cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
អាជ្ញាធរអន្តរកាលសហប្រជាជាតិនៅកម្ពុជា
ការជំនុំជម្រះនៃពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមចាស់ៗ
ការជំនុះជម្រះពួកមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមចាស់ៗលើកទីមួយបានធ្វើឡើងត្រឹមក្នុងឆ្នាំ២០០៧ នៅពេលភាគច្រើននៃពួកគេបានស្លាប់ហើយ រឺ មានសុខភាពមិនល្អ។
ស្ថិតិវិទ្យា
ជតាកម្ម: ៧៨ (អ្នកអង្កេតការយោធា បុគ្គលិកយោធាផ្សេងទៀត៤១ នគរបាលអសេនិក១៤នាក់ បុគ្គលិកអសេនិកអន្តរជាតិ៥នាក់ និងបុគ្គលិកក្នុងស្រុក១៤នាក់)។
ចំណាយ: ១៦២កោដិ$ស.រ. (ប.ន.ស.ប.ន.ក. និងអ៊ុនតាក់រួមបញ្ចូលគ្នា)
ដុត​ឲ្យ​ខ្លោច​រោច​ឲ្យ​ឆៅ
ពន្យល់ពាក្យ
រី​ឯ​ពាក្យ រោច គឺ​ជា​ការ​ប្រើ​ក្លាយ​មក​ពី​ពាក្យ​ថា រុក ដើម្បី​ធ្វើ​សំនួន​វោហាសព្ទ​មាន​សំនៀង​ចួន​រណ្តុំ ។​ ពាក្យ​ រោច ឬ រុក គឺ​ជា​កិរិយាសព្ទ​​ មាន​ន័យ​ថា​ បុក​ចូល, រុល, សំរុក, ត្រសុល ឧទាហរណ៍ យក​របុក​រុក​រន្ធ, ដើរ​រុក​ព្រៃ, រុក​ចូល​ក្នុង​ព្រៃ​ជ្រៅ ។ ន័យ​ម្យ៉ាង​ទៀត រុក មាន​ន័យ​ថា និយាយ​ផ្ចញ់​ឬ​ស្ទាក់​ផ្លូវ​ស្ទាក់​ដំណើរ​ឲ្យ​គាំង​ឆ្លើយ​តប​ត​មិន​រួច ឧទាហរណ៍ រុក​តែ​មួយ​ម៉ាត់​ពីរ​ទៅ​នៅ​ស្ញេញ ។ ពាក្យ​ ​រុករាន មាន​ន័យ​ថា រុក​ទន្ទ្រាន​ចូល​រាន​យក​ទី​ ឧទាហរណ៍ ដើរ​រុករាន គឺ​ការ​ដើរ​ទន្ទ្រាន​ចូល​ឥត​ក្រែង ។ ចំណែក​ឯ​ពាក្យ​ថា បុករុក មាន​ន័យ​ថា រុក​ខ្លាំង​រឿយៗ, សំរុក​ចូល​ឬ​ចូល​សំរុក​ទាំង​អំណាច, សំរុក​ចូល​ឥត​ក្រែង ។
ទីភ្នាក់ងារសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិជប៉ុន
ប្រវត្តិ
ការ​ផ្លាស់ប្តូរ​ខាង​មុខ​នេះ​នឹង​ជា​ផ្នែក​បន្ថែម​នៃ​កំណែ​ទម្រង់​អង្គការ JICA ដែល​បាន​ចាប់​ផ្តើម​នៅ​ខែតុលា ឆ្នាំ​២០០៣ នៅ​ពេល​ដែល​បាន​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋបាល​ឯករាជ្យ។ សហគ្រាស​ក្នុង​ស្រុក​របស់អង្គការ​នេះ​រួមមាន​មជ្ឈមណ្ឌល​អន្តរជាតិ​ជា​កន្លែង​ដែល JICA បាន​ជួយ​បណ្តុះបណ្តាល​មន្ត្រី​សាធារណៈ​បរទេស​ចំនួន ៨០០០​នាក់ អ្នក​ស្រាវជ្រាវ វិស្វករ គ្រូបង្រៀន និង​មេ​ដឹកនាំ​សហគមន៍​ជា​រៀងរាល់​ឆ្នាំ​នៅ​ប្រទេស​ជប៉ុន​ដែល​កំពុង​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រសើរ​ឡើង។ អង្គការ​នេះ​ក៏​បាន​ទទួល​និង​កំពុង​ការ​ផ្លាស់​ប្តូរ​ផ្នែក​​ប្រតិបត្តិការ និង​ផ្នែក​​រចនាសម្ព័ន្ធ​ក្នុង​ការិយាល័យ​តាម​បណ្ដា​ប្រទេស​របស់​ខ្លួន​។ ការសង្កត់​ធ្ងន់​យ៉ាង​ខ្លាំង​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ទៅលើ​វិធីសាស្ត្រ​បែប field base ដើម្បី​ឆ្ពោះ​ទៅ​កាន់​​កម្មវិធី គម្រោង ​វិសហមជ្ឈការ​បុគ្គលិក​ព្រម​ទាំង​កំណើន​នៃការ​ផ្ទេរ​សិទ្ធិ​ពីការិយាល័យ​កណ្ដាល​នៅទីក្រុង​តូក្យូ​ទៅ​កាន់​ការិយាល័យ​បរទេស និង​កាត់​បន្ថយ​ការិយាធិបតេយ្យ​ព្រម​ទាំង​កម្មវិធី​ឬ​គម្រោង​តាម​ដាន​រហ័ស​។
អ្នករៀនដើម្បីជាតិ
រៀនសោះគេថា ។ កុំដូចមនុស្សខ្វាក់
ជំនួញជួញប្រែ ជាតិគេធ្វើតែ បន្លំលួចលាក់
ខំរុលទៅមុខ ។ រៀនដើម្បីអ្វី ដើម្បីទឹកដី
ស្លាប់ព្រោះបូរី ជយោស្លាប់ចុះ ។
នាងកណ្ដៀតក្ដារ ក្រាបលាម៉ែឪ បបួលមិត្តភក្តិ កុំគិតកាក់នៅ
បញ្ជីស្ដេចថៃ
iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiអត្ថបទជាអក្--ម៉ានុត (ការពិភាក្សា) ម៉ោង១៦:៥៧ ថៃ្ងព្រហស្បតិ៍ ទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ (UTC) សរដិតÉiuuuuuuuuuuuuuuuu ==
ការថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិ
កង្វក់ទឹក កង្វក់អាកាស ខ្យល់អាកាសគឺមានសារៈសំខាន់បំផុតសំរាប់ខ្យល់ដង្ហើម របស់សត្វលោកហើយបើខ្យល់អាកាសសំបូរជាតិពុលច្រើន វាអាចធ្វើអោយស្រទាប់អូសូន្យធ្លុះធ្លាយ កំដៅផែនដីនឹងកើតឡើង បណ្ដាលអោយសុខភាពមនុស្សយើងឌ្រុទទ្រោម ងាយនិងឆ្លងជំងឺដូចនេះយើងទាំងអស់គ្នាគួរជៀសវាងដូចជា៖ ការបង្កើតរោងចក្រដែលសំបូរទៅដោយផ្សែងពុលចេញពីបំពងបង្ហុយផ្សែង។ការប្រើប្រាស់គ្រឿងម៉ាស៊ីនដែលដុតដោយប្រេងឥន្ទៈផ្សេងៗ បើយល់ល្អគួរកាត់បន្ថយនូវការប្រើប្រាស់យាន្តយន្ដ ផ្ទាល់ខ្លួនដែលដុតប្រេងឥន្ទៈ ដែលមានសារធាតុឧស្ម័នពុលច្រើនពេកសូមជួយថែរក្សាបរិស្ថានធម្មជាតិរបស់យើងផង។
សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង
សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រង (ជួនកាលត្រូវបានគេសំដៅថាជា សេដ្ឋកិច្ចពាណិជ្ជកម្ម) គឺជាផ្នែកមួយនៃវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច ដែលប្រើការវិភាគមីក្រូសេដ្ឋកិច្ច ជាមធ្យោបាយក្នុងការធ្វើសេចក្តីសម្រេច ក្នុងពាណិជ្ជកម្មឬក្នុងផ្នែកគ្រប់គ្រងដទៃទៀត។ ដោយហេតុដូច្នេះហើយ វាជាស្ពានចម្លងវាងទ្រឹស្ដីសេដ្ឋកិច្ច និងសេដ្ឋកិច្ចក្នុងការអនុវត្ត។ សេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រងច្រើនតែប្រើវិធីសាស្ត្របរិមាណដូចជា ការវិភាគបែបថយចុះ (regression analysis) ការវិភាគសហសម្ព័ន្ធ (correlation) និងការគណនាដោយប្រើបន្ទាត់(Lagrangian calculus)។ គោលបំណងនៃសេដ្ឋកិច្ចគ្រប់គ្រងគឺដើម្បីធ្វើឲ្យគេអាចធ្វើការសម្រេចចិត្តបែបពាណិជ្ជកម្មបានល្អប្រសើរ ដើម្បីឈានដល់ការសម្រេចបាននូវគោលដៅរបស់សហគ្រាស ដូចជាតាមរយៈការស្រាវជ្រាវប្រតិបត្តិការ និងកម្មវិធីផ្សេងៗ។
ព្រាប កុល
ព្រាប កុល (អង់គ្លេស៖ Kol Preap) សព្វ​ថ្ងៃ​លោក​ជា​នាយក​ប្រត្តិបត្តិ​នៃ​អង្គការតម្លាភាពកម្ពុជា មាន​ស្រុក​កំណើត​នៅ​ខេត្ត​ស្វាយរៀង ។ លោក​ជា​អ្នក​បណ្ដុះបណ្ដាល​ដែល​ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​បញ្ជាក់​ពី មជ្ឈមណ្ឌល Oxford សម្រាប់​ភាព​ជា​អ្នក​ដឹក​នាំ នៃ​ព្រះរាជាណាចក្រ​អង់គ្លេស ពី​ឆ្នាំ​២០១០ ដល់ ២០១២ ។ លោក ព្រាប កុល  បាន​ទទួល​សញ្ញាបត្រ​បរិញ្ញាបត្រ​ផ្នែក​ ការអភិវឌ្ឍ​សេដ្ឋកិច្ច និង​គ្រប់គ្រង និង​សញ្ញាបត្រ​អនុបណ្ឌិត​ផ្នែក វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ ពី​សាកលវិទ្យាល័យនៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា។ ក្រៅ​អំពី​នេះ លោក​ក៏​ទទួល​បាន​សញ្ញាបត្រ​ភាសា​អង់គ្លេស​ពី មជ្ឈមណ្ឌល​អូស្ត្រាលី​សម្រាប់​ការ​អប់រំ (ACE) ផង​ដែរ។
ឆ្នាំពន្លឺ
ឆ្នាំពន្លឺ (ជាភាសាអង់គ្លេស light year) គឺមិនមែនជារង្វាស់នៃពេលវេលាទេ ប៉ុន្ដែជារង្វាស់ខ្នាតនៃចំងាយ ដែលពន្លឺនឹងធ្វើដំនើរក្នុងរយៈមួយឆ្នាំសកល (ជាភាសាអង់គ្លេស Julian year ដែលស្មើនឹង ៣៦៥.២៥ ថ្ងៃ) ក្នុងល្បឿននៃពន្លឺ។
ខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុ
លក្ខណៈខ្សែទឹក
ខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុមានប្រភពពីខ្សែទឹកអេក្វាទ័រខាងជើងដែលហូរពី​តំបន់ក្បែរអេក្វាទ័រខាងជើងទៅទិសខាងលិច។ បន្ទាប់មកវាធ្វើដំនើរទៅសសៀរតាមខាងកើតកំរងកោះហ្វីលីពីនឆ្ពោះទៅទិស​ខាងជើង។ កំលាំងខ្សែទឹកកាន់តែខ្លាំងដោយសារឥទ្ឋិពលកំលាំងកូរ្យូលីសនិង​ផលបេតា(ឥទ្ឋិពលបំរែបំរួលរយៈទទឹង)។ បន្ទាប់មកទៀតវាហូរកាត់តាមចន្លោះកោះតៃវ៉ាន់និងកោះអ៊ីស៊ីហ្គាគី ចូលទៅលើធ្នើរទ្វីបសមុទ្រចិនខាងកើត។ នៅក្បែរខាងត្បូងកោះឃ្យឺស្សឺ វាប្ដូរទិសទៅខាងកើតកាត់តាមច្រកការ៉ាចូលទៅក្នុងធ្នើរទ្វីបជប៉ុនខាងត្បូង។ នៅទីនោះវាចែកជា២គឺ ខ្សែទឹកដែលហូរបន្តទៅខាងកើតចូលទៅក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក (ខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុបន្ត) និងខ្សែទឹកដែលហូរតាមច្រកកូរ៉េចូលទៅក្នុងសមុទ្រជប៉ុន (ខ្សែទឹកត្សឹស៊ីម៉ា)។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រៅពីខ្សែទឹកឃឹរ៉ុស៊ីអុមេដែលហូរជាចំបងពីលិចទៅកើត នៅមានខ្សែទឹកមួយទៀតដែលហូរនៅនៅខាងត្បូងខ្សែទឹកមេ មានទិសដៅផ្ទុយនិងមានល្បឿនយឺត (០,៣ណុត) ដែលគេអោយឈ្មោះថាខ្សែទឹកច្រាស់ឃឹរ៉ុស៊ីអុ។
ឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង
រដ្ឋបាលឃុំបច្ចុប្បន្ន
មគ្គុទេសក៍​ម្នាក់​បាន​អត្ថាធិប្បាយ​ជា​ហូរហែ​ថា ចម្ងាយ​ពី​មាត់​ផ្លូវ​ចូលទៅ​កណ្ដាល​ភ្នំ​ជា​កន្លែង​វាល​ល្វឹងល្វើយ​ដែល​គេ​ ហៅ ថា “ ក្រពះ​នាគ ” មាន​ចម្ងាយ​ប្រហែល ៣០ ម៉ែត្រ ដោយនៅ​តាមផ្លូវ​នេះ​មាន​រូបសំណាក​សត្វ​អណ្ដើក​,​រូបសំណាក​សត្វ​ឥន្ទ្រី​យ៍​. រូបសំណាក​ព្រះ​ម៉ែ​គង់​ស៊ី​អ៊ី​ម និង រូប​ទូក​។ លុះដល់​ខាងក្នុង​ផ្នែក​ស្ដាំ​នៃ​ទីវាល​ល្ហល្ហេវ​នោះ​មាន​រូប​ព្រះអង្គ​ចូល​ និ​ព្វា​ន្ដ​មួយអង្គ​យ៉ាង ធំ​សម្រាប់​ភ្ញៀវ​ជា​ពុទ្ធបរិស័ទ​គោរពបូជា ។ ចំណែក​នៅតាម​រូង​ផ្សេងទៀត​មាន​រូបសំណាក​ក្បាល​អន្ទង​,​់ រូប​ត្រី​បា​ឡែ​ន​, រូប​ខ្លាត្រី​, ក្រពើ​ឆា​រ៉ា​វ៉ាន់​, ពស់​ស្រកា​ចាស់​,​ក្បាលក្រពើ​,​កំភួនជើង​លោក​មេទ័ព​,​ថ្នាក់​សម្គាល់​កម្រិត ​ទឹក​, ដំរី​លោកតា​សក្កទេវរាជ​, ស្គរ​ហ​នុ មាន និង ឋាន​តុសិត​ជាដើម​។ ឯ​ល្អាង​ខាងលិច​ទល់មុខ​នឹង​ព្រះអង្គ​ចូល​និ​ព្វា​ន្ដ​មាន​កន្លែង​ទឹក​ស្រក់​ ជាប្រចាំ​មិន​ថា​រដូវ ប្រាំង ឫុ​វស្សា ឡើយ ដោយ​ទឹក​នោះ​ត្រជាក់​ប្រៀប​ដូច​ទឹកអម្រឹត ។ហើយដោយសារតែតំបន់នោះប៉ែកខាងត្បូងមានព្រំប្រទល់ជាប់ និង ប្រទេសវៀតណាម ធ្វើអោយប្រជាជននៅទីនោះមាន ការងាយស្រួល ក្នុងការធ្វើជំនួញជួញ ដូរចេញចូល ទៅប្រទេស វៀតណាម។ ឯផ្លូវគមនាគមន៍សំរាប់ធ្វើដំណើរទៅប្រទេសវិញ បច្ចុប្បន្នកំពុងអភិវឌ្ឍន៍ផ្លាស់់ពីផ្លូវ ក្រាលគ្រួសក្រហមមកជាផ្លូវបេតុងក្រាលកៅស៊ូវិញ ដែលជាការងាយស្រួលក្នុង ការធ្វើដំណើរទៅមក ពីប្រទេសកម្ពុជាទៅប្រទេសវៀតណាម។សេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់នេះពឹងផ្អែកទៅលើ វិស័យកសិកម្មរបស់ប្រជាជន ប៉ុន្តែពាណិជ្ជកម្មវិញ មានភាពខ្លាំងក្លាដោយសារ មានព្រំប្រទល់ជាប់ប្រទេសវៀតណាម។គំរោងកសាងសងជាច្រើន កំពុងតែចាប់ផ្ដើមបន្ដិចម្ដងៗនៅក្នុងសហគមន៍ ដែលជាផ្នែកមួយដែលធ្វើ ឲ្យប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន។ ដោយសារតែប្រទេសរបស់យើងជាប្រទេសមួយធម្មជាតិអំណោយផល អាចអោយប្រជាកសិកររបស់យើងធ្វើកសិកម្មបាន យ៉ាងងាយស្រួល។ជាពិសេសជាងនេះទៅទៀត នៅក្នុងតំបន់នោះកំពុងតែអភិវឌ្ឍន៍នូវផ្លូវគមនាគមន៍សម្រាប់អោយប្រជាពលរដ្ឋនៅតំបន់នោះងាយស្រួលក្នុងការធ្វើដំណើរនិងប្រកបរបររកស៊ីផងដែរ។
វិស័យសុខាភិបាល [កែប្រែ​កូដ]
ចំពោះវិស័យសុខាភិបាលគឺមានការរីកចម្រើនជាខ្លាំងព្រោះគ្រូពេទ្យនៅទីនោះមានការបណ្តុំបណ្តាលវិជ្ជាជីវះដូចនេះធ្វើអោយមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីព្យាបាលជំងឺ ។ ទោះបីនៅទីនោះមានមន្ទីរពេទ្យតែមួយក៏ដោយ ។ក៏ប៉ុន្តែមានពេទ្យឯកជនចំនួនច្រើន។
វប្បធម៏ [កែប្រែ​កូដ]
ប្រជាជននៅទីនេះមានចំរុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាផ្សេងៗគ្នា តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ​ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ​​​ រឺបុណ្យទាន ពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ ដោយមិនរើសអើងទៅលើសាសនាមួយឡើយនិងរាប់អានគ្នាទៀតផង។
ផ្សោតក្បាលត្រឡោក
ហ្វីលីពីន
នៅឆ្នាំ២០០០ តំបន់ទឹកប្រៃម៉ាឡាំប៉ាយ៉ាត្រូវបានប្រកាសឲ្យក្លាយជាតំបន់ការពារទេសភាពសមុទ្រ។ នេះគឺជាអទិភាពទាបបំផុតដែលអាចផ្តល់ទៅឲ្យតំបន់ការពារមួយ។ គម្រោង​សិក្សា​អេកូឡូស៊ី​នៅម៉ាឡាំប៉ាយ៉ា ត្រូវបានផ្តួចផ្តើមដោយ WWF។ ដោយមានការជំនួយផ្នែកបច្ចេកទេសពីគម្រោង សាលាក្រុងថាយថាយ (Municipality of Taytay) និង អ្នក​គ្រប់គ្រង​ឧទ្យាន​ម៉ាឡាំប៉ាយ៉ា បានអភិវឌ្ឍន៍គោលការណ៍នេសាទដើម្បីកាត់បន្ថយការគម្រាមកំហែងមកលើ​ផ្សោតអ៊ីរ៉ាវ៉ាឌីពីការចាប់ដោយចៃដន្យ។ ការសិក្សានិងការកែប្រែក្នុងការអភិរក្សប្រភេទ​ផ្សោត​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត។ គម្រោងនេះបានចប់សព្វគ្រប់នៅឆ្នាំ២០០៧។ នៅឆ្នាំ២០០៧នោះផងដែរ គម្រោងផ្កា​ថ្ម​​ត្រីកោណ (Coral Triangle Initiative) បានចាប់ផ្តើមប្រតិបត្តិការ ដោយ​អង្គការ​ពហុភាគី​ថ្មី​មួយ​ក្នុង​ការការពារអភិរក្សសត្វសមុទ្ររួមមាន​ផ្សោតមួយចំនួនតូច និងធនធានឆ្នេរ នៅតំបន់ផ្កាថ្មត្រីកោណ។
ហ៊ែល ស៊ុំផារ
ជីវប្រវត្តិ
លោកហ៊ែល ស៊ុំផារកើតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩២១ (១៩២២??) នៅសង្កាត់​ផ្សារក្រោម ស្រុក​បាកាន ខេត្ត​ពោធិសាត់។ លោក​ជា​បុត្រ​ទី៣ របស់​លេខាធិការ​ម៉ូវ ហ៊ែល និងនាង​ស៊ឹង លិញ។ កាលពី​កុមារ​ លោកបាន​ចូលរៀន​នៅ​សាលាបឋមសិក្សា​កំពង់ស្ពឺ ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៣១ បន្ទាប់​មក​ នៅសាលាបឋមសិក្សា​កំពង់ចាម ក្នុងឆ្នាំ១៩៣២ ជា​ទី​ដែល​លោក​ត្រូវ​ផ្លាស់​ពី​កំពង់ស្ពឺ​មក។ ឆ្នាំ១៩៣៣ ឪពុក​លោក​ទទួល​មរណភាព​ ពេលនោះ លោកក៏​ត្រលប់​មក​ភ្នំពេញវិញ រួចចូល​រៀន​នៅសាលាបឋមសិក្សាហ្រ្វង់ស្វាបូដ្វាំង ដោយ​មាន​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ពីឪពុកមាររបស់​លោក​ផង។ លោក​ប្រលង​ជាប់​ប្រកាសនីយប័ត្រ«២» ហើយ​ចូលរៀន​ក្នុង​សាលា​រដ្ឋបាល​នៃ​ប្រទេសកម្ពុជា​ ផ្នែកតុលាការ​ ដែលមានមធ្យមភាគ១៣,០០ និង​ចំណាត់ថ្នាក់«៣» ១៧ក្រោម២០។
គ្រឿងឥស្សារិយយស
លោកបានទទួលគ្រឿងឥស្សារិយយស៖
រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី២៖ការស្វយម្ពរឫការរើសគូនៃនាងទ្រៅបទី
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ប៉ាន់ រិទ្ធី
អាជីព​ជា​អ្នកដឹកនាំ​ភាពយន្ត​
ខ្សែ​ភាពយន្ត​ឯកសារ​ដំបូង​របស់​លោក​ ដែល​មាន​ចំណង​ជើង​ថា ជំរំសាយធូ ដែល​និយាយ​អំពី​គ្រួសារ​ជនភៀសខ្លួន​នៅ​ជំរំ​នៅ​តាម​ព្រំដែន​ថៃ​-កម្ពុជា​ក្នុងឆ្នាំ​១៩៨០ បាន​ទទួល​ពាន​រង្វាន់​ធំ​ខាង​ភាពយន្ត​ឯកសារ​នៅ មហោស្រពភាពយន្តអេមាន។
អៀង សារី
ប្រវត្តិរូប​សង្ខេប
មានសេចក្ដី​រាយការណ៍ទៀតថា អៀង សារី បាន​រួមចំណែក​ក្នុង​ការអនុវត្ត​គោលការណ៍​បោស​សំឤត​និង​សម្លាប់​រង្គាល​នៅក្នុង​របប​ខ្មែរក្រហម ។
អរិយអដ្ឋង្គិកមគ្គ
ចំណែកនៃអរិយដ្ឋង្គិកមគ្គ
ជួនកាលគេចែកអរិយដ្ឋង្គិកមគ្គ ជា៣ចំណែកដូចតទៅៈ
សម្មាទិដ្ឋិ
ផលប្រយោជន៍នៃសម្មាទិដ្ឋិ គឺដើម្បីសំអាតផ្លូវរបស់គេ អំពីភាពច្របូកច្របល់ច្រើន ការភ័ន្តច្រឡំ និងគំនិតល្ងិតល្ងង់ ។ គឺជាមធ្យោបាយ ដើម្បីឲ្យបានសេចក្តីយល់ត្រូវ ចំពោះសភាវៈពិត ។ សម្មាទិដ្ឋិត្រូវរក្សាដោយ ភាពទន់ភ្លន់ ចិត្តទូលាយ មិនជាប់ជំពាក់ក្នុងទិដ្ឋិរបស់ខ្លួន ដោយសេចក្តីមានះ ។ ធ្វើយ៉ាងនេះ សម្មាទិដ្ឋិនឹងទៅជា ផ្លូវទៅកាន់ការរំដោះ ជាជាងឧបសគ្គ ។
សម្មាវាចា
តើព្រោះហេតុអ្វី?
