cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
បូជនីយដ្ឋាន​ដែនកោះ​លង្កា
បូជនីយដ្ឋានសំខាន់ៗទាំង១៦កន្លែង
ស្ថានទីទាំង ១៦ នេះ គឺជាកន្លែងដែលព្រះ ជិនស្រី ទ្រង់ធ្លាប់យាងមក ហើយទ្រង់ថែមទាំង បានគង់ធ្វើសមាធិចូលនិរោធសមាបត្តិ ជាមួយនឹង ព្រះអរហន្ត ទាំងឡាយប្រាំរយអង្គទៀតផង ។
បន្លែផ្លែឈើ
​ប៉ោម
​ផ្លែប៉ោម​មានជីវជាតិ-ក (​វីតាមីន ​A) និង​ ជីវជាតិ-គ (វីតាមីន​C) កាល់ស្យូម​ ហ្វូសហ្វ័រ​ និង​សារធាតុ​ហ្វ្លាវ៉ូណយ​ ដែល​ជួយ​ពង្រឹង​ដំណើរការ​នៃ​វីតាមីន​C ទប់​ស្កាត់​រ៉ាឌីកាល់​សេរី​ ការពារ​ជំងឺ​មហារីក​បន្ថយ​សម្ពាធ​ឈាម​ និង​រោគ​បេះដូង។
ផ្លែទុរេន (Durian)
right| 100px ផ្លែទុរេនសម្បូរទៅដោយជីវជាតិបេ និងសេ ជាតិដែក ជាតិកាល់ស្យូម ជាតិហ្វូសស្វ័រ ។ដូច្នេះចំពោះអ្នកមានឆ្អឹងផាលខ្យោយ គឺក្នុងមួយថ្ងៃៗ អាចទទួលទានផ្លែទុរេនអោយបានពី ៣ទៅ ៥ក្លែប គឺពិតជាអាចប៉ូវក្រលៀន និងបំប៉នឆ្អឹងផាល​ ។ ម្យ៉ាងទៀតដោយសារតែផ្លែទុរេនជា ប្រភេទផ្លែឈើ មានលក្ខណៈក្តៅ ចំពោះអ្នកជម្ងឺឈឺបំពង់ ក និងជម្ងឺរលាកក្រលៀន គឺហាមទទួលទាន ។
ផ្លែ​ត្រប់វែង (Egg-Plant)
ផ្លែ​ត្រប់វែងមានធាតុ​ត្រជាក់​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​​សម្ពាធ​ឈាម​​មាន​តុល្យភាព​ ដូច្នេះ​ត្រប់​វែង​នេះ​ត្រូវ​នឹង​​អ្នក​មាន​សម្ពាធ​ឈាម​ខ្ពស់​ទទួល​ទាន។ សម្បូរ​ទៅ​ដោយ​ជីវជាតិ​ "P" ដែល​អាច​ការពារ​​មិន​ឲ្យ​​សរសៃ​ឈាម​តូច​ឆ្មារ​ចេញ​ឈាម។ ដូច្នេះ​​ចំពោះ​មនុស្ស​ចាស់​ និង​ មនុស្ស​ធាត់​​គួរ​គប្បី​ទទួល​ទាន​​ឲ្យ​បាន​ច្រើន។
នគរឆាវ
កេរ្តិ៍ដំណែល
កូនចៅនៃប្រជាជនឆោបានរក្សាទុកឈ្មោះនៃអតីតរដ្ឋរបស់ខ្លួន ។ នេះគឺកំណើតមួយនៃនាមត្រកូលចិន 曹 (ឆោ រឺ Cáo) ។
សង្កាត់ចាក់អង្រែលើ
សង្កាត់ចាក់អង្រែលើ (អក្សរឡាតាំង: Chak Angre Leu រឺ Sangkat Chak Angre Leu) ជាសង្កាត់មានលេខរៀងទីមួយនៃខណ្ឌមានជ័យ។ ចាក់អង្រែលើមានទីប្រជុំជនមួយ គឺ ក្បាលថ្នល់។ សង្កាត់នេះមានគំរោងអភិវឌ្ឍន៍ធំៗ ជាច្រើនមាន ដូចជា សហកម្មសិទ្ធាគារ រឺ ខន់ដូ ផ្សារទំនើបជាច្រើន បូករួមទាំងគំរោងអចលនទ្រព្យបុរីជីបម៉ុង និង គំរោងផ្សារទំនើបអ៊ីអនម៉ល៣។ល។
កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងឆ្នាំ២០០៤
កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី៩ត្រូវបានធ្វើឡើងនៅទីក្រុងអ៊ីស្លាម៉ាបាដ ប្រទេស ប៉ាគីស្ថាន នៅឆ្នាំ២០០៤។ តាមកាលវិភាគ កីឡាអាស៊ីខាងត្បូងលើកទី៩ត្រូវធ្វើឡើងនៅឆ្នាំ២០០១ទេ តែគេបានផ្អាកទៅវិញដោយសារមានព្រឹត្តិការណ៍វាយប្រហារភារវកម្ម​ថ្ងៃទី១១កញ្ញា នៅសហរដ្ឋអាមេរិក។
អាំងតេក្រាលមាឌ
ក្នុងគណិតវិទ្យា ជាពិសេសក្នុងការគណនាអថេរច្រើន អាំងតេក្រាលមាឌសំដៅលើអាំងតក្រាលលើដែនកំនត់ដែលមានវិមាត្រ៣(គោល៣)។
វាអាចមានន័យថាអាំងតេក្រាល៣ជាន់ ភ្ជាប់ជាមួយតំបន់ D ក្នុង R3​ នៃអនុគមន៍ f(x,y,z)\, ហើយជាធម្មតាត្រូបានគេសរសេរជា៖
ទ្រឹស្តីបទគ្រីន
ការបង្ហាញនៅពេល D\, ជាតំបន់ធម្មតា
thumb|300px|right|If D ជាតំបន់ធម្មតា ភ្ជាប់ជាមួយព្រំដែនរបស់វាដែលមាន C1, C2, C3, C4 ទ្រឹស្តីបទគ្រីនអាចត្រូវបានបង្ហាញ។
ខាងក្រោមនេះគឺជាការបង្ហាញនៃទ្រឹស្តីបទ ចំពោះផ្ទៃសមញ្ញD\, មានតំបន់ប្រភេទI ដែលC2 និង C4 ជាបន្ទាត់ឈរ។ ការបង្ហាញស្រដៀងគ្នាមានពេលដែលD\,គឺជាតំបន់ប្រភេទ II​ ដែលC1 និង C3 ជាបន្ទាត់ត្រង់។
ទំនាក់ទំនងនឹងទ្រឹស្តីបទឌីវែរសង់(divergence theorem)
ដែល ជាវ៉ិចទ័រណរម៉ាល់ឯកតាដែលចង្អុលចេញក្រៅលើព្រំដែន ។
ពិធីបុណ្យ
របៀបឈួលភ្លីង
បើរកដីល្អបាន រកថ្ងៃល្អបាន ត្រូវរកប្រដាប់ក្រុងពលីរួចមកជីករណ្តៅជ្រុង ៣ ក៏បាន ជ្រុង ២ ដូចខែចំហៀង ២ ជ្រុងក៏បាន ។ ចំពោះជ្រុងរណ្តៅ ៣ ដូចហោងជាងផ្ទះ ឯជ្រុង ឯជ្រុង ២ ដូចខែចំហៀង ។ ឯរណ្តៅជ្រុង ២ នេះត្រូវជីកតាមទំនួលខែ ៖
• មិគសិរបុស្ស មាឃកោងទៅទក្សិណ ជ្រុងទៅឧត្តរ បារដីទៅបស្ចឹម ផ្អៀងមាត់កោដ្ឋទៅនិរតី ។ ជីករណ្តៅស្រេចហើយយកគ្រឿងសម្រឹត បើគ្មានយកឪទិន ឬពាងក៏បាន ដាក់ទឹកឲ្យពេញប្រៀបដាក់ក្នុងបាតរណ្តៅទើបយកកោដ្ឋ ទៅដាក់លើមាត់ពាង ឬឪទិននោះ លុបដី និមន្តព្រះសង្ឃបង្សុកូល យកទឹកច្រូច យកទឹកអប់មកស្រោចពីលើ ត្រជាក់ត្រជុំហោង ។
ប្រវត្តិទង់ក្រពើ (ទី ២)
ការនិយមចងទង់ក្រពើនេះមានប្រវត្តិដូចតទៅនេះ ៖
គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យ
គណបក្សសម្ព័ន្ធដើម្បីប្រជាធិបតេយ្យមានអត្តសញ្ញណចំនួន ៤ គឺ៖
២. ចំណុចចាប់ផ្តើម ៖ អ្វីៗទាំងអស់ត្រូវផ្តើមចេញពីការចូលរួមរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ។
យន្តការ៨ចំណុច
៤. ត្រូវបង្កើតតុលាការរដ្ឋបាល
៧. បោះឆ្នោតដោយផ្ទាល់ជ្រើសរើស និងទំលាក់តំណាងគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ដោយប្រជាពលរដ្ឋ(ថ្នាក់ឃុំ/សង្កាត់ ស្រុក/ខណ្ឌ និងខេត្ដ/ក្រុង)
គឺជាវិធានការ ធ្វើឲ្យតំណាងពលរដ្ឋគ្រប់លំដាប់ថ្នាក់ ទទួលខុសត្រូវផ្ទាល់ ចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋ ដែលជាម្ចាស់ អំណាច ហើយក៏ជួយកាត់ផ្តាច់ខ្សែរយៈបក្សពួក ពីថ្នាក់ជាតិ ដល់មូលដ្ឋានដែលជាចំណុចផ្តើម នៃការកកើត នូវអំណាចផ្តាច់ការ ។
៨. ប្រើប្រព័ន្ធឯកត្ដនាមជ្រើសរើសតំណាងរាស្ដ្រ ប្រព័ន្ធឯកត្តនាមនេះ បានកាត់បន្ថយយ៉ាងខ្លាំងនូវឥទ្ធិពលរបស់មេបក្សទៅលើអ្នកតំណាង រាស្រ្ត។ ឥទ្ធិពលមេបក្សអាចធ្វើឲ្យតំណាងរាស្រ្ត បាត់ឯករាជ្យភាព ខ្វល់ខ្វាយតែផលប្រយោជន៍បក្សខ្លួន ជាជាងគិតគូរដល់ផលប្រយោជន៍ប្រជាពលរដ្ឋដែលជាម្ចាស់ប្រទេស។ តំណាងរាស្រ្តមានឯករាជ្យ និងសេរីភាពគ្រប់គ្រាន់ ដោយគ្មានរងសម្ពាធពីជនមានឥទ្ធិពលណាម្នាក់នោះ តំណាងរាស្រ្តនោះអាចបំពេញការងារជួយកែតម្រង់រដ្ឋាភិបាល យ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព និងរៀបចំធ្វើច្បាប់ណាដែលបំរើដល់ផលប្រយោជន៍ជាតិ និងផលប្រយោជន៍ប្រជាជនពិតៗ។
ការស្វែងរកការគាំទ្រគំនិត
នៅឆ្នាំ២០០៧ គណបក្ស​​បានចូលរួមដាក់បេក្ខជនឈរឈ្មោះបោះឆ្នោតឃុំ/សង្កាត់ បាន២៥ឃុំ​​ ក្នុងខេត្តចំនួន៥។
បញ្ជីឈ្មោះគណៈកម្មាធិការអចិន្រ្តៃយ៍
៩. ទូច ពុធ្ធសូរីដា (ប្រុស) អចិន្រ្តៃយ៍
សោមា
ការ​បង្កើត​រាជវង្ស​ដំបូង
អ្នក​ស្នងរាជ្យ​ត​ពី​កុរុងហ៊ុនធៀន គឺ​ជា​កូន​ចៅ​របស់​ព្រះអង្គ ក្នុង​នោះ​មាន​កុរុងហ៊ុនផានហួង ដែល​ជា​ព្រះរាជា​មួយ​អង្គ​ខ្លាំង​ពូកែ មាន​កលល្បិច​ក្នុង​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាម​ពង្រឹង​អំណាច​កណ្ដាល ហើយ​វាយ​ពង្រីក​អាណាចក្រ​អោយ​ធំ​ទូលាយ។ ស្ដេច​អង្គ​នេះ​សោយ​ទិវង្គត​ក្នុង​ព្រះជន្ម ៩០​ព្រះវស្សា នៅ​ដើម​សតវត្ស​ទី​៣​នៃ​គ្រិស្ដសករាជ។ ព្រះរាជបុត្រ​របស់​ព្រះអង្គ​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ចិន ថា​មាន​ព្រះនាម ផានផាន ត្រូវ​ជ្រើស​តាំង​អោយ​ឡើង​ស្នងរាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះអង្គ។ ប៉ុន្តែ ព្រះរាជា​អង្គ​ថ្មី​នេះ បាន​ប្រគល់​កិច្ចការ​រដ្ឋ​ទាំងអស់​ទៅ​អោយ​មេ​ទ័ព​ម្នាក់​ឈ្មោះ ឝ្រីមារញ មើល​កិច្ចការ​ជំនួស។ ព្រះអង្គ​សោយរាជ្យ​បាន​តែ​បី​ឆ្នាំ​ក៏​សុគត​ទៅ។ ពួក​នាម៉ឺន​សព្វ​មុខ​មន្ត្រី ក៏​ជ្រើស​មេ​ទ័ព ឝ្រីមារញ អោយ​ឡើង​សោយរាជ្យ។
