 171 Evil Elite Spectre Whisperer
Level 177 Evil White Drake
Level 178 Evil Elite Bugbear Thief