សម្មាកម្មន្តៈ
តើបុគ្គលជាអ្នកបរិសុទ្ធ ក្នុងផ្លូវ៣ ដោយកាយកម្ម យ៉ាងដូចម្តេច? មានពេលដែលបុគ្គល ណាមួយបោះបង់ការសម្លាប់សត្វ វៀរចាកការសម្លាប់សត្វ បុគ្គលនោះរស់នៅ ដោយកាំ បិតបានដាក់ចុះហើយ មានកិរិយាហ្មត់ចត់ ករុណា អាណិតអាសូរ ដើម្បីសេចក្តីសុខនៃសត្វមានជីវិតទាំងឡាយ ។ បោះបង់ការយករបស់ ដែលគេមិនបានឲ្យ បុគ្គលនោះវៀរចាកការយករបស់ ដែលគេមិនបានឲ្យ ។ បុគ្គលនោះមិនយក ដោយវិធីលួច នូវរបស់ក្នុងភូមិ ឬក្នុងទីរហោឋាន ដែលជារបស់អ្នកដទៃ ហើយអ្នកទាំងនោះ មិនបានឲ្យ ។ បោះបង់ការប្រព្រឹត្តខុសក្នុងកាម បុគ្គលនោះវៀរចាក ការធ្វើខុសក្នុងកាម បុគ្គលនោះមិនទាក់ទងដោយកាម ជាមួយនឹងអ្នកដែល មាតាបិតា បងប្អូនប្រុសស្រី ឬញាតិ ឬធម៌ គ្រប់គ្រងការពារ ជាមួយអ្នកដែលមានប្តី អ្នកដែលត្រូវទទួលទោស ឬអ្នកដែលទទួលផ្កាកម្រង ពីបុរសណាមួយ ។ បុគ្គលជាអ្នកបរិសុទ្ធ ក្នុងផ្លូវ៣ ដោយកាយកម្ម យ៉ាងដូច្នេះឯង ។
អាណាស្រុកម៉ូបាល (អាល់ឡាបាម៉ា)
តាមតំបន់
អាណាស្រុកម៉ូបាលត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយគណៈកម្មាការអាណាស្រុកបីរូប ។ សមាជិកគណៈកម្មាការនីមួយៗតំនាងឲស្រុកមួយ និងត្រូវបានជ្រើសរើសដោយអ្នកបោះឆ្នោតនៃស្រុកនោះមួយអាណត្តិបួនឆ្នាំ ។  សមាជិកគណៈកម្មាការម្នាក់ៗមានសំលេងស្មើគ្នាលើគណៈកម្មាការ ។ ម្នាក់ក្នុងចំណោមសមាជិកគណៈកម្មាការត្រូវបានជ្រើសរើស ជាប្រធានគណៈកម្មាការ ។
ទិន្នន័យជំរឿនឆ្នាំ២០០០
តាមរយៈជំរឿនឆ្នាំ២០០០ មានអត្រាប្រជាជន៣៩៩,៨៤៣នាក់ ១៥០,១៧៩ផ្ទះ និង១០៦,៧៧៧គ្រួ ដែលមានស្នាក់នៅក្នុងអាណាស្រុកនេះ ។ សន្ទភាពប្រជាជនគឺ៣២៤នាក់ក្នុង១ម៉ាយការ៉េ (១២៥/គ.ម២.) ។ មានក្រុមលំនៅដ្ឋាន ១៦៥,១០១ផ្ទះ សន្ទភាពជាមធ្យម១៣៤ផ្ទះក្នុង១ម៉ាយការ៉េ (៥២/គ.ម២.) ។ សមាសភាពជាតិសាសន៍នៃអាណាស្រុកនេះគឺស្បែកស៦៣.០៧%  ស្បែកខ្មៅ ៣៣.៣៨% រឺ ជនជាតិអាមេរិកអាភ្វ្រិក ជនជាតិដើមអាមេរិក ០.៦៧% ជនជាតិអាស៊ី ១.៤១% អ្នកកោះប៉ាស៊ីភ្វិក ០.០៣% មកពីសាសន៍ដទៃទៀត ០.៤០% និងមកពីពីរ​ រឺ ច្រើនជាតិសាសន៍ទៀត១.០៤% ។ ១.២២%នៃអត្រាប្រជាជនគឺអេស្ប៉ាញ រឺ អាមេរិកឡាទីននៃជាតិសាសន៍នីមួយៗ ។
កំប្រុកពណ៌
ជីវសាស្ត្រ
ប្រភេទ​នេះ​ច្រើន​រស់​នៅ​លើ​ដើម​ឈើ​ខ្ពស់ៗ ដែល​មាន​ទី​ជម្រក​ផ្សេងៗ​គ្នា​ជា​ច្រើន នៅ​តាម​ព្រៃ​ស្រោង ព្រៃ​ពាក់​កណ្ដាល​ស្រោង ព្រៃ​របោះ និង​ចម្ការ។ វា​ធ្វើ​សំបុក​ពី​មែក​ឈើ​តូចៗ និង​ស្លឹក​ឈើ នៅ​លើ​មែក​ឈើ​ធំៗ ឬ នៅ​ក្នុង​ប្រហោង​ឈើ។ ចំណី​អាហារ​របស់​វា​រួម​មាន​ផ្លែ​ឈើ គ្រាប់​ផ្លែ​ឈើ ធញ្ញជាតិ និង​សត្វ​ល្អិត។ វា​ជា​សត្វ​រហ័ស​រហួន និង​ផ្លាស់​ទី​ពី​ដើម​ឈើ​មួយ​ទៅ​មួយ​បាន​យ៉ាង​រហ័ស។ វា​អាច​មាន​ជីវិត​រស់​នៅ​រហូត​ដល់​ទៅ​អាយុ ២៧ឆ្នាំ។ សត្វ​ញី​មាន​ដោះ​ពីរ​គូ និង​មាន​កូន​ម្ដង​ពី ១-២ ក្បាល។
ប្រវត្តិសាស្ត្រដំបូងរបស់សិង្ហបុរី
នៅស.វទី១៦ និងទី១៧ កោះនេះក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលជំនួញ​របស់រាជាណាចក្រស៊ុលតង់នៃចូហរ។ នៅឆ្នាំ១៦១៣ ពួកព័រទុយហ្គាល់បានមកដុតកំទេចទីប្រជុំជនមួយនៅ​ចុងស្ទឹងសិង្ហបុរី។ សិង្ហបុរីក៏ធ្លាក់ទៅក្នុងយុគងងឹត។ នៅឆ្នាំ១៨១៩ ​ជនជាតិអង់គ្លេសឈ្មោះ ស្តេមហ្វដ រ៉ាហ្វហ្វល បានបង្កើតទីតាំងជំនួញនៅលើកោះនេះ ហើយបានផ្ដល់កំនើតដល់សិង្ហបុរីទំនើប។
សត្វករវិក
ព្រះភិក្ខុសង្ឃមានថេរៈដីកាថា មានសត្វករវិកមានសម្លេងប្រហាក់ប្រហែលនិងសម្លេងព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ ដោយហេតុចង់ស្ដាប់សម្លេងសត្វនោះ ព្រះនាងអសន្ធិមិត្តាបានអង្វរស្វាមីជួយរកសត្វនោះ មកអោយខ្លួនព្រះបាទធម្មាសោកបានប្រើសេនាយក្សដែលនៅក្រោមអំណាចរបស់ព្រះអង្គអោយទៅចាប់សត្វនោះមកថ្វាយ។ ពេលបានសត្វនោះមកហើយវាពុំព្រមរងាវសោះ ព្រោះគ្មានគូ ទើបគេយកកញ្ចក់ទៅដាក់អោយឃើញរូបវាម្ខាងទៀតទើបវារងាវ។ ពេលដែលសត្វករវិករងាវ ព្រះឃោសាចារ្យបានពន្យល់ថាសត្វកំពុងហើរលើមេឃត្រូវឈប់សំកាំងខ្លួនដើម្បីស្ដាប់នូវសូរសព្ទដ៏ពីរោះ របស់សត្វនេះ សត្វត្រីនៅក្នុងទឹកដែលងើបមកដកដង្ហើមត្រូវសំកាំងនៅលើទឹកចាំស្ដាប់សម្លេងសត្វនោះសិន រីឯសត្វម្រឹគដែលខ្លា កំពុងដេញក៏ឈប់ស្ងៀមចាំស្ដាប់សម្លេងសត្វនោះដោយពុំគិតពីមរណៈភ័យ រីឯសត្វខ្លាវិញដែលកំពុងដេញម្រឹគនោះក៏ឈប់ស្ងៀមចោលចំណីចាំស្ដាប់សត្វនោះរងាវអោយចប់សិន។
វិសាខា
ទុក្ខសោក​កើត​ពី​ការ​បាត់បង់​ចៅ​សម្លាញ់
សម័យមួយ ព្រះមានព្រះភាគប្រថាប់គង់នៅក្នុងវត្តបុព្វារាម ដែលនាងសាងថ្វាយព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ក្នុងក្រុងសាវត្ថី ។ ខណៈនោះ ចៅ​សម្លាញ់​បំផុត​របស់ នាង វិសាខា ម្នាក់ឈ្មោះ សុទត្តី បានមរណភាព ដែលធ្វើឲ្យនាង វិសាខា យំ​សោក​ស្តាយ​គ្រាំគ្រា​ចិត្ត​ជា​ខ្លាំង​ព្រោះ​នឹក ដល់ចៅសម្លាញ់ នាងបានចូលទៅគាល់ព្រះដ៏មានព្រះភាគទាំងនៅយំបណ្តើរ ។ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទោះជាព្រះអង្គ ជ្រាប​សព្វ​គ្រប់​ប្រការ​ហើយក៏ទ្រង់នៅសាកសួរហេតុ ដែលនាងយំថា ម្នាល វិសាខា ក្នុងក្រុងសាវត្ថីនេះនាងត្រូវការ កូនចៅប៉ុន្មាននាក់ ? បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចម្រើន! នាងខ្ញុំត្រូវការកូនចៅក្នុងនគរសាវត្ថីនេះទាំងអស់ព្រះពរម្វាស់! ។ ម្នាល វិសាខា  ចុះក្នុងក្រុងសាវត្ថីនេះ មាន​មនុស្ស​ស្លាប់​មួយ​ថ្ងៃ​ប៉ុន្មាននាក់ ? បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន! ក្នុងក្រុងនេះ មានមនុស្សស្លាប់ក្នុងមួយថ្ងៃម្នាក់ខ្លះ ពីរនាក់ខ្លះ មានថ្ងៃខ្លះក៏ ១០ នាក់ ព្រះពរម្ចាស់ ! ។ ម្នាល វិសាខា តថាគតសូមប្រាប់នាងថា សេចក្តីទុក្ខ ការសោកសៅទង្គឹះខ្សឹកខ្សួល ដែល​មនុស្ស​ទាំងឡាយ​ជួបប្រទះ​នៅក្នុងលោកនេះ ព្រោះអាស្រ័យសត្វ និង សង្ខារជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត បើមិនមានសត្វ និង សង្ខារជាទីស្រឡាញ់ហើយ សេចក្តី​ទុក្ខ ការសោកសៅទង្គឹះខ្សឹកខ្សួលទាំងនោះក៏មិនមានដែរ ពួកគេក៏នឹងមានតែសេចក្តីសុខ ដូច្នេះអ្នកប្រាថ្នាចង់បានសេចក្តីសុខ ក៏​មិន​គួរ​ប្រកាន់​យកសត្វ និង សង្ខារឲ្យជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ។ នាង វិសាខា នៅពេលបានស្តាប់ព្រះតម្រាស់របស់ព្រះអង្គចប់ហើយ ក៏​រំសាយ​សេចក្តី​សោកសៅទៅតែដោយសារនាងមានកូន និង ចៅច្រើននាក់ពេក ក្រោយមកមិនយូរប៉ុន្មាន ចៅម្នាក់ទៀត ដែល​នាង​ប្រគល់​ភារៈ​នាទីឲ្យចាត់ការប្រណិប័តន៍ព្រះភិក្ខុសង្ឃ ដែលមក ឆាន់ឯផ្ទះនាង ក៏ដល់នូវមរណភាព នាង​ក៏​នៅ​តែ​ខូចចិត្ត​យំសោក​ស្តាយ​អាឡោះ​អាល័យចៅជាលើកទីពីរ ហើយ ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ក៏ទ្រង់ទេសនាឲ្យនាងស្តាប់ដូចគ្រាមុនទៀត ។
សេចក្តីប្រាថ្នាទាំងឡាយ​របស់​នាង វិសាខា
សេចក្តី​ប្រាថ្នា​ទាំងឡាយ​របស់​នាង​សម្រេច​គ្រប់​ប្រការ ដែល​ធ្វើ​ឲ្យ​នាង​ឆ្អែត​កាយ​ ឆ្អែត​ចិត្ត ក្រៃពេក ក៏​ដើរ​ព័ទ្ធ​ជុំវិញ​ប្រាសាទ​​ដែល​​ជា​​វិហារ​ទាន​ ​ព្រម​ទាំង​បាន​បន្លឺ​សម្លេង​ជា​ឧទាន​សព្ទ​ដូច​បាន​ពោល​ខាង​លើ ។ ចំណែក​ឯ​ព្រះភិក្ខុ​សង្ឃ​ទាំងឡាយ​ ពេល​​បាន​​ឃើញ​​អាកប្បកិរិយា​​របស់​​នាង​ដូច្នោះ ក៏​ចម្លែក​ចិត្ត មិន​ដឹង​ជា​នាង​កើត​អ្វី ក៏​បបួល​គ្នា​ចូល​គាល់​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ដោយ​ទូល​សួរ​ថា បពិត្រ​​ព្រះអង្គ​ដ៏​​ចម្រើន! តាំង​​​ពី​យើង​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ បាន​ជួប​ និង ស្គាល់​នាង វិសាខា មក​​ជា​យូរ យើង​ខ្ញុំ​មិន​ដែល​​បាន​​ឃើញ​​នាង​​ច្រៀង​​ សម្តែង​​អាការៈ បែប​​នេះ​ពី​មុន​​ឡើយ ។ ថ្ងៃ​នេះ​ នៅ​កណ្តាល​ជំនុំ​កូន និង ចៅ, នាង​ វិសាខា បាន​ដើរ​ព័ទ្ធ​ប្រាសាទ ​ហើយ​បន្លឺ​សម្លេង​រហ៊ឹម ​ដូច​ជា​​កំពុង​ច្រៀង ។ នាង​ វិសាខា ​ប្រហែល​​ជា​មាន​ចិត្តកំរើប ឬ ក៏​នាង​វិកលចរិត ឬ យ៉ាង​ម៉េច​ទេ ព្រះអង្គ ? ព្រះពុទ្ធ​​ទ្រង់​​ត្រាស់​​ទៅ​​ភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ​​ថា ម្នាល​ភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ ធីតា​របស់​តថាគត​មិន​បាន​ច្រៀង ឬ វិកលចរិត ដូច​ដែល​អ្នក​ទាំងឡាយ​យល់​នោះ​ទេ តែ​​ដែល​​នាង​​មាន​​សភាព​ដូច្នោះ គឺ​​ព្រោះ​​នាង​​មាន​​បីតិសោមនស្ស ព្រោះសេចក្តី​ប្រាថ្នា​របស់​នាង ដែល​បាន​តាំង​ចិត្ត​ទុក​ហើយ បាន​សម្រេច​គ្រប់​ប្រការ នាង​​ទើប​ដើរ​​បន្លឺ​​ឧទាន​​ចេញ មក​ដោយ​ការ​ឆ្អែត​កាយ ឆ្អែតចិត្ត​ដូច្នោះ ។ ទីបំផុត ព្រះពុទ្ធ​​ក៏​ទ្រង់​ប្រកាស​លើក​សរសើរ​នាង វិសាខា ក្នុង​​តំណែង​​ជាឯតទគ្គៈ​ប្រសើរ​ជាង​ឧបាសិកា​ទាំងឡាយ ថា​ជា​កំពូល​ទាយិកា​ក្នុង​ព្រះពុទ្ធសាសនា ៕
គតិរបស់​នាង វិសាខា
ព្រះនាង​វិសាខា ជាស្រ្តីមានធម៌ ដឹងច្បាស់ បានឲ្យទានហើយ បានឲ្យជាងធ្វើមហាវិហារដើម្បីសង្ឃ មានអាយុ១២០ឆ្នាំ លុះច្យុតពី​មនុស្សលោកទៅ បានទៅកើតនៅ​ក្នុង​ទេវលោក ជាន់​និម្មានរតី បានជាបជាបតី (ភរិយា) នៃទេវរាជ​ឈ្មោះ​សុនិម្មិត។
ហុក ឡងឌី
ការចោទប្រកាន់នានា
ឆ្លើយ​តប​ទៅ​នឹង​ការចោទ​ប្រកាន់​ថា លោក ហុក ឡងឌី មាន​ការពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការជួញដូរ​មនុស្ស ការសម្លាប់​មន្ត្រី​នានា និង​អំពើ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​មួយចំនួន​នោះ លោក ជាម យៀប បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ការចោទ​ប្រកាន់​នោះ​មិន​មែន​សុទ្ធតែ​ត្រឹមត្រូវ​ទាំងអស់​នោះ​ឡើយ ហើយ​ថា ភាព​យឺតយ៉ាវ​និង​ភាព​ស្មុគស្មាញ​ក្នុង​ការស៊ើបអង្កេត​វែក​មុខ​រក​ជន​ដៃ​ដល់​ បាន​នាំ​ឲ្យ​មាន​ការចោទ​ប្រកាន់​នោះ​ឡើង។
លោក នី ចរិយា បាន​ឲ្យ​ដឹង​ថា ៖ «គឺ​ជា​ករណី​ដែល​យើង​បាន​ធ្វើការ​ស៊ើប ​អង្កេត​ដែរ ក៏ប៉ុន្តែ​យើង​មិន​ទាន់​បាន​រក​ឃើញ​ថា ឯកឧត្ដម ហុក ឡងឌី នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​នូវ​អំពើ​ទាំង​នោះ​នៅ​ឡើយ​ទេ ហេតុ​នេះ​ខ្ញុំ​មិន​អាច​ជម្រាប​ជូន​បាន​ថា តើ​ឯកឧត្ដម ហុក ឡងឌី ពិត​ជា​អ្នក​ដែល​នៅ​ពី​ក្រោយ​ខ្នង​នៃ​អំពើ​ទាំងអស់​នោះ​បាន​ទេ...»។
គោព្រៃ
គោព្រៃ (ឈ្មោះវិទ្យាសាស្ត្រ បូស-សៅវេលី រឺ Bos Sauveli) គឺ​ជា​គោ​ដែល​រស់​នៅ​ច្រើន​បំផុត​តាម​វាល និង​ព្រៃភ្នំ​នៅ​ភាគខាងជើង​ប្រទេសកម្ពុជា ហើយ​​គេ​​ក៏​​ជឿ​ថា​​វា​អាច​រស់នៅ ភាគ​ខាងត្បូង​ប្រទេសឡាវ ភាគខាងលិច ប្រទេស វៀតណាម។ វា​​ត្រូវ​​បាន​​គេ​​ប្រទះ​​ឃើញ​​ជា​លើក​​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ១៩៣៧។
បើ​​ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា គ្មាន​គោព្រៃ​ណា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រទះ​ឃើញ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៨៣​ទេ ហើយ​នៅ​ទសវត្ស​ចុងក្រោយ​នេះ មាន​​ការរុករក​​សត្វ​​នេះ​​ជា​ច្រើន​​ដង​តែ​មិន​ទទួល​បាន​លទ្ធផល​អ្វី​ទេ។ របាយការណ៍​របស់ IUCN នៅ​ឆ្នាំ២០០៨ បាន​ចាត់​បញ្ចូល​គោ​ព្រៃ​ថា កំពុង​រង​គ្រោះ​ធ្ងន់​ធ្ងរ (អាចផុតពូជ)។
ច្បាប់​​ស្ដី​ពី​ឯក​ពន្ធភាព​
មាត្រា​ ៤.