ដេកា
ដេកា (និមិត្តសញ្ញា៖ da) ជាបុព្វបទនៅក្នុងប្រព័ន្ធខ្នាតអន្តរជាតិ សំដៅលើ 10 ។
សមីការដឺក្រេទី២មាន១អញ្ញាត្តិ
សមីការទូទៅ
ស្មើនឹង មេគុណតួកណ្តាល b ទាញរកតម្លៃ x ។
នាំអោយ ( x + 3 ) ( x + 5 ) = 0
វិធីដោះស្រាយតាមរូបមន្ត
នៅក្នុងការដោះស្រាយសមីការដឺក្រេទី២មាន១អញ្ញាត្តិ វិធីដែលស្រួលដោះស្រាយជាងគេ គឺវិធីដោះស្រាយតាមរូ​បមន្ត ។ យើងអាចដោះស្រាយសមីការដឺក្រេទី២ដោយប្រើរូបមន្តបាន ដោយគ្រាន់តែបម្លែងសមីការ អោយចូលតាមទម្រង់ដែលកំណត់មក ជាការស្រេច ។
រូបមន្តទូទៅ
ដោយផ្ទឹមជាមួយនឹងសមីការ ax2 + bx + c =0 យើងទាញបាន
នាំអោយ x = -1
ពិធីបុណ្យចូលព្រះវស្សា
ពិធីបុណ្យចូលព្រះវស្សា
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិធីបុណ្យ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិធីបុណ្យខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ពិធីបុណ្យនៅស្រុកខ្មែរ
ទ្វីបអឺរ៉ុប
ភាសា
ពហុភាសានិយម និង ការ​អភិរក្ស​ភាសា​តំបន់ និង​ភាសា​ជនជាតិ​ភាគតិច ត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ជា​គោលដៅ​នយោបាយ​នៃ​អឺរ៉ុប​នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន​។
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
អារម្ភកថា
អ្នកនយោបាយគិតគូរបញ្ហាគ្រប់គ្រងរដ្ឋ មានបញ្ហារដ្ឋធម្មនុញ្ញ បញ្ហាលទ្ធិ បញ្ហាសេរីភាព បញ្ហាបោះឆ្នោតជាដើម។អ្នកតិចនិកដោះស្រាយបញ្ហារដ្ឋបាល មានបញ្ហាហិរញ្ញវត្ថុ បញ្ហាយោធា បញ្ហាសាធារណការ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ច ទូរស័ព្ទ វិទ្យុជាដើម។ <br \> អ្នកនិពន្ធចោតជាបញ្ហាសង្គម មានបញ្ហាអក្សរសាស្ត្រ បញ្ហាទំនៀមទំលាប់ បញ្ហាតម្លៃជាតិ បញ្ហាចិត្តសាស្ត្រជាដើម។ <br \> អ្នកនយោបាយ និងអ្នកតិកនិក មានប្រយោជន៍ដល់ប្រទេសជាតិ និងប្រជាជន អ្នកនិពន្ធក៏មានប្រយោជន៍ដូច្នោះដែរ។គេនិយាយថា អ្នកនិពន្ធជាព្រលឹង ហើយជាពន្លឺរបស់ប្រទេសជាតិ៖ <br \> ចំពោះប្រទេសកម្ពុជាសព្វថ្ងៃ គំនិតដែលជាសត្រូវរបស់ប្រជារាស្ត្រគឺ គំនិតចក្រពត្តិ គំនិតមើលងាយមនុស្ស(ចាស់មើលងាយក្មេង ប្រុសមើលងាយស្រី អ្នកធំមើលងាយអ្នកតូច អ្នកមានមើលងាយអ្នកក្រ) គំនិតលុតក្រាប គំនិតប្រកាន់បក្ខពួកហួសហេតុ គំនិតសង្គ្រាមនិយម។ <br \> អាស្រ័យហេតុនេះ អ្នកនិពន្ធគប្បីតម្រង់បញ្ញាតែងរឿង ទោះជារឿងប្រលោមលោកសាមញ្ញក្តី ទោះជារឿងប្រលោមលោកក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រក្តី ច្នៃយ៉ាងណាឲ្យជនរួមជាតិមានសតិសម្បជញ្ញៈ ភ្ញាក់រលឹកឡើងដឹងខ្លួនថាជាមនុស្ស មនុស្សមានសិទ្ធិស្មើមនុស្សឯទៀត មានសេរីភាពតាមលំអានសកលលោកនិងលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ។ធ្វើយ៉ាងនេះគឺជួយដំណើរការអ្នកនយោបាយ(មានរាជរដ្ឋាភិបាលជាដើម)ឲ្យងាយក្នុងការរៀបចំសង្គមយើងឲ្យមានវឌ្ឍនធម៌ និងសន្តិភាពដែលមនុស្សលើសកលលោកស្រឡាញ់គ្រប់ៗគ្នា។
ប្រាសាទគុកយាយហម
ស្ថាបត្យកម្មប្រាសាទ
សព្វថ្ងៃនេះ អ្វីដែលនៅសល់គឺតួប្រាង្គប្រាសាទមួយធ្វើពីថ្មភក់សុទ្ធសាធ ។ ប្រាសាទនេះមាន ទ្វារចូលទាំងបួនទិស តែទ្វារខាងកើតជាច្រកសំខាន់ពោលគឺជាទិសសំខាន់របស់ខ្មែរ ។ នៅជាប់ពី ខាងលិចនៃតួប្រាង្គនេះ យើង ឃើញនៅមានសល់ទួលបុរាណពីរជាតួប្រាសាទឥដ្ឋ ដែលទទួលរង នូវការជីកកកាយយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ ។ ក្រៅពីនេះ នៅមានសំណង់ផ្ទាំងថ្មជាមេទ្វារប្រាសាទ ផ្តែរទ្វារមាន ចម្លាក់នៅកប់ដី ទម្រលិង្គ ចំណែកជើង ប្រអប់ជើង និង ដងខ្លួនព្រះពុទ្ធថ្មកំពូលប្រាសាទដែលធ្លាក់ មកដី ទម្លាក់បដិមា ក្បាច់ស្លឹករកា និងអំបែងកុលាលភាជន៍ជាដើម ។ល។ នៅជុំវិញប្រាសាទយាយហម ក៏មានជាប្រព័ន្ធធារាសាស្រ្តខ្វាត់ខ្វែងដូចជា ស្រះទឹក ត្រពាំង ទឹក  ទន្លេអុំ និងអូរ។ ក្រៅពីនេះនៅខាងក្រៅកំពែងប្រាសាទមានទួលជុំវិញដែលយើងប្រទះឃើញ មានអំបែងកុលាលភាជន៍ជាច្រើនដូចជា ក្អមគម្របពួចជាដើម ។ ដូចនេះ តាមរយៈសំណល់អំបែង កុលាលភាជន៍នេះអាចបញ្ជាក់បានថា ទីតាំងប្រាសាទ យាយហមប្រាកដជាមានសហគមន៍មនុស្ស រស់នៅក្បែរប្រាសាទ និងយកប្រាសាទជាទីសក្ការបូជា។
ដេស៊ី
បុព្វបទនេះមិនសូវត្រូវបានគេប្រើប្រាស់ទេ លើកលែងតែក្នុងខ្នាតសំលេងដែលនិយមគិតជា ដេស៊ីបែល។
ទ្រឹស្តីបទពីតាករ
ស្តាំ|200px ក្នុងត្រីកោណកែង ABC កែងត្រង់ C នោះគេបាន AB ជាអ៊ីប៉ូតេនុស ដែល AB = c, AC = b និង BC = a (សូមមើលលើរូបខាងស្តាំ)។ ហេតុនេះ "" ឬ ""
គេឲ្យត្រីកោណABCកែងត្រង់B ដែលAB=1Cm,BC=20Cm
ដោយផលបូកក្រលាផ្ទៃនៃត្រីកោណ AHC និង BHC ស្មើនឹងក្រលាផ្ទៃត្រីកោណ ABC យើងបាន
ហេតុនេះ ឬ
ដេរីវេនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
ឌីផេរ៉ង់ស្យែលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រគឺជាវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យា​មួយក្នុងស្វែងរកអត្រាដែលអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រមួយធ្វើការផ្លាស់ប្តូរដោយគោរពតាម​អថេរ។ វាក៏ត្រូវបានគេហៅម្យ៉ាងទៀតថាជាដេរីវេនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ។ អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រធម្មតាទូទៅរួមមាន និង  \tan (x) \,។
ឌីផេរ៉ង់ស្យែលនៃអនុគមន៍កូស៊ីនុស
យោងតាមលក្ខណៈត្រីកោណមាត្រ
រៀបឡើងវិញនូវតួនិមួយៗ និងធ្វើលីមីត គេបាន
ឌីផេរ៉ង់ស្យែលនៃអនុគមន៍កូស៊ីនុសច្រាស់ (អាកកូស៊ីនុស)
ដោយជំនួស y ក្នុងទំរង់ខាងលើ យើងបាន
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី១
វ៉ាកងធំ! អ្នកទាំងឡាយគង់ជ្រាបស្រាប់ហើយ នូវកម្លាំងនៃសេចក្តីសប្បាយដែលពង្រីកទ្រូង នៃយុវជនលាសាលារៀន នៅពេលដែលចំពើបលើ ឈប់ពីរខែ វ៉ាកងធំ! ឈប់ពីរខែ! ពាក្យចម្លែកអស្ចារ្យដែលបើកទ្វារជើងមេឃធំ ទូលាយទៅខាងមុខបាន។បក្សាដែលគេបង្ខាំងនៅក្នុងទ្រូង ហើយបើគេបើកទ្វារលែងទៅ មានសេចក្តីត្រេកអរ យ៉ាងណាមិញក្មេងសិស្សទាំងឡាយក៏សប្បាយយ៉ាងនោះដែល។ខ្លួនគេដូចជាស្រាលចង់រសាត់អណ្តែតទៅតាមអាកាស កិរិយាគេដូចជាមនុស្សស្រវឹង គឺស្រវឹងនឹងសេរីភាព! ឈប់ពីរខែ! គេមិនដែលឃើញសប្បាយអ្វីបានយូរដល់ម្ល៉េះទេ។គេរួចពីចំណងការរៀនសូត្រ ដែលត្រូវបំពេញរាល់ថ្ងៃជាអចិន្ត្រៃយ៍។លាហើយសៀវភៅធំៗដ៏មានវិជ្ជាពិបាក ឡើងងងឹតមុខ! លាហើយសម្លេងគ្រូអាចារ្យដែលបង្ខិតបង្ខំស្តីបន្ទោស លាហើយគ្រែដំណេកដែលមានសង្កើចពាសពេញ! លាហើយកន្លែងទទួលភោជនាហារដែលធំក្លិនឆ្អាបៗជាប់នឹងច្រមុះ! លាហើយពួកម៉ាកដែលធ្លាប់ស្រឡាញ់គ្នា ដែលខំប្រកួតប្រណាំងគ្នា...លាហើយ! លាហើយ! លាហើយ! គេនឹងទៅជួបជុំឪពុកម្តាយ បងប្អូនញាតិសន្តាន។គេនឹងបានដេកអស់ពេលតាមចំណង់ បរិភោគតាមឃ្លាន ដើរលេងតាមកំសាន្ត។ឈប់ពីរខែ ជយោ!
