cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
សមាគម​យុវជន​ខ្មែរ
ជំពូក​ទី​១១ អំពី​ការ​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​លក្ខន្តិកៈ
មាន​តែ​មហាសន្និបាត​របស់​សមាគម​យុវជន​ខ្មែរ​ទេ​ ដែល​អាច​ធ្វើ​វិសោធនកម្ម​លក្ខន្តិកៈ​របស់​សមាគម​យុវជន​ខ្មែរ​បាន​ តែ​ត្រូវ​ឈរ​លើ​សំលេង​យល់ព្រម​ ៥០​បូក​ ១​ នៃ​សមាជិក​ចូលរួម​មហាសន្និបាត។
ជំពូក​ទី​១២ អំពី​ អន្តរ​បញ្ញត្តិ
មាត្រា​ ៣៤.-
កំណត់​ចំណាំ
ការ​កែប្រែ​ និង​ វិសោធនកម្ម​លក្ខន្តិកៈ
ឧបសេនវង្គន្តបុត្ត
ព្រះឧបសេនវង្គន្តបុត្តត្ថេរ គឺ​ជា​ព្រះ​អរហន្ត​សាវកមួយ​អង្គ មាន​តំណែង​ឋានន្តរសក្តិ និង​ទ្រទ្រង់​កេរ្តិ៍​ឈ្មោះ​ក្នុង​ចំណោម​ព្រះ​មហាសាវក​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ​ ទាំង​ជា​កម្លាំង​សំខាន់ក្នុង​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​ព្រះ​ធម្មវិន័យ​នៃ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​អោយ​ទូលំទូលាយ​ទៅ។
យោង
ព្រះអសីតិមហាសាវក
ធនាគារពាណិជ្ជកម្ម
កម្ចីផ្ទះ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធនាគារ
គុណវិបត្តិនៃការជក់បារី
ភ្នាក់​ងារ​ប្រឆាំង​ការប្រើប្រាស់​សារធាតុ​ញៀន​ពិភពលោកនឹង​ពិនិត្យច្បាប់​ស្តី​ពីការ​ប្រើប្រាស់សារធាតុ Clenbuterol របស់ខ្លួនជាថ្មី ស្ត្រីពាក់​ស្បែក​ជើង​កែង​ចោត​ខ្លាំង​​ប្រឈម​​ជំ​ងឺ​សន្លាក់​ឆ្អឹង​ ដាក់​តាំង​លំអ​រុក្ខជាតិ/ផ្កា​ក្នុង​ផើង​​នៅ​កន្លែង​ធ្វើ​ការ​ជួយ​ឲ្យ​បុគ្គលិក​ មាន​អារម្មណ៍​ស្រស់​ថ្លា​បំ​បាត់​ការ​ឈឺ​ក្បាល​និង​ភាព​តប់​ប្រមល់​ (Stress) គន្លឹះក្នុងការសម្អាតកុំព្យូទ័ររបស់លោកអ្នក ការ​ធ្វើ​លំ​ហាត់​ប្រាណ​​ជួយ​ការ​ពារ​ជំ​ងឺ​ដាច់​សរសៃ​ឈាម​ខួរ​ក្បាល
ទំព័រ គួរ​យល់​ដឹង
ត្រីតុកកែជ្រូក
In the aquarium
If kept in the proper conditions this is a very hardy, and long-lived fish.
ឪព្រហ្មលិខិតនៃបងប្អូន១០នាក់
(២) មានពុកនឹងគេ       ប្រមឹកវាយជេរ        ប្រពន្ធកូនក្មួយ
(៨) ថ្ងៃមួយអស់លក្ខ       ប៉ូលីសចាំស្ទាក់        លើកដៃអស់ស្នៀត
យកអីមកអោយ។
សងគុណម៉ែឳ។
កើតមកមួយជាតិ               នៅឈ្លាតល្ងង់ខ្លៅ        ធ្វើការតាមផ្លូវ
(១២) ដើម្បីគ្រួសារ       ប្អូនគ្រប់អត្មា        ឆ្លងផុតសង្វេគ
ទៅលក់ស្រាបៀរ       នាក្រុងភ្នំពេញ        គេគេងចំណេញ
(១៥) បងស្រីទីបី       ខិតខំឃ្មាតខ្មី        ចាកផ្ទះសំបែង
ធ្វើការរោងចក្រ       ដេរប៉ាក់តុបតែង        ព្យាយាមខ្នះខ្នែង
(១៧) បងប្រុសបន្ទាប់       វាសនាអភព្វ        ទៅធ្វើអ្នកយាម
គ្មានសេរីភាព។
ខំកល់តោងឡើង។
(២៤) ប្អូនស្រីទី៩       ក៏មិនបិទពួន        ជួយគ្រួសារថ្កើង
បេះភួងខ្លួនឯង។
(៣១) កូនគេអ្នកមាន       ញ៉ាំភ្លៅមាន់ចៀន        ប្អូនកុំទទូច
ល្បិច​ទល់​មេឃ
នេះគ្រប់ទិសទីកើតចលាចល ទាហាន,ជនខិលខូចមានគ្រប់ទីកន្លែងបើបោះបង់
ចោល…………ហាង-ស៊ីង និយាយយ៉ាងម៉ឺងមាត់ដាក់ភីកាយ ។ ភីកាយមិនចាប់ងារមណ៍ទេ នៅតែវែកញ៉ែកយ៉ាងចចេស មិនចាត់ទុក ហាង-ស៊ីង
មិនហ៊ានចេញស្តីហើយក៏មិនអាចញពីបន្ទាយបានបានត្រឹមជ្រួលច្របល់ប៉ុណ្ណោះខាងក្រៅ
ហេតុអ្វីបានជាប្រព្រឹត្តិល្មើសនិងបញ្ជាដោយចេតនា?
សួរទៅផ្នែកនិតិកម្មៈ -តើលោកម្ចាស់លីត្រូវទទួលទោសអ្វី? -អ្នកដែលហ៊ានបំបោលសេះនៅក្នុងបន្ទាយត្រូវទទួលទោសពីបទមើលងាយ
តែម្តងចាប់ពីពេលនោះមកមេទ័ពកូនទាហ៊ានទាំងអស់ក៏លែងហ៊ានប្រព្រឹត្តល្មើសនិងវិន័យ
ជាទ័ពរបស់ហាង-ស៊ីងអាចកំទេចស្តេចស៊ាង-យីឲ្យស្លាប់នៅទន្លេខ្មៅបាននិង បានជួយ
ឈីឡើងវិញដែរ។ សម័យសាម-កុក, លី-ម៉ុងបានសម្លាប់មិត្តរួមអាវុធម្នាក់ដែលមាន
បទបញ្ជាឡើងវិញម្តងទៀតតែចាប់ពីថ្នាក់ក្រោមមេកងគ្មាននណាម្នាក់ ដែលថាមិនសើច
របស់យើងបើគ្មានអ្នកទាំងពីរយើងពិតជាសោយមិនឆ្ងាញ់ផ្ទុំមិនលក់ទេសួមយោគយល់ចំពោះ
ប្រវត្តិ​ពិត​សម័យ​ ចាន់​គួក​ (៤៧៥ មុន​គ.ស ដល់​២២១ មុន​គ.ស)
ស្អែក​ឡើង​ ចាងយី​ ស្លៀកពាក់យ៉ាង​សមរម្យ ចូល​ជួប​ឧបរាជតាំង​ពី​ព្រលឹម​ តែ​ត្រូវ​អ្នក​យាម​ឃាត់​​ ដោយ​និយាយ​យ៉ាង​ក្រអឺត​ថាៈ លោក​ឧបរាជ​កំពុង​តែ​ជាប់​រវល់​ យ៉ាងម៉េច​ចាំ​បន្តិច​មិន​បាន​ទេ​ឬ?
ឯង​ត្រឡប់​ទៅ​វិញ ប្រាប់​លោក​ឧបរាជ​ផង​ថា ដរាប​ណា​ ចាងយី នៅ​មាន​ជីវិត ដាច់​ខាត​មិន​ទៅ​ឈ្លាន​ពាន​នគរ​ទាំង​ប្រាំមួយ ដាច់​ខាត​មិន​បំផ្លាញ​ផែន​ការ​សម្ព័ន្ធ​ភាព នគរ​ទាំង​ប្រាមួយ​របស់​លោក​ឡើយ។
កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅ
ឆ្នាំដំបូងៗ
IOC បានមានគម្រោងផ្លាស់ប្តូរទីក្រុងម្ចាស់ផ្ទះនៅព្រឹត្តិការណ៍បន្ទាប់ហើយទីបំផុតក៏បានសម្រេចជ្រើសរើសទីក្រុងប៉ារីសសម្រាប់កីឡាអូឡាំពិកលើកទីពីរ។ បួនឆ្នាំក្រោយមក កីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ១៩០០ នៅទីក្រុងប៉ារីសក៏បានចាប់ផ្តើមដោយលើកនេះវាបានទាក់ទាញអត្តពលិកច្រើនជាងព្រឹត្តិការណ៍មុនបួនដង។ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកអន្តរជាតិបានអនុញ្ញាតឱ្យអត្តពលិកនារីចូលរួមប្រកួតនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍លើកនេះដោយមានស្ត្រីចូលរួមសរុបចំនួន ២០ រូប។ ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ១៩០០ ត្រូវបានប្រារព្ធលាយឡំជាមួយពិព័រណ៍ពិភពលោកទីក្រុងប៉ារីសនិងបានអូសបន្លាយរយៈពេលប្រាំខែ។
ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២
រយៈកម្ពស់ដ៏ខ្ពស់នៃភូមិសាស្ត្រទីក្រុងម៉ិកស៊ិកបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់នៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកមួយនេះ។ នៅក្នុងពិធីប្រគល់មេដាយសម្រាប់វិញ្ញាសារត់ប្រណាំងចម្ងាយ ២០០ ម៉ែត្រ អត្តពលិកជនជាតិអាមេរិកស្បែកខ្មៅពីររូបគឺលោកថមមី ស្មីត (មាស) និងចន កាឡូស (ប្រាក់) បានចេញមុខក្រោកឈរឡើងដើម្បីសិទ្ធិពលរដ្ឋជនជាតិស្បែកខ្មៅដោយបានលើកដៃឡើងលើដោយមានស្រោមកណ្តាប់ដៃខ្មៅនិងបានរួមគ្នាពាក់ស្រោមជើងខ្មៅជំនួសឱ្យស្បែកជើង។ បន្តិចក្រោយមក អត្តពលិកទាំងពីរក៏ត្រូវបានឃាត់ខ្លួនដោយគណៈកម្មាធិការអូឡាំពិក។ ដើម្បីជាការតវ៉ានឹងសកម្មភាពលុកលុយរបស់សូវៀតលើប្រទេសឆេកូស្លូវ៉ាគី កីឡាការនីជនជាតិឆេកផ្នែកកាយសម្ព័ន្ធម្នាក់ឈ្មោះវេរ៉ា កាស្លាវស្កាបានឱនក្បាលរបស់នាងចុះនិងដកខ្លួននាងឆ្ងាយពីទង់ជាតិសូវៀតខណៈដែលភ្លេងជាតិសូវៀតកំពុងចាក់ក្នុងពិធីប្រគល់មេដាយ។ នាងបានត្រឡប់ទៅស្រុកកំណើតរបស់ខ្លួនវិញក្នុងនាមជាវីរនារីក្នុងកែវភ្នែកប្រជាជនប៉ុន្តែសកម្មភាពរបស់នាងមិនត្រូវបានរដ្ឋាភិបាលគាំទ្រសូវៀតថ្មីពេញចិត្តនោះទេហើយក៏បានបញ្ឈប់នាងពីវិស័យកីឡារយៈពេលជាងមួយទស្សវត្សរ៍។
ដើមសតវត្សទី២១ និងសហស្សវត្សរ៍ថ្មី
នៅក្នុងឆ្នាំ២០០៤ ព្រឹត្តិការណ៍កីឡាអូឡាំពិកត្រូវបានប្រារព្ធនៅលើទឹកដីកំណើតគឺនៅទីក្រុងអាតែន ប្រទេសក្រិក។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងមូលត្រូវចំណាយប្រាក់ប្រមាណ ៧.២ ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកនិងបូករួមទាំង ១.៥ ពាន់លានដុល្លារទៀតលើថ្លៃសន្តិសុខ។ ដោយសារតែមានរបាយការណ៍ចោតថាសកម្មភាពភេរវកម្មអាចកើតមានឡើងនៅអំឡុងពេលប្រកួតទើបការកក់សំបុត្រចូលទស្សនាត្រូវធ្លាក់ចុះនៅសប្តាហ៍ដំបូង។ តែទោះជាយ៉ាងណា ព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកឆ្នាំ២០០៤ បានប្រព្រឹត្តិទៅជាធម្មតាហើយសំបុត្រទស្សនាក៏ចាប់ផ្តើមកើនឡើងវិញក្រោយសប្តាហ៍ទីមួយបានកន្លងផុតទៅដោយគ្មានឧប្បត្តហេតុអ្វីកើតឡើង។ ប្រធាន IOC នៅពេលនោះបានចេញកោតសរសើរថាកម្មវិធីបានរៀបចំឡើងប្រកបដោយសណ្តាប់ធ្នាប់ល្អហើយប្រព័ន្ធសន្តិសុខគឺល្អហួសពីការស្មាន់។ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិមកពីគ្រប់ប្រទេសលើពិភពលោកពោលគឺ ២០២ ប្រទេស បានចូលរួមក្នុងព្រឹត្តិការណ៍នេះដោយមានអត្តពលិកនិងបុគ្គលិកចូលរួមជាង ១១,០០០ នាក់។
កីឡា
កីឡាសរុបចំនួន ៤២ ដែលមាន ៥៥ វិញ្ញាសាត្រូវបានរួមបញ្ចូលទៅក្នុងកម្មវិធីអូឡាំពិកនៅចំណុចមួយឬផ្សេងទៀតនៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ វត្តមានកីឡាចំនួន ៣៣ ប្រភេទត្រូវបានគេដាក់បញ្ចូលទៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អូឡាំពិកថ្មីៗនេះពោលគឺនៅក្នុងកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅឆ្នាំ២០២០។
សហព័ន្ធកីឡាអូឡាំពិកផ្សេងៗគ្នាត្រូវបានដាក់ជាក្រុមតែមួយក្រោមសមាគមឆ័ត្ររួមដែលគេហៅថាសមាគមសហព័ន្ធកីឡាអូឡាំពិករដូវក្តៅអន្តរជាតិ (ASOIF)។
គុណវុឌ្ឍិ
