cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
កថាវត្ថុ
ឥស្សរិយកាមការិកាកថា
[៤៥៤] ព្រះពោធិសត្វ ទៅកាន់អសុរកាយ ព្រោះហេតុធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយសឬ ។ អើ ។ ព្រះពោធិសត្វ ទៅកាន់នរក ទៅកាន់សញ្ជីវនរក ទៅកាន់កាលសុត្តនរក ទៅកាន់​តាបននរក ទៅកាន់បតាបននរក ទៅកាន់សង្ឃាដកនរក ទៅកាន់រោរុវនរក ។បេ។ ទៅ​កាន់អវីចិនរក ព្រោះហេតុធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយសដែរឬ ។ អ្នកមិនគួរពោលយ៉ាង​នេះទេ ។បេ។
[៤៥៥] ព្រះពោធិសត្វ ទៅកាន់អសុរកាយ ព្រោះហេតុធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយសឬ ។ អើ ។ ព្រះពោធិសត្វ​ទៅកាន់អសុរកាយ ព្រោះហេតុធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយស ពាក្យ​ដូច្នេះ មានក្នុងព្រះសូត្រដែរឬ ។ មិនមានទេ ។ ប្រសិនបើ ព្រះពោធិសត្វ ទៅកាន់​អសុរកាយ ព្រោះហេតុធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយស ពាក្យដូច្នេះ មិនមាន​ក្នុង​ព្រះសូត្រ​ទេ ម្នាលអ្នកដ៏ចម្រើន អ្នកមិនគួរពោលថា ព្រះពោធិសត្វ ទៅកាន់អសុរកាយ ព្រោះ​ហេតុ​ធ្វើសេចក្តីប្រាថ្នាឥស្សរិយយសទេ ។
យោធានរិន្ទទេព
សមរភូមិពោធិ៍សាត់ គ.ស. ១៥១៦
២. ឲ្យចៅពញារាជាមេត្រីទិព្វ ចៅហ្វាយស្រុកខែត្រភ្នំពេញឃុំពល ២០០០០ នាក់ជាមេកងទ័ពប៉ែកឆ្វេង។
៣. ឲ្យចៅពញាស្រែន្យសេនាឫទ្ធីជ័យ ចៅហ្វាយស្រុកខែត្រលង្វែកឃុំពល ១៥០០ នាក់ជាប៉ែកស្ដាំ។
សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជាកាលទ្រង់បានជ្រាបថា: "កងទ័ពខាងគេលើកមកច្រើនណាស់ដូច្នេះហើយ" ទ្រង់ក៏ត្រាស់ឲ្យកេណ្ឌពលបាន ២០០០០ នាក់ឲ្យឡើងការពារបន្ទាយ។ លុះកងទ័ពខាងចៅហ៊្វាកៅមកចោមវាយបន្ទាយ ទ្រង់ក៏ឲ្យទ័ពក្នុងបន្ទាយបាញ់ព្រួញចោលដុំថ្មទៅត្រូវកងទ័ពសម្ដេចចៅហ៊្វាកៅស្លាប់អស់ជាច្រើន។ ចៅហ៊្វាកៅ ខំដេញពលពានកំពែងបន្ទាយណែនណាន់តាន់តាប់ដូចស្រមោចរោមស្ករ តែវាយមិនបាន។ កាលដឹងថាវាយយកបន្ទាយសម្ដេចចៅពញា ចន្ទរាជាពុំបានក៏ឲ្យចៅហ៊្វាកៅ បោះទ័ពព័ទ្ធចោមបន្ទាយនោះឲ្យជាប់ដើម្បីទប់ព័ទ្ធខាងក្នុងមិនឲ្យចេញរួចផងឲ្យអត់បាយបរិភោគដរាបត្រូវស្លាប់ ឬត្រូវដាច់ពោះគ្រប់ៗគ្នាផង។
ចៅពញាសួគ៌ាលោក ឮហើយមានអំណរណាស់ ទើបថ្វាយបង្គំលាចេញមកក្រៅដំណាក់ ហើយក៏ចាត់កូនទាហានឲ្យជីករណ្ដៅធំមួយ ជំរៅ ៨ ហត្ថ ៤ ជ្រុងឲ្យធ្វើរានទេវតា ៧ ថ្នាក់ដាក់បាយសី ទឹកអប់ និង គ្រឿងបូជា ហើយឲ្យធ្វើរាជវីតិព័ទ្ធជុំវិញ។ លុះពួកពល ធ្វើតាមបង្គាប់សព្វគ្រប់ហើយ ចៅពញាសួគ៌ាលោកពេជ្រ ក៏ស្លៀកស ពាក់ស ហើយឲ្យរៀបភ្លេងចាំប្រគុំទាំង៨ទិស។
សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជាទ្រង់ឃើញទ័ពព្រះអង្គចាញ់ទ័ពព្រះស្រីជេដ្ឋាដូច្នេះ ព្រះអង្គក៏ថយទៅប្រថាប់ទ័ព នៅបន្ទាយមានជ័យ ខែត្រពោធិ៍សាត់ក្នុងឃុំបាក់នឹមវិញ។
លោកឪពុកទៅកេណ្ឌទ័ពខ្មោច
១. ឈ្មោះកែវ ទ្រង់បានតាំងជា "ចៅពញាវង្សាអគ្គរាជ"
៣. ឈ្មោះទេព ទ្រង់បានតាំងជា "ចៅពញាវិបុលរាជ"
លុះចប់ពិធីបួងសួងដល់គុណព្រះរតនៈត្រ័យហើយ សម្ដេចចៅពញាចន្ទរាជា ស្ដេចលើកកងទ័ពចេញពីខែត្រខ្លុងលើកសំដៅទៅខែត្រអម្រិន្ទបូរ (ឬ អមរគិរិន្ទបូរ) ទៀត។
គតិលោក
គតិលោក
ក្រុងរាពណ៍
ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ក្រុងរាពណ៍ សិល្បៈ[[ជនជាតិចាម|ចាម,វៀតណាម .]] ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ក្រុងរាពណ៍ សិល្បៈ[[រាជអាណាចក្ររតនកោសិន្ទ្រ|រតនកោសិន្ទ្រ,បាងកក.]] ក្រុងរាពណ៍ (Ravanaราวณะ) ក្រុងរាពណ៍ ស្ដេច​យក្ស​សោយរាជ្យ​នៅ​នគរលង្កា​ នៃរឿងរាមកេរ្តិ៍. ធ្វេង|រូបភាពតូច|200px|ក្រុងរាពណ៍ សិល្បៈ[[ឥណ្ឌាតំបន់ខាងត្បូង.]]
ឃុំលាច
របាយការណ៍ប្រជាជនសរុបនៅក្នុងឃុំលាច
ប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ
ប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ (Parcel Post) គឺជាសេវាកម្មទទួលផ្ញើកញ្ចប់របស់របរ ដែលអាចជ្រើសរើសតាមប្រភេទ ផ្ទៃរាប ឫតាមយន្តហោះ ដោយតំលៃសមរម្យបំផុត។ គ្រប់បញ្ញើប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ ត្រូវបានថែរក្សាយ៉ាង ហ្មត់ចត់កត់ត្រាត្រឹមត្រូវក្នុងប្រព័ន្ធកុំព្យូទ័រ និង អាចទាញយកព៌តមានមកវិញ តាមតម្រូវការរបស់អតិថិជន។ អតិថិជនអាចឆែកមើលព៌តមានទាក់ទង នឹងប្រៃសណីយ៍ភ័ណ្ឌ  និមួយៗថាតើបញ្ញើនោះកំពុងនៅទីណា បានទៅដល់ គោលដៅហើយឫនៅ។ល។ បានយ៉ាងងាយស្រួល តាមរយៈប្រព័ន្ធ Internet ឫ តាមរយៈ ផ្នែកសេវាអតិថិជន។
ខេត្តឈៀងម៉ៃ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ក្នុងរជ្ជកាលរបស់ ស្តេចរាមាទីរ V ខេត្តឈៀងម៉ៃបានផ្លាស់ប្តូររហូតដល់កម្រិតទីពីរនៃដ្នករងប្រទេសថៃនៅពេលនោះអង្គភាពរដ្ឋបាលនៃ មណ្ឌល Phayap, នៅសល់នៃព្រះរាជាណាចក្រនគរស្រែមួយលាននេះត្រូវបានរំលាយ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសថៃ
នំអន្សម
ទំនៀមហូប នំអន្សម
ទំនៀមហូប នំអន្សម របស់ជនជាតិខ្មែរតែងតែធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចពិធីជាច្រើនដូចជា៖ ពិធីមង្គលការ ពិធីឡើងអ្នកតា ចូលឆ្នាំខ្មែរ បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ និង បុណ្យតាមតំបន់ភូមិស្រុក មួយចំនួនទៀតផងដែរ ។ នំអន្សម មិនត្រឹមតែជានំសម្រាប់ហូបនោះទេ វាក៏ជានំមួយតំណាងឱ្យអត្តសញ្ញាណវប្បធម៌ជាតិរបស់កម្ពុជាផងដែរ ផ្សារភ្ជាប់ទៅនិង ទំនៀមទម្លាប់ប្រពៃណីរបស់ជនជាតិខ្មែរ ក្នុងការចែករំលែកអាហារទាំងអស់នេះ ជូនទៅលោកគ្រូ អ្នកគ្រូ ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ លោកតា លោកយាយ ឪពុកម្ដាយ ដែលតំណាងឱ្យការដឹងគុណ ចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់លោក ក្នុងការអប់រំ បង្រៀន ហ្វឹកហាត់ កូនចៅឱ្យទទួលបាននូវចំណេះវិជ្ជាទាំងអស់នេះ ។ ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរតែងតែបង្កើតនូវការ វេចនំអន្សម ក្នុងអំឡុងពេលពិធី បុណ្យភ្ជុំបិណ្ឌ ដើម្បីជូនទៅកាន់ ឪពុកម្ដាយ គ្រូបង្រៀន ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យ បងប្អូន និង សាច់ញាតិរបស់ពួកគេ ពីព្រោះវាជាទំនៀមមួយដែលធ្វើឱ្យពួកគេទទួលបាននូវ ស្នាមញញឹម ការជួបជុំគ្នា និង សាមគ្គីភាព ដែលនាំឱ្យពួកគេទទួលបាននូវភាពស្រស់ស្រាយ និង ភាពសប្បាយរីករាយ នៅក្នុងក្រុមគ្រួសារផងដែរ ។
Tannsinat
ប្រវត្តិការសិក្សា៖ HIGHNEST EDUCACTION BACBGORUND
កម្រិត Level : បរិញ្ញាបត្ររង Associate Degree
ក្រុម​ជំនុំ​ព្រះត្រៃបិដក
អំពីរបៀបការរបស់ក្រុមជំនុំ
របៀបមុខការគ្រប់យ៉ាង ដែលបានរៀបចំព្រះត្រៃបិដកនេះ យើងជាក្រុមជំនុំ បានធ្វើដោយកំឡាំងព្យាយាមដ៏មាំមួន ព្រមទាំងបានពិនិត្យពិច័យ ដោយល្អិតល្អ ដូចមានសេចក្តីរាយដំណើរតទៅនេះ ៖ ម្យ៉ាងទៀត ប្រយោគខ្លះ មានដំណើរបាឡីពិបាកប្រែរៀងសេចក្តីសម្រួលមកជាសម្រាយនោះពេក បើលុះតែបញ្ចូលពាក្យថែមមកខ្លះ ទើបមិនងាស់សេចក្តី កាលបើដូច្នេះ យើងបញ្ចូលពាក្យថែមមកខ្លះដាក់ក្នុងវង់ក្រចក នេះ ដែរ ដូចពាក្យថា (នេះ) (នោះ) ជាដើម ដើម្បីឲ្យស្រួលតាមលំនាំសេចក្តីភាសាខ្មែរ ។
ក្រុងសួង
ក្រុងសួង គឺជាក្រុងមួយនៃប្រទេសកម្ពុជា =រដ្ឋបាល= ក្រុងសួង មាន ២សង្កាត់គឺ =អប់រំ=
រូបលោក
ក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា មាន ឋាន១៦ ជាន់ដែលសព្វសត្វទាំងឡាយអន្ទោលកំណើត។ វាជាឋានថ្នាក់កណ្តាលចន្លោះ កាមលោក និងអរូបលោក ដែលកាមលោកជាឋានសត្វមានរូបចាប់កំណើត ចំណែកអរូបលោកជាលោកដែលមានតែចិត្តប៉ុនោះ។ ឋានទាំងឡាយឯទៀតដែលខ្ពស់ជាងនេះហៅថា the Pure Abodes ជាឋានដែលសត្វទាំងឡាយមិនវិលអន្ទោលមកក្នុងឋានទាបទៀតជាងទេ។ រូបលោកត្រូវបានទេវៈតាំងនៅ ដែលចាកផុតពីចំណង់កាមគុណ ប៉ុន្តែនៅតែមានបច្ច័យតាក់តែងដោយរូប ។ ទេវៈនៃរូបលោក នៅមានរូប ប៉ុន្តែមិនមានការសម្តែងចំណង់ និងមិនមានរូបឥន្ទ្រីយ៏ទេ។
ភូមិតាពយ
ភូមិតាពយ ឃុំសំបូរ ស្រុកបាធាយ ខេត្តកំពង់ចាម ប្រទេសកម្ពុជា
ទុតិយគាថាសង្គណិក
សូមនមស្ការថ្វាយបង្គំ ចំពោះព្រះមានព្រះភាគ ជាអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធព្រះអង្គនោះ។
