cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
វប្បធម៍បារាំង
អ៊ីស្លាម
បន្ទាប់ពី  សាសនាកាតុលិក  អីស្លាម  គឺជា  សាសនាមួយដែល  គេមានជំនឿខ្លាំងបំផុត ក្នុងប្រទេសបារាំង​សព្វថ្ងៃនេះ ​​  ហើយ ប្រទេសក៍មានកំនើនប្រជាជន ច្រើនផងដែរ​ ដែលភាគច្រើន ជា  ជនជាតិអីរ៉ុបខាងលិច។     នេះគឺជា  លទ្ធផល ចំពោះការ  ចំនូលស្រុក​ របស់ប្រទេសដ៍ទៃទៀតក្នុងប្រទេសបារាំង  ​ ដែលមានចាប់តាំងពី ១៩៦០​​ហើយក្រុមនោះភាគច្រើមមកពីអាព្រិចខាងត្បូង​  ​មោរូកូ ​អានចែលា This is a result of immigration and permanent family settlement in France, from the 1960s on, of groups from, principally, North Africa (Morocco, Algeria, Tunisia) and, to a lesser extent, other areas such as Turkey and West Africa.[12] While it is prohibited in France for the government census to collect data on religious beliefs, estimates and polls place the percentage of Muslims at between 4% and 7% [13]. The Muslim population in France has had to deal with many difficulties in terms of social and cultural integration into mainstream French society, stemming both from socioeconomic issues (unskilled jobs, low incomes, poor neighborhoods, etc.) and ethnic and religious issues (prejudice, concerns over "radical Islam", problems of integration into a secular country, etc.) that have been exemplified in recent years through civil unrest in working-class and immigrant suburbs (see, for example, 2005 civil unrest in France) and legal/political issues (such as the "Islamic headscarf affair"). [edit] Judaism Main article: History of the Jews in France
ឃុំផ្លូវមាស
( $ Commune) ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុង ស្រុករតនមណ្ឌល ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៧ភូមិ ។
វត្តថាន់
វត្តនួនមណីយរាម ហៅ វត្តថាន់ ជាវត្តមួយស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ វត្តនេះស្ថិតនៅតាមបណ្ដោយមហាវិថីព្រះនរោត្តម ស្ថិតនៅម្ដុំស្តុបចំការមន ។
ស្រុកលើកដែក
ស្រុកលើកដែកស្ថិតនៅជាប់ដងទន្លេមេគង្គក្រោមដែលជាផ្លូវទក​ដឹក​ជញ្ជូន​​យ៉ាង​សំខាន់​ភ្ជាប់​ទៅ​ប្រទេស​វៀត​ណាម​ និង​ជា​ប្រភព​ទឹក​ដ៏​សំខាន់​បម្រើ​ឱ្យ​ការប្រើ​ប្រាស់​ប្រចាំថ្ងៃ​សម្រាប់​ស្រោច​ស្រព​ស្រូវ​ និង​ដំណាំ​រួម​ផ្សំ​របស់​ប្រជា​ពល​រដ្ឋ​ ហើយមាន អំណោយ​ផល​ល្អ​សម្រាប់​វិស័យ​កសិកម្ម​ឧស្សាហកម្ម និងកំពង់ផែ។ ស្រុកលើកដែក មានព្រំប្រទល់រដ្ឋបាល ខាងលិចជាប់ស្រុកស្អាង និងស្រុកកោះធំ ខាងកើតជាប់ ស្រុកពាមជរ នៃខេត្តព្រៃវែង ខាងជើងជាប់ស្រុកកៀនស្វាយ និងខាងត្បូងជាប់ខេត្តអានយ៉ាង នៃប្រទេស វៀតណាម ដែលជាច្រកទ្វារព្រំដែនអន្តរជាតិក្អមសំណរ។ តំបន់រដ្ឋបាល ចែកជាឃុំ ០៧ និងភូមិ ២៥ មានផ្ទៃដី ៣,៧៤៣.៦ គ.ម២ប្រជាពលរដ្ឋសរុប ១២,៣៥៩ គ្រួសារ ស្មើនឹង ៥៨,៩០៦ នាក់ ស្រី ២៩,៥៥២ នាក់ ក្នុងនោះអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើង ៣៩,៩៤៤ នាក់។ (របាយការណ៍រដ្ឋបាលស្រុក ប្រចាំខែ មេសា ឆ្នាំ ២០១៤)
តំណខាងក្រៅ
លើកដែក
បណ្តុំកន្សោមរ៉ាឌីកាល់
រឹសការ៉េ
ឧទាហរណ៍៖
ក្នុងលក្ខខណ្ឌច្បាស់លាស់ បណ្តុំរឹសការ៉េអនន្តដូចជា
តំណាងអោយចំនួនសនិទាន។ ចំនួនសនិទាននេះអាចត្រូវបានគេរកឃើញដោយអោយ x ចូលទៅក្នុងរ៉ាឌីកាល់ដែលបង្ហាញដូចសមីការខាងក្រោម៖
លទ្ធិកុម្មុយនីស្ត
លទ្ធិកុម្មុយនិស្ត (មកពីឡាតាំងកុម្មុយនិស្ត“ រួមជាសកល”) គឺជាចលនាមនោគមវិជ្ជាទស្សនវិជ្ជាសង្គមនយោបាយនិងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានគោលដៅបង្កើតសហគមន៍សង្គមកុម្មុយនិស្តពោលគឺសណ្តាប់ធ្នាប់សេដ្ឋកិច្ចសង្គមរៀបចំឡើងតាមគំនិតនៃកម្មសិទ្ធិរួមនៃមធ្យោបាយ ផលិតកម្មនិងអវត្តមាននៃវណ្ណៈសង្គមប្រាក់និងរដ្ឋ។
ស្រីលង្កា
អាកាសធាតុ
ប្រទេសស្រីលង្កា ទទួលទឹកភ្លៀងដោយចំពោះ អំពីខ្យល់មូសុង។ ខ្យល់មូសុងនិរតី នាំទឹកភ្លៀងមកបង្អុរចុះ ចាប់ពីខែ ឧសភា ដល់ ខែ កញ្ញា ធ្វើអោយតំបន់ភាគខាងលិច និង ភាគពាយព្យ នៃប្រទេសទទួលទឹកភ្លៀង។
ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិ
ក្នុងរាជព្រះបាទ ទេវានម្បិយតិស្ស (Devanampizatissa) គណៈសាសនទូត របស់ព្រះមហិន្ទត្ថេរ បាននិមន្តមកប្រទេសស្រីលង្កា ប្រតិស្ថានព្រះពុទ្ធសាសនា។
ប្រជាសាស្ត្រ
ប្រទេសស្រីលង្កា មានប្រជាជនសរុបជាង២០លាននាក់។ ជាជាតិសីហឡៈ ៧៤%,​ ទមិឡ ១៨%, មួរ ៧% និងជាតិដទៃទៀត ១%។ មានដង់សីតេប្រជាជន ២៩៥នាក់ ក្នុង១គីឡូមែត្រក្រឡា។ ប្រជាជន៩២% អាចអាននិងសរសេរអក្សរបាន។
ព្រះពុទ្ធសាសនា
right|thumb|300px|ដើមពោធិ៍នៅស្រី​លង្កា យោងតាមគម្ពីរប្រវត្តិសាស្ត្រទាំងឡាយ មានគម្ពីរមហាវង្សជាដើមថា ព្រះពុទ្ធទ្រង់បានយាងមកកោះនេះចំនួនបីដង គឺ
ខេត្តឧត្ដរមានជ័យ
កសិកម្ម
ផ្ទៃដីសរុបរបស់ខេត្តមានទំហំ ៦១៥.៨០០ ហិចតា ។ ទិន្នន័យឃុំប្រភេទដីចំនួន ៧ ប្រភេទ គឺ​ប្រភេទ​ដី​ស្រូវ​វស្សា​ ដីស្រែបង្កើនរដូវ ដីស្រែប្រាំងស្រោចស្រព ដីស្រែប្រាំងប្រដេញទឹក ដីស្រូវចំការ ដីដាំដុះដំណាំផ្សេងៗ និងដីចំការមីនដោយសារគ្មានទិន្នន័យស្តីពី ផ្ទះសម្បែង និងដីផ្សេងៗ ហេតុទើបផលបូកប្រភេទផ្ទៃដីទាំង ៧ ប្រភេទខាងលើនេះមិនស្មើរនឹងផ្ទៃដីសរុបរបស់ខេត្ត ។
ផលស្រូវសរុបនៃស្រុកបន្ទាយអំពិលមានចំនួនលើសស្រុកនានា គឺ ១៤.៦០៣ តោន ឯស្រុកលំដាបខ្ញុំទី២ ក្នុងការផលិតស្រូវគឺស្រុក សំរោង ។ ការគណនាក្នុងប្រជាជនម្នាក់ជាមធ្យម ត្រូវការហូបស្រូវ២៦០គីឡូក្រាមក្នុងមួយឆ្នាំ បើ​ពិនិត្យ​លើ​ផលិត​ផល​ស្រូវ ឃើញថាស្រុកបន្ទាយអំពិលអាចនាំស្រូវចេញបាន ចំណែកស្រុក៤ទៀត មិន​អាច​នាំ​ផលិត​ផល​ស្រូវ​ចេញ​ទេ ព្រោះការផលិតតិចជាងសេចក្តីត្រូវការក្នុងស្រុកនីមួយ ជា​រួម​ខេត្ត​ឧត្តរមានជ័យ​មិន​អាច​សល់​ផលិត​ផល​ស្រូវ​សំរាប់​នាំ​ចេញ​បាន​ ឡើយ ។
Determiner
និយមន័យ
Determiner មិនមានក្នុងភាសាខ្មែរទេ។ នៅក្នុងភាសាអង់គ្លេស Determiner ដូច Article ដែរ ជាផ្នែកមួយនៃ Adjective ព្រោះវាមានតួនាទីដូច Attributive Adjective ដែរ។
ទសពលញ្ញាណ
ព្រះត្រ័យបិដក > សុត្តន្តបិដក > មជ្ឈិមនិកាយ > មូលបណ្ណាសក > សីហនាទវគ្គ > មហាសីហនាទសូត្រ > តថាគតពលញ្ញាណ ១០ ប្រការ (សៀវភៅ​លេខ ២៣ ទំព័រ​ទី ២៦៣ វគ្គ ១៦៦)
សម្រង់​ពីព្រះត្រៃបិដក
There, o monks, the Perfect One understands according to reality the [1] possible as possible, and the impossible as impossible ... [2] the result of past, present and future actions ... [3] the path leading to the welfare of all ... [4] the world with its many different elements ... [5] the different inclinations in beings ... [6] the lower and higher faculties in beings ... [7] the defilement, purity and rising with regard to the absorptions, deliverances, concentration and attainments ... [8] remembering many former rebirths ... [9] perceiving with the divine eye how beings vanish and reappear again according to their actions (kamma) ... [10] gaining, through extinction of all taints, possession of 'deliverance of mind' and 'deliverance through wisdom' ...."
