cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ឃុំរកាពប្រាំ
៤.៥.២ តួនាទី ភារៈកិច្ចជំទប់ទី១ និងជំទប់ទី២
·        ជំទប់ទី២ ទទួលជួយមេឃុំលើកិច្ចការរដ្ឋបាល សង្គមកិច្ច សេវាសាធារណៈ និសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ។
៤.៥.៣ តួនាទី ភារៈកិច្ចស្មៀនឃុំ
[4]  (មាត្រា ៣០) ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់ឆ្នាំ២០០១
ច័ន
រូបភាពតូច|ផ្លែច័ន មានខ្លិនក្រអូបត្រជាក់ចិត្ត ផ្លែច័ន គឺជាដើមឈើ ត្រូពិច មួយប្រភេទ។
ការដាំដុះ
ផ្លែវាអាចញ៉ាំបានប៉ុន្តែមានរស់ជាតិសាប ចត់តិចៗ ស្រាលខ្លិនក្រអូបជាប់មាត់។ អាចដាក់ក្នុងបន្ទប់លើក្បាលដំណេកដើម្បីមានខ្លិនក្រអូបនៅក្នុងបន្ទប់។មាននៅរដូវប្រាំង ហើយនៅអាសុីអាគ្នេយ៏ មាននៅថៃ ចិន ឡាវ កម្ពុជា វៀតណាម។
ព្យែរ ពីញូ៉ ឌឺ បេអែន
តំនភ្ជាប់=//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/52/Saigon_statue_Pigneau.jpg/220px-Saigon_statue_Pigneau.jpg|រូបភាពតូច| រូបសំណាករបស់​​លោក ព្យែរ ពីញូ៉ ឌឺ បេអែន ហៅថា « ពីញ៉ូដឺបេអែន » ជាមួយ ព្រះអង្គម្ចាស់វៀតណាម និងកាន់ សន្ធិសញ្ញាសម្ព័ន្ធភាព នៅ [[ទីក្រុងព្រៃនគរ ។]] លោក ព្យែរ ពីញូ៉ ឌឺ បេអែន ជាលោកបូជាចារ្យ កាតូលិកបារាំងមួយអង្គ។
ស្រុកបុរីជលសា
ស្រុកបុរីជលសា គឺជាទឹកដីរបស់ខេត្តមាត់ជ្រូក ដែលជាទឹកដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោម
បុរីព្រះបាទដាវីឌ
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អាស៊ី
ឃុំខ្សែត្រ
1	20020301	ពោធិ	Pou	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 2	20020302	ខ្សែត្រ	Khsaetr	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 3	20020303	កណ្ដាល	Kandal	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 4	20020304	ត្រោក	Traok	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 5	20020305	ព្រៃតាញ៉យ	Prey Ta Nhoy	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 6	20020306	ព្រៃសង្កែ	Prey Sangkae	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 7	20020307	ថ្មី	Thmei	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 8	20020308	សាម៉	Sama	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 9	20020309	ត្រពាំងកំពិស	Trapeang Kampis	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 10	20020310	ព្រៃចារ	Prey Char	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 11	20020311	ត្រពាំងឈូក	Trapeang Chhuk	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 12	20020312	ត្រពាំងស្មាច់	Trapeang Smach	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 13	20020313	ព្រៃចំណារ	Prey Chamnar	ប្រកាសលេខ ៤៩៣ ប្រ.ក 14	20020314	ឫស្សីអម	Ruessei Am
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
សមាគមក្រុមចេញផ្សាយសាសនានៅបរទេស
គោលបំណងនៃសង្គមនេះគឺការផ្សាយដំណឹងល្អ។ ដើម្បីជ្រើសរើស និងបណ្តុះបណ្តាល អ្នកផ្សព្វផ្សាយសាសនា ផ្ទះមួយត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៦៦៣ នៅទីក្រុងប៉ារីស ជាកន្លែងដែលវានៅតែមានទីតាំងនៅសព្វថ្ងៃនេះផង។
ឃុំជីរោទ៍ទី១
ឯកសារពិគ្រោះ
=តំបន់ទេសចរណ៍= សួនផ្កាឈូក​រ័ត្ន
ប្រជាធិផុក
ជីវិតដំបូង
នៅខែសីហាឆ្នាំ 1918 ព្រះអង្គម្ចាស់ប្រជាធិផុករៀបការជាមួយមិត្តភក្តិរបស់គាត់កុមារភាពនិងបងប្អូនជីដូនមួយមុំចៅ Rambhai Barni ដែលជាកូនចៅរបស់ស្ដេចមង្កុតមួយ (ជីតាប្រជាធិផុក) និងអគ្គមហេសីរបស់គាត់ Piam ។ ពួកគេបានរៀបការនៅឯ Bang Pa នៅក្នុងរាជ Palacewith ពរជ័យនៃស្ដេច។
ព្រះមហាក្សត្រដាច់ខាតចុងក្រោយនេះ
នៅក្នុងការច្នៃប្រឌិតថ្មីតាមស្ថាប័នមានគោលបំណងដើម្បីស្តារទំនុកចិត្តនៅក្នុងរបបរាជាធិបតេយ្យនិងរដ្ឋាភិបាលប្រជាធិផុក, នៅក្នុងអ្វីដែលជាទង្វើស្ទើរតែជាលើកដំបូងរបស់លោកជាស្ដេចបានប្រកាសការបង្កើត theSupreme ក្រុមប្រឹក្សានៃរដ្ឋសៀម។ ក្រុមប្រឹក្សាផ្ទាល់របស់ព្រះមហាក្សត្រនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៃចំនួននៃការមានបទពិសោធនិងមានសមត្ថកិច្ច [ត្រូវការអំណះអំណាង] សមាជិកនៃគ្រួសាររាជវង្សរួមទាំងអតីតបម្រើជាយូរមកហើយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ (និងបុរសម្នាក់នៅខាងស្ដាំដៃព្រះបាទចុល្លាង្ករបស់), ព្រះអង្គម្ចាស់ Damrong Rajanubhab ។ មេដឹកនាំទាំងនេះ arrogated បន្តិចម្តងអំណាចដល់ខ្លួនផ្តាច់មុខតំណែងរដ្ឋមន្រ្តីសំខាន់ទាំងអស់និងបានតែងតាំងកូនប្រុសនិងបងប្អូនទៅកាន់រដ្ឋបាលនិងយោធាទាំងពីរ។ មនុស្សជាច្រើននៃពួកគេមានអារម្មណ៍ថាវាគឺជាកាតព្វកិច្ចរបស់ពួកគេដោយបានធ្វើឱ្យមានកំហុសនៃរជ្ជកាលមុននេះប៉ុន្តែអំពើរបស់ពួកគេមិនត្រូវបានកោតសរសើរចំពោះជាទូទៅសម្រាប់រដ្ឋាភិបាលបរាជ័យក្នុងការប្រាស្រ័យទាក់ទងដើម្បីឱ្យសាធារណៈជនគោលបំណងនៃគោលនយោបាយដែលពួកគេដេញតាមទៅឱ្យកែតម្រូវ extravagant ហិរញ្ញវត្ថុ Vajiravhud នេះ។
ព្រះមហាក្សត្ររដ្ឋធម្មនុញ្ញដំបូង
ប្រជាធិផុកដែលមានទំនាក់ទំនងជាមួយអង្គការខាណា Ratsadorn ត្រូវបានធ្លាក់ចុះដុនដាសម្រាប់ពេលវេលាមួយចំនួន, បានទៅលើដំណើរទស្សនកិច្ចរបស់អឺរ៉ុបនៅមុនពេលមកទស្សនាប្រទេសអង់គ្លេសទទួលការព្យាបាល។ លោកបានបន្តការទាក់ទងជាមួយរដ្ឋាភិបាលទាក់ទងនឹងលក្ខខណ្ឌក្រោមដែលលោកនឹងបន្តដើម្បីបម្រើនេះ។ ព្រមទាំងរក្សាសិទ្ធិរាជប្រពៃណីមួយចំនួនដូចជាការលើកលែងទោសផ្ដល់គាត់ជារំភើបចិត្តដើម្បីកាត់បន្ថយធម្មជាតិមិនប្រជាធិបតេយ្យកាន់តែខ្លាំងឡើងនៃរបបថ្មីនេះ។ កិច្ចព្រមព្រៀងត្រូវបានសម្រេចនៅលើច្បាប់ព្រហ្មទណ្ឌនោះទេប៉ុន្តែប្រជាធិផុកចង្អុលបង្ហាញថាគាត់មិនចង់ត្រឡប់មកផ្ទះវិញរហូតដល់ការធានានេះត្រូវបានធ្វើឡើងសម្រាប់សុវត្ថិភាពរបស់គាត់និងរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានធ្វើវិសោធនកម្មសភាដើម្បីធ្វើឱ្យរាងកាយជាប់ឆ្នោតទាំងស្រុងមួយ។ រដ្ឋាភិបាលបានបដិសេធមិនព្រមគោរពតាម, និងនៅលើ 14 តុលាប្រជាធិផុកបានប្រកាសពីចេតនារបស់លោកត្រូវដាក់រាជ្យទេលុះត្រាសំណើរបស់គាត់ត្រូវបានជួប។
ការដាក់រាជ្យ
ប្រតិកម្មតបទៅនឹងការដាក់រាជ្យនេះត្រូវបានបិទ។ មនុស្សគ្រប់គ្នាមានការភ័យខ្លាចនៃអ្វីដែលអាចកើតឡើងបន្ទាប់ទៀត។ រដ្ឋាភិបាលបានទប់ស្កាត់ពីការប្រកួតប្រជែងការអះអាងណាមួយនៅក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍ការដាក់រាជ្យរបស់ស្ដេចបានសម្រាប់ការភ័យខ្លាចនៃកត្តាដែលនាំអោយមានភាពចម្រូងចម្រាស់បន្ថែមទៀត។ ពួកអ្នកប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាលនៅស្ងៀមដោយសារពួកគេមានអារម្មណ៍ថាការបំភិតបំភ័យនិងការបោះបង់ចោលដោយស្តេចដែលពួកគេចាត់ទុកថាជាមនុស្សតែម្នាក់គត់ដែលមានសមត្ថភាពឈរឡើងដើម្បីរបបនេះ។ នៅក្នុងពាក្យផ្សេងទៀតដាច់ខាតនៃរបបរាជានិយមត្រូវបានជំនួសដោយថាការនៃគណបក្សប្រជាជនដែលមាននៅក្នុងការយោធាដែលបានកើតឡើងជា arbiter ស្លាបចុងក្រោយនៃអំណាច។
ឃុំជីរោទ៍ទី២
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកមេមត់ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ មាន ភូមិ÷
ឡូរីយ៉ង់
ចំនួនប្រជាជន
នៅឆ្នាំ 2017 ទីគ្រុងឡូរីយ៉ង់ មានប្រជាជនចំនួន 57,149 ។
រាជរដ្ឋាភិបាលរួបរួមជាតិកម្ពុជា
និម្មិតកម្ម
តាមពិត ពេលព្រះអង្គម្ចាស់សីហនុបានយាងមកដល់ក្រុងប៉េកាំង ទ្រង់គឺមិនដឹងថាតើគួរតែធ្វើអ្វីបន្ទាប់នោះទេ។ នៅថ្ងៃទី២១ ខែមីនា សីហនុក៏បានចូលរួមការប្រជុំជាសម្ងាត់មួយរវាងនាយករដ្ឋមន្រ្តីវៀតណាមខាងជើងលោកប៉ាម វ៉ាន់ដុង និងនាយករដ្ឋមន្រ្តីចិនលោកជូ អេងឡាយ–ដែលអ្នកទាំងពីរគឺជាអ្នកគាំទ្រសីហនុជាយូរណាស់មកហើយ– ជាលទ្ធផល សីហនុក៏សម្រេចចិត្តចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយក្រុមកុម្មុយនិស្តខ្មែរដែលទ្រង់ធ្លាប់ជ្លោះជាមួយអស់រយៈពេលជាងមួយទស្សវត្តមកហើយ។ គេគិតថា មូលហេតុដែលធ្វើឱ្យសីហនុសម្រេចចិត្តបែបនេះគឺព្រោះតែ ការចង់សងសឹកនឹងលន់-នល់ មោទនភាព និងការសង្ស័យថាអាមេរិកបានចាក់ទ្រង់នៅពីក្រោយ–ពោលគឺជួយគាំទ្ររដ្ឋប្រហាររបស់លន់ នល់។ ក្រោយមកទៀត ព្រះអង្គបានមានព្រះបន្ទូលថា "ខ្ញុំគឺមិនចង់ជ្រើសរើសរវាងអាមេរិក ឬពួកកុម្មុយនិស្តអ្វីនោះទេ [...] តែសកម្មភាពរបស់លន់-នល់បានតម្រូវឱ្យខ្ញុំសម្រេចចិត្តជ្រើសរើសរវាងពួកគេ។
