cyanic-selkie/wikianc huggingface dataset:
ថេរីគាថា
បុណ្ណិកាថេរី
អ្នក​ល្ងង់​ណា​ហ្ន៎ ​បាន​និយាយ​ពាក្យ​នេះ ទៅ​រក​អ្នក​ដែល​ល្ងង់​ដែរ (​ថា​បុគ្គល​) រមែង​រួច​ចាក​បាប​កម្ម ​ព្រោះ​ការ​ស្រោចស្រប់​ដោយ​ទឹក (​បើ​ដូច្នោះ​) កង្កែប អណ្ដើក នាគ ក្រពើ ​ឬ​សត្វ​ដទៃ​ណា​មួយ ដែល​ត្រាច់​ទៅ​ក្នុង​ទឹក​ទាំង​អស់ នឹង​ទៅ​កាន់​ឋនសួគ៌​ដោយ​ពិត​ ។ ​ពួក​ជន​អ្នក​សម្លាប់ទ្រាយ សម្លាប់​ជ្រូក នេសាទត្រី ​អ្នក​ចាប់ម្រឹគ ​ពួក​ចោរ ​ពួក​ពេជ្ឈ​ឃាត ​ឬ​ពួក​ជនឯទៀត ​ដែល​មាន​កម្ម​ដ៏​លា​មក ពួក​ជន​ទាំង​នោះ ក៏​រួច​ចាក​បាប​កម្ម ​ព្រោះ​ការ​ស្រោច​ស្រប់​ដោយ​ទឹក​ ។ ប្រសិន​បើ​ស្ទឹង​ទាំង​នោះ​ អាចបន្សាត់ចោល​នូវ​បាប ដែល​អ្នក​ធ្វើ​ក្នុង​កាលមុន​បាន​ ស្ទឹង​ទាំង​នោះ ក៏​អាចបន្សាត់ចោល​នូវ​បុណ្យ​របស់​អ្នក​បាន​ដែរ ព្រោះ​ហេតុ​នោះ​ ខ្លួន​អ្នក​នឹង​ទៅ​ជា​បុគ្គល​ក្រៅស្រឡះ​ ។ ​ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ​អ្នក​ខ្លាច​ចំពោះ​បាប​កម្ម​ណា ហើយ​ចុះ​ត្រាំ​ទឹក​គ្រប់​ៗ ពេល ​ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ​អ្នក​កុំធ្វើ​នូវ​បាប​នោះ​វិញ កុំ ​(​ចុះ​ត្រាំ​ទឹក​) ​ឲ្យ​រងារ បៀតបៀន​នូវ​សម្បុរសរីរៈ​របស់​អ្នក​ឡើយ​ ។
រោហិណីថេរី
[៣៣២] ​(​បិតាសួរ​នាង​រោហិណីថា​) នែ​នាង​ដ៏​ចម្រើន នាង​ជួប​នឹង​ខ្ញុំ​ពោល​ថា​សមណៈ នាង​ភ្ញាក់​ឡើង ក៏​ពោល​ថា ​សមណៈ នាង​សរសើរ​ចំពោះ​ពួក​សមណៈ​តែ​ម៉្យាង ​នាង​នឹង​ជាសមណី​ដោយ​ពិត​ ។ ​នាង​តែង​ផ្គត់ផ្គង់​បាយ ​ទឹក ដ៏​ច្រើន ចំពោះ​ពួក​សមណៈ​ នែ​នាង​រោហិណី ឥឡូវ​នេះ​ យើងសួរ​នាង ចុះ​នាង​មាន​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ពួក​សមណៈ តើ​ដោយ​ហេតុ​ដូច​ម្ដេច ។ ​ពួក​សមណៈ​ ជា​អ្នក​មិន​ប្រាថ្នា​ក្នុង​ការ​ងារ ខ្ជិល​ច្រអូស រស់នៅ​ដោយ​សារទាន​ដែល​បុគ្គល​ដទៃ​ឲ្យ​ ជា​អ្នក​ប៉ុនប៉ង​ប្រាថ្នា​តែ​អាហារ​មាន​រសឆ្ងាញ់ទេ ​ចុះ​នាង​មាន​សេចក្ដី​ស្រឡាញ់​ពួក​សមណៈ តើ​ដោយ​ហេតុ​ដូច​ម្ដេច ។
ចាបាថេរី
ម្នាល​នាង​ចាបា ​នាង​ពោល​នូវ​ពាក្យ​នោះ ឲ្យ​មាន​ភាគ ៤ ​អំពី​ពាក្យ​នេះ​ក៏​ដោយ​ ពាក្យ​នោះ គប្បី​ជាពាក្យ​ឆើតឆាយ ​ចំពោះ​តែ​បុរស​ដែល​ត្រេកអរ​នឹង​នាង​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ។
នែ​បុរស​ខ្មៅ ណ្ហើយ​ចុះ​ ឥឡូវ​នេះ បើ​អ្នក​នឹង​ទៅ​ក្នុង​ទី​ណា គឺ​ស្រុក​ណា​ និគម​ណា​ នគរ​ណា​ រាជធានី​ណា (​ក៏​ទៅ​ចុះ​) ។
សុន្ទរីថេរី
(​វាសិដ្ឋថេរី​ពោល​ថា​) ​ម្នាល​ព្រាហ្មណ៍ ​កូន​ទាំងរយ ​ពួក​ញាតិ​ទាំង​រយ ជា​ច្រើន របស់​ខ្ញុំ គឺ​ខ្ញុំ​នឹង​អ្នក ស៊ី​ហើយ ក្នុង​ចំណែកកន្លង​ទៅ​ហើយ​ ។ ​ខ្ញុំ​នោះ​ដឹង​នូវ​ព្រះ​និព្វាន​ ជា​គ្រឿង​រលាស់ជាតិ ​និង​មរណៈ ​ទើប​មិន​សោក ​មិន​យំ ​ទាំង​មិន​ក្ដៅ​ក្រហាយ ។
(​លំដាប់​នោះ​ សារថី នាំយក​រថ​ផង​ កហាបណៈ​មួយ​ពាន់​ផង ហើយ​ប្រាប់​នាង​ព្រាហ្មណី ​មិន​ឲ្យ​មោះមៃ​ថា ឥឡូវ​នេះ​ សុជាតព្រាហ្មណ៍បួស​ហើយ បាន​សម្រេច​វិជ្ជាបី ​ដោយ​រាត្រីបី​ហើយ​) ។
(​សារថី​ពោល​ថា​) ​ម្នាល​ព្រាហ្មណី រថ​ដែល​ទឹម​ដោយ​សេះ និង​កហាបណៈ ​មួយ​ពាន់​នេះ ចូរ​នៅ​ជារបស់​នាង​ដ​ដែល​ចុះ ខ្ញុំ​នឹង​បួស​ក្នុង​សំណាក់​នៃ​ព្រះ​សាស្ដា ​ព្រះ​អង្គ​មាន​ប្រាជ្ញា​ដ៏​ប្រសើរ​ដែរ​ ។
ម្នាល​នាង​សុន្ទរី ​នាង​ចូរ​មើល​ព្រះ​សាស្ដា ​ព្រះ​អង្គ​មាន​សម្បុរ​ដូច​មាស មាន​ព្រះ​តចៈ​ពណ៌​ដូច​មាស​ ទ្រង់​ទូន្មាន​ពួក​សត្វ ដែល​គេ​មិន​ទាន់ទូន្មាន ​ព្រះ​អង្គជា​អ្នក​ត្រាស់​ដឹង​ឯង ឥត​មាន​ភ័យ​អំពី​ណា​ឡើយ​ ។ សូម​ព្រះ​អង្គនិមន្តទត ​នាង​សុន្ទរី​ដែល​កំពុង​ដើរ​មក​ ជា​ស្ត្រី​ផុត​ស្រឡះ (​ចាក​កិលេស​) ឥត​មាន​ឧបធិ ប្រាស​ចាក​តម្រេក ប្រាសចាក​គ្រឿង​ប្រកប​ មាន​សោឡសកិច្ចធ្វើ​រួច​ហើយ មិន​មាន​អាសវៈ​ ។ បពិត្រ​ព្រះ​អង្គ​ជាមហា​វីរ​បុរស នាង​សុន្ទរី ជាសាវិការ​បស់​ព្រះ​អង្គ ចេញ​អំពី​ក្រុងពារាណសី ​មក​កាន់​សំណាក់​ព្រះ​អង្គ ថ្វាយបង្គំ​នូវ​ព្រះ​បាទ​ទាំង​ឡាយ​ ។ បពិត្រ​ព្រះ​មាន​ព្រះ​ភាគ ជា​ខី​ណា​សវព្រាហ្មណ៍ ​ព្រះ​អង្គជា​ព្រះ​ពុទ្ធ ​ព្រះ​អង្គជា​គ្រូ (​របស់​ខ្ញុំ​) ​ខ្ញុំ​ព្រះ​អង្គ​ជាធីតា​របស់​ព្រះ​អង្គ ជាឱរសកើត​អំពី​ព្រះ​ឱស្ឋ ​មាន​កិច្ចធ្វើ​រួច​ហើយ​ ឥត​មាន​អាសវៈ​ ។
សុភាថេរី នៅ​ក្នុង​ជីវកម្ពវ័ន
នាង​សុភាភិក្ខុនី ​មាន​ចិត្ត​ឥត​ជាប់​ចំ​ពាក់ បាន​ឆ្កៀលភ្នែកជា​ទី​ស្រឡាញ់ មិន​ជាប់​ចំ​ពាក់ ហើយ​ក៏​ឲ្យ​ដល់​បុរស​នោះ ក្នុង​ពេល​នោះ ដោយ​ពាក្យ​ថា ហ៎ ​អាត្មា​ឲ្យ​ភ្នែក​ដល់​អ្នក ចូរ​អ្នក​យកភ្នែក​នោះ​ទៅ​ចុះ​ ។ រាគៈ​របស់​បុរស​នោះ ក៏​ប្រាស​ចេញ​ក្នុង​ខណៈ​នោះ​ផង បុរស​នោះ បាន​ញ៉ាំង​ភិក្ខុ​នី​នោះ ឲ្យ​អត់ទោស​ក្នុង​ទី​នោះ​ផង ដោយ​ពាក្យ​ថា ​ម្នាល​នាង​ជាព្រហ្មចារិនី សួស្ដី​ចូរ​មាន (​ដល់​នាង​) ការ​ប្រព្រឹត្តិអនាចារបែប​នេះ នឹង​មិន​មាន​ដល់​ខ្ញុំ​ទេ ។
បើ​ខ្ញុំ​បៀត​បៀនជន ​(​ដែល​គ្មាន​រាគៈ​) យ៉ាង​នេះ ក៏​ហាក់​ដូច​ជា​ខ្ញុំ​ឱបភ្លើង​កំពុង​ឆេះសន្ធោ​សន្ធៅ ​ឬ​ចាប់​នូវ​អាសិរិ្ពស ​បើ​ដូច្នោះ សូមសួស្ដីកើត​មាន​ដល់​នាង​ សូម​នាង​អត់​ទោស​ដល់​ខ្ញុំ​ ។
ចប់ តឹសនិបាត ។
ឥសិទាសីថេរី
[៣៣៧] ភិក្ខុ​នី​ពីរ​រូប​ ជាកុលធីតា​ក្នុង​សាក្យត្រកូល ជា​អ្នក​មាន​គុណសម្បត្តិ ​ក្នុង​នគរកុសុមបាដលិបុត្ត ​ដែល​ជាមណ្ឌល​នៃ​ដែន​ដី ។ បណ្ដាភិក្ខុ​នី​ទាំង​ពីរ​រូប​នោះ​ ភិក្ខុ​នី​ ១ ​រូប ឈ្មោះ​ឥសិទាសី ភិក្ខុ​នី​ទី​ ២ ​ឈ្មោះ​ពោធិ ជា​អ្នក​បរិបូណ៌​ដោយ​សីល ជា​អ្នក​ត្រេក​អរ​ដោយ​ការ​រំពឹង​ក្នុង​ឈាន ជាពហុស្សូត ​មាន​កិលេសកំចាត់បង់​ហើយ​ ។ ភិក្ខុ​នី​ទាំង​ពីរ​រូប​នោះ​ ត្រាច់​ទៅ​បិណ្ឌបាត ​ហើយ​ធ្វើ​នូវ​ភត្តកិច្ច លុះ​លាង​បាត្រ​ហើយ​ អង្គុយជាសុខ ​ក្នុង​ទី​ស្ងាត់ ​ទើប​ផ្ដើមនិយាយសំដី​ទាំងឡាយ​នេះ​ថា ។ ​ម្នាល​នាង​ម្ចាស់ ​ឈ្មោះ​ឥសិទាសី ​នាង​ជា​ស្រី​គួរ​ជ្រះថ្លា ​ទាំងវ័យ​របស់​នាង​ក៏​មិន​ទាន់សាបសូន្យ អើ ​ចុះ​នាង​ឃើញ​ទោស​ដូច​ម្ដេច ​ទើប​មក​ប្រកប​ខ្លួន​ក្នុង​បព្វជ្ជា ។
ម្ដាយ​ក្មេក ​និង​ឪពុកក្មេក ​បាន​ស្ដាប់ពាក្យ​កូន​នោះ​ហើយ​ សួរ​ខ្ញុំ​ថា នាង​ធ្វើ​ខុស​អ្វី​ទេ ​នាង​ចូរ​ប្រាប់កំហុស​ដែល​នាង​ធ្វើ​ហើយ នាង​ចូរ​ដោះស្រាយ ​តាម​សេចក្ដី​ពិត​មក​ចុះ​ ។
សុមេធាថេរី
នាង​សុមេធា​នោះ កំពុង​និយាយ​នឹង​បិតាយ៉ាង​នេះ​ ស្រាប់​តែ​ព្រះ​បាទ​អនិករត្តៈ ​ដែល​បិតា​បាន​ថ្វាយ​នាង​ដល់​ទ្រង់​ សេ្ដច​ព្រះ​រាជ​ដំណើរ​ចូល​ទៅ​ដល់ ដោយ​មាន​ពួក​កំលោះ​ហែហម ​(​ព្រោះ​) ការ​ត្រូវ​ដណ្ដឹង ​មាន​ក្នុង​កាល​ប្រាកដ​ហើយ​ ។ ​ក្នុង​កាល​នោះ នាង​សុមេធា ​កាត់​នូវ​សក់​ទាំងឡាយ ដែល​មាន​ពណ៌ខ្មៅ​រលើ​ប ស្លូត​ទន់ ដោយ​ព្រះ​ខាន់ ​ហើយ​បិទ​ទ្វារ​ប្រាសាទ រួច​ចូលបឋមជ្ឈាន ។ ​នាង​សុមេធា ​កំពុង​តែចូល​សមាបត្តិ ​ចម្រើន​នូវ​អនិច្ចសញ្ញាលើ​ប្រាសាទ គាប់ចួនស្ដេចអនិករត្តៈ ​ក៏​យាង​មក​ដល់​នគរ ។ ​នាង​សុមេធា​នោះ កំពុង​តែធ្វើ​ទុក​ក្នុង​ចិត្ត (​នូវ​អនិច្ចសញ្ញា​) ស្ដេចអនិករត្តៈ ​ដែល​ស្អិតស្អាង​ព្រះ​អង្គ ​ដោយ​គ្រឿង​អលង្ការ​ ជាវិការៈ​កែវមណី ​និង​មាស ក៏​ឡើង​មក​ដោយ​រួសរាន់ ​ហើយ​ធ្វើ​អញ្ជលី​ អង្វរ​នាង​សុមេធាថា ។ ​អាជ្ញា​ក្នុង​រាជ​របស់​យើង ទ្រព្យ ​និង​ឥស្សរិយយស ​(​ក៏​មាន​ច្រើន​) ភោគសម្ប័ទទាំងឡាយ​ នាំ​មក​នូវ​សេចក្ដី​សុខ ​ទាំងខ្លួន​នាង​សោត ​ក៏​នៅ​ក្រមុំ ​នាង​ចូរ​ប្រើប្រាស់ភោគសម្ប័ទ ​តាម​ប្រាថ្នា​ចុះ (​ព្រោះ​ថា​) ​កាម​សុខ​ក្នុង​លោក គេ​រក​បាន​ដោយ​កម្រ​ណាស់​ ។ រាជសម្បត្តិ យើងប្រគល់​ផ្ដាច់​ឲ្យ​នាង នាង​ចូរ​ប្រើប្រាស់​នូវ​ភោគសម្ប័ទ​ទាំងឡាយ ចូរ​ឲ្យ​នូវ​ទាន​ចុះ នាង​កុំតូច​ចិត្ត​ឡើយ​ មាតា​បិតា​របស់​នាង​ ជាទុក្ខ ។
ចប់ ថេរីគាថា ។
ឃុំជង្រុក
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
សុហ្វូគ្លេស
ស្តាំ|រូបភាពតូច សុហ្វូគ្លេស ( Sophoklēs, sopʰoklɛ̂ːs; 497/6 BC – winter 406/5 BC) គឺជាអ្នកសរសេរបទល្ខោននិងសោកនាដកម្មជនជាតិក្រិក ។ ការងារដ៏ល្បីល្បាញរបស់គាត់ជាអុយឌីផុសរិច អុយឌីផុសអ៉ែតកូឡូនុស អាន់ទីហ្គូណេ ។
វិថីព្រះអង្គអេង
វិថីព្រះអង្គអេង គឺជាវិថីដែលគិតចាប់ពី វិថីបក្សីចាំក្រុង ឆ្លងកាត់ ផ្សារចាស់ ផ្សារកណ្ដាល វត្តឧណ្ណាលោម ទៅទល់នឹង វិថីព្រះសុរាម្រិត។ ហើយក៏ចង់រំរឹកពីព្រះនាមរបស់ ព្រះអង្គអេង ដែរ។ តែនៅខាងក្រោយ វត្តឧណ្ណាលោម កំពុងជួសជុល ចាប់ពីសារមន្ទីរជាតិ មកដល់ នឹងកែង វិថីតេជោដំឌិន។ វិថីនេះធ្វើការអ៊ុតកៅស៊ូបានម្ខាងផ្នែកក្រោយវត្តហើយ។
ភូមិត្រពាំងក្ដុល
ដោយសុច្ចរិត ប៉ុន្តែយុវជនដែលរស់នៅទីនោះភាគច្រើនគឺទៅធ្វើជាកម្មាការណីរោងចក្រ និងទៅបន្តការសិក្សាមានភាគតិច ។ ប្រជាពលរដ្ឋដែលរស់នៅទីនោះមានប្រហែលជា២៥០នាក់ប៉ុនណ្ណោះ
ការអប់រំ
មានសាលាមានកាបណ្ដុះបណ្ដាល
ហូម័រ
តំណភ្ជាប់ខាងក្រៅ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកសរសេរជនជាតិក្រិក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ជនជាតិក្រិកបុរាណ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅសតវត្សទី ៨ មុន គ.ស.