ចំពោះកីឡាបុគ្គល កីឡាករជាទូទៅត្រូវមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដោយទទួលបានកន្លែងជាក់លាក់មួយនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍អន្តរជាតិធំៗ ឬក្នុងបញ្ជីចំណាត់ថ្នាក់របស់ IF។ មានច្បាប់មួយបានបញ្ជាក់ថា អត្តពលិកបុគ្គលត្រឹមតែ ៣ នាក់ប៉ុណ្ណោះដែលអាចតំណាងឱ្យប្រទេសរបស់ពួកគេនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡាមួយ។ គណៈកម្មាធិការអូឡាំពិកជាតិ (គអជ) នៅតាមប្រទេសនីមួយៗអាចបញ្ជូលចំនួនកីឡាករប្រកួតប្រជែងដែលមានសមត្ថភាពនៅក្នុងព្រឹត្តិការណ៍កីឡានីមួយៗហើយក្នុងករណីដែលមានកីឡាករឬអត្តពលិកជាប់ច្រើនជាងចំនួនកំណត់ គជអ គឺជាអ្នកសម្រេចថាតើកីឡាករមួយណាដែលមានលក្ខណៈសម្បត្តិគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីធ្វើជាកីឡាករតំណាងជាតិ។
រឿងចៅសុក្រ និង​​ ចៅសៅរ៍
ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅប្រជុំរឿងព្រេងនិទានខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
កូរ៉េខាងត្បូង
នយោបាយ និង ការគ្រប់គ្រងប្រទេស
បន្ទាប់ពីសង្រ្គាមលោកលើកទី 2 បានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ 1948 ឧបទ្វីបកូរ៉េត្រូវបានបែងចែកជាពីរផ្នែកដោយខ្សែស្របទី 38 ខាងជើង ដោយមានសហភាពសូវៀតគ្រប់គ្រងកូរ៉េខាងជើងអនុវត្តតាមលទ្ធិសង្គមនិយម រីឯកូរ៉េខាងត្បូងគ្រប់គ្រងដោយសហរដ្ឋអាមេរិក អនុវត្តតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ សាធារណរដ្ឋកូរ៉េ (កូរ៉េខាងត្បូង) មានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងតាមបែបលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ មានប្រធានាធិបតីជាប្រមុខ ដោយមានការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសដោយផ្ទាល់ពីប្រជាជន ដើម្បីធ្វើជាមេដឹកនាំក្នុងស្ថាប័ននិតិប្រតិបត្តិ។នាយករដ្ឋមន្ត្រី ត្រូវបានជ្រើសតាំងដោយប្រធានាធិបតេយ្យ ឆ្លងកាត់មតិគាំទ្រក្នុងសភាជាតិ។រដ្ឋសភាជាអង្គការនិតិបញ្ញត្តិ រីឯតុលាការមានតួនាទីជាអង្គការតុលាការ។ ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បានបែងចែកតំបន់គ្រប់គ្រងរបស់ខ្លួនជា 9 ខេត្ត និង 6 តំបន់ (សេអ៊ូល ពូសាន អ៊ិនឈន ទែឈូ ក្វាងជូ និង ទែឈន)។
កស្សបៈ
សមាទានធុតង្គ
ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​មើល​ឃើញ​អំ​ណាច​ប្រយោជន៍​២​ប្រការ​នេះ ទើប​នៅ​ព្រៃ​ជា​វត្ត​ជាដើម​ព្រះ​អង្គ។ ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ​បាន​ត្រាស់​អនុមោទនា ថា ល្អ​ហើយ​កស្សបៈ អ្ន​ក​បាន​ជា​អ្នក​បដិបត្តិ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់​ជន​ច្រើន ដើម្បី​សេច​ក្តី​សុខ​ដល់​ជន​ច្រើន ដើម្បី​អនុគ្រោះ​ដល់​សត្វ​លោក ដើម្បី​ប្រយោជន៍​អនុគ្រោះ និង​សេច​ក្តី​សុខ​ដល់​ទេវតា និង​មនុស្ស​ទាំង​ឡាយ។
កោះ
លក្ខណៈ
មូលហេតុដូចគ្នានេះដែរ ក្នុងការដែលគេហៅទ្វីបអាស៊ីនិងអាហ្វ្រិកជាសន្ទះដីជាប់គ្នាតែមួយ (ជាកោះធំជាងគេលើលោក) ទោះបីជាតាមលក្ខណៈបច្ចេកទេសមានព្រែកជីកស៊ុយអេខណ្ឌចែកជា២ក៏ដោយ។ អូស្ត្រាលីជាញឹកញាប់ត្រូវគេចាត់ទុកជាកោះធំជាងគេព្រោះវាមានទឹកសមុទ្រព័ទ្ធជុំវិញគ្រប់ជ្រុង និងមិនមានភ្ជាប់ទៅផ្ទៃដីផ្សេងទៀត។
ខេត្តមណ្ឌលគិរី
ទេសចរណ៍
នៅ ក្នុងខេត្តមណ្ឌលគីរីនេះ តាមរបាយការណ៏របស់ក្រសួងទេសចរណ៏បានអោយដឹងថា នៅទូទាំងខេត្តមណ្ឌលគីរីទាំងមូលមានសណ្ឋាគារចំនួន៥ ផ្ទះសំណាក់ចំនួន១២ មានបន្ទប់ចំនួន១៤៨បន្ទប់ និងភោជនីយដ្ឋានមានចំនួន១១កនែ្លង។ សណ្ឋាគារ និង ប្រភេទដទៃទៀតនៃសេវាកម្មស្នាក់នៅ ភោជនីយដ្ឋាន ហាងកាហេ្វ ភេសជ្ជះ ទីភ្នាក់ងារទេសចរណ៍ ដែលផ្តល់សេវាកម្មព័ត៌មានទេសចរណ៍ សាលប្រជុំ មូលដ្ឋានសម្ភារះសំរាប់ព្យាបាលជំងឺ ថ្នាំពេទ្យ និង សេវាកម្មពេទ្យ ធនាគារ កនែ្លងប្តូរបា្រក់ ហាងលក់ទំនិញ សេវាកម្មឯកជន សេវាកម្មប្រៃសណីយ៍ និងសេវាកម្មជាច្រើនទៀត គឺសុទ្ធសឹងតែជាសេវាកម្មទេសចរណ៍យ៉ាងសំខាន់ដើម្បីទាក់ទាញ និងធ្វើអោយភ្ញៀវទេសចរមានទំនុកចិត្ត ទៅលើការផ្តល់អោយនូវសម្បទាន និងការបំពេញតំរូវការរបសគេអោយបានគ្រប់គ្រាន់។ ហើយអ្វីៗទាំងនេះយើងឃើញមានបំរើជូននៅខេត្តមណ្ឌលគីរី ទោះបីជាវាមិនមានលក្ខណះទំនើបដូចនៅក្រុងភ្នំពេញក៏ដោយ។
ទឹកជ្រោះសែនមនោរម្យ
ស្ថិតនៅចំងាយ ៥ គ.ម ពីទីរួមខេត្ត។ ជាទីកន្លែងសំរាប់ការធ្វើពីកនីក(ការបោះជំរុំលំហែកាយ)។
ខេត្តលង់ហោរ
​ភូមិសាស្ត្រ​
​ខេត្ត​លង់​ហោរ​ឋិត នៅ​ចំ​កណ្តាល​ដៃ​ទន្លេទាំងពីរ​នៃ​ទន្លេមេគង្គ គឺ​ទន្លេបាសាក់ និង​ទន្លេ​លឿង ខាងកើត ជាប់​នឹង​ខេត្ត​កំពង់ឫស្សី ទិសអាគ្នេយ៍​ជាប់ នឹង​ខេត្ត​ព្រះ​ត្រពាំង ទិស​ខាងលិច ជាប់​នឹង​ទីក្រុង​ព្រែក​ឫស្សី ទិសពាយ័ព្យ​ជាប់ នឹង​ខេត្តប្រាសាទ​ប​ណ្ឌ​ប (Đồng Tháp) ទិស​ខាងជើង​ជាប់ នឹង​ខេត្តតៀង​យ៉ាង (Tiền Giang) (​ខេត្ត​ថ្មី​ដែល​យួន ទើប បង្កើត​)​។​
រដ្ឋបាល​ភូមិសាស្ត្រ​
(Longhor Province) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ប្រទេសកម្ពុជា សម័យអាណានិគមនិយមបារាំង ខេត្តនេះមាន ៧ស្រុក ឃុំ និង ភូមិ÷
ព្រំប្រទល់នៃ
ការដួលរលំនៃរាជធានីភ្នំពេញ
ការដួលរលំនៃរាជធានីភ្នំពេញ
របបកុំមុយនីសខ្មែរក្រហមបានចាប់ផ្តើមទ្បោមព័ទ្ធប្រតិបត្តិការវាយលុករដ្ឋធានីកម្ពុជានៅថ្ងៃទី ០១ មករា ឆ្នាំ ១៩៧៥ ទាហានរបស់ពួកខ្មែរក្រហមបានគ្រប់គ្រងរហូតដល់ច្រាំងទន្លេមេគង្គ ពួកគេបាននាំមកនូវសំភារៈជំនួយម្ហូបអាហារ ប្រេងឥន្ធៈ គ្រាប់រំសេវ ក្នុងរាជធានី។ បន្ទាប់មកត្រូវបានបិទជិតនៅខែ កុម្ភៈ សហរដ្ឋអាមេរិចចាប់ផ្តើមផ្តល់ការដឹកជញ្ជូនតាមយន្តហោះ។ នេះគឺជាគ្រេះថ្នាក់ធំពីព្រេះខ្មែរក្រហមមានគ្រាប់រ៉ុកែត។ កុំមុយនីសបានបាញ់គ្រាប់រ៉ុកកែត និងគ្រាប់កាំភ្លើងធំចូលទៅក្នុងរាជធានី បណ្តាលឲ្យប្រជាពរដ្ឋជាច្រើនបានស្លាប់។ ទាហាននៃសាធារណរដ្ឋដែលមានគ្រេះថ្នាក់បាទយកចូលក្នុងរាជធានី ក្នុងចំណោមពូកគេជាច្រើនបានដាក់គ្រាប់រំសេវ ពួកគេបានលុកលុយតបតទៅខ្មែរក្រហមយ៉ាងរហ័ស។ អ្នកសង្កេតការ ជនជាតិអាមេរិច ដែលជាមន្រ្តីកងម៉ារីនចាត់ការទូទៅមានការគោរពតិចតូចចំពោះកងប្រដាប់អាវុធជាតិខ្មែរ(អិហ្វ អេ អេន ខេ) បង្ហាញនូវសេចក្តីសំរេចចិត្តឲ្យបុរស់ទាំងអស់ចូលធ្វើជាទាហាន ដើម្បីវាយការពាររាជធានីភ្នំពេញពីខ្មែរក្រហមបានយកទីក្រុង និងគ្រប់គ្រងរាជរដ្ឋាភិបាលសាធារណរដ្ឋខ្មែរ។ នៅខែ មេសា ថ្ងៃទី ០១ ឆ្នាំ១៩៧៥ ប្រធានាធិបតី លុន ណុល បានលាលែងតំណែង ហើយបានរត់ចេញពីប្រទេសនិរទេសទៅកាន់ទីក្រុងហាវៃ ពីព្រោះខ្មែរបានបោះពុម្ពផ្សាយលើបញ្ជីស្លាប់ដែលមាន ឈ្មោះរបស់គាត់អ្នកដឹកនាំ និងកងកំលាំងរបស់ពួកគាត់នៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។
ប៉ារ៉ាបូល
right|thumb|196px|ប៉ារ៉ាបូល right|thumb|196px
អ្នកគណិតវិទ្យាជនជាតិក្រិចបានរកឃើញជំពូកកោនិចនៅចន្លោះ៣០០ឆ្នាំ និង ៦០០ឆ្នាំមុនគ.ស ហើយក៏បានរកឃើញមុនគេបង្អស់ពីលក្ខណៈធរណីមាត្ររបស់កោនិច។​ នៅដើមសតវត្សទី១៧ ការអនុវត្តកោនិចបានចាប់ផ្តើមឡើងលើសកលលោក ហើយមានតួនាទីសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍផ្នែកគណនា។ ផ្នែកមូលដ្ឋានគ្រឹះរបស់កោនិចគឺរង្វង់ ប៉ារ៉ាបូល អេលីប និង អ៊ីពែរបូល។
ការរកទំរង់ស្តង់ដាសមីការប៉ារ៉ាបូល
ដូចនេះ ទំរង់ស្តង់ដាសមីការប៉ារ៉ាបូលគឺ ។
ជាទូទៅ
សមីការទូទៅរបស់ប៉ារ៉ាបូលមានរាង រឺ  ។
ការរកកំនុំ និង កំពូលរបស់ប៉ារ៉ាបូល
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណិតវិទ្យា ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ធរណីមាត្រ
ស្រុកមិត្តភាព
អាកាសធាតុ
ស្រុកមិត្តភាពរួមមាន៥ឃុំ និង១៩ភូមិ។
ភទ្ទាកាបិលានី
ពុទ្ធ​កាល​ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ
កាល​តមក ព្រះ​កស្សបសម្ពុទ្ធ​បាន​រំលត់​ខន្ធ​ចូល​និព្វាន មហា​ជន​នាំ​គ្នា​កសាង​ចេតីយ៍​កំពស់​មួយ​យោជន៍ ដោយ​ឥដ្ឋ​មាស តម្លៃ​មួយ​ដុំ​មួយ​សែន​តម្លឹង ដើម្បី​បញ្ចុះ​ព្រះ​សារី​រិក​ធាតុរបស់​ព្រះ​កស្សប​សម្មា​សម្ពុទ្ធ ខណៈ​នោះ សេដ្ឋី​ធីតា​គិត​ថា យើង​ត្រូវ​បញ្ជូន​ត្រឡប់​មក​វិញ​អស់​៧​លើក​ហើយ យើង​នឹង​ត្រូវ​ការ​អ្វី​ដោយ​ជីវិត​របស់​យើង គិត​ហើយ នាង​បញ្ជារ​អោយ​អ្នក​បម្រើ​យក​អលង្ការ​មាស​របស់​នាង​ទាំង​អស់​ទៅ​រំលាយ​ធ្វើ​ជា​ឥដ្ឋ​មាស​ប្រវែង​មួយ​ហត្ថ កំពស់​មួយ​ចង្អាម​បួន​ធ្នាប់ កាន់​ផ្កាឈូក​៨​ក្តាប់​ទៅ​កាន់​ទី​សាង​ព្រះ​ចេតីយ៍​នោះ នាង​បាន​យក​ឥដ្ឋ​នោះ​ទៅ​​បំពេញ​ព្រះ​ចេតីយ៍(ដែល​ខ្វះ​មួយ​ដុំ​ល្មម)។ ក្រោយ​ពេល​ដាក់​ហើយ នាង​បាន​បូជា​ផ្កាឈូក​៨​ក្តាប់​ ហើយ​នាង​លើក​ដៃ​ថ្វាយ​បង្គំ​តាំង​សេចក្តី​ប្រាថ្នា "​មិន​ថា​ខ្ញុំ​កើត​ក្នុង​ទី​ណាៗ​ឡើយ ចូរ​អោយ​ក្លិន​កាយ​របស់​ខ្ញុំ​ក្រអូប​ដូច​ក្លិន​ចន្ទន៍ ក្លិន​មាត់​ក្រអូប​ដូច​ក្លិនផ្កាឈូក កាល​នាង​ប្រាថ្នា​ដូច្នោះ​ហើយ ទើប​ក្រាប​ថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះ​ចេតីយ៍​ដើរ​ប្រទក្សិណ​៣​ជុំ ហើយ​ត្រឡប់​មក​ផ្ទះ​វិញ។