ទ្វេ​ពន្ធភាព​ជា​ចំណង​អាពាហ៍ពិពាហ៍​ដែល​បុរស​មាន​ប្រពន្ធ​ពីរ​ ឯ​ស្ត្រី​មាន​ប្ដី​ពីរ។
មាត្រា​ ១១.​
ច្បាប់​នេះ​ ពុំ​មាន​អានុភាព​ប្រតិសកម្ម​ឡើយ។
ព្យញ្ជនៈខ្មែរ
ស្រ:បម្រុងទាំង៥តួអង្គឬស្រ:បន្ថែមមានអត្ថន័យដូចតទៅ
១,ទិសខាងកើត(ធាតុទឹក&អាវុធត្រីសូល៍)
២,ទិសខាងលិច(ធាតុដី&អាវុធកងចក្រ)
៣,ទិសខាងជើង(ធាតុភ្លើង&អាវុធដមូល)
ស្រ:បម្រុង/ស្រ:បន្ថែម(ស្រ:នៃភាសាបាលី&ភាសាសំស្ក្រឹត)មាន៦តួរអង្គ
| | ិះ ីះ ឹះ ែះ ឺះ ៈ
ស្រៈពេញតួ ៥អង្គមានន័យដូចតទៅ|ស្រៈពេញតួ ៥អង្គមានន័យ ដូចតទៅ|ព្យញ្ជន:ខ្មែរមានន័យដូចតទៅ
ន ធាតុទឹកមានគុណ ១២តំណាងម្ដាយ
យ ធាតុមាសមានគុណ ១០តំណាងគ្រូ
ព្យញ្ជនៈមាន៣៥តួអង្គ|ព្យញ្ជនៈមាន៣៥តួអង្គ
ក្ក ខ្ខ គ្គ ឃ្ឃ ង្ង ច្ច ឆ្ឆ ជ្ជ ឈ្ឈ ញ្ញ ដ្ត ឋ្ឋ ឌ្ឌ ឍ្ឍ ណ្ណ ត្ត ថ្ថ ទ្ទ ធ្ធ ន្ន ប្ប ផ្ផ ព្ព ភ្ភ ម្ម យ្យ រ្រ ល្ល វ្វ ស្ស ហ្ហ ឡ អ្អ។
ព្យញ្ជនៈមាន២តួអង្គមិនដែលប្រើ
ឧទាហរណ៍៖ ហ្គាស=ឝាស, ហ្គេម=ឝេម, ហ្នឹង=ឝ្ន៉ឹង, ហ៊្នឹង=ឝ្នឹង ហ្វូង=ឝ្វ៉ូង ហ្លួង=ឝ្លួង, ហ្កាល់=ឝ៉ាល់
ក្រុមទី២,ព្យញ្ជនៈពួកពិហុរួមមានសម្លេងពួកអនិងសម្លេងពួកអ៊(ពួកផ្តូសម្លេង)
រីឯសម្លេងពួកអ៊ក្លាយជាសម្លេងពួកអវិញដែរដោយសារសញ្ញាធ្មេញកណ្តុរ (៉)...។
*ង *ញ *ប *ឞ(មិនដែលប្រើ) *ហ *ស *ម *យ *រ *វ *ឝ(មិនដែលប្រើ) *អ ក្រុមទី៣,ព្យញ្ជនៈពួកអ៊ *គ *ឃ *ជ *ឈ *ឌ *ឍ *ទ *ធ *ន *ភ
អត្ថន័យនៃ ព្យញ្ជនៈ ស្រៈពេញតួ និង ស្រៈនិស្ស័យនិងស្រ:បម្រុង
២ ស្រៈពេញតួ១៩តួអង្គ ក្នុងចំណោមស្រៈពេញតួទាំង២៨ ដក៥តួអង្គខាងលើចេញ តំណាងព្រលឹង១៩ក្នុងខ្លួនមនុស្ស។
អត្ថន័យនៃធាតុទឹក១២ ធាតុដី២១ធាតុពិសេស២|អត្ថន័យនៃធាតុទឹក១២ ធាតុដី២១ធាតុពិសេស២
ក ខ គ ឃ ង ច ឆ ឃ ឈ ញ ដ ឋ ឌ ឍ ណ ត ថ ទ ធ ឡ អ្ង័ នៅក្នុងខ្លួន៖
ទំព័រពាក់ព័ន្ធ ព្យញ្ជនៈខ្មែរ(ត)
លីបង់
និរុត្តិសាស្ត្រ
ឈ្មោះលីបង់ មកពីភាសាអារាម៉ៃ ដែលមានន័យថា"ពណ៍ស" ដែលបង្ហាញពីភ្នំទឹកកកលីបង់។ឈ្មោះនេះត្រូវបានគេរកឃើញ
ខេត្តស្វាយរៀង
បំណែងចែករដ្ឋបាលខេត្ត
thumb|right|250px|ខេត្ត​ស្វាយរៀង ខេត្ដស្វាយរៀង​មានស្រុក​ ក្រុងទាំងអស់​ចំនួន​៨ គឺ​ស្រុកច​ន្ទ្រា ស្រុក​កំពង់​រោ​ទិ៍ ស្រុក​រំដួល ស្រុក​រមាស​ហែក ស្រុក​ស្វាយ​ជ្រំ ក្រុង​ស្វាយ​រៀង ស្រុក​ស្វាយ​ទាប និង ក្រុងបាវិត(បានបំបែកចេញពីស្រុកចន្ទ្រា) រួម​ទាំង​ឃុំទាំងអស់​ចំនួន​៨០ និង​៦៩០​ភូមិ​។ ខេត្តស្វាយរៀង រួមមាន ៨ស្រុក ក្រុង ៖
ជំងឺអ៊ីបូឡា
ការចម្លង
អ៊ីបូឡាត្រូវបានបញ្ជូនទៅមនុស្សតាមរយៈការប៉ះពាល់ដោយផ្ទាល់ជាមួយនឹងឈាម, វត្ថុរាវ, សារធាតុរាវនៃសរីរាង្គ និងរាងកាយនៃសត្វដែលបានឆ្លងជម្ងឺ។ នៅអាហ្វ្រិក ការឆ្លងត្រូវបានកត់ត្រាទុកតាមរយៈការចាត់ចែងសាកសពនៃសត្វដែលមានដូចជា ស្វាឳ ប្រចៀវស៊ីផ្លែឈើ ស្វា ថនិកសត្វម្យ៉ាងស្រដៀងឈ្លូស និងកាំប្រមា ដែលសត្វទាំងនេះបានឈឺ និងស្លាប់នៅព្រៃ។
ទ្រឹស្តី ទំនាក់ទំនង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ទ្រឹស្រី្តទំនាក់ទំនង​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម: ព័ត៌មាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្តាញផ្សព្វផ្សាយ
ទន្សោង
អត្តចរិត
បានតេង​រស់​នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​របោះ​ដែល​មាន​ស្មៅ​ ទំពាំង​ ផ្លែ​ឈើ​ ស្លឹក​ឈើ​ និង​មែក​ឈើ​ខ្ចីៗ​សម្រាប់​ទុក​ជា​អាហារ។ បាន​តេង​ជា​សត្វ​ដែល​មាន​សកម្ម​ភាព​ទាំង​យប់​ទាំង​ថ្ងៃ ប៉ុន្តែ​នៅ​កន្លែង​ដែល​សម្បូរ​មនុស្ស​វា​ចូលចិត្ត​ភាព​ងងឹតវិញ។ ជាទូទៅ​ បានតេង​រស់​នៅ​ជា​ហ្វូង​ពី​២០​ ទៅ​៣០​ក្បាល។
ការ​បង្កាត់
បានតេង​ជា​អម្បូរ​ដែល​ស្ថិតនៅ​ក្នុង​គ្រោះ​ថា្នក់​ទី​២​​ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កាត់​ដោយ​ជោគ​ជ័យ ហើយ​ជា​អម្បូរ​ទី​១​ដែល​រស់​បាន​យូរ​ជាង​១​សប្តាហ៍ (១ទៀត​គឺ​អម្បូរ​ ហ្គរ Gaur ដែល​ស្លាប់​ក្រោយ​កើត​បាន​២​ថ្ងៃ)។ អ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ​នៅ​ ក្រុមហ៊ុន​បច្ចេកវិទ្យា​កោសិកាទំនើប (Advanced Cell Technology) នៅវរសេស្ទរ ម៉ាសសាឈួសេត សហរដ្ឋអាមេរិច (Worcester, MA, U.S.)​ បាន​ដក​យក​ អាដេអិន ពី​កោសិកា​របស់​បាតេង​ដែល​​រក្សា​ទុក​នៅបន្ទប់​បង្កក​ពិសេស (Frozen Zoo)​ នៅ​សួន​សត្វ​សានឌីអេហ្គោ (San Diego Zoo) ហើយ​បញ្ចួល​ទៅ​ក្នុងសម្បក​ស៊ុត​របស់​គោ​ស្រុក ក្រោម​ដំណើរ​ការ​មួយ​ដែល​មាន​ឈ្មោះ​ថា ការ​បញ្ជួន​កោសិកា​ដើម្បី​​បង្កើត​អំប្រ៊ីយ៉ុង​បង្កាត់​ថ្មី (Somatic Cell Nuclear Transfer)។ អំប្រ៊ីយ៉ុង​៣០​ត្រូវ​បាន​ផ្ញើរទៅ​បន្ទប់​ពិសោធន៍បណ្តូរ​ហ្សែន​តាម​អូវែរ (Trans Ova Genetics) ដែល​​បាន​បញ្ចូល​ពង​ដែល​មាន​ជិវិត​ចូល​ទៅ​ក្នុង​ស្បូន​របស់​គោ​ស្រុក​។ គោ​២​ក្បាល​បាន​រក្សា​ស៊ុត​នេះ​ដល់​ថ្ងៃ​កើត​​ក្រោម​ការ​វះ​កាត់​។ កូន​ទី១​​បាន​​កើត​នៅ​ ថ្ងៃ​០១មេសា​២០០៣ ឯ​ទី​២​នៅ​​ពីរ​ថ្ងៃ​ក្រោយ​មក។ កូន​ទី២​បាន​ត្រូវ​សម្លាប់​ទៅ​វិញ​ ប៉ុន្តែ​កូន​ទី១​បាន​បន្ត​រស់​នៅ​ឯ​សួន​សត្វ​សាន់ឌីអេហ្គោ​ ក្រោម​សុខភាព​យ៉ាង​ល្អ​គិត​ត្រឹម​ខែ​កញ្ញា​ឆ្នាំ​២០០៦។​​
ក្រឡាន
ក្រឡាន​នៅ​តាម​តំបន់​រមនីយដ្ឋាននានា
គេ​អាច​ភ្លក់​រសជាតិ​ក្រឡាន​នៅ​មុខ​អង្គរវត្ត ជា​ក្រឡាន​ដែល​អ្នក​ស្រុក​ប្រកាន់​ខ្ជាប់​របៀប​ដុត​តាំងពី​បុរាណកាល​មក គឺ​ការ​ធ្វើ​ក្រឡាន​នេះ​ពួកគាត់​យក​អង្ករ​ដំណើប​លាយ​ជាមួយ​អំបិល​និង​ខ្ទិះដូង​លាយ​កាក​ដូង​បន្តិច​ទៅ​ដុត​ចម្អិន កើត​ចេញ​ជា​ក្រឡាន​មាន​រសជាតិ​ឈ្ងុយឆ្ងាញ់​ម្យ៉ាង តែ​មិន​ផ្អែម​ឡែមៗ​ដូច​ក្រឡាន​នៅ​ឃុំ​ខ្ចាស់ ស្រុក​សូទ្រនិគម​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ទោះ​បី​យ៉ាងណា​ក៏​ដោយ​ក្រឡាន​អ្នក​ឃុំ​ខ្ចាស់ គឺ​តម្រូវ​ចិត្ត​អ្នក​ដែល​ចង់​បាន​ផ្អែម។ រី​ឯ​ក្រឡាន​នៅ​អង្គរ​គឺ​តម្រូវ​ចិត្ត​អ្នក​មិន​ចង់​ផ្អែម។ តែ​បើ​ប្រៀបធៀប​រសជាតិ​ក្រឡាន​ទាំង២កន្លែង​ខាងលើ​គឺ​មាន​រសជាតិ​ឈ្ងុយ​ដូច​តែ​គ្នា​ហើយ​កន្លែង​លក់​ក្រឡាន​ទាំង២​គឺ​ជា​ប្រភព​ទាក់ទាញ​អ្នក​ពិសា​ដូច​ៗ​គ្នា។
ទីក្រុងព្រែកឫស្សី
Cần Thơ ជាទី​ក្រុង​មួយ​នៅក្នុងភាគខាងត្បូងនៃប្រទេសវៀតណាម។​
រដ្ឋបាល​
​Cần Thơ ចែកចេញជា ៩ ទីចាត់ការ​រដ្ឋបាល​គឺ ៥ សង្កាត់ និង ៤ ខ​ណ្ឌ។ សរុប​ទីរួមស្រុក ឃុំ ខណ្ឌ ទាំងអស់​មាន ៦៨ ក្នុង នោះ​មាន ៤ ទីរួមស្រុក ៣០ ខណ្ឌ និង ៣៤ ឃុំ៕​ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តក្រុងនៃប្រទេសវៀតណាម
ទ្រឹស្ដីល្បែង
ទ្រឹស្ដីល្បែងត្រូវបានបង្កើតឡើងជាដំបូងពីការស្រាវជ្រាវរបស់ Emile Borel នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៣៨ ក្នុងសៀវភៅរបស់គាត់ដែលមានចំណងជើងថា Applications aux Jeux de Hasard និងក្រោយមកនៅក្នុងសៀវភៅរបស់ John von Neumann និង Oskar Morgenstern ដែលមានចំណងជើងថា ទ្រឹស្ដីល្បែងនិងឥរិយាបថសេដ្ឋកិច្ច (Theory of Games and Economic Behavior)។ ក្រោយមកទៀតនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៥០ ក៏មានការស្រាវជ្រាវយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ផងដែរ។ ទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានយកទៅប្រើយ៉ាងជាក់ច្បាស់ក្នុងជីវវិទ្យានៅទសវត្សឆ្នាំ ១៩៧០ ទោះជាការស្រាវជ្រាវជាច្រើនត្រូវបានធ្វើតាំងពីទសវត្សឆ្នាំ ១៩៣០ មកក៏ដោយ។ ទ្រឹស្ដីនេះត្រូវបានគេទទួលស្គាល់យ៉ាងទូលំទូលាយថាមានសារសំខាន់សម្រាប់ជំនាញជាច្រើន។ ទ្រឹស្ដីវិទូល្បែងចំនួន ៨ នាក់បានទទួលរង្វាន់ណូបែលនៅក្នុងវិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច (Nobel Memorial Prize in Economic Science) ហើយលោក John Maynard Smith បានទទូលរង្វាន់សម្រាប់ការយកទ្រឹស្ដីល្បែងទៅអនុវត្តក្នុងជីវវិទ្យា។
Don Bosco Kep
thumb|300px|left|រូបភាពកូនសិស្សដុនបូស្កូកែប category:សាលាដុនបូស្កូ thumb|300px|left|រូបសិស្សនៅសាលាដុនបូស្ដូកែប thumb|300px|left|រូបភាពបុណ្យកីឡាពណ៏នៅសាលាដុនបូស្កូកែប
thumb|300px|left|រូបភាពសាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូកែប
កំប្រុកស្លាបតូច
រប៉ាយ​រស់​នៅ