ប្រាសាទនរាយ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ខេត្តព្រះវិហារ នរាយ
សង់ទី
បុព្វបទនេះត្រូវបានដាក់អោយប្រើនៅឆ្នាំ១៧៩៥។ សង់ទីក្លាយពីភាសាឡាតាំងថា centum ដែលមានន័យថា មួយភាគមួយរយ។
រេស៊ីស្ទ័រ
រេស៊ីស្ទ័រ​មាន​ទំនាក់​ទំនង​ទៅ​នឹង​ច្បាប់​អូម (ចរន្ត​អគ្គិសនី) ដែល​មាន​រូបមន្ត
ដែល I ជា​ចរន្ត​អគ្គិសនី​មាន​ឯកតា​ជា អំពែរ, V ជា​តង់ស្យុង​មាន​ឯកតា​ជា វ៉ុល, និង R ជា​រេស៊ីស្តង់​មាន​ឯកតា​ជា អូម (មាន​និមិត្ត​សញ្ញា៖ Ω)។
ប្រាសាទតានៃ
ប្រវត្តិប្រាសាទ
ប្រាសាទតានៃជាប្រាសាទមួយនៅស្ថិតនៅក្នុងព្រៃចូលតាមផ្លូវលំតូច ខាងកើតប្រាសាទតាកែវ ឈ្ពោះទៅខាងជើងប្រហែល៨០០ម៉ែត្រ និងមានចម្ងាយប្រវែង ១៥០ម៉ែត្រពីខាងលិចបារាយណ៍ខាងកើត ប្រាសាទនេះមានប្រវែង ១៥០ម៉ែត្រពីខាងត្បូងស្ទឹងសៀមរាប។ ប្រាសាទនេះត្រូវបានកសាងឡើងនៅចុងសតវត្សទី១២ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧ ឧទ្ទិសថ្វាយដល់ព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន។
ភូមិតាទេន
ប្រវត្តិសាស្រ្ត
ភូមិតាទេន ពីមុនមានលោកតាម្នាក់ឈ្មោះតាទេន ។ គាត់បានសាងសង់សាលារៀនដែលធ្វើអំពីឈើមួយអាគារ នៅចំកណ្ដាលភូមិនោះសំរាប់អោយក្មេងៗទៅរៀននៅទីនោះ។ បន្ទាប់មកគេបានបញ្ជូនកេ្មងៗមករៀនជាច្រើននាក់ ហើយពួកគេមានចំនេះដឹង យូរៗទៅច្រើនជំនាន់ក៏បានដាក់ឈ្មោះថាភូមិតាទេនតរៀងមក។មិនតែប៉ុនោះក្មេងពីមុនពួកគេចូលចិត្តលោកតាខ្លាំងណាស់។
កម្ពុជាសម័យសង្គ្រាមលោកទាំងពីរ
វិស័យហិរញ្ញវត្ថុ
គួររំឮកថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៨៩០មក បញ្ជីចំណូលចំណាយនៃប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវកាន់កាប់ដោយហិរញ្ញិកម្នាក់។ ម្យ៉ាងទៀត នៅរៀងរាល់ឆ្នាំ លោករេស៊ីដង់ស៊ុបប៉េរីយ័រ ត្រូវរៀបចំថវិកាសម្រាប់ឆ្នាំខាងមុខ។ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩១៤ គេបានគ្រោងក្នុងផ្នែកចំណាយ នូវមុខចំណាយដូចតទៅ៖ <br \> ដើម្បីទប់ទល់នឹងមុខចំណាយទាំងប៉ុន្មានខាងលើនេះ គេបានបង្កើតនូវប្រភេទពន្ធផ្សេងៗមាន៖
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី១៖ខ្លាបាក់ចង្កូម
មនុស្សចាស់សក់ស្កូវ ពុកចង្ការស្រមូមសក្បុស ប៉ាន់អាយុប្រមាណចិតសិបប្លាយឆ្នាំ។
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រឿងមហាចោរនៅទល់ដែន
សំបូរ
សំបូរអាចសំដៅទៅលើ៖
នើវ៉ាណា
ប្រវត្តិក្រុម
ក្រុមភ្លេងនើវ៉ាណា (Nirvana) ជាក្រុមភ្លេងមួយមានប្រភពមកពីរដ្ឋវ៉ាស៊ីនតោន (Washington) សហរដ្ឋអាមេរិក ធរមានពីឆ្នាំ 1987 ដល់ឆ្នាំ 1994។ ក្រុមភ្លេងនេះមានសមាជិកបីរូបគឺ លោក “ខឺត កូបេន” (Kurt Cobain) ជាអ្នកច្រៀង និងលេងហ្គីតាប្រចាំក្រុម លោក “គ្រីស ណូវ៉ូសែលេច” (Krist Novoselic) ជាអ្នកលេងហ្គីតាបាស (Bass Guitar) ប្រចាំក្រុម និងលោក “ដេវ ហ្គ្រល” (Dave Grohl) ជាអ្នកវាយស្គរប្រចាំក្រុម។
រយៈកាលចុងក្រោយនៃក្រុម
ទោះបីជាក្រុមនេះល្បីរីកសាយនាមជុំវិញសកលពិតមែន ក៏គួរឱ្យស្ដាយផងដែរ ក្រុមនើវ៉ាណាបានបែកបាក់ក្នុងឆ្នាំ1994 អំឡុងពេលដែលលោកខឺត កូបេនសម្លាប់ខ្លួនដោយបាញ់កាំភ្លើងរះចូលមាត់ លាយឡំទៅដោយការប្រើគ្រឿងញៀនហេរ៉ូអ៊ីន (Heroin)។ សមាជិកដែលនៅសល់នោះចែកផ្លូវគ្នាផងដែរ ដូចលោកដេវ ហ្គ្រលបានបង្កើតក្រុមភ្លេងថ្មីមួយទៀតមានឈ្មោះហ្វូ ហ្វាយទ័រ (Foo Fighters) ដើម្បីបំបាត់ក្ដីបាក់ទឹកចិត្តក្រោយពីមិត្តស្និទ្ធរបស់គាត់ លោកខឺត កូបេនសម្លាប់ខ្លួន។ រីឯលោកលោកគ្រីស ណូវ៉ូសែលេចបានបង្កើតនូវក្រុមផ្ទាល់ខ្លួនផងដែរ ឈ្មោះស្វ៊ីត 75 (Sweet 75) ហើយក៏បានចូលក្នុងវិស័យនយោបាយផងដែរ។
នីល ហេនរីក ដេវីដ ប៊័រ
200|thumb|right|នីល ហេនរីក ដេវីដប៊័រ អ្នករូបវិទូដ៏ឆ្នើមម្នាក់ នាសតវត្សទី ២០
ហ្វីហ្វា
សហព័ន្ធចំនួនប្រាំមួយ និងប្រទេសសមាជិកចំនួន ២១១
២. រដ្ឋ/ទឹកដីគ្មានអធិបតេយ្យភាព (កោះអ័រឡែន ហ្គោដឺឡូប ក្រូអិនឡង់ ហ្គឺនស៊ី កោះមែន ជឺស៊ី ម៉ាទីនីក កោះម៉ារីណាខាងជើង រេអុយញ៉ុង ស៊ីងម៉ាទីន សង់ស៊ីបារ)
រឿង អ្នកតា ត្រងោល
ដកស្រង់ចេញពីសៀវភៅប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម : ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
និយមន័យ​ដោយ​ទាញ​ចេញ​ពី​រង្វង់​ត្រីកោណមាត្រ
ស្តាំ|thumb|350px| អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ​គ្រឹះ​ទាំង​៦​អាច​ត្រូវ​បានកំនត់ពី​រង្វង់ត្រីកោណមាត្រ​ ដែល​ជា​រង្វង់​មាន​កាំ​មាន​រង្វាស់​ស្មើ​នឹង​១ និង មាន​ផ្ចិត​ស្ថិត​នៅ​ត្រង់​គល់ O ។ និយមន័យ​នៃ​រង្វង់​ត្រីកោណ​មាត្រ​ផ្តល់​នូវ​វិធីសាស្រ្ត​មួយ​ចំនួនក្នុងការគណនា។ រង្វង់​ត្រីកោណមាត្រ​អាចកំនត់​នូវ​អនុគមន៍​ត្រីកោណមាត្រ​ចំពោះ​គ្រប់​មុំ (អាគុយម៉ង់ )​វិជ្ជមាន​ឬ​អវិជ្ជមាន​ មិនតែ​ចំពោះ​មុំនៅ​ចន្លោះ​ពី​ ០ ទៅ ៩០ ដឺក្រេ (០ និង ) ប៉ុណ្ណោះទេ​។
ក្នុង​ប្លង់ដេកាត​នៃ​​តំរុយអរតូណរមេ  រង្វង់ត្រីកោណមាត្រ គឺជា​រង្វង់​ផ្ចិត O និង​កាំ ស្មើនឹង ១​។ ប្រសិនបើ​យើង​ចាត់ទុក​ចំនុច A(xA, yA) ជាចំនុច​នៅលើ​រង្វង់ គេបាន
រដ្ឋកាឈីន
សូមមើលផងដែរ
• រដ្ឋសាន
ឯកសារយោង
<references group="ត្រូវការផ្តល់យោបល់" />
អនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
លក្ខណៈ​និង​បំរើបំរាស់
ទ្រឹស្តីបទកូស៊ីនុស​គឺជា​បន្លាយ​នៃ​ទ្រឹស្តីបទពីតាករ (មាន​ន័យ​ថា​ជា​ករណីទូទៅ​នៃ​ទ្រឹស្តីបទ​ពីតាករ)​៖
ឬ
គោឧសភរាជ
លក្ខណៈរបស់គោឧសភរាជ
គោឧសភរាជមានកំណត់ក្នុងលក្ខណៈតាមបែបនិយមបច្ចុប្បន្ន គឺសម្បុរខ្មៅ ស្នែងរាងជ្រពាស់ឈ្នក់ ឬប្រក់នាគ គឺរាងខុបទៅមុខបន្តិច គោ២នឹមទៀតដែលសម្រាប់ហែមុខ ហែក្រោយ ឃើញជាមិនទាន់កំណត់លក្ខណៈ តែតាមដែលធ្លាប់ប្រើមក ហើយឃើញច្រើនតែសម្បុរក្រហម។ ឯព្រះគោនោះវេលាទឹមច្រត់ព្រះនង្គ័ល គេប្រដាប់ដោយគ្រឿង គឺពាក់ស្រោមមុខ ស្រោមស្នែង និងពាក់សំពត់កម្រាលសម្បុរក្រហមលើខ្នងផង។
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី២៖បងប្អូនពីរនាក់
បុរសឈ្មោះកាមា ពេបមាត់សើចយ៉ាងវែង ច្រត់ចង្កេះមើលនាងដែលខឹង ហើយពោលតបដោយសម្លេងក្អុលខ្លាំងថា៖
ថាហើយកាមាសើចក្អាកក្អាយ សើចឮរំពង។
នាងទេវីឮសម្តីចុងក្រោយនេះ នាងស្មានក្នុងចិត្តថា ប្រហែលបុរសនេះឃើញនាង និងមានន្ទហើយ ពីព្រោះកាមាត្រូវជាប្អូនបង្កើតរបស់មានន្ទ។នាងខំទប់សេចក្តីអៀនខ្មាស ប្រឹងធ្វើទឹកមុខដដែល។
ប្រវត្តិវិទ្យា និងមុខវិជ្ជាផ្សេងៗ
បុរាណវិទ្យា
បុរាណវិទ្យា (Archeology) ៖ ការសិក្សាអំពីបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រ និងប្រវត្តិវប្បធម៌មនុស្សជាតិ តាមរយៈកំណាយ ការចងក្រង់ឯកសារ និងការវិភាគលើសម្ភារៈដែលនៅសេសសល់ និងទិន្នន័យ ដែលមាននៅជុំវិញវត្ថុទាំងនោះ។
ការិយាល័យប្រវត្តិសាស្ត្រ
ការិយាល័យប្រវត្តិសាស្ត្រ Archontology ជាមុខវិជ្ជាសិក្សាអំពីការិយាល័យប្រវត្តិសាស្ត្រ តួនាទីសំខាន់ៗក្នុងអង្គការរដ្ឋ អង្គការអន្តរជាតិ នយោបាយ សាសនា និងអង្គការសង្គមផ្សេងទៀត។
ប្រវត្តិនយោបាយ
ប្រវត្តិនយោបាយ (Epigraphy)ៈ ជាវិជ្ជាសិក្សាអំពីនយោបាយកាលពីអតីតកាល។
ឯកសារយោង
ដកស្រង់ពីឯកសារបង្រៀនស្តីពី វិធីសាស្ដ្រស្រាវជ្រាវបែបប្រវត្តិវិទ្យា ដោយ ថា លាងអាង THA LEANG ANG ដេប៉ាតឺម៉ង់ ប្រវត្តិវិទ្យា សាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភំពេញ។
ព្យញ្ជនៈខ្មែរ(ត)
សេច១១១ក្ដីផ្ដើម
ស្រៈពេញតួដែលបានរៀបរាប់ក្នុងភាគទី១គឺជាភាសាមគធៈ ក្នុងសម័យពុទ្ធកាល។ ភាសាមគធៈចែកចេញជាពីរ មួយគឺទេសិយា មួយទៀតគឺ តន្ដី ឬ បាលី។ សូមចំណាំថា ភាសាបាលី និង ភាសាសំស្រ្កឹត មិនមែនជាភាសាដើមរបស់ក្មេរនោះទេ។ ភាសាបាលីគេច្រើនឃើញប្រើក្នុងគម្ពីរពុទ្ធសាសនា ឯសំស្រ្កឹតគឺប្រើក្នុងគម្ពីរព្រហ្មញ្ញសាសនា។ ចំណែកព្យញ្ជនៈទាំង៣៣ ពី ក ដល់ អ គឺជាព្យញ្ជនៈក្មេរសុទ្ធសាធ។ ពីព្រោះយើងមិនអាន ក ថា កាក់ ឬ មិនអាន ខ ថា ខាក់ នោះទេ ក គឺ ក ចំណែកឯ ខ គឺ ខ។
ព្យញ្ជនៈខ
កូនខ្មែរសម័យបច្ចុប្បន្នរៀនសូត្រតាមគ្នា ដោយបញ្ញាមិនទាន់បានរីកដុះដាលក្នុងការពិចារណា ម្យ៉ាងចាស់ៗជំនាន់មុនបានបង្រៀនកូនខ្មែរបន្ដវេនគ្នាដូចជាចម្រៀងសារិកាកែវ។ ការបន្ដវេនគ្នាសិក្សាពីប្រវត្តិខ្លួនដោយមិនបានត្រិះរិះពិចារណាថាត្រូវឬខុសនោះជាហេតុធ្វើអោយខ្មែរបាត់ប្រភពដើម បាត់សាវតា ប្រឈមមុខនឹងការបាត់វប្បធម៌ ព្រមទាំងឈានទៅរកការបាត់ពូជសាសន៍ទាំងមូល។
រស្សសញ្ញា ឬបន្តក់ (់)
ខ/ រីឯតួព្យញ្ជនៈប្រកបនឹងអក្សរ “ យ ” ត្រង់សំឡេងប្រកបលំដាប់ទី២នោះ ក៏មិនបាច់ប្រើ “ រស្សសញ្ញា ” ឬបន្តក់ដែរ, ដូចជាពាក្យ “ ចាយ់ ” ក្នុងករណីនេះគេយកស្រៈ “ ៃ ” មកជំនួសវិញ ព្រោះមានសំឡេងដូចគ្នា ។
(័)
ក/ គេប្រើវណ្ណយុត្តិនេះសម្រាប់លម្អៀងស័ព្ទរបស់ពាក្យក្លាយមកពីភាសា បាលី ឬសំស្រ្កឹត ដូចជា ៖ ភយ > ភ័យ, ជយ > ជ័យ, នយ > ន័យ, អាស្រយ > អាស្រ័យ, អាលយ > អាល័យ ។
រជ្ជុសញ្ញា ឬសហសញ្ញា (-)
ង/ សម្រាប់សម្គាល់នូវការរៀបរាប់ ជាលំដាប់លំដោយ អំពីគំនិត ឬចំណុចប្លែកៗ ។
អត្ថន័យខ្លែងឯក
ខ្លែងឯក = ខ លែង ឯក
ជំនាន់មេ មាតាធិបតេយ្យ ប្រទេសនេះឈ្មោះក្មែរ = កេរ + ម៉ែ ដូចដែលបានបកស្រាយក្នុងអត្ថបទមុនៗ។
ដូចនេះ ខ្មែរ គឺ លែង ក្មែរ ទៀតហើយ។
វិធីសាស្រ្តអានអត្ថបទប្រវត្តិសាស្ត្រ
បុព្វកថា
អ្នកនិពន្ធភាគច្រើនបង្ហាញខ្លឹមសារសំខាន់នៅក្នុងអារម្ភកថា ឬ នៅក្នុងសេចក្តីផ្តើម។ ប្រសិនបើអ្នកយល់ពីចំនុច សំខាន់ដែលអ្នកនិពន្ធចង់បង្ហាញនោះ អ្នកនឹងយល់យ៉ាងច្បាស់អំពីការរៀបចំកិច្ចតែងនិពន្ធ និងសេចក្តីសន្និដ្ឋានរបស់ សៀវភៅនោះ។ អ្នកនិពន្ធនោះនឹងរៀបចំបង្ហាញភស្តុតាង និងទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានដើម្បីគាំទ្រគំនិតសំខាន់។ យ៉ាងណាម៉ិញ ប្រសិនបើខ្លឹមសារសំខាន់មិនត្រូវបានបង្ហាញឡើងឱ្យច្បាស់លាស់ ឬក៏ថា ភស្តុតាងមិនមានលក្ខណៈ គាំទ្រវាទេ សៀវភៅនោះមិនមែនជាសៀវភៅប្រវត៉្តិសាស្ត្រដ៏ល្អនោះទេ ទោះបីជាវាមានព្រឹត្តិការណ៍ពិតយ៉ាងណា ក៏ដោយ។ សមត្ថភាពក្នុងការស្វែងរកឱ្យឃើញនូវចំនុចខ្សោយ និងបរិយាយអំពីវាអាចទទួលបានតាមរយៈការ សិក្សាប្រវត្តិសាស្ត្រ។
ល្បែងស្ដេចចង់
តំ នភ្ជាប់ក្រៅ.