សប្បុរិសធម៌៧
ធម្មញ្ញុតា
ធម្មញ្ញុតា ភាវៈជាអ្នកស្គាល់នូវហេតុនៃផល មានស្គាល់ថា របស់នេះជាហេតុ ជាទីតាំងនៃផលនេះៗ ជាផលដ៏បង្កើតមកអំពីហេតុនេះជាដើម។
អរិយសច្ច៤
អត្ថន័យរបស់អរិយសច្ចៈ
តាមប្រភពផ្សេងៗ ការបកប្រែខ្លី នៃពាក្យអរិយសច្ចៈគឺៈ
ទំនាក់ទំនង
right|thumb|200px|Model of Shannon right|thumb|200px|Communication
អក្សរឡាតាំង
អក្សរឡាតាំង (ជាភាសាឡាតាំង៖ abecedarium Latinum) ក៏ត្រូវបានស្គាលថា អក្សររ៉ូម៉ាំង គឺអក្សរក្រមមួយដែលប្រើប្រាស់បំផុតក្នុងពិភពលោសព្វថ្ងៃនេះ, ២៥០កោដិនាក់ជាង។ ជាទូទៅ មាន ២៦ អក្សរនិងអក្សរកែប្រែតាមភាសា (ឧទាហរណ៍ ភាសាអេស្ប៉ាញមានអក្សរ «ñ» ភាសាយួនមានអក្សរ «đ»)។ អក្សរនេះក៏ត្រូវបានប្រើដើម្បីឱ្យជនជាតិបរទេសអានភាសាដទៃ (ឧទាហរណ៍ ពីនយីន អក្សរឡាតាំងដែលតាមសម្លេងនៃភាសាចិន)។
ឃុំបារគូ
រដ្ឋបាល
នេះមាន ៧ភូមិ ៖
ច្បាប់ហ៊ូក
អេឡាស្ទិច
យើងមាន
ដូច្នេះ
សម្ភារៈ​អ៊ីសូត្រូប
ដែល \delta_{ij} ជា​ សញ្ញា​ Kronecker។
ភូមិសាស្ត្រកម្ពុជា
ដោយ​មាន​អន្តរាគមន៍​របស់​ប្រទេស​បារាំង តាម​ការ​ស្នើសុំ​របស់​ព្រះរាជា​ខ្មែរ ប្រទេស​ជិត​ខាង​របស់​កម្ពុជា បាន​ព្រម​ចុះ​សន្ធិសញ្ញា​ព្រមព្រៀង​បី​ជា​សំខាន់ គឺ​សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៨៦៣ សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩០៤ និង​សន្ធិសញ្ញា​ឆ្នាំ​១៩០៧ ដែល​ជួយ​អោយ​ប្រទេស​ខ្មែរ​នៅ​គង់វង្ស​ស្ថិតស្ថេរ ដោយ​រក្សា​បាន​នូវ​វត្តមាន​នយោបាយ​របស់​ខ្លួន ហើយ​អាច​កាន់​កាប់​ទឹក​ដី​ខ្លះ​របស់​ខ្លួន​ដែល​នៅ​សល់ ហើយ​ដែល​ខ្មែរ​ធ្លាប់​កាន់​កាប់​តាំង​ពី​សតវត្ស​ទី​១៨ មក។ ក៏ប៉ុន្តែ ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក៏ដោយ ក៏​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ច្រើន​លាន​នាក់​បាន​ត្រូវ​កាត់​ផ្តាច់ ឬ​បំបែក​អោយ​ទៅ​រស់​នៅ​ក្រោម​ការ​ត្រួតត្រា​របស់​រដ្ឋាភិបាល​បរទេស​នៅ​លើ​ទឹក​ដី​កំណើត​របស់​ខ្លួន។
ដំណេក
«ឲ្យសម្អាតសម្អាងជា» គឺឲ្យបោសច្រាសគ្រវាសទីដំណេកឲ្យស្អាត នោះគឺយ៉ាងណាម៉ិញ? ត្រង់នេះគឺប្រកបគ្នានឹងតម្រាអនាម័យ ក្នុងសកលលោកទាំងមូល ។ ធម្មតាអ្នកស្អាតតែភ្ញាក់ឡើងពីដំណេកហើយរមែងពាក់មុង ឬរូតមុងឲ្យបានរៀបរយល្អ រួចទើបរលាស់ភួយ ផាហ៊ុំ បោសគ្រវាសពូក រៀបចំកម្រាលពូក ខ្នើយកើយ ខ្នើយឱប ខ្នើយជើង ឲ្យបានត្រឹមត្រូវត្រង់ល្អឡើងវិញ ដូចកាលមុនពេលដេក ធ្វើយ៉ាងនេះតែរាល់ថ្ងៃឥតមានខាន ។ ម្លោះហើយលោកពោលថា «ទើបទេព្តារក្សា ចម្រើនសុខស្រីសួស្ដី» ថាទេព្តានឹងរក្សាថែទាំអ្នកដែលស្អាតនោះ ព្រមទាំងជួយចម្រើននូវសេចក្ដីសុខដល់អ្នកនោះទៀត នេះបើយើងគិត តាមភាសិតខាងលើ ។ តែបើពិគ្រោះតាមតម្រាអនាម័យវិញ ក៏បានសេចក្ដីដូចគ្នា ។ ព្រោះបើយើងព្យាយាមសម្អាតដំណេក មិនឲ្យធូលី សម្រាម ក្រឡាត ឬ វត្ថុស្មោកគញរោកមាននៅលើដំណេកយើង មេរោគក៏ពុំអាចបង្កើតជាជំងឺអ្វីមួយដល់រូបកាយយើងបានឡើយ ដូច្នេះហើយសុខ គង់មានដល់យើងច្រើនជាងទុក្ខ គឺថាពុំសូវមានរោគាពាធបៀតបៀនករជ្ជកាយឲ្យទន់ទាបទុព្ធលភាពដុនដាបទៅឆាប់ពេក៕
វេយ្យាករណ៍អង់គ្លេស
វេយ្យាករណ៍អង់គ្លេស មិនខុសពីភាសាលោកខាងលិចដទៃទៀតទេ។ ការសិក្សាភាសាអង់គ្លេស ត្រូវពឹងផ្អែកលើ វេយ្យាករណ៍ដើម្បីអោយសំណេរមានភាពល្អ និង ត្រឹមត្រូវ។
First Conditional
សូមមើល First Conditional
រនាតធុង
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ
ដេក
ក្មេងត្រូវគោរពចាស់
អ្នកដេកហើយតែពុំទាន់លក់ បើមានព្រះសង្ឃ ក្សត្រ មន្ត្រី ចាស់ព្រឹទ្ធាចារ្យដើរមកជិតនោះត្រូវក្រោកអង្គុយ ឬអង្គុញជើងគួរសម ទើបជាចរិយាល្អមួយ ។ បើចាស់អាស្រ័យដំណេកនៅកន្លែងជាមួយ ក្មេងមិនត្រូវទៅដេកទន្ទឹម ឬ ដេកសំយ៉ុងជើងលើចាស់នោះឲ្យសោះឡើយ ឬ ទៅធ្វើអ្វីជាការមិនគប្បី ជាដំណើរឲ្យរំខានដល់អ្នកអាស្រ័យដំណេកនោះ ទាល់តែខានលក់ទៅ ។
អ្នកដែលជាពុទ្ធមាមកៈ ពុទ្ធមាមកា តែងតែមានកន្លែងរៀបអសនៈធ្វើសក្ការៈបូជាមានព្រះបដិមាករជាដើម នៅក្នុងផ្ទះសម្បែងក្នុងល្វែងណាមួយ ដោយគួរសម ដូច្នេះក្នុងកិច្ចគោរពមិនត្រូវអាស្រ័យដំណេកដេកសណ្ដូកជើងត្រង់ទៅ ទីនោះឡើយ សូម្បីតែកូនចៅដែលមិនទាន់ដឹងក្ដីក៏គប្បីទូន្មានឲ្យខ្លាចបាប ឲ្យចេះគោរពព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ ព្រះសង្ឃជាដរាប។
ស្រុកពញាឮ
គណៈអភិបាលស្រុក
ចំនួន ០៥ រូប ល.រ	ឈ្មោះ	ភេទ	តួនាទី	លេខទូរស័ព្ទទំនាក់ទំនង ១	លោក តុង ស៊ីវម៉ី	ប្រុស	អភិបាលស្រុក ២	លោក ចេវ ឈី	ប្រុស	អភិបាលរងស្រុក ៣	លោក ប៉ែន វុទ្ធី	ប្រុស	អភិបាលរងស្រុក ៤	លោក ហួន សារិន	ប្រុស	អភិបាលរងស្រុក ៥	លោកស្រី ផេង សូភី	ស្រី	អភិបាលរងស្រុក
វិជ្ជា៨ប្រការ
សេចក្តី​ពន្យល់​លម្អិត​នៃ​វិជ្ជា ៨ ប្រការ
២- មនោមយិទ្ធិញាណ (Manomayiddhi, mind-made magical power) ៖ ប្រសិន​បើ​បុគ្គល​ណា​ម្នាក់​បាន​បង្ហាត់​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​សម្រេច​ដល់​កំពូល​នៃ​អំណាច​នេះ គាត់​​អាច​បង្គាប់​បញ្ជា​​ខ្លួន​គាត់​ក្នុង​​​​ការ​គិត​​ពិចារណា ការ​និយាយ​ស្ដី និង​ការ​ធ្វើ​ការងារ​ និង​អាច​បង្គាប់​បញ្ជា​មនុស្ស​ច្រើន​រយ​ពាន់​នាក់​ទៀត​ឲ្យ​ធ្វើ​ការងារ​យ៉ាង​មាន​ប្រសិទ្ធភាព ។
៣- ឥទ្ធិវិធីញាណ (Iddhividhi, supernormal powers) សំដែងឫទ្ធិបាន។ សំដៅយកការសំដែងឫទ្ធិផ្សេងៗបាន ដែលហួសវិស័យ​របស់ជនសាមញ្ញ ដូច​យ៉ាង​មនុស្ស​ម្នាក់​អាច​និម្មិត​ឲ្យ​ទៅ​ជា​ច្រើន​នាក់​បាន​ ដើរពានកាត់គ្រឿង​បិទបាំងដូចជាជញ្ជាំងឬកំពែងក៏បាន មុជក្នុងដីដូចមុជក្នុងទឹកក៏បាន ដើរលើទឹកដូច​ដើរលើដីក៏បាន ហោះទៅលើអាកាសដូចសត្វបក្សីហើរក៏បាន ស្ទាបអង្អែលព្រះអាទិត្យព្រះចន័្ទដោយដៃក៏បាន។
ឯកសារ​យោង
ចរណៈ ៨
วิชชาแปดประการ (1928) ผู้เขียน พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ
Samaññaphala Sutta: The Fruits of the Contemplative Life (DN 2)
អាល់បានី
ប្រទេសអាល់បានី (ភាសាអាល់បានី៖ Shqipëri ឬ Shqipëria) ដោយមានឈ្មោះជាផ្លូវការ សាធារណរដ្ឋអាល់បានី (ភាសាអាល់បានី៖ Republika e Shqipërisë) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់អឺរ៉ុប​អាគ្នេយ៍។ ប្រទេសនេះមានព្រំប្រទល់ជាប់ជាមួយប្រទេសក្រិកនៅភាគខាងត្បូង ​ម៉ុងតេណេគ្រោនៅភាគពាយព្យ កូសូវ៉ូនៅប៉ែកឦសាន្ត និងម៉ាសេដ្វានខាងជើងនៅប៉ែកខាងកើត។ ទីរ៉ាណគឺជារដ្ឋធានី និងជាទីក្រុងធំបំផុតនៅក្នុងប្រទេស។
និរុត្តិសាស្រ្ត
ឈ្មោះផ្លូវការជាភាសាអាល់បានីគឺ Republika e Shqipërise ។ ឈ្មោះហៅទូទៅគឺ Shqipërise ជាភាសាអាល់បានី Shqipërise (ភាសាខ្មែរ:អាល់បានី) មានន័យថា ប្រទេសឥន្រ្ទី។ នៅប្រទេសអាល់បានី មានរឿងព្រេងដែលនិទានថា​ប្រជាជនអាល់បានី​ជាកូនចៅជំនាន់ក្រោយ​នៃពពួក​សត្វឥន្រ្ទី។
ច្បាប់ស្តីពីការគ្រប់គ្រងរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់
ជំពូកទី ១​​​ បទប្បញ្ញត្តិទូទៅ
កាលបើមានផលវិបាកណាមួយកើតឡើង ក្រោយពេលដែលឃុំ សង្កាត់ត្រូវបានបង្កើត លុបចោល រឺ កែសម្រួលរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួង មហាផ្ទៃត្រូវចេញប្រកាសដើម្បីដោះស្រាយផលវិបាកនោះស្របតាមច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិជាធរមាន។
ជំពូកទី ២ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់
ឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ត្រូវមានក្រុមប្រឹក្សាមួយហៅថាក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ជាអង្គការដែលតំណាងប្រជាពលរដ្ឋក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន និងមានបេសកកម្មបម្រើផលប្រយោជន៍ទូទៅក្នុងឃុំ សង្កាត់របស់ខ្លួន។
ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់មានសមាជិកពី៥ ទៅ ១១រូប ផ្អែកតាមប្រជាសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន។ ចំនួនជាក់ស្តែងនៃសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់នីមួយៗ ត្រូវកំណត់ដោយអនុក្រឹត្យតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ។ ចំនួនសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលបានកំណត់រួចហើយ អាចធ្វើការផ្លាស់ប្តូរបានដោយ អនុក្រឹត្យតាមសំណើរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អាស្រ័យដោយការផ្លាស់ប្តូរនៃប្រជាសាស្ត្រ និងភូមិសាស្ត្រ។ សមាជិកបន្ថែមនៃក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវជ្រើសរើសតាមនីតិវិធីដូចសមាជិកដ៏ទៃទៀតដែរ។
ការប្រជុំក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ នឹងយកជាបានការ លុះត្រាតែមានចំនួនលើសពីពាក់កណ្ដាលនៃសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ទាំងមូលចូលរួម។ ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវធ្វើការបោះឆ្នោតអនុម័តដោយសំឡេងភាគច្រើនដាច់ខាតនៃសមាជិកក្រុម ប្រឹក្សាទាំងមូលដើម្បីសម្រេចបញ្ហាណាមួយដូចខាងក្រោម៖