ការបង្កើត ររជក ក្រោមការដឹកនាំរបស់សីហនុ បានផ្តល់ឱ្យថ្នាក់ដឹកនាំខ្មែរក្រហមនូវការទទួលស្គាល់ជាអន្តរជាតិនិងក្នុងជាតិដោយទទួលបានការគាំទ្រឥតឈប់ឥតឈរពីប្រជាកសិការខ្មែរដែលភាគច្រើនជាអ្នកប្រកាន់រាជានិយមនិងអភិរក្សនិយមហើយបង្វែរទិសមកប្រឆាំងនឹងរបបសាធារណរដ្ឋរបស់លន់-នល់វិញ។ កងកម្លាំងកុម្មុយនិស្តខ្មែរក៏ចាប់រីកធំឡើងៗនៅតាមទីជនបទដោយទាក់ទាញអ្នកគាំទ្រតាមរយៈឈ្មោះរបស់សីហនុនិងការទម្លាក់គ្រាប់បែករបស់អាមេរិកមកលើទឹកដីកម្ពុជាភាគខាងកើត។ ចំពោះសីហនុ ការគាំទ្រដោយក្រុមកុម្មុយនិស្តបានជួយឱ្យព្រះអង្គបន្តការខិតខំដើម្បីទទួលបាននូវអំណាចឡើងវិញនិងដើម្បីទទួលបានការគាំទ្រពីវៀតណាមខាងជើង (ដែលកងកម្លាំងរបស់ពួកវាកំពុងកាន់កាប់តំបន់ជនបទនៃប្រទេសកម្ពុជា) និងប្រទេសចិន។ ប៉ុន្តែ ព្រះអង្គសីហនុដឹងថាពួកកុម្មុយនិស្តខ្មែរគឺជាក្រពើរមិលគុណ ហើយមិនយូរប៉ុន្មាន ពួកវានឹងដកព្រះអង្គចេញពីអំណាច ដូច្នេះ ព្រះអង្គទ្រង់មានផែនការមួយទៀតគឺទាក់ទាញអាមេរិកឱ្យបង្វែរក្បាលមកគាំទ្រចលនា'រួបរួមជាតិ'របស់ព្រះអង្គ។ ក៏ប៉ុន្តែ រដ្ឋបាលអាមេរិកបានសម្រេចគាំទ្ររដ្ឋាភិបាលលន់-នល់ទៅហើយ អញ្ជឹងផែនការរបស់ព្រះអង្គមួយនេះមានលក្ខណៈប្រថុយខ្លាំង។
ក្រោយការដួលរលំនៃក្រុងភ្នំពេញ
អ្នកសីហនុនិយមទាំងប៉ុន្មានដែលមាននៅសេសសល់ក្នុងជួរ ររជក ក៏ត្រូវបានខ្មែរក្រហមចាប់ប្រមូលទៅប្រហារជីវិតភ្លាមៗ ក្នុងនោះមាន បងជីដូនមួយសីហនុគឺព្រះអង្គម្ចាស់នរោត្តម ភូរីស្សរ៉ា ដែលគេគិតថា ទ្រង់ត្រូវខ្មែរក្រហមចាប់យកទៅធ្វើទារុណកម្មនិងសម្លាប់នៅឯមណ្ឌលអប់រំមួយកន្លែងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៦, លោកជា សាន ដែលជាអតីតមន្រ្តីក្រសួងយុត្តិធម៌របស់ ររជក ត្រូវបានសម្លាប់នៅឯមណ្ឌលទួលស្លែង។ មានតែលោកប៉ែន នុតដែលបានគេចខ្លួនផុតពីវាសនាដូចអ្នកទាំងនោះ។ នៅក្នុងចំណោមសមាជិកខ្មែរក្រហមដែលសំខាន់បំផុតរបស់ ររជក គឺលោកហ៊ូ យន់ ត្រូវគេរាយការណ៍ថាបានបាត់ខ្លួននៅឆ្នាំ១៩៧៥ ហើយនៅឆ្នាំ១៩៧៦ ក៏គេសន្មតថាលោកបានស្លាប់ជាយូរណាស់មកហើយ។ បញ្ញវន្តកុម្មុយនិស្តពីររូបផ្សេងទៀតគឺលោកហ៊ូ នឹម និងចៅ សេងត្រូវបានគេយកទៅ'អប់រំ' និងសម្លាប់ចោលនៅឯមណ្ឌលទួលស្លែងក្នុងឆ្នាំ១៩៧៧។ មានតែខៀវ សំផនទេដែលនៅរស់រានមានជីវិតហើយបានបន្តធ្វើជាប្រមុខរដ្ឋនៃរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ, មូលហេតុដែលសំផននៅបាននៅយូរក៏ព្រោះតែគាត់មានភាពស្មោះត្រង់ខ្លាំងចំពោះប៉ុល-ពត បើទោះបីជាតួនាទីរបស់គាត់គ្រាន់តែជានិមិត្តរូបក៏ដោយ។
ឈូងសមុទ្រពែរ្ស
ឈូងសមុទ្រពែរ្សមានទីកន្លែងនេសាទច្រើន ថ្មប៉ប្រះទឹកយ៉ាងទូលំទូលាយ (ភាគច្រើនជាថ្មរឹង ប៉ុន្តែក៏មានផ្កាថ្មដែរ) និងអយស្ទ័រគុជខ្យងដ៏សម្បូរបែប តែសមុទ្រនេះក៏បានទទួលរងនូវការបំពុលផ្នែកបរិស្ថានផងដែរដោយសារតែកំណើនឧស្សាហូបនីយកម្មក្នុងតំបន់ និងការកំពប់រ៉ែប្រេងកាតចូលក្នុងសមុទ្រជាដើម។
ឈ្មោះ
មុនពេលត្រូវបានទទួលឈ្មោះបច្ចុប្បន្នរបស់វា ឈូងសមុទ្រពែរ្ស ត្រូវបានគេហៅតាមឈ្មោះផ្សេងៗគ្នា។  នៅក្នុងឯកសាររបស់បាប៊ីឡូន សមុទ្រមួយនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថា "សមុទ្រខាងលើអាកកាដ" ខណៈដែលពួកអាស៊ីរីបានហៅវាថា "សមុទ្រជូរ"។ នៅក្នុងឆ្នាំ ៥៥០ មុន គ.ស. ចក្រភពអាឆេមីនីដ្ស៍បានបង្កើតអាណាចក្របុរាណដំបូងមួយនៅតំបន់ពែរស៊ីស ដែលមានទីតាំងស្ថិតនៅប៉ែកនិរតីនៃតំបន់ខ្ពង់រាបអ៊ីរ៉ង់។ ក្រោយមកទៀតដោយយោងតាមប្រភពពីក្រិក សមុទ្រមួយនេះក៏ត្រូវបានគេស្គាល់ថា "ឈូងសមុទ្រពែរ្ស"។
សម័យអាណានិគម
ព័រទុយហ្កាល់បានបន្សាយឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួននៅឈូងសមុទ្រពែរ្សអស់រយៈពេល ២៥០ ឆ្នាំ ក៏ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីដើមសតវត្សទី១៦ មក អំណាចគ្រប់គ្រងរបស់ព័រទុយហ្កាល់ បានប៉ះទង្គិចជាមួយមហាអំណាចក្នុងតំបន់ និងក៏ដូចជាចក្រភពអូតូម៉ង់ផង។ បន្ទាប់ពីអង់គ្លេស និងហុល្លង់បានចូលមកដល់នៅសតវត្សទី១៧ ចក្រភពសេហ្វេវីដក៏បានចងសម្ព័ន្ធភាពជាមួយនឹងអ្នកចំណូលថ្មីដើម្បីប្រជែងនឹងអំណាចព័រទុយហ្កាល់នៅឯនាយសមុទ្រ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឈូងសមុទ្រពែរ្ស ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភូមិសាស្ត្រមជ្ឈិមបូព៌ា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ភូមិសាស្ត្រអាស៊ីខាងលិច ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្រនៅអាស៊ី ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្រនៃអ៊ីរ៉ង់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមុទ្របន្ទាប់បន្សំនៃមហាសមុទ្រឥណ្ឌា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឥណ្ឌូប៉ាស៊ីហ្វិកខាងលិច
ចក្រីកែវ (មានជ័យ)
ផែនការធ្វើគតស្ដេចកន
ទ្រង់​ទត​ទៅ​ឃើញ​ម្នាក់​លូកដៃ​ទៅ​គ្រាហ៍​គ្នា​វា​នោះ​ក៏​បាញ់​មួយ​ព្រួញ​ទៅ​ទៀត ត្រូវ​ត្រង់​សៀតផ្កា​អ្នក​ដែល​លូកដៃ​ទៅ​គ្រាហ៍​នោះស្លាប់​មួយ​រំពេច​ទៀត។ អស់​សេនាបតី មន្ដ្រី នាយកង​ទ័ព និង​ប្រជានុរាស្ដ្រ ក៏​ភ្ញាក់ផ្អើល​វឹកវរ​ជា​កោលាហល​រចល់​រក​ចាប់​ពួក​អា​ក្បត់ តែ​ពួក​ក្បត់​ក៏​រត់​រួច។ ព្រះស្ដេច​កន​ក៏​បញ្ជា​ឲ្យ​កាត់​ក្បាល​អ្នក​ដែល​ស្លាប់​ទាំង​ពីរ​នាក់​នោះ​ដោត​ជា​បំរាមរួច​ស្ដេច​ត្រឡប់​ចូល​ព្រះរាជវាំង​វិញ។
សមរភូមិស្រឡប់ដូនតីពិជ័យព្រៃនគរ (១៥២៥)
ព្រះរាជពង្សាវតារភាគបី របស់ព្រះរាជបណ្ណាល័យលេខ គ. ៥៣-៣ មានសេចក្ដីថា : ព្រះចន្ទរាជា ទ្រង់ចាត់សេនាបតីឱ្យលើកទ័ពទៅចោមបន្ទាយស្រឡប់ពិជ័យនគរទៀត ចោមព័ទ្ធ ៣ ខែ តែវាយមិនបែក ដ្បិតបន្ទាយនោះ ធំខ្ពស់ ហើយនៅលើភ្នំផង។ ទើបទ្រង់តំរិះថា : បន្ទាយនេះ ធំខ្ពស់កាលណានឹងវាយបានងាយ មានតែធ្វើកលឧបាយទើបវាយបាន។ ទ្រង់ព្រះតំរិះដូច្នេះហើយ ស្ដេចឱ្យចាប់រាស្ត្រអ្នកស្រុកមកសួរថា : ឯងមានញាតិសន្តាននៅក្នុងបន្ទាយខ្លះឬទេ មនុស្សទាំងនោះទូលថា : មាន។ ទ្រង់ត្រាស់ថា : បើមានចូរឯងទៅប្រាប់ញាតិរាល់គ្នាចុះថា : ស្ដេចកន វានៅមានបុណ្យតែ ៣ ថ្ងៃទៀតទេ ដល់ថ្ងៃជាគំរប់ ៤ ស្ដេចនឹងចាប់យកមកកាត់ក្បាលដោយជាបម្រាមពិតប្រាកដ ឯងរាល់គ្នាទៅប្រាប់ញាតិសន្តាននៅក្នុងបន្ទាយស្ដេចកន ជាឆាប់។ រាស្ត្រទាំងនោះ នាំគ្នាទៅប្រាប់ញាតិសន្តានជាប្រញាប់។ អ្នកទាំងនោះ បានស្ដាប់ហើយ ភិតភ័យបារម្ភណាស់ ថាយើងនឹងនៅទ្រាំចាំច្បាំងពុំបាន ក៏នាំគ្នាបើកទ្វារបន្ទាយរត់ចេញមក។ កងទ័ពហ្លួង យល់បានការណ៍ហើយ ក៏នាំគ្នាវាយទម្លាយចូលកាប់សំលាប់អាក្បត់​ ស្លាប់ពាសពេញ រួចលើកគ្រាចូលទៅក្នុងវាំង ហើយបានកាប់សំលាប់នាយទាហានខ្មាំងច្រើន។ ឯចៅហ្វាកៅ លុះឮកលាហលជាខ្លាំង ក៏ចាប់រាវលំពែងចេញមកដល់មាត់ទ្វារជាន់ក្នុងប្រទះនឹងឧកញ៉ាចក្រី ឧកញ៉ាចក្រីបានឃើញហើយ ក៏ស្ទុះទៅកាប់នឹងដាវដាច់ក ស្លាប់មួយរំពេច។ ឧកញ៉ាវាំងនាយទាហានវាយទម្លាយទ្វារចូលទៅខាងក្នុងបាន ឃើញស្ដេចកនកំពុងអង្គុយ ជាមួយនឹងស្រីស្នំក៏ពួយនឹងលំពែង​ ត្រូវដើមដៃស្ដេចកន ដួល ឧកញ៉ាវាំងស្ទុះទៅចាប់ចងសេក ប្រគល់ឱ្យទាហានរក្សាទុក ក្នុងវេលាយប់នោះ។ លុះព្រឹកឡើងមេទ័ព ត្រើយខាងលិច ប្រមូលរបស់ទ្រព្យគ្រប់គ្រឿងសស្ត្រាវុធ និង ស្រីដែលជាប្រពន្ធធំតូចចំនួន ៥០០ នាក់។ លុះយកបញ្ជីស្រេចហើយ មេទ័ពទាំងនោះ ក៏លើកទ័ពនាំស្ដេចកន និងស្រី៥០០នាក់ ព្រមទាំងរបស់ទ្រព្យទាំងនោះ យកមកក្រាបបង្គំទូលថ្វាយសម្ដេចព្រះបរមបពិត្រទ្រង់ជ្រាបថា ចាប់អាខ្មាំងបានហើយ ទ្រង់ព្រះអំណរពន់ប្រមាណណាស់ ស្ដេចឱ្យយកកូនប្រពន្ធស្ដេចកន និងស្ម័គ្របក្សពួក ដែលរួមគំនិតទាំងប៉ុន្មាន ប្រហារជីវិតទាំងអស់។ ឯស្ដេចកន ស្ដេចឱ្យបណ្ដើរអាក្រោស៣ថ្ងៃ រួចប្រហារជីវិតបង់ យកក្បាលវាទៅដោត នៅប្របផ្លូវទ្វារមុខបន្ទាយស្រឡប់ពិជ័យនគរ កុំឱ្យជនទាំងពួងយកបែបយ៉ាងតទៅ។ ក្រោយនោះទ្រង់ប្រកាសប្រាប់អស់បណ្ដារាស្ត្រ កុំឱ្យភ្ញាក់ផ្អើល ឱ្យទៅនៅរកស៊ីតាមភូមិលំនៅវិញ។ កាលសំលាប់ស្ដេចកនបាននោះនៅក្នុងឆ្នាំរកា សប្តស័ក ព.ស. ២០៦៩, គ.ស. ១៥២៥។ សិរីរាជសម្បត្តិស្ដេចកនបាន ១៤ ឆ្នាំ ព្រះជន្ម ៤២ ឆ្នាំសុគត។
ឃុំញរ
គ្រឹស្ដសាសនា
=ផ្សារ= =មើលផងដែរ=
ស្រុកកំពង់ស្ពាន
ស្រុកកំពង់ស្ពាន គឺជាស្រុកជនបទមួយ នៃ ខេត្តព្រះត្រពាំង ក្នុង តំបន់ដីសណ្តទន្លេមេគង្គ នៃ ប្រទេសវៀតណាម ។ គិតត្រឹមឆ្នាំ ២០០៣ ស្រុកនេះមានប្រជាជនចំនួន ១២៨ ៥៥៥ ។ ស្រុកនេះគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដី ២៣៤ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ។ ទីរួមស្រុកស្ថិតនៅ កំពង់ស្ពាន។ ស្រុកកំពង់ស្ពាន ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
អ្នកចម្រៀងកម្ពុជា
សេចក្ដីសម្រេចចុងក្រោយ
Final decision
សញ្ញា ៧ ប្រការ
ធម៌ ៧ គួរ​កើត​ឡើង​ តើ​ដូច​ម្តេច ។ សញ្ញា ៧ ប្រការ​ គឺ ៖
ស្រុក​កញ្ចោក(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
ពណ៌គេហទំព័រ