[៣២៧] មូលរបស់វិន័យមានប៉ុន្មាន ដែលព្រះពុទ្ធទ្រង់បញ្ញត្តទុកមក គរុកាបត្តិក្នុងវិន័យ មានប៉ុន្មាន ដែលព្រះអង្គទ្រង់ត្រាស់ទុកមក អាបត្តិដែលត្រូវ ព្រោះបិទបាំងទុដ្ឋុល្លាបត្តិ មានប៉ុន្មាន។ មូលរបស់វិន័យមាន២ ដែលព្រះពុទ្ធ ទ្រង់បញ្ញត្តទុកមក គរុកាបត្តិក្នុងវិន័យមាន២ ដែលព្រះពុទ្ធ ទ្រង់ត្រាស់ទុកមក ដែលត្រូវព្រោះបិទបាំងទុដ្ឋុល្លាបត្តិ មាន២ [អដ្ឋកថា អាបត្តិ២នោះ គឺអាបត្តិបារាជិក របស់ភិក្ខុនី ដែលត្រូវ ព្រោះជួយបិទបាំងទោសភិក្ខុនីផងគ្នា១ អាបត្តិបាចិត្តិយៈ របស់ភិក្ខុដែលត្រូវព្រោះជួយបិទបាំងអាបត្តិសង្ឃាទិសេស នៃភិក្ខុផងគ្នា១]។
[៣៣០] អាបត្តិប៉ុន្មាន ដែលជាទេសនាគាមិនី អាបត្តិប៉ុន្មាន ដែលជាសប្បដិកម្ម [អដ្ឋកថា ថា សប្បដិកម្ម ប្រែថា អាបត្តិដែលកែបាន បានដល់អាបត្តិ៦កង តាំងពីសង្ឃាទិសេស រហូតដល់ទុព្ភាសិត។] ក្នុងសាសនានេះ មានអាបត្តិប៉ុន្មាន ដែលព្រះពុទ្ធ ជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា ជាអប្បដិកម្ម [អប្បដិកម្ម ប្រែថា អាបត្តិកែលែងបាន បានដល់បារាជិក៤ ឬទាំង៨។] ក្នុងសាសនានេះ។ អាបត្តិ ដែលជាទេសនាគាមិនីមាន៥ អាបត្តិ ដែលជាសប្បដិកម្ម មាន៦ អាបត្តិ១ ដែលព្រះពុទ្ធ ជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា ជាអប្បដិកម្ម ក្នុងសាសនានេះ។
[៣៤៣] ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ទុកថា ភិក្ខុត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយៈទាំងអស់ប៉ុន្មាន ដែលមានវត្ថុផ្សេងៗគ្នា ហើយគួរសំដែងដោយវាចាប៉ុន្មានដងបាន។ ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ទុកមកថា ភិក្ខុត្រូវអាបត្តិបាចិត្តិយៈទាំងអស់៩ ដែលមានវត្ថុផ្សេងៗគ្នា ហើយគួរសំដែងដោយវាចាតែម្តងបាន។
[៣៥០] ភិក្ខុឃើញអានិសង្សប៉ុន្មាន ទើបសំដែងធម៌ដល់អ្នកដទៃដោយសទ្ធា ឧក្ខិត្តកភិក្ខុ (ភិក្ខុដែលសង្ឃលើកវត្ត) ព្រះមានព្រះភាគ ត្រាស់ថាមានប៉ុន្មាន ការប្រព្រឹត្តវត្តដោយប្រពៃ មានប៉ុន្មាន។ ភិក្ខុឃើញអានិសង្ស៨យ៉ាង ទើបសំដែងធម៌ដល់អ្នកដទៃដោយសទ្ធា ឧក្ខិត្តកភិក្ខុ ព្រះមានព្រះភាគ ត្រាស់ថាមាន៣ពួក ការប្រព្រឹត្តវត្តដោយប្រពៃ មាន៤៣។
[៣៥៦] បុគ្គលដែលមិនគួរអភិវាទ និងបុគ្គលដែលមិនគួរធ្វើអញ្ជលីកម្ម និងសាមីចិកម្ម មានប៉ុន្មានពួក អាបត្តិទុក្កដ មានដល់បុគ្គលប៉ុន្មានពួក ការទុកអតិរេកចីវរ បានប៉ុន្មានថ្ងៃ។ បុគ្គលដែលមិនគួរអភិវាទ និងបុគ្គលដែលមិនគួរធ្វើអញ្ជលីកម្ម និងសាមីចិកម្ម មាន១០ពួក អាបត្តិទុក្កដ មានដល់បុគ្គល១០ពួក ការទុកអតិរេកចីវរ បាន១០ថ្ងៃ។
[៣៦២] កម្មមានប៉ុន្មាន ដែលព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ក្នុងវិនយវត្ថុ ក្នុងនគរចម្បា (កម្មនោះ) ប្រកបដោយធម៌ មានប៉ុន្មាន មិនប្រកបដោយធម៌ មានប៉ុន្មាន។ កម្ម៤ ដែលព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ក្នុងវិនយវត្ថុ ក្នុងនគរចម្បា បណ្តាកម្មទាំង៤នេះ ព្រះពុទ្ធ ជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា ប្រកបដោយធម៌ មានតែ១ពួក មិនប្រកបដោយធម៌ មាន៣។
[៣៦៥] ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា បុគ្គលប៉ុន្មានពួក ដែលមិនកើតក្នុងអបាយ ខ្ញុំនឹងចាំស្តាប់នូវវិស័យរបស់អ្នក ដែលជាអ្នកជ្រាបច្បាស់នូវវិន័យ។ ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា បុគ្គល១៨ពួក ដែលមិនទៅកើតក្នុងអបាយ ចូរអ្នកស្តាប់នូវវិស័យរបស់ខ្ញុំ ដែលជាអ្នកដឹងច្បាស់នូវវិន័យចុះ។
[៣៦៦] ធម៌ទាំង៨ ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់សំដែងប៉ុន្មានលើក ខ្ញុំនឹងចាំស្តាប់នូវវិស័យរបស់អ្នក ដែលជាអ្នកជ្រាបច្បាស់នូវវិន័យ។ ធម៌ទាំង៨ ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់សំដែង មាន១៨លើក ចូរអ្នកស្តាប់នូវវិស័យរបស់ខ្ញុំ ដែលជាអ្នកដឹងច្បាស់នូវវិន័យចុះ។
[៣៧៧] ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា បាដិទេសនីយាបត្តិ មានប៉ុន្មានយ៉ាង ខ្ញុំនឹងចាំស្តាប់នូវវិស័យរបស់អ្នក ដែលជាអ្នកជ្រាបច្បាស់នូវវិន័យ។ ព្រះពុទ្ធជាអាទិច្ចវង្ស ទ្រង់ត្រាស់ថា បាដិទេសនីយាបត្តិមាន១២ ចូរអ្នកស្តាប់នូវវិស័យរបស់ខ្ញុំ ដែលជាអ្នកដឹងច្បាស់នូវវិន័យចុះ។
ធម៌ទេវ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មន្ត្រីនៃកម្វុជ
បដិវត្តន៍វប្បធម៌
នៅខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៧៨ តេង សៀវពីង បានក្លាយជា មេដឹកនាំកំពូលថ្មីរបស់ប្រទេសចិន ជំនួសប្រធានហួរ ហ្គូហ្វេង ហើយបានចាប់ផ្តើមកម្មវិធី " ពូល័នសានសេង " ដែលបានរុះរើជាបណ្តើរៗនូវគោលនយោបាយម៉ៅនិយមដែលទាក់ទងនឹងបដិវត្តន៍វប្បធម៌ ហើយបានធ្វើឱ្យប្រទេសមានសណ្តាប់ធ្នាប់ឡើងវិញ។ លោកតេង រួមជាមួយនឹងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់់លោក បន្ទាប់មកបានចាប់ផ្តើមដំណាក់កាលថ្មីមួយនៅក្នុងប្រទេសចិន ដោយចាប់ផ្តើមកម្មវិធីកំណែទម្រង់ និងបើកដំណើរការជាប្រវត្តិសាស្ត្រ។ នៅឆ្នាំ១៩៨១ បក្សកុម្មុយនីសចិនបានប្រកាសនិងទទួលស្គាល់ថាបដិវត្តន៍វប្បធម៌គឺខុសហើយ "ទទួលខុសត្រូវចំពោះការធ្លាក់ចុះយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនិងការខាតបង់ធ្ងន់ធ្ងរបំផុតដែលប្រជាជនប្រទេសនិងគណបក្សចាប់តាំងពីការបង្កើតសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិត" ។   នៅក្នុងប្រទេសចិនសហសម័យ ទស្សនៈផ្សេងគ្នាមានអំពីបដិវត្តន៍វប្បធម៌។ ក្នុង​ចំណោម​អ្នក​ខ្លះ វា​ត្រូវ​បាន​គេ​ហៅ​ថា​ជា "ដប់​ឆ្នាំ​នៃ​ភាព​វឹកវរ​" ។
វេទវតី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រាហ្មណ៍នៃកម្វុជទឹកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃកម្វុជទឹកចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃភវបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សភវបុរចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សអនិន្ទិតបុរ
ភូមិរលួស(ឃុំតាំងយ៉ាប)
ភូមិរលួសជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ឃុំតាំងយ៉ាប ស្រុកព្រៃកប្បាស ខេត្តតាកែវ។ភូមិនេះប្រជាជនមានជីវភាពមធ្យម មានប្រជាជនប្រកបរបរជាកសិករ ជាអាជីវករលក់ដូរ ជាមន្រី្ត​រាជការត្បាញហូល។ការប្រកបរបរកសិករគឺដាំដុះទៅលើផ្ទៃដី៦០០ហិចតា ក្នុងឆ្នាំនេះប្រជាជនបានទទួល ទិន្នផលកើនជាងឆ្នាំកន្លងទៅ។ ហើយនៅក្នុងភូមិគឺកំពុងតែសាងសង់ប្រឡាយទឹក និង​ ជីកអណ្ដូងជាច្រើន ប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្ត​ សំរាប់ធ្វើស្រែប្រាំង ដើម្បីធ្វើអោយប្រជាជនទទួលបានទិន្នផល់ខ្ពស់ និងមានជីវភាពធូរធារ។ចំនែកឯអាជីវករលក់ដូរវិញ ឃើញថាសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារមានសំទុះយ៉ាងខ្លាំង​​ ព្រោះការប្រកបរបរនេះមានការរៀបចំសមល្មមងាយស្រួលរកស៊ីជាងរបរផ្សេងៗ​ និងមានអាជីវកម្មក្នុងផ្សារតាកែវ ចំនែកឯមន្រ្តីរាជការវិញ រយះពេលប៉ុន្មានឆ្នាំនេះមានសំទុះរីកចំរើនគួរអោយគាត់សំគាល់ ជាពិសេស គ្រូបង្រៀន ប៉ូលីស ទាហាន និង ធ្វើការនៅអង្គការផងដែរ ព្រោះយុវជន យុវនារីបានរៀនច្រើន និងមានចំណេះដឹងច្រើនផងដែរ។ភូមិរលួស មានប្រជាជន​ចំនួន ៥៧៨​ នាក់ ។ និងមាន ១៨២​ គ្រួសារ ។ ក្នុងនោះស្រីចំនួន ២៩៧​ នាក់ និង ប្រុសចំនួន ២៨១នាក់ ហើយស្រីវ័យក្មេង ដល់វ័យកណ្ដាល ចំនួន ២០២នាក់ និងស្រី្តវ័យចាស់ ចំនួន ៩៥ នាក់ ហើយមនុស្ស ប្រុស វ័យក្មេង និងដល់វ័យ កណ្ដាល ចំនួន ១៦៥នាក់ ហើយវ័យចាស់ ដល់ វ័យ ចំនាស់ចំនួន ១១៦នាក់៕ អ្នកភូមិប្រកបរបរធ្វើស្រែ និង ត្បាញហូល។
ឃុំទូកមាសខាងកើត
ការអប់រំ
ឃុំសំរោងក្រោមនេះពុំសូវមានការអប់រំប៉ុន្មានទេ ព្រោះគ្រួសារខ្លះមានជីវភាពខ្វះខាត់ពុំសូវអោយកូនទៅរៀននោះទេ ខ្លះបានរៀនត្រឹមថ្នាក់ទី៩ ទី១០ប៉ុនោះ ។​ ខ្លះទៀតគ្រួសារមានជីវភាពមធ្យមអាចឲ្យកូនរបស់គាត់ទៅរៀននៅវិទ្យាល័យខ្លះទៀតបន្តនៅកលកវិទ្យាល័យ។
សាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង
អំឡុងពេលនៃវិបត្តិកូវីដ-១៩