ជំពូកទី ៣ រចនាសម្ព័ន្ធរដ្ឋបាលឃុំ សង្កាត់
ជំទប់ទី១ ចៅសង្កាត់រងទី១ ត្រូវជ្រើសរើសចេញពីបេក្ខជនដែលមានឈ្មោះលេខរៀងលើគេនៃបញ្ជី បេក្ខជនដែលបានទទួល សំលេងឆ្នោតលំដាប់ទី២ ។ ជំទប់ទី២ ចៅសង្កាត់រងទី២ ត្រូវជ្រើសរើសចេញពីបេក្ខជនដែលមានឈ្មោះលេខរៀងលើគេនៃបញ្ជី បេក្ខជន ដែលបានទទួលសំលេងឆ្នោតលំដាប់ទី៣ ។
មុខតំនែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ មុខតំនែងមេឃុំ ចៅសង្កាត់ និងមុខតំនែងជាសមាជិក ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ កាល បើមុខតំនែងណាមួយត្រូវបាត់បង់មុខតំនែងទាំងអស់ខាងលើរបស់ជននោះក៏ ត្រូវបានបាត់បង់ព្រមពេលជាមួយគ្នាដែរ ។ ក្នុងករណីខាង លើនេះ ត្រូវជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលមានឈ្មោះតាមលេខរៀង បន្ទាប់នៅក្នុងបញ្ជីរួមជាមួយអតីតប្រធានក្រុមប្រឹ ក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់ ដែលបានបាត់ បង់ពីមុខតំនែងនោះអោយទទួលបន្តតំនែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជា មេឃុំ ចៅសង្កាត់ និង ត្រូវជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាថ្មីជំនួសកន្លែងដែលទំនេរតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលបានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី២ មាត្រា ១៦ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីដែលបញ្ជីបេក្ខជនត្រូវកាន់កាប់តំនែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជាមេឃុំ ចៅ សង្កាត់អស់សមាជិក ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ត្រូវជ្រើសរើសសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ចេញពីក្នុងបញ្ជី បេក្ខជនជាមួយ ផ្អែកតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលបានចែងក្នុ ងវាក្យខ័ណ្ឌទី២ មាត្រា១៦ នៃច្បាប់នេះនិងចាត់អោយ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សារូបនេះទទួលបន្តតតំនែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជា មេឃុំ ចៅសង្កាត់ជំនួស ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់ដែលបាន បាត់បង់ពីមុខតំនែង ។ ផ្អែកតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌខាង លើនេះ ការបាត់បង់មុខតំនែង និងការទទួលតំនែងប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលជាមេឃុំ ចៅសង្កាត់ត្រូវធ្វើដោយប្រកាសរបស់រដ្ឋ មន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃក្នុងរយពេលយ៉ាងយូរ ១៤ថ្ងៃ ។
តំនែងជាជំទប់ទី១ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី១ តំនែងជាជំទប់ទី២ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី២ ត្រូវបាត់បង់ពីមុខតំនែងក្នុងករណីដែលសាម៉ី ខ្លួនបាត់បង់សមាជិកភាពក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់តាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែង ក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី១ មាត្រា ១៦ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីតំនែង ជាជំទប់ទី១ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី១ តំនែងជាជំទប់ទី២ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី២ ត្រូវបានបាត់បង់មុខតំនែងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់របស់ ជននោះក៏ត្រូវបានបាត់បង់ព្រមពេល ជាមួយគ្នាដែរ ។ ក្នុងករណីខាងលើនេះ ត្រូវជ្រើសរើសយកសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ជាបេក្ខ ជនដែលមាន ឈ្មោះតាមលេខរៀងបន្ទាប់នៃបញ្ជីបេក្ខជនរួមជាមួយជំទប់ទី១ រឺចៅសង្កាត់រងទី១ ជំទប់ទី២ រឺចៅសង្កាត់ រងទី២ អោយទទួល តំនែងជំនួសជំទប់ រឺចៅសង្កាត់រង ដែលបានបាត់បង់ពីមុខតំនែង និងត្រូវជ្រើសរើស សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាថ្មីជំនួសកន្លែងដែលទំនេរតាមល័ក្ខ ខ័ណ្ឌដែលមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី២ មាត្រា១៦ នៃ ច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីបញ្ជីបេក្ខជនដែលត្រូវកាន់កាប់តំនែងជាជំទប់ទី១ រឺចៅសង្កាត់ រងទី១ ជំទប់ទី២ រឺចៅ សង្កាត់រងទី២ អស់សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ត្រូវជ្រើសរើសបេក្ខជនពីក្នុងបញ្ជីនោះ បញ្ចូលជា សមាជិកក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ទៅតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី២ មាត្រា១៦ នឹងប្រគល់អោយ សមាជិកក្រុមប្រឹក្សារូបនោះទទួលតំនែង ជាជំទប់ទី១ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី១ ជំទប់ទី២ រឺចៅសង្កាត់រងទី ២ ជំនួសតំនែងជំទប់ទី១ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី១ ជំទប់ទី២ រឺ ចៅសង្កាត់រងទី២ ដែល បានបាត់បង់ពីមុខ តំនែង ។ ផ្អែកតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌខាងលើនេះ និងល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលបានចែងក្នុងមាត្រា ៣៣ នៃច្បាប់នេះ ការបាត់ បង់មុខតំនែង និងការទទួលតំនែងជាជំទប់ទី១ រឺចៅសង្កាត់រងទី១ ជំទប់ទី២ រឺចៅសង្កាត់រងទី២ ត្រូវ ធ្វើដោយប្រកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ ក្នុង រយពេលយ៉ាងយូរ ១៤ថ្ងៃ ។
ជំពូកទី ៥ ការតាមដាន ការត្រួតពិនិត្យ និងការធ្វើអន្តរាគមន៍
កាលបើការធ្វើអន្តរាគមន៍មិនទទួលបានលទ្ធផលចំពោះភារកិច្ចដែលច្បាប់បានតម្រូវណាមួយ រឺមួយ ចំនួនក្នុងអំឡុងពេល ៦ ខែ ហើយភារកិច្ចដែលច្បាប់បានតម្រូវជាទូទៅក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ក៏មិនអាច បំពេញបាន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃត្រវសំរេចរំសាយក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ហើយធ្វើការបោះឆ្នោតឡើង វិញទៅតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដូចមានចែងក្នុងច្បាប់នេះ និងច្បាប់ស្តីពីការបោះឆ្នោតជ្រើសរើសក្រុ មប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ។
ជំពូកទី ៦ ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំ សង្កាត់
ផែនការអភិវឌ្ឍន៍ឃុំ សង្កាត់ត្រូវអោយស្របទៅនឹងផែនការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ច សង្គមកិច្ចរបស់ជាតិ ។
ជំពូកទី ៧ ហិរញ្ញវត្ថុឃុំ សង្កាត់
ឃុំ សង្កាត់មានសិទ្ធិទទួលបាននូវធនធានវិភាជន៍ពីចំនូលសំរាប់ថវិការបស់ខ្លួន ។ ធនធានវិភាជន៍នេះរួមមាន :
ជំពូកទី ៨ ទោសប្បញ្ញត្តិ
សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ដែលមិនគោរពតាមបទប្បញ្ញត្តិនៃច្បាប់នេះត្រូវទទួលវិន័យដោយពុំ ទាន់គិតដល់ទោសព្រហ្ម ទ័ណ្ឌផ្សេងទៀត ។ វិន័យរួមមាន : អស់នូវប្រាក់អុបត្ថម្ភដូចខាងលើអាចអនុវត្តបានលុះត្រាតែ មានការយល់ព្រមជាមុនពីរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ តាមសេចក្តីស្នើសុំរបស់ក្រុ មប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ។ ប្រាក់អុបត្ថម្ភដែលកាត់នេះត្រូវបានមកជាប្រយោជន៍នៃថវិកាឃុំ សង្កាត់ ។ ក្នុងករណីបានអនុវត្តរូបភាពវិន័យទាំងពីរ ខាងលើរួចហើយ តែសាម៉ីខ្លួននៅតែមិនរាងចាល ក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់អាចបញ្ឈប់ជននោះពីមុខតំនែងជាសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កា ត់ដោយការបោះឆ្នោត អនុម័តតាមសំលេងភាគច្រើនដាច់ខាតនៃសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ទាំងមូល ហើយត្រូវធ្វើការជ្រើស រើស សមាជិកថ្មីមកជំនួសតាមល័ក្ខខ័ណ្ឌដែលមានចែងក្នុងវាក្យខ័ណ្ឌទី២ មាត្រា១៦ នៃច្បាប់នេះ ។ ក្នុងករណីប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ជា មេឃុំ ចៅសង្កាត់ ទទួលវិន័យ ត្រូវជ្រើសរើសយក សមាជិកម្នាក់ក្នុងក្រុមប្រឹក្សា រឺមន្ដ្រីម្នាក់ដែលចាត់តាំងដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ អោយដឹកនាំកិច្ចប្រជុំក្រុម ប្រឹក្សាឃុំ សង្កាត់ ដើម្បីអនុវត្តរូបភាពវិន័យខាងលើនេះ ។ មន្ត្រីដែលចាត់តាំងដោយរដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃដឹក នាំកិច្ចប្រជុំខាងលើនេះ ពុំមានសិទ្ធិអនុម័តឡើយ ។
ជំពូកទី ១០ អវសាន្ដប្បវញ្ញត្ដិ
រាជធានីភ្នំពេញ, ថ្ងៃទី១៩ ខែមីនា ឆ្នាំ២០០១។
ធនញ្ជ័យគោរពរាជ្យ
មហេសី
នៅ​ឆ្នាំច ​ ​៣៦៣​ នៃ ម.ស​ ជាមួយ​នឹង​អ្នក​ម្នាងមាលាបទុម​ ​ព្រះកេតុមាលា​បាន​មាន​បុត្រី​មួយ​អង្គ​ព្រះ​នាម​បទុមមាលា​អាយុ​ ១៦ ​ឆ្នាំ​ ​ព្រះ​នាង​ត្រូវ​បាន​រៀបចំ​អភិសេក​ជាមួយ​នឹង​ព្រះ​អង្គ​ធនញ្ជ័យ​ ​ដែល​ជា​កូន​របស់​ព្រះអង្គ​កែវ​ (ក្នុង​ចំណោម​កូន​ទាំង​ប៉ុន្មាន​របស់​ព្រះ​ កេតុមាលា មាន​ក្សត្រ​មួយ​អង្គ​ព្រះ​នាមអង្គ​កែវដែរ)។