ពណ៌ស្តង់ដារ HTML
ពណ៌ស្តង់ដារចំនួន 16 ដែលបំពេញតាមស្តង់ដារ HTML 4.01 ដែលតំណាងឱ្យឈ្មោះពណ៌ស្តង់ដារជាភាសាអង់គ្លេស (អក្សរតូចធំក៏មិនមានឥទ្ធិពលដែរ) ហើយលេខកូដពណ៌នៅក្នុងលេខគោលដប់ប្រាំមួយគឺ
ស្រុកថ្កូវ(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
ហិរណ្យរុចិ
ស្ដេងអញវ្នំកន្សាហិរណ្យរុចិ (យឝោវម៌្មទី១) ត្រូវជាប្អូនរបស់កម្រតេងឝិវាស្រម និងរាជបុរោហិតព្រះបាទយឝោវម៌្មទី១។
​ស្រុក​ផ្នោ​ដាច់(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តព្រះត្រពាំង ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
កម្វុជរាជលក្ឝ្មី (អង្គរ)
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រីនៃកម្វុជទេឝ
វត្តសង្កែ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
វត្ត«​ឥន្ទ្រា​ធិ​បតី» ឬវត្ត«​សង្កែ» ​​​ស្ថិត​ក្នុង​ក្រុងបាត់ដំបង បើ​​យោង​តាម​ឯកសារ​របស់​មន្ទីរ​វប្បធម៌ និង​មន្ទីរ​ទេសចរណ៍នោះ ព្រះ​វិហារ​នៃ​វត្ត​សង្កែនេះ ​ត្រូវ​បាន​ផ្តើមកសាង​ឡើង​ដោយ​លោកក​ឋា​ថន ញ៉ុញ ឬ​លោក​ម្ចាស់​ព្រះ​កោដ្ឋ ។ វត្ត​នេះ​ គឺជា​វត្ត​ដែល​ធំ​ជាងគេ​នៅ​ក្នុងក្រុង​បាត់ដំបង នា​សម័យ​ចៅពញា ក​ឋា​ថន ឈុំ ក្នុង​ទសវត្សរ៍​ឆ្នាំ១៩០០ ។
ទិវាឯករាជ្យនៃអ៊ុយក្រែន
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ទម្រង់នៃថ្ងៃឈប់សម្រាកបច្ចុប្បន្នត្រូវបានប្រារព្ធជាលើកដំបូងនៅថ្ងៃទី ១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៩៩១ ដែលជាខួបលើកទីមួយនៃ ការប្រកាសអធិបតេយ្យភាពរដ្ឋនៃអ៊ុយក្រែនដែល បានអនុម័តដោយ វឺខវណា រ៉ាដា (សភាអ៊ុយក្រែន) ក្នុងឆ្នាំ 1990 ។  ចាប់តាំងពី ការប្រកាសឯករាជ្យ ត្រូវបានចេញនៅថ្ងៃទី ២៤ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៩១ ហើយត្រូវបានបញ្ជាក់ដោយ ប្រជាមតិថ្ងៃទី ១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៩១ កាលបរិច្ឆេទនៃថ្ងៃឈប់សម្រាកត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ។
ស្រុក​មាត់សមុទ្រ(ខេត្តព្រះត្រពាំង)
វត្ត
=មើលផងដែរ=
ភូមិសាស្ត្រប្រ៊ុយណេ
ប្រ៊ុយណេ គឺជា​ប្រទេស​មួយ​នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ មាន​ព្រំប្រទល់​ជាប់សមុទ្រចិនខាងត្បូង និង ​ម៉ាឡេស៊ី​ខាង​កើត ។ កូអរដោនេភូមិសាស្ត្ររបស់វាគឺ4.5°N, 114.66667°W. ប្រទេស​នេះ​តូច​ដែល​មាន​ទំហំ​សរុប ៥ ៧៦៥ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ (២ ២២៦ ម៉ាយ៍) ។ វាមានទំហំធំជាងទ្រីនីដាដ និង តូបាហ្គោ ។ វានៅជិតផ្លូវសមុទ្រសំខាន់ៗ ឆ្លងកាត់សមុទ្រចិនខាងត្បូង ដែលតភ្ជាប់មហាសមុទ្រឥណ្ឌា និង ប៉ាស៊ីហ្វិក ។ ប្រទេស​នេះ​មាន​ផ្នែក​ពីរ​ដែល​បំបែក​ដោយម៉ាឡេស៊ី ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​ប្រទេស​នេះ​ស្ទើរតែ​ជា​តំបន់​មួយ​ក្នុង​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី។
ចក្រភពអូទ្រីស
រាជាណាចក្រហុងគ្រីដែលស្ថិតនៅក្រោមរាជវង្សហាបស៍ប៊ឺកគឺត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយស្ថាប័នផ្ទាល់ខ្លួនដាច់ដោយឡែកពីចក្រភពអូទ្រីសទាំងមូល។ បន្ទាប់ពីអូទ្រីសបានចាញ់សង្គ្រាមអូទ្រីស-ព្រុសនៅឆ្នាំ១៨៦៦ កិច្ចព្រមព្រៀងអូទ្រីស-ហុងគ្រីឆ្នាំ១៨៦៧ ក៏ត្រូវបានអនុម័តឡើងហើយរាជាណាចក្រហុងគ្រីនិងចក្រភពអូទ្រីសត្រូវបានបញ្ចូលរួមគ្នាបង្កើតបានជាចក្រភពអូទ្រីស-ហុងគ្រី។
ក្រោយឆ្នាំ១៨៥៩
បន្ទាប់ពីបញ្ចប់សង្គ្រាមលើកទីពីរជាមួយនឹងដាណឺម៉ាកក្នុងឆ្នាំ១៨៦៤ តំបន់ហូលស្តែនក៏បានក្លាយជាទឹកដីអូទ្រីសរីឯតំបន់ស្លែសវីកនិងឡាអុនប៊ឺកបានធ្លាក់មកនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រុស ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណា បញ្ហាផ្ទៃក្នុងរបស់អូទ្រីសគឺនូវតែបន្តមានដដែរ។ មន្រ្តីសភាជាន់ខ្ពស់បានជំនួសទៅក្នុងសភាតំណាងរាស្ត្រក្នុងខេត្តចំនួន ១៧ ឯប្រជាជននៅលើទឹកដីហុងគ្រីគឺចង់បានស្វ័យភាពផ្ទាល់ខ្លួន ចំណែកឯប្រជាជននៅតំបន់វីនេស៊ាវិញគឺចង់ផ្តាច់ខ្លួនចេញពីអូទ្រីសហើយចូលជាផ្នែកនៃប្រទេសអ៊ីតាលីវិញ។
ប៊ុនថង ជីតម៉ានី
ប៊ុនថង ជីតម៉ានី (ບຸນທອງ ຈິດມະນີ; ប៊ុនទង ចិត្តមណី កើត 3 កក្កដា 1949 ) ជាអ្នកនយោបាយជនជាតិឡាវនិងសមាជិករបស់បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ គាត់ជាអតីតអភិបាលខេត្តឧត្តមជ័យ បច្ចុប្បន្ន​លោក​ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មការ​អធិការកិច្ចបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ គាត់​ត្រូវ​បាន​ជ្រើសរើស​ជា​គណៈកម្មាធិការ​កណ្តាលបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវនៅមហាសន្និបាតជាតិលើកទី 6 និងនៅតែរក្សាកៅអីរបស់គាត់ នៅមហាសន្និបាតជាតិលើកទី 10 គាត់ត្រូវបានជ្រើសរើសជាការិយាល័យនយោបាយបក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវហើយគាត់នៅតែរក្សាកៅអីរបស់គាត់ គាត់គឺជាអនុប្រធានឡាវចាប់តាំងពីថ្ងៃទី 22 ខែមីនាឆ្នាំ 2021
សារាយតេជោសែនជ័យ
ទូកង  ជាទូកដែលមានចំណុះ៧៧នាក់។
បរមរាជាទី៤
ការបង្ក្រាបពួកបះបោរញាត្តិវង្ស
Suppression of relative insurgents
អំពី​ភិក្ខុសង្ឃ
៤-នៅ​ទី​បញ្ចប់​នៃ​ការ​ចាំ​វស្សា ភិក្ខុ​នី​ត្រូវ​ចូល​រួម​ក្នុង​ពិធី​បវារណា ដឹក​នាំ​ដោយ​គណៈ​សង្ឃ​ទាំង​ពីរ (ភិក្ខុ​សង្ឃ និង​ភិក្ខុ​នី​សង្ឃ ) ហើយ​នៅ​ក្នុង​ពិធី​នីមួយ​ៗ ភិក្ខុ​នី​ត្រូវ​សុំ​ខមាទោស​ចំពោះ​កំហុស​ឯ​នា​នីមួយ ដែល​សង្ឃ​បាន​ឃើញ​ ឮ​ ឬ ​សង្ស័យ ។
មាន​សិក្ខាបទ​ទាង​ឡាយ​ផ្សេង​ទៀត​កំណត់​ឡើង ដោយ​មាន​បំណង​រក្សា​ភិក្ខុ និង​ភិក្ខុនី​ដោយ​ឡែក​ពី​គ្នា, ដាក់​បង្ខំ​ការ​ហាម​ឃាត់​ជា​ច្រើន​ស្ដី ពី​ការ​ប្ដូរ​អាហារ​ស្បង់​ចីពរ (សម្លៀក​បំបាក់) និង​វត្ថុ​ទាំង​ឡាយ​ផ្សេង​ទៀត រវាង​គ្នា​នឹង​គ្នា ។ ដូច​គ្នា​នឹង​ករណី​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ​ដែរ, វា​មាន​គំរូ​ករណីយកិច្ច​ដ៏​ទៀង​ទាត់​មួយ​នៅ​ក្នុង​ជីវភាព​រាល់​ថ្ងៃ​របស់​ភិក្ខុនី ។ នៅ​ពេល​ព្រឹក,លោក​ត្រូវ​ចេញ​ទៅ​បិណ្ឌបាត ហើយ​ឆាន​អាហារ​មុន​ថ្ងៃ​ត្រង់ ។ បន្ទាប់​មក លោក​ថយ​ខ្លួន​ទៅ​ធ្វើ​សមាធិ និង​សូត្រ​ធម៌ និង​រៀន​ធម៌ ហើយ​ស្ដាប់​ធម៌ទេសនា​នៅ​ពេល​ល្ងាច ។ ភិក្ខុនី​ទាំង​ឡាយ​ក៏​ត្រូវ​ចូល​រួម​ក្នុង​ពិធី ទាំង​ឡាយ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​រដូវ​វស្សា​ដែរ, ដូច​ជា ឧបោសថ បវារណា និង​កឋិន ។ ភិក្ខុនី​ទាំង​ឡាយ​មិន​មាន​កិច្ចការ​ផ្ទះ​ដូច​គ្រហស្ថ​ទេ ហើយ​គេ​រស់​រាន​ភាគ​ច្រើន​ដោយ សារ​អំណោយ​សប្បុរស​របស់​គ្រហស្ថ ។ កុដិ ឬអាស្រម​ទាំង​ឡាយ​(Nunneries) ត្រូវ​បាន​សាង​សង់​ឡើង​សម្រាប់​ភិក្ខុនី ដោយ​ព្រះរាជា​ជា​ពិសេស​ផង​ដែរ ពិ​ព្រោះ ភិក្ខុនី​ទាំង​ឡាយ​មិន​ត្រូវ​បាន​ទទួល​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ស្នាក់នៅ​ក្នុង​ព្រៃ​ទេ ។ គ្រហស្ថ​ផ្ដល់​ដល់​ភិក្ខុនី​នូវ​សំពត់​ដែល​មាន​ចីវរ, ឧត្តរាសង្គៈ (សំពត់​ស្លៀក​ខាង​ក្រៅ ) អន្តរវាសកៈ (សំពត់​ស្លៀក​ខាង​ក្នុង) និង​សំកច្ឆិកៈ (អាវ​ទ្រនាប់) ។
នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា ពុទ្ធសាសនា​បាន​រីក​រាល​ដាល​ចូល​មក​សណ្ឋិត​នៅ​ជាង​ពីរ​ពាន់​ឆ្នាំ​កន្លង​ទៅ​ហើយ ដោយ​មាន​និយាយ (មហាយាន, ហីន​យាន ឬ​ថេរវាទ) និង​ការ​រីក​ចម្រើន​ខុស​ៗ​គ្នា ទៅ​តាម​កាលៈទេសៈ ។ នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​ដ៏​វែង​នេះ យើង​ពុំ​ដែល​បាន​ឃើញ បាន​ឮ​នៅ​ក្នុង​ប្រវត្តិ​ពុទ្ធសាសនា​ថា មាន​អ្នក​បួស​ភេទ​ស្រ្តី​ជា​ភិក្ខុនី​ឬ​ក៏​ជា​សាមណេរី ពិត​ប្រាកដ​នោះ​ទេ ។ ប្រសិន​បើ​អាច​មាន​វិញ​នោះ គឺ​អ្នក​បួស​ភេទ​ស្រី ដែល​គេ​ហៅ​ថា ដូន​ជី ហើយ​មាន​ចំនួន​តិច​តួច​ពេក​ណាស់ បើ​ប្រៀប​ផ្ទឹម​ទៅ​នឹង​អ្នក​បួស​ភេទ​ប្រុស​ជា​សាមណេរ ឬ​ជា​ភិក្ខុ​នៅ​ក្នុង​គ្រប់​កាលៈ​ទេសៈ ។ លោក​ហ្រ្វង់​ស្វា ម៉ារទីនី នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​របស់​លោក​ស្ត្រី​អំពី​លោក​សង្ឃ​ខ្មែរ ចុះ​ផ្សាយ​ក្នុង France Asie លេខ​ពិសេស ៣៧-៣៨ ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៤៩ បាន​សរសេរ​ថា គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ផង​ដែរ, ជា​ពិសេស នៅ​ក្នុង​បណ្ដា​វត្ត​អារាម​តាម​ខេត្ត​នូវ​មនុស្ស​ប្រុស​ស្រ្តី ដែល​ច្រើន​តែ​ជា​ចាស់​ៗ ស្លៀក​ពាក់​ស ។ នោះ​គឺ​ជា​អ្នក​កាន់​សីល​ភេទ​ជា​គ្រហស្ថ ដែល​មាន​ប្រាថ្នា​កាន់​សិក្ខាបទ​ពុទ្ធ​សាសនា​យ៉ាង​តឹង​រ៉ឹង ដោយ​មិន​ចាំ​បាច់​បួស" ។
