cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ស្ថានីយស្រែអំពិល
រូបភាពតូច ស្ថានីយស្រែអំពិលមានទីតាំងនៅស្ថិតក្នុងភូមិស្រែអំពិល ឃុំឈើទាល ស្រុកកៀនស្វាយ ខេត្តកណ្ដាល។ ការធ្វើកំណាយស្រាវជ្រាវនៅស្ថានីយស្រែអំពិល ជាក់ស្តែងបានរកឃើញថាមានភស្ដុតាងមួយចំនួន ដែលបង្ហាញនៅទីតាំងកំណាយមាន រចនាសម្ព័ន្ធសំណង់ឥដ្ឋសង់តម្រៀបគ្នាជាជួរៗ មានរាងចតុកោណកែងដែលតម្រៀបតាមទិសកើតលិច (ប្រវែង៤,៥ម៉ែត្រ) និងទិសជើងត្បូង (ប្រវែង៤ម៉ែត្រ)។ ចំណែកនៅចំកណ្ដាលមានប្រហោងចំហរដែលលក្ខណៈនេះអាចបញ្ជាក់បានថាទីនេះអាចជាអតីតប្រាសាទឥដ្ឋដែលជាផ្នែកខាងក្នុងនៃប្រាសាទ។រីឯឥដ្ឋដែលមានក្នុងរចនាសម្ព័ន្ធគឺអាចជាជញ្ជាំងប្រាសាទ។ ក្រុមកំណាយស្រាវជ្រាវអាចសន្និដ្ឋានជាបឋមថា ទីតាំងនេះគឺជាប្រាសាទសង់ពីឥដ្ឋ ដែលបានសង់ឡើងនៅកំឡុងសតវត្សរ៍ទី៦-៧នៃគ្រិស្គសករាជ ដែលស្ថិតនៅក្នុងសម័យមុនអង្គរ។ ចំពោះលទ្ធផលកំណាយទាំងស្រុងនឹងបង្ហាញច្បាស់លាស់បន្ទាប់ពីបញ្ចប់ការងារកំណាយស្រាវជ្រាវ។ នេះជាការបញ្ជាក់ពីក្រុមការងារស្រាវជ្រាវនៃរាជបណ្ឌិត្យសភាកម្ពុជា ដែលបានចុះទៅត្រួតពិនិត្យការងារកំណាយដោយផ្ទាល់កាលពីព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ៦រោច ខែពិសាខ ឆ្នាំកុរ ឯកស័ក ព.ស. ២៥៦៣ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៤ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩ ។
ហ្វ្រេង្ស ផ្លយរ៉ាយស៍
Personal style and concepts
រូបភាពតូច|An open office area in Wright's Johnson Wax headquarters complex Some of the built-in furniture remains, while other restorations have included replacement pieces created using his plans. His Prairie houses use themed, coordinated design elements (often based on plant forms) that are repeated in windows, carpets and other fittings. He made innovative use of new building materials such as precast concrete blocks, glass bricks and zinc cames (instead of the traditional lead) for his leadlight windows, and he famously used Pyrex glass tubing as a major element in the Johnson Wax Headquarters. Wright was also one of the first architects to design and install custom-made electric light fittings, including some of the very first electric floor lamps, and his very early use of the then-novel spherical glass lampshade (a design previously not possible due to the physical restrictions of gas lighting).
Wright strongly believed in individualism and did not affiliate with the American Institute of Architects during his career, going so far as to call the organization "a harbor of refuge for the incompetent," and "a form of refined gangsterism." When an associate referred to him as "an old amateur" Wright confirmed, "I am the oldest."
Significant later works
រូបភាពតូច|Solomon R. Guggenheim Museum, New York City (1959) Wright turned 80 shortly after WWII ended, yet remained busy as ever. The Solomon R. Guggenheim Museum in New York City occupied Wright for 16 years (1943–1959) and is probably his most recognized masterpiece. The building rises as a warm beige spiral from its site on Fifth Avenue; its interior is similar to the inside of a seashell. Its unique central geometry was meant to allow visitors to easily experience Guggenheim's collection of nonobjective geometric paintings by taking an elevator to the top level and then viewing artworks by walking down the slowly descending, central spiral ramp, the floor of which is embedded with circular shapes and triangular light fixtures to complement the geometric nature of the structure. However, when the museum was completed, a number of details of Wright's design were ignored, such as his desire for the interior to be painted off-white. Further, the Museum currently designs exhibits to be viewed by walking up the curved walkway rather than walking down from the top level. ស្តាំ|រូបភាពតូច|Wright's Price Tower in Bartlesville, Oklahoma The only realized skyscraper designed by Wright is the Price Tower, a 19-story tower in Bartlesville, Oklahoma. It is also one of the two existing vertically oriented Wright structures (the other is the S.C. Johnson Wax Research Tower in Racine, Wisconsin). The Price Tower was commissioned by Harold C. Price of the H. C. Price Company, a local oil pipeline and chemical firm. It opened to the public in February 1956. On March 29, 2007, Price Tower was designated a National Historic Landmark by the United States Department of the Interior, one of only 20 such properties in the state of Oklahoma.
សិល្បៈជប៉ុន
Wright first traveled to Japan in 1905, where he bought hundreds of prints. The following year, he helped organize the world's first retrospective exhibition of works by Hiroshige, held at the Art Institute of Chicago. For many years, he was a major presence in the Japanese art world, selling a great number of works to prominent collectors such as John Spaulding of Boston, and to prominent museums such as the Metropolitan Museum of Art in New York. He penned a book on Japanese art in 1912.
In 1920, however, rival art dealers began to spread rumors that Wright was selling retouched prints; this combined with Wright's tendency to live beyond his means, and other factors, led to great financial troubles for the architect. Though he provided his clients with genuine prints as replacements for those he was accused of retouching, this marked the end of the high point of his career as an art dealer. He was forced to sell off much of his art collection in 1927 to pay off outstanding debts; the Bank of Wisconsin claimed his Taliesin home the following year, and sold thousands of his prints, for only one dollar a piece, to collector Edward Burr Van Vleck.
Colleagues and influences
Simon & Garfunkel recorded So Long, Frank Lloyd Wright as a tribute to Wright.
ការទទួលស្គាល់
In 1966, the United States Postal Service honored Wright with a Prominent Americans series 2¢ postage stamp. Several of Wright's buildings have been proposed by the United States to be UNESCO World Heritage sites.
បដិសម្ភិទាមគ្គ
សច្ចនិទ្ទេស
រូប ​ត្រូវ​ដឹង​ច្បាស់ រូបសមុទ័យ ​ត្រូវ​ដឹង​ច្បាស់ រូបនិរោធ ​ត្រូវ​ដឹង​ច្បាស់ រូបនិរោធគាមិនីបដិបទា ​ត្រូវ​ដឹង​ច្បាស់
ហ្វ្រេង្ស ផ្លយរ៉ាយស៍
ការទទួលស្គាល់
This collection also includes an early version of the Oasis with three spires, a typewritten transcript where Wright expresses his opinions regarding the various plans for Arizona's Capitol Building, and images of the restoration work completed by Kenneth C. Truong. In 2004, one of the spires included in his design was erected in his memory. Consisting of roughly 1,700 individual pieces of steel, the Frank Lloyd Wright Spire is visible from nearly everywhere in residential Scottsdale and illuminates the night sky with a stunning, futuristic architectural ambiance of teal and blue.
