cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
សង្គ្រាមសៀម-យួន (១៨៤១-១៨៤៥)
ផ្ទៃជម្លោះ
បន្ទាប់ពីការបរាជ័យរបស់សៀមក្នុង សង្គ្រាមសៀម-យួន (១៨៣១-១៨៣៤) យួនបានលើកព្រះបាទ អង្គចន្ទ ឡើងសោយរាជ្យសម្បត្តិកម្ពុជា។ ព្រះអង្គម្ចាស់ អង្គឥម ដែលធ្លាប់ធ្វើជាចំណាប់ខ្មាំងសៀម ត្រូវបានតែងតាំងជាអភិបាល ខេត្តបាត់ដំបង ដោយ ចៅពញា បិនដេចា ( បាត់ដំបង និងសៀមរាបបានស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងផ្ទាល់របស់សៀមតាំងពីឆ្នាំ ១៧៩៤)។  ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ព្រះបាទអង្គច័ន្ទបានសោយទិវង្គតនៅខែមករា ឆ្នាំ១៨៣៤ ហើយបានបន្សល់ទុកបុត្រីបួននាក់ ប៉ុន្តែគ្មានបុត្រស្នងមរតកទេ។ នៅឆ្នាំ១៨៣៤ ព្រះចៅអធិរាជ មិញ ម៉ាង បានជ្រើសរើសព្រះនាង អង្គម៉ី ឱ្យគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជាជាក្សត្រីដែលឡើងសោយរាជ្យ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ម្ចាស់ក្សត្រីអង្គម៉ី គ្រាន់តែជាមហាក្សត្រីអាយ៉ង ដែលគ្មានអំណាច ព្រោះថា មិញ ម៉ាង បានបញ្ចូលប្រទេសកម្ពុជាទៅក្នុង ចក្រភពវៀតណាម ជា ខេត្ត ត្រាយត្រាន់ថាយ ។ រដ្ឋបាល​វៀតណាម​នៃ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ត្រូវ​បាន​ប្រគល់​ឱ្យ​ទៅ​ឱ្យ ​លោក Truong Minh Giang ដែល​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី។ រដ្ឋាភិបាល ខេត្ត មានមូលដ្ឋាននៅ ទីក្រុងភ្នំពេញ ។
ឃុំដំបូករូង
=រដ្ឋបាល= ឃុំដំបូករូង មាន ភូមិគឺ÷
ស្រេន្ទ្រាវរមិន្ទ
ព្រះស្រេន្ទ្រាវរមិន្ទរជ្ជកាល (កុម៉ែរាជ) ត្រូវជាបុត្រស្ដេចចាមអស្សាជ័យរាជបន្ទាប់ពីចាញ់សង្គ្រាម ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរព្រះកុម៉ែរាជបានតែងតាំងកូនស្ដេចចាមឈ្មោះ ស្រេន្ទ្រាវរមិន្ទអោយទៅត្រួតត្រាស្រុកស្ទោង។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់ចាមក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ដេចត្រាញ់ខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សជ័យវរ្ម័ន
ទូ សាមុត
របរក្នុងចលនាតស៊ូកម្ពុជា
លោកសាមុត និងសឺន ង៉ុកមិញបានក្លាយជាសមាជិកស្ថាបនិកដំបូង (អ្នកបង្កើត) នៃគណបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនកម្ពុជា ដែលក្រោយមកបានប្តូរឈ្មោះមកជា'បក្សកុម្មុយនិស្តកម្ពុជា'។ លោកក៏ត្រូវជាមេដឹកនាំម្នាក់ដែរក្នុងចំណោមមេដឹកនាំទាំងអស់របស់សមាគមខ្មែរឥស្សរៈ ដែលជាក្រុមឆ្វេងនិយមនៃចលនាខ្មែរឥស្សរៈ (ចលនាតស៊ូប្រឆាំងនឹងការត្រួតត្រារបស់អាណានិគមបារាំង)។ នៅពេលដែលចលនាតស៊ូមួយនេះបានបង្កើត"រដ្ឋាភិបាល"ខ្លួនឯងមួយ លោកទូ សាមុតត្រូវបានគេតែងតាំងជាមន្រ្តីមហាផ្ទៃ។
ការទទួលមរណភាព
លោកទូ សាមុតត្រូវបានបាត់ខ្លួនក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ព្រឹត្តិការណ៍បាត់ខ្លួនរបស់លោកត្រូវបានរក្សាជាសម្ងាត់រហូតដល់ទសវត្ស ១៩៧០។ ទោះបីជាលោកត្រូវបានគេសន្មតថាត្រូវបានសម្លាប់ដោយកងកម្លាំងនគរបាលរបស់សីហនុក្តី, ប៉ុន្តែមានអ្នកខ្លះបានលើកឡើងថាប៉ុល-ពតប្រហែលជានៅពីក្រោយរឿងនេះដោយសារតែការលោភចង់បានឋានៈជាលេខាធិការបក្ស។ ប៉ុល-ពតបានបដិសេដអំពីការលើកឡើងនេះនៅក្នុងបទសម្ភាសន៍ចុងក្រោយរបស់គាត់មុនពេលទទួលអនិច្ចកម្មដោយបានបញ្ជាក់ថា សាមុតបានចាក់ចេញពីកន្លែងលាក់ខ្លួនដើម្បីទៅទិញថ្នាំសម្រាប់កូនគាត់ដែលកំពុងឈឺ បន្ទាប់មកត្រូវបានចាប់ខ្លួនដោយកងកម្លាំងរបស់លន់ នល់ដើម្បីយកទៅសួរចម្លើយហើយចុងក្រោយក៏ក្រុមលន់ នល់បានសម្លាប់លោកចោលតែម្តង។ ប៉ុល-ពតបានបន្ថែមទៀតថា"បើសាមុតចេញមុខមកនិយាយ, នោះខ្ញុំប្រហែលត្រូវបានគេចាប់ខ្លួនបាត់ទៅហើយ, គាត់ត្រូវបានគេយកទៅសម្លាប់នៅឯវត្តស្ទឹងមានជ័យ។ ពួកយើងគឺស្រឡាញ់គ្នាដូចបងប្អូនអញ្ចឹង។" ប្រវត្តិវិទូលោក Ben Kiernan បានសម្គាល់ថាមានភស្តុតាងដ៏ជាក់ស្តែងមួយដែលបញ្ជាក់ថាប៉ុល-ពតគឺជាបុគ្គលដែលត្រូវទទួលខុសត្រូវពីរឿងបាត់ខ្លួនរបស់លោកសាមុត៖ ជាពិសេសគឺរបាយការណ៍សម្ងាត់របស់បក្សដែលស្តីពី"សត្រូវផ្ទៃក្នុង"ក្នុងឆ្នាំ១៩៧៨ បានចោតប្រកាន់លេខាធិការខេត្តកណ្តាលគឺលោកសំ ជា ថាជាអ្នកសម្លាប់លោកសាមុត ហើយក៏ចាប់ខ្លួនសំ ជាយកទៅអប់រំ។ លោកសំ ជាធ្លាប់ជាសារហារី (អ្នកនាំសំបុត្រ) បម្រើការឱ្យក្រុមប៉ុល-ពតតាំងពីឆ្នាំ១៩៦២ មកម្លេះ។
បូរីស ចនសុន
អាឡិចសាន់ដឺ បូរីស ដេ ហ្វហ្វេល ចនសុន (ភាសាអង់គ្លេស៖ Alexander Boris de Pfeffel Johnson) គឺជាអ្នកនយោបាយអង់គ្លេសម្នាក់ ដែលធ្លាប់បានបម្រើការជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេស និងជាមេដឹកនាំគណបក្សអភិរក្សនិយមពីឆ្នាំ២០១៩ រហូតដល់ឆ្នាំ២០២២។ លោកក៏ធ្លាប់បានបម្រើការជារដ្ឋមន្រ្តីក្រសួងការបរទេសពីឆ្នាំ២០១៦ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៨ និងជាអភិបាលទីក្រុងឡុងដ៍ពីឆ្នាំ២០០៨ ដល់ឆ្នាំ២០១៦។ ចនសុនធ្លាប់ជាសមាជិកសភាប្រចាំហ៊ិនលីពីឆ្នាំ២០០១ ដល់ឆ្នាំ២០០៨ ហើយជាសមាជិកសភាប្រចាំអ៊ុកប៊្រីក និងរ៉ូស៍លីពខាងត្បូងតាំងពីឆ្នាំ២០១៥។
ឃុំក្រាំងដីវ៉ាយ
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន  ០៩ភូមិ៖
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ឃុំមហាសាំង
=រដ្ឋបាល= ឃុំមហាសាំង មាន ភូមិគឺ÷
ក្លឹបបាល់ទាត់រៀលម៉ាឌ្រីដ
=ប្រវត្តិក្លឹប= ក្លឹបត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី 6 ខែមីនាឆ្នាំ 1902 ជាក្លឹបបាល់ទាត់ម៉ាឌ្រីដក្លឹបនេះបានតុបតែងជាក្រុមសំលៀកបំពាក់ពណ៌សតាំងពីបុរាណមកម្ល៉េះ។ ពាក្យ Real គឺភាសាអេស្ប៉ាញសម្រាប់ព្រះរាជាណាចក្រហើយត្រូវបានប្រគល់ឱ្យក្លឹបដោយស្ដេចអាលហ្វូសសូទី(Alfonso XIII) នៅឆ្នាំ 1920 រួមជាមួយរាជបល្ល័ង្កនៅក្នុងនិមិត្តរូប។ ក្រុមនេះបានលេងការប្រកួតរបស់ខ្លួននៅឯកីឡដ្ឋាន Santiago Bernabeu ដែលមានចំនួន 81,044 ក្នុងទីក្រុងម៉ាឌ្រីតចាប់តាំងពីឆ្នាំ 1947 ។ មិនដូចស្ថាប័នកីឡាអឺរ៉ុបទេសមាជិករបស់ក្លិប Real Madrid បានកាន់កាប់និងដំណើរការក្លិបនេះក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ក្លឹបនេះត្រូវបានគេប៉ាន់ស្មានថានឹងមានទឹកប្រាក់ចំនួន 3,24 ពាន់លានអឺរ៉ូស្មើនឹង 3,65 ពាន់លានដុល្លារនៅឆ្នាំ 2015 ហើយនៅរដូវកាល 2016-17 វាគឺជាក្លឹបបាល់ទាត់ដែលរកបានប្រាក់ចំណូលលំដាប់លេខពីរនៅលើពិភពលោកជាមួយនឹងប្រាក់ចំណូលប្រចាំឆ្នាំចំនួន 674,6 លានអឺរ៉ូ។ 6] [7] ក្លិបនេះគឺជាក្រុមមួយក្នុងចំណោមក្រុមគាំទ្រយ៉ាងទូលំទូលាយបំផុតនៅក្នុងពិភពលោក។ [8] Real Madrid គឺជាសមាជិកម្នាក់ក្នុងចំនោមបីរូបនៃក្រុម La Liga ដែលមិនដែលត្រូវបានគេទម្លាក់ពីកំពូលតារាងជាមួយនឹងក្រុម Athletic Bilbao និង Barcelona ។ ក្លឹបនេះមានការប្រកួតប្រជែងយូរអង្វែងជាច្រើនជាពិសេសក្លឹប El Clásicoជាមួយក្លឹប Barcelona និងអេលដ្រឺប៊ីជាមួយនឹងក្រុម Atletico Madrid ។
ជម្រើសទី១
! colspan="9" bgcolor="#B0D300" align="left" |អ្នកចាំទី
ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
=កេះ=
=ផ្លុំ=
បាបា វ៉ានហ្គា
ជីវភាព
.នាងត្រូវព្រុះសង្ឃរាកួយនាំទៅទីឆ្ងាយនឹងធ្លាក់ចុះវាលខ្សាច់ធ្វើឲ្យភ្នែករបស់នាងពោរពេញទៅដោយខ្សាច់ហើយក៏ត្រូវងងឹកទាំងពីពេលនោះទៅ។ នាងក៏ត្រូវបានគេរកឃើើញក្នុងរយៈពេលមួយដែលពោរពេញទៅដោយភាពភ័យខ្លាចក្នុងវាលខ្សាច់ នាងមិនអាចបើកភ្នែកបាន។ នាងត្រូវបានយកទៅព្យាបាលតែគ្មានលទ្ធផលអ្វីសោះ ចាប់ពីពេលនោះទៅនាងមិនអាចមើលឃើញអ្វីជារៀងរហូត។ ឆ្នាំ១៩២៥ គេបាននាំនាងទៅនៅក្នុងផ្ទះ(Blind House) សម្រាប់ក្មេងអភព្វដែលមានភ្នែកងងឹតដើម្បីព្យាបាលតែនៅតែគ្មានលទ្ធផលអ្វី។ នាងនៅក្នុងZemun (Serbia) ៣ ឆ្នាំ ហើយរៀនភាសាBraille រៀនប៉ីអាណូ ក៏ដូចជារៀនប៉ះដេរ បោះសម្អាតផ្ទះជាដើម។ ក្រោយពេលម្នាយចុងរបស់នាងស្លាប់ទៅ នាងក៏ត្រលប់មកផ្ទះដើម្បីចិញ្ចឹមប្អូន ជីវភាពរបស់នាងក្រកំសត់ណាស់ នាងត្រូវធ្វើការពេញមួយថ្ងៃដើម្បីជីវិត។ ឆ្នាំ១៩២៩ Vanga កើតជំងឺសួត គ្រូពេទ្យថានាងនឹងត្រូវស្លាប់ក្នុងពេលខាងមុខនេះ តែនាងបែជាឆាប់ជាសះស្បើយទៅវិញ។
របាំបុកល័ខ
ខ. គ្រឿងរណ្តាប់ ដែលត្រូវប្រើប្រាស់ នៅក្នុងពិធីបុកល័ក្ដ មានដូចជា ៖
·       កន្រ្តៃ-ជើងពាន ឬកន្រ្តក
·       ក្រមាថ្មី
ពីធីដែលប្រារព្ធ និង អត្ថន័យនៃរបាំបុកល័ក្ត
បើទោះបីជាគេហៅពិធីនេះបែបណាក្ដី ក៏នៅតែប្រារព្ធធ្វើវាដូចៗគ្នា ដោយគេធ្វើដើម្បីឱ្យកូនស្រីរបស់គេយល់ថា បានចេះអំពីបញ្ហាជីវិតខ្លួន ដើម្បីស្វែងរកសុខសម្រាប់ខ្លួន ដើម្បីធ្វើឱ្យខ្លួនបានជានារីគ្រប់លក្ខណ៍សម្រាប់ស្រ្ដីខ្មែរ។
បទកខ
ឡឡើងស័ក្តិយសឈ្មោះល្អផង    អឥតឲ្យហ្មងនឹងច្បាប់ខ្មែរ៕
មាតិកាធម៌នៃព្រះត្រៃបិដក
២ - ព្រះសុត្តន្តបិដក (ព្រះសូត្រ) លេខ ១៤ ដល់ ៧៧    សរុបមាន ៦៤ ភាគ