ព្រឹត្តិការណ៍
នឹង​និយាយ​ដំណាល ​អំពី​ព្រះ​ធម្មាអនុរថ​ (ប្រហែលជាស្ដេចអនិរុទ្ធនៃបាកានទេដឹង?) ​ស្ដេច​ប្រទេស​លាវ​ ​កាលបើ​ឃើញ​តែ​សំពៅ​មួយ​ត្រលប់​ទៅ​ដល់​នគរ​ ​ហើយ​សំពៅ​មួយទៀត​បាត់​ដំណឹង​សូន្យឈឹង​ ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ក្ដី​កង្វល់​មួហ្មង​ ​ចាត់​ឲ្យ​មន្ដ្រី​តូច​ធំ​ស្រាវជ្រាវ​ស៊ើបអង្កេត​រក​ ​យូរ​ឆ្នាំ​ក្រោយមក​ ​ទើប​លេច​ឮដំណឹង​ដល់​ព្រះ​អង្គ​ថា​ ​សំពៅ​ដែល​បាត់​នោះ​បាន​ទៅ​ទើរ​នៅ​ឯ​ស្រុក​ខ្មែរ។​ ​ព្រះ​អង្គ​គង់​លើ​សេះ​ហោះ​ ហើយ​នាំ​ពល​សេនា​អាមាត្យ​ប្រមាណ​បី​នាក់​ ​ធ្វើ​ដំណើរ​សំដៅ​តម្រង់​ទៅ​ប្រទេស​កម្ពុជា។​ ​ទៅ​ដល់​មហានគរ​ ព្រះ​ធម្មាអនុរថ​ស៊ើបសួរ​រក​សម្ដេច​សង្ឃរាជ​ ​ព្រះ​កែវមរកត​ ​និង​ព្រះ​ត្រៃបិដក។​ ​ដឹង​អស់​សេចក្ដី​ហើយ​ ​ព្រះ​អង្គ​ដើរ​សំដៅ​ទៅ​វត្ដ​បញ្ចេញ​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​របស់​ខ្លួន​ឲ្យ​គេ​ខ្លាច​ កោត​ស្ញប់ស្ញែង​ ​ព្រះ​អង្គ​ឡើងឈរ​លើ​ដុំ​ថ្ម​មួយ​ផ្ទាំង​ធំ​ ​ហើយ​បង់ជំទាញ​បាញ់នោម​ដាក់​ថ្ម​នោះ​ទាល់តែ​បាក់​ជា​ពីរ។​ ​ព្រះសង្ឃ​ក្នុង​វត្ដ​ឃើញ​ព្រឹត្ដិការណ៍​មិន​ស្រួល​ដូច្នេះ​ ​ភ័យ​តក្កមា​ស្លន់ស្លោរ​រត់​ទៅ​ទូល​ប្រាប់​សម្ដេច​សង្ឃរាជ​តាម​ដំណើរ។ ​
ព្រះបាទ​ធនញ្ជ័យ​គោរពរាជ្យ​ ​ដើម្បី​សុខ​សន្ដិភាព​ ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​ជាតិ​ ​និង​ប្រជារាស្ដ្រ​ខ្មែរ​បាន​ដោះស្រាយ​ទំនាស់​ជាមួយ​នឹង​ស្ដេច​លាវ​ដោយ​ សន្ដិវិធី​ ​ព្រះ​អង្គ​ខំប្រឹង​ប្រែង​គ្រប់យ៉ាង​ ​ដើម្បី​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រជាជន​សម្បូរ​សុខ​សប្បាយ​ ​គឺ​មាន​តាំង​តែ​ពី​ខំ​ចាប់​ដំរី​ជាដើម។​ ​ព្រះ​អង្គ​ខំ​ផ្សព្វផ្សាយ​គម្ពីរ​ព្រះ​ត្រៃបិដក​ ​ទៅ​គ្រប់​ទិសទី​ក្នុង​នគរ​ ​ដើម្បី​បំបាត់​អវិជ្ជា​ ​ព្រះ​អង្គ​ខំ​គោរព​ប្រណិប័តន៍​ទៅ​តាម​គន្លង​ច្បាប់​ ​ធម៌​វិន័យ​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ ​ដែល​ព្រះ​អង្គ​មាន​ជំនឿ​ថា​ល្អ​បរិសុទ្ធ​ ​សម្រាប់​ប្រយោជន៍​ដល់​ប្រទេស​ជាតិ​ ​បច្ចុប្បន្ន​នេះ​ ​ខ្មែរ​សឹងតែ​ទាំងអស់​ទៅ​ហើយ​ ​ពី​ថ្នាក់​តូច​រហូត​ដល់​ថ្នាក់​ធំ​ ​ដែល​បាន​ប្រកាស​ខ្លួន​ជា​ពុទ្ធសាសនិកជន​ ​តើ​មាន​ខ្មែរ​ប៉ុន្មាន​នាក់​ដែល​បាន​គោរព​ប្រណិប័តន៍​អនុវត្ដ​ទៅ​តាម​ ព្រះពុទ្ធ​ឱវាទ? តើ​មាន​ខ្មែរ​ប៉ុន្មាន​នាក់​ដែល​ធ្លាប់​បាន​យក​ព្រះពុទ្ធ​ឱវាទ​មក​ត្រិះ​ រិះគិត​ពិចារណា​ ​ដោះស្រាយ​សម្រាប់​ជា​ផលប្រយោជន៍​ដល់​ប្រជាជន​ និង​ប្រទេស​ជាតិ។​ ស្ដេចលាវ រឺ លវ ប្រហែលជាត្រូវនឹង លវបុរី រឺ ល្វោ រឺ លពបុរីនៅថៃ បច្ចុប្បន្ន។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សទេវង្សអស្ចារ្យ
ភូមិសាស្ត្ររដ្ឋបាលនៃកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យ
ទី៧ ភូមិភាគឥសាន្ត ឬភូមិភាគ១០៨
ក្រៅពីនេះ មាន​តំបន់​មួយ​ចំនួន​ត្រូវ​បាន​ផ្តាច់​ចេញ​ពី​ភូមិភាគ ឲ្យ​ទៅ​ជា​តំបន់​ស្វយ័ត​វិញ។ តំបន់​ទាំង​នោះ​រួម​មាន តំបន់​សៀមរាប-ឧត្តរមានជ័យ ឬ​តំបន់១០៦ និង​តំបន់​ព្រះវិហារ ឬតំបន់១០៣ ដែល​ពី​មុន​ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិភាគ​ឧត្តរ តំបន់​ក្រចេះ ឬ​តំបន់៥០៥ និង​តំបន់​មណ្ឌលគិរី ឬ​តំបន់​១០៥ ពី​មុន​ស្ថិត​ក្នុង​ភូមិភាគ​ឥសាន្ត។ តំបន់​កំពង់សោម​ក៏​ត្រូវ​បាន​ចាត់​ជា​តំបន់​ស្វយយ័ត​ដែរ៕
រាជ សម្បត្តិ
លោក រាជ សម្បត្ដិ កើតនៅថ្ងៃទី ១៧ កក្ដដា ១៩៦៤ ក្នុង​ខេត្ដស្វាយរៀង។ ​លោក រាជ សម្បត្តិ គឺជាអតិតអ្នកកាសែតខ្មែរដ៏ល្បីល្បាញមួយរូបទាំងនៅក្នុងប្រទេស និងក្រៅប្រទេស ហើយមុនពេលលោកបានក្លាយជាមន្រ្តីអ្នកនាំពាក្យ​ប្រកប​ដោយ​សំនួន​វោហា និង​ភាព​ប៉ិន​ប្រសព្វ នៅសាលាក្តីខ្មែរក្រហម នៅ​ដើម​ឆ្នាំ២០០៦ ហើយក្រោយមកមានឋានៈជាប្រធានផ្នែកកិច្ចការសាធារណៈ នៃសាលាក្តីខ្មែរក្រហមនោះ លោកក៏ជាសាស្រ្តាចារ្យនៅដេប៉ាតឺម៉ង់ប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញផងដែរ។
ឃុំសន្តិភាព
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តបាត់ដំបង ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកសំពៅលូន
ដើមឈើ
គុណសម្បិត្តនៃទឹក និង គុណវិបត្តនៃទឹក
គីមី Reactant​:
រមណីយដ្ឋានបឹងសំរឹទ្ធិ
រមណីយដ្ឋានបឹងសំរឹទ្ធិ​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ភូមិដូង ឃុំបល្ល័ង្ក ស្រុកបល្ល័ង្ក ខេត្តកំពង់ធំ ។ រមណីយដ្ឋានបឹងសំរឹទ្ធិ នេះត្រូវបានរៀបចំឡើងនៅលើទំហំដី ៤០ ហិកតារ ដែលមានវាលស្មៅលាត សន្ធឹង​ដាច់​កន្ទុយ​ភ្នែក​សម្រាប់​កន្លែង​កម្សាន្ត និង សត្វស្លាបនានារស់នៅក្នុង បរិវេណតំបន់នោះព្រមទាំងមានបឹងធម្មជាតិ មួយដែលមានទិដ្ឋភាពជាប់នឹងស្ទឹងជីនិតគួរឱ្យចាប់អារម្មណ៍។
ណាប៉ូលេអុងបូណាប៉ារត៍
ជីវិតអាពាហ៍ពិពាហ៍ និង ភាពព្រឺព្រួចនៅក្នុងសង្រ្គាម
right|thumb|200px|ភរិយារបស់ណាប៉ូលេអុង: នាងចូសេហ្វីន ដឺ ប៊ូហារនៃ ក្នុងឆ្នាំ១៧៩៦ ណាប៉ូលេអុងមានអាយុ២៦ឆ្នាំ បានរៀបការជាមួយស្រ្តីត្រកូលអភិជនដ៍ស្រស់ស្អាតម្នាក់ នាងហ្សូសេហ្វីន ដឺ បូណាណេ ដែលជាស្រ្តីមេម៉ាយចាស់ជាងគាត់៦ឆ្នាំហើយថែមទាំងមានកូនស្រីម្នាក់អាយុ ១២ ឆ្នាំ និងកូនប្រុសម្នាក់អាយុ ១៤ ឆ្នាំ ស្រាប់ទៅហើយ។ ពីរថ្ងៃបន្ទាប់ពីពិធីមង្គលការគាត់បានចេញទៅសមរភូមិដោយត្រូវបាន គេតែងតាំងជាមេបញ្ជាការកងទព័នៅតាមព្រំដែនប្រទេសអ៊ីតាលី ដោយយល់ឃើញថាកងទព័របស់គាត់មានអាវុធ្ធមិនសូវទំនើបហ្វឹកហាត់មិនបានល្អ និងមានស្បៀងមិនគ្រប់គ្រាន់ គាត់បានសន្យាចំ- ពោះពួកគេទាំងនោះថា នឹងផ្ដល់រង្វន់យ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធប់ បើសិនជាពួកគេទទួលបានជយ័ជំនេះនៅក្នុងការប្រយុទ្ធ ។ដូចដែលគាត់ បានពោលថា" ក្នុងនាមជាទាហាននាក់មានសំលៀកបំពាក់ និង ស្បៀងអាហារបរិភោគគ្រប់់គ្រាន់ ។ ខេត្តមានៗ និងទីក្រុងធំនិងស្ថិត ក្នុងអំនាចរបស់អ្នក ហើយនៅទីនោះអ្នកនឹងទទួលបានកិត្តិយស ភាពរុងរឿងនិងទ្រព្យសម្បត្តិ....។ តើអ្នកចង់បានដែររឺទេ? "
ព្រោះពួកគេខ្លាចណាប៉ូលេអុងដណ្ដើមអំនាច ​។ ភ្លាមនោះគាត់ក៍បានដណ្ដើមកាន់កាប់កោះ ម៉ាល់ត៍ ​នៅសមុទ្រមេឌីទែរ៉ាណេ ។ ក្រោយមកគាត់ដណ្តើមបានអាឡិចហ្សង់ឌ្រី ដែលជាទីក្រុងចាស់របស់ប្រទេសអេហ្ស៊ីប ។ ទីបញ្ចប់នៅក្នុងសមរភូមិពីរ៉ាមីត គាត់បានវាយរុញច្រាណអ្នកការពារក្រុងឡឺគ័រ អោយត្រឡប់ទៅកាន់ វាលខ្សាច់ហើយក៍បានដណ្ដើមកាន់កាប់ទាំងស្រុងភាគខាងជើងនៃប្រទេសអេហ្ស៊ីប ។ នៅពេលដែលការប្រយុទ្ធគ្នាបានបញ្ចប់ គាត់បានរួសរាន់សង់លាលានិងមន្ទីពេទ្យ សំរាប់ប្រជាជនអេហ្ស៊ីប
ប្រវត្តិសាស្ត្រថៃ
ទ្វារវតី
តាមដងជ្រលងចៅពញា(ថៃ:ចៅផ្រាយ៉ា)នៅអ្វីដែលឥឡូវគឺជាថៃកណ្ដាលសព្វថ្ងៃនេះ ពេលមួយនោះធ្លាប់ជាទឹកដីកំណើតនៃវប្បធ៌មទ្វារវតីមន ដែលបានផ្សាយពីសតវត្សទី៧ដល់សតវត្សទី១០ ។ អត្ថិភាពនៃអរិយធ៌មទាំងនោះត្រូវបានបំភ្លេចចោលយូរមកហើយដោយពួកថៃពេលនោះ សាមូល បៀល (Samuel Beal) បានរកឃើញភាពសមរមចំនោមសំនេរចិននៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទូឡូប៉ូទី (Tou-lo-po-ti) ។ កំឡុងដើមសតវត្សទី២០ពួកអ្នកបុរាណវត្ថុដឹកនាំដោយលោក ហ្សក សឺដេស (George Coedès) បានធ្វើកំណាយដ៏ធំមួយនៅអ្វី ដែលឥឡូវគឺជានគរបឋម (ថៃ:ណាខនផាថម) ហើយបានរកឃើញថាខេត្តនេះគឺជាមជ្ឈមណ្ឌល នៃវប្បធ៌មទ្វារវតី ។ ក្រុមសំណង់ដែលមានឈ្មោះទ្វារវតីគឺត្រូវបានបញ្ជាក់ ដោយសិលាចារឹកមួយផ្ទាំងជាភាសាសំស្ក្រឹតដោយមានចារឈ្មោះទ្វារវតី នៅលើសិលាចារឹក ។ ក្រោយៗមកទៀត ស្ថានីយទ្វារវតីមួយចំនួនបន្ថែមទៀតបានរកឃើញ ទូទាំងដងទន្លេចៅពញា ។ ស្ថានីយដ៏សំខាន់បំផុតពីរគឺនគរបឋម និងឧថោង (ថៃ:អ៊ុថង,អង់គ្លេស:Uthong) (បច្ចុប្បន្នខេត្តសុវណ្ណបុរី, ថៃ:សុផាន់បូរី) ។ សិលាចារិកទ្វារវតីត្រូវបានចារជាភាសាសំស្ក្រឹត និងមនដោយប្រើអក្សរយកចេញពីអក្សរបល្លវៈ នៃរាជវង្សបល្លវៈ ។ សាសនារបស់ទ្វារវតីត្រូវបានគេគិតថាគឺថេរវាទ តាមរយះទំនាក់ទំនងជាមួយស្រីលង្កាជាមួយនឹងពួកវណ្ណៈអ្នកគ្រប់គ្រងក៏ប្រារព្ធធ្វើដែរ នូវពិធីការសាសនាហិណ្ឌូជាច្រើន ។ សិល្បៈទ្វារវតី រួមមានរូបចម្លាក់ព្រះពុទ្ធ និងចេតិយជាច្រើនបង្ហាញភាពស្រដៀងគ្នាខ្លាំងទៅនឹងអ្វីដែលរាជវង្សគុប្តៈ (Gupta) មាន ។ ការបង្ហាញនូវសិល្បៈទ្វារវតីដ៏លេចធ្លោបំផុតគឺធម្មចក្រជាច្រើន រឺ កងថ្ម ដែលប្រកាសនូវគោលការណ៍នៃព្រះពុទ្ធសាសនា ។ ផ្នែកខ្លះនៅភាគខាងត្បូង នៃដងទន្លេចៅពញាត្រូវបានធ្វើជាប្រធានចំពោះឥទ្ធិពលខ្មែរ និងហិណ្ឌូថែមទៀតតាមរយះសិលាចារិក ដែលរកឃើញជាភាសាខ្មែរ និងសំស្ក្រឹត ។
ល្វោ