Archives
In order to guarantee a high level of conservation and access as well as to transfer the considerable financial burden of maintaining the archive, the Frank Lloyd Wright Foundation in 2012 partnered with the Museum of Modern Art and the Avery Architectural and Fine Arts Library to move the archive to New York. Wright’s furniture and art collection remain with the foundation, which will also have a role in monitoring the archive. Together the three parties established an advisory group to oversee exhibitions, symposiums, events and publications.
Photographs and other archival materials are held by the Ryerson & Burnham Libraries at the Art Institute of Chicago. The Herbert and Katherine Jacobs Residence and Frank Lloyd Wright Records, 1924–1974, Collection includes drawings, correspondence, and other materials documenting the construction of two homes for the Jacobs as well as research files on Wright's life. The Frank Lloyd Wright in Michigan Collection, 1945–1988, consists of research documents, including photocopied correspondence between Wright and his clients, used for the book "Frank Lloyd Wright in Michigan." The Wrightiana Collection, c. 1897–1997 (bulk 1949–1969), includes a variety of printed materials and photographs about Wright and his projects. The Joseph J. Bagley Cottage Collection, c. 1916–1925, contains photographs and drawings documenting the Bagley cottage which was completed in 1916.
បដិសម្ភិទាមគ្គ
សទ្ទានុក្រម​
ការប្រមូល
វិមោក្ខ
សមុទយ
ជាតក
ព្រះត្រ័យបិដក > សុត្តន្តបិដក > ខុទ្ទកនិកាយ > ជាតក
អបណ្ណកជាតក ទី១
មឃទេវជាតក ទី៩
កុរុង្គមិគជាតក ទី១
អាជញ្ញជាតក ទី៤ [២៤] (សេះអាជានេយ្យពោធិសត្វ ពោលថា) សេះអាជានេយ្យ ធ្វើនូវសន្ទុះក្នុងទីណា ក្នុងកាលណាម្តង‌ ៗ ឬក្នុងខណៈណា ក្នុងមណ្ឌលចម្បាំងណា ក្នុងកាលណាម្តង ៗ សេះសាម័ញ្ញទាំងឡាយ តែងសាបសូន្យ ក្នុងកាលនោះ ក្នុងទីនោះ ។
ចប់ តិត្ថជាតក ទី៥ ។
អត្ថកាមវគ្គ ទី៥
លោសកជាតក ទី១
អម្ពជាតក ទី៤
ឧភតោភដ្ឋជាតក ទី៩
និយាយអំពីវត្ថុតាមមានតាមបាន ១ យក្ខិនី ១ ទីក្សេម ១ អាភស្សរមហាព្រហ្មដូចក្នុងបរោសតបញ្ហា ១ អាភស្សរមហាព្រហ្ម ១ ទៀត ហង្សឧត្ដមប្រសើរ ១ ឆ្មា ១ ជដា ១ ព្រានបាត់សំពត់ ១ ក្អែក ១ ត្រូវជា ១០ ។
ចប់ វិរោចនជាតក ទី៣ ។
ចប់ ឯកបណ្ណជាតក ទី៩ ។
សញ្ជីវជាតក ទី១០
ឧទ្ទាននៃវគ្គមានក្នុងឯកនិបាតនោះគឺ
រុហកវគ្គ ទី៥
ចប់ រុហកវគ្គ ទី៥ ។
ក្រុងពោធិ៍សាត់
​
ឃុំទទុង
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំវាល(ស្រុកកណ្ដៀង)
=រដ្ឋបាល= ឃុំវាល មាន ភូមិ
អានីមេ
ប្រភេទ
អានីមេមានច្រើនប្រភេទដូចភាពយន្តអញ្ចឹង ជាឧទាហរណ៍ សកម្មភាព ដំណើរផ្សងព្រេង កំប្លែង សោកនាដកម្ម រវើរវាយ ភ័យរន្ធត់ ហារេម រ៉ូមែនទិច ចំអិន រឿងប្រឌិតបែបវិទ្យាសាស្ត្រ ហើយដូច្នេះនៅលើល។
ពស់កេងកង
តារាសម្តែង
• លោកស្រី ម៉ែ ម៉ឺន
ដំណើររឿង
កាលពីព្រេងនាយនៅលើដីយើងនេះគ្រប់ស្រុកទាំងអស់មិនមានពស់ពិស និង ពស់ឥតពិសទេ មានតែពស់កេងកង។ មាននិទានថា កាលពីដើមឡើយមានមនុស្សពីនាក់ប្តីប្រពន្ធ។ ប្រពន្ធឈ្មោះនាងនី មានកូនស្រីមួយ ឈ្មោះនាងអេត។ ប្តីនោះទៅជួញអង្កាំបាត់ជាយូរអងែ្វង។ ថៃ្ងមួយអស់បងប្អូនជិតខាងគេបបួលគ្នាទៅរកអុស ឯនាងនីលឺគេបបួលគ្នា​ក៏ទៅជាមួយនឹងគេដែរ យកនាងអេតជាកូនទៅជាមួយផង។ លីដឹងចូលទៅក្នុងព្រៃ បានឃើញអុសមួយធំ នាងនីយកដឹងពុសអុស។ លុះពុសយូរបន្តិចទៅដឺងក៏រង្គោះធ្លាក់ទៅក្នុងរន្ធពស់។ នាងនីមើលទៅឃើញដឹងថារន្ធពស់កេងកងក៏និយាយនឹងពស់នោះឲ្យហុចដឹងឲ្យ។ ឯពស់កេងកងឆ្លើយឡើងថា «អើ! បើនាងឯងដោយអញធ្វើជាប្រពន្ធអញ ទើបអញឲ្យដឹង បើនាងឯងមិនដោយអញធ្វើជា ប្រពន្ធអញនោះ អញមិនឲ្យដឹងទេ»។ នាងនីលឺពស់កេងកងថាដូចេ្នះហើយ ហេតុតែជាស្រីខូចក៏ព្រម ទទួលថា «អើ! លែងតែអ្នកឯងឲ្យដឹងមកចុះចាំល្ងាចឲ្យមេអេតមកហៅ»។ ពស់កេងកងលឺនាងនីថាដូច្នោះ ក៏ឲ្យដឹងមក។ នាងនីផ្តាំថា «ដល់ល្ងាចសឹមឲ្យមេអេតមកហៅ»។ ហើយនាងនីក៏ទូល​អុសទៅផ្ទះ ជាមួយនាងអេត។ លុះដល់ព្រលប់នាងនីក៏ប្រើនាងអេតជាកូនទៅហៅពស់កេងកង។ នាងអេតទៅដល់រន្ធពស់ឆ្លើយថា «ពស់កេងកង! ៗ នាងនីឲ្យហៅ»។ ឯពស់កេងកងលឺហើយចេញមក។ នាងអេតឃើញពស់ក៏ភ័យព្រឺស្ញើបអស់ទាំងខ្លួន ប៉ុនែ្តខ្លាចម្តាយព្រោះម្តាយប្រើមកក៏ខំសង្កត់ចិត្តនាំពស់ទៅផ្ទះ។ ពស់នោះ ធំណាស់លូនទៅលើស្មៅបាក់រាបអស់។ ដល់ផ្ទះហើយក៏ឡើងទៅដេកជាមួយនឹងនាងនី។ នាងនីនិយាយនឹងពស់កេងកងថា «ខ្ញុំមានប្តី ឥឡូវនេះគាត់ទៅជួញអង្កាំពីរបីឆ្នាំមកម្តងៗ»។ ពស់កេងកងសួរថា «ប្តីនាង ឯងនៅប៉ុន្មានខែប៉ុន្មានថៃ្ងទៀតទើបមកដល់? » នាងនីឆ្លើយថា »មិនដឹងជាប៉ុន្មានខែ ប៉ុន្មានថៃ្ង ទៀតមកដល់ទេ»។ ពស់កេងកងលានាងនីទៅរូងវិញ នាងផ្តាំថា «បើប្តីខ្ញុំមក ខ្ញុំមិនឲ្យមេអេតទៅហៅទេ អ្នកកុំមក។ បើប្តីខ្ញុំមិនទាន់មកនោះខ្ញុំប្រើមេអេតឲ្យទៅហៅអ្នកសឹមអ្នកមក»។ ពស់កេងកងក៏ទៅរូងវិញទៅ។ រាល់តែល្ងាចនាងនី​ប្រើមេអេតឲ្យទៅហៅពស់កេងកង។ នាងអេតខ្លាចម្តាយក៏ទៅតាមពាក្យម្តាយប្រើ ប៉ុនែ្តក្នុងចិត្តខ្លាចពស់នោះណាស់ ដ្បិតពស់នោះធំហើយវែងផង មួយទៀតខឹងក្នុងចិត្តដ្បិតម្តាយ សាហាយនឹងពស់។ នាងអេតទៅដល់មាត់រូងហៅថា «ពស់កេងកង! ៗ នាងនីឲ្យហៅ» ។ ពស់កេងកង លឺក៏លូនចេញមកហើយឆ្លើយថា »អេតអើយអេត! បើអញទៅ ឱពុកអេតនឹងកាត់អញដាច់ »។
ឡុង បូរ៉េត
ឯកអគ្គរដ្ឋទូត ឌៀន បាន​អះអាងថា « ឡុង បូរ៉េត​ ព្យាយាម​ឡើង​​ឧទ្ធម្ភាចក្រ​​ជា​មួយ​ប្រពន្ធ​និង​កូន​គាត់ ប៉ុន្តែ​ពួក​យោធា​ខ្មែរ(?)​ បាន​បាញ់​ស្រោច​យ៉ាង​សាហាវ​មក​លើ​ឧទ្ធម្ភាចក្រ​។»
ថ្ងៃទី ០១ មេសា ១៩៧៤ ក្រុម​ប្រឹក្សា​នយោបាយ​ជាន់​ខ្ពស់ ដែល​រំលាយ​មួយ​ថ្ងៃមុន​ត្រូវ​បាន​ជំនួស​ដោយ​ ក្រុមប្រឹក្សា​ប្រតិបត្តិ​មួយ​ ដែល​មាន​សមាជិក​៤​នាក់​គឺ លន់ ណុល ឡុង បូរ៉េត ទ្រង់​ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ និង​ ឧត្តមសេនីយ៍ សូស្ថេន ហ្វឺរណាន់ដេស (Sosthene Fernandez)។
ហង្ស ធុនហាក់
នៅ​ក្រោយ​ឆ្នាំ​១៩៧០ គាត់​បាន​ដឹក​នាំ​ គណបក្ស​ប្រជាជន (គណបក្ស​សង្គម​និយម) ប៉ុន្តែ​បាន​ទៅ​ចូល​រួម​ជា​មាន​ គណបក្ស​សង្គម​សាធារណរដ្ឋ​ របស់ លោក​ លន់ ណុន វិញ ។ នៅ​ពេល​ដែល​សង្គ្រាម​ស៊ីវិល​កំពុង​ឆាប​ឆេះ គាត់​បាន​ព្យាយាម​ទាក់ទង​ជា​មួយ​នឹង​ សម្ដេច​សីហនុ ដើម្បី​ឈាន​ដល់​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​មួយ ហើយ​ក៏​បាន​ទាក់ទង​ជា​មួយ​នឹង​ពួក​ខ្មែរ​ក្រហម​​តាម​រយៈ​ លោក ហ៊ូ យន់ ផង​ដែរ ។ គាត់​ត្រូវ​បាន​បង្ខំ​ឲ្យ​ចុះ​ចេញពី​តំណែង​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ក្រោយ​ពេល​ដែល​គាត់​​ព្យាយាម​ការពារ ម្ចាស់​ក្សត្រិយានី កុសុមៈ និង​ដង្ហែ​ទ្រង់​ទៅ​កាន់ ក្រុង​ប៉េកាំង នៅ​ឆ្នាំ១៩៧៣ ។
ស្រុកទឹកឈូ
(Tuek Chhou District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តកំពត ដែលមាន ១៦ឃុំ និង  ៦៦ភូមិ÷
កិងកិតសៈរាជ
លោកបានត្រឡប់មកវិញជាមួយបងប្អូនជីដូនមួយ​របស់លោកឈ្មោះ អង្គខាំ ក្នុង​ឆ្នាំ១៧០៥។ លោកបានលើកទ័ព បណ្តេញអង្គលូ (ជ័យ អង្គវៀត) ដែលជាឧបរាជ តែងតាំងដោយជេដ្ឋាធិរាជទី២ (ជ័យ អង្គហ្វេ) ហើយបានដណ្តើមបានហ្លួងព្រះបាង ។ បន្ទាប់​មក​ទ្រង់​បាន​លើក​ទ័ព​ទៅក្រុងវៀងចន្ទន៍ ​ដើម្បី​វាយ​លុក​ព្រះបាទជេដ្ឋាធិរាជ។ ￼￼ជេដ្ឋាធិរាជ￼￼បែរទៅនគរអយុធ្យា ​ដើម្បី​សុំ​ជំនួយ។ ព្រះបាទសុរិយ៉េនទ្រារាជធិបតី បានទទួលយកសំណើនោះ ហើយបញ្ជូនទ័ពសៀមទៅខាងជើង ហើយដាក់ការបែងចែកទឹកដីរវាងកងទ័ពដែលកំពុងធ្វើសង្គ្រាម។ កិតសៈរាជ ឡើងសោយរាជ្យនៅឆ្នាំ១៧០៧ ដោយបានបង្កើតព្រះរាជាណាចក្រហ្លួងព្រះបាង និងបំបែកចេញពីលានជាង ទៅជាព្រះរាជាណាចក្រវៀងច័ន្ទ ។
ស៊ុយហ្សាន កាប៉ឺឡែស
ការអប់រំ
នៅឆ្នាំ ១៩១៧ ទីក្រុងប៉ារីស នាងកញ្ញា ស៊ុយហ្សាន កាប៉ឺឡែស គឺជាស្ត្រីដំបូងគេដែលបានបញ្ចប់ការសិក្សាពីសាលាបូព៌ា ជាកន្លែងដែលនាងបានសិក្សាវប្បធម៌ និងភាសាភាគខាងកើតដូចជា សំស្រ្កឹត បាលី ភាសា ទីបេ និងសាសនាទីបេដែរ។ នៅទីនោះគ្រូបង្រៀនរបស់នាងរួមមានអ្នកប្រាជ្ញ ល្វីស៍ ហ្វ៊ីណូត៍ ហើយនាងបានបញ្ចប់ការសិក្សាបន្ទាប់ពីការបោះពុម្ពផ្សាយការបកប្រែរបស់នាងនូវអត្ថបទព្រះពុទ្ធសាសនា សំស្ក្រឹត និង ទីបេ លោកិតេស្វារជាតក ក្នុងឆ្នាំ ១៩១៩ នៅក្នុង ទិនានុប្បវត្តិអាស៊ី។
