cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
វិទ្យាល័យសម្តេចឪ (ប.ជ)
វិទ្យាល័យសម្តេចឪ​ ជាវិទ្យាល័យចាស់ និង ធំជាងគេមួយនៅក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ ដែលមានឈ្មោះដើមថាវិទ្យាល័យបន្ទាយមានជ័យ។ វិទ្យាល័យនេះឋិតនៅ ក្នុងទីរួមខេត្ត លើចង្កឹះភ្នំស្វាយ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ៦ ទិសដៅ សៀមរាប ប៉ោយប៉ែត ទល់មុខនឹងវេទិការខេត្ត ប្រមាណ ៣០០ម ពីរស្ដុបបន្ទាយមានជ័យ។ វិទ្យាល័យបានចាប់កំនើតកាលពីឆ្នាំ១៩៦៥ ដោយការសំភោតក្រោមព្រះរាជាធិបតីយភាពរបស់ព្រះករុណា សម្តេចព្រះបាទ នរោត្តមសីហនុវរ្ម័ន។
រឿងនារីពិការភ្នេក ភាគពីរ
សន្យាផ្តាច់ប្តូរថារៀបការ
ខ្វេះភ្នែកសួនតួព្រោះអាណិត
នារីទទួលដោយត្រេកអរ
រឿងនារីពិការភ្នែក ភាគពីរ
ខ្វេះភ្នែកសួនតួព្រោះអាណិត
ប្រគល់ភ្នែកមួយដល់វរមិត្រ
ទឹកជន់ទឹកចិត្ត
លិចអស់ភូមិឋានលិចផ្លូវថ្នល់
ឃុំអង្កាញ់(ស្រុកទ្រាំង)
ព្រំប្រទល់ឃុំ
មានព្រំប្រទល់ដូចខាងក្រោម ៖
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៣៖ ថ្ងៃបើកលុយ)
... រាល់ថ្ងៃកន្លងទៅ ពួកគូលីបានដាំលើទីវាលនូវគេហដ្ឋានផ្សេងៗ។ ផ្ទះតូចមួយខ្នងនៅកៀនជញ្ជាំងរបងខាងត្បូង បានក្រោកឈរឡើងត្រដឹម។ នៅចំកណ្ដាលទីវាល ជញ្ជាំងឥដ្ឋពិតានខំវារងើបតាមសសរបេតុង ដែលបានលូនសំដៅត្រង់ទៅលើ។ នៅកៀនរបងខាងជើង សសរផ្ទះពីរជាន់លូចលេចឡើងមើលឆ្វេងស្តាំ មុខក្រោយ បែបនឹកក្នុងចិត្តថា មានតែខ្លួនទេដែលល្អ ដែលខ្ពស់ធំជាងគេនៅតំបន់ផ្សារត្រីតូចនោះ។
ឈាម
ប្លាស្មា
ប្លាស្មាគឺជាធាតុរាវដែលរួមមាន៖
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៦៖ ព្រឹកថ្ងៃអាទិត្យ)
ស៊ឹមបានចោលភ្នែកមើលនាឡិកាដៃ គាត់លោជាភ្ញាក់លាន់មាត់ថា "យី ម៉ោងជិត១១ហើយ ថ្ងៃហើយ តស់យើងទៅម៉េង! ថ្ងៃក្រោយសឹមជួបទៀត តែសូមមីងបន្តការរៀនសូត្រទៅទៀត។ស្រុកយើងចម្រើន ទាល់តែមីង ទាល់តែយើងទាំងអស់គ្នាមានផ្ទះ មានសម្លៀកបំពាក់គ្រប់គ្រាន់ឡើង" ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
រឿងនារីពិការភ្នែក ភាគមួយ
ស្រីរំភើបណាស់ទទួលរៀបការ
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៤៖ រាត្រីថ្ងៃសៅរ៍)
យប់នេះគេប្រជុំគ្នាផឹកតែ។អ្នកទាំងបួនបានជជែកគ្នាសួរពីនេះ ពីនោះ សុខទុក្ខយូរបន្តិចមក ម៉េងបានផ្តើមថា៖
រឿងបឹងទុំលែង
បើយើងធ្វើដំណើរតាមផ្លូវជាតិលេខ៥ ពីភ្នំពេញទៅកាន់ខេត្តបាត់ដំបង ដល់ទៅឃុំគួយជីកដី ក្នុងស្រុកមោងឫស្សី ហើយចុះពីថ្នល់ជាតិតាមផ្លូវខាងជើង​ចេញពីសាលាស្រុកមោងឫស្សី ឈមមុខទៅទិសអាគេ្នយ៍ចម្ងាយប្រហែលជា ១០គីឡូម៉ែត្រ ឬដើរចុះពីថ្នល់ជាតិកាត់ត្រង់ស្ថានីយ៍រថភ្លើងទៅស្វាយព្រៃ ដែលនៅខាងកើតសាលាស្រុកមោងឫស្សី ៧គីឡូម៉ែត្រ រួចឈមមុខ​ទៅទិសទក្សិណ ចម្ងាយប្រហែលជា៤គីឡូម៉ែត្រ យើងនឹងបានឃើញបឹងមួយហៅថា បឹងទុំលែង មានទទឹងប្រវែង១០០ម៉ែត្រ បណ្តោយ៤០០ម៉ែត្រ។ បឹងនោះសព្វថៃ្ងជាបឹងសក្តិសិទ្ធ មានមច្ឆាជាតិ គឺ ត្រី អណ្តើក ជាដើម ច្រើនណាស់ ដោយហេតុអ្នកស្រុកពុំហ៊ាន ទៅមករកធ្វើនេសាទកម្ម ហើយមានទាំងម្រឹគជាតិគឺ ប្រើស ក្តាន់ ឈ្លូស រមាំង ជាដើម នៅក្នុងព្រៃជុំវិញបឹងនោះផង ជាទីចូលចិត្តដល់ពពួកអ្នកបរបាញ់ក្រៃពេក។
សុភាសិត​ខ្មែរ
ត
តក់ៗពេញបំពុងឆុងៗកន្លះក្រហែត
ស៊ីហ្គេមលើកទី១៥
ចំនួនមេដាយ
(ប្រទេសម្ចាស់ផ្ទះត្រូវបានដាក់ពណ៌)
ឃុំអង្កាញ់(ស្រុកទ្រាំង)
ប្រភព
__បង្ខំមាតិកា__
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្រុកទ្រាំង អង្កាញ់ ទ្រាំង
រឿងនារីពិការភ្នែក ភាគពីរ
ម្តេចនឹងហៅស្អាតពេញលក្ខណៈ?
រឿងនារីពិការភ្នែក ភាគមួយ
រកប្រាក់ព្យាបាលកែវភ្នែកទាំងគូ
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៤៖ រាត្រីថ្ងៃសៅរ៍)
និយាយដល់ត្រង់នេះ នាឡិកាផ្ទះថ្មធំមុខបានទូង១១ម៉ូង ហ៊ីកេះម៉េងប្រាប់ថាល្មមហើយ។ម៉េងក៏និយាយត៖ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រលោមលោកខ្មែរ
សំដី
ផៅឃ្លាតញាតិគេចមិនហ៊ាននិត្យ
អង្កត់ធ្នូ
អង្កត់ធ្នូក្នុងត្រីកោណមាត្រ
ដែល ហៅថា​អនុគមន៍អង្កត់ធ្នូ​។
រឿងនារីពិការភ្នេក ភាគពីរ
សំបកខាងក្រៅមិនអាចឆ្លាក់
អោយនាងស្អាតជាក់ពេញអត្ថន័យ។
ឈាម
តំហែរក្សា
ចំណាំ
១. គោលិកាឈាមក្រហមមានអាយុតែ១២០ថ្ងៃ ព្រោះវាគ្មានណ្វៃយ៉ូទេ
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី៣៖ ថ្ងៃបើកលុយ)
មិនយល់ស្របយោបល់នេះ ម៉េងបានបំភ្លឺ៖
រឿងគំនិតប្រសិទ្ធ
ណារិនជាមិត្តធ្វើតោះតើយ
សំដី
អ្នកស្រី កែវ ច័ន្ទបូរណ៍
រឿងដង្កូវនិងក្អែក
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ក្រុងតាខ្មៅ
ឈ្មោះ
ក្រុងនេះកាលពីសម័យមុនគឺស្ថិតនៅក្នុងរដ្ឋបាលថ្នាក់ខេត្តដែលគេហៅថា ខេត្តតាខ្មៅ លុះដល់ចំណេរកាលតមកគេក៏បានដាក់ក្នុងរដ្ឋបាល ស្រុកវិញ មកទល់បច្ចុប្បន្នគឺស្ថិតនៅក្នុងថ្នាក់ក្រុងស្មើស្រុក ដែលជាក្រុងមួយស្ថិតនៅទីរួមខេត្តកណ្ដាល តាខ្មៅ យកតាមមេទ័ពម្នាក់របស់ខ្មែរ ដែលលោកមានសក្ដិស្មើពញា និងមានឈ្មោះថា ខ្មៅ ហៅផ្សំគ្នាថា ពញាខ្មៅ លុះដល់លោកចែកឋានទៅអ្នកស្រុកក៏តែងតាំងហៅលោក ថាតាខ្មៅៗអញ្ជឹងមកទើបឈ្មោះក្រុងនេះត្រូវគេហៅថា តាខ្មៅដូច្នេះ។
ទឹកជន់ទឹកចិត្ត
រត់រៃប្រមូលយកជួយគ្នា
រឿងនារីពិការភ្នែក ភាគមួយ
ក្នុងដួងហឬទ័យសោកសៅអនេក
ទឹកជន់ទឹកចិត្ត
ទឹកជន់មិនធ្ងន់ស្មើទឹកចិត្ត
ដោយកម្លាំងចិត្តដ៏ជ្រះថ្លា
នៃពលរដ្ឋាសែនប្រសើរ។
រឿងគំនិតប្រសិទ្ធ
ស្វះស្វាត់សង់បានខ្ទមមួយថ្មី
វិធីការពារភ្លើងកំណាច។
បានសុខគ្រប់ទីព្រោះការពារ។
មណ្ឌលម៉ាញេតូ
សេចក្តីផ្តើម
ផ្នែកម្ខាងនៃផែនដីលាតសន្ធឹងក្នុង លំហ ប្រហែលជា៤០០០គីឡូម៉ែត ឯម្ខាងទៀតលាតកាន់តែឆ្ងាយលើសពី៤០០០គីឡូម៉ែត។
មណ្ឌលម៉ាញេតូផ្ដុំឡើងដោយ៖ ប្រូតុង (បន្ទុកវិជ្ជមាន) និង អេឡិចត្រុង (បន្ទុកអវិជ្ជមាន)។
ខ្សែក្រវ៉ាត់រស្មីវ៉ាន់អាឡែន
ពន្លឺដែលមានពណ៌ចម្រុះ ដែលអ៊ីយ៉ុងប៉ះទង្គិច ជាមួយកម្ទេចតូចល្អិតៗ ហៅថាសម្រាំងប៉ូល។
ជំងឺរលាកទងសួត
វិធីបង្ការ
គ្រួសារទាំងឡាយអាចជួយការពារកុមារឲ្យចៀសវាងផុតពីជម្ងឺរលាកទងសួតបានដោយ៖
រឿង ភ្នំប្រសិទ្ធ
អំពីរូងដី និង ឥសីចង្រ្កម
ចំពោះ​ទីកនែ្លង​ទាំងពីរ​នេះ​មាន​រឿងព្រេង​តែមួយ គឺ​រឿង "បក្សីចាំក្រុង"។
រឿងអាសុខស្លូតនិងអាសុខកាច
ដំនើររឿង
លោក​នេះ​ គិត​ថា << ពី​ដើម​ រទេះ​អញ​ បរ​មក​ មិន​ដែល​ឮ​សូរ​ជេរ​បញ្ចោរ​គេ​ទេ, រឿង​នេះ​ ឃើញ​តែ​កំទេច​ឆ្អឹង​ក្បាល​ខ្មោច​ដែល​ខ្មុក​បិទ​សសរ​ព្រះ​វិហារ​ សល់​ពី​នេះ​អញ​យក​មក​លាប​លន​រទេះ​នេះ >> ។ លុះ​ត្រឡប់​មក​ពី​សួរ​ញាតិ​ញោម​ មក​ដល់​វត្ត​វិញ​ លោក​កាប់​រទេះ​ដុត​នៅ​កន្លែង​ដែល​ដុត​លលាដ៏​ក្បាល​ខ្មោច​អា​សុខ​កាច​ ឆេះ​ជា​ផេះ, កន្លែង​នោះ​ដោយ​មាន​ជាតិ​អា​សុខ​កាច​ ក៏​ដុះ​កើត​ជា​ស្មៅ​កន្រ្តើយ​ ដែល​ជាប់​សំពត់​ ខោ​មនុស្ស​សព្វ​ថ្ងៃ​នេះ​ឯង ។
ប្រដាប់រំលាយអាហារ
ការរំលាយអាហារ
ការរំលាយប្រព្រឹត្តទៅ៖ រួចលេបទៅក្នុងក្រពះ រយៈពេល២ទៅ៣វិនាទី។
រឿងតាច័ន្ទរំលៀក
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
គណៈ​​កម្មាធិការ​ជាតិ​ភាសា​ខ្មែរ
មាត្រា ១
១៤. ឯក​ឧត្ដម​បណ្ឌិត​រដ្ឋ ត‍ិច សំណាង អគ្គ​លេខាធិការ​គណៈកម្មាធិការ​ទទួលស្គាល់​គុណភាព​អប់រំ​នៃ​កម្ពុជា សមាជិក
៣៥. លោក​សាស្ត្រាចារ្យ ជួរ គារី ប្រធាន​ផ្នែក​ខេមរនីយកម្ម វចនានុក្រម និង​បក​ប្រែនៃ​វិទ្យាស្ថាន​ភាសា​ជាតិ លេខាធិការ
មាត្រា ៥
ថវិកា​សម្រាប់​ធានា​ដំណើរ​ការ​ក្នុង​ លេខាធិការដ្ឋាន និង​ការ​ប្រជុំ​នានា ជា​ថវិកា​ជាតិ​តាម​គម្រោង ដែល​ស្នើ​ឡើង​ដោយ​គណៈ​កម្មាធិការ​ជាតិភាសា​ខ្មែរ តាម​រយៈ​ទីស្ដី​ការ​គណៈ​រដ្ឋ​មន្ត្រី ។
មាត្រា ៨
ហ៊ុន សែន
បញ្ជីរាយនាម ខេត្ត ក្រុង និងកោះខ្មែរនៅកម្ពុជាក្រោម
កោះទុង (Cù Lao Dung)古劳蓉县
បន្ទុកអគ្គីសនី
សេចក្ដីផ្ដើម