សូរ្យវរ្ម័នផ្ទុយមកវិញគ្មានព្រះរាជទាយាទទេ ហើយម្ដងនោះល្វោក៏បានទទួលឯករាជ្យ ។ ព្រះបាទអាណោរដ្ឋានៃបាហ្កានបានលុកលុយល្វោក្នុងឆ្នាំ១០៥៧ និងយកបានព្រះរាជធីតាល្វោជាព្រះមហេសីរបស់ទ្រង់ ។ ឥទ្ធិពលនៃនគរល្វោបានឈានដល់កំរិតកំពូលក្នុងរជ្ជកាលស្ដេចនរាយណ៍ (Narai) (១០៧២-១០៧៦) ។ ល្វោបានប្រឈមមុខនឹងការលុកលុយឈ្លានពានរបស់ភូមាក្រោមការដឹកនាំស្ដេចខ្យានស៊ីថា (Kyanzittha)ដែលមាតារបស់ទ្រង់គឺជាព្រះនាងល្វោ ក្នុងឆ្នាំ១០៨០ផ្ទុយទៅវិញអាចនឹងត្រូវរុញច្រានមកវិញ ។ បន្ទាប់ពីការចូលទីវង្គត់ស្ដេចនរាយណ៍ ផ្ទុយទៅវិញល្វោបានលិចលង់ក្នុងសង្គ្រាមបង្ហូរឈាម ក្នុងស្រុកហើយខ្មែរក្រោមការដឹកនាំរបស់ព្រះបាទសូរ្យវរ្ម័នទី២បានទាញយកប្រយោជន៍ពីរឿងនេះដោយធ្វើការលុកលុយល្វោ និងតែងតាំងព្រះរាជបុត្ររបស់ព្រះអង្គជាស្ដេចល្វោ ។
សុខោទ័យនិងស្រែមួយលាន
រដ្ឋថៃផ្សេងមួយទៀតដែលមានរួមគ្នា ជាមួយសុខោទ័យគឺជារដ្ឋស្រែមួយលាននៅខាងជើង តាំងនៅឆៀងម៉ៃ ។ ស្ដេចពញាម៉័ងក្រៃជាស្ថាបនិកនៃរដ្ឋនេះ ។ ទីក្រុងរដ្ឋនេះបានផុសឡើងនៅសម័យដូចគ្នាដូចសុខោទ័យ ។ ជាសក្ខីភាពស្រែមួយលានបានក្លាយ ជាសម្ព័ន្ធមិត្តិដ៏ជិស្និទ្ធនឹងសុខោទ័យ ។ បន្ទាប់ពីនគរអយុធ្យាបានលេចផុសឡើង និងពង្រីកឥទ្ធិពលរបស់ខ្លួនពីជ្រលងទន្លេចៅពញាមក សុខោទ័យជាចុងក្រោយក៏បានត្រូវបង្ក្រាប ។ សង្គ្រាមស៊ីសាច់ហុតឈាមរវាងនគរស្រែមួយលាន និងអយុធ្យាក៏បានបន្តជានិច្ចហើយឆៀងម៉ៃនៅទីបញ្ចប់ ក៏បានរាបទាបក្លាយជា'ប្រទេសចំនុះ'អយុធ្យា ។
សម័យធនបុរីនិងបាងកក
រជ្ជទាយាទនៃព្រះបាទរាមាទី១ក៏មានការព្រួយព្រះទ័យកើនឡើង ជាមួយការគំរាមកំហែងអំពីអាណានិគមនិយមអឺរ៉ុប ក្រោយពីជ័យជំនះរបស់ចក្រភពអង់គ្លេស លើប្រទេសភូមាជិតខាងក្នុងឆ្នាំ១៨២៦ ។ ការទទួលស្គាល់របស់ថៃលើកដំបូងចំពោះមហាអំនាចបស្ចឹមលោកក្នុងតំបន់ គឺសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាពនិងពាណិជ្ជកម្ម ជាមួយសហរាជាណាចក្រក្នុងឆ្នាំ១៨៣៣ ។ ក្នុងឆ្នាំ១៨៣៣ សហរដ្ឋអាមេរិកបានចាប់ផ្ដើមចំណងការទូតជាមួយសៀម ពេលនោះប្រទេសថៃត្រូវបានហៅរហូតដល់ឆ្នាំ១៩៣៩ ហើយម្ដងទៀតរវាងឆ្នាំ១៩៤៥និង១៩៤៩ ។ យ៉ាងណាក៏ដោយ គឺនៅកំឡុងរជ្ជកាលចុងក្រោយនៃរាជ្យស្ដេចមង្កុត (១៨០៤-១៨៦៨) និងបុត្រារបស់ទ្រង់ព្រះបាទចុឡាឡុងកន (១៨៥៣-១៩១០) ដែលពេលនោះប្រទេសថៃបានបង្កើតចំនងជិតស្និទ្ធិយ៉ាងមាំមួន ជាមួយនឹងមហាអំណាចលោកខាងលិច ។ គឺត្រូវតែប្រកាន់ខ្ជាប់នៅទស្សនៈវិស័យនេះ ក្នុងប្រទេសថៃយ៉ាងទូលំទូលាយ ដែលជំនាញខាងការទូតនៃក្សត្រទាំងនេះបានរួមផ្សំ ជាមួយនឹងកំនែទម្រង់ធ្វើទំនើបនៃរាជការថៃ ដែលធ្វើឲសៀមជាប្រទេសតែមួយគត់ នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍រួចផុតពីនឹមអាណានិគមរបស់អឺរ៉ុប ។ នេះបានឆ្លុះបញ្ចាំងឲឃើញនៅឈ្មោះទំនើបរបស់ប្រទេស ផ្រាថេតថៃ រឺ ប្រទេសថៃ ប្រើតាំងពីឆ្នាំ១៩៣៩ (ទោះបីជាឈ្មោះនេះបានត្រូវប្ដូរត្រឡប់មកជាសៀមវិញកំឡុងឆ្នាំ១៩៤៥-៤៩ក៏ដោយ) ក្នុងន័យនេះផ្រាថេតមានន័យថាប្រទេស រឺក៏ ជាតិ ។
ប្រជាធិបតេយ្យ
ក្រោយឆ្នាំ១៩៧៣កត់សំគាល់ ដោយការតស៊ូដើម្បីកំណត់ឲច្បាស់ នូវការសម្របសម្រួលនយោបាយនៃរដ្ឋ ។ វាត្រូវបានឈ្នះទៅខាងស្ដេចនិងឧត្ដមសេនីយ៍ ផ្រេម ទីនស៊ុឡានន្ទ (Prem Tinsulanonda) ដែលដង្ហែតាមឋានុក្រមធម្មនុញ្ញរាជាធិបតេយ្យ ។
នៅថ្ងៃ១៩កញ្ញា២០០៦ បន្ទាប់ពីការំលាយរដ្ឋសភា លោកថាក់ស៊ិន ក្រោយមកទៀតបានក្លាយជារដ្ឋាភិបាលបណ្ដោះអាសន្ន ។ ពេលនោះលោកនៅឯទីក្រុងញូយ៉កដើម្បីជំនួបនៃអ.ស.ប អគ្គមេបញ្ជាការនាយឧត្ដមសេនីយ៍ទោកងទ័ព សន្ធិ ប៊ូនយ៉ារ៉ាត់គ្លីន (Sonthi Boonyaratglin) បានផ្ដើមនូវរដ្ឋប្រហារចិត្តសាស្ត្រដែលគ្មានការបង្ហូរឈាម គឺរដ្ឋប្រហារកងទ័ពខែកញ្ញា២០០៦ គាំទ្រដោយក្រុមបក្សពួកដែលប្រឆាំងនឹងថាក់ស៊ិនជាសមាគមសង្គមក្នុងស្រុក និងក្នុងចំណោមបក្សប្រជាធិបតេយ្យស្ដាំនិយម ។ ការបោះឆ្នោតសកលនៅថ្ងៃ ២៣ធ្នូ ២០០៧ បានស្ថាបនាឡើងវិញនូវរដ្ឋាភិបាលរដ្ឋបាលដឹកនាំដោយលោក សាម៉ាក់ ស៊ុនថារ៉ាវ៉េត (Samak Sundaravej) មកពីគណបក្សអំណាចប្រជាជន ជាបក្សបន្តវេនពីថៃរ៉ាក់ថៃ (ថៃស្រលាញ់ថៃ) ។
នៅពាក់កណ្ដាលឆ្នាំ២០០៨ សម្ព័ន្ធភាពប្រជាជនដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ (PAD, ខ្មែរ:ភីអេឌី រឺ ស.ប.ប.) ដឹកនាំការតវ៉ាប្រឆាំងដ៏ធំតទល់នឹងរដ្ឋាភិបាលលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី សាម៉ាក់ ស៊ុនថារ៉ាវ៉េត ដែលលោកត្រូវគេរិះគន់ចំពោះចំណងមិត្តភាពនឹងលោកអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី ថាក់ស៊ិន ស៊ីណាវ៉ាត់ត្រា ។ នៅថ្ងៃ២៦សីហា ២០០៨ ពួកអ្នកតវ៉ាប្រឆាំងបានកាន់កាប់ក្រសួងរដ្ឋាភិបាលជាច្រើនដោយខុសច្បាប់ រួមនឹងវិមានរដ្ឋាភិបាលដែលពួកគេបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ដើម្បីបង្ខំឲរដ្ឋាភិបាលផ្ដល់ទៅតាមការទាមទារ ។ ផ្ដើមនៅថ្ងៃ២៩សីហា ពួកបាតុករបានបង្អាក់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធផ្លូវអាកាសនិងដែក បូករួមទាំងអាកាសយានដ្ឋានសុវណ្ណភូមិ ។ ពួកគេមិនដែលបានត្រូវគេប្ដឹងទេ ។ ការវឹកវរបានស្ងប់ទៅវិញក្នុងខែធ្នូ នៅពេលដែលបីក្នុងចំណោមគណបក្សទាំងនោះបានបង្កើតឡើង រដ្ឋាភិបាលក៏ត្រូវបានរំលាយ ដោយក្រុមប្រឹក្សារដ្ឋធម្មនុញ្ញចំពោះការក្លែងបន្លំការបោះឆ្នោត ។ បន្ទាប់ពីការសំរេចនេះ ដៃគូចំរុះមុនៗជាច្រើននៃរដ្ឋាភិបាលក្រោយមកទៀតក៏បានចុះចូល និងចូលរួមគណបក្សប្រឆាំងដ៏ធំ គណបក្សប្រជាធិបតេយ្យ ហើយច្រានចោលការបោះឆ្នោត ដើម្បីបង្កើតឡើងរដ្ឋាភិបាលថ្មីភ្លាមៗជាការបំពេញចិត្តទៅ ដល់ឥស្សរជនអភិរក្សចាស់ៗ ។
ឃុំភ្នំព្រឹក
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុក​ភ្នំព្រឹក ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៥ភូមិ ។
មង្គលសូត្រ
មង្គល គឺជាសេចក្តីសុខ សេចក្តីចម្រើន សិរីសួស្តី ដែលបានមកពីការប្រព្រឹត្តប្រតិបត្តិរបស់ អ្នកដែលត្រូវការសេចក្តីសុខចម្រើន មង្គលមិនមែនបានមកដោយការអុជធូបបួងសួង បន់ស្រន់សុំពីអាទិទេព ឬព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធឡើយ គឺបានមកពីអំពើល្អដែលខ្លួនបានធ្វើ។ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធទ្រង់សំដែងអំពីមង្គលទាំងនោះដូចមានសេចក្តីខាងក្រោមនេះ ៖ សូត្រនេះឈ្មោះមង្គលសូត្រ គឺព្រះអានន្ទបានស្តាប់មកហើយយ៉ាងនេះថា៖ សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគទ្រង់គង់នៅក្នុងវត្តជេតពន ជាអារាមរបស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋីទៀបក្រុងសាវត្ថី ។ លំដាប់នោះឯង ទេវតាមួយអង្គ កាលដែលវេលាបឋមយាមកន្លងទៅហើយ មានរស្មីដ៏ល្អ ញ៉ាំងវត្តជេតពនជុំវិញទាំងអស់ឲ្យភ្លឺស្វាងហើយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់គង់ក្នុងទីណា ក៏ចូលទៅក្នុងទីនោះ លុះចូលទៅដល់ហើយ ទើបថ្វាយ បង្គំចំពោះព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយឈរនៅក្នុងទីដ៏សមគួរ, កាលទេវតានោះឈរក្នុងទីដ៏សមគួរហើយ ទើបក្រាបទូលព្រះដ៏មានព្រះភាគ ដោយពាក្យជាគាថាយ៉ាងនេះថា៖
ប្រារព្ភកថា
ទេវតា និងមនុស្សទាំងឡាយ ធ្វើនូវមង្គលទាំងឡាយប្រាកដដូច្នេះហើយ ជាអ្នកមិនចាលចាញ់ក្នុងទីទាំងពួង តែងដល់នូវ សិរីសួស្តីក្នុងទីទាំងពួង (ម្នាលទេវតាអ្នកចូរប្រកាន់ជឿថា) មង្គលទាំង៣៨ប្រការ មានកិរិយាមិនសេពគប់នូវបុគ្គលពាលជាដើម នោះ របស់ទេវតា និងមនុស្សទាំងអម្បាលនោះ ជាមង្គលដ៏ឧត្តម៕
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ ពាក្យប្រារព្ធ
សេចក្តីពិនិត្យ និង សេចក្តីយល់ឃើញ
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍​ វគ្គទី២
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៧
វិសមភាព AM-GM
ប្រវត្តិ ឬ ព្រឹត្តិការណ៍ទាក់ទង
x1, x2,. . ., xn
ការពន្យល់តាមបែបធរណីមាត្រ
កំពូល ដូចនេះយើងត្រូវគុណនឹង
2
គំនិតនៃការស្រាយបញ្ជាក់ដំបូងទាំងពីរ
ដូចនេះ ខាងក្រោមនេះគឺជាតម្លៃធំជាងគេនៃអង្គខាងស្ដាំ គឺ៖
Hard proof by induction
For the following proof we apply mathematical induction and only well-known rules of arithmetic.
Induction basis: For
n + 1
The case where all the terms are equal
nx1
The subcase where n = 2k
. To do so, we apply the inequality twice for
2
x1
2k
The subcase where n < 2k
, then it is certainly less than some natural power of 2, since the sequence
Proof by induction using basic calculus
non-negative real numbers
f(t) ≥ 0
A critical point
, which means
This technique can be used in the same manner to prove the generalized AM–GM inequality and Cauchy–Schwarz inequality in Euclidean space
Weighted AM–GM inequality
There is a similar inequality for the weighted arithmetic mean and weighted geometric mean. Specifically, let the nonnegative numbers
x1, x2,. . ., xn
are equal. Here the convention
is used.