ជីវិតនៅកម្ពុជា
វិសាលភាពការងាររបស់ នាងកញ្ញា ស៊ុយហ្សាន កាប៉ឺឡែស បានពង្រីកយ៉ាងខ្លាំង។ នាងបានក្លាយជាប្រធានផ្នែកបោះពុម្ពផ្សាយសម្រាប់ សាលាបាលីជាន់ខ្ពស់, ហើយនាងក៏បានបើកការផ្សាយជាទៀងទាត់នៃកម្មវិធីអំពីព្រះពុទ្ធសាសនាតាមវិទ្យុរដ្ឋ។ នាងបានបោះពុម្ភផ្សាយតាមកាលប្បវត្តិព្រះពុទ្ធសាសនាជាលើកដំបូងរបស់ប្រទេស បានចាប់ផ្តើមគម្រោងបណ្ណាល័យចល័ត និងរៀបចំការចែកចាយគម្ពីរ ព្រះត្រៃបិដក ជាអក្សរខ្មែរទៅកាន់គ្រប់វត្តអារាមនានាក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ប្រវត្តិនៃទំនាក់ទំនង ចិន-រុស្ស៊ី
រូបភាពតូច| មន្ត្រីទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅប្រទេសចិនក្នុងសតវត្សទី ១៧ ។ រូបភាពគូរដោយ នីវ៉ា (នីវ៉ា, សតវត្សទី ១៩) មុនសតវត្សទី ១៧ ប្រទេសចិន និង រុស្ស៊ី ស្ថិតនៅដាច់ពីគ្នាម្ខាងម្នាក់ដោយមាន ស៊ីបេរី ស្ថិតនៅចន្លោះនោះដោយមានជាតិពន្ធុរស់នៅបែបពនេចរនានារស់នៅទីនោះ។ នៅប្រហែលឆ្នាំ ១៦៤០ អ្នកតាំងលំនៅរុស្ស៊ី បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់តំបន់ភាគច្រើននៃស៊ីបេរី ហើយបានបង្កើតការតាំងទីលំនៅនៅតាមអាងទន្លេ អាមួរ ។ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៦៥២ ដល់ឆ្នាំ ១៦៨៩ កងទ័ពរបស់ចិន បានបណ្តេញអ្នកតាំងលំនៅរុស្ស៊ីចេញ ប៉ុន្តែក្រោយឆ្នាំ ១៦៨៩ ចិន និងរុស្ស៊ីបានចរចារគ្នា និងបង្កើតកិច្ចព្រមព្រៀងពាណិជ្ជកម្ម។
ការពង្រីករបស់រុស្សីទៅខាងកើតតាមបណ្តោយគែមខាងត្បូងនៃស៊ីបេរី
ការពង្រីកទឹកដីរបស់រុស្ស៊ីនៅស៊ីបេរី ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងតំបន់ព្រៃដោយសារតែ ទ័ពកូសាក់ មានជំនាញក្នុងការធ្វើដំណើរក្នុងព្រៃ ហើយមានបំណង ស្វែងរករោមសត្វ ខណៈពេលដែលអ្នកស្រុកព្រៃមានភាពទន់ខ្សោយ ហើយពួកពនេចរស្តេពនេះ ចូលចិត្តធ្វើសង្រ្គាម។ នៅភាគខាងលិច ស៊ីបេរីមានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងវាលស្មៅកាហ្សាក់ស្ថាន។ ភាគខាងជើងនៃអ្វីដែលឥឡូវនេះគឺម៉ុងហ្គោលី មានភ្នំ បឹង បៃកាល់ និងភ្នំជាច្រើនទៀតរហូតដល់ ទន្លេ អាគុន ដែលបំបែក ត្រង់បៃកាលា ពី ម៉ាន់ជូរី ។ ភាគខាងលិចនៃស៊ីបេរី ប្រទេសរុស្ស៊ី បានពង្រីកបន្តិចម្តងៗចុះពីទន្លេវ៉ុលហ្គា ជុំវិញភាគខាងត្បូងអ៊ុយរ៉ាល់ និងចេញទៅវាលទំនាបកាហ្សាក់ស្ថាន។
ទំនាក់ទំនងដំបូង
ចាប់ពីសម័យពួក គៀវ រូស មានការជួញដូរ (រោមសត្វនិងទាសករ) ចុះពីទន្លេវ៉ុលហ្គា ដល់សមុទ្រកាសព្យែន និង ពែក្ស។ ការធ្វើពាណិជ្ជកម្មក្រោយមកបានពង្រីកភាគអាគ្នេយ៍ ទៅផ្លូវពាណិជ្ជកម្មអាស៊ីសំខាន់ៗនៅ ប៊ូខារ៉ា ។ នៅក្រោមនឹមម៉ុងហ្គោល ព្រះអង្គម្ចាស់រុស្ស៊ីតែងតែធ្វើដំណើរទៅកាន់ សារៃ ដើម្បីទទួលការតែងតាំង។ នៅពេលដែល ម៉ាកូ ប៉ូឡូ ត្រឡប់មកពីប្រទេសចិនវិញ គាត់បានលើកឡើងពីប្រទេសរុស្ស៊ីថាជាប្រទេសមិនច្បាស់លាស់មួយនៅភាគខាងជើងឆ្ងាយ។ នៅឆ្នាំ ១៤៦៦/៧៣ អាហ្វាណាស៊ី នីគីទីន បានធ្វើដំណើរទៅភាគអាគ្នេយ៍ប្រទេសឥណ្ឌា ហើយបានបន្សល់ការកត់សម្គាល់ដ៏គួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍មួយ។ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេស បានទៅដល់ សមុទ្រស អង់តូនី ចេនគិនសុន បានធ្វើដំណើរឆ្លងកាត់ ម៉ូស្គូវី ទៅ ប៊ូខារ៉ា ។ នៅឆ្នាំ ១៦០៨ ស្តេចត្រាញ់នៃ តុម បានព្យាយាម ហើយបរាជ័យក្នុងការទៅដល់ប្រទេសចិនតាមរយៈ អាល់តាន់ ខាន់ នៅភាគខាងលិចម៉ុងហ្គោលី។ នៅឆ្នាំ ១៦១៦ ការប៉ុនប៉ងលើកទីពីរបានទៅដល់ត្រឹមស្តេចខាន់ (វ៉ាស៊ីលី​ ទ្យូមើណេត និង អាយវ៉ាន់ ពែត្លីន) ។ ជនជាតិរុស្សីដំបូងគេដែលបានទៅដល់ទីក្រុងប៉េកាំងគឺប្រហែលជា អាយវ៉ាន់ ពែត្លីន ក្នុងឆ្នាំ ១៦១៨/១៩ ។
ល្បែងធំ និងជម្លោះព្រំដែនស៊ីនជាំងឆ្នាំ ១៨៧០
ជនជាតិរុស្ស៊ីបានកាន់កាប់ទីក្រុង កុលចា ក្នុងស៊ីនជាំង កំឡុង ការបះបោរ ឌុងកាន (១៨៦២-១៨៧៧) ។ បន្ទាប់ពីឧត្តមសេនីយ ជូ ចុងតាន និង កងទ័ព ស៊ាង របស់គាត់វាយកម្ទេចពួកឧទ្ទាម ហើយពួកគេបានទាមទារឱ្យរុស្ស៊ីប្រគល់តំបន់ដែលកាន់កាប់មកវិញ។
អ្នកសង្កេតការណ៍យោធារុស្ស៊ីម្នាក់ឈ្មោះ ឌីវី ពូទីត្យារ បានធ្វើទស្សនកិច្ចទៅកាន់ប្រទេសចិនក្នុងឆ្នាំ ១៨៨៨ ហើយបានរកឃើញថានៅ ភាគឦសាននៃប្រទេសចិន (ម៉ាន់ជូរី) តាមបណ្តោយព្រំដែនចិន-រុស្ស៊ី ទាហានចិនអាចមានភាពប៉ិនប្រសប់ក្នុងការប្រើប្រាស់ "យុទ្ធសាស្ត្រអឺរ៉ុប" ក្នុងកាលៈទេសៈជាក់លាក់មួយ ហើយត្រូវបានបំពាក់ដោយអាវុធទំនើបៗ។ ដូចជាកាំភ្លើងធំគ្រុប, កាំភ្លើងកាប៊ីនវីនឆេសស្ទ័រ និងកាំភ្លើងម៉ូស៊ើ ។
អ្នកឯកទេសខាងចិនជាតិរុស្ស៊ី ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរុស្ស៊ី ការគំរាមកំហែងនៃការបះបោរផ្ទៃក្នុង ស្ថានភាពឯកោដែលបង្កឡើងដោយ កិច្ចប្រជុំក្រុងប៊ែរឡាំង និងស្ថានភាពអវិជ្ជមាននៃ សេដ្ឋកិច្ចរុស្ស៊ី សុទ្ធតែនាំឱ្យរុស្ស៊ីយល់ព្រម និងចរចាជាមួយប្រទេសចិននៅសាំងពែទ្យែបួក ហើយប្រគល់ភាគច្រើននៃអ៊ីលីទៅ ចិន។
សង្គ្រាមស៊ីវិលរុស្ស៊ី និងម៉ុងហ្គោលី
ម៉ុងហ្គោលី និង ទូវ៉ា បានក្លាយជាដែនដីប្រកួតប្រជែង។ បន្ទាប់ពីត្រូវបាន កាន់កាប់ ដោយឧត្តមសេនីយ៍ចិន ស៊ូ ស៊ុយចេង នៅឆ្នាំ ១៩១៩ ហើយបន្ទាប់មកដោយឧត្តមសេនីយ៍ពួករុស្ស៊ីស ដែលបានប្រែក្លាយជាមេទ័ពឯករាជ្យ Ungern von Sternberg នៅឆ្នាំ ១៩២០ កងទ័ពសូវៀត ដោយមានការគាំទ្រពី ទ័ពព្រៃ ម៉ុងហ្គោលី ដឹកនាំដោយ ដាំឌីន ស៊ូកខាបាតា បានកម្ចាត់ពួករុស្ស៊ីស។ រដ្ឋចំណុះ ម៉ុងហ្គោលីគាំទ្រសូវៀតថ្មី។ នៅឆ្នាំ 1924 វាបានក្លាយជា សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតម៉ុងហ្គោលី ។
ឯករាជ្យនៃម៉ុងហ្គោលី
ចិន សហភាពសូវៀត៖ សន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងសម្ព័ន្ធភាព ត្រូវបានចុះហត្ថលេខាដោយ សហភាពសូវៀត និង សាធារណរដ្ឋចិន ។ វាបាននិយាយថា ឯករាជ្យភាពម៉ុងហ្គោលី ដែលអាចមានជាថ្នូរនឹងការបរាជ័យរបស់សូវៀតក្នុងការគាំទ្រពួកកុម្មុយនិស្តនៅក្នុងប្រទេសចិន។
សង្គ្រាមរំដោះជាតិ និងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន
នៅឆ្នាំ ១៩៥១ ឧត្តមសេនីយ៍មូស្លីមចិន បៃ ឆុងស៊ី បានធ្វើសុន្ទរកថានៅតៃវ៉ាន់ទៅកាន់ ពិភពមូស្លីម ទាំងមូល ដែលបានអំពាវនាវឱ្យមានសង្រ្គាមប្រឆាំងនឹងសូវៀត និងការជៀសវាងនៃនាយករដ្ឋមន្ត្រីឥណ្ឌា Jawaharlal Nehru ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ថាជាមនុស្សខ្វាក់ចំពោះ ចក្រពត្តិនិយមសូវៀត ។
ពី​ភាព​ស្និទ្ធស្នាល​ដល់​ការ​បំបែក​រដ្ឋ​ចិន-សូវៀត
រហូតមកដល់ពេលនោះ បញ្ហាមនោគមវិជ្ជាចម្បងគឺចលនាមហាលោតផ្លោះ ដែលតំណាងឱ្យការបដិសេធរបស់ចិនចំពោះទម្រង់នៃការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចរបស់សូវៀត។ សូវៀតមានការអាក់អន់ចិត្តយ៉ាងខ្លាំង ជាពិសេសចាប់តាំងពីពួកគេបានចំណាយប្រាក់យ៉ាងច្រើនដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ប្រទេសចិនជាមួយនឹងបច្ចេកវិទ្យាទំនើប សូម្បីតែរួមទាំងបច្ចេកវិទ្យានុយក្លេអ៊ែរមួយចំនួនផងដែរ។ សូវៀតបានដកអ្នកបច្ចេកទេសសំខាន់ៗ និងជំនួយសេដ្ឋកិច្ច និងយោធា។ គ្រូឆូវ កាន់តែខឹងសម្បារ និងមិនអត់ធ្មត់ក្នុងការចំអកចិន និងម៉ៅ ដល់ទស្សនិកជនទាំងកុម្មុយនិស្ត និងមិនមែនកុម្មុយនិស្ត។ ចិន​បាន​ឆ្លើយតប​តាម​រយៈ​បណ្តាញ​ឃោសនា​ផ្លូវការ​របស់​ខ្លួន​ដែល​បដិសេធ​ការ​ទាមទារ​របស់​ក្រុង​ម៉ូស្គូ​ចំពោះ​បេតិកភណ្ឌ​របស់​លេនីន។ ទីក្រុងប៉េកាំងបានទទូចថាខ្លួនគឺជាអ្នកទទួលមរតកពិតប្រាកដនៃប្រពៃណីលេនីននិយមដ៏អស្ចារ្យ។
អាណាចក្ររតនកោសិន្ទ្រ៍
ការបង្រួបបង្រួម (១៨២៤–១៨៥១)
ព្រះរាមាទី២ បានចូលទិវង្គតនៅក្នុងឆ្នាំ១៨២៤ ហើយត្រូវបុត្ររបស់ព្រះអង្គនាម'ចេស្ដាបតិន្ទ្រ'ឡើងស្នងរាជ្យសម្បត្តិបន្តក្រោមព្រះនាមថ្មីថា'សម្តេចព្រះណាង់ក្លៅ' ឬអាចហៅជាទូទៅបានថា'ព្រះរាមាទី៣'។ ចំណែកឯប្អូនរបស់ចេស្តាបតិន្ទ្រព្រះនាមមង្កុដត្រូវបាន"ជម្រុញ"ឱ្យបួសជាព្រះសង្ឃដែលជាហេតុនាំឱ្យព្រះអង្គលែងមានសិទ្ធិចូលរួមក្នុងកិច្ចការនយោបាយ។