សាសនាក្នុងប្រទេសថៃ
ព្រះពុទ្ធសាសនា គឺជា សាសនាធំជាងគេនៅក្នុង ប្រទេសថៃ ដែលប្រជាជន ៩៣% គោរពប្រតិបត្តិ។ មិនមានសាសនាផ្លូវការរបស់រដ្ឋនៅក្នុងរដ្ឋធម្មនុញ្ញថៃដែលធានាសេរីភាពខាងសាសនាសម្រាប់ពលរដ្ឋថៃទាំងអស់នោះទេ ទោះបីជាព្រះមហាក្សត្រត្រូវបានតម្រូវដោយច្បាប់ដើម្បីជា ពុទ្ធសាសនិកថេរវាទ ក៏ដោយ។ មនុស្ស​ជា​ច្រើន​នាក់​ផ្សេង​ទៀត ជា​ពិសេស​ក្នុង​ចំណោម​ក្រុម​ជនជាតិ​ភាគ​តិច​ភាគ ​ឥសាន កាន់​សាសនា​ប្រជាប្រិយ​តៃ ។ ចំនួនប្រជាជន ម៉ូស្លីម ដ៏សំខាន់ ដែលភាគច្រើនបង្កើតឡើងដោយ ជនជាតិថៃម៉ាឡេ មានវត្តមានជាពិសេសនៅក្នុងតំបន់ភាគខាងត្បូង។ ច្បាប់ថៃទទួលស្គាល់ជាផ្លូវការនូវក្រុមសាសនាចំនួនប្រាំគឺ ពុទ្ធសាសនិក ឥស្លាម ព្រាហ្មណ៍- ហិណ្ឌូ ស៊ីក និង គ្រឹស្តសាសនា (សាសនាធំជាងគេទាំងប្រាំរបស់ពិភពលោក)។ រូបភាពតូច| [[វត្តអរុណ ជាប្រាសាទពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ពេលព្រលប់]]
ជ័យវរ្ម័នទី៨
ចម្បាំងព្រៃនគរ
Battle of Prey Nokor
សេចក្ដីជំរាប
ពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានក្រុមសិក្សាពាក្យសំស្ក្រឹត ជាន់ខ្ពស់ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ យកមកប្រើ ជាឈ្មោះផ្លូវការណ៍ នៃការសិក្សាទូទៅ ដោយទទួលស្គាល់ដោយក្រុម ប្រវិត្តវិទូខ្មែរជាន់ខ្ពស់ របស់សាលាបារាំងចុងបូព៌ា (École Française d'Extrême-Orient) ដែលហៅកាត់ថា (E.F.E.O) ដែលយកលំនាំតាមឈ្មោះព្រះបាទនរោត្តម ដែលមានព្រះនាមសរសេរថា "នរោត្ដមវរ្ម័ន" ដែលសរសេរឡើងក្នុងឆ្នាំ 1903 ដោយបែបនេះហើយទើបពាក្យ (វរ្ម័ន) មានប្រើប្រាសរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ដែលមានសរសេរក្នុងក្រាំងសៀវភៅនានា ក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី២ ហើយពាក្យ (វរ្ម័ន) ត្រូវបានបញ្ចូលក្នុងវចនានុក្រមខ្មែរ ដោយសម្ដេចសង្ឃរាជជួនណាត មកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ គួរបញ្ចាក់ផងដែរថា មុនការចេះអានសំស្ក្រឹតរបស់លោកបណ្ឌិត កម្ពុជាមានក្រុមសិក្សាជាន់ខ្ពស់នៃភាសាសំស្ក្រឹតរួចទៅហើយ ម៉្យាងវិញទៀត អ្នកសិក្សាជន់ខ្ពស់ពីមុនៗ មានដូចជា៖ ក្រុមជំុនំទំនៀមទម្លាប់ខ្មែរ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ លោក កេងវ៉ាន់សាក់, លោក ត្រឹងងា ដែលសុទ្ធតែជាអ្នកសឹក្សាជាន់ខ្ពស់ មិនដែលតិះទាន និងលើកការអនុម័ត សំរេចការយល់ឃើញណាមួយ ដោយមិនមានការបោះឆ្នោតឯកភាព ក្នុងអង្គប្រជុំនៃបណ្ឌិតសភាអក្សរសាស្ត្ររបស់កម្ពុជានោះទេ ។
សុវណ្ណមាលា
ព្រះនាងសុវណ្ណមាលា (៩១ ម.គ.ស-??) រជ្ជកាល (ម.គ.ស ២១-គ.ស ១) ព្រះនាងត្រូវជាបុត្រីរបស់ព្រះឧទ័យ និងអ្នកម្នាងទារ ហើយត្រូវជាព្រះអនុជរបស់ព្រះបាទសុវណ្ណបទុម។
ប្រវត្តិ
ស្ដេចប្រទេសរាជ​ ​និង​ម្ចាស់​ក្សត្រី​សុវណ្ណមាលា​ ​គ្មាន​បុត្រាបុត្រី​សម្រាប់​បន្ដ​ព្រះរាជ​វង្សានុវង្ស​ឡើយ។​ ​ព្រះ​អង្គ​សោយរាជសម្បត្ដិ​បាន​ ​២១​ ឆ្នាំ។ ព្រះ​អង្គ​បាន​ចូល​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំវក​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម​ ៩២​ វស្សា។​ ដូច្នេះ​បើ​តាម​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​ ​ព្រះរាជ​វង្ស​ក្សត្រ​ខ្មែរ​ដែល​ជាប់​ឈាមជ័រ​ព្រះថោង​នាងនាគ​ ​ឬ​សម្ដេច​កុម៉ែរាជ​ត្រូវ​ចប់​ដាច់​ពូជ​នៅ​ក្នុង​គ្រា​កាលសម័យ​នេះ។​
វ៉ុនកូរ៉េខាងត្បូង
និរុត្តិសាស្ត្រ
ប្រាក់វ៉ុនត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ជន់ ខ្លួនវាផ្ទាល់ជាការយល់ដឹងនៃឯកតា ទម្ងន់ របស់ចិននិងមានន័យដូចនឹងលុយជាទូទៅ។ ការឈ្នះបច្ចុប្បន្ន (១៩៦២ ដល់បច្ចុប្បន្ន) ត្រូវបានសរសេរជា ហាន់ហ្គឹល តែប៉ុណ្ណោះ ហើយមិនមានហាន់ចា ផ្លូវការណាមួយពាក់ព័ន្ធនឹងវាទេ។
ភូមិកោះខ្លូត
សន្តិសុខ
ចំពោះផ្នែកសន្ដិសុខក្នុងភូមិវិញ មានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ គ្នានអំពើលួចឆក់ប្លន់​ គ្នានការជួរដូរក្រឿងញៀន គ្នានក្នេងទំនើង ដែលមិនធ្វើអោយប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ។
សីតុណ្ហភាព
បើនិយាយពីរដូវវិញបែងចែកជាពីគឺ។ រដូវវស្សាដែលមានចាប់ពីខែឧសភា ដល់ ខែ តុលា បង្ហាញឱ្យឃើញសីតុណ្ហភាពខ្ពស់នាំមកនូវដោយសំណើមខ្ពស់។ រដូវប្រាំងបន្តចាប់ពីខែវិច្ឆិកា ដល់ មេសា នៅពេលដែលសីតុណ្ហភាពអាចធ្លាក់មកដល់ ៣០ °C (៩៨ °F)។ ប៉ុន្តែសីតុណ្ហភាពអាចឈានមកដល់ ៤០ °C (១០៤ °F)ក្នុងខែមេសា។ ខែល្អបំផុតដើម្បីមកទស្សនា​និងស្រូបយកខ្យល់បរិសុទ្ធនេះគឺខែវិច្ឆិកា ដល់ កុម្ភៈនៅពេលសីតុណ្ហភាពមានសំណើម និង ភ្លៀងធ្លាក់មានកំរិតទាបជាងគេ។អាកាសបែបនេះ​ដែលវាមានភាពងាយស្រូលដល់ការធ្វើស្រែរបស់ប្រជាកសិក។ពីព្រោះប្រទេសកម្ពុជាជាប្រទេសដែលទទូលរបបខ្យល់មូសុងក្តៅហើយសើម។
វ៉ុនកូរ៉េ
វ៉ុនកូរ៉េ ( /w ɒ n / 원 (圓) ,  ) ឬ អាណាចក្រកូរ៉េឈ្នះ ( កូរ៉េ ៖ 대한제국원) គឺជារូបិយប័ណ្ណផ្លូវការរបស់ចក្រភពកូរ៉េ ចន្លោះឆ្នាំ១៩០២ និង ១៩១០។ វាត្រូវបានបែងចែកទៅជា ១០០ជន់ ( /dʒ ʌ n / ; 전 (錢)   ,  ) ។
ឃុំពពឺស
ព្រំប្រទល់នៃ
ឃុំព្រៃរំដួល
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ភ្នំស្អាង
តារាងតម្លៃ
=មើលផងដែរ=
ឃុំព្រៃក្មេង
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ឃុំតាំងសំរោង
ព្រំប្រទល់នៃ
ព្រះនាងមារីចី
ព្រះម៉ែមារីចីពោធិសត្វ  (मारीची, lit. "Ray of Light; Goddess Marici Bodhisatva, 摩利支天, Ma Lợi Chi Thiên) ជាព្រះពោធិសត្វទេពធីតាចិននៃព្រះពុទ្ធសាសនានិកាយមហាយាន - និកាយវជរយាន.,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ចិន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​វៀតណាម,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ជប៉ុន,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​កូរ៉េ ,ព្រះពុទ្ធសាសនា​នៅ​ថៃ,ព្រះពុទ្ធសាសនាចិន៕៚ .ព្រះនាងនៃព្រហ្មញ្ញ សាសនា - ហិណ្ឌូសាសនា គឺ ​​ព្រះម៉ែឱស្សាទេវី និងព្រះនាងនៃសាសនាអ្នកស្រុកចិន  សាសនាតាវ គឺ ព្រះម៉ែតាវម៉ូ., យាន្តជំនិះព្រះនាង គឺ ​ ជ្រូកព្រៃ៕៚ . អវតារព្រះនាង គឺ ទេពធីតាវជ្រវរាហិ  .៕៚.
ភូមិល្វាជោម/ល្វាជោម
ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ
ភូមិល្វាជោម គឺជាភូមិមួយកាលពីដើមជាយូរយារណាស់មកហើយ ស្ទឹងសែន ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរៗតំបន់នោះ នៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយនៅស្រុកនោះមានបង្កើតជាសាលារៀន​ ជាច្រើនសំរាប់ក្មេងៗដែលរស់នៅក្នុងនោះបានសិក្សារៀនសូត្រ ។បើនិយាយពីស្ថានភាពរស់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ប្រជាជននៅទីនោះគឺមិនសូវជាជឿនលឿនប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះមានអ្នកចេះដឹងតិចតួចកំពង់ធំ។
ទេសចរណ៏
តំបន់ទេសចរណ៍ គ្មានទេនៅភូមិល្វាជោម ព្រោះគ្មានកន្លែងណាដែលបានអភិវឌ្សន៏នៅឡើយ។ ប៉ុន្ដែមានកន្លែងទេសចរណ៏នៅក្នុងខេត្តកំពង់ធំជាច្រើនកន្លែងដូចជា ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ស្ថិតនៅភូមិសំបូរ ឃុំសំបូរ ស្រុកសំបូរ ចម្ងាយប្រមាណ35 គីឡូម៉ែត្រពីទីរួម ខេត្ត កំពង់ធំ ដែលសង់លើដី រាបស្មើមានទំហំ3,000ហិកតា និងជារមណីយដ្ឋាន ទេសចរណ៍វប្បធម៌បុរាណ មួយកន្លែងនៅខេត្តនេះ។ ប្រាសាទ នេះសង់ពីថ្មបាយកៀ្រម ឥដ្ឋតាន់ និងថ្មភក់ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះបាទឥសានវរ្ម័ន(គ,ស 616-635) នាសម័យចេនឡា ដើម្បីឧទ្ទិសថ្វាយ ព្រះសិវៈក្នុងលទ្ធិព្រហ្មញ្ញសាសនា។ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក​ នេះមានប្រាសាទប្រហែល ជាង១២០ប្រាសាទ ស្ថិតនៅជាក្រុម ។​ប្រាសាទនេះមានក្រុមប្រាសាទ ដូចជា ក្រុមប្រាសាទតោ ក្រុមប្រាសាទយាយព័ន្ធ ប្រាសាទបិទមុខ ....។​ ប្រាសាទនេះក៏មានលក្ខណៈដូចប្រាសាទដទៃទៀត នៅប្រទេសកម្ពុជាដែរ វាមានកំផែងព័ទ្ធជុំវិញ មានស្រះទឹក មានកន្លែងបូជាផ្សេងៗ និងនៅព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទមាន ដើមឈើតូចធំ រុក្ខជាតិ​ សត្វផ្សេងៗ គួរអោយចាប់អារម្មណ៏​ ។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុកបានទាក់ទាញភ្ញៀវទេសចរណ៏ បរទេសនិងក្នុងស្រុកជាច្រើន អោយមកទស្សនាកំសាន្ត ដែលជាហេតុជួយបង្កើនកម្ពស់​ ជីវភាពប្រជាជនរស់នៅតាមតំបន់នោះ និងជួយផ្សព្វផ្សាយនូវវប្បធម៌ របស់ខ្មែរអោយកាន់តែច្រើន ទៀតផង ។ ប្រាសាទសំបូរព្រៃគុក ក៏ជួយចូលរួមចំណែក ក្នុងការ អភិវឌ្ឈន៏ប្រទេសជាតិ ក្នុងគ្រប់រូបភាពផងដែរ​។
ចក្រភពអង្គរ គ.ស (៨០២-១៤៣១)
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១ (គ.ស ៨៧៧-៨៨៩)