សង្កាត់ព្រែកតាសេក
សង្កាត់ព្រែកតាសេកជាសង្កាត់មួយស្ថិតនៅក្នុងខណ្ឌជ្រោយចង្វារ រាជធានីភ្នំពេញ។
ឃុំបឹងសាលាខាងជើង
រដ្ឋបាលឃុំបច្ចុប្បន្ន
(Boeng Sala Khang Cheung) ស្ថិតនៅ ស្រុកកំពង់ត្រាច ខេត្តកំពត មាន ០៤ភូមិ÷
ការអភិវឌ្ឍន៏
<span style="font-family: khmer os muol light,color:green; font-size: 20px; background">ចំពោះការអភិវឌ្ឈន៍វិញបើនិយាយពីផ្លូវគឹពុំមានភាពងាយស្រួលធ្វើដំណើរនោះទេជាពិសេសនៅតាមភូមិ ដោយមានផ្លូវលំ​ មន្ទីរពេទ្យ សាលារៀន អណ្ដូង អណ្ដូងលូ ​​ ។ ចំពោះផ្នែកអសន្ដិសុខវិញគឹពុំមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ល្អ​​ខ្លាំនោះទ ដែលប៉ះពាល់ដល់ការប្រកបរបរប្រជាជនឡើយ ​។
វិស័យសុខាភិបាល
<span style="font-family: khmer os muol light,color:green; font-size: 20px; background">ចំពោះវិស័យសុខាភិបាលគឺមានការរីកចម្រើនជាខ្លាំងព្រោះគ្រូពេទ្យនៅទីនោះមានការបណ្តុំបណ្តាលវិជ្ជាជីវះដូចនេះធ្វើមានភាពងាយស្រួលដល់ប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីព្យាបាលជំងឺ។ទោះបីនៅទីនោះមានមន្ទីរពេទ្យតែមួយក៏ដោយ។ប៉ុន្តែមានពេទ្យឯកជនចំនួនច្រើន។
ហាវៀរ ប៉េរេហ្ស កាបដេវីឡា
ការរួមចំណែកវិទ្យាសាស្ត្រសំខាន់ៗ
តាមគោលគំនិតនៃសន្ទស្សន៍ ឬ មេគុណ នៃភាពគ្រប់គ្រាន់ដែលផ្តល់ដោយ Jaume Gil Aluja ក្នុងឆ្នាំ 1996 ការទាក់ទាញជាច្រើននៅក្នុងភាពគ្រប់គ្រាន់អាចកើតឡើង។ ដើម្បីដោះស្រាយវា លោក Pérez Capdevila បានណែនាំពីគោលគំនិតនៃការលើសទម្ងន់ក្នុងការសម្របខ្លួន មេគុណស្រពិចស្រពិលសម្រាប់មេគុណភាពគ្រប់គ្រាន់ស្មើគ្នា និងមេគុណចងខ្សែដែលបានកែតម្រូវសម្រាប់មេគុណភាពគ្រប់គ្រាន់ស្មើគ្នា ដែលគាត់បានកំណត់ដោយភាពជាក់លាក់ ដើម្បីស្រាយក្នុងចំនួនមិនកំណត់នៃករណីដែលមានមេគុណគ្រប់គ្រាន់ស្មើគ្នា ដូច្នេះការបង្គត់។ ចេញ ទ្រឹ ស្តីអំពីភាពសមស្របរបស់បេក្ខជនសម្រាប់ទម្រង់ដែលបានកំណត់ជាមុន
លន់ ណុន
តួនាទីនៅក្នុងសង្គ្រាមស៊ីវិល
ពេល​មាន​របប​រដ្ឋាភិបាល « ស្រោចស្រង់​ជាតិ » នោះ សម្តេច​សីហនុ និង ព្រះអង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ ជា​ញឹកញាប់​មានការ​ប្រឈមមុខ​ដាក់​គ្នា ។ ​លោក លឿង វ៉ែន បាន​ព្យាយាម​សរសេរ​អត្ថបទ​រិះគន់​សម្តេចព្រះ​ប្រមុខរដ្ឋ​ជា​បន្តបន្ទាប់ ចុះផ្សាយ​តាម​កាសែត ប្រយោជន៍​ខ្មែរ របស់គាត់ ខណៈ​កាសែត នគរធំ របស់ សុទ្ធ ប៉ូលីន ជា​មិត្ត​របស់​លន់ ណុន ក៏បាន​ធ្វើការ​ដូចគ្នានេះ​ដែរ ។ ប្រការនេះ​ត្រូវបាន​គេ​មើលឃើញ​គ្រប់គ្នា និង គិតថា សិរិមតៈ និង លន់ ណុន មានការ​ព្រម​ព្រៀ​គ្នា​ដើម្បី​គាប​ព្រះប្រមុខរដ្ឋ សីហនុ ។
ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ​១៩៧០ លន់ ណុន បាន​ផ្ញើលិខិត​ទៅឱ្យ​មនុស្ស​របស់គាត់​ដោយបាន​ចោទសួរ​ពួកគេ​នូវ​សំនួរ ដែល​គាត់​បានដឹង​ចំលើយ​រួច​ទៅហើយនោះ​ថា​តើ​ពួកគេ​ត្រូវការ “ សាធារណរដ្ឋ ឬ រាជាធិបតេយ្យ “ ។
រឿង ថ្ងៃទី១៧ ឈានចូលថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០
នៅយប់ថ្ងៃទី១៧ ឈានចូលថ្ងៃទី១៨ ខែមីនា ឆ្នាំ១៩៧០នោះ លន់ ណុន អមដោយហង្ស ធុនហាក់, ឆន សុខុម និង គង់ អ៊ន បានទៅភូមិគ្រឹះរបស់ លន់ នល់ ហើយបានប្រាប់លោក លន់ នល់ ថា៖ “ លោកបង ព្រះ អង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ បានសម្រេចព្រះទ័យដកហូតតំណែងរបស់សម្តេចសីហនុ ហើយ “ ។ លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ ដែលទើបតែភ្ញាក់ពីដំណេកដោយសារប្អូនប្រុសរបស់គាត់ដាស់ បន្ទាប់ពីពួកគេបានឈររង់ចាំយ៉ាងយូរមកនោះ បានប្រាប់ទៅលោកលន់ ណុន វិញថា ៖ “ បើមតៈ ព្រមព្រៀងរួចទៅហើយ យើងមានតែសម្រេចធ្វើអីចឹងទាំងអស់គ្នា !“ ។ តាមពិតព្រះអង្គម្ចាស់សិរិមតៈ មិនទាន់បានផ្តល់ការយល់ព្រមនៅឡើយ។ បន្ទាប់មកទៀត លោកលន់ ណុន បានចាកចេញពីផ្ទះបងប្រុសរបស់គាត់ ធ្វើដំណើរទៅគេហដ្ឋានរបស់ព្រះអង្គម្ចាស់សិរិមតៈ ហើយបានទូលព្រះអង្គថា បងប្រុសរបស់គាត់គឺ លន់ នល់ បានសម្រេចចិត្ត ចាត់ការទម្លាក់សីហនុ ហើយ ដែលតាមពិតទៅ លោកសេនាប្រមុខ លន់ នល់ បានចាញ់បោកគាត់( លន់ ណុន ) តែប៉ុណ្ណោះ។ ដោយហេតុនេះ ស្អែកឡើង គឺថ្ងៃទី១៨ មីនា ឆ្នាំ១៩៧០ រដ្ឋសភា និង ក្រុមប្រឹក្សាព្រះរាជាណាចក្រ បានសម្រេចបោះឆ្នោតជាឯកឆន្ទ ដកហូតសម្តេច សីហនុ ពីតំណែងជាព្រះប្រមុខរដ្ឋ នៅម៉ោង ១៣ និង ៣០នាទី “ ។ យប់ថ្ងៃទី១៨ មីនា ១៩៧០ នាយករដ្ឋមន្ត្រី លន់ នល់ បានប្រកាស បង្កើតរបប សាធារណៈរដ្ឋមួយ នៅកម្ពុជា នាពេល ដ៏ខ្លីខាងមុខ ។ ការប្រកាស បែបនេះ បណ្ឌិត រស់ ចន្ត្រាបុត្រ បានអះអាងថា ធ្វើឡើងតាម ការស្នើសុំរបស់ វរសេនីយ៍ត្រី លន់ ណុន ។ ប៉ុន្តែបន្ទាប់ពី ត្រូវបាន គេរាយ ការណ៍ថ្វាយ អំពីសេក្តី ប្រកាសនោះ ព្រះអង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ បានជំទាស់ ហើយបានស្នើ ឱ្យលើកសេចក្តី ប្រកាសនោះ ទៅធ្វើនៅ ថ្ងៃក្រោយ ។ នៅពេលឃើញថា ដំណើរនៃការ បង្កើតរបប សាធារណៈរដ្ឋមួយ នៅកម្ពុជាត្រូវបាន រាំងខ្ទប់ដោយ ព្រះអង្គម្ចាស់សិរិមតៈ ដែលចង់បន្ត ប្រទេសកម្ពុជា ឱ្យនៅជាប្រទេស រាធិបតេយ្យ តទៅទៀតនោះ ទើបថ្ងៃទី១១ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧០ លន់ ណុន បានបញ្ជាឱ្យ ថាច់ ជា (ដើម កំណើត ខ្មែរកម្ពុជា ក្រោម ) រៀបចំធ្វើ បាតុកម្មដ៏ ធំមួយ ឈ្មោះថា “ ដំណើរឆ្ពោះទៅរក ភាពស្របគ្នា ខាងផ្លូវចិត្តគំនិត “ នៅក្នុង ពហុកីឡាដ្ឋាន អូឡាំពិក ក្រុងភ្នំពេញ។ បាតុកម្មនេះ ធ្វើឡើងដើម្បី សំណូមពរឱ្យ សេនាប្រមុខ លន់ នល់ បង្កើតរបប សាធារណៈរដ្ឋមួយ នៅ កម្ពុជា។ បន្ទាប់ពីការ ជួបជុំ គ្នានៃហ្វូង បាតុករនេះទៅ លន់ ណុន បានសន្យា យ៉ាងឱឡារិកថា របប សាធារណរដ្ឋមួយ នឹងត្រូវបានបង្កើតឡើង នៅក្នុងពេល ឆាប់ៗ ខាងមុខនេះ។ ប៉ុន្តែព្រះអង្គម្ចាស់ សិរិមតៈ និង មនុស្សរបស់ ព្រះអង្គនៅតែ មិនព្រម ហើយព្រះអង្គម្ចាស់ លេចធ្លោជាងគេ នៃស្រឡាយ ស៊ីសុវត្ថិ អង្គនេះលើក ហេតុផលថា ពេលវេលាពុំ ទាន់មកដល់ឡើយ ហើយថាប្រការនេះ នឹងធ្វើឱ្យខូចខាត ដល់រូបភាពនៃ របបថ្មីនេះ នៅលើឆាក អន្តរជាតិ និង ធ្វើឱ្យចុះខ្សោយ របបនេះ នៅក្នុងសម័យ ប្រជុំអង្គការ សហប្រជាជាតិ ឆាប់ៗ ខាងមុខនេះ។ វាហាក់ដូចជាថា មនុស្សរបស់ លោក លន់ ណុន បានជោគជ័យច្រើនណាស់ទៅហើយ នៅពេលដែល លន់ នល់ នៅថ្ងៃទី៥ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៧០ បានប្រកាសតាមវិទ្យុថា របបសាធារណរដ្ឋ នៅកម្ពុជា នឹងត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅរយៈពេល២ខែខាងមុខ។
ឃុំអន្សាចំបក់
( $ Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកក្រគរ ខេត្តពោធិ៍សាត់ មាន ភូមិ ៖
រឿងមួយពាន់មួយយប់ ភាគ ៧៩
គាត់​ក៏​តប​ថា “ព្រះ​អង្គ​មក​នេះ មិន​មែន​មក​លេង​ទូល​បង្គំ​ទេ គឺ​មក​ដោយ​សារ​ព្រះ​នាង”។
បុរស​គេ​ឈ្នានីស​ក៏​និយាយ​ថា “សូម​ព្រះ​អង្គ​អោយ​គេ​នាំ​ព្រះ​នាង​មក​ទី​នេះ​មក ទូល​បង្គំ​ធានា​ព្យាបាល​នាង​អោយ​ជា”។
ឃុំព្រៃវិហារ
ព្រំប្រទល់
=អប់រំ=
ខេត្តក្វាងង៉ាយ
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
វប្បធម៍សាហ្វ៊ីញ សម័យបុរាណបានរស់នៅក្នុងទីក្រុងក្វាងង៉ាយ។ សំណល់របស់វាត្រូវបានរកឃើញនៅវប្បធម៌សាហ៊្វីញស្រុកដុកថោះ ។ នៅ​ក្នុង​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា តំបន់​ដែល​បច្ចុប្បន្ន​ជា​ខេត្តក្វាងង៉ាយ មាន​សារៈសំខាន់​តិច​ជាងខេត្តក្វាងណាម និង វិជ័យ។ នៅសល់តែជនជាតិចាមមួយចំនួនប៉ុណ្ណោះនៅក្នុងខេត្តនេះ។ តំបន់នេះបានក្លាយជាផ្នែកមួយនៃប្រទេសវៀតណាម រួមជាមួយ វិជ័យ ( ខេត្តប៊ិញឌិញ ) ក្នុងឆ្នាំ១៤៧១។ នៅដើមសតវត្សទី១៩ ជញ្ជាំងវែងនៃក្វាងង៉ាយ ត្រូវបានសាងសង់នៅក្នុងខេត្ត។ វា​បាន​ពង្រឹង​សន្តិសុខ​ក្នុង​ចំណោម​ប្រជាជន​វៀត​ណាម​និង​ជនជាតិ ហឺរ៉េ និង​សម្រួល​ពាណិជ្ជកម្ម។ ខេត្តនេះបានក្លាយជាមជ្ឈមណ្ឌលសម្រាប់សកម្មភាពសាសនា ជាពិសេសជាមួយនឹងការកសាងវត្តអារាមលើកំពូលភ្នំគឺវត្តភ្នំធៀនអានក្នុងឆ្នាំ១៦៩៥។ ភ្នំនេះត្រូវបានចាត់តាំងដោយអ្នកគ្រប់គ្រង ង្វៀនហ្វុកជូ ហើយក្លាយជាកន្លែងធម្មយាត្រាសាសនា។
បន្ទាប់ពីការបង្រួបបង្រួមខេត្តនេះត្រូវបានគេកំណត់ថាជាមជ្ឈមណ្ឌលនៃឧស្សាហកម្មប្រេងដែលបានគ្រោងទុក ជាពិសេសគឺ រោងចក្រចម្រាញ់ប្រេងដុងក្វាត រួមជាមួយនឹងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចពិសេសសម្រាប់ការអភិវឌ្ឍន៍ឧស្សាហកម្មធុនធ្ងន់ និងស្រាល។
អ្នកអង្គម្ចាស់ឯកក្សត្រី