។
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី
ស្កូដូស្កា ម៉ារី (ជាឈ្មោះ​ដែល​គាត់​តែង​ហៅ​ខ្លួនឯង) មិនដែល​បាត់បង់​​មនោសញ្ចេតនា​​​ពី​អត្តសញ្ញាណ​​ដើម​ជា​​ជនជាតិប៉ូឡូញ​ទេ ខណៈពេល​ដែល​គាត់​ក៏​ជា​ពលរដ្ឋបារាំង​ដ៏​ស្មោះត្រង់​ដែរនោះ​។ គាត់​បង្រៀន​​ភាសាប៉ូឡូញ​​ដល់​កូនស្រីទាំងអស់​របស់​គាត់ និង​បាន​នាំ​ពួកគេ​ទៅ​លេង​ប្រទេស​ប៉ូឡូញ​ផងដែរ។ គាត់​បាន​ដាក់​ឈ្មោះ​អោយ​ធាតុគីមី​​ដំបូង​គេ​ដែល​គាត់​រកឃើញ​ថា ប៉ូឡូញ៉ូម (១៨៩៨) ដើម្បី​ជា​កិត្តិយស​​ដល់​មាតុប្រទេស​​របស់គាត់។ ក្នុង​កំឡូង​សង្គ្រាមលោកលើកទី១គាត់​បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិការ​របស់​គណកម្មាធិការនៃប៉ូឡូញសេរី (Komitet Wolnej Polski)។ នៅឆ្នាំ១៩៣២ គាត់​បាន​​ស្ថាបនា​វិទ្យាស្ថានរ៉ាដ្យូម (សព្វថ្ងៃជា វិទ្យាស្ថានជំងឺមហារីក ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា គុយរី) នៅ​ទីក្រុង​កំណើត​​របស់​គាត់​គឺនៅ វ៉ារស្សាវ៉ា។
ការតស៊ូរៀនសូត្រនៅប៉ារីស
ខែតុលា ឆ្នាំ១៨៩១ ក្រោយពី​ធ្វើដំណើរ​តាម​រថភ្លើង​រយៈពេល​៣ថ្ងៃ​មក ម៉ារីយ៉ា​បានមក​ដល់​ប៉ារីស។ ពេលនោះ​គាត់​បាន​ចុះឈ្មោះ​ចូលរៀន​នៅ​សកបូន (សាកលវិទ្យាល័យប៉ារីស) ដែល​ពេលនោះ​ជា​សាលា​ដ៏​តិចតួច​ដែល​ទទួល​សិស្សស្រី​អោយ​រៀន​​ផ្នែកវិទ្យាសាស្ត្រ។ នៅលើ​សំណុំបែបបទ​ចូលរៀន គាត់​បាន​កែ​ឈ្មោះពី​«ម៉ារីយ៉ា» មក​សរសេរ​ជា «ម៉ារី» តាម​របៀប​បារាំង​វិញ។ នៅទីនោះ​គាត់​បាន​ចូលរៀន រូបវិទ្យា គីមីវិទ្យា និង​គណិតវិទ្យា។ នៅប៉ារីស ម៉ារី​បាន​ស្វែករក​ជំរក​ស្នាក់នៅ​ជាមួយ​បងស្រី​​និង​បងថ្លៃ​មួយរយៈ​ខ្លី បន្ទាប់មក​នៅ​បន្ទប់​ជួល​ក្រោមដំបូលផ្ទះ​ផ្ទះល្វែងមួយ។
ធាតុ​គីមី​ថ្មី​
ព្យែរ គុយរី ច្បាស់​ក្នុង​ចិត្ត​ថា អ្វី​ដែល​ម៉ារីយ៉ា​គុយរី​បាន​រក​ឃើញ មិន​មែន​ជា​ការ​ភ្លាំងភ្លាត់​នោះ​ទេ។ ដូច្នេះ គាត់​ក៏​សម្រេច​ចិត្ត​បោះបង់​ការ​ស្រាវជ្រាវ​របស់​គាត់​លើ​គ្រីស្តាល់​មួយ​រយៈ​ដើម្បី​ចូលរួម​ជា​មួយ​ម៉ារីយ៉ា គុយរី។ នៅថ្ងៃ ១៤ មេសា ១៨៩៨ ពួក​គេ​បាន​ថ្លឹងយក pitchblende ចំនួន​ ១០០ក្រាម ហើយ​យក​មក​កិន​បំបែក​​។ ពួក​គេ​នៅ​ពេល​នោះ​ មិន​បានដឹង​ថា ​អ្វី​ដែល​ពួក​គេ​កំពុង​ធ្វើ​ការ​ស្វែង​រក​នោះ ​តាម​ពិត​មាន​ក្នុង​បរិមាណ​ដ៏​តិចតួច​បំផុត ដែល​ពួក​គេ​អាច​ត្រូវ​ធ្វើ​ការ​រែង​យក​ចេញ​ពី​រ៉ែ​ដល់​ទៅ​រាប់​តោន​ឯណុះ។​
ក្នុង​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​មិន​ធម្មតា​មួយ ម៉ារីយ៉ា ស្កូដូស្កា គុយរី បាន​សម្រេច​ចិត្ត​មិន​ធ្វើ​បណ្ណ​កម្មសិទ្ធិ​បញ្ញា លើ ការ​ចម្រាញ់​ជាតិ​រ៉ាដ្យូម ក្នុង​គោល​បំណង​ដើម្បី​កុំ​ឱ្យ​សហគម​អ្នក​វិទ្យាសាស្ត្រ​មាន​ការ​ទើស​ទាល់​ក្នុង​ការ​ស្រាវជ្រាវ​បន្ត​។
មរណភាពរបស់ព្យែរ
នៅថ្ងៃទី១៩ មេសា ១៩០៦ ព្យែរ​បាន​បាត់បង់​ជីវីត​ក្នុង​គ្រោះថ្នាក់​ចរាចរណ៍​មួយ​។ ពេល​កំពុង​ឆ្លង​ផ្លូវ​ដូហ្វីន (Rue Dauphine)ពេល​ភ្លៀងធ្លាក់​ខ្លាំង គាត់​ត្រូវ​រទេះសេះ​បុក​ដួល​ចូល​ក្រោម​កង់ ​និង​ត្រូវ​កិន​បែក​លលាដ​ក្បាល​។​
រង្វាន់​ណូបែល​លើក​ទី​២​របស់​ម៉ារី បាន​ធ្វើ​អោយ​អ្នក​ស្រី​មាន​សិទ្ធិ​បញ្ចុះបញ្ចូល​រដ្ឋាភិបាល​បារាំង​​អោយ​ផ្ដល់​ថវិកា​ក្នុង​ការ​កសាង​វិទ្យាស្ថាន​រ៉ាដ្យូម​ឯកជន​មួយ​ឈ្មោះ Institut du radium (សព្វថ្ងៃ​ជា​ Institut Curie(វិទ្យាស្ថាន​គុយរី))នៅ​ឆ្នាំ​១៩១៤​។​ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ដឹកនាំ​ការ​ស្រាវជ្រាវ​ផ្នែក​គីមី​វិទ្យា​ រូបវិទ្យា និង វេជ្ជសាស្ត្រ​។​ វិទ្យាស្ថាន​នេះ​ជា​ថ្នាល​បណ្ដុះ​ជ័យ​លាភី​រង្វាន់​ណូបែល​៤​រូប​ទៀត​ ដែល​ក្នុង​នោះ​ក៏​មាន​កូនស្រី​របស់​គាត់​គឺ​អ៊ីរ៉ែន ហ្សូល្យុត គុយរី និង​កូន​ប្រសារ​ប្រុស​ ហ្វ្រេដេរីក ហ្សូល្យុត គុយរី​។​
ស្នាដៃ
ទិដ្ឋភាព​រូបវិទ្យា និង សង្គមវិទ្យា​នៃ​ស្នាដៃ​របស់​គ្រួសារ​គុយរី បាន​ផ្ដល់​វិភាគទាន​យ៉ាង​សំខាន់​ដល់​ការ​កែទម្រង់​ពិភពលោក​នា​សតវត្សរ៍​ទី​២០ និង ទី ២១។ លោក​សាស្ត្រាចារ្យប្រចាំ​សកលវិទ្យាល័យ Cornell, L. Pearce Williams, បាន​សង្កេត​ឃើញ​ថា ៖
រង្វាន់
ម៉ារី ស្កូដូស្កា គុយរី ជាស្ត្រីទីមួយដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែល និងជាមនុស្សទីមួយដែលបានទទួលរង្វាន់ណូបែលពីរដង។
Open Access Week
ព្រឹត្តិការណ៍
Details of Open Access Week events are recorded in the "Open Access Week" section of the Open Access Directory, organized by country and institution. They are also listed on the Open Access Week website, where over 140 events are listed for Open Access Week 2013.
ព្រះរាជពិធីច្រត់ព្រះនង្គ័ល
រណ្ដាប់តង្វាយទេវរូបក្នុងរោងពិធី
របស់អម្បាលនេះបែងចែកជា៥ភាគ ចែកទៅតាមរោងមណ្ឌលទាំង៥ សម្រាប់បូជាទេវតា (របស់តង្វាយទេវតាទាំងប៉ុន្មាន របស់ណាដែលនៅប្រើការបានវេលាលើកលែងធ្វើ ត្រូវបានព្រាហ្មណ៍អ្នកធ្វើពិធីទាំងអស់) កាលរៀបពលិការថ្វាយទេវតារួចដូច្នេះហើយ ពួកព្រាហ្មណ៍អ្នកធ្វើពិធីដែលក្នុងរោងមណ្ឌលទាំង៥អន្លើ ក៏ផ្ដើមសូត្រមន្តបូជាទេវតា។
អប្បមាទវគ្គបាឡី
២. អប្បមាទវគ្គោ
បមាទំ អប្បមាទេន, យទា នុទតិ បណ្ឌិតោ;
អប្បមាទំ បសំសន្តិ, បមាទោ គរហិតោ សទា។
យមកវគ្គបាឡី
១. យមកវគ្គោ
មនសា ចេ បទុដ្ឋេន, ភាសតិ វា ករោតិ វា;
៤.
ភោជនម្ហិ ច មត្តញ្ញុំ, សទ្ធំ អារទ្ធវីរិយំ;
អនិក្កសាវោ កាសាវំ, យោ វត្ថំ បរិទហិស្សតិ;
យោ ច វន្តកសាវស្ស, សីលេសុ សុសមាហិតោ;
តេ សារំ នាធិគច្ឆន្តិ, មិច្ឆាសង្កប្បគោចរា។
១៣.
យថា អគារំ ទុច្ឆន្នំ, វុដ្ឋី សមតិវិជ្ឈតិ;
ឯវំ អភាវិតំ ចិត្តំ, រាគោ សមតិវិជ្ឈតិ។
យថា អគារំ សុឆន្នំ, វុដ្ឋី ន សមតិវិជ្ឈតិ;
សោ សោចតិ សោ វិហញ្ញតិ, ទិស្វា កម្មកិលិដ្ឋមត្តនោ។
១៦.
ឥធ តប្បតិ បេច្ច តប្បតិ, បាបការី [បាបការិ (?)] ឧភយត្ថ តប្បតិ;
១៩.