កាល​ពី​ដើម​ខែ​ឧសភា ១៩៩៥ កន្លង​ទៅ​នេះ សិក្ខា​សាលា​មួយ​ស្ដី​ពី ដូនជី​និង​ឧបាសិកា​ខ្មែរ ដែល​ផ្ដើម​គំនិត និង​ឧបត្ថម្ភ​ដោយ​មូលនិធី ហិន​រិចបូល​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ បាន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​ចំនួន​បី​ថ្ងៃ នៅ​ក្នុង​វិជ្ជាស្ថាន​វិបស្សនា គ្រប់​គ្រង​ដោយ​លោក​ព្រឹទ្វាចារ្យ​ឆេង ផុន នៅ​ព្រែក​ហូរ ខេត្ត​កណ្ដាល ។ នៅ​ក្នុង​សិក្ខាសាលា​នោះ មាន​វាក្មិន​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ​ជា​ច្រើន​បាន​លើក​យក​បញ្ហា​នានា ដែល​ទាក់​ទង​នឹង​ដូន​ជី​មក​ពិភាក្សា​រហូត​ឈាន​ដល់​ធ្វើ​សេចក្ដី​សំរេច​បង្កើត​ឲ្យ​មាន​គណៈ​ដូន​ជី​ឬ​ភិក្ខុនី​សង្ឃ​នៅ​កម្ពុជា ។ លទ្ធផល​នៃ​ការ​អនុវត្ត​សេចក្ដី​សំរេច​នោះ​យ៉ាង​ណា​នៅ​មិន​ទាន់​ក្ដាប់​បាន​នៅ​ឡើយ ។ មតិ​មួយ​ចំនួន​ក្រៅ​វេទិកា​នៃ​សិក្ខាសាលា បាន​សម្ដែង​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​ចំពោះ​សេចក្ដី​សំរេច​នោះ ដែល​អាច​នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​មាន​បញ្ហា​ថ្មី​ៗ​កើត​បន្ថែម​មក​លើ​បញ្ហា​ចាស់​ដ៏​ច្រើន ដែល​មិន​ ទាន់នឹង​ដោះ​ស្រាយ​បាន​ផង​នៅ​ឡើយ ។ បញ្ហា​ទាំង​នោះ មាន​ជា​អាទិ៍ ភាព​ក្រី​ក្រ​នៃ​សង្គម​កម្ពុជា​មិន​ទាន​ស្ដារ​រួច កំណើន​មនុស្ស​ឥត​ការ​ងារ​ធ្វើ ទន្ទឹម​នឹង​កំណើត​មនុស្ស​ត្រូវ​ចិញ្ចឹម ចំណាយ​ធន​ធាន​សង្គម យ៉ាង​ច្រើន​លើ​ផ្នែក​មិន​ផលិត ទន្ទឹម​នឹង​គ្រោះ​ធម្មជាតិ បង្ក​អន្តរាយ​ដល់​ផលិតផល​សង្គម​ជា​ញឹក​ញយ..។ ក្រៅ​ពី​នេះ ភាព​ច្របូក​ច្របល់ និង​ភាព​សៅហ្មង​ក៏​អាច​បណ្ដាល​មក​ពី​ការ​រស់​នៅ​របស់​ភិក្ខុ សមណេរ ដូន​ជី និង​តាជី ក្នុង​បរិវេណ​វត្ត​តែ​មួយ ដែល​កាន់​តែ​បាត់​បង់​ផ្ទៃ​ដី​នៅ​ក្នុង​អំឡុង​ពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ ។ ជម្លោះ​ដណ្ដើម​កាន់​កាប់​កុដិ ឬ​លំនៅ​ឋាន រវាង​វត្ត​និង​ដូនជី តាជី តែង​កើត​មាន​ជា​ញឹក​ញយ ជា​ពិសេស​នៅ​ទី​ក្រុង​ភ្នំពេញ ។ នេះ​មិន​ទាន់​និយាយ​ដល់​ការ​ដណ្ដើម​យក​ដី​គរុភ័ណ្ឌ​វត្ត ធ្វើ​ជា​ទី​តាំង​សាង​សង់​លំនៅ​ឋាន​ផ្ទាល់​ខ្លួន​ជា​អចិន្ត្រៃយ៍​ផង​នោះ​ទេ ។
ឃុំកំពង់ចក
=រដ្ឋបាល= ឃុំកំពង់ចក មាន ៦ភូមិ៖
វត្តក្តុលដូនទាវ
ហើយបានដាក់ងារវត្តនេះឈ្មោះថាវត្តប្រាប្បមិត្ររហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ម៉្យាងវិញទៀតចំពោះពាក្យវត្តក្ដុល ដែលគេតែងនិយមហៅខាងក្រៅព្រោះក្នុងសម័យនោះមានដើមក្ដុល ដុះនៅតាមដងព្រែកក្ដុល ទើបមានអ្នកស្រុកក្នុងសម័យនោះនិយមហៅថាវត្តក្ដុលតៗគ្នាមក។ ពីឆ្នាំ១៨៤៨ ក្រោយពីឧកញ្ញាបឌិនលោកទទួលមរណៈភាពទៅ មានព្រះគ្រូចៅអធិការ៤អង្គទៀត គ្រប់គ្រងវត្តនេះបន្តបន្ទាប់គ្នា គឺព្រះនាមអិម ព្រះគ្រូបានកសាងបោតនិងកុដិមួយចំនួន ព្រះនាមព្រំ ព្រះគ្រូបានកសាងចេតិយប្រាសាទ១ ព្រះនាម អ៊ុង អ៊ឹម ព្រះគ្រូបានកសាងខឿនព្រះវិហារ និងកុដមួយចំនួន ព្រះនាមជូ ក្រឹង ព្រះគ្រូបានកសាងខឿនព្រះវិហារ ក្លោងទ្វាវត្តសាលាធម្មសភា និងជួសជុលព្រះវិហារ។
ប៉ុន្តែជាអកុសល ក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៥ ដល់ឆ្នាំ ១៩៧៩ ទីអារាមវត្តនេះ មានសភាពស្ងាត់ជ្រងំ ប្រែក្លាយជាទីលានហាលស្រូវ បញ្ជាន់ស្រូវ ជង្រុកស្រូវ​ និងរោងជាងដេរ និងសមិទ្ធិផលមួយចំនួនក្នុងវត្ត ចេតិយរួមកុដិព្រះសង្ឃ ខ្លះត្រូវបានពួកប៉ុលពត កំទេច ចាប់ផ្សឹកព្រះសង្ឃបង្ខំធ្វើការ និងទារុណកម្មយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។ ក្រោយថ្ងៃរំដោះ៧មករា ១៩៧៩ ក្រោមការដឹកនាំរបស់រណសិរ្ស សាមគ្គីសង្គ្រោះ ជាតិកម្ពុជាបច្ចុប្បន្នជា រណសិស្ស សាមគ្គីអភិវឌ្ឍន៍ មាតុភូមិកម្ពុជា និង គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ព្រះពុទ្ធសាសនា ត្រូវបានបង្កើត អោយមានឡើងវិញ វត្តក្ដុលក៏ដូចជាវត្តដ៏ទៃផ្សេងទៀតទូទាំងប្រទេសដែរ។
ម៉ៅ
ម៉ៅអាចសំដៅលើ៖
វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម
វិទ្យាសាស្ត្រសង្គម (Social science) សំដៅទៅលើ មុខវិជ្ជាសិក្សាទាំងឡាយណាដែលពាក់ព័ន្ធនឹងសង្គម ក៏ដូចជាទំនាក់ទំនងនៃបុគ្គលនានាដែលរស់នៅក្នុងសង្គម
ឃុំគរ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ស្រុកស្នែងព្រះគោ(ខេត្តមាត់ជ្រូក)
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
ខ្លាឃ្មុំទឹកកក
ជម្រក
រូបភាពតូច|រង្វង់តំបន់អាកទិក|ធ្វេង ខ្លាឃ្មុំទឹកកកជាប្រភេទខ្លាឃ្មុំធំពណ៌សម្យ៉ាង។យើងហៅវាថា "ខ្លាឃ្មុំទឹកកក" ដោយសារតែវារស់នៅក្នុងរង្វង់តំបន់អាកទិក ក្បែរប៉ូលខាងជើង។ចំណែកឯនៅប៉ូលខាងត្បូងវិញ គ្មានខ្លាឃ្មុំទឹកកករស់នៅទេ។
ឈិន ឡុង
ជីវិតដំបូង
Chan attended the Nah-Hwa Primary School on Hong Kong Island, where he failed his first year, after which his parents withdrew him from the school. In 1960, his father immigrated to Canberra, Australia, to work as the head cook for the American embassy, and Chan was sent to the China Drama Academy, a Peking Opera School run by Master Yu Jim-yuen. Chan trained rigorously for the next decade, excelling in martial arts and acrobatics. He eventually became part of the Seven Little Fortunes, a performance group made up of the school's best students, gaining the stage name Yuen Lo in homage to his master. Chan became close friends with fellow group members Sammo Hung and Yuen Biao, the three of them later to be known as the Three Brothers or Three Dragons. After entering the film industry, Chan along with Sammo Hung got the opportunity to train in Hapkido under the grand master Jim Pal Kim, and Chan eventually attained a black belt.
Chan joined his parents in Canberra in 1976, where he briefly attended Dickson College and worked as a construction worker. A fellow builder named Jack took Chan under his wing, earning Chan the nickname of "Little Jack" which was later shortened to "Jackie" and the name Jackie Chan has stuck with him ever since. In addition, in the late 1990s, Chan changed his Chinese name to Fong Si-lung, since his father's original surname was Fong.
Success of the action comedy genre: 1980–1987
After the commercial failure of The Protector in 1985, Chan temporarily abandoned his attempts to break into the US market, returning his focus to Hong Kong films.
Filmography and screen persona
Jackie Chan created his screen persona as a response to the late Bruce Lee, and the numerous imitators who appeared before and after Lee's death. In contrast to Lee's characters, who were typically stern, morally upright heroes, Chan plays well-meaning, slightly foolish regular guys (often at the mercy of their friends, girlfriends or families) who always triumph in the end despite the odds. Additionally, Chan has stated that he deliberately styles his movement to be the opposite of Lee's: where Lee held his arms wide, Chan holds his tight to the body; where Lee was loose and flowing, Chan is tight and choppy. Despite the success of the Rush Hour series, Chan has stated that he is not a fan of it since he neither appreciates the action scenes in the movie, nor understands American humour.
មូលនិធិបេះដូងនាគ
The Dragon's Heart Foundation was founded in 2005 to fulfill the desperate needs of children and the elderly in remote areas of China. Since 2005, the Dragon's Heart Foundation has built over a dozen schools, provided books, fees, and uniforms, and has raised millions of dollars to give much-needed educational opportunities for the poor. In addition, the Dragon's Heart Foundation provides for the elderly with donations of warm clothing, wheelchairs, and other items. Jackie often travels to the remote locations to attend groundbreakings or school openings, and to lend support and encouragement.