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី១ (ប្រសូតនៅ គ.ស ៨៣៥-៩០០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ៨៧៧-៨៨៩) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាម "ភគិនេយ្យានៃ" ប្រែមក (ភក្រកន្និយានី) ក្នងឆ្នាំ​ ៨៥៦ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "ឥសានវរ្ម័ន" ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិគ្រងរាជក្នុងឆ្នាំ ៨៧៧ នៃ គ.ស ទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា វ្រះបាទធូលិជេង វ្រះ កម្រតេង អញ ឝ្រិ យសោវរ្ម័នកេស្វរៈ ជាភាសាខ្មែរបច្ចុប្បន្ន ព្រះបាទធុលីខាងជើង កម្រតែង អញ យសោវរ្ម័នទេវរាជ ។ ទ្រង់បានក៏សាងនៅរាជធានី (យសោធៈបុរៈ) ប្រែមក ក្រុសសៀមរាប បញ្ចុប្បន្ន ទ្រង់បានកសាង ប្រាសាទ ភ្នំបាខែង កសាង ប្រាសាទ ព្រះវិហារ ឧទ្ទិសដល់អាទិទេពកេរិស្វរៈ នាកំពូល (ភ្នំដងរែក) ទ្រង់បានលើកទ័ពទៅវាយភាគខាងលិច ហើយបានក៏សាង ប្រាសាទប្រាង្គបី នៅក្នុងទឹកដីថៃបច្ចុប្បន្ន ។
ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១ (គ.ស ១០០២-១០៥០)
ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័ន័ទី១ (ប្រសូតនៅ គ.ស ០០០-១០៥០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០០២-១០៥០) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់ព្រះនាមថា វីរៈលក្ម្សី ហើយទ្រង់មានបុត្រ១អង្គ ព្រះនាម "ហ័ស្វរៈវរ្ម័នទី៣"និង"ឧទយាទិត្យាវរ្ម័នទី២" ។ ទ្រង់បានកសាងរាជធានីអង្គទី៣ត្រង់ប្រាសាទអង្គរវត្ត (អង្គរតូច) ។ ព្រះអង្គបានវាយពង្រីកទឹកដី នៃ អាណាចក្រខ្មែរ និង អភិវឌ្ឍប្រទេសជាតិ ទ្រង់បានចាប់ផ្ដើមកសាង ប្រាសាទអង្គរតូច ប្រាសាទភ្នំជីសូរ ភ្នំសណ្តក (ប្រាសាទវត្តភូ) នាប្រទេសឡាវបច្ចុប្បន្ន សាងបន្ថែមនៅគោបរៈទី២ ក្នុង ប្រាសាទព្រះវិហារ កសាង ប្រាសាទព្រះពិធូរ ប្រាសាទចៅសាយទេវតា ប្រាសាទបន្ទាយសំរែ ប្រាសាទបឹងមាលា ប្រាសាទព្រះខ័ន ប្រាសាទនាងមាស ប្រាសាទប្រាំបន្ទាយមានជ័យ ប្រាសាទប្រាង្គបី ប្រាសាទស្វា ប្រាសាទពិមាឃ។ ទ្រង់បានចូលទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១០៥០ នៃ គ.ស ហើយមិនមានឯកសារណាបញ្ចាក់ពីឈ្មោះមរណៈនាមរបស់ទ្រង់ឡើយ ។
ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ (គ.ស ១១១៣-១១៥៧)
ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ០០០-១១៦០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១១៣-១១៥៧) ទ្រង់បានរៀបអភិសេកនិងមហេសីរបស់ទ្រង់១អង្គមិនស្គាល់ ព្រះនាម ក្នងឆ្នាំ​ ១១១០ នៃ គ.ស ទ្រង់មានបុត្រ១អង្គព្រះនាម "យសោវរ្ម័នទី២" ។ ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានលើកទ័ពពីក្រុង "មហិធរបុរៈ" វាយចូលក្រុង "យសោធបុរៈ" សងសឹកសម្លាប់ព្រះបាទ ធរណីន្ទ្រវរ្ម័ន រួចឡើងសោយរាជក្បុងឆ្នាំ ១១១៣ នៃ គ.ស ក្រោយទទួលរាជសម្បត្តិគ្រងរាជទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា សូរ្យវរ្ម័នទេរាជ ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមយក "អាណាចក្រចាម្ប៉ា"
ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសង្គ្រាមរបស់ទ្រង់គឺលើកទ័ពទៅវាយយក "អាណាចក្រចាម្ប៉ា" យ៉ាងខ្លាំងខ្លាបំផុត លើកទី១ ក្នុងឆ្នាំ ១១២៨ នៃ គ.ស ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានលើកទ័ពលុកលុយ "អាណាចក្រចាម្ប៉ា" ក្រោយមកលើកទី២ ក្នុងឆ្នាំ ១១៣២ នៃ គ.ស ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ លើកទ័ព ២ម៉ឺននាក់ យកបានក្រុង "ហរបុញ្ច័យ" ក្រោយមកទៀតលើកទី៣ ទ្រង់លើកទ័ព ៨ម៉ឺននាក់ និង មានទូកចម្បាំង ៧០០ គ្រឿង វាយយករាជធានីធំ "វិជ័យ" នៃ "អាណាចក្រចាម្ប៉ា" បានក្នុងឆ្នាំ ១១៤៥ នៃ គ.ស ហើយទ្រង់បានដាក់ខ្សែររាជ្យវង្សទ្រង់នៅទីនោះឈ្មោះ ហរិវរ្ម័ន ។ ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ទ្រង់បានកសាងប្រាសាទ ដែលអស្ចារ្យបំផុតគឺ ប្រាសាទអង្គរវត្ត ។ ក្រោយមកទ្រង់បានសង់បញ្ចប់ ប្រាសាទបឹងមាលា សង់បង្ហើយគោបុរៈទី៣ នៃ ប្រាសាទព្រះវិហ៊ារ ព្រះបាទ សូរ្យវរ្ម័នទី២ ត្រូវបានគេថ្វាយបច្ឆាមរណៈនាមថា ព្រះបាទបរមវិស្ណុះលោក ។
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី២ (គ.ស ១១៦០-១១៦៥)
ព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី២ (ប្រសូតនៅ. គ.ស ០០០-១១៦៥) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១១៦០-១១៦៥) ទ្រង់សោយរាជ បានតែ​ ៥ឆ្នាំប៉ុណ្ណោះ ត្រូវមន្ទ្រីឈ្មោះ ត្រីភូវនាទិត្យ ធ្វើឃាត​ ហើយមិនមានឯកសារណាមួយកត់ត្រាអំពីរាជវង្សរបស់ទ្រង់ឡើយ ។ មុនដំបូងមានជនក្បត់រាហ៊ូក៏ប៉ុន្តែបានទទួលជោគជ័យក៏ក្រោយពេលមន្ត្រី របស់ខ្លួនធ្វើគត់ដណ្ដើមរាជ មន្ត្រី ត្រីភូវនាទិត្យ​ បានឡើងសោយរាជបន្តពីឆ្នាំ (១១៦៥-១១៧៧ នៃ គ.ស) ដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា ៖ ព្រះបាទត្រីភូវនាទិត្យវរ្ម័ន ។ព្រះអង្គ
ឃុំតាំងស្យា
( Tang Sya Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន  ១៧ភូមិ៖
ព្រំប្រទល់នៃ
នាងទាវ (រឿងនិទាន)
ប្រវត្តិ
ត្រង់​ វគ្គ​នេះ បើ​តាម​សៀវភៅ​ ​“ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ​ភាគ​ទី​៥” នៃ​ពុទ្ធ​សាសន​បណ្ឌិត្យ​ ​អ្នក​វង្ស​និង​នាង​ទាវ​គ្មាន​បុណ្យ​បារមី​ ​ឬ​សមត្ថភាពអ្វី​ឡើយ។​ ​អ្នក​ទាំង​ពីរ​នាក់​​បាន​ឡើង​សោយរាជ្យ​ដោយ​សារ​បាន​បរិភោគ​សាច់​មាន់​ខ្មៅ​ ត្រង់​ដើមទ្រូង​ ​និង​ភ្លៅ​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។​ ​ការ​ឡើង​សោយរាជ​សម្បត្ដិ​នេះ​កើតឡើង​ដោយសារ​ការ​ផ្សងព្រេង​លែង​ដំរី​រក​ អ្នក​មាន​បុណ្យ ដែល​រៀបចំ​ដោយ​ក្រុម​សេនាបតី។​ ​ដំរី​នោះ​បាន​ទៅ​លុតជង្គង់​ក្រាប​នៅ​ចំពោះ​មុខ​អ្នក​វង្ស-នាង​ទាវ ​ដែល​ជា​ហេតុសំគាល់​ថា​ជា​អ្នកមាន​បុណ្យ។​
បុត្រ
ព្រះនាង​គ្មាន​បុត្រាបុត្រី​ទេ​ ​ក៏​ប៉ុន្ដែ​តាម​ពង្សាវតារ​ក្រុង​កម្ពុជា​របស់​វត្ដ​ទឹកវិល​ ​ស្រុក​ស្អាង ​ខេត្ដ​កណ្ដាល​ ​ព្រះបាទ​ទេវង្សអស្ចារ្យ​ ​មាន​បុត្រី​មួយ​អង្គ​ព្រះ​នាម​សុធាវត្ដី។​ ​ដោយ​យល់​ឃើញ​គ្មាន​បុត្រ​សម្រាប់​ស្នងរាជ្យ​បន្ដ​ ​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ទ្រង់​សុបិន​ឃើញ​ព្រះ​ឥន្ទ្រាធិរាជ​យាងចុះ​មក​ស្ទាប​ពោះ​ ព្រះ​នាង​ ​ហើយ​បាន​ប្រទាន​កម្រង​ពេជ្រចរណៃ​ជះ​ចែងចាំង​ពន្លឺ​ភ្លឺ​ផ្លេក​ឆ្លុះ​ថ្លា​ មាន​ប្រាំពីរ​ពណ៌។​ ​ព្រះ​នាង​បាន​ទូល​ថ្វាយ​ព្រះរាជា​អំពី​សុបិន​នោះ​តាម​ដំណើរ។​ ​ក្រោយ​បាន​សណ្ដាប់​សុបិន​ ​ព្រះបាទ​ទេវង្សអស្ចារ្យ​កោះហៅ​ហោរា​ឲ្យ​ទស្សន៍​ទាយ។​ ​ហោរា​បាន​ទូល​ថ្វាយ​ថា​ ​ព្រះ​អគ្គមហេសី​នឹង​ទ្រង់​មានគភ៌​ ​មាន​បុត្រ​មួយ​ព្រះ​អង្គ​ ​មាន​ឫទ្ធិ​អំណាច​ ​តេជៈ​បារមី​ខ្លាំងពូកែ​ឈ្នះ​អស់​មារ​សត្រូវ​គ្រប់​ទិស​ទី។​ ​បន្ទាប់​មក​ព្រះ​នាង​ក៏​មានគភ៌​មែន។​ គ្រប់​ខែ​ថ្ងៃ​កាលណា​ ​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ប្រសូត​បាន​បុត្រ​មួយ​អង្គ​ក្នុង​ឆ្នាំច ​ព.ស​ ​៦០៦ ត្រូវជា​ គ.ស​ ៦២។​ ​ព្រះរាជបុត្រ​នោះ​មាន​រូបឆោម​លោម​ពណ៌​ល្អ​ស្អាត​ណាស់​ ​ព្រះ​មាតាបិតា​បាន​ដាក់​ព្រះ​នាម​ឲ្យ​ថា​ ​“ព្រះ​កេតុមាលា” ដើម្បី​រំលឹក​ឲ្យ​សម​ទៅ​តាម​សុបិន។​
ខុនណេកទីខាត់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អតីតអាណានិគមរបស់អង់គ្លេស
ស្រុក ផ្នោដាច់
សាសនា
១. ពុទ្ធសាសនា ទូទៅទាំងស្រុក ប្រជាជនខ្មែរកាន់៩៨%
សាសនាទាំង ៣ គឺ យេស៊ូគ្រឹស្ត  កៅដាយ និង ដំណឹងល្អ ភាគប្រើនប្រជាជនយួនកាន់ មិនសូវមានខ្មែរគោរពទេ។
ម៉ូណាលីសា
រូបគំនូរ​នេះ​ត្រូវ​បាន​កំណត់​អត្តសញ្ញាណ​យ៉ាង​ច្បាស់​ដើម្បី​ពណ៌នា​ស្ត្រី​អភិជន​អ៊ីតាលី លីសា ដែលគីអូខូនដូ ។ វាត្រូវបានលាបពណ៌ដោយប្រេងនៅលើ បន្ទះឡុមបាឌី ពណ៌ស។ លោកលេអូណាដូ មិនដែលផ្តល់រូបគំនូរនេះដល់គ្រួសារគីអូខូនដូ ទេ ហើយវាត្រូវបានគេជឿថា ក្រោយមកលោកបានទុកវាតាមឆន្ទៈរបស់លោកទៅឱ្យកូនជាងសំណព្វរបស់លោកសាឡាយ ។ វាត្រូវបានគេជឿថាត្រូវបានលាបពណ៌រវាង ១៥០៣ និង ១៥០៦; ទោះយ៉ាងណាក៏ដោយលោកដាវីនស៊ី ប្រហែលជាបានបន្តធ្វើការលើវានៅចុងឆ្នាំ១៥១៧ ។ វាត្រូវបានទិញដោយស្តេចហ្វ្រង់ស័រទី១នៃបារាំង ហើយឥឡូវនេះជាកម្មសិទ្ធិរបស់សាធារណរដ្ឋបារាំង។ វាត្រូវបានដាក់តាំងបង្ហាញជាអចិន្ត្រៃយ៍នៅឯលូអ្ស៍ ក្នុងទីក្រុងប៉ារីសតាំងពីឆ្នាំ១៧៩៧។ រូបភាពតូច ម៉ូណាលីហ្សា គឺជាផ្ទាំងគំនូរដ៏មានតម្លៃបំផុតមួយនៅក្នុងពិភពលោក។ វាទទួលបាន កំណត់ត្រាពិភពលោកហ្គីណេស សម្រាប់ការវាយតម្លៃការធានារ៉ាប់រងគំនូរដែលល្បីល្បាញបំផុតក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រនៅ១០០លានដុល្លារ ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ស្មើនឹង ១ពាន់លានដុល្លារ.