បន្ទុកអគ្គីសនីអាចវាស់បានដោយផ្ទាល់ដោយប្រើអេឡិចត្រូម៉ែត្រ និងដោយប្រយោលដោយហ្គាល់វ៉ាណូម៉ែត្របាលីស្ទីក។ ខ្នាតរបស់វាគឺគូឡុំ។ ១គូឡុំជាបរិមាណបន្ទុកអគ្គីសនីដែល​ឆ្លងកាត់ផ្ទៃមុខកាត់របស់ខ្សែចំលងដឹកនាំចរន្តអគ្គីសនី១អំពែរ ក្នុងរយៈពេល១វិនាទី។ គេនិយមប្រើអក្សរ Q ជានិមិត្តសញ្ញា​របស់បន្ទុកអគ្គីសនី។ រូបធាតុទាំងអស់កើតឡើងពីបន្សំប្រូតុង​និងអេឡិចត្រុង​ដែលមានផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីស្មើគ្នាគឺបន្ទុកបឋមe តែមានសញ្ញាផ្ទុយគ្នា។ ខ្វក មានបន្ទុកអគ្គីសនីប្រភាគ −1⁄3 ឬ+2⁄3 e។ អង់ទីភាគល្អិតសមមូលនឹងភាគល្អិតទាំងនេះ(ប៉ូស៊ីត្រុង អង់ទីប្រូតុង អង់ទីខ្វក មានបន្ទុកផ្ទុយ។ ក្រៅពីនេះនៅមានភាគល្អិតផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីផ្សេងទៀតដែរ។
ពេលគេសិក្សាពីអង្គធាតុផ្ទុកបន្ទុកអគ្គីសនីនៅនឹងថ្កល់មួយ គេនិយាយពីអេឡិចត្រូស្តាទិច។ ពេលដែលបន្ទុកសរុបរបស់វាសូន្យ វាអាចមានរាយប៉ាយមិនស្មើសាច់(ឧទាហរណ៍ដោយសារ​ដែនអគ្គីសនីខាងក្រៅ ឬចលនាម៉ូលេគុល) គេនិយាយថាអង្គធាតុនោះរងប៉ូលកម្មអេឡិចត្រូស្តាទិច។ បន្ទុកដែលកើតឡើងពីប៉ូលកម្មនេះត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាសំព័ន្ធបន្ទុកអគ្គីសនី។ ចលនារបស់បន្ទុកអគ្គីសនី(ឧទាហរណ៍ចលនារបស់អេឡិចត្រុងក្នុងលោហៈ)​តាមទិសដៅកំនត់មួយ​ត្រូវបានគេអោយឈ្មោះថាចរន្តអគ្គីសនី។ ធម្មជាតិពិតរបស់បន្ទុកអគ្គីសនី​ត្រូវបានស្នើដោយ​ម៉ៃឃើល ហ្វារ៉ាដេយ នៅក្នុងពិសោធអគ្គីសនីវិភាគរបស់គាត់ និងត្រូវបានស្រាវបញ្ជាក់ដោយលោក រ៉ូបឺត អាន់ឌ្រូ មីលីខាន់(Robert Andrews Millikan) នៅក្នុងពិសោធន៍​របស់គាត់ (ពិសោធន៍លើតំនក់ខ្លាញ់)។
សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលប៊ែរនូយី
ឧទាហរណ៍
ដោយប្តូរអថេរ សមីការក្លាយជា
សមីការហ៊ីល
សមីការហ៊ីល (Hill's equation) ឬ សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលហ៊ីលជាសមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែលលំដាប់ទី២ដែលមានទំរង់
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សមីការឌីផេរ៉ង់ស្យែល
រឿងកូន៤នាក់មិនបំរើឪពុក
ដំណើររឿង
វេលាប្តីមកពីរកស៊ីវិញដឹងរឿងនេះ បានស្តីបន្ទោសប្រពន្ធ នាងភរិយាខ្លះដោះសាថា កូនឈឺ ខ្លះថាខ្លួនពុំនៅ ជាប់រវល់ទៅជួយញាតិជិតខាង ស្រេចតែមេប្រពន្ធវាដឹកមុខយ៉ាងណា ប្តីតាមវាទាំងអស់។ ចំណែកតា ពោះម៉ាយ អត់បាយគ្មានសំពត់អាវស្លៀកពាក់ដល់ថ្នាក់ដើរសុំទានគេបរិភោគ រងទុក្ខវេទនាពន់ពេក និង លក់ផ្ទះចាស់ៗពុំបានថៃ្លប៉ុន្មានផង ហើយគ្មានជ្រកនៅផង។ កាលនោះមានបុរសម្នាក់នៅកម្លោះ មានចិត្ត សប្បុរសហើយជាអ្នករៀនសូត្រចេះដឹងច្បាប់ទម្លាប់ស្គាល់គុណទោសច្រើន ផ្ទះនៅភូមិជិតគ្នាដើរមកឃើញ តានោះវេទនាដូច្នោះ មានចិត្តអាណិតក្រៃពេកក៏សាកសួរថា «លោកតា ! ខ្ញុំធ្លាប់ឃើញលោកតាពីដើម ជាអ្នកមានគ្រាន់បើឪពុកម្តាយក៏ធ្លាប់ទីពឹងលោកតាខ្លះដែរ ម៉េចក៏ឥឡូវលោកតា​វេទនាខ្លាំងម៉េ្លះ។ ក្រែងលោកតាមានកូនប្រុសមានកូនប្រុសៗដល់ទៅ៤នាក់ដែរឫមេ្តចក៏កូននោះវាមើលបំណាំមិនថែទាំលោកតា សោះ? ក្រែងទ្រព្យរបស់លោកតាមានសល់ទុកខ្លះដែរ​ឬមេ្តចបានជាលោកតាមិនយកទៅទិញគ្រឿងបរិភោគ ប្រើប្រាស់ ?» តាចាស់ប្រាប់ទៅវិញថា "ឱហ្ន៎ ! លោកចៅអើយ ! លាក់បាំងអីពីដើមតាមានទ្រព្យគ្រាន់បើ ពិតមែន​ ប៉ុនែ្តតាអាណិតស្រលាញ់កូនពេកក៏ចែកឲ្យវាគ្រប់គ្នាអស់រលីងពីខ្លួនទៅ។ គិតថាឲ្យវាចិញ្ចឹមតាវិញ ឥឡូវពួកវាមានប្រពន្ធហើយថែមទាំងមានកូនទៀត។ វាឃើញឯងអស់ទ្រព្យរលីងពីខ្លួន វាឥតនឹកនារកតាសោះ វាតាមតែប្រពន្ធវាទាញទៅ ចូលរន្ធក្តាមក៏វាចូលដែរ។ ខ្លួនតាសព្វថៃ្ងឈឺផងនៅតែម្នាក់ឯងម៉ង់ៗ វេទនាជាទីបំផុត ដេកសំរក់ទឹកភែ្នកជោកខ្នើយអស់ទៅហើយ បាយព្រឹកជាបាយល្ងាចជួនកាលអត់មួយ ពេលក៏មាន នឹងធ្វើការរកស៊ីអ្វីក៏មិនកើតពីព្រោះចាស់ជរាគ្រាន់តែដើរស្ទើរតែមិនរួចទៅហើយ។ ដូចលោកចៅឃើញស្រាប់ តាដេកចាំតែដល់ថៃ្ងស្លាប់ទេ»។ ចៅកំលោះលាន់មាត់ថា «យីអើ!កូនតាមានចិត្តអាក្រក់ ដល់ម្លឹងហ្ន៎។ បើអីចឹងលោកតាកុំភ័យ។ មានឧបាយមួយធ្វើឲ្យលោកតាបានសុខកាយសប្បាយចិត្តដូចពីដើមវិញ។ លោកតាធ្វើតាម ឲ្យលោកតារកពាងមានមាត់តូចល្មមមួយជុះអាចម៍និងនោមឲ្យពេញហើយរក កំណាត់សំពត់រុំបិទមាត់ឲ្យជិត ជីកកប់ក្នុងដីជិតជើងសសរទ្រូងផ្ទះ ហើយបើមានអ្នកណាដើរមកឲ្យ លោកតានិយាយប្រាប់គេថា ខ្ញុំនៅសល់កំណប់ប្រាក់មាស១ពាងកប់ទុក ពុំទាន់ចែកឲ្យកូនណានៅឡើយ ចាំមើលកូនណាចិត្តបានដឹងគុណ បើខ្ញុំជិតស្លាប់ ខ្ញុំនឹងប្រគល់ទៅឲ្យកូននោះ។ លោកតានិយាយប្រាប់មនុស្ស ដែលជួបកុំខាន ក្នុងរវាងប៉ុន្មានថៃ្ងខែខាងមុខនេះ កុំឲ្យលោកតាដើរសុំទានគេទៀត ចាំខ្ញុំយកបាយទឹក មកជូនពិសារ កុំព្រួយ»។ តាចាស់ក៏តាំងធ្វើតាមចៅចិត្តសប្បុរសទាំងអស់។
រឿងស៊ឹមអ្នកបរឡាន (វគ្គទី១៖ វាលសង់ផ្ទះ)
ក្រុមគូលីនោះរាប់អានគ្នាណាស់។គេមិនប្រកាន់ថា អ្នកនេះជាតិនេះ អ្នកនោះជាតិនោះឡើយ។គេនិយាយរកគ្នាដោយស្មោះស្ម័គ្រ គេចំអែចំអន់គ្នាលេង។ក្មេងៗហៅចាស់ៗ ពូមីង យាយតា។ឯចាស់ៗវិញ ហៅក្មេងៗ ក្មួយឬចៅ ឬអាមឹងទៅតាមការរាប់អានរបស់គេ។ក្រុមគូលីមានចិត្តស្រដៀងគ្នា គំនិតដូចគ្នា ជីវភាពដូចគ្នា ការងារដូចគ្នា ចិត្តដូចគ្នា។សេចក្ដីត្អូញត្អែររបស់កម្មករម្នាក់ ក៏ដូចជាសេចក្ដីត្អូញត្អែររបស់ក្រុមទាំងមូលដែរ។បើម្នាក់បានទទួលផលអាក្រក់ណាមួយ អ្នកឯទៀតបើមិនយូរក៏ឆាប់ ត្រូវទទួលផលអាក្រក់នោះមិនខានដែរ។
នៅក្នុងក្រុមបេតុង មីងប្រេមមានរាងស្គមស្លាំង បានងាកមើលឆ្វេងស្កាំ មិនឃើញអ្នកតម្រួត ក៏និយាយតិចៗថា៖
សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម
ជនជាប់ចោទ
! ឧក្រិដ្ឋកម្ម ប្រឆាំងនឹងមនុស្សជាតិ
! ការឃុំ (អ.​វ.ត.ក.)] ! ដំណក់កលជំនុំជ្រមះ thumb||362px|នេះជានួនជាមេដឹកខ្មែរក្រហមកំពុងកាត់ទោស
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សាលាក្ដីខ្មែរក្រហម
រឿងដើមកំណើតសត្វផ្សោត
វហថ្បយយថ្ន
ដំនើររឿង
មកពីមាននិស្ស័យពីជាតិមុនយ៉ាងនេះ ទើបបណ្តាលឲ្យរុក្ខទេវតាចេះតែស្រលាញ់អាណិតអាសូរនាង។ តែមកពីរុក្ខទេវតានោះមានពៀរដែលគេចទៅបួសចោលប្រពន្ធ ឲ្យព្រួយទុក្ខវេទនាអស់សង្ខារទៅមិនឲ្យជួបមុខ បានជាច្យុតទៅកើតជាមនុស្សវិញមិនជួបគ្នា។  ព្រះឥន្ធសមែ្តងប្រាប់រុក្ខទេវតា ដូចរៀបរាប់មកនេះ រុក្ខទេវតាបានដឹងសព្វគ្រប់ហើយ ក៏លាព្រះឥន្ធមកវិញគិតពិចារណាថា «ឥឡូវនឹងទៅថ្វាយបង្គំលាព្រះឥន្រ្ទា ធិរាជសុំច្យុតទៅកើតជាមនុស្សឃើញថាការមិនគួរ ព្រោះប្រពន្ធទៅកើតធំពេញក្រមុំទៅហើយ ហើយ សង្ខាររបស់មនុស្សខ្លីណាស់មិនដូចទេវតាទេ»។  ទេវតាគិតចុះគិតឡើងមិនធ្លុះធ្លាយត្រង់ណាសោះ។ ហេតុដែលមានពៀរដែលគេចទៅបួសជាតាបសមិនឲ្យឃើញមុខ​លុះត្រាតែសូន្យសង្ខារ​រៀងខ្លួន។  រុក្ខទេវតា ព្រួយខ្លាំងណាស់ក៏ប្រថុយប្រាណ ប្រថុយប្រាណប្រថានព្រេងថា «ណ្អើយចុះអញទៅប្រាប់ប្រពន្ធឲ្យដឹងខ្លួន អញជាប្តីគូព្រេងទៅចាប់ជាតិជារុក្ខទេវតា នាងឥតមានគូព្រេងទៀតទេ បើនាងបានដឹងថា ខ្លួនអញជាប្តី នាងមុខជាលែងយកប្តីអស់មួយជាតិនេះហើយ»។ គិតស្រេចពេលរាត្រីស្ងាត់ក៏និមិ្មតខ្លួនធ្វើជាពស់ថ្លាន់ចូលទៅ អោបរឹតនាង។ នាងភ្ញាក់ឡើងបំរះពុំរួច បួសថ្លាន់និយាយលួងលោមសព្វគ្រប់មិនជឿថា បើប្តីជារុក្ខទេវតា ហេតុមេ្តចក៏មកជាពស់ថ្លាន់ដូចេ្នះវិញ។  រុក្ខទេវតាជាប្តីថា »បើនាងមិនជឿបង បងនឹងប្រែរូបឲ្យនាងមើល»។  រុក្ខទេវតាក៏ផ្លាស់រូបជាទេវតាវិញភ្លាមៗ នាងក្រេឡកឃើញក៏ស្រលាញ់ពេញចិត្ត ជឿជាក់ថាប្តីខ្លួនជាទេវតាមែន ព្រោះរកមនុស្សណានិងឲ្យល្អដូចពុំបាន។   រុក្ខទេវតានិយាយប្រាប់នាងថាខ្លួនបងបើមិននិម្មិត ខ្លួនជាសត្វបែបនេះទេ មិនអាចមកនៅជិតនាងបានឡើយត្រូវតែនិម្មិតរូបជាសត្វផេ្តសផ្តាស់ទើបនៅជាមួយនាងបាន។ និយាយរួចក៏និម្មិត​ខ្លួនជា​ពស់ថ្លាន់វិញ។ ពស់ថ្លាន់នេះគ្រាន់តែនៅជាមួយនាងប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុនែ្តមិនដែលរួមសង្វាស់ជាមួយនិងនាងនោះឡើយ ហើយហាមប្រពន្ធថាកុំនិយាយប្រាប់ម៉ែឪបងប្អូននិង អ្នកស្រុកឲ្យថាជាទេវតា ឲ្យថាតែពស់ថ្លាន់ ពេលថៃ្ងបងមិននៅជាមួយនាងទេ បងមកលេងតែយប់ៗ សឹមផ្លាស់រូបជាទេវតាឲ្យឃើញម្តងៗ។ ជិតភ្លឺហើយលឺមាត់និយាយគ្នា ឪពុកម្តាយចូលទៅមើលឃើញពស់ថ្លាន់ពេនទ្រេលពេញលែ្វងផ្ទះ ក៏ភ្ញាក់ច្រេឡាតស្រែក រុក្ខទេវតាភៀសខ្លួនបាត់ទៅ។ ឪពុកម្តាយហៅកូនស្រីមកសួរ​កូននិយាយសារស័ព្ទប្រាប់រឿងពីដើមចប់ដល់ចុង។