មើល​ផងដែរ
សាវ័កព្រះពុទ្ធ
យុគអន្ធកាលនៃកម្ពុជា
សម័យក្រោយអង្គរ
ដំណាក់កាលនៃការស៊ីរូងផ្ទៃក្នុង​និងការទន្ទ្រានរបស់បរទេសបន្តិចម្ដងៗពិតជាឆាប់រហ័ស និងគឺជាភស្តុតាងយ៉ាងរឹងមាំនៅសតវត្សទីដប់ប្រាំ​ដែលនៅពេលនោះខ្មែរនៅមានឥទ្ធិពលនៅឡើយ ។ បន្តបន្ទាប់ពីការធ្លាក់នៃអង្គរធំ ព្រះរាជវាំងរបស់កម្ពុជាបានបោះបង់ចោលតំបន់ភាគខាងជើងនៃបឹងទន្លេសាប ទៅឱ្យប្រទេសសៀម និងមិនបានរើត្រឡប់ទៅវិញជារៀងរហូត លើកលែងតែចន្លោះពេលដ៏ខ្លីនៅចុងសតវត្សទីដប់ប្រាំមួយចេញ។ នៅសម័យនោះ យ៉ាងណាមិញ ការនិយមរបស់ខ្មែរក្នុងការសាងសង់សំណង់អគារវិមានក៏ត្រូវបានបញ្ឈប់។ ជំនឿកាលពីបុរាណៗដូចជាពុទ្ធសាសនាមហាយាននិងលទ្ធិទេវរាជនៃព្រហ្មញ្ញសាសនា ត្រូវបានជំនួសដោយពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ហើយខ្មែរបានប្រែជាមានសុខដុមរម្យនាខាងវប្បធម៌ និង សាសនាដូចគ្នា​នឹងសៀម។ ភាពស្រដៀងគ្នានេះមិនបានបន្តុចបង្អាក់សង្គ្រាម​បានម្ដងណាទេ រវាងនគរទាំងពីរ។ កំឡុងសតវត្សទីដប់ប្រាំមួយ កងទ័ពខ្មែរដោយឆ្លៀតឱកាសលើជម្លោះសៀមជាមួយភូមា ខ្មែរក៏បានលុកលុយលើនគរសៀមជាច្រើនលើកប៉ុន្តែនៅតែមិនបានសម្រេច។
ប្រាសាទមេបុណ្យខាងលិច
ឯកសារយោង
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តសៀមរាប មេបុណ្យខាងលិច
ប្រាសាទបន្ទាយគុក
ប្រាសាទបន្ទាយគុក ឬ ប្រាសាទគុក កសាងឡើងនារជ្ជកាលព្រះបាទជយវរ្ម័នទី ៧ ដើមឆ្នាំ ១១៨១ នៃគ.ស. ដែលធ្វើ អំពីថ្មបាយក្រៀម មានទំហំ ៧០០ x ៣០០ ម៉ែត្រ ប៉ុន្តែសព្វថ្ងៃនេះដួលរលំស្ទើរ ទាំងស្រុង ព្រោះប្រាសាទនេះនៅឆ្ងាយពីទីប្រជុំជន ជាពិសេសទៅទៀតនោះ ជាអតីតសមរភូមិប្រយុទ្ធគ្នារវាងកងទ័ពរដ្ឋកម្ពុជា និង ពួកទ័ពព្រៃខ្មែរក្រហម ។
មករ
មករ​ក្នុង​គម្ពីរ​វេទ​
មករ​ ត្រូវ​បាន​គេ​រៀបរាប់​ថាជា​ សត្វ​ពាក់​កណ្ដាល​ត្រី​។ ក្នុង​ប្រាសាទ​ជា​ច្រើន មករ​ ត្រូវ​បាន​គេ​ពណ៌នា​ថា​មាន​រាង​ជា​ត្រី​ ឬ ផ្សោត​ពាក់​កណ្ដាល និង​មាន​ក្បាល​ជា​ដំរី។  ជួន​កាល​គេ​គូរ​មករ​ ឱ្យ​មាន​ក្បាល​និងថ្គាម​ក្រពើ  ឬ ប្រមោយ​ដំរី ស្រកា​ត្រី និង​មាន​កន្ទុយ​ក្ងោក។ មករ​ ជា​ពាហនៈ​របស់​ព្រះ​វរុណ ជា​អាទិទេព​ខ្យល់  និង  ជា​អាទិទេព​នៃ​ទន្លេ​គង្គា។ ព្រះ​នាង​លក្ស្ម៊ី គង់​លើ​ផ្កា​ឈូក ក៏​ត្រូវ​បាន​គេ​គូរ​បង្ហាញ​ថា ព្រះ​នាង​បាន​ទាញ​អណ្ដាត​ដំរី មាន​រាងសត្វ​មករ ដែល​ចង់​មាន​ន័យ​ថា ព្រះ​នាង​លក្ស្មី ជា​ទេពធីតា​នៃ វិបុលភាព ទ្រព្យ​សម្បត្តិ និង សុខភាព​ល្អ។
មករ​ ក៏​ជា​និមិត្តរូប​នៃ ព្រះ​កាមទេព ផង​ដែរ, ដែល​ជា​ព្រះ​នៃ​ស្នេហា​និង​តណ្ហា ។ មករ ជា​សញ្ញា​ទី​១០ នៃ រាសី​ចក្រ
ប្រជាសាស្ត្រនៃកម្ពុជា
សញ្ជាតិ
កម្ពុជា​រឺខ្មែរ
ព្រះគុណម៉ែ
ក្តីខ្វល់ខ្វាយរបស់ម៉ែចំពោះកូន
កូនខ្លះរត់ចេញពីផ្ទះដោយសារតែការ ស្តីបន្ទោសបន្តិច​បន្តួចរបស់​ម៉ែដោយមិនគិត ពីអារម្ភ របស់ម៉ែ ថានៅពេលដែលខ្លួន​ចេញពីផ្ទះបែបនេះម៉ែគិតយ៉ាងណានោះទេ ។ ម៉ែត្រូវអង្គុយព្រួយ ខ្វល់ចិត្ត ខ្វល់ពីកូន ខ្លាចមាន​រឿង​អ្វី​​កើតឡើងចំពោះកូន ហើយម៉ែបានរត់សួរនិងមិត្តភ័ក្ត​ រឺ អ្នកជិតខាង​ដែល​ស្គាល់​កូន​គ្រប់​ទីកន្លែងដើម្បីចង់ដឹងថាកូននៅឯណា ។ ចុះចំណែកកូនវិញមានគិតទេ គឺកូនមានតែសប្បាយចិត្ត ហើយស្តីបន្ទោស​ម៉ែប្រាប់​ដល់​មិត្ត​ភ័ក្ត​ថាម៉ែមិនល្អ « និងហើយមកពីពូកែជេអញពេក! អញចេញពីផ្ទះអញ្ចឹងទើបដឹងខ្លួន » នេះ​ហើយ​កូន​របស់ម៉ែ កូនដែលម៉ែ ស្រលាញ់ស្មើរនិងជីវិតរបស់ម៉ែនោះ ។ ពេលកូនត្រលប់មកផ្ទះ វិញម៉ែមិនហ៊ានជេថា កូនទៀតទេ ព្រោះខ្លាចកូន រត់ចេញពីផ្ទះទៀត ។ រីឯ​កូនខ្លះ ទៀត​មិនចេះ​គិតពី​ព្រះគុណម៉ែទេហ៊ានយក ដៃជើងដែលម៉ែធ្លាប់តែថើបអង្អែលកាលពីខ្លួននៅតូចៗមកនោះ វាយដំទៅលើខ្លួន ប្រាណម៉ែយ៉ាងខ្លោចផ្សារ ដោយគ្មានការ​គិត​ពិ​ចារ​​ណា អោយច្បាស់លាស់សោះ មិនត្រឹមតែ​ប៉ុណ្ណោះ មាត់ដែលម៉ែធ្លាប់តែបញ្ចុក បាយ​ បញ្ចុកទឹក ទីបំផុតមាត់នោះត្រូវកូនយកមកប្រើជាការ ជេរថាម៉ែដោយពាក្យអសុរសទៅវិញ តើវាល្អដែរទេ ដែលយើងហ៊ាន​ធ្វើរឿង​ដ៏​អា​ក្រក់​បែបនេះចំពោះម៉ែ? ចំពោះម៉ែវិញ បែបនេះហើយម៉ែនៅតែគិតដល់កូនទៀត​​ ពេលកូន​បាន​ធ្វើ​អោយ​ម៉ែឈឺចាប់ក្នុងចិត្ត ​​ម៉ែ​មិន​ហ៊ាន​យំចេញមកក្រៅទេ ព្រោះម៉ែបានលឺគេថា កូនណាបានធ្វើអោយ ម៉ែយំ កូននោះឯង​និង​ធ្លាក់នរកទទួលបាបកម្ម ហេតុនេះហើយម៉ែសុខចិត្តបៀមការឈឺចាប់ទុក្ខ ក្នុងចិត្តដោយមិនអោយនរណាដឹងឡើយ ។
យើងត្រូវភ្ងាក់ខ្លួន
ម៉ែស្រលាញ់កូនណាស់ ម៉ែហ៊ានធ្វើអ្វីៗគ្រប់បែបយ៉ាងចំពោះកូន​ ​ ​​​​​ហេតុនេះហើយយើងជាកូនគួរតែភ្ងាក់រលឹក​ នឹកដល់គុណម៉ែ ទាន់លោកនៅរស់មានជីវិត កុំចាំដល់គាត់ផុតដង្ហើមលាចាកលោកនេះទៅទើបនាំគ្នា​យំសោក​បោកខ្លួន ស្តាយក្រោយ ហើយ និយាយសុំទោស នូវរាល់ទង្វើដែលខ្លួនបាន ធ្វើ​ចំពោះម៉ែពីមុនមកនោះទេ។ ។ យើងគួរតបគុណម៉ែវិញអោយសក្តិសម នូវអ្វីដែលម៉ែបានផ្តល់អោយយើង មិនមែនមិនសង​គុណ​បែ​ជា​ធ្វើអោយ គាត់ឈឺ ចាប់ដោយសារយើងទៀត នោះទេ។ ព្រោះរយះពេលដែលយើងមានសំរាប់តបគុណម៉ែវិញ នោះគឺវានៅសល់ខ្លីណាស់ ហេតុហើយ យើងគួរ​តែ​ឆ្លៀត​យក​ពេល​វេលា​នេះធ្វើអ្វីល្អៗ ចំពោះម៉ែតាមដែល យើងអាច​​ធ្វើទៅបាន ព្រោះអីម៉ែគាត់មិនឡើងមករស់នៅ ហើយ និយាយ​ថា « មិនអីទេកូន »​ ជាមួយអ្នកវិញបានឡើយ។ សូមអោយកូនខ្មែរគ្រប់រូបមេត្តាយល់ពី តំលៃនៃទឹកដោះតំលៃ នៃ​ទឹក​ចិត្តរបស់ម៉ែដែលបានផ្តល់មកអោយទាំង អស់គ្នា អោយបានច្បាស់លាស់ ផង មុននិងសំរេចចិត្ត ធ្វើរឿងអ្វីមួយចំពោះគាត់។
សាលាដុនបូស្កូខេត្តព្រះសីហនុ
សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូខេត្តព្រះសីហនុ ​​​​​ មានទីតាំងស្ថិតនៅផ្លូវអូរប្រាំ ក្រុមទី១៣ មណ្ឌល៥សង្កាត់៤ ខ័ណ្ឌមិត្តភាព ក្រុងព្រះសីហនុ។ សាលាដុនបូស្កូ បានបងើ្កតឡើង ដោយក្រុមអ្នកបួស ក្រុមសាលេស៊ានសាលាដុនបូស្កូ)។ ក្រុមនេះបានចាប់ផើ្តម នៅឆ្នាំ១៨៥៤ នៅ ប្រទេសអ៊ីតាលី ជាមួយលោកឪពុកបូស្កូ។ មិនត្រឹមតែមាន ការបណ្តុះបណ្តាលវិជា្ជជីវះ តែប៉ុណ្ណោះទេ​ ដុនបូស្កូក៏មាន មួលនិធិកុមារ សំរាប់ជួយកុមារក្រីក្រ នៅប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ។​ មូលនិធិកុមារ ដុនបូស្កូក្រុងព្រះសីហនុ មូលនិធិកុមារនេះបានជួយអោយកេ្មងក្រីក្រ ​កំព្រា ជាពិសេសទៅទៀតគឺ ក្មេងកំព្រាដោយសារឪពុកម្តាយកើតជំងឺអេដ៏ មូលនិធិកុមារ ដុនបូស្កូ្កក្រុងព្រះសីហនុ មានជួយដល់ក្មេង អោយចូលរៀនសាលារៀនរដ្ឋ មានពីរខណ្ឌដូចជា ខណ្ឌមិត្តភាព, ខណ្ឌព្រៃនប់ សាលាបច្ចេកទេសដុនបូស្កូមាន ៦ ទីតាំង នៅ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ស្ថិតនៅផ្សេងៗគ្នា ប៉ុន្តែមានគោលដៅដូចគ្នា គឺ បងៀ្រន ផ្នែកបច្ចេកទេសវិជ្ជាជីវះ សំរាប់យុវជនយុវនារី ដើម្បីផ្តល់នូវចំនេះដឹងមួយដែលប្រកបដោយ​សមត្ថភាពខ្ពស់​នៅក្នុង​ជីវិត ។
មើលដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាលាបច្ចេកទេស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មណ្ឌលអប់រំ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុងព្រះសីហនុ
ខេត្តកំពង់ចាម
សេចក្តីផ្តើម
ខេត្តកំពង់ចាមគឺជាទឹកដីដ៏ចំណាស់មួយមានស្លាកស្នាមប្រវត្តិសាស្រ្តសម័យមុនអង្គរ និងសម័យក្រោយមកទៀតដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។​ខេត្តកំពង់ចាមមានប្រាសាទបុរាណ ទួលបុរាណ ព្រមទាំងបុរាណវត្ថុផ្សេងៗនៅសេសសល់ជាច្រើនកន្លែងណាស់នៅក្នុងទឹកដីខេត្តមួយនេះ។ មិនតែប៉ុណ្ណោះមានទាំងធនធានធម្មជាតិដូចជា ព្រៃ ភ្នំ ទីវាល ទន្លេ​ បឹង និងប្រភពទឹកផ្សេងៗ ដែលជាសក្តានុពលសម្រាប់វិស័យទេសចរណ៍ និងការវិនិយោគ។ ខេត្តកំពង់ចាមមានតំបន់ទេសចរណ៍ដូចជា ប្រាសាទនគរបាជ័យ ប្រាសាទភ្នំជើងព្រៃ ប្រាសាទភ្នំហាន់ជ័យ ប្រាសាទព្រះធាតុទឹកឆា ប្រាសាទភ្នំត្រប់ ភ្នំប្រុស ភ្នំស្រី កសិទេសចរណ៍ថ្មដាទឹកឆា និងឆ្នេរខ្សាច់កោះប៉ែនជាដើម។
សេដ្ឋកិច្ច
បញ្ជីផ្សារក្នុងខេត្ត ៖
តំណភ្ជាប់ក្រៅ
កំពង់ចាម
ដ្រាយស្ត្រេត្ស
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទខ្លីមិនពេញលេញ
វិទ្យុសំលេងប្រជាធិបតេយ្យ
ការបំបែកខ្លួន