គោរាគៈទេវី
រូបធាតុ នៃទេវតាសង្ក្រាន្ត
Physical of Devata Sangkran
គណបក្សពលករកូរ៉េ
គណបក្សពលករកូរ៉េ (សរសេរអក្សរកាត់: WPK ) គឺជាគណបក្សបង្កើតនិងគ្រប់គ្រងតែមួយគត់នៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតកូរ៉េ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់ជាទូទៅថាកូរ៉េខាងជើង ។ បក្សនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ ពីការច្របាច់បញ្ចូលគ្នានៃគណបក្សពលករកូរ៉េខាងជើង និងគណបក្សពលករកូរ៉េខាងត្បូង (WPK) គឺជាគណបក្សសកម្មចំណាស់ជាងគេនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េ ហើយក៏គ្រប់គ្រងកងទ័ពប្រជាជនកូរ៉េផងដែរ។ វាគឺជាគណបក្សដ៏ធំបំផុតដែលតំណាងនៅក្នុងសភាប្រជាជនកំពូល ហើយរួមរស់ជាមួយគណបក្សស្របច្បាប់ពីរផ្សេងទៀតដែលបង្កើតជារណសិរ្សប្រជាធិបតេយ្យសម្រាប់ការបង្រួបបង្រួមកូរ៉េ ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ភាគីតូចៗទាំងនេះស្ថិតនៅក្រោមការអនុគ្រោះទាំងស្រុងចំពោះគណបក្សពលករកូរ៉េ ហើយត្រូវតែទទួលយក " តួនាទីនាំមុខ " របស់គណបក្សពលករកូរ៉េ ជាលក្ខខណ្ឌនៃអត្ថិភាពរបស់ពួកគេ។ គណបក្សពលករកូរ៉េ ត្រូវបានហាមឃាត់នៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ក្រោមច្បាប់សន្តិសុខជាតិ ហើយត្រូវបានដាក់ទណ្ឌកម្មដោយអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអឺរ៉ុប អូស្ត្រាលី និង សហរដ្ឋអាមេរិក ។
ធ្វេង|រូបភាពតូច| [[វិមានសម្រាប់ការបង្កើតគណបក្ស|វិមាន​សម្រាប់​ការ​បង្កើត​គណបក្ស ​នៅ​ក្រុង​ព្យុងយ៉ាង​ត្រូវ​បាន​សាងសង់​ឡើង​ក្នុង​ឆ្នាំ១៩៩៥។]] ស្តាំ|រូបភាពតូច| [[គីម ជុងអ៊ុន|លោក គីម ជុងអ៊ុន បាន​ក្លាយ​ជា​មេ​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​បន្ទាប់​ពី​ឪពុក​លោក​ទទួល​មរណភាព​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០១១។]] រូបភាពតូច| ទីស្នាក់ការកណ្តាលនៃ[[គណៈកម្មាធិការកណ្តាលនៃគណបក្សពលករកូរ៉េ|គណៈកម្មាធិការកណ្តាលគណបក្សពលករកូរ៉េ]]
ឃុំក្រាំងអំពិល
សំដៅទៅដល់៖
រឿង​ព្រះ​ពាន់
រឿង ព្រះ​ពាន់ (នៅ​ខេត្ត​ព្រៃវែង) ប្រជុំ​រឿង​ព្រេង​ខ្មែរ ភាគ ៦ ទំព័រ ១៣១ - ១៣៤ បើ​គេ​ធ្វើ​ដំណើរ​តាម​ផ្លូវ​ជាតិ​លេខ ១ ពី​ភ្នំ​ពេញ​ទៅ​ស្វាយរៀង, ដល់​ទៅ​ផ្សារ​តូច​មួយ គេ​ហៅថា ផ្សារ​ល្វា ក្នុង​ឃុំ​ល្វា ស្រុក​កំពង់​ត្របែក (ព្រៃវែង) ចុះ​ទៅ​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ (ទៅ​ត្បូង) តាម​ផ្លូវ​លំ​ប្រមាណ​ជា ៥ គ.ម. ចុះ​ទៅ​ទៅ​ខាង​ស្ដាំ​ដៃ (ទៅ​លិច) តាម​ផ្លូវ​រទេះ ឬ​ក៏​ទៅ​តាម​ភ្លឺ​ស្រែ​អ្នក​ស្រុក ចម្ងាយ​ប្រមាណ​ជា ៣ គ.ម. ទៀត នឹង​បាន​ឃើញ​ដើម​ឈើ​ខ្ពស់​ៗ "នោះ​គឺ​ជា​ព្រះ​ពាន់" ។ បើ​យើង​សួរ​អ្នក​ស្រុក​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ជិត​ខាង គេ​នឹង​ប្រាប់​យើង​ថា "នោះ​គឺ​ជា​ព្រះ​ពាន់" ។ លុះ​យើង​ចូល​ដល់​បុរាណ​ដ្ឋាន​នេះ នឹង​បាន​ឃើញ​អាស្រម​មួយ សង់​ដោយ​ឈើ​ប្រក់​ក្បឿង របៀប​ជា​សាលា ។ នៅ​ក្នុង​សាលា​នេះ​មាន​ឃើញ​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប ដែល​គេ​តម្កល់​លើ​បល្ល័ង្ក​យ៉ាង​រៀប​រយ ។ ក្រៅ​អំពី​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​ដែល​គង់​លើ​បល្ល័ង្ក មាន​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​ជា​ច្រើន​រយ​អង្គ​ទៀត ដែល​គេ​រចនា​ជាប់​ទៅ​នឹង​ដុំ​ថ្ម​មួយ កម្ពស់​ប្រមាណ ១ ម. ទំហំ ១ ម. រាង​រៀវ​ទៅ​លើ, ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​នេះ​ហើយ ដែល​គេ​ហៅថា "ព្រះ​ពាន់" ។ បាន​ជា​គេ​ហៅ​ថា "ព្រះ​ពាន់" ដោយ​មាន​រឿង​ព្រេង ដែល​ចាស់​ៗ ដំណាល​ត​ៗ មក​ថា ៖ កាល​ពី​អតីត​កាល​កន្លង​យូរ​អង្វែង​ណាស់​ហើយ​នោះ មាន​ត្រកូល​មួយ​មិន​ប្រាកដ​ថា​ឈ្មោះ​អ្វី បាន​រស់​នៅ​ក្នុង​ទី​នោះ ។ កាល​អំណើះ​ឥត​អំពី​ប្ដី​ទៅ ប្រពន្ធ​បាន​រួម​រស់​ជា​មួយ​កូន​ប្រុស​ម្នាក់ រក​ស៊ី​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ដោយ​ការ​ធ្វើ​ស្រែ ជា​របរ​ប្រចាំ​គ្រួសារ ។ រៀង​រាល់​ព្រឹក, ម្ដាយ​តែង​តែ​ឲ្យ​កូន​ប្រុស​នេះ​ទៅ​ភ្ជួរ​រាស់​ឯ​ស្រែ លុះ​ដល់​ថ្ងៃ​បន្តិច ទើប​ម្ដាយ​ទូល​បាយ​សម្ល​យក​ទៅ​ឲ្យ​កូន​ឯ​ស្រែ​នោះ ជា​ខាង​ក្រោយ ។ ថ្ងៃ​មួយ ដោយ​ម្ដាយ​មាន​ជាប់​រវល់ ក្នុង​កិច្ចការ​ផ្ទះ​ជា​ច្រើន​ផង ដោយ​អាង​ថា​កូន ប្រហែល​ជា​មិន​ទាន់​ឃ្លាន​បាយ​ណាស់​ណា​ផង ក៏​បង្អែ​បង្អង់​ឲ្យ​យឺត​យូរ​បន្តិច​ជាង​រាល់​ថ្ងៃ ។ ចំណែក​កូន​ប្រុស ដែល​ទៅ​ភ្ជួរ​រាស់​ឯ​ស្រែ​នោះ ឃ្លាន​បាយ​ណាស់ ទទឹង​មើល​ផ្លូវ​ម្ដាយ ស្ទើរ​ក្រហម​ភ្នែក មិន​ឃើញ​ម្ដាយ​យក​បាយ​ទៅ​ឲ្យ​សោះ ក៏​បាន​ពោល​ពាក្យ​ប្រមាថ​មើល​ងាយ​ជា​ច្រើន ដោយ​ពាក្យ​ពុំ​សម​រម្យ ។ ម្ដាយ កាល​ដែល​បាន​រួច​រវល់​អស់​ហើយ ក៏​រៀបចំ​ដួស​បាយ​ដាក់​ត្រឡោក ហើយ​ញាត់​ឲ្យ​ណែន ដោយ​គាត់​គិត​ថា : កាល​ណា​កូន​គាត់​ស៊ី​បាយ​រួច​ហើយ យក​ត្រឡោក​នេះ​ដង​ទឹក​ផឹក​តែ​ម្ដង ជា​ការ​ងាយ​ស្រួល​ជាង​ដាក់​បាយ​នឹង​ចាន, ព្រោះ​បើ​យក​ចាន ហើយ​យក​ត្រឡោក​ថែម​ទៀត​នោះ នា​តែ​ឲ្យ​ច្រើន លំបាក​នឹង​យក​មក​វិញ ។ កូន​កំលោះ​គាត់ ដែល​កំពុង​ឃ្លាន​បាយ​ខ្លាំង កាល​បើ​បាន​ឃើញ​ម្ដាយ ទូល​បាយ​តែ​បន្តិច​ដាក់​ក្នុង​ត្រឡោក យក​ទៅ​ឲ្យ​ខ្លួន​ដូច្នោះ នឹក​ខឹង​ណាស់ ដោយ​ស្មាន​ថា​ខ្លួន​ស៊ី​មិន​ឆ្អែត ក៏​និយាយ​ពាក្យ​ដ៏​ទ្រគោះ ទាំង​ជ្រុល​ហួស​ដល់​វាយ​ដំ​ម្ដាយ លុះ​ត្រា​ម្ដាយ​សន្លប់​បាត់​ស្មារតី​ក្នុង​ពេល​នោះ ។ លុះ​ដល់​ស៊ី​បាយ​ក្នុង​ត្រឡោក​នោះ​ទៅ វា​ស៊ី​មិន​អស់ ទើប​ដឹង​ថា ខ្លួន​ធ្វើ​នេះ​ខុស​ហើយ ងាក​មក​សុំ​ខមាទោស​ម្ដាយ​វិញ ។ ម្ដាយ ឆ្លើយ​តប​ថា : ម្ដាយ​គ្មាន​ទោស​ឲ្យ​កូន​ទេ គឺ​ជា​ទោស​របស់​វដ្ដៈ​ទេ បើ​កូន​ចង់​បាន​រួច​កម្ម​ពៀរ​នេះ ត្រូវ​កូន​កសាង​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប ១ ពាន់ នៅ​លើ​ផ្ទាំង​ថ្ម​ដា​មួយ​យ៉ាង​ធំ កាល​ណា​បើ​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​ទាំង​នេះ របេះ​រលុប​រលាយ​បាត់​កាល​ណា ពេល​នោះ ទើប​កូន​រួច​អំពី​កម្ម​ពៀរ​នេះ ។ ម្ដាយ​ផ្ដាំ​រួច​ស្រេច​ហើយ ក៏​ធ្វើ​មរណ​កាល​ទៅ​កាន់​បរលោក​ទៅ ។ កូន​ប្រុស​នេះ ក៏​បាន​ធ្វើ​តាម​បណ្ដាំ​ម្ដាយ ដោយ​យក​ដុំ​ថ្ម​មួយ​ធំ មក​រចនា​ជា​ព្រះ​ពុទ្ធ​រូប​ជុំ​វិញ​ជា​ជាន់​ៗ ជា​ច្រើន​រយ​អង្គ ហើយ​តម្កល់​ទុក​ក្នុង​កន្លែង​នេះ រហូត​មក​ដល់​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ ។ នៅ​រៀង​រាល់​ឆ្នាំ អ្នក​ស្រុក​ជិត​ខាង គេ​តែង​នាំ​គ្នា​ទៅ​ធ្វើ​បុណ្យ​ទាន​ផ្សេង​ៗ នៅ​កន្លែង​នេះ ពុំ​ដែល​ខាន ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ពណ៌បៃតង
នៅក្នុងការស្ទង់មតិដែលធ្វើឡើងនៅក្នុងប្រទេស អាមេរិក អ៊ឺរ៉ុប និង ឥស្លាម ពណ៌បៃតងគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងច្រើនបំផុតជាមួយ ធម្មជាតិ ជីវិត សុខភាព យុវវ័យ និទាឃរដូវ ក្តីសង្ឃឹម និង ការច្រណែន ។ នៅក្នុង សហភាពអឺរ៉ុប និង សហរដ្ឋអាមេរិក ពេលខ្លះពណ៌បៃតងក៏ត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់ជាមួយនឹង ការពុល និងសុខភាពមិនល្អផងដែរ  ប៉ុន្តែនៅក្នុងប្រទេសចិន និងអាស៊ីភាគច្រើន សមាគមរបស់វាមានភាពវិជ្ជមានជានិមិត្តរូបនៃការមានកូន និងសុភមង្គល។  ដោយ​សារ​តែ​សមាគម​របស់​ខ្លួន​ជាមួយ​នឹង​ធម្មជាតិ​វា​ជា​ពណ៌​នៃ ​ចលនា​បរិស្ថាន ​។ ក្រុម​នយោបាយ​ដែល​តស៊ូ​មតិ​លើ​ការ​ការពារ​បរិស្ថាន និង​យុត្តិធម៌​សង្គម​ពណ៌នា​ខ្លួន​ពួកគេ​ថា​ជា​ផ្នែក​នៃ ​ចលនា​បៃតង ដោយ​ខ្លះ​ដាក់​ឈ្មោះ​ខ្លួន​ថា ​គណបក្ស​បៃតង ។ នេះបាននាំឱ្យមានយុទ្ធនាការស្រដៀងគ្នាក្នុងការផ្សាយពាណិជ្ជកម្ម ដោយសារក្រុមហ៊ុនបានលក់ផលិតផលពណ៌បៃតង ឬ មិនប៉ះពាល់ដល់បរិស្ថាន ។ ពណ៌បៃតងក៏ជាពណ៌ប្រពៃណីនៃសុវត្ថិភាព និងការអនុញ្ញាត។ ភ្លើងពណ៌បៃតងមានន័យថាបន្តទៅមុខ កាតបៃតង អនុញ្ញាតឱ្យមានទីលំនៅអចិន្ត្រៃយ៍នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
នាងពៅ
ប្រវត្តិទាក់ទងនឹងប្រាសាទ