ដូចសាលាឯកជនដទៃទៀតដែរ ម៉េងលី ជេ. គួច អេឌ្យូខេសិន បានជួបការលំបាកផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុក្នុងអំឡុងពេលកូវីដ-១៩។ ក្នុងកិច្ចប្រជុំរបស់សមាគមគ្រឹះស្ថានឧត្តមសិក្សាកម្ពុជា អ្នកឧកញ៉ា វេជ្ជបណ្ឌិត គួច ម៉េងលី បានបញ្ជាក់ថា លោកបានព្យាយាមចរចាជាមួយម្ចាស់អគារ ខណៈដែលម្ចាស់សាលាផ្សេងទៀតក៏បានព្យាយាមចរចាស្រដៀងគ្នានេះ ប៉ុន្តែមិនបានទទួលជោគជ័យអ្វីឡើយ។ ដូច្នេះហើយ សាលាឯកជនជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាត្រូវរំពឹងថានឹងក្ស័យធន ដោយសារពួកគេជាច្រើនបានខ្ចីប្រាក់ដើម្បីបើកសាលា។
កម្មវិធីសិក្សា
សាលាសង្កត់ធ្ងន់លើជំនាញទន់នៃការបញ្ជូនក្នុងកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីផ្តល់ការអប់រំរួមដល់សិស្សរបស់ខ្លួន។
ការទទួលស្គាល់
ជាមួយនឹងអត្រាប្រឡងជាប់ខ្ពស់បំផុតក្នុងប្រទេសកម្ពុជាក្នុងការប្រឡងសញ្ញាបត្រមធ្យមសិក្សាទុតិយភូមិរយៈពេលប្រាំឆ្នាំជាប់គ្នារវាងឆ្នាំ ២០១៥ និង ២០១៩ សាលារៀន អន្តរទ្វីប អាមេរិកាំង ត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាថា ជាសាលារៀនឈានមុខគេក្នុងវិស័យគ្រប់គ្រង រដ្ឋបាលអប់រំ។ គុណភាពនៃការបង្រៀន និងបរិស្ថានល្អបំផុតក្នុងចំណោមសាលារៀន និងស្ថាប័នចំនួន ២២០ នៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ និងជាសាលាមួយក្នុងចំណោមសាលាល្អបំផុតទាំង 10 នៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា យោងតាម Elite Education។
ស៊ូឡាវីស៊ី
ផ្ទៃដីនៃកោះស៊ូឡាវីស៊ី រួមមានឧបទ្វីបចំនួនបួន៖ ឧបទ្វីបមីណាហាសាខាងជើង និង ឧបទ្វីបខាងកើត ឧបទ្វីបខាងត្បូង និង ឧបទ្វីបភាគអាគ្នេយ៍ ។ ឈូងសមុទ្របីបំបែកឧបទ្វីបទាំងនេះ៖ ឈូងសមុទ្រទូមីនី រវាងភាគខាងជើងមីណាហាសា និង ឧបទ្វីខាងកើត ឈូងសមុទ្រទូលូ រវាងឧបទ្វីបខាងកើត និងអាគ្នេយ៍ និង ឈូងសមុទ្រឆ្អឹង រវាងឧបទ្វីបខាងត្បូង និងអាគ្នេយ៍។ ច្រកសមុទ្រម៉ាកាស្សា រត់តាមផ្នែកខាងលិចនៃកោះ ហើយបំបែកកោះចេញពីបរនេអូ ។
ខេត្តបន្ទាយមាស
ខេត្តបន្ទាយមាស ជាខេត្តនៅសម័យលង្វែក ដែលបច្ចុប្បន្ន បានក្លាយទៅជា ស្រុកបន្ទាយមាស នៃខេត្តកំពត។
បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៨៤៨
បដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៨៤៨ ដែលត្រូវបានគេស្គាល់នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួនថាជា រដូវផ្ការីកនៃប្រជាជន ឬ រដូវផ្ការីកនៃប្រជាជាតិ គឺជាបណ្តា ចលាចលនយោបាយ នៅទូទាំងទ្វីបអឺរ៉ុបដែលចាប់ផ្តើមនៅឆ្នាំ១៨៤៨។ វាស្ថិតនៅជា រលកបដិវត្ត ដែលរីករាលដាលធំបំផុតក្នុង ប្រវត្តិសាស្ត្រអឺរ៉ុប រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។
តំបន់ជនបទ
កំណើនប្រជាជននៅតាមជនបទបាននាំឱ្យមានការខ្វះខាតស្បៀងអាហារ សម្ពាធ ដីធ្លី និងការធ្វើចំណាកស្រុកទាំងក្នុង និងពីអឺរ៉ុប ជាពិសេសទៅកាន់ទ្វីបអាមេរិក។ ការមិនសប្បាយចិត្តរបស់កសិករនៅទសវត្សឆ្នាំ ១៨៤០ បានកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំង។ ការកាន់កាប់របស់កសិករលើដីសហគមន៍ដែលបាត់បង់បានកើនឡើងនៅក្នុងតំបន់ជាច្រើន; អ្នកដែលត្រូវបានផ្តន្ទាទោសពីបទលួចឈើនៅក្នុងតំបន់រ៉ែន បានកើនឡើងពី ១០០​ ០០០ នាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៨២៩-៣០ដល់ ១៨៥ ០០០នាក់ក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៦-៤៧ ។ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៥ និង ១៨៤៦ ជម្ងឺដំឡូងបារាំង មួយបានបង្កឱ្យ មានវិបត្តិជីវភាពនៅអឺរ៉ុបខាងជើង ហើយបានលើកទឹកចិត្តឱ្យមានការវាយឆ្មក់ស្តុកដំឡូងនៅ ស៊ីឡេសៀ ក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៧ ។ ផលប៉ះពាល់នៃគ្រោះទុរភិក្សត្រូវបានបង្ហាញយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរបំផុតនៅក្នុង មហាទុរ្ភិក្សអៀរឡង់ ប៉ុន្តែក៏បណ្តាលឱ្យមានស្ថានភាពដូចទុរ្ភិក្សនៅ តំបន់ខ្ពង់រាបស្កុតឡេន និងទូទាំង ទ្វីបអឺរ៉ុប ។ ការប្រមូលផលនៃរ៉ៃ នៅតំបន់រុាំង គឺ ស្មើ២០% នៃកម្រិតមុនខណៈពេលដែលការប្រមូលផលដំឡូងនៅឆេកត្រូវបានកាត់បន្ថយពាក់កណ្តាល។ ការប្រមូលផលដែលបានកាត់បន្ថយទាំងនេះត្រូវបានអមដោយការកើនឡើងយ៉ាងខ្លាំងនៃតម្លៃ (តម្លៃនៃស្រូវសាលីកើនឡើងទ្វេដងនៅក្នុងប្រទេសបារាំង និង ហាប់ស្បួកអ៊ីតាលី)។ មានកុប្បកម្មម្ហូបអាហារបារាំងចំនួន ៤០០ដងក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៨៤៦ ដល់ ១៨៤៧ ខណៈដែលការតវ៉ាសេដ្ឋកិច្ចសង្គមរបស់អាល្លឺម៉ង់បានកើនឡើងពី ២៨ ដងក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៨៣០ ដល់ឆ្នាំ ១៨៣៩ ដល់ ១០៣ ក្នុងកំឡុងឆ្នាំ ១៨៤០ ដល់ ១៨៤៧។ ការសោកស្ដាយរបស់កសិកររយៈពេលវែងគឺការបាត់បង់ដីសហគមន៍ ការរឹតបន្តឹងព្រៃឈើ (ដូចជាក្រមព្រៃឈើបារាំងឆ្នាំ ១៨២៧) និងរចនាសម្ព័ន្ធសក្តិភូមិដែលនៅសេសសល់ ជាពិសេសមនុស្សយន្ត (កាតព្វកិច្ចការងារ) ដែលមាននៅក្នុងចំណោមពួកអ្នកងារ និងកសិករដែលគេជិះជាន់នៅតំបន់គ្រប់គ្រងដោយរាជវង្សហាប់ស្បួក។
តួនាទីនៃគំនិត
រូបភាពតូច|230x230ភីកសែល| [[បដិវត្តន៍ឆ្នាំ 1848 នៅចក្រភពអូទ្រីស|ការបះបោរខែមិថុនា ឆ្នាំ ១៨៤៨ នៅ ទីក្រុងប្រាក បានចាក់បញ្ចូលធាតុនយោបាយដ៏រឹងមាំមួយចូលទៅក្នុង ការរស់ឡើងវិញនៃប្រជាជាតិឆេក ។]] ទោះបីជាមានការខិតខំប្រឹងប្រែងដោយបង្ខំ និងជាញឹកញាប់ដោយហឹង្សានៃអំណាចដែលបានបង្កើតឡើង និងប្រតិកម្មដើម្បីរារាំងពួកគេក៏ដោយ គំនិតដែលរំខានបានទទួលប្រជាប្រិយភាពដូចជា ប្រជាធិបតេយ្យ សេរីនិយម ជ្រុលនិយម ជាតិនិយម និង សង្គមនិយម ។ ពួកគេទាមទារឲ្យមាន រដ្ឋធម្មនុញ្ញ សិទ្ធិបោះឆ្នោត សេរីភាពសារព័ត៌មាន សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងសិទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យផ្សេងទៀត ការបង្កើតកងជីវពលស៊ីវិល ការរំដោះរាស្រ្តកសិករ សេរីភាវូបនីយកម្មសេដ្ឋកិច្ច ការលុបបំបាត់របាំងពន្ធគយ និងការលុបបំបាត់រចនាសម្ព័ន្ធអំណាចរាជាធិបតេយ្យ ដើម្បីគាំទ្រដល់ការបង្កើត រដ្ឋសាធារណរដ្ឋ ឬយ៉ាងហោចណាស់ការរឹតត្បិតអំណាចរបស់ពួកស្តេចក្នុងទម្រង់នៃរាជាធិបតេយ្យអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញ។
សរទរដូវឆ្នាំ ១៨៤៨: អ្នកប្រតិកម្មរៀបចំសម្រាប់ការប្រឆាំងបដិវត្តន៍
ដំបូងឡើយ ពួកអភិជន និងសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ពួកគេ បានរៀបចំផែនការវិលត្រឡប់ទៅកាន់អំណាចវិញ។
ដាណឺម៉ាក
ចលនាជាតិ-សេរីនិយមចង់លុបបំបាត់របបផ្តាច់ការ ប៉ុន្តែរក្សារដ្ឋអំណាចកណ្តាលយ៉ាងខ្លាំង។ ព្រះមហាក្សត្រ​បាន​ទទួល​យក ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ថ្មី ​ដែល​យល់ព្រម​ចែក​អំណាច​ជាមួយ​សភា​ទ្វេភាគី​ដែល​ហៅថា រីគស្តាក ។ វាត្រូវបានគេនិយាយថាពាក្យដំបូងរបស់ស្តេចដាណឺម៉ាកបន្ទាប់ពីការចុះហត្ថលេខាលើអំណាចផ្តាច់ការរបស់គាត់គឺ "ល្អណាស់ឥឡូវនេះខ្ញុំអាចដេកនៅពេលព្រឹក" ។ ទោះបីជាមន្រ្តីកងទ័ពមិនពេញចិត្តក៏ដោយ ក៏ពួកគេបានទទួលយកការរៀបចំថ្មី ដែលផ្ទុយពីអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត មិនត្រូវបានបដិសេធដោយអ្នកប្រតិកម្មឡើយ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញសេរីមិនបានពង្រីកដល់ Schleswig ទេ ដោយទុកឱ្យ សំណួរ Schleswig-Holstein មិនមានចម្លើយ។
ស្កេលស្វីគ
ឌុចឈី នៃស្កេលស្វីគ ដែលជាតំបន់ដែលមានទាំងជនជាតិដាណឺម៉ាក (ជាពួកអាល្លឺម៉ង់ខាងជើង) និងជនជាតិអាល្លឺម៉ង់ (ជាពូកអាល្លឺម៉ង់ខាងលិច) គឺជាផ្នែកមួយនៃរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក ប៉ុន្តែនៅតែជា ឌុចឈី ដាច់ដោយឡែកពីព្រះរាជាណាចក្រដាណឺម៉ាក។ ជំរុញដោយមនោសញ្ចេតនា អាឡឺម៉ង់និយម ជនជាតិអាឡឺម៉ង់នៅស្កេលស្វីគ បានលើកដៃតវ៉ាចំពោះគោលនយោបាយថ្មីដែលប្រកាសដោយរដ្ឋាភិបាល សេរីជាតិ របស់ប្រទេសដាណឺម៉ាក ដែលនឹងរួមបញ្ចូលទាំងស្រុងនូវឌុចឈីទៅក្នុងប្រទេសដាណឺម៉ាក។
ប្រជាជនអាល្លឺម៉ង់នៅ ស្កេលស្វីគ និង ហុលស្តែន បានបះបោរដែលបំផុសគំនិតដោយបព្វជិតប្រូតេស្តង់។ រដ្ឋអាឡឺម៉ង់បានបញ្ជូនជាកងទ័ព ប៉ុន្តែជ័យជម្នះរបស់ដាណឺម៉ាកនៅឆ្នាំ ១៨៤៩ បាននាំឱ្យមាន សន្ធិសញ្ញាទីក្រុងប៊ែកឡាំង (១៨៥០) និង ពិធីសារទីក្រុងឡុងដ៍ (១៨៥២) ។ ពួកគេ​បាន​បញ្ជាក់​ជាថ្មី​អំពី​អធិបតេយ្យភាព​របស់​ស្តេច​ដាណឺម៉ាក ខណៈ​ដែល​ហាមប្រាម​ការ​រួបរួម​ជាមួយ​ប្រទេស​ដាណឺម៉ាក។ ការរំលោភលើការផ្តល់ចុងក្រោយនេះបាននាំឱ្យ មានសង្គ្រាមជាថ្មីនៅឆ្នាំ ១៨៦៣ និងជ័យជម្នះព្រុស នៅឆ្នាំ ១៨៦៤ ។