អ្នកអង្គម្ចាស់ឯកក្សត្រី(ថៃ:พระเอกกษัตรี អង់គ្លេស:Ek Kasattri ) ព្រះនាង គឺ ព្រះរាជធីតាព្រះបាទស្រីសុរិយោពណ៌, ព្រះមហាក្សត្រកម្ពុជាសម័យលង្វែក និងសម្តេចព្រះមហេសីព្រះបាទនរេឝ្វរ ព្រះមហាក្សត្រសៀមសម័យអយុធ្យា
ភូមិសំព៍រ
=ភូមិសំព៍រ= ភូមិសំព៍រ គឺជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុង ​ឃុំត្រពាំងសាលាខាងលិច​ ស្រុកបន្ទាយមាសខេត្តកំពត។ហើយនៅក្នុងភូមិសំព៍រនោះផងដែរមិនសូវសំបូរផ្ទះប្រជាជនប៉ុន្មានទេដោយសារវាគឺជាភូមិមួយដែលនៅដាច៉ឆ្ងាយពីភូមិដ៍ទៃទៀត ចំណែកឯប្រជាជនវិញបាននំាគ្នាចេញទៅប្រកបការងារនៅក្រៅប្រទេសចំណែកឯប្រជាជនដែរនៅផ្ទះបានដំាដំនំាជាច្រើនដូចជា ចេក ដំឡូង ត្របែក​ និងដំនំាបន្លែជាច្រើនមូខទៀត។។ល។
នរោត្តម វេជ្ជរ៉ា
នរោត្តម វេជ្ជរ៉ា ( កើតនៅថ្ងៃទី ១៧ ខែសីហា ឆ្នាំ ១៩៤៦ – ២៨ កក្កដា ២០១៣) គឺជា ព្រះនាង និង ជាអ្នកនយោបាយខ្មែរ ។ ព្រះ​នាង​ជា​បុត្រី​របស់​ព្រះបាទ ​នរោត្តម សុរាម្រិត និង​ជា​បង​ប្អូន​បង្កើត​របស់​ព្រះបាទ ​នរោត្តម សីហនុ ។ លោកស្រី​ជា​សមាជិក ​គណបក្ស​ហ្វ៊ុនស៊ិនប៉ិច ហើយ​បាន ​ជាប់ឆ្នោត​ជា​តំណាង ​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ ​ក្នុង ​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា ​ក្នុង​ឆ្នាំ ២០០៣។  យោងតាមសាច់ញាតិក្រុមគ្រួសារ វេជ្ជរ៉ា បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី ២៨ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១៣ ក្នុងជន្មាយុ ៦៦ ឆ្នាំ ដោយសារការប្រយុទ្ធដ៏យូរជាមួយនឹងជំងឺមហារីកសួត។
អំបិលម្ទេសខ្ទឹមលីង
របៀបធ្វើ
- បុកខ្ទឹម រួចដាក់អំបិល ម្ទេសហុយ រួចបុកបន្ថែម
ឃុំស្រង់
(50311) ($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកគងពិសី ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន ភូមិ÷
៦. គម្គីរព្រះបរិសុទ្ធ (Holy Bible)
១.១​ ​ដើមដំបូង The beginning
៩បន្ទាប់មក ទ្រង់មានបន្ទូលថា ចូរឲ្យមានទឹកនៅក្រោមមេឃប្រមូលគ្នានៅកន្លែងតែមួយ ហើយឲ្យមានទីគោកដុះលេចឡើង នោះក៏មានដូច្នោះ  And god said, “Let the water under sky be gathered to one place, and let dry ground appear.” And it was so. ១០ទ្រង់ហៅទីគោកនោះថា​ជាដី ហើយទីទឹកដែលប្រមូលគ្នានោះថាជាសមុទ្រ នោះទ្រង់ក៏ឃើញថាល្អ God called the dry ground “Land,” and the gathered waters he called “seas,” And God saw that is was good. ១១ រួចព្រះទ្រង់មានបន្ទូលថា ចូរឲ្យដីដុះតិណជាតិឡើង គឺជាពួកស្មៅដែលមានគ្រាប់ នឹងរុក្ខជាតិមានផ្លែតាមពូជ ដែលមានគ្រាប់ក្នុងផ្លែនោះនៅផែនដី នោះក៏មានដូច្នោះ Then God said, “Let the land produce vegetation: seed-bearing plants and trees on the land that bear fruit with seed in it, according to their various kinds.” And it was so. ១២ដីក៏ដុះតិណជាតិទាំងឡាយឡើង គឺជាពួកស្មៅដែលមានគ្រាប់តាមពូជ នឹងរុក្ខជាតិមានផ្លែតាមពូជដែរ ហើយមានគ្រាប់នៅក្នុងផ្លែនោះឯង រួចទ្រង់ឃើញថាល្អ ''The land produced vegetation: plants bearing seed according to their kinds and trees bearing fruit with seed in it according to their kinds. And God saw that it was good. ១៣នោះក៏មានល្ងាចមានព្រឹកឡើង ជាថ្ងៃទី៣ ។  And there was evening, and there was morning, the third day.''
២០បន្ទាប់មកព្រះទ្រង់មានបន្ទូលថា ចូរឲ្យមានមច្ឆជាតិរវើកនៅក្នុងទឹកជាបរិបូរ នឹងបក្សីជាតិហើរលើដីនៅនាអាកាស​ And God said, “Let the water teem with living creatures, and let birds fly above the earth across the vault of the sky.” ២១ទ្រង់ក៏បង្កើតអស់ទាំងសត្វសម្បើមៗ នឹងជីវិតទាំងឡាយដែលកម្រើក ដែលកើតមានរវិនរវ័ណ្ឌនៅក្នុងទឹកតាមពូជ ហើយអស់ទាំងសត្វស្លាបតាមពូជដដែរ រួចទ្រង់ឃើញថាល្អ ''So God created the great creatures of the sea and every living thing with which the water teems and that moves about in it, according to their kinds, and every winged bird according to its kind. And God saw that it was good.  ២២ទ្រង់ក៏ប្រទានពរដល់សត្វទាំងឡាយនោះ ហើយមានបន្ទូលថា ចូរបង្កើតកូនឲ្យចម្រើនជាច្រើនឡើង ឲ្យមានពេញពាសនៅក្នុងទឹកសមុទ្រ ហើយឲ្យសត្វស្លាបចម្រើនឡើងនៅផែនដីដែរ God blessed them and said, “Be fruitful and increase in number and fill the water in the seas, and let the birds increase on the earth.” ២៣នោះក៏មានល្ងាច មានព្រឹកឡើង ជាថ្ងៃទី៥។ And there was evening, and there was morning__the fifth day.''
រចនាសម្ព័ន្ធប្រាសាទ
ទ្វារ និងបង្អួច
គេធ្វើទ្វាររាងចតុកោណកែង និងបង្អួចជួលកាលមានរាងការ៉េ ជួនកាលរាងចតុកោណកែង។ គេច្រើនធ្វើទ្វារ បង្អួចខ្លះបិទជិតដោយគេយកថ្មបាយក្រៀម ជួនកាលគេធ្វើជាចម្រឹកអំពីថ្មភក់ដាក់បញ្ឈរតាមបង្អួច។ នៅតាមបង្អួច។ នៅតាមជញ្ជាំងប្រាសាទខ្លះ គេបានឆ្លាក់ទ្វារ ឬបង្អួចបញ្ឆោត។
ភូមិគាថាវង្សក្រោម
អាកាសធាតុ
នៅទីនោះអាកាសធាតុគឺអំណោយផលមិនសូវល្អមិនក្តៅខ្លាំងហើយមានភ្លៀងមិនសូវគ្រប់គ្រាន់សម្រាប់ធ្វើស្រែចំការតែពុំមានផលប៉ះផល់ដល់ស្រែចំការឡើយ
ខេត្តច័ន្ទបុរី
ខេត្តចន្ទបុរី ជាខេត្តមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងប្រទេសថៃ ដែលមានផ្ទៃដីចំនួន ៦. ៣៣៨.០គីឡូម៉ែត្រការ៉េ និងមានប្រជាជនរស់នៅចំនួន ៥សែននាក់ ខេត្តមួយនេះចែករដ្ឋបាលជា ១០ឃុំ និង ៦៩០ភូមិ​ ខេត្តច័ន្ទបុរីជាខេត្តដែលបាត់បង់ទៅប្រទេសសៀម ក្នុងអំឡុង សតវត្សទី១៧ ដល់ សតវត្សទី១៨។ បច្ចុប្បន្នប្រទេសថៃ(សៀម)បានផ្លាស់ប្ដូរឈ្មោះទៅជា ខេត្តច័ន្ទថាប៊ូរី។
ចង្វា​ត្រពាំង
ចង្វា​ត្រពាំង ឬ បៀនហ្វា គឺជាទីរួមខេត្តនៃខេត្តដូនណៃ ប្រទេសវៀតណាម និងជាផ្នែកមួយនៃ តំបន់ទីប្រជុំជនទីក្រុងព្រៃនរគ និងមានទីតាំងប្រហែល 20 mi ខាងកើតទីក្រុងព្រៃនរគ ដែល ចង្វាត្រពាំងបានតភ្ជាប់ដោយ ផ្លូវហាយវេវៀតណាមលេខ ១ ។ វាជាទីក្រុងធំជាងគេទី ៥ នៅវៀតណាម។ ស្តាំ|រូបភាពតូច|
នរោត្តម នរិន្ទ្រពង្ស
ព្រះអង្គជាព្រះអនុជរបស់ព្រះបាទ នរោត្តម សីហមុនី និងជាបងប្អូនបង្កើតរបស់បងប្អូនចំនួន១២នាក់ផ្សេងទៀតដែលនៅរស់រានមានជីវិត។
ឃុំអមលាំង
អនុវិទ្យាល័យឃុំអមលាំង
=សាសនាព្រះពុទ្ធ=
ឃុំមនោរម្យ
សំដៅទៅដល់÷ =ខេត្តកំពង់ស្ពឺ= =ខេត្តស្វាយរៀង=
ឃុំប្រាំបីមុម
=រដ្ឋបាល= ឃុំប្រាំបីមុម មាន ភូមិគឺ÷
ណៃអេល ហរេន
ជីវប្រវត្តិ
ណៃអេលកើតនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៩៣ នៅទីក្រុង Mullingar ប្រទេសអៀកឡង់។ ឪពុកគាត់មានឈ្មោះថា Bobby Horan និងម្ដាយគាត់មានឈ្មោះថា Maura Gallagher ។ ឪពុកម្ដាយគាត់បានឡែងលះគ្នាកាលពីគាត់អាយុ៥ឆ្នាំ។ ហេតុដូច្នេះ គាត់និងបងប្រុសគាត់បានផ្លាស់លំនៅទៅមកៗក្នុងផ្ទះឪពុកគាត់ផង និងម្ដាយគាត់ផង។ ក្រោយមក គាត់និងបងប្រុសគាត់បានសម្រេចចិត្តទៅរស់នៅតែផ្ទះឪពុកគាត់ប៉ុណ្ណោះ។ គាត់បានចូលរៀននៅបឋមសិក្សា St. Kenny's National School ។ គាត់រៀនលេងហ្គីតាពេលបងគាត់ជូនកាដូជាហ្គីតាសម្រាប់ថ្ងៃបុណ្យណូអែលតែ គាត់មិនចេះលេង ដូចនេះគាត់បានសម្រេចចិត្តរៀនលេងហ្គីតាតាម YouTube ។ មីងរបស់គាត់បានដឹងពីទេពកោសល្យណាំអេល នៅពេលគាត់នៅក្នុងឡានជាមួយ ណៃអែលខណៈពេលណៃអេលកំពុងច្រៀង ដោយដំបូងស្មានថាសំនៀងណៃអេលជាសម្លេងវិទ្យុ។ កាលពីវ៍យជំទង់ គាត់បានសំដែងនៅមជ្ឈមណ្ឌលសិល្បៈ Mullingar ក្នុងកម្មវិធីរៃអង្គាសលុយសម្រាប់ក្រុមបាល់ទាត់ក្នុងតំបន់គាត់ដែលមានឈ្មោះថា The Shamrocks ។
ឥទ្ធិពល
គាត់ក៏បានបន្តទៀតថា គាត់គឺជាប្រិយមិត្តរបស់ Frank Sinatra, Dean Martin និង Bublé ។ ហូរេនចូលចិត្តតន្ត្រីរ៉ុក និងជាប្រិយមិត្តរបស់ The Eagles, Fleetwood Mac, Bon Jovi និង The Script ។
ឈ្លានាម
= ទម្រង់ឃ្លានាម = ឃ្លានាម ក្នុង ភាសាអង់គ្លេស ខុសពី ភាសាខ្មែរ បន្តិចបន្តូច ជាពិសេសគឺ លំដាប់នៃការសរសេរ ឬ បង្កើតល្បះ។
ស៊ិនីឈី ម៉ូរី
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Articles containing Japanese-language text ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទមានកាតអេក ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទជាមួយនឹងការពិពណ៌នាខ្លី
ឃុំវាលពន់
=រដ្ឋបាល= ឃុំវាលពន់ មាន ភូមិគឺ÷
វិទ្យាល័យព្រះបាទសុរាម្រិត