កាលស្តេចព្រះនាម ព្រះកេតុមាលា សោយរាជ្យនៅមហានគរ ជាស្តេចមានបុណ្យអស្ចារ្យណាស់។ វេលាមួយ ស្តេចទ្រង់អផ្សុកក្នុងព្រះរាជហឫទ័យ គង់នៅក្នុងប្រាសាទពុំបាន ទ្រង់យាងកំសាន្តព្រះរាជហឫទ័យជាមួយរេហ៍ពល ដោយផ្លូវនាវាតាមឆ្នេរសមុទ្រត្រើយខាងត្បូង។ លុះយាង ទៅដល់ទន្លេបាទី ទ្រង់ចតព្រះទីនាំងនាវា នៅត្រើយនោះ ដោយសោមនស្សហើយទ្រង់ បោះព្រះពន្លាជ័យសំរាកព្រះអង្គនៅក្នុងទីនោះ។ ពេលនោះអ្នកស្រុកប្រុសស្រីទាំងអស់ បានឮដំណឹងថា ស្តេចយាងពីនគរវត្តមក ដោយមិនដែលស្គាល់ស្តេចនោះសោះក៏នាំគ្នា ជាច្រើនអ៊ូអែរមកថ្វាយបង្គំគាល់ យកអាករសួយរៃមកថ្វាយព្រះអង្គគ្រប់គ្នា។ កាលនោះ មានយាយម្នាក់ មានភោគសម្បត្តិស្តុកស្តម្ភ ជាងអ្នកស្រុកទាំងអស់ គាត់មាន កូនក្រមុំ មួយឈ្មោះ “នាងពៅ” មានរូបឆោមលោមពណ៌ល្អលើសស្រីទាំងពួង។ គាត់នាំកូនក្រមុំ មកគាល់ស្តេចរាល់ថ្ងៃ។ ព្រះមហាក្សត្រទតឃើញរូបនាងនោះ ក៏មានព្រះរាជហឫទ័យ ប្រតិព័ទ្ធចង់ចំអន់លេងរាល់ពេលវេលា។ យាយដឹងថា ស្តេចសព្វព្រះរាជហឫទ័យនិង កូនក្រមុំរបស់ខ្លួន ក៏លើកថ្វាយជាព្រះទេពី។ ទន្លេបាទី ខេត្តតាកែវ ៖ ស្តេចបាននាង ពៅធ្វើជាព្រះអគ្គមហេសី ទ្រង់សព្វព្រះរាជហឫទ័យនិងនាងពន់ពេកព្រោះជាស្រីមាន រូបឆោមលោមពណ៌ល្អ។ ស្តេចគង់នៅក្នុងទីនោះបានបីខែ នាងពៅមានគភ៌។លុះនាង មានគភ៌បានបីខែព្រះរាជាទ្រង់មានព្រះបន្ទូលថា “ចូរប្អូននៅក្នុងទីនោះចុះពីព្រោះមាន ព្រះមាតានៅថែរក្សាឯបងសូមលាត្រលប់ទៅមហានគរវិញ”។ ហើយទ្រង់ព្រះរាជទាន ព្រះទំរង់មួយទុកជាកេរថា “បើព្រះរាជបុត្រប្រសូតមកកាលណាធំដឹងក្តីឡើង ចង់ទៅ សួររកបង ចូរនាងឱ្យពាក់ព្រះទម្រង់នេះយកទៅជាសាក្សី”។ នាងពៅបានស្តាប់ព្រះរាជ  បន្ទូលដូច្នោះក៏សោកសង្រេង អាឡោះអាល័យព្រះស្វាមីពេកក្រៃ ដោយទ្រង់មិនឱ្យទៅតាមផង។ ព្រះរាជា ទ្រង់ផ្តាំស្រេចហើយ ទ្រង់ស្តេចយាងទៅកាន់ ព្រះមហានគរវិញ។ ក្រោយមកគភ៌នាងពៅគ្រប់ខែ ក៏ប្រសូតព្រះរាជបុត្រដូចព្រះវរបិតា។ មាតា ឱ្យនាមថា “អង្គព្រហ្មកុមារ” ដោយហេតុថា ព្រះរាជកុមារប្រសូតនៅព្រំដែនទន្លេនោះ។ ទន្លេបាទី៖ លុះព្រះរាជបុត្រនោះធំឡើងបានព្រះជន្ម១៦ឆ្នាំសួររកបិតា នាងពៅដំណាលប្រាប់សព្វគ្រប់ហើយ ព្រះរាជកុមារចង់ទៅតាមរកព្រះបិតាឯមហានគរ មាតាក៏បានដោះព្រះទំរង់ មាសឱ្យទៅព្រះរាជបុត្រ ពាក់នៅម្រាមព្រះហស្ថ ខាងស្តាំ ហើយព្រះរាជបុត្រថ្វាយបង្គំ លាមាតាឡើងគង់លើសេះយាងតាមឆ្នេរសមុទ្រទៅ ។ លុះបានទៅដល់ ក្លោងទ្វារព្រះមហានគរបានសួរទៅអ្នកចាំទ្វារ រកព្រះបិតា។ នាយឆ្មាំទ្វារបានស្តាប់ក៏ចាត់មន្ត្រីឱ្យទៅ ក្រាបបង្គំទូលស្តេច ស្តេចជ្រាបទ្រង់មានព្រះតំរាស់ឱ្យចូលទៅ។ អង្គព្រហ្ម ក៏ចូលទៅក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះវរបិតា ហើយដោះព្រះទំរង់ថ្វាយ។ ស្តេចទ្រង់ស្គាល់ច្បាស់ជាព្រះ រាជបុត្រពិតមែន ដោយទ្រង់បានឃើញ ព្រះទំរង់ ហើយទ្រង់ចាត់អង្គព្រហ្មឱ្យធ្វើជាចៅហ្វាយស្រុកនៅត្រើយព្រះទន្លេនោះ។ ប្រាសាទតាព្រហ្ម៖ ដោយហេតុថា ព្រះអង្គ ព្រហ្មប្រសូតក្នុងទីនោះផង ដោយទីនោះពុំទាន់មាននាម៉ឺនណាឈរត្រួតត្រាផងក៏ទ្រង់ ព្រះរាជសារ មានត្រាតាំង អង្គព្រហ្ម ជាស្តេចត្រាញ់មួយអង្គជាធំ ក្នុងស្រុកនោះហើយ ដោយហេតុអង្គព្រហ្មជាស្តេច ជាមេបានៅស្រុកនោះមុនគេ បានជាស្រុកនោះឈ្មោះស្រុកបាទី ទន្លេនោះឈ្មោះទន្លេបាទី គឺទីរបស់ស្តេចជាបា ពីត្រឹមនោះមក។ លុះអង្គ- ព្រហ្មបានជាស្តេចត្រាញ់នៅស្រុកនោះហើយ ទ្រង់បានចាត់ឱ្យសាងប្រាសាទពីរមួយ ជូនមាតាមួយ គង់នៅផ្ទាល់ព្រះអង្គ ហើយទ្រង់បានចាត់ចែងធ្វើបន្ទាយព័ទ្ធជុំវិញផង។ ដំណាក់ឯទៀត នៅក្បែរប្រាសាទនោះ ជាទីក្រសាល  និង ជាទីធ្វើការរាជការផ្សេងៗ តាមមុខក្រសួងនាម៉ឺន សព្វមុខមន្ត្រី។ ទីបរិវេណ នៃប្រាសាទទាំងនោះ សព្វថ្ងៃទៅជា វត្តមួយឈ្មោះ វត្តទន្លេបាទី ជារមណីដ្ឋានមួយ ដែលពួកទេសចរណ៍ច្រើនចូលចិត្តទៅ​ ទស្សនា។
ឃុំព្នាយ
=រដ្ឋបាល= ឃុំ មាន ភូមិគឺ÷
សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ
ដោយមានទីតាំងភូមិសាស្ត្រស្ថិតនៅចំកណ្តាលអាងទឹកកុងហ្គោ ទឹកដីនៃសាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោត្រូវបានមនុស្សចូលមករស់នៅជាលើកដំបូងប្រមាណ ៩០,០០០ ឆ្នាំមុន ហើយត្រូវបានជនជាតិបង់ធូផ្លាស់ទីមករស់នៅប្រហែល ៣,០០០ ឆ្នាំមុន។ នៅប៉ែកខាងលិច ព្រះរាជាណាចក្រកុងហ្គោបានគ្រប់គ្រងទឹកដីនៅជុំវិញមាត់ទន្លេកុងហ្គោនៅវាងសតវត្សទី១៤ ដល់ទី១៩។ ចំណែកនៅភូមិភាគឦសាន កណ្តាល និងកើតវិញត្រូវស្ថិតនៅក្រោមការកាន់កាប់របស់ព្រះរាជាណាចក្រអាហ្សង់ដេ លូបា និងលូនដាពីសតវត្សទី១៦ និងទី១៧ រហូតដល់សតវត្សទី១៩។ ព្រះបាទលេអូប៉ូលទី២ នៃព្រះរាជាណាចក្របែលហ្ស៊ិកបានទទួលសិទ្ធិគ្រប់គ្រងលើទឹកដីកុងហ្គោជាផ្លូវការនៅក្នុងឆ្នាំ១៨៨៥ ហើយបានប្រកាសទឹកដីនេះជាកម្មសិទ្ធិឯកជនរបស់ទ្រង់ ដោយបានប្រទានឈ្មោះថា រដ្ឋសេរីកុងហ្គោ។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៨៨៥ ដល់ឆ្នាំ១៩០៨ កម្លាំងយោធាអាណានិគមរបស់ព្រះអង្គបានចាប់បង្ខំប្រជាជនក្នុងតំបន់ឱ្យផលិតដំណាំកៅស៊ូ និងបានប្រព្រឹត្តអំពើឃោរឃៅជាច្រើន។ នៅឆ្នាំ១៩០៨ ព្រះបាទលេអូប៉ូលបានសម្រេចព្រះទ័យប្រទានទឹកដីកុងហ្គោមកឱ្យរដ្ឋ ដែលកាលនុះវាត្រូវបានគេស្គាល់ថា ទឹកដីអាណានិគមបែលហ្ស៊ិក។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងហ្គោ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសនៅអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការអន្តរជាតិនៃក្រុមប្រទេសនិយាយភាសាបារាំង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃសហភាពអាហ្វ្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រដ្ឋសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាធារណរដ្ឋ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បណ្ដាប្រទេសអាហ្វ្រិកកណ្ដាល
ឃុំបឹងសាលាខាងត្បូង
រដ្ឋបាលឃុំបច្ចុប្បន្ន
Boundary East 	ឃុំព្រែក្រឹស ស្រុកកំពង់ត្រាច West 	ឃុំឬស្សីស្រុកខាងកើត ស្រុកកំពង់ត្រាច South 	ប្រទេសវៀតណាម North 	ឃុំបឹងសាលាខាងជើង ស្រុកកំពង់ត្រាច
បច្ចេកទេសកែច្នៃចំណីអាហារ
សារៈប្រយោជន៍នៃការកែច្នៃអាហារ
-       ដើម្បីបំពេញចំណង់ចំនូលចិត្ត ​ឬតម្រូវការអោយកាន់តែទូលំទូលាយ
-       វត្ថុធាតុដើមមានតម្លៃថោក
គោលការនៃការកែច្នៃចំណីអាហារ
អ្វីទៅជាកាកែឆ្នៃចំណីអាហារ?
១ សម្រាប់ហូបក្នុងគ្រួសារ
ឃុំសំរោងទង
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ទេវង្ស
ក្នុង​បញ្ហា​បុត្រាបុត្រី​ព្រះ​កេតុមាលា​ ​ពង្សាវតារ​ខ្មែរ​ទាំងអស់​មិន​បាន​យល់​ស្រប​ចុះសម្រុង​គ្នា​ទេ។​ ​ឯកសារ​នីមួយៗ​សុទ្ធតែ​កត់ត្រា​ប្រវត្ដិ​ផ្សេងៗ​ខុស​អំពី​គ្នា​ ​ពង្សាវតារ​សម្ដេច​វាំង​ជួន​បាន​បញ្ជាក់​ថា​ ​ព្រះ​កេតុមាលា​ ​និង​ព្រះ​នាង​ពិន​សុវណ្ណ​បាន​បុត្រ​ច្បង​មួយ​ឈ្មោះ​ ​ទេវង្សកុមារ​ ​អង្គ​ព្រហ្ម​ជា​បុត្រ​ទី​ពីរ​ ​បន្ទាប់​មក​គឺ​ ​ព្រះ​អង្គ​ទេវេស​ ​ជា​បុត្រ​ទី​បី​របស់​ព្រះ​កេតុមាលា​ ជាមួយ​និង​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​ក្សត្រី​ ​កោសុម​កេស្សរា​ ​ដែល​បាន​ប្រសូត​ក្នុង​ឆ្នាំម្សាញ់។​ ដូចដែល ​យើង​បាន​អធិប្បាយ​ពី​ខាង​ដើម​រួច​មក​ហើយ​ ​អង្គ​ព្រហ្ម​មាន​បងប្រុស​ម្នាក់​ ​និង​ប្អូនប្រុស​ម្នាក់​ដែល​មាន​ម្ដាយ​ខុស​គ្នា​ ​តែ​មាន​ឪពុក​តែ​មួយ​ ​គឺ​ព្រះ​កេតុមាលា។​ ​ក្នុង​ចំណោម​បុត្រ​ទាំង​បី​អង្គ​នេះ​ ​គ្មាន​អង្គ​ណាមួយ​បាន​សោយរាជ្យ​បន្ដ​ពី​ព្រះ​បិតា​ ​ព្រះបាទ​កេតុមាលា​ឡើយ។​ ព្រះ​អង្គ​ទេវង្ស​កូនច្បង ​ ​បាន​ប្រសូត​ក្នុង​ឆ្នាំជូត​ ​ហើយ​សុគត​នៅ​ឆ្នាំរកា​ ​ក្នុង​ព្រះ​ជន្ម ​៨២​ ឆ្នាំ។​
ការផ្ទុះរបស់ភ្នំភ្លើងហ៊ូង៉ាតូង៉ានិងរលកយក្សស៊ូណាមិ​ ឆ្នាំ ២០២២
នៅថ្ងៃទី 14 ខែមករា ឆ្នាំ 2022 ការ​ផ្ទុះ​ដ៏​ធំ​មួយ​នៅ​ភ្នំភ្លើងហ៊ូង៉ាតូង៉ា-ហ៊ូង៉ាហាអាប៉ាអ៊ី កោះភ្នំភ្លើងដែលគ្មានមនុស្សរស់នៅនៃប្រជុំកោះតុងហ្គាក្នុងមហាសមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិកខាងត្បូងបានចាប់ផ្តើម​ ភ្នំភ្លើងហ៊ូង៉ាតូង៉ាស្ថិតនៅចម្ងាយ 65 គីឡូម៉ែត្រ (40 ម៉ាយ) ភាគខាងជើងនៃកោះតូង៉ាតាពូ កោះសំខាន់របស់ប្រទេស និងជាផ្នែកមួយនៃធ្នូភ្នំភ្លើងតុងហ្គា-កោះគ័រម៉ាដិកដែលមានសកម្មភាពខ្លាំង​ តំបន់ដកថយដែលលាតសន្ធឹងពីនូវែលសេឡង់ខាងជើង-ឦសានដល់ហ្វីជី សាម័រអាមេរិច វ៉ានូអាទូ និងតាមបណ្តោយមាត់សមុទ្រប៉ាស៊ីហ្វិក រួមទាំងរលកយក្សស៊ូណាមិដែលបំផ្លាញនៅក្នុងប្រទេសនូវែលសេឡង់ ជប៉ុន សហរដ្ឋអាមេរិក ចុងបូព៌ារុស្ស៊ី ឈីលី និងប៉េរូ​ យ៉ាងហោចណាស់មនុស្ស 3 នាក់បានស្លាប់ និងជាច្រើននាក់ទៀតកំពុងបាត់ខ្លួននៅក្នុងប្រទេសតុងហ្គាពីរលកយក្សស៊ូណាមិរហូតដល់ 15 ម៉ែត្រ (49 ហ្វីត) មនុស្សពីរនាក់បានលង់ទឹកស្លាប់នៅប្រទេសប៉េរូនៅពេលដែលរលក 2 ម៉ែត្រ (6 ហ្វីត 7 អ៊ិន្ឈ៍) បានវាយប្រហារឆ្នេរសមុទ្រ ទិន្នន័យបឋមបង្ហាញថា ព្រឹត្តិការណ៍នេះគឺប្រហែលជាការផ្ទុះភ្នំភ្លើងដ៏ធំបំផុតចាប់តាំងពីការផ្ទុះភ្នំភ្លើងពីណាទូបូឆ្នាំ 1991
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ការផ្ទុះភ្នំភ្លើង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រទេសតុងហ្គា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រលកយក្សស៊ូណាមិ
ពណ៌ខ្មៅ