លុះគេស៊ីផឹករួចទៅស្ងាត់អស់ប្រហែលពាក់កណ្តាល អាធ្រាតវាលាខ្លួនខ្សាក។ វាឥតរឹតរួតនាងនោះទេ ព្រោះពស់នោះវាធំល្មមលេបនាងនោះបានតែម្តង។ វាគ្រាន់តែយកកន្ទុយស៊ករុំកដៃ​នាងនោះជាប់ងាកក្បាលមកក្រោមកៀវជើងប្រមូលផ្ទឹមគ្នា វាហារមាត់ ប្រញ្ចកជើងនាងទាំងពីរតែម្តង។ ពីដំបូងនាងនោះស្មានថា ពស់ថ្លាន់ប្រុងរួមបវេណីនិងខ្លួនបានជានាងនៅ ស្ងៀមមិនមាត់ ព្រោះដេកជាមួយគ្នាតាំងពីល្ងាចមិនអីសោះ បែបជាទុកចិត្តពស់បន្តិចទៅហើយ។ លុះវាលេបស្រឺតៗដល់ក្បាលជង្គង់នាងនឹកសង្ស័យថា ពស់ថ្លាន់ច្បាស់ជាលេបអញពិតហើយ គិតនិងក្រោក ក៏ក្រោកមិនរួច កន្ទុយពស់វារឹតដៃនាងជាប់ នាងភ័យណាស់ស្រែកហៅម្តាយថា «ពស់ថ្លាន់វាលេបហើយ»។ ម្តាយលឺមាត់កូនស្រែកហៅ ក៏ស្រែកសន្ធាប់ទៅវិញថា «ខ្មោចមេចំកួត ប្តីប្រលែងផងបានតែព្រើលៗ»។ ឪពុកស្រវឹងស្រាដេកសន្លប់ហៀរទឹកមាត់កក្លាក់  លុះពស់លេបដល់ចងេ្កះនាងស្រែកហៅម្តាយថា «ម៉ែៗ ជួយកូនផង ពស់លេបដល់ចងេ្កះហើយ»។  ម្តាយរឹតតែបញ្ជោរពីក្រៅមកស្តីបន្ទោសថា «កូនអីក៏ចង្រៃ មិនចេះខ្មាស់គេឯង មិនច្រឡំនិងអ្នកស្រុក តិចអញចូលទៅវាយក្បាលក្នុងដំណេកបែកឥឡូវ»។ នាងនោះចេះតែស្រែកថា «ម៉ែអើយជួយកូនផង ពស់លេបដល់ចុងដង្អើមហើយ» បន្តិចស្រែកថា «លេបដល់កហើយ»។
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
កីឡាអូឡាំពិក
គណកម្មការកីឡាអូឡាំពិកអន្តរជាតិត្រូវបានបង្កើតឡើងក្នុងឆ្នាំ១៨៩៤ ដោយអ្នកដែលបានទទួលពាន់រង្វាន់ណូបែលជនជាតិបារាំង ជាអ្នកផ្តួចផ្តើមគំនិតបង្កើតគឺលោក ព្យែរ ហ្វេ្រឌី បារុន ដឺ គូប៊ែរតាំង (Pierre Frédy, Baron de Coubertin)។ គណកម្មការរៀបចំកីឡាអូពិកអន្តរជាតិ​បានរៀបចំកីឡាអូឡាំពិកលើកដំបូងនៅឆ្នាំ១៨៩៦ ដែលប្រារព្ធធ្វើនៅក្រុងអាតែន ប្រទេសក្រិច។ អ្នកចូលរួមក្នុងកីឡាអូឡាំពិកនេះបានកើនឡើង ដោយរាប់បញ្ចូលទាំងអត្តពលករស្ទើរតែគ្រប់ប្រទេសទូទាំងពិភពលោក។.
អនុគមន៍ស្ករ៉ឺ
អនុគមន៍ស្ករ៉ឺអាចត្រូវគេកំនត់ជាមួយអនុគមន៍អាយរីផងដែរ ។
បន្ទាត់អយល័រ
ឧទាហរណ៍
តាង A ជាកំពូលដែលបន្ទាត់អយល័រកាត់តាម។ គេបានផ្ចិត O នៃរង្វង់ចារឹកក្រៅត្រីកោណស្ថិតនៅលើបន្ទាត់ AG ។ មានពីរករណីចំពោះ O គឺ
១) ករណី O ស្ថិតនៅលើជ្រុងនៃត្រីកោណ
ករណី​នេះ​បន្ទាត់ពុះមុំ​កែង​​នឹង BC និង មេដ្យាន​គូសចេញ​ពី​កំពូល A មក​ជ្រុង BC គឺ​ត្រួតស៊ីគ្នា។ គេ​បាន​ត្រីកោណ ABC ជាត្រីកោណសមបាត។
គេបាន ........
កុសិនារា
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ដើមឡើយ​ទីក្រុង​នេះ​​មាន​ឈ្មោះ​ថា​កុសាវតី(តាម​សៀវភៅ​ព្រះ​ត្រៃបិដក​)។ ព្រះរាជា​គ្រប់​គ្រង​ដែន​នេះ​មាន​ព្រះ​នាម​ មហាសុទស្សនៈ ជាក្សត្របាន​មុទ្ធាភិសេក (ឥស្សរៈលើ​ផែនដី)។ កុសាវតី​រាជធានី មានបណ្តោយ​ពី​បុរត្ថិទិស ទៅ​បច្ចិមទិស​១២​យោជន៍ ទទឹងពី​ឧត្តរទិស ទៅទក្ខិណទិស​៧យោជន៍ ជានគរស្តុកស្តម្ភ ធំទូលាយ​មានជនច្រើន ជាស្រុកមានភិក្ខាហារបរិបូរណ៌។ ក្រោយមក​ក្នុង​សម័យ​ពុទ្ធ​កាល ក្រុង​នេះ​ត្រូវ​បាន​គេ​ស្គាល់​ថា​កុសិនារា ដែល​ជា​សំវេជ្ជនីយដ្ឋាន​ទី​៤ ដែល​ព្រះ​ពុទ្ធ​ជា​ម្ចាស់​ទ្រង់​រំលត់​ខន្ធ​បរិនិព្វាន នៅ​ក្បែរ​ស្ទឹង​ហិរញ្ញវតី។
ការរស់នៅរបស់ខ្មែរបុរេប្រវត្តិ
បើនិយាយពីរាងរៅវិញ ការសិក្សារបស់ជាតិពន្ធុវិទូ បានអោយដឹងថាអ្នកលើមិនខុសអ្វីពីខ្មែរស្រុលខ្មែរយើងប៉ុន្មានទេ តាំងពីមាឌ កំពស់កំព លលាដ៏ក្បាល ភ្នែក ច្រមុះ សំបុរសំបក។ ដូចនេះ យើង​អាចសន្មតថាខ្មែរយើងសព្វថ្ងៃជាអ្នកដែលបន្តពូជពីមនុស្សបុរេប្រវត្តិសំរោងសែនមក។
ខៀវ សំផន
ប្រវត្តិសិក្សា
លោក ខៀវ សំផន បាន​រៀន​ចប់​ថ្នាក់​បណ្ឌិត​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ចនយោបាយនៅ​ ទី​ក្រុង​ប៉ារីស ប្រទេស​បារាំង នា​ឆ្នាំ ១៩៥៩​​ ព្រោះ លោកបានទទួលអាហារូបករណ៍ទៅសិក្សានៅប្រទេសបារាំងក្នុងឆ្នាំ១៩៥៥ ហើយបានបោះពុម្ពផ្សាយនិក្ខេបបទថ្នាក់បណ្ឌិតរបស់ខ្លួនអំពី “ការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចនិង ឧស្សាហកម្មនៅកម្ពុជា”។ បន្ទាប់ពីវិលត្រលប់មកប្រទេសកម្ពុជាវិញ ខៀវ សំផន បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​សាស្ត្រាចារ្យ​បន្ទាប់​មក​ត្រូវ​បាន​តែងតាំង​ជា​រដ្ឋលេខា​ធិការ​ក្រសួង​ពាណិជ្ជកម្ម​នៅ​ឆ្នាំ១៩៦២ ក្នុង​របប សង្គម​រាស្រ្ត​និយម​​ និងបាន បង្កើត​កាសែត​មួយ​ឈ្មោះ​ថា “ ឡុបស៊ែរវ៉ាទ័រ” ដែល​មាន​ទិសដៅ​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​មតិ​របស់​បញ្ញា​ជន គ្រូ​បង្រៀន និង​មន្រ្តី​រាជការ​មួយចំនួន​ធំ ដែល​គាំទ្រ​នយោបាយ​អព្យាក្រឹត​របស់​សម្តេចព្រះបាទនរោត្ដម សីហនុ ពេលនោះស្រុកខ្មែរគ្មាន មហាវិទ្យាល័យ  វិទ្យាសាស្ត្រសេដ្ឋកិច្ច  នៅឡើយទេ ដូច្នេះ រៀន  មហាវិទ្យាល័យ  ៤  ឆ្នាំ  បានថ្នាក់  បណ្ឌិត  សមឬទេ  ?
រឿងពស់កេងកង
សូមមើលផងដែរ
ភាពយន្ត រឿងពស់កេងកង
រឿង សង្គ្រាមរវាងគីង្គក់និងតាព្រហ្ម
ច្បាប់ហៃមហាជន
ច្បាប់ហៃមហាជន គឺជាកាព្យបទព្រហ្មគីតិ ដែលជាច្បាប់សម្រាប់ទូន្មានដល់មហាជនខ្មែរ ទាំងប្រុសទាំងស្រី។
ខ្លឺមសារដើម
បើធ្វើចិត្ដអាក្រក់ ដើរលួចឆក់លោកសៅដៅ
បើចង់ឲ្យបានសុខ ឲ្យវិតក្កក្នុងចិន្ដា
បើចង់បានជាធំ នោះឲ្យខំរៀនសេចក្ដី
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៣
ព្រឹត្តិការណ៍កីឡា
ចំនាំ៖ បាល់បោះដែលជាកីឡាពេញនិយមនៅហ្វីលីពីន ត្រូវបានដកចេញពីស៊ីហ្គេមលើកទី២៣នេះ ដោយសារសហព័ន្ឋបាល់បោះអន្តរជាតិបានដាក់ទណ្ឌកម្ម​មិនអោយហ្វីលីពីនចូលរួមប្រកួតកីឡាបាល់បោះជាអន្តរជាតិឡើយ។
រមណីយដ្ឋានជ្រោះផ្អោក
លោកអ្នកអាចមកទស្សនារមណីដ្ឋានជ្រោះផ្អោកដោយស្ថិតនៅស្រុកគិរីវង្ស ទីរួមខេត្តតាកែវ តាមបណ្តោយផ្លូវជាតិលេខ២ ស្រុកគិរីវង្ស គឺនៅជាប់និង ព្រំដែនវៀតណាម ( កាបាវ ) ។ ពេលចេញពីរផ្លូវជាតិលេខ២ ដែលមានផ្សារនៅខាងស្ដាំដៃមាន ឈ្មោះថាផ្សារដើមទំព័រ ចូលតាមផ្លូវផ្សារប្រហែលជា ៣គីឡូដី អ្នកនឹងទៅដល់កន្លែង រមណីដ្ឋានជ្រោះផ្អោកដែលជាកន្លែង ដែលមានធម្មជាតិដ៏ស្រស់បំព្រង ហើយនៅកន្លែងនោះក៏មានកន្លែងរក្សាយានជំនិះរបស់ភ្ញៀវទេសចណ៏ផងដែរ ។ នៅរមណីដ្ឋានជ្រោះផ្អោក ភាគច្រើនភ្ញៀវទាំងអស់មកលេងនៅទីនេះ នៅខែសីហា កញ្ញា និង ខែ តុលា ព្រោះនៅខែនេះ វាមានទឹកច្រើនហើយត្រូវ នឹង ខែបុណ្យភ្ជុំផង ។ រមណីដ្ឋានជ្រោះផ្អោកនេះ ក៏ មានភ្ញៀវទេសចរណ៏ជាតិ និង អន្តរជាតិ ជាច្រើនមកលេងនៅទីនោះ ។ ទឹកជ្រោះផ្អោកមានកន្លែង ងូតទឹកបីកន្លែង ហើយ កន្លែងនោះ គេសាងសង់ ធ្វើជាអាងទឹកសំរាប់លេងកំសាន្ត ។ នៅអាងទឹកទីមួយ គ៏មានស្ពានដែកមួយសំរាប់ឲភ្ញៀវទេសចរណ៏ឈរថតទេសភាព ឬ មើលទេសភាពនៅលើនោះ ។ ហើយក៏នៅមានកន្លែងសមរាប់អោយក្មេងលេង ដូចជាផ្ទះពោង កន្លែងជិះសេះនិងលេងល្បែងកំសាន្តជាច្រើនទៀត ។ ហើយនៅកន្លែងនោះមានលក់ ម្ហូបអាហារ ផ្លែឈើ និង ភេស្ជ:ជាច្រើន ដែលតំរូវទៅតាមការចូលចិត្តរបស់ភ្ញៀវជាងនេះទៅទៀត ក៏ មានលក់វត្ថុអនុសាវរី គឺត្បូងជាច្រើន ឆ្នៃហើយក៏មានមិនទាន់ឆ្នៃក៏មាន ដោយត្បូងនោះរកដោយប្រជាជននៅទីនោះផ្ទាល់ ។ ប្រជាជននៅទីនោះភាគច្រើនធ្វើចំការដាំដំណាំមានដូចជា ដំឡូង ឪឡឹក ទាប ខ្នុល និងមានផ្លែឈើជាច្រើនទៀត ។
ទ្រឹស្តីបទអូស្រ្តូស្គី
ទ្រឹស្តីបទអូស្រ្តូស្គី (Ostrowski's theorem) គឺជា​ទ្រឹស្តីបទគណិតវិទ្យា​ដែលត្រូវបានដាក់ឈ្មោះ​ដោយផ្តល់ជាកិត្តិយសដល់គណិតវិទូ អាឡិចសាន់ដឺ អូស្ត្រូស្គី (Alexander Ostrowski) ដែលពោលថាតំលៃដាច់ខាតមិនសូន្យចំពោះចំនួនសនិទាន \mathbb{Q} គឺស្មើនឹងតំលៃដាច់ខាតជាចំនួនពិត ឬ តំលៃដាច់ខាត p-adic |\cdot |p ដែល p ជាចំនួនបឋម។ ពីរតំលៃដាច់ខាត\ | | និង \ | |^* នៅលើដែន F កំនត់អោយស្មើគ្នាប្រសិនបើមានចំនួនពិត \ i > 0 ដែល
តំលៃដាច់ខាតជាចំនួនពិត
តំលៃដាច់ខាតជាចំនួនពិត លើ \mathbb{Q} កំនត់ដោយ
ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រាសាទអង្គរវត្ត
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទបុរាណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រាសាទអង្គរវត្ត
រឿងជាតិខ្លាធំ
ដំនើររឿង
ហេតុ​នេះ​ បាន​ជា​សត្វ​ខ្លា​ មាន​កម្លាំង​ជាង​សត្វ​ឯ​ទៀត​ ហើយ​សត្វ​ខ្លា​នេះ​ កាល​នឹង​ចាប់​សត្វ​ជា​អាហារ​ គឺ​ដឹង​ដោយ​សារ​កន្ទុយ​ជា​មុន​​ព្រោះ​ជា​ហោរា ។ ដង​ខ្លួន​ដែល​ទន់​ភ្លន់​គឺ​ព្រះ​អគ្គមហេសី​ជា​ស្រ្តី​ភាព ។ ឯ​ក្បាល​ដែល​មើល​ឃើញ​សម្បើម​អស្ចារ្យ​ គឺ​តួ​អង្គ​ព្រះមហាក្សត្រិយ៍​ ដែល​មាន​មហិទ្ធិឫទ្ធិ​ជាង​គេ​ទាំងអស់ ។ ឯ​ជើង​ទាំង​៤​ ដែល​មាន​កម្លាំង​ខ្លាំង​ ហើយ​មាន​ក្រចក​មុត​ គឺ​ចតុស្ដម្ភ​ទាំង​៤ ។