នៅពេល ​ដែល​វិទ្យុ​សំកេង​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​បំបែក​ខ្លួនចេញ​ពី​ ម.ស.ម.ក កាលពី​ថ្ងៃទី ១​ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧​ អង្គការមួយថ្មីត្រូវ​បានបង្កើតឡើង​ដើម្បី​​គ្រប់គ្រង​វិទ្យុ​ VOD ដែលមាន​ឈ្មោះ​ថា​ មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជាដើម្បី​ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ។ មជ្ឈមណ្ឌល​​នេះ​បាន​ចុះឈ្មោះ​យ៉ាង​ស្រប​ច្បាប់​នៅ​ឯ​ ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​។
រូបវិទ្យា
ការប្រមូលទិន្នន័យនិងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដី
រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដី​តែងមានទំនោរ​ក្នុងការប្រើប្រាស់តំលៃលេខក្នុងការអភិវឌ្ឍទ្រឹស្ដីនិងពន្យល់ពីទិន្នន័យ។ ហេតុនេះរូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីពឹងផ្អែកលើគណិតវិទ្យា និងបច្ចេកទេសគណនា។ រូបវិទ្យាទ្រឹស្ដីជួនកាលបង្កើតទ្រឹស្ដី​មុនពេលដែលគេមានទិន្នន័យគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការផ្ទៀងផ្ទាត់វា។
បដិវដ្ដន៍វិទ្យាសាស្ត្រ
ចាប់ពីចុងស.វទី១៧មក ទែរម៉ូឌីណាមិច ត្រូវបានអភិវឌ្ឍដោយអ្នករូបវិទ្យានិងគីមីវិទ្យា រ៉ូបឺត បូយ(Robert Boyle) និង ថូម៉ាស់ យ៉ាំង(Thomas Young) -ល-។ នៅឆ្នាំ១៧៣៣ ដានីញ៉ែល ប៊ែរនូយី(Daniel Bernoulli) បានប្រើស្ថិតិ និងមេកានិចក្លាស់សិច​ដើម្បីទាញរករូបមន្តក្នុងទែរម៉ូឌីណាមិច និងបានបង្កើតផ្នែកថ្មីក្នុងរូបវិទ្យាគឺ មេកានិចស្ថិតិ។ នៅឆ្នាំ១៧៩៨ បេនចាមីន ថុមសុន(Benjamin Thompson) បានបង្ហាញថាកម្មន្តមេកានិចអាចបំលែងជាកំដៅ ហើយនៅឆ្នាំ១៨៧៤ ចេម ហ្ស៊ូល(James Joule) បានថ្លែងនូវច្បាប់រក្សាថាមពល។ មេកានិចស្ថិតិទំនើប​ជាស្នាដៃរបស់លុដវីក បុលស្មាន់(Ludwig Boltzmann)។
រូបវិទ្យានិងបច្ចេកទេស
ទើបតែនៅស.វទី១៩វិញទេ ដែលរូបវិទ្យាផ្ដល់កំនើតអោយបច្ចេកទេសវិញនោះ។ ឧទាហរណ៍ ករណីឡាស៊ែរ មិនអាចត្រូវបានបង្កើតទេ បើគេមិនបានយល់ច្បាស់ពី មេកានិចកង់ទិច និងលក្ខណៈជារលក របស់ពន្លឺ។ បច្ចេកទេសផលិត គ្រាប់បែកអាតូមិក និង គ្រាប់បែកអ៊ីដ្រូសែន បានដោយសារចំនេះដឹងពីរូបវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរ។
ភូមិបត់សិរមាន់
ភូមិបត់សិមាន់សព្វថ្ងៃ ស្ថិតក្នុងឃុំព្រៃនប់ ស្រុកព្រៃនប់ នៃខេត្តព្រះសីហនុ មានចំងាយប្រមាណជា៤០គម ភាគពាយ័ព្យក្រុងព្រះសីហនុ បើយើងមើលតាមផែនទីតំបន់ភូមិសាស្រ្ត វាស្ថិតនៅភាគនិរតី ក្នុងតំបន់មាត់សមុទ្រនៃប្រទេសកម្ពុជា ជាប់និងឈូងសមុទ្រថៃ ។ បើយើងធ្វើដំណើរ​ពីរាជធានិភ្នំពេញតាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៤ ឆ្លងកាត់ខេត្តកណ្តាល កំពង់ស្ពឺ និងស្រុកព្រៃនប់របស់ខេត្តព្រះសីហនុ ក្នុងថេរវេលា ៣ ឬ៤ ម៉ោង យើងនឹងទៅដល់ភូមិបត់សិរមាន់ជាក់ជាមិនខានឡើយ ដែលមានចំងាយត្រឹមតែ ១៩២គមប៉ុណ្ណោះពី រាជធានីភ្នំពេញ។ ភូមិនេះមានព្រំប្រទល់ខាងជើងជាប់ភូមិបែកក្រង់ ខាងត្បូងជាប់ភូមិអូរតាប៉ាង ខាងកើតជាប់ភូមិព្រៃនប់១ និងខាងលិចជាប់នឹងតំបន់ជួរកូនភ្នំត្រង៉ោល ដែលមានផ្ទៃដីប្រមាណជា៥០គម២ លាតសន្ធឹងចាប់ពីតំបន់មាត់សមុទ្រ រហូតដល់តំបន់ជួរកូនភ្នំរបស់ស្រុកព្រៃនប់។ បើគិតជាមធ្យម ភូមិនេះមានចំងាយប្រមាណជា ៧គមពីឆ្នេរល្បាប់ភក់ព្រៃកោងកាង ដែលជាដែនជំរកសត្វសមុទ្រ និងជាតំបន់អភិរក្សចំរុះខ្នាតតូចផងដែរ ហើយវាមានចំងាយត្រឹមតែ ១០គមប៉ុណ្ណោះពីទីរួ​មស្រុកព្រៃនប់។
សារៈប្រយោជន៏នៃមើមការ៉ុត
សារៈប្រយោជន៏នៃមើមការ៉ុត យើងបានដឹងហើយថាការ៉ុតប្រភេទជាមើម នៃបន្លែដែលសំបូរណាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យើងនិងមាននៅបណ្ដាប្រទេសជិតខាង ។​​ យ៉ាងណាមិញ វាមានភាពពេញនិយមនិងមានសារៈសំខាន់ណាស់ចំពោះសុខភាពស្បែក ធ្វើឲ្យស្រស់ស្អាត ការពារជំងឺមហារីកនិងប្រឆាំងភាពចាស់ ។ វាមានប្រភពដ៏ល្អនៃជាតិសសៃ វិតាមីន A, C , និង​ប៉ូតាស្យូម វិតាមីន B6 វិតាមីនជាតិអាស៊ីដ folate និង​ សារធាតុរ៉ែជាច្រើន
ទំពក់វាទៅ ទើបព្នៅវាជ្រុះ
សម្គាល់
កែសម្រួលឡើងវិញដោយកែមសំអាង
ស្គាល់មិត្តដូចអានសៀវភៅ
ស្គាល់មិត្តដូចអានសៀវភៅ
ចំណង់ជើងនេះដូចជាចម្លែកបន្តិចមនុស្សម្ដេចប្រៀបដូចនិងសៀវភៅបានទៅ? តើមានអ្វីដូចគ្នា? ការអានសៀវភៅគឺសំដៅទៅលើការចង់ដឹងចង់ឃើញនឹងទទួលបានចំណេះដឹងជាច្រើន។ ការរាប់អានមិត្តម្នាក់គឺដូចអានសៀវភៅត្រង់ថាពេលណាដែលអ្នកស្គាល់មនុស្សម្នាក់អ្នកមុខជាបានយល់អំពីចិត្តគេខ្លះៗ នឹងអាចទទួលបានចំណេះដឹងដែលជាជំុនាញនៃអ្នកនោះ។ ហើយអាចដឹងរឿងរាវនិងបទពិសោធន៍ដែលគេមានដោយសាការចែករំលែកមិត្តម្នាក់ៗមានចំណេះដឹងនិងបទពិសោធន៍ខុសៗគ្នា មិត្តម្នាក់ជាកូនម្ចាស់កសិដ្នានដូចនេះអ្នកនិងអាចដឹងអំពីការចិញ្ចឹមសត្វខ្លះពីមិត្តអ្នក។ ការទទួលបានតិចរឺច្រើនអាស្រ័យលើការចែករំលែករបស់គេម្នាក់ៗទោះយ៉ាងណាអ្នកទទួលបានពីមិត្តដោយមិនអាចប្រកែកបានឡើយ។ ការស្គាល់មនុស្សអោយកាន់តែច្រើនហើយសៀវភៅទាំងនោះទៀតផ្តល់អត្តន័យនឹងចំណេះដឹងជាច្រើនខុសៗគ្នា។ មនុស្សម្នាក់ៗក្នុុងសង្គមសុទ្ធតែមានមិត្តដូចនេះត្រូវតែខំប្រឹងមើលគំរូនិងសិក្សាអំពីមិត្តទោះគេជាមិត្តល្អឬមិនល្អរៀនខ្សោយឬរៀនពូកែអ្នកមានឬអ្នកក្រក៏ដោយក៏សកម្មភាពឬក៏បទពិសោធន៍របស់គេគឺជាមេរៀនឬសៀវភៅដ៏ល្អសំរាប់ជីវិតយើងដែលមេរៀនទាំងនេះមិនងាយនិងមានអ្នកណាបង្រៀនយើងឡើយ។
បណ្ឌិត​កថា
ពាក្យ​ថា គប្បី​ប្រាថ្នា​នូវ​សេចក្ដី​ត្រេក​អរ​ក្រៃ​លែង​ក្នុង​វិវេក ដែល​ពួក​សត្វ​កម្រ​ត្រេក​អរ​រក បាន​សេចក្ដី​ថា បន្ទាប់​មក ចង់​បាន​នូវ​សេចក្ដី​រីករាយ​ស្រោះ​ស្រាយ កន្លង​នូវ​សេចក្ដី​រីករាយ​ប្រកប​ដោយ​អាមិល ក្នុង​ព្រះនិព្វាន​ដ៏​ស្ងប់​ស្ងាត់​ចាក​កិលេស ខន្ធ អភិសង្ខារ បាន​ដោយ​ងាយ ព្រោះ​សេចក្ដី​ត្រេក​អរ​រីក​រាយ​បែប​នេះ ពួក​សត្វ​ដែល​ត្រូវ​កាម​នឹង​កង្វល់​រួប​រឹត​ជិះ​ជាន់​ញាំ​ញី​ជានិច្ច ពុំ​បាន​ឱកាស​ត្រេក​អរ​នឹក​ដល់​ទេ ។
លី ក្វាន់យូ
ការរួមបញ្ចូលក្នុងសហព័ន្ឋម៉ាឡាយ៉ា និងការបំបែកខ្លួនវិញ (១៩៦៣ដល់១៩៦៥)
សិង្ហបុរីបានចូលជាផ្នែកមួយនៃសហព័ន្ឋម៉ាឡេស៊ីនៅថ្ងៃទី១៩ កញ្ញា ១៩៦៣។ ប៉ុន្តែចាប់ពីពេលនោះមក មានភាពរកាំរកូតជាប់ជានិច្ចស្ដីអំពីតួនាទីជនជាតិចិន​ក្នុងវិស័យនយោបាយ រហូតដល់មានកុបកម្មនិងការប្រយុទ្ឋគ្នានៅឆ្នាំ១៩៦៤ រវាងជនជាតិចិននិងម៉ាឡេ។ កុបកម្មកើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់ ហើយទំនិញចេះតែ​ឡើង​ថ្លៃ។ ដោយមិនអាចដោយស្រាយវិបត្តិដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះបាន លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីម៉ាឡេស៊ីគឺលោក ទុកគូ អាប់ឌុល រ៉ាម៉ាន់ បានសំរេចចិត្តដកសិង្ហបុរីពីសហព័ន្ឋ។ លោក លី ក្វាន់យូបានចុះហត្ថលេខាបំបែកខ្លួននៅថ្ងៃទី ៧ សីហា ១៩៦៥ និងបានពិភាក្សាអំពីទំនាក់ទំនងសិង្ហបុរី-ម៉ាឡេស៊ី នៅក្រោយការបំបែកខ្លួន និងធានា​នូវ​កិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មនិងការពារជាតិ។
ដុនបូស្កូសិស្សចាស់
-   រកគ្រូសារ រកផ្ទះសហគមន៏ ដើម្បីរស់នៅជាមួយគ្នា ការរស់ជាមួយពួកគេទាំងនេះមិនដួចជា មន្រ្តីបំពេញការងារ ឬក៏
លី ក្វាន់យូ
គោលនយោបាយ និង សេចក្ដីសំរេចចិត្ត
ក្នុងរដ្ឋបាលក្រោយឯករាជ្យរបស់លោក លី ក្វាន់យូមានកង្វល់សំខាន់ៗ៣គឺ សន្តិសុខជាតិ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច និង បញ្ហាសង្គម។
សិង្ហបុរីស្ថិតនៅក្រោមការគំរាមកំហែងយ៉ាងខ្លាំងពីសំនាក់ចលនាកុំម្មុយនីសនៅឥណ្ឌូនេស៊ី និងចលនានៅម៉ាឡេស៊ីក្នុងការទាមទារយកសិង្ហបុរីមកវិញ។ ក្រោយពី សិង្ហបុរីចូលជាសមាជិកអង្គការសហប្រជាជាតិ លោកបានស្វែងរកការទទួលស្គាល់ឯករាជ្យរបស់សិង្ហបុរីពីសំនាក់អន្តរជាតិ។ លោកបានប្រកាសនូវគោល​នយោបាយអព្យាក្រឹតនិងមិនចូលបក្សសម្ព័ន្ឋ តាមគំរូប្រទេសស្វីស។ នៅពេលជាមួយគ្នានោះ លោកបានបញ្ជាអោយលោក ហ្គោស កេងស្វី (Goh Keng Swee) បង្កើតកងកំលាំងប្រដាប់អាវុធសិង្ហបុរី (Singapore Armed Forces) និងបានសុំជំនួយពីបរទេសផ្នែកប្រឹក្សា ហ្វឹកហ្វឺន និងសំភារៈបរិក្ខារផ្សេងៗ។
តំនែងជាទេសរដ្ឋមន្ត្រី (Senior Minister) (១៩៩០ដល់២០០៤)
បន្ទាប់ពីនាំ PAP អោយទទួលជោគជ័យក្នុងការបោះឆ្នោត៧ដងរួចមក លោក លី ក្វាន់យូបានចុះចេញពីតំនែងនៅថ្ងៃទី ២៨ វិច្ឆិកា ១៩៩០ និងប្រគល់តំនែង​នាយករដ្ឋមន្ត្រីបន្តអោយលោកហ្គោស ចុកតុង។ លោក លី ក្វាន់យូបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលកាន់តំនែងយូរជាងគេនៅលើពិភពលោក។ ការផ្ទេរតំនែង​នេះបញ្ជាក់ពីការផ្ទេរអំនាចដល់អ្នកដឹកនាំជំនាន់ក្រោយ ហើយអ្នកដឹកនាំមុនៗក៏ចូលនិវត្តន៍។ លោក លី ក្វាន់យូចុះចេញពីតំនែង​ដោយមានសុខភាព​នៅតែរឹងមាំនិងមានសតិបញ្ញារហ័សរហួន។ លោកបានដកខ្លួនឆ្ងាយពីមេដឹកនាំអាស៊ីដទៃទៀតដូចជា ម៉ៅ សេទុង, ស៊ូហារតូ, ហ្វើឌីណាន់ ម៉ារកូស និង នេ វីន ជាដើម។