ទេសចរណ៍នៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា
អ្នកទេសចរតាមសញ្ជាតិ
ស្ថាប័នស្ថិតិរបស់រដ្ឋាភិបាល អង្គការស្ថិតិកណ្តាលបានរាយការណ៍ថាមានអ្នកធ្វើដំណើរជាង 3,000,000 នាក់បានសម្រុកទៅកាន់ប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាក្នុងឆ្នាំ 2014 ធៀបនឹងភ្ញៀវទេសចរប្រមាណ 816,000 នាក់ក្នុងឆ្នាំ 2011។ ក្នុងចំណោម អ្នកទេសចរ ចំនួន 1,022,081 នាក់ (មិនរាប់បញ្ចូលអ្នកទស្សនាក្រោមទិដ្ឋាការចូលពិសេសដូចជាទិដ្ឋាការសង្គម ឬអាជីវកម្ម)។ តាមរយៈអាកាសយានដ្ឋានអន្តរជាតិយ៉ាំងហ្គោន។
អង្គ​នៃ​ឧបោសថសីល
ការ​រក្សា​ឧបោសថសីល ឬ​សីល​៨ មាន​ភាព​ខុស​ប្លែក​គ្នា​ ពី​ការ​រក្សា​និច្ចសីល ឬ សីល​៥ ព្រោះ​ការ​រក្សា​ឧបោសថ​សីល​ ធ្វើ​ឡើង​តែ​៤ថ្ងៃ​ (ឬ៤សីល)​​​ក្នុង​មួយ​ខែ គឺ​ថ្ងៃ ​៨រោច ថ្ងៃ ១៥រោច ថ្ងៃ ៨កើត ថ្ងៃ ១៥កើត ហើយឧបោសថសីល​​ក្នុង​ថ្ងៃ​នីមួយ​ៗ រក្សា​តែ​មួយ​យប់​មួយ​ថ្ងៃ​ប៉ុណ្ណោះ​។ មាន​ថ្ងៃ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​រាប់​បញ្ចូល​ក្នុង​ថ្ងៃ​ឧបោសថ​ដែរ ប៉ុន្តែ​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ ជា​ទូទៅ​គឺ​កំណត់​យក​តែ​បួន​ថ្ងៃ ឬ​បួនសីល​ដូច​បាន​រៀប​រាប់​ខាង​លើ​ ​។ ចំណែក​ឯ​សីល​៥​វិញ មិន​បាន​កំណត់​កាល​ឬ​កំណត់​ថ្ងៃ​ដូច្នេះ​ទេ ព្រោះ​​​សីល៥​ គឺ​ជា​សីល​ដែល​ត្រូវ​រក្សា​ជា​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ ជានិច្ច​និរន្តរ៍ ដូច្នេះ​ហើយ​ទើប​មាន​វេវចនស័ព្ទ​មួយ​ទៀត​ហៅ​ថា​ និច្ច​សីល​។
១-បរ​បរិគ្គ​ហិតំ ទ្រព្យ​​ដែល​​មាន​​ម្ចាស់​​គេ​​ហួង​​ហែង​​រក្សា។
២ -យាវកាលិ​កំ របស់​ដែល​គួរ​បរិភោគ​បាន​ក្នុង​កាល គឺ​តាំង​ពី​អរុណរះ​ឡើង​ដរាប​ដល់​ថៃ្ង​ត្រង់​។
ផ្អាវ
ការប្រើប្រាស់
ស្ទើរតែគ្រប់ផ្នែកទាំងអស់របស់ដើមផ្អាវ គេប្រើជាប្រយោជន៍ខុសៗគ្នា។
តំណ​ភ្ជាប់​ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រុក្ខជាតិ
បរមរាជាទី១
ការរំដោះ យកក្រុងអង្គរមកវិញ
ក្រោយពេល ពញ្ញាយ៉ាត រត់គេចខ្លួនពីក្រុងអង្គរមក ទ្រង់បានទៅបោះបន្ទាយ នៅទួលបាសាន នាស្រុកស្រីសន្ធរ (ខេត្ត: កំពង់ចាម) អស់រយៈពេល ៣ឆ្នាំ ទើបទ្រង់បានចាត់ឱ្យ ចារកម្ម ១២នាក់ ឱ្យទៅបន្លំខ្លួនជាអ្នកបម្រើក្នុងរាជវាំងអង្គរ ដើម្បីលបលួចធ្វើឃាតស្ដេចសៀម ឥន្ទ្ររាជា នាពេលនោះ ។ ក្រោយពេលបេសកកម្មធ្វើឃាតស្ដេចសៀមបានជោគជ័យ ពញ្ញាយ៉ាត បានលើកទ័ពប្រមាណជា ៧០,០០០ (៧មុឺននាក់) ទៅវាយរំដោះយកក្រុងអង្គរពីកណ្ដាប់ដៃសៀមបានត្រឡប់មកវិញ ក្នុងឆ្នាំ ១៣៨៨ នៃគ.សករាជ ហើយទ្រង់ក៏ប្រកាសសោយរាជជាលើកទី២ នៅទីនោះដែលមានព្រះនាមក្នុងរាជថា "ព្រះបរមរាជាទី១" ដោយមើលឃើញថា រតនៈសម្បត្តិនៅក្រុងអង្គរត្រូវសៀមប្រមូលអស់គ្មានសល់ ក្រុងអង្គរមានការខូចខាតច្រើន បូករួមទាំងកំពែងក្រុងផង មានការចំណាយលើផ្នែកជួសជុលអស់ច្រើន និង ដើម្បីគេចចេញពីការគម្រាមកំហែងរបស់សៀមមកលើក្រុងអង្គរជាបន្តទៀតផងនោះ ទ្រង់បានសម្រេចចិត្តចាកចោលក្រុងអង្គរ ផ្លាសរាជធានីមក ទួលបាសាន អស់រយៈពេល ១២ឆ្នាំ ក៏ជួបនិងវិបត្តិទឹកជំនន់ធំ នា ឆ្នាំរោង លិចលង់រាជធានីទួលបាសាន ទ្រង់ក៏សម្រេចចិត្តផ្លាសរាជធានីមួយលើកទៀត មកតំបន់ ចតុមុខ (បច្ចុប្បន្នជា: ក្រុងភ្នំពេញ) ក្នុងឆ្នាំ ១៤០០ នៃគ.សករាជ ទ្រង់បានសោយរាជនៅចតុមុខ បានរយៈពេល ១៦ឆ្នាំ ទ្រង់ក៏ប្រកាសប្ដូររាជសម័យមក សម័យកាលចតុមុខ ក្នុងឆ្នាំ ១៤១៦ នៃគ.សករាជ ហើយព្រះអង្គបានសោយរាជនៅរាជធានីចតុមុខដល់ឆ្នាំ ១៤៣២ នៃគ.សករាជ ទើបទ្រង់យាងចូលព្រះទីវង្គត់ក្នុងពេលនោះ ក្រុមប្រឹក្សារាជវង្ស និង គណៈមន្ត្រីក៏សម្រេចអញ្ជើញ ព្រះនរាយណ៍រាមា ជាព្រះរាជបុត្រច្បងឱ្យសោយរាជសម្បត្តិបន្តពីព្រះបិតាខ្លួន ក្នុងឆ្នាំ ១៤៣៣ នៃគ.សករាជ ។ ក្នុងរាជ ព្រះបរមរាជាទី១ ប្រជានុរាស្ត្ររស់នៅបានសុខសាន្តច្រើន មិនសូវមានព្រឹត្តិការណ៍នៃការផ្ទុះសង្គ្រាមច្រើនគួរឱ្យកត់សម្គាល់នោះទេ ។
អំពីកំណត់ត្រា ប្រវត្តិវិទូរ
About the Historian Record
ឃុំច្រេស(ស្រុកចន្ទ្រា)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ស្រុកស្វាយទង(ខេត្តមាត់ជ្រូក)
($) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅ ខេត្តមាត់ជ្រូក ដែលមានរដ្ឋបាល ឃុំ និង ភូមិ÷
ជីវប្រវត្តិ​ ប៊ូ ប៉ូ
នេន ប៊ូ ប៉ូ អាយុ ២០ ឆ្នាំ​ប្រឡង​ជាប់​ជា​សិស្ស​សាលា​បាលី​ជាន់​ខ្ពស់​នៅ​វិហារ​ព្រះកែវ​មរកត​ក្នុង គ.ស. ១៩២០ រៀន​គ្រប់​បាំ​ឆ្នាំ​ក៏​ប្រឡង​ជាប់​បាន​សញ្ញាបត្រ​ជា​ព្រះមហា​បរិយត្តិ ក្នុង គ.ស. ១៩២៥ ហើយ​មិន​ទាន់​សឹក​ភ្លាម​ទេ នៅ​រៀន​ខ្លួន​ឯង​និង​បង្រៀន​សិស្ស​តទៅ​ទៀត ។
ឆ- ព្រះមហា ប៊ូ ប៉ូ បួស​ភិក្ខុ​មួយ​វស្សា​បាន​ទទួល​សមណសក្ដិ​ជា​បាឡាត់​អរិយ​ព្រឹទ្ធទីឋានា បួស​ភិក្ខុ ៤ វស្សា​បាន​ទទួល​សមណសក្ដិ​ជា​បាឡាត់​ព្រហ្មវិជ្ជា​ទី​រឿនលួង​ជា​អ្នក​ចាត់​ព្រះសង្ឃ​ទៅ​ក្នុង​ព្រះរាជពិធី​បុណ្យ​ផ្សេង ៗ ។ មាន​ចុត​ម៉ាយ​លោក​ចាង​ហ្វាង​នៃ​​ពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ​លេខ ​ចុះ​ថ្ងៃ​ទី ២ ខែ​មករា គ.ស. ១៩៣០ ហៅ​ព្រះមហាប៊ូ ប៉ូ ឲ្យ​ចូល​ទៅ​ធ្វើ​ការ​ជា​ក្រុម​ជំនុំ​ប្រែព្រះត្រៃបិដក​ក្នុង​ក្រុម​ ពុទ្ធសាសនិបណ្ឌិត្យ ក្នុង​អាយុ​គំរប់ ៣០ ឆ្នាំ​ទាំង​ភេទ​ជា​ភិក្ខុ​ដោយ​លោក​យល់​ឃើញ​ថា​មហាប៊ូ ប៉ូ ចេះ​ចាំ​ព្រះត្រៃបិដក​និង​ពិធី​ប្រែ​ប្រយោគ​បាលី​ស្ទាត់​គ្រាន់​បើ ។ បាន​បៀវត្ស​ក្នុង ១ ខែ ២៤ រៀល ។
ញ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ផ្លែឈើ
អង្គ​របស់សីល​៥
២-បាណ​សញ្ញិតា សេចក្ដី​​ដឹង​​ថា សត្វ​​មាន​​ជីវិត។
៥-តេន​​មរណំ សត្វ​​ស្លាប់​​ដោយ​​ការ​​ព្យាយាម​​នោះ។
១-មជ្ជនីយវត្ថុ វត្ថុ​ជា​​ទី​​តាំង​​នៃ​​សេចក្ដី​​ស្រវឹង​ គឺ​​សុរា​ និង​មេរ័យ​។
វត្តឃ្លាំង
គ្រុឌ
គ្រុឌ គឺជាតំណាងនៃព្រះដែលមានក្បាលនិងស្លាបនិងរាងកាយរបស់មនុស្ស។ ចំពុះ​របស់​បក្សី​កាន់​ត្បូង​មួយ​ដុំ។ បក្សី​ប្រភេទ​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ពណ៌នា​ថា​ជា​សត្រូវ​ដ៏​អស់កល្ប​របស់​ពស់។ គ្រុឌ ត្រូវ​បាន​ពិពណ៌នា​ថា​ខាំ​កន្ទុយ​ពស់​នៅ​លើ​លម្អ​ដំបូល​ប្រាសាទ។
យក្ស
បរិវេណ​ប្រាសាទ​មាន ​ចេតិយ ​ចំនួន​ប្រាំមួយ ដែល​បូជាសព​របស់​ព្រះសង្ឃ និង​ឧបាសក​ផ្សេងៗ​ត្រូវបាន​តម្កល់​ទុក។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានប្រកាសជាតំបន់បេតិកភណ្ឌប្រវត្តិសាស្ត្រដោយក្រសួងវប្បធម៌នៅថ្ងៃទី 27 ខែមេសា ឆ្នាំ 1990។
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ
នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ (សៀម៖ นายกรัฐมนตรีไทย) គឺជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនៃប្រទេសថៃ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តីក៏ត្រូវជាប្រធាននៃគណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃផងដែរ។ តំណែងនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងក្រោយបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៩៣២ នៅពេលដែលប្រទេសថៃបានប្តូរមកប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
មុនឆ្នាំ១៩៣២ ប្រទេសថៃបានប្រកាន់របបរាជាធិបតេយ្យផ្តាច់ការដែលមានព្រះមហាក្សត្រជាអ្នកកាន់អំណាចផ្តាច់មុខ ពោលគឺកាន់អំណាចជាប្រមុខរដ្ឋផងនិងរដ្ឋាភិបាលផង។ ប៉ុន្តែ គេបានសម្លឹងមើលឃើញថា នៅពាក់កណ្តាលនិងចុងរជ្ជកាលផ្តាច់ការនៃរាជវង្សចក្រី មានបុគ្គលមួយចំនួនដែលមិនមែនជាស្តេចបានកាន់មុខតំណែងជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលនេះ។ ឧទាហរណ៍៖ នៅក្នុងរជ្ជកាលព្រះចៅមង្កុដគឺមានសម្តេចចៅព្រះស្រីសុរិយវង្សស៍ជាអ្នកកាន់តំណែងប្រមុខរដ្ឋាភិបាល ចំណែកឯក្នុងរជ្ជកាលចៅចុល្លាង្ករណ៍វិញមានព្រះអង្គម្ចាស់ដំរង្ស រាជានុភាពជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាល។ គេបានចាត់ទុកថាតំណែងដើម (មុន) នៃតំណែងនាយករដ្ឋមន្ត្រីគឺ"សមុហនាយក" (สมุหนายก) ដែលត្រូវបានកាន់កាប់ដោយ"អង្គមហាសេនាបតី" (อัครมหาเสนาบดี)។
អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីដែលនៅមានជីវិត
គិតត្រឹមSeptember ឆ្នាំ2023 នេះ អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃដែលកំពុងរស់នៅមានចំនួន ១០ រូប។
សោណទណ្ឌសូត្រ
សោណទណ្ឌសូត្រ ទី ៤