, this reduces to the above inequality of arithmetic and geometric means.
សង្កាត់គងនយ
ជាសង្កាត់មួយស្ថិតនៅក្នុងខណ្ឌដង្កោ រាជធានីភ្នំពេញ។ នេះមាន ៤ភូមិ។
តាលីបង់
អន្តរាគមន៍របស់សូវៀតក្នុងអាហ្វកានីស្ថាន (១៩៧៨–១៩៩២)
បន្ទាប់ពីសូវៀតបានចូលឈ្លានពាននិងកាន់កាប់ប្រទេសអាហ្វកានីស្ថាននៅក្នុងឆ្នាំ១៩៧៩ ចលនាមូចាហ៊ីឌីនក៏បានបង្កើតឡើងដើម្បីធ្វើសកម្មភាពប្រឆាំងនឹងកងកម្លាំងសូវៀត។ មេដឹកនាំមូលដ្ឋានក្រុមតាលីបង់ស្ទើរទាំងអស់គឺសុទ្ធតែធ្លាប់បានបម្រើការឱ្យចលនាមូចាហ៊ីឌីននៅអំឡុងសង្គ្រាមសូវៀត–អាហ្វកានីស្ថាន។
អន្តរាគមន៍របស់ប៉ាគីស្ថាន
ប្រភពមួយចំនួនបានថ្លែងថាប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានលូកដៃចូលធ្វើអន្តរាគមន៍នៅអំឡុងខែតុលា ឆ្នាំ១៩៩៤ ដើម្បី"បង្កើត"ក្រុមតាលីបង់ឡើង។ ទីភ្ញាក់ងារស៊ើបការណ៍អន្តរសេវារបស់ប៉ាគីស្ថាន (ISI) មានទំនោរគាំទ្រតាលីបង់ខ្លាំងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៩៤ ដោយសង្ឃឹមថាអំណាចគ្រប់គ្រងថ្មីមួយនេះនឹងផ្តល់ផលប្រយោជន៍ដល់ខ្លួននាពេលខាងមុខ។ ទោះជាតាលីបង់បានទទួលជំនួយហិរញ្ញវត្ថុពីប៉ាគីស្ថាននៅរវាងឆ្នាំ១៩៩៥ ដល់ឆ្នាំ១៩៩៦ ក្តីហើយទោះបីជា"ប៉ាគីស្ថានបានខំប្រឹងគាំទ្រចលនាតាលីបង់ពីឆាក់ដំបូងក៏ដោយក៏ទំនាក់ទំនងរវាងបក្សពួកទាំងពីរនូវតែមានភាពផុយស្រួយនិងមានគោលដៅខុសៗពីគ្នា។ ISI និងប៉ាគីស្ថានមានគោលបំណងចង់គ្រប់គ្រងប្រើប្រាស់ចលនានេះខណៈដែលថ្នាក់ដឹកនាំតាលីបង់កំពុងរកផែនការនិងល្បិចដើម្បីធ្វើប្រតិបត្តិការប្រកបដោយឯករាជ្យភាពផងនិងទទួលបានការគាំទ្រផង"។ អ្នកគាំទ្រតាលីបង់ធំជាងគេនៅប្រទេសប៉ាគីស្ថានគឺលោកឧត្តមសេនីយ៍ណាស៊ីរូឡា បាបារដោយលោកជឿថាតាលីបង់អាហ្វកានីស្ថានអាចជាចំណុចនយោបាយភូមិសាស្ត្រដ៏សំខាន់និងដោយសារក្រុមនេះជា"ក្រុមតំណាងឌីអូបង់ឌីនិយមដែលអាចដើរតួជាគូប្រជែងនឹងឥទ្ធិពលវ៉ាហាប៊ីយ៉ាដែលកំពុងរីករាលដាលនៅក្នុងតំបន់"។
១៩៩៥–កញ្ញា ១៩៩៦
ក្រោយពីបានទទួលបរាជ័យជាច្រើនលើកមក ទីបំផុតតាលីបង់ក៏បានទទួលជោគជ័យម្តងទៀតដោយបានចូលកាន់កាប់ភាគខាងលិចនៃទីក្រុងហេរ៉ាដនៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៥។ បន្ទាប់ពីមានការចោទប្រកាន់ពីរដ្ឋាភិបាលអាហ្វកានីស្ថានថាប្រទេសប៉ាគីស្ថានបានកំពុងជួយក្រុមតាលីបង់ ក្រុមមនុស្សមួយហ្វូងធំបានសម្រុកទៅបាតុកម្មនិងបំផ្លិចបំផ្លាញទ្រព្យសម្បត្តិសាធារណៈរបស់ស្ថានទូតប៉ាគីស្ថានក្នុងទីក្រុងកាប៊ុល។
អាហ្វកានីស្ថានក្រោមការដឹកនាំរបស់តាលីបង់
អង្គការមួយចំនួននៅកាន់ដាហារមិនបានទទួលរងផលប៉ះពាល់អ្វីនោះទេហើយបានបន្តប្រតិបត្តិការរបស់ពួកគេដូចធម្មតា។
មុខងារយោធាប៉ាគីស្ថានអំឡុងរបបតាលីបង់
នៅឆ្នាំ១៩៩៨ អ៊ីរ៉ង់បានចោទប្រកាន់ប៉ាគីស្ថានថាបានបញ្ជូនកងកម្លាំងអាកាសរបស់ខ្លួនទៅទម្លាក់គ្រាប់បែកនៅទីក្រុងមួយឈ្មោះម៉ាស្សា-អ៊ី-សារីហ្វនិងថែមទាំងបានចោទដោយផ្ទាល់លើកងទ័ពប៉ាគីស្ថានពី"បទឧក្រិដ្ឋកម្មសង្គ្រាមនៅក្រុងបាមីយ៉ាន"។ នៅឆ្នាំដដែរនោះ ប្រទេសរុស្ស៊ីបាននិយាយថា ប៉ាគីស្ថានគឺត្រូវមានទំនួលខុសត្រូវចំពោះ"ការពង្រឹងយោធា"របស់ពួកតាលីបង់នៅភាគខាងជើងអាហ្វកានីស្ថានដោយបញ្ជូនកងទ័ពប៉ាគីស្ថានមួយចំនួនធំដោយក្នុងនោះមានមួយចំនួនត្រូវបានចាប់ខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ដោយរណសិរ្សរួបរួមប្រឆាំងតាលីបង់។
ចលនាតស៊ូប្រឆាំងតាលីបង់ក្រោមបញ្ជាការម៉ាស៊ូដ
នៅចុងឆ្នាំ១៩៩៦ លោកអាម៉ាដ សា ម៉ាស៊ូដនិងលោកអាប់ឌុល រ៉ាស៊ីត ដូស្តុមបានបង្កើតរណសិរ្សរួបរួមមួយឡើង (ឬអាចហៅថាសម្ព័ន្ធមិត្តខាងជើង) ដើម្បីប្រឆាំងនឹងពួកតាលីបង់។ អ្នកនយោបាយនិងអ្នកការទូតសំខាន់ៗនៃរណសិរ្សនេះមាន៖ លោកអាប់ឌុល រ៉ាហ៊ីម ហ្កាហ្វ័រហ្សៃ លោកអាប់ឌូឡា អាប់ឌូឡា និងម៉ាស៊ូដ កាលីលី។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៩៦ ពោលគឺក្រោយការចូលកាន់កាប់ទីក្រុងកាប៊ុលដោយតាលីបង់រហូតដល់ឆ្នាំ២០០១ រណសិរ្សរួបរួមរបស់ម៉ាស៊ូដបានត្រួតត្រាលើខេត្តចំនួនដប់ដែលស្មើនឹង ៣០% នៃប្រជាជនអាហ្វកានីស្ថានសរុប។
ផ្ទៃរឿង
៦. ផ្តល់ឱ្យសហរដ្ឋអាមេរិកនូវសិទ្ធិពេញលេញក្នុងការចុះត្រួតពិនិត្យជំរុំហ្វឹកហ្វឺនភេរវករទាំងនោះ។
សហរដ្ឋអាមេរិកបានផ្ញើលិខិតទៅសហគមន៍អន្តរជាតិឱ្យចូលគាំទ្រយុទ្ធនាការយោធាដើម្បីផ្តួលរំលំរបបតាលីបង់។ អង្គការសហប្រជាជាតិបានចេញសេចក្តីសម្រេចចំនួនពីរស្តីពីភេរវកម្មក្រោយពីព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារថ្ងៃទី១១ ខែកញ្ញា។ សេចក្តីសម្រេចទាំងពីរនោះបានអំពាវនាវដល់រដ្ឋទាំងអស់ឱ្យ"បង្កើនកិច្ចសហប្រតិបត្តិការនិងការអនុវត្តឱ្យបានពេញលេញនូវអនុសញ្ញាអន្តរជាតិពាក់ព័ន្ធនឹងភេរវកម្ម" និងបានផ្តល់អនុសាសន៍ឯកភាពគ្នាសម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់។ យោងតាមការស្រាវជ្រាវសង្ខេបដោយបណ្ណាល័យសភាសាមញ្ញជន៖ ថ្វីបើក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខអង្គការសហប្រជាជាតិ (UNSC) មិនអនុញ្ញាតឱ្យមានយុទ្ធនាការយោធាដឹកនាំដោយអាមេរិកក៏ដោយក៏ត្រូវបាន"គេយល់ថាវាជាទម្រង់នៃការការពារខ្លួនឯងពីភេវរកម្មដោយស្របច្បាប់ក្រោមធម្មនុញ្ញអង្គការសហប្រជាជាតិ" ហើយទីបំផុត ក្រុមប្រឹក្សាក៏បាន"ផ្តល់សិទ្ធិឱ្យអនុវត្តប្រតិបត្តិការយោធាភ្លាមៗដើម្បីរក្សាស្ថិរភាពប្រទេសនិងពិភពលោក"។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០១ ណាតូបានអនុម័តយុទ្ធនាការប្រឆាំងនឹងប្រទេសអាហ្វកានីស្ថានដោយអះអាងថាវាជាការការពារខ្លួនឯងពីការវាយប្រហារប្រដាប់អាវុធបរទេស។
ទស្សនៈទូទៅ
នៅឆ្នាំ២០០១ តាលីបង់បានត្រួតត្រាលើទឹកដីអាហ្វកានីស្ថាន ៨៥% ដោយភាគច្រើនជាទីក្រុងនិងយន្តបថធំៗ។ នៅក្នុងនោះ កុលសម្ព័ន្ធខាន់ និងស្តេចត្រាញ់មានការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់តាមទីប្រជុំជន ភូមិ និងតំបន់ជនបទផ្សេងៗ។
ប៉ាគីស្ថាន
បន្ទាប់ពីអាមេរិកបានចូលកាន់កាប់ប្រទេសអាហ្វកានីស្ថាននៅចុងឆ្នាំ២០០១ មានគេអះអាងថាថ្នាក់ដឹកនាំតាលីបង់បានរត់ទៅជ្រកកោននៅឯប្រទេសប៉ាគីស្ថានហើយបន្ទាប់មកពួកគេបានប្រជុំគ្នាឡើងវិញដើម្បីរៀបចំផែនការធ្វើកុបកម្មប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលអាហ្វកានីស្ថានថ្មីដែលមានអាមេរិកនៅពីក្រោយ។
អាល់កៃដា
នៅឆ្នាំ១៩៩៦ ប៊ីនឡាដិនបានផ្លាស់ទីលំនៅពីប្រទេសស៊ូដង់មកក្នុងអាហ្វកានីស្ថាន។ គាត់បានមកក្នុងអាហ្វកានីស្ថានដោយគ្មានការអញ្ជើញអ្វីឡើយដែលជាហេតុនាំអូម៉ារដំបូងរាងខឹងបន្តិចព្រោះថាអាល់កៃដាបានផ្តើមប្រកាសសង្រ្គាមនិងប្រឆាំងនឹងពលរដ្ឋនៃប្រទេសទីបីពីទឹកដីរបស់ខ្លួនប៉ុន្តែទំនាក់ទំនងរវាងក្រុមទាំងពីរបានកើតមានភាពល្អប្រសើរឡើងរហូតទាន់តែដល់ចំណុចដែលអូម៉ារបានរិះគុណភាគីគាំទ្រក្រុមលោកពោលគឺប្រទេសអារ៉ាប៊ីសាអ៊ូឌីតបន្ទាប់ពីសាអ៊ូឌីតបានស្នើឱ្យតាលីបង់ប្រគល់ខ្លួនប៊ីនឡាដិន។
រដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ាក់និងឡេវ៉ាន