វាពិតជាច្បាស់ណាស់ថាឯករាជ្យភាពរបស់សៀមនៅអំឡុងទស្សវត្តឆ្នាំ១៨៤០ គឺកំពុងតែសាបទៅៗ៖ ទាំងនេះត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងច្បាស់នៅក្នុងសង្គ្រាមអាភៀនលើកទី១ រវាងអង់គ្លេសនឹងចិនដែលបានចាប់ផ្ទុះឡើងនៅឆ្នាំ១៨៣៩ ហើយបញ្ចប់ទៅវិញក្នុងឆ្នាំ១៨៤២។ នៅឆ្នាំ១៨៥០ អង់គ្លេសនិងអាមេរិកបានបញ្ជូនបេសកជនមកទីក្រុងបាងកកម្តងទៀតដោយលើកនេះបានទាមទារឱ្យមានការបញ្ឈប់រាល់លក្ខខណ្ឌតឹងរឹងទាំងប៉ុន្មានលើវិស័យពាណិជ្ជកម្មរបស់សៀម ការបង្កើតរដ្ឋាភិបាលបែបបស្ចឹមប្រទេស (លោកខាងលិច) និងជួយរំដោះប្រជាជនរបស់ពួកគេឱ្យរួចផុតពីច្បាប់នៃអាណាចក្រសៀម។ រដ្ឋាភិបាលរបស់សម្តេចព្រះរាមាទី៣ បានបដិសេដនូវការទាមទារនេះដែលធ្វើឱ្យអ្នកស្នងតំណែងបន្តពីទ្រង់អាចស្ថិតនៅក្រោមសម្ពាធដ៏ធ្ងន់។ គេបានឱ្យដឹងថា ខណៈពេលដែលព្រះអង្គជិតចូលព្រះទិវង្គត ទ្រង់បានមានព្រះបន្ទូលថា៖"សង្គ្រាមជាមួយនឹងភូមាហើយវៀតណាមគឺលែងមានទៀតហើយ ព្រោះពួកវាត្រូវធ្លាក់ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់មហាអំណាចបស្ចឹមប្រទេសរួចទៅហើយ។"
សម័យត្រាស់ដឹង (បំភ្លឺ) (១៨៥១–១៨៦៨)
មង្កុដក៏ចាប់ផ្តើមយល់ឃើញថាសត្រូវដែលចង់ឆក់យកទឹកដីខ្លួនពិតប្រាកដនោះគឺបារាំង មិនមែនពួកអង់គ្លេសទេ។ ព្រោះថា ពួកអង់គ្លេសគឺមានចំណាប់អារម្មណ៍មកលើប្រយោជន៍ពាណិជ្ជកម្មច្រើនជាជាងការដាក់អាណានិគមចំណែកឯបារាំងវិញគឺកំពុងតែដើរពង្រីកទឹកដីអាណានិគមរបស់ខ្លួន។ បារាំងបានចូលកាន់កាប់ទីក្រុងព្រៃនគរនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៥៩ ហើយនៅឆ្នាំ១៨៦៧ បារាំងបានសម្រេចកាន់កាប់ភាគខាងត្បូងប្រទេសវៀតណាមនិងភាគខាងកើតប្រទេសកម្ពុជា។ ព្រះរាមាទី៤ សង្ឃឹមថាអង់គ្លេសនឹងជួយប្រទេសជាតិរបស់ទ្រង់ឱ្យគេចផុតពីអាណានិគមបារាំងប្រសិនបើព្រះអង្គបន្តផ្តល់សម្បទានពាណិជ្ជកម្មដែលត្រូវនឹងអ្វីដែលពួកអង់គ្លេសបានទាមទារ។ ជាលទ្ធផលវាមានរាងស្មុគស្មាញបន្តិចនៅក្រោមរជ្ជកាលស្តេចបន្ទាប់តែទោះជាយ៉ាងណាអង់គ្លេសនូវតែចុះជួយសៀមដោយមើលឃើញថាសៀមអាចជារដ្ឋទ្រនាប់ដែលបំបែកទឹកដីអង់គ្លេសភូមានិងទឹកដីឥណ្ឌូចិនរបស់បារាំង។
ទីបញ្ចប់នៃរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ការ (១៩២៥–១៩៣២)
រាល់បញ្ហានៅក្នុងរជ្ជកាលរបស់បងប្រុសព្រះអង្គត្រូវបានធ្លាក់មកនៅក្នុងដៃទ្រង់ទាំងស្រុង។ វិបត្តិបញ្ហាដែលអាក្រក់ជាងគេបំផុតគឺវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច៖ ហិរញ្ញវត្ថុរបស់រដ្ឋគឺកំពុងស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពច្របូកច្របល់បំផុត ឱនភាពថវិការជាតិត្រូវបានកើនឡើងជាលំដាប់ ហើយដោយមានសមាជិកគ្រួសាររាជវង្សគ្រប់គ្រងប្រទេសបែបនេះ ប្រជាជនថៃរឹតតែមានភាពព្រួយបារម្ភខ្លាំងទៅទៀត។ មិនយូរប៉ុន្មាន សម័យមហាឱនភាពក៏បានមកដល់ ដែលជាហេតុធ្វើឱ្យសេដ្ឋកិច្ចថៃកាន់តែចុះខ្សោយបន្ថែម។
យ៉ាងជាក់ស្តែង សកម្មភាពដំបូងរបស់ព្រះបាទប្រជាធិផុកក្នុងនាមជាព្រះមហាក្សត្រគឺការបង្កើតនូវឧត្តមក្រុមប្រឹក្សានៃរដ្ឋដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តទៅលើរាជាធិបតេយ្យ។ ក្រុមប្រឹក្សាឯកជនមួយនេះរួមមានសមាជិកដែលមានបទពិសោធន៍និងមានសមត្ថភាពខ្ពស់បំផុតនៃគ្រួសាររាជវង្សដូចជា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃដ៏ចំណានម្នាក់ (និងត្រូវជាដៃស្តាំរបស់ព្រះបាទចុល្លាង្ករណ៍) គឺព្រះអង្គម្ចាស់ដំរង។ បន្តិចម្តងៗ អង្គក្សត្រទាំងនោះក៏កំណត់តំណែងរដ្ឋមន្រ្តីសំខាន់ៗទាំងអស់ឱ្យស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់ផ្តាច់មុខរបស់ពួកគេ។ អង្គក្សត្រទាំងនោះភាគច្រើនយល់ឃើញថាវាគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ពួកគេនីមួយៗក្នុងការធ្វើកំណែតម្រូវចំពោះកំហុសដែលបន្សល់ពីរជ្ជកាលមុនៗ ប៉ុន្តែសកម្មភាពទាំងអស់នេះមិនសូវជាបានទទួលស្គាល់ដោយប្រជាជនថៃទូទៅនោះទេ។
និទានសុន្ទរីនន្ទាភិក្ខុនី
ព្រះត្រៃបិដក > វិន័យបិដក > ភិក្ខុនីវិភង្គ > បារាជិកកណ្ឌ> បារាជិក ទី ២ > និទានសុន្ទរីនន្ទាភិក្ខុនី
ឃុំខ្ជាយខាងជើង
( Khcheay Khang Cheung Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកដងទង់ ខេត្តកំពត មាន  ០៥ភូមិ៖
យិងលក្សណ៍ ជិនវ័ត្រ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់
កែវមរកត
200x250px|thumb|កែវមរកត.
ជីងហុង
ព្រះរាជាណាចក្រជៀងរុង (សិបសងបានណា)
ក្នុងកំឡុងរាជវង្សម៉ុងហ្គោលយាននៅក្នុងប្រទេសចិន នគរតៃនៃសិបសងបានណាបានចាប់ផ្តើមទំនាក់ទំនងយ៉ាងជិតស្និទ្ធ និងយូរអង្វែងជាមួយឡានណា ដែលជានគរតៃប្រវត្តិសាស្ត្រមួយទៀតដែលស្ថិតនៅភាគខាងត្បូង។ ក្នុង​ឆ្នាំ​១២៩៦ រាជធានីឈៀងម៉ៃ ​របស់​ប្រទេស​ឡានណាត្រូវបានបង្កើតឡើងដោយមុាំងរ៉ាយ ដែល​មាន​ជីតា​ខាង​មាតា​របស់​ព្រះអង្គ​គឺ​ព្រះបាទ​រុងកែនជាយ ( รุ่งแก่นชาย   ) នៃ ជីងហុង (ឧ.សិបសងបានណា) ។
រាជាណាចក្រសិបសងបានណា និង ឡានណា បានរក្សាទំនាក់ទំនងតាមរយៈការធ្វើចំណាកស្រុក និងអន្តរាពាហ៍ពិពាហ៍។
ប៉ូឡូ។ ទីក្រុងឡុងដ៍
ប៉ូឡូ។ ទីក្រុងឡុងដ៍ (កូដូបបាប្រទេសអាហ្សង់ទីន; ថ្ងៃទី ១២ ខែមេសាឆ្នាំ ១៩៩៨) ជាតារាចម្រៀងរ៉េបអាហ្សង់ទីនអ្នកចំរៀងអ្នកនិពន្ធនិងតន្រ្តីករ។ រូបភាពតូច
ជីវប្រវត្តិ។
ក្នុងវ័យកុមារភាពនិងវ័យជំទង់គាត់បានរស់នៅក្នុងផ្ទះដែលមានសាមគ្គីភាព។ យោងទៅតាមលីនដាក្រុមគ្រួសាររបស់គាត់តែងតែនៅជាមួយគាត់ហើយតែងតែទទួលបានការគាំទ្រនៅក្នុងអាជីពតន្រ្តីរបស់គាត់។
ខេត្តជ័យសម្បូរណ៍
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ចាប់តាំងពីឆ្នាំ 2019 មក រដ្ឋាភិបាលបាននិងកំពុងស្វែងរកជម្រើសក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មទេសចរណ៍នៅក្នុងខេត្ត ដែលបណ្តាលឱ្យមានការផ្លាស់ទីលំនៅរបស់ប្រជាជនជនជាតិ Hmong បន្ថែមទៀត ជាពិសេសនៅជិត Phou Bia ។
វត្ត​ ជ័យ​វឌ្ឍនារាម
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ប្រាសាទនេះត្រូវបានសាងសង់ឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៦៣០ ដោយស្តេច ប្រាសាតថង ជាប្រាសាទទីមួយនៃរជ្ជកាលរបស់ព្រះអង្គ ដើម្បីទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ដល់លំនៅឋានរបស់មាតាព្រះអង្គនៅតំបន់នោះ។ ឈ្មោះ​ប្រាសាទ​មាន​ន័យ​ត្រង់​ថា ​ប្រាសាទ​ដែល​មាន​រជ្ជកាល​ដ៏​យូរ​អង្វែង និង​សម័យ​រុងរឿង ។ វាត្រូវបានរចនាចម្លងតាមរចនាបថ ខ្មែរ ដើម្បីទទួលបានបុណ្យពុទ្ធាភិសេក និងទុកជាអនុស្សាវរីយ៍ដល់មាតារបស់ព្រះអង្គ ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គម្ចាស់ដំរ៉ង ជឿថា វាត្រូវបានសាងសង់ឡើងដើម្បីអបអរជ័យជម្នះរបស់អាណាចក្រអយុធ្យាលើកក្រុង្រុង លង្វែក ។
បវរកញ្ញា ភពផែនដី អន្តរជាតិ
បវរកញ្ញា ភពផែនដី អន្តរជាតិ (អង់គ្លេស: Miss Planet International) គឺជាកម្មវិធីប្រកួតសម្រស់អន្តរជាតិប្រចាំឆ្នាំ ដែលគ្រប់គ្រងដោយស្ថាប័ន Miss Planet ដែលមានមូលដ្ឋាននៅ ប្រទេសកម្ពុជា ។ Miss Planet International ដែលហៅកាត់ថា (MPI) ដែលជាចលនាមួយដើម្បីបន្តការសម្រេចបាននូវគោលដៅអភិវឌ្ឍន៍ប្រកបដោយចីរភាពរបស់ អង្គការសហប្រជាជាតិ ហើយដោយសារហេតុផលនេះ ពួកគេបានបង្កើតកម្មវិធីប្រកួតមួយដែលស្វែងរកឯកអគ្គរដ្ឋទូតប្រចាំប្រទេសនីមួយៗដើម្បីធ្វើការផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងសង្គមរបស់ពួកគេសម្រាប់អនាគតដ៏ល្អប្រសើរនាពេលអនាគត ។ ដើម្បីស្វែងរកស្ត្រីដ៏ល្អឥតខ្ចោះដើម្បីតំណាងឱ្យបេសកកម្មរបស់ MPI ក្នុងការអភិរក្សភពផែនដីដ៏ស្រស់ស្អាតរបស់យើង ស្ត្រីដ៏ស្រស់ស្អាតណាម្នាក់ដែលពិតជាជឿជាក់ និងគាំទ្ររាល់បុព្វហេតុដែលទាក់ទងនឹងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងអភិរក្ស ភពផែនដីដែលត្រូវបានអនុវត្តដោយជើងឯកនៃសម្រស់ បវរកញ្ញាភពផែនដី ។
ឃុំត្រពាំងសង្កែ
មានភូមិចំនួន
ឃុំទូកមាសខាងលិច
វិស័យសុខាភិបាល ចំពោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងភូមិនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំងឺនិងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យឯកជននិងរដ្ឋ មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឹឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើននឹងមិនរើសអើងអ្នកជំងឺ។