បណ្តារដ្ឋរ៉ូម៉ានី
រូបភាពតូច| ពូកបដិវត្តរ៉ូម៉ានីនៅ [[ទីក្រុង Bucharest|ប៊ូការេស ក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៨ ដែលកាន់ ទង់រ៉ូម៉ានីបីពណ៌]] ការ​បះបោរ​ជាតិនិយម​បែប​សេរី​និង​រ៉ូមែនទិក​មួយ​បាន​ចាប់​ផ្តើម​ក្នុង​ខែ​មិថុនា​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋ វ៉ាឡាឃៀ ។ គោលដៅរបស់គេ គឺស្វ័យភាពរដ្ឋបាល ការលុបបំបាត់ភាពជាអ្នកងារ និងការប្តេជ្ញាចិត្តដោយខ្លួនឯងដ៏ពេញនិយម។ វាត្រូវបានផ្សារភ្ជាប់យ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយនឹង ការបះបោរដែលមិនជោគជ័យនៅឆ្នាំ ១៨៤៨ នៅប្រទេសម៉ុលដាវី។ ចលានានេះបានព្យាយាមផ្តួលរំលំការគ្រប់គ្រងដែលដាក់ដោយអាជ្ញាធរអធិរាជរុស្ស៊ីក្រោមរបប Regulamentul Organic ហើយតាមរយៈអ្នកដឹកនាំជាច្រើនបានទាមទារឱ្យលុបចោលឯកសិទ្ធិពួកប៊រយ៉ា ។ ដឹកនាំដោយក្រុមបញ្ញវន្ត និងមន្ត្រីវ័យក្មេងនៅក្នុងកងកម្លាំងយោធា វ៉ាឡាឃៀ ចលនានេះបានទទួលជោគជ័យក្នុងការផ្តួលរំលំ ព្រះអង្គម្ចាស់ Gheorghe Bibescu ដែលវាជំនួសដោយរដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន និង ស្ថាប័នគ្រប់គ្រង មួយ ហើយក្នុងការឆ្លងកាត់កំណែទម្រង់សេរីសំខាន់ៗជាច្រើនបានប្រកាសជាលើកដំបូងនៅក្នុង សេចក្តីប្រកាសនៃអ៊ីស្លាស ។
បែលហ្សិក
ជនអន្តោប្រវេសន៍ប្រដាប់អាវុធប្រហែល ៦០០០ នាក់នៃ " កងវរសេនាតូចបែលហ្ស៊ិក " បានព្យាយាមឆ្លងកាត់ព្រំដែនបែលហ្ស៊ិក។ មានការបែងចែកពីរដែលត្រូវបានបង្កើតឡើង។ ក្រុមទី១ ដែលធ្វើដំណើរតាមរថភ្លើងត្រូវបានបញ្ឈប់ និងរំសាយអាវុធយ៉ាងលឿននៅ Quiévrain នៅថ្ងៃទី ២៦ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៨៤៨ ក្រុមទី ២ បានឆ្លងកាត់ព្រំដែននៅថ្ងៃទី ២៩ ខែមីនាហើយធ្វើដំណើរទៅកាន់ទីក្រុងព្រុចសែល។ ពួកគេត្រូវបានប្រឈមមុខដោយកងទ័ពបែលហ្ស៊ិកនៅភូមិ Risquons-Tout ហើយបានចាញ់។ ក្រុមតូចៗជាច្រើនបានព្យាយាមជ្រៀតចូលបែលហ្សិក ប៉ុន្តែកងទ័ពព្រំដែនបែលហ្ស៊ិកដែលបានពង្រឹងបានទទួលជោគជ័យ ហើយការបរាជ័យនៅ Risquons-Tout បានបញ្ចប់ការគំរាមកំហែងបដិវត្តន៍ចំពោះបែលហ្ស៊ិកយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
ចក្រភពអង់គ្លេស និងអៀរឡង់
ជាការឆ្លើយតប គណបក្ស យុវជនអៀរឡង់ បានចាប់ផ្ដើមការបះបោររបស់ខ្លួននៅខែកក្កដា ឆ្នាំ ១៨៤៨ ដោយប្រមូលផ្តុំម្ចាស់ដី និងអ្នកជួលដើម្បីបុព្វហេតុរបស់ខ្លួន។
ជួនកាលវាត្រូវបានគេហៅថា ការបះបោរទុរ្ភិក្ស (ចាប់តាំងពីវាបានកើតឡើងក្នុងអំឡុងពេលមហាទុរ្ភិក្ស។
អេស្ប៉ាញ
ខណៈពេលដែលមិនមានបដិវត្តន៍កើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៨ បាតុភូតស្រដៀងគ្នានេះបានកើតឡើង។ ក្នុង​អំឡុង​ឆ្នាំ​នេះ ប្រទេស​នេះ​បាន​ឆ្លង​កាត់ ​សង្គ្រាម​ខាលីស​លើក​ទី​ពីរ ។ បដិវត្តន៍អឺរ៉ុបបានផ្ទុះឡើងនៅពេល របបនយោបាយក្នុងប្រទេសអេស្ប៉ាញ ប្រឈមមុខនឹងការរិះគន់យ៉ាងខ្លាំងពីក្នុងបក្សសំខាន់មួយក្នុងចំណោមគណបក្សធំៗពីររបស់ខ្លួន ហើយនៅឆ្នាំ ១៨៥៤ បដិវត្តសេរីនិយម និងបដិវត្តន៍ប្រឆាំងសេរីនិយមបានកើតមានឡើងទាំងពីរ។
រដ្ឋអឺរ៉ុបផ្សេងទៀត។
រូបភាពតូច| រូបភាពនៃ " [[Marsoroligheterna|បញ្ហាខែមីនា " នៅរដ្ឋធានី ស្តុកហូម ប្រទេសស៊ុយអែតក្នុងឆ្នាំ ១៨៤៨]] ចក្រភពអង់គ្លេស បែលហ្សិក ហូឡង់ ព័រទុយហ្គាល់ ចក្រភពរុស្ស៊ី (រួមទាំង ប៉ូឡូញ និង ហ្វាំងឡង់ ) និង ចក្រភពអូតូម៉ង់ មិនបានជួបប្រទះនឹងបដិវត្តជាតិ ឬរ៉ាឌីកាល់ធំៗនៅឆ្នាំ១៨៤៨ទេ។ ប្រទេសស៊ុយអែត និង ន័រវេស ក៏រងផលប៉ះពាល់តិចតួចដែរ។ ស៊ែប៊ី ទោះបីមិនបានរងផលប៉ះពាល់ជាផ្លូវការពីការបះបោរ ដោយសារវាជាផ្នែកមួយនៃរដ្ឋអូតូម៉ង់ក៏ដោយ ក៏គាំទ្រយ៉ាងសកម្មដល់បដិវត្តន៍ស៊ែប៊ីនៅក្នុងចក្រភពហាប់ស្បួក។
នៅក្នុងប្រទេសមួយចំនួន ការបះបោរបានកើតឡើងរួចទៅហើយដោយទាមទារឱ្យមានកំណែទម្រង់ស្រដៀងគ្នាទៅនឹងបដិវត្តន៍ឆ្នាំ ១៨៤៨ ប៉ុន្តែជោគជ័យតិចតួច។ នេះគឺជាករណីសម្រាប់ ព្រះរាជាណាចក្រប៉ូឡូញ និង ហ្រ្គង់ឌុចឈីនៃលីទុយអានី ដែលបានឃើញការបះបោរជាបន្តបន្ទាប់មុន ឬក្រោយ ប៉ុន្តែមិនមែនក្នុងកំឡុងឆ្នាំ១៨៤៨ ការបះបោរខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៨៣០-៣១; ការបះបោរនៅក្រាកូវ នៃឆ្នាំ១៨៤៦ (គួរឱ្យកត់សម្គាល់ដែលត្រូវបានបង្ក្រាបដោយ ការសម្លាប់ប្រឆាំងបដិវត្តន៍ពួកហ្គាលីសៀ ) ហើយក្រោយមកនៅលើ ការបះបោរខែមករា ឆ្នាំ ១៨៦៣-៦៥ ។
នៅក្នុងប្រទេសផ្សេងទៀត អវត្ដមាននៃភាពចលាចលគឺមួយផ្នែកដោយសារតែរដ្ឋាភិបាលចាត់វិធានការទប់ស្កាត់ភាពចលាចលបដិវត្តន៍ និងផ្តល់ជាមុននូវកំណែទម្រង់មួយចំនួនដែលទាមទារដោយបដិវត្តនៅកន្លែងផ្សេងទៀត។ នេះជាករណីគួរឱ្យកត់សម្គាល់សម្រាប់ប្រទេសហូឡង់ ដែលស្តេច វីល្លៀមទី២ បានសម្រេច កែប្រែរដ្ឋធម្មនុញ្ញរបស់ប្រទេសហូឡង់ ដើម្បីធ្វើកំណែទម្រង់ការបោះឆ្នោត និងដោយស្ម័គ្រចិត្តកាត់បន្ថយអំណាចនៃរាជាធិបតេយ្យ។ ដូចគ្នានេះដែរអាចនិយាយបានអំពីប្រទេសស្វីស ដែលរបបធម្មនុញ្ញថ្មីមួយត្រូវបានណែនាំនៅឆ្នាំ១៨៤៨ ៖ រដ្ឋធម្មនុញ្ញសហព័ន្ធស្វីស គឺជាបដិវត្តន៍ដែលត្រួសត្រាយមូលដ្ឋានគ្រឹះនៃសង្គមស្វីសដូចសព្វថ្ងៃនេះ។
ខណៈ​ដែល​មិន​មាន​ការ​ចលាចល​នយោបាយ​ធំ​ៗ​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង​ចក្រភព​អូតូម៉ង់​បែប​នេះ ភាព​ចលាចល​ផ្នែក​នយោបាយ​បាន​កើត​ឡើង​នៅ​ក្នុង ​រដ្ឋ ​មួយចំនួន​របស់​ខ្លួន។ នៅប្រទេសស៊ែប៊ី សក្តិភូមិ ត្រូវបានលុបចោល ហើយអំណាចរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់ស៊ែប៊ីត្រូវបានកាត់បន្ថយជាមួយនឹង រដ្ឋធម្មនុញ្ញនៃប្រទេសស៊ែប៊ី ក្នុងឆ្នាំ ១៨៣៨។
ប្រទេសដែលនិយាយភាសាអង់គ្លេសផ្សេងទៀត
នៅសហរដ្ឋអាមេរិក មតិត្រូវបានបែងចែកដោយគណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ និងក្រុមអ្នកកំណែទម្រង់នៅក្នុងការពេញចិត្ត ទោះបីជាពួកគេមានការព្រួយបារម្មណ៍ចំពោះកម្រិតនៃអំពើហឹង្សាក៏ដោយ។ ការប្រឆាំងកើតចេញពីធាតុអភិរក្ស ជាពិសេសពួកវីក ម្ចាស់ទាសករភាគខាងត្បូង ពួកកាលវ៉ានីសអភិរក្ស និងកាតូលិក។ មានជននិរទេសអាល្លឺម៉ង់ប្រហែល ៤០០០ នាក់បានមកដល់ ហើយខ្លះបានក្លាយជាអ្នកសាធារណរដ្ឋដ៏ក្លៀវក្លាក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៨៥០ ដូចជា លោក Carl Schurz ជាដើម។ Kossuth បានទៅលេងនៅអាមេរិក ហើយបានទទួលការអបអរសាទរដ៏អស្ចារ្យ ប៉ុន្តែមិនមានអ្នកស្ម័គ្រចិត្ត ឬជំនួយការទូត ឬជំនួយហិរញ្ញវត្ថុទេ។
បន្ទាប់ពី ការបះបោរនៅឆ្នាំ ១៨៣៧ និង ១៨៣៨ ឆ្នាំ ១៨៤៨ នៅប្រទេសកាណាដា បានឃើញការបង្កើត រដ្ឋាភិបាលដែលមានទំនួលខុសត្រូវ នៅ Nova Scotia និង The Canadas ដែលជារដ្ឋាភិបាលដំបូងគេនៅក្នុង ចក្រភពអង់គ្លេស នៅខាងក្រៅចក្រភពអង់គ្លេស។ លោក John Ralston Saul បានអះអាងថា ការអភិវឌ្ឍន៍នេះត្រូវបានចងភ្ជាប់ទៅនឹងបដិវត្តន៍នៅអឺរ៉ុប ប៉ុន្តែបានពិពណ៌នាអំពីវិធីសាស្រ្តរបស់កាណាដាចំពោះឆ្នាំបដិវត្តន៍ឆ្នាំ១៨៤៨ ថាជា "និយាយផ្លូវរបស់ពួកគេ... ចេញពីប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរបស់ចក្រភព និងទៅជាគំរូប្រជាធិបតេយ្យថ្មី"។ ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែល​មាន​ស្ថិរភាព​រហូត​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។ Tory and Orange Order នៅក្នុងប្រទេសកាណាដា ការប្រឆាំងទៅនឹងរដ្ឋាភិបាលដែលមានទំនួលខុសត្រូវបានឈានទៅដល់ការឈានទៅដល់ការបះបោរដែលបង្កឡើងដោយ ច្បាប់ស្តីពីការបាត់បង់ការបះបោរ នៅឆ្នាំ ១៨៤៩ ។ ពួកគេបានទទួលជោគជ័យក្នុង ការដុតអគារសភាក្នុងទីក្រុងម៉ុងរ៉េអាល់ ប៉ុន្តែមិនដូចសមភាគីបដិវត្តន៍របស់ពួកគេនៅអឺរ៉ុបទេ ទីបំផុតពួកគេមិនបានជោគជ័យទេ។
បវរកញ្ញាហ្រ្គែនថៃ
History
បវរកញ្ញាហ្រ្គែនថៃ (Miss Grand Thailand) is a beauty pageant in Thailand where the winner represents her country at the Miss Grand International pageant. The winners become an Stop the War and Violence Ambassador in Thailand and participate in Stop the War and Violence activities.