[១៧៨] (សូត្រ​នេះ​) ​ខ្ញុំ​បាន​ស្តាប់​មក​យ៉ាង​នេះ​ ។ សម័យ​មួយ​ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​ពុទ្ធដំណើរទៅកាន់ចារិក ​ក្នុង​អង្គ​ជនបទ ព្រម​ដោយ​ភិក្ខុសង្ឃ​ច្រើន​ ​ចំនួន ​៥០០ រូប ​បាន​ស្តេចទៅ​ដល់​ក្រុង​ចម្បា [ ដីកាពន្យល់ថា នគរ​នោះ​ ​បាន​ជា​ឈ្មោះ​ដូច្នោះ ព្រោះ​មាន​ដើមចម្បាដុះជា​ច្រើន​ តាំងពីកាល​ដែល​សាងនគរ​នោះ​មក​ ។ ] ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​គង់ទៀបឆ្នេរ​នៃ​ស្រះបោក្ខរណី ​ឈ្មោះ​គគ្គរា [​ អដ្ឋកថា​ ពន្យល់ថា ស្រះ​នោះ​ ​បាន​ជា​ឈ្មោះ​ដូច្នោះ ព្រោះ​ព្រះ​រាជមហេសី​ព្រះ​នាម គគ្គរា ​ឲ្យ​ជីកជិត​ក្រុង​ចម្បា​នោះ​ ​នៅ​ជុំវិញឆ្នេរស្រះ​នោះ​ ​មាន​ព្រៃចម្បា​ដ៏​ធំ ប្រដាប់​ដោយ​ដើមឈើ​មាន​ផ្កា ៥ ពណ៌ ​មាន​ពណ៌ខៀវជាដើម ។ ] ជិត​ក្រុង​ចម្បា​នោះ​ ។
បញ្ញត្តិ​របស់​ព្រាហ្មណ៍​
២. ជា​អ្នក​រាយ​មន្ត​ ចេះចាំ​មន្ត​ ជា​អ្នក​ដល់​នូវត្រើយ​នៃ​ត្រៃវេទ ព្រម​ទាំង​គម្ពីរនិឃណ្ឌុ គម្ពីរកេតុភៈ អក្ខរប្បភេទ គឺសិក្ខា ​និង​និរុត្តិ ​ដែល​មាន​គម្ពីរឥតិហាសៈ ជា​គម្រប់​ ៥  ជា​អ្នក​ស្គាល់បទ ​និង​វេយ្យាករណ៍ ជា​អ្នក​មិន​ឱនថយ គឺស្ទាត់ជំនាញ ​ក្នុង​លោកាយតសាស្ត្រ ​និង​មហាបុរិសលក្ខណព្យាករណសាស្ត្រ
២. ជា​អ្នក​រាយ​មន្ត​ ចេះចាំ​មន្ត​ ជា​អ្នក​ដល់​នូវត្រើយ​នៃ​ត្រៃវេទ ព្រម​ទាំង​គម្ពីរនិឃណ្ឌុ គម្ពីរកេតុភៈ ព្រម​ទាំង​អក្ខរប្បភេទ គឺសិក្ខា ​និង​និរុត្តិ ​ដែល​មាន​គម្ពីរឥតិហាសៈ ជា​គម្រប់​ ៥  ជា​អ្នក​ស្គាល់បទ ​និង​វេយ្យាករណ៍ ជា​អ្នក​មិន​ឱនថយ គឺស្ទាត់ជំនាញ ​ក្នុង​លោកាយតសាស្ត្រ ​និង​មហាបុរិសលក្ខណព្យាករណសាស្ត្រ
គុណសម្បត្តិ​របស់​អង្គកៈ
២. ជា​អ្នក​ប្រាជ្ញ ​មាន​ប្រាជ្ញា ជាបុគ្គលទី១ ​ឬ​ទី២ ​របស់​ពួក​ព្រាហ្មណ៍ ​អ្នក​ទទួល​គ្រឿង​បូជា​
[១៩៥] ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​ត្រាស់ថា ​ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ បើដូច្នោះ ចូរ​អ្នក​ប្រុងស្តាប់ ចូរ​អ្នក​យក​ចិត្តទុកដាក់​ឲ្យ​ប្រពៃចុះ តថាគត​នឹង​សំដែងប្រាប់ ។ សោណទណ្ឌព្រាហ្មណ៍ ទទួល​ព្រះ​ពុទ្ធដីកា​របស់​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគថា ​យ៉ាង​ហ្នឹង​ហើយ​ ​ព្រះ​អង្គ​ ។ ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ​ទ្រង់​ត្រាស់ពាក្យ​នេះ​ថា ​ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ​ព្រះ​តថាគត​បាន​កើតឡើង ក្នុងលោកនេះ ជាបុគ្គលឆ្ងាយចាកសេចក្តីសៅហ្មងគ្រប់​យ៉ាង ត្រាស់ដឹងនូវញេយ្យធម៌ទាំងពួង ដោយប្រពៃ ចំពោះព្រះអង្គ បរិបូណ៌​ដោយវិជ្ជា និងចរណៈ គឺសេចក្តីចេះដឹង និងក្រឹត្យ ដែលបុគ្គល​គប្បីប្រព្រឹត្ត មានដំណើរល្អ ជ្រាប​ច្បាស់នូវត្រៃលោក ប្រសើរដោយសីលាទិគុណ រកបុគ្គលណាមួយស្មើគ្មាន ជាអ្នក​ទូន្មាន​នូវបុរស ដែលគួរទូន្មានបាន ជាគ្រូនៃទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ ត្រាស់ដឹងនូវអរិយសច្ច​ធម៌ លែងវិលត្រឡប់មកកាន់ភពថ្មីទៀត ព្រះតថាគតនោះ បានត្រាស់ដឹង បានធ្វើឲ្យ​ជាក់​ច្បាស់ដោយព្រះអង្គឯង ហើយញុំាង​លោកនេះ ព្រមទាំង​ទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ពពួកសត្វ ព្រមទាំងសមណព្រាហ្មណ៍ ទាំងមនុស្សជាសម្មតិទេព និង​មនុស្ស​ដ៏សេស ឲ្យ​ត្រាស់ដឹងផង ។ ព្រះអង្គទ្រង់សំដែង​ធម៌ មានលំអបទដើម លំអបទកណ្តាល និងលំអបទចុង ជាធម៌បរិបូណ៌​ដោយអត្ថ និងព្យញ្ជនៈ ទ្រង់ប្រកាសនូវព្រហ្មចរិយធម៌ ដ៏​បរិសុទ្ធបរិបូណ៌គ្រប់គ្រាន់ទាំងអស់ ។ បុគ្គលជាគហបតិក្តី ជាបុត្តនៃគហបតិក្តី បុគ្គល​ដែល​មកកើតខាងក្រោយ ក្នុងត្រកូល​ឯណានីមួយក្តី រមែង​ស្តាប់នូវធម៌នោះ ។ លុះបុគ្គលនោះ បានស្តាប់នូវធម៌នោះហើយ រមែងបាន​ចំពោះ​នូវជំនឿក្នុងព្រះតថាគត ។ លុះបុគ្គល​នោះ ប្រកបដោយ​កិរិយា​បានចំពោះ​នូវជំនឿដូច្នោះហើយ រមែងពិចារណាថា ការនៅគ្រប់គ្រង​ផ្ទះ ចង្អៀត (ពេកណាស់) ជាផ្លូវនៃធុលី គឺរាគាទិក្កិលេស (មានតែ) បព្វជ្ជា ទើបមានពេល​ទំនេរច្រើន ព្រហ្មចរិយធម៌នេះ បុគ្គល​ដែលនៅគ្រប់គ្រងផ្ទះ មិនងាយនឹងប្រព្រឹត្ត​ឲ្យបរិបូណ៌គ្រប់គ្រាន់ ឲ្យបរិសុទ្ធស្អាតដូចជាស័ង្ខ ដែលគេខាត់ហើយទេ បើដូច្នោះ មានតែអាត្មាអញ កោរសក់ និងពុកមាត់ ពុកចង្កា ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​កាសាយៈ​ចេញ​ចាកផ្ទះ ហើយចូលទៅកាន់ផ្នួស ។ សម័យ​ខាង​ក្រោយមក បុគ្គលនោះ ក៏លះបង់​នូវ​គំនរ​នៃ​ភោគៈ​តិចក្តី លះបង់នូវ​គំនរនៃភោគៈ​ច្រើនក្តី លះបង់​នូវញាតិវង្ស​តិចក្តី លះបង់​នូវ​ញាតិ​វង្សច្រើនក្តី ហើយកោរសក់ និងពុកមាត់ ពុកចង្កា ស្លៀក​ដណ្តប់​សំពត់​កាសាយៈ ចេញចាកផ្ទះ ហើយចូលទៅកាន់ផ្នួស ។ លុះ​បុគ្គល​នោះ បានបួស​យ៉ាងនេះហើយ ក៏​សង្រួម​តាមបាតិមោក្ខសំវរៈ គ្រប់ឥរិយាបថ បរិបូណ៌ដោយអាចារៈ និងគោចរៈ ជាអ្នក​ឃើញភ័យ​ក្នុងទោសទាំងឡាយ ត្រឹមតែបន្តិចបន្តួច សមាទានសិក្សាក្នុងសិក្ខាបទទាំង​ឡាយ ប្រកបដោយកាយកម្ម និងវចីកម្មជាកុសល មានអាជីវៈដ៏បរិសុទ្ធ ជាអ្នកបរិបូណ៌​ដោយសីល រក្សាទ្វារ​ក្នុងឥន្ទ្រិយទាំងឡាយ ប្រកបដោយ​សតិ និងសម្បជញ្ញៈ ជាអ្នក​សន្តោស ។
ចូឡសីល
ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ភិក្ខុជាអ្នកបរិបូណ៌ដោយសីល (នោះ) ដូចម្តេចខ្លះ ?
មហាសីល
ម្យ៉ាងទៀត ដូចជាសមណព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដ៏ចម្រើនពួកមួយ បរិភោគ​នូវ​ភោជនទាំងឡាយ ​ដែល​ទាយកឲ្យ​ដោយ​សទ្ធាហើយ តែសមណព្រាហ្មណ៍​ទាំងនោះ ចិញ្ចឹម​ជីវិត​ដោយមិច្ឆាជីវៈ ព្រោះ​តិរច្ឆាន​វិជ្ជា មាន​សភាពដូច្នេះ ។ តិរច្ឆានវិជ្ជានោះ តើ​ដូចម្តេច ? គឺការ​ទាយ​អំពីការ​លើកទ័ពថា ព្រះរាជា គួរស្តេច​ចេញទៅ (ក្នុងថ្ងៃនោះ) ព្រះរាជា គួរស្តេច​ត្រឡប់​មក​វិញ (ក្នុងថ្ងៃនោះ) ព្រះរាជាខាងក្នុង នឹងរុក​រានចូលទៅ ព្រះរាជាខាងក្រៅ នឹងថយចេញទៅ ព្រះរាជា​ខាងក្រៅ នឹងរុករានចូលមក ព្រះរាជាខាងក្នុង នឹងថយចេញទៅ ព្រះរាជាខាងក្នុង នឹងមានជ័យជំនះ ព្រះរាជាខាងក្រៅ នឹង​បរាជ័យ ព្រះរាជាខាងក្រៅ នឹងមានជ័យជំនះ ព្រះរាជា​ខាង​ក្នុង នឹងបរាជ័យ ព្រះរាជា​អង្គនេះ នឹងមានជ័យជំនះ ព្រះរាជាអង្គនេះ នឹងបរាជ័យ ។ ភិក្ខុ​ជាអ្នក​វៀរចាកមិច្ឆាជីវៈ ព្រោះតិរច្ឆានវិជ្ជា មាន​សភាព​ដូច្នេះ​ឯង ។ នេះជាសីលរបស់ភិក្ខុនោះ ។
មួយវិញទៀត ដូចជាសមណព្រាហ្មណ៍ទាំងឡាយដ៏ចម្រើនពួកមួយ បរិភោគនូវភោជនទាំងឡាយ ​ដែល​ទាយកឲ្យ​ដោយ​សទ្ធាហើយ តែសមណព្រាហ្មណ៍​ទាំងនោះ ចិញ្ចឹមជីវិតដោយមិច្ឆាជីវៈ ព្រោះ​តិរច្ឆាន​វិជ្ជា មាន​សភាព​យ៉ាងនេះ ។ តិរច្ឆានវិជ្ជានោះ តើ​ដូចម្តេចខ្លះ ? គឺការទាយថា (ក្នុងថ្ងៃឯណោះ) នឹងមាន​ចន្ទគ្រាស នឹងមានសូរ្យគ្រាស នឹង​មាន​នក្សត្រគ្រាស គឺផ្កាយ​ព្រះគ្រោះ ដើររួមចូលគ្នា ឬដើរ​រំលងព្រះ​អាទិត្យ ព្រះចន្ទ្រ ឬផ្កាយ​ណា​មួយ ។ ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ នឹងដើរតាមផ្លូវត្រូវគ្នា ព្រះ​ចន្ទ ព្រះអាទិត្យ នឹងដើរខុសផ្លូវគ្នា ផ្កាយ​ទាំងឡាយ នឹងដើរ​តាមផ្លូវត្រូវគ្នា ផ្កាយ​ទាំងឡាយ​នឹងដើរ​ខុសផ្លូវគ្នា នឹងមានឧក្កាបាត [ក្នុងលីនត្ថប្បកាសនាដីកាថា កាល​បើអាកាសមានខ្យល់ទង្គិចគ្នាខ្លាំង ក៏កើតមាន​ពន្លឺរស្មី ដូច​ជា​ពន្លឺ​ប្រទីប ធ្លាក់ចុះមកអំពីអាកាស ហៅថា ឧក្កាបាត ។] នឹងកើតមានកំដៅក្នុងទិស នឹង​មាន​កម្រើក​ផែនដី នឹងមានផ្គរលាន់ (ឥត​មាន​ភ្លៀង) ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ ផ្កាយ នឹងរះឡើង ឬលិចទៅវិញ នឹងសៅហ្មង ឬ​ផូរ​ផង់ ចន្ទគ្រាស នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ សូរ្យគ្រាស នឹង​បណ្តាល​ឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ នក្សត្រគ្រាស នឹង​បណ្តាល​ឲ្យ​មាន​សុខ​ទុក្ខ​យ៉ាង​នេះ ព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យ ដើរតាមផ្លូវត្រូវគ្នា នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ព្រះចន្ទ និងព្រះអាទិត្យដើរខុសផ្លូវគ្នា នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ពួកផ្កាយ ដើរ​តាម​ផ្លូវ​ត្រូវគ្នា នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ពួកផ្កាយដើរខុសផ្លូវគ្នា នឹង​បណ្តាល​ឲ្យមាន​សុខ​ទុក្ខ​យ៉ាងនេះ ឧក្កាបាត នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ កំដៅក្នុង​ទិស នឹង​បណ្តាល​ឲ្យ​មានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ការកម្រើកផែនដី នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ផ្គរលាន់ (ឥត​មានភ្លៀង) នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ព្រះចន្ទ ព្រះអាទិត្យ និងផ្កាយ រះឡើង ឬ​លិច​ទៅវិញ សៅហ្មង ឬផូរផង់ នឹងបណ្តាលឲ្យមានសុខទុក្ខយ៉ាងនេះ ។ ភិក្ខុជាអ្នកវៀរ​ចាកមិច្ឆាជីវៈ ព្រោះ​តិរច្ឆានវិជ្ជា មាន​សភាព​ដូច្នេះ​ឯង ។ នេះជាសីលរបស់ភិក្ខុនោះដែរ ។
សន្តោស
ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ឯភិក្ខុជាអ្នកសន្តោស (ត្រេកអរចំពោះ​បច្ច័យ​តាមមាន​តាមបាន) តើ​ដូចម្តេចខ្លះ ? ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះ ជាអ្នកសន្តោស​ដោយ​ចីវរ ដែលជាគ្រឿងរក្សានូវកាយ ដោយចង្ហាន់បិណ្ឌបាត ដែលជាគ្រឿង​រក្សានូវផ្ទៃ ភិក្ខុ​នោះ កាលបើចៀស​ចេញទៅក្នុងទិសណាៗ តែងកាន់យក​(នូវ​បរិក្ខារ) ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ចៀសចេញទៅ (ក្នុងទិសនោះៗ) ។ ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ប្រៀបដូចសត្វសកុណជាតិ មានស្លាប ទោះហើរទៅក្នុងទិសណាៗ រមែងមានស្លាប​របស់ខ្លួនជាភារៈប៉ុណ្ណោះ ហើរទៅ ដូចម្តេចមិញ  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ភិក្ខុជាអ្នកសន្តោស​ដោយ​ចីវរ ដែលជាគ្រឿងរក្សានូវកាយ ដោយចង្ហាន់បិណ្ឌបាត ដែលជាគ្រឿង​រក្សានូវផ្ទៃ ភិក្ខុ​នោះ ទោះបីចៀស​ចេញទៅ​ក្នុង​ទិស​ណាៗ តែងកាន់យក​(នូវគ្រឿង​បរិក្ខារ) ប៉ុណ្ណោះ ហើយ​ចៀសចេញទៅ (ក្នុងទិស​នោះ​ៗ) ដូច្នោះឯង ។  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ភិក្ខុជាអ្នកសន្តោស ដោយប្រការដូច្នេះឯង ។
មនោមយិទ្ធិញាណ
ភិក្ខុនោះ កាលបើចិត្តតាំងមាំបរិសុទ្ធផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺកិលេស ប្រាសចាកឧបក្កិលេស មានសភាពជាចិត្តទន់ គួរដល់​ភាវនាកម្ម ដល់នូវ​សេចក្តី​មិនញាប់​ញ័រទៅតាមអារម្មណ៍ យ៉ាងនេះហើយ រមែងទាញនាំបង្អោនចិត្តទៅ ដើម្បីនិមិ្មតនូវកាយ ដែលសម្រេចអំពីចិត្ត ។ ភិក្ខុនោះ ក៏និម្មិតនូវកាយផ្សេងចេញអំពីកាយនេះ មានរូប​ដែល​សម្រេច​អំពីចិត្ត មានអវយវៈធំ និងអវយវៈតូចសព្វគ្រប់ មានឥន្ទ្រិយ​មិនថោកថយ ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ប្រៀបដូចបុរសចាក់បញ្ចេញនូវបណ្តូល អំពីស្មៅយាប្លង បុរសនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះយ៉ាងនេះថា នេះជាស្មៅយាប្លង នេះជាបណ្តូល ស្មៅយាប្លងដោយ​ឡែក បណ្តូលដោយឡែក តែជាបណ្តូល​ដែលអាត្មាអញ​ចាក់បញ្ចេញ​មកអំពី​ស្មៅ​យាប្លង​ហ្នឹងឯង យ៉ាងណា យ៉ាងណាមិញ  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ មួយទៀត ប្រៀបដូចបុរសហូត​ដាវ​ចេញ​អំពីស្រោម បុរសនោះមានសេចក្តីត្រិះរិះ​យ៉ាងនេះថា នេះជាដាវ នេះជាស្រោម ដាវផ្សេង ស្រោមផ្សេង តែជាដាវដែលអាត្មាអញ​ហូតចេញមកអំពីស្រោមហ្នឹងឯង យ៉ាងណាមិញ  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ មួយទៀត ប្រៀបដូចបុរស ទាញយកសត្វពស់​ចេញ​អំពី​ស្រោម បុរសនោះ មានសេចក្តីត្រិះរិះ​យ៉ាងនេះថា នេះជាពស់ នេះជាស្រោម សត្វពស់​ផ្សេង ស្រោមផ្សេង តែជាពស់ដែលអាត្មាអញ ទាញចេញមក​អំពីស្រោម​ហ្នឹងឯង យ៉ាង​ណាមិញ  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ភិក្ខុ កាលបើចិត្តតាំងមាំបរិសុទ្ធផូរផង់ មិនមានទីទួល គឺ​កិលេស ប្រាសចាកឧបក្កិលេស មានសភាពជាចិត្តទន់ គួរដល់នូវ​ភាវនាកម្ម ដល់នូវ​សេចក្តី​មិនញាប់​ញ័រទៅតាមអារម្មណ៍ យ៉ាងនេះហើយ រមែងទាញនាំបង្អោនចិត្តទៅ ដើម្បី​និមិ្មត​នូវ​កាយ ដែលសម្រេចអំពីចិត្តបាន យ៉ាងនោះឯង ។ ភិក្ខុនោះ រមែងនិម្មិត​នូវកាយ​ផ្សេង​ចេញ​អំពីកាយនេះ មានរូប​ដែល​សម្រេច​អំពីចិត្ត មានអវយវៈធំ និងអវយវៈតូចសព្វគ្រប់ មានឥន្ទ្រិយ​មិនថោកថយ ។  ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ នេះឯង​ជាផលនៃសមណប្បដិបត្តិ ដែល​ឃើញ​ច្បាស់ដោយខ្លួនឯង ដ៏​រុងរឿងដោយ​វិសេសផង ថ្លៃថ្លាដោយវិសេសផង ជាង​ផល​នៃ​សមណប្បដិបត្តិទាំងឡាយ ដែល​ឃើញ​ច្បាស់ដោយខ្លួនឯង ដូច​បានពោល​មក​ខាង​ដើម ។
ឯកសារ​យោង
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๙ > พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑ > ทีฆนิกาย > สีลขันธวรรค​ >​ โสณทัณฑสูตร
ឃុំរំដួល
=ប្រជាជន= =អប់រំ= =សាសនា=
វត្ត
=មើលផងដែរ=
សេដា
ពេលហើមហៀរទឹក ស្ទះទឹកនោម ទល់លាមក លាមករឹងក្តៀនគេយកផ្លែសេដា ហាលស្ងួត ៣ក្រាម បុកអោយល្អិតលាយជាមួយទឹកឃ្មុំទទួលទានពេលបែកញើសខ្លាំង និងបែកញើសពេលដេកលក់៖ យកសាច់ ផ្លែសេដា ហាលស្ងួត៣ក្រាម បុកអោយល្អិតលាយជាមួយទឹកឃ្មុំទទួលបាន។ ក្រពេញក្រោមស្បែក សម្រាប់ផលិតទឹករងៃ រលាក ហើមគេយក យកស្លឹក សេដា ស្រស់ បុកអោយល្អិតលាយជាមួយស្រាបន្តិច ហើយលាបនៅតាម កន្លែងដែលរលាកហើមនោះ។ ហើយជំងឺនៅពេលដែលគ្រុនចាញ់លស់ថ្ងៃ គេយកស្លឹក សេដាស្រស់ ៣-៥សន្លឹក បុក លាយជាមួយខ្ទឹមសអោយល្អិតហើយយកក្រណាត់ខ្ចប់ជាកញ្ចប់តូចៗរួចញ៉ុកចូលទៅក្នុងរន្ធច្រមុះខាង ឆ្វេង ឬ ខាងស្តាំ មុនពេលគ្រុនចាប់ ២-៣ម៉ោង តាមធម្មតាដែលអ្នកជំងឺដឹងពេល វេលាដែលខ្លួនឯងពេលគ្រុន។
ឃុំដើមជ្រៃ(ស្រុកថ្កូវ)
វត្ត
=មើលផងដែរ=
គីបឡាវ
ពាក្យ​នេះ​មក​ពី ກີບ kì:p, ពាក្យ​ឡាវ​ដែល​មាន​ន័យ​ថា "លោហៈ (Ingot)"
ព្រះពុទ្ធធំនៅភូកេត
ព្រះពុទធំនៅភូកេត ឬ ព្រះពុទ្ធដ៏អស្ចារ្យនៅភូកេត គឺជារូបសំណាកព្រះពុទ្ធ មារាវិជ័យ អង្គុយនៅ ភូកេត ប្រទេសថៃ ។ ឈ្មោះផ្លូវការគឺ ព្រះភូតាមិងមង្គល พระพุทธมิ่งมงคลเอกนาคคีรี  ; RTGS ៖ ព្រះ​ពុទ្ធ​មង្គល  ​) កាត់​ខ្លី​ជា ​ព្រះពុទ្ធ​មង្គល ​ការ ។ អង្គុយនៅលើភ្នំណាក់កេរ្តិ៍ នៅជិត ឆាឡុងការសាងសង់បានចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ 2004 ។ ការពង្រីកមូលដ្ឋានកំពុងបន្តគិតត្រឹមឆ្នាំ 2015។   នៅឆ្នាំ 2017 គម្រោង 80 ភាគរយត្រូវបានបញ្ចប់។  វា​គឺ​ជា​រូបសំណាក​ដែល​ខ្ពស់​ជាង​គេ​ទី​បី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ថៃ​នៅ​ពី​ក្រោយ​តែ​ព្រះ​មហា​ពុទ្ធ​នៃ​ប្រទេស​ថៃ និង ​ព្រះ​អអង្គហ្លួងពោធិយ៉ៃ ​ប៉ុណ្ណោះ។
មហេន្ទ្រទេវី
ព្រះនាងមហេន្ទ្រទេវី ទ្រង់ជាមហេសីនៃព្រះបាទមហេន្ទ្រវម៌្មទី២ ដែលមានបុត្រាពីរអង្គគឺ ជយវម៌្មទី៥ និង រាជេន្ទ្រវម៌្មទី២។ បុត្ររបស់ទ្រង់បានសោយរាជ្យបន្តបន្ទាប់គ្នានៅតំបន់សៀមរាប-អង្គរ។ ព្រះនាងមានព្រះភាតាបង្កើត យឝោវម៌្មទី១ និង ព្រះភិគនេយ្យបិតាតែមួយជាមួយ ជយទេវីទី២។
ទង់ជាតិម៉ាឡេស៊ី
ការជ្រើសរើស
ទង់ជាតិទីមួយមានចិញ្ចៀននៃផ្កាយពណ៌សចំនួន១១ នៅលើផ្ទៃខាងក្រោយពណ៌ខៀវដោយមានកាំបិតស្នៀត ម៉ាឡេពណ៌ក្រហមពីរ (ដាវ) នៅកណ្តាល។ ទីពីរ​គឺ​ដូច​គ្នា​នឹង​ទី​មួយ​ដែរ ប៉ុន្តែ​មាន​ចិញ្ចៀន​ផ្ដោត​ពីរ​នៃ​ផ្កាយ ៥ និង ៦ ។ ទី​បី​មាន​ឆ្នូត​ពណ៌​ខៀវ និង​ស ១១​ឆ្នូត ហើយ​វាល​ក្រហម​នៅ​ជ្រុង​កំពូល​ឆ្វេង​មាន​អឌ្ឍចន្ទ​ពណ៌​ស និង​ផ្កាយ​ប្រាំ​ចង្អុល​នៅ​លើ​នោះ។ ការរចនាចុងក្រោយនេះត្រូវបានជ្រើសរើសជាអ្នកឈ្នះ។នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៤៩ ក្រុមប្រឹក្សានីតិប្បញ្ញត្តិសហព័ន្ធបានសម្រេចចិត្តធ្វើការផ្លាស់ប្តូរចំពោះការរចនាដែលឈ្នះ។ តាមការស្នើសុំរបស់រដ្ឋបុរស អន្ន ចាអាហ្វា ពណ៌ក្រហម និងពណ៌ខៀវត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរ អឌ្ឍចន្ទ និងផ្កាយត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរពីពណ៌សទៅជាពណ៌លឿង ហើយប្រាំមួយចំណុចទៀតត្រូវបានបន្ថែមទៅផ្កាយ។ កំណែចុងក្រោយនៃទង់ជាតិម៉ាឡាយ៉ា ត្រូវបានអនុម័តដោយចចទី៦ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥០ ហើយត្រូវបានលើកឡើងជាលើកដំបូងនៅមុខលំនៅដ្ឋានរបស់ស្តេចស៊ុលតង់នៃសេឡង់ង័រ នៅថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥០។ នៅថ្ងៃទី៣១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៥៧ វាត្រូវបានលើកឡើងដោយឯករាជ្យនៅ ទីលានមឺរដេកា ជំនួសទង់សហភាពអង់គ្លេស។
រដ្ឋប្រហារមីយ៉ាន់ម៉ាឆ្នាំ២០២១
ផ្ទៃរឿង
នៅចន្លោះឆ្នាំ២០១១ និងឆ្នាំ២០១៥ អន្តរកាលនៃលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យជាបណ្តោះអាសន្នត្រូវបានចាប់ដំណើរការឡើងនៅប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ាហើយគណបក្សសម្ព័ន្ធជាតិដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យរបស់លោកស្រីស៊ូជីក៏ទទួលបានជ័យជម្នះនៅក្នុងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៥។ ប៉ុន្តែយោធានូវតែរក្សាសិទ្ធិអំណាចខ្លះៗដែរដូចជាសិទ្ធិក្នុងការតែងតាំងសមាជិក ១/៤ នៅក្នុងសភាជាដើម។
ដូង
ដើមដូងផ្តល់អាហារ ប្រេងឥន្ធនៈ គ្រឿងសំអាង ថ្នាំប្រជាប្រិយ និងសម្ភារៈសំណង់ ព្រមទាំងមានប្រយោជន៍ជាច្រើនទៀត។ សាច់ខាងក្នុងនៃគ្រាប់ពូជចាស់ឬទុំ ក៏ដូចជា ទឹកដោះគោរដូង ដែលចម្រាញ់ចេញពីវា បង្កើតបានជាផ្នែកមួយនៃរបបអាហាររបស់មនុស្សជាច្រើននៅ តំបន់ត្រូពិច និង ត្រូពិច ។ ដូង​មាន​ភាព​ខុស​ប្លែក​ពី​ផ្លែ​ឈើ​ផ្សេង​ទៀត​ដោយ​សារ​តែ អង់ដូស្ពែម របស់​វា​មាន​បរិមាណ​ដ៏​ច្រើន​នៃ​អង្គធាតុ​រាវ​ថ្លា ដែល​គេ​ហៅ​ថា ​ទឹកដូង ។ ដូងទុំឬចាស់អាចយកគ្រាប់មកបរិភោគបាន ឬកែច្នៃសម្រាប់ ប្រេង និង ទឹកដោះគោរុក្ខជាតិ ពីសាច់របស់វា និងយកសំបកដែលជាអង្កាមធ្វើជាប្រយោជន៍។ សាច់ដូងស្ងួតនិងប្រេងហើយទឹកដោះគោដែលគេប្រើក្នុងការចម្អិនអាហារ - ចៀន ជាពិសេស - ក៏ដូចជានៅក្នុង សាប៊ូ និង គ្រឿងសំអាង ។ ទឹកដូង​ផ្អែម​អាច​ធ្វើ​ជា​ភេសជ្ជៈ ឬ​យកទៅ​ធ្វើ​ជា ​ស្រា​ត្នោត ឬ ​ទឹកខ្មេះ​ដូង ។ សំបករឹង អង្កាម និងស្លឹកដូងវែងអាចប្រើជាសម្ភារៈសម្រាប់ផលិតផលផ្សេងៗនិងជា គ្រឿងសង្ហារឹម ដូចជាការតុបតែងជាដើម។