២. កញ្ញា ឡាង អ៊ុក
នៅខែសីហា ឆ្នាំ១៩៨០ កញ្ញាទាំងពីរខាងលើនេះត្រូវបានប្រឡងជាប់ជានិស្សិតសាស្ត្រាចារ្យ ហើយបានទៅបំពេញវិជ្ជានៅសាលាគរុវិជ្ជាជាន់ខ្ពស់ភ្នំពេញ ។ដោយបុគ្គលិកត្រូវទៅរៀន មន្ទីរអប់រំបានឧទ្ទេសនាមលោក អ៊ុង ស៊ីន លោក ឈា ឈាន លោក ទេព សុខហេង ព្រមទាំងកញ្ញា នៅ ស៊ីច័ន្ទ មកពីសាលាកំរិតសិក្សាទី ១ ចូលបម្រើការជំនួសក្នុងក្របខណ្ឌគ្រូចាត់តាំង ។
ភូមិព្រះធាតុ
ភូមិព្រះធាតុ ជាភូមិស្ថិតនៅក្នុង ឃុំព្រះធាតុ ស្រុកអូររាំងឪ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ =ប្រាសាទ=
ឃុំហោងសំណំ
វត្ត
=ផ្សារ= =រមណីដ្ឋាន=
ភូមិ និគមលើ ឃុំស្រឡប់
១.សាវតាខេត្តត្បូងឃ្មុំ
តាមពិតទៅ ខេត្តត្បូងឃ្មុំ ពុំមែនជាឈ្មោះខេត្តថ្មីនោះទេ ឈ្មោះស្រុក ឬខេត្តត្បូងឃ្មុំ បានលេចឡើងដំបូងក្នុងសិលាចារឹកសម័យក្រោយអង្គរ (IMA.37) ចារនៅលើ ជញ្ជាំងនៃស្លាបខាងជើង រោងទងខាងកើត នៃប្រាសាទអង្គរវត្តរួចទៅហើយ។ សិលាចារឹកនេះ ចារដោយបុរសម្នាក់ឈ្មោះជយនន្ទនៅឆ្នាំ១៧០១។ ក្នុងសិលាចារឹកដដែលនេះ គឺចាររៀបរាប់ពីព្រឹត្តការណ៍ដែលព្រះរាជាបានដំឡើង បុណ្យសក្តិឱ្យគាត់មានងារជាស្តេចក្រាញ់ “អរជូន” ត្រួតត្រាដែនដីខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ រហូតដល់ដើមសតវត្សទី១៩ ឃើញមានឯកសារមួយចំនួនដូចជា ព្រះរាជពង្សាវតារស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍រឿងទុំទាវ រឿងហ្លួងព្រះស្តេចកនដែល ជារឿងព្រេងនិទានបែបប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រមទាំងឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រជាច្រើនទៀត ទាំងភាសាខ្មែរ និងបរទេស ហើយភាគច្រើនឯកសារជាភាសាបារាំងសុទ្ធតែ បានសរសេររៀបរាប់អំពីឈ្មោះស្រុក ឬខេត្តត្បូងឃ្មុំ។ នៅពេលប្រទេសខ្មែរស្ថិតក្រោមរបបអាណាព្យាបាលរបស់បារាំងចន្លោះឆ្នាំ១៨៦៣ ដល់១៩៥៣ ឃើញមានឯកសារដែលសរសេរពីការបង្កើតខេត្តស្រុក ខណ្ឌ ឃុំ និងភូមិ។ ជាក់ស្តែងខេត្តកំពង់ចាមបង្កើតនៅថ្ងៃទី១ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៨៥ ហើយមន្ត្រីបារាំង ម្នាក់ឈ្មោះ ហ្វ្រង់ស័រ បូឌាន់ (Francois Baudoin) ជាអ្នកត្រួតត្រាពី លើចៅហ្វាយខេត្ត ខ្មែរ។ ខេត្តកំពង់ចាមកាលណោះ មានស្រុកចំនួនដប់ជាចំណុះ គឺស្រុកកំពង់សៀម ក្រូចឆ្មារ ព្រៃឈរ ជើងព្រៃ កងមាស កោះសូទិន ស្រីសន្ធរ មេមត់ ស្ទឹងត្រង់ និងស្រុកត្បូងឃ្មុំ។ កំណែទម្រង់លើវិស័យរដ្ឋបាលនៅក្នុងរបបអាណាព្យាបាលបារាំង បានធ្វើឡើងជាបន្តបន្ទាប់ពិសេសក្នុងរាជ្យព្រះបាទអង្គឌួង និងព្រះបាទនរោត្តម។ នៅក្នុងឆ្នាំ១៨៩៧ ត្បូងឃ្មុំត្រូវគេដំឡើងពីស្រុកឱ្យទៅជាខេត្ត ដែលកាលណោះ មានខេត្តចំនួន ៥៧ ប៉ុន្តែពុំមានខេត្តកំពង់ចាមទេ។ លុះដល់ឆ្នាំ១៩១៧ មានការរុះរើចំនួនខេត្តម្តងទៀត ដោយបន្ថយពី ៥៧ខេត្តមកនៅត្រឹម ៥១ខេត្តវិញ ហើយត្បូងឃ្មុំនៅជាខេត្តដដែល។ រហូតដល់ទសវត្ស១៩២០ ក៏មានកំណែទម្រង់រចនា សម្ព័ន្ធវិស័យរដ្ឋបាលជាថ្មីទៀត ហើយនៅពេលនោះរក្សាទុកខេត្តតែ ១៣ ប៉ុណ្ណោះ ដោយត្បូងឃ្មុំធ្លាប់ជាខេត្តកាលពីមុនមកនោះ ត្រូវប្រែក្លាយឱ្យទៅជាស្រុកមួយរបស់ ខេត្តកំពង់ចាមវិញ។ ចាប់ពីពេលនោះមក យើងពុំឃើញមានការផ្លាស់ប្តូរទៀតឡើយ រហូតមកទល់នឹងឆ្នាំ២០១៤ ទើបរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សម្រេចប្រែក្លាយទឹកដីត្បូងឃ្មុំ ឱ្យទៅជាខេត្តវិញ ដូចពីអតីតកាលជាង ១០០ឆ្នាំមុន។
បញ្ចូលអត្ថបទដោយៈ សុទ្ធ ពិសិដ្ឋ
នរិន្ទ្រាធិបតីមោ
សមរភូមិកំពង់សៀម គស.១៥១៩
សម្ដេចព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា​ជា​ម្ចាស់ផែនដី​ត្រើយ​ខាងកើត​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា សម្ដេចចៅពញា​ចន្ទរាជា​យក​បាន​ផែនដី​ខែត្រ​ខាងលិច​ទាំង​អស់ហើយ ចៅពញា​លំពាំង ចៅពញា​ស្រាល​ ក៏​ស្លាប់​ក្នុង​សង្គ្រាម​អស់ ចៅពញា​វៀង ចៅពញាវាំង ក៏​មាន​រោគ​អនិច្ចកម្ម​ទៅ​ទាំងអស់​គ្នា​ទៀត ទ្រង់​ព្រះ​ពិរោធ​ណាស់ ទើប​ទ្រង់​រើស​ព្រះ​ញាតិ​ខាង​ព្រះ​អង្គ​មក​តែងតាំង​ថ្មី៖
ឯព្រះ​បរមបពិត្រ ព្រះ​អង្គ​ធ្វើសង្គ្រាម​មាន​ជ័យ​ហើយ ព្រះ​អង្គ​ត្រឡប់​មក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​វិញ។ សម្ដេច​ចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​ឧកញ៉ា​យមរាជ​ឃើញ​ស្ដេច​ព្រះរាជ​ដំណើរ​មក​ដល់ ក៏​ចេញ​មក​ទទួល​ស្ដេច​ចូល​ទៅ​ប្រថាប់​ក្នុង​បន្ទាយ។ នៅ​ទីនោះ​ ព្រះ​បរមបពិត្រ​ស្ដេច​ត្រាស់​បញ្ចុះបញ្ចូល​សេនា​ទាហាន រេហ៍ពល​ដែល​មេទ័ព​ព្រះ​អង្គ​ទាំង​ពីរ​ចាប់​បាន​មក​ថ្វាយ​នោះ​ជា​សេចក្ដី​ស្រុះស្រួល ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនេះ​ក៏​ទទួល​ខ្លបខ្លាច​អំណាច​ព្រះ​បារមី​ថ្វាយខ្លួន​ជា​ខ្ញុំ​រាជការ​ទាំងអស់​គ្នា។ ព្រះ​ស្រីជេដ្ឋា ព្រះចៅ​ក្រុង​ស្រឡប់​ពិជ័យ​ព្រៃនគរ​បាន​ទ្រង់​ជ្រាប​ថា បែក​បន្ទាយ​កំពង់សៀម​ដូច្នោះ​ហើយ ទ្រង់​ត្រាស់​ឲ្យ​បំរើ​ទៅ​ប្រាប់​ចៅពញា​ស្រាល ចៅពញា​វិបុលរាជ​ឲ្យ​លើក​កងទ័ព​ជើងទឹក​មក​ជួយ​ទ័ព​ជើងគោក​ទៀត។ គ្រានោះ​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជជា​សេនាបតី​សំរាប់​ឯក​ភូ​សម្រេច​រាជការ​ខាងជើង​ទឹកបាន​ដឹង​ហើយ ក៏​លើកទ័ព​ទៅ​ដល់រួច​ក៏​ដេញ​កងទ័ព​ជើងទឹក​ឲ្យ​ឡើង​ចោម​បន្ទាយ​ខែត្រ​កំពង់សៀម។ ខណៈនោះ ​កងទ័ព​ហ្លួង​គ្រប់​កង​ដេញ​ពួក​ពល​ឲ្យ​ចេញ​ច្បាំង​បាញ់​គ្នា​ដោយ​កាំភ្លើង​តូច​ធំ​សូរ​សន្ធឹក​កក្រើករំពើក​ទាំង​ប្រឹថពី។ ឯ​ឧកញ៉ា​ក្រឡាហោម ឧកញ៉ា​វិបុលរាជ​សេនាបតី សម្រេច​រាជការ​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងលិច​ដែល​បោះទីតាំង​នៅ​រកាកោង​នោះ ចែវ​ទូក​ទៅ​ដល់​ភូមិ​អង្គរបាន ស្រាប់តែ​ឮ​សូរ​កាំភ្លើង​ធំ​តូច​ជា​ខ្លាំង​ណាស់ ក៏​ស្រូត​ទៅ​ដល់​កំពង់ចាម។ លុះ​ឃើញ​ទូក​ចំបាំងខាង​ហ្លួង​ត្រើយ​ខាងកើត ហើយ​ដែល​ទូក​នីមួយៗ​មាន​តែ​ពល ​៥​ ឬ​ ៦ ​នាក់​នៅ​រក្សា។ ក្នុង​ ១៥០ ​ទូក​នោះ​មាន​រេហ៍ពល​តែ ​១៥០០​ នាក់ក៏​ឲ្យ​សេនា​ទាហាន​ចោម​បាញ់​ចាក់​កាប់​សត្រូវ​ទាំងនោះ​ឥត​សំចៃ​ឡើយ ហើយ​កងទ័ព​ទាំងនោះ​បែកបាក់​ទៅអស់។ មេទ័ព​ខាង​ព្រះ​បរមបពិត្រ​ចាប់​យក​ទូក​ចំបាំងង​ទាំងអស់​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ថ្វាយ​យក​ថ្វីដៃ។ ខណៈនោះ រេហ៍ពល​ដែល​រត់​បែក​ពី​ទូក​ចំបាំង​នោះ ខ្លះ​ក៏​បែកផ្លូវ​ទៅ​ទីទៃៗ កងទ័ព​ខាង​សម្ដេចចៅពញា​យោធា​នរិន្ទ និង​កងទ័ព​ឧកញ៉ា​យមរាជចាប់​បាន​សត្រូវ​ចំនួន ​៨០០​ នាក់ ហើយ​ក៏​នាំ​មក​ក្រាប​បង្គំ​ទូល​ដែរ។ កងទ័ព​ដែល​ចាំ​ទូក​សត្រូវ​នោះ​ខ្លះ​ក៏​រត់​ទៅ​ពឹង​ចៅពញា​ស្រាល និង​ចៅពញា​វិបុលរាជរាយការណ៍​តាម​ដំណើរ។ ចៅពញា​ទាំង​ពីរ​ជា​មេទ័ព​ស្ដេច​ត្រើយ​ខាងកើត​ឮ​ហើយ​ក៏​ស្លុតចិត្ដ អស់​គំនិត​ភិតភ័យ​បណ្ដាល​ឲ្យ​ដឹង​ដល់​នាយកង​នាយ​ទ័ព​គ្រប់​កង។ នាយ​ទាំងនោះ​ក៏​អស់​ទឹកចិត្ដ​នឹង​ចូល​ច្បាំង​ទៀត ហើយ​ក៏​តាំង​បែក​ទ័ព​រត់​ខ្ចាត់ខ្ចាយ​ទៅ ខ្លះ​ក៏​លោតទឹក​ស្លាប់។
ឃុំអណ្តូងខ្មែរ
គឺជាឃុំមួយដែលមានចំងាយ២គីឡូម៉ែត ពីទីរួមខេត្តកំពត​ )ស្រុកកំពុងបាយខេត្តកំពត ដែលស្ថិតនៅក្នុងស្រុកកំពុងបាយ ​ ហើយកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៍ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន ដូចជា៖​ ផ្លូវលំ សាលារៀន មណ្ឌលសុខភាពជាដើម។ប្រជាជនរស់នៅចំនួន 9,214នាក់ក្នុងឆ្នាំ 1998-03-03​និង ចំនួន 9,455នាក់	ក្នុងឆ្នាំ 2008-03-03។ ឃុំនេះ មានប្រជាជនរស់នៅចំនួន 8,566នាក់	ក្នុងឆ្នាំ1999-03-05 និង 5,749នាក់ ក្នុងឆ្នាំ  2008-03-03 ​។ ។​  ហើយឃើញថាប្រជាជនមានជីវភាពធូរធាជាងមុន គឺដោយសារតែវិស័យកសិកម្ម ដែលពួកគេខិតខំប្រឹងប្រែង ទាំងគំនិតច្នៃប្រឌិតនិងការកែប្រែ ពីការធ្វើស្រែប្រវាសមេឃ មកធ្វើស្រែបែបប្រពលវប្បកម្មវិញ ដូចនេះពួកគេលែងខ្វាយខ្វល់ពីបញ្ហាទឹកភ្លៀង គឺគេមានប្រព័ន្ធប្រលឡាយទឹកគ្រប់គ្រាន់ ហើយផលស្រូវដែលទទួលបាន ពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំ គឺកាន់តែប្រសើរឡើងៗ​ ក ដូចនេះដំណាំស្រូវគឺមានសារៈសំខាន់ណាស់ ចំពោះប្រជាជនទាំងអស់។
ឃុំតាសាល
($ Commune) ស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកឱរ៉ាល់ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មាន ភូមិ÷
រាជានិយមកម្ពុជា
ព្រះមហាក្សត្រ នៃកម្ពុជា
សមាសភាពនៃក្រុមប្រឹក្សារាជ្យសម្បត្តិរួមមាន៖
អាណាចក្រ នគរភ្នំ (គ.ស ៥២-៥៥០)
Funan Kingdom (AD 52-550)
ឃុំព្រែកត្នោត