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមលើព្រំដែនថៃ
ការវាយឆ្មក់របស់វៀតណាមមកលើព្រំដែនថៃ គឺជាការវាយប្រហារដោយសាធារណរដ្ឋសង្គមនិយមវៀតណាមមកលើជំរុំរបស់ចលនាដែលប្រឆាំងនឹងសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជានៅតាមព្រំដែនកម្ពុជា‐ថៃ។ បន្ទាប់ពីយួនបានវាយចូលកម្ពុជានិងផ្តួលរលំរបបកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩, ខ្មែរក្រហមក៏បានរត់ទៅពួននៅតាមតំបន់ព្រៃភ្នំនៃទិសពាយព្យប្រទេសកម្ពុជាជិតព្រំដែនថៃ។ នៅក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ និង១៩៩០, កងកម្លាំងខ្មែរក្រហមក៏ចាប់ផ្តើមធ្វើប្រតិបត្តិការពីជំរុំនៅតាមព្រំដែនថៃក្នុងគោលបំណងចង់ផ្តួលរលំ ស.ប.ក ដែលមានយួននៅពីក្រោយ។ ពេញមួយទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ កងកម្លាំងយួន និងថៃតែងតែប្រឈមមុខនឹងគ្នា, ពេលខ្លះយួនបានចូលទៅលុកលុយដល់ក្នុងទឹកដីថៃ ហើយពេលខ្លះទៀតក៏បានបាញ់គ្រប់ផ្លោងចូលទៅក្នុងទឹកដីថៃទៀតផង។
ពិធីរៀបមង្គលការ
ពិធីរៀបមង្គលការ (អង់គ្លេស: Cambodian Wedding) ឬ អាចហៅបានថា ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺ ជាពិធីមួយដែលរៀបចំឡើងសម្រាប់ផ្សំផ្គុំមនុស្សប្រុស និង មនុស្សស្រី ឱ្យក្លាយជាប្ដីប្រពន្ធនឹងគ្នា ដែលត្រូវធ្វើតាមលក្ខខ័ណ្ណ ដែលមានចែង ក្នុងច្បាប់ និង តាមគោលការណ៍ ស្ម័គ្រចិត្ត ប្តីមួយ ប្រពន្ធមួយផងដែរ ។ ហេតុអ្វីត្រូវរៀបមង្គលការ ? ពីព្រោះការរៀបមង្គលការ បង្ហាញ​ឱ្យឃើញ​ថា សេចក្ដី​ស្នេហា​រវាង​បុរស​ និង​ស្ត្រី​ដែល​តាក់​តែង​ឡើង​ដោយ​ធម្មជាតិ ត្រូវ​បាន​លាត​ត្រដាង​នៅ​ចំពោះ​មុខ​មហាជន និងដើម្បីធ្វើ​ឱ្យអ្នកដ៍ទៃទទួល​ស្គាល់ និងមិនអាចចូលមកពាក់ព័ន្ធ នូវជីវិតឯកជនភាព របស់អ្នកដែលបានរៀបការរួចនោះទេ ពីព្រោះសម្ព័នភាពស្នេហារបស់ពួកគេបានប្រកាសប្រាប់ទៅសាធរណៈជន ថាពួកគេបានការពេញយ័ស្ដតាមបែបប្រពៃណីជាតិរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេត្រូវបានការពារពេញលេញដោយច្បាប់ ដូចនេះអាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាននៅ​តាម​ភូមិ ឃុំ សង្កាត់​បានទទួល​ស្គាល់មង្គលការរបស់ពួកគេទៅតាមផ្លូវ​ច្បាប់ ដែល​មិន​អាច​ឱ្យ​អ្នក​ដទៃ​មកពាក់ព័ន្ធ​នៃជីវិតដៃគូររបស់ឡើយ ។
ការជ្រើសរើសគូស្រករ
ប្រទេសកម្ពុជា ជាប្រទេសហត្ថលេខីនៃសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិស្ដីពីផែនការសកម្មភាពប្រជាករ និងអភិវឌ្ឍន៍ (ICPD ១៩៩៤)។ នៅក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀងនោះ ប្រទេសកម្ពុជាបានយល់ព្រមទទួលយកមកអនុវត្តលើច្បាប់អាពាហ៍ពិពាហ៍នៅក្នុងប្រទេស តាមមាត្រាដូចខាងក្រោម៖
១. មាត្រាទី១៦ ការប្រកាសអំពីសិទ្ធិមនុស្ស
បុរសស្ត្រីដែលមានអាយុរៀបការមានសិទ្ធិរៀបការ និងបង្កើតគ្រួសារដោយមិនប្រកាន់សញ្ជាតិ ជនជាតិ និងសាសនាឡើយ។ ពួកគេមានសិទ្ធិស្មើៗក្នុងការរៀបការ និងដំណោះស្រាយក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍។ ការរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ ត្រូវតែធ្វើឡើងដោយមានការព្រមព្រៀងរវាងសាមីខ្លួនទាំងពីរដោយគ្មានការគំរាមកំហែង និងបង្ខិតបង្ខំពីនរណាម្នាក់ឡើយ។ គ្រួសារជាកោសិកាសង្គមតាមបែបធម្មជាតិ មានសារៈសំខាន់ និងមានសិទ្ធិទទួលការការពារពីសង្គម និងពីរាជរដ្ឋាភិបាល។
ពិធីរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍
ពិធីដែលបានរៀបរាប់ខាងលើនេះ គេអាចធ្វើជាលក្ខណៈធំ ឬតូចទៅតាមលទ្ធភាពស្ថានភាពគ្រួសារ។ តែគេក៏មិនភ្លេចដែរថា អ្វីដែលសំខាន់ក្នុងជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ គឺសុភមង្គលក្នុងគ្រួសារ។ ការរៀបចំពិធីរៀបមង្គលការត្រូវបានធ្វើឡើងតាមដំណាក់កាលដូចខាងក្រោម៖
ភូមិស្រែកាន់
វប្បធម៌
ស្រុកបន្ទាយមាសច្រើនកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធសាសនា។ប្រជាជនភាគច្រើនដែលកាន់ព្រះពុទ្ធសាសនាតែងតែប្រាស្រ័យទាក់ទង់ ជួយទុក្ខទុរះគ្នាទៅវិញទៅមកដូចជាក្នុងពិធីរៀបអាពាពិពាហ៌ ក្នុងពិធីបុណ្យទាននឹងពិធីបុណ្យដទៃទៀតដែលមាននៅក្នុងភូមិ(បុណ្យភូមិ បុណ្យឡើងលាន បុណ្យឆ្លងផ្លូវ បុណ្យអ្នកតា )
ឃឹម ទិត
ក្រោយមកទៀតលោកក៏បានធ្វេីជា រដ្ឋមន្ត្រីមហាផ្ទៃ  និងការពារលេីផ្ទៃប្រទេស ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី  រដ្ឋមន្ត្រីសន្តិសុខជាតិ រដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកការិយាល័យគ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសនៃខុទ្ទកាល័យនាយករដ្ឋមន្រ្តី  ។
សេទមោចនគាថា
[៣៨៥] ភិក្ខុធ្វើកុដិ ដោយការសូមគ្រឿងឧបករណ៍គេមកដោយខ្លួនឯង ឥតមានពួកភិក្ខុសំដែងទីឲ្យ ធ្វើឲ្យកន្លងហួសប្រមាណ មានហេតុទាស់ មិនមានទីឧបចារៈ តែភិក្ខុនោះ មិនត្រូវអាបត្តិ [ព្រោះកុដិនោះ ភិក្ខុធ្វើប្រក់ដោយស្មៅ បានជាមិនត្រូវអាបត្តិ។] ប្រស្នានេះ ពួកលោកអ្នកឈ្លាសវៃ បានគិតមកហើយ។
[៣៨៧] ឧបសម្បន្ន មិនបានប្រព្រឹត្តប្រយោគអ្វីមួយ ប្រកបដោយកាយ ទាំងមិនបានពោលនឹងអ្នកដទៃ ដោយវាចា តែឧបសម្បន្ននោះ ត្រូវគរុកាបត្តិ ជាវត្ថុដាច់ចាកភិក្ខុនីភាវៈ [អដ្ឋកថា សំដៅយកភិក្ខុនី ដែលជួយបិទបាំងទោសភិក្ខុនីផងគ្នា។] ប្រស្នានេះ ពួកលោកអ្នកឈ្លាសវៃ បានគិតមកហើយ។
[៣៩៦] ភិក្ខុ២០រូបមកប្រជុំគ្នា មានសេចក្តីសំគាល់ថា ព្រមព្រៀងគ្នា ហើយធ្វើសង្ឃកម្មទៅ មានភិក្ខុ១រូប ឋិតនៅក្នុងទីឆ្ងាយ មានប្រមាណ១២យោជន៍ក៏មាន ចុះហេតុដូចម្តេច បានជាសង្ឃកម្មនោះកម្រើក [អដ្ឋកថា ថា កម្មនេះបានជាកម្រើក ព្រោះភិក្ខុដែលនៅចម្ងាយ១២យោជន៍នោះ ឋិតនៅក្នុងគាមសីមាជាមួយគ្នា។] ព្រោះបច្ច័យ គឺកម្មនោះជាពួក ប្រស្នានេះ ពួកលោកអ្នកឈ្លាសវៃ បានគិតមកហើយ។
[៤១៨] សំពត់ដែលភិក្ខុមិនបានធ្វើកប្បពិន្ទុ ទាំងមិនបានជ្រលក់ដោយគ្រឿងជ្រលក់ ភិក្ខុស្លៀកពាក់សំពត់នោះហើយ ដើរទៅដោយគួរតាមប្រាថ្នា ភិក្ខុនោះមិនត្រូវអាបត្តិ [ភិក្ខុដែលចោរដណ្តើមយកចីវរ ទុកជាស្លៀកពាក់សំពត់យ៉ាងនោះ ក៏មិនត្រូវអាបត្តិ។] ទាំងធម៌នោះសោត ក៏ព្រះសុគត ទ្រង់សំដែងហើយ ប្រស្នានេះ ពួកលោកអ្នកឈ្លាសវៃ បានគិតមកហើយ។
សូរ្យវរ្ម័នទី២
វាយប្រហារ អាណាចក្រ ដាយវៀត
Attack on the Dai Viet Kingdom
ការសញ្ជ័យ យកចាម្ប៉ា
Conquest of Champa
សំណួរ ស្លេសស្វីគហុលស្តាញ
បន្ទាប់ពីបរាជ័យរបស់អាល្លឺម៉ង់ក្នុង សង្គ្រាមលោកលើកទី១ តំបន់ភាគច្រើននៃស្លេសស្វីគភាគខាងជើង បានបង្រួបបង្រួមជាមួយដាណឺម៉ាកវិញបន្ទាប់ពីការប្រជុំពីរដែលរៀបចំដោយមហាអំណាចសម្ព័ន្ធមិត្ត។ ជនជាតិភាគតិចជាតិអាឡឺម៉ង់ មួយភាគតូចនៅតែរស់នៅក្នុង ស្លេសស្វីគខាងជើង ខណៈដែល ជនជាតិដាណឺម៉ាកភាគតិច បន្តរស់នៅ ស្លេសស្វីគខាងត្បូង ។
សន្ធិសញ្ញារីប
ប្រទេសមហាអំណាចហាក់ដូចជាបានផ្តល់សារសំខាន់តិចតួចដល់សន្ធិសញ្ញា រីប បើប្រៀបធៀបទៅនឹងជម្លោះជនជាតិ និងការព្រួយបារម្ភអំពីតុល្យភាពអំណាចរបស់អឺរ៉ុប។
ដំណោះស្រាយ
នៅក្នុង សង្រ្គាមអូទ្រីសព្រុស ឆ្នាំ១៨៦៦ ព្រុសបានដក ហុលស្តាញពីប្រទេសអូទ្រីស ហើយឌុចឈីទាំងពីរបានបញ្ចូលជាបន្តបន្ទាប់ទៅក្នុង ខេត្ត ស្លេសស្វីគហុលស្តាញ ។ ចាប់ពីចំណុចនេះមក សំណួរស្លេសស្វីគហុលស្តាញ ត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយបញ្ហាធំនៃទំនាក់ទំនងអូទ្រីសព្រុស ដែលសង្រ្គាមឆ្នាំ ១៨៦៦ បានជះឥទ្ធិពលយ៉ាងខ្លាំង។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ វាបានបន្តចោទជាបញ្ហារវាងជនជាតិដាណឺម៉ាក និងជនជាតិអាឡឺម៉ង់ តាមរយៈបញ្ហាចំណោទជោគវាសនារបស់ប្រជាជនដាណឺម៉ាក នៅស្លេសស្វីគ។ សំណួរនេះទទួលបានការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់និស្សិតនៃច្បាប់អន្តរជាតិ និងជាការបង្ហាញពីបញ្ហាជាក់ស្តែងដែលពាក់ព័ន្ធនឹងការអះអាងនូវគោលការណ៍ទំនើបអំពី សញ្ជាតិ ។
អក្សរសិល្ប៍
Dostoevsky សំដៅទៅលើរឿងនេះថាជា "The farce in Schleswig-Holstein" នៅក្នុង Notes from Underground ។
ភ្នំតាខ្វា
ឋិតនៅពីខាងកើតចំក្បាលភ្នំមានវត្ត ១ មួយ ឈោ្មះថាវត្តភ្នំ បានសាង សង់នៅ ឆាំ្ន ១៦៧៨ ។ ភ្នំតាខា្វ នេះ មានបណ្តោយប្រមាណពី ៣ គីឡូមែត្រ ទៅ ៤ គីឡូមែត្រ។
ឃុំកំពង់ខ្ទឹង
( $ Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកថ្នោដាច់ ខេត្តព្រះត្រពាំង មានរដ្ឋបាលចំណុះ  ភូមិ៖
ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២
កំណត់ត្រាសិលាចរឹក
យោងតាមកំណត់ត្រាសិលាចរឹក ប្រាសាទ តាព្រហ្ម ព្រះបាទ ធរណីន្ទ្រវរ្ម័នទី២ បានយាងសោយទីវង្គត់ ក្នុងរវាងគ.សករាជ ១១៦០ ដែលមានមរណៈនាមថា បរមសកលបទ ហើយអ្នកដែលឡើងគ្រងរាជបន្តពីទ្រង់មិនមែនជា បុត្ររបស់ទ្រង់នោះទេ គឺព្រះបាទ យសោវរ្ម័នទី២ ដែលមានទំនាក់ទំនងជាសាច់ញាតិរបស់ទ្រង់ ដែលជាព្រះភាតា ត្រូវជាបងប្អូនជីដូនមួយដែលបានឡើងគ្រងរាជបន្តពីព្រះអង្គ ដោយការធ្វើរាជប្រហារ ។
ឃុំសំរោង(រុកភ្នំក្រវាញ)
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ឧបាលិបញ្ចកៈ