តំនែងជារដ្ឋមន្ត្រីគំរូ (Minister Mentor) (ពីឆ្នាំ២០០៤ដល់បច្ចុប្បន្ន)
នៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ជាមួយទូរទស្សន៍CCTVនៅថ្ងៃទី១២ កក្កដា ២០០៥ លោកបានសង្កត់ធ្ងន់អំពីការអោយមានអ្នកមានទេពកោសល្យបន្តក្នុងការដឹកនាំប្រទេស ដោយមានប្រសាសន៍ថា៖ «យើងត្រូវចេះរកការងារនិងសកម្មភាពដែលត្រូវនឹងខ្លួនយើងនៅក្នុងពិភពមួយផ្សេងទៀត។ នៅគ្រប់ជ្រុងនៃពិភពលោក មិនខ្វល់ថា​ខ្លួនយើងតូចក៏ដោយ យើងត្រូវតែអាចធ្វើការងារមួយដែលមានប្រយោជន៍ដល់ពិភពលោក។ ដើម្បីសម្រេចការងារនេះបាន យើងត្រូវការជាចំបាច់នូវអ្នកដឹកនាំ​សម្រាប់សម្រេចចិត្តនិងមានទស្សនវិស័យល្អ មានប្រាជ្ញា និងមានការបើកចំហរចំពោះគំនិតថ្មី និងជាបុគ្គលដែលអាចផ្ដល់ឱកាសឱ្យពួកយើងអាចធ្វើវាបាន។ ការងាររបស់ខ្ញុំគឺស្វែងរកអ្នកបន្តតំណែងពីខ្ញុំ។ ហេតុនេះនឹងមានការបន្តអំណាចទៅឱ្យបុគ្គលមានទេព្យកោសល្យ មានការប្ដេជ្ញាចិត្ត ស្មោះត្រង់ និងមានសមត្ថភាព​ធ្វើអ្វីៗមិនមែនបម្រើឱ្យផលប្រយោជន៍ផ្ទាល់ខ្លួន តែឱ្យផលប្រយោជន៍ប្រជាជននិងប្រទេសជាតិ។ បើគេអាចធ្វើការងារនេះបាន គេនឹងអាចបន្តវាទៅ​ជំនាន់​ក្រោយៗ​ទៀត។ ពេលវេលានៃការបែកបាក់គ្នា វាបានបញ្ចប់ទៅហើយ»។
ហ្គាលីលេអូ ហ្គាលីលេ
ហ្គាលីលេអូ ហ្គាលីលេ (Galileo Galilei ; 15 February 1564 – 8 January 1642), ភាគច្រើនត្រូវបានគេស្គាល់ត្រឹមឈ្មោះ ហ្គាលីលេអូ, គាត់គឺជា រូបវិទូ, គណិតវិទូ, វិស្វករ, តារាវិទូ, និងជា ទស្សនៈវិទូ សញ្ជាតិអ៊ីតាលី ដែលបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុង ការបដិវត្្តវិទ្យាសាស្រ្ត ក្នុងអំឡុងពេល Renaissance. ស្នាដៃរបស់គាត់ រួមមានដូចជា ការធ្វើឲ្យមានភាពប្រសើរឡើងនៃ កែវឆ្លុះ និង រកឃើញពីផលវិបាកក្នុងការសង្កេតនៅក្នុងតារាសាស្រ្ត ព្រមទាំងបានជួយទ្រទ្រង់ Copernicanism. ហ្គាលីលេអូ ត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថាជា "បិតានៃ ការសង្កេតនៅក្នុងតារាសាស្រ្ត", ជា "បិតានៃរូបវិទ្យាទំនើប", ជា "បិតានៃវិទ្យាសាស្រ្ត", និងជា "បិតានៃវិទ្យាសាស្រ្តទំនើប"។
ខេត្តព្រះសីហនុ
ក្រុងព្រះសីហនុ ជាទីក្រុងកំពងផែសមុទ្រធំបង្អស់នៅឆ្នេរសមុទ្ររបស់ប្រទេសកម្ពុជា ។ ក្រុងព្រះសីហនុស្ថិតនៅពាក់កណ្តាល ចន្លោះប្រទេសថៃ និងប្រទេសវៀតណាម ហើយក្រុងព្រះសីហនុជាទីក្រុងសំខាន់ជាងគេ នៅឈូងសមុទ្រថៃ ។ ក្រុងព្រះសីហ​នុជាកន្លែងដែលគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍ណាស់ សម្រាប់ទេសចរណ៍ជាតិនិងអន្តរជាតិ ។ យោងតាមឯកសារក្រសួងទេសចរណ៍នៃប្រទេសកម្ពុជា បានឱ្យដឹងថា ក្នុងឆ្នាំ២០០៦ មានចំនួនទេសចរណ៍អន្តរជាតិ ប្រមាណជាង ៣២០,០០០ នាក់ មកទស្សនាក្រុងព្រះសីហនុ ។ នៅខែមករា ឆ្នាំ២០០៧ ព្រលានយន្តហោះនៅក្រុងព្រះសីហនុ ត្រូវបានបើកសម្ពោធដើម្បីការហោះហើរជាសំខាន់ ក្រុងសៀមរាប-ក្រុងព្រះសីហនុ ហើយតាមគម្រោងនៃរាជរដ្ឋាភិបាល បានឱ្យដឹងថាព្រលានយន្តហោះនៃក្រុងព្រះសីហនុនឹងក្លាយជាព្រលានយន្តហោះអន្តរជាតិនៅឆ្នាំ២០១០ ។​ ​
ឆ្នេរសមុទ្រក្រុងព្រះសីហនុ
right|thumb|150px| ឆ្នេរសមុទ្រនៅខេត្តព្រះសីហនុ
ឆ្នេរអូរឈើទាល
ឆ្នេរអូរឈើទាល ជាឆ្នេរ​មួយដែល​មាន​សោភ័ណ្ឌភាព​ស្រស់ស្អាត ស្ថិតនៅក្នុងខេត្ត​ព្រះសីហនុ  ។right|thumb|109x109px|អ្នកលក់បង្គងប៉ាកនៅសមុទ្រ ​ ឆ្នេរនេះមាន​ភាពទាក់ទាយនិងល្បីល្បាយជាខ្លាំងនៅក្នុងព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាយើង ។ ​ ក្នុងមួយឆ្នាំៗឆ្នេនេះអាច​ទាក់ទាយភ្ញៀវទេសចរណ៏បាន​រាប់រយពាន់​នាក់​ចូលមក​ទស្សនានៅក្នុង​ក្រុងព្រះ​សីហនុដែលជាចំនែកមួយក្នុងការជួយអភិវឌ្ឍន៍ដល់កំនើនសេដ្ឋកិច្ចជាតិ  ។ ​អូរឈើទាល​ជាតំបន់ឆ្នេរ​មួយ​ដែលមាន​ទេសភាពធម្មជាតិស្រស់ល្អ​បំព្រងគួរ​អោយ​ចាប់អារម្មណ៏ក្រៃលែង ។ អូរឈើទាលមានឆ្នេរ​ខ្សាច់​សស្អាត​ វែង​អន្លាយ​នឹង​មាន​ដើម​ឈើ​ជាច្រើន​ដុះអែប​មាត់ ឆ្នេរសមុទ្រ​មើលទៅជាជួរ​គួរអោយ​ ទាក់ទាយបំផុតហេតុនេះហើយឆ្នេរនេះក៏បានជាប់ជាសមាជិកក្លឹបឆ្នេរដែលស្អាតជាងគេក្នុងពិភពលោក ។  នៅទីនោះមានតូប​ខ្ចុះរបស់​អាជីវកររកស៊ីលក់ដូរ​យ៉ាង​ច្រើនសំសរាប់ ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​ជួល​អង្គុយ​លេង ឬសំរាក​កាយ​នៅពេលដែលពួកគេ​បាន​មកដល់​ទីកន្លែង​នេះ  ។  ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​ជាតិ​និង​អន្តរ​ជាតិដែលបាន​ធ្វើដំណើរ​កំសាន្ត​នៅឆ្នេរ​អូរឈើទាល អាចលេង​ទឹក​សមុទ្រ​យ៉ាង​សប្បាយ​រីករាយនិង​យ៉ាងត្រជាក់ចិត្ត​ ឬពួកគេអាច​ជួលទូក​ដើម្បីធ្វើដំណើរកំសាន្តឆ្ពោះទៅកាន់​កោះនានា  ដែល​ភាគ​ច្រើន​គឺជា​ជនជាតិ​បរទេស​ ។ ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏​មួយចំនួន​ចូលចិត្ត​លេង​ទឹក​ ជួលពោង ឬ ជួលអូរបរ​ជិះកំសាន្ត​លេង​យ៉ាង​សប្បាយរីករាយ ។  ​ភ្ញៀវទេសចរណ៏អាច​កុម្ម៉ង់ម្ហូបអាហារ​ ជាប្រភេទ​អាហារ​សមុទ្រ​ ដូចជា មឹក បង្គា​ ក្ដាម ត្រីសមុទ្រជាដើម​ដែលសុទ្ធសឹង​តែជា​អាហារ​មាន​ឪជារស​ឈ្ងុយឆ្ងាញ់​ ពិសារ ។ ក្រៅពីនេះ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏អាចទិញវត្ថុអនុស្សាវរីយ៏ ដែល​ធ្វើ​អំពីសំបកខ្យង ផ្កាថ្ម ខ្សែដៃ​ ខ្សែ​ក​ .......ទាំងអស់​នេះ​គឺជាសា្នដៃ​ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរ​ នឹងមានអ្នកម៉ាសសា ផង​ដែរ ។  ឆ្នេរ​អូរឈើទាល​ជាឆ្នេរ​ដែលសំបូរ​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៏ជាតិ និង​អន្តជាតិ មកកំសាន្ត​សើ្ទរ​​តែរៀង​រាល់ថ្ងៃ គ្មានថ្ងៃលោះឡើយជាពិសេស​ថ្ងៃឈប់សំរាក បុណ្យទាន ឬ​ក៏ថ្ងៃសំរាកចុង​សប្ដាហ៏ ។
ជេកខប រីស
ជេខប អហ្កឹស្ថ រីស (Jacob August Riis) (៣ ឧសភា ១៨៤៩ – ២៦ ឧសភា ១៩១៤) ជា​អ្នក​កំណែ​ទម្រង់​សង្គម, អ្នក​កាសែត​ជជីក​រឿង​អាស្រូវ និង ជា​អ្នក​ថត​រូប​ឯកសារ​សង្គម ​ជនជាតិ​ដាណឺម៉ាកអាមេរិកាំង។ គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​តាម​រយៈ​ទេពកោសល្យ​ខាង​ថត​រូប​ និង សរសេរ​កាសែត​របស់​គាត់​ ក្នុង​លុប​បំបាត់​ភាព​ក្រី​ក្រ​នៅ​ក្រុង​ញូវយ៉ក, ការ​លុប​បំបាត់​ភាព​ក្រី​ក្រ​នៅ​ញូវយ៉ក ជា​ប្រធានបទ​ដ៏​សំខាន់​មួយ​ក្នុង​ការ​សរសេរ​ និង ថតរូប​របស់​គាត់​។ គាត់​បាន​បង្កើត​លំនៅ​ឋាន​សម្រាប់​ជន​ក្រី​ក្រ​នៅ​ញូវយ៉ក  ដោយ​មាន​ការ​ជួយ​ជ្រោម​ជ្រែង​ពី​លោក Lawrence Veiller ដែល​ជា​សមាជិក​ក្រុម​មនុស្សធម៌​។  ជាង​នេះ​ទៅ​ទៀត  គាត់​ជា​មនុស្ស​ដ៏​ល្បី​ម្នាក់​ក្នុង​វិស័យ​ថតរូប​ដែល​ទើប​នឹង​កើត​ថ្មី នា​សម័យ​នោះ, គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​មនុស្ស​ម្នាក់​ដែល​បាន​អភិវឌ្ឍ​វិស័យ​ថត​រូប។  នៅ​ពេល​រស់​នៅ​ញូវយ៉ក  លោក រីស បាន​ជួប​ប្រទះ​នឹង​ភាព​ទាល់​ក្រ និង ក្លាយ​ជា​ប៉ូលីស​រាយការណ៍​ ដែល​សរសេរ​អំពី​​គុណភាព​ជីវិត​នៅ​តំបន់​អនាធិបតេយ្យ។  គាត់​បាន​ព្យាយាម​ជួយ​ដោះស្រាយ​វិបត្តិ​ពួក​អ្នក​ដែល​មាន​ជីវភាព​លំបាក ដើម្បី​ឱ្យ​ជីវិត​ពួក​គេ​បាន​ប្រសើរ​ឡើង។
មីក្រូសេដ្ឋកិច្ច
មីក្រូសេដ្ឋកិច្ច​គឺជាការសិក្សាសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតទៅលើ​បុគ្គល គ្រួសារ រឺក្រុមហ៊ុននិមួយៗ ខុសពីម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចដែលផ្តោតទៅលើដំណើរការ​សេដ្ឋកិច្ច​របស់​ប្រទេស​ទាំងមូល​ ហើយរាល់បញ្ហាធំៗទាំងឡាយដែលកើតមាននៅក្នុងមីក្រូសេដ្ឋកិច្ចគឺម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចជាអ្នកដោះស្រាយ។  សូមជោគជ័យ
គ្រោះទុរ្ភិក្ស
គ្រោះទុរ្ភិក្ស គឺជាដំណើរ​ក្របាយ​ ​អត់​បាយ​ឬ​អត់​ឃ្លាន។
អេលីប
សមីការប៉ារ៉ាមែត្រ
ដែល t\, ផ្ទៀងផ្ទាត់ ។
ប្រវត្តិវិទូ
សាលឺស- Gaius Sallustius Crispus
លោក សាលឺស (៨៦-៣៤ មុន គ.ស.)ជាអ្នកនយោបាយ និងប្រវត្តិវិទូរ៉ូម៉ាំង។ ដោយ ត្រូវបានគេបណ្តេញចេញពីសភាជាន់ខ្ពស់ដោយសារខុសសីលធម៌ គាត់បានគាំទ្រជូលៀសេសារ(Julius Caesar) នៅក្នុងសង្គ្រាមប្រឆាំងនឹងប៉ុមប៉ី (Pompey) ហើយបានក្លាយជាអភិបាលក្រុងនូមីឌៀ (Numidia)។ គាត់ ត្រូវបានគេចោទប្រកាន់អំពីអំពើពុករលួយ អំពើអយុត្តិធម៌ ហើយចូលនិវត្តន៍ពីនយោបាយ នៅឆ្នាំ ៤៤ មុន គ.ស.។
ស៊ីសេរ៉ូ- Cicero, Marcus Tullius