( Preaek Tnaot Commune) ជាដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពត មាន  ០៤ភូមិ៖
ឃុំបសេដ្ឋ
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
រ៉ូណាល់ រីហ្កេន
រ៉ូណាល់ រីហ្កេន (៦ កុម្ភៈ ១៩១១ – ៥ មិថុនា ២០០៤) គឺជាអ្នកនយោបាយអាមេរិកាំងមួយរូបដែលបានបម្រើការជាប្រធានាធិបតីអាមេរិកទី៤០ ចាប់ពីឆ្នាំ១៩៨១ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៨៩។ ជាសមាជិកម្នាក់នៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ គាត់ធ្លាប់ធ្វើជាអភិបាលរដ្ឋកាលីហ្វ័រញ៉ាទី៣៣ ពីឆ្នាំ១៩៦៧ ដល់ឆ្នាំ១៩៧៥ បន្ទាប់ពីបានប្រកបអាជីពជាតារាសម្តែងហូលីវូដ និងជាមេដឹកនាំសហជីព។
គីម យ៉ូចុង
អ្នកស្រី គឺជាកូនពៅរបស់មេដឹកនាំកំពូលទីពីររបស់កូរ៉េខាងជើង គីម ចុងអ៊ីល និងជាប្អូនស្រីរបស់ គីម ជុងអ៊ុន ដែលជា មេដឹកនាំកំពូល បច្ចុប្បន្ន និង ជាអគ្គលេខាធិការបក្សពលករកូរ៉េ ហើយត្រូវបានអ្នកអត្ថាធិប្បាយមួយចំនួនចាត់ទុកថាជាអ្នកស្នងតំណែង។
គីម អ៊ីលស៊ុង
ក្រោមការដឹកនាំរបស់លោក កូរ៉េខាងជើងត្រូវបានបង្កើតឡើងជារដ្ឋកុម្មុយនិស្តមួយដែល មានសេដ្ឋកិច្ចផែនការកណ្តាល ដែលត្រូវបានចាត់ទុកដោយអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រនយោបាយថាជារបបផ្តាច់ការផ្ទាល់ខ្លួន ។ វាមានទំនាក់ទំនងនយោបាយ និងសេដ្ឋកិច្ចជិតស្និទ្ធជាមួយសហភាពសូវៀត ។ នៅចុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៥០ និងក្នុងអំឡុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៦០ និងឆ្នាំ១៩៧០ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងមានកម្រិតជីវភាពរស់នៅខ្ពស់ជាងប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ដែលទទួលរងពីភាពវឹកវរផ្នែកនយោបាយនិងវិបត្តិសេដ្ឋកិច្ច ។ ស្ថានភាពនេះត្រូវបានផ្លាស់ប្តូរនៅក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០ ដោយសារតែកូរ៉េខាងត្បូងដែលមានស្ថិរភាពថ្មីបានក្លាយជាមហាអំណាចសេដ្ឋកិច្ចដែលត្រូវបានជំរុញដោយការវិនិយោគរបស់ជប៉ុននិងអាមេរិក ជំនួយយោធានិងការអភិវឌ្ឍន៍សេដ្ឋកិច្ចផ្ទៃក្នុង ខណៈដែលកូរ៉េខាងជើង នៅទ្រឹង ហើយបន្ទាប់មកបានធ្លាក់ចុះក្នុងអំឡុងពេលដូចគ្នា។ ភាពខុសគ្នាបានលេចឡើងរវាងកូរ៉េខាងជើង និងសហភាពសូវៀត ដែលសំខាន់ក្នុងចំណោមពួកគេ គឺទស្សនវិជ្ជារបស់គីម អ៊ីលស៊ុង អំពី ជូឆេ ដែលផ្តោតលើ ជាតិនិយមកូរ៉េ ការពឹងផ្អែកលើខ្លួនឯង និង សង្គមនិយម ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក៏ដោយ ប្រទេសនេះបានទទួលមូលនិធិ ឧបត្ថម្ភធន និងជំនួយពីសហភាពសូវៀត និង ប្លុកបូព៌ា រហូតដល់ការ រំលាយសហភាពសូវៀត ក្នុងឆ្នាំ ១៩៩១។ ការបាត់បង់ជំនួយសេដ្ឋកិច្ចជាលទ្ធផលបានប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់កូរ៉េខាងជើង ដែលបណ្តាលឱ្យ មានទុរ្ភិក្សរីករាលដាល នៅឆ្នាំ១៩៩៤ ។ ក្នុងអំឡុងពេលនេះ ប្រទេសកូរ៉េខាងជើងក៏នៅតែរិះគន់ចំពោះវត្តមានរបស់ កងកម្លាំងការពារសហរដ្ឋអាមេរិក នៅក្នុងតំបន់ ដែលខ្លួនចាត់ទុកថាជា ចក្រពត្តិនិយម ដោយបានរឹបអូសយកនាវា អាមេរិក USS Pueblo ក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨ ដែលជាផ្នែកនៃ យុទ្ធនាការជ្រៀតចូល និងវិទ្ធង្សនា ដើម្បីបង្រួបបង្រួមឧបទ្វីប ។ នៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់កូរ៉េខាងជើង។ លោក គីម បានរស់រានមានជីវិតពីសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់លោកគឺ ហ្សូសែហ្វ ស្តាលីន បួនទសវត្សរ៍ និង ម៉ៅ សេទុង ជិតពីរទស្សវត្សរ៍ ហើយនៅតែកាន់អំណាចក្នុងអាណត្តិរបស់ ប្រធានាធិបតីកូរ៉េខាងត្បូងប្រាំមួយរូប និងប្រធានាធិបតី អាមេរិក ចំនួនដប់។ ត្រូវបានគេស្គាល់ថាជា មេដឹកនាំដ៏អស្ចារ្យ ( ស៊ូរីយ៉ុង ) គាត់បានបង្កើត ការគោរពបុគ្គលិកលក្ខណៈ ដែលគ្រប់គ្រង នយោបាយក្នុងស្រុកនៅក្នុងប្រទេសកូរ៉េខាងជើង ។
ភូមវាល
សេដ្ឋកិច្ច
សេដ្ឋកិច្ចភូមិវាលកាលពីឹឆ្នាំ២០១៤ ។ ការប្រមូលផលគឺមានការមានការកើនឡើងខ្ពស់ជាលំដាប់ រហូតដល់ឆ្នាំ ២០១៦​ មានការធ្លាក់ជាលំដាប់ពីព្រោះអាកាសធាតុមិនអំណោយផល មានគ្រោះទឹកជំនន់ ហើយកសិករធ្វើស្រែដោយពឹងផ្អែកលើទឹកភ្លៀង ។
សូយ៌្យជយវម៌្មទេវ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ញាតិវង្សនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃចាម្ប៉ាចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្សត្រនៃវិជយចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអនុរាជនៃវិជយចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអនុរាជនៃកម្វុជទេឝចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃរាជវង្សទី១២ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:មេទ័ពនៃកម្វុជទេឝ
ជំនាញអាវុធគាម
ព្រះជំនាញអាវុធគាម (ព្រះ ជាសក្ដិ, ជំនាញអាវុធ ជាងារ, គាម ជាឈ្មោះ) លោកត្រូវបានតែងតាំងជាត្រីទូតរបស់ព្រះស្ដេចកនទៅចរចាផ្អាកសង្គ្រាមនឹងព្រះចន្ទរាជា។
ឃុំភក្តី
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
អុងធនបតិក្រាម
ក្ឝត្រអុងធនបតិក្រាម (យួន: Cam Bốt thuộc [កាមប៊តសួច]) រជ្ជកាល (១២០៣-១២២០) នៅគ.ស ១១៩០ ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៧ បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​មហា​វៀត (នៃ​មហារាជាលី​-កៅ​ទុន) នៅអព្យាក្រឹតដើម្បី​ឲ្យ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​វាយ​ចាមក្នុង​ឆ្នាំ​ដដែល​ ឱកាស​ល្អ​ហុច​ឲ្យ​ដោយ​សេ្តចចាម​ជយឥន្រ្ទវម៌្មទី៤ លើក​កង​ទ័ព​មក​វាយ​ខែ្មរ​ម្តង​ទៀត។ តើ​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨ ទ្រង់​លើក​ទ័ពប្រឆាំង​នឹង​ការ​វាយ​លុក​របស់​ចាម​ឬ​យ៉ាង​ណា? សិលា​ចារឹក​នៅ​ពោធិនគរ (ឯ​ញ៉ា​ត្រាង) បាន​សរសេរ​ទុក​ថា « ព្រះ​អង្គ​វាយ​យក​បាន​រាជធានី​នៃ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា និង​ប្រមូល​យក​លិង្គ​ទាំង​អស់ »។ ជោគ​ជ័យ​នេះ​បាន​ ដោយ​សារ​ព្រះ​អង្គ​​បញ្ជា​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍​លើក​ទ័ព​ទៅ​ទប់​ទល់។ ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍​វាយ​យក បាន​ក្រុង​វិជយ (ប៊ិញ​ឌិញ) ហើយ​ចាប់​សេ្តច​ចាម​ជយ​ឥន្រ្ទវម៌្ម​ទី៤ជា​ឈ្លើយមក​ថ្វាយ​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៨។ ព្រះ​អង្គ​បាន​លើក​ព្រះ​អនុជ​ថៃ្ល​របស់​ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៧ ឈ្មោះអិន (អនុជ​ព្រះ​នាងជយរាជទេវី) ឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​វិជយ ដោយ​មាន​ព្រះ​បរមនាម​​ថា សូយ៌្យជយវម៌្មទេវ រួច​ព្រះ​អង្គ​លើក​ទ័ព​បង្ហួស​ទៅ​វាយ​យកបណ្ឌុរង្គហើយ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​នៅ​ទី​នោះដោយ​មាន​ព្រះ​រាជ​បរមនាម​ថា សូយ៌្យវម៌្មទេវ។ ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​បាន​ចែក​ជា​ពីរ​ផែ្នក មួយ​ផែ្នក​គ្រប់​គ្រង​ដោយ​ព្រះ​រាជា​ខែ្មរ និង​មួយ​ផែ្នក​ទៀត​ដោយ​ក្សត្រ​ចាមវិទ្យានន្ទន៍។ តែ​មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន ពួក​ចាម​នៅ​វិជយបះ​ឡើងដោយ​បណេ្តញ​ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់​អិនរត់​ចូល​មក​ស្រុក​ខែ្មរ​វិញ ហើយ​លើក​សេ្តច​ចាម​ព្រះ​នាមស៌ុបតិឲ្យ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ជា​ជំនួស​វិញ។ ឆ្លៀត​ឱកាស​នេះ ព្រះ​រាជា​វិទ្យានន្ទន៍​បាន​បង្រួប​បង្រួម​ប្រទេស​ចាម​ឲ្យ​មាន​ឯកភាព​ឡើង​វិញ ក្រោយ​ពី​បាន​ធ្វើ​គុត​ព្រះ​ជយ​ឥន្រ្ទវម៌្មទី៥ (ស៌ុបតិ) ហើយ​ឡើង​សោយ​រាជ្យ​ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ទាំង​មូលពីគ.ស. ១១៩២ ដល់ ១២០៣។ នៅគ.ស. ១១៩៣ និង ១១៩៤ ព្រះ​បាទ​ជយវម៌្មទី៧ ទ្រង់​បាន​សាក​ល្បង​ឲ្យ​ព្រះ​វិទ្យានន្ទន៍​ទទួល​ស្គាល់​អំណាច​ព្រះ​អង្គ​វិញតែ​ឥតប្រយោជន៍រហូត​ដល់គ.ស. ១២០៣ ព្រះ​អង្គ​បាន​បញ្ជា​សេ្តច​ចាម​មួយ​អង្គ​ទៀតព្រះ​នាមអុង​ធនបតិក្រាម ដែល​ត្រូវ​ជា​ឪពុក​មា​របស់​ទ្រង់​វិទ្យានន្ទន៍ឲ្យ​លើក​ទ័ព​ទៅ​វាយកំចាត់ក្មួយ​ព្រះ​អង្គ​ទាល់​តែ​បាន។ ចាប់​ពី គ.ស. ១២០៣ ដល់ ១២២០ ប្រទេស​ចាម្ប៉ា​ក៏​ក្លាយ​ទៅ​ជា​អាណាខេត្ត​របស់​ខែ្មរ។
ថ្វាយស៍ (ក្រុមតន្ទ្រី)
សមាជិក