[២៤៤] សម័យនោះ ព្រះពុទ្ធមានព្រះភាគ ទ្រង់គង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ជាអារាមរបស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិតក្រុងសាវត្ថី។ លំដាប់នោះ ព្រះឧបាលិដ៏មានអាយុ ចូលទៅគាល់ព្រះមានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ហើយ ទើបក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះមានព្រះភាគ រួចអង្គុយនៅក្នុងទីដ៏សមគួរ។ លុះព្រះឧបាលិដ៏មានអាយុ អង្គុយក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ក៏បានក្រាបបង្គំទូលព្រះមានព្រះភាគ យ៉ាងនេះថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គប៉ុន្មាន មិនត្រូវនៅដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ មិនត្រូវនៅដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបានទេ។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុមិនស្គាល់ឧបោសថ១ មិនស្គាល់ឧបោសថកម្ម១ មិនចេះបាតិមោក្ខ១ មិនស្គាល់បាតិមោក្ខុទ្ទេស១ មានវស្សាថយពីប្រាំ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង មិនត្រូវនៅដោយឥតនិស្ស័យដរាបដល់អស់ជីវិតបានឡើយ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ គួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ អង្គទាំង៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុស្គាល់ឧបោសថ១ ស្គាល់ឧបោសថកម្ម១ ចេះបាតិមោក្ខ១ ស្គាល់បាតិមោក្ខុទ្ទេស១ មានវស្សាគ្រប់៥ ឬជាង៥វស្សាឡើងទៅ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង គួរនៅដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ដទៃទៀត មិនគួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបានទេ។ អង្គទាំង៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុមិនស្គាល់បវារណា១ មិនស្គាល់បវារណាកម្ម១ មិនចេះបាតិមោក្ខ១ មិនស្គាល់បាតិមោក្ខុទ្ទេស១ មានវស្សាមិនគ្រប់ប្រាំ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង មិនគួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបានឡើយ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ គួរនឹងនៅដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុស្គាល់បវារណា១ ស្គាល់បវារណាកម្ម១ ចេះបាតិមោក្ខ១ ស្គាល់បាតិមោក្ខុទ្ទេស១ មានវស្សាគ្រប់៥ ឬលើសជាង៥វស្សាឡើងទៅ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង គួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ដោយឡែកទៀត មិនគួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបានទេ។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុមិនស្គាល់អាបត្តិ និងអនាបត្តិ១ មិនស្គាល់លហុកាបត្តិ និងគរុកាបត្តិ១ មិនស្គាល់សាវសេសាបត្តិ និងអនវសេសាបត្តិ១ មិនស្គាល់ទុដ្ឋុល្លាបត្តិ និងអទុដ្ឋុល្លាបត្តិ១ មានវស្សាថយពីប្រាំ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង មិនគួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបានឡើយ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ គួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុស្គាល់អាបត្តិ និងអនាបត្តិ១ ស្គាល់លហុកាបត្តិ និងគរុកាបត្តិ១ ស្គាល់សាវសេសាបត្តិ និងអនវសេសាបត្តិ១ ស្គាល់ទុដ្ឋុល្លាបត្តិ និងអទុដ្ឋុល្លាបត្តិ១ មានវស្សាគ្រប់៥ ឬលើសជាង៥វស្សាឡើងទៅ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង គួរនឹងនៅ ដោយឥតនិស្ស័យ អស់១ជីវិតបាន។
ឧទ្ទាន គឺបញ្ជីរឿងនៃនប្បដិប្បស្សម្ភនវគ្គ ទី២ នោះដូច្នេះ
ចប់ វោហារវគ្គ ទី៣។
[២៥៦] ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ការទទួលប្រគេន មិនប្រកបដោយធម៌ មានប៉ុន្មានយ៉ាង។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ការទទួលប្រគេន មិនប្រកបដោយធម៌នេះ មាន៥យ៉ាង។ ៥យ៉ាង គឺអ្វីខ្លះ។ គឺគេប្រគេនវត្ថុដោយកាយ ភិក្ខុមិនបានទទួលដោយកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយកាយ ភិក្ខុមិនបានទទួលដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១ គេប្រគេនដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ ភិក្ខុមិនបានទទួលដោយកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ ភិក្ខុមិនបានទទួលដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយបោះមកឲ្យ ភិក្ខុមិនបានទទួលដោយកាយ ឬដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១។ ម្នាលឧបាលិ ការទទួលប្រគេន មិនប្រកបដោយធម៌ មាន៥យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលឧបាលិ ការទទួលប្រគេន ប្រកបដោយធម៌នេះ មាន៥យ៉ាង។ ៥យ៉ាង គឺអ្វីខ្លះ។ គឺគេប្រគេនវត្ថុដោយកាយ ភិក្ខុបានទទួលដោយកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយកាយ ភិក្ខុបានទទួលដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ ភិក្ខុបានទទួលដោយកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ ភិក្ខុបានទទួលដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១ គេប្រគេនវត្ថុដោយបោះមកឲ្យ ភិក្ខុបានទទួលដោយកាយ ឬដោយវត្ថុជាប់នឹងកាយ១។ ម្នាលឧបាលិ ការទទួលប្រគេន ប្រកបដោយធម៌ មាន៥យ៉ាងនេះឯង។
[២៦០] ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គប៉ុន្មាន កាលបើសូមឱកាសកម្ម (ដើម្បីចោទ) មិនគួរភិក្ខុដទៃបើកឱកាសកម្មឲ្យ។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ កាលបើសូមឱកាសកម្ម មិនគួរភិក្ខុដទៃបើកឱកាសកម្មឲ្យទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនមានសេចក្តីខ្មាសបាប១ ជាភិក្ខុល្ងង់១ ជាភិក្ខុមិនមែនជាបកតត្ត១ ជាភិក្ខុនិយាយដោយប្រាថ្នាដើម្បីឲ្យភិក្ខុដទៃឃ្លាត (ចាកសាសនា)១ មិនប្រាថ្នានឹងចេញចាកអាបត្តិ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង កាលបើសូមឱកាសកម្ម មិនគួរភិក្ខុដទៃបើកឱកាសកម្មឲ្យទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ កាលបើសូមឱកាសកម្ម ទើបគួរភិក្ខុដទៃបើកឱកាសកម្មឲ្យ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមានសេចក្តីខ្មាសបាប១ ជាបណ្ឌិត១ ជាភិក្ខុបកតត្ត១ ជាភិក្ខុនិយាយដោយប្រាថ្នាឲ្យភិក្ខុដទៃចេញចាកអាបត្តិ១ មិនប្រាថ្នាឲ្យភិក្ខុដទៃឃ្លាត (ចាកសាសនា)១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង កាលបើសូមឱកាសកម្ម ទើបគួរភិក្ខុដទៃបើកឱកាសកម្មឲ្យបាន។
[២៧២] ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គប៉ុន្មាន ដែលភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរ [សំដៅយកការពិនិត្យដេញដោល ពិនិត្យរករឿងឲ្យឃើញពិត ឬទេ។]។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ ភិក្ខុផងគ្នាមិនត្រូវសាកសួរទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនដឹងសុត្តៈ (ឧភតោវិភង្គ)១ មិនដឹងសុត្តានុលោម (មហាបទេសបួនខាងព្រះសូត្រ)១ មិនដឹងវិន័យ (ខន្ធកៈ និងបរិវារៈ)១ មិនដឹងវិនយានុលោម (មហាបទេសបួនខាងវិន័យ)១ ជាអ្នកមិនឈ្លាសក្នុងហេតុ និងមិនមែនហេតុ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ ភិក្ខុផងគ្នាគួរសាកសួរបាន។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុដឹងសុត្តៈ១ ដឹងសុត្តានុលោម១ ដឹងវិន័យ១ ដឹងវិនយានុលោម១ ជាអ្នកឈ្លាសក្នុងហេតុ និងមិនមែនហេតុ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ទើបភិក្ខុគួរសាកសួរបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ដទៃទៀត ក៏ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនដឹងធម៌ គឺសុត្តន្តបិដក និងអភិធម្មបិដក១ មិនដឹងធម្មានុលោម (មហាបទេសបួនខាងព្រះសូត្រ)១ មិនដឹងវិន័យ១ មិនដឹងវិនយានុលោម១ ជាអ្នកមិនឈ្លាសក្នុងពាក្យខាងដើម និងពាក្យខាងចុង១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥ ទើបភិក្ខុគួរសាកសួរបាន។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុដឹងធម៌១ ដឹងធម្មានុលោម១ ដឹងវិន័យ១ ដឹងវិនយានុលោម១ ជាអ្នកឈ្លាសក្នុងពាក្យខាងដើម និងពាក្យខាងចុង១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ទើបភិក្ខុគួរសាកសួរបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ដទៃទៀត ក៏ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនដឹងវត្ថុ១ មិនដឹងនិទាន១ មិនដឹងបញ្ញត្តិ១ មិនដឹងបទបាលីក្រោយមុន១ មិនដឹងគន្លងពាក្យដែលជាប់តគ្នា១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គទាំង៥ ទើបភិក្ខុគួរសាកសួរបាន។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុដឹងវត្ថុ១ ដឹងនិទាន១ ដឹងបញ្ញត្តិ១ ដឹងបទបាលីក្រោយមុន១ ដឹងគន្លងពាក្យដែលជាប់តគ្នា១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ទើបគួរសាកសួរបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ដទៃទៀត ក៏ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនដឹងអាបត្តិ១ មិនដឹងសមុដ្ឋាននៃអាបត្តិ១ មិនដឹងប្រយោគនៃអាបត្តិ១ មិនដឹងសេចក្តីរម្ងាប់នៃអាបត្តិ១ ជាអ្នកមិនឈ្លាស ក្នុងការវិនិច្ឆ័យអាបត្តិ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ ទើបគួរសាកសួរបាន។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុដឹងអាបត្តិ១ ដឹងសមុដ្ឋាននៃអាបត្តិ១ ដឹងប្រយោគនៃអាបត្តិ១ ដឹងសេចក្តីរម្ងាប់នៃអាបត្តិ១ អ្នកឈ្លាស ក្នុងការវិនិច្ឆ័យអាបត្តិ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ទើបគួរសាកសួរបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គ៥ដទៃទៀត ក៏ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុមិនដឹងអធិករណ៍១ មិនដឹងសមុដ្ឋាននៃអធិករណ៍១ មិនដឹងប្រយោគនៃអធិករណ៍១ មិនដឹងសេចក្តីរម្ងាប់នៃអធិករណ៍១ មិនឈ្លាស ក្នុងការវិនិច្ឆ័យអធិករណ៍១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ភិក្ខុមិនត្រូវសាកសួរទេ។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលប្រកបដោយអង្គ៥ ទើបគួរសាកសួរបាន។ អង្គ៥ គឺអ្វីខ្លះ។ គឺភិក្ខុដឹងអធិករណ៍១ ដឹងសមុដ្ឋាននៃអធិករណ៍១ ដឹងប្រយោគនៃអធិករណ៍១ ដឹងសេចក្តីរម្ងាប់នៃអធិករណ៍១ អ្នកឈ្លាស ក្នុងការវិនិច្ឆ័យអធិករណ៍១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុប្រកបដោយអង្គទាំង៥នេះឯង ទើបគួរសាកសួរបាន។