ពណ៌ខ្មៅគឺជាពណ៌មួយក្នុងចំណោមពណ៌ដំបូងដែលត្រូវបានប្រើប្រាស់ដោយវិចិត្រករក្នុងគំនូរគុហា សម័យក្រោយមកទៀត ។ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ប្រើ​នៅ​អេហ្ស៊ីប​បុរាណ និង​ក្រិក​ជា​ពណ៌​នៃ​ពិភព​ក្រោម​ដី ។ នៅក្នុង ចក្រភពរ៉ូម វាបានក្លាយទៅជាពណ៌នៃការកាន់ទុក្ខ ហើយអស់ជាច្រើនសតវត្សមកហើយ វាត្រូវបានភ្ជាប់ជាញឹកញាប់ជាមួយ ការស្លាប់ អំពើអាក្រក់ មេធ្មប់ និង មន្តអាគម ។ នៅសតវត្សទី១៤ វាត្រូវបានពាក់ដោយរាជវង្ស បព្វជិត ចៅក្រម និងមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលនៅអឺរ៉ុបភាគច្រើន។ វា​បាន​ក្លាយ​ជា​ពណ៌​ដែល​ពាក់​ដោយ​កវី​មនោសញ្ចេតនា​អង់គ្លេស អ្នក​ជំនួញ និង​រដ្ឋ​ក្នុង​សតវត្សរ៍​ទី ១៩ និង​ជា​ពណ៌​ម៉ូដ​ខ្ពស់​នៅ​សតវត្សរ៍​ទី ២០។  យោងទៅតាមការស្ទង់មតិនៅអឺរ៉ុប និងអាមេរិកខាងជើង វាគឺជាពណ៌ដែលជាប់ទាក់ទងច្រើនបំផុតជាមួយនឹងការកាន់ទុក្ខ ទីបញ្ចប់ អាថ៌កំបាំង វេទមន្ត កម្លាំង អំពើហឹង្សា ការភ័យខ្លាច អំពើអាក្រក់ និងភាពឆើតឆាយ។ រូបភាពតូច|រូបភាពតំណាងឲ្យពណ៌ខ្មៅ ខ្មៅគឺជាពណ៌ទឹកថ្នាំ ទូទៅបំផុតដែលប្រើសម្រាប់បោះពុម្ពសៀវភៅ កាសែត និងឯកសារព្រោះវាផ្តល់នូវកម្រិតពណ៌ខ្ពស់បំផុតជាមួយក្រដាសពណ៌ស ហើយដូច្នេះគឺជាពណ៌ងាយស្រួលបំផុតក្នុងការអាន។ ស្រដៀងគ្នានេះដែរ អត្ថបទខ្មៅនៅលើអេក្រង់ពណ៌សគឺជាទម្រង់ទូទៅបំផុតដែលប្រើនៅលើអេក្រង់កុំព្យូទ័រ។ គិតត្រឹមខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៩ សម្ភារៈងងឹតបំផុតត្រូវបានផលិតដោយវិស្វករអឹមអាយធី ពី បំពង់ណាណូកាបូន ដែលបានតម្រឹមបញ្ឈរ។
សេចក្ដីសង្គ្រោះ
និកាយប្រូតេស្តង់
ក្រុមប្រូតេស្តង់មួយចំនួន ដូចជាលូធើរ៉ាន និង Reformed យល់ដូច្នេះ ដោយចង់មានន័យថាព្រះ សង្គ្រោះដោយព្រះគុណតែប៉ុណ្ណោះ ហើយថាការប្រព្រឹត្តនឹងមកតាមក្រោយ បន្ទាប់ពីបានទទួលសេចក្ដីសង្គ្រោះតាមរយៈព្រះគុណហើយ។ ក្រុមផ្សេងទៀត ដូចជាក្រុមមេតូឌីស្ទជាដើម ជឿថាសេចក្ដីសង្គ្រោះគឺទទួលបានតាមរយៈជំនឿតែប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែសេចក្ដីសង្គ្រោះនោះអាចបាត់បង់ទៅវិញ ប្រសិនបើមិនបានបន្តកាន់តាមជំនឿ និងការប្រព្រឹត្តដែលមកតាមក្រោយនោះ។ ប្រូតេស្តង់ភាគច្រើនជឿថាសេចក្ដីសង្គ្រោះអាចទទួលបានតាមរយៈព្រះគុណរបស់ព្រះតែប៉ុណ្ណោះ ហើយនៅពេលដែលសេចក្ដីសង្គ្រោះត្រូវបានធានាក្នុងមនុស្សណាហើយ គឹត្រូវតែមានការប្រព្រឹត្តចេញពីជំនឿនោះ ដើម្បីឲ្យការប្រព្រឹត្តល្អនោះជាសញ្ញាបញ្ជាក់អំពីសេចក្ដីសង្គ្រោះនោះ។ មានមួយក្រុមតូច ជឿយ៉ាងមុតមាំថា សេចក្ដីសង្គ្រោះអាចទទួលបានតាមរយៈជំនឿតែប៉ុណ្ណោះ ដោយមិនចាំបាច់ធ្វើអ្វីទាំងអស់ រួមទាំងការប្រព្រឹត្តដែលនឹងមកតាមក្រោយសេចក្ដីសង្គ្រោះនោះផងដែរ។
ក្រុមលូធើរ៉ាន
ក្រុមលូធើរ៉ានបង្រៀនថា មនុស្សម្នាក់ៗទទួលបានអំណោយទាននេះស្ដីអំពីការអស់ទោសបាប និងសេចក្ដីសង្គ្រោះ មិនមែនផ្អែកលើការប្រព្រឹត្តនោះទេ គឺតាមរយៈជំនឿវិញ។ ជាការពិត អ្នក​រាល់គ្នា​ត្រូវបាន​សង្គ្រោះដោយសារតែ​ព្រះគុណ ​តាមរយៈ​ជំនឿ ​ហើយ​សេចក្ដី​នេះ​មិន​បានចេញពីអ្នករាល់គ្នា​ទេ គឺជា​អំណោយទាន​ពី​ព្រះ​វិញ—ក៏​មិនបាន​មក​ពី​ការ​ប្រព្រឹត្ត​ដែរ ដើម្បីកុំឲ្យ​មាន​អ្នកណា​អួត​ខ្លួនឡើយ។ (អេភេសូ 2:8,9)
ជើងហោះហើរលេខ 4590 របស់ក្រុមហ៊ុនអ៊ែរបារាំង
អាមេរិក ៤៥៩០ ត្រូវបានការគ្រោះថ្នាក់ជាមួយនឹងនាយកដ្ឋាន អ៊ែរបារាំង  នៅលើ ២៥ ខែកក្កដា  ។ ល។ ២៥៤៣  ធ្វើដំណើរពី ទីក្រុងប៉ារី  ទៅ ញូវយ៉ក  ដោយយន្តហោះ Concorde
ធនធានផ្សេងទៀត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Pages with unreviewed translations
លេខកូដប្រទេសនៅទ្វីបអាស៊ី
នៅក្នុងទ្វីបអាស៊ី មានប្រទេសចំនួន 47ប្រទេស។ ហើយត្រូវបានបែងចែកជា ៥តំបន់គឺ {|class="wikitable sortable hlist" style="text-align:center; font-size:100%;" ! កូដប្រទេស|លេខរៀង!! ទង់ជាតិ និងឈ្មោះៅភប្រទេស !! ឈ្មោះប្រទេសជាភាសាអង់គ្លេស !! អក្សរកាត់ប្រទេស !! លេខកូដប្រទេស !! ទីក្រុង !! ផ្ទៃដី !!ចំនួនប្រជាជន ! ព្រំប្រទល់ !colspan="9"|អាស៊ីខាងលិច
!colspan="8"|អាស៊ីខាងកើត
!colspan="8"|អាស៊ីអាគ្នេយ៍
ឃុំស្គុះ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
បណ្ណារក្សសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្រ្តព័ត៌មាន
បណ្ណារក្សសាស្ត្រនិងវិទ្យាសាស្រ្តព័ត៌មាន (library and information science) គឺជាការសិក្សារឿងអំពីការរក្សាទុករបស់បោះពុម្ព ព័ត៌មាន និងរបស់ផ្សព្វផ្សាយ ទាំងនៅខាងក្នុងនិងក្រៅបណ្ណាល័យ។
ឃុំតាំងក្រូច
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឃុំវល្លិសរ
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកសំរោងទង ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន ភូមិ÷
ខេត្តហ្នងបួលំភូ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
អង្គឥម (ព្រះអង្គម្ចាស់)
ក្រោយ​ការបះបោរឡេវ៉ាន់ខយ​ ​ផ្ទុះ​ឡើង​នៅដែនដីកម្ពុជាក្រោម ចៅព្រះញ៉ាបឌិនតេជោ(​ស៊ីង សិង្ហ​សេ​នី​) បាន​ចូល​ឈ្លានពាន​ប្រទេស​កម្ពុជា​ក្នុងគោលបំណងដាក់អង្គឥម​ឱ្យ​ឡើង​សោយរាជ្យ​។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​គេ​មិន​ត្រូវ​បាន​ខ្មែរ​ជួយ​ទេ។ កងទ័ពសៀមត្រូវដកទ័ពចេញពីប្រទេសកម្ពុជានៅឆ្នាំ១៨៣៤។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Thai-language text
ឃុំដំណាក់រាំង
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ឃុំយុទ្ធសាមគ្គី
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ភូមិស្យាបឹងវែង
រដ្ឋបាល
ភូមិស្យាបឹងវែងជាភូមិមួយស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ ឃុំបារាយណ៍
The Gifted (ស៊េរីទូរទស្សន៍ថៃ)
The Gifted (ថៃ : The Gifted - นักเรียนพลังกิฟต์ ) គឺជារឿងភាគទូរទស្សន៍ថៃឆ្នាំ ២០១៨ ដែលសម្តែងដោយ Korapat Kirdpan (Nanon), Wachirawit Ruangwiwat (Chimon) ។ Apichaya Thongkham (លីលី), Harit Cheewagaroon (Sing), Ramida Jiranorraphat (Jane), Atthaphan Phunsawat (Gun), Pattadon Janngeon (Fiat), Napasorn Weerayuttvilai (Puimek), Chatchawit Techarukpong (Victor) និង Chayapol Jutamas (AJ) (ជេជេ) ។ ផ្អែកលើខ្សែភាពយន្ដខ្លីឆ្នាំ ២០១៥ ដែលមានចំណងជើងថា The Gifted និងប្រលោមលោក The Gifted ដោយ Dhammarong Sermrittirong (SandOtnim) ស៊េរីនេះធ្វើឡើងតាមសិស្សថ្នាក់ទាបដែលត្រូវបានពន្លឿនទៅជាកម្មវិធីអាថ៌កំបាំងនិងអភិជនដែលសិស្សត្រូវបានបណ្តុះបណ្តាលដើម្បីស្វែងរកនិងអភិវឌ្ឍសមត្ថភាពជំនឿអរូបីរបស់ពួកគេ។
ខេត្តអំណាចច្រើន
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
The Gifted (ស៊េរីទូរទស្សន៍ថៃ)
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ល្ខោនទូរទស្សន៍ថៃ
ការបះបោរកម្ពុជា(១៨១១-១៨១២)
គុណវិបត្តិនិងផលវិបាក
ព្រះបាទអង្គច័ន្ទបានបន្តផ្ញើសួយសារអាករទៅតុលាការសៀមជារៀងរាល់ឆ្នាំ ប៉ុន្តែក៏បានផ្ញើសួយសារអាករទៅឱ្យ ហ៊ូ បីឆ្នាំ។ កម្ពុជា​បាន​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​វៀតណាម​ដោយ ​ការពិត ដែល​នឹង​នៅ​តែ​មាន​រហូត​ដល់​សង្គ្រាម ​សៀម​-​វៀតណាម (១៨៤១-១៨៤៥) ប្រហែល​សាមសិប​ឆ្នាំ។ ពីរដងក្នុងមួយខែ អង្គចាន់ និងមន្ត្រីរបស់គាត់នឹងស្លៀកពាក់សំលៀកបំពាក់វៀតណាម ហើយបូជានៅទីសក្ការបូជាយួននៅជ្រោយចង្វា ដើម្បីថ្វាយបង្គំព្រះចៅអធិរាជ យ៉ាឡុង។
ទន្លេចៅព្រះយា
ទន្លេចៅព្រះយា (แม่น้ำเจ้าพระยา) គឺជាទន្លេដ៏សំខាន់នៅក្នុងប្រទេសថៃ ជាមួយនឹងវាលទំនាបទាបរបស់ទន្លេនេះ បង្កើតបានជាកណ្តាលនៃប្រទេស ។ ទន្លេមួយនេះហូរកាត់ ទីក្រុងបាងកក ហើយបន្ទាប់មកចូលឈូងសមុទ្រថៃ ។
Spy × Family
Spy × Family (ស្ប៉ាយ × ហ្វេមីលី) គឺជាសៀវភៅតុក្កតាម៉ានហ្គាជប៉ុន សរសេរនិងភាពដោយថាត្ស៊ឹយ៉ា អេនដុ ដំណើររឿងតាមគឺអ្នកចារកម្មដែលមានកសាងគ្រួសារមួយដើម្បីអនុវត្តបេសកកម្មមិន​ដឹង​ថា​ស្រី​ដែល​គាត់​យក​ជា​កូន​ស្រី​នោះជាហៅចិត្ត (Telepathy) ហើយស្ត្រីដែលគាត់យល់ព្រមរៀបការជាមួយ គឺជាឃាតកដ៏ជំនាញ រឿងនេះត្រូវបានជាប់ៗគ្នារៀងរាល់ពីរសប្តាហ៍លើស្សូណេនចាមផ៍+ (Shōnen Jump+) របស់ស្ស៊ូអេស្សា (Shueisha) និងគេហទំព័រចាប់តាំងពីខែមីនាឆ្នាំ 2019 ជាមួយនឹងជំពូកដែលបានប្រមូលជា ៩ ភាគតាំងកូបុងគិតត្រឹមខែមេសា ឆ្នាំ ២០២២
ឃុំព្រះស្រែ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ពុង ឈីវកេក
​អ្នកស្រី ពុង ឈីវកេក កើត​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៤២ ជា​កូន​ស្រី​ច្បង​ក្នុង​គ្រួសារ​អភិជន​មួយ​ដែល​មាន​កូនស្រី ២​នាក់។ ឪពុក​ឈ្មោះ ពុង ប៉េងចេង ធ្លាប់​ជា​គ្រូបង្រៀន ដែល​ក្រោយ​មក​បាន​ធ្វើ​ជា​រដ្ឋលេខាធិការ​ក្រសួង​អប់រំ និង​ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​ព័ត៌មាន។ ម្ដាយ​ឈ្មោះ ស៊ីវ អេងតុង ជា​គ្រូបង្រៀន​ដែរ ក្រោយ​មក​ជា​តំណាងរាស្ត្រ​ស្ត្រី​ទី១ ជា​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​សង្គមកិច្ច និង​ជា​រដ្ឋ​មន្ត្រី​​ក្រសួង​សុខាភិបាល។