និរុត្តិសាស្ត្រ
ក្នុងការប៉ុនប៉ងដើម្បីកំណត់ថាតើប្រភេទសត្វនេះមានដើមកំណើតនៅអាមេរិកខាងត្បូង ឬអាស៊ី ការសិក្សាឆ្នាំ 2014 បានស្នើថាវាមិនមែនជាប្រភេទនោះទេ ហើយថាប្រភេទសត្វនេះបានវិវត្តន៍នៅលើអាតូមផ្កាថ្មនៅប៉ាស៊ីហ្វិក។ ការសិក្សាពីមុនបានសន្មត់ថា ដូងបានវិវត្តន៍នៅអាមេរិកខាងត្បូង ឬអាស៊ី ហើយបន្ទាប់មកបានបែកខ្ញែកពីទីនោះ។ ការសិក្សាឆ្នាំ 2014 បានសម្មតិកម្មថា ជំនួសមកវិញ ប្រភេទសត្វបានវិវឌ្ឍន៍ ខណៈពេលដែលនៅលើកោះផ្កាថ្ម នៅប៉ាស៊ីហ្វិក ហើយបន្ទាប់មកបានបែកខ្ញែកទៅទ្វីប។ វាបានអះអាងថា វានឹងផ្តល់នូវសម្ពាធការវិវត្តន៍ចាំបាច់ ហើយនឹងរាប់បញ្ចូលកត្តារូបវិទ្យា ដូចជាអង្កាមក្រាស់ ដើម្បីការពារប្រឆាំងនឹងការរិចរិលនៃមហាសមុទ្រ និងផ្តល់ឧបករណ៍ផ្ទុកសំណើមដែលដុះនៅលើអាតូលតូចៗ។
ឃុំត្រពាំងផ្លុង
=រដ្ឋបាល= ឃុំត្រពាំងផ្លុង មាន ១១ភូមិគឺ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឃុំព្រែកលប
=រដ្ឋបាល= ឃុំព្រែកលប មានចំនួន ភូមិ÷
ឃុំពពេល (ស្រុកពញាក្រែក)
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
កងទ័ពប្រជាជនឡាវ
កងទ័ពប្រជាជនឡាវ (ក.ប.ឡ. LPAF; ກອງທັບປະຊາຊົນລາວ) គឺជា កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ នៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យប្រជាមានិតឡាវ និងជាស្ថាប័នរបស់ បក្សបដិវត្តន៍ប្រជាជនឡាវ ដែលត្រូវបានចោទប្រកាន់ពីបទការពារប្រទេស។
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
រហូត​ដល់​ឆ្នាំ​១៩៧៥ កង​យោធពល​ខេមរភូមិន្ទ​ឡាវ ជា​កង​កម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​របស់ ​ព្រះរាជាណាចក្រ​ឡាវ ។
និយមន័យ​សាសនា
6. អាដាំស៍ ប្រោន (Adams Brown) ឲ្យតម្លៃទៅលើជីវិត (Life) បានពោលថា សាសនា បានដល់ជីវិតដែលទាក់​ទងជាមួយព្រះអាទិទេព, អ្នកប្រសើរជាមនុស្សធម្មតា ។
7. ព្រះតេជព្រះគុណព្រះសង្ឃបរិនាយក ជោតញ្ញាណោ ជួន ណាត សង្កត់ធ្ងន់ទៅលើពាក្យប្រៀនប្រដៅ បានពោលថា សាសនា គឺ “ពាក្យបណ្ដាំ,ពាក្យផ្ដាំផ្ញើ, ពាក្យ​ប្រៀន​​ប្រដៅ, សាសនា, លទ្ធិ, ពាក្យបង្គាប់, ការបង្គាប់បញ្ជា, ដំណឹង, សំបុត្រ, ពាក្យប្រកាស, ការប្រកាស​ប្រាប់, ការជឿស្ដាប់, ការដាក់ទណ្ឌកម្ម, ការផ្ចាលទោស, ការកែរសម្រួល, ការគ្រប់គ្រង” ។
11. វចនានុក្រមនៃរាជបណ្ឌិត្យស្ថានថៃ (ព.ស. ២៤៩៣) ប្រែថា “លទ្ធិជំនឿរបស់​មនុស្ស ដែលមានការសម្ដែងប្រាប់នូវកំណើតនិងទីបំផុតនៃលោក ជាដើម ដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងផ្នែក​បរមត្ថ ប្រការមួយ, សម្ដែងនូវគោលធម៌ទាក់ទងទៅនឹងបុណ្យបាបដែលប្រព្រឹត្តទៅក្នុងផ្នែក​សីលធម៌ ចរិយធម៌ប្រការមួយ, ព្រមទាំងមានលទ្ធិពិធីកម្មដែលធ្វើតាមការយល់ឃើញ ឬតាមដំបូន្មានក្នុងជំនឿសាសនា​នោះ ៗ” ។
YG Entertainment
YG Entertainment (វ៉ាយជីអ៊ីនធ័រធេនមិន) គឺជាក្រុមហ៊ុនកំសាន្តប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង បង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ ១៩៩៦ ដោយ យ៉ាង ហ្យុនស៊ុក ក្រុមហ៊ុនដំណើរការជាស្លាកកំណត់ត្រា ទីភ្នាក់ងារទេពកោសល្យ ក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មតន្រ្តី ការគ្រប់គ្រងព្រឹត្តិការណ៍និងក្រុមហ៊ុនផលិតកម្មប្រគុំតន្រ្តី និងរោងពុម្ពតន្ត្រី លើស​ពី​នេះ​ទៀត ក្រុមហ៊ុននេះបើកប្រតិបត្តិការបណ្តាក់ទុនមួយចំនួននៅក្រោមក្រុមហ៊ុនពាណិជ្ជកម្មសាធារណៈដាច់ដោយឡែក YG PLUS ដែលរួមបញ្ចូលទាំងខ្សែសំលៀកបំពាក់ ទីភ្នាក់ងារគ្រប់គ្រងកីឡាវាយកូនហ្គោល និងម៉ាកគ្រឿងសំអាង
ទង់ជាតិទីម័រខាងកើត
ទង់ជាតិនៃទីម័រខាងកើត ( ព័រទុយហ្គាល់ : Bandeira de Timor-Leste ) គឺជានិមិត្តសញ្ញាផ្លូវការមួយនៃទីម័រខាងកើត ។ វាមានវាលក្រហមជាមួយនឹងត្រីកោណទ្វេសមបាត ខ្មៅដោយផ្អែកលើផ្នែកលើកស្ទូចដែលមានផ្កាយប្រាំពណ៌សនៅកណ្តាលដែលដាក់លើត្រីកោណពណ៌លឿងធំជាងនេះផងដែរដោយផ្អែកលើផ្នែកលើកដែលលាតសន្ធឹងទៅកណ្តាលនៃទង់ជាតិ។ រូបភាពតូច|ទង់ជាតិទីម័រខាងកើត
ការពិពណ៌នាជាផ្លូវការនៃទង់ជាតិ
ជាមួយនឹងរដ្ឋធម្មនុញ្ញ នៃ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យទីម័រខាងកើត នៅថ្ងៃទី២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៩៧៥ ទង់ជាតិត្រូវបានអនុម័តជាផ្លូវការជាលើកដំបូង។ និមិត្តសញ្ញានៃទង់ជាតិនេះត្រូវបានផ្តល់អត្ថន័យដូចខាងក្រោមៈ
• ផ្កាយពណ៌សតំណាងឱ្យក្តីសង្ឃឹមសម្រាប់អនាគតដ៏ល្អប្រសើរ។
គងរ៉េង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
មេត្តា
មេត្តានៅក្នុងគម្ពីរព្រះត្រៃបិដក
សព្វេ បុរត្ថិមាយ ទិសាយ សត្តា អវេរា សុខី ហោន្តុ
ទុក្ខប្បត្តា ច និទ្ទុក្ខា, ភយប្បត្តា ច និព្ភយា, សោកប្បត្តា ច និស្សោកា, ហោន្តុ សព្វេបិ បាណិនោ។ សត្វទាំងឡាយទាំងពួង ដែលដល់ហើយនូវសេចក្តីទុក្ខ សូមឲ្យជាសត្វបាត់សេចក្តីទុក្ខទៅ, ដែលដល់ហើយនូវភ័យ សូមឲ្យជាសត្វបាត់ភ័យទៅ, ដែលដល់ហើយនូវសេចក្តីសោក សូមឲ្យ​ជាសត្វបាត់សេចក្តីសោកទៅហោង។
គុណប្រយោជន៍នៃមេត្តាធម៌
មេត្តាចេតោវិមុត្តិ ដែលបុគ្គលធ្វើឲ្យថ្នឹកហើយ ចំរើនហើយ ធ្វើឲ្យក្រាស់ក្រែលហើយ ធ្វើឲ្យដូចជាយានជំនិះហើយ ធ្វើឲ្យជាទីនៅហើយ ឲ្យតាំងនៅញឹកញយហើយ សន្សំទុកមិនឲ្យបាត់ ប្រារព្ធដោយល្អហើយ និងមានអានិសង្ស១១ប្រការជាពិតប្រាកដ គឺ
​ខេត្តមេ​ស​
=ប្រវត្តិខេត្ត= =រដ្ឋបាល= ខេត្តមេស ត្រូវបានបែងចែកជា ស្រុក គឺ÷
ឃុំគគីរ (មេមត់)
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ផាក ហ្គឺនហ្យេ
រូបភាពតូច ផាក ហ្គឺនហ្យេ (박근혜, Park Geun-hye ២ កុម្ភៈ ១៩៥២) គឺជាអតីតអ្នកនយោបាយកូរ៉េខាងត្បូង ដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងពីឆ្នាំ ២០១៣ ដល់ ២០១៧ នាងគឺជាស្ត្រីដំបូងគេដែលបានក្លាយជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងហើយក៏ជាប្រធានាធិបតីស្ត្រីទីមួយដែលត្រូវបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសជាប្រមុខរដ្ឋក្នុងអា​ស៊ីខាងកើត នាងក៏ជាប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងដំបូងដែរកើតនៅក្រោយសាធារណរដ្ឋកូរ៉េដំបូងអ្នកកាន់តំណែងមុនរបស់នាងបានកើតទាំងក្នុងអំឡុងពេលរាជវង្សចូសន់ ច្បាប់ជប៉ុន ឬកំឡុងការកាន់កាប់របស់អាមេរិកក្រោយសង្គ្រាមលោកលើកទី ២ ផាក​ ចងហ៊ី ឪពុក​របស់​នាង គឺជាប្រធានាធិបតីនៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូងពីឆ្នាំ ១៩៦៣ ដល់ ១៩៧៩ បម្រើ ៥ លក្ខខណ្ឌជាប់គ្នា បន្ទាប់ពីគាត់បានកាន់កាប់អំណាចក្នុងឆ្នាំ ១៩៦១
ក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយអាមេរិច
ក្រុមហ៊ុនផ្សព្វផ្សាយអាមេរិច (American Broadcasting Company) ឬ អេប៊ីស៊ី (ABC) គឺជាបណ្តាញទូរទស្សន៍អាមេរិកមួយដែលត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ 1943 ។ វាត្រូវបានគ្រប់គ្រងដោយ The Walt Disney Company ។
ណិតហ្វ្លិច
គិតត្រឹមខែតុលា ឆ្នាំ 2021 ណិតហ្វ្លិចមានអតិថិជនជាង 214 លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក រួមទាំង 74 លាននាក់នៅសហរដ្ឋអាមេរិក និងកាណាដា 70 លាននាក់នៅអឺរ៉ុប មជ្ឈិមបូព៌ា និងអាហ្វ្រិក 39 លាននាក់នៅអាមេរិកឡាទីន និង 30 លាននាក់នៅអាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក វាមាននៅទូទាំងពិភពលោក លើកលែងតែនៅក្នុងប្រទេសចិនដីគោក (ដោយសារការរឹតបន្តឹងក្នុងតំបន់) ស៊ីរី កូរ៉េខាងជើង និងគ្រីមេ (ដោយសារទណ្ឌកម្មអាមេរិក) ណិតហ្វ្លិចបានដើរតួយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការចែកចាយខ្សែភាពយន្តឯករាជ្យ និងជាសមាជិករបស់សមាគមរូបភាពភាពយន្ត (MPA)
ជនជាតិមន
ជនជាតិមន ( Mon မန် မည် ; မွန်လူမျိုး‌   , pronounced   មន    , มอญ    ,   តំនភ្ជាប់=| អំពីសំឡេងនេះ  ស្តាប់   ) គឺជា ក្រុមជនជាតិភាគតិច ដែលរស់នៅ មីយ៉ាន់ម៉ា របស់ រដ្ឋ មន តំបន់បាហ្គោ ដែលជា តំបន់ដីសណ្ត Irrawaddy ព្រំដែនមីយ៉ាន់ម៉ាភាគខាងត្បូងជាមួយ ប្រទេសថៃ និងនៅប្រទេសថៃ ស្រុកបុរីថុន, ស្រុក ប៉ាកលេ, ស្រុកស្រុក ភីរ៉ា ផារ៉ាឌីង និង ស្រុកខណ្ឌឡាត់ក្រ ។
មនគឺជារឿងមួយនៃដំបូងបំផុតដល់ប្រជាពលរដ្ឋនៅ តំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍ និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះការរីករាលដាលនៃ ព្រះពុទ្ធសាសនាថេរវាទ នៅ អាស៊ីអាគ្នេយ៍ដីគោក ។ អរិយធម៌ដែលបានបង្កើតឡើងដោយមនគឺមួយចំនួននៃដើមដំបូងបំផុតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ក៏ដូចជាប្រទេសមីយ៉ាន់ម៉ា ។