ប្រភេទ​កំប្រុក​ស្លាប​តូច​នេះ ក៏​ជា​ប្រភេទ​សត្វ​រាត្រី​ចរ និង​រស់​នៅ​ក្នុង​ប្រហោង​ឈើ​ដូច​កំប្រុក​ស្លាប​ធំ​ដែរ ប៉ុន្តែ​ពេល​ខ្លះ​យើង​អាច​ឃើញ​ពួក​វា​នៅ​ពេល​ព្រលប់​ផង​ដែរ។ ពួក​វា​មាន​ភាព​ធន់ ឬ​បន្សាំ​ក្នុង​ការ​រស់​នៅ​តាម​ប្រភេទ​ព្រៃ​ដែល​រិចរិល និង​អាច​ឃើញ​រស់​នៅ​តាម​ភូមិ និង​ទី​ប្រជុំ​ជន​មួយ​ចំនួន​ដែល​មាន​ដើម​ឈើ។ ប្រភេទ​នេះ​គេ​នៅ​តែ​អាច​មើល​ឃើញ​វា​បាន​ច្បាស់ នៅ​តាម​ដើម​ឈើ​ខ្ពស់ៗ នៅ​ក្បែរ​ព្រះ​រាជ​ដំណាក់​ខេត្ត​សៀមរាប​ផង​ដែរ។
គណនីចរន្ត
""តុល្យភាពគណនីចរន្ត""គឺជាមធ្យោបាយមួយក្នុងចំណោមមធ្យោបាយពីរសម្រាប់វាស់វែងធម្មជាតិពាណិជ្ជកម្មបរទេសរបស់ប្រទេសមួយ ដែលមធ្យោបាយមួយទៀតគឺលំហូរចេញមូលធនសុទ្ធ(net capital outflow)។ គណនីចរន្តលើសបង្កើនទ្រព្យសកម្មបរទេសសុទ្ធរបស់ប្រទេសមួយ ចំណែកឯឱនភាពគណនីចរន្តមានលក្ខណៈផ្ទុយគ្នា។ ទាំងប្រាក់ចំណាយរបស់រដ្ឋាភិបាលនិងវិស័យឯកជនត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងការគណនា។ វាត្រូវបានហៅថាជាគណនីចរន្តព្រោះទំនិញនិងសេវាកម្ម ជាធម្មតាត្រូវបានប្រើប្រាស់ក្នុងកំឡុងពេលបច្ចុប្បន្ន។
មីហ៊្គោ
MeeGo គឺ​ជា​ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​ទូរស័ព្ទ​ផ្អែក​ទៅ​លើ លីនុច។ MeeGo ត្រូវ​បាន​រចនា​ឡើង​ឲ្យ​អាច​ដំណើរ​ការ​បាន​នៅ​លើ ក្ដារ​អេឡិច​ត្រូនិក (Tablet), Netbook, ទូរស័ព្ទ​កុំព្យូទ័រ (mobile computing), Smartphone និង ម៉ាស៊ីន​ឧបករណ៍​ផ្សេងៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត។ ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ​នេះ ត្រូវ​បាន​កើត​ឡើង​ពី​ការ​ដាក់​បញ្ចូល​គ្នា​រវាង ប្រព័ន្ធ​ប្រតិបត្តិការ Moblin របស់ Intel ជាមួយ​នឹង Maemo (ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​ឲ្យ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ទូរស័ព្ទ N900) របស់ Nokia កាល​ពី​ខែ​កុម្ភៈ ឆ្នាំ​២០១០ នៅ​ឯ Mobile World Congress។ គោល​ដៅ​ចម្បង​នៃ​ការ​ដាក់​បញ្ចូល​គ្នា​នេះ គឺ​ដើម្បី​បង្រួប​បង្រួម​ការ​ខិត​ខំ​ប្រឹង​ប្រែង​នៃ​សហគមន៍ ទាំង​ពីរ ឲ្យ​បង្កើត​បាន​ជា​ប្រព័ន្ធ​ផ្អែក​លើ Linux ថ្មី​មួយ ដើម្បី​ឲ្យ​មាន​ភាព​សម​ទៅ​នឹង​បម្លាស់​ប្ដូរ​ញឹក​ញាប់​នៃ​អ្នក​ប្រើ​ប្រាស់។ ក្រៅ​ពី​ការ​ចូលរួម​របស់ Intel និង Nokia នោះ ក៏​មាន​ក្រុមហ៊ុន​និង​ក្រុម​អ្នក​អភិវឌ្ឍ​នានា​ផ្សេង​ទៀត បាន​ចូលរួម​ចំណែក​យ៉ាង​ធំ​ផង​ដែរ មាន​ដូច​ជា៖ មូលនិធិលីនុច, Novell, AMD ។
ប្រវត្តិនៃរបបខ្មែរក្រហម
ប្រវត្តិនៃរបបរបស់ខ្មែរក្រហម
មនោគមនៃខ្មែរក្រហម បានធ្វើចលនាគ្រប់ពេល ហើយនៅក្នុងថ្ងៃដំបូងវាគឺជា គន្ថប្បដិបន្ន គណ:បក្សកំមុយនីស កំមុយនីស​ វៀតណាម។ ចំនែកក្រុមសិស្ស ដែលបានទៅសិក្សានៅប្រទេសបារាំង ត្រូវបានមកប្រទេសកម្ពុជា វិញ បន្ទាប់ពីបានបួនឆ្នាំនៃច្បាប់របបខ្មែរក្រហម ដែលបានរលាយនៅឆ្នាំ១៩៧៩ ដោយក្រុមរំដោះរណសិរ្យវៀតណាម។ នៅឆ្នាំ១៩៩៦ បានបង្ហាញ ពីការឯកភាពសុខសន្តិភាពមួយ ដែលធ្នាក់ដឺកនាំប៉ុលពតបានរលាយបាត់ទៅ។ ប៉ុលពត បានស្លាប់នៅថ្ងៃទី ១៥ខែ មេសា ឆ្នាំ១៩៩៨។ ប៉ុល ពត ហើយនិង ហូ យ៉ន បានជាប់ទាក់ទងទៅនឹង ប្រវត្តិនៃគ្រួសាររាជវង្ស ដែលបងស្រីម្នាក់របស់ប៉ុលពត អនិតិសង្វាសិសិនី នៅរាជវាំងនៃស្តេច មូនីវង្ស ប៉ុលពត និងអៀង សារីបានរៀបការ ខៀវ ផនណារី ហើយខៀវ ធីរិទ្ធ ហើយ​ការ​ទំនាក់ទំនង របស់ពួកគេ បាន​អះ​អាង​ថា ខៀវ សំផន និងស្រ្តី ដែលមានចំនេះដឹងទាំងពីរនាក់នោះ ក៏ជាអ្នកស្ថិតនៅកណ្តាល នៅក្នុងរបបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យកម្ពុជា។ អ្នកដឺកនាំមានចំនេះដឹងនៅទីក្រុងប៉ារីស ត្រូវមាន បទពិសោធន៏ យ៉ាងវិលមុខមួយ សំរាប់ជនជាតិខ្មែរវ័យក្មេង មកពីទីក្រុងភ្នំពេញ និងតាមបណ្តាខេត្តនានា។ អ្នកថតរូបជនជាតិស៊ុយអែដសោកស្ដាយ ដោយធ្លាប់គាំទ្ររបបខ្មែរក្រហមដោយ ឃឹម សារ៉ងទីភ្នាក់ងារ ព័ត៌មានអេ.ភី. រាយការណ៍នៅថ្ងៃអាទិត្យនេះថា ពេលដែលលោក ជូណា បាស្ត្រុំជនជាតិស៊ុយអែដជាភ្ញៀវនៃរបបខ្មែរក្រហម។ ក្នុងខែសីហា១៩៧៨លោកបានចូលរួមពិសាអាហារពេលល្ងាចរៀបចំទទួលដោយរបបប៉ុលពតដោយមានម្ហូបងាវនិងត្រីផង។យុវជនអីរ៉ុបឆ្វេងនិយម ៤រូបដែលជាសមាជិកនៃគណៈប្រតិភូមិត្តភាពក្រៅផ្លូវការពេលនោះបានផ្លាស់ប្តូរទស្សនៈជាមួយប៉ុលពតដោយឃើញខ្មែរក្រហមឡើងកាន់អំណាចនោះថា ជាការបដិវត្តមួយដើម្បីកែប្រែកម្ពុជាទៅជាសង្គមមួយយុត្តិធម៌មាន គុណប្រយោជន៍ដល់អ្នកក្រ។បន្ទាប់ពីនោះមក លោក បាស្ត្រុំ បានយល់ថា លោកបានយល់ច្រឡំពីរបបប៉ុលពតដ៏ឃោរឃៅ ហើយលោកចង់ធ្វើការកែតម្រូវវិញ។លោក បាស្ត្រុំបានប្រាប់ទីភ្នាក់ងារព័ត៌មាន អេ.ភី. ថ្ងៃនេះថា លោកបានត្រូវបញ្ឆោតបំភ័ន្តដោយប៉ុលពតនឹងពួកខ្មែរក្រហម។ លោកបានគាំទ្រពួកឧក្រិដ្ឋករកាលនោះ។ព័ត៌មានបន្តថា ជនជាតិស៊ុយអែដ អាយុ៥៧ឆ្នាំនេះបានមកដល់កម្ពុជានៅថ្ងៃអាទិត្យនេះ។ហើយនេះគឺជាលើកទី១ក្នុងរយៈពេល៣០ឆ្នាំគឺដើម្បីប្រគល់ឯកសាររបស់លោកស្តីពីដំណើរទស្សនកិច្ចកាលនោះ ហើយនិងផ្សព្វផ្សាយសៀវភៅរូបថតដែលរំឭកឡើងវិញអំពីដំណើរនៅកម្ពុជាកាលក្នុងរបបខ្មែរក្រហម៕ជប៉ុនសន្យាផ្ដល់ថវិកាគាំទ្រដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមដោយ មុំសុផុនប្រទេសជប៉ុនបានសន្យានៅថ្ងៃទី១១ខែមករានេះនៅមុខប្រមុខរដ្ឋាភិបាលខ្មែរថានឹងផ្តល់ថវិកាប្រមាណ២១លានដុល្លារអាមេរិកទៅអង្គការសហប្រជាជាតិ ដើម្បីបន្តការគាំទ្រដល់ដំណើរការកាត់ទោសអតីតមេដឹកនាំខ្មែរក្រហមនោះ។អង្គជំនុំជម្រះវិសាមញ្ញក្នុងតុលាការកម្ព ជាបើកសវនាការលើករណីបណ្ដឹងឧទ្ធរណ៍របស់ ខៀវ សំផន ​​កាលពីថ្ងៃ៤ ធ្នូ ២០០៨។ការសន្យានេះបានធ្វើឡើងក្នុងដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់លោក ណាកាសូណេ ហ៊ីរ៉ូហ្វូមី (ណាកាសូនេ​ហ៊ីរ៉ូហ្វូមីi) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសជប៉ុននៅកម្ពុជា។លោកអៀសុផល្លែតអ្នកនាំពាក្យលោកនាយករដ្ឋមន្រ្តីហ៊ុនសែនបានថ្លែងថាគម្រោងផ្តល់ថវិកានេះរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានស្នើទៅដល់រដ្ឋសភាដើម្បី ធ្វើការអនុម័តហើយ។លោក អៀង សុផល្លែត បានមានប្រសាសន៍ថា ៖ «ជាងនោះទៅទៀតលោកក៏បានលើកឡើងពីបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហម។ លោកបានមានប្រសាសន៍ថាជប៉ុនបានសម្រេចផ្ដល់ជំនួយបន្ថែមប្រមាណ២១លានដុល្លារទៅដល់អង្គការសហប្រជាជាតិដើម្បីបន្តក្នុងការគាំទ្រនូវការកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ ហើយលោកក៏បានមានប្រសាសន៍ថាលោកនិងរាជរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានគាំទ្រនូវជំហររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាលើបញ្ហាកាត់ទោសខ្មែរក្រហមនេះ។
កង្ហិច
ភិនភាគ
កង្ហិច (វិទ្យាសាស្ត្រ៖ Tamiops spp., អង់គ្លេស៖ Striped Squirrels) មាន​ប្រវែង​ក្បាល-ដង​ខ្លួន ១០៥-១២៣ ម.ម. និង​កន្ទុយ​ប្រវែង​ពី ១១៤-១៣០ ម.ម.។ វា​មាន​មាឌ​តូច ដែល​មាន​លក្ខណៈ​សម្គាល់​ត្រង់​ឆ្នូត​ពណ៌​ខ្មៅ និង​ពណ៌​ពង​មាន់​នៅ​លើ​ខ្នង។ សម្បុរ​នៅ​ខាង​ខ្នង​មាន​ពណ៌​ត្នោត​ស្រាល ផ្នែក​ពោះ​មាន​ពណ៌​ភ្លឺ​ព្រលែត។ មាន​ឆ្នូត​មួយ​ពណ៌​លឿង​ស្រាល​ចាប់ៀ​ពី​ច្រមុះ​កាត់​តាម​ក្រោម​ភ្នែក​បន្ត​រហូត​ដល់​គុម្ព​កន្ទុយ។ កន្ទុយ​មាន​ពណ៌​ខ្មៅ និង​មាន​ឆ្នូត​ពណ៌​លឿង​ស្រាល។
សាកលវិទ្យាល័យអប់រំអៃឈិ
សាកលវិទ្យាល័យអប់រំអៃឈិ(ភាសាជប៉ុន: 愛知教育大学、ភាសាអង់គ្លេស:Aichi University of Education） គឺជាគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាសាធារណៈមួយនៅក្នុងប្រទេសជប៉ុន បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅក្នុងក្រុងខារីយ៉ា ខេត្តអៃឈិ របស់ប្រទេសជប៉ុន។
ការស្រាវជ្រាវបែបវិទ្យាសាស្ត្រ
ប្រភពចំណេះដឹង­ (Sources of Knowledge)
ចំណេះដឹងប្រភេទនេះមានប្រភពចេញពីមនុស្សណាម្នាក់គួរជាទីគោរពនៃ មនុស្សទាំងពួង ឬកើតចេញពីប្រភពដែលមានអំណាច។ ថាតើយើងទទួលជឿ ឬទទួលយកចំណេះដឹងដែលរកឃើញ ដោយនរណាម្នាក់ ដោយអាស្រ័យលើ តួនាទី ឋានៈ និងអំណាចរបស់ពួកគេ។ វាហាក់ដូចួជាថា ការអះអាង របស់ អ្នកដែលមានតួនាទី ឬអំណាចខ្ពស់ ឬមានបទពិសោធន៍ច្រើនត្រូវបានគេទទួលយក ភាគច្រើនបំផុត។ ចុះអ្នកវិញ?