ការត្រួតត្រារបស់ជប៉ុននៅកម្ពុជា
ការត្រួតត្រារបស់ជប៉ុន
នៅខែ សីហា​ ឆ្នាំ​ ១៩៤១ កងទ័ពជប៉ុនបានចូលមករដ្ឋដែនអាណាព្យាបាលបារាំងនៅកម្ពុជា ហើយបានបង្កើតយោធភូមិដែលមានចំនួនកងទ័ព ៨ ០០០ នាក់។ ទោះបីជាមានវត្តមានកងទ័ពរបស់ខ្លួនក៏ដោយ ក៏រដ្ឋអំណាចជប៉ុនបានអនុញ្ញាតអោយពួកមន្ត្រីអាណានិគមបារាំងវិចឈី​បន្សល់ទុកទីតាំងរដ្ឋបាលរបស់ខ្លួនអោយនៅមានដដែល។
រដ្ឋអាយ៉ងនិយមតូក្យូ
នៅថ្ងៃ ៩ មីនា ឆ្នាំ ១៩៤៥ ព្រះមហាក្សត្រវ័យក្មេង ព្រះបាទនរោត្តម-សីហនុ បានប្រកាសព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាឯករាជ្យ បន្តបន្ទាប់ពីសំនើជាផ្លូវការដោយពួកជប៉ុន។ ក្នុងរយៈពេលដ៏ខ្លី បន្ទាប់មកទៀតរដ្ឋាភិបាលជប៉ុនបានអនុម័តឱ្យឯករាជ្យកម្ពុជាមានត្រឹមតែឈ្មោះប៉ុណ្ណោះ ហើយក៏បានបង្កើតស្ថានកុងស៊ុលនៅភ្នំពេញ។ ថ្ងៃ ១៣ មីនា ព្រះបាទសីហនុបានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះផ្លូវការនៃប្រទេសជាភាសាបារាំងពី Cambodge ទៅ កម្ពុជា ។ រដ្ឋាភិបាលថ្មីបានលុបបំបាត់ចោលឡាតាំងយានកម្មនៃភាសាខ្មែរដែលរដ្ឋបាលអាណានិគមបារាំង​បានកំពុងចាប់ផ្ដើមបង្ខំ ហើយបានជំនួសមកវិញដោយអក្សរខ្មែរជាផ្លូវការ។ វិធានការនេះបាននាំយកមកដោយរដ្ឋអំណាចរដ្ឋាភិបាល​ដែលមានជីវិតខ្លីប្រហែលជាមានប្រជាប្រិយភាព និងបន្តតៗមកទៀត ចាប់ពីពេលនោះមកគ្មានរដ្ឋាភិបាលមួយណានៅកម្ពុជា​ព្យាយាមធ្វើឡាតាំងយានកម្មភាសាខ្មែរម្ដងទៀតទេ។
ស៊ីហ្គេមលើកទី២៤
ដូចនៅវៀតណាមនិងហ្វីលីពីនដែរ ស៊ីហ្គេមនៅថៃលើកនេះធ្វើឡើងនៅច្រើនកន្លែង មាន នគររាជសីមា បាងកក និង ជុនបុរី។ នគររាជសីមាជាខេត្តមួយនៅភាគឦសានប្រទេសថៃ។ ក្នុងការរៀបចំស៊ីហ្គេមលើកនេះ គេបានចំនាយប្រាក់ប្រមាណ ៦៥លានដុល្លា ក្នុងការស្ថាបនាបុរីកីឡាថ្មី។
រឿងបុរសជីកក្ដាម
ដំនើររឿង
មាន​បុរស​ប្ដី​ប្រពន្ធ​មាន​កូន​ប្រុស​មួយ កូន​នោះ​អាយុ​បាន ១២ ឆ្នាំ មាតា​ស្លាប់​នៅ​តែ​ឳពុក​ពោះម៉ាយ ។ ឳពុក​ក៏​ធ្វើ​របរ​លក់​ដូរ​តែ​ពីរ​នាក់​នឹង​កូន លក់​មិន​ដាច់​រឹត​តែ​ក្រ​ទៅ ក្រោយ​មក​ឳពុក​អនិច្ច​កម្ម​ទៅ​ទៀត​កូន​នៅ​តែ​ម្នាក់​ឯង​រក្សា​ផ្ទះ​សម្បែង ។ ឳពុក​ស្លាប់​ទៅ ៥ ថ្ងៃ​ក៏​មក​ពន្យល់​សប្ដិ​កូន​ថា "កូន​ឯង​ ក្រ​លំបាក​ណាស់ យើង​ជា​ឳពុក​គ្មាន​របរ​អ្វី​នឹង​ឲ្យ​ទេ ដូច្នេះ​ឲ្យ​កូន​ទៅ​ជីក​ក្ដាម​នៅ​ក្រោម​ខ្ទម​អ្នកតា នា​ទិស​ឥសាន​ផ្ទះ​យើង​យក​ទៅ លក់​ចិញ្ចឹម​ជីវិត​រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​ចុះ វេលា​ព្រឹក​ ថ្ងៃ​រះ​ឡើង​កាលណា ឲ្យ​កូន​ទៅ​ជីក​រាល់​ថ្ងៃ​កុំ​ខាន" ។
លុះ​ភ្លឺ​ឡើង កូន​នោះ​ភ្ញាក់​ឡើង​ចាំ​ជាក់​នូវ​និមិត្ត​សព្វ​គ្រប់​ក៏​ចាប់​យក​ចប​ដើរ​ តម្រង់​ទៅ​ខ្ទម​អ្នក​តា​ជីក​ទៅ​ឃើញ​ក្ដាម​មួយ​ប្រាកដ​មែន រួច​យក​ក្ដាម​នោះ​ទៅ​លក់​ឲ្យ​អ្នក​ផ្សារៗ ក៏​ទិញ​យក ។ បុរស​នោះ​បាន​ប្រាក់​ហើយ​ត្រឡប់​មក​វិញ ។
បង​ទាំងអស់​គ្នា​ខឹង​ណាស់ ជេរ​ប្រទេច​ថា "ហង​ឯង​នេះ​អួរ​ណាស់​អញ​មិន​ជឿ​ទេ" ។ នាង​ពៅ​ថា "បើ​មិន​ជឿ​ភ្នាល់​គ្នា​ចុះ" ។ បង​ទាំងអស់​គ្នា​ថា "ភ្នាល់​គ្នា​ដូច​ម្ដេច ?" ។ ឲ្យ​បង​ទាំងអស់​គ្នា​រាប់​ប្រាក់​ខ្ញុំ​មើល​ឲ្យ​អស់​ក្នុង​មួយ​ថ្ងៃ បើ​រាប់​អស់​ខ្ញុំ​ចែក​ឲ្យ​គ្រប់​គ្នា បើ​រាប់​មិន​អស់​ខ្ញុំ​មិន​ឲ្យ​ទេ តែ​ខ្ញុំ​យល់​ថា​កុំ​ថា​ឡើយ​រាប់​មួយ​ថ្ងៃ ទុក​ជា​រាប់​ពីរ​ថ្ងៃ​ ឬ បី​ថ្ងៃ​ក៏​មិន​អស់​ដែរ" ។ បង​ទាំងអស់​នោះ​ឆ្លើយ​ថា "អញ​ព្រម​ទៅ​រាប់ តែ​បើ​ហង​ឯង​កុហក​អញៗ​វាយ​ហង​ឯង​សម្លាប់" ។ នាង​ពៅ​ថា "តាម​ចិត្ត" ។
រឿងគ្រូ និង សិស្ស
ដំនើររឿង
ស្លូតស្លាប់ វៀចវេមានភ័ព្វ អាយុយឺនយូរ
សណ្ឋាគារ
ភាពខុសគ្នារវាងសណ្ឋាគារ
There are several differences between hostels and hotels, including:
នគររាជសីមា
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ភស្តុតាងបុរាណវិទ្យាផ្ដល់ព័ត៌មានថាមានទីប្រជុំជនពីរ​ដែលក្រោយមកបានប្រែឈ្មោះថា សីមា និង នគរាជ ដែលថ្មីៗនេះគឺនៅក្នុងស្រុកស៊ុងណឺន ៣២ គ.ម. ខាងលិចនៃនគររាជសីមាសម័យបច្ចុប្បន្ននេះ (គោរាជ) ។ នគរ មានន័យថា ធានី, ក្រុង, បុរី, រាជ មានន័យថា ស្ដេច, ក្សត្រិយ រឺ រដ្ឋ, រាស្ត្រ ជាភាសាហិណ្ឌី ។ សូមមើលផងដែរ បៃសីមា ។
ដែនជម្រកសត្វព្រៃនៅកម្ពុជា
ដែនជម្រកសត្វព្រៃ ជាដែនធម្មជាតិដែលធានានូវលក្ខខណ្ឌធម្មជាតិចាំបាច់ក្នុងការការពារប្រភេទសត្វព្រៃ និង រុក្ខជាតិរបស់ជាតិសំខាន់ៗ និង សហគមធម្មជាតិ ឬ លក្ខណៈរូបសាស្ត្ររបស់បរិស្ថានជាទីដែលភាវៈទាំងនេះត្រូវការ ជាពិសេសនូវអន្តរាគមន៍ពីមនុស្សសំរាប់ភាពស្ថិតស្ថេររបស់វា។ តំបន់នេះមានសារៈសំខាន់សំរាប់អ្នកទេសចរណ៍ដែលចង់ស្វែងយល់ពីប្រភេទសត្វព្រៃនៅកម្ពុជា។
រឿងបុរសកាសសាមសិប
ដំនើររឿង
កាល​ពីព្រេង​នាយ​ មាន​បុរស​ម្នាក់​ នៅ​ស្រុក​មួយ​ អា​ពុក​ម្ដាយ​ស្លាប់​ទៅ​ នៅ​កំព្រា​តែ​ម្នាក់​ឯង​ ហើយ​ក្រលំបាក​ណាស់​ គ្មាន​ទ្រព្យ​សម្បត្តិ​អ្វី​ទេ​ មាន​តែ​កាស​៣០​ច្រក​ក្នុង​ទៃ​ ក្រវាត់​ជាប់​នៅ​ចង្កេះ​ជា​និច្ច ។ បុរស​នោះ​ពិចារណា​ថា << អញ​ទៅ​ទីពឹង​អ្នក​ណា​នឹង​បាន​សុខ >> គិត​ទៅ​ឃើញ​ថា << គួរ​អញ​ទៅ​ជ្រក​កោន​ នឹង​លោក​ក្រឡា​ហោម​ចុះ >>។ ហើយ​ក៏​ដើរ​ចេញ​ពី​ផ្ទះ​ទៅ, ទៅ​ដល់​ក្រាប​សំពះ​តាម​សមគួរ ។ លោក​ក្រឡា​ហោម​សួរ​ថា << ជី​ឯង​ មក​ពី​ស្រុក​ណា​ មាន​ការ​អ្វី ? >> ។ បុរស​នោះ​ជំរាប​ថា << ខ្ញុំ​បាទ​ មក​ពី​ស្រុក​ឆ្ងាយ​ អា​ពុក​ម្ដាយ​ស្លាប់​ចោល​អស់​ហើយ​ នៅ​កំព្រា​តែ​ម្នាក់​ឯង, ខ្ញុំ​បាទ​មក​នេះ​ នឹង​សូម​ជ្រក​កោន​នៅ​បម្រើ​ ជា​កូន​ក្មួយ​ត​ទៅ​ សូម​ព្រះ​តេជ​ព្រះ​គុណ​មេត្តា >> ។ លោក​នោះ​សួរ​ថា​ ជី​ឯង​ចេះ​អក្សរ​ល្មម​ធ្វើ​ជា​ស្មៀន​បាន​ឬ​ទេ ?>> ។ បុរស​ជំរាប​ថា << អក្សរ​ខ្ញុំ​បាទ​មិន​ចេះ​ទេ >> ។ លោក​ក្រឡា​ហោម​ប្រាប់​ថា << យើង​ទទួល​ឲ្យ​នៅ​បាន​ តែ​ត្រូវ​ឲ្យ​ជី​ឯង​បោស​សម្រាម​ក្រោម​ផ្ទះ​យើង​ រៀង​រាល់​ថ្ងៃ​កុំ​ខាន >> ។
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី១
តំនភ្ជាប់ក្រៅ
វិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត
ខេត្តហួផាន់
១- មឿង​អែត (ເມືອງແອດ)  (០៧០៨)
៧- សាំ​ហ្នឿ (ຊຳເໜືອ) (សាំ​ខាង​ជើង)  (០៧០១)
ទ្រឹស្តីបទអាឡាស៊ី
គេមាន \ \Omega និង \ \Omega ' ជាចំនុចប៊្រូការ (Brocard points) នៃត្រីកោណ ABC
ទ្រឹស្ដីបទវ៉ារីញ៉ុង
សំរាយបញ្ជាក់
យើងយកប្រវែង [BD] ស្មើនឹង d\; កំពស់របស់ត្រីកោណ ABD និង CBD គឺ h_1\; និង h_2\;។ ដោយប្រើទ្រឹស្ដីបទតាលែស គេបាន បាតរបស់ប្រលេឡូក្រាមស្មើនឹង ហើយកំពស់ ។
អវតារ
thumb|200px
អានាបានស្សតិ
ក្នុងប្រពៃណីចិន
ក្នុងគ្រឹស្តសតវត្ស៍ទី២ ភិក្ខុអានស្ហីគៅ An Shigao មកពីតំបន់ពាយព្យ នៃប្រទេសឥណ្ឌា ចូលទៅក្នុងប្រទេសចិន ហើយបានជាអ្នកបកប្រែទី១ នូវគម្ពីរពុទ្ធសាសនា ជាភាសា ចិន ។ ព្រះអង្គបានបកប្រែកំណែថ្មីមួយ នៃអានាបានសតិសូត្រ ក្នុងចន្លោះគ.ស១៤៨ និងគ.ស១៧០ ។ កំណែថ្មីនេះមានអត្ថបទ វែងច្រើនជាងអ្វី ដែលមានក្នុងឯកោត្តរ អាគម Ekottara Āgama ហើយមានចំណងជើងថា មហាអានាបានសតិសូត្រ (Ch. 大安般守意經) (Taishō Tripiṭaka 602) ។ នៅកាលបរិច្ឆេទក្រោយមកទៀត ភិក្ខុពុទ្ធចិង្គ Buddhacinga ដែលគេច្រើនស្គាល់ថា Fotudeng (佛圖澄) (231-349 CE) មកកាន់ប្រទេសចិន ពីអាស៊ីភាគកណ្តាល ក្នុងគ.