សេដ្ឋកិច្ច ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជន ៨៥%ប្រកបរបរជាកសិករ ១០%ជាអាជីវករលក់ដូរ ៥%ជាមន្រី្ត​រាជការ ។ ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៨០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទូល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លែងទៅ៤០%។ ក្រៅពីដំណាំស្រូវ មានដាំដំណាំបន្តប់បន្សំជាច្រើនទៀតដូចជា​​​ ស្វាយ ទាប ឆៃថាវ ដំឡូង ត្រាវ ពោត​ ស្ពី​ ម្រេច ...ល។ ហើយនៅក្នុងឃុំនេះគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក ក៏សាងផ្សា និង​ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើ ស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារតន់ហន់ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំណេះដឹងច្រើនផងដែរ។ ឃុំទូកមាសខាងលិចរួមមាន ៖
ភូមិផ្អាវ(ឃុំព្រៃទទឹង)
ភូមិផ្អាវ ឃុំព្រៃទទឹង ស្រុកមេសាង ខេត្តព្រៃវែង
នរោត្តម សុរាម្រិត
នរោត្តម សុរាម្រិត (អង់គ្លេស: Norodom Suramarit) ព្រះនាមពេញ (ព្រះ​ករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះ​ នរោត្តម សុរាម្រិត) (ប្រ.ស|០៦ មីនា ១៨៩៦) (សុ.គ|០៣ មេសា ១៩៦០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ្យ (១៩៥៦-១៩៦០) ដោយការដាក់រាជ្យរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ នាថ្ងៃទី២៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ១៩៥៥ ថ្វាយទៅព្រះបិតាទ្រង់ នរោត្តម សុរាម្រិត ដើម្បីដឹកនាំរដ្ឋាភិបាលសង្គមរាស្ត្រនិយម ។ រហូតមកដល់ថ្ងៃរាជាភិសេកផ្លូវការណ៍ របស់ព្រះ​ករុណា​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះ​ នរោត្តម សុរាម្រិត នាថ្ងៃទី០៣ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៥៦ ទើបព្រះអង្គយាងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិជាផ្លូវការណ៍ ជាព្រះមហាក្សត្រនៃ ប្រទេសកម្ពុជា ។ ព្រះអង្គ​ជា​ព្រះរាជបិតា​នៃ​សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ និង​ជា​ព្រះ​អយ្យកោ​នៃ​ព្រះមហាក្សត្រ​សព្វថ្ងៃ​គឺ​សម្តេច​ព្រះបរមនាថ នរោត្តម សីហមុនី ។ សម្តេច​ព្រះ​នរោត្តម​សុរាម្រិត​ ទ្រង់​ព្រះសម្ភព​នៅ​រាជធានីភ្នំពេញ។ ព្រះអង្គ​គឺ​ជា​ព្រះរាជ​បុត្រា​នៃព្រះអង្គម្ចាស់ នរោត្តម សុទ្ធារត្នន៍ និង​ជា​ព្រះរាជនត្តា (ចៅ) នៃ​សម្តេចព្រះ នរោត្តម ។ បន្ទាប់​ពី​ការ​យាងសោយព្រះទីវង្គត​នៃ​ព្រះបាទ​សម្តេច​ព្រះ នរោត្តម សុរាម្រិត នាថ្ងៃទី០៣ ខែមេសា ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៦០ សម្តេច​ព្រះ​ នរោត្តម​ សីហនុ ត្រូវ​បាន​ថ្វាយ​តំណែង​ជា​ព្រះ​ប្រមុខ​រដ្ឋ ប៉ុន្តែ​​មិន​ត្រូវ​បាន​ឡើង​គ្រងរាជ្យ​ជា​ព្រះមហាក្សត្រនោះ​ទេ ដោយកាល​នោះ​ព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ ​​ដែល​ជា​ព្រះអគ្គមហេសី​សម្តេច​ព្រះបាទ នរោត្តម ​សុរាម្រិត ត្រូវ​បាន​ថ្វាយ​ព្រះតំណែង​ជា​និមិត្ត​រូប​នៃ​ព្រះរាជបល្ល័ង្គប៉ុណ្ណោះ ។ ហ្លួង​នរោត្តម សុរាម្រិត​បាន​រៀបអភិសេក​ជាមួយ​សម្តេច​ព្រះមហាក្សត្រីយានី ស៊ីសុវត្ថិ កុសមៈ ដែល​ជា​ព្រះរាជបុត្រីនៃ​ព្រះបាទ​ ស៊ីសុវត្ថិ មុនីវង្ស និង​មាន​ព្រះរាជបុត្រ​មួយ​អង្គ​គឺ​សម្តេច​ព្រះ នរោត្តម សីហនុ។ ព្រះអង្គ​ក៏​មាន​ព្រះជាយា​មួយ​អង្គ​ទៀត​គឺ ឃុន​ទេពនារី យ៉េប គឹម​អាន និង​មាន​ព្រះរាជបុត្រាបុត្រី​៣អង្គគឺសម្តេច​ក្រុមឃុន នរោត្តម សិរីវុឌ្ឍ សម្តេច នរោត្តម វេជ្ជរ៉ា ។
អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ
អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ（金宵大廈） គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍បែបមនោសញ្ចេតនាអរូបីរបស់ហុងកុងឆ្នាំ ២០១៩។ ស៊េរីនេះបានចាក់បញ្ចាំងជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ ២០១៩ នៅលើកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ TVB ។ ស៊េរីនេះត្រូវបានបន្តសម្រាប់រដូវកាលទីពីរដែលមានចំណងជើងថា អាថ៌កំបាំងអគារជីនសៀវ ១៩៦៨ ដែលចាក់បញ្ចាំងនៅថ្ងៃទី ៤ ខែមេសា ឆ្នាំ ២០២២។
ចុល្លវគ្គ
ព្រះត្រៃបិដក > វិន័យបិដក > ចុល្លវគ្គ (សៀវភៅភាគ៩ ដល់ ភាគ១១)
ឃុំដងទង់(ស្រុកដងទង់)
អនុវិទ្យាល័យ
បើនិយាយសាសនាពីវិស័យអប់រំវិញមានការឈានទៅមុខដោយមាន សាលារៀនជាច្រើនសំរាប់អោយ​ កុមារា កុមារី យុវជន យុវនារី ទៅសិក្សាដើម្បីក្រេបជញ្ជក់យកចំណេះ និងក្លាយជាពលរដ្ឋល្អនៅក្នុងសង្គមហើយក្លាយជាសរសទ្រូងសំរាប់ប្រទេសជាតិផ។ថែមទាំងជាកន្លែងអប់រំផ្លូវចិត្តមនុស្សស្គាល់ពីបុណ្យបាប​ ល្អ អាក្រក់ អោយមានសិល្ប៏ធប៍ក្នងខ្លូន​ ហើយចៀសវាងផ្លូវអាក្រក់ ដើរទៅតាមផ្លូវល្អហើយប្រព្រឹត្តតែអំពើររកស៊ីតាមផ្លូវសុច្ចរិត។
វត្តនៅឃុំដងទង់
វត្តត្រពាំងត្រាញ់
ញឹក ជូឡុង
នៅ​ក្នុង​សម័យ​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម ១៩៥៥ ដល់ ១៩៧០
នៅ​ក្នុង​គណៈរដ្ឋមន្ត្រី​ទី​១១ របស់​​លោក ស៊ឹម វ៉ា នៃ​​សង្គម​រាស្ត្រ​និយម (៣០ មេសា ដល់ ១០ កក្កដា ១៩៥៨) លោក​គឺ​ជា​ទេសរដ្ឋមន្ត្រី, អនុ​ប្រធាន​ក្រុម​ប្រឹក្សា, រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ផែន​ការ, ផលិត​កម្ម និង​កិច្ចការ​សេដ្ឋកិច្ច, រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ការងារ​សាធារណៈ, ទូរគមនាគមន៍ និង​ទេសចរណ៍
ឃុំអន្លង់រាប
1 លោក សុខ ចន្ទី ភេទ ប្រុស
យ៉ានប៊ុនធឿន
ប្រវត្តិសាលាបឋមសិក្សាអន្លង់រាប(២០២៣)
2.	សិក្សាប្រកបដោយ សមធម៏ និងគុណធម៏
1.3 ប្រវត្តិរបស់សាលាៈ    សាលាបឋមសិក្សាអន្លង់រាប ស្ថិតនៅក្នុងភូមិចំការជ្រៃខាងត្បូង ឃុំអន្លង់រាប ស្រុក វាលវែង ខេត្តពោធិសាត់    មានចម្ងាយផ្លូវ ១២ គីឡុម៉ែត្រពីទី រួមស្រុក និង១២៣គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្តនិងមានផ្ទៃដី  23863 ម៉ែត្រការេ។
	អង្គរការស្បៀងអាហារពិភពលោកបានផ្តល់ជាស្បៀងសម្រាប់អាហារពេលព្រឹក ចាប់ពីឆ្នាំ ២០១២មក។
•	ប្រជាជនភាគច្រើនពង្រីកភូមិថ្មី នៅតំបន់ភ្នំឆ្ងាយពីសាលារៀនហើយជាកសិករក្រីក្រដែលមានមុខរបរធ្វើចំការដាំដំណាំ ។ ដំណាំរដូវ  (ពោត   សណ្តែកដំឡូងមី ល្ង……….)
ស៊ូដង់
ប្រទេសស៊ូដង់ ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា សាធារណរដ្ឋស៊ូដង់ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ស៊ូដង់មានព្រំប្រទល់ជាប់នឹងប្រទេសជាច្រើនដូចជា៖ ប្រទេសអេហ្ស៊ីប លីប៊ី ឆាដ សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល ស៊ូដង់ខាងត្បូង អេត្យូពី អេរីទ្រេ និងសមុទ្រក្រហម។ ប្រទេសស៊ូដង់មានប្រជាជនចំនួន ៤៤ លាននាក់គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០២១ និងមានផ្ទៃដីសរុប  ១,៨៨៦,០៦៨ គីឡូម៉ែត្រការ៉េដែលធ្វើឱ្យវាក្លាយជាប្រទេសធំបំផុតទីបីនៅទ្វីបអាហ្វ្រិក។ រដ្ឋធានីរបស់ប្រទេសនេះ គឺខាទូម ហើយទីក្រុងធំបំផុតគឺអុំឌូម៉ាន់។
ធម្មរាជាទី១
ជ័យជំនះសៀម មកលើក្រុងអង្គរ
ខណៈពេលដែលកងទ័ពសៀមមិនអាចវាយចូលក្រុងអង្គរបាន ស្ដេចសៀម បានប្រើកលល្បិចមួយ ដោយឱ្យ ពញ្ញាព្រែក បញ្ជូនចារកម្ម ៦នាក់ ចូលបន្លំជាកងទ័ពខ្មែរ និង បានឡើងទៅបង្ខូច កាំភ្លើងធំអស់ជាច្រើន ដែលដាក់បម្រុងនៅលើកំពែងក្រុង ក្រោយពេលដែលបង្ខូចកាំភ្លើងធំរួចរាល់ ចារកម្មទាំង ៦នាក់នោះ បានផ្ញើរសំបុត្រតាមព្រាបនាំសារ ឱ្យពញ្ញាព្រែក លើកទ័ពវាយចូលក្រុងអង្គរ រួចបក្សពួកខ្លួននិងលួចបើកទ្វារក្រុងអង្គរផ្នែកខាងលិចនៅយប់នេះ ក្នុងពេលច្បាំងគ្នា កាំភ្លើងធំមួយចំនួនបាញ់មិនចេញនោះទេ ក្រោយមក ចារកម្មទាំង៦ បានបើកទ្វារក្រុងអង្គរខាងលិច ពញ្ញាព្រែក ក៏លើកទ័ពចូលតាមច្រកទ្វារខាងលិច ច្បាំងធ្វើឃាតពញ្ញាកែវ នៅពេលនោះ ចៅហ៊្វាលោហៈ លឺដំណឹងថាទ័ពសៀមវាយបែកទ្វារខាងលិច ក៏ចេញពីទ្វារខាងកើត វាយសម្រុកចេញ ទៅការពារ ពញ្ញាយ៉ាត នាំរត់ចេញពីក្រុងអង្គរតាមច្រកទ្វារខាងត្បូង ក៏ប្រទះនិងទ័ពដំរីសៀម ក៏ដឹកនាំទ័ពដំរីខ្មែរ ទៅប្រជល់និងទ័ពដំរីសៀម វាយសម្រុកឱ្យពញ្ញាយ៉ាត រត់គេចខ្លួនបាននៅពេលនោះ រីឯចៅហ៊្វាលោហៈ ក៏ស្លាប់ក្នុងសមរភូមិអង្គរនាពេលនោះ បូករួមទាំង ធម្មរាជាទី១ និង បុត្រទាំង២អង្គទៀតផងដែរ នៅទីបំផុតសៀមវាយបែកក្រុងអង្គរក្នុងឆ្នាំ ១៣៨៥ នៃគ.សករាជ ពញ្ញាព្រែក ដែលជាបុត្រស្ដេចសៀម បានដាក់ឱ្យត្រួតត្រាក្រុងអង្គរ ហើយពញ្ញាព្រែក បានប្រកាសសោយរាជ្យ និងបានប្ដូរឈោះថ្មីហៅថា "ឥន្ទរាជា" (Indra Rachha) និងបានសោយរាជនៅក្រុងអង្គរអស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ទើបពញ្ញាយ៉ាត លើកទ័ពមកបណ្ដេញសៀមចេញពីក្រុងអង្គរក្នុងឆ្នាំ ១៣៨៨ នៃគ.សករាជ ហើយជាពេលដែលទ្រង់យាងចាកចោលក្រុងអង្គរ មកតាំងបន្ទាយ នៅតំបន់ "ទួលបាសាន" ស្រុកស្រីសន្ធរ (បច្ចុប្បន្ន: ខេត្តកំពង់ចាម) ចាប់ពីពេលនោះមក ហើយទ្រង់មានព្រះនាម ក្នុងរាជថា បរមរាជាទី១ ។