លោក ស៊ីសេរ៉ូ (១០៦-៤៣ មុន គ.ស.)រដ្ឋបុរសនៃប្រទេសរ៉ូម៉ាំង។ ត្រូវបានគេជ្រើស រើសឱ្យធ្វើជាកុងស៊ុងនៅឆ្នាំ ៦៣ មុន គ.ស. ការប្រហារជីវិតជនរួមគំនិងក្បត់ជាមួយគាត់ដោយគ្មានការវិនិច្ឆ័យ ទោស ធ្វើឱ្យគាត់បាត់បងការគាំទ្រ ហើយគាត់ត្រូវបានគេនិរទេសចេញទៅក្រៅប្រទេសនៅឆ្នាំ ៥៨ មុន គ.ស. អស់រយៈពេល ១៨ខែ។ កំឡុងពេលមានសង្គ្រាមស៊ីវិល គាត់បានគាំទ្រ ប៉ុមប៉ី (Pompey)ប្រឆាំងទល់នឹង ស្តេចស៊ែសារ។ ក្រោយមក ការធ្វើឃាតលើ ស្តេចស៊ែសារ នៅឆ្នាំ ៤៤ មុន គ.ស. គាត់បានវាយប្រហារជាច្រើន លើកលើ អង់តូនី(Anthony), ហ្វីលីពីក(Phillippics) ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យគាត់ត្រូវគេចាប់ខ្លួន និងសំលាប់។ ជាវាគ្មិនដ៏ចំណានបំផុតក្នុងប្រទេសរ៉ូម៉ាំង គាត់បានសរសេរអត្តបទជាច្រើនស្តីអំពី សិល្បៈនៃការនិយាយ និងកិច្ចការទស្សនៈវិទ្យា។
បេដ៍- Bede, St
លោក បេដ៍ (៦៧៣-៧៣៥ គ.ស.) ជាប្រវត្តិវិទូអង់គ្លេស ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាព្រះតេជគុណ បេដ៍។ ក្រោយឆ្នាំ ៦៨២ គាត់បានរស់នៅព្រះវិហារ ចារ៉ូវ (Jarrow) នៅ Northumberland ។ ស្នាដៃ ប្រវត្តិសាស្ត្រគ្រិស្តសាសនិកអង់គ្លេសរបស់គាត់(៧៣១ គ.ស.) ដែលត្រូវបានសរសេរជាភាសាឡាតាំង និង ក្រោយមកត្រូវបានបកប្រែជាភាសាអង់គ្លេស គឺជាប្រភពប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់អង់គ្លេសដ៏សំបូរបែប ជាពិសេស កំឡុងរយៈពេលដំបូងៗនៃសម័យអង់គ្លូ-សាក់សុង (ស.វ. ៥ -៨)។ គាត់គឺជាអ្នកនិពន្ធស្នាដៃប្រវត្តិសាស្ត្រ វិទ្យាសាស្ត្រ និងវេយ្យាករណ៍ជាច្រើនក្បាល។
ម៉ាគីយ៉ាវែល្លី- Machiavelli, Niccolò
លោក ម៉ាគីយ៉ាវែល្លី(១៤៦៩-១៥២៧ គ.ស.) ជាអ្នកទ្រឹស្តី នយោបាយជាតិអ៊ីតាលី។ គាត់បានបំរើការឱ្យសាធារណរដ្ឋ ហ្ល័រ៉ងទីន (ធលៀរនេតិនេ) ក្នុងតួនាទីជារដ្ឋបុរស និងជាអ្នកការទូត ពីឆ្នាំ ១៤៩៨ ដល់ ១៥១២។ នៅពេលមាន ការកាន់កាប់អំនាចរបស់ក្រុមគ្រួសាររបស់មេឌីស៊ី ឡើងវិញ គាត់ត្រួវ បានគេនិរទេសខ្លួន។ នៅក្នុងស្នាដៃព្រះអង្គម្ចាស់- The Prince ដែលត្រូវបាននិពន្ធនាឆ្នាំ ១៥១៣ គាត់បាន ជំរុញឱ្យគេប្រើមធ្យោបាយគ្រប់បែបយ៉ាងដើម្បីធ្វើឱ្យរដ្ឋមានស្ថេរភាព។
ឯកសារយោង
ដកស្រង់ពីឯកសារបង្រៀនស្តីពី វិធីសាស្ដ្រស្រាវជ្រាវបែបប្រវត្តិវិទ្យា ដោយ ថា លាងអាង THA LEANG ANG  ដេប៉ាតឺម៉ង់ ប្រវត្តិវិទ្យា  សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភំពេញ។
សួង អរុណ ដេវិដ
ស្នាដៃកំណាព្យ
ក្រៅពី ការផ្សាយស្នាដៃ ផ្នែកកំណាព្យ នៅវិបសាយនានា តាមកាសែត និងនៅតាមទស្សនាវដ្ដី លោកអរុណ បានបោះពុម្ភកូនសៀវភៅធម៌កំណាព្យ ១ក្បាល ដែលមាន ចំណងជើងថា ពេជ្ឃឃាតខន្ធ៥ បានបោះពុម្ភជាច្រើនលើក បន្ដិចម្ដងៗ នៅវត្ដគន្ធកុដ របស់លោកគ្រូប៊ុតសាវង្ស ដើម្បីចែកចាយ ជាធម្មទាន។ ក្រៅពីកំណាព្យខ្មែរ លោកបានសរសេរកំណាព្យ​ ជាភាសាអង់គ្លេស បានដាក់ផ្សាយនៅវិបសាយasianamericanpoetry.com មួយចំនួនផ្សេងទៀត និង មានកំណាព្យខ្លះ បានជាប់ចំណាត់លេខពិសេសទៀតផង។
រស់ សេរីសុទ្ធា
រស់ សេរីសុទ្ធា (អង់គ្លេស: Ros Sereysothea) (កើតថ្ងៃទី ០៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩៤៧) នាងគឺជាតារាចម្រៀងកម្ពុជាមួយរូប ដែលទទួលបាននូវការចាប់អារម្មណ៍ពីទស្សនិជន ជាមួយនិងការបង្ហាញខ្លួនរបស់នាងក្នុងឆ្នាំ ១៩៦៣ និងបានជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ ក្នុងការប្រឡងចម្រៀងឯកថ្នាក់ខេត្ត ប្រចាំ ខេត្តបាត់ដំបង ជាមួយនិង ស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោកកវី គង្គ ប៊ុនឈឿន ដែលបទនេះមានចំណងជើងថា "កូនអ្នកនេសាទ" ។ ភាពល្បីល្បាញរបស់ រស់ សេរីសុទ្ធា​ នាងបានចេញនូវ អាល់ប៊ុម ទី១ របស់ខ្លួនក្នុងបទ "ស្ទឹងខៀវ" (Blue River) ជាមួយនិង ស្នាដៃនិពន្ធរបស់លោក ស្វាយ សំអឿន បទនេះផងដែរ បានរុញកេរ្តិ៍ឈ្មោះរបស់នាងជាប់ក្នុងកំពូលបទចម្រៀងវិទ្យុជាតិបាត់ដំបង (Top in Radio National Battambang) ហៅកាត់ថា RNB ។ ការចេញបទចម្រៀងជាបន្តបន្ទាប់ របស់អ្នកនាង បានធ្វើឱនាងក្លាយជាតារាចម្រៀងដ៏ពេញនិយមប្រចាំប្រទេសកម្ពុជាផងដែរ ។
បទចម្រៀងពេញនិយម
Popular songs
អាល់ប៊ុមដៃគូ (ស៊ីន ស៊ីសាមុត)
៧- ចោរលួចចិត្ត
៣០- ស្រណោះ​អូរ​ជ្រៅ
ឃើញដូចនេះ
See also
ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច
ការវិវត្តន៍នៃទ្រស្តីបទម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ច
សៀវភៅដំបូងដែលបានបោះពុម្ភឡើងក្រោមចំនងជើងថា(ម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចMacroeconomics)គឹដោយសេដ្ឋកិច្ចវិទូជនជាតិនរវេ(Norwegian)ឈ្មោះRagnar Frischក្នុងឆ្នាំ១៩៣៣។ === ទ្រឹស្តីសេដ្ឋកិច្ចបែបចាស់និង​ទ្រឹស្តីបទបរិមាណរូបិយបណ្ណន៍(Classical economics and the quantity theory of money) === រហូតដល់ដើមសតវត្សន៍ទី២០ ទ្រឹស្តីបទបរិមាណរូបិយបណ្ណន៍គឹជាម៉ូដេលម៉ាក្រូសេកិច្ចដែលពេញនិយមជាងគេក្នុងចំណោមសេដ្ឋកិច្ចវិទូបែបចាស់។ ម៉ូដេលនៃទ្រឹស្តីបទនេះ​គឺ​មានសមីការ​ដូច​​ខាងក្រោម៖
ខេត្តពលលាវ
រដ្ឋបាល​
(​បង្កើត​ថ្មី ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០០៥ )
ប្រ​វត្តិ​
​ខេត្ត​ពល​លាវ ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទ​អង្គ​ច័ន្ទ​ទី១ ក្នុងអំឡុង គ​.​ស​. ១៥៥១ ត្រូវបាន​ចាត់ ជា​មណ្ឌលរដ្ឋបាល​មួយ ដោយ​ស្និទ្ធ ភូបាល​នាមតាត ក្នុង ចំណោម​មណ្ឌលរដ្ឋបាល​ទាំង ៥ នៅ ស្រុក​បាសាក់ ដោយ​ឲ្យ​ឈ្មោះថា ខេត្ត “​ពល​លាវ​(៤)“ ដែលមាន វិសាលភាព លាតសន្ធឹង​ពី​ទន្លេបាសាក់​ទៅដល់​ជ្រោយ​ខ្មែរ ( ទឹកខ្មៅ ) ពួក​អតីត​អ្នក​ដំណើ​រ​ព័រ​ទុយ ហ្គេ​បានដាក់​ឈ្មោះថា “​ជ្រោយ Cambodia “ ។​
​ឆ្នាំ ១៩៤៧ ស្រុក​វាល​ភ្លង់ ( Phứơc Long ) ត្រូវបាន​កាត់​ពី​ខេត្ត​ក្រ មួ​នស មក​បញ្ចូល​នឹង​ខេត្តពល​លាវ  ថែម​មួយទៀត រីឯ​ស្រុកទឹកខ្មៅ ( Cà Mau ) ត្រូវបាន​បង្កើតជា​ខេត្ត ដោយឡែក​មួយ​ហៅថា ខេត្ត​កា​ម៉ា​វ។​
​ថ្ងៃទី ២២ ខែតុលា ឆ្នាំ ១៩៥៦ ក្រោម​របប​យួន​សេរី បាន​បញ្ចូល​ខេត្ត​ទាំងពីរ គឺ​ឃ្លាំង ( Sóc Trăng ) និង​ខេត្ត​ពល​លាវ ( Bạc Liêu ) ចូល​តែ មួយ​ហៅថា បា​ស្វៀ​ង ( Ba Xuyên ) ។​
តួកមេនីស្ថាន
ឯកសារយោង
តួកមេនីស្ថាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសអាស៊ីកណ្តាល ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រតិបត្តិការឥស្លាម ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋផ្តាច់ការ
អនុគមន៍ដឺក្រេទី២
ឫស
ដោយតាង និង សមីការ អាចសំដែងជាផលគុណកត្តា  ។
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពហុធា
សារមន្ទីរជាតិ
ការជួសជុលសារមនី្ទរ
ជាបន្តមកទៀតសារមនី្ទរបានទទួលការឧបត្ថម្ភថវិកាពីប្រទេសអូស្រ្តាលី ត្រូវបានជួសជុលកែលម្អឡើងវិញ ។ ដូចជានៅលើដំបូលនៅលើពិដានឈើមានការ ខូតខាតត្រូវបានជួសជុលបនែ្ថម ដើម្បី​ការពារលាមកប្រចៀវ ។ មានការលាបពណ៌‌ជញ្ជាំងខាងក្នុងនិង ខាងក្រៅឲ្យ មានសម្រស់ឡើង វិញ។ សារមនី្ទរត្រូវបានសម្ពោធ នៅ ថៃ្ងទី ២៨ ខែមេសា ឆ្នាំ ១៩៩៥ ក្រោយ​ពី​ការជួសជុល​រួចជាស្ថាពរក្រោមព្រះរាជធិបតីព្រះករុណាព្រះបាទ នរោត្ដម សីហនុ ព្រះមហាក្សត្រនៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងឯកឧត្តម បៀលហាយដិន អគ្គទេសាភិបាល​នៃ​ប្រទេសអូស្រ្តាលី ដើម្បីរំលឹកចំពោះការជួសជុលសម្រេចជាស្ថាពរនៃសារមនី្ទរជាតិ ឡើងវិញ។ បច្ចុប្បន្ន​ស្ថានភាព​របស់សារមនី្ទរ​កាន់តែ​មានភាពទ្រុឌទ្រោម​ទៅតាម​អាយុកាល​ដែលអភរិក្ស​កំពុង​អំពាវនាវសែ្វង រកជំនួយជាថវិកានិងបចេ្ចកទេសដើម្បី ដោះស្រាយបញ្ហានិងធ្វើឲ្យសារមនី្ទរមានភាពប្រសើរឡើងវិញ។
តំណភ្ជាប់
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភ្នំពេញ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សារមន្ទីរ
ស៊ាន ឃីងស្តន
តំណភ្ជាប់
ចំនាត់ថ្នាក់ក្រុម:តារាចំរៀងអាមេរិក
ហុងដា សូអ៊ិជិរ៉ូ
ជីវប្រវត្តិ
ហុងដា សូអ៊ិជិរ៉ូ ចាប់កំនើត​នៅខេត្តស្ស៊ីហ្សឹអុកា ប្រទេសជប៉ុន នៅថ្ងៃទី១៧ វិច្ឆិកា ១៩០៦។ ឪពុក​របស់គាត់ឈ្មោះ ហុងដា ហ្គីហេ ជាជាងដែក​ ប៉ុន្តែ​មានទេពកោសកល្យ​ច្រើន​រួមទាំង​ជំនាញពេទ្យធ្មេញ​ពេលដែល​មានតំរូវការ។ ម្ដាយរបស់គាត់ឈ្មោះ មីកា ជាអ្នកតំបាញ។ គ្រួសារ​របស់គាត់​មិនមែន​ជាអ្នក​ធូធារ​ទេ។ ឪពុក​របស់​គាត់​បានអប់រំ​គាត់​តាំងពី​កុមារ​ពី​សីលធម៌​នៃ​ការប្រឹង​ប្រែង​ធ្វើ​ការងារ និងអោយស្រលាញ់​គ្រឿងមេកានិច។ សូអ៊ិជិរ៉ូ​ចេះ​សំលៀង​សំភារៈ​ប្រើក្នុងចំការ និង​ផលិតប្រដាប់ប្រដារក្មេងលេង​ដោយ​ខ្លួនឯង​តាំងពី​កុមារ។ នៅក្បែរ​ផ្ទះគាត់​មាន​រោងម៉ាស៊ីន​កិនស្រូវ​តូចមួយ ដែលសំលេង​របស់វា​ធ្វើអោយគាត់​ចាប់អារម្មណ៍ និងទទូច​អោយឪពុក​គាត់​នាំ​ទៅមើល​ទិដ្ឋភាពម៉ាស៊ីននោះ​ដើរ។ នៅសាលា​គាត់​មានងារ​ថា «ស្កាច្រមុះ​ខ្មៅ» ព្រោះ​គាត់​តែង​មាន​មុខ​ប្រលាក់​ដោយសារ​ជួយការងារ​ឪពុក។