គោបោវ គាវោ គណយំ បរេសំ, ន ភាគវា សាមញ្ញស្ស ហោតិ។
យមកវគ្គោ បឋមោ និដ្ឋិតោ។
បេតវត្ថុ
រឿងខេត្តូបមាប្រេត ទី១
ចប់ រឿងខេត្តូបមាប្រេត ទី១។
រឿងសូករប្រេត ទី២
ចប់ រឿងសូករប្រេត ទី២។
រឿងបិដ្ឋធីតលិកប្រេត ទី៤
ចប់ រឿងបិដ្ឋធីតលិកប្រេត ទី៤
រឿងតិរោកុឌ្ឌប្រេត ទី៥
ចប់ រឿងតិរោកុឌ្ឌប្រេត ទី៥
រឿងគោណប្រេត ទី៨
(បិតាពោលថា) អ្នកស្រោចស្រប់យើងដែលភ្លើងឆេះហើយ ញុំាំងសេចក្ដីក្ដៅក្រហាយទាំងពួងឲ្យរម្ងាប់ ដូចបុគ្គលយកទឹកស្រោចលត់ភ្លើងដែលឆេះឆ្នាំងខ្លាញ់ សរ គឺសេចក្ដីសោក ដែលអាស្រ័យនៅក្នុងហ្ឫទ័យយើង អ្នកបានដកចោលហើយ កាលយើងត្រូវសេចក្ដីសោកចំពោះបិតា គ្របសង្កត់ អ្នកដែលចេះបន្ទោបង់សេចក្ដីសោកបាន យើងនោះ ឈ្មោះថា មានសរ គឺសេចក្ដីសោក ដែលអ្នកដកចោលហើយ មានសេចក្ដីត្រជាក់កើតហើយ មានទុក្ខរលត់ហើយម្នាលមាណព យើងលែងសោយសោក លែងយំហើយ ព្រោះបានស្ដាប់វាចារបស់អ្នក ជនទាំងឡាយណា ប្រកបដោយបញ្ញា ជាអ្នកអនុគ្រោះ ជនទាំងនោះ តែងធ្វើយ៉ាងនេះ ដូចជាសុជាតមាណព បានញុំាងបិតាឲ្យត្រឡប់ចាកសេចក្ដីសោកដូច្នោះ។
រឿងខលាតប្រេត ទី១០
(នាយពាណិជសួរថា) បើដូច្នោះ យើងនឹងឲ្យសំពត់សាដកសម្រាប់ដណ្ដប់ដល់នាង ចូរនាងស្លៀកសំពត់សាដកនេះចុះ ម្នាលនាងមានភក្ត្រដ៏ល្អ លុះនាងស្លៀកពាក់សំពត់សាដកនេះរួចហើយ ចូរចេញមកខាងក្រៅ ម្នាលនាងដ៏ចំរើន នាងចូរចេញមក យើងនឹងឃើញនាងដែលមានឫទ្ធិច្រើន។
រឿងនាគប្រេត ទី១១
[១១] (សាមណេរសួរថា) អ្នកទៅមុនគេបង្អស់ជិះដំរីស ឯអ្នកទៅកណ្ដាលគេ ជិះរថទឹមសេះអស្សតរ ចំណែកកញ្ញាមកខាងក្រោយគេ ទៅដោយវ ភ្លឺស្វាងរុងរឿងសព្វទិសទាំង ១០។ ឯអ្នកទាំងឡាយ (ដែលមកក្រោយគេបង្អស់) មានដៃកាន់ដម្បង មានមុខជោកដោយទឹកភ្នែក មានខ្លួនបែកធ្លាយ ហើយផឹកនូវខ្ទុះ និងឈាមនៃគ្នានឹងគ្នាជាអាហារ អ្នកទាំងឡាយ កាលកើតជាមនុស្ស តើបានធ្វើអំពើដូចម្ដេចខ្លះ។
(នាងប្រេត តបថា) យើងខ្ញុំទាំងឡាយ សម្លាប់នូវគ្នានឹងគ្នា ហើយក្រេបផឹកនូវខ្ទុះ និងឈាម ទុកជាផឹកច្រើន ក៏មិនបាត់ស្រេកឃ្លាន យើងខ្ញុំទាំងឡាយ ក៏នៅតែស្រេកឃ្លាន ដដែល។
រឿងឧរគប្រេត ទី១២
[១២] (ពោធិសត្វនិយាយថា) ពស់តែងសកសំណកចាស់របស់ខ្លួនចោល ហើយលូនទៅ យ៉ាងណាមិញ (សត្វ) កាលបើសរីរៈប្រើការមិនកើតហើយ ធ្វើនូវមរណកាលទៅកាន់បរលោក ក៏យ៉ាងនោះ (ឯសរីរៈដែលនៅសល់ខាងអាយនោះ ) កាលគេដុត ក៏មិនបានដឹង (ធ្វើម្ដេចនឹងដឹង) នូវសេចក្ដីខ្សឹកខ្សួលរបស់ញាតិទាំងឡាយបាន ហេតុនោះ ខ្ញុំមិនសោកស្ដាយសរីរៈនុ៎ះឡើយ ស្រេចតែគតិរបស់គេ។
ចប់ រឿងឧរគប្រេត ទី១២។
រឿងប្រេតជាមាតានៃព្រះសារីបុត្ត ទី២
(ប្រេតតបថា) អំពីមុន ខ្ញុំជាមាតារបស់ព្រះសារីបុត្ត ក្នុងជាតិទាំងឡាយដទៃ មកកើតក្នុងកំណើតនៃប្រេត ពេញប្រៀបដោយសេចក្ដីស្រេកឃ្លាន បរិភោគតែទឹកមាត់ដែលគេស្ដោះចោលទឹកសម្បោរ ស្លេស្ម និងខ្លាញ់រាវ (នៃសាកសព) ដែលគេដុត និងឈាមនៃស្រីទាំងឡាយដែលសម្រាលកូន និងឈាមនៃដំបៅ និងច្រមុះ និងក្បាលដាច់ ខ្ញុំមានសេចក្ដី ស្រេកឃ្លានគ្របសង្កត់ បរិភោគនូវខ្ទុះ និងឈាមដែលជាប់នឹងសរីរៈនៃស្រ្ដី និងបុរស នូវខ្ទុះ និងឈាមនៃបសុសត្វ និងមនុស្សទាំងឡាយ ខ្ញុំមិនមានទីពឹង មិនមានទីពំនាក់អាស្រ័យ ដេកតែលើទីស្មសានដូចគ្រែ។ ខ្ញុំត្រេកអរដោយទាននៃព្រះសារីបុត្ត ទើបមិនមានភ័យក្នុងទីណាៗ បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ខ្ញុំមកដើម្បីថ្វាយបង្គំលោកជាអ្នកប្រាជ្ញ ប្រកបដោយសេចក្ដីករុណាក្នុងលោក។
រឿងនាងមត្តាប្រេត ទី៣
ពិតមែនហើយ យើងបានដឹងថា នាងបានរោយ (ខ្ញែ) លើដំណេករបស់យើង តែយើងសូមសួរនាងអំពីហេតុដទៃទៀត ចុះនាងមានកាយអាក្រាត ដោយកម្មអ្វី។
មានការប្រជុំមិត្តសំឡាញ់ និងជួបជុំពួកញាតិ គេបានហៅនាង ព្រមទាំងស្វាមី តែខ្ញុំគេមិនហៅ កាលបើនាងមិនបានដឹង ខ្ញុំក៏លួចយកសំពត់នាងទៅលាក់ ហេតុនោះ ខ្ញុំទើបមានរាងកាយអាក្រាត ព្រោះវិបាកនៃកម្មនោះឯង។
ម្នាលនាងទេវធីតា មានអានុភាពច្រើន យើងសូមសួរនាង នាងកើតជាមនុស្ស បានធ្វើបុញ្ញកម្មដូចម្ដេច នាងជាទេវធីតា មានអានុភាពភ្លឺផ្លេកយ៉ាងនេះ ដោយបុញ្ញកម្មដូចម្ដេច បានជានាងមានអានុភាពដ៏រុងរឿង ទាំងសម្បុររបស់នាងក៏ភ្លឺសព្វទិស។
រឿងមដ្ឋកុណ្ឌលិប្រេត ទី៥
(ត្រូវមើលក្នុងរឿងទី ៩ នៃសុនិក្ខិត្តវគ្គទី ៧ ក្នុងវិមានវត្ថុចុះ)
រឿងអង្កុរប្រេត ទី៩
អំពីជាតិមុន កាលអ្នកនៅក្នុងរោរុវនគរ មានសីលដូចម្ដេច មានសមាចារដូចម្ដេច ផលបុណ្យសម្រេចក្នុងដៃរបស់អ្នក ដោយការប្រព្រឹត្តិនូវធម៌ដ៏ប្រសើរ ដូចម្ដេច។
បុរសកាលឲ្យទាន បាយ ទឹក ខាទនីយៈ សំពត់ និងសេនាសនៈ តើគប្បីធ្វើ (ទាននោះ) ឲ្យសម្រេចដល់បុគ្គលដទៃ ដូចម្ដេច។
រឿងនាងឧត្តរមាតុប្រេត ទី១០
(ព្រះកង្ខារេវត្តត្ថេរតបថា) ទន្លេគង្គានេះ មានទឹកត្រជាក់ហូរមកពីភ្នំហិមវន្ត នាងចូរកាន់យកនូវទឹកអំពីទន្លេគង្គានេះ ហើយក្រេបផឹកចុះ ហេតុអ្វីបានជានាងសូមទឹកនឹងយើងដូច្នេះ។
រឿងឧព្វរីប្រេត ទី១៣
(នាងឧព្វរីតបថា) បពិត្រលោកអ្នកនិរទុក្ខ លោកពោលជាច្រើនដងហើយថា នាងឯងជាមហេសីនៃស្ដេច (ទាំងពួង) ក្នុងសង្សារ ចំពោះខ្ញុំ ដែលកើតជាស្រីណា ខ្លួនរបស់ខ្ញុំ ដែលកើតជាស្រីនោះ (ឆ្លាប់កើតជាស្រី) អស់កាលដ៏យូរ (ឬក៏ឆ្លាប់កើតជាប្រុសដែរ)។
(នាងឧព្វរីពោលថា) លោកបានស្រោចស្រប់ខ្ញុំ ដែលភ្លើង គឺសេចក្ដីសោកកំពុងឆេះសព្វ ឲ្យស្ងប់រម្ងាប់បាន ហើយញុំាងសេចក្ដីក្រវល់ក្រវាយទាំងពួងឲ្យរលត់ ដូចបុគ្គលយកទឹកស្រោចលត់ភ្លើងកំពុងឆេះនូវឆ្នាំងខ្លាញ់ លោកណា បានបន្ទោបង់នូវសេចក្ដីសោកព្រោះប្ដី ចំពោះខ្ញុំ ដែលមានសេចក្ដីសោកកំពុងគ្របសង្កត់ លោកនោះ ឈ្មោះថាបានដកនូវសរ គឺសេចក្ដីសោក ដែលអាស្រ័យនូវហ្ឫទ័យរបស់ខ្ញុំ។ ខ្ញុំនោះ ជាអ្នកមានសរ គឺសេចក្ដីសោកដកចោលហើយ ជាអ្នកមានចិត្តត្រជាក់កើតហើយ មានទុក្ខរលត់ហើយ បពិត្រព្រះមហាមុនី ខ្ញុំលែងសោកស្ដាយ លែងយំទួញហើយ ព្រោះស្ដាប់ពាក្យរបស់លោក។
រឿងសានុវាសិប្រេត ទី២
ព្រះថេរៈ បានស្បែកជើងមានជាន់មួយ ហើយបានប្រគេនដល់ព្រះសង្ឃ ដែលមកអំពីទិសទាំង ៤។ លុះព្រះថេរៈបានប្រគេនហើយ ក៏ឧទ្ទិសចំពោះបិតាមាតា និងបងថា សូមទាននេះ សម្រេចដល់ពួកញាតិរបស់ខ្ញុំ សូមពួកញាតិ បានដល់នូវសេចក្តីសុខ។ ពួកប្រេត បានមកដោយរថ ក្នុងលំដាប់ដែលឧទ្ទិសហើយ (និយាយថា) បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ពួកយើង លោកបានអនុគ្រោះហើយ ដោយបាយផង ដោយគ្រឿងបិទបាំងផង ដោយផ្ទះផង ដោយទានទាំងពីរ គឺបានីយទាន និងយានទានផង បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ពួកយើងមក ដើម្បីថ្វាយបង្គំលោក ជាអ្នកប្រាជ្ញ ប្រកបដោយសេចក្តីករុណាក្នុងលោក។
រឿងសេរិនីប្រេត ទី៦
ឧបាសកនោះ ទទួលស្ដាប់ពាក្យប្រេតនោះថា ប្រពៃហើយ រួចក៏ទៅកាន់ហត្ថិនីបុរី បានប្រាប់ដល់មាតារបស់ស្រីប្រេតនោះថា ខ្ញុំបានឃើញកូនស្រីរបស់នាង ដល់នូវសេចក្ដីលំបាក កើតក្នុងយមលោក បានធ្វើនូវកម្មដ៏លាមក (ច្យុត) អំពីមនុស្សលោកនេះ ទៅកាន់បេតលោក កូនស្រីរបស់នាងនោះ បានផ្ដាំនឹងខ្ញុំក្នុងបេតលោកនោះថា អ្នកអញ្ជើញទៅកាន់ហត្ថិនីបុរី ហើយជម្រាបដល់មាតារបស់ខ្ញុំថា ខ្ញុំបានឃើញកូនស្រីរបស់នាង ដល់នូវសេចក្ដីលំបាក កើតក្នុងយមលោក បានធ្វើកម្មដ៏លាមក (ច្យុត) អំពីមនុស្សលោកនេះ ទៅកាន់បេតលោក។ ទ្រព្យដែលខ្ញុំទុកក្នុងទីនុ៎ះមាន តែខ្ញុំមិនបានប្រាប់នូវទ្រព្យនោះ (ឯទ្រព្យទាំងនោះ) ចំនួន ៤ សែនកហាបណៈ នៅខាងក្រោមបល្ល័ង្ក (របស់ខ្ញុំ)។ សូមមាតាឲ្យទានដើម្បីខ្ញុំផង ចូរចញ្ចឹមជីវិតផង ដោយទ្រព្យនោះចុះ មាតារបស់ខ្ញុំ លុះឲ្យទានហើយ សូមឧទ្ទិសនូវទក្ខិណាទានដល់ខ្ញុំផង ខ្ញុំនឹងជាអ្នកដល់នូវសេចក្ដីសុខ បានសម្រេចសេចក្ដីប្រាថ្នាគ្រប់យ៉ាង ក្នុងកាលនោះ។
រឿងអម្ពសក្ខរប្រេត ទី១
(ស្ដេចលិច្ឆវីសួរថា) អ្នកមានសេះសប្រដាប់ហើយ ហើយចូលទៅក្នុងទីជិតនៃបុរស ដែលគេដោតដោយឈើអណ្ដោត ឯយានជំនិះនេះ ជារបស់អស្ចារ្យ គួររមិលមើល នេះជាផលនៃកម្មអ្វី។
រឿងនន្ទិកាប្រេត ទី៣