តាលីបង់មានទំនាក់ទំនងអវិជ្ជមានជាមួយក្រុមរដ្ឋឥស្លាមអ៊ីរ៉ាក់និងឡេវ៉ាន–ខេត្តកូរ៉ាសាន អាយស៊ីស (ISIS) បានចាប់ផ្តើមយ៉ាងសកម្មក្នុងការជ្រើសរើសអ្នករត់ចោលជួរក្រុមតាលីបង់នៅអាហ្វកានីស្ថានជាពិសេសក្នុងចំណោមអ្នកដែលមិនពេញចិត្តនឹងមេដឹកនាំរបស់ពួកគេឬខ្វះភាពជោគជ័យក្នុងសមរភូមិ។ នេះបានជំរុញឱ្យមេដឹកនាំតាលីបង់ជាន់ខ្ពស់ម្នាក់គឺលោកអាក់តារ ម៉ាន់សួរសរសេរសំបុត្រមួយផ្ញើទៅអាប៊ូបាកគ៍ អាល់បាកដាឌីដោយសុំឱ្យបញ្ឈប់សកម្មភាពកេណ្ឌបុគ្គលនៅអាហ្វកានីស្ថានហើយអះអាងថាសង្គ្រាមនៅអាហ្វកានីស្ថានគួរតែស្ថិតនៅក្រោមភាពដឹកនាំរបស់តាលីបង់។ តែយ៉ាងណាក៏ដោយ ការប្រយុទ្ធគ្នារវាងក្រុមទាំងពីរបានផ្ទុះឡើងនៅក្នុងខេត្តណានហ្ការហារហើយគិតត្រឹមខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៥ ISIL បានដណ្តើមទឹកដីមួយភាគតូចនៅអាហ្វកានីស្ថានជាលើកដំបូង។ នៅខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៥ ISIL បានបណ្តេញក្រុមតាលីបង់ចេញពីតំបន់មួយចំនួនបន្ថែមទៀតនៅក្នុងខេត្តណានហ្ការហារបន្ទាប់ពីបានប្រយុទ្ធគ្នាអស់ជាច្រើនខែ។
នៅខែមេសា ឆ្នាំ២០១៦ តាលីបង់បានរាយការណ៍ថាមេដឹកនាំជាន់ខ្ពស់និងថ្នាក់កណ្តាលមួយចំនួននៃវីឡាយ៉ាកូរ៉ាសាននៅក្នុងខេត្តណានហ្ការហារបានរត់ចោលក្រុម ISIL របស់ពួកគេហើយមកសន្យាភាពស្មោះត្រង់នឹងមេដឹកនាំតាលីបង់អាក់តា ម៉ាន់សួរ។ អ្នករត់ចោលជួរទាំងនោះរួមមានសមាជិកក្រុមប្រឹក្សាកណ្តាល ក្រុមប្រឹក្សាតុលាការ និងក្រុមប្រឹក្សាអ្នកទោសព្រមទាំងមេបញ្ជាការនិងយុទ្ធជនមួយចំនួន។
តាលីបង់នៅប៉ាគីស្ថាន
នៅចុងឆ្នាំ២០០៨ និងដើមឆ្នាំ២០០៩ មេដឹកនាំតាលីបង់អាហ្វកានីស្ថានគឺមូលឡាអូម៉ារបានស្នើតេរីគអ៊ីតាលីបង់ប៉ាគីស្ថានឱ្យឈប់ដំណើរប្រតិបត្តិការពួកគេនៅក្នុងប្រទេសប៉ាគីស្ថានហើយមកផ្តោតជាមួយអង្គការតែមួយដើម្បីតតាំងជាមួយកងទ័ពជាតិអាហ្វកានីស្ថាននិងកងកម្លាំងបរទេសផ្សេងៗនៅក្នុងប្រទេសអាហ្វកានីស្ថានវិញ។
ប្រភេទស្រាទំពាំងបាយជូរពីប្រទេសបារាំង
ប្រភេទស្រា
បារំាងមានស្រាជាច្រើនប្រភេទ​ ដូចជា​៖ ស្រា​ទំពាំបាយជូរ ក្រហម ស ខៅ្ម ដែលមានរសជាតិthumb|right|250px ឆ្ងាញ់ពិសារ ហើយពេលផឹកទៅត្រជាក់ចិត្ត និងមានជាតិអាគុលច្រើន ដែលធ្វើអោយយើងងាយនិងស្រវិងផងដែរ ប្រទេសបារាំងបានផលិតស្រាជាច្រើននិងចែកចាយទូទាំងពិភពលោក​ ដែលអាចរក្សាទុកនិងមានគុណភាពរយៈពេលយូរ​ រហូតដល់ទៅ ៦០ឆ្នាំ។ ប្រាំពីរទៅប្រាំបីកោដិដប​[១]បារាំងមានអត្រា១៧៦%សំរាប់ការនាំចេញនៅក្នុងឆ្នាំ២០០៥ស្រាបារាំងបានដាក់ ជាប្រវត្តិសាស្រ្តអស់រយៈពេល៦សតវត្សរ៏មកហើយ។
ព្យែរ គុយរី
បឋមវ័យ
ព្យែរ កើត​នៅ​ក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង ត្រូវ​បាន​អប់រំ​ដោយ​ឪពុក​របស់​គាត់ Eugène (28 សីហា 1827 – 25 កុម្ភៈ 1910), ហើយ​ ក្នុង​បឋមវ័យ គាត់​​បាន​បង្ហាញ​ពី​ភាព​ពូកែ​របស់​គាត់​ក្នុង​ផ្នែក​គណិតវិទ្យា និង ធរណីមាត្រ។ នៅ​អាយុ ១៦ ឆ្នាំ គាត់​ប្រលង​ជាប់បាក់​ស៊េរី​វិទ្យាសាស្ត្រ។​ គាត់​ចុះ​ឈ្មោះ​ចូល​រៀន​បន្ត​នៅ មហាវិទ្យាល័យ​វិទ្យាសាស្ត្រ​ក្រុង​ប៉ារីស ហើយ​នៅអាយុ​១៨ ឆ្នាំ គាត់​រៀន​ចប់​ថ្នាក់​បរិញ្ញាបត្រខាង​វិទ្យាសាស្ត្រ​រូបវិទ្យា​​ដោយ​ទទួល​លទ្ធផល​យ៉ាង​ល្អ​ប្រសើរ​បំផុត​ តែ​គាត់​មិន​បន្ត​ទៅ​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ទេ ដោយ​សារ​ខ្វះ​លុយ​។ បន្ទាប់​គាត់​បាន​ធ្វើ​ការ​ជា​គ្រូ​នៅ​មន្ទីរ​ពិសោធន៍។
ការស្រាវជ្រាវ
thumb|left|ព្យែរ គុយរី
ភ្នំសុពណ៌កាលី
ការនិទាននេះសន្មត់ថាចប់តែប៉ុណ្ណេះ នេះជាអ្វីដែលខ្ញុំបានចង់ចាំតាមអ្នកភូមិដែលបាននិទានប្រាប់អោយខ្ញុំស្ដាប់។
ចំណីអាហារ៩ប្រភេទ ជួយដល់សុខភាពភ្នែក
៣-ស៊ុត
គឺពិតជាប្រភពដ៏ប្រសើរបំផុត នៃពពួកសារជាតិបំប៉នសម្រាប់សុខភាពមានដូចជា៖វីតាមីន A, zinc, lutein, lecithin, វីតាមីន B12, វីតាមីន D និង cysteine ។
ច្បាប់នៃកម្ម
កម្មគឺជាអ្វី?
កម្មមិនមែនជាច្បាប់តុលាការទេ បើជនណាម្នាក់ យកកម្មជាច្បាប់ សម្រាប់វិនិច្ឆ័យទោស នោះត្រូវតែមានអាទិទេព ណាមួយអង្គុយពីលើ ចាំកាត់ទោសសត្វលោក ។ គ្មានច្បាប់តុលាការទេក៏គ្មានអ្នកកាត់ក្តីចំពោះ កម្មដែលមនុស្សធ្វើដែរ ។ កម្មគ្រាន់តែជាហេតុ អ្នកបង្កើតនូវហេតុ នឹងត្រូវទទួលផល តាមហេតុនោះៗ ។ មិនមានអ្នកដាក់ទោសពិន័យ ក៏មិនមានអ្នកឲ្យរង្វាន់ដែរ ។
នៅពេលដែលព្រះពុទ្ធ ទ្រង់គង់ព្រះជន្មនៅឡើយ មានព្រាហ្មណ៍ម្នាក់ឈ្មោះ តោទេយ្យៈ គាត់ជាមនុស្ស រិះកំណាញ់យ៉ាងខ្លាំង មិនដែលធ្វើទានឲ្យវត្ថុអ្វី ទៅអ្នកណាម្នាក់សោះឡើយ គាត់សន្សំទ្រព្យសម្បត្តិបានយ៉ាងច្រើន ហើយក្លាយជា សេដ្នីដ៏ស្តុកស្តំម្នាក់ ។ ដោយហេតុគាត់ជាប់ជំពាក់ នឹងទ្រព្យសម្បត្តិ របស់គាត់យ៉ាងខ្លាំង ពេលគាត់ស្លាប់ទៅ ក៏កើតជាសត្វឆ្កែនៅក្នុងផ្ទះរបស់គាត់ ។ កូនប្រុសរបស់គាត់ឈ្មោះសុភៈ ដែលទទួលមត៌កអំពីគាត់ ស្រឡាញ់ពេញចិត្តនឹង សត្វឆ្កែនេះណាស់ តែមិនដឹងថា ជាឳពុករបស់ខ្លួនឡើយ ។
ពេលវេលានិងទីកន្លែង
កែវពង្រីក ពន្លឺព្រះអាទិត្យ និង ស្មៅក្រៀម កាលបើជួបគ្នា អាចឲ្យភ្លើងកើតឡើងបាន ។ ផលនៃកម្មក៏ដូច្នោះដែរ កាលណា មានហេតុបច្ច័យគ្រប់គ្រាន់ ផលនៃកម្មក៏កើតឡើង ។ បើគ្មានហេតុបច្ច័យគ្រប់គ្រាន់ទេ ផលនៃ កម្មក៏មិនកើតឡើងដែរ ពិតមែនតែ មានឥទ្ធិពល នៃកម្មក៏ដោយ ។ ឧបមាម៉្យាងទៀត ដូចជាគ្រាប់ស្វាយ កាលណាមានដី មានទឹក មានពន្លឺថ្ងៃ គ្រាប់ស្វាយនោះ នឹងដុះឡើង ។
សំនៀងខ្សែដៀវ
ធ្លាប់មានសក្តាអស្ចារ្យស្កឹមស្កៃ
រក្សាសម្បត្តិជាតិយើងល្អឯក
វិញ្ញាណ១០
ប្រាំពីរវិញ្ញាណអោយយើងដឹង..................ដងខ្លួនយើងនឹងស្ងៀមឈឹងផង
ឡុងដ៍
ទីក្រុងឡុងដ៍ ជាទីក្រុងរាជធានីរបស់ប្រទេសអង់គ្លេស និងចក្រភពអង់គ្លេស ហើយជាទីក្រុងមួយដ៏ធំនៅក្នុងសហភាពអឺរ៉ុប ។ ទីក្រុងនេះគឺជា មជ្ឈមណ្ឌលពាណិជ្ជកម្ម ដ៏ធំបំផុត នៅលើពិភពលោក ។ ទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជា មជ្ឈមណ្ឌល ដ៏សំខាន់សម្រាប់ អាជីវកម្ម ជាប្រវត្តិសាស្រ្ត នយោបាយនិងវប្បធម៌ នៃពិភពលោក ។ ភាពជាអ្នកដឹកនាំ ហិរញ្ញវត្ថុ ការទំនាក់ទំនង នយោបាយ ការកំសាន្ត ម៉ូត និងសិល្បៈ ដែលជាអតីតរាជធានីនៃពិភពលោក ។ ទីក្រុងនេះត្រូវបានរីកលូតលាស់នៅក្នុងពិភពលោកចាប់ពីពេលកន្លងមកដល់បច្ចុប្បន្ននេះ ទីក្រុងនេះមានឥទ្ធិពលនៅទូទាំងពិភពលោក ។ ផលិតផលក្នុងស្រុកសរុបរបស់ទីក្រុងឡុងដ៍ ១៩,៥ភាគរយនៃប្រទេសអង់គ្លេស ។ ទីក្រុងឡុងដ៍មានប្រជាជនប្រហែល ៧,៥លាននាក់ (ក្នុងឆ្នាំ២០០៦) និងប្រមាណ១២-១៤លាននាក់ ប្រសិនបើសរុបទីក្រុងឡុងដ៍ និងតំបន់ជាយក្រុងទីក្រុងឡុងដ៍ ជាទីក្រុងដ៏ធំមួយ មានប្រជាជនចម្រុះជាតិសាសន៍នៅក្នុងលក្ខខណ្ឌនៃវប្បធម៌ សាសនា និងភាសា ដែលបានប៉ាន់ប្រមាណថាមានជាង ៣០០ភាសា ។ ទីក្រុងឡុងដ៍ គឺជាមជ្ឈមណ្ឌលនៅកម្រិតអន្ដរជាតិនិង ដំណើរទស្សនកិច្ចក្នុងទីក្រុងមួយនៃទ្វីបអឺរ៉ុប ។ ព្រលានយន្តហោះHeathrow ទីក្រុងឡុងដ៍ ធំជាងគេបំផុត ។
ទឹកជ្រោះអន្លង់រ័ត្ន
ទឹក​ជ្រោះ​អន្លង់រ័ត្ន​ស្ថិត​នៅ​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​បួន​គីឡូម៉ែត្រ ខាង​ជើង​ឧទ្យានជាតិគិរីរម្យ និង មាន​ចម្ងាយ​ប្រមាណ​បីគីឡូម៉ែត្រ​ពី​រមណីយដ្ឋានទឹកធ្លាក់ចំបក់​មាន​ទីតាំង​ស្ថិត​ក្នុង​ឃុំចំបក់ ស្រុកភ្នំស្រួច ខេត្តកំពង់ស្ពឺ​ស្ថិត​នៅ​ក្រោម​ការ​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ផ្ទាល់​របស់​សហគមន៍​ទេសចរណ៍​ក្នុង​ឃុំចំបក់ ។ រមណីយដ្ឋាន​ទឹក​ជ្រោះ​អន្លង់រ័ត្ន​ចាប់​ផ្តើម​បង្កើត​ឡើង​នៅ​ចុង​ឆ្នាំ២០០៨ ដោយ​មាន​ការ​បង្ហាត់​បង្រៀន​ពី​អង្គការម្លប់បៃតង មន្ទីរ​ទេសចរណ៍ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ ក្រោម​ការ​ឧបត្ថម្ភ​ពី​អង្គការ អាយ វី ស៊ី អិន របស់​ប្រទេសហូឡង់ ។ គេ​អាច​ធ្វើ​ដំណើរ​​ទៅ​កាន់​រមណីយដ្ឋានទឹកជ្រោះអន្លង់រ័ត្ន​បាន​ដោយ​មធ្យោបាយ​គ្រប់​ប្រភេទ​ទៅ ដល់កន្លែងតែម្តង ។
វិភាគចិត្តវិទ្យា
*បាតុភូតចិត្តមានប៉ុន្មានប្រភេទ ? អ្វីខ្លះ ?