កំហុសឆ្គងក្នុងដំណើរការចង់ដឹងរបស់មនុស្ស- Errors in Human Inquiry
ឃ. ពត៌មានប្រឌិត (Make-up Information)
លក្ខណៈនៃវិធីសាស្ត្រវិទ្យាសាស្ត្រ
ង. ជាបណ្តោះអាសន្ន (Provisional)
ក្រមសីលធម៌ក្នុងដំណើរការស្រាវជ្រាវ
ក. មានការចូលរួមដោយស្ម័គ្រចិត្រពីអ្នកផ្តល់ពត៌មាន (Voluntary Participation)
ប្រវត្តិជោគជ័យរបស់អាស៊ាន
ប្រវត្តិជោគជ័យរបស់អាស៊ាន
តើបណ្តារដ្ឋអាស៊ីអគ្នេយ៍ខ្លាំងៗទាំងអស់ ហើយនិងទំរង់នៃកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអន្តររដ្ឋក្នុងតំបន់ក៏ថ្មី ហើយ ប្លែក ដែលបណ្តាប្រទេសអាស៊ីអគ្នេយ៍ទាំងទ្បាយបានចាប់ផ្តើមបន្តអនុវត្តនៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ ១៩៦០ នោះ ស្របទៅនឹង ទស្សនៈមូលធននិយមសេរី ដែលបានកកើតទ្បើង និង រីកចំរើនដោយគ្មានឧបសគ្គរារាំងនៅក្នុងពិភពសម័យក្រោយ សង្គ្រាមត្រជាក់ដែរឬទេ ? នៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៧ ប្រទេសដែលមិនមែនជាប្រទេសសង្គមនិយមចំនួនប្រាំ ដែលមាន ដូចជា ប្រទេសថៃ ប្រទេសឥណ្ឌូនេស៊ី ប្រទេសហ្វីលីពីន ប្រទេសសាំងហ្គាពួរ និង ប្រទេសម៉ាទ្បេស៊ី បានរួមគ្នាបង្កើតនូវសមាគមប្រជាជាតិអាស៊ីអគ្នេយ៍ ដែលហៅកាត់ថា “អាស៊ាន” ទ្បើង។ នៅក្នុងទស្សនៈរបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេស ឥណ្ឌូនេស៊ីនាពេលនោះ អាស៊ានត្រូវបានបង្កើតជាសម្ព័ន្ធក្នុងតំបន់មួយ ដែលអាចជួយការពារពីចក្រពត្តិនិយមទាំង ផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច នយោបាយ និង សង្គម មកលើតំបន់អាស៊ីអគ្នេយ៍ របស់ “ពួកស្បែកលឿង” (ជនជាតិចិន) និង “ពួកស្បែកស” (ជនជាតិបស្ចិមប្រទេស) និង ថែមទាំងថែរក្សា អោយបាននូវទស្សនៈជាតិនិយម ក្នុងចំណោម ជនជាតិផ្សេងៗនៅក្នុងតំបន់អាស៊ីអគ្នេយ៍ផ្ទាល់តាមរយៈកិច្ច សហប្រតិបត្តិការសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់ដ៏ប្រសើរ ។
វិសុទ្ធិមគ្គ
វិសុទ្ធិមគ្គ (Visuddhimagga ឬ The Path of Purification) គឺជាពុទ្ធិកធម្មបរិយាយ (ដីកា) នៃពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទ រៀបរៀងដោយព្រះពុទ្ធឃោសាចារ្យ (Buddhaghosa) នៅ​ប្រទេស ស្រីលង្កា ប្រមាណជាក្នុង គ.ស. ៤៣០ ។ ក្រៅពីព្រះត្រៃបិដក គេចាត់ទុកគម្ពីរនេះថាជា គម្ពីររបស់​ពុទ្ធសាសនា​និកាយ​ថេរវាទសំខាន់បំផុត ។ ទ្រង់ទ្រាយរបស់វិសុទ្ធិមគ្គ ស្ថិតនៅលើ រថវិនិតសូត្រ (Ratha-Vinita Sutta) ដែល​រៀបរាប់អំពីវឌ្ឍនភាព ពីភាពបរិសុទ្ធរបស់សាវ័ក ដល់ព្រះនិព្វាន តាមដំណើរ ៧ ជំហ៊ាន វិសុទ្ធិ ៧។
ក្រុមប្រមា
សត្វ​ប្រមា និង​ប្រមោញ ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​គ្រួសារ​ពពួក​សត្វ​កកេរ ប៉ុន្តែ​ពួក​វា​មាន​លក្ខណៈ​ពិសេស​ប្លែក​ពី​សត្វ​កកេរ​ដទៃ​ទៀត។ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ពួក​វា​តែងតែ​រស់​នៅ​តាម​តំបន់​ជនបទ​ស្ងាត់ ជា​ពិសេស​នៅ​តាម​ព្រៃ​ធម្មជាតិ។ ប្រភេទ​ប្រមា និង​ប្រមោញ មាន​ភាព​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​សម្គាល់​ដោយ​ពិនិត្យ​មើល​កាំ (ម្ជុល​ស្រួចៗ លើ​ខ្លួន​ប្រមា) របស់​វា។
នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន សត្វ​កកេរ​ទាំង​ពីរ​នេះ​មាន​វត្តមាន​រស់​នៅ​ដោយ​កម្រ​បំផុត ពី​ព្រោះ​ពួក​វា​ភាគ​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​គេ​បរបាញ់​យក​សាច់ និង​ក្រពះ សម្រាប់​ធ្វើ​ជា​អាហារ និង​ឱសថ​បុរាណ។ ពួក​វា​ក៏​ត្រូវ​រង​ការ​គំរាម​កំហែង​ដោយ​ការ​ស៊ី​ជា​ចំណី ដោយ​ពពួក​សត្វ​ព្រៃ​ស៊ី​សាច់​ជា​អាហារ​ផង​ដែរ​ដូច​ជា ជ្រូកព្រៃ ខ្លារខិន និង​ពពួក​ខ្លា​ផ្សេងៗ​ទៀត។ ពួក​វា​ចូល​ចិត្ត​ស៊ី​រុក្ខជាតិ​បន្លែ​ច្រើន​ប្រភេទ ហើយ​ជា​រឿយៗ​ពួក​វា​តែង​តែ​ជីក​គាស់​ស៊ី​ឫស និង​មើម​រុក្ខជាតិ។
ពូនភ្នំខ្សាច់
វាលុកចេតិយ​នេះ មាន​គតិ​និយម​ថា ធ្វើ​ឡើង​ដើម្បី​ឧទ្ទិស​ថ្វាយ​ជា​សក្ការ​បូជា​ដំណាង​ព្រះ​ចូឡាមណី​ចេតិយ នៅ​ស្ថាន​ត្រៃ​ត្រឹង្ស​សួគ៌​ដែល​ពួក​ទេវតា​សាង​បញ្ចុះ​ព្រះ​កេស​ធាតុ (ព្រះ​កេសា) នឹង​ព្រះ​ទាឋា​ធាតុ (ព្រះ​ចង្កូម​កែវ) នៃ​ព្រះ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ដែល​សំគាល់​ថា​បាន​ផលា​និសង្ស​ណាស់ ។
ការ​កសាង​វាលុកចេតិយ នៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា​យើង មាន​ធ្វើ​ទាំង​ព្រះ​រាជា​​ ទាំង​ប្រជារាស្រ្ត, ទាំង​ពីរ​បែប​នេះ មាន​ទំនៀម​ និង ​របៀប ​ព្រម​ទាំង​ពិធី​ប្រហែល​គ្នា គ្រាន់​តែ​ទំនៀម​ខាង​ព្រះ​រាជា ​ជា​ផ្លូវការ ហៅ​ថា «ព្រះ​រាជ​ពិធី » ឧឡារិក​អធិក​អធម ​ជាង​ពិធី​រាស្រ្ត ។ របៀប​ធ្វើ​ជា​ផ្លូវ​ការ​តែង​ធ្វើ​នៅ​វត្ត​ភ្នំ​ដូនពេញ នឹង​ព្រះ​វិហារ​ព្រះ​កែវ​មក៌ត ដូច​ក្នុង គ.ស. ១៩៥៤ នេះ ធ្វើ​នៅ​វត្ត​ភ្នំ​ដូនពេញ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៥ និង​ទី ៦ មេសា, ធ្វើ​នៅ​ព្រះ​វិហារ​ព្រះ​កែវ​មក៌ត នៅ​ថ្ងៃ​ទី ៨ និង​ទី ៩ មេសា ។ ព្រះ​រាជ​ពិធី​នេះ​មាន​ពិស្ដារ​ក្នុង​សៀវភៅ​ព្រះ​រាជ​ពិធី​ទ្វា​ទសមាស​ភាគ ១ ដែល​ក្រុម​ជំនុំ​ទំនៀម​ទម្លាប់​រៀបរៀង​បោះពុម្ព​ហើយ មាន​ផ្សាយ​នៅ​ពុទ្ធ​សាសន​បណ្ឌិត្យ ។
គេ​សាង​ម្ដង ៗ ចំនួន​ប៉ុន្មាន​តួ​ចេតិយ ?