ចប់ អត្តាទានវគ្គទី៥។
[២៨៣] ព្រះឧបាលិ ក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន សម្បទា គឺសេចក្ដីបរិបូណ៌ មានប៉ុន្មានយ៉ាង។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ សេចក្តីបរិបូណ៌ មាន៥យ៉ាង។ ៥យ៉ាង គឺអ្វីខ្លះ។ គឺសេចក្តីបរិបូណ៌ដោយញាតិ១ សេចក្តីបរិបូណ៌ដោយភោគសម្បត្តិ១ សេចក្តីបរិបូណ៌ដោយអាការមិនមានរោគ១ សេចក្តីបរិបូណ៌ដោយសីល១ សេចក្តីបរិបូណ៌ដោយទិដ្ឋិត្រូវ១។ ម្នាលឧបាលិ សេចក្តីបរិបូណ៌ មាន៥យ៉ាងនេះឯង។
ឋានានុក្រមនៃតម្រូវការ
ស្តាំ|រូបភាពតូច|300x300ភីកសែល|ឋានានុក្រមនៃតម្រូវការរបស់ម៉ាស្លូវតំណាងជាពីរ៉ាមីតដែលមានតម្រូវការមូលដ្ឋាននៅខាងក្រោម។ ឋានានុក្រមនៃតម្រូវការរបស់លោកម៉ាស្លូវជាទ្រឹស្ដីចិត្តវិទ្យាមួយដែលត្រូវបានស្នើឡើងដោយអាប្រាហាម ម៉ាស្លូវiនៅក្នុងកាសែតនៅឆ្នាំ១៩៤៣របស់គាត់ថាជា"ទ្រឹស្ដីនៃការជំរុញចិត្តមនុស្ស"នៅក្នុងការឱ្យតម្លៃចិត្តវិទ្យា។ បន្ទាប់មក ម៉ាស្លូវក៏បានពង្រីកគំនិតនេះ រាប់បញ្ចូលទាំងការសង្កេតមើលរបស់លោកទៅលើការចង់ចេះចង់ដឹងពីធម្មជាតិរបស់មនុស្ស។ទ្រឹស្ដីរបស់គាត់ស្របទៅនឹងទ្រឹស្ដីនៃការអភិវឌ្ឍផ្នែកចិត្តវិទ្យារបស់មនុស្ស ដែលខ្លះទៅផ្ដោតសំខាន់លើការអធិប្បាយពីដំណាក់ការនៃការលូតលាស់របស់មនុស្ស។ ម៉ាស្លូវបានប្រើពាក្យថា"សរីរសាស្រ្ត" "សុវត្ថិភាព" "កម្មសិទ្ធិ" "ស្នេហា" "ការឱ្យតម្លៃ" "ការសម្រេចបំណងខ្លួន" និង"ភាពអស្ចារ្យក្នុងខ្លួន" ដើម្បីទៅរៀបរាប់អំពីរូបភាពដែលជំរុញឱ្យមនុស្សទូទៅឆ្ពោះទៅមុខ។
ឧបាលិបញ្ចកៈ
ចប់ ភិក្ខុនីឱវាទវគ្គ ទី៨។
ឧទ្ទាន គឺបញ្ជីរឿងនៃសង្ឃភេទវគ្គនោះ ដូច្នេះ
[៣០៤] ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ភិក្ខុដែលជាភត្តុទ្ទេសក៍ [ភិក្ខុអ្នកចាត់ភិក្ខុសង្ឃក្នុងការទទួលភត្ត (មេបញ្ជី)។] (អ្នកសំដែងភត្ត) ប្រកបដោយអង្គប៉ុន្មាន រមែងធ្លាក់ទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលជាភត្តុទ្ទេសក៍ ប្រកបដោយអង្គ៥ រមែងធ្លាក់ទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីស្អប់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីល្ងង់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីខ្លាច១ មិនដឹងនូវភត្ត ដែលខ្លួនបានសំដែងហើយ ទាំងមិនទាន់បានសំដែង [មិនដឹងនូវភត្ត ដែលខ្លួនគួរសំដែង និងមិនគួរសំដែង។]១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលជាភត្តុទ្ទេសក៍ ប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង រមែងធ្លាក់ចុះទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលជាភត្តុទ្ទេសក៍ ប្រកបដោយអង្គ៥ រមែងទៅកើតក្នុងសួគ៌ ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅដំកល់ទុក។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុមិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្អប់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីល្ងង់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីខ្លាច១ ដឹងនូវភត្តដែលខ្លួនបានសំដែងហើយ ទាំងមិនទាន់បានសំដែង១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុដែលជាភត្តុទ្ទេសក៍ ប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង រមែងទៅកើតក្នុងសួគ៌ ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅដំកល់ទុក។ ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ចុះភិក្ខុអ្នកក្រាលសេនាសនៈ។បេ។ ភិក្ខុអ្នករក្សាឃ្លាំង ភិក្ខុអ្នកទទួលចីវរ ភិក្ខុអ្នកចែកចីវរ ភិក្ខុអ្នកចែកបបរ ភិក្ខុអ្នកចែកផ្លែឈើ ភិក្ខុអ្នកចែកបង្អែម ភិក្ខុអ្នកលះបង់នូវរបស់បន្តិចបន្តួច ភិក្ខុអ្នកប្រគល់សាដក ភិក្ខុអ្នកប្រគល់បាត្រ ភិក្ខុអ្នកប្រើនូវអារាមិកជន គឺញោមវត្ត ភិក្ខុអ្នកប្រើសាមណេរ ប្រកបដោយអង្គប៉ុន្មាន រមែងធ្លាក់ទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុអ្នកប្រើសាមណេរ ប្រកបដោយអង្គ៥ រមែងធ្លាក់ទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីស្អប់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីល្ងង់១ លំអៀងព្រោះសេចក្តីខ្លាច១ មិនដឹងនូវសាមណេរ ដែលខ្លួនបានប្រើ ទាំងមិនទាន់បានប្រើ [មិនដឹងនូវសាមណេរ ដែលគួរប្រើ និងមិនគួរប្រើ។]១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុអ្នកប្រើសាមណេរ ប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង រមែងធ្លាក់ទៅក្នុងនរក ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅទំលាក់។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុអ្នកប្រើសាមណេរ ប្រកបដោយអង្គ៥ រមែងទៅកើតក្នុងសួគ៌ ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅដំកល់ទុក។ អង្គ៥ តើដូចម្តេច។ គឺភិក្ខុមិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្រឡាញ់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីស្អប់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីល្ងង់១ មិនលំអៀងព្រោះសេចក្តីខ្លាច១ ដឹងនូវសាមណេរ ដែលខ្លួនបានប្រើ ទាំងមិនទាន់បានប្រើ១។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុអ្នកប្រើសាមណេរ ប្រកបដោយអង្គ៥នេះឯង រមែងទៅកើតក្នុងសួគ៌ ហាក់ដូចជាគេនាំយកទៅដំកល់ទុក។
[៣១០] ព្រះឧបាលិក្រាបបង្គំទូលសួរថា បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន ភិក្ខុខ្ចីជាង កាលនឹងថ្វាយបង្គំបាទាភិក្ខុចាស់ជាង ត្រូវដំកល់ធម៌ប៉ុន្មានយ៉ាង ទុកខាងក្នុង ទើបថ្វាយបង្គំចំពោះបាទា។ ព្រះអង្គ ទ្រង់ត្រាស់ថា ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុខ្ចីជាង កាលនឹងថ្វាយបង្គំបាទាភិក្ខុចាស់ជាង ត្រូវដំកល់ធម៌៥យ៉ាង ទុកខាងក្នុង ទើបថ្វាយបង្គំចំពោះបាទា។ ធម៌៥យ៉ាង តើដូចម្តេច។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុខ្ចីជាង កាលនឹងថ្វាយបង្គំបាទាភិក្ខុចាស់ជាង ត្រូវធ្វើឧត្តរាសង្គៈ ឆៀងស្មាម្ខាង១ ផ្គងអញ្ជលី១ ច្របាច់បាទាដោយបាតដៃទាំងគូ១ ដំកល់សេចក្តីស្រឡាញ់ទុក១ សេចក្តីគោរព១ ទើបថ្វាយបង្គំចំពោះបាទាបាន។ ម្នាលឧបាលិ ភិក្ខុខ្ចីជាង កាលនឹងថ្វាយបង្គំបាទាភិក្ខុចាស់ជាង ត្រូវដំកល់ធម៌៥យ៉ាងនេះឯង ទុកខាងក្នុង ទើបថ្វាយបង្គំចំពោះបាទា។
ឆាវ ឆាវ
សង្រ្គាមនគរបី
នៅក្នុងអំឡុងពេលនៃសង្រ្គាមបីនគរនោះ គាត់គឺជាអ្នកខ្លាំងជាងគេបង្អស់ ប៉ុន្តែគាត់ពុំមែនជាអ្នកឈ្នះពិតប្រាកដនៃសង្រ្គាមនេះទេ! ពោលគឺអ្នកឈ្នះពិតប្រាកដគឺ ស៊ឺ ម៉ាអ៉ី។ ទោះបីគាត់ពុំមែនជាអ្នកឈ្នះ ប៉ុន្តែគាត់ក៏ពុំមែនជាអ្នកចាញ់ដែរ ព្រោះគាត់បានស្លាប់ ដោយសារ រោគាពាធ ក្នុងអំឡុងពេលសង្រ្គាមមិនទាន់បញ្ចប់នៅឡើយ។
ភូមិស្រូវក្រោម
ហើយពិកនិងការបង្ហូចេញថែមទាំងមានលិចភូមិ លិចផ្ទះទៀតផង។ជាពិសេសទៀតគឺពិបាកចេញចូលមេភូមិសូវយកចិតទុកដាក់ប៉ុន្តែ កំពុងមានវិធានការទបស្កាត់កុំឧ្យកើតមាននឹងកែប្រែឡើង។
បានជាភូមិនេះមានឈ្មោះភូមិស្រូវក្រោមដោយសារតែភូមិនេះមានលក្ខណះទាបជាងគេ ក្រោមគេ។ពេលដែលមានភ្លៀងច្រើនល្មប ឫបន្ទិចបន្ទួចមា​នការលិចឡុងមុនគេ
ភូមិជិតខាងនោះមានការអាណិអាសូរ ហើយមានកាសាមគ្គីគ្នាជួយគ្នាទៅវិញ។​ មានការរាប់គ្នាស្រលាញ់បានដាក់ឈ្មោះថា"ភូមិស្រូវក្រោម"មកដល់សព្វថ្ងៃ។
​ ភូមិនេះកាលពីឆ្នាំ២០០០មានផ្សារមូយមានឈ្មោះថា"ផ្សារដីហុយ"មានការល្បីល្បាញយ៉ាងខ្លាំង ក្នុងភូមិមានការរីកចម្រើនលូតលាស់​ ប្រជាជនមានការងាយស្រួលក្នុងការលក់ដូរ ងាយស្រូលទៅផ្សារ​
បុរសប្តីប្រពន្ធក៏ធ្លក់ខ្លួនក្ររហើយមានការមើលងាយពីសំណាក់អ្នកមានក្នុងភូមិនោះ ប៉ុន្តែប្រជាជនមានការគោរពស្រលាញ់រាប់អាន។
មូលនិធិថែទាំភ្នែក
មូលនិធិថែទាំភ្នែក មានការិយាល័យ និងមន្ទីរពេទ្យនៅក្នុងតំបន់ហិមាល័យ Himalayan (នេប៉ាល់)(Nepal), អាស៊ីអាគ្នេយ៍ (វៀតណាម ,Vietnam កម្ពុជា Cambodia ឡាវ Laos និង អាហ្វ្រិក Africa (តង់ហ្សានី) (Tanzania). ។
External links
Category:Health in Asia
ភូមិស្វាយទង
សំដៅទៅ÷
វ៉ាទីកង់
បទបញ្ញាត្តិ