ប្រវត្តិរទេះគោខ្មែរ
លោកបណ្ឌិ ត មីសែល ត្រាណេ អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធម៌‌និងវិចិត្រសិល្បៈ បានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា : យោងតាមលក្ខណសម្បតិ្តរទេះរបស់ប្រទេសឥណ្ឌាគឺ ទម្រង់នៃរទេះបានផ្លាស់ប្តូរ តាមយុគសម័យនិមួយៗ ដែលគ្រាន់តែនៅប្រើកង់ពីរដូចគ្នានាសម័យបុព្វកាល ។ ស្ថិតក្រោមឥទ្ធិពលវប្បធម៌‌ឥណ្ឌានេះហើយ ដែលនាំឲ្យ ជនជាតិ ខែ្មរក្នុងអាណាចក្រនគរភ្នំបានខ្ចីយានជំនិះពីពួកឥណ្ឌាចាប់តាំងពី សតវត្ស រ៍ទី១នៃគ្រឹស្តសករាជមកម៉េ្លះ ។ ដោយមានការនិយមពីជនជាតិខែ្មរ ដែលចំនួនភាគច្រើន ជាកសិករនោះបានជាការប្រើរទេះគោ ឬក្របី ត្រូវបានផ្តើមឡើងចាប់តាំងពីសតវត្សទី១ នៃគ្រឹស្តសករាជ និងត្រូវបានបន្តរហូតដល់បច្ចុប្បន្ន ។
ឯកសារយោង
ដកស្រង់ចេញពីកាសែតរស្មីកម្ពុជាច្បាប់ចេញផ្សាយឆ្នាំទី១១លេខ៣១៧៩ ថៃ្ង ព្រហស្បតិ៏ ទី០២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៣។
ខ្នាតកំលាយនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ
មើលអត្ថបទក្បោះក្បាយនៅ : ខ្នាតគោលនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ
អនុគមន៍ដឺក្រេទី៣
thumb|right|200px|ក្រាបនៃអនុគមន៍ដឺក្រេទី៣។ រឺសជាចំនុចប្រសព្វរវាងអ័ក្សអាប់ស៊ីស (x'0x)\! និងខ្សែកោង (y = 0)។ វាមាន[[ចំនុចរបត់២។]] នៅក្នុងគណិតវិទ្យា អនុគមន៍ដឺក្រេទី៣ (Cubic function) ជាអនុគមន៍ដែលមានទំរង់ ដែល a ជាចំនួនមិនសូន្យ។ ដេរីវេនៃអនុគមន៍ដឺក្រេទី៣ជាអនុគមន៍ដឺក្រេទី២។ អាំងត្រេក្រាលនៃអនុគមន៍ដឺក្រេទី៣ជាអនុគមន៍​ដឺក្រេ​ទី​បួន​។
វិធីសាស្រ្តកាដាណូ(Cardano)
ជំនួសx = t - a/3​ ហើយលុបបំបាត់តួដែលមានដឺក្រេទី២​  យើងបាន
ចំលើយចំពោះសមីការគឺអោយដោយ
ប្រព័ន្ធអាចត្រូវបានដោះស្រាយ ដោយដោះស្រាយសមីការដឺក្រេទី២ ចំពោះ v
សីដក់
របៀបលេង
សីដក់ ឬ សីមេលោងលេង​ម្ខា ៣ នាក់​ដោយ​មិន​គិតពី​កីឡាករ​បម្រុង​នោះទេ តែ​នៅក្នុង​ការប្រកួត​ក្រុម​នីមួយៗ​អនុ​ញ្ញាត​ឲ្យ​មាន​កីឡាករ​តែ ៤ នាក់​ប៉ុណ្ណោះ​ដោយ​រាប់ទាំង​កីឡាករ​បម្រុង​ម្នាក់​ផង ។ ​កីឡាករ​បម្រុង​ម្នាក់​នោះ​អាច​ ផ្លាស់ប្ដូរ​បាន​រហូត​ដូច​កីឡាបាល់ទះ​ដែរ ។​ លក្ខ​ខ​ណ្ឌ​នៃ​ការប្រកួត​បើ​មាន​ក្រុម​ណាមួយ​ឈ្នះ ២ សិត​ជា​ប់គ្នា​នោះ​គឺ​បានឈ្នះ​ជា​ស្ថាពរ ។​តាម​ធម្មតា​មួយ​សិត​មាន ១៥​ពិន្ទុ​តែ​ក្នុងករណី​ការប្រកួត​ឈ្នះ-​ចាញ់​មួយ​សិត​ម្នាក់​នោះ​គឺ​ត្រូវ​ លេង​សិត​ទី ៣ ទៀត​ដើម្បី​រក​អ្នកចាញ់​អ្នកឈ្នះ​ដែល​សិត​ទី ៣ នេះ​លេង​ដោយ​កំណត់​ពិន្ទុ​តែ​៦ ប៉ុណ្ណោះ​ហើយ​លេង​បាន ៣ ពិន្ទុ​នឹងធ្វើ​ការ​ផ្លាស់ប្ដូរ​តារាង​គ្នា ។​​កីឡា​នេះ​លេង ៣ ប៉ះ​ដូច​បាល់ទះ​ដែរ​ហើយ​គេ​អាច​ប្រើ​ក្បាល​ដើម្បី​លេង ។ ​ការលេង ៣ ប៉ះ​នេះ​ខុសពី​បាល់ទះ​ដោយ​កីឡាករ​តែម្នាក់ឯង​អាច​លេង​បាន​ទាំង ៣ ប៉ះ​ដោយ​គ្មាន​បញ្ហា ។​
ខេត្តផ្សារដែក
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តក្រុងនៃកម្ពុជាក្រោម =មើលផងដែរ=
បញ្ជីរាយប្រទេស
ត – ន
↑ គ – ណ ↓ ប
ប
↑ ត – ន ↓ ព – ម
បញ្ជីរដ្ឋមានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ
[[Image:Flag_of_Russia.svg|28px|]] ​​ រុស្ស៊ី
រុស្ស៊ី​បាន​សាកល្បង​​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​​លើក​ដំបូង​បង្អស់​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៤៩ ដែល​ត្រូវ​បាន​គេ​ដឹង​ដោយ​អន្លើ​តាម​រយៈ​របាយការណ៍​ចារកម្ម​ ដែល​អាច​យក​ជា​ការ​បាន​ ក្នុង​កំឡុង​ពេល​ក្រោយ​​សង្គ្រាមលោក​លើក​ទី​២​។ សហភាព​សូវៀត ជា​ប្រជាជាតិ​អឺរ៉ុប​ទី​មួយ​ ដែល​បាន​ផលិត​ និង​សាកល្បង​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ បុព្វហេតុ​ ដែល​ជំរុញ​​សូវៀត​ឲ្យ​ផលិត​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​​គឺ​ ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​មាន​តុល្យភាព​កម្លាំង​ក្នុង​កំឡុង​សង្គ្រាមត្រជាក់​។ សហភាព​សូវៀត​ក៏បាន​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​អ៊ីដ្រូសែន​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥៣ ហើយ​ផលិត​បាន​នូវ​គ្រាប់បែក​អ៊ីដ្រូនសែន​ទម្ងន់​រាប់​លាន​តោន​មួយ​គ្រាប់​ នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥៥​។ ​សហភាព​សូវៀត​ក៏បាន​ធ្វើ​ការ​សាកល្បង​ផង​ដែរ​ នូវ​​គ្រាប់បែក​នុយក្លេអ៊ែរ​ដ៏​មាន​បំផុត​ ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ផ្ទុះ​ដោយ​មនុស្សជាតិ​។ ក្រោយ​ពី​ការ​ដួល​រលំ​ នៃ​សហភាព​សូវៀត​ រាល់​​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ទាំងអស់​របស់​សហភាព​សូវៀត​ត្រូវ​ប្រគល់​ទៅ​ឲ្យ​ប្រទេសរុស្ស៊ី​។
[[Image:Flag_of_the_United_Kingdom.svg|28px|]]​​ រាជាណាចក្ររួម
រាជាណាចក្ររួម​​បាន​សាកល្បង​​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​ជា​លើក​ដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥២ ដោយ​បាន​ទាញ​យក​ទិន្នន័យ​មួយភាគធំ​ពី​ការ​សហការ​ជាមួយ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​​ ក្នុង​គម្រោង​ Manhattan ។ រាជាណាចក្ររួម​គឺជា​ប្រជាជាតិ​អឺរ៉ុប​​ទី​២ ដែល​បាន​ផលិត​ និង​សាកល្បង​​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ​។ កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ របស់​អង់គ្លេស​មាន​បំណង​ដើម្បី​ទប់ទល់​នឹង​ ឥទ្ធិពល​របស់​សហភាព​សូវៀត​​ ស្រប​ពេល​ជាមួយ​គ្នា​នោះ​ក៏​​មាន​ពាក់​ព័ន្ធ​នឹង​ សង្គ្រាមត្រជាក់នៅ​អឺរ៉ុប​ផង​ដេរ​។ រាជាណាចក្ររួម​ក៏បាន​សាកល្បង​គ្រាប់បែក​អ៊ីដ្រូសែន​លើកដំបូង​នៅ​ឆ្នាំ​ ១៩៥៧​។
រឿងមហាភារតយុទ្ធ ភាគទី១២៖សង្គ្រាមកុរុក្សត្រ
អរជុន​ឲ្យ​ក្រិស្ណ​រាជ​សម្ពន្ធ​មិត្រ​របស់​គេ ធ្វើ​នាទី​បរ​រថសឹក​នា​ទី​ដទៃ មិន​ស្រួល​ដូច​នាទី​នេះ ព្រោះ​ក្រិស្ណ​បាន​ប្ដេជ្ញា​នឹង​ទុរយោជន៍​ថា នឹង​មិន​កាន់​អាវុធ​ដើម្បី​ចូល​ជួយ​ខាង​ពួក​ពាណ្ឌព​ខណៈ​កាល អេជុន​ឡើង​លើ​រថសឹក​ដ៏​ខ្ពស់ ក្រឡេក​ទៅ​ត្រួត​មើល​ថែវ​ទាហាន​សឹក​ខាង​មុខ សង្កេត​ឃើញ​ពួក​ទាហាន​អម្បាល​នោះ​ពេញ​ទៅ​ដោយ​ព្រះ​ញាតិ​របស់​ខ្លួន ទាំង​ចាស់​ទាំង​ក្មេង ក៏​ទ្រង់​ស្លុត​ព្រះ​ហឫទ័យ ទើប​ប្រារព្ធ​នឹង​ក្រិស្ណ​ថា ចិត្ត​ខ្ញុំ​រសេះ​រសោះ​រួញរា​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​កាប់​សម្លាប់​គ្នា​ ឈាម​ច្រាល​ទាំង​ប្រថពី​ក្នុង​ទី​ចំពោះ​មុខ​នេះ​ខ្ញុំ​ឥត​បំណង​ស្វែង​រក​ ជ័យជម្នះ​បៀតបៀន​គ្នា​ដូច្នេះ មិន​ក្រហល់​ក្រហាយ​រក​អំណាច មិន​ប្រាថ្នា​រក​សេចក្ដី​ចម្រើន​ក្នុង​លោក​នេះ អ្នក​ដែល​យើង​លោភ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ដល់​គេ គេ​ក៏​មក​ចូល​ក្បួន​ទ័ព​ច្បាំង​នឹង​យើង ប្រយោជន៍​អ្វី​ដែល​យើង​នឹង​គប្បី​បាន​ក្នុង​លោក​នេះ សុខ​អ្វី​ក្នុង​លោក​នេះ​នឹង​មាន បើ​យើង​សម្លាប់​បង​ប្អូន​ឯង​អស់​ទៅ​ហើយ ។
នភ ហង្សផលា
កំណាព្យផ្សេងៗ
រីមនុស្សក្អេងក្អានចាងអំនួត ដូចកួរស្រូវស្ងួតឥតអំពើ
ឯមនុស្សលំទោនទន់កិរិយា ឱនអង្គអាត្មាគំនិតខ្ពស់
ព្យាយាមឧស្សាហ៍មិនបណ្តែត ឆ្លៀតធ្វើប្រយោជន៍សែនបវរ។
សមីការដឺក្រេទី២
រូបមន្តរកឫសនៃសមីការដឺក្រេទី២
សមីការដឺក្រេទី២ដែលមានមេគុណជាចំនួនពិត ឬចំនួនកុំផ្លិច មានឫសពីរអាចជាចំនួនពិតកំណត់ដោយរូបមន្តខាងក្រោម
រាងកាណូនិក និងឌីសគ្រីមីណង់ Δ
thumb|ស្តាំ|ឧទាហរណ៍សញ្ញានៃ[[ឌីសគ្រីមីណង់
លក្ខណៈធរណីមាត្រ
យោងតាមការបកស្រាយខាងលើ ប្រសិន​បើ​ឌីសគ្រីមីណង់​វិជ្ជមាន​នោះ​ក្រាប​នឹង​កាត់អ័ក្សអាប់ស៊ីស​ត្រង់ពីរ​ចំនុច​ផ្សេងគ្នា។ បើឌីសគ្រីមីណង់ស្មើសូន្យ នោះ​ក្រាប​នឹង​ប៉ះ​អ័ក្សអាប់ស៊ីស​ត្រង់​មួយ​ចំនុច​គត់។ បើឌីសគ្រីមីណង់អវិជ្ជមាន នោះក្រាបមិនកាត់ឬប៉ះអ័ក្សអាប់ស៊ីស។
ខ្នាតគោលនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ
សូមមើលផងដែរ
Internacia sistemo de unuoj
ក្លឹបបាល់ទាត់ថធ្ធិនហេមហតស្ពឺ