ព្រះរាជាក្នុងសុរដ្ឋប្រទេស ទ្រង់មានសេចក្តីតក់ស្លុត ទើបត្រាស់ទៅនឹងនាយសារថី ដូច្នេះថាយើងដើរទៅពារផ្លូវមិនស្រួល នំាឲ្យស្ញប់ស្ញែង នំាឲ្យព្រឺព្រួចរោម ផ្លូវខាងមុខបា្រកដ ផ្លូវខាងក្រោយមិនបា្រកដទេ។ យើងដើរទៅពារផ្លូវមិនស្រួល ក្នុងទីជិតនៃពួកយមបុរសហើយ ឯក្លិនសរីរៈអមនុស្ស ក៏បក់មក ទំាំងសំឡេងគឹកកងរំពងអាក្រក់ ក៏ឮមក។ (ទ្រង់ត្រាស់ដូច្នេះហើយ) ក៏ឡើងគង់លើដំរី ហើយទតមើលទៅទិសទំាង ៤ បានឃើញដើមជ្រៃមួយដើម ជារុក្ខជាតផឹកនូវទឹកដោយជើង បរិបូណ៌ដោយម្លប់ប្រហែលមេឃមានពណ៌ខៀវ ជាឈើមានសម្បុរដូចផៃ្ទមេឃ ព្រះរាជាត្រាស់ទៅនឹងនាយសារថីថា ដើមឈើធំប្រហែលមេឃមានពណ៌ខៀវ ជាឈើមានសម្បុរដូចផៃ្ទមេឃនុ៎ះ ជាឈើអ្វី។
សារថីក្រាបទូលថា បពិត្រមហារាជ នោះជាដើមជ្រៃ ជារុក្ខជាតផឹកនូវទឹកដោយជើង បរិបូណ៌ដោយម្លប់ប្រហែលមេឃមានពណ៌ខៀវ ជាឈើមានសម្បុរដូចផ្ទៃមេឃ។ ព្រះរាជាក្នុងសុរដ្ឋប្រទេស សេ្តចទៅត្រង់ដើមឈើធំប្រហែលមេឃមានពណ៌ខៀវ ជាឈើមានសម្បុរដូចផ្ទៃមេឃ។ ព្រះរាជាស្តេចចុះពីកដំរី ហើយចូលសំដៅទៅរកដើមឈើ ទ្រង់គង់ក្រោមម្លប់ឈើជាមួយនឹងអាមាត្យ និងជនជាបរិស័ទ ក៏បានទតឃើញបំពង់ទឹកដ៏ពេញ និងនំទំាងឡាយដ៏វិចិត្រ។
(ព្រះរាជាត្រាស់ថា) ម្នាលយក្ស អ្នកជាអ្នកបា្រថ្នាសេចក្តីចំរើនដល់យើង ម្នាលទេវតា អ្នកជាអ្នកបា្រថ្នាប្រយោជន៍ដល់យើង យើងធ្វើតាមពាក្យរបស់អ្នកហើយ អ្នកជាអាចារ្យរបស់យើង។ យើងសូមដល់ព្រះពុទ្ធជាសរណៈផង ដល់ព្រះធម៌ ជាសរណៈផង ដល់ព្រះសង្ឃដ៏ប្រសើរជាងមនុស្ស និងទេវតា ជាសរណៈផង។
ចប់ រឿងននិ្ទការប្រេត ទី៣។
រឿងឧច្ឆុប្រេត ទី៥
(ព្រះមោគ្គល្លាន មានថេរវាចាថា) កាលពីដើម អ្នកកើតជាមនុស្ស បានធើ្វបាបកម្មដោយខ្លួនឯង ក្នុងកាលមុន អាត្មារៀបរាប់សេចក្តីនោះប្រាប់អ្នក អ្នកស្តាប់ហើយ ត្រូវដឹងសេចក្តីនោះចុះ។ (កាលនោះ) អ្នកកំពុងដើរស៊ីអំពៅ មានបុរសម្នាក់ដើរពីក្រោយខ្នងអ្នក បុរសនោះ ប្រាថ្នាចង់បានអំពៅនោះ ហើយនិយាយសូម អ្នកមិនបាននិយាយពាក្យតិចតួច នឹងបុរសនោះទេ។ ឯបុរសនោះ បាននិយាយសូមចំពោះអ្នក ដែលមិននិយាយរក បាននិយាយនឹងអ្នកថា អ្នកចូរឲ្យអំពៅដល់ខ្ញុំ អ្នកក៏បានឲ្យអំពៅមួយដើម តាមក្រោយខ្នង ដល់បុរសនោះ នេះជាផលរបស់បាបកម្មនោះឯង។ ហ៎ បើដូចច្នោះ អ្នកគប្បីទៅចាប់អំពៅពីក្រោយខ្នងចុះ លុះចាប់បានហើយ ចូរស៊ីឲ្យឆែ្អតចុះ អ្នកគង់មានចិត្តត្រេកអរ រីករាយ អណ្តែតឡើង ស្រោះស្រាយ ព្រោះតែបានបរិភោគអំពៅនោះ។ បុរសនោះ ទៅចាប់យកអំពៅពីក្រោយខ្នងរបស់ខ្លួន លុះចាប់យកបានហើយ ក៏ស៊ីអំពៅនោះទាល់តែឆ្អែតឆ្អន់ រួចបុរសនោះ មានចិត្តត្រេកអរ រីករាយ អណ្តែតឡើង ស្រោះស្រាយ។
រឿងគូថខាទកប្រេត ទី៨
ចប់ រឿងគូថខាទកប្រេត ទី៨។
រឿងគណប្រេត ទី១០
[៤៥] (ព្រះមោគ្គល្លានសួរថា) នែអ្នករាល់គ្នា អ្នកទំាំងឡាយ មានកាយអាក្រាត មានសរីរៈមានសម្បុរមិនស្អាត ស្គមរវាមដោយសរសៃ មានឆ្អឹងជម្នីររគាមម្ល៉េះ តើអ្នកទំាំងឡាយ ជាអ្វី។ (ពួកប្រេតតបថា) បពិត្រលោកដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំជាប្រេតទុគ៌ត កើតក្នុងយមលោក លះបង់លោកនេះ ទៅកាន់បេតលោក ព្រោះតែធ្វើបាបកម្ម។ (ព្រះមោគ្គល្លានសួរថា) ចុះអ្នករាល់គ្នា បានធ្វើអំពើអាក្រក់ដូចម្តេច ដោយកាយ វាចា ចិត្ត លះលោកនេះ ទៅកាន់បេតលោក ព្រោះផលកម្មអ្វី។ (ពួកប្រេតទូលថា) ពួកយើងបានរើសទ្រព្យកន្លះមាសក នៅនាកំពង់ទឹកដែលឥតទោស (គ្មានម្ចាស់ថែរក្សា) នាកាលទេយ្យធម៌ទាំងឡាយមាន ពួកយើងមិនបានធើ្វទីពឹងដល់ខ្លួន។ ពួកយើងជាបុគ្គលស្រេកទឹក នាំគ្នាចូលទៅរកស្ទឹង ទើបឯស្ទឹងនោះ ក៏ខ្វៃប្រែទៅជាស្ទឹងទទេ ក្នុងកាលក្តៅ ពួកយើងនំាគ្នាចូលទៅរកម្លប់ ម្លប់នោះ ក៏ខ្វែប្រែទៅជាកំដៅដ៏ក្តៅវិញ។ ខ្យល់មានសណ្ឋានដូចជាភើ្លងដ៏ក្តៅ បក់មករកពួកយើង បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ពួកយើងទទួលនូវបាបកម្មនោះផង ទទួលនូវបាបកម្មដទៃពីនោះផង។ ទុកជាពួកយើងដើរទៅកាន់យោជន៍ទំាំងឡាយ ជាបុគ្គលឃ្លាន ចង់ស៊ីអាហារ ក៏រកទទួលទានមិនបាន ហើយក៏ត្រឡប់វិលវិញ ដោយគិតថា ឱហ្ន៎ ពួកយើងជាបុគ្គលឥតបុណ្យទេតើ។ បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ពួកយើងជាបុគ្គលឃ្លានជ្រុលជ្រប់ ដួលដេកលើផែនដី បម្រះននៀល ផ្ងារផ្កាប់លើផែនដី។ លុះពួកយើង ដួលនៅក្នុងទីនោះហើយ ក៏ក្រោកឡើង ដួលប្រូសទៅលើផែនដីនោះវិញ ទើបទង្គិចដើមទ្រូងផង ទង្គិចក្បាលផង ឱហ៎្ន ពួកយើងជាបុគ្គលឥតបុណ្យទេតើ។ បពិត្រលោកដ៏ចំរើន ពួកយើងគួរទទួលនូវបាបកម្មនោះផង ទទួលនូវបាបកម្មដទៃពីនោះផង នាកាលទេយ្យធម៌ទំាំងឡាយមាន ពួកយើងមិនបានធើ្វនូវទីពឹងដល់ខ្លួនសោះ។ បើដូច្នោះ ពួកយើង លុះរំដោះចាកប្រេតនេះទៅ សូមបានកើតជាមនុស្ស ជាអ្នកបរិបូរដោយសីល ធើ្វកុសលឲ្យបានច្រើន អំពីដឹងក្តីទៅ។
រឿងអម្ពវនប្រេត ទី១២
ចប់ រឿងអម្ពវនប្រេត ទី១២។
រឿងភោគសំហរប្រេត ទី១៤
[៤៩] (ពួកស្រីប្រេតស្រែកថា) ពួកយើងបានប្រមូលភោគៈទំាំងឡាយ ដោយសមខ្លះ ដោយមិនសមខ្លះ ពួកជនឯទៀត តែងបរិភោគភោគៈទំាំងនោះ ឯពួកយើង គ្រាន់តែបានចំណែកនៃសេចក្តីទុក្ខ។
រឿងសដ្ឋីកូដសហស្សប្រេត ទី១៦
=ឯកសារយោង=
ម៉ង់តេរីយើ
ទ្រឹស្តីស្តីអំពីច្បាប់
លោក ម៉ង់តេរីយើ​ បានឲ្យនិយមន័យ​ចំពោះ​ពាក្យ​ច្បាប់ថា «នៅក្នុង​ន័យទូលំទូលាយ​របស់​វា ច្បាប់​គឺ ទំនាក់ទំនង​ចាំបាច់​ទាំងឡាយ ដែល​ចេញមកពីអ្វី និ​ងអ្វីដែល​នឹង​កើតឡើង ។ គាត់បានអះអាងថា     «ច្បាប់ ទំនៀមទំលាប់ ប្រពៃណី និងច្បាប់បញ្ញត្តិនៃគ្រប់ជាតិសាសន៍ទាំងអស់ សុទ្ធតែមានប្រភពកំណើតរបស់ ខ្លួនចេញពីមូលហេតុ ២ យ៉ាង កាយមូលហេតុ និងសីលមូលហេតុ ។ លោក​បានបញ្ជាក់​ថា «ច្បាប់បញ្ញត្តិ​ទាំងឡាយ មាន​ចំណងទាក់ទង​យ៉ាងជិតស្និទ​បំផុត ទៅនឹង​ ការ​ប៉ិនប្រសប់​នានា ដែល​ប្រជាជនខុសៗ​ គ្នា មានពី​ធម្មជាតិ​ស្រាប់ សម្រាប់​ធ្វើជា​មធ្យោបាយ​ចិញ្ចឹម​ជីវិត» ។ ក្នុង​ចំណោម​កាយមូលហេតុ កត្តាភូមិសាស្រ្ត ក៏ជាមូលហេតុចម្បង នៃ​កំណកំណើត​ច្បាប់ និង​រដ្ឋ ។ ប្រភពច្បាប់​ចែកជា​ពីរ៖
មនោយិទ្ធិ
វាចា​របស់​អ្នក​និពន្ធ​ក្នុង​ការ​បោះពុម្ព​លើក​ទី​២
សូម​ទទួល​នូវ​អភិនន្ទនាការ​ដ៏​ស្មោះ​ពី​យើង​ខ្ញុំ
ជំពូក​១- ការ​ហ្វឹកហាត់​សម្រាប់​ដាស់​ឬ​ធ្វើ​ឲ្យ​មនោមយិទ្ធិ​កើត​ឡើង
៧. ហាត់​ប្រើការ​គិត​ប្រកប​ខ្សែ​ភ្នែក
ជំពូក​២- ​មនោមយិទ្ធិ​បង្គាប់​ខ្លួន​ឯង
ការ​ប្រើ​មនោមយិទ្ធិ​បង្គាប់​ខ្លួន​ឯង​នេះ​មាន​សាខា​ដែល​នឹង​ញែក​ចែកចេញ​ជា​ ៧ ប្រការ​ដូច្នេះ ៖
ជំពូក​៣- ​មនោមយិទ្ធិ​បង្គាប់​អ្នក​ដទៃ
ភាគទី២៖ មនោមយិទ្ធិ​យ៉ាង​ខ្លាំង ដែល​មាន​វិធី​ហ្វឹកហាត់​លំបាក​ឡើង​និង​ធ្វើ​សម្រេច​ដោយ​លំបាក​ដូច​គ្នា ។
ភាគ​ទី២- មនោមយិទ្ធិ​យ៉ាង​ខ្លាំង
ការសិក្សា...
ជម្រើសអ្នកប្រើប្រាស់
The fundamental theorem of demand states that the rate of consumption falls as the price of the good rises. This is called the substitution effect. Clearly if one does not have enough money to pay the price then they cannot buy any of that item. As prices rise, consumers will substitute away from higher priced goods and services, choosing less costly alternatives. Subsequently, as the wealth of the individual rises, demand increases, shifting the demand curve higher at all rates of consumption. This is called the income effect. As wealth rises, consumers will substitute away from less costly inferior goods and services, choosing higher priced alternatives.
Income effect
Another important item that can change is the money income of the consumer. The income effect is the phenomenon observed through changes in purchasing power. It reveals the change in quantity demanded brought by a change in real income (utility). Graphically, as long as the prices remain constant, changing the income will create a parallel shift of the budget constraint. Increasing the income will shift the budget constraint right since more of both can be bought, and decreasing income will shift it left.