ហឝ៌វម៌្មទី១
ព្រះរាជវង្ស
ហឝ៌វម៌្ម មានព្រះអនុជមួយអង្គ ព្រះនាមឦឝានវម៌្មទី២។
កម្វុ
កម្វុស្វយម្ភុវ រឺ កម្វុ ជាឥសីមួយអង្គក្នុងចំណោមឥសីមួយចំនួនក្នុងព្រហ្មញ្ញសាសនាដែលគេវែកញែកជាមួយអគស្ត្យ កៅណ្ឌិន្យ រាជេន្ទ្រចោឡៈទី១ អឝោក និង បុឞ្យមិត្រឝុង្គា ស្លោក២២ នៃឯកមតស្តោត្រ ។ ឫសីអង្គនេះជាក្សត្រទីមួយនៃសន្តតិវង្សចេនឡាដំបូងគេ។
ប្រវត្តិ
ព្រេងនិទាននិយាយថា កម្ពុស្វយម្ភុវ គឺជាព្រះអង្គម្ចាស់ដែលគេស្គាល់ដើមឡើយជាព្រះរាជាឥណ្ឌា។ ទ្រង់បានផ្សងព្រេងទៅកាន់ចុងបូព៌ា និង បានចូលទៅដល់តំបន់មួយដែលមានព្រៃស្បាតស៊ុបទ្រុបដែលគ្រប់គ្រងដោយស្ដេចនៃជនជាតិនាគ។ ដោយការបង្ក្រាបក្សត្រនៃពួកនាគ ហើយកម្ពុបានរៀបអភិសេក នឹងព្រះនាងមេរា និង បានកសាងដែនដីនេះទៅជាប្រទេសសម្បូណ៍រុងរឿង។ ការផ្សំបញ្ចូលគ្នានៃព្រះនាម កម្ពុ និង មេរា ត្រូវបានគេយល់ថាបានធ្វើឱ្យកើតមានឡើងនៃឈ្មោះថាខ្មែរ (កម្ពុ+មេរា = ខ្មែរ) តាមរយៈលោកហ្សក-សឺដេស។
កម្ពុស្វយម្ភុវ ត្រូវបានគេអះអាងថា អភិនាមនៃពួកកម្ពោជដែលទ្រង់គឺជាបុព្វបុរសនៃពួកគេដែលមានព្រះមហេសីមេរា ដែលត្រូវប្រគល់ឱ្យទ្រង់ដោយព្រះសិវ។ ពួកព្រះអង្គម្ចាស់នៃកម្ពុជ បានថ្លែងបញ្ជាក់ថាខ្លួនឯងជាពួកកម្ពុជ និងជាកូនចៅនៃខ្សែកម្ពុ។
ឃុំតាអង
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកកូនមុំ ខេត្តរតនគិរី  មាន ៥ភូមិ÷
ភវវម៌្ម (ទ្វារវតី)
ឯកសារយោង
The Dvaravati Wheels of the Law and the Indianization of South East Asia
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃទ្វារវតីចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ញាតិវង្សនៃចេនឡា
មហាវិភង្គ
សង្ឃាទិសេស​ទី ១០
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
សង្ឃាទិសេស​ទី ១១
សូម​ចុច​លើ​ចំណង​ជើង​ជំពូក​នេះ​ដើម្បី​ចូល​ទៅ​អាន​សេចក្តី​ពិស្តារ
ពិព័រណ៍អាណានិគមប៉ារីស
ហេតុការណ៍អគ្គីភ័យឆាបឆេះអគារអាណានិគមហូឡង់
ស្តាំ|រូបភាពតូច| ព្រះពន្លាអាណានិគមហូឡង់នៅក្នុងពិព័រណ៍។ ព្រះពន្លានេះត្រូវភ្លើងឆេះនៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៣១ ដោយបានបំផ្លាញបណ្តុំសំខាន់ៗមួយចំនួន។ ក្នុងនាមជាមហាអំណាចអាណានិគមដ៏សំខាន់មួយនៅពេលនោះ ចក្រភពហូឡង់ បានចូលរួមក្នុងការតាំងពិព័រណ៍។ ប្រទេស​ហូឡង់​បាន​បង្ហាញ​ការ​សំយោគ​វប្បធម៌​ពី​អាណានិគម​របស់​ពួក​គេ​គឺ ​ជនជាតិ​ហូឡង់​បូព៌ា​ឥណ្ឌូណេស៊ី (ឥឡូវ ​ឥណ្ឌូនេស៊ី )។ ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយ នៅថ្ងៃទី២៨ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៣១ ភ្លើងបានឆាបឆេះព្រះពន្លាហូឡង់ រួមជាមួយនឹងវត្ថុវប្បធម៌ទាំងអស់ដែលដាក់តាំងនៅខាងក្នុង។ ;
វិភង្គ
សុត្តន្តភាជនីយ៍
រូបខន្ធ
អភិធម្មភាជនីយ៍
វេទនាខន្ធ
និទេស
ឯកកនិទេស
នវកនិទេស
មាតិការ
ឆក្កមាតិកា
ឯកកនិទេសជាដើម
អដ្ឋារសកនិទេស
សមុដ្ឋាន
[៣១៨] សង្ឃាទិសេសទាំង១៣ តាំងឡើងអំពីសមុដ្ឋានប៉ុន្មាន។ សង្ឃាទិសេសទាំង១៣ តាំងឡើងអំពីសមុដ្ឋាន៦ គឺតាំងឡើងអំពីកាយ មិនបានតាំងឡើងអំពីវាចា និងចិត្តក៏មាន តាំងឡើងអំពីវាចា មិនបានតាំងឡើងអំពីកាយ និងចិត្តក៏មាន តាំងឡើងអំពីកាយ និងវាចា មិនបានតាំងឡើងអំពីចិត្តក៏មាន តាំងឡើងអំពីកាយ និងចិត្ត មិនបានតាំងឡើងអំពីវាចាក៏មាន តាំងឡើងអំពីវាចា និងចិត្ត មិនបានតាំងឡើងអំពីកាយក៏មាន តាំងឡើងអំពីកាយ និងវាចា និងចិត្តក៏មាន។
កម្ពុជាលីគទី២
អំពីក្លឹប រដូវកាល ២០២២
About Clubs 2022 season
ក្លឹបចំនួន ១២ ខាងក្រោមកំពុងប្រកួតប្រជែងក្នុងលីគកម្ពុជាលំដាប់ទី២ នារដូវកាលឆ្នាំ ២០២២ នេះ ។
ទីបសូត្រ
[៣២] ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ ប្រសិន​បើ​ភិក្ខុ​ក្នុង​សាសនា​នេះ​ ប៉ុនប៉ង​ថា​ ​សេចក្ដី​ត្រិះរិះ ​ដោយ​សេចក្ដី​រឭក អាស្រ័យ​នូវ​កាម​គុណ​ ​ដែល​ជា​របស់​អាត្មា​អញ ​សេចក្ដី​ត្រិះ​រិះ​ដោយ​សេចក្ដី​រឭក​នោះ​ អាត្មាអញ​ គួរលះបង់​ចោល​ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​អានា​បាន​ស្សតិ​សមាធិ​នេះ​ឯង ភិក្ខុគួរ​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ ​ដោយ​ប្រពៃ​ចុះ ។
[៣៥] ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ ប្រសិន​បើ​ភិក្ខុ​ក្នុង​សាសនា​នេះ​ ប៉ុន ប៉ង​ថា អាត្មាអញ​ គួរ​សំគាល់​ក្នុង​របស់​មិន​មែន​ជាបដិកូលផង​ ​ក្នុង​របស់ជាបដិកូល​ផង ថាជារបស់បដិកូល អានា​បាន​ស្សតិ​សមាធិ​នេះ​ឯង ភិក្ខុ​គួរ​យក​ចិត្ត​ទុកដាក់ ​ដោយ​ប្រពៃ​ចុះ ។
[៣៩]​ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ ​ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ ប្រសិន​បើ​ភិក្ខុ​ក្នុង​សាសនា​នេះ​ ប៉ុន​ប៉ងថា​ អាត្មាអញ​ ​ចូល​កាន់​ទុតិយជ្ឈាន​ ​ដែល​កើត​មាន​ក្នុង​សន្ដាន​នៃ​ខ្លួន​ ជាទី​ផូរផង់​មានសភាពជាចិត្ត​ខ្ពស់ឯក ​មិន​មានវិតក្កៈ និង​វិចារៈ មានតែបីតិ ​និង​សុខ ​ដែល​កើត​អំពី​សមាធិ ​ព្រោះ​រម្ងាប់វិតក្កៈ និង​វិចារៈ អានាបាន​ស្សតិសមាធិ​នេះ​ឯង ភិក្ខុគួរយកចិត្ត​ទុកដាក់​ ​ដោយ​ប្រពៃចុះ ។
ឃុំថ្មដា
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២
ការប្រកាសឯករាជចាម្ប៉ា
យោងតាមកំណត់ត្រាសិលាចរឹកនៅផានរាំង "Phan Rang" (C4/1220), តំបន់ញ៉ាត្រាង "Nha Trang" (C30B4) បានព៌ណនាអំពីព្រឹត្តិការនៃការធ្វើចម្បាំងរវាងចក្រភពខ្មែរ និង អាណាចក្រចម្ប៉ា បានអូសបន្លាយអស់រយៈពេល ៣២ឆ្នាំ ក្រោយការសោយទីវង្គត់របស់ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៧ ដែលជាស្ដេចសឹកចម្បាំងរបស់ ចក្រភពខ្មែរ បានធ្វើឱ្យអំណាចខ្មែរក្នុងតំបន់ធ្លាក់ចុះជាបន្តបន្ទាប់ ក្រោមការដឹកនាំរបស់ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ដែលជាបុត្រទ្រង់ ដូចនេះហើយប្រទេសចម្ប៉ា ដែលមានស្ដេចថ្មីគ្រប់គ្រងព្រះនាម "បរមស្វរៈវរ្ម័នទេវៈ" បានប្រកាសឯករាជ្យចម្ប៉ាក្នុងឆ្នាំ ១២២៦ នៃគ.សករាជ ។
ហរិបុញ្ជ័យ ផ្ដាច់ចេញពីចក្រភពខ្មែរ
Haripunjaya detached from the Khmer Empire
ចក្រភពខ្មែរក្នុងរជ្ជកាល ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២
ចក្រភពខ្មែរបានស្គាល់ភាពចុះខ្សោយរបស់ខ្លួនជាលើកដំបូងក្នុងរជ្ជកាលស្ដេច ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ ដែលបានទទួលយកនូវបរិបទថ្មីនៃពុទ្ធសាសនា ហិនយាន (Buddha Hinayana) នៃលទ្ធិថេរវាទ (Theravada) ក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គ តាមរយៈការបង្កើតនូវព្រះវិហារនិងចម្លាក់បដិមារព្រះពុទ្ធជាច្រើនសម្រាប់គាំទ្រដល់វិស័យសាសនាផងដែរ ដោយសារតែទំនោលចិត្តរបស់ទ្រង់គោរពប្រតិបត្តិនូវពុទ្ធសាសនាបានយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួន ដូចនេះទ្រង់ប្រហែលជាបានបញ្ឈប់នូវចិត្តគំនិតក្នុងសកម្មភាពវាតទីពង្រីកទឹកដីជាបន្តទៀត ដោយបែបនេះហើយ ទើបមិនមានការពង្រឹងអំណាចយោធាក្នុងការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះអង្គនោះទេ ការចុះខ្សោយនូវសមត្ថភាពយោធារបស់ចក្រភពអង្គរដែលឈរជើងយ៉ាងរឹងមាំអស់រយៈពេលជាង ៦០០ឆ្នាំ ក្នុងភូមិភាគអាសុីអាគ្នេយ៍នេះ ក៏ត្រូវបានមកដល់ទីនៃចុងបញ្ចប់របស់ខ្លួនផងដែរ ជាចុងក្រោយព្រះបាទ ឥន្ទ្រវរ្ម័នទី២ បានយាងសោយទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១២៤៣ នៃគ.សករាជ មិនមានកំណត់ត្រាអំពីបុត្ររបស់ទ្រង់ក្នុងការឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះអង្គនោះទេ គេដឹងត្រឹមថាក្មួយរបស់ទ្រង់គឺ ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៨ បានឡើងសោយរាជបន្តពីព្រះអង្គផងដែរ ។
សេចក្ដីជំរាប
មានមតិរបស់លោកបណ្ឌិតផ្នែកសិលាចរិកមួយ លើកឡើងថា «វម៌្ម» មាននៅលើសិលាចារឹកភាសាខ្មែរយ៉ាងច្រើន អ្នកប្រាជ្ញបារាំងបានអានថា varmma ដែរ។ ប៉ុន្តែ នៅពេលគេបកប្រែ ឬពន្យល់ជា ភាសាបារាំង គេសរសេរជា varman វម៌ន/ វរ្ម័ន វិញ។ បើយើងលើកតម្កើងឯកសារក្នុងស្រុក ហេតុអ្វីបានមិនគាំទ្រ សំណេររបស់ដូនតាថា «...វម៌្ម»?