និទាន​ទី ៣ ដំណាល​ថា មាន​ក្មេង​ម្នាក់​ចេះ​តែ​ទៅ​ពូន​ភ្នំ​ខ្សាច់​លេង​នៅ​ផ្នូក​ខ្សាច់​ក្បែរ​ផ្ទះ​ដោយ​តាំង​ចិត្ត​ជា​បុណ្យ​តាម​និស្ស័យ​ក្មេង ពូន​ហើយ​ដេក​ននៀល​ដី​ខ្សាច់​ក្បែរ​ភ្នំ​នោះ​រាល់​ថ្ងៃ ទាល់​តែ​អ្នក​ស្រុក​គេ​ហៅ​ក្មេង​នោះ​ថា «ចៅ​កំជិល​ខ្សាច់ » ។
រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី៥៖ឥន្ទ្របថរដ្ឋ រាជអាណាចក្រថ្មី
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ខុទ្ទកបាឋ
សរណគមន៍
ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធ ជាទីរឭក ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ ជាទីរឭក ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះសង្ឃ ជាទីរឭក ។​ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធ ជាទីរឭក ជាគំរប់ពីរដងផង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ ជាទីរឭក ជាគំរប់ពីរដងផង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះសង្ឃ ជាទីរឭក ជាគំរប់ពីរដងផង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះពុទ្ធ ជាទីរឭក ជាគំរប់បីដងផង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះធម៌ ជាទីរឭក ជាគំរប់បីដងផង ។ ខ្ញុំព្រះករុណា សូមដល់នូវព្រះសង្ឃ ជាទីរឭក ជាគំរប់បីដងផង​ ។
អាការៈ​ ៣២
សៀវភៅ​ភាគ៥២ ទំព័រ​ទី ២
[៣] អត្ថិ ឥមស្មឹ កាយេ កេសា លោមា នខា តចោ មំសំ ន្ហារូ អដ្ឋី អដ្ឋិមិញ្ជំ វក្កំ ហទយំ យកនំ កិលោមកំ បិហកំ បប្ផាសំ អន្តំ អន្តគុណំ ឧទរិយំ ករីសំ បិត្តំ សេម្ហំ បុព្វោ លោហិតំ សេទោ មេទោ អស្សុ វសា ខេឡោ សិង្ឃានិកា លសិកា មុត្តំ មត្ថកេ មត្ថលុង្គន្តិ ។
មង្គលសូត្រ
សៀវភៅ​ភាគ៥២ ទំព័រ​ទី ៤
ការ​បរិច្ចាគទាន ១ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​ធម៌ ១ សេចក្តី​សង្គ្រោះ​ញាតិ​ទាំងឡាយ ១​ ការងារ​ទាំងឡាយ ដែល​មិន​មាន​ទោស ១ នេះ​ជា​មង្គល ដ៏​ឧត្តម ។
សេចក្តី​ព្យាយា​ដុត​នូវ​បាបធម៌ ១ ការ​ប្រព្រឹត្តិ​នូវ​ធម៌​ដ៏​ប្រសើរ ១ ការ​ឃើញ​នូវ​អរិយសច្ច​ទាំង​ឡាយ ១ ការ​ធ្វើ​ឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់​នូវ​ព្រះ​និព្វាន ១ នេះ​ជា​មង្គល ដ៏​ឧត្តម ។
រតនសូត្រ
អរិយបុគ្គលទាំងឡាយណា ក្នុងសាសនានៃព្រះសម្ពុទ្ធព្រះនាមគោតម ប្រកបត្រូវល្អហើយ មានចិត្តខ្ជាប់ខ្ជួន ឥតមានសេចក្តីប្រាថ្នាឡើយ អរិយបុគ្គលទាំងឡាយនោះ ដល់ហើយនូវអរហត្តផល សម្រេចហើយនូវព្រះនិព្វាន បាននូវការរលត់កិលេសដោយទទេ (ឥតមានទិញដូរឡើយ) ហើយទទួលនូវផល រតនៈ គឺព្រះសង្ឃនេះឯង ជារតនៈដ៏ឧត្តម ដោយពាក្យសច្ចៈនេះ សូមមានសិរីសួស្តី ។
ចប់ រតនសូត្រ ។
Portal:Contents
Overviews
An overview surveys what is covered in an area.
Alphabetical indexes
Alphabetical indexes are the exceptions to the topical section rule.
សាលាដុនបូស្កូខេត្តកែប
សកម្មភាពកីឡា
នៅពេលសិស្សានុសិស្ស សាលាដុន​​ បូស្កូកែប ទៅធ្វើសិក្ខាសិសា នៅ
left|thumb|250px| កីឡាករបាល់ទះ ដុន បូស្កូកែប
ឃុំកំពង់ត្រាចខាងកើត
Boundary East 	ឃុំកន្ថោរខាងលិច ឃុំស្វាយទងខាងជើង ស្រុកកំពង់ត្រាច West 	ឃុំកំពង់ត្រាចខាងលិច ឃុំស្វាយទងខាងជើង​ ស្រុកកំពង់ត្រាច South 	ឃុំឬស្សីស្រុកខាងកើត ឃុំឬស្សីស្រុកខាងលិច ស្រកកំពង់ត្រាច North 	ឃុំដំណាក់កន្ទួតខាងត្បូង ស្រុកកំពង់ត្រាច
កុំផ្លិចឆ្លាស់
និយមន័យ
ម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិចឆ្លាស់រក្សាតម្លៃស្មើនឹងចំនួនកុំផ្លិចរបស់វា មិនផ្លាស់ប្តូរទេ ។
ដូច្នេះកុំផ្លិចឆ្លាស់នៃចំនួនកុំផ្លិច
សហភាពអឺរ៉ុប
សហភាពអឺរ៉ុប​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ជាផ្លូវការ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១ ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ ១៩៩៣​​​ ។ វា​គឺជា​ស្ថាប័ន​សហប្រតិបត្តិការ​ចុងក្រោយ​បំផុត នៅ​ទ្វីប​អឺរ៉ុប ដែល​មាន​កំណើត​ចេញ​ពី​សហគមន៍​ធ្យូងថ្ម​និងដែកថែប​អឺរ៉ុប (European Coal and SteelCommunity- ECSC) នា​ឆ្នាំ ១៩៥១ ហើយ​ក្រោយមក​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៦៧ វា​ក្លាយជា​សហគមន៍អឺរ៉ុប (the European Community- EC) ។ ប្រទេស​ដែល​ជាសមាជិក​ស្ថាបនិក​មាន ៦ ប្រទេស ​ដូចជា បែលហ្ស៊ីក បារាំង អាល្លឺម៉ង់ខាងលិច អ៊ីតាលី លុចហ្សំបួរ និង​ហូឡង់ ។ ហើយ​ក្រោយមក​មាន​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​ទៀត​បាន​ចូលរួម​ដូចជា ដាណឺម៉ាក ​អៀរឡង់, ចក្រភពអង់គ្លេស ក្រិច ព័រទុយហ្គាល់ និង អេស្ប៉ាញ​។ នៅ​ឆ្នាំ ១៩៩១ រដ្ឋាភិបាល​នៃ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំង ១២ បាន​ចុះហត្ថលេខា​លើ​សន្ធិសញ្ញា​អឺរ៉ុប ដែល​គេ​ស្គាល់​ថា​ជាទូទៅ​ថា សន្ធិសញ្ញា​ម៉ាសស្ត្រីក (Maastricht Treaty) ។ សន្ធិសញ្ញា​នេះ​បន្ទាប់មក​ត្រូវ​បាន​អនុម័ត​ដោយ​សភា​ថ្នាក់ជាតិ​នៃ​រដ្ឋ​ជា​សមាជិក​ទាំងអស់​។
សហភាព​ពន្ធគយ ប៊ែលណឺលុច្ស
សហភាព​ពន្ធគយ​ប៊ែលណឺលុច្ស (Benelux Customs Union) ដែល​ឥឡូវ​ក្លាយ​ជា​សហភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ប៊ែលណឺលុច្ស (Benelux Economic Union)  គឺជា​ឧទាហរណ៍​ដំបូង​មួយ​នៃ​ស្ថាប័នសេដ្ឋកិច្ច​បែប​ supranational ។ សហភាព​នេះ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​តំបន់​ពាណិជ្ជកម្ម​សេរី ដែល​ក្នុង​នោះ​រួមមាន​ដូចជា​ប្រទេស​បែលហ្សិក, ណឺឌ័រឡែន (ឬ ហុឡង់ដ៍), និង លុច្សសំប៊ួរ ។ លើស​ពី​នេះ​ទៅទៀត​ វា​ក៏​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​មាន តារាង​ពន្ធគយ​រួម​សម្រាប់​ទំនិញ​មកពី​ប្រទេស​នៅ​ក្រៅ​សហភាព​ផង​ដែរ​។ ដោយ​មាន​កំណើត​នៅ​ឆ្នាំ ១៩៤៨, សហភាព​នេះ​បាន​កើតឡើង​និង​រីក​ធំធាត់​ក៏​ដោយសារ​គំនិត ដែល​ទទួលស្គាល់​ថា​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​រដ្ឋ​ទោល​នីមួយៗ​មិន​មាន​ទំហំ​ធំ​ល្មម សម្រាប់​ប្រកួតប្រជែង​ក្នុង​ទីផ្សារ​សកលលោក​ទេ។ តាមការពិត ប្រទេស​បែលហ្សិក និង​លុច្សសំប៊ួរ​បាន​រួមគ្នា​ជា​សហភាព​សេដ្ឋកិច្ច​តាំងពី​ឆ្នាំ ១៩២១ មក​ម្លេះ ហើយ​ចំណែក​រដ្ឋាភិបាល​នៃ​ប្រទេស​បែលហ្សិក និង​ហុឡង់ដ៍ បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​លើ​គោលការណ៍​ស្ដីពី​សហភាព​ពន្ធគយ តាំងពី​កំឡុង​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​២​ផង​ដែរ​។ ប្រទេស​ទាំង​បី​នេះ​បាន​ក្លាយ​ជា​រដ្ឋ​ដ៏​សកម្ម​ក្នុង​ដំណើរការ​សហប្រតិបត្តិការ​ក្នុង​អឺរ៉ុប ហើយ​ពួកគេ​បាន​បន្ត​ប្រឹងប្រែង ដើម្បី​ធ្វើឲ្យ​ប្រទេស​ពួកគេ​មាន​សមាហរណកម្ម​កាន់តែ​ខិត​ជិត​ចូលគ្នា​ថែមទៀត​ក្នុង​ក្របខ័ណ្ឌ​មួយ​ឯករាជ្យ​ពី​ការអភិវឌ្ឍ​នៅ​ក្នុង​ទី្វបអឺរ៉ុប​ទាំងមូល​។
ការ​បង្កើត​សហភាពអឺរ៉ុប
នៅ​ចុង​ទសវត្ស​ឆ្នាំ ១៩៨០ ការ​ផ្លាស់​ស្ថានភាព​នយោបាយ បាន​បណ្ដាល​ឲ្យ​សហគមន៍អឺរ៉ុប​បង្កើន​កិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ និង​សមាហរណកម្ម​ជាថ្មី​ម្ដង​ទៀត​។​ នៅ​ពេល​ដែល​លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត​ដួល​រលំ​នៅ​អឺរ៉ុប​ខាងកើត ប្រទេស​អតីត​កុម្មុយនិស្ត​ជាច្រើន​បាន​សម្លឹង​មើល​សហគមន៍អឺរ៉ុប​ដើម្បី​ទទួល​ជំនួយ​សេដ្ឋកិច្ច​។ សហគមន៍អឺរ៉ុប បាន​ផ្ដល់​ជំនួយ​ជាច្រើន​ដល់​ប្រទេស​ទាំងនេះ​ប៉ុន្តែ​សម្រេច​ថា​មិនទាន់​ឲ្យ​ពួកគេ​ចូល​ជា​សមាជិក​ភ្លាមៗ​នោះ​ទេ​។ លើកលែងតែ​អាល្លឺម៉ង់​ខាងកើត ដែល​ត្រូវ​បញ្ចូល​ក្នុង​សហគមន៍អឺរ៉ុប​ដោយស្វ័យប្រវត្តិ បន្ទាប់ពី​មាន​ការ​បង្រួបបង្រួម​អាល្លឺម៉ង់ (ទាំងពីរ) ឡើងវិញ​។
សន្ធិសញ្ញា​ស្តីពី​សហភាពអឺរ៉ុប
សន្ធិសញ្ញា​ថ្មី បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​ការ​ប្រឆាំង​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក្នុង​ប្រទេស​ជា​សមាជិក​។ បញ្ហា​ទាំងនោះ​ភាគច្រើន​ផ្ដោត​សំខាន់​លើ​សហភាព​សេដ្ឋកិច្ច និង​ហិរញ្ញវត្ថុ (Economic and Monetary Union- EMU) ព្រោះ​គេ​ព្រួយបារម្ភ​ថា ហិរញ្ញវត្ថុ​ជាតិ​របស់​គេ​នឹង​ត្រូវ​ជំនួស​ដោយ​ហិរញ្ញវត្ថុ​អឺរ៉ុប​រួម​។ ចក្រភពអង់គ្លេស បដិសេធ​មិន​អនុវត្ត​ទិដ្ឋភាព​មួយ​ចំនួន​នៃ​សន្ធិសញ្ញា និង​ទទួល​ករណី​លើកលែង​ជាពិសេស ដែល​គេ​ហៅថា “ដកខ្លួន- Out-put” ។ ទង្វើ​បែប​នេះ​រួមបញ្ចូល​ទាំង​ការ​មិន​ចូលរួម​ក្នុង EMU និង​មិន​ចូលរួម​ក្នុង​ជំពូក​សង្គម (Social Chapter) ជំពូក​នេះ​ជា​ផ្នែក​មួយ​ក្នុង​សន្ធិសញ្ញា​ម៉ាសស្ត្រីក ដែល​គ្រោង​អំពី​គោលនយោបាយ​សង្គម និង​ការងារ រួមមាន​ច្បាប់​រួម​សម្រាប់​សិទ្ធិ​ពលករ​។ ប្រជាពលរដ្ឋ​ដាណឺម៉ាក បាន​បោះឆ្នោត​ប្រឆាំង​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ប្រជាមតិ​មួយ​ចំណែក​នៅ​ប្រទេស​បារាំង ប្រជាជន​តែ​មួយ​ចំនួន​តូច​ប៉ុណ្ណោះ​បាន​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​។ នៅ​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់​បញ្ហា​ចំពោះ​សន្ធិសញ្ញា​ស្ថិត​នៅ​លើ​តុលាការ​កំពូល​របស់​ជាតិ ដែល​សម្រេច​ថា​សមាជិកភាព​នៅ​ក្នុង EU បំពាន​លើ​ធម្មនុញ្ញ​របស់​អាល្លឺម៉ង់​។នៅ​ក្នុង​ជំនួប​ជាបន្ទាន់​មួយ​របស់​ក្រុមប្រឹក្សា​អឺរ៉ុប​ដាណឺម៉ាក​ទទួល​បាន​នូវ​សម្បទាន និង​ការលើកលែង​ជាពិសេស​រួម​ទាំង​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​ដក​ខ្លួន​ចេញពី EU និង​គោលនយោបាយ​ការពារជាតិ​នៅ​ថ្ងៃ​មុខ​បន្ត​ទៀត​។​ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ដាណឺម៉ាក ប្រជាជន​បាន​បោះឆ្នោត​គាំទ្រ​សន្ធិសញ្ញា​នេះ​នៅ​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ប្រជាមតិ​មួយ​បន្ទាប់។ ដោយសារតែ​មាន​ឧបសគ្គ​បែប​នេះ​ហើយ​ទើប​សហភាពអឺរ៉ុប​មិន​បាន​ប្រារព្ធ​ពិធី​សម្ពោធ​ជា​ផ្លូវការ​ទេ​រហូតដល់​ខែ​វិច្ឆិកា​ឆ្នាំ ១៩៩៣​។
សហភាព​រូបិយវត្ថុ