បទបញ្ញាត្តិ នៃទីក្រុងវ៉ាទីកង់ ត្រូវបានបោះពុម្ព នៅ ក្នុង ប្រទេសអ៊ីតាលី ហើយឯកសារផ្លូវការ របស់ ហូលីស៊ី ភាគច្រើនបានមកពី ឡាទីន។អង្គភាពទាំងពីរ មាន លិខិតឆ្លងដែន ខុសគ្នា ដែលរដ្ធ ហូលីស៊ី ដែលបានចាប់ផ្ដើមត្រឹមតែជា អង្គការទូត និង ការបម្រើលិខិតឆ្លងដែន តែប៉ុណ្ណោះ ចំណែកឯ រដ្ធធានីវ៉ាទីកង់ កើតចេញពី លិខិតឆ្លងដែនធម្មតា ក្នុងករណីនោះ មានលិខិតឆ្លងដែល តិចតួចណាស់ដែលបាន ត្រូវបានបង្កើត។ សន្ធឹកសញ្ញា ឡេតឺរ៉ង់ នៅឆ្នាំ ១៩២៩ ជាសន្ធឹកសញ្ញាដែលបាន ធ្វើអោយរដ្ធ វ៉ាទីកង់បានរស់រានមានជីវិត មានមុខមាត់ឡើង អាចនិយាយបានថា វាជាការបង្កើតថ្មីមួយដែរ (បុព្វកថានិង អត្ថបទ ទី៣) វាមិនដូចកែរដំណែល នៃរដ្ធប៉ាប៉ាល់(Papal State, 756 - 1870) ដែលធំជាង ដែលបានហ៊ុំពទ្ធ័ ចំនុចកណ្ដាល់នៃទីក្រុងនៃក្នុងប្រទេសអ៊ីតាលី ច្រើនជាង។អាណាខេត្តភាគច្រើន គឺត្រូវបានរាប់បញ្ចូលទៅក្នុង ព្រះរាជាណាចក្រ​​​​​ អ៊ីតាលី(Italy) នៅឆ្នាំ ១៨៦០ ហើយ ចំណែកចុងក្រោយគេគឺ ទីក្រុងរបស់រ៉ូម ជាមួយនិង ឡេស្យូ(Lazio) នៅកំឡុងពេល១០ឆ្នាំក្រោយពីឆ្នាំ១៨៧០។
លុចសំបួ
ប្រទេសលុចសំបួ (ភាសាលុចសំបួ៖ Lëtzebuerg, ភាសាបារាំង៖ Luxembourg, ភាសាអាល្លឺម៉ង់៖ Luxemburg) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការថា មហាពញារដ្ឋលុចសំបួ គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុបខាងលិច។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់ជាមួយប្រទេសបែលហ្សិកនៅភាគខាងលិចនិងជើង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់នៅភាគខាងកើត និងប្រទេសបារាំងនៅភាគខាងត្បូង។ រាជធានីរបស់វាគឺ ទីក្រុងលុចសំបួ ហើយវាក៏ជាធានីមួយក្នុងចំណោមធានីផ្លូវការទាំងបួនរបស់សហភាពអឺរ៉ុបផងដែរ (រួមគ្នាជាមួយទីក្រុងព្រុចសែល ហ្វ្រង់ហ្វឺត និងស្ត្រេសបួ) និងលើសពីនេះ វាជាអាសនៈនៃតុលាការយុត្តិធម៌នៃសហភាពអឺរ៉ុប ដែលត្រូវជាអាជ្ញាធរតុលាការខ្ពស់បំផុតនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប។ វប្បធម៌ ប្រជាជន និងភាសារបស់លុចសំបួមានទំនាក់ទំនងគ្នាច្រើនជាមួយប្រទេសជិតខាង ពោលគឺមានវប្បធម៌ចម្រុះបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់។ ភាសាលុចសំបួ គឺជាភាសាជាតិតែមួយគត់របស់ប្រជាជនលុចសំបួ ដូចដែលបានកំណត់ដោយច្បាប់។ ក្រៅពីលើភាសាលុចសំបួ ភាសាបារាំង និងអាល្លឺម៉ង់ត្រូវបានគេប្រើប្រាស់នៅក្នុងកិច្ចការរដ្ឋបាល និងតុលាការ។ ភាសាទាំងបីត្រូវបានចាត់ទុកថារួមគ្នាជាភាសារដ្ឋបាលរបស់ប្រទេស។
ភូមិជ័យថ្មី
ភូមិជ័យថ្មី ឃុំព្រៃក្មេង ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ
ធម៌ដែលគ្រហត្ថត្រូវប្រព្រឹត្ដ
ធម៌ដែលគ្រហស្ថត្រូវប្រព្រឹត្ដ
ស. សូមទានមេត្តាប្រោស ពាក្យសុភាសិតប្រដៅថា អោយវៀរក្តីរកស៊ីក្នុងការមិច្ឆាជីវៈ អោយរកស៊ីតាមផ្លូវសម្មាជីវៈ ផ្លូវមិច្ឆាជីវៈនោះ ដូចម្តេច ផ្លូវសម្មាជីវៈនោះដូចម្តេច? គ. អោ! ផ្លូវមិច្ឆាជីវៈនោះ គឺក្របការរកស៊ីខុសកន្លងធម៌ មានលក់ដូរគ្រឿងសស្តា្រប្រហារជីវិតសត្វជាដើមមានលក់ដូរ ថ្នាំបំពុលជា បរិយោសាន ព្រមទាំងប្រព្រឹត្តធ្វើ ជាបន្ទាល់កោងទាំងឆឆក់កុហកគេដោយអុបាយដោយគំនិតកោងផ្សេងៗ ការរកស៊ីខុសនឹងទទួលទុក្ខ ទោមនស្សផ្សេងៗ ឯការរកស៊ីផ្លូវសម្មាជីវៈនោះគឺវៀរបង់ផ្លូវមិច្ឆាជីវៈនេះឯង ហៅថាចិញ្ចឹមជីវិតដោយធម៌ ឈ្មោះថាសម្មាជីវៈ ១ទៀត ត្រូវ វៀរផ្លូវដែលមហាក្សត្រទ្រង់ហាម ដូចយ៉ាងគយដារដែលរាជការតាំងហើយ ទៅប្រព្រឹត្តកន្លងព្រះរាជអាជ្ញា យ៉ាងនេះប្រការ១ ត្រូវវៀរផ្លូវល្បែងផ្សេងៗ មានល្បែងជល់មាន់ ជល់ត្រីជាដើមនេះប្រការ១ ត្រូវវៀរល្បែងស្រី ល្បែងស្រា វៀរសេពគប់ភឿន ពាលនាំ លេងយប់ ស្វែងមើលល្បែងផ្សេងៗ មានល្បែងច្រៀងរាំជាដើមយ៉ាងនេះប្រការ១។ ស. សូមទាន ការត្រាច់យប់នោះមានទោសយ៉ាងណាខ្លះ?។ គ. អោ ការដែលដើរលេងយប់នោះ មានទោស៥ប្រការគឺ៖ ស. សូមទាន ការដែលកើតមកជាមនុស្សនេះត្រូវបែងកាលប៉ុន្មានកាល? គ. ត្រូវបែងកាលតាមវ័យទាំង ៣ប្រការ គឺហៅថា បឋមវ័យប្រការ១ ហៅថា មជ្ឈិមវ័យប្រការ១ ហៅថាបច្ឆិមវ័យ ប្រការ១ ក្នុងបឋម វ័យនោះត្រូវស្វែងរករៀន វិជ្ជាសិល្បសាស្រ្ត និង ចំណេះទាំងពួង លុះដល់មជ្ឈិមវ័យ គឺវេលាដែលតាំងនៅក្នុងកាលខ្លួនមានបុត្រភរិយា ហើយត្រូវប្រកបការផ្លូវរកស៊ីមានផ្លូវជួញ ផ្លូវធ្វើស្រែចំការជាដើម សន្សំទ្រព្យសម្បត្តិ អោយកើតមាន លុះដល់បច្ឆិមវ័យជាវ័យខាងចុង គឺខ្លួនចាស់ជរា ហើយត្រូវស្វែងរកផ្លូវកុសល គឺបរិច្ចាគទាន រក្សាសីលចំរើនភាវនា ជាបច្ច័យរបស់ខ្លួនទៅបរលោក។ ស. មាតាបិតាមានគុណូបការដល់បុត្រ បុត្រគួរសង្រ្គោះដោយផ្លូវប៉ុន្មានប្រការ? គ. បុត្រត្រូវសង្រ្គោះមាតាបិតា ដែលជាបុព្វការីនោះដោយបទសង្គ្រោះ៥ប្រការគឺ៖ ស ប្តីសង្រ្គោះប្រពន្ធមានប៉ុន្មានប្រការ ប្រពន្ធសង្រ្គោះប្តី តើមានប៉ុន្មានប្រការ? គ ប្តីសង្រ្គោះប្រពន្ធនោះមាន៥ ប្រការគឺ៖ ប្រពន្ធសង្រោះប្តីមាន៥ប្រការគឺៈ មាតាបិតាអនុគ្រោះបុត្រដោយបទ៥ប្រការគឺៈ ស. បុគ្គលដែលគួរយើង នឹងបូជាគោរពក្នុងលោកនេះ មានប៉ុន្មានយ៉ាង? គ. បុគ្គលដែលគួរនឹងបូជានោះ ចែកដោយឧក្រិដ្ឋមាន៣យ៉ាងគឺ ស. កើតមកជាមនុស្សក្នុងលោកនេះ ត្រូវធ្វើពលិកម្មប៉ុន្មានយ៉ាង?។ គ. អោ! ពលិកម្មនោះមាន ៥យ៉ាង អ្នកឯងស្តាប់ចុះ៖ ឯពលិការនោះ គួរយើងបូជាដល់បុគ្គល៥ជំពួក ដូចសេចក្តីដែលបានអធិប្បាយមកនេះ។
ឥន្ទរាជា (ស្តេចអយុធ្យា)
<templatestyles src="Module:Infobox/styles.css"> ឥន្ទរាជា ( อินทราชา, Indarājā ) ដែលជាក្មួយប្រុសរបស់បរមរាជាធិរាជទី១ និងជាអតីតម្ចាស់នៃសុវណ្ណបុរី ដែលទីបំផុតបានឡើងសោយរាជ្យនៅអយុធ្យាសម្រាប់រាជវង្សសុវណ្ណភូមិ បានសោយរាជ្យជាស្តេចទីប្រាំមួយនៃអាណាចក្រអយុធ្យា (១៤០៨-១៤២៤) ។
រ៉េមប្រ៉េន
thumb|រ៉េមប្រ៉េន right|100px
ម៉ាដាហ្កាស្កា
រហូតមកដល់ចុងសតវត្សទី ១៨ កោះម៉ាដាហ្កាស្កាត្រូវបានគ្រប់គ្រង ហើយត្រូវបែងចែកជាចំណែកៗដោយសម្ព័ន្ធភាពសង្គមនយោបាយថ្មី។ ចាប់ផ្ដើមនៅដើមសតវត្សទី ១៩ ដែនដីភាគច្រើនត្រូវបានបង្រួបបង្រួម និងស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់ព្រះរាជាណាចក្រម៉ាដាហ្កាស្កា ដែលមានក្រុមអភិជនមេរីណានៅពីក្រោយ។ របបរាជានិយមនៅម៉ាដាហ្កាស្កាបានបញ្ចប់នៅឆ្នាំ ១៨៩៧ នៅពេលដែលកោះនេះត្រូវបានបារាំងចូលមកត្រួតត្រាបញ្ចូលទៅក្នុងចក្រភពអាណានិគមបារាំង ប៉ុន្តែនៅឆ្នាំ ១៩៦០ កោះនេះក៏ទទួលបានឯករាជ្យពេញលេញមកវិញ។ តាំងពីទទួលបានស្វ័យភាពមក រដ្ឋម៉ាដាហ្កាស្កាបានផ្លាស់ប្ដូររដ្ឋធម្មនុញ្ញចំនួនបួនលើក។ នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០៩ ម៉ាដាហ្កាស្តាបានជួបនូវវិបត្តិនយោបាយដ៏ធំមួយ និងជាលទ្ធផល ប្រធានាធិបតីម៉ាក រ៉ាវ៉ាឡូម៉ាណាណាត្រូវបានបង្ខំឱ្យលាលែងពីតំណែង ហើយអំណាចប្រធានាធិបតីត្រូវបានផ្ទេរទៅ អង់ឌ្រី រ៉ាចូអែលីណានៅខែមីនា ឆ្នាំ២០០៩។ រដ្ឋាភិបាលអាស្រ័យរដ្ឋធម្មនុញ្ញត្រូវបានស្ដារឡើងវិញនៅក្នុងខែមករា ឆ្នាំ២០១៤ នៅពេលដែលលោកហេរី រ៉ាចាអូណារីមាំព្យានីណាបានជាប់ឆ្នោតជាប្រធានាធិបតីនៅក្នុងការបោះឆ្នោតនាឆ្នាំ ២០១៣ ដែលសហគមន៍អន្តរជាតិចាត់ទុកថាជាការបោះឆ្នោតប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងតម្លាភាព។ ម៉ាដាហ្កាស្កាគឺជា សមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ សហភាពអាហ្វ្រិក (AU) សហគមន៍អភិវឌ្ឍន៍អាហ្វ្រិកខាងត្បូង (SADC) និងអង្គការអន្តរជាតិដឺឡាហ្រ្វង់កូហ្វូនី។
សង្កាត់សំរោង(ក្រុងសំរោង)
($ Sangkeat) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ក្រុងសំរោង ខេត្តឧត្តរមានជ័យ មាន ភូមិ÷
The Tinder Swindler
ការឆ្លើយតបផ្សេងទៀត។
ក្រុមហ៊ុន Netflix បានចេញផ្សាយដៃគូផតឃែស្ថពិសេសបីផ្នែកដែលប្រាប់អំពីការបង្កើតភាពយន្តឯកសារ ហើយស្វែងយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅទៅក្នុងជីវិត និងវិធីសាស្រ្តរបស់ Leviev ។
នៅថ្ងៃទី 22 ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ 2022 លោក Piotr Kaluski បានណែនាំដល់ស្ត្រី និងបង្ហាញនៅក្នុងខ្សែភាពយន្តថាជាអង្គរក្សរបស់ Leviev បានប្តឹងក្រុមហ៊ុន Netflix ក្នុងតម្លៃ 5.6 លានដុល្លារ ដោយអះអាងថាគាត់ត្រូវបានគេបង្ហាញមិនត្រឹមត្រូវ។
ព្រះបាទអង្គទងរាជា ចៅពញានូ
ព្រះបាទអង្គទងរាជា ចៅពញានូ(១៦៣៥-១៦៣៩)
ចៅពញានូជាព្រះរាជបុត្រព្រះបាទជ័យជេដ្ឋាទី២ ព្រះជន្មបាន ២៣វស្សាបានសោយរាជ្យសម្បត្តិស្នងព្រះរាមនៅក្រុងឧដុង្គដោយមានព្រះនាមសម្រាប់រាជ្យថា ព្រះបាទសម្តេចព្រះអង្គទងរាជាធិបរាជរាមាធិបតី ។
អន្សាចំបក់
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន= =មើលផងដែរ=
ឃុំល្វាក្រាំង
ព្រំប្រទល់នៃ
វត្តដងទង់
វត្តដងទង់ជាវត្តមូយមានមនុស្សច្រើនម្នាកុះករមកលេង​ ដោយសារតែវត្តនេះជាប់នឹងផ្លូវជាតិ​ វត្តមានផ្ទៃដីធំ​ ហើយមានល្បែងប្រជាប្រជាបិយជាច្រើន សង្ឃរាជដែលមានចំណេះដឹងគ្រប់គ្រងវត្តដោយ
គណបក្ស នរោត្ដម រណឫទ្ធិ
មនោគមវិជ្ជានយោបាយ
ខាង​ផ្នែក​រីក​ចម្រើន​ជឿជាក់​ថា​នឹង​ធ្វើ​ឱ្យ​ "ប្រាក់​ឈ្នួល​អប្បបរមា​សម្រាប់​កម្មករ​រោងចក្រ" កាន់តែ​ធំ។ គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នឹង​ប្រឆាំង​នឹង «​ផ្ទះល្វែង​ដែល​បាន​សាងសង់​តាម​ស្តង់ដារ​បច្ចេកទេស​មិន​ល្អ​» ជាពិសេស​ផ្ទះ​ដែល​គ្មាន​ប្រព័ន្ធ​សង្គ្រោះ​បន្ទាន់​ចាំបាច់​។ ផ្នែកសេរីនៃមនោគមវិជ្ជារបស់គណបក្សនេះ គឺការលើកកម្ពស់សេរីភាពពីមេដឹកនាំនៃប្រទេសកម្ពុជា ដែលគិតតែពី "អំណាច លុយ និងខ្លួនឯង" ឬ "រដ្ឋាភិបាលផ្តាច់ការ" និងយោធានិយម។ ក្រៅ​ពី​នោះ គណបក្ស​បាន​ស្នើ​ឲ្យ​ធ្វើ​កំណែទម្រង់​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ក្រុង ដោយ​ដោះលែង​វា​ពី​ការ​នាំ​ផ្លូវ​ដែល​ខូច​ខាត ដូច្នេះ​វា​អាច​ផ្តល់​នូវ “ឯករាជ្យ និង​យុត្តិធម៌​សម្រាប់​ប្រជាជន”។