ចំណារពន្យល់
សិក្សាពាក្យ (វម្ម៌) ដែលជាពាក្យដើមនៃសិលាចរឹកសំស្ក្រឹត ដែលត្រូវបានប្រែសម្រួលជាពាក្យ (វរ្ម័ន) ដោយក្រុមសិក្សាជាន់ខ្ពស់ភាសាសំស្ក្រឹត នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ក្នុងរាជព្រះបាទនរោត្ដម ហើយក្រុមប្រវត្តិវិទូបារាំងបានយកទៅប្រែជាភាសាបារាំងនៃពាក្យ Varman ។ ហេតុអ្វីត្រូវហៅពាក្យ វម្ម៌ នេះថា (វ-ម័ន) ពីព្រោះពាក្យនេះត្រូវបានក្រុមបេសកជនចិន ហៅស្ដេចខ្មែរ ជំនាន់នគរភ្នំ នៃកន្ទុយពាក្យ ម្ម៌ នេះហៅថា "ម័ន" តាំងពីស.វទី៣ ឬ ស.វទី៥ មកម៉្លេះ ចំណែកឯជើងព្យញ្ជនៈ ម "្ម" គ្រាន់តែរបៀបដែលគេសរសេរដើម្បីសង្កត់ពាក្យទាញសូរសម្លេងប៉ុនណោះ ដោយពាក្យថ្មីៗ កាន់តែកើតឡើងច្រើនឡើងៗ តាមរយៈការមកដល់របស់ពួកអុឺរ៉ុប ដូចនេះកម្ពុជាចាំបាច់ត្រូវធ្វើបដិវឌ្ឍន៍អក្សរខ្មែរ ដើម្បីឱ្យមានភាពងាយស្រួលក្នុងការប្រកប និង ការអាន ។ ហេតុអ្វីពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបន្ថែម ព្យញ្ជនៈ "រ" នៅចន្លោះកណ្ដាល ពីព្រោះ ព្យញ្ជនៈ វ និងចាប់ទាញយក ព្យញ្ជនៈ ន យកមកប្រកបចូលគ្នា ហៅថា (វ៉ន) ម័ ដូចនេះហើយ ក្រុមសិក្សាអក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ត្រូវបន្ថែម ព្យញ្ជនៈ "រ" ដើម្បីបំបែកការទាញប្រកប ។ រហូតដល់ពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានប្រើប្រាសជាងមួយរយឆ្នាំ រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ។
វត្តកំពែងបាងចាក
វត្តនេះត្រូវបានគេជឿថាបានសាងសង់តាំង​ពី​ចុងសម័យអយុធ្យា ​ដោយ​មិន​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិ​ពិត​ប្រាកដ។ ប៉ុន្តែ​ជឿ​ថា ការ​ជួសជុល​ធំៗ​ជា​ច្រើន​ត្រូវ​បាន​ធ្វើ​ឡើង ជា​ពិសេស​ក្នុង​រជ្ជកាល​ព្រះបាទចេស្តាបតិន្ទ្រ (រាមាទី៣) និង ​ចុល្លាង្ករណ៍(រាមាទី៥) ។
សាកេ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
កន្ទួត
កន្ទួតព្រៃផ្ទុកវីតាមីន C ខ្ពស់បំផុតក្នុងចំណោមបន្លែ និងផ្លែឈើនានា ព្រមទាំងសម្បូរ​ទៅដោយ​សារធាតុ​ប្រឆាំងអុកស៊ីតកម្មដែលជួយពង្រឹងប្រព័ន្ធការ​ពាររាងកាយ។ ធ្វេង|រូបភាពតូច| ផ្លែឈើ ផ្នែកផ្សេងៗនៃរុក្ខជាតិត្រូវបានប្រើជាអាហារ។ ជនជាតិប្រទេសបង់ក្លាដែស ឥណ្ឌា និងឥណ្ឌូនេស៊ី ឆ្អិនស្លឹក ឲ្យបរិភោគ។ ជាទូទៅ ដោយសារវាសាបពេក អាចបរិភោគដោយខ្លួនឯងតាមទម្រង់ធម្មជាតិរបស់វា ឬក៏អាចច្នៃបន្ថែម​ស្ករ​គ្រាប់ ឬ ​ជ្រលក់ ​ក្នុង​អំបិលទៀត ប្រើ​ជា ​អាហារ ​សម្រន់ ឬ ​រក្សា​ទុក ។ នៅប្រទេសហ្វីលីពីន គេយកវាទៅធ្វើ ទឹកខ្មេះ ក៏ដូចជាបរិភោគឆៅ ត្រាំក្នុងទឹកអំបិល ឬទឹកខ្មេះ-អំបិល ហើយលក់តាមដងផ្លូវ។ មានមនុស្សខ្លះ​ផលិត​វា​ទៅ​ជា ​ទឹក​ស៊ីរ៉ូ ​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី។ មាន​គេ​ប្រើ​សម្រាប់​ធ្វើ ​ទឹក​ផ្លែ​ឈើ ​ផង​ដែរ ។ នៅ ​ប្រទេស​ថៃ គេ​យក​វា​មក​ធ្វើ​ជា​គ្រឿង​ផ្សំ​សម្រាប់​ធ្វើ ​សោម។
សហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់
សហព័ន្ធអាល្លឺម៉ង់ (ភាសាអាល្លឺម៉ង់: Deutscher Bund) គឺជាសមាគមនៃរដ្ឋទាំងអស់ដែលនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់ស្ថិតនៅអឺរ៉ុបកណ្តាល, បង្កើតឡើងដោយសភាក្រុងវីអេណាក្នុងឆ្នាំ១៨១៥ ដើម្បីសម្របសម្រួលសេដ្ឋកិច្ចប្រទេសនិយាយភាសាអាល្លឺម៉ង់ឱ្យស្មើគ្នានិងដើម្បីជំនួសចក្រភពរ៉ូម៉ាំងពិសិដ្ឋ, ដែលត្រូវបានរំលាយចោលកាលពីឆ្នាំ១៨០៦មក។
ជូ ដាវី
មហោស្រព​ភាពយន្ត «ចងចាំ!»
នៅ​ឆ្នាំ២០១៣, លោក ជូ ដាវី បាន​ត្រឡប់​មក​ប្រទេស​កម្ពុជា​ម្ដង​ទៀត ដើម្បីរៀបចំ​និង​សម្រប​សម្រួល​មហោស្រព​ភាពយន្ត​អាស៊ី​មុន​ដំបូង​គេ មាន​ទីតាំង​ក្នុង​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ។ ការ​ចូលរួម​របស់​លោក ជូ ដាវី នៅ​ក្នុង​វិស័យ​ខ្សែ​ភាពយន្ត​ខ្មែរ ត្រូវ​បាន​គេ​ចាត់​ទុក​ថា​ជា​ការ​ជួយ​ចាប់​ផ្ដើម​បណ្ដុះ​ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​យុវជន​ខ្មែរ​ជំនាន់​ក្រោយ​ឲ្យ​មក​ផលិត​ភាពយន្ត និង​មើល​ភាព​យន្ត​ឲ្យ​បាន​កាន់​តែ​ច្រើន។
មហោស្រពទីក្រុងហូជីមិញ (ព្រៃនគរ)
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
នៅឆ្នាំ១៩៥៥ រោងមហោស្រពត្រូវបានស្ដារឡើងវិញជាអាសនៈនៃសភាជាន់ទាបនៃរដ្ឋវៀតណាម បន្ទាប់មកសាធារណរដ្ឋវៀតណាម ។ បន្ទាប់ពីការ ដួលរលំនៃទីក្រុងសៃហ្គន(ព្រៃនគរ) ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៥ រដ្ឋាភិបាលបដិវត្តបណ្តោះអាសន្នបានចាប់ផ្តើមរៀបចំសភាប្រជាជននៅរោងមហោស្រព។ បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមប្រទេសវៀតណាមក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦ អគារនេះត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនូវមុខងារដើមរបស់ខ្លួនជារោងមហោស្រព។ នៅឆ្នាំ១៩៩៨ ក្នុងឱកាសគម្រប់ខួប ៣០០ ឆ្នាំនៃការបង្កើតទីក្រុងសៃហ្គន (ព្រៃនគរ) រដ្ឋាភិបាលក្រុងបានជួសជុលផ្នែកខាងមុខនៃរោងមហោស្រព។
បច្ចេកវិទ្យាសារគមនាគមន៍
បច្ចេកវិទ្យាសារគមនាគមន៍ (បសគ) ហៅកាត់ជាអង់គ្លេសថា ICT ជាញឹកញាប់ត្រូវបានប្រើជាវេវចនសព្ទមានន័យទូលំទូលាយជាង បច្ចេកវិទ្យាព័ត៌មាន (បព) ប៉ុន្តែគឺជាបច្ចេកសព្ទជាក់លាក់មួយទៀតដែលសង្កត់ធ្ងន់ទៅលើតួនាទីនៃគមនាគមន៍បំឯក និងសមាហរណកម្មនៃទូរគមនាគមន៍ (ខ្សែទូរសព្ទ និងសញ្ញាណឥតខ្សែ) គណនូបករណ៍ក៏ដូចជាគ្រឿងទន់សហគ្រាស គ្រឿងមធ្យម ធ្នុក និង ប្រព័ន្ធសោតទស្សន៍ ដែលអាចឱ្យអ្នកប្រើប្រាស់ចូលទៅកាន់ ផ្ទុក ផ្ទេរ និង ចាត់ចែងព័ត៌មាន។
ខេត្តទ្វៀនក្វាង
ខេត្ត ទ្វៀនក្វាង គឺជាខេត្តមួយរបស់ ប្រទេសវៀតណាម ដែលមានទីតាំងនៅ ភាគឦសាននៃប្រទេស ទៅភាគពាយព្យនៃ ទីក្រុងហាណូយ នៅកណ្តាលជ្រលង ទន្លេឡូ ដែលជាដៃទន្លេនៃ ទន្លេក្រហម ។ ទីរួមខេត្តគឺ ទ្វៀនក្វាង ។  ខេត្តនេះមានប្រជាជនចំនួន 784,811 ក្នុងឆ្នាំ 2019 ជាមួយនឹងដង់ស៊ីតេប្រជាជន 130 នាក់ក្នុង 1 គីឡូម៉ែត្រ 2 លើផ្ទៃដីសរុប 5867.3 km2 ។
ឃុំដានគោម
= ឃំុដានគោម​ = ជាឃំុមួយស្ថិតក្នុង ឃុំដានគោម ស្រុកអង្គជ័យ ខេត្តកំពត។​ ប្រជាជនក្នុងឃំុនេះភាគច្រើនធ្វើស្រែចំការ​​ និងទំនេរពីធ្វើស្រែចំការ​​អ្នកខ្លះធ្វើការរោងចក្រ​ អ្នកខ្លះទៀតលក់ដូរ និងការងារជាច្រើនផ្សេងទៀត។ ក្នុងភូមិនេះមានសាលារៀនចំនួន២ដែលមានចាប់ពីថ្នាក់ទី ១ ដល់ទី​១២ ដែលធ្វើឲ្យមានភាពងាយស្រួលដល់សិស្សានុស្សិសក្នុងការសិក្សា​ និងមានវត្ត២ ហើយមានប្រជាជនប្រហែល១០៥០នាក់ ប្រហែលជា២១១គ្រួសារ។ភូមិនេះតូចបន្តិចតែប្រជាជនភាគច្រើនមានជីវភាពធូរធារគួរសម​​ ប៉ុន្តែក៏មានមួយចំនួនមានជីវភាពលំបាកផងដែរ។
= វិស័យសុខាភិបាល = ចំពោះវិស័យសុខាភិបាល ក្នុងឃំុនេះឃើញមានការរីនចម្រើនដែរ ដែលគ្រូពេទ្យ មានចំណេះដឺងខ្ពស់ក្នុងការព្យាបាលជំងឺ និងចេះរាក់ទាក់ដល់ប្រជាជនក្នុងភូមិ នៅតំបន់នោះមានមន្ទីរពេទ្យបង្អែក មួយដែលជួយសំរួលដល់ប្រជាជននៅពេលមានជំងឺឈឺថ្កាត់​ ហើយមានពេទ្យជំនាញដើម្បីពិនិត្យនិងពិគ្រោះជំងឺ​ និងមានភាពងាយស្រួលក្នុង សង្រ្គោះបន្ទាន់ ដូចជានៅពេលសំរាលបុត្រមានពេទ្យជំនាញសំរាប់ធ្វើការសំរាល និងមានបទពិសោធក្នុងការធ្វើការងារច្រើន។
ឃុំស្វាយស
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ក្រខុប
រូបភាពតូច|246x246ភីកសែល| ស្លឹកនិងផ្លែឈើក្រខុបក្រខុប ជាផ្លែឈើមួយប្រភេទដែលមានរសជាតិផ្អែម ហើយអាចទទួលទានបានទាំងសំបក និងសម្បូរណាស់ក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
សម សារី
រឿងសម សារី
នៅខែមករា ឆ្នាំ១៩៥៨ លោក សម សារី ត្រូវបានព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ តែងតាំងជាឯកអគ្គរាជទូតកម្ពុជាប្រចាំទីក្រុងឡុងដ៍ ដូច្នេះហើយបានបណ្តេញគាត់ចេញពីរឿងអាស្រូវពាក់ព័ន្ធនឹងការរត់ពន្ធម្រេចកម្ពុជាក្នុងបរិមាណដ៏ច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់។ យោងតាមទស្សនាវដ្ដីថែម៍ គាត់បាននាំស្ត្រីបួននាក់ដែលជាភរិយាផ្លូវការរបស់គាត់ជាមួយកូនប្រាំនាក់ក្នុងនោះមានលោកសមរង្សុី និងកូនស្រីបីនាក់។ ប្រាំមួយខែក្រោយមក លោកសម សារី បានជាប់ពាក់ព័ន្ធក្នុងរឿងអាស្រូវមួយទៀត នៅពេលដែលអ្នកបម្រើស្រីរបស់គាត់ អ៊ី អេងសេង ដែលបង្កើតកូនបានទៅប៉ូលីសទីក្រុងឡុងដ៍ ដោយចោទប្រកាន់គាត់ថាបានវាយដំរូបនាងយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់ "កំហុសតូចតាច" ។ បើ​តាម​គណនី​ផ្សេង​ទៀត អ្នកស្រី​ឈ្មោះ សឿង សុន ម៉ាលី ហើយ​នាង​ធ្លាប់​ណាត់​ជួប សាឡុត ស ( ប៉ុល ពត ) ក្រោយមក​បាន​បោះ​បង់​ឱ្យ​លោក សម សារី កាន់​តែតែប្រសើរ។ លោកសម សារី ត្រូវ​បាន​គេ​កោះ​ហៅ​មក​ទីក្រុង​ភ្នំពេញ ប៉ុន្តែ​មិន​បាន​មុន​ពេល​ដែល​លោក​បាន​ដាក់​រឿង​របស់​លោក​ទៅ​កាន់​សារព័ត៌មាន ​អង់គ្លេស ទេ។ គាត់បានសារភាពថាបានវាយអ្នកបំរើរបស់លោកដោយនិយាយថា:"ខ្ញុំបានកែនាងដោយវាយនាងដោយរំពាត់ខ្សែអក្សរខ្មែរ។ ខ្ញុំ​មិន​ដែល​វាយ​នាង​លើ​មុខ​ទេ តែងតែ​កាត់​ខ្នង និង​ភ្លៅ​ជា​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ទូទៅ​ក្នុង​ប្រទេស​របស់​ខ្ញុំ។"គាត់​បាន​ប្រកែក​សិទ្ធិ​របស់​គាត់​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​ដូច្នេះ​ដោយ​សារ​តែ"ស្ថានទូតគឺ 'កម្ពុជានៅទីក្រុងឡុងដ៍'។"ក្រោយ​ត្រឡប់​មក​កម្ពុជា​វិញ លោកសម សារី កាន់​តែ​ប្រឆាំង​នឹង​សម្តេចសីហនុ។ ទោះបីជាមានការប្រថុយនឹងការមិនពេញចិត្តរបស់សម្តេចព្រះសីហនុក៏ដោយ ក៏លោកសម សារី បានចាប់ផ្តើមកាសែតដែលរិះគន់ដោយបើកចំហចំពោះគោលនយោបាយរបស់ព្រះអង្គ។ លោក​បាន​ព្យាយាម​ចាប់​ផ្តើម​គណបក្ស​នយោបាយ​របស់​លោក​តែ​មិន​បាន​ជោគជ័យ។ សកម្មភាព​ប្រឆាំងសម្តេច​សីហនុ​របស់​គាត់​ត្រូវ​បាន​គេ​ដាក់​ឈ្មោះ​ថា​កិច្ចការ​សម សារី។