ឃុំមានជ័យ(ស្រុកឧដុង្គ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
អេមីលី ប៊ីឆេម
ប៊ីឆេម កើតនៅជាយក្រុងវយថិនសៅវ នៃទីក្រុងមែនឈេសទ័រ នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ ១៩៨៤ ជាកូនស្រីរបស់ឪពុកជនជាតិអង់គ្លេស និងម្តាយជនជាតិអាមេរិកមកពីរដ្ឋអារីហ្សូណា ។ ឪពុករបស់នាងគឺជាអ្នកបើកបរយន្តហោះ។ នាងមានសញ្ជាតិអង់គ្លេសនិងអាមេរិកពីរ។
ជីវវិទ្យា (អសង្ស័យកម្ម)
ដូចម្ដេចដែលហៅថាជាកូសុីត
លទ្ធិម៉ាក្ស
ម៉ាក្សនិយមគឺជាវិធីសាស្រ្តនៃការវិភាគសេដ្ឋកិច្ចសង្គមដែលប្រើការបកស្រាយសំយោគនិយមនៃការអភិវឌ្ឍន៍ប្រវត្តិសាស្រ្តដែលត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសំភារៈប្រវត្តិសាស្រ្តដើម្បីស្វែងយល់ពីទំនាក់ទំនងវណ្ណៈនិងជម្លោះសង្គមក៏ដូចជាទស្សនវិស័យគ្រាមភាសាដើម្បីមើលការផ្លាស់ប្តូរសង្គម។​
ខេត្តនគរនាយក
ខេត្តនគរនាយក (นครนายก, អានថា: ណៈខនណាយ៉ុក) គឺជាខេត្ត (ចង្វាត) មួយក្នុងចំនោមខេត្តកណ្តាលរបស់ប្រទេសថៃ បង្កើតឡើងដោយព្រះរាជបញ្ញត្តិច្បាប់បង្កើតខេត្តសមុត្រប្រាការ ខេត្តនន្ទបុរី ខេត្តសមុទ្រសាគរ និងខេត្តនគរនាយក ព.ស. 2490 (ឆ្នាំ 1946) ដែលចូលជាធរមាននៅថ្ងៃទី 9 ខែឧសភា ឆ្នាំ 1946
ឃុំក្សេមក្សាន្ត
វត្ត
=ផ្សារ=
លេខកូដប្រទេសនៅទ្វីបអាមេរិច
ទ្វីបអាមេរិច មានសមាជិក 41ប្រទេស។ ហើយត្រូវបានបែងចែកជា 4តំបន់ គឺ÷
កិមិរ៉ាទេវី
កំណត់ចំណាំ
ពេលដែលទេវតាសង្ក្រាន្ត កិមិរាទេវីប្រើពណ៌សេត ពណ៌ស រាក្យសាទេវី ប្រើពណ៌ខ្មៅ ឯកសារយោង មានត្រឹមឆ្នាំ 2008 ហើយអត់មានអត្ថន័យ ដូចនេះថៃ និងឈ្នះ សុងក្រាន នៅ UNESCO ព្រោះគេប្រើតាមពណ៌មង្គលប្រចាំសប្ដាហ៍ គេនិងមានឯកសារចាស់ជាង ប្រទេសដែលមានវប្បធម៌ចំណាស់ក្លាយជាប្រទេសដែលចម្លងគេវិញ ក្មេងៗជំនាន់ក្រោយដែលមានការគិតខ្លី ជាពិសេសក្រុមសំអាងការ ក៏នាំគ្នាតែងពណ៌ទេវតាសង្ក្រាន្តតាមការយលល់ឃើញរបស់បណ្ឌិតជាន់ថ្មី ដែលលុបបំបាត់ស្នាដៃ បណ្ឌិតជាន់មុន នេះហើយការរលាយរលត់នៃវប្បធម៌ខ្មែរ ពួកយើងនៃកូនចៅជំនាន់ក្រោយ នៃក្រុមបុរាណាចារ្យ ធ្វើការចងក្រងដោយឈរលើគោលការ អព្យាក្រឹត ប៉ុន្តែពួកយើងត្រូវបានចោទប្រកាន់ដោយក្មេងៗជំនាន់ក្រោយ ដែលបច្ចុប្បន្នបន្លំជា ក្រុមបុរាណាចារ្យ នៅលើបណ្ដាញសង្គម ទៅទៀត ពួកយើងមានការសោកស្ដាយណាស់ ដែលមកដល់ពេលនេះទៅហើយ អ្នកវប្បធម៌នៅតែមិនអាចវេញគ្នាជាធ្លុងមួយ អ្នកកសិកម្មអាចក្លាយជាអ្នកដឹកនាំក្រសួងវប្បធម៌បាន ដូចនេះមិនចម្លែកទេ ដែលអត្ថបទចងក្រងនេះមិនដូចការចង់បានរបស់អ្នក ។ ការចងក្រងអត្ថបទនេះ ដើម្បីជាប្រយោជន៍ដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប មិនដើម្បីជាប្រយោជន៍ ផ្ទាល់ខ្លួន ឬ ចង់ប្រឆាំងអ្នកណាម្នាក់នោះទេ ការចងក្រងធ្វើតែទៅតាមក្រិតក្រមប៉ុនណោះ ។
ពន្យល់ពាក្យ
ពិណ ចាបុី និង តាឃេ មានរូបរាងមិនដូចគ្នានោះទេ សូមលោកបណ្ឌិតជាន់ថ្មីកុំព្យាយាមឱ្យអ្នកដទៃ មកវង្វេងតាមខ្លួន ។
ភូមិបទសន្ទ្រា
បទសន្ទ្រា
០
លក្ខណៈនៃ ០ ជាលេខ
71px|left|លេខ ០ ក្នុងរូបអក្សរបែបអូលស្តែល លេខសូន្យសម័យទំនើបសរសេរជារាងរង្វង់ ជាអេលីប ឬប្រអប់មានជ្រុងមូល។ ក្នុងរូបអក្សរទំនើបភាគច្រើន តួលេខ ០ មានកម្ពស់ស្មើនឹងលេខដទៃ ខុសពីបែបចាស់ដែលខ្លីជាង (x-កម្ពស់)។ ក្នុងតួបញ្ចាំងប្រាំពីរកំណាត់នៃម៉ាស៊ីនគិតលេខ នាឡិកា និងគ្រឿងប្រើប្រាស់អគ្គិសនី លេខ ០ តែងសរសេរដោយបន្ទាត់ប្រាំមួយកំណាត់ តែគំរូម៉ាស៊ីនគិតលេខចាស់ៗ បង្ហាញបន្ទាត់បួនកំណាត់ទៅវិញ (ដូចអក្សរ o)។
ភ្នំបាសិទ្ធ
ឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩
នៅក្នុងសម័យកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យចន្លោះពីឆ្នាំ១៩៧៥-១៩៧៩ ភ្នំបាសិទ្ធបានក្លាយទៅជាទីតាំងគុកសម្រាប់អ្នកទោសក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម។ នៅពេលយើងធ្វើដំណើរពីរាជធានីភ្នំពេញទៅតាមផ្លូវជាតិលេខប្រាំ ពេលមកដល់ផ្សារព្រែកព្នៅរួចបត់ឆ្វេងតាមផ្លូវកៅស៊ូរហូតមក ភ្ញៀវទេសចរនឹងឃើញមានកំពូលភ្នំចំនួនពីរ មកដល់ជើងភ្នំត្រូវបត់ស្តាំឡើងតាមក្លោងទ្វារវត្ត រួចបន្តដំណើរបន្ទាប់មកនឹងឃើញមានទីវាលរាបស្មើមួយនៅលើខ្នងភ្នំនៅសងខាងផ្លូវបេតុងឡើងភ្នំនេះ។ ទីតាំងរាបស្មើនេះ នៅក្នុងសម័យខ្មែរក្រហមគឺជាទីតាំងគុកសម្រាប់ដាក់អ្នកទោសក្នុងសម័យនោះ។ ភាគច្រើនអ្នកទេសចរ ដែលទស្សនាប្រាសាទភ្នំបាសិទ្ធ ច្រើននិយមឈប់សម្រាក និងបរិភោគអាហារនៅទីតាំងនេះ ដោយមិនបានចាប់អារម្មណ៍អ្វីឡើយ ដោយសារមានទីតាំងរាបស្មើល្អសម្រាប់លំហែកាយ។ នៅទីតាំងនេះនៅក្នុងសម័យខ្មែរ គក់នីមួយៗមានផ្ទះចំនួនពីរខ្នងមានដំបូល ដែលមានប្រវែងបណ្តោយប្រហែល ២០ម៉ែត្រ និងទទឹងប្រវែង៣ម៉ែត្រទៅ៤.៥ម៉ែត្រ និងមានរោងបាយមួយ និងមានខ្ទមតូចៗសម្រាប់កម្មាភិបាលខ្មែរក្រហមសម្រាប់រស់នៅ។ អ្នកទោស ដែលភាគច្រើនយកមកទីតាំងនេះ ជាអ្នកទោសខុសសីលធម៏ បន្ទាប់មក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧ អ្នកភាគច្រើនជាអ្នកទោស ដែលគេចោតថាជាខ្មែរស។ តាមសាក្សីមានអ្នកទោសប្រហែល ៦០០នាក់ទៅ៧០០នាក់។ ព្រឹកឡើងអ្នកទោសត្រូវទៅវាយថ្ម ។
សង្គ្រាមភូមា-សៀម (១៧៨៥-១៧៨៦)
សង្គ្រាមភូមា-សៀម (១៧៨៥–១៧៨៦) ដែលក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រសៀមគេច្រើនស្គាល់ថា សង្គ្រាមប្រាំបួនកង (ភាសាថៃ៖ สงครามเก้าทัพ) ព្រោះដោយសារតែភូមាបានចូលមកឈ្លានពានដោយប្រើទ័ពចំនួនប្រាំបួនកង គឺជាសង្រ្គាមលើកដំបូង រវាងរាជវង្សកូនបោននៃប្រទេសភូមា និងនគរសៀមរតនកោសិន្ទ្រ៍នៃរាជវង្សចក្រី។
ក្វាងជូ
ក្វាងជូ គឺជាទីក្រុងធំជាងគេទីប្រាំមួយរបស់កូរ៉េខាងត្បូង ជា​ទីក្រុង​ទីប្រជុំជន​មួយ​ដែល​ត្រូវ​បាន​កំណត់​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​ផ្ទាល់​របស់​រដ្ឋមន្ត្រី​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​កណ្តាល ទីក្រុងនេះក៏ជារាជធានីរបស់ខេត្តចុលឡាខាងត្បូងផងដែរ​ រហូតដល់ការិយាល័យខេត្តបានផ្លាស់ប្តូរទៅភូមិភាគខាងត្បូងនៃតំបន់ណាម៉ាកក្នុងស្រុកមូអាន់ក្នុងឆ្នាំ 2005 ដោយសារតែទីក្រុងក្វាងជូត្រូវបានដំឡើងឋានៈជាទីក្រុងទីប្រជុំជន និងឯករាជ្យពីខេត្តចុលឡាខាងត្បូង
សង្កាត់សុព័រទេព
= សូមមើលផងដែរ =
សង្កាត់ច្បារមន
=រដ្ឋបាល= សង្កាត់ច្បារមន មាន ១៣ភូមិ គឺ
ប្រាសាទផ្ទី
ប្រាសាទផ្ទីជាប្រាសាទមានរាងជាការ៉េ ដែលមានទំហំ១៥ម៉ែត្របួនជ្រុង និងមានជញ្ចាំងព័ន្ធជុំវិញកម្ពស់ ១ម៉ែត្រកសាងអំពីថ្មភក់ និងថ្មបាក្រៀម។ ប្រាសាទនេះមានទីតាំងស្ថិននៅកណ្តាលបារាយណ៍ខាងកើតនៃប្រាសាទបេងមាលា ដែលស្ថិនៅក្នុងភូមិបេងមាលា ឃុំបេងមាលា ស្រុកស្វាយលើ ខេត្តសៀមរាប។ នៅចំកណ្តាលប្រាសាទគេមានតម្កល់រូបព្រះពុទ្ធប្រក់នាគសរុបទាំងខឿនមានកម្ពស់៦,៥ម៉ែត្រ អំពីថ្មភក់ ដែកទំនងកសាងឡើងនៅក្នុងរវាងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៍ទី១២ ទៅចុងសតវត្សរ៍ទី១២ ក្នងរជ្ជកាល ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។ ប្រាសាទផ្ទីត្រូវបានជុសជុលដោយអាជ្ញាធរជាតិអប្សរា នៅដើមខែមេសា ឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវបានបញ្ចប់ការជួសជុលនៅចុងខែឧសភា ឆ្នាំ២០២១ ដោយការចូលរួមពីវិស័យឯកជន ។
រង្វាស់រង្វាល់របស់ខ្មែរ
រង្វាស់ទម្ងន់
១ចុង = ៥០នាឡិ (៣០គ.ក្រ)
រង្វាស់សម្រាប់រាប់​ផ្លែឈើ
១ស្លិក = ១០ផ្លូន = ៤០០ផ្លែ
វៀតមិញ
'វៀតមិញ'នេះត្រូវបានបក្សកុម្មុយនិស្តយួនចាត់ទុកជារណសិរ្សរួបរួមជាតិមួយដើម្បីដណ្តើមឯករាជ្យភាពរបស់វៀតណាមពីបារាំង ពួកវាក៏មានឈ្មោះមួយទៀតសម្គាល់ឱ្យចលនានេះដែរហៅថា"រណសិរ្សរួបរួមឯករាជ្យវៀតមិញ"។
ខ្មែរវៀតមិញ
ពួកខ្មែរវៀតមិញក៏ជាជំនួយដ៏សំខាន់ដែរក្នុងការបង្កើតរណសិរ្សសង្គ្រោះជាតិកម្ពុជា (FUNSK) នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៨។ រណសិរ្សនេះបានរួមដៃជាមួយយួនហើយវាយចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជាដើម្បីផ្តួលរលំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរបស់ប៉ុល-ពត។ ក្នុងអំឡុងពេលរស់នៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ខ្មែរវៀតមិញជាច្រើនបានរៀបមង្គលការជាមួយស្រ្តីយួន។
តឹឡាមេឌ៏