ក្លឹបបាល់ទាត់ ថធ្ធិនហេម ហតស្ពឺ Tottenham Hotspur, សំដៅជាទូទៅថាជាក្រុម Tottenham  ឬក្រុមមាន់ខ្នាយមាសគឺជាជំនាញវិជ្ជាជីវៈជាភាសាអង់គ្លេស បាល់ទាត់ របស់ក្លិបដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ក្លិប Tottenham, ទីក្រុងឡុងដ៍, ដែលមានសមត្ថកិច្ចក្នុងការ ក្របខ័ណ្ឌ Premier League នេះ កំពូល បាល់ទាត់អង់គ្លេស ។ ក្រុមនេះបានលេងការប្រកួតក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួននៅក្នុង ពហុកីឡដ្ឋាន Tottenham Hotspur ដែលមានសមត្ថភាព ៦២.៨៥០ នាក់ចាប់តាំងពីខែមេសាឆ្នាំ ២០១៩ មកជំនួសកន្លែងអតីតផ្ទះរបស់ពួកគេគឺ កីឡដ្ឋាន White Hart Lane ដែលត្រូវបានកម្ទេចចោលដើម្បីឆ្ពោះទៅកីឡដ្ឋានថ្មីនៅលើទីតាំងតែមួយ។
ក្នុងវិស័យបាល់ទាត់ក្នុងស្រុក Spurs បានឈ្នះពានរង្វាន់ លីក ២ ដង FA Cup ៨ ដង League Cup ៤ ដងនិង FA Community Shields ៧ ដង។ នៅក្នុងកីឡាបាល់ទាត់ទ្វីបអឺរ៉ុប ពួកគេបានឈ្នះពានរង្វាន់ អ៊ឺរ៉ុបអ៊ែនឌ្រីហ្គោនឌឺខាប់ និងយូហ្វា ខាប់ ២ ដង ។ ក្រុមមាន់ខ្នាយមាសក៏ជាជើងឯករងផងដែរនៅក្នុង ការប្រកួតពានរង្វាន់យូហ្វាឆេមពានលីកឆ្នាំ ២០១៨-១៩ ។ ពួកគេមានការប្រកួតប្រជែងគ្នា យូរអង្វែងជាមួយក្លឹប Arsenal ដែលនៅក្បែរនោះដែលពួកគេប្រកួតប្រជែង ដណ្តើមពានរង្វាន់ទីក្រុងឡុងដ៍ខាងជើង ។ ក្រុមមាន់ខ្នាយមាសគឺជាកម្មសិទ្ធិរបស់ ក្រុមហ៊ុន ENIC Group ដែលបានទិញក្លឹបនេះក្នុងឆ្នាំ ២០០១ ។ ក្លឹបនេះត្រូវបានគេប៉ាន់ប្រមាណថា មានតម្លៃ ១,៦៧ ពាន់លានផោន (២,៣ ពាន់លានដុល្លារ) នៅឆ្នាំ ២០២១ ហើយវាគឺជា ក្លឹបបាល់ទាត់ដែលរកចំណូលបានខ្ពស់បំផុតទី ៩ នៅលើពិភពលោកជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំចំនួន ៣៩០,៩ លានផោនក្នុងឆ្នាំ ២០២០
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បាល់ទាត់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្លឹបបាល់ទាត់
ការបង្កើតរូបសណ្ឋាននៃ MySQL
បង្កើតប្រព័ន្ធទិន្នន័យ
មេឌាវិគី ត្រូវការភ្ជាប់ជាមួយប្រព័ន្ធទិន្នន័យ។​ហេតុដូច្នេះដើម្បីបង្កើតប្រព័ន្ធទិន្នន័យសូមវាយលេខកូដដូចខាងក្រោម​៖
វិធីសាស្ត្រ ទី៣
mysql> use mysql; mysql> select Host,DB,User,Select_priv,Insert_priv,Update_priv,Delete_priv,Create_priv,Alter_priv,Lock_Tables_priv -> from db    -> where User='dbuser'; គ្រប់កូឡោនជាមួយ_priv - បុព្វបទត្រូវតែមាន Y ជាតំលៃសន្មត. តើការកំនត់ដ៏ទៃទៀតនេះគឹមិនចាំបាច់? បើសិនជាមិនផ្តល់សិទ្ធិដល់អ្នកប្រើប្រាស់ប្រពន្ធ័ទិន្នន័យ (q.v. បង្កើតអ្នកប្រើប្រាស់ ។ ជាមួយបព្ជាដែលប្រើ mysql ប្រព័ន្នគ្រប់គ្រង ទិន្នន័យបានបង្ហាញការគ្រប់គ្រងទិន្នន័យដោយប្រើ mysql. នេះគឺជាប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងទិន្នន័យ និងបានត្រឹមតែអនុញ្ញាត្តិអោយសិទ្ធិ អ្នកប្រើប្រាស់ជាច្រើនមានលទ្ធភាពភ្ជាប់ទៅនិងអ្នកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ។ (ឧទាហរណ៏ អ្នកគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធ)។
សហរដ្ឋ
ឧទាហរណ៏ខ្លះដូចទូទៅ
ប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជា
ក្រុមមនុស្សដែលកំពុងរស់នៅទូទាំងប្រទេសកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យនាពេលសព្វថ្ងៃនេះ យ៉ាងណាមិញគឺជាក្រុមមនុស្សដែលបានរស់នៅទីនេះចាប់តាំងពី​សហវត្សទី៥ មុនគ.ស.មកម៉្លេះ។នគរហ៊្វូណនបុរាណបានគ្រប់គ្រងទឹកដីធំធេងជាងគេ ហើយក្នុងកំឡុងសម័យនោះដែរ វប្បធម៌នគរហ៊្វូណនបានរងឥទ្ធិពលពីព្រហ្មញ្ញសាសនាយ៉ាងខ្លាំងក្លា ដែលនាំឱ្យមានសកម្មភាពសង្គមសេដ្ឋកិច្ចដ៏យូរអង្វែងទៅវិញទៅមកជាមួយពួកដៃគូពាណិជ្ជកម្មតាមមាត់សមុទ្រក្នុងឥណ្ឌូមណ្ឌលនៅភាគខាងលិច។ កំណត់ត្រាពិស្ដារស្ដីពីរចនាសម្ព័ន្ធនយោបាយមួយលើទឹកដី នៅត្រង់កម្ពុជាសព្វថ្ងៃនេះ ដំបូងលេចឡើងក្នុងវស្សប្បវត្តិចិនដែលគេដាក់ឈ្មោះថាហ៊្វូណន ជានយោបាយង្គមួយដែលស្ថិតនៅបរិវេណប៉ែកខាងត្បូងបង្អស់នៃទៀបកោះឥណ្ឌូចិនកាលពីសតវត្សទី១ដល់ទី៦។ ជិតដល់សតវត្សទី៦ អរិយធម៌មួយ ដែលគេបានប្រសិទ្ធិនាមថា ចេនឡា ក្នុងបណ្ដាវស្សប្បវត្តិចិន បានចូលខ្លួនមកជំនួសរដ្ឋហ៊្វូណនហើយបានចាក់គ្រឹះយ៉ាងរឹងមាំ គ្រានោះដែរ វាបានគ្រប់គ្រងផ្ទៃដីដ៏ធំដែលតែងតែរីករួមទឹកដីក្នុងរង្វង់បរិវេណឧបទ្វីបឥណ្ឌូចិន ហើយវាត្រូវបានគេពោលថាជារដ្ឋដែលមានមជ្ឈមណ្ឌលអំណាចជាច្រើនទៀតលើសពីមួយ។ អធិរាជាណាចក្រខ្មែរស្គាល់នូវយុគមាសនៅក្នុងសតវត្សទី៩ដល់ទី១៣ នៅពេលនោះសំណង់អគារប្រាសាទធំៗក៏ត្រូវបានគេសាងសង់ឡើង សំណង់ដែលគួរឱ្យកត់សំគាល់បំផុតគឺប្រាសាទអង្គរវត្ត។ អធិរាជាណាចក្រខ្មែរត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅកៀកនឹងដើមសតវត្សទី៩។ ខ្លឹមសារយោងយកតាមត្រង់សេចក្ដីនិយាយអំពីពិធីអាទ្យាចរិយកម្ម និង ប្រសិទ្ធីបែបទេវៈជាពិធីធ្វើឡើងដើម្បីបញ្ជាក់ភាពស្របច្បាប់ខាងនយោបាយដល់ស្ថាបនិកនៃអាណាចក្រនេះ ព្រះបាទជយវម៌្មទី៣ ដែលធ្វើនៅលើកំពូលភ្នំគូលែន (មហេន្ទ្របវ៌ត) នៅឆ្នាំគ.ស. ៨០២។ ការស្នងរាជ្យរបស់ព្រះមហាក្សត្រដ៏មានឥទ្ធិឫទ្ធិជាច្រើនអង្គក៏បានបន្តលទ្ធិទេវរាជ ដោយបានស្នងរាជ្យបន្តចាប់ពីសម័យអរិយធម៌ខ្មែរបុរាណរហូតដល់សតវត្សទី១១។ សន្តតិវង្សថ្មីមួយដែលមានដើមកំណើតពីក្សត្របុរៈមួយបានកាន់ពុទ្ធសាសនាតែមិនបានខ្ជាប់ខ្ជួនជាសាសនារបស់ខត្តិយវង្សឡើយ ហើយក៏ជាលទ្ធផលនៃការធ្វើឱ្យបែកបាក់អំណាចកណ្ដាលផងដែរ។ ពង្សាវតារខត្តិយវង្សថ្មីនេះបានបញ្ចប់នៅសតវត្សទី១៤។ មហាសមិទ្ធិកម្មខាងរដ្ឋបាល កសិកម្ម ស្ថាបត្យកម្ម ធារាសាស្ត្រ គមនាគមន៍ ការរៀបគំរោងនគរូបនីយកម្ម និង សិល្បៈគឺជាសក្ខីភាពនៃអរិយធម៌ដែលបានច្នៃប្រឌិតឡើង និង មានវឌ្ឍនភាពសឱ្យឃើញ ក្នុងសំណង់ដ៏ស្មុគស្មាញរបស់រាជវង្សទាំងនោះ ហើយក៏ក្លាយជាមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃកេរ្តិ៍ដំណែលវប្បធម៌នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
បុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ និង ប្រវត្តិសាស្ត្រដើមដំបូង
ការចុះកាលបរិច្ឆេទកាបូន១៤ នៃរូងភ្នំនៅឯល្អាងស្ពាននៅភាគពាយព្យកម្ពុជា បានសឱ្យឃើញថាឧបករណ៍ធ្វើអំពីថ្មមានចាប់តាំងពី ៦០០០-៧០០០ ឆ្នាំ ម.គ. និងគ្រឿងស្មូនមានចាប់តាំងពី ៤២០០ ឆ្នាំ មគ. មកម៉្លេះ (មុនសម័យធម្មតា)។ ភស្តុតាងខាងបុរាណវត្ថុបន្ថែមទៀតបង្ហាញថាប៉ែកផ្សេងៗនៃតំបន់នេះ សព្វថ្ងៃត្រូវបានគេហៅថា កម្ពុជា ដែលមានមនុស្សរស់នៅចាប់តាំងពីប្រហែល ១០០០-២០០០ ឆ្នាំ មគ. ស្ថិតក្នុងវប្បធម៌សម័យថ្មរំលីង។ លលាដ៍ក្បាល និងឆ្អឹងមនុស្សដែលបានរកឃើញ នៅសំរោងសែនក្នុងខែត្រកំពង់ឆ្នាំងបានចុះកាលបរិច្ឆេទចាប់ពីឆ្នាំ ១៥០០ មគ. ។ លោកហេង-សុផាឌី (២០០៧) បានទាញនូវការប្រៀបធៀបរវាងស្ថានីយ៍បន្ទាយគូសំរោងសែន និងស្ថានីយ៍បន្ទាយគូនៅភាគខាងកើតកម្ពុជា។ មនុស្សទាំងនេះទំនងជាបានធ្វើទេសន្តរប្រវេសន៍ពីចិនភាគអាគ្នេយ៍មកកាន់ទៀបកោះឥណ្ឌូចិន។ ពួកអ្នកប្រាជ្ញរកឃើញថាការធ្វើស្រូវ និងសំរិទ្ធិដំបូងគេដែលធ្វើនៅតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍​ត្រូវធ្វើឡើងដោយពួកមនុស្សអស់ទាំងនេះ។ នៅសតវត្សទី១ នៃគស. ពួកអ្នកស្រុកបានរីកចំរើនប្រកបដោយចេរភាពខាងទំនាក់ទំនង ដោយបានរៀបចំសង្គម និង និយាយភាសាមួយចំនួន ដែលមានទំនាក់ទំនងនឹងភាសាខ្មែរនៅសម័យបច្ចុប្បន្ននេះយ៉ាងស្អិតល្មួត។ វប្បធម៌ និង ជំនាញបច្ចេកទេសនៃមនុស្សទាំងនេះ នៅសតវត្សទី១ នៃគស. បានចាកហួសឆ្ងាយពីដំណាក់កាលបុព្វកាលហើយ។ ពួកក្រុមដែលមានការវិវត្តរីកចំរើនមួយភាគធំបានរស់នៅតាមបណ្ដោយឆ្នេរ ដងទន្លេមេគង្គក្រោម ហើយនិងតំបន់ដីសណ្ដដោយពួកគេបានរស់នៅក្នុងផ្ទះ សង់លើសសរខ្ពស់ៗ ជាទីកន្លែងដែលពួកគេដាំស្រូវ នេសាទត្រី និងចិញ្ចឹមសត្វ។ ការស្រាវជ្រាវថ្មីៗនេះ បានបង្ហាញឱ្យឃើញនូវរបកគំហើញនៃបន្ទាយគូរាងមូល ដែលចុះកាលកំណត់ទៅដល់សម័យយុគថ្មរំលីងរបស់កម្ពុជា។1 ជនជាតិខ្មែរគឺជាក្រុមមនុស្សមួយក្រុមក្នុងចំណោម ពួកអ្នកស្រុកដំបូងបង្អស់នៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ ពួកគេស្ថិតនៅក្នុងចំណោមមនុស្សដំបូងៗនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ដែលទទួលយកគំនិតសាសនា និងស្ថាប័ននយោបាយពីឥណ្ឌា និងបានបង្កើតឡើងជាបណ្ដារាជាអាណាចក្រមជ្ឈការដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅពាសពេញទឹកដីដ៏ធំធេងនៃអាស៊ីអាគ្នេយ៍។
កម្វុជទេឝ
thumb|200px|ផែនទីអាស៊ីអាគ្នេយ៍ប្រហែល នៅឆ្នាំ ៩០០ នៃគស. ដែលបានបង្ហាញ [[ចក្រភពខ្មែរក្នុងពណ៌ក្រហម ចាម្ប៉ាពណ៌លឿង និងហរិបុញ្ជ័យពណ៌បៃតងខ្ចី បូករួមទាំងរដ្ឋមួយចំនួនទៀត។]]
យុគអន្ធកាលនៃកម្ពុជា
ព្រះបាទនរោត្តម ដែលបានឡើងសោយរាជ្យបន្តនៅឆ្នាំ ១៨៥៩ បានផ្លាស់រាជធានីទៅកាន់ភ្នំពេញវិញ។