កៀវ
កៀវ ឬ គៀវ (អ៊ុយក្រែន៖ Київ, គ្យីវ) ឬប្រកបថា គ្យីវ គឺជារដ្ឋធានីនិងជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនបំផុតនៃប្រទេសអ៊ុយក្រែន ។ ទីក្រុងនេះស្ថិតនៅភាគខាងជើងកណ្តាលប្រទេសអ៊ុយក្រែនតាមដងទន្លេដ្នៀពែរ ។ គិតត្រឹមថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ ចំនួនប្រជាជនរបស់ទីក្រុងគឺ ២.៩៦២.១៨០ នាក់ ដែលធ្វើឱ្យគ្យីវក្លាយជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនជាងគេទីប្រាំពីរនៅទ្វីបអឺរ៉ុប ។
ជ័យវរ្ម័នទី៦
ការកសាងរាជធានីថ្មី មហិធរៈបុរៈ
ក្រោយពេល ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ដឹកនាំទ័ពភាគខាងជើងភ្នំដង្រែក បានចេញវាយបណ្ដេញពួកចាម្ប៉ាចេញពី រាជធានី យសោធរៈបុរៈ ក្នុងឆ្នាំ ១០៨០ នៃគ.សករាជ ទ្រង់បានឡើងសោយរាជ្យនៅទីនោះបានរយៈពេលមួយឆ្នាំ ស្ដេចចាម ហរិវរ្ម័នទី៤ បានលើកទ័ពមកវាយកាន់កាប់រាជធានី យសោធរៈបុរៈ ជាលើកទី២ និងបានដេញសម្លាប់ព្រះបាទ ជ័យវរ្ម័នទី៦ ដល់តំបន់ភិមាន "ភុីម៉ៃ" (Phimai) ក្នុងខេត្ត នគររាជសីមា (Kh-Pronoun: Nokor Reachseima) (Thai-Pronoun: Nokhon Ratchasima) ហើយព្រះអង្គបានកសាងទីក្រុងមហិធរៈបុរៈ នាពេលនោះ
អរិយសច្ច
ក) ជាតិទុក្ខ កិរិយា​កើត កើត​ព្រម កិរិយា​ចុះ​កាន់គភ៌​ កិរិយាកើត កិរិយា​កើតថ្មី កិរិយា​មាន​ប្រាកដ​នៃ​ខន្ធ កិរិយា​បាន​ចំពោះ​នូវ​អាយតនៈ​ក្នុង​សត្តនិកាយ​នោះ ៗ នៃ​ពួក​សត្វ​នោះ​ៗ,
អេល្យូម
Roaming
helium លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​។ ឧ​ទា​ហរ​ណ៏​, ចំណុច​រំពុះ​ទាប​នៃ​ទឹក​, ដង់ស៊ីតេ​ទាប​, រលាយ​ទាប​, ល្អ​កម្ដៅ​អាច​កើត​ឡើង​ជា​មួយ​នឹង​កូ​ឡុំ​បៀ​។ ដូច្នេះ​វាល​នេះ​នឹង​ត្រូវ​បាន​ផ្សារភ្ជាប់​ជាមួយ​នឹង​លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​របស់​អេ​លី​យ៉ូ​ម​ដែល​អាច​ត្រូវ​បាន​អនុវត្ត​យ៉ាង​ពេញលេញ​។ ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​អេ​លី​យ៉ូ​ម​ប្រើ​ឧស្ម័ន​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ប៉េងប៉ោង​។ លក្ខណៈ​សម្បត្តិ​ទម្ងន់​ស្រាល​ប៉េងប៉ោង​មូលដ្ឋាន​ដើម្បី​វាស់​ស្ទង់​អាកាសធាតុ​អេ​លី​យ៉ូ​ម​និង​ខ្ពស់​ជាង​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​នេះ​។ ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ឧស្ម័ន​អេ​លី​យ៉ូ​ម​ដ៏​សំខាន់​នៃ​ការ​ទប់ស្កាត់​ការ​រួម​បញ្ចូល​គ្នា​នៃ​ការ​មាន​គ្នា​ទៅវិញទៅមក​ដោយ​ស្វ័យ​ប្រវត្តិ​។ សី​តុ​ណ្ហា​ភាព​គឺ​មាន​កម្រិត​ទាប​ខ្លាំង​ណាស់​នៅ​ក្នុង​ភាគ​ច្រើន​បំផុត​នៃ​សមត្ថភាព​ខ្ពស់​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​ដែល​អាច​ត្រូវ​បាន​រក​ឃើញ​។ ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា​, សី​តុ​ណ្ហា​ភាព​នៃ​ការ​ដក 434 អង្សា​សេ (15K​) ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រជាក់ (cooler) អាច​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​។ កម្តៅ​ខ្លាំង​ពេក​នៅ electrical resistance ទាប​នៅ​ពេល​ដែល​បាន​ប្រើ​នៅ​ក្នុង​ស្ថានភាព​ដែល​មាន​នៅ​សូន្យ​ឬ​កាត់​បន្ថយ​ការ​រត់​បិទ​។ កម្មវិធី​ផ្សេង​ទៀត​នៃ​ឧស្ម័ន​ប្រេង​ឥន្ធនៈ​រ៉ុក្កែត pressurizing រាវ​, កាត់​បន្ថយ​កំ​ដៅ​ក្នុង​សមាសធាតុ​ឯកសារ​នុយក​​្លេអ៊ែរ​ដែល​អាច​ផ្ទុក​រវាង​ឧស្ម័ន​និង​ត្រជាក់​រាវ​និង​ឧស្ម័ន​ចំហាយ​ដែល​មាន​នៅ​តែ​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ជា​ក្រុមហ៊ុន​អាកាសចរណ៍​មួយ​។
សិង្គាលកសូត្រ
[៤៤] លំដាប់​នោះ​ឯង ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ស្តេច​ទ្រង់​ស្បង់ ​និង​បាត្រចីវរ​ក្នុង​បុព្វណ្ហសម័យ ​ហើយ​ស្តេចចូល​ទៅ​កាន់​ក្រុងរាជគ្រឹះ ដើម្បីបិណ្ឌបាត្រ ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​ទតឃើញសិង្គាលកគហបតិបុត្ត ​ក្រោក​ឡើង​អំពីព្រឹក ​មាន​សំពត់ស្លៀកដណ្តប់ទទឹក ​និង​សក់ទទឹក ចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះ កំពុងផ្គងអញ្ជលី ថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ឡាយច្រើន ​គឺ​ទិស​ខាង​កើត​ ខាងត្បូង ខាងលិច ខាងជើង ខាងក្រោម ​និង​ទិស​ខាងលើ លុះ​ទ្រង់​ឃើញ​ហើយ​ ​ទើប​ទ្រង់​ត្រាស់សួរសិង្គាលកគហបតិបុត្ត​ដូច្នេះ​ថា នែគហបតិបុត្ត ​ហេតុ​អ្វី​ ​ទើប​អ្នក​ក្រោក​អំពីព្រឹក ​មាន​សំពត់ស្លៀកដណ្តប់ទទឹក ​និង​សក់ទទឹក ចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះ ផ្គងអញ្ជលីថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ឡាយច្រើន ​គឺ​ទិស​ខាង​កើត​ ។បេ។ ​ទិស​ខាងលើ ។ សិង្គាលកគហបតិបុត្ត ក្រាបបង្គំទូលថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន​ កាលបិតា​របស់​ខ្ញុំជិត​នឹង​ធ្វើ​មរណភាព ​បាន​ផ្តាំ​នឹង​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​យ៉ាង​នេះ​ថា ហៃបា ​អ្នក​ត្រូវ​តែថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ឡាយ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន​ ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​នោះ​ ​ធ្វើ​សក្ការៈគោរព រាប់អាន បូជា​នូវ​ពាក្យ​របស់​បិតា ​បាន​ជា​ក្រោក​ឡើង​អំពីព្រឹក ​មាន​សំពត់ស្លៀកដណ្តប់ទទឹក ​និង​សក់ទទឹក ចេញពីក្រុងរាជគ្រឹះ ផ្គងអញ្ជលី ថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ឡាយដ៏ច្រើន ​គឺ​ទិស​ខាង​កើត​ ។បេ។ ​ទិស​ខាងលើ ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​ត្រាស់ថា នែគហបតិបុត្ត ​ក្នុង​វិន័យ​របស់​ព្រះ​អរិយៈ គេ​មិន​ត្រូវ​ថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ ៦ ​យ៉ាង​ ​ដូច្នេះ​ទេ ។ សិង្គាលកគហបតិបុត្ត ក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន​ ​ចំណែក​ក្នុង​អរិយវិន័យ គេគប្បីថ្វាយបង្គំ​ទិស​ទាំង​ ៦ ​ដូច​ម្តេច បពិត្រ​ព្រះ​អង្គដ៏​ចម្រើន​ បើ​ក្នុង​វិន័យ​របស់​ព្រះ​អរិយៈ គេគប្បីថ្វាយបង្គំ ​ចំពោះ​ទិស​ទាំង​ ៦ ​យ៉ាង​ណា សូម​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​សំដែង​ធម៌​ ដល់ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គដូច្នោះចុះ ។
[៥៧] ​ម្នាល​គហបតិបុត្ត ​អ្នក​ត្រូវ​ស្គាល់​ពួក​មនុស្ស​ ​ដែល​មិន​មែនជា​មិត្ត​ ​គ្រាន់​តែជា​មិត្ត​ប្លម ៤ ពួក​នេះ​គឺ​ ​[1] អ្នក​ត្រូវ​ស្គាល់​ពួក​មនុស្ស​ ​ដែល​គិត​យក​តែ​ប្រយោជន៍​ខ្លួន​ថា ​មិន​មែនជា​មិត្ត​ ​គ្រាន់​តែជា​មិត្ត​ប្លម; [2] ​អ្នក​ត្រូវ​ស្គាល់​ពួក​មនុស្ស​ ល្អតែ​សំដី​ថា ​មិន​មែនជា​មិត្ត​ ​គ្រាន់​តែជា​មិត្ត​ប្លម; [3] ​អ្នក​ត្រូវ​ស្គាល់​មនុស្ស​ ​ដែល​និយាយ​ចាក់​បណ្តោយ ​ឲ្យ​គាប់​ចិត្តថា ​មិន​មែនជា​មិត្ត​ ​គ្រាន់​តែជា​មិត្ត​ប្លម; [4] ​អ្នក​ត្រូវ​ស្គាល់​មនុស្ស​ ជា​សំឡាញ់​ ​ក្នុង​ការ​វិនាស​ភោគៈ​ទាំង​ឡាយថា ​មិន​មែនជា​មិត្ត​ ​គ្រាន់​តែជា​មិត្ត​ប្លម ។
កថាវត្ថុ
បឋមកថាវត្ថុសូត្រ ទី៩
កថាវត្ថុ ១០ ប្រការ តើដូចម្តេច​ខ្លះ?
និយាយ​អំពី សមាធិ ១
ទុតិយកថាវត្ថុសូត្រ ទី១០
ភិក្ខុជាអ្នក​ បរិបូណ៌​ដោយ​វិមុត្តិ ដោយ​ខ្លួនឯង ផង សំដែង​អំពីការ​បរិបូណ៌​​ដោយវិមុត្តិ ដល់ភិក្ខុ​ទាំងឡាយផង នេះ​ជាឋានៈ ដែលគួរ​សរសើរថា ភិក្ខុជា​អ្នកបរិបូណ៌​ដោយ​វិមុត្តិ​ផង សំដែង​អំពីការបរិបូណ៌​​ដោយវិមុត្តិ ដល់ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ​ផង ១ ។
ភិក្ខុជា​អ្នក បរិបូណ៌​ដោយ​វិមុត្តិញ្ញាណ​ទស្សនៈ ដោយខ្លួន​ឯងផង សំដែង​អំពី​ការបរិបូណ៌​ ដោយ​វិមុត្តិញ្ញាណ​ទស្សនៈ ដល់ភិក្ខុ​ទាំងឡាយផង នេះជា​ឋានៈ​ដែលគួរ​សរសើរថា ភិក្ខុជាអ្នក​បរិបូណ៌​ដោយ​វិមុត្តិញ្ញាណទស្សនៈផង សំដែង​អំពីការបរិបូណ៌​​ដោយវិមុត្តិញ្ញាណ​ទស្សនៈ ដល់​ភិក្ខុទាំងឡាយ​ផង ១ ។