រឿងមហាចោរនៅទល់ដែនវគ្គទី៣៖រាត្រីស្ងាត់
ពន្លឺធ្វើឲ្យនាងកើតក្ដីខ្លាច តែទោះដល់មរណៈក៏ដោយនាងត្រូវតែចូលទៅរកពន្លឺនេះ។ ព្រលឹងនៅចុងសក់ កញ្ញាប្រឹងទប់សន្ដានចិត្ដកុំឲ្យជ្រួលច្របល់ពេក តែឥតប្រយោជន៍។ ស្រីដឹងមុនថា ទុក្ខមួយយ៉ាងធំនឹងមានដល់នាងក្នុងមួយភ្លែតទៀតនេះ តែនាងយល់ថាចៀសទុក្ខនេះមិនបានផុតទេ នាងត្រូវតែប៉ះទង្គិចជាដាច់ខាត។ នាងនឹកថា មិនអីទេខ្លួននាងខុស ហើយនាងព្រមទទួលទុក្ខទាំងអស់ដោយឥតប្រកែក តែពុំដឹងជាទុក្ខនោះ មានភាព រឺ បែបយ៉ាងណានៅឡើយ។
នាងភួងទឹកភ្នែករហាមដែរឱបជើងវិសេសក្លាហានយំដូចកូនក្មេង។ លុះបានទឹកមក នាងទេវីលាបមុខលោកឪពុក លាបដៃជើង និង សព្វសព៌ាង្គកាយ។ គាប់ជួនពេលនោះ ព្រលឹងវិសេសក្លាហានក៏ចូលមកសណ្ឋិតកាន់រូបវិញធ្វើឲ្យមេទ័ពចាស់ងាកក្បាលចុះឡើងៗ។ នាងទេវីត្រេកអរក្រៃលែង ដូចបានឃើញឪពុកនាងមានកំនើតជាថ្មី។ ស្រីខំដាស់បោសអង្អែលទាំងទឹកភ្នែកថា៖
right ពិធីសែនព្រេនចាប់ធ្វើឡើងមួយរំពេចក្នុងវេលានោះ។ នាងភួងត្រូវទៅដាស់លោកមេឃុំ ជំទប់មកដោយឥតបង្អង់។ នាងទេវីត្រូវធ្វើម្ហូបអាហារមាន់ទាសំរាប់សែនភ្លាម។ វិសេសក្លាហាន និងមានន្ទត្រូវកាច់ស្លាធម៌ រកទៀនធូបដោយរួសរាន់។ មិនយូរប៉ុន្មាន លោកមេឃុំ លោកជំទប់ក៏មកដល់ ភ្លើងទៀនធូបក៏ភ្លឺរន្ទាល កូនស្រី កូនប្រុសក៏ក្រាបទាំងគូទន្ទឹមគ្នា។លោកមេឃុំ លោកជំទប់បាចទឹកឲ្យពរសព្ទសាធុការដល់គូថ្មី ដែលផ្ដិតមេដៃចុះសំបុត្រអាពាហ៍ពិពាហ៍ មិនឲ្យយូរដល់តិចតួចឡើយ។ ទើបវិសេសក្លាហានឲ្យពរជ័យដល់បុត្រាបុត្រី ឲ្យបានសុខគ្រប់ប្រការ។
លុះមើកូនសំបុត្រចប់ហើយ មានន្ទដកដង្ហើមធំ។ ណាមួយខ្មោចឪពុកក្មេកនៅជ្រងោ ណាមួយអាណិតដល់នាងទេវី ណាមួយព្រួយបារម្ភប្រហែលឪពុកលោកដឹងរឿងមករៀបការហើយ បានជាហៅទៅបន្ទាយយ៉ាងប្រញាប់ដូច្នោះ។ អ្នកសសៀរទៅជិតនាងទេវីកំពុងតែយំ ខ្សឹបប្រាប់ថា :
ISO 3166
ISO 3166 Maintenance Agency
The ISO 3166 standard is maintained by the ISO 3166 Maintenance Agency (ISO 3166/MA), located at the ISO central office in Geneva, Switzerland. Originally it was located at the Deutsches Institut für Normung (DIN) in Berlin, Germany. Its principal tasks are:
ល្បែងទាញព្រ័ត្រ
សូមមើលផងដែរ
ទាញព្រ័ត្រ
រឿងចៅសុក្រ និង ចៅសៅរ៍
សូមមើលផងដែរ
ប្រជុំរឿងព្រេងខ្មែរ
ពាលវគ្គបាឡី
៦២. បុត្តា មត្ថិ ធនម្មត្ថិ [បុត្តមត្ថិ ធនមត្ថិ (ក.)], ឥតិ ពាលោ វិហញ្ញតិ; អត្តា ហិ [អត្តាបិ (?)] អត្តនោ នត្ថិ, កុតោ បុត្តា កុតោ ធនំ។
៧០. មាសេ មាសេ កុសគ្គេន, ពាលោ ភុញ្ជេយ្យ ភោជនំ; ន សោ សង្ខាតធម្មានំ [សង្ខតធម្មានំ (សី. បី. ក.)], កលំ អគ្ឃតិ សោឡសិំ។
ល្បែងចោលឈូង
ល្បែងឈូង ជាល្បែងម្យ៉ាង របស់មនុស្សកំលោះក្រមុំ ឬមនុស្សចំណាស់ៗ ប្រុសស្រឺ ទូទាំងកម្ពុជរដ្ឋ គេតែងលេងនៅពេលយប់ ខែភ្លឺ ក្នុងរដូវចូលឆ្នាំថ្មី (ខែចេត្រ ពិសាខ)។ គេចែកគ្នាជា ២ពួក ប្រុស១ពួក ស្រី១ពួក។ ក្នុង១ពួកៗ មានគ្នាចំនួនពី១០នាក់រឺ២០ នាក់ឡើងទៅ ឈរត្រៀមជា ២ជួរ ទល់មុខគ្នា ឃ្លាតពីគ្នាប្រមាណជា៨ រឺ១០ ម៉ែត្រ។ គេ យកក្រមារឺកន្សែងមកឆ្នូលអោយមូលចងរិតអោយតឹងណែនល្អ ទុកអោយមានកន្ទុយបន្ដិចហៅថា «ឈូង» សំរាប់កាន់បោះរឺចោលទៅមករកគ្នា។
អង្គការការីតាស
ប្រវត្តិ​នៅព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
នៅឆ្នាំ ១៩៧០ព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅប្រទេសកម្ពុជា បក្គើតគណៈកម្មាការជួយសងគ្រោះជនរងគ្រោះដោយសង្គ្រាម ដែល លោកអភិបាល អ៊ីវ រ៉ាមូស បានតែងតាំង ​លោកគ្រូ តាន់ ហៀន ជាប្រធាន​  ។ គណៈកម្មការផ្តល់ជំនួយនេះបានយកឈ្មោះរបស់អង្គការការីតាសកម្ពុជា​ដែលត្រូវ​បាន​ទទួល​ស្គាល់ផងដែរដោយអង្គការការីតាសអន្តរជាតិ​និងទទួលយកជាសមាជិកពេញលេញក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៣។ អង្គការការីតាសនេះបានបំពេញតួនាទីរហូតដល់ថ្ងៃទី ២៧ ខែមេសាឆ្នាំ ២៩៧៥ កាលបរិច្ឆេទ​នៅពេលដែលខ្មែរក្រហមកាន់កាប់អំណាចនយោបាយនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ។ បន្ទាប់មកមិនត្រឹមតែមានការបិទអង្គការការីតាសនៃប្រទេសកម្ពុជា​និងសកម្មភាពសាសនាទាំងអស់​ប៉ុណ្ណោះទេ​ប៉ុន្តែ​ក៏​មាន​កង​ទ័ពវៀតណាមបានទម្លាក់អំពើប្រល័យពូជសាសន៍មកលើប្រជាជន 1,7 លាននាក់ចេញពីចំនួនសរុប 8 លាននាក់នៃចំនួនប្រជាជនកម្ពុជាក្នុងរបបនេះនៅក្នុងឆ្នាំ ១៩៧៩ ។
រចនាសម្ព័ន្ធអង្គការ
ធនធានមនុស្ស: រចនាសម្ព័ន្ធគ្រប់គ្រងល្អមានចាប់តាំងពីការចាប់ផ្តើមរបស់អង្គការដែលមានមូលដ្ឋានលើវិធាននិងលក្ខខណ្ឌដែលនឹងត្រូវបានធ្វើឱ្យទាន់សម័យនេះ។ ការផ្សព្វផ្សាយត្រូវបានលើកទឹក ចិត្តដែលអាចធ្វើទៅបានតាមរយៈដំណើរការនៃការវាយតម្លៃប្រចាំឆ្នាំ តុល្យភាពយេនឌ័រត្រូវបានយកការថែទាំនៅក្នុងដំណើរការជួលនិងការផ្សព្វផ្សាយ។
ដៃគូ​
ប្រសិទ្ធិភាពនិងសមត្ថភាពរបស់អង្គការការីតាសកម្ពុជាត្រូវបានទទួលស្គាល់ដោយស្ថាប័ននិងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។កម្មវិធីត្រូវបានគាំទ្រផ្នែកហិរញ្ញវត្ថុដោយ​ដៃគូសហការណ៏​ចំនួនដប់ដែលអង្គការការីតាសកម្ពុជាបានកសាងទំនាក់ទំនងរឹងមាំ។តួនាទីសំរបសំរួលគឺជាសមាសភាគដ៏សំខាន់មួយនៃតម្លាភាពជាមួយដៃគូក្នុងមូលនិធិ​នេះហើយវាត្រូវការបញ្ជាក់​និងការពង្រឹង​នៅ​កម្រិតមួយដែលសមស្រប។
ជនជាតិចាម្ប៍
ប្រវត្តិ
នៅសតវត្សរ៍ទី១២ ចាមចាប់ធ្វើសង្គ្រាមជាបន្តបន្ទាប់ជាមួយអាណាចក្រខ្មែរដែលនៅខាងលិចខ្លួន។ នៅឆ្នាំ១១៧៧ កងទ័ពចាមនិងសំព័ន្ឋមិត្តបានវាយលុកពីបឹងទន្លេសាបហើយកាន់កាប់ទីក្រុងអង្គរ។ នៅឆ្នាំ១១៨១ ពួកគេត្រូវបានវាយអោយដកថយវិញដោយព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី៧។
សឺន គុយ
=ជីវប្រវត្តិ= លោកឧកញ៉ា សឺន គុយ ជាអតីតអភិបាល ខេត្តព្រះត្រពាំង មុនពេលខេត្តនេះធ្លាក់ទៅក្នុងកណ្តាប់ដៃយួន។ គាត់់បានចូលបម្រើទ័ពតាំងតែពីគាត់មានអាយុ២០ឆ្នាំមក​ម៉េ្លះ។ គាត់បានរៀបអាពាហ៍ពិពាហ៍ជាមួយនារីខ្មែរម្នាក់ឈ្មោះ ភឿន នៅភូមិចាប់ ភ្លើង ខេត្តព្រះត្រពាំង។ លោកឧកញ៉ា មានសហការីជំនិតៗប្រាំរូបគឺ លោក ទេសាសោម លោកហ្មឺនឯក លោកតាម៉ង់ លោកមនោរស់ និងលោកភូឈួយគង់។
ក្នុងចំណោមសហការីទាំង ៥រូប របស់ ឧកញ៉ា មានសហការីម្នាក់បានក្បត់នឹងឧត្តមគតិខ្លួន ដោយបានលួចផ្តល់កិច្ចការសម្ងាត់ក្នុងចលនាតស៊ូទៅឲ្យខ្មាំង។ ហើយមានសហការីផ្សេងទៀត មានការរកាំចិត្តនឹងគ្នា ជាហេតុបណ្តាល់ឲ្យចលនាតស៊ូ របស់ឧកញ៉ា ត្រូវជួបប្រទះនឹងផលវិបាកនាពេលអនាគត។
ការប្រយុទ្ធគ្នាយ៉ាងស៊ីសាច់ ហុតឈាមបានប្រព្រឹត្តទៅរវាងទ័ពយួននឹងទ័ពរបស់ ឧកញ៉ា។ អុងឡូវមានការភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលដែលទ័ពរបស់គេជួបប្រទះនឹងការទប់ទល់ខ្លាំងខ្លាពីសំណាក់ទ័ពរបស់ឧកញ៉ា។ ការប្រយុទ្ធគ្នាបានប្រព្រឹត្តទៅអស់រយៈពេល៧យប់៧ថ្ងៃ។ ទីបំផុតអុងឡូវត្រូវបង្ខំ ចិត្តដកទ័ពរបស់ខ្លួនថយ ទៅពួនក្នុងព្រៃជ្រៅ រងចាំជំនួយពីក្រុងហ្វេ។
ក្រោយមកមិនយូរប៉ុន្មាន អុង ឡូវ ក៏បានទទួលជំនួយយ៉ាងច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ទាំងកងទ័ពទាំងសម្ភារៈសឹកពីក្រុងហ្វេ ហើយលើកមកវាយសម្រុក ចូលទីរួមខេត្តព្រះត្រពាំងម្តងទៀត។ ចំណែកឯទ័ព ឧកញ៉ាវិញ គ្មានបានទទួលជំនួយអ្វីពីព្រះចៅ ក្រុងកម្ពុជាឡើយ។ លើកនេះទ័ពលោកឧកញ៉ា ពិតជាពីបាកទប់ទល់ណាស់ ព្រោះទ័ពយួនមានច្រើន។ នៅចំពោះមុខសភាពការណ៍ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរនេះ លោកឧកញ៉ាបានបញ្ជារាឲ្យដកទ័ពចេញពីទីរួមខេត្ត ហើយទៅបង្កើតទីតាំងទ័ពនៅជនបទវិញ។
លោកឧកញ៉ាបានចេញចាកពីទីរួម ខេត្តត្រពាំងទាំងសេចក្តីក្រៀមក្រំ ហើយបានបង្កើតជំរំហ្វឹកហ្វឺនទ័ពសម្ងាត់មួយនៅជនបទ។ មិនយូរប៉ុន្មាន អុង ឡូវបានដឹងថាលោកឧកញ៉ាបានបង្កើតជំរំទ័ពសម្ងាត់ ក៏បញ្ជារឲ្យមេទ័ពយួនម្នាក់ ដែលនៅក្រោមបញ្ជាររបស់ខ្លួនឈ្មោះ អុង បូ ឲ្យដឹកទ័ពទៅវាយកំទេចកងទ័ពរបស់ឧកញ៉ា ដែល នៅសេសសល់នៅជំរំសម្ងាត់។
រឿងផ្កាស្រពោនវគ្គទី២
នៅជិតខាង យាយនួនគាត់ស្រមុកក្រោកក្រាកៗ។នៅខាងក្រៅផ្ទះ ខ្យល់បក់ហ៊ូៗ បោកធាងដូងទៅលើដើមជម្ពូ។មាត់មាន់ក៏រងាវម្តងៗ ល្វើយៗ ឯសម្រែកខ្លែងស្រាកក៏បញ្ចេញឡើង ធ្វើឲ្យព្រឺខ្លួនជនណាដែលមានដំណេករឹង៕
សឺន គុយ
ដំបូងឡើយ យួនបម្រុងយកឧកញ៉ានិងទាហានខ្មែរទាំងអស់ទៅសម្លាប់ តែក្រោយមកបែរជាមិនសម្លាប់ ព្រោះគេយល់ឃើញថា លោកឧកញ៉ាមានប្រជាប្រិយភាពណាស់ក្នុងសង្គមខ្មែរ បើសម្លាប់ឧកញ៉ាពេលនេះ ពិតជាមានការបះប្រឆាំងពីសំណាក់ប្រជារាស្ត្រ​​ខ្មែរជាមិនខាន។ អាស្រ័យហេតុនេះហើយបាន ជាយួនទុកជីវិតលោកឧកញ៉ា។ មិនតែប៉ុណ្ណោះ អុង ឡូវ បានប្រគល់តំណែងទីប្រឹក្សាដល់ឧក ញ៉ាទៀតផង។
នៅឆ្នាំ ១៨២១ ស្តេចយ៉ា ឡុង បាន អស់រាជ្យ។ ស្តេចថ្មីឈ្មោះ មិញ-ម៉ាង ឡើងជំនួស។ គ្រាន់តែឡើងសោយរាជ្យភ្លាម ស្តេច មិញ-ម៉ាង បានចេញបញ្ជាយ៉ាងដាច់ណាត់ បង្ខំឲ្យប្រជារាស្ត្រ​ខ្មែរកម្ពុជាក្រោមទាំងមូលត្រូវតែវផ្លាស់ប្តូរទំនៀមទម្លាប់ និងច្បាប់សាសនា ដោយគោរពតាមប្រពៃណី និងច្បាប់សាសនារបស់យួនវិញ។