ស៣១០ ហើយបានផ្សាយ ព្រះពុទ្ធសាសនា យ៉ាងទូលាយ ។ គេនិយាយថា ព្រះអង្គបានបង្ហាយអំពីឫទ្ធានុភាព របស់ព្រះអង្គជាច្រើន ហើយអាចប្តូរជំនឿ របស់ស្តេចក្រាញ់ ក្នុងតំបន់នៃប្រទេសចិននោះ មកព្រះពុទ្ធសាសនាវិញបាន ។ ព្រះអង្គមានកិត្តិនាមល្បី ព្រោះបានបង្រៀនសមាធិ ជាពិសេសអានាបានសតិ ។ ជាទូទៅព្រះអង្គបង្រៀន អានាបានសតិ តាមវិធីរាប់ដង្ហើម ធ្វើដូច្នេះដើម្បីសម្រួល ដល់ការដកដង្ហើម ហើយក្នុងពេល ជាមួយគ្នា ផ្ចង់ស្មារតីទៅលើ សភាពស្ងប់នៃសមាធិចិត្ត ។ ដោយបង្រៀនទាំង បច្ចេកទេសនៃសមាធិ ព្រមទាំងទ្រឹស្តីធម៌ផង ព្រះអង្គបានធ្វើឲ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ល្បីល្បាញយ៉ាងឆាប់រហ័ស ។ តាមព្រះគ្រូណានហូវៃជិន Nan Huaijin ក្រៅអំពីរឿងសន្មត់ ផ្នែក ទ្រឹស្តីនៃភាពសូន្យទទេ និងលោកិយ ព្រះពុទ្ធសាសនាបានផ្តល់ នូវរបៀបផ្សេងៗ ដើម្បីបានសម្រេច អានុភាពនៃជំនឿសាសនា និងការចូលស៊ប់ក្នុងសមាធិ ដែលគេជឿទុកចិត្តបាន ។ នេះជាហេតុផល ដែលឲ្យព្រះពុទ្ធសាសនា ចាប់ផ្តើមរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ជាមួយនឹងភិក្ខុហ្វូទូដេង Fotudeng ។ ដោយមានភិក្ខុជាច្រើនអង្គទៀត ដូចជា កុមារាជីវៈ ធម្មនន្ទិ គោតមសង្ឃទេវៈ និងពុទ្ធ ភទ្រ មកកាន់តំបន់ខាងកើត ការបកប្រែ អត្ថបទអំពីសមាធិ បានធ្វើដោយល្អ ដែលបង្រៀនអំពី បច្ចេកទេសចម្រើន អានាបានសតិ ផ្សេងៗដែលគេកំពុងប្រើ ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ។ របស់ទាំងនេះ ក៏បានបញ្ចូលជាចំណែករួម ក្នុងប្រពៃណីព្រះពុទ្ធសាសនាផ្សេងៗ ថែមទាំងអ្វីដែលជាប្រពៃណី ក្រៅព្រះពុទ្ធសាសនា ដូចជាតាវនិយម Taoism ទៀតផង ។ ក្នុងគ្រឹស្តសតវត្ស៍ទី៦ សាលាតៀនតាយ Tiantai បានបង្កើតឡើង បង្រៀនឯកយាន (One Vehicle) ជាយានដើម្បីការសម្រេចពុទ្ធភូមិ (Buddhahood) ជាគោលការណ៍សំខាន់ ហើយមានបែបសមថសមាធិ៣ ដែលទាក់ទងទៅនឹងទស្សនវិស័យ នៃអនត្តាសមាធិ ជីវិតបណ្តោះអាសន្ន (មិនតាំងនៅយូរ) ហើយនិងមធ្យោបាយ នៃវិធីធ្វើឲ្យសម្រេចផល ។ សាលាតៀនតាយ បានដាក់ភាពសំខាន់ទៅលើ អានាបានសតិ ស្របតាមទ្រឹស្តីសមាថៈនិងវិបស្សនា ។ ក្នុងប្រទេសចិន ចំណេះចេះដឹងនៃសមាធិ របស់តៀនតាយ ធ្វើឲ្យមានឈ្មោះល្បីល្បាញ ថាមានរបៀបរៀបរយ និងទេពកោសលល្អ ។ អ្នកបង្កើតក្រុមតៀនតាយ សមណជីយី Zhiyi បានសរសេរអត្ថកថា និងបទនិពន្ធខ្លីៗជាច្រើន អំពីសមាធិ ។ ក្នុងចំណោមអត្ថបទទាំងនោះ មហាសមថ-វិបស្សនារបស់ព្រះអង្គ (Móhē Zhǐguān) និងទ្វារព្រះធម៌ល្អិតល្អន់ (Liù Miào Fǎmén) ៦ទៀត ត្រូវបានគេអានច្រើនជាងគេ ក្នុងប្រទេសចិន ។ សមណជីយីបានចែក ការដកដង្ហើមជា៤យ៉ាងគឺ ដង្ហើមដង្ហក់ (chuǎn) ដង្ហើមយឺត (fēng) ដង្ហើមជ្រៅហើយស្ងាត់ (qì) ដង្ហើមស្ងៀមឬសម្រាក (xi) ។ ព្រះអង្គបញ្ជាក់ថា ដង្ហើម៣ខាងដើមមិនត្រឹមត្រូវទេ ដង្ហើមទី៤ទើបត្រូវ គឺថាដង្ហើមត្រូវ ស្ងៀមឬសម្រាក ។ ព្រះថេរៈ Hsuan Hua ដែលបង្រៀនព្រះពុទ្ធសាសនា Chán/Zen និងព្រះពុទ្ធសាសនា ដែនដីបរិសុទ្ធ ក៏បានបង្រៀនថា ដង្ហើមខាងក្រៅ ត្រូវដល់សភាពស្ងៀម ក្នុងសមាធិដ៏ត្រឹមត្រូវ ។ អ្នកចម្រើនសមាធិ ដែលប៉ិនប្រសប់ មិនដកដង្ហើមចេញចូល ខាងក្រៅទៀតទេ ។ ដង្ហើមខាងក្រៅនោះបានឈប់ ហើយដង្ហើមក្នុង ធ្វើសកម្មភាពរបស់ថា ។ ជាមួយនឹងដង្ហើមក្នុង គ្មានខ្យល់ដង្ហើមចេញក្រៅ រន្ធច្រមុះឬមាត់ទេ ប៉ុន្តែខ្យល់ដង្ហើមចេញចូល តាមរន្ធស្បែកទាំងអស់ ។ បុគ្គលដែលមាន ដង្ហើមក្នុងយ៉ាងនេះ មើលទៅហាក់ដូចជា មនុស្សស្លាប់ ប៉ុន្តែគាត់មិនស្លាប់ទេ ។ គាត់មិនដកដង្ហើមខាងក្រៅមែន តែដង្ហើមខាងក្នុងរបស់គាត់ នៅមានជីវិត ។
រឿងចៅតប់ប្រមល់
ដំនើររឿង
កាល​ពី​ព្រេង​នាយ មាន​បុរស​ពីរនាក់ បាន​ធ្វើ​កង​ការ​កុសល​ជា​មួយ​គ្នា លុះ​បុរស​ទាំង​ពីរ​រំលាង​ខន្ធ​ទៅ បុរស​ម្នាក់​បាន​ទៅ​កើត​ជា​ព្រះឥន្រ្ទ. បុរស​ម្នាក់​ទៀត​ទៅកើត​ជា​បុរស​កំសត់ មាន​ប្រពន្ធ ក្រលំបាក​ណាស់ រក​ស៊ី​នេសាទ​ដាក់​លប​យក​ត្រី ជា​អម្រស់​អម្រ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត ។ គ្រា​មួយ ព្រះ​ឥន្រ្ទ​បាន​បើក​ទិព្វ​ចក្ខុ ទត​ឃើញ​បុរស​នោះ វេទ​នា​លំបាក​ដូច្នោះ មាន​សេចក្តី​អាសូរ​ករុណា វេលា​យប់​ព្រះឥន្រ្ទ​យក​មាស​៣​ដុំ ទៅ​ដាក់​ក្នុង​លប​បុរស​នោះ ។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង បុរស​នោះ​ទៅ​លើក​លប​មើល ឃើញ​មាស​មិន​ស្គាល់​ជា​មាស សម្គាល់​ថា​ជា​ថ្ម ក៏​ចោល​ទៅ​ក្នុង​ទឹក ហើយ​ដាក់​លប​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​វិញ ។ បុរស​បាន​មើល​លប​ទៀត​គម្រាប់​៣ ដង ។ ព្រះឥន្រ្ទ​យក​មាស​ដាក់​ក្នុង​លប​ដូច​មុន​ទៀត ។ បុរស​ឃើញ​ដូច្នោះ នឹក​ខឹង ក៏​ចង​មាស​ទាំង​៣ ដុំ​នោះ​ពុន​យក​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ថ្ម​ជើង​ក្រាន​ដាំ​បាយ ។ ប្រពន្ធ​បុរស មិន​ស្គាល់​មាស ក៏​យក​ដុំ​មាស​នោះ​ទៅ​ធ្វើ​ជា​ថ្ម​ជើង​ក្រាន​តាម​បង្គាប់​ប្តី ។
សូមមើលផងដែរ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
នំអន្សមជ្រូក
របៀបចង
គេត្រូវចងក្បាលនំទាំងសងខាងឲ្យតឹង បន្ទាប់មកគេចងជាកង់ៗ មានចន្លោះប្រវែងស្មើៗគ្នា កន្ទុយចំណងដែលនៅសល់ត្រូវចងក្រងបញ្ចូលគ្នាទើបស្អាតល្អ។ <br \> យកកម្ទេចស្លឹកចេកដែលនៅសល់ ទ្រាប់បាតឆ្នាំង រួចចាក់ទឹកប្រហែល១ភាគ៣នៃឆ្នាំង ដាក់ដាំឲ្យក្ដៅ ទើបដាក់នំតម្រៀបឲ្យអស់ យកកម្ទេចស្លឹកគ្របពីលើ រួចចាក់ទឹកថែមឲ្យលិចនំ រួចដុតភ្លើងឲ្យឆេះជាប់ល្អរហូត។ រយៈពេលស្ងោរ ពី៥ម៉ោងឡើងទៅ អាស្រ័យលើនំឆ្អិន សាច់អង្កររលាយសាច់មួយ៕ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មុខម្ហូបខ្មែរ
ព្យែរ វ៉ារីញ៉ុង
ស្នាដៃក្នុងរូបវិទ្យា
គាត់ជាអ្នកអោយនិយមន័យល្បឿននិងសំទុះ។ នៅថ្ងៃទី៥ កក្កដា ១៦៩៨ គាត់បានផ្ដល់នូវសញ្ញាណល្បឿនខណៈថាជាល្បឿននៅត្រង់ខណៈនីមួយៗ និងបន្ទាង់មកនៅថ្ងៃទី២០ មករា ១៧០០ គាត់បានអោយនិយមន័យសំទុះ ដោយប្រើការគណនាឌីផេរ៉ង់ស្យែលរបស់ឡែបនីស។ គាត់បានស្រាយបញ្ជាក់ថាកេអាចទាញរកសំទុះដោយធ្វើដេរីវេល្បឿនខណៈ។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៧
វិបស្សនាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៧
សេចក្តីកំណត់ ទាំង៣នេះ ។ បញ្ញាដែលឃើញច្បាស់ នូវកងទុក្ខ មិនទៀងជាទុក្ខ ជាអនត្តា ឃើញច្បាស់នូវចិត្ត ដែលកំណត់ទុក្ខ ឃើញច្បាស់នូវមគ្គ ដែលចំរើនទុក្ខនោះ ឃើញច្បាស់នូវធម៌ ដែលរំលត់ទុក្ខនោះ ត្រង់កិច្ចពិនិត្យឲ្យច្បាស់ នូវធម៌គ្រប់អន្លើនោះ ជាកិច្ចរបស់និរោធសច្ចៈ កិច្ចនេះត្រូវតែធ្វើ ឲ្យជាក់ច្បាស់ដោយញាណ ជាគ្រឿង
ព្រះយេស៊ូ
ព្រះយេស៊ូគ្រិស្ដ​ (ខ្លះ​សរសេរ យេស៊ូ​វ​ គ្រីស្ទ, ឆ្នាំ​ទី៧-៤មុនគ.ស. ដល់​ គ.ស.៣០-៣៣) សំដៅលើ​ព្រះយេស៊ូ ដែល ​(នៅសម័យព្រះអង្គ) ​គេនិយមហៅថា "យេស៊ូអ្នកណាសារ៉ែត"។ ព្រះអង្គ​ជា​បុគ្គល​ចម្បង​ក្នុង​គ្រិស្ដសាសនា ដែល​គ្រិស្ដ្របរិស័ទ​ទូទៅ​ទទួលស្គាល់​​ថា ជា​ព្រះបុត្រា​របស់​ព្រះជាម្ចាស់​។ គ្រិស្តសាសនា​​និង​ឥស្លាម​សាសនា​ ចាត់ទុក​​ព្រះយេស៊ូ​​ជា​​ ម៉េស្ស៊ី ឬ គ្រិស្ដ (អ្នក​ដែល​ព្រះជាម្ចាស់​​ចាត់​​មក​ឲ្យធ្វើ​បេសកកម្ម​​អ្វីមួយ​) ក្នុងទំនាយ​ព្រះគម្ពីរ​សម្ព័ន្ធមេត្រីចាស់(ឬ​សញ្ញាចាស់​) ដែល​ពួកគេ​កំពុង​រង់ចាំ​​។
និមិត្តសញ្ញា
ចាប់តាំងពីគ្រិស្តសករាជដើមដំបូង ពួកគ្រីស្ទានតែងតែសំដៅទៅព្រះយេស៊ូវថាជា «ព្រះយេស៊ូវគ្រីស្ទ»។ ពាក្យព្រះគ្រីស្ទគឺជាឋានៈ («ព្រះគ្រីស្ទ») មិនមែនជាឈ្មោះដែលបានផ្តល់ទេ។ ‌<<ព្រះគ្រីស្ទ>> (Χριστός) គឺជាពាក្យនៅក្នុងភាសាក្រិច ប៉ុន្តែនៅក្នុងភាសាហេប្រឺវាគឺជា <<ព្រះមេស្ស៊ី>> (משיח) មានន័យថាអ្នកដែលបានរើសតាំង គឺជាអ្នកដែលត្រូវបានព្រះជាម្ចាស់ជ្រើសរើស។ ក្នុងគម្ពីរយូសាសែលប្រេងដ៏ពិសិដ្ឋត្រូវបានប្រើដើម្បីចាក់ប្រេងតាំងដល់មនុស្សបរិសុទ្ធនិងវត្ថុពិសេសដែលជាផ្នែកមួយនៃការវិនិយោគខាងសាសនារបស់ពួកគេ (សូមមើលលេវីវិន័យ ៨: ១០-១២ និងនិក្ខមនំ ៣០:២៩) ។
ពន្លឺនាវាត្រៃលក្ខណ៍ វគ្គទី៧
វិបស្សនាធម្មបរិយាយ វគ្គទី៧
ភព ។ បើចិត្ត ជាប់នឹងអណ្តាតនោះ តួចិត្តជាប់នោះហៅថា ភវតណ្ហា អណ្តាតនោះហៅថា រូបភព១ ។ បើចិត្ត មិនចង់ឲ្យ អណ្តាតចាស់ ឈឺ ស្លាប់ តួចិត្តដែល មិនចង់នោះ
ចំនុចប៊្រូការ
និយមន័យ
ដែល គឺជាមុំនៃកំពូល A, B, C រៀងគ្នានៃត្រីកោណ ABC ។
រឿងមនុស្សលោភ
ដំណើររឿង