ប្រទេស​ភាគ​ច្រើន​ជួប​ការ​លំបាក​ក្នុង​ការ​បំពេញ​តាម​ត្រូវការ​របស់ EMU ។ វិធានការណ៍ ដែល​កាត់បន្ថយ​អតិផរណា និង​អត្រា​ការប្រាក់​ខ្ពស់ បាន​បង្ក​ឲ្យ​មាន​អត្រា​អ្នក​គ្មាន​ការងារ​ធ្វើ​កាន់តែ​ច្រើន​ឡើង​ជា​បន្ទុក​បន្ថែម​ពីលើ​បញ្ហា​ការ​យកពន្ធ​ខ្ពស់ ដែល​កើតមាន​ឡើង​ដោយសារ​ការ​ព្យាយាម​គ្រប់គ្រង​បំបាត់​ឱនភាព​ថវិកា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​។ ផលវិបាក​ទាំងនេះ​បណ្ដាលឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ធ្លាក់​ចុះ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​ប្រទេស​ទាំងអស់​កំពុង​រងគ្រោះ​។ នៅ​ពេល​ដែល​ពេលកំណត់​សម្រាប់ EMU បាន​មកដល់ មាន​ពិភាល់​ជាច្រើន​លើក​ឡើង​ថា​ស្ថានភាព​សេដ្ឋកិច្ច​ពេលនេះ​មិនល្អ​សោះ ហើយ​ដំណើរ​សេដ្ឋកិច្ច​នៃ​ប្រទេស​សមាជិក​ទាំងអស់​ដូចជា​មាន​គំលាត​ឆ្ងាយ​ពី​គ្នា​ណាស់​។ ដូច្នេះ​ទើប​មាន​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​មិន​អាច​បំពេញ​តាម​លក្ខខណ្ឌ​ដ៏​តឹងតែង​របស់​សន្ធិសញ្ញា​ក្រុង​ម៉ាសស្ត្រីក​។ ទោះបីជា​មាន​បញ្ហា​បែប​នេះ​ក៏ដោយ​សហភាពអឺរ៉ុប​បាន​ព្រមព្រៀង​ជា​ផ្លូវការ​នៅ​ខែ ឧសភា ឆ្នាំ ១៩៩៨ ក្នុង​ការ​ចរាចរ​ប្រាក់អឺរ៉ូ​ក្នុង​ប្រទេស​សមាជិក​ចំនួន​១១ ក្នុងចំណោម​រដ្ឋទាំង ១៥ ដោយ​រាប់​ចាប់តាំងពី​ថ្ងៃ​ទី ១ ខែ មករា ឆ្នាំ ១៩៩៩​។ តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គេ​ក៏​បាន​បង្កើត​ឡើង​នូវ​ធនាគារ​អឺរ៉ុប (EBC) ដើម្បី​ត្រួត​ពិនិត្យ​រូបិយវត្ថុ​ថ្មី និង​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​គោលនយោបាយ​រូបិយវត្ថុ EU ។ ប្រទេស​ដែល​ដាក់ឲ្យ​ប្រើប្រាស់​ប្រាក់អឺរ៉ូ​រួមមាន​ប្រទេស​អូទ្រីស ប៊ែលហ្សីក  ហ្វាំងឡង់ បារាំង អៀរឡង់ អ៊ីតាលី លុច្សសំប៊ួរ ហូឡង់ ព័រទុយហ្គាល់ និងអេស្ប៉ាញ​។
សមាជិក​ទាំង​១០ ដែល​ចូល​ជា​សមាជិក EU កាលពី​ឆ្នាំ ២០០៤ គ្រោង​នឹង​ចរាចរ​ប្រាក់អឺរ៉ូ​ក្នុង​ពេល​ផ្សេងៗ​គ្នា ហើយ​ការ​ព្យាយាម​ទាំងនេះ​ត្រូវ​ទទួលរង​នូវ​ការ​ប្រឆាំង​យ៉ាងខ្លាំងក្លា​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​មួយ​ចំនួន​។ សមាជិក​ថ្មី​ខ្លះ​ដូចជា​ស៊ីព្រុស អេស្តូនី លីធូអេនៀ និង​ស្លូវេនៀ​បាន​ប្រកាស​ថា​ពួកគេ​នឹង​បោះជំហាន​យ៉ាង​លឿន ដើម្បី​ចរាចរ​ប្រាក់អឺរ៉ូ​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ពួកគេ​ដោយ​លៃលក​យ៉ាងណា ធ្វើឲ្យ​ពួកគេ​ក្លាយជា​សមាជិក​ក្នុង​តំបន់​រូបិយវត្ថុ​រួម​យ៉ាង​យូរ​ត្រឹម​ដើម​ឆ្នាំ​ ២០០៧​។ ដើម្បី​អាច​ប្រើប្រាស់​ប្រាក់អឺរ៉ូ​សមាជិក​ថ្មី​ត្រូវតែ​បំពេញ​លក្ខខណ្ឌ​របស់ EMU ជាមុន សិន​។ ជំហាន​បន្ទាប់​ពួកគេ​ត្រូវ​ធានា​ឲ្យបាន​ថា​រូបិយវត្ថុ​របស់​ពួកគេ​អាច​មាន​ស្ថិរភាព​ប្រហាក់ប្រហែល​នឹង​ប្រាក់អឺរ៉ូ​ក្នុង​រយៈពេល​លើស​ពី ២ ឆ្នាំ​។ ស្លូវេនៀ​បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​ទី​មួយ​ក្នុងចំណោម​ប្រទេស​ទាំងនោះ ដែល​បាន​បំពេញ​លក្ខខណ្ឌ​របស់ EMU និង​បាន​ប្រើប្រាស់​ប្រាក់អឺរ៉ូ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ០១ ខែ​មករា ឆ្នាំ​  ២០០៧ ។
ផ្នែកពិត
right|thumb|ធរណីមាត្រនៃ z និងកុំផ្លិចឆ្លាស់របស់វា \bar{z}ក្នុង[[ប្លង់កុំផ្លិច។ ផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិច z = x+iy គឺ x។]] នៅក្នុងគណិតវិទ្យា ផ្នែកពិតនៃចំនួនកុំផ្លិច(real part of complex number) z គឺធាតុដំបូងនៃគូរលំដាប់នៃចំនួនពិតតំណាងអោយz។ មានន័យថាប្រសិនបើ ឬ z = x+iy \, នោះគេបានផ្នែកពិតនៃz\,គឺx\,។ វាត្រូវបានគេតាងដោយ Re{z} or \Re{z} ដែល\Reជាអក្សរ R ធំ ។
ភាសាចិន
គ្រប់ភាសាចិនទាំងអស់ (គ្រាមភាសា) ប្រើជាសំលេង ។ នេះមានន័យថា ពួកគេប្រើគ្រប់មធ្យោបាយ ដើម្បីបង្កើតអោយកាន់តែច្បាស់នៃការនិយាយរបស់ពួកគេ ។ ភាសាចិនមិនមានព្យាង្គច្រើនប៉ុន្មានទេ ។
កំណាព្យខ្មែរ
(២) រៀននៅសាលាគ្រូបង្ហាត់           ពន្យល់កាត់ៗបទខ្លះដែរ
ជួនកាលប្រើព្យាង្គរណ្ដំខ្លះ                          ក្បួនច្បាប់ចំនាស់ពីបុរាណ។
គេរកឃើញហាសិបបីបទ                         មិនទាន់ផ្ទៀងផ្ទាត់បទផ្សេងទៀត។
(១៤) លាបពណ៌ផាត់ម្សៅចេញសោភ័ណ្ឌ       លើកថែមមួយជាន់បវរពិត
បំរើសោត្តន្រ្ទីអារម្មណ៍មិត្ត                      អ្នកស្តាប់ជក់ចិត្តសប្យាយក្រៃ។
២៣ បទគៀរក្រវាត់                                 ២៤ បទនាគរាជប្លែងឫទ្ធ
២៩ បទក្របចក្រវាឡ                             ៣០ បទម្ករខ្ជាក់កែវ
៣៥ បទវិវិធមាលី                                     ៣៦ បទពស់លេបកន្ទុយ
ផ្នែកនិម្មិត
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចំនួនកុំផ្លិច
ចំណងស្នេហ៍អមតៈ
ថាបានក្បែរនៅស្ងាបស្ងប់ស្ងាត់ស្ងួនស្ងៀម
អួតអ្នកផងស្នេហ៍រឹងរិតរះរុងរឿង។
និពន្ធដោយ សុខ គឹមហេង ១១ តុលា ២០១០
គ្រួសារខ្ពស់ទោះក្រក្រីក្រើនក្រិត្យក្រម។
ស៊ូ យ៉ាទី
អាជីព
គាត់បានលេងមុនសម្រាប់ក្រសួងការពារជាតិ FC ។ លោកបានចុះហត្ថលេខានៅរដូវក្តៅឆ្នាំ 2011 កងទ័ពនាយកដ្ឋានភស្តុភារក្រុម FC ។
ដួងកែវវប្បធម៌
(៥) រៀបឆាកសម្ដែងក្នុងមហោស្រព មានក្រុមប្រកប ជំនាញរឹងប៉ឹង
បញ្ចេញថ្វីដៃអ្នកផងសម្លឹង ប្រាក់រាប់តម្លឹងហូរចូលហោប៉ៅ។
ដាំទឹក៣ យកទឹក១
(៤) ខួរក្បាលមានដូចគ្នា   ស្រូបវិជ្ជាតាមធម្មតា
(៥) កុំគិតខ្លីដូច្នេះ       រៀនមិនចេះកុំលិចលង់
ស្រាវជ្រាវរិតតំកើន       រីកចំរើនមួយកំរិត។
(១៤) មើលមេរៀនមុនគ្រូ   អាចបន្ធូការរំខាន
(១៨) រឿងរៀនមិនចេះចប់   ហ៊ានតែឈប់អស់និស្ស័យ
ភាសាកម្មវិធី
Early developments
John Mauchly's Short Code, proposed in 1949, was one of the first high-level languages ever developed for an electronic computer. Unlike machine code, Short Code statements represented mathematical expressions in understandable form. However, the program had to be translated into machine code every time it ran, making the process much slower than running the equivalent machine code.
Another early programming language was devised by Grace Hopper in the US, called FLOW-MATIC. It was developed for the UNIVAC I at Remington Rand during the period from 1955 until 1959. Hopper found that business data processing customers were uncomfortable with mathematical notation, and in early 1955, she and her team wrote a specification for an English programming language and implemented a prototype. The FLOW-MATIC compiler became publicly available in early 1958 and was substantially complete in 1959. Flow-Matic was a major influence in the design of COBOL, since only it and its direct descendent AIMACO were in actual use at the time. The language Fortran was developed at IBM in the mid '50s, and became the first widely used high-level general purpose programming language.
Elements
All programming languages have some primitive building blocks for the description of data and the processes or transformations applied to them (like the addition of two numbers or the selection of an item from a collection). These primitives are defined by syntactic and semantic rules which describe their structure and meaning respectively.
Syntax
Programming language syntax is usually defined using a combination of regular expressions (for lexical structure) and Backus–Naur Form (for grammatical structure). Below is a simple grammar, based on Lisp:
Semantics
The term Semantics refers to the meaning of languages, as opposed to their form (syntax).
Typed versus untyped languages
In practice, while few languages are considered typed from the point of view of type theory (verifying or rejecting all operations), most modern languages offer a degree of typing. Many production languages provide means to bypass or subvert the type system, trading type-safety for finer control over the program's execution (see casting).
Usage
Programs for a computer might be executed in a batch process without human interaction, or a user might type commands in an interactive session of an interpreter. In this case the "commands" are simply programs, whose execution is chained together. When a language is used to give commands to a software application (such as a Unix shell or other command-line interface) it is called a scripting language.
Taxonomies
The task is further complicated by the fact that languages can be classified along multiple axes. For example, Java is both an object-oriented language (because it encourages object-oriented organization) and a concurrent language (because it contains built-in constructs for running multiple threads in parallel). Python is an object-oriented scripting language.
ប៉េកាំង
ទីក្រុងភ្លោះ និងទីក្រុងជាបងប្អូន
ទីក្រុងប៉េកាំង មានទីក្រុងភ្លោះ និងទីក្រុងបងប្អូនស្រីជាច្រើន ជុំវិញពិភពលោក ដែលភាគច្រើនជារាជធានីនៃប្រទេសរៀងៗខ្លួន៖
ខេត្តតាកែវ
ចំនួនប្រជាជន
រូបភាពតូច|ប្រជាជនខ្មែរនៅខេត្តតាកែវ តាមជំរឿនប្រជាជននៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៩៨ ខេត្តតាកែវមានចំនួន ៧៩០,១៦៨នាក់ និងជំរឿនថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០៨ ប្រជាជនមានចំនួន ៨៤៤,៩០៦នាក់។ តាមការធ្វើជំរឿនប្រជាជនកម្ពុជានៅថ្ងៃទី៣ ខែមីនា ឆ្នាំ២០១៩ បានបង្ហាញថា ខេត្តតាកែវមានប្រជាជនសរុបចំនួន ៨៩៩,៤៨៥នាក់ និងមានដង់ស៊ីតេចំនួន ២៥២.៥នាក់ក្នុងមួយគីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ បើប្រៀបធៀបរវាងចន្លោះឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ មានកើនឡើងចំនួន ០.៥៧% ។
សេដ្ឋកិច្ច
រូបភាពតូច|វាលស្រែខេត្តតាកែវ សេដ្ឋកិច្ចខេត្តតាកែវជាមូលដ្ខានគឺពឹងផ្អែកលើការធ្វើកសិកម្ម ការនេសាទ ការដាំដំណាំស្រូវនិងផ្លែឈើ ជាពិសេសគឺនៅតាមជនបទ។ ចំណែកនៅតាមទីប្រជុំជនវិញ ប្រជាជនច្រើនប្រកបរបរលក់ដូរ និងការប្រកបរបរអាជីវកម្មផងដែរ។ ហើយក៏មានសក្ដានុពលផងដែរចំពោះវិស័យទេសចរណ៍។