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ក្រុមតន្រ្តីកូរ៉េ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:Girl group កូរ៉េ
យួន
ដោយសារ​តែ​ពាក្យ​យួន​ត្រូវ​បាន​ប្រើ​ស្មើនឹង​ពាក្យ Savage ដោយ​លោក David Roberts នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​ឆ្នាំ​២០០២ នៅ​ក្នុង​កាសែត Washington Times តែ​ការ​ពិត​ពាក្យ Savage  នេះ  នៅ​ក្នុង​ភាសា​ខ្មែរ​បកប្រែ​ថា ពួក​ព្រៃ ឬ​ពួក​ព្នង (​ជា​ការ​អកុសល​ដែល​ពាក្យ​នេះ​សំដៅទៅ​លើ​ក្រុម​ជនជាតិភាគតិច​ដែល​រស់នៅ​តាម​តំបន់​ភ្នំ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​) ។  ប្រជាជន​កម្ពុជា ហៅ​ជនជាតិ​វៀតណាម​ថា​យួន ដូចដែល​គេ​ហៅ​ជនជាតិ​ឥណ្ឌា​ថា​ក្លឹង ជនជាតិ Myanmar ថា​ភូមា  ជនជាតិ France ថា​បារាំង និង​ជនជាតិ China ថា​ចិន ។ ឈ្មោះ​ទាំង​អស់នេះ គឺជា​ភាសា​ដែល​ជនជាតិ​កំណើត​មិន​ប្រើប្រាស់ (Xenonym) ហើយ​ជា​ឈ្មោះ​ដែល​អក្សរ ខ្មែរ​យក​មក​ប្រើ​ជំនួស​។
ឃុំភារីមានជ័យ
(Pheari Mean Chey Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៣ភូមិ÷
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ដើមកំណើតរន្ទះ
កាល ពីព្រេងនាយ មានបិសាចមួយ ឈ្មោះរាមសូរ និងនាងអារក្ខទេវីមួយ ឈ្មោះ មេខលា បានមកនៅបម្រើ តាបសឥសីមួយអង្គ ដើម្បីនឹងរៀនវិជ្ជាមន្តអាគមគាថា ។ បិសាច និងនាងមេខលា មានបញ្ញាឈ្លាសវៃក្រៃលែង ហើយបាន ខិតខំរៀនប្រណាំងប្រជែងគ្នា ដើម្បីបំពេញចិត្តគ្រូរៀងៗខ្លួន ។ តាបស​ក៏​ស្រឡាញ់ ​អ្នក​ទាំងពីរ​នោះ ​ស្មើៗគ្នាដែរ ។
រាមាសូរ ក៏យកកែវមួយទៅត្រងទឹកសន្សើម ដែលទើរនៅស្លឹកឈើ និងស្មៅផ្សេងៗ ប៉ុន្តែ ទោះជាបានខំព្យាយាមធ្វើដូច្នេះ ជាច្រើនព្រឹកក៏ដោយ ក៏មិនបានទឹកពេញមួយកែវសោះ ។
អដ្ឋកថា
អដ្ឋកថា វិនយបិដក
២ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក មហាវិភង្គ បារាជិក ៤ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ១)
៥ សមន្តប្បាសាទិកា អដ្ឋកថា វិនយបិដក មហាវិភង្គ មហាវគ្គ (ព្រះត្រៃបិដក ភាគ ៦-៧-៨)
អដ្ឋកថា សុត្តន្តបិដក
​  ១
អដ្ឋកថា អភិធម្មបិដក
២​ សម្មោហវិនោទនី ជាអដ្ឋកថា សម្រាប់គម្ពី វិភង្គ។
ទវី បុណ្យកេតុ
ទវី បុណ្យកេតុ (សរសេរថា ថាវី ប៊ុនយៈកេត ; ทวี บุณยเกตุ ,  ;ថ្ងៃទី១០ វិច្ឆិកា ១៩០៤ ដល់ ៣ វិច្ឆិកា ១៩៧១) ជាអ្នកនយោបាយថៃ និងជានាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងរយៈពេលខ្លី។
បរមរាជាធិរាជទី២
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ រជ្ជកាលរបស់ទ្រង់មានរយៈពេលខ្លី។ ទ្រង់​បាន​បញ្ជូន​ទ័ព​សៀម​ទៅ​ដណ្តើម​យក​ក្រុងមន ​នៃ​ក្រុងដាវៃ ​ក្នុង​ឆ្នាំ១៤៩១ ហើយ​សោយ​ទិវង្គត​នៅ​ឆ្នាំ​ដដែល។
ឃុំស្វាយចចិប
(Svay Chacheb Commune) ដែនរដ្ឋបាលស្ថិតនៅក្នុង ស្រុកបរសេដ្ឋ ខេត្តកំពង់ស្ពឺ មានរដ្ឋបាលចំណុះ ១៥ភូមិ÷
លី លីនជា
លី លីនជា ( ឈ្មោះគួរសម យ៉ាងចុង កើតថ្ងៃទី២៦ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៣) ស្គាល់ច្បាស់ដោយ ឈ្មោះឆាក របស់លោក ជេត លី គឺជាតារាសម្តែងភាពយន្ត ផលិតករភាពយន្តសិល្បករក្បាច់គុន និង ម្ចាស់ជើងឯកវូស៊ូ ដែលចូលនិវត្តន៍។ លោកជាពលរដ្ឋសិង្ហបុរីធម្មជាតិ។ គាត់ត្រូវបានគេចាត់ទុកថាជាតារាភាពយន្តចិនដ៏ល្បី បំផុតមួយរូប និងជាតារាក្បាច់គុនដ៏ល្បីបំផុតមួយរូបក្នុងជំនាន់របស់គាត់។
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:បុគ្គលនៅរស់ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អត្ថបទដែលមានពាក្យជាភាសាចិន
ខេត្តក្យុងសាំងខាងត្បូង
ខេត្តក្យុងសាំងខាងត្បូង (경상남도) គឺជាខេត្តមួយនៅភាគអាគ្នេយ៍នៃប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ។ ទីរួមខេត្តគឺនៅឆាងវ៉ុន។ វានៅជាប់នឹងមជ្ឈមណ្ឌលទីក្រុងធំនិងកំពង់ផែប៊ូសាន ។ តំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូហែអ៊ីនសា ដែលជាវត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា ដែលមានព្រះត្រៃបិដកកូរ៉េនិងកន្លែងទាក់ទាញទេសចរណ៍ មានទីតាំងនៅខេត្តនេះ។ រោងចក្រផលិតរថយន្ត និងគីមីឥន្ធនៈត្រូវបានប្រមូលផ្តុំយ៉ាងទូលំទូលាយនៅភាគខាងត្បូងនៃខេត្តដោយលាតសន្ធឹងពីទីក្រុងអ៊ុលសាន តាមរយៈទីក្រុងប៊ូសាន, ឆាងវ៉ុន និង ជីនជូ ។
ឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា
ព្រះនាងឝ្រីន្ទ្រភូបេឝ្វរចូឌា (អានថា:ស្រឹន-ទ្រាក់-ភូ-បេស-ស្វៈ-រៈ-ចូឌា) រជ្ជកាល (១២៩៥-១៣០៧) ព្រះនាងមានប្រវត្តិប្រាកដក្នុងព្រឹត្តិការណ៍​មួយ​ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ឆ្នាំ​ ១២៩៥ បាននិយាយថាព្រះនាងបាន​លួច​ព្រះ​ខ័ន​មា​សដែល​ជា​តំណាង​អំណាច​ព្រះរាជា យក​ទៅ​អោយ​ស្វាមី​នាង បាន​បង្ខំ​អោយ​ព្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩ ជា​ព្រះ​បិតា​ចុះ​ចេញ​ពី​រាជបល្លង្ក ហើយ​ប្រគល់​រាជ្យ​នេះ​ទៅ​អោយ​ព្រះបាទ​ឝ្រីន្ទ្រវម៌្មទី២ជា​រាជធីតុបតី​សោយរាជ្យ​ស្នង​ព្រះអង្គ​ក្នុង​ឆ្នាំ​នោះ។ សមាជិក​អ្នក​ការទូត​ចិនម្នាក់​របស់​ព្រះ​ចៅ​អធិរាជ​តេមួរខាន់ ដែល​បាន​មក​ដល់​កម្វុជទេឝក្នុង​ឆ្នាំ​ ១២៩៦ ឈ្មោះ ជីវតាក្វាន់ ក៏​បាន​ផ្តល់​សក្ខីកម្ម​ចំពោះ​ព្រឹត្តិការណ៍​នេះ​ដែរ។ លោក​បាន​សរសេរ​បញ្ជាក់​ថា ការ​ផ្លាស់​ប្ដូរ​រជ្ជកាល​នេះ​មាន​ភាព​ឃោរឃៅ គឺ​ស្ដេច​ដែល​ឡើង​សោយរាជ្យ​ថ្មី​ជា​កូន​ប្រសា​របស់​ស្ដេច​មុន។ លោក​បន្ត​ថា កូនស្រី​របស់​ស្ដេច​អង្គ​នេះ បាន​លួច​យក​ព្រះ​ខ័ន​មាស​របស់​ព្រះ​បិតា ទៅ​អោយ​ស្វាមី​នាង។ លោកជីវតាក្វាន់ បាន​អះអាង​ថា កូន​ប្រុស​របស់​ព្រះបាទ​ជយវម៌្មទី៩ ដែល​ត្រូវ​ទទួល​រាជ្យ​បន្ត​ពី​ព្រះ​បិតា ទ្រង់​មិន​ទទួល​យក​ស្ដេច​ថ្មី​ដណ្ដើម​រាជ្យ​នេះ​ទេ ហើយ​បាន​ចេញ​ពី​ព្រះបរមរាជវាំង ដើម្បី​ទៅ​កេណ្ឌ​ទ័ព។ ស្ដេច​ថ្មី​ចាប់​បាន ក៏​យក​ទៅ​កាត់​ម្រាម​ជើង​ចោល និង​យក​ទៅ​ឃុំ​ទុក​ក្នុង​បន្ទប់​ងងឹត។ [៤]
សុវឌ្ឍនា
ជីវិតនិងអាពាហ៍ពិពាហ៍
លោកស្រី បានជួបព្រះបាទវជិរវឌ្ឍជាលើកដំបូងក្នុងឆ្នាំ 1924 ក្នុងអំឡុងពេលផលិតរឿងមួយ ដែលក្នុងនោះអ្នកទាំងពីរបានសម្តែង។ មិនយូរប៉ុន្មាន ព្រះនាងកែវក៏ប្តូរឈ្មោះមកជាសុវឌ្ឍនា ហើយបានឡើងឋានៈជាមហេសីអនីតិជន។ ក្រោយ​មក​នៅ​ឆ្នាំ​ដដែល​នោះ ពួក​គេ​បាន​រៀប​ការ​នៅ ​ព្រះបរមរាជវាំង ​ក្នុង ​ទីក្រុង​បាងកក ។ ថ្វីត្បិតតែព្រះបាទវជិរវឌ្ឍបានផ្តួចផ្តើមគោលនយោបាយជាតិនិយមសៀមជាច្រើនក្នុងទស្សវត្សរ៍ឆ្នាំ 1920 ក៏ដោយក៏ម្ចាស់ក្សត្រីរបស់ព្រះអង្គសុវឌ្ឍនា មានដើមកំណើតខ្មែរមកពី ខេត្តបាត់ដំបង ។ ម្តាយមីង​របស់​ព្រះបាទ​សុវឌ្ឍ
នៅពេលដែលព្រះនាងសុវឌ្ឍមានផ្ទៃពោះនៅឆ្នាំ 1925 ព្រះមហាក្សត្របានដំឡើងឋានន្តរស័ក្តិដល់ព្រះនាង ចៅសុវឌ្ឍនា (ព្រះនាងសុវឌ្ឍនា ព្រះនាងម្ចាស់ក្សត្រិយ៍សៀម พระนางเจ้าสุวัทนา พระวรราชเทวี  ) មិន​យូរ​ប៉ុន្មាន​ក្រោយ​ពី​ព្រះ​មហាក្សត្រ​បាន​ធ្លាក់​ខ្លួន​ឈឺ​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរ នៅ​ថ្ងៃ​ទី ២៤ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩២៥ ព្រះ​នាង​សុវឌ្ឍ​នា​បាន​ប្រសូត​បុត្រី​មួយ​អង្គ ព្រះ​អង្គ​ម្ចាស់ បេជរតនារាជាសុដា ។
ភូមិអូរតូច
ការអប់រំ
ការអប់រំ ក្នុងភូម់មិនសូវមានសភាពមមាញឹកដូចនៅបណ្ដា រាជធានីខេត្តមួយចំនួននោះទេ ហើយចំនួនគ្រឹះស្ថានអប់រំក៏មិនមានច្រើនដែរជាពិសេសការអប់រំតាមសាលាក៏ដូចជាការចុះអប់រំតាមភូមិជាដើម។នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សា ព្រោះពួកគាតជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូល។
សង្គមរាស្រ្តនិយម
ឯកសារយោង
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សរាជានិយមនៅកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សជាតិនិយមនៅកម្ពុជា ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:គណបក្សសង្គមនិយមនៅកម្ពុជា
ឃុំស្វាយរំពារ
សំដៅទៅដល់÷
សុីវត្ថា
ព្រះអង្គ​ម្ចាស់​សុីវត្ថា ( ស៊ីវត្ថា  ប្រសូតនៅឆ្នាំ 1841 – 31 ខែធ្នូ 1891) គឺជាព្រះអង្គម្ចាស់នៃ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ដែលជាអ្នកប្រជែងដណ្តើមរាជបល្ល័ង្កដោយរយៈពេលខ្លី។ ព្រះអង្គ​បាន​ចំណាយ​ពេល​ពេញ​មួយ​ជីវិត ដើម្បី​ប្រយុទ្ធ​នឹង ​ព្រះ​បាទ​នរោត្តម ជា​បង​ប្អូន​របស់​ព្រះអង្គ​ដើម្បី​ឡើង​សោយរាជ្យ។
វាបី បុស្បាករ