នាង​ឮ​ដូច្នោះ ក៏​និយាយ​ថា "ឱ​លោកតា​អើយ! ឲ្យ​តែ​លោកតា​ជួយ​យក​ឲ្យ​បាន​ចុះ" ។ ខ្លា​នោះ​យក​ផ្លែ​ចប​បាន​ពី​ក្នុង​រូង​ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ ហើយ​ឲ្យ​នាង​នោះ​រក​ចៃ​ឲ្យ ។ នាង​នោះ​យក​បន្លា​មក​ឆ្កិះ​ដង្កូវ​នៅ​ដំបៅ​ក្បាល​ខ្លា​នោះ ។ ខ្លា​នោះ​ចេះ​តែ​សួរ​នាង​ថា "នាង! ដំបៅ​តា​ស្អុយ​ឬ​ក្រអូប?” ដំបៅ​នោះ​ស្អុយ​ណាស់ ប៉ុន្តេ​នាង​នោះ​ឆ្លើយ​ទៅ​វិញ​ថា "ក្រអូប​ណាស់​លោកតា" ។ ខ្លា​នោះ​ចេះ​តែ​សួរ​នាង​ចេះ​តែ​ថា​ក្រអូប ។ លុះ​ឆ្កិះ​ដង្កូវ​អស់​ទៅ ខ្លា​នោះ​បាត់​ឈឺ​បាត់​រមាស់ ហើយ​និយាយ​ប្រាប់​នាង​នោះ​ថា នាង! នាង​យក​ជាល​មួយ​មក ​តា​នឹង​ដាកដំលូង​ឲ្យ" ។ នាង​នោះ​យក​ជាល​មួយ​មក​ឲ្យ​ខ្លាៗ ដាក់​សុទ្ធ​តែ​មាស​ប្រាក់​ពេញ​ជាល​នោះ ចង​មាត់​ជាល​ជាប់ ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ​រួច​ប្រាប់​នាង​ថា "នាង! នាង ​យក​ជាល​នេះ​ទៅ​ផ្ទះ​ហៅ​បង​ប្អួន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​ឲ្យ​ជិត​សឹប​បើក​មើល ។ នាង​នោះ​លា​ខ្លា​ដើរ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ ហៅ​បង​ប្អូន​មក​ជុះ រួច​ក៏​បើក​ជាល​នោះ ដល់​បើក​ទៅ​បាន​សុទ្ធ​តែ​មាស​នឹង​ប្រាក់​ចែក​គ្នា ។
នាង​នោះ​ឆ្លើយ​ថា "ស្អុយ​ណាស់" ។ ខ្លា​ឮ​ដូច្នោះ "នាង​យក​ជាល​មួយ​មក​តា​នឹង​ដាក់​មាស​ប្រាក់​ឲ្យ" ។ នាង​យក​ជាល​ឲ្យ​ខា្លៗ​ដាក់​សុទ្ធ​តែ​ពស់​វែក​ដាក់​ពេញ​ជាល​ហើយ​ឲ្យ​ទៅ​នាង​នោះ​ប្រាប់​ថា "នាង​យក​ទៅ​ផ្ទះ​ហៅ​បង​ប្អូន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​ឲ្យ​ជិត សឹម​បើក" នាង ​នោះ​ទៅ​ដល់​ផ្ទះ​ហើយ​ប្រាប់​ម្ដាយ ម្ដាយ​អរណាស់​ឲ្យ​បង​ប្អូន​មក​ជុំ​បិទ​ទ្វារ​បើក​ចាល​មើល ពស់​វែក​ចេញ​មក​ចឹក​មនុស្ស​ទាំង​នោះ​ស្លាប់​អស់​ទៅ ។
ចចើងចង់លោភ រែងបាត់ធនទៅ
ខេត្តបលិខាំសៃ
ខេត្តបលិខាំសៃ (ជាភាសាឡាវ៖ ບໍລິຄໍາໄຊ) (ឈ្មោះជាខ្មែរ៖ បរិខាំសៃ ឬ បរិគាំជ័យ) ជាខេត្តមួយនៅភាគកណ្ដាលប្រទេសឡាវ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅប៉ាកសាន់។ ខេត្តនេះត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ ១៩៨៣ ដោយយកដីរបស់ខេត្តវៀងច័ន្ទន៍និងខេត្តខាំមួន។
រឿងមនុស្សលោភ
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
រឿងដើមកំណើតរន្ទះ
ពេល​ក្រឡេក​ឃើញ​ពន្លឺ​ចាំងនៃ​កែវ​មាន​សិល្ប៍​ភ្លាម បិសាច​ក៏​បិទ​ភ្នែក​វា​ជិត​រួច​គ្រវែង​អាវុធ​វា​ទៅ ។ អាវុធ​នោះ ក៏​ហោះ​យ៉ាង​លឿន​ឮ​សូរ​សម្បើម​ក្រៃលែង ប៉ុន្តែ​ឥត​ត្រូវ​នាង​មេខលា​ទេ ។
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគ៤
ខេត្តសាឡៈវ៉ាន់
ខេត្តសាឡៈវ៉ាន់ (ជាភាសាឡាវ៖ ສາລະວັນ) (ឈ្មោះជាខ្មែរ៖ សារ៉ាវ៉ាន់) ជាខេត្តមួយនៅភាគខាងត្បូងប្រទេសឡាវ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅសាឡៈវ៉ាន់។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
រង្វង់ប៊្រូការ
ក្នុងធរណីមាត្រ រង្វង់ប្រ៊ូការ (ឬរង្វង់ចំនុច៧, Brocard circle, seven-point circle) នៃត្រីកោណ គឺជារង្វង់ដែលមានអង្កត់ផ្ចិតជាអង្កត់រវាងរង្វង់ចារឹកក្រៅ (circumcenter) និងស៊ីមេដ្យាន (symmedian) ។ វាមានចំនុចប្រ៊ូការ។ រង្វង់ប្រ៊ូការ ត្រូវបានហៅ​ដោយយក​ឈ្មោះតាម​គណិតវិទូ​ជនជាតិបារាំង ហង់រី ប្រ៊ូការ (Henri Brocard) (១៨៤៥ – ១៩២២) ។
ការ៉េ
និយមន័យ
ការ៉េជាពហុកោណនិយ័តដែលមានជ្រុង4ប៉ិនគ្នា។ ការ៉េជាចតុកោណកែងផង និងជាចតុកោណស្មើផង។ការេជាចតុកោណស្មេី ដែលមានមំុកែងមួយ។ __លាក់មាតិកា__
ដាណាង
អត្ថបទផ្សេងទៀត
• ហៃហ្វុង
• ថាយ ប៊ិញ
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១២៖អាសន្នធំ
គឺជាផ្ទះមួយ ដ៏សមរម្យ ដែលមានន្ទពួន ធ្វើអំពីឈើប្រក់ក្បឿង មានទីធ្លាធំតាមឋានៈខ្មែរជនកណ្ដាល។ តែក្នុងភូមិកុយមែងនេះ ផ្ទះប៉ុណ្ណេះជាផ្ទះមួយ ដ៏រុងរឿងណាស់ទៅហើយ កណ្ដាលចំណោមផ្ទះឯទៀត ដែលសុទ្ធសឹងតែជាកូនខ្ទម រយីករយាក។
មានន្ទផឹកទឹកឆ្អែត ទៅអង្គុយលើគ្រែ ។ ឧត្ដមទៅអង្គុយជិតទន្ទឹមស្មាគ្នា។
រៀល (រូបិយវត្ថុ)
ប្រាក់រៀលលើកដំបូង ១៩៥៣ - ១៩៧៥
នៅឆ្នាំ១៩៥៣ សាខានៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាដេប៉ាតឺម៉ង់ឌឺខេមបូឌាប្រទេសឡាវនិងវៀតណាម (Institut d'Émission des États du Cambodge, du Laos et du Vietnam) បានចេញក្រដាសប្រាក់ពីរខ្ទង់ជាផៃស្ទឺរនិងប្រាក់រៀលដោយគិតជាប្រាក់រៀល។ ក្នុងពេលជាមួយគ្នានេះសាខាពីរផ្សេងទៀតនៃវិទ្យាស្ថានមានការរៀបចំប្រហាក់ប្រហែលនឹងអេងនៅវៀតណាមខាងត្បូងនិងប្រាក់រៀលនៅឡាវ។ ផៃស្ទីសខ្លួនវាបានមកពីបំណែកអេស្ប៉ាញចំនួនប្រាំបី (ប៉េសូ) ។
ខ្មែរក្រហម ១៩៧៥ – ១៩៨០, ១៩៩៣ – ១៩៩៩
ក្នុងឆ្នាំ១៩៩៣ ពួកគេបានបោះពុម្ពក្រដាសប្រាក់គ្រប់ពណ៌សម្រាប់ការប្រើប្រាស់មានកំណត់លើទឹកដីដែលគ្រប់គ្រងដោយពួកគេ ។
ប្រាក់រៀលទីពីរ ១៩៨០ – បច្ចុប្បន្ន
បន្ទាប់ពីការលុកលុយរបស់វៀតណាមនៅឆ្នាំ១៩៧៨ ប្រាក់រៀលត្រូវបានបង្កើតជារូបិយប័ណ្ណជាតិរបស់កម្ពុជាឡើងវិញនៅថ្ងៃទី១ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៨០ ដំបូងក្នុងតម្លៃ៤រៀល ស្មើនឹង១ដុល្លារអាមេរិក ។ វាត្រូវបានបែងចែកជា១០កាក់ ឬ១០០សេន ។ ដោយសារតែមិនមានប្រាក់សម្រាប់វាដើម្បីជំនួសនិងសេដ្ឋកិច្ចដែលមានការរំខានធ្ងន់ធ្ងររដ្ឋាភិបាលកណ្តាលបានប្រគល់ប្រាក់ថ្មីទៅឱ្យប្រជាជនដើម្បីលើកទឹកចិត្តដល់ការប្រើប្រាស់របស់ខ្លួន ។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជា
ខេត្តជ័យបុរី
ខ្វែងនេះ​ចែក​ជា​ ១០ មឿង៖
៧- ប៉ាក​ឡាយ (ປາກລາຍ)
ស៊ីនេម៉ាទិច
ស៊ីនេម៉ាទិចចែកចេញជា ស៊ីនេម៉ាទិចនៃចំនុចរូបធាតុ និង ស៊ីនេម៉ាទិចនៃសូលីដ។
និយមន័យគ្រឹះ
តំលៃល្បឿនខណៈជាដេរីវេនៃអាប់ស៊ីសកោង៖
សន្ធិសញ្ញាទីក្រុនងបារីស​ ១៩៩១
Cambodia first made its claim on my heart and mind in 1968, as some of you in the Cambodian community will have heard me say before, I was travelling across Asia, as so many young Australians have, to study in the UK, and spent a few fantastic days here, staying in a very downmarket hotel near the Central Market, drinking beer and eating noodles in student hangouts, and taking a wild ride in a share taxi up to Siem Riep -- scattering pigs, chickens and children in villages along the way-- to confront the majesty of Angkor Wat.
Australia's involvement in this achievement dates back to 1983, when the Hawke Government came to office in 1983 with a commitment to play a more active role in a Cambodian settlement, and from the outset the Government's Indo-China policy focused on exploring the various options for a Cambodian settlement. Bill Hayden’s achievement as foreign minister from 1983-88 was to have Australia accepted by the international community, including eventually ASEAN, as a responsible and knowledgeable voice on the issue of the Cambodian settlement. Our views at this time were not necessarily welcomed by all parties, but they were given weight and taken into account, and Australia's activities did impart a sense of urgency, previously absent, to the effort to find a solution.
They outlined in detail the roles proposed for the United Nations in civil administration; in organising and conducting elections; and in maintaining a secure environment in which Cambodians might exercise their electoral choice free from fear, intimidation and violence. The Papers also explored a range of costings. Conventional wisdom had it that such an exercise would be beyond the resources of the United Nations, but our indicative calculations showed that such a proposal - estimated to cost US$1.3 billion for 18 months - was both practicable and affordable. (It is interesting to note that the actual cost of the UNTAC operation when eventually put into place, for the two year period from November 1991 to November 1993, was $US 1.7 billion - remarkably close to our original guesstimate: although a number of details of the plan had by then changed.)