តឹឡាមេឌ៏ (တလေမေဒါ, ; ១៣៦៨–១៣៩១) គឺជាព្រះមហេសីទី១នៃព្រះបាទរាជាធិរាជនៃហង្សាវត្តី កាលពេលព្រះអង្គជាព្រះអង្គម្ចាស់មួយអង្គនៅឡើយ។ ព្រះនាងត្រូវជាព្រះភគិនីរួមបិតានៃព្រះរាជាធិរាជ ដែលបិតាព្រះនាម ពញាឧ និងមាតាចន្ទទេវី។ នៅខែឧសភា ១៣៨៣ តឹឡាមេឌ៏បានពង្រត់អភិសេកជាមួយរាជាធិរាជទៅដល់ដាហ្កុន (យ៉ាងហ្កន)។ ពញាន្វេ (ព្រះនាមរាជាធិរាជមុនពេលអភិសេក) ត្រូវបានចាប់ឃុំឃាំងដោយសាររឿងនេះ ហើយត្រូវបានជួយរំដោះដោយមហាទេវី ជាព្រះភគិនីច្បង និងជាអ្នកអប់រំប្រៀនប្រដៅទ្រង់តាំងតែពីពេលព្រះមាតារបស់ទ្រង់សុគត ហើយព្រះនាងបានរៀបអភិសេកពញាន្វេនឹងតឹឡាមេឌ៏។ យ៉ាងណាក៏ដោយ មហាទេវីក៏បានចាប់ផ្ដើមព្រះតំរិះថាពញាន្វេជាសត្រូវរាជបល្លង្កនៅពេលពញាឧមានព្រះឈួន ហើយក៏បានសំរេចព្រះទ័យធ្វើគត់ព្រះអង្គ។ ពញាន្វេបានភៀសព្រះកាយទៅកាន់ដាហ្កុន ចាកចោលព្រះតឹឡាមេឌ៏ និង បុត្រ ប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏។ តឹឡាមេឌ៏ត្រូវបានកោះហៅឱ្យចូលព្រះរាជវាំង ជាទីដែលពញាឧបានសួរព្រះនាងហេតុអ្វី នាងនៅស្ងៀមស្ងាត់ ពេលដែលពញាន្វេកំពុងប៉ុនប៉ងបះបោរ ដូចដែលអ្វីមហាទេវីបានទូលប្រាប់ព្រះអង្គ។ ព្រះនាងបានឆ្លើយថា ព្រះនាងត្រូវបានបោះបង់ចោលដោយពញាន្វេអស់រយៈពេលយូរយារមកហើយ។ ខណៈនោះ នៅដាហ្កុន ពញាន្វេបានជួបនឹងម្វេម៉ាណាតេ ជាស្ត្រីម្នាក់លក់ប្រេងឆា និង ធ្លាប់បានរៀបការនឹងម៉ាឈុតស៊ុត ដែលគាត់ជាស្មៀនក្រោមបង្គាប់របស់ពញាន្វេ។ ព្រះអង្គបានរៀបអភិសេកជាមួយនឹងម្វេម៉ាណាតេ នៅពេលដែលម៉ាឈុតស៊ុតរត់ទៅហង្សាវត្តី ហើយបានតាំងនាងជាព្រះមហេសីរបស់ទ្រង់។ ព្រះនាងតឹឡាមេឌ៏គ្រាំគ្រាព្រះទ័យ ហើយនៅពេលនោះម្ដាយចិញ្ចឹមពញាន្វេត្រូវបានគេបង្ខំឱ្យទៅដាហ្កុនដើម្បីទៅលួងលោមឱ្យពញាន្វេត្រឡប់មកហង្សាវត្តីវិញតាមបញ្ជារបស់មហាទេវី ព្រះនាងតឹឡាមេឌ៏ទ្រង់បានផ្ញើរជញ្ជីង និង ក្រឡប្រេងទៅជាមួយគាត់។ នៅពេលដែលគេថ្វាយម្វេម៉ាណាតេនូវក្រឡប្រេង ព្រះនាងក៏ទទួលវាទុកដោយមានព្រះបន្ទូលថា "ខ្ញុំមិនខ្មាសអៀនទេនឹងទទួលរបស់នេះ ដោយហេតុថាវាជាការពិតថាខ្ញុំធ្លាប់ជាអ្នកលក់ប្រេងកាលពីមុន។" ពញាន្វេបានទ្រង់ព្រះសិតាការៈ (ញញឹម) នៅពេលទ្រង់បានឃើញជញ្ជីង ដែលវាមានន័យថាក្ដីស្នេហាររបស់តឹឡាមេឌ៏មកកាន់ទ្រង់នៅដដែលទោះបីព្រះអង្គបានប្រែប្រួលព្រះទ័យហើយក៏ដោយ។ ព្រះបាទពញាឧបានសោយទិវង្គតកំឡុងពេលមានការបះបោរ ហើយរាជបល្លង្កក៏ត្រូវដណ្ដើមបានដោយពញាន្វេ បន្ទាប់ពីបង្ក្រាបព្រះនាងមហាទេវី និង គូស្នេហ៍របស់ព្រះនាង ថាមិនម៉ារុ ដែលលោកក៏ត្រូវជាព្រះស្វាមីនៃព្រះភគិនីរួមបិតារបស់ពញាន្វេ ព្រះនាងតឹឡាមេសិរី លោកបានប្រឆាំងនឹងបំណងព្រះបាទពញាឧ ដែលជាក្សត្រសោយទិវង្គត ព្រះអង្គចង់អោយព្រះរាជបុត្រនៃព្រះអគ្គមហេសីឡើងសោយរាជ្យ។ ទោះបីយ៉ាងណា គឺតឹឡាមេឌ៏ទេដែលត្រូវជាអគ្គមហេសី ប៉ុន្តែពញាន្វេបានរៀបផែនការដើម្បីប្រទានគោរម្យងារនេះទៅឱ្យម្វេម៉ាណាតេវិញ ហើយកោះហៅឱ្យតឹឡាមេឌ៏ឱ្យមានវត្តមានក្នុងពិធីអភិសេកជាព្រះមហេសីមួយអង្គ។ តឹឡាមេឌ៏បានប្រឆាំងនឹងពញាន្វេដោយមិនចូលរួមក្នុងពិធីអភិសេក ដែលពញាន្វេបានយកគោរម្យងារជា រាជាធិរាជ។ ព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះនាងត្រូវបានបញ្ជូនទៅឱ្យឆ្ងាយពីទ្រង់ ហើយរាជាធិរាជបានទាមទាររតនសម្បត្តិ ដែលព្រះនាងទទួលបានពីព្រះបិតារបស់ពួកទ្រង់ ព្រះបាទពញាឧ។ ដោយមានអារម្មណ៍អាម៉ាស់មុខ ព្រះនាងតឹឡាមេឌ៏បានធ្វើអត្តឃាតដោយសោយទឹកក្រូចឆ្មារពុល។ រាជាធិរាជបានប្រគល់រតនសម្បត្តិទាំងនេះទៅម្វេម៉ាណាតេ ដែលក្រោយមកក្លាយជាព្រះអគ្គមហេសីរបស់ទ្រង់។ រាជាធិរាជក្រោយមកបានចេញរាជបញ្ជាប្រហារជីវិតបុត្រារបស់ពួកទ្រង់ដោយសារការភ័យខ្លាចការសងសឹក។ ពាក្យសម្បថរបស់រាជបុត្រវ័យក្មេងអង្គនេះ បានស្បថស្បែមុនពេលសោយថ្នាំពុលរបស់ពួកពេជឃាត បានក្លាយជាសាច់រឿងនៃព្រេងនិទានក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រភូមា។ តាមរយៈពង្សាវតារមន និងភូមា ប៊ល៏ត្ឆាន់ធ៏បានស្បថស្បែថា:
ហូសាណា
ហូសាណា (អង់គ្លេស: Hosanna, pronounce: ) មានន័យថា សូមសង្គ្រោះឥឡូវ សូមជួយឥឡូវ ឬសូមព្រះអង្គសង្គ្រោះយើងខ្ញុំឥឡូវនេះ។ ពាក្យនេះបានក្លាយជាពាក្យសាទរមួយដែលគេតែងតែប្រើជាធម្មតា ហើយក្រោយមកទៀតត្រូវបានគេប្រើក្នុងន័យថា សូមឲ្យមានសេចក្ដីសុខ និងភាពរុងរឿង។
លេខកូដប្រទេសនៅទ្វីបអូសេអានី
OFC is made up of 11 full member associations and 3 associate members.
ស៊ីសុវត្ថិ សិរីមតៈ
ទីក្រុងភ្នំពេញធ្លាក់ក្រោមដៃពួកខ្មែរក្រហម
ពួកកុម្មុយនិស្តខ្មែរក្រហមបានផ្តើមការវាយលុកមកលើរាជធានីនៃកម្ពុជានៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៥។ នៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៥, លន់ នល់បានលាលែងតំណែងជាប្រធានាធិបតេយ្យហើយក៏បាននិរទេសចេញទៅកោះហាវ៉ៃ។ ខ្មែរក្រហមបានលោមព័ទ្ធទីក្រុងភ្នំពេញ ហើយក្រោយមកក៏បានចុះផ្សាយ"បញ្ជីមរណៈ" ដែលមានឈ្មោះលន់ នល់នៅខាងលើគេបង្អស់។
យោធាសង្គ្រាមពៅ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យោធាសង្គ្រាមសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:យោធាសង្គ្រាមនៃក្រុងមានជ័យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញាសម័យលង្វែក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ចៅពញានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ានៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃក្រុងមានជ័យចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧកញ៉ាសម័យលង្វែកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពសម័យលង្វែក
សៀវភៅម៉ាស៊ីនត្រជាក់
មេរៀនម៉ាស៊ីនត្រជាក់ របស់ PPI
A. ផ្លាកសញ្ញាបញ្ជាឱ្យពាក់មួក មានផ្ទៃពណ៌ខៀវ មានរូបក្បាលមនុស្សពាក់មួកពណ៌ស
1. ដាក់ក្បាលឱ្យងើបទៅក្រោយ ហើយបើកមាត់ចំហរ
2. ច្របាច់គល់ច្រមុះឱ្យខ្លាំង
4. ៥ វិនាទីធ្វើដូចនេះម្ដង ឬ ១២ ដងក្នុងមួយនាទី
ក្រុងពោធិសាត់
ក្រុងពោធិ៍សាត់ ជាក្រុងមួយក្នុងចំណោមស្រុក ក្រុងទាំង០៦ របស់ខេត្តពោធិ៍សាត់ ដែលមុនឆ្នាំ២០០៩ ជាអតីតស្រុកសំពៅមាស រាជរដ្ឋាភិបាលបានកែសម្រួលព្រំប្រទល់រដ្ឋបាល និងប្តូរពីស្រុកសំពៅមាសទៅជា ក្រុងពោធិ៍សាត់ នៃខេត្តពោធិ៍សាត់ តាមអនុក្រឹត្យលេខៈ ១៤ អនក្រ.បក ចុះថ្ងៃទី០៩ ខែមករា ឆ្នាំ២០០៩។ក្រុងពោធិ៍សាត់មានព្រំប្រទល់ៈ  ខាងជើងជាប់នឹងស្រុកកណ្តៀង ខាងត្បូងជាប់នឹងស្រុកភ្នំ ក្រវាញ ខាងកើតជាប់នឹងស្រុកក្រគរ និងខាងលិចជាប់នឹងស្រុកបាកាន ក្រុងមានសង្កាត់ចំនួន០៧ គឺៈ សង្កាត់ចំរើនផល សង្កាត់លលកស សង្កាត់ផ្ទះព្រៃ សង្កាត់ព្រៃញី សង្កាត់រលាប សង្កាត់ស្វាយអាត់ និង សង្កាត់បន្ទាយដី មានផ្ទៃដីសរុបចំនួន ២៨,០២៣ ហិកតា បែងចែកជាបួនតំបន់គឺ ផ្ទៃដីសាងសង់ចំនួន ២,០១៥ ហិកតា ផ្ទៃដីកសិកម្ម ១២,២៥៧.៣ ហិកតា ផ្ទៃដីព្រៃឈើចំនួន ១,៥៥៣ ហិកតា និងផ្ទៃដីផ្សេងៗទៀតចំនួន ២,០២១ ហិកតា ។
​ស្រុកប្រាសាទ(ខេត្តសុរិន្ទ)
($ District) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តសុរិន្ទ ដែលមានរដ្ឋបាល  ឃុំ និង  ភូមិ÷
ឃុំកំពង់លួង(ស្រុកពញាឮ)
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកពញាឮ ខេត្តកណ្តាល។ នេះមាន ៨ភូមិ ៖
ឃុំទឹកវិល (ស្អាង)
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តកណ្តាល
ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃដំបូង
ពួកស្យាមទៃយគឺជាប៉ែកនៃក្រុមជាតិពន្ធុភាសាដែលគេស្គាល់ថាទៃ ក្រុមមួយដែលរួមមានពួកលាវ ពួកជននៃតំបន់ឝាននៃភូមាភាគឦសាន ពួកជ័ងនៃខេត្តគ័ងឝ៊ីនៅចិន ហើយនិងពួកធ និងពួកនុងនៃវៀតណាមខាងជើង។ បំលាស់លំនៅពីចិនខាងត្បូងមកដល់អាស៊ីអាគ្នេយ៍បានកើតឡើងពីដំបូងកំឡុងសហស្សវត្សទីមួយ គ.ស. ប្រហែលទំនងជាឆ្លងកាត់លាវខាងជើង។
កំឡុងសហស្សវត្សទីមួយ គ.ស. ពួកទៃបានរៀបចំជាអង្គភាពតូចៗមិនច្បាស់លាស់ដែលគេស្គាល់ថា មឿង។ ភាគច្រើនពួកទៃបានប្រែមកកាន់ទំរង់នៃសាសនាព្រហ្មញ្ញ ដែលមានស្លាកស្នាមនៅតែឃើញក្នុងការប្រតិបត្តិសាសនារបស់ទៃយបច្ចុប្បន្ន។ រវាងសតវត្សទី៦ និងទី៩ គ.ស. ពុទ្ធសាសនាត្រូវបានបញ្ចូលទៅក្នុងដែនដីនិយាយទៃ ប្រហែលឆ្លងចូលមកតាមភូមា និងប្រែក្លាយជាសាសនាមួយដែលមានគេកាន់ច្រើនលើសគេ។ ពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ឥឡូវបានកាន់នៅថៃដែលត្រូវបាននាំចូលមកដោយពួកសាសនទូតមកពីស្រីលង្កាក្នុងសវត្សទី១៣។
ផ្ទះខ្មោចទិញ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភាពយន្តខ្មែរ
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ
អទិវរាហ៍ គងម៉ាល័យ (อาทิวราห์ คงมาลัย ៣០ ឧសភា ១៩៧៩ - ) ឈ្មោះហៅក្រៅរបស់គាត់គឺ ទូន (ตูน) គឺជាអ្នកចំរៀងរ៉ុកថៃពីក្រុមតន្រ្តីដ៏ពេញនិយម បឌីស្លាម (Bodyslam)
ធឿន សុជាតិ
ការសិក្សា
ឈុត ឆានុន
សារអេឡិចត្រូនិច
អាជីវបារិសុទ្ធិសីល
អាជីវបារិសុទ្ទិសីល សីលដែលបរិសុទ្ទដោយការចិញ្ចឹមជីវិត វៀរចាកបាបធម៌ ៥ និង អនេសនៈ ២១ ។
ស៊ុំ ស៊ីធុល
ជីវប្រវត្តិ ❤ ខ្ញុំបាទឈ្មោះ ស៊យំ ស៊ីធុល ភេទប្រុស សញ្ជាតិខ្មែរ ប្រជាជន កម្ពុជា ❤ កើតនៅ ថ្ងៃច័ន្ទ ទី២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ​១៩៩៩ ❤ ទីកន្លែងកំណើត ភូមិព្រែកតាព្រីង ឃុំសិត្បូ  ស្រុកស្អាង  ខេត្តកណ្តាល