វាបី បុស្បាករ ( วาปีบุษบากร  ; ២៥ មិថុនា ១៨៩១ – ១៥ ធ្នូ ១៩៨២) ជាព្រះនាងសៀម (ក្រោយប្រទេសថៃ )។ នាងគឺជាសមាជិកនៃរាជវង្សសៀម ។ ព្រះ​នាង​ជា​បុត្រី​របស់ស្តេចចុល្លាង្ករណ៍ (រាមា​ទី​៥)។ ព្រះ​នាង​ជា​បុគ្គល​មួយ​អង្គ​ដែល​មាន​អាយុ​វែង​បំផុត​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ថៃ ស្ថិត​នៅ​ពី​ក្រោយ​ព្រះរាជ​បុត្រ​ទាំង​បី​របស់​ព្រះបាទមង្កុដ (រាមា​ទី​៤); ព្រះអង្គម្ចាស់នភាពរ ប្រភា ដែលសោយទិវង្គតក្នុងព្រះជន្ម ៩៤ព្រះវស្សា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥៨ ព្រះនាងប្រាដិថាសារី ដែលសោយទីវង្គត់ក្នុងឆ្នាំ ១៩៦២ ក្នុងព្រះជន្ម ៩៦ ព្រះវស្សា និងព្រះអង្គម្ចាស់ស្រីដាភីហ៊ីហាន់ ដែលសោយទិវង្គតក្នុងព្រះជន្ម ៩៧ព្រះវស្សា ក្នុងឆ្នាំ ១៩៥២។
មឿងឧប្បលរាជធានី
ប្រវត្តិសាស្ត្រ
ស្រុក​នេះ​មាន​ឈ្មោះ​ដើម​ថា បុពុប្បលនិគម (​บุพุปลนิคม) ។ ក្រោយមកគេប្តូរឈ្មោះទៅជា បូរពា៌ឧប្បល (บูรพาอุบล) ក្នុងឆ្នាំ១៩០៩ និង មឿងឧប្បលរាជធានី ក្នុងឆ្នាំ១៩១៣។
ពិធីបុណ្យរំលឹកខួបណាយតិនអ៊ិឈិរីអ៊ូ
រូបភាពតូច|408x408ភីកសែល|ពិធីបុណ្យរំលឹកខួបណាយតិនអ៊ិឈិរីអ៊ូ រូបភាពតូច ពិធីបុណ្យរំលឹកខួប ណាយតិនអ៊ិឈិរីអ៊ូ នៅក្នុងឃុំ ខ្លាយហ្សេ រំលឹកពីប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់យើង គឺជាចំណុចមួយនៃប្រភពដើម និងរំលឹកទៅដល់ ប្រទេសជប៉ុន នៅក្នុង ឃុំចារនូ ក្រុងចារនូ ខូកនី និង លីអ័រហ្គឺស។ វាត្រូវបានទទួលស្គាល់ និងឧបត្ថម្ភដោយប្រជាជាតិ ជាច្រើន នៅទូទាំងពិភពលោក និងប្រទេសចំនួនដប់បីត្រូវបានតំណាងនៅជាមួយ ទង់ជាតិចំនួនដប់ប្រាំមួយ ដែលបានហោះហើរជាបន្តបន្ទាប់ និងចូលជាផ្លូវការចាប់ពី ថ្ងៃទី 8 ខែធ្នូឆ្នាំ 2014 លើអាគារតែមួយនេះ។ បង្គោលទង់ជាតិចំនួនដប់ប្រាំបីនៃពិធីបុណ្យរំលឹកខួបបង្ហាញទង់ជាតិហោះហើរ មីមាសាកានៃ ត្រកូលម៉ូរី នៃ តំបន់រ៉ូនអាល់នៃ តំបន់មជ្ឈមណ្ឌលវ៉ាលឌឹលរ័ នៃ តំបន់បួរហ្គាន់ឌី នៃ ប្រទេសជប៉ុន នៃ ប្រទេសបារាំងនៃ ខួបគម្រប់ទី 150 នៃទំនាក់ទំនងបារាំង - ជប៉ុន នៃ ពិធីបុណ្យរំលឹកខួបណាយតិនអ៊ិឈិរីអ៊ូនៃ Sacré-Cœur, នៃ បីព៌ណបេះដូងដ៏ពិសិដ្ឋ នៃ ព្រះវិញ្ញាណបរិសុទ្ធនៃ កម្ពុជានៃ ប្រជាជាតិអាស៊ាន នៃ ប្រទេស​រុស្ស៊ី និងរបស់ ក្លឹប លីយ៉ុង - ជប៉ុន។
លោក អេមីល ហ្គីមេត
យុវជនទាំងនេះបានចូលរួមយ៉ាងខ្លាំងដល់ ឥទ្ធិពលនាពេលបច្ចុប្បន្ន និងនាពេលអនាគតនៅជុំវិញពិភពលោករបស់ប្រទេសជប៉ុន និងបានពង្រីកការអភិវឌ្ឍឧស្សាហកម្មរបស់ប្រទេសរបស់ពួកគេ យ៉ាងខ្លាំង (សេចក្តីយោង ទំនាក់ទំនងរវាងបារាំង និងជប៉ុននៅសតវត្សទី 19)។
សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល
សាធារណរដ្ឋអាហ្វ្រិកកណ្តាល (ភាសាសង់គោ៖ Ködörösêse tî Bêafrîka, ភាសាបារាំង៖ République centrafricaine, RCA ) គឺជាប្រទេសមួយស្ថិតនៅតំបន់កណ្តាលនៃទ្វីបអាហ្វ្រិក។ ប្រទេសនេះមានព្រំដែនជាប់នឹងប្រទេសឆាដនៅភាគខាងជើង ស៊ូដង់នៅភាគឦសាន ស៊ូដង់ខាងត្បូងនៅភាគអាគ្នេយ៍ សាធារណរដ្ឋប្រជាធិបតេយ្យកុងគោនៅភាគខាងត្បូង សាធារណរដ្ឋកុងគោនៅភាគនិរតី និងប្រទេសកាមេរូននៅប៉ែកខាងលិច។
សាធារណរដ្ឋមួយនេះបានគ្របដណ្តប់លើផ្ទៃដីប្រមាណ ៦២០,០០០ គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ហើយបើគិតត្រឹមឆ្នាំ២០២១ ប្រទេសនេះមានចំនួនប្រជាជនប្រហែល ៥.៥ លាននាក់។ សាធារណរដ្ឋ​អាហ្រ្វិក​កណ្តាល​សព្វថ្ងៃកំពុងទទួលរងនូវភ្លើងសង្រ្គាម​ស៊ីវិល​ដែល​បាន​ឆាបឆេះ​​តាំង​ពី​ឆ្នាំ២០១២ មកម៉្លេះ។ ដែនដីសាធារណរដ្ឋអាហ្រ្វិកកណ្តាលភាគច្រើនគ្របដណ្តប់ដោយតំបន់វាលស្មោងស៊ូដាណូ-គីនេ ហើយនៅភាគខាងជើងជាតំបន់សាអែល–ស៊ូដង់ និងភាគខាងត្បូងស្ថិតក្នុងតំបន់ព្រៃអេក្វាទ័រ។ ពីរភាគបីនៃទឹកដីប្រទេសទាំងមូលគឺស្ថិតនៅក្នុងអាងទន្លេអ៊ូបង់ហ្គី (ដែលបន្តហូរចូលទៅក្នុងទន្លេកុងគោ) ហើយមួយភាគទៀតគឺស្ថិតនៅក្នុងអាងទន្លេឆារី ដែលបន្តហូរទៅចូលបឹងឆាដ។
ថេល័រ ស្វីហ្វ
]]
តារាចម្រៀង Taylor Swift ត្រូវ​បាន​គេ​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី 24 ខែ​តុលា​ឆ្នាំ 2006 លោក Jon Caramanica របស់​កាសែត New York Times បាន​ពិពណ៌នា​វា​ថា​ជា "ជា​ស្នាដៃ​ដ៏​តូច​របស់​ប្រទេស​លេច​គំនិត​ទាំង​ពីរ​ធំ​ទូលាយ -Eyed និង​ឥត​អៀន​ខ្មា​ស់​ដែល​ប្រារព្ធ​ធ្វើ​រួម​គ្នា​ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោកស្រី Swift បាន​ទូល​អង្វរ​សំ​លេង​" ។ [ 55​] សា​សា Frere​-Jones បាន​របស់​ថ្មី Yorker បាន​ពណ៌នា Swift បាន 16 ឆ្នាំ​រូប​នេះ​បាន​ថា​ជា "អស្ចារ្យ​" ។ លោក​បាន​កត់​សម្គាល់​ថា​: «​សុង​របស់​យើង "" បញ្ឈប់ [ការ​ប​ស​] ខ្ញុំ​នៅ​ក្នុង​បទ​របស់​ខ្ញុំ​»​និង​បាន​សរសើរ​ទំនុក​ច្រៀង​នេះ​: "។ គាត់​បាន​ទទួល​មួយ​ដៃ​មាន​អារម្មណ៍​ថា​មាន​នៅ​លើ​ដៃ​ចង្កូត​, ផ្សេង​ទៀត​នៅ​លើ​បេះដូង​របស់​ខ្ញុំ​" [56​] មើល​រំកិល​ថ្ម​បាន​ពណ៌នា Swift បាន ជា "ភ្នែក​ភ្លឺ​គួរ​ឱ្យ​កត់​សម្គាល់​ប៉ុន្តែ​នៅ​រដូវ​កាល​»​និង​មាន​ការ​កោតសរសើរ​" សុង​របស់​យើង "របស់​" បទ​ភ្លេង​ច្រៀង​បទ​ចម្រៀង hooky ដេ​ល​ឆ្កួត​-ថា​ជា​ការ Britney បាន​ដូច​ជា​វា​គឺ Patsy "។ [57​]
អា​ល់​ប៊ុ​ម​នេះ​បាន​នាំ​មុខ​តែ​មួយ​ថា​: «​យើង​មិន​ដែល​មិន​ធ្លាប់​ទទួល​បាន​មក​វិញ​រួម​គ្នា "បាន​ក្លាយ​​​ជា​លេខ​ដំបូង​របស់ Swift គឺ​មួយ​នៅ​ក្នុង​គំនូស​តាង​របស់​អាមេរិក Billboard Hot 100 [189​] [190​] ឯកត្តជន​បន្ថែម​ប្រាំមួយ​នាក់​ត្រូវ​បាន​ចេញ​ផ្សាយ​។ " Begin Again "(សម្រាប់​វិទ្យុ​ប្រទេស​កម្ពុជា​) «​ខ្ញុំ​បាន​ដឹង​ថា​អ្នក​ត្រូវ​បាន​គេ​បញ្ហា ",​" 22 ",​" អ្វី​គ្រប់​យ៉ាង​ដែល​បាន​ផ្លាស់​ប្តូ​រ ",​" ពេល​វេលា​ចុង​ក្រោយ "(ទាំង​អស់​សម្រាប់​ការ​លេច​និង​វិទ្យុ​អ​ន្ដ​រ​ជាតិ​) និង​" ក្រហម "(សម្រាប់​វិទ្យុ​ប្រទេស​កម្ពុជា​) ។ ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:អ្នកចម្រៀងអាមេរិច
បរមិន្ទរាជ
ចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ព្រះអង្គម្ចាស់ខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:ស្ដេចត្រាញ់ខ្មែរក្នុងរឿងនិទានចំណាត់ថ្នាក់ក្រុម:រាជវង្សព្រះថោង
វេរញ្ជកណ្ឌ
ព្រះត្រៃបិដក​ > វិន័យបិដក > មហាវិភង្គ > បឋមភាគ > វេរញ្ជកណ្ឌ [១] តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា វេរញ្ជាយំ
វិហរតិ នឡេរុបុចិមន្ទមូលេ មហតា ភិក្ខុសង្ឃេន សទ្ធឹ
កល្យាណោ កិត្តិសទ្ទោ អព្ភុគ្គតោ ឥតិបិ សោ
[១] សម័យនោះ ព្រះសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ដ៏មានជោគ ទ្រង់គង់នៅក្បែរដើមស្តៅ ជាលំនៅរបស់នឡេរុយក្ស ជិត​ស្រុកវេរញ្ជា ជាមួយនឹងភិក្ខុសង្ឃមានប្រមាណច្រើនចំនួន ៥០០ រូប ។ វេរញ្ជព្រាហ្មណ៍ {ក្នុងអដ្ឋកថា ថា ព្រាហ្មណ៍នេះឈ្មោះ ឧទយៈ ដែលហៅថា វេរញ្ជៈ គឺហៅតាមនាមស្រុកវេរញ្ជាជាស្រុករបស់គាត់នៅ។} បានឮច្បាស់ (នូវដំណើរនោះហើយ ទើបប្រកាសសេចក្តីថា) ម្នាលគ្នាយើង បានឮថា ព្រះសមណគោតម ជាសក្យបុត្រចេញចាកសក្យត្រកូល ទៅទ្រង់ព្រះផ្នួស ឥឡូវ មកគង់នៅក្បែរដើមស្តៅ ជាលំនៅរបស់នឡេរុយក្ស ជិតស្រុកវេរញ្ជា ជាមួយនឹងភិក្ខុសង្ឃមានប្រមាណច្រើនចំនួន ៥០០ រូប។ កិត្តិសព្ទដ៏ពីរោះរបស់ព្រះគោតមដ៏ចម្រើននោះ ឮខ្ចរខ្ចាយ សុសសាយ យ៉ាងនេះថា ព្រះដ៏មានព្រះភាគអង្គនោះ ទ្រង់ព្រះនាមថា អរហំ ព្រោះព្រះអង្គឆ្ងាយចាកសេចក្តីសៅហ្មងគ្រប់យ៉ាង ថា សម្មាសម្ពុទ្ធោ ព្រោះព្រះអង្គត្រាស់ដឹងនូវញេយ្យធម៌ទាំងពួង ដោយប្រពៃចំពោះព្រះអង្គ ថា វិជ្ជាចរណសម្បន្នោ ព្រោះព្រះអង្គបរិបូណ៌ ដោយវិជ្ជានិងចរណៈគឺសេចក្តីចេះដឹងនិងក្រិត្យដែលបុគ្គលគប្បីប្រព្រឹត្ត ថា សុគតោ ព្រោះព្រះអង្គមានដំណើរល្អ ទៅកាន់ព្រះនិព្វាន ថា លោកវិទូ ព្រោះព្រះអង្គជ្រាបច្បាស់នូវត្រៃលោក ថា អនុត្តរោ ព្រោះព្រះអង្គប្រសើរ ដោយសីលាទិគុណរកបុគ្គលណាមួយស្មើគ្មាន ថា បុរិសទម្មសារថិ ព្រោះព្រះអង្គជាអ្នកទូន្មាននូវបុរសដែលគួរទូន្មានបាន ថា សត្ថា ទេវមនុស្សានំ ព្រោះព្រះអង្គជាគ្រូនៃទេវតានិងមនុស្សទាំងឡាយ ថា ពុទ្ធោ ព្រោះព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹងនូវអរិយសច្ចធម៌ ថា ភគវា ព្រោះព្រះអង្គលែងវិលត្រលប់មកកាន់ភពថ្មីទៀត ព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹង បានធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ចំពោះព្រះអង្គនូវនេះ ព្រមទាំងទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ចំពោះព្រះអង្គ ទ្រង់ញ៉ាំងនូវពពួកសត្វ ព្រមទាំងសមណៈនិងព្រាហ្មណ៍ ទាំងមនុស្សជាសម្មតិទេពនិងមនុស្សដ៏សេស ហើយទ្រង់ប្រកាស ទ្រង់សម្តែងធម៌ពីរោះបទដើម បទកណ្តាលនិងបទចុង ព្រះអង្គប្រកាសនូវព្រហ្មចរិយធម៌ ព្រមទាំងអត្ថនិងព្យញ្ជនៈដ៏ពេញបរិបូណ៍បរិសុទ្ធទាំងអស់ ក៏ដំណើរដែលបានឃើញ បានជួបនឹងព្រះអរហន្តទាំងឡាយ មានសភាពយ៉ាងហ្នឹង ជាការប្រពៃពេក។