ខេត្តហ្លួងព្រះបាង
ប្រជាជន
ខេត្ត ហ្លួងព្រះបាំង មានប្រជាជនសរុប ៤៣១ ៤៣៩ នាក់ នៅក្នុងនោះមានប្រុស ២១៥ ៩៩៩ នាក់ ស្រីចំនួន ២១៥ ៤៤០ នាក់ ដង់ស៊ីតេ ២៦នាក់ / km2 ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តនៅប្រទេសឡាវ
សន្ធិសញ្ញាទីក្រុនងបារីស​ ១៩៩១
The truth of that observation has been amply demonstrated in the course of events since 1993. The democratic process has remained fragile, the biggest shock coming with Hun Sen's coup in July 1997, but with plenty of other things to be legitimately concerned about before and since, including the continued obstacles put in the way of Sam Rainsy and his party operating as a full-throated opposition voice. The legal system is still in very poor shape, with far too many still having a sense of impunity, i.e that they can do just about anything without the justice system touching them, and continuing troubling signs of politicization of the courts, including for example the renewed detention just last month of human rights defender Leang Sokchuen in a case that has been taken up by Human Rights Watch, with the offence for which he was convicted being changed in the course of his appeal to one that did not exist at the time he committed it: the only crime he seems to have committed was criticising the government.
When we set in train the UN peace plan for Cambodia in 1989 it was with a three part agenda, the hope being to deliver not just peace, but democracy and human rights as well. I suspected at the time that we were being a little optimistic on the latter two objectives, and this has absolutely proved to be the case.
ពិធីខួបកំណើតខ្មែរ
ការធ្វើបុណ្យខួបកំណើតបែបប្រពៃណីខ្មែរ ដែលស្ទើរតែបាត់បង់ទាំងស្រុងទៅហើយនោះ ត្រូវបានគេបង្ហាញតាមកញ្ចក់ទូរទស្សន៍ជារឿយៗ ឡើងវិញ ។ ក្រៅពីនោះ ពិធីនេះ ត្រូវបានគេប្រារព្ធតែ ចំពោះព្រះមហាក្សត្រ ញាតិវង្សានុវង្ស មន្ត្រីថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់ និងបណ្ដាជន ដែលមានធនធានសម្បូរហូរហៀរ ។ កាលពីសម័យបុរាណ ពិធីនេះគេច្រើនប្រារព្ធធ្វើរវាង១២ឆ្នាំម្ដង គឺកំណត់យកតាមថ្ងៃខែឆ្នាំ របស់ម្ចាស់ពិធី តាមប្រតិទិនចន្ទគតិ (ប្រតិទិនពុទ្ធសាសនា) តែដល់សម័យក្រោយមក គេក៏ឃើញមានការផ្លាស់ប្ដូរ ពីធ្វើរវាង១២ឆ្នាំម្ដង មកប្រារព្ធធ្វើមួយឆ្នាំម្ដងវិញទៅតាម ធនធាន ។ ជាក់ស្ដែងសព្វថ្ងៃនេះ ពិធីខួបកំណើត ច្រើនតែរៀបចំសម្រាប់ព្រះមហាក្សត្មនកកក រ មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលធំៗ និងអ្នកមានធនធានមួយចំនួនតែប៉ុណ្ណោះ ។
រឿងទេវតាសែកសោយ
ឯកសារយោង
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរភាគទី២
ពហុកីឡាដ្ឋានសុផាចាឡាសៃ
ពហុកីឡាដ្ឋានសុផាចាឡាសៃ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជាពហុកីឡាដ្ឋានជាតិថៃ។ វាជាពហុកីឡាដ្ឋានពហុប្រយោជន៍ ដែលមានទីតាំងនៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។ បច្ចុប្បន្ន វាត្រូវបានប្រើប្រាស់ភាគច្រើនសំរាប់ការប្រកួតកីឡាបាល់ទាត់។ ពហុកីឡាដ្ឋាននេះធ្វើការប្រារព្ឋកីឡា អាស៊ីហ្គេម ឆ្នាំ ១៩៦៦ ១៩៧០ និង ១៩៧៨។
រឿងក្រពើរមិលគុណ
ដំណើររឿង
ឯ​បុរស​ថា "ព្រះ​ស្ដែង​កុំ​អាល（别急）​ខាំ​អញ មក​យើង​នឹង​នាំ​គ្នា​ទៅ​រក​អ្នក​ប្រាជ្ញ លោក​កាត់​សេចក្ដី​នេះ​ឲ្យ​យើង" ទើប​បុរស​និង​ក្រពើ នាំ​គ្នា​ទៅ​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ព្រះ​មហាក្សត្រ ដោយ​នូវ​ដំណើរ​ទីទៃៗ ។ ក្រពើ​ក្រាប​បង្គំ​ថា "ខ្ញុំ ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​នៅ​ទី​មួយ​ស្ងៀមៗ （安静的）ស្រាប់​តែ​ចៅ​នេះ​មក​ចង​អប​ខ្លួន​ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​（老子）ជាប់ លើក​ដាក់​លើ​រទេះ​បរ​ទៅ ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​បម្រះ（挣扎​）ពុំ​រួច ព្រោះ​តែ​ធ្វើ​ទុក្ខ​（折磨）ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់ ​ខាំ​បុរស​នេះ​ឆី" ។ បុរស​ក្រាប​បង្គំ​ថា "ក្រពើ ​នេះ​ភ្លើង​ព្រៃ​រោល​រលាក​ជើង​ទាំង ៤ វា​រ​ពុំ​រួច​បាន​ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​អាសូរ ទើប​យក​ឈើ​ចង​អប​ហើយ​លើក​ដាក់​លើ​រទេះ​បរ​ទៅ​ដល់​បឹង​ទើប​ស្រាយ​（解开）លែង​ហើយ ក្រពើ​នេះ​ចុះ​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​បាន​ផឹក​ទឹក​អក​ភក់​មាន​កម្លាំង​ហើយ គិត​ខាំ​ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​វិញ ហេតុ​នេះ​បាន​ជា​ខ្ញុំ​ព្រះ​បាទ​អម្ចាស់​ទាំង ២ នាំ​គ្នា​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ព្រះ​អង្គ សូម​ទ្រង់​កាត់​សេចក្ដី​នេះ បើ​ព្រះ​អង្គ​ពុំ​ជឿ​សុំ​ទ្រង់​ទត​ជើង​ក្រពើ​ទាំង ៤ ចុះ" ។
មុំបំពេញគ្នា
តើមុំ AoM ជា​អ្វី?​
មេដ្យានទ័រ
មេដ្យានទ័រ ជាបន្ទាត់ដែលចែកអង្កត់មួយជា២ផ្នែកមានប្រវែងស្មើគ្នា ហើយកែងនឹងអង្កត់នោះ។
មនុស្សពីងពាង
ការបង្កើតនិងការអភិវឌ្ឌន៍
ក្នុងឆ្នាំ១៩៦២ ជាមួយនិងភាពជោគជ័យនៃ មនុស្សអច្ឆរិយៈទាំងបួនដែលរួមមានទាំងភាពអច្ឆរិយៈនិងកំប្លែងដែលនិពន្ធដោយលោក ស្តាន លី ដែលបោះចោលនូវគំនិតរបស់ រឿងស៉ូប ពោះហេរ៉ូ។ គាត់បាននិយាយថាគំនិតនៅក្នុង រឿងមនុស្សពីងពាងដែលបានធ្វើអោយភ្ញាក់ផ្អើលឡើងពីយុវវ័យ ហើយទាមទារចង់បាននូវសៀវភៅរឿងថែមទៀតផង និងប្រាថ្នាចង់ក្លាយជាតួអង្គក្នុងរឿងជាមួយក្មេងៗវ័យជំទង់រូបរាងភិនភាគដូច នឹងមនុស្សពីងពាង។ នៅក្នុងស្វ័យជីវប្រវត្តិរបស់គាត់ លី
ហែម ចៀវ
ព្រះបាលាត់ ហែមចៀវ ត្រូវបារាំងចាប់ផ្សឹក
លោក ជុំ មួង ក៏ទៅវត្តឧណ្ណាលោម និមន្តលោកគ្រូ ហែម ចៀវ លោកក៏បាននិមន្តជាមួយគ្នាជាបន្ទាន់ ។ តាមផ្លូវលោក ក៏បានសួរលោក ជុំ មួង ពីដំនើរដែលលោករដ្ឋមន្ត្រីអោយមកនិមន្តនេះ ។ លោក ជុំ មួង ក៏ទូលលោកតាមដំនើរ ដែលបាន ឃើញ តែពុំដឹងជារឿងអ្វី ។ លោកមានថេរដីកាថា បើវាសួរពីរឿងយើង យើងឆ្លើយប្រកែកថា តែពុំបានដឹងទៅ! រួចលោក មានថេរដីកាតមកទៀតថា លោកសឺង ង៉ុកថាញ់បានផ្តាំថា បើបារាំងវាដឹងរឿង ត្រូវអោយប្រញាប់រត់ចូលទៅឯមន្ទីរកងអាវុធហត្ថជប៉ុនជាប្រញាប់ ទើបរួចខ្លួន! យោបល់ទាំងពីរនាក់យល់ថា ច្បាស់ជាបារាំងវាដឹងរឿងសំងាត់ហើយ ប៉ុន្តែពុំបានគិត ដល់រឿងអ្វីទេ នឹកថាប្រហែលជាវាគ្រាន់តែហៅសួរសិនតែប៉ុណ្ណោះទេយ៉ាងមើល ?លុះលោកគ្រូអាចារ្យ ហែម ចៀវ ទៅ ដល់ ស្រាប់តែលោក ទា សាន ប្រើអោយបំរើទៅទិញខោ១ អាវ១ មកហើយ បង្ខំលោកគ្រូអាចារ្យ ហែម ចៀវ អោយផ្លា ស់ស្បង់ចីពរពីខ្លួន ហើយស្លៀកពាក់ខោអាវភ្លាមរួចបារាំងវានាំទៅតាមរថយន្តវាបាត់ទៅតែម្តង។ រកតែរត់ទៅប្រាប់អ្នកណា ក៏មិនទាន់ ។ គិតទៅពួកគេចាប់លោកផ្សឹកទាំងឥតជំនុំសោះ ។ --- ១ : មានចាស់ៗខ្លះបាននិយាយថា អាចារ្យ ហែម ចៀវ ដែលត្រូវបារាំងចាប់នេះ មកពីស្តេចសីហនុខ្សឹបអោយបារាំងចាប់ ទើបបានជាពួកវាដឹង ។ ស្តេចសីហនុ ខ្លាចក្រុមបដិវត្តន៍រំលាយរាជបលង្គចោល ទើបធ្វើដូច្នេះ ។
រីឯលោក នួន ឌួង ធ្វើការនៅក្រុមជំនុំប្រែព្រះត្រៃបិដក ក៏ត្រូវទទួលអំពើយង់ឃ្នង ដូចព្រះអាចារ្យ ហែម ចៀវដែរ តែ វីរបុរសទាំងពីររូបនេះ បានរក្សាទុកកិត្ដិយសខ្មែរយើងរហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ ។
ការកាត់ទោសប្រហារជីវិត
បន្តិចក្រោយមក នាវាចំបាំងដឹកអ្នកទោសនេះ ក៏មកដល់មុខសាលាបាលីជាន់ខ្ពស់ ដែលជាទីបណ្ដុះវិជ្ជារបស់លោក ។ លោកសម្លឹងកំពូលសាលាដោយចុកណែនឱរា ហើយបង្កើតសំលេងតាមខ្យល់ទៅសិស្សកម្សត់ ៖ មិនចង់ឃ្លាតអ្នកទេ! អ្នកជាសិស្សប្រកបដោយធម៌ ចេះស្រលាញ់វិជ្ជាដូចចិត្តគ្រូប៉ងប្រាថ្នា! ថ្ងៃនេះខ្ញុំឃ្លាតពីអ្នកហើយ! ចូរ អ្នកខំសិក្សាជាមួយគ្រូថ្មី អោយមែនទែន បើអ្នកពិតជាស្រលាញ់ខ្មែរមែន! ចូរអ្នកខំរក្សាកិត្តិយស សាសនា យើងកុំអោយ សាបសូន្យណា៎! ខ្ញុំគ្មានអី ផ្ញើមកអ្នកក្រៅពីបណ្ដាំមួយម៉ាត់នេះទេ គឺបើអ្នកស្រលាញ់ខ្ញុំ ទុកខ្ញុំជាគ្រូត្រូវខំរៀន ហើយរំដោះប្រ ទេសអោយបានឯករាជ្យឡើង ។
ជយោសាលាបាលី! ខ្ញុំលាហើយ លាទាំងមិនបានឃើញមុខអ្នករាល់គ្នា លាហើយកន្លែងធ្លាប់រៀន ធ្លាប់ជំនុំគ្នា! លាហើយ មាតុភូមិជាទីស្នេហាស្មើដោយជីវិត! លាហើយញោមញាតិ ដែលធ្លាប់ស្រលាញ់រាប់អានគ្នាឥតមានហ្មង... លាហើយទីក្រុង កំសត់ដែលត្រូវគេសង្កត់សង្កិន! លាហើយប្រិយមិត្រដែលគិតប្រយោជន៍ជាតិ! ខ្ញុំលាទាំងអាល័យនិងឈឺចិត្តជាទីបំផុត!។