២. រាស្ត្រខ្មែរប្រុសស្រី ត្រូវគោរពតាមប្រពៃណីយួនដោយត្រូវ៖ – ទុកសក់វែង ហើយបួង – យកនាមត្រកូលយួន និងដាក់ឈ្មោះជាយួន – បោះបង់អក្សរខ្មែរ រៀនអក្សរយួន និងនិយាយភាសាយួនគ្រប់ទីកន្លែង – ប្រើសម្លៀកបំពាក់ដូចយួន
ក្រោយមក អុង ឡូវ បានប្រាប់ទៅ លោកឧកញ៉ាថា ព្រះចៅក្រុងហ្វេបានយល់ទៅនឹងសំណើររបស់ឧកញ៉ាហើយ ដូច្នេះតាមលក្ខន្តិកៈគេគ្មានជម្រើសអ្វីផ្សេងក្រៅពីយកឧកញ៉ាទៅប្រហារជីវិតឡើយ។ លោកឧកញ៉ាបានតប់ទៅវិញថា លោកមានសេច ក្តីរីករាយណាស់ ដោយសំណើររបស់លោកត្រូវបានមព្រះអធិរាជក្រុង សព្វព្រះរាជហឫទ័យ។ ដូច្នេះលោកគ្មានការរារែក ក្នុងការប្រគល់ខ្លួនឲ្យ អុង ឡូវ យកទៅប្រហារជីវិតឡើយ។
In 1627, the Trinh Lord (Trinh Trang) from the North started attacking the Nguyen Lord because the Nguyen Lord refused to obey the Trinh Lord. The Trinh-Nguyen war started from that year.
Recognized as people related to and/or descendants of Cambodia, the Khmer-Krom people had the same rights as a Khmer citizen would if they were in the Motherland. With basic rights and fundamental freedoms, the Khmer-Krom culture and identity flourished with many of their people getting greater access within the educational system, which at one point was only available for Vietnamese people. This allowed them to take part in local government and hold government positions within the provinces of Cochin China.
On August 29, 1956, the Diem regime issued an ordinance to Vietnamize the Khmer-Krom. The Khmer-Krom people were forced to change their names to Vietnamese sounding names in order to go to school or apply for a job. The Khmer-Krom’s race was also changed in their identity card from Cambodian to Vietnamese. The Khmer-Krom people were called as “Người Việt Góc Miên” (The Vietnamese of Khmer Origin) in government documents.
On March 18, 1960, the “RONASSE TOSU Kampuchea-Krom” (Front for the Struggle of the Kampuchea-Krom) was formed at Phnom Po peal (Cam Mountain), in Kro Bao (Tinh Bien) district and led by Chau Dara. The Khmer Con Sen Sar members merged into this movement.
The VC government declared that all the farmlands in Vietnam belonged to the government, so the VC government had the right to distribute all the farmland equally to all the farmers based on their head count in each family. With this tactic, the VC government took all the farmlands of the Khmer-Krom and redistributed them to the Vietnamese without any compensation. This was the main reason that made the Khmer-Krom have almost completely lost their farmlands to the Vietnamese.
Sen Don-Ta Festival
The celebration of Visak Bochea (Pali: Vesākha Pūjā) usually happens in May. It is conducted on the fullmoon day of the sixth lunar month to honor the Sakyamuni Buddha’s Birthday, Enlightenment, and Parinibbana (passing-away).
The celebration of Chenh Preah Vasa usually happens in October. It is conducted to appreciate the fulfillment of Buddhist monks and laypeople who completed their three months rain-retreat practice of the Dharma. Now, they are free to travel as needed.
Most Khmer-Krom in Moth Chrouk use Ox’s plow to harrow their rice-fields. The Ox can run very fast with its harrow, so Khmer-Krom people use it to race.
Contact: Sereivuth Prak P.O.Box 193 Pennsauken, NJ 08110 Phone: 562-209-1790 http://kkjsd.blogspot.com kkbook@khmerkrom.org
Aylward, Alexandra isa research coordinator in the Department of Psychiatry and Behavioral Sciences at Stanford University. She is currently researching human rights abuses in the context of torture; female genital mutilation; and the oppression of the Khmer-Krom peoples. Alexandra hopes that her contributions will enlighten people about the abuses committed by sanctioned governments.
Cooper, Joshua, Ph.D., is the Director of The Four Freedoms Forum, a Think & Tactic Tank, focusing on a human rights framework rooted in America’s tradition of equality, dignity and justice. Cooper has served past decade as Director of the Hawai’i Institute for Human Rights connecting grassroots and global affairs through education, mobilization and realization of rights for citizens of the world. He serves on the Human Rights Task Force for the UNA-USA Board of Directors and also the Area Coordinator & Country Specialist for Amnesty International USA. Cooper is currently an Asia Pacific Leadership Program Fellow at the East-West Center in Honolulu and a lecturer at the University of Hawaii teaching classes focusing on International Human Rights Law and Ecological Justice. Cooper also lectures at the International Training Center for Teaching Peace and Human Rights in Geneva, Switzerland.
បណ្ឌិតវគ្គបាឡី
៦. បណ្ឌិតវគ្គោ
ព្រះត្រៃបិដក​ (ភាសា​បាលី)
សមភាព​រាត្រី
និយមន័យ
ពាក្យ​ដោយ​ខ្លួន​វា​មាន​និយមន័យ​ពាក់ព័ន្ធ​មួយ​ចំនួន​។ អត្ថន័យ​ចាស់​ជាងគេ​គឺ​ថ្ងៃ​នៅ​ពេល​ដែល ពេល​ថ្ងៃ និង ពេល​យប់ គឺ​មាន​រយៈពេលប្រមាណ​ស្មើ​គ្នា ។ [2​] សមភាព​រាត្រី ពាក្យ​នេះ​បាន​មក​ពី​និយមន័យ​នេះ​ចេញ​មក​ពី ឡាតាំង aequus (ស្មើ​) និង nox (យប់​) ។ សមភាព​រាត្រី គឺ​មិន​ត្រឹមត្រូវ​ដូច​ថ្ងៃ​ដែល​រយៈ​ពេល​នៃ​ការ​ពេល​ថ្ងៃ​និង​ពេល​យប់​គឺ​មាន​ប្រវែង​ស្មើ​គ្នា​សម្រាប់​ហេតុផល​ពីរ​។ ដំបូង​, ថ្ងៃ​រះ ដែល​ចាប់​ផ្តើ​ម​ថ្ងៃ​, កើត​ឡើង​នៅ​ពេល​កំពូល​នៃ ផ្ទៃ របស់​ព្រះអាទិត្យ​កើន​ឡើង​ខាង​លើ​ភាគ​ខាងកើត ផ្តេក ។ នៅ​ថា​ការ បន្ទាន់, ក​ណ្តា​ល​ថា​ស​នេះ​គឺ​នៅ​តែ​មាន​នៅ​ខាង​ក្រោម​ផ្តេក​នោះ​ទេ​។ ទីពីរ​បរិយាកាស​ផែនដី refracts ពន្លឺព្រះអាទិត្យ ។ ជា​លទ្ធផល​អ្នក​សង្កេត​ការណ៍​បាន​មើល​ឃើញ​ពន្លឺថ្ងៃ​មុន​ពេល​ឃើញ​ដំបូង​នៃ​ថា​ស​របស់​ស៊ុន​ខាង​លើ​ផ្តេក​នោះ​ទេ​។ ដើម្បី​ជៀសវាង​ភាព​មានន័យ​មិន​ច្បាស់លាស់​នេះ​ពាក្យ សមភាព​រាត្រី ជួនកាល​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ដើម្បី​មាន​ន័យ​ថា​ថ្ងៃ​ដែល​ពេល​នៃ​ការ​ពន្លឺថ្ងៃ​និង​យប់​នេះ​គឺ​ស្មើគ្នា​។ [3​] [ចំណាំ 1​] ពេលវេលា​នៃ​ការ ថ្ងៃលិច និង​ថ្ងៃ​រះ​ខុសគ្នា​ជាមួយ​នឹង​ទីតាំង​សង្កេត​ការណ៍​របស់ ( ត​មន​ង​ចា និង latitude ) ដូច្នេះ កាល​បរិច្ឆេទ​ពេល​ថ្ងៃ​និង​ពេល​យប់​គឺ​មាន​ប្រវែង​ស្មើ​គ្នា​យ៉ាង​ពិត​ប្រាកដ​ក៏​អាស្រ័យ​លើ​ទីតាំង​។
សមភាព​រាត្រី របស់​ភព​ផ្សេង​ទៀត
សមភាព​រាត្រី គឺ​ជា​បាតុភូត​មួយ​ដែល​អាច​កើត​ឡើង​នៅ​លើ​ភព​ផែនដី​ណា​មួយ​ជាមួយ​នឹង​ការ​លំអៀង​សំខាន់​ទៅ​អ័ក្ស​រង្វិល​ជុំ​របស់​ខ្លួន​។ ភាគ​ច្រើន​បំផុត​នៃ​ការ​យ៉ាង​ខ្លាំង​ទាំង​នេះ​គឺ Saturn, ដែល​ជា​កន្លែង​ដែល សមភាព​រាត្រី គិត​ជា​ធម្មតា​ដ៏​មហា​អស្ចារ្យ​របស់​ខ្លួន ប្រព័ន្ធ​ក្រវាត់ នៅ​លើ​គែម​ប្រឈម​មុខ​នឹង​ព្រះអាទិត្យ​។ ជា​លទ្ធផល​ពួក​គេ​អាច​មើល​ឃើញ​ត្រឹម​តែ​ជា​បន្ទាត់​ស្តើង​មួយ​នៅ​ពេល​ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ពី​ផែនដី​។ នៅ​ពេល​ដែល​គេ​មើល​ឃើញ​ពី​ខាងលើ - ទិដ្ឋភាព​គេ​មើល​ឃើញ​ដោយ​មនុស្ស​ក្នុង​អំឡុង​ពេល សមភាព​រាត្រី មួយ​ជា​លើក​ដំបូង​ពី​មួយ Cassini ការ​ស៊ើប​អង្កេត​ចន្លោះ​នៅ​ក្នុង​ឆ្នាំ 2009 - ពួក​គេ​ទទួល​បាន​តិច​តួច​ណាស់ ពន្លឺថ្ងៃ , ពិត​ជា​បន្ថែម​ទៀត planetshine ជាង​ពន្លឺ​ពី​ព្រះអាទិត្យ​។ [7​]
តក្កវិជ្ជា
ចាប់តាំងពីសតវត្សរ៍ទី ១៩ ការងាររបស់ ហ្សក ប៊ូល និង ហ្សេវ៉ុង បាននាំឱ្យមានការរីកចម្រើន នៃវិធីសាស្ត្រគណិតវិទ្យាតាមបែបតក្កវិជ្ជា។ ការរួមបញ្ចូលគ្នារបស់វាជាមួយវិទ្យាសាស្ត្រកុំព្យូទ័រចាប់តាំងពីចុងសតវត្សរ៍ទី ២០ បានធ្វើឱ្យមុខវិជ្ជានេះមានភាពរឹងមាំឡើងវិញ។