ភគវា តេនុបសង្កមិ ឧបសង្កមិត្វា ភគវតា
មំ បរិយាយេន សម្មា វទមានោ វទេយ្យ និព្ភោគោ
សម្មា វទមានោ វទេយ្យ ជេគុច្ឆី សមណោ គោតមោតិ
សន្ធាយ វទេសីតិ ។ តបស្សី ភវំ គោតមោតិ ។
គោតមោតិ តបនីយាហំ ព្រាហ្មណ បាបកេ អកុសលេ
បរិយាយេន សម្មា វទមានោ វទេយ្យ តបស្សី
វទមានោ វទេយ្យ អបគព្ភោ សមណោ គោតមោតិ
(បន្ត ទំព័រ ១០ បាលី)
ឧទ័យរាជា (រឿងព្រេង)
ព្រះឧទ័យរាជា រជ្ជកាល (កុម៉ែរាជ) ជាចៅហ្វាយស្រុក គ្រប់គ្រងស្រុកធនបុរី ស្ថិតក្នុងចង្វាតធនបុរីរបស់ថៃសព្វថ្ងៃនេះ ទ្រង់ត្រូវជាបុត្ររបស់ព្រះថោង និង ធារាវត្តី។
សាច់គោអាំងនិងជ្រក់
សាច់គោអាំង+ជ្រក់
- យកគ្រឿង គល់ស្លឹកគ្រៃ រំដេង ខ្ជាយ សំបកក្រូចសើច ខ្ទឹមស ខ្ទឹមក្រហម គ្រឿងការី អំបិល បុកចូលគ្នាអោយម៉ដ្ឋ -យកសាច់ដូងទុំពូតយកទឹកដើម
ក្រុមប្រជាជន
សម្រាប់​អត្ថិភាព​ភាគច្រើន គណបក្ស​នេះ​គឺជា​អង្គការ​ជួរមុខ​ស្របច្បាប់​សម្រាប់ ​បក្ស​កុម្មុយនិស្ត​កម្ពុជា ​ដែល​លាក់កំបាំង។
ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ 1955
យោងតាមប្រវត្តិវិទូ លោក បេន កៀរណាល់ សម្តេចសីហនុ ក្រោយមកបានបង្ហាញខ្លួនដើម្បីទទួលស្គាល់ថាតាមពិតទៅស្រុកជាច្រើនបានបោះឆ្នោតជ្រើសរើសបេក្ខជនសង្គមនិយម ទោះបីជាលទ្ធផលផ្លូវការបង្ហាញថាពួកគេទទួលបានសំឡេងតិច ឬច្រើនក៏ដោយ។
ការបោះឆ្នោតឆ្នាំ 1958
នៅ​ពេល​នេះ អ៊ុំ ណេង ជា​មេ​ដឹក​នាំ​មួយ​ក្រុម។
Ninja Warrior
Sasuke ឬ Ninja Warrior ជាកម្មវិធីទូរទស្សន៍ការកម្សាន្តកីឡានៃប្រទេសជប៉ុន ដៃគូប្រកួតប្រជែង ១០០ នាក់ព្យាយាមដើម្បីបញ្ចប់វគ្គសិក្សាឧបសគ្គបួនដំណាក់កាល
ឃុំត្រែងត្រយឹង
អនុវិទ្យាល័យ
=សាសនា=
ពិជិតរាជ
ព្រះពិជិតរាជ រជ្ជកាល (កុម៉ែរាជ) ជាចៅហ្វាយស្រុកស្រុកពិជិតបុរី ទ្រង់ត្រូវជាបុត្ររបស់ព្រះថោង និង ធារាវត្តី។
កងទ័ពជើងគោកនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា
អង្គការយោធា
រូបភាពតូច| កងយោធពលខេមរភូមិន្ទ នៅក្រោមផែនការ និងការបែងចែកយោធាបច្ចុប្បន្ន គ្រប់តំបន់យោធាមានទំហំកងពលពេញលេញ។ ផ្នែកនីមួយៗនឹងត្រូវបានបំពេញបន្ថែមដោយផ្នែកពង្រឹងចល័តនៅក្នុងរាជធានីភ្នំពេញ ។ ប្រទេស​នេះ​ត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ជា​ប្រាំមួយ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​ថ្មី​ៗ​នេះ​តំបន់​យោធា​ចំនួន​ប្រាំ ដែល​ក្នុង​មួយ​ៗ​មាន​ខេត្ត​ចំនួន​បី​ឬ​បួន។ មានយោធភូមិនៅក្នុងទីក្រុងធំៗ និងមូលដ្ឋានទ័ពសំខាន់ៗ។
ប្រតិបត្តិការរក្សាសន្តិភាព
កងយោធពលខេមរភូមិន្ទបានបញ្ជូនបុគ្គលិកនៃកងយោធពលខេមរភូមិន្ទទៅកាន់ចំណុចក្តៅផ្សេងៗ ដែលជាផ្នែកមួយនៃតួនាទីរបស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាក្នុងនាមជាសមាជិកនៃអង្គការសហប្រជាជាតិ ។ ភាគច្រើនជាវិស្វករ និងអង្គភាពដឹកជញ្ជូន ទាហានសរុបចំនួន៦.៨២២ នាក់ ក្នុងនោះ ៣៦៩ នាក់ជាស្ត្រី រហូតមកដល់ពេលនេះ ត្រូវបានបញ្ជូនទៅបេសកកម្មរក្សាសន្តិភាពចំនួន១០ នៅក្នុងប្រទេសចំនួន៩ដូចជា៖
ភូមិត្រពាំងធំ
ជាភូមិមួយដែលស្ថិតនៅក្នុងឃុំជុំគ្រៀល ស្រុកទឹកឈូ ខេត្តកំពតដែលមានប្រជាជនរស់នៅទីនោះសរុបចំនួន ២៤៦៣ នាក់នៅក្នុងឆ្នាំ1998-03-03 និង ២៧៦៩ នៅក្នុងឆ្នាំ​2008-03-03។ ដែលមានគ្រួសារចំនួន២៨៩គ្រួសារ។​ប្រជាជនដែលរស់នៅក្នុងភូមិនោះភាគច្រើនប្រកបរបរកសិករ និង ប្រកបរបរកសិកម្មផងដែរ។ប្រជាជន៨០%ជាអ្នកដែលបានទទួលការសិក្សារៀនសូត្រច្រើននោះទេ ពួកគេតែងតែឈប់សិក្សាដើម្បីជួយរកប្រាក៉ចំណូលសម្រាប់គ្រួសារព្រោះដោយសារតែការខ្វះខាតថវិការ សិក្សារៀនសូត្រ។និងបង្ខំចិត្តទៅធ្វើការ នៅទីឆ្ងាយដូចជាកម្មកររោងចក្រ និង​ សីុឈ្នួលធ្វើការ​សំណង់ ។​ ហើយពួកគាត់តែងសីុឈ្នួលច្រូតកាត់ តាមរដូវ និង សីុឈ្នួលធ្វើការនិងអំបិលភាគច្រើន។ ដូចជា​រែកអំបិល លីអំបិល។ណាមួយក្នុងភូមិនេះផងដែរពំុមាន សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ គ្រីះស្ថានអប់រំ​ ឬ មជ្ឈមណ្ឌលនានា នៅតាមភូមិនោះទេ៕ មានតែនៅតាមឃុំឬស្រុកប៉ុណ្ណោះ។
ភូមិល្វាជោម
ប្រវត្ដិសាស្រ្ដ
ភូមិល្វាជោម គឺជាភូមិមួយដែលមានចម្ងាយ៣គីឡូម៉ែត្រពីទីរួមខេត្ដកំពង់ធំ ស្រុកកំពង់ស្វាយ ខេត្តកំពង់ធំ។​ ដែលស្ថិតនៅស្រុកកំពង់ស្វាយ ហើយបច្ចុប្បន្ននេះឃើញថា ភូមិនេះកំពុងមានការអភិវឌ្ឍន៏ផ្នែកហេត្ថារចនាសម្ព័ន្ធដូចជា៖ ផ្លូវថ្នល់ ផ្លូវលំ សាលារៀន មន្ទីពេទ្យ មណ្ឌលសុខភាព សារមន្ទីរ កន្លែងសម្រាប់បូជាជាដើម។ ប្រជាជនដែលរស់នៅក្បែរៗតំបន់នោះ នៃប្រទេសកម្ពុជា ហើយនៅស្រុកនោះមានបង្កើតជាសាលារៀន​ ជាច្រើនសំរាប់ក្មេងៗដែលរស់នៅក្នុងនោះបានសិក្សារៀនសូត្រ។ បើនិយាយពីស្ថានភាពរស់នៅក្នុងឆ្នាំ ២០០០ ប្រជាជននៅទីនោះគឺមិនសូវជាជឿនលឿនប៉ុន្មានទេ ពីព្រោះមានអ្នកចេះដឹងតិចតួចបំផុត។ right|240px||thumb|[[បឹងទន្លេសាប]] ស៊ុម|ភូមិសាស្ត្រ
ភូមិត្រពាំងធំ
ខ.ព្រំប្រទល់
ខាងលិចទល់និងឃុំកំពង់កណ្ដាល(ក្រុងកំពតមួយភាគទៀតជាប់និងឃុំត្រពាំងធំ(ស្រុកទឹកឈូ ខាងកើតជាប់នឹងព្រែកក្បាល់រមាសឃុំត្រពាំងសង្កាខាងត្បូងជាប់ស្រែអំបិល(ឈូងសមុទ្រកម្ពុជា)។ ប្រវត្តិសាស្រ្ត តាំងពីដើមប្រជាជនភូមិត្រពាំងធំប្រកបរបរធ្វើស្រែនឹងផលិតអំបិលឡើងត្នោត។ល។
ភូមិល្វាជោម
ការអប់រំ
ការអប់រំ ក្នុងភូម់ល្វាជោមមិនសូវមានសភាពមមាញឹកដូចនៅបណ្ដា រាជធានីខេត្តមួយចំនួននោះទេ ហើយចំនួនគ្រឹះស្ថានអប់រំក៏មិនមានច្រើនដែរជាពិសេសការអប់រំតាមសាលាក៏ដូចជាការចុះអប់រំតាមភូមិជាដើម។នៅក្នុងខេត្តនេះក៏មានសាលាមត្តេយ្យ សាលាបឋមសិក្សា អនុវិឡាលយ័ និងវិទ្យាល័យផងដែរ។ប៉ុន្តែពុំសូវបានទទួលការអប់រំទូលំទូលាយទេ ដោយសារជីវភាពខ្វះខាត និងពេលវេលាសម្រាប់សិក្សាមិនគ្រប់គ្រាន់ប៉ុណ្ណាទេ ព្រោះពួកគាតជួយធ្វើការដើម្បីរកចំណូលដើម្បីផ្គត់ផ្គង់ជីវភាពគ្រួសារ។
ភូមិត្រពាំងធំ
វប្បធម៍
ប្រជាជននៅទីនេះមានចំរុះជាតិសាសន៏ ហើយកាន់សាសនាក៏ផ្សេងៗគ្នាដែរដូចជាសាសនាព្រះពុទ្ធ គ្រិស្ទសាសនា។ តែភាគច្រើនគឺកាន់សាសនាព្រះពុទ្ធ​ តែពួកគាត់ចេះជួយគ្នាទៅវិញទៅមកពេលមានអាសន្នម្ដងៗ​​​ រឺបុណ្យទាន ពិធីរៀបអាពាពិពាហ៏ជាដើម ។
ព្រះពុទ្ធ​សាសនា
ពុទ្ធប្រវត្តិសង្ខេប
សង្គ្រាមសៀម-យួន (១៨៤១-១៨៤៥)
សង្គ្រាម សៀម-យួនពីឆ្នាំ (១៨៤១-១៨៤៥) ដែលកើតនៅទឹកដីនៃកម្ពុជា គឺជាជម្លោះកងទ័ពរវាងពួកអាណ្ណាមនៃ(រាជវង្សង្វៀន)គ្រប់គ្រងដោយអធិរាជ ធៀវ ទ្រី និង ព្រះរាជាណាចក្រសៀម ក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយ រាជវង្សចក្រី ព្រះបាទ ចេស្តាបតិន្ទ្រ ការប្រជែងគ្នារវាងវៀតណាម និងសៀម លើការត្រួតត្រាលើទឹកដីខ្មែរ នៅតំបន់អាងទន្លេមេគង្គក្រោម កាន់តែតានតឹងឡើង បន្ទាប់ពីសៀមបានព្យាយាមដណ្តើមយកប្រទេសកម្ពុជា ក្នុងអំឡុងសង្គ្រាម សៀម-យួនមុន (១៨៣១-១៨៣៤) ។ ព្រះចៅអធិរាជវៀតណាម មិញ ម៉ាង បានលើកព្រះអង្គម្ចាស់ក្សត្រី អង្គម៉ី ឱ្យគ្រប់គ្រងប្រទេសកម្ពុជាជាស្ដេចអាយ៉ងដែលសោយរាជ្យជ្រើសរើសនៅឆ្នាំ១៨៣៤ ហើយបានប្រកាសអធិបតេយ្យភាពពេញលេញលើប្រទេសកម្ពុជា ដែលព្រះអង្គបានទម្លាក់ទៅខេត្តទី៣២ របស់វៀតណាម គឺ បញ្ជាការខាងលិច ( ខេត្ត ត្រានតាយថាន់ )។ នៅឆ្នាំ 1841 សៀមចាប់យកឱកាសនៃការមិនសប្បាយចិត្តដើម្បីជួយ ខ្មែរបះបោរ ប្រឆាំងនឹងការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម។ ព្រះបាទ ​រាមា​ទី ៣ បាន​បញ្ជូន​ទ័ព​ទៅ​ពង្រឹង​ការលើកព្រះអង្គដួង ​ជា​ស្ដេច​ខ្មែរ ។ ក្រោយ​ពី ​ការ​ធ្វើ​សង្គ្រាមអស់​រយៈពេល​៤​ឆ្នាំ ភាគី​ទាំង​ពីរ​បាន​ព្រមព្រៀង​គ្នា​ធ្វើ​សម្បទាន​និង​ដាក់​ប្រទេស​កម្ពុជា​ឱ្យ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​គ្រប់គ្រង​រួម។ រូបភាពតូច
ផ្ទៃជម្លោះ
អាណាចក្រខ្មែរដែលធ្លាប់ស្ថិតនៅប្រទេសមានអំណាច ក្នុងកំឡុងសតវត្សទី ១៨ បានទទួលឥទ្ធិពលកាន់តែខ្លាំងឡើងដោយប្រទេសជិតខាងខាងកើត និងខាងលិចគឺ វៀតណាម និង សៀម។ ក្នុងរជ្ជកាលព្រះរាជាខ្មែរវ័យក្មេង អង្គអេង (១៧៧៩-៩៦) សៀមបានដណ្តើមយក ខេត្តបាត់ដំបង និងខេត្តសៀមរាបនៅភាគខាងលិច។ អ្នកគ្រប់គ្រងខេត្តបានក្លាយជាស្តេចត្រាញ់ ក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់សសៀមផ្ទាល់។