-    លំនាំចិត្តៈ ជាបាតុភូតទាំងឡាយណា ដែលប្រព្រឹតទៅក្នុងរយៈ  ពេលមួយខ្លី  វាអាចចាប់ផ្តើម  ការប្រព្រឹត្តទៅ  និង  ការបញ្ចប់ ។ -    សភាពចិត្តៈ ជាបាតុភូតចិត្ត ដែលប្រព្រឹត្តទៅអស់រយៈពេលយូរបន្តិច ។ ជាធម្មតាសភាពចិត្តដើរតាមលំនាំចិត្តដទៃទៀត  ដោយ យកលំនាំចិត្តទាំងនោះធ្វើជាបង្អែក ។ -    លក្ខណៈចិត្តៈ ជាបាតុភូតចិត្តទាំងឡាយដែល ប្រព្រឹត្តទៅអស់រយៈពេលយ៉ាងវែង  ជួនកាលរហូតអស់មួយជីវិត  ហើយមានសភាពនឹងនរ  ចំពោះបុគ្គលមួយជាក់លាក់  ។
សាទរផ ល ស្រូវថ្មី
ប្រញាប់ប្រញាល់កើបចែកផៅ។
ម្នាក់លោតវាយស្គរឡកឆាយាំ
រដូវស្រូវថ្មីជ័យមង្គល
ជុំគ្នាអបអរសើចក្អាកក្អាយ
ព្រះពុទ្ធសាសនានៅប្រទេសបារាំង
សហគមន៏ពុទ្ធសានិនៅប្រទេសទីបេ​​
thumb|400px
ពាក្យពោល
ញញឹមឡើងវិញយ៉ាងរមនា
ចិត្តម៉ែ
ម៉ែស្រឡាញ់ស្ងួនថ្នមបមបី
ម៉ែថែវរមិត្រស្មើសង្ខារ។
ឃុំតាក្រី
ជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុក​កំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង។ នេះមាន៩ភូមិ ។
កុសលបួន
បួនយ៉ាងនិមលគួរពិចារណ៍
មួយគឺសណ្តោសមានមេត្តា
ច្បាប់ស្តីពីចរាចរណ៍ផ្លូវគោក
មាត្រា ៦ សញ្ញាចរាចរណ៍
រូបភាព និងខ្លឹមសារស្តីពីសញ្ញាចរាចរណ៍ផ្លូវគោក ត្រូវកំណត់នៅក្នុងប្រកាសរបស់ក្រសួងសាធារណការ និងដឹកជញ្ជូន។
មាត្រា ១១ ការប្រើប្រាស់គន្លងផ្លូវ
នៅលើទ្រូងផ្លូវឯកទិសដែលមានគន្លងផ្លូវពីរ ឬច្រើនអ្នកបើកបរត្រូវប្រកាន់យកគន្លងផ្លូវខាងស្តាំបំផុត។ ក្នុងករណីមានចរាចរណ៍ចង្អៀតខ្លាំង អ្នក​បើក​បរ​អាច​បើក​បរបានលើគ្រប់គន្លងផ្លូវ។
មាត្រា ១៧ ល្បឿនបើកបរសម្រាប់យានជំនិះ
ល្បឿនបើកបរយានជំនិះត្រូវកំណត់តាមល័ក្ខខ័ណ្ឌ ដូចមានចែងខាងក្រោមនេះ :
មាត្រា ២៦ ការប្តូរទិសនៃយានជំនិះ
មុននឹងផ្លាស់ប្តូរទិសដៅនៃយានរបស់ខ្លួន ដូចជាក្នុងការបត់ឆេ្វង ឬបត់ស្តាំពេលប្តូរគន្លងផ្លូវ ពេលអែបខាងដើម្បីឈប់ ឬចត អ្នកបើកបរត្រូវបន្ថយល្បឿន និង​ត្រូវ​ជឿជាក់ជាមុនថា មិនបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ ហើយត្រូវឲ្យសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ និង​គ្រប់គ្រាន់ជាដំណឹងដល់អ្នកដទៃ ដែល កំពុងប្រើប្រាស់ផ្លូវនោះដែរ ។ មុន​​ពេល​ចេញ​ដំណើរពីចំណត អ្នកបើកបរត្រូវឲ្យសញ្ញាយ៉ាងច្បាស់ និងគ្រប់គ្រាន់ជាដំណឹងដល់អ្នកដទៃដែលកំពុងប្រើប្រាស់ផ្លូវនោះ ដោយ​ត្រូវ​ជឿ​ជាក់​ថា​ការ​ចេញ​ដំណើររបស់យានយន្តគ្មានបណ្តាលឲ្យមានគ្រោះថ្នាក់ដល់អ្នកដទៃឡើយ។ លើកលែងតែមានបញ្ជារបស់នគរបាលចរាចរណ៍ ឬគំនូសសញ្ញាចរាចរណ៍នៅលើទ្រូងផ្លូវក្នុងការបត់ឆេ្វង បត់ស្តាំ បត់ត្រឡប់ក្រោយ ឬថយក្រោយ អ្នក​បើក​បរ​ត្រូវ​គោរពតាមការណែនាំដូចខាងក្រោម :
មាត្រា ២៩ ការប្រើប្រាស់សូរស័ព្ទយានជំនិះ
ការប្រើប្រាស់សូរស័ព្ទយានជំនិះ ត្រូវអនុវត្តដូចខាងក្រោម :
មាត្រា ៣៣ ក្បួនដងែ្អផេ្សងៗ
ក្បួនដងែ្អផេ្សងៗដែលបានការអនុញ្ញាតពីអាជ្ញាធរមានសមត្ថកិច្ច :
មាត្រា ៣៩ គ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលភាគីម្ខាងជាភ្នាក់ងារទូត ឬ​បេសកកម្ម​ទូត​
ចំពោះគ្រោះថ្នាក់ចរាចរណ៍ដែលភាគីម្ខាងជាភ្នាក់ងារទូត ឬបេសកកម្មទូត ភ្នាក់ងារនគរបាលចរាចរណ៍ត្រូវធ្វើកំណត់ហេតុ និង​របាយ​ការណ៍​ស្តី​ពី​គ្រោះ​ថ្នាក់​នេះ ផ្ញើ​ទៅក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ដើម្បីចាត់ចែងឲ្យអ្នកតំណាងមកចូលរួមសហការជាមួយ ភ្នាក់ងារនគរបាលចរាចរណ៍ ដើម្បី​ពិនិត្យ​និង​លើកវិធានការសមស្រប។
មាត្រា ៧៤ ករណីបើកបរយានដែលគ្មានប័ណ្ណបើកបរ ឬប័ណ្ណបើកបរត្រូវព្យួរទុក ឬទុកជាមោឃៈ​
ជនណាបើកបរយានដោយគ្មានប័ណ្ណបើកបរ រឺ ក្នុងរយៈពេលដែលប័ណ្ណបើកបរត្រូវបានដកហូតព្យួរទុក រឺទុកជាមោឃៈ ត្រូវ​ផ្តន្ទាទោស​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ពី​ប្រាំមួយ​(៦)​ថ្ងៃ ទៅមួយ(១) ខែ រឺ /និងពិន័យជាប្រាក់ពី ពីរម៉ឺនប្រាំពាន់(២៥.០០០)រៀល ទៅម្ភៃម៉ឺន (២០០.០០០)រៀល ។
មាត្រា ៨៥ ករណីក្មេងអាយុតិចជាង៦ឆ្នាំដើររហេតរហូតលើផ្លូវថ្នល់​
ជនជាអាណាព្យាបាលបណ្តោយអោយក្មេងមានអាយុតិចជាង៦ឆ្នាំ ដើររហេតរហូតលើផ្លូវថ្នល់ បណ្តាលអោយ​មាន​គ្រោះ​ថ្នាក់​ចរាចរណ៍​ត្រូវ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ផ្នែក​រដ្ឋប្បវេណី​។
មាត្រា ៨៩ ការព្រមាន
រាល់បទល្មើស នឹង បទបញ្ញត្ដិចរាចរណ៍ ដែលពុំមានចែងក្នុងមាត្រា៨៨ខាងលើនឹងត្រូវធ្វើការព្រមាន។
អាហារនៅប្រទេសម៉ិចស៊ិក
Influencia prehispánica
Para complementar su alimentación, los antiguos pobladores de México acudieron a dos estrategias, por un lado, la crianza (en Mesoamérica) de guajolotes (pavos) y xoloitzcuintles (perros); o bien, la caza de todo tipo de animales, y esto vale para todos los pueblos de América Septentrional. Por ello, en aquellos tiempos cabe buscar los orígenes de ciertos hábitos alimenticios que perduran en la actualidad.
ជ័យវីរៈវរ្ម័ន
ជ័យវីរៈវរ្ម័ន (អង់គ្លេស: Jeyvireak varaman) (សំស្ក្រឹត: Jayaviravarman) (ប្រ.ស|គ.ស ០០០-១០១០) រជ្ជកាលគ្រងរាជ (គ.ស ១០០២-១០១០) ក្រោយគ្រងរាជសម្បត្តិផ្លូវការណ៍ក្នុងឆ្នាំ ១០០២ នៃគ.សករាជ ទ្រង់មានព្រះបរមនាមថា "វ្រះបាទ ធូលីជេងវ្រះកម្រតេងអញ ឝ្រីជយវីរវម៌្មទេវរាជ" ប្រែជាខេមរៈភាសា "ព្រះបាទដែនដីខាងជើង ព្រះកម្រតែងអញ ស្រីជ័យវីរៈវរ្ម័នទេវរាជ ។ មិនមានកំណត់ត្រាច្បាស់លាស់នៃការរៀបអភិសេករបស់ព្រះអង្គឡើយ តាមពង្សសាវតា គេដឹងត្រឹមថា ព្រះអង្គត្រូវជាប្អូនប្រុសបង្កើតព្រះបាទ ឧទ័យទិត្យវរ្ម័នទី១ ។
អាហារនៅប្រទេសម៉ិចស៊ិក
Conservatorio gastronómico mexicano
Recientemente ha quedado constituido el Conservatorio de la Cultura Gastronómica Mexicana (CCGM), cuya finalidad es la salvaguardia de las raíces, la identidad y la continuidad de la gastronomía de México. Del mismo modo, esta organizacíón de la sociedad civil promueve y difunde los valores y las características de la cocina mexicana con el fin de que siga manteniendo su lugar como una de las más grandes y variadas en el mundo. Con este propósito, el Conservatorio, que también actúa como organismo consultor de la UNESCO, lanzó la iniciativa e integró el expediente técnico, para que esta institución mundial reconociera y considerara la cocina tradicional mexicana como Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad, cuestión que fue aprobada al incorporarse aquella en la lista de tal patrimonio conforme a las normas de la UNESCO en noviembre de 2010.
ឧទ្យានជាតិវីរៈជ័យ
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តរតនគិរី
ព្រះវិហារកាតូលិកប្រទេសបារាំង
ព្រះវិហារកាតូលិក នៅទីក្រុងប៉ារីស ( រឺការគ្រប់គ្រងដោយសម្តេចប៉ាប ) ដែលគេហៅ ថា គ្រិស្ទសាសនា គឺជាព្រះវិហារដែលនៅចំកណ្តាលទីក្រុងប៉ារីសហើយគ្រប់គ្រងដោយលោកឪពុក បងប្រុស និងបងស្រីនៅទីនោះ។
ព្រះវិហារនៅប្រទេសបារាំងគឺ សាងសង់រំលេចដោយភ្លើងពណ៌ដ៏ប្រណិតគួរអោយចាប់អារម្មណ៏ហើយ មានការរចនាសម្ព័ន្ធនៅក្នុងព្រះវិហារកាតូលិកនៃទីក្រុងប៉ារីស។ មានភូមិជាច្រើននៅក្នុងប្រទេសអ៊ឺរ៉ុប មានព្រះវិហារកាតូលិក ដែលបង្កើតទ្បើងពាក់កណ្តាលសតវត្សរ៏ ប៉ុន្តែអ្នកដែលកសាងព្រះវិហារនេះទ្បើង គឺជា បុព្វបុរសបារាំងជំនាន់ដើមដែលមានទេព្យកោសលនិងជំនាញយ៉ាងពិតប្រាកដក្នុងការកសាង។
អានិសង្សសីល
មិនវង្វេងធ្វើកាលកិរិយា
"...បុគ្គល​មាន​សីល បរិបូណ៌​ដោយ​សីល រមែង​មិន​វង្វេង [ពេល] ​ធ្វើ​មរណកាល..." ។