ចំណែកលោក នួន ឌួង និងលោក ប៉ាច ឈឺន ក៏មានដុំទុក្ខដូចជាលោកគ្រូហែម ចៀវ ដែរ ។ លោកប៉ាច ឈឺនក្តី លោកនួន ឌួងក្តី លោកគ្រូអាចារ្យហែមចៀវក្តី និងអ្នកឯទៀតក្តី គ្មានស្តាយស្រណោះជីវិតទេ តែសាកស្តាយខានបានបន្តសកម្មភាព ដើ ម្បីរំដោះជាតិអោយរួចពីនឹមដែកអនានិគមនិយមបារាំងអោយរួចសិន។ ការគិតវែងឆ្ងាយ នូវបញ្ហាជាតិទាំងនេះហើយ ដែល ធ្វើអោយជលនេត្រវីរបុរសខ្មែរយើងហូរដោយមិនដឹងខ្លួន។ លោកទាំងនេះពុំបានសន្ទនាគ្នានៅតាមសំលេងទេ គឺគ្រាន់តែ សន្ទនាតាមខ្សែភ្នែកប៉ុណ្ណោះ ។
ដល់ព្រៃនគរ រថយន្តទ្រុងមួយបានមកដឹកអ្នកទោស យកទៅដាក់ក្នុងគុកធំ ។ អំពើយង់ឃ្នងនៅគុកព្រៃនគរ ក៏ដូចជានៅ គុកធំភ្នំពេញដែរ ។ ពួកអ្នកចូលថ្មី តែងទទួលថ្នាំខ្លាំងពីអ្នកទោសដៃឆើតស្ទើរគ្រប់គ្នា ។ អំពើប្រាសចាកមនុស្សធម៌នេះ កើត ដោយសារពួកបារាំងវាបង្កើតឡើង កុំអោយអ្នកទោសត្រូវ នឹងអ្នកទោស គឺជានយោបាយបំបែកបំបាក់ ដើម្បីស្រួលត្រួតត្រា ទៅទៀត។ ខ្មែរអ្នកទោសខ្លះដោយបារាំងកាន់ជើង ខ្លួនក៏ឡើងដៃ វាយធ្វើបាបជាតិឯងគ្មានគិតមុខគិតក្រោយអ្វីសោះ។ ពេ លចូលទៅដល់ លោក នួន ឌួង បានត្រូវមេតម្រួតគុកព្រៃនគរវាយធាក់រហូតសន្លប់បាត់ស្មារតី លែងដឹងខ្លួននៅចំពោះអ្នកទោ សជាច្រើនព្រោះតែលោកឆ្លើយថា «ក្បត់បារាំង» អំពើនេះធ្វើអោយកល្យាណមិត្តលោកអាណិតស្ទើរភ្លេចស្មារតី ។ អាចារ្យ ហែម ចៀវ ឃើញមិត្តខ្លួនទទួលទណ្ឌកម្មដ៏សាហាវដូច្នេះ លោកបារម្ភក្នុងចិត្តខ្លះដែរ ដោយខ្លាចទទួលរង្វាន់អប្រិយពីជនទុយ៌ ស ដូចលោក នួន ឌួង ។
ការជំនុំអ្នកទោសខ្មែរយើងពីរបីដងទៅហើយ នៅតែមិនទាន់សំរេចថាយ៉ាងណាសោះ ។ ឃើញតែព្រះអាចារ្យ ប៉ាងខាត់ មួយត្រូវរួចវិលមកភ្នំពេញវិញ ។ «ចំណែកអស់លោកឯទៀតកំពុងនិន្ទ្រាគងថ្ងាស ជញ្ជឹងគិតថា តើវាសនាអញ នឹងធ្លាក់ដល់ ណា! តែស្អីក៏ស្អីទៅចុះ ព្រោះជីវិតអញៗ បានបូជាជូនជាតិស្រេចទៅហើយ» ការប្តេជ្ញាចិត្តបែបនេះហើយ ដែលធ្វើអោយ វីរបុរសទាំងនោះគ្មានតក់ស្លុតអ្វីសោះ ។ រហូតមកដល់មានអស់លោកខ្លះ ស្រែកជេរអោយស័ក្តិប្រាំបារាំងថា «ពួកអារ៉ែងចង់ ធ្វើអីអញក៏ធ្វើទៅចុះ! អាចោរលួចប្រទេសអញ! អញខ្ពើមរស់ ក្រោមការជិះជាន់របស់អាឯងណាស់អាហន្ទយុំ! អាកំ សាក! សម្លាប់អញទៅ» ថ្ងៃកាត់ទោសក៏មកដល់! ក្រោយពីជំនុំជំរះសំរេចសេចក្តីមក លោកស័ក្តិប្រាំចាងហ្វាងតុលាការសឹកបានកាន់សំណុំរឿង ចេញមកឈរនៅចំពោះ មុខអ្នកទោសខ្មែរយ៉ាងក្លាហាន ដោយមានខ្មែរយើងម្នាក់ជាអ្នកបកប្រែភាសាអមផង ។ ជាបឋមគេហៅឈ្មោះលោកប៉ាច ឈឺន ។ លោកប៉ាច ឈឺន ក្រោកឈរយ៉ាងសង្ហាររួចឆ្លើយ
ក្នុងចំណោមអ្នកទោសទាំងនេះមានតែលោកប៉ុណ្ណ-ចន្ទម៉ុលម្នាក់ទេដែលភ័យខ្លះ ព្រោះលោកមានវ័យក្មេងជាងគេ។ ចំណែក​លោកប៉ាច ឈឺន, អាចារ្យហែម ចៀវ, អាចារ្យនួន ឌួង, នៅមានស្មារតីរឹងប៉ឹងដដែល ។ លោកទាំងបីប្រាណញញឹមដោយ ការឈឺចាប់ឥតឧបមា ចំពោះការកាត់ទោសដ៏លាមកនេះ ។ បន្ទាប់មកលោកស័ក្តិប្រាំនោះ ក៏ពោលមកកាន់អ្នកទោសប្រ ហារជីវិតបង់ថា៖ អោយលោកអនុគ្រោះទោសខ្លះដល់អ្នករាល់គ្នា ។ សម្លេងរបស់លោកស័ក្តិប្រាំចប់ដោយស្ងៀមស្ងាត់ គ្មានអ្នកទោសខ្មែរ ណាម្នាក់ ថ្លែងនូវអំណរគុណសោះឡើយ ។ លោកស័ក្តិប្រាំកំណាចនោះក៏បញ្ជាអោយភ្នាក់ងារគុក នាំអ្នកទោសវិលមកកាន់ទី ឃុំឃាំង។ រវាង២ខែក្រោយ លោកអាចារ្យហែម ចៀវ មានចិត្តអណិតអាសូរលោកប៉ុណ្ណ ចន្ទម៉ុលនិងមិត្តឯទៀតណាស់ដោ យត្រូវគេបញ្ជូនទៅអោយនៅគុកឯកោះត្រឡាច។ ឯលោកទាំងបីមិនទាន់បញ្ជូនទៅភ្លាមៗទេ ព្រោះរង់ចាំសេចក្តីសម្រេច ចិត្តពីឧត្តមសេនីយ ប៉េតាំង សិន ។
ច្បាប់ធម្មតា
មួលដ្ឋាបគ្រឹះនៃគោលសីលធម៍របស់ច្បាប់ធម្មតា
នៅក្នងុច្បាប់ទូទៅយុត្ដាធិការមានជាច្រើនដំណាក់កាលនៃការស្រាវជ្រាវនិងការវែកញែកគឺជាការតម្រូវក្នុងការកំណត់នោះ"អ្ចីទៅគឺជាច្បាប់"ដែលនៅក្នុងស្ថានភាពដែលផ្ដល់អោយ។ទីមួយជាដំបូងត្រូវតែ ធ្វើការស្វែងរកការពិត។បន្ទាប់មកមួយត្រូវតែរកឃើញនូវការទាក់ទងជាមួយនឹងឧបញ្ញត្តិហើយនិងរឿងហេតុនោះផងដែរ។ នៅក្នុងច្បាប់ធម្មតាយុត្តាធិកាជាច្រើនដំណាក់កាលនៃការស្រាវជ្រាវហើយនិងការវែកញែកនោះគឺទាក់ទងទៅនឹងការកំណត់”ថាអ្វីទៅជាច្បាប់ ”ដែលផ្ដល់អោយនូវស្ថិតនៅក្នុងស្ថានភាពមួយ។ទីមួយនោះគឺត្រូវតែស្វែងរកអោយឃើញនូវការពិត។បន្ទាប់មួយច្បាស់ជារកឃើញដែលទាក់ទងទៅនឹងក្នុងស្ថានភាពជាច្រើននិងករណីជាច្រើន។ហើយមួយត្រូវតែធ្វើការដកស្រង់ដោយភាពសីលធម៍ ដោយភាពទៀងត្រង់ និងតាម សភាពនៃសភាកាត់ក្ដីផ្សេងៗគ្នានៃអ្វីដែលពួកគេធ្វើការត្រូតពិនិត្យដោយភាពចាំបាច់ដើម្បីសំរេចចិត្តថាតើសភាកាត់ក្ដីបន្ទាប់គឺមានការកំណត់ ច្បាប់យ៉ាងដូចម្ដេចដើម្បីនៅរឿងក្ដីនៅក្នុងករណីបច្ចុប្បន្ន។ក្រោយពីការសំរេចចិត្តនិងហើយការសំរេចចិត្តខ្ពស់ជាងរបស់សភាកាត់ក្ដីឬក៍អង្គ នីតិកាលដែលទ្រនូវទំងន់ជាងករណីដើមបំផុតនិងសភាកាត់ក្ដីដែលមានកំរិតកាត់ក្ដីទាប។ជាចុងបញ្ចប់ មួយនៃការធ្វើសមោហរ័ណកម្មគឺនូវ គ្រប់ខ្សែបន្ទាត់ដែលបានគូរគឺជាមួលហេតុដែលផ្ដល់អោយនោះហើយនឹងជាការសំរេច”ថាតើអ្វីទៅគឺជាច្បាប់”។បន្ទាប់មកមួយគឺត្រូវបានដាក់ ទៅលើច្បាប់នោះទៅលើការពិត។
ឃុំជ្រៃ, ព្រៃវែង
ឃុំជ្រៃជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែក, ខេត្តព្រៃវែង។
ប្រវត្តិភាសាខ្មែរយើង​និង​ ការប្រើប្រាស់
សម្លេង និង បន្លឺសទ្ទកម្ម
/ɡ/	ហ្គ	ខ /ʃ/	ហ្ស	ស /f/	ហ្វ	ហ ឬ ភ /z/	ហ្ស	ស កម្មវិធីត្រូវមានភាសាខ្មែរទាំងអស់ភាសាខ្មែរ
វេយ្យាករណ៍
ឆ្កែធំ “cʰkae tʰom “ (dog large) = large dog ឆ្កែធំធំ “cʰkae tʰom tʰom” (dog large large) = a very large dog and large dogs ឆ្កែធំណាស់ “cʰkae tʰom nah” (dog large very) =very large dog ឆ្កែពីរ “cʰkae piː” (dog two) = two dogs ការចាត់ថ្នាក់បរិវារសព្ទ សម្រាប់ប្រើរវាងតួលេខនិងនាមមានសារះសំខាន់ តែជារឿយៗមិនជា កាតព្វកិច្ច ដូចនៅក្នុង ជាឧទាហរណ៍ ភាសាថៃ ។ ដូចជាតួយ៉ាងនៃភាសាជនជាតិអាស៊ីខាង កើត កិរិយាមិនធ្វើមិនមានពាក្យបន្ថែមចុងទេទាំងអស់ កាលវេយ្យាករណ៍ និង ទ្រង់ទ្រាយ អាច ត្រូវបានបង្ហាញដោយបរិវារសព្ទ និង គុណកិរិយាឬ ត្រូវបានស្គាលដោយបរិបទ ។  នៅក្នុងការ និយាយជាធម្មតាកិរិយាសព្ទអាចត្រូវបានបដិសេធដោយគ្មានត្រូវការបញ្ចប់បរិវារសព្ទ ដោយ ដាក់ពីមុខ ។ ជាឧទាហរណ៍ ខ្ញុំជឿ ខ្ញុំមិនជឿទេ ខ្ញុំឥតជឿភាសាខ្មែរទាំងអស់កម្មវិធីទាំងអស់គ្រប់កម្មវិធីទាំងអស់
ថាច់ ងោស
ការទទួលឋានៈជាព្រះមេគណខេត្ត
គ.ស.១៩៦១ ព្រះអង្គត្រូវបានឡើងធ្វើជាព្រះមេគណខេត្តព្រះត្រពាំង(Vĩnh Bình) នៃគណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទ ។ ថ្ងៃទី ១៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៩៦៣ ព្រះអង្គបានធ្វើជាព្រះវិន័យធម៌និងជាទី ប្រឹក្សារបស់ គណៈពុទ្ធសាសនាថេរវាទមជ្ឈមណ្ឌលនៅទីក្រុងព្រៃនគរ ដែលមានព្រះតេជព្រះគុណ ធម្មវិរិយោ គឹម សាង ជាប្រធាន ។ ចុងឆ្នាំ ១៩៦៩ ព្រះអង្គបានទទួលនាទីជាសង្ឃាធិបតីនៃពុទ្ធសាសនា ខេមរនិកាយ ។
ឃុំគោខ្ចក
=រដ្ឋបាល= ឃុំគោខ្ចកជាឃុំមួយស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពង់ត្របែក, ខេត្តព្រៃវែង។ ឃុំគោកខ្ចក មាន ១២ភូមិ គឺ÷
ឡឹក ជំនោរ
ប្រវត្តិការសិក្សា និងការចូលរួមក្នុងសង្គម
ថ្ងៃទី០១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០០ ជំនោរ បានចូលមកបង្រៀន អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ នៅវិទ្យាល័យ រមាសហែក។ នោះជាថ្ងៃដំបូងនៃជីវិតគ្រូបង្រៀន ហើយ ជំនោរ បានឈរក្បែរក្តារខៀន បង្ហាត់បង្ហាញ ពីជំនាញ អក្សរសាស្ត្រខ្មែរ ដល់ក្មេងៗ អាយុស្របាលៗ ខ្លួនឯង។ ម៉ោងនោះហើយ ដែលជំនោរ បានសម្រេចចិត្ត ទទួលខ្លួន ជា វិស្វករព្រលឹង ជួយខាបសណ្តំ វិញ្ញាណ បណ្តុះ កូនខ្មែរ ជាច្រើនរូប ឱ្យបានជោគជ័យ និងស្រឡាញ់ភាសាខ្មែរ រហូតដល់ សព្វថ្ងៃនេះ ពួកគេជាច្រើន បានក្លាយជា គ្រូបង្រៀន។
ការសិក្សា​កម្រិតឧត្តសិក្សា
កិច្ចការនវានុវត្តន៍
ស្នាដៃទាំងឡាយ របស់ លោក ឡឹក ជំនោរ
ជ័យលាភីអក្សរសិល្ប៍
បេតុង
ប្រវត្តិ
សារធាតុ​បន្ថែម​របស់​បេតុង​ត្រូវ​បាន​គេ​យក​មក​ប្រើ​តាំង​ពី​សម័យ​រ៉ូម៉ាំង​និង​អេស៊ីប​មក​ម្ល៉េះ នៅ​ពេល​នោះ​គេ​រក​ឃើញ​ថា ដោយ​បន្ថែម​ផេះ​ភ្នំភ្លើង ទៅ​ក្នុង​ល្បាយ​បេតុង អាច​អោយ​បេតុង​កក​នៅ​ក្នុង​ទឹកបាន​។ ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ដែរ ពួក​រ៉ូម៉ាំង​បាន​ដឹង​ថា សក់សេះ បាន​ជួយ​បេតុង​ទប់​មិន​អោយ​ងាយ​ប្រេះ​ ក្រោយ​ពេល​រឹង ហើយ​ដោយ​បន្ថែម​ឈាម ធ្វើ​អោយ​វា​ធន់​បាន​ល្អ​នឹង​អកាសធាតុ